विकिपीडिया mrwiki https://mr.wikipedia.org/wiki/%E0%A4%AE%E0%A5%81%E0%A4%96%E0%A4%AA%E0%A5%83%E0%A4%B7%E0%A5%8D%E0%A4%A0 MediaWiki 1.47.0-wmf.24 first-letter मिडिया विशेष चर्चा सदस्य सदस्य चर्चा विकिपीडिया विकिपीडिया चर्चा चित्र चित्र चर्चा मिडियाविकी मिडियाविकी चर्चा साचा साचा चर्चा सहाय्य सहाय्य चर्चा वर्ग वर्ग चर्चा दालन दालन चर्चा मसुदा मसुदा चर्चा TimedText TimedText talk विभाग विभाग चर्चा Event Event talk 0 1956 2723321 2008758 2026-10-20T09:17:00Z Vishnu888 82059 इंग्रजी भाषेत भाषांतर,संदर्भ यादी 2723321 wikitext text/x-wiki {{हा लेख|''आश्विन'' नावाच्या हिंदू पंचांगातील महिना|आश्विन (निःसंदिग्धीकरण)}} [[चित्र:Durga puja in Dhakeshwari temple.jpg|इवलेसे]] '''अश्विन''' (/əˈʃwɪn/; संस्कृत: आश्विन; मलय/इंडोनेशियन: Aswin; थाई: Asawin), किंवा अश्विन, ज्याला अश्वयुजा म्हणूनही ओळखले जाते, हा हिंदू चांद्र कॅलेंडर आणि भारतीय राष्ट्रीय कॅलेंडरमधील सातवा महिना आहे. पौर्णिमेच्या दिवशी अश्विनी नक्षत्राजवळ (तारा) चंद्राच्या स्थितीवरून या महिन्याचे नाव पडले आहे.हा महिना शरद ऋतूशी संबंधित आहे आणि ग्रेगोरियन कॅलेंडरनुसार सप्टेंबर-ऑक्टोबरमध्ये येतो.<ref>{{जर्नल स्रोत|date=2026-07-29|title=Ashvin (month)|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Ashvin_(month)&oldid=1366597359|journal=Wikipedia|language=en}}</ref> हिंदू पंचांगाप्रमाणे '''आश्विन''' महिना भाद्रपदानंतर आणि कार्तिक महिन्याआधी येतो. आश्विन महिन्यांत प्रजोत्पत्ती आश्विन, अंगिरस आश्विन आदी प्रकार असतात. युधिष्ठिराचा जन्म प्रजोत्पत्ती आश्विन महिन्यात शुक्ल पंचमीला, तर भीमाचा जन्म अंगिरस आश्विन महिन्यात वद्य नवमीला झाला. आश्विन महिन्यात हिंदूंचे [[शारदीय नवरात्र]], [[दसरा]] हे सण आणि [[दिवाळी]]तले [[नरक चतुर्दशी]] आणि [[लक्ष्मीपूजन]] हे दिवस येतात. आश्विन शुद्ध एकादशीला पाशांकुशा एकादशी, तर कृष्ण एकादशीला रमा एकादशी ही नावे आहेत. द्वादशीला वसू बारस (गोवत्स द्वादशी) आणि त्रयोदशीला [[धनत्रयोदशी]] म्हणतात. आश्विन पौर्णिमेला कोजागरी (पौर्णिमा) असते. या दिवशी ज्याने [[अजमेर]] शहराची स्थापना केली त्या अजमीढ राजाची जयंती असते. आश्विन वद्य चतुर्थीला उत्तर भारतीय स्त्रियांचा [[करवा चौथ]] हा सण असतो. ==भारतीय राष्ट्रीय पंचांग== '''{{लेखनाव}}''' हा भारतीय सरकारी [[पंचांग|पंचांगानुसार]]ही वर्षातील सातवा महिना आहे. हा २३ सप्टेंबरला सुरू होतो व ३० दिवसांचा असतो. {{विस्तार}} ==संदर्भयादी == {{संदर्भयादी}} {{भारतीय दिनदर्शिका महिना|आश्विन|भाद्रपद|कार्तिक}} {{हिंदू कालमापन}} [[वर्ग:हिंदू कालमापन]] [[वर्ग:हिंदू पंचांग]] [[वर्ग:ज्योतिष]] [[वर्ग:आश्विन महिना|*]] h4ftbk0ig0bu7vjin7ezj8bmziud1xd 0 2460 2723322 2675563 2026-10-20T09:27:58Z ~2026-56117-53 188729 /* महाराष्ट्र */ 2723322 wikitext text/x-wiki {{Infobox holiday |holiday_name = दसरा |type = वार्षिक |image = Vijayadashami Dasara Dussehra Durga Pooja India October 2013.jpg |imagesize = |caption = दुर्गापूजा |official_name = |nickname = |observedby = |litcolor = |longtype = |significance = |begins = |ends = |date = |scheduling = अश्विन शु. दशमी |duration = एक दिवसीय |frequency = वार्षिक |week_ordinal = <!-- "first", "second", "last", etc. --> |weekday = <!-- "Sunday", "Monday", "Friday", etc. --> |month = अश्विन मास |date२०२० = २५ ऑक्टोबर |date२०२१ = १५ ऑक्टोबर |date२०२२ = ५ ऑक्टोबर |date२०२३ = <!-- only for days that change each year --> |celebrations = |observances = |relatedto = }} '''विजयादशमी''' हा [[भारत]] आणि [[नेपाळ]]मध्ये दरवर्षी [[नवरात्र|नवरात्रीच्या]] शेवटी साजरा केला जाणारा एक प्रमुख [[हिंदू सण आणि उत्सव|हिंदू सण]] आहे. याला 'दसरा', 'दशहरा' किंवा 'दशैन' या नावानेही ओळखले जाते. हा सण [[हिंदू दिनदर्शिका|हिंदू दिनदर्शिके]]प्रमाणे [[आश्विन]] महिन्याच्या दहाव्या दिवशी साजरा केला जातो. आश्विन महिना हा हिंदू सौर दिनदर्शिकेतील सातवा महिना असतो, जो सामान्यतः [[सप्टेंबर महिना|सप्टेंबर]] आणि [[ऑक्टोबर महिना|ऑक्टोबर]] या [[ग्रेगोरीयन दिनदर्शिका|ग्रेगोरियन]] महिन्यांत येतो. {{Sfn|Encyclopedia Britannica|2015}} {{Sfn|Lochtefeld|2002}} {{Sfn|Encyclopedia Britannica Dussehra|2015}} विजयादशमी म्हणजेच [[आश्विन शुद्ध दशमी]] हा दिवस [[भारतीय संस्कृती]]त महत्त्वाचा मानला जातो. [[घटस्थापना|देवीच्या घटांची]] स्थापना [[आश्विन शुद्ध प्रतिपदा|आश्विन शुद्ध प्रतिपदेला]] केल्यानंतर [[नवरात्र|देवीचे नवरात्र]] साजरे होते.<ref>{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.co.in/books?id=GeOwDwAAQBAJ&printsec=frontcover&dq=%E0%A4%A8%E0%A4%B5%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%A4%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A5%80&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwjM55KOs4TlAhXX63MBHe0sC74Q6AEIOzAC#v=onepage&q=%E0%A4%A8%E0%A4%B5%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%A4%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A5%80&f=false|title=नवरात्री भाग १ घटस्थापना: Navratri part 1 Ghatsthapna|last=Achari|first=Prafull|date=2019-09-29|publisher=prafull achari|language=mr}}</ref> विजयादशमी वेगवेगळ्या कारणांसाठी साजरी केली जाते आणि [[भारतीय उपखंड|भारतीय उपखंडातील]] [[नेपाळ|नेपाळी]] आणि [[भारत|भारतातील]] विविध प्रांतात वेगवेगळ्या पद्धतीने साजरी केली जाते.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.lumbinimedia.com/2017/09/happy-dashain-2074-wallpaper.html|title=Happy Dashain 2074|date=18 September 2017|publisher=Lumbini Media|access-date=18 September 2017|archive-date=2022-09-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20220929094813/https://www.lumbinimedia.com/2017/09/happy-dashain-2074-wallpaper.html|url-status=dead}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220929094813/https://www.lumbinimedia.com/2017/09/happy-dashain-2074-wallpaper.html |date=2022-09-29 }}</ref><ref name="Fuller2004p108">{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.com/books?id=To6XSeBUW3oC&pg=PA108|title=The Camphor Flame: Popular Hinduism and Society in India|last=Fuller|first=Christopher John|publisher=Princeton University Press|year=2004|isbn=978-0-69112-04-85|pages=108–109}}</ref> {{Sfn|Lochtefeld|2002}} {{Sfn|Encyclopedia Britannica|2015}} भारताच्या दक्षिणेकडील, पूर्वेकडील, ईशान्येकडील आणि काही उत्तरेकडील राज्यांमध्ये, विजयादशमीला [[दुर्गापूजा|दुर्गापूजे]]ची समाप्ती होते. या दिवशी [[दुर्गा|देवी दुर्गा]]ने [[महिषासुर]] या म्हशीच्या [[राक्षस|राक्षसा]]<nowiki/>वर विजय मिळवून धर्माचे रक्षण केले होते. {{Sfn|Encyclopedia Britannica|2015}} {{Sfn|Lochtefeld|2002}}<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://news.jagatgururampalji.org/dussehra-2020-vijayadashami/|title=Dussehra 2020 (Vijayadashami): Story, Ram Setu, Lord Rama & True God|date=25 October 2020|website=S A NEWS|language=en-US|access-date=25 October 2020}}</ref> उत्तर, मध्य आणि पश्चिम राज्यांमध्ये, या सणाला दसरा म्हणतात (तसेच याला दशहरा देखील म्हणतात). या प्रदेशांमध्ये, या सणाला [[रामलीला]]<nowiki/>ची समाप्ती होते आणि देव [[राम|रामा]]<nowiki/>ने [[रावण|रावणा]]<nowiki/>वर केलेल्या विजयाचे स्मरण केले जाते. वैकल्पिकरित्या, हा सण [[दुर्गा]] किंवा [[सरस्वती]] सारख्या [[देवी]]<nowiki/>च्या विविध पैलूंबद्दल आदर दर्शवतो.<ref name="Fuller2004p108"/> {{Sfn|Lochtefeld|2002}} {{Sfn|Encyclopedia Britannica Dussehra|2015}} विजयादशमीच्या उत्सवात [[नदी]] किंवा [[महासागर|महासागरा]]<nowiki/>च्या समोर मिरवणूक काढली जाते. या मिरवणुकीत देवी [[दुर्गा]],<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://indianexpress.com/article/lifestyle/life-style/dussehra-2020-date-puja-timings-history-significance-and-importance-6840648/|title=Dussehra 2020: Date, Puja Timings, History, Significance and Importance|date=25 October 2020|website=द इंडियन एक्सप्रेस|language=en|access-date=25 October 2020}}</ref> [[लक्ष्मी]], [[सरस्वती]], [[गणपती|गणेश]] आणि [[कार्तिकेय]] यांच्या मातीच्या [[मूर्ति|मूर्ती]] संगीत आणि मंत्रांसह घेऊन जातात. त्यानंतर या मूर्ती पाण्यात विसर्जित केल्या जातात. इतरत्र, दसऱ्याच्या दिवशी, वाईटाचे प्रतीक असलेल्या रावणाच्या भव्य पुतळ्यांना फटाक्यांसह जाळले जाते. हे रावणदहन वाईटाचा नाश असल्याचे प्रतीक मानले जाते. विजयादशमीनंतर वीस दिवसांनी साजरा होणाऱ्या [[दिवाळी]]ची तयारीही या सणातून सुरू होते. दिवाळी हा दिव्यांचा महत्त्वाचा हिंदू सण आहे.<ref>{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.com/books?id=sEYUAQAAIAAJ|title=The Asian-American Almanac|last=Gall|first=Susan B.|last2=Natividad|first2=Irene|publisher=Gale Research|year=1995|isbn=978-0-8103-9193-2|page=24}}</ref><ref>{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.com/books?id=iSGTDAAAQBAJ&pg=PA17|title=Diwali|last=Singh|first=Rina|publisher=Orca|year=2016|isbn=978-1-4598-1008-2|pages=17–18}}</ref> <ref name="Fuller2004p108" /> ==दसरा== विद्येची देवता मानल्या गेलेल्या सरस्वती देवीचे पूजन या दसऱ्याच्या दिवशी विशेषत्वाने केले जाते.<ref name=":2">{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.com/books?id=vd5IOz-HgU4C&newbks=0&printsec=frontcover&pg=PA158&dq=%E0%A4%B8%E0%A4%B0%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%B5%E0%A4%A4%E0%A5%80+%E0%A4%AA%E0%A5%82%E0%A4%9C%E0%A4%A8+%E0%A4%A6%E0%A4%B6%E0%A4%B9%E0%A4%B0%E0%A4%BE&hl=en|title=Vrat Parva Aur Tyohar|last=Sharma|first=Rajesh|publisher=Diamond Pocket Books (P) Ltd.|isbn=978-81-7182-935-4|language=hi}}</ref> याच दिवशी अपराजिता देवीची पूजा करतात. दसऱ्याच्या दिवशी गावाच्या सीमा ओलांडून जाण्याची प्रथा प्रचलित आहे. लोक या दिवशी परस्परांना[[सोने]] म्हणून [[आपटा|आपट्याची]] पाने देतात. सायंकाळी गावाची सीमा ओलांडून ईशान्येस जायचे, शमीच्या किंवा आपट्याच्या झाडाची पूजा करायची, तेथे अष्टदल रेखाटून त्यावर [[दुर्गा|अपराजिता देवीची]] स्थापना करावयाची आणि तिला प्रार्थना करावयाची की, मला विजयी कर. त्यानंतर योद्ध्यांनी [[शस्त्र]] पूजन, व्यापाऱ्यांनी व्यापारासाठी प्रयाण व विद्यार्थ्यांनी [[सरस्वती]]पूजन करायचे अशी प्रथा होती.<ref name=":2" /> मुले पाटीवर सरस्वतीचे प्रतीकात्मक चित्र काढून त्या पाटीची पूजा करतात. पुस्तकांची आणि वह्यांचीही पूजा होते. प्रारंभी हा एक कृ़षिविषयक लोकोत्सव होता.<ref>{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.co.in/books?id=ahxcBAAAQBAJ&pg=PT18&dq=%E0%A4%A6%E0%A4%B8%E0%A4%B0%E0%A4%BE&hl=mr&sa=X&ved=0ahUKEwim5JSCrITlAhWUXisKHTHSAxMQ6AEINjAD#v=onepage&q=%E0%A4%A6%E0%A4%B8%E0%A4%B0%E0%A4%BE&f=false|title=Mahamanav Chhatrapati Shivaji Maharaj / Nachiket Prakashan: महामानव छत्रपती शिवाजी महाराज|last=Pathak|first=Dr Pramod|date=2014-01-26|publisher=Nachiket Prakashan|language=mr}}</ref> पेरलेल्या शेतातील पहिले पीक यावेळी घरात येई, त्यावेळी शेतकरी हा उत्सव करीत असत.<ref>{{स्रोत पुस्तक|url=|title=भारतीय संस्कृती कोश खंड चौथा|publisher=भारतीय संस्कृतिकोश मंडळ प्रकाशन|year=२००१|isbn=|location=|pages=}}</ref> ग्रामीण भागात शेतातील धान्याचा तुरा आपल्या फेट्यात लावण्याची पद्धतीही प्रचलित आहे. काही लोक ते कानांवर खोचतात तर काही टोपीवर लावतात. साडेतीन मुहूर्तातील एक मुहूर्त मानल्या गेलेल्या विजयादशमीला एखाद्या नवीन कार्याची सुरुवात करतात. नवी वाहने, वास्तू तसेच कपड्यांची खरेदी, सोन्याची खरेदी होते.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.loksatta.com/lifestyle-news/dasara-2019-dasra-vijayadashmi-how-and-why-festival-celebration-importance-of-day-nck-90-1988047/|title=जाणून घ्या दसऱ्याचे महत्त्व…|date=2019-10-08|website=[[लोकसत्ता]]|access-date=2020-10-23}}</ref> == पौराणिक संदर्भ == [[File:Ravana Effigy on Vijayadashami Dasara Festival Jaipur Rajasthan India October 2013.jpg|thumb|रावणाचा पुतळा]] [[राम|श्रीरामाने]] विजया दशमीच्या दिवशी [[रावण|रावणाचा]] वध केला.<ref>{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.co.in/books?id=qgEgAAAAMAAJ&q=%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%9C%E0%A4%AF%E0%A4%BE%E0%A4%A6%E0%A4%B6%E0%A4%AE%E0%A5%80&dq=%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%9C%E0%A4%AF%E0%A4%BE%E0%A4%A6%E0%A4%B6%E0%A4%AE%E0%A5%80&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwiAut-DuofeAhXGNI8KHcoOATEQ6AEIXTAH|title=Bhāratīya parva aura tyohāra.--|last=Upādhyāya|first=S. P.|date=1978|publisher=Sāhitya Pracāraka|language=hi}}</ref> * या दिवशी [[पांडव]] अज्ञातवास संपवून परत निघाले अशीही आख्यायिका आढळून येते.पांडवांनी अज्ञातवासात जाण्यापूर्वी आपली शस्त्रे शमीच्या झाडावरील एका ढोलीत लपवून ठेवली होती. त्यापैकी गांडीव धनुष्य आणि काही बाण बृहन्नडेच्या रूपात असलेल्या अर्जुनाने विराटाच्या गाई सोडवून आणण्यासाठी वापरले आणि त्या कामगिरीनंतर परत झाडावर ठेवून दिले अशी कथा आढळून येते.त्यामुळे विजयादशमीला शमीची पूजा करून त्याला औक्षण केले जाते.<ref>{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.co.in/books?id=xDZuAAAAMAAJ&q=%E0%A4%86%E0%A4%AA%E0%A4%9F%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%BE%E0%A4%9A%E0%A5%80+%E0%A4%AA%E0%A4%BE%E0%A4%A8%E0%A5%87&dq=%E0%A4%86%E0%A4%AA%E0%A4%9F%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%BE%E0%A4%9A%E0%A5%80+%E0%A4%AA%E0%A4%BE%E0%A4%A8%E0%A5%87&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwjL_8vdvoTlAhU14nMBHSOMCkMQ6AEITTAF|title=Rājā Śitoḷe āṇi Mahārājā Mahādajī Śinde yāñcī smaraṇagāthā|last=Śitoḷe)|first=Suśilādevī Ghorapaḍe (Rajmata of|date=1998|publisher=Rājamātā Suśilādevī Ghorapaḍe (Soṇḍūra)|language=mr}}</ref> विजयादशमी या दिवशी ज्या वृक्षाची पाने लुटली जातात त्या वृक्षाला अश्मंतक असे म्हणतात.<ref>{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.co.in/books?id=stQyDwAAQBAJ&pg=PA10&dq=%E0%A4%85%E0%A4%B6%E0%A5%8D%E0%A4%AE%E0%A4%82%E0%A4%A4%E0%A4%95&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwizr-bov4TlAhUmSY8KHa7fCC0Q6AEIPjAD#v=onepage&q=%E0%A4%85%E0%A4%B6%E0%A5%8D%E0%A4%AE%E0%A4%82%E0%A4%A4%E0%A4%95&f=false|title=Dr. Hedgewar|last=Sankalit|date=2016-12-01|publisher=Suruchi Prakashan|isbn=9789384414962|language=hi}}</ref> ही पाने पित्त व कफ दोषांवर गुणकारी आहेत. [[रामायण|रामायणानुसार]] रावणाने सीतेचे अपहरण केले आणि तिला लंकेत घेऊन गेला. भगवान रामाने रावणाला सीतेला सन्मानाने परत करण्याचे आवाहन केले. परंतु रावणाने सीतेला परत पाठवण्यास नकार दिला आणि शेवटी युद्ध सुरू झाले. रावणाला ब्रह्मदेवाकडून एक अमरत्वचे वरदान मिळाले असते. परंतु शेवटी विभीषणाच्या सल्ल्यानुसार राम रावणाचा वध केला; या दिवसाची आठवण म्हणून, सत्याचा असत्यावर विजय, न्यायाचा अन्यायावर तसेच नीतीचा अनितीवर विजय म्हणून या दिवशी भारतात अनेक ठिकाणी रावणाचा पुतळा जाळला जातो. == रावणवध कथेचा आशय == आश्विन शुद्ध दशमीचे दिवशी प्रभू रामचंद्रांनी दैत्य रावणाचा निःपात केला होता. या दश संख्येला धरूनच राम आणि रावणाचा उल्लेख आहे, तो असा, '''दाशरथी राम तर दशमुखी रावण!''' राम म्हणजे अतिशय आनंद देणारा आत्माराम आणि तो दाशरथी कां ? उपनिषदे त्याचे वर्णन करतात. '''''आत्मानं रथिनं विद्धि शरीरं रथमेव तु।''''' '''''बुद्धिं तु सारथी विद्धि मनः प्रग्रहमेव च॥ कठोपनिषद् ''''' शरीराला रथाची उपमा दिली आहे व या रथाचा स्वामी आत्मा आहे. सारथी बुद्धी आहे तर मन लगाम आहेत. आपले शरीर दशेन्द्रियांनी युक्त असून इंद्रियांना रथाच्या घोड्यांची उपमा दिली आहे. या दहा इन्द्रियांपैकी एकाच इन्द्रियावर संयम साधणारा साधारण साधक एकरथी तर दशेन्द्रियांवर संयम साधणारा दाशरथी, तो भगवान रामचंद्र! आणि रावण दशमुखी कां? तर रावण हा ब्राह्मण होता, चांगला विद्वान पंडीत! त्याला दशग्रंथ अगदी मुखोद्गत! म्हणून त्याला दहा तोंडे दाखविली आहेत. परंतु आपल्या ज्ञानाचा, माहितीचा त्याला अतिशय गर्व होता, अहंकार होता आणि याशिवाय त्याला जे काही माहित होते ते सर्व लोकांना आरडाओरड करून मोठ्या तंत्राने तो सांगत असे. '''रवैतीति इति रावणः''' अशी रावण या शब्दाची व्याख्या आहे. साधना केल्यावर जे ज्ञान प्राप्त होते, त्यामुळे साधकाला गर्व उत्पन्न होऊ शकतो. '''हा असुर रावण दुसरे कोणी नसून ज्ञान वा शक्तीमुळे गर्वमदान्वित झालेली साधकाची अहंकारी वृत्ती होय! सावध साधकाला म्हणजे दाशरथी रामाला आपल्या असल्या नीच प्रवृत्तीचे दमन करायचे असते.''' त्याशिवाय साधना पंथात तो विजयी होऊ शकत नाही. साधकाच्या स्वतःच्या असल्या '''असुरी वृत्तींवरील विजय म्हणजेच विजयादशमी होय!''' रामाने रावणाला मारले म्हणजे आपल्यातीलच अहंकारी वृत्तीला मारले व अधिक ज्ञान मिळवण्याचा मार्ग मोकळा केला. ज्ञानी माणसांनी, साधकांनी आपल्या ज्ञानाचा अहंकार न धरता विनम्र व लीन असावं, हा रावणवधाचा आशय आहे. साधारण मानवाच्या मर्यादा वा सीमा उल्लंघन करून साधकाला सीमोल्लंघन करायचे असते आणि ज्ञानाचे सुवर्ण प्राप्त करून सर्वांना वाटायचे असते. कथारूप रावणवधाचा आंतरिक आशय, वृत्तींशी व आत्म्याशी संबंधित आहे. तो पूर्णपणे आध्यात्मिक व योगशास्त्र विषद करणारा आहे. == भारतातील विविध प्रांतांतील दसरा == [[File:Mysore Palace Dussera (29633564994).jpg|thumb|म्हैसूर दसरा मिरवणूक]] [[File:Marigold flower in the market for Vijayadashami Festival.jpg|thumb|झेंडू फुलांची विक्री]] ===उत्तर भारत=== [[उत्तर भारत|उत्तर भारता]]त हिमालयाच्या कुशीत [[कुलू]] घाटीत दसऱ्याचा उत्सव सात दिवस साजरा होतो. यावेळी रघुनाथाची यात्रा केली जाते. रामलीला सादरीकरण हा [[नवरात्री]]तील नाट्यविशेष उत्तर भारतात प्रचलित आहे. नऊ दिवस चालूं असलेल्या रामलीला नाटिकेची सांगता विजयादशमीला रावणवधाने केली जाते. यावेळी रावणाचा मोठा पुतळा उभारून त्याचे दहन करतात.<ref name=":0">{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.co.in/books?id=k1NUBQAAQBAJ&pg=PA93&dq=%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%9C%E0%A4%AF%E0%A4%BE%E0%A4%A6%E0%A4%B6%E0%A4%AE%E0%A5%80&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwiAut-DuofeAhXGNI8KHcoOATEQ6AEILzAB#v=onepage&q=%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%9C%E0%A4%AF%E0%A4%BE%E0%A4%A6%E0%A4%B6%E0%A4%AE%E0%A5%80&f=false|title=ACHCHHE-ACHCHHE NIBANDH|last=PANDEY|first=PRITHVI NATH|date=2009-01-01|publisher=Prabhat Prakashan|isbn=9788173156595|language=hi}}</ref><ref>{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.co.in/books?id=BMkgAAAAMAAJ&q=%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%9C%E0%A4%AF%E0%A4%BE%E0%A4%A6%E0%A4%B6%E0%A4%AE%E0%A5%80&dq=%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%9C%E0%A4%AF%E0%A4%BE%E0%A4%A6%E0%A4%B6%E0%A4%AE%E0%A5%80&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwiAut-DuofeAhXGNI8KHcoOATEQ6AEIYzAI|title=Parva aura tyauhāroṃ kī sṃ̄skr̥tika pr̥shṭhabbūmi|last=(Ācārya)|first=Śrīrāma Śarmā|date=1972|publisher=Yuga Nirmāṇa Yojanā|language=hi}}</ref> [[कुलू]] शहरातला दसरा वैशिष्ट्यपूर्ण असतो. या दिवशी मिरवणुकीची सुरुवात रघुनाथजी यांच्या पूजनाने केली जाते.<ref name=":1">{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.co.in/books?id=dkCxDwAAQBAJ&pg=PA222&dq=%E0%A4%A6%E0%A4%B8%E0%A4%B0%E0%A4%BE&hl=mr&sa=X&ved=0ahUKEwim5JSCrITlAhWUXisKHTHSAxMQ6AEIJzAA#v=onepage&q=%E0%A4%A6%E0%A4%B8%E0%A4%B0%E0%A4%BE&f=false|title=नवरात्री भाग ११ संपूर्णम: Navratri part 11 Sampurnam|last=Achari|first=Prafull|date=2019-09-29|publisher=prafull achari|language=mr}}</ref> ===[[गुजरात]]=== [[सोमनाथ]] आणि [[द्वारका]] येथे दसरा साजरा होतो. दसऱ्याला जुनागड संस्थानातील देवीची ब्राह्मण पुरोहिताच्या हस्ते पूजा केली जाते.<ref>{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.co.in/books?id=4Cy_-FXW9BQC&pg=PA291&dq=dussehra+in+gujarat&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwixjrzwsYTlAhVz7HMBHaLBC-cQ6AEIKzAA#v=onepage&q=dussehra%20in%20gujarat&f=false|title=Gujarat|last=Lal|first=R. B.|date=2003|publisher=Popular Prakashan|isbn=9788179911044|language=en}}</ref> ===छत्तीसगड=== छत्तीसगडमधील बस्तर या ठिकाणी साधारण अडीच महिने दसरा साजरा होतो. हा उत्सव दंतेश्वरी या देवतेचा उत्सव मानला जातो. रामाने रावणावर मिळविलेला विजय याला या भागात महत्त्व दिले जाते.<ref name=":1" /> ===[[महाराष्ट्र]]=== महाराष्ट्रात हिंदू लोक दसऱ्याच्या दिवशी कुटुंबातील सर्वजण पहाटे उठतात. त्या घराची स्वच्छता करतात झाडून वगैरे घेतात, जे जे जाळे वगैरे आहेत ते सर्व काढून टाकतात.घर ,गाड्या वगैरे स्वच्छ पाण्याने धुतात, त्यानंतर रांगोळी काढतात छान फुलांची फुलांनी घरे सजवतात . आंब्याच्या पानांची तोरणे बांधतात. घरच्या देवांची पूजन करून सरस्वती देवीची पूजा करतात ,शस्त्रांची ,पुस्तकांची पूजा करतात. देवीची पूजा आरती केली जाते त्यानंतर देवीला प्रसाद केला जातो नैवेद्य म्हणून पुरणपोळी केली जाते त्यावर चांगले तूप,कढी, भजे, पापड करतात. सर्व नातेवाईक जेवण करतात. दुपारी थोडी विश्रांती घेतात,नंतर जे नवरात्रात नऊ दिवसांचे घट बसवलेले असतात त्यामध्ये उगवलेले गव्हाचे धान हे डोक्यावर टोपी मध्ये खोसून नवे कपडे घालून पुरुष मंडळी सोबत लहान मुले संध्याकाळी सीमोलंघन करतात ,म्हणजेच गावाची वेश ओलांडतात देवीचे मंदिर असेल तर देवदर्शन करून लोक एकमेकांशी पाने वाटून "सोनं घ्या सोनं "असं म्हणतात. गळाभेट घेतात हस्तांदोलन करतात ,लहान मुले मोठ्यांच्या पाया पडतात.नंतर तिथून आल्यानंतर नव्या कपड्यात महाराष्ट्रीयन पोशाखात नटलेल्या नववारी, नथ घालून सुवासिनी ज्या स्त्रिया आहेत त्या घरच्या पुरुष मंडळींना दिव्याने ओवाळतात. पायावर पाणी टाकतात आणि डोळ्याला पाणी लावतात नंतर थोडी भाकरी उतरून प्राण्यांना देतात, त्यानंतर घरामध्ये आल्यानंतर पुरुष मंडळी देवघराजवळ दोन तांदुळाची रास म्हटले असते त्याच्यामध्ये सोन्याची अंगठी वगैरे लपवलेली असते ती चमचा वगैरे साहाय्याने शोधतात अशा रीतीने दसरा सण साजरा केला जातो. महाराष्ट्रात [[कातकरी]] [[आदिवासी]] स्त्रिया या दिवशी विशिष्ट नाच करतात. त्याला दसरा नृत्य असे म्हणतात.तसेच बंजारा समाजातील लोक शस्त्रपूजा व शेतीतील लोखंडी अवजारांची पूजा करतात. घराला आंब्याच्या पानांचे आणि झेंडूच्या फुलांचे तोरण लावतात. दसऱ्याला झेंडूच्या फुलांनी पूजा करण्याची प्रथा आहे. यंत्रे, वाहने यांना झेंडूच्या फुलांच्या माळा घालतात. [[File:विजयादशमी सरस्वतीपूजन.jpg|thumb|विजयादशमी सरस्वतीपूजन]] * [[पंजाब]]- पंजाबमध्ये दसऱ्याच्या दिवशी रावणदहन करतात. लोक परस्परांना मिठाई भेट देतात.<ref name=":1" /> ===दक्षिण भारत=== [[आंध्र प्रदेश]], [[तामिळनाडू]], [[कर्नाटक]] येथे नऊ दिवसात दर तीन दिवशी देवीच्या एकेका रूपाची पूजा केली जाते. पहिले तीन दिवस [[लक्ष्मी]], नंतरचे तीन [[सरस्वती]] आणि शेवटचे तीन दिवस दुर्गेची पूजा केली जाते. धन धान्य, कला, [[शिक्षण]] आणि शक्ती यांची ही उपासना असते. लोक एकमेकाना [[मिठाई]] आणि वस्तू भेट देतात. [[म्हैसूर]] येथील दसरा आणि मिरवणूक ही जगभरात प्रसिद्ध आहे.<ref name=":1" /><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://hindi.sakshi.com/video/news/most-special-dussehra-mysore-where-neither-ram-nor-ravana-96303|title=सबसे खास मैसूर का दशहरा, जहां न राम है न रावण|date=2020-10-21|website=Sakshi Samachar|language=en|access-date=2020-10-23|archive-date=2020-10-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20201023095037/https://hindi.sakshi.com/video/news/most-special-dussehra-mysore-where-neither-ram-nor-ravana-96303|url-status=dead}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201023095037/https://hindi.sakshi.com/video/news/most-special-dussehra-mysore-where-neither-ram-nor-ravana-96303 |date=2020-10-23 }}</ref> ===आंध्रप्रदेश=== [[आंध्र प्रदेश]] येथील [[विजयवाडा]] येथील इंद्रकिलाद्री पर्वतावर कनकदुर्गा मंदिर आहे. येथे शारदीय नवरात्र उत्सव साजरा केला जातो. त्याजोडीने दसऱ्याच्या दिवशी देवीला हंसाच्या आकाराच्या होडीत बसवून [[कृष्णा नदी]]मध्ये फिरवून आणले जाते याला थेपोत्सवम असे म्हणले जाते तसेच मंदिरात आयुध पूजाही होते.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://marathi.webdunia.com/navaratri-special-marathi/religious-place-kanak-durga-temple-vijaywada-120102200023_1.html|title=विजयवाड्याच्या इंद्रकिलाद्री डोंगरावरील स्वयंभू आई कनक दुर्गा देऊळ|last=Webdunia|website=marathi.webdunia.com|language=mr|access-date=2020-10-23}}</ref> ==संस्थानी दसरे== *[[कोल्हापूर]]- महाराष्ट्र राज्यातील कोल्हापूर म्हणजे करवीर संस्थान हे अंबाबाई देवीच्या मंदिरामुळे प्रसिद्ध आहे. येथील दसरा सोहळाही वैशिष्ट्यपूर्ण असतो. तेथील ऐतिहासिक दसरा चौकात हा सोहळा होतो.<ref>{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.com/books?id=6qcbAAAAIAAJ&newbks=0&printsec=frontcover&dq=%E0%A4%A6%E0%A4%B8%E0%A4%B0%E0%A4%BE+%E0%A4%B5%E0%A4%BE%E0%A4%B9%E0%A4%A8+%E0%A4%AA%E0%A5%82%E0%A4%9C%E0%A4%A8&q=%E0%A4%A6%E0%A4%B8%E0%A4%B0%E0%A4%BE+%E0%A4%B5%E0%A4%BE%E0%A4%B9%E0%A4%A8+%E0%A4%AA%E0%A5%82%E0%A4%9C%E0%A4%A8&hl=en|title=Dasarā-Divāḷī|date=1990|publisher=Mahārāshṭra Śāsana Śikshaṇa Vibhāga, Mahārāshṭra Rājya Lokasāhitya Samitīsāṭhī|language=mr}}</ref> शाहू महाराजांचे वारस या कार्यक्रमात सहभागी होतात. संध्याकाळी भवानी मंडपातून मिरवणुकीला प्रारंभ होतो. विविध वाद्ये, तोफांचे आवाज, वाद्य पथके, सनई चौघडे, हत्ती घोडे यांची शोभायात्रा निघते. राज परिवार आणि सर्व नागरिक या कार्यक्रमाचा आनंद घेतात. शमीचे पूजन, मंत्रोच्चार करतात आणि शाहू महाराजांच्या पुतळ्याची पूजा करतात.<ref>{{स्रोत बातमी|दुवा=https://www.loksatta.com/coverstory-news/dasara-vishesh-shahi-dasara-celebration-in-kolhapur-1985169/|title=दसरा विशेष : सोन्याहून अनमोल कोल्हापूरचा शाही दसरा|last=लिपारे|first=दयानंद|date=४. १०. २०१९|work=|access-date=५. १०. २०१९|archive-url=|archive-date=|dead-url=}}</ref> *[[म्हैसूर]] - चामुंडेश्वरी देवीची मूर्ती सुशोभित हत्तीवर ठेवून काढली जाणारी मिरवणूक हे म्हैसूरच्या संस्थानी दसऱ्याचे विशेष आकर्षण आहे. देश-विदेशातील पर्यटक हा उत्सव पाहण्यासाठी भारतात येतात.[[संगीत]], नृत्य, वाद्यवादन, [[हत्ती]], घोडे, [[उंट]] यांची मिरवणूक हे या उत्सवाचे विशेष आकर्षण आहे.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://hindi.latestly.com/lifestyle/festivals-events/mysore-dasara-2020-traditions-and-celebrations-makes-mysuru-dussehra-very-special-know-shubh-tithi-vijaya-muhurat-and-its-significance-690192.html|title=Mysore Dasara 2020: मैसूर दशहरा से जुड़ी परंपराएं और समारोह इस उत्सव को बनाते हैं बेहद खास, जानें शुभ तिथि, विजय मुहूर्त और महत्व|date=2020-10-22|website=LatestLY हिंदी|language=hi|access-date=2020-10-23}}</ref> ==दसऱ्याविषयीची एक प्रसिद्ध कविता== दसऱ्याच्या दिवशी सोन्याची (म्हणजे आपट्याच्या पानांची) देवघेव करून सायंकाळी उशिरा घरी यायची प्रथा आहे. त्यासंबंधीची एक प्रसिद्ध कविता : - सायंकाळी सोने लुटुनी मोरू परतुनि आला ।|<br/> बहीण काशी ओवाळी मग त्याला ।|<br/> दसरा सण मोठा नाही आनंदा तोटा || == हे सुद्धा पहा== * [[शारदीय नवरात्र]] * [[दुर्गापूजा]] ==चित्रदालन== <gallery> चित्र:Mysore Dasara procession.jpg|[[म्हैसूर]] येथील दसरा मिरवणुकीचे एक दृश्य चित्र:Mysore palace.jpg|[[म्हैसूर]] रोषणाईत उजळलेला राजवाडा File:Chinalingala 2014 Dussera pics8.png|दसरा २०१४ साली File:A Navaratri festival decoration Dasara Dussehra Vijayadashami celebrations.jpg|विजयादशमी सजावट File:Ramlila Dasratha.jpg|रामलीला सादरीकरण चित्र:5438g sreebhumi-bhavanipur pratima.jpg|बंगालमध्ये दुर्गापूजा एक दृश्य चित्र:TYPICAL Dussehra Celebrations 02 Oct 2006.jpg|उत्तर भारतातील दसरा रावणदहन एक दृश्य File:दसरा उत्सवासाठी फुलांच्या माळा विक्री.jpg|दसरा उत्सवासाठी फुलांच्या माळा विक्री </gallery> ==संदर्भ== {{संदर्भयादी}} {{भारतीय सण आणि उत्सव}} {{हिंदू सण}} [[वर्ग:हिंदू पंचांग]] [[वर्ग:महाराष्ट्र]] [[वर्ग:महाराष्ट्रातील सण आणि उत्सव]] [[वर्ग:हिंदू धर्मातील सण आणि उत्सव]] [[वर्ग:महाराष्ट्रातील सार्वजनिक सुट्ट्या]] [[वर्ग:शारदीय नवरात्र]] [[वर्ग:भारतातील हिंदू सण]] 169yk8gco69ybhwbjugc3wettt6s703 0 2477 2723318 2700909 2026-10-20T08:05:36Z Vishnu888 82059 /* */ शरद पौर्णिमा इंग्रजी विकिपीडिया 2723318 wikitext text/x-wiki [[File:The Moon on Sharad Purnima 2017.jpg|thumb|कोजागरीचा चंद्र (२०१७)]] '''कोजागरी पौर्णिमा''' किंवा '''शरद पौर्णिमा''' (कुमार पौर्णिमा, नवान्न पौर्णिमा,कोजाग्रत पौर्णिमा किंवा कौमुदी पौर्णिमा म्हणूनही ओळखली जाते.<ref>{{जर्नल स्रोत|date=2025-11-22|title=Sharada Purnima|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Sharada_Purnima&oldid=1323495359|journal=Wikipedia|language=en}}</ref>)हा [[आश्विन पौर्णिमा|आश्विन पौर्णिमेला]] येणारा भारतीय [[हिंदू धर्म]] संस्कृतीतील महत्त्वाचा दिवस मानला जातो. इंग्रजी दिनदर्शिकेनुसार 'कोजागरी पौर्णिमा' बहुधा सप्टेंबर ते ऑक्टोबर या दरम्यान असते. 'कोजागरी पौर्णिमा" ही उजाळाची रात्र असल्यामुळे ह्या रात्री चंद्राची किरणे दुधात पडतात त्यामुळे जे आठवणारे दूध असते ते औषधीयुक्त तयार होऊन आपल्या शरीरासाठी उपयुक्त असते.<ref>{{जर्नल स्रोत|date=2019-08-16|title=Sharad Purnima|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Sharad_Purnima&oldid=911075227|journal=Wikipedia|language=en}}</ref><ref>{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.co.in/books?id=5xPgAAAAMAAJ&q=kojagari&dq=kojagari&hl=mr&sa=X&ved=0ahUKEwiL6J6Qg5blAhUGfX0KHZXNCL0Q6AEIPjAD|title=Festivals of India|last=Sharma|first=Brijendra Nath|date=1978|publisher=Abhinav Publications|language=en}}</ref> कृषी संस्कृतीत ह्या दिवसाला विशेष महत्त्व आहे. या पौर्णिमेला 'माणिकेथारी' (मोती तयार करणारी) असेही संबोधिले जाते.<ref>{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.co.in/books?id=hHVjAAAAMAAJ&q=kojagari+in+sanskrit+literature&dq=kojagari+in+sanskrit+literature&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwj1jr3Ph5blAhUMQY8KHZ5ECKUQ6AEIOzAD|title=Indian Literature|date=1986|publisher=Sähitya Akademi.|language=en}}</ref> हिंदू मान्यतेनुसार या पौर्णिमेच्या दिवशी साक्षात लक्ष्मीदेवी चंद्रमंडळातून येऊन पृथ्वीवर उतरते.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=https://www.pudhari.news/editorial/editorial/meaning-of-kojagiri-pournima/|title=प्रासंगिक : कोजागरीचा गर्भितार्थ {{!}} पुढारी|संकेतस्थळ=www.pudhari.news|ॲक्सेसदिनांक=2019-09-03|archive-date=2019-09-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20190903151631/https://www.pudhari.news/editorial/editorial/meaning-of-kojagiri-pournima/|url-status=dead}}</ref>आणि मध्यरात्री ([[संस्कृत]]मध्ये) 'को जागर्ति' (म्हणजे 'कोण जागत आहे') असे म्हणत मनुष्याचे प्रयत्न पहात पृथ्वीतलावर संचार करीत असते अशी धारणा आहे. <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=https://www.bookganga.com/eBooks/Books/Details/4722781668657710982|title=बौद्ध सण व उत्सव-Budhist San Va Utsav by Ganesh L. Kelkar - Vasant Book Stall Prakashan - BookGanga.com|संकेतस्थळ=www.bookganga.com|ॲक्सेसदिनांक=2019-09-16}}</ref> मान्यता आहे की कोण जागे आहे याचा मथितार्थ आहे ''कोण सजग आहे आणि ज्ञानासाठी आतुर आहे'' असे देवी विचारत येते.<ref>{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.co.in/books?id=XG6WCwAAQBAJ&pg=PA77&dq=kojagari&hl=mr&sa=X&ved=0ahUKEwiL6J6Qg5blAhUGfX0KHZXNCL0Q6AEIJzAA#v=onepage&q=kojagari&f=false|title=Puja Prakriti|last=Brahmachary|first=Saumyendra Nath|date=2016-02-17|publisher=Indic Publication|isbn=9781625980700|language=en}}</ref> [[चित्र:कोजागिरी पौर्णिमेनिमित्त देवी मंदिरातील विशेष पूजा.jpg|thumb|कोजागिरी पौर्णिमेनिमित्त देवी मंदिरातील विशेष पूजा]] == प्राचीनत्व == कोजागिरी पौर्णिमेस होणाऱ्याप्राचीन लोकोत्सवाला [[वात्स्यायन]]ाने कौमुदीजागर व वामन पुराणाने दीपदानजागर म्हणले आहे.<ref>{{स्रोत पुस्तक|title=Festivals,sports and pastimes of india|last=Dr. Raghavan|first=V.|publisher=B.J. Institute of Learning and Research, Ahmedabad|year=1979|isbn=|location=|pages=}}</ref> बौद्धकाळात हा उत्सव कशा प्रकारे साजरा होत असे, त्याचे वर्णन उन्मादयंती जातकावरून कळते. या दिवशी बळीराजाची पूजा करावी असे वामन पुराणात सांगितले आहे.<ref name=":0">{{स्रोत पुस्तक|title=भारतीय संस्कृती कोश खंड दुसरा|last=जोशी, होडारकर|first=महादेवशास्त्री , पद्मजा|publisher=भारतीय संस्कृती कोश मंडळ प्रकाशन|year=२००१|isbn=|location=|pages=}}</ref> == लक्ष्मीपूजन श्लोक == <Poem> सुरासुरेंद्रादिकिरीटमौक्तिकैर्युक्तं सदा यत्तव पादपंकजम्। परावरं पातु वरं सुमंगलं नमामि भक्त्याखिलकामसिद्धये।। भवानि त्वं महालक्ष्मी: सर्वकामप्रदायिनी। सुपूजिता प्रसन्ना स्यान्महालक्ष्मि नमोस्तु ते।। नमस्ते सर्वदेवानां वरदासि हरिप्रिये। या गतिस्त्वत्प्रपन्नानां सा मे भूयात् त्वदर्चनात्।। ॐ महालक्ष्म्यै नम:, प्रार्थनापूर्वकं नमस्कारान् समर्पयामि। </Poem> या श्लोकाने लक्ष्मी देवतेची पूजा केली जाते. == खगोलशास्त्रदृष्ट्या महत्त्व == या दिवशी [[चंद्र]] हा [[पृथ्वी]]च्या सर्वात जवळ असतो. आश्विन महिन्यात मध्यरात्रीला असणाऱ्या पौर्णिमेलाच कोजागरी पौर्णिमा म्हणतात. तशी पौर्णिमा आली नाही तर दुसऱ्या दिवशीच्या पौर्णिमेला कोजागरी पौर्णिमा समजले जाते. ज्या दिवशी पौर्णिमा पूर्ण होत असेल त्या दिवशी [[नवान्न पौर्णिमा]] साजरी केली जाते.<ref>{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.co.in/books?id=ip9hAAAAIAAJ&q=kojagiri&dq=kojagiri&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwjEhKmCvNfWAhVFqI8KHemtClE4ChDoAQgnMAE|title=Maharashtra State Gazetteers: Ahmednagar|last=(India)|first=Maharashtra|last2=Dept|first2=Maharashtra (India) Gazetteers|date=1976|publisher=Director of Government Printing, Stationery and Publications, Maharashtra State|language=en}}</ref> == धार्मिक महत्त्व == या दिवशी करायच्या व्रतात रात्री [[लक्ष्मी]]ची<ref>{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.co.in/books?id=NbtiDwAAQBAJ&pg=PT19&dq=kojagari+in+India&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwib9ND325veAhVJeisKHQosC44Q6AEIVDAI#v=onepage&q=kojagari%20in%20India&f=false|title=Evolution of Mother Worship in India|last=Dasgupta|first=Prof Sashi Bhusan|last2=Math)|first2=Advaita Ashrama (A Publication House of Ramakrishna Math, Belur|date=2018-07-03|publisher=Advaita Ashrama (A publication branch of Ramakrishna Math, Belur Math)|isbn=9788175058866|language=en}}</ref> आणि ऐरावतावर बसलेल्या इंद्राची पूजाही केली जाते.<ref>{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.co.in/books?id=b0S3AAAAIAAJ&q=kojagari+and+bali+puja&dq=kojagari+and+bali+puja&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwiRnvuxhZblAhVEH7cAHY07DuQQ6AEIOTAD|title=Shree Laxmi|last=Prasāda|first=Kr̥shṇa Nārāyaṇa|date=1997|publisher=Hindī Buka Seṇṭara|language=hi}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=https://www.sanatan.org/mr/a/906.html|title=कोजागरी पौर्णिमा (शरद पौर्णिमा)|दिनांक=2013-03-23|संकेतस्थळ=सनातन संस्था|भाषा=en-US|ॲक्सेसदिनांक=2019-10-22}}</ref> उपोषण, पूजन व जागरण या तीनही अंगांना या व्रतात सारखेच महत्त्व आहे. या व्रतात रात्रीच्या पहिल्या प्रहरी लक्ष्मी व इंद्र,<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=https://www.bookganga.com/eBooks/Books/Details/4722781668657710982|title=हिंदू सण व उत्सव-Hindu San Va Utsav by Ganesh L. Kelkar - Vasant Book Stall Prakashan - BookGanga.com|संकेतस्थळ=www.bookganga.com|ॲक्सेसदिनांक=2019-09-16}}</ref> बळीराजा यांच्या प्रतिमांची पूजा करतात व मग त्या दोघांना पुष्पांजली समर्पित करतात. अशी पूजा झाल्यावर पोहे व [[नारळ]]ाचे पाणी देव-[[पितर]]ांना समर्पून व आप्तेष्टांना देऊन स्वतः सेवन करतात. चंद्राला आटीव दुधाचा नैवेद्य दाखवतात.<ref>{{स्रोत बातमी|दुवा=https://divyamarathi.bhaskar.com/news/infog-kojagiri-purnima-2018-goddess-lakshmi-worship-methode-5972400.html|title=|last=रिलीजन डेस्क|first=|date=२२.१०. २०१८|work=|access-date=|archive-url=|archive-date=|dead-url=}}</ref> दुसऱ्या दिवशी प्रातःकाळी बळीराजा-लक्ष्मीची पूजा करून व सर्वांना भोजन घालून पारणे करतात. [[ब्रह्मपुराण|ब्रह्मपुराणात]] या व्रताची कृत्ये थोडी निराळी सांगितली आहेत. रस्ते झाडावेत. घरे सुशोभित करावीत. दिवसा उपवास करावा. गृहद्वाराजवळ [[अग्नी]] प्रज्वलित करून त्याची पूजा करावी. चंद्राची पूजा करून त्याला दूध व खिरीचा नैवेद्य दाखवावा. भार्येसह [[रुद्र]], स्कंद, नंदीश्वर, ज्यांच्याकडे गायी असतील त्यांनी सुरभी, मेंढे बाळगणाऱ्यांनी [[वरुण]], हत्ती बाळगणाऱ्यानी विनायक व घोडे बाळगणाऱ्यांनी रेवंत व निकुंभ या देवतांची पूजा करावी.<ref name=":0" /> विविध मंदिरांमध्ये कोजागरी पौर्णिमा पूजा-अर्चा करून साजरी केली जाते. लक्ष्मीची विशेष उपासना केली जाते.<ref>{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.co.in/books?id=u2enCgAAQBAJ&pg=PT255&dq=%E0%A4%95%E0%A5%8B%E0%A4%9C%E0%A4%BE%E0%A4%97%E0%A4%BF%E0%A4%B0%E0%A5%80+%E0%A4%AA%E0%A5%8C%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A3%E0%A4%BF%E0%A4%AE%E0%A4%BE&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwi77c3i0JveAhUQSX0KHXCCCPAQ6AEIMzAC#v=onepage&q=%E0%A4%95%E0%A5%8B%E0%A4%9C%E0%A4%BE%E0%A4%97%E0%A4%BF%E0%A4%B0%E0%A5%80%20%E0%A4%AA%E0%A5%8C%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A3%E0%A4%BF%E0%A4%AE%E0%A4%BE&f=false|title=Lonely Planet Goa & Mumbai|last=Planet|first=Lonely|last2=Harding|first2=Paul|last3=Blasi|first3=Abigail|last4=Holden|first4=Trent|last5=Stewart|first5=Iain|date=2015-09-01|publisher=Lonely Planet|isbn=9781743609743|language=en}}</ref> पौराणिक कथांनुसार शरद पौर्णिमेच्या दिवशी माता [[लक्ष्मी|लक्ष्मीचा]] जन्मदिवस मानला जातो, ज्या दिवशी ती समुद्र मंथनातून प्रकट झाली होती. कोजागरी पौर्णिमेच्या रात्री चंद्र आपल्या संपूर्ण १६ कलांमध्ये असतो.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=http://hindi.sakshi.com/editors-picks/2019/10/13/lord-krishna-maharaas-on-sharad-purnima|title=शरद पूर्णिमा को ही श्री कृष्ण ने रचाया था महारास, यूं नृत्य से दिया था आध्यात्मिक संदेश|संकेतस्थळ=Sakshipost Hindi|भाषा=en|ॲक्सेसदिनांक=2019-10-22|archive-date=2019-10-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20191022145940/https://hindi.sakshi.com/editors-picks/2019/10/13/lord-krishna-maharaas-on-sharad-purnima|url-status=dead}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=https://divyamarathi.bhaskar.com/news/kojagari-purnima-2019-laxmi-puja-on-sharad-purnima-125872449.html|title=कोजागरी पौर्णिमेला घरात कलह करू नये, तुळशीजवळ दिवा लावावा आणि रात्री लक्ष्मी पूजन करावे|संकेतस्थळ=[[दिव्य मराठी]]|ॲक्सेसदिनांक=2019-10-22}}</ref> चंद्राची किरणं विशेष अमृतमयी गुणांनी युक्त असतात.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=https://divyamarathi.bhaskar.com/news/rasleela-in-nidhivan-facts-about-nidhivan-kojagiri-purnima-125865380.html|title=कोजागरी पौर्णिमेला रात्री वृंदावनात निधीवनामध्ये श्रीकृष्णाने गोपिकांसोबत केली होती रासक्रीडा|संकेतस्थळ=[[दिव्य मराठी]]|ॲक्सेसदिनांक=2019-10-22}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=https://divyamarathi.bhaskar.com/news/kojagiri-purnima-2019-know-the-importance-of-khir-125865349.html|title=13 ऑक्टोबरला कोजागरी पौर्णिमा, या तिथीला रात्री खीर खाण्याची आहे परंपरा|संकेतस्थळ=[[दिव्य मराठी]]|ॲक्सेसदिनांक=2019-10-22}}</ref>[[कृष्ण|श्रीकृष्ण]] १६ कलांचे अवतार मानले जातात.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=http://m.dailyhunt.in/news/india/hindi/the+viral+pages-epaper-viralpg/janie+16+kalao+ka+rahasy-newsid-78931704|title=जानिए 16 कलाओं का रहस्य - The Viral Pages|संकेतस्थळ=Dailyhunt|भाषा=en|ॲक्सेसदिनांक=2019-10-22}}</ref><ref>{{जर्नल स्रोत|date=2018-02-23|title=सोलह कलाएं|url=https://hi.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%B8%E0%A5%8B%E0%A4%B2%E0%A4%B9_%E0%A4%95%E0%A4%B2%E0%A4%BE%E0%A4%8F%E0%A4%82&oldid=3721965|journal=विकिपीडिया|language=hi}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=https://www.livehindustan.com/astrology/story-sharad-purnima-2018-lord-krishna-did-raas-leela-on-sharad-purnima-read-its-beliefs-and-importance-2235991.html|title=Sharad Purnima 2018 : शरद पूर्णिमा को भगवान कृष्ण की थी रासलीला, इस पर्व की मान्यताएं और महत्त्व|संकेतस्थळ=https://www.livehindustan.com|भाषा=hi|ॲक्सेसदिनांक=2019-10-22}}</ref> [[द्वापार युग|द्वापार युगात]] [[वृंदावन|वृंदावनमध्ये]] (व्रजमंडळ)<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=https://www.sanatan.org/mr/a/906.html|title=कोजागरी पौर्णिमा (शरद पौर्णिमा)|दिनांक=2013-03-23|संकेतस्थळ=सनातन संस्था|भाषा=en-US|ॲक्सेसदिनांक=2019-10-22}}</ref> [[कृष्ण|भगवान श्रीकृष्णाने]] गोपिकांसोबत रात्री रासक्रीडा (महारासलीला) केली होती. वृंदावनात निधिवनात आजही श्रीकृष्ण आणि गोपिका रासलीला रचतात अशी मान्यता आहे.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=https://divyamarathi.bhaskar.com/news/kojagari-purnima-2019-laxmi-puja-on-sharad-purnima-125872449.html|title=कोजागरी पौर्णिमेला घरात कलह करू नये, तुळशीजवळ दिवा लावावा आणि रात्री लक्ष्मी पूजन करावे|संकेतस्थळ=[[दिव्य मराठी]]|ॲक्सेसदिनांक=2019-10-22}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=https://divyamarathi.bhaskar.com/news/rasleela-in-nidhivan-facts-about-nidhivan-kojagiri-purnima-125865380.html|title=कोजागरी पौर्णिमेला रात्री वृंदावनात निधिवनामध्ये श्रीकृष्णाने गोपिकांसोबत केली होती रासक्रीडा|संकेतस्थळ=[[दिव्य मराठी]]|ॲक्सेसदिनांक=2019-10-22}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=https://www.amarujala.com/spirituality/religion/sharad-purnima-2019-shree-krishna-raas-leela|title=Sharad Purnima 2019: इस रात श्रीकृष्ण ने कई रूप धारण कर पूरा किया था अपना वादा|संकेतस्थळ=Amar Ujala|ॲक्सेसदिनांक=2019-10-22}}</ref>त्या विशेष प्रसंगाची आठवण करून [[वैष्णव]] संप्रदायाचे भक्त रासोत्सव साजरा करतात.श्रीकृष्ण आणि [[राधा]]<nowiki/>ची विशेष उपासना केली जाते.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=https://www.amarujala.com/uttar-pradesh/varanasi/sarad-purnima-varanasi-news-vns488879977|title=चंद्र किरणों के साथ बरसा अमृत, पायस में संजोया|संकेतस्थळ=Amar Ujala|ॲक्सेसदिनांक=2019-10-22}}</ref> == आध्यात्मिक आशय == मध्यरात्री कोजागिरीचा उत्सव करतात. दूध आटवून मध्यरात्री अगदी बाराचे चंद्रप्रकाशात ते सर्व जण प्राशन करीत असतात. चंद्रप्रकाशात असे आटवलेले दूध म्हणजे अमृतच होय. जो कोणी तोपर्यंत जागेल त्याला त्या अमृताची प्राप्ती होईल, अन्यथा नाही. अशी कथा आहे की रात्री १२ वाजता आश्विनी अप्सरा येऊन विचारतात, '''''को जागर्ति?''''' म्हणजे '''कोण जागे आहे?''' आणि जो जागा असेल त्याला त्या अमृत देतात. ही झाली कथा! पण त्यातील रहस्य काय असावे? जागृत कोण आहे? कोण जागतो? भगवंत गीतेत म्हणतात, '''''या निशा सर्वभूतानां तस्यां जागर्ति संयमी। यस्यां जाग्रति भूतानि सा निशा पश्यतो मुनेः।। श्लोक ६९, अध्याय २''''' भौतिक लाभाकरिता सारेच जण जागृत असतात परंतु संयमी त्या लाभाकरिता झोपलेला असतो, म्हणजेच उदासीन असतो. परंतु ज्या अध्यात्म प्राप्तीकरिता इतर निद्रिस्त असतात, तेव्हा संयमी जागृत असतो. म्हणूनच कोण जागतो? को जागर्ति? जो संयमी साधक आहे तो! अशा साधकालाच अमृततत्व प्राप्त होत असते. '''''को जागर्ति''''' चा अपभ्रंश होऊन झाले '''कोजागिरी!''' <ref>{{स्रोत पुस्तक|title=वैदिक सणांचे योग रहस्य|last=हरकरे|first=योगीराज मनोहर|publisher=वैदिक विश्व प्रकाशन, नागपूर|pages=२४-२५}}</ref> == सांस्कृतिकदृष्ट्या महत्त्व == [[चित्र:कोजागरी पौर्णिमा मसाला दूध.jpg|thumb|कोजागरी पौर्णिमा मसाला दूध]] या दिवशी [[दूध]] आटवून त्यात [[केशर]], [[पिस्ता|पिस्ते]], [[बदाम]], चारोळी, [[वेलदोडे]], [[जायफळ]], [[साखर]] वगैरे गोष्टी घालून, [[लक्ष्मीदेवी]]ला नैवेद्य दाखविला जातो. दुधात मध्यरात्री [[चंद्र|पूर्ण चंद्राची]] किरणे पडू देतात आणि मग ते दूध प्राशन केले जाते.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.lokmat.com/bhakti/kojagiri-purnima-2021-find-out-scientific-reason-behind-offering-milk-silver-bowl-kojagiri-purnima-a679/|title=कोजागरी पौर्णिमेला चांदीच्या वाटीतून दुधाचा नैवेद्य दाखवण्यामागचे शास्त्रीय कारण जाणून घ्या!|date=2021-10-19|website=[[लोकमत]]|access-date=2022-10-06}}</ref> उत्तररात्रीपर्यंत जागरण केले जाते. या दिवशी प्रत्येक कुटुंबातील ज्येष्ठ अपत्याला ओवाळून त्याची किंवा तिची 'आश्विनी' साजरी करतात. ==कृषी संबंधित-नवान्न पौर्णिमा== कृषी संस्कृतीमध्ये या दिवसाचे विशेष महत्त्व आहे.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.saamana.com/article-on-kokane-purnima/|title=नवान्न पौर्णिमा : कोकणातील नव्याची अपूर्वाई|website=[[सामना (वृत्तपत्र)|सामना]]|access-date=2020-10-27|archive-date=2020-10-31|archive-url=https://web.archive.org/web/20201031005042/https://www.saamana.com/article-on-kokane-purnima/|url-status=dead}}</ref> शेतकरी वर्गामध्ये हा दिवस उत्साहाने साजरा केला जातो. ग्रामीण भागात ही प्रथा दिसून येते.<ref>{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.co.in/books?id=O1QbAAAAIAAJ&q=%E0%A4%95%E0%A5%8B%E0%A4%9C%E0%A4%BE%E0%A4%97%E0%A4%BF%E0%A4%B0%E0%A5%80+%E0%A4%AA%E0%A5%8C%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A3%E0%A4%BF%E0%A4%AE%E0%A4%BE&dq=%E0%A4%95%E0%A5%8B%E0%A4%9C%E0%A4%BE%E0%A4%97%E0%A4%BF%E0%A4%B0%E0%A5%80+%E0%A4%AA%E0%A5%8C%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A3%E0%A4%BF%E0%A4%AE%E0%A4%BE&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwi77c3i0JveAhUQSX0KHXCCCPAQ6AEIRjAF|title=Maharashtra State Gazetteers: Ahmadnagar|date=1976|publisher=Director of Government Printing, Stationery and Publications, Maharashtra State|language=en}}</ref><ref>{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.co.in/books?id=gGZDAAAAYAAJ&q=%E0%A4%95%E0%A5%8B%E0%A4%9C%E0%A4%BE%E0%A4%97%E0%A4%BF%E0%A4%B0%E0%A5%80+%E0%A4%AA%E0%A5%8C%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A3%E0%A4%BF%E0%A4%AE%E0%A4%BE&dq=%E0%A4%95%E0%A5%8B%E0%A4%9C%E0%A4%BE%E0%A4%97%E0%A4%BF%E0%A4%B0%E0%A5%80+%E0%A4%AA%E0%A5%8C%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A3%E0%A4%BF%E0%A4%AE%E0%A4%BE&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwi77c3i0JveAhUQSX0KHXCCCPAQ6AEIUTAH|title=Maharashtra State Gazetteers: Yeotmal|last=(India)|first=Maharashtra|date=1974|publisher=Directorate of Government Print., Stationery and Publications, Maharashtra State|language=en}}</ref> निसर्गाबद्दल वाटणाऱ्या कृतज्ञतेपोटी कोकणात '''नवान्न पौर्णिमा''' साजरी करण्याची प्रथा आहे.<ref>{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.co.in/books?id=j4UJAQAAIAAJ&q=%E0%A4%A8%E0%A4%B5%E0%A4%BE%E0%A4%A8%E0%A5%8D%E0%A4%A8+%E0%A4%AA%E0%A5%8C%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A3%E0%A4%BF%E0%A4%AE%E0%A4%BE&dq=%E0%A4%A8%E0%A4%B5%E0%A4%BE%E0%A4%A8%E0%A5%8D%E0%A4%A8+%E0%A4%AA%E0%A5%8C%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A3%E0%A4%BF%E0%A4%AE%E0%A4%BE&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwi9pImj15veAhUTfn0KHVLUDNwQ6AEIMzAC|title=Ranameva : lalita lekhasangraha|last=Madgulkar|first=Vyankatesh Digambar|date=1978|publisher=Srividya Prakasana|language=mr}}</ref> या दिवशी बाजारात भाताच्या लोंब्या, कुरडूची फुले, नाचणी, वरी आणि झेंडूची फुले खरेदी करण्यासाठी मोठी गर्दी होते.<ref>{{स्रोत बातमी|दुवा=https://zeenews.india.com/marathi/news/diwali-2012/laxmipoojan-mangal-saan/155251|title=लक्ष्मी प्रसन्न होण्यासाठी करा मंगल स्नान....|last=|first=|date=१३. ११. २०१२|work=|access-date=३०. ९. २०१९|archive-url=|archive-date=|dead-url=}}</ref> या दिवशी घरांघरांत नवीन धान्य आलेले असते. भात, नाचणी, वरी आदी प्रकारच्या धान्याची एकप्रकारे पूजा करण्याचा दिवस म्हणजे '''नवान्न पौर्णिमा'''.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.loksatta.com/navneet/practice-of-celebrating-pournima-over-gratitude-for-nature-zws-70-2992161/|title=कुतूहल : सणांमागील निसर्गनिष्ठ विज्ञान|website=[[लोकसत्ता]]|access-date=2022-10-06}}</ref> या दिवशी नवीन तांदळाचा भात, खीर करण्याची प्रथा आहे. पक्वान्न म्हणून नवीन तांदळाच्या पिठाचे पातोळेही केले जातात, अशी प्रथा कालविवेक या ग्रंथात नोंदविलेली दिसते.<ref>{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.co.in/books?id=MMGAAAAAMAAJ&q=kojagari+in+India&dq=kojagari+in+India&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwjwzcnm4pveAhUBS48KHVENCjI4ChDoAQhEMAY|title=Man in India|last=Bahadur)|first=Sarat Chandra Roy (Ral|date=1988|publisher=A. K. Bose|language=en}}</ref> घरासमोर लावलेल्या हरतऱ्हेच्या भाज्या '''नवान्न पौर्णिमे'''ला महत्त्वाच्या ठरतात. नवीन धान्य, भाज्या यांची रेलचेल असते. हे सर्व म्हणजे शेतकऱ्यांची लक्ष्मी असते.<ref>{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.co.in/books?id=fQB3Fkc3Tl4C&pg=PA24&dq=%E0%A4%A8%E0%A4%B5%E0%A4%BE%E0%A4%A8%E0%A5%8D%E0%A4%A8+%E0%A4%AA%E0%A5%8C%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A3%E0%A4%BF%E0%A4%AE%E0%A4%BE&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwi9pImj15veAhUTfn0KHVLUDNwQ6AEIOjAD#v=onepage&q=%E0%A4%A8%E0%A4%B5%E0%A4%BE%E0%A4%A8%E0%A5%8D%E0%A4%A8%20%E0%A4%AA%E0%A5%8C%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A3%E0%A4%BF%E0%A4%AE%E0%A4%BE&f=false|title=Encyclopaedia of India|last=Bansal|first=Sunita Pant|date=2005-06|publisher=Smriti Books|isbn=9788187967712|language=en}}</ref> यासाठी '''नवान्न पौर्णिमे'''ला लक्ष्मीच्या स्वागतासाठी घरासमोर रांगोळ्या काढतात.<ref>{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.co.in/books?id=O1QbAAAAIAAJ&q=%E0%A4%A8%E0%A4%B5%E0%A4%BE%E0%A4%A8%E0%A5%8D%E0%A4%A8+%E0%A4%AA%E0%A5%8C%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A3%E0%A4%BF%E0%A4%AE%E0%A4%BE&dq=%E0%A4%A8%E0%A4%B5%E0%A4%BE%E0%A4%A8%E0%A5%8D%E0%A4%A8+%E0%A4%AA%E0%A5%8C%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A3%E0%A4%BF%E0%A4%AE%E0%A4%BE&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwi9pImj15veAhUTfn0KHVLUDNwQ6AEILzAB|title=Maharashtra State Gazetteers: Ahmadnagar|date=1976|publisher=Director of Government Printing, Stationery and Publications, Maharashtra State|language=en}}</ref> मुख्य प्रवेशद्वारावर व घरातील महत्त्वाच्या वस्तूंवर नवी बांधतात. (नवे (अनेकवचन नवी) म्हणजे आंब्याच्या पानात [[भात]], वरी, नाचणी यांच्या लोंबी, तसेच कुरडू व झेंडूची फुले एकत्र करून बांधलेली जुडी.) [[चित्र:Navi toran.jpg|thumb|नवी]] ==आरोग्यशास्त्रदृष्ट्या महत्त्व== [[दमा]] किंवा अस्थमा यासारख्या आजारांच्यावरील औषधे खिरीमध्ये मिसळून कोजागरीच्या रात्री चंद्राच्या प्रकाशात ठेवली जाते.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://marathi.indiatimes.com/astro/festival/kojagiri-purnima-2024-sharad-purnima-time-date-and-shubh-muhurta-importance/articleshow/114207799.cms|title=Kojagiri Purnima 2024 : कोजागिरी पौर्णिमा कधी? जाणून घ्या तिथी, शुभ मुहूर्त आणि महत्त्व|website=Maharashtra Times|language=mr|access-date=2024-10-15|archive-date=2024-12-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20241203003345/https://marathi.indiatimes.com/astro/festival/kojagiri-purnima-2024-sharad-purnima-time-date-and-shubh-muhurta-importance/articleshow/114207799.cms|url-status=dead}}</ref> चंद्राचे किरण या खिरीवर पडल्याने त्याचा गुणधर्म बदलतो आणि अशी खीर आजारी व्यक्तीला दिल्यास तिला आराम मिळतो असे मानले जाते.<ref>{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.co.in/books?id=OQVz50KtSdgC&pg=PA133&dq=sharad+purnima&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwiHxLHBiJblAhWV73MBHXElAPMQ6AEIKDAA#v=onepage&q=sharad%20purnima&f=false|title=Holistic Health Healing & Astrosciences - Vol. II|publisher=B. Jain Publishers|isbn=9788180563034|language=en}}</ref> याच दिवशी वैदिक परंपरेतील देवता अश्विनीकुमार यांची प्रार्थना करून उत्तम आरोग्याची कामना केली जाते.<ref>{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.co.in/books?id=D1hFEAAAQBAJ&pg=PA107&dq=%E0%A4%B2%E0%A4%B2%E0%A4%BF%E0%A4%A4%E0%A4%BE+%E0%A4%AA%E0%A4%82%E0%A4%9A%E0%A4%AE%E0%A5%80+%E0%A4%AA%E0%A5%82%E0%A4%9C%E0%A4%BE&hl=en&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjIj9zVkeKIAxW5zDgGHeNsE80Q6AF6BAgMEAI#v=onepage&q=%E0%A4%B2%E0%A4%B2%E0%A4%BF%E0%A4%A4%E0%A4%BE%20%E0%A4%AA%E0%A4%82%E0%A4%9A%E0%A4%AE%E0%A5%80%20%E0%A4%AA%E0%A5%82%E0%A4%9C%E0%A4%BE&f=false|title=Sanatan Dharm: Nitya Karm Evam Ritucharya|last=Ballabh|first=Hira|date=2021-09-29|publisher=Blue Rose Publishers|language=hi}}</ref> ==आदिवासी जनजातीत== भारतातील विविध वांशिक जनजाती कोजागरी साजरी करतात. या रात्री होजागरी नृत्य केले जाते.<ref>{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.co.in/books?id=OsvfAAAAMAAJ&q=kojagari+in+tribes&dq=kojagari+in+tribes&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwimhfPmhpblAhVu6nMBHYPiDy4Q6AEILzAB|title=Tribal Dances of India|last=Tribhuwan|first=Robin D.|last2=Tribhuwan|first2=Preeti R.|date=1999|publisher=Discovery Publishing House|isbn=9788171414437|language=en}}</ref> मायलोमा आणि खोलोमा या देवतांची पूजा या रात्री केली जाते. मायलोमा ही भात शेतीची रक्षण करणारी देवता मानली जाते. लक्ष्मी पूजेशी साम्य असणारी हे परंपरा आहे.<ref>{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.co.in/books?id=TmDRNTYw49EC&pg=PA308&dq=kojagari+in+India&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwib9ND325veAhVJeisKHQosC44Q6AEINDAC#v=onepage&q=kojagari%20in%20India&f=false|title=Encyclopaedic Profile of Indian Tribes|last=Prasad|first=R. R.|date=1996|publisher=Discovery Publishing House|isbn=9788171412983|language=en}}</ref> ==पर्यटन== कोजागरी पौर्णिमेच्या चांदण्यात [[आग्रा]] येथील [[ताजमहाल]] पाहण्याची खास संधी पर्यटकांना उपलब्ध करून दिली जाते. त्यासाठी विशेष दरही आकारला जातो.<ref>{{स्रोत बातमी|दुवा=https://www.patrika.com/agra-news/sparkling-taj-mahal-on-sharad-purnima-spacial-visit-in-night-3604283/|title=https://www.patrika.com/agra-news/sparkling-taj-mahal-on-sharad-purnima-spacial-visit-in-night-3604283/|last=सक्सेना|first=अभिषेक|date=२२.१०. २०१८|work=|access-date=|archive-url=|archive-date=|dead-url=}}</ref> == प्रांतानुसार == * कोजागरी पौर्णिमा [[गुजरात]]मध्ये [[रास]] व [[गरबा]] खेळून 'शरद पुनम' नावाने साजरी केली जाते.<ref>{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.co.in/books?id=u0-oevoYOysC&q=kojagiri+in+gujarat&dq=kojagiri+in+gujarat&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwif8fHKhPjkAhWb7nMBHRT0AoM4ChDoAQg1MAI|title=Lok Rajya|date=1972|publisher=Directorate-General of Information and Public Relations|language=en}}</ref> *[[मिथिला|मिथिलेमध्ये]] या रात्री कोजागरहा ही पूजा केली जाते. या निमित्ताने नव्याने लग्न झालेल्या मुलीच्या घरून तिच्या सासरी जावयासाठी भेटवस्तू पाठविण्याची विशेष पद्धत प्रचलित आहे.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.jagran.com/bihar/muzaffarpur-tonight-is-special-for-mithila-due-to-kojagra-16815509.html|title=कोजागरा: मिथिला के लिए खास है आज की रात, जानिए|website=Dainik Jagran|language=hi|access-date=2020-10-30}}</ref> *[[हिमाचल प्रदेश|हिमाचल प्रदेशा]]त या निमित्ताने जत्रा भरते.<ref>{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.co.in/books?id=xAkdAQAAMAAJ&q=sharad+purnima+in+India&dq=sharad+purnima+in+India&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwiOkNKR6ZveAhVMrI8KHd6yCt84ChDoAQg5MAQ|title=Census of India, 1961: Himachal Pradesh|last=General|first=India Office of the Registrar|publisher=Manager of Publications|language=en}}</ref> *[[राजस्थान]]ी स्त्रिया या दिवशी शुभ्र वस्त्र नेसून [[चांदी]]चे दागिने घालतात. धार्मिक वृत्तीचे राजपूत या रात्री [[चंद्र|चंद्रा]]ची पूजा करून शेतकऱ्यांना शर्करायुक्त दूध देतात.<ref>{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.co.in/books?id=4ZXXAAAAMAAJ&q=kojagiri+in+rajasthan&dq=kojagiri+in+rajasthan&hl=mr&sa=X&ved=0ahUKEwje8eyDhPjkAhUE7nMBHZv_CRcQ6AEIODAC|title=Religious Rites and Festivals of India|last=Sholapurkar|first=G. R.|date=1990|publisher=Bharatiya Vidya Prakashan|isbn=9788121700689|language=en}}</ref> *[[हरियाणा]]मध्ये आश्विन पौर्णिमेला दुधाची खीर बनवून ती रात्री चांदण्यात ठेवतात व सकाळी खातात.<ref>हरित हरियाणा</ref> *[[ओडिशा]]मध्ये, शरद पौर्णिमेला '<nowiki/>'''कुमार पौर्णिमा'''' असे म्हणतात.या दिवशी [[गजलक्ष्मी]] देवीची पूजा करतात.<ref>{{जर्नल स्रोत|date=2019-08-16|title=Sharad Purnima|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Sharad_Purnima&oldid=911075227|journal=Wikipedia|language=en}}</ref> या दिवशी देवीच्या जोडीने [[चंद्र]] आणि [[सूर्य]] यांचीही पूजा केली जाते.<ref name=":1" /> *कोजागरी पौर्णिमेला बंगाली लोक 'लोख्खी पुजो' असे म्हणतात. या दिवशीच्या '''लोख्खी''' पूजेमध्ये बंगाली लोक शहाळी वा ताजे नारळ वापरतात. नारळात [[साखर]], [[दूध]], [[तूप]] आणि [[सुकामेवा]] घालून केलेला विशेष गोड पदार्थ या दिवशी कमळात बसलेल्या लक्ष्मीला अर्पण केला जातो.<ref name=":1">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.indianeagle.com/travelbeats/different-ways-of-sharad-purnima-celebration-in-india/|title=Different Ways of Sharad Purnima Celebration in India|date=2013-10-10|website=Travel to India, Cheap Flights to India, Aviation News, India Travel Tips|language=en-US|access-date=2020-10-26}}</ref> * तांब्याचा कलश किंवा मातीच्या कुंभावर आणि [[नारळ|शहाळ्यावर]] [[शेंदूर|शेंदराने]] [[बंगाली स्वस्तिक|बंगाली हिंदू स्वस्तिक]] चिन्ह मधल्या बोटाने आणि ओल्या लाल शेंदुराने काढतात या दिवशी शंख व कमळाच्या फुलाबरोबर [[श्रीलक्ष्मी नारायण|श्रीलक्ष्मीनारायणाची]] पूजा करतात.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=https://lajjagauree.blogspot.com/2016/09/bengali-swastika.html|title=Lajja Gauri: Swastika Symbol in Bengal, a state in India|last=Unknown|दिनांक=2016-09-21|संकेतस्थळ=Lajja Gauri|ॲक्सेसदिनांक=2019-09-12}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=https://saffronstreaks.com/festivals-occasions/kojagari-lakshmi-puja-rituals-believes-and-the-divine-bengali-feast-platter/|title=Kojagari Lakshmi puja – rituals, believes and the divine Bengali feast platter|संकेतस्थळ=saffronstreaks|भाषा=en-US|ॲक्सेसदिनांक=2019-09-12|archive-date=2020-09-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20200920021439/https://saffronstreaks.com/festivals-occasions/kojagari-lakshmi-puja-rituals-believes-and-the-divine-bengali-feast-platter/|url-status=dead}}</ref>[[चित्र:Bengali Swastika.jpg|इवलेसे|'बंगाली हिंदू स्वस्तिक']] *[[बनारस]] येथे या दिवशी [[वैष्णव]] संप्रदायाचे भक्त सोहळा साजरा करतात.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.patrika.com/varanasi-news/sharad-purnima-2017-date-shubh-muhurt-in-india-1872573/|title=हिंदी खबर, Latest News in Hindi, हिंदी समाचार, ताजा खबर|website=Patrika News|language=hi|access-date=2020-10-30}}</ref> == हे सुद्धा पहा == * [[शरद ऋतू]] * [[शारदीय नवरात्र]] ==चित्रदालन== <gallery> File:कोजागरीनिमित्त मंदिरातील लक्ष्मी पूजन.jpg|कोजागरीनिमित्त मंदिरातील लक्ष्मी पूजन चित्र:Moonlight is beautiful.jpg|पौर्णिमेचा चंद्र File:कोजागरी निमित्त सार्वजनिक स्वरूपात मसाला दूध तयार करताना.jpg|कोजागरी निमित्त सार्वजनिक स्वरूपात मसाला दूध तयार करताना File:कोजागरी पौर्णिमेनिमित्त मंदिरात दान.jpg|कोजागरी पौर्णिमेनिमित्त मंदिरात दान </gallery> == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} {{भारतीय सण आणि उत्सव}} {{हिंदू सण}} [[वर्ग:महाराष्ट्रातील सण आणि उत्सव]] [[वर्ग:हिंदू धर्मातील सण आणि उत्सव]] [[वर्ग:लाल दुवे असणारे लेख]] [[वर्ग:संस्कृती]] [[वर्ग:परंपरा]] [[वर्ग:खगोलशास्त्र]] [[वर्ग:शारदीय नवरात्र]] [[वर्ग:पौर्णिमा]] 8c6chwze7jvks2zfc1apfxq6ymc21yo 0 2818 2723205 2395710 2026-10-19T16:32:43Z Vishnu888 82059 /* */ इंग्रजी भाषेत भाषांतर 2723205 wikitext text/x-wiki {{विस्तार}} [[चित्र:Krishna's great escape Bazaar art,1940's.jpg|इवलेसे]] '''वसुदेव''' (/ˌvʌsuˈdeɪvə/; संस्कृत: वसुदेव [ʋɐsudéːʋɐ]), ज्यांना आनकदुन्दुभि<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.wisdomlib.org/definition/anakadundubhi|title=Anakadundubhi, Ānakadundubhī, Ānakadundubhi, Anaka-dundubhi: 9 definitions|last=www.wisdomlib.org|date=2017-04-17|website=www.wisdomlib.org|language=en|access-date=2026-10-19}}</ref> असेही म्हटले जाते (अनक आणि डुंदुभी हे दोन्ही शब्द ढोल या वाद्याचा संदर्भ देतात, त्यांच्या जन्माच्या वेळी हे वाद्य वाजवणाऱ्या संगीतकारांच्या नावावरून), हे हिंदू देवता वासुदेव-कृष्ण, [[बलराम]] आणि सुभद्रा यांचे वडील आहेत. ते वृष्णींचे राजे होते.त्यांची बहीण कुंती हिचा विवाह पांडूशी झाला होता.<ref>{{जर्नल स्रोत|date=2026-08-25|title=Vasudeva|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Vasudeva&oldid=1371224253|journal=Wikipedia|language=en}}</ref> '''वसुदेव''' हे [[यदुवंशी]] शूरा आणि मरीषा, कृष्णाचे वडील, कुंतीचा भाऊ आणि मथुराचा राजा उग्रसेन यांचा मंत्री होता. त्याने देवका किंवा आहुकच्या सात मुलींशी लग्न केले होते, त्यापैकी [[देवकी]] प्रमुख होती. तो वृष्णांचा राजा आणि यादवांचा पुत्र होता. हरिवंश पुराणानुसार वसुदेव आणि [[नंद]] बाबा एकमेकांचे नाते होते. वसुदेवाच्या जन्माच्या वेळी देवता अनाक आणि दुंडुभी खेळत असत, येथूनच त्यांना ‘अंकदंडुभी’ हे नावही पडले. वायुदेवाने श्यामंतपंचक क्षेत्रात अश्वमेध यज्ञ केले. हिंदू देवता [[कृष्ण]] (वासुदेव, म्हणजे "वसुदेवाचा पुत्र"), [[बलराम]] आणि [[सुभद्रा]] यांचे वडील आहेत. तो वृष्णीचा राजा आणि यादव राजपुत्र होता. यादव राजा शूरसेनाचा मुलगा, तो [[नंद|नंदाचा]] दुसरा चुलत भाऊ होता. त्याची बहीण [[कुंति|कुंतीचा]] विवाह [[पांडव|पांडूशी]] झाला होता.<ref>{{जर्नल स्रोत|date=2024-03-04|title=Vasudeva|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Vasudeva&oldid=1211808445|journal=Wikipedia|language=en}}</ref> == संदर्भ यादि == <references /> [[वर्ग:महाभारतातील व्यक्तिरेखा]] [[वर्ग:यादव कुळ]] 91164khlv8uimzhmpkaa07czh3ebdsb 0 5487 2723256 2674554 2026-10-19T18:59:20Z अभय नातू 206 प्रस्तावना 2723256 wikitext text/x-wiki {{देश |राष्ट्र_प्रचलित_नाव = इराण |राष्ट्र_अधिकृत_नाव_स्थानिकभाषेमध्ये = جمهوری اسلامی ايران<br />जोम्हुरीये एस्लामीये इरान |राष्ट्र_अधिकृत_नाव_मराठीमध्ये = इराणचे इस्लामी प्रजासत्ताक |राष्ट्र_ध्वज = Flag of Iran.svg |राष्ट्र_चिन्ह = Coat of arms of Iran.svg |जागतिक_स्थान_नकाशा = Iran in its region.svg |राष्ट्र_नकाशा = Iran map.png |ब्रीद_वाक्य = एस्तेक्लाल, आझादी, जोम्हुरीये एस्लामी |राजधानी_शहर = [[तेहरान]] |सर्वात_मोठे_शहर = [[तेहरान]] |राष्ट्रप्रमुख_नाव = मुजतबा खामेनेई | नेता_पद१ = राष्ट्राध्यक्ष | नेता_नाव१ = [[मसूद पेझेश्कियान]] |सरन्यायाधीश_नाव = |राष्ट्र_गीत = [[सोरूद-ए मेल्ली-ए जोम्हुरी-ए एस्लामी-ए इरान]] |राष्ट्र_गान = |स्वातंत्र्यदिवस_दिनांक = (इराणी राजसत्ता उलथून क्रांती)<br />[[फेब्रुवारी ११]], [[इ.स. १९७९|१९७९]] (घोषित) |प्रजासत्ताकदिन_दिनांक = |राष्ट्रीय_भाषा = [[फारसी भाषा|फारसी]] |इतर_प्रमुख_भाषा = |राष्ट्रीय_चलन = [[इराणी रियाल]] (IRR) |क्षेत्रफळ_क्रमवारी_क्रमांक = १८ |क्षेत्रफळ_वर्ग_किमी = १६,४८,१९५ |क्षेत्रफळ_जलव्याप्त_टक्के = ०.७ |लोकसंख्या_क्रमवारी_क्रमांक = १८ |लोकसंख्या_संख्या = ६,८४,६७,४१३ |लोकसंख्या_घनता = ४२ |प्रमाण_वेळ = |यूटीसी_कालविभाग = +३:३० |आंतरराष्ट्रीय_दूरध्वनी_क्रमांक = +९८ |आंतरजाल_प्रत्यय = .ir |जीडीपी_क्रमवारी_क्रमांक = २० |जीडीपी_डॉलरमध्ये = ५५४.८ अब्ज |जीडीपी_राष्ट्रीय_चलनामध्ये = |दरडोई_जीडीपी_क्रमवारी_क्रमांक = ७४ |दरडोई_जीडीपी_डॉलरमध्ये = ७,९८० |दरडोई_जीडीपी_राष्ट्रीय_चलनामध्ये = }} '''इराण''' हा [[मध्यपूर्व|मध्यपूर्वेतील]] एक [[देश]] आहे. इराणचे पूर्वीचे नाव पर्शिया असे होते. [[पर्शियन संस्कृती]] जगातील सर्वात प्राचीन संस्कृतीपैकी एक आहे. खनिज तेल साठयात संपूर्ण जगात क्रमांक तिसरा तर वायुसाठ्यात दुसऱ्या क्रमांकाचा देश आहे. [[इराक]]विरुद्ध ९ वर्षे चाललेले युद्ध यादेशाने केले. इरान मध्ये, फारसी, [[अझरबैजान]], कुर्दिश (कुर्डिस्तान) आणि लूरे हे सर्वात महत्त्वाचे जातीय गट आहेत इराण, इस्लामिक रिपब्लिक ऑफ इराणचे अधिकृत नाव असलेला, पश्चिम आशियातील एक [[देश]] आहे. हा [[देश]] वायव्येकडून तुर्कस्तान, [[आर्मेनिया]] आणि [[अझरबैजान]] प्रजासत्ताक, उत्तरेकडून [[कॅस्पियन समुद्र]], ईशान्येकडून [[तुर्कमेनिस्तान]], पूर्वेकडून [[अफगाणिस्तान]], आग्नेयेकडून [[पाकिस्तान]] आणि [[ओमानचा समुद्र|ओमान समुद्र]] आणि दक्षिणेकडून [[इराणचे आखात|पर्शियन गल्फ]] यांच्या सीमेवर आहे. आणि [[होर्मुझची सामुद्रधुनी]] पश्चिमेकडून [[इराक|इराकला]] लागून आहे. 1,648,195 चौरस किलोमीटर क्षेत्रफळ असलेला, हा देश [[मध्यपूर्व|मध्य पूर्वे]]<nowiki/>तील दुसऱ्या क्रमांकाचा आणि [[जग|जगा]]<nowiki/>तील 18 वा सर्वात मोठा देश आहे. इराणची [[लोकसंख्या]] 86 दशलक्षाहून अधिक आहे आणि सर्वात जास्त [[लोकसंख्या]] असलेल्या देशात ते 17 व्या क्रमांकावर आहे. इराण 31 प्रांतांमध्ये विभागलेला आहे. या देशाची अधिकृत भाषा फारसी आहे. इराणमधील सर्वात मोठी शहरे अनुक्रमे [[तेहरान]] ([[राजधानी]]), [[मशहद]], [[इस्फहान|इस्फाहान]], काराज आणि [[शिराजगाव|शिराज]] आहेत. == इतिहास == === नावाची व्युत्पत्ती === "इराण" हा शब्द थेट मध्य पर्शियन "एरान" पासून आला आहे. एरान हा शब्द पहिल्यांदा रुस्तम शिल्पाकृतीतील तिसऱ्या शतकातील शिलालेखात प्रथम सापडतो. इराणच्या लोकांसांदर्भात "आर्यन" या शब्दाचा वापर करणारा पार्थियन शिलालेखही सोबत सापडला आहे. एका इराणी पौराणिक कथेनुसार, देशाचे नाव इराज ह्या प्रख्यात राजपुत्राच्या नावावरून ठेवले आहे. ऐतिहासिकदृष्ट्या, इराणला पश्चिमी देशांत पर्शिया म्हणून संबोधिले गेले आहे, प्रामुख्याने ग्रीक इतिहासकारांच्या लेखनामुळे ज्यांनी इराणचा संपूर्ण उल्लेख "पर्सिस" नावाने केला होता. अर्थात "पर्शियन लोकांची भूमी." पर्सीस इराणमधील प्राचीन प्रांतांपैकी एक होता, ज्याची व्याख्या आज फार्स म्हणून केली जाते. १९३५ साली रेझा शाह यांनी आंतरराष्ट्रीय समुदायाला देशाचे मूळ नाव "इराण" वापरण्यास विनंती केली. === प्रागैतिहासिक कालखंड === == भूगोल == === चतुःसीमा === ===राजकीय विभाग=== मोहम्मद मोसादिक यांच्या नेतृत्वाखाली , १९५३ साली लोकशाहीवादी चळवळ दडपली गेली यामध्ये अमेरिकेच्या सी आय एचा हात होता असे मानतात कारण त्यांना इंग्लंड व अमेरिकेचे संबंध जपायचे होते. १९७९ मध्ये इराणमध्ये इस्लामी क्रांती घडवून शहा रेझा पहलवी यांना पदच्युत केले गेले त्यानंतर अयातुल्ला खोमेनी इराण मध्ये परतले. त्यांनी इराणचे कट्टर इस्लामीकरण केले === मोठी शहरे === == समाजव्यवस्था == === वस्तीविभागणी === ===धर्म=== इराण हा [[शिया]]बहुल इस्लामी देश आहे. * [[पारशी]] - इराण मध्ये अरब मुस्लिमांनी आक्रमण केल्यावर झरत्रुष्ट्र धर्म मानणाऱ्यांचा एक गट तिथून इ.स ८०० च्या दरम्यान निसटला. या गत तेथून भारतात येऊन [[गुजरात]] राज्यात वसला. यांनाच आजच्या काळात [[पारशी]] असे म्हणतात. या शिवायही इराण येथील याझ्द प्रांतात झरत्रुष्ट्र धर्म मानणारे काही टिकून राहिले. सतराव्या शतकात उरल्यासुरल्या पारशी लोकांचा कट्टर मुस्लिमांकडून छळ सुरू झाला. सुमारे १८५० नंतर यातील अजून काही लोक भारतात आले. त्यांना इराणी म्हणतात. [[मुंबई]] येथील अनेक [[इराणी उपहारगृहे]] हीच मंडळी चालवीत असत. === शिक्षण === ===संस्कृती=== इराणचा प्रसिद्ध कवी फिरदौसी हा होय. == राजकारण == ==अर्थतंत्र== इराण मध्ये मोठ्या प्रमाणात [[खनिज तेल]] असल्याने अनेक राष्ट्रांना इरानच्या राजकारणात रस आहे. हे तेल इराण आपल्याला आणि आपण सांगू त्याच भावात विकावे यासाठी मोठा आंतराष्ट्रीय दबाव इराणवर टाकण्यात येत असतो. अणु कार्यक्रमाची सुरुवात केल्याने. इराणवर [[अमेरिका]] व इतर राष्ट्रांनी निर्बंध लादले आहेत. परंतु [[भारत]] मात्र येथील नैसर्गिक वायू पाईपलाईन द्वारे मिळवत आहे. त्यासाठीचे मूल्य [[रुपया]]त अदा करता येईल अशी व्यापारी रचनाही आता अस्तित्वात आणण्यात आली आहे. इराणमध्ये केशराचे उत्पादनही होते. इराण मध्ये पिकणारे [[केशर]] हे स्वाद आणि रंगात अव्वल मानले जाते. ==हे सुद्धा पहा== *[[बाबक खुर्रामुद्दिन]] ==बाह्य दुवे== * [http://www.marathivishwakosh.in/index.php?option=com_content&view=article&id=5089%3A2010-11-15-06-28-12&catid=2&Itemid=3 इराण, मराठी विश्वकोश] {{आशियातील देश}} {{दक्षिण आशियाई देश}} [[वर्ग:आशियातील देश]] lbbf6vewyex4su1dfvy3gzavhvk89uz 2723257 2723256 2026-10-19T19:06:21Z अभय नातू 206 प्रस्तावना 2723257 wikitext text/x-wiki {{देश |राष्ट्र_प्रचलित_नाव = इराण |राष्ट्र_अधिकृत_नाव_स्थानिकभाषेमध्ये = جمهوری اسلامی ايران<br />जोम्हुरीये एस्लामीये इरान |राष्ट्र_अधिकृत_नाव_मराठीमध्ये = इराणचे इस्लामी प्रजासत्ताक |राष्ट्र_ध्वज = Flag of Iran.svg |राष्ट्र_चिन्ह = Coat of arms of Iran.svg |जागतिक_स्थान_नकाशा = Iran in its region.svg |राष्ट्र_नकाशा = Iran map.png |ब्रीद_वाक्य = एस्तेक्लाल, आझादी, जोम्हुरीये एस्लामी |राजधानी_शहर = [[तेहरान]] |सर्वात_मोठे_शहर = [[तेहरान]] |राष्ट्रप्रमुख_नाव = मुजतबा खामेनेई | नेता_पद१ = राष्ट्राध्यक्ष | नेता_नाव१ = [[मसूद पेझेश्कियान]] |सरन्यायाधीश_नाव = |राष्ट्र_गीत = [[सोरूद-ए मेल्ली-ए जोम्हुरी-ए एस्लामी-ए इरान]] |राष्ट्र_गान = |स्वातंत्र्यदिवस_दिनांक = (इराणी राजसत्ता उलथून क्रांती)<br />[[फेब्रुवारी ११]], [[इ.स. १९७९|१९७९]] (घोषित) |प्रजासत्ताकदिन_दिनांक = |राष्ट्रीय_भाषा = [[फारसी भाषा|फारसी]] |इतर_प्रमुख_भाषा = |राष्ट्रीय_चलन = [[इराणी रियाल]] (IRR) |क्षेत्रफळ_क्रमवारी_क्रमांक = १८ |क्षेत्रफळ_वर्ग_किमी = १६,४८,१९५ |क्षेत्रफळ_जलव्याप्त_टक्के = ०.७ |लोकसंख्या_क्रमवारी_क्रमांक = १८ |लोकसंख्या_संख्या = ६,८४,६७,४१३ |लोकसंख्या_घनता = ४२ |प्रमाण_वेळ = |यूटीसी_कालविभाग = +३:३० |आंतरराष्ट्रीय_दूरध्वनी_क्रमांक = +९८ |आंतरजाल_प्रत्यय = .ir |जीडीपी_क्रमवारी_क्रमांक = २० |जीडीपी_डॉलरमध्ये = ५५४.८ अब्ज |जीडीपी_राष्ट्रीय_चलनामध्ये = |दरडोई_जीडीपी_क्रमवारी_क्रमांक = ७४ |दरडोई_जीडीपी_डॉलरमध्ये = ७,९८० |दरडोई_जीडीपी_राष्ट्रीय_चलनामध्ये = }} '''इराण''' (अधिकृत नाव: '''इराणचे इस्लामी प्रजासत्ताक''') हा [[पश्चिम आशिया]] आणि [[मध्यपूर्व|मध्यपूर्वेतील]] एक प्रमुख [[देश]] आहे.<ref>{{cite web |title=Iran Country Profile |url=https://www.britannica.com/place/Iran |website=Encyclopædia Britannica |access-date=19 October 2026 |language=en}}</ref> १,६४८,१९५ चौरस किलोमीटर क्षेत्रफळ असलेला हा देश मध्यपूर्वेतील दुसऱ्या क्रमांकाचा आणि [[जगातील देशांची यादी (क्षेत्रफळानुसार)|जगातील १८ वा]] सर्वात मोठा देश आहे. ८ कोटी ६० लाखांपेक्षा जास्त [[लोकसंख्या]] असलेला इराण हा जगातील १७ वा सर्वाधिक लोकसंख्येचा देश आहे. देशाची अधिकृत भाषा [[फारसी भाषा|फारसी]] असून [[तेहरान]] ही देशाची [[राजधानी]] व सर्वात मोठे शहर आहे. [[मशहद]], [[इस्फहान]], कराज आणि [[शिराज]] ही इराणमधील इतर प्रमुख शहरे आहेत.<ref>{{cite web |title=Iran Population and Cities |url=https://www.un.org/ |website=United Nations |access-date=19 October 2026 |language=en}}</ref> प्रशासकीय दृष्टीने इराण ३१ प्रांतांमध्ये विभागलेला आहे. == इतिहास == === नावाची व्युत्पत्ती === "इराण" हा शब्द थेट मध्य फारसी भाषेतील "एरान" या शब्दापासून derived झाला आहे. तिसऱ्या शतकातील नक्श-ए रुस्तम येथील शिलालेखात "एरान" या शब्दाचा सर्वात पहिला लेखी उल्लेख आढळतो. याच शिलालेखासोबत आढळलेल्या पार्थियन भाषेतील संदर्भात इराणी लोकांसाठी "आर्यन" या शब्दाचा वापर केलेला आहे.<ref>{{cite web |title=Etymology of Iran |url=https://www.iranicaonline.org/articles/iranian-identity-i-persian |website=Encyclopædia Iranica |access-date=19 October 2026 |language=en}}</ref> पौराणिक इराणी कथांनुसार देशाचे नाव 'इराज' या प्रख्यात राजपुत्राच्या नावावरून पडल्याचीही एक मान्यता आहे. ऐतिहासिकदृष्ट्या पाश्चात्य जगामध्ये इराणचा उल्लेख "पर्शिया" असा केला जात असे. हा उल्लेख प्रामुख्याने प्राचीन ग्रीक इतिहासकारांच्या लेखनातून आला, ज्यांनी या संपूर्ण प्रदेशाला "पर्सिस" (म्हणजेच पर्शियन लोकांची भूमी) म्हटले होते. 'पर्सिस' हा इराणमधील एक प्राचीन प्रांत होता, ज्याला आज 'फार्स' म्हणून ओळखले जाते.<ref>{{cite web |title=Persia or Iran? |url=https://www.britannica.com/story/persia-or-iran-whats-the-difference |website=Encyclopædia Britannica |access-date=19 October 2026 |language=en}}</ref> १९३५ मध्ये सम्राट [[रेझा शाह पहलवी]] यांनी आंतरराष्ट्रीय समुदायाला अधिकृत व्यवहारात देशाचे मूळ नाव "इराण" वापरण्याची विनंती केली.<ref>{{cite news |title=Name Change of Persia to Iran |url=https://www.nytimes.com/ |work=The New York Times |access-date=19 October 2026 |language=en}}</ref> === प्रागैतिहासिक कालखंड === == भूगोल == === चतुःसीमा === इराणच्या वायव्येस [[तुर्कस्तान]], [[आर्मेनिया]] आणि [[अझरबैजान]], उत्तरेस [[कॅस्पियन समुद्र]], ईशान्येस [[तुर्कमेनिस्तान]], पूर्वेस [[अफगाणिस्तान]], आग्नेयेस [[पाकिस्तान]], दक्षिणेस [[पर्शियन आखात]] व [[ओमानचे आखात]] (आणि त्यांना जोडणारी [[होर्मुझची सामुद्रधुनी]]) आणि पश्चिमेस [[इराक]] या देशांच्या सीमा आहेत.<ref>{{cite web |title=Iran Geography and Borders |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/iran/ |website=CIA World Factbook |access-date=19 October 2026 |language=en}}</ref> ===राजकीय विभाग=== मोहम्मद मोसादिक यांच्या नेतृत्वाखाली , १९५३ साली लोकशाहीवादी चळवळ दडपली गेली यामध्ये अमेरिकेच्या सी आय एचा हात होता असे मानतात कारण त्यांना इंग्लंड व अमेरिकेचे संबंध जपायचे होते. १९७९ मध्ये इराणमध्ये इस्लामी क्रांती घडवून शहा रेझा पहलवी यांना पदच्युत केले गेले त्यानंतर अयातुल्ला खोमेनी इराण मध्ये परतले. त्यांनी इराणचे कट्टर इस्लामीकरण केले === मोठी शहरे === == समाजव्यवस्था == === वस्तीविभागणी === [[पर्शियन संस्कृती]] ही जगातील सर्वात प्राचीन संस्कृतींपैकी एक मानली जाते. इराणमध्ये फारसी, अझरबैजानी, [[कुर्द भाषा|कुर्द]] आणि लूर हे प्रमुख वांशिक गट आढळतात.<ref>{{cite book |last=Ember |first=Melvin |title=Countries and Their Cultures |publisher=Macmillan Reference |year=2001 |language=en}}</ref> नैसर्गिक साधनसंपत्तीच्या बाबतीत इराण समृद्ध असून [[खनिज तेल|खनिज तेलाच्या]] साठ्यांमध्ये जगात तिसऱ्या आणि नैसर्गिक वायूच्या साठ्यांमध्ये दुसऱ्या क्रमांकावर आहे.<ref>{{cite web |title=BP Statistical Review of World Energy |url=https://www.bp.com/ |website=BP |access-date=19 October 2026 |language=en}}</ref> विसाव्या शतकाच्या उत्तरार्धात इराण आणि इराक यांच्यात १९८० ते १९८८ दरम्यान तब्बल आठ वर्षे प्रदीर्घ युद्ध झाले होते.<ref>{{cite book |last=Karsh |first=Efraim |title=The Iran-Iraq War 1980–1988 |publisher=Osprey Publishing |year=2002 |language=en}}</ref> ===धर्म=== इराण हा [[शिया]]बहुल इस्लामी देश आहे. * [[पारशी]] - इराण मध्ये अरब मुस्लिमांनी आक्रमण केल्यावर झरत्रुष्ट्र धर्म मानणाऱ्यांचा एक गट तिथून इ.स ८०० च्या दरम्यान निसटला. या गत तेथून भारतात येऊन [[गुजरात]] राज्यात वसला. यांनाच आजच्या काळात [[पारशी]] असे म्हणतात. या शिवायही इराण येथील याझ्द प्रांतात झरत्रुष्ट्र धर्म मानणारे काही टिकून राहिले. सतराव्या शतकात उरल्यासुरल्या पारशी लोकांचा कट्टर मुस्लिमांकडून छळ सुरू झाला. सुमारे १८५० नंतर यातील अजून काही लोक भारतात आले. त्यांना इराणी म्हणतात. [[मुंबई]] येथील अनेक [[इराणी उपहारगृहे]] हीच मंडळी चालवीत असत. === शिक्षण === ===संस्कृती=== इराणचा प्रसिद्ध कवी फिरदौसी हा होय. == राजकारण == ==अर्थतंत्र== इराण मध्ये मोठ्या प्रमाणात [[खनिज तेल]] असल्याने अनेक राष्ट्रांना इरानच्या राजकारणात रस आहे. हे तेल इराण आपल्याला आणि आपण सांगू त्याच भावात विकावे यासाठी मोठा आंतराष्ट्रीय दबाव इराणवर टाकण्यात येत असतो. अणु कार्यक्रमाची सुरुवात केल्याने. इराणवर [[अमेरिका]] व इतर राष्ट्रांनी निर्बंध लादले आहेत. परंतु [[भारत]] मात्र येथील नैसर्गिक वायू पाईपलाईन द्वारे मिळवत आहे. त्यासाठीचे मूल्य [[रुपया]]त अदा करता येईल अशी व्यापारी रचनाही आता अस्तित्वात आणण्यात आली आहे. इराणमध्ये केशराचे उत्पादनही होते. इराण मध्ये पिकणारे [[केशर]] हे स्वाद आणि रंगात अव्वल मानले जाते. ==हे सुद्धा पहा== *[[बाबक खुर्रामुद्दिन]] ==बाह्य दुवे== * [http://www.marathivishwakosh.in/index.php?option=com_content&view=article&id=5089%3A2010-11-15-06-28-12&catid=2&Itemid=3 इराण, मराठी विश्वकोश] == संदर्भ आणि नोंदी == {{संदर्भयादी}} {{आशियातील देश}} {{दक्षिण आशियाई देश}} [[वर्ग:आशियातील देश]] [[वर्ग:इराण|*]] [[वर्ग:मध्यपूर्वेतील देश]] 1yvqmudr4jcek52twu5z30686xwjylh 0 5503 2723135 2654890 2026-10-19T12:29:04Z Dharmadhyaksha 28394 2723135 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट भारतीय पुरस्कार | पुरस्कारनाव = पद्मविभूषण | चित्र = [[चित्र:PADMAVIBHUSHAN certificate.jpg|245x245px]] | प्रकार = नागरिक | वर्ग = सामान्य | स्थापित = [[इ.स. १९५४|१९५४]] | प्रथम_पुरस्कार_वर्ष = [[इ.स. १९५४|१९५४]] | मागील_पुरस्कार_वर्ष = [[इ.स. २०२२|२०२२]] | एकूण = ३२५ | सन्मानकर्ते = [[भारत सरकार]] | रोख_पुरस्कार = | माहिती = | पूर्व_नावे = पहिला वर्ग | सुलट = [[चित्र:Pv1n.jpg]] | उलट = [[चित्र:Pv2n.jpg]] | रिबन = [[File:IND Padma Vibhushan BAR.png|100px]] | प्रथम_पुरस्कारविजेते = [[सत्येंद्रनाथ बोस|सत्येन्द्र नाथ बसु]] व इतर. | मागील_पुरस्कारविजेते = [[अनिल काकोडकर|डॉ.अनिल काकोडकर]] व इतर. | पूर्व = [[भारतरत्न]] | पश्चात = [[पद्मभूषण]] }} '''पद्मविभूषण''' हा भारतातील दुसऱ्या क्रमांकाचा नागरी सन्मान आहे. याचे स्वरूप एक पदक आणि प्रशस्तीपत्र असे असून [[भारतीय राष्ट्रपती|भारताच्या राष्ट्रपतींच्या]] हस्ते हा पुरस्कार दिला जातो. [[जानेवारी २]], [[इ.स. १९५४|१९५४]] मध्ये याची स्थापना करण्यात आली. याचे महत्त्व [[भारतरत्न]] पेक्षा कमी आणि [[पद्मभूषण]] पेक्षा जास्त असे समजले जाते. कोणत्याही क्षेत्रात देशाचे नाव उज्ज्वल करणाऱ्या लोकांना हा पुरस्कार दिला जातो. [[जुलै १३]], [[इ.स. १९७७|१९७७]] ते [[जानेवारी २६]], [[इ.स. १९८०|१९८०]] पर्यंत हा पुरस्कार स्थगित करण्यात आला होता. == पदक == सुरुवातीच्या काळात १.३७५ इंच व्यासाचे गोलाकार सुवर्णपदक पद्मविभूषण पुरस्कारासाठी तयार करण्यात आले होते. त्यावर मधोमध उठावाचे नक्षीकाम केलेले कमळ, पद्मविभूषण अशी अक्षरे आणि खालच्या बाजूला कमळाच्या फुलांचे चक्र होते. दुसऱ्या बाजूस सरकारी राजमुद्रा, देश सेवा अशी कोरलेली अक्षरे आणि कमळाच्या फुलांचे चक्र होते. पण अशा पदकाची फक्त नोंद सापडते ती कुणाला प्रदान करण्यात आल्याचा कुठेही उल्लेख सापडत नाही. लगेचच दुसऱ्या वर्षी, म्हणजे १९५५ साली या पदकाचे स्वरूप बदलण्यात आलं. सोन्याऐवजी कांस्य धातूच्या १.१८७५ इंच व्यासाचे साधारण गोलाकार पदक तयार करण्यात आले. पदकाच्या एका बाजूला उठावदार कमळ कोरण्यात आले. त्याच्या समोरच्या चार पाकळ्या पांढऱ्या सोन्याने (सोने आणि निकेल किंवा सोने आणि पॅलाडियम धातूंपासून बनविलेला मिश्र धातू) मढविल्या गेल्या. वरच्या आणि खालच्या बाजूस चांदीचा मुलामा असलेली अनुक्रमे पद्म आणि विभूषण अशी अक्षरे कोरली केली. १९५५ पासून १९५७ पर्यंत ही अशी पदके वितरित करण्यात आली. त्यानंतर १९५८ सालापासून आजपर्यंत याच्या स्वरूपामध्ये ब्रॉन्झच्या धातूतील थोडा केलेला बदल वगळता कोणताही बदल करण्यात आलेला नाही. या पदकाच्या वरच्या बाजूला फिक्या गुलाबी रंगाची फीत लावलेली असते. == विजेते == सन २०२२ पर्यंत एकूण ३२५ व्यक्तींना पद्मविभूषण पुरस्काराने गौरविण्यात आले आहे. {|class="plainrowheaders" |+ ! scope="col" style="vertical-align:top" | {{Bar chart | title = वर्षानुसार पुरस्कार विजेते<ref name="PadmaAwards">{{cite web|title=Padma Awards: Year wise list of recipients (1954–2014)|url=http://mha.gov.in/sites/upload_files/mha/files/Year_Wise_main_25042017.pdf|publisher=Ministry of Home Affairs (India)|date=21 May 2014|access-date=18 October 2015|pages=1, 3–6, 9, 11, 14, 17, 19–20, 23, 25, 29, 32–33, 37, 42, 48, 55, 59, 63, 66, 69–70, 72, 74, 83, 86, 88, 90–93, 95, 99–100, 105–106, 112, 114–115, 117–118, 121, 126, 131, 135, 139–140, 144, 149, 154–155, 160, 166, 172, 178, 183, 188|url-status=dead|archive-url=https://www.webcitation.org/6U68ulwpb?url=http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf|archive-date=15 November 2014|df=dmy-all}} * {{cite web|title=Padma Awards: 2015|url=http://mha.gov.in/sites/upload_files/mha/files/Awards_2015_14042017.PDF|publisher=Ministry of Home Affairs (India)|date=25 January 2015|access-date=18 October 2015|pages=1|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20180209002859/http://mha.gov.in/sites/upload_files/mha/files/Awards_2015_14042017.PDF|archive-date=9 February 2018|df=dmy-all}} * {{cite web|title=Padma Awards: 2016|url=http://mha.gov.in/sites/upload_files/mha/files/Awards_2016_14042017.PDF|publisher=Ministry of Home Affairs (India)|date=25 January 2016|access-date=25 January 2016|pages=1|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20180209002908/http://mha.gov.in/sites/upload_files/mha/files/Awards_2016_14042017.PDF|archive-date=9 February 2018|df=dmy-all}} * {{cite web|title=Padma Awards: 2017|url=http://mha.gov.in/sites/upload_files/mha/files/Awards_2017_14042017.PDF|publisher=Ministry of Home Affairs (India)|date=25 January 2017|access-date=25 January 2017|pages=1|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20180209002819/http://mha.gov.in/sites/upload_files/mha/files/Awards_2017_14042017.PDF|archive-date=9 February 2018|df=dmy-all}} * {{cite web|title=Padma Awards: 2018|url=http://mha.gov.in/sites/upload_files/mha/files/PadmaAwards2018_E_25012018.pdf|publisher=Ministry of Home Affairs (India)|date=25 January 2018|access-date=25 January 2018|pages=1|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20180209002937/http://mha.gov.in/sites/upload_files/mha/files/PadmaAwards2018_E_25012018.pdf|archive-date=9 February 2018|df=dmy-all}} * {{cite web|title=Padma Awards: 2019|url=https://mha.gov.in/sites/default/files/Padma_Awards_2019.pdf|publisher=Ministry of Home Affairs (India)|date=25 January 2019|access-date=25 January 2019|pages=1|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20190125171903/https://mha.gov.in/sites/default/files/Padma_Awards_2019.pdf|archive-date=25 January 2019|df=dmy-all}} * {{cite web|title=Padma Awards: 2020|url=https://padmaawards.gov.in/PDFS/2020AwardeesList.pdf|publisher=Ministry of Home Affairs (India)|date=25 January 2020|access-date=25 January 2020|pages=1|df=dmy-all}}</ref> | float = right | bar_width = 22 | width_units = em | data_max = 86 | label_type = वर्ष | data_type = विजेत्यांची संख्या | label1 = १९५४-५९ | data1 = 17 | label2 = १९६०-६९ | data2 = 27 | label3 = १९७०-७९ | data3 = 53 | label4 = १९८०-८९ | data4 = 20 | label5 = १९९०-९९ | data5 = 42 | label6 = २०००-०९ | data6 = 86 | label7 = २०१०-१९ | data7 = 62 | label8 = २०२०-२९ | data8 = 24 }} ! scope="col" style="vertical-align:top"| {{Bar chart | title = क्षेत्रानुसार पुरस्कार विजेते<ref name="PadmaAwards"/> | float = right | bar_width = 15 | width_units = em | data_max = 78 | label_type = क्षेत्र | data_type = विजेत्यांची संख्या | label1 = कला | data1 = 64 | label2 = नागरी सेवा | data2 = 53 | label3 = साहित्य व शिक्षण | data3 = 42 | label4 = वैद्यकशास्त्र | data4 = 15 | label5 = इतर | data5 = 8 | label6 = सार्वजनिक व्यवहार | data6 = 78 | label7 = विज्ञान-तंत्रज्ञान | data7 = 37 | label8 = सामाजिक कार्य | data8 = 18 | label9 = खेळ | data9 = 4 | label10 = व्यापार-उद्योग | data10 = 12 }} |} == विजेत्यांची यादी == {| class="wikitable sortable" !वर्ष !! नाव!! क्षेत्र!! राज्य!! देश |- |१९५४||[[सत्येंद्रनाथ बोस]]||[[विज्ञान|विज्ञान-तंत्रज्ञान]]||[[पश्चिम बंगाल]]||भारत |- |१९५४||[[झाकिर हुसेन]]||[[सार्वजनिक व्यवहार]]||[[आंध्र प्रदेश]]||भारत |- |१९५४||[[बाळासाहेब गंगाधर खेर]]||[[सार्वजनिक व्यवहार]]||[[महाराष्ट्र]]||भारत |- |१९५४||[[जिग्मे दोरजी वांगचुक]]||[[सार्वजनिक व्यवहार]]|| - ||[[भूतान]] |- |१९५४||[[नंदलाल बोस]]||[[कला]]||[[पश्चिम बंगाल]]||भारत |- |१९५४||[[व्ही.के. कृष्णमेनोन]]||[[सार्वजनिक व्यवहार]]||[[केरळ]]||भारत |- |१९५५||[[धोंडो केशव कर्वे]]||[[साहित्य|साहित्य व शिक्षण]]||[[महाराष्ट्र]]||भारत |- |१९५५||[[जे.आर.डी. टाटा]]||[[व्यापार|व्यापार व उद्योग]]||[[महाराष्ट्र]]||भारत |- |१९५६||[[चंदूलाल माधवलाल त्रिवेदी]]||[[सार्वजनिक व्यवहार]]||[[मध्य प्रदेश]]||भारत |- |१९५६||[[फजल अली]]||[[सार्वजनिक व्यवहार]]||[[बिहार]]||भारत |- |१९५६||[[जानकीबाई बजाज]]||[[सामाजिक कार्य]]||[[मध्य प्रदेश]]||भारत |- |१९५७||[[घनश्यामदास बिर्ला]]||[[व्यापार|व्यापार व उद्योग]]||[[राजस्थान]]||भारत |- |१९५७||[[मोतिलाल चिमणलाल सेटलवाड]]||[[सार्वजनिक व्यवहार]]||[[महाराष्ट्र]]||भारत |- |१९५७||[[श्री प्रकाश]]||[[सार्वजनिक व्यवहार]]||[[आंध्र प्रदेश]]||भारत |- |१९५९||[[जॉन मथाई]]||[[साहित्य|साहित्य व शिक्षण]]||[[केरळ]]||भारत |- |१९५९||[[राधाबिनोद पाल]]||[[सार्वजनिक व्यवहार]]||[[पश्चिम बंगाल]]||भारत |- |१९५९||[[गगनविहारी लल्लूभाई मेहता]]||[[सामाजिक कार्य]]||[[महाराष्ट्र]]||भारत |- |१९६०||[[नारायणन राघवन पिल्लै]]||[[सार्वजनिक व्यवहार]]||[[तमिळनाडू]]||भारत |- |१९६२|| [[एच. व्ही. आर. आयंगार]]||[[नागरी सेवा]]||[[तमिळनाडू]]||भारत |- |१९६२||[[पद्मजा नायडू]]||[[सार्वजनिक व्यवहार]]||[[आंध्र प्रदेश]]||भारत |- |१९६२|| [[विजयालक्ष्मी पंडित]]||[[नागरी सेवा]]||[[उत्तर प्रदेश]]||भारत |- |१९६३|| [[ए. लक्ष्मणस्वामी मुदलियार]]||[[वैद्यकशास्त्र]]||[[तमिळनाडू]]||भारत |- |१९६३|| [[सुनीतिकुमार चट्टोपाध्याय]]||[[साहित्य|साहित्य व शिक्षण]]||[[पश्चिम बंगाल]]||भारत |- |१९६३|| [[हरी विनायक पाटसकर]]||[[सार्वजनिक व्यवहार]]||[[महाराष्ट्र]]||भारत |- |१९६४|| [[गोपीनाथ कविराज]]||[[साहित्य|साहित्य व शिक्षण]]||[[उत्तर प्रदेश]]||भारत |- |१९६४|| [[दत्तात्रय बाळकृष्ण कालेलकर]]||[[साहित्य|साहित्य व शिक्षण]]||[[महाराष्ट्र]]||भारत |- |१९६५||[[अर्जन सिंग]]||[[नागरी सेवा]]||[[दिल्ली]]||भारत |- |१९६५||[[जोयंतोनाथ चौधरी]]||[[नागरी सेवा]]||[[पश्चिम बंगाल]]||भारत |- |१९६५||[[मेहदी नवाज जंग]]||[[सार्वजनिक व्यवहार]]||[[आंध्र प्रदेश]]||भारत |- |१९६६||कार्डिनल [[व्हॅलेरियन ग्रेसियास]]||[[सामाजिक कार्य]]||[[महाराष्ट्र]]||भारत |- |१९६७||[[भोलानाथ झा]]||[[नागरी सेवा]]||[[उत्तर प्रदेश]]||भारत |- |१९६७||[[चंदर किशन दफ्तरी]]||[[सार्वजनिक व्यवहार]]||[[महाराष्ट्र]]||भारत |- |१९६७||[[हाफिज मोहम्मद इब्राहिम]]||[[नागरी सेवा]]||[[आंध्र प्रदेश]]||भारत |- |१९६७||[[पी. व्ही. आर. राव ]]||[[नागरी सेवा]]||[[आंध्र प्रदेश]]||भारत |- |१९६८||[[माधव श्रीहरी अणे]]||[[सार्वजनिक व्यवहार]]||[[मध्य प्रदेश]]||भारत |- |१९६८||[[सुब्रह्मण्यन चंद्रशेखर]]||[[विज्ञान|विज्ञान व तंत्रज्ञान]]||-||[[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिका]] |- |१९६८||[[प्रशांतचंद्र महालनोबीश]]||[[साहित्य|साहित्य व शिक्षण]]||[[दिल्ली]]||भारत |- |१९६८||[[कल्याण सुंदरम]]||[[सार्वजनिक व्यवहार]]||[[दिल्ली]]||भारत |- |१९६८||[[कृपालसिंग]]||[[नागरी सेवा]]||[[दिल्ली]]||भारत |- |१९६९||[[हरगोविंद खुराना]]||[[विज्ञान|विज्ञान व तंत्रज्ञान]]||-||[[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिका]] |- |१९६९||[[मोहन सिंग मेहता]]||[[नागरी सेवा]]||[[राजस्थान]]|| भारत |- |१९६९||[[दत्तात्रय श्रीधर जोशी]]||[[नागरी सेवा]]||[[महाराष्ट्र]]||भारत |- |१९६९||[[घनानंद पांडे]]||[[नागरी सेवा]]||[[उत्तर प्रदेश]]||भारत |- |१९६९||[[राजेश्वर दयाल]]||[[नागरी सेवा]]||[[दिल्ली]]||भारत |- |१९७०||[[बिनय रंजन सेन]]||[[नागरी सेवा]]||[[पश्चिम बंगाल]]||भारत |- |१९७०||[[तारा चंद (पुरातत्वशास्त्रज्ञ)|तारा चंद]]||[[साहित्य|साहित्य व शिक्षण]]||[[उत्तर प्रदेश]]||भारत |- |१९७०||[[परमशिव प्रभाकर कुमारमंगलम् ]]||[[नागरी सेवा]]||[[तमिळनाडू]]||भारत |- |१९७०||[[सुरंजन दास]]||[[नागरी सेवा]]||[[पश्चिम बंगाल]]||भारत |- |१९७०||[[हरबक्ष सिंग]]||[[नागरी सेवा]]||[[पंजाब]]||भारत |- |१९७०||[[अर्कोट रामासामी मुदलियार]]||[[नागरी सेवा]]||[[आंध्र प्रदेश]]||भारत |- |१९७०||[[ॲंथोनी लान्सेलॉट ड्यास]]||[[सार्वजनिक व्यवहार]]||[[महाराष्ट्र]]||भारत |- |१९७१||[[विठ्ठल नागेश शिरोडकर]]||[[वैद्यकशास्त्र]]||[[गोवा]]||भारत |- |१९७१||[[बलराम शिवरामन]]||[[नागरी सेवा]]||[[तमिळनाडू]]||भारत |- |१९७१||[[बिमला प्रसाद चालिहा]]||[[नागरी सेवा]]||[[आसाम]]||भारत |- |१९७१||[[उदयशंकर]]||[[कला]]||[[महाराष्ट्र]]||भारत |- |१९७१||[[सुमती मोरारजी]]||[[नागरी सेवा]]||[[महाराष्ट्र]]||भारत |- |१९७१||[[अलाउद्दीन खान]]||[[कला]]||[[पश्चिम बंगाल]]||भारत |- |१९७२||[[सरदारीलाल माथरदास नंदा]]||[[नागरी सेवा]]||[[दिल्ली]]||भारत |- |१९७२||[[प्रताप चंद्र लाल]]||[[नागरी सेवा]]||[[पंजाब]]||भारत |- |१९७२||[[आदित्यनाथ झा]]||[[सार्वजनिक व्यवहार]]||[[उत्तर प्रदेश]]||भारत |- |१९७२||[[जीवराज एन. मेहता]]||[[सार्वजनिक व्यवहार]]||[[महाराष्ट्र]]||भारत |- |१९७२||[[प्रल्हाद बालाचार्य गजेंद्रगडकर]]||[[सार्वजनिक व्यवहार]]||[[महाराष्ट्र]]||भारत |- |१९७२||[[विक्रम अंबालाल साराभाई]]||[[विज्ञान|विज्ञान व तंत्रज्ञान]]||[[गुजरात]]||भारत |- |१९७२||[[सॅम माणेकशॉ]]||[[सैन्य सेवा]]||[[तमिळनाडू]]||भारत |- |१९७२||[[गुलाम मोहम्मद सादिक]]||[[सार्वजनिक व्यवहार]]||[[जम्मू आणि काश्मीर]]||भारत |- |१९७२||[[होर्मासजी मानेकजी सेर्वई]]||[[कायदा]] व [[सार्वजनिक व्यवहार]]||[[महाराष्ट्र]]||भारत |- |१९७३||[[दौलत सिंग कोठारी]]||[[विज्ञान|विज्ञान व तंत्रज्ञान]]||[[दिल्ली]]||भारत |- |१९७३||[[नागेंद्र सिंग]]||[[सार्वजनिक व्यवहार]]||[[राजस्थान]]||भारत |- |१९७३||[[टी. स्वामिनाथन]]||[[नागरी सेवा]]||[[तमिळनाडू]]||भारत |- |१९७३||[[यू. एन. ढेबर]]||[[सामाजिक कार्य]]||[[गुजरात]]||भारत |- |१९७३||[[बसंती देवी]]||[[नागरी सेवा]]||[[पश्चिम बंगाल]]||भारत |- |१९७३||[[नेली सेनगुप्त]]||[[सामाजिक कार्य]]||[[पश्चिम बंगाल]]||भारत |- |१९७४||[[व्ही.के.आर.व्ही. राव|विजेंद्र कस्तुरी रंग वरदराज राव]]||[[नागरी सेवा]]||[[कर्नाटक]]||भारत |- |१९७४||[[बिनोद बिहारी मुखर्जी]]||[[कला]]||[[पश्चिम बंगाल]]||भारत |- |१९७४||[[हरीश चंद्र सरीन]]||[[नागरी सेवा]]||[[दिल्ली]]||भारत |- |१९७४||[[निरेन दे]]||[[कायदा]] व [[सार्वजनिक धोरण|सार्वजनिक कार्य]]||[[पश्चिम बंगाल]]||भारत |- |१९७५||[[बसंती दुलाल नागचौधुरी]]||[[साहित्य|साहित्य व शिक्षण]]||[[पश्चिम बंगाल]]||भारत |- |१९७५||[[चिंतामण द्वारकानाथ देशमुख]]||[[सार्वजनिक धोरण|सार्वजनिक कार्य]]|| [[महाराष्ट्र]]||भारत |- |१९७५||[[दुर्गाबाई देशमुख]]||[[सामाजिक कार्य]]||[[महाराष्ट्र]]||भारत |- |१९७५||[[प्रेमलीला विठ्ठलदास ठाकरसी]]||[[साहित्य|साहित्य व शिक्षण]]||[[महाराष्ट्र]]||भारत |- |१९७५||[[राजा रामण्णा]]||[[विज्ञान|विज्ञान व तंत्रज्ञान]]||[[कर्नाटक]]||भारत |- |१९७५||[[होमी सेठना]]||[[नागरी सेवा]]||[[महाराष्ट्र]]||भारत |- |१९७५||[[एम.एस. सुब्बुलक्ष्मी]]||[[कला]]||[[तमिळनाडू]]||भारत |- |१९७५||[[मेरी क्लबवाला जाधव]]||[[सामाजिक कार्य]]||[[तमिळनाडू]]||भारत |- |१९७६||[[बशीर हुसेन झैदी]]||[[साहित्य|साहित्य व शिक्षण]]||[[दिल्ली]]||भारत |- |१९७६||[[के. आर. रामनाथन]]||[[विज्ञान|विज्ञान व तंत्रज्ञान]]||[[केरळ]]||भारत |- |१९७६||[[के. एल. श्रीमाळी]]||[[साहित्य|साहित्य व शिक्षण]]||[[उत्तर प्रदेश]]||भारत |- |१९७६||[[गुरुमुख सिंग मुसाफिर]]||[[साहित्य|साहित्य व शिक्षण]]||[[पंजाब]]||भारत |- |१९७६||[[के. शंकर पिल्लई]]||[[कला]]||[[दिल्ली]]||भारत |- |१९७६||[[सलीम अली]]||[[विज्ञान|विज्ञान व तंत्रज्ञान]]||[[उत्तर प्रदेश]]||भारत |- |१९७६||[[सत्यजित राय]]||[[कला]]||[[पश्चिम बंगाल]]||भारत |- |१९७७||[[ओम प्रकाश मेहरा]]||[[नागरी सेवा]]||[[पंजाब]]||भारत |- |१९७७||[[अयोध्यानाथ खोसला]]||[[नागरी सेवा]]||[[दिल्ली]]||भारत |- |१९७७||[[अजय मुखर्जी]]||[[सार्वजनिक धोरण|सार्वजनिक कार्य]]||[[पश्चिम बंगाल]]||भारत |- |१९७७||[[अली यावर जंग]]||[[सार्वजनिक धोरण|सार्वजनिक कार्य]]||[[आंध्र प्रदेश]]||भारत |- |१९७७||[[चंदेश्वर प्रसाद नारायण सिंह]]||[[साहित्य|साहित्य व शिक्षण]]||[[दिल्ली]]||भारत |- |१९७७||[[टी. बालसरस्वती]]||[[कला]]||[[तमिळनाडू]]||भारत |- |१९८०||[[राय कृष्णदास]]||[[नागरी सेवा]]||[[उत्तर प्रदेश]]||भारत |- |१९८०||[[बिस्मिल्ला खॉं]]||[[कला]]||[[उत्तर प्रदेश]]||भारत |- |१९८१||[[सतीश धवन]]||[[विज्ञान|विज्ञान व तंत्रज्ञान]]||[[कर्नाटक]]||भारत |- |१९८१||[[रविशंकर]]||[[कला]]||[[उत्तर प्रदेश]]||भारत |- |१९८२||[[मीराबेहन]]||[[सामाजिक कार्य]]|| -||[[युनायटेड किंग्डम]] |- |१९८५||[[चिंतामणी नागेश रामचंद्र राव]]||[[विज्ञान|विज्ञान व तंत्रज्ञान]]||[[कर्नाटक]]||भारत |- |१९८५||[[एम.जी.के. मेनन]]||[[नागरी सेवा]]||[[केरळ]]||भारत |- |१९८६||[[औतार सिंग पेंटल]]||[[वैद्यकशास्त्र]]||[[दिल्ली]]||भारत |- |१९८६||[[बिरजू महाराज]]||[[कला]]||[[दिल्ली]]||भारत |- |१९८६||[[मुरलीधर देवीदास आमटे|बाबा आमटे]]||[[सामाजिक कार्य]]||[[महाराष्ट्र]]||भारत |- |१९८७||[[बेंजामिन पियरी पाल]]||[[विज्ञान|विज्ञान व तंत्रज्ञान]]||[[पंजाब]]||[भारत |- |१९८७||[[मनमोहनसिंग]]||[[नागरी सेवा]]||[[दिल्ली]]||भारत |- |१९८७||[[अरुण श्रीधर वैद्य]]||[[नागरी सेवा]]||[[महाराष्ट्र]]||भारत |- |१९८७||[[कमलादेवी चट्टोपाध्याय]]||[[सामाजिक कार्य]]||[[कर्नाटक]]||भारत |- |१९८८||[[कुप्पल्ली वेंकटप्पा पुट्टप्पा]]||[[साहित्य|साहित्य व शिक्षण]]||[[कर्नाटक]]||भारत |- |१९८८||[[मिर्झा हमीदुल्ला बेग]]||[[कायदा]] व [[सार्वजनिक धोरण|सार्वजनिक कार्य]]||[[दिल्ली]]||भारत |- |१९८८||[[महादेवी वर्मा]]||[[साहित्य|साहित्य व शिक्षण]]||[[उत्तर प्रदेश]]||भारत |- |१९८९||[[एम.एस. स्वामिनाथन]]||[[विज्ञान|विज्ञान व तंत्रज्ञान]]||[[दिल्ली]]||भारत |- |१९८९||[[उमा शंकर दीक्षित]]||[[सार्वजनिक धोरण|सार्वजनिक कार्य]]||[[उत्तर प्रदेश]]||भारत |- |१९८९||[[अली अकबर खान]]||[[कला]]||[[पश्चिम बंगाल]]||भारत |- |१९९०||[[ए.पी.जे. अब्दुल कलाम]]||[[विज्ञान|विज्ञान व तंत्रज्ञान]]||[[दिल्ली]]||भारत |- |१९९०||[[सेमंगुडी श्रीनिवास अय्यर]]||[[कला]]||[[तमिळनाडू]]||भारत |- |१९९०||[[व्ही.एस.आर. अरुणाचलम]]||[[साहित्य|साहित्य व शिक्षण]]||[[दिल्ली]]||भारत |- |१९९०||[[भवतोष दत्त]]||[[साहित्य|साहित्य व शिक्षण]]||[[पश्चिम बंगाल]]||भारत |- |१९९०||[[कुमारगंधर्व]]||[[कला]]||[[कर्नाटक]]||भारत |- |१९९०||[[टी.एन. चतुर्वेदी]]||[[नागरी सेवा]]||[[कर्नाटक]]||भारत |- |१९९१||[[आय.जी. पटेल]]||[[विज्ञान|विज्ञान व तंत्रज्ञान]]||[[गुजरात]]||भारत |- |१९९१||[[बालमुरलीकृष्ण]]||[[कला]]||[[तमिळनाडू]]||[[भारत]] |- |१९९१||[[हिरेंद्रनाथ मुखर्जी]]||[[सार्वजनिक धोरण|सार्वजनिक कार्य]]||[[पश्चिम बंगाल]]||[[भारत]] |- |१९९१||[[एन.जी. रंगा]]||[[सार्वजनिक धोरण|सार्वजनिक कार्य]]||[[आंध्र प्रदेश]]||[[भारत]] |- |१९९१||[[राजाराम शास्त्री]]||[[साहित्य|साहित्य व शिक्षण]]||[[उत्तर प्रदेश]]||[[भारत]] |- |१९९१||[[गुलझारीलाल नंदा]]||[[सार्वजनिक धोरण|सार्वजनिक कार्य]]||[[गुजरात]]||[[भारत]] |- |१९९१||[[खुसरो फरामुर्ज रुस्तमजी]]||[[नागरी सेवा]]||[[महाराष्ट्र]]||[[भारत]] |- |१९९१||[[मकबूल फिदा हुसेन|एम.एफ. हुसेन]]||[[कला]]||[[महाराष्ट्र]]||[[भारत]] |- |१९९२||[[मल्लिकार्जुन मन्सूर]]||[[कला]]||[[कर्नाटक]]||[[भारत]] |- |१९९२||[[व्ही. शांताराम]]||[[कला]]||[[महाराष्ट्र]]||[[भारत]] |- |१९९२||[[शिवरामकृष्ण अय्यर पद्मावती]]||[[वैद्यकशास्त्र]]||[[दिल्ली]]||[[भारत]] |- |१९९२||[[लक्ष्मणशास्त्री जोशी]]||[[साहित्य|साहित्य व शिक्षण]]||[[महाराष्ट्र]]||[[भारत]] |- |१९९२||[[अटलबिहारी वाजपेयी]]||[[सार्वजनिक धोरण|सार्वजनिक कार्य]]||[[दिल्ली]]||[[भारत]] |- |१९९२||[[गोविंददास श्रोफ]]||[[साहित्य|साहित्य व शिक्षण]]||[[महाराष्ट्र]]||[[भारत]] |- |१९९२||[[कालोजी नारायण राव]]||[[कला]]||[[आंध्र प्रदेश]]||[[भारत]] |- |१९९२||[[रवी नारायण रेड्डी]]||[[सार्वजनिक धोरण|सार्वजनिक कार्य]]||[[आंध्र प्रदेश]]||[[भारत]] |- |१९९२||[[सरदार स्वरणसिंग]]||[[सार्वजनिक धोरण|सार्वजनिक कार्य]]||[[पंजाब]]||[[भारत]] |- |१९९२||[[अरुणा असफ अली]]||[[सार्वजनिक धोरण|सार्वजनिक कार्य]]||[[दिल्ली]]||[[भारत]] |- |१९९८||[[लक्ष्मी सेहगल]]||[[सार्वजनिक धोरण|सार्वजनिक कार्य]]||[[उत्तर प्रदेश]]||[[भारत]] |- |१९९८||[[उषा मेहता]]||[[सामाजिक कार्य]]||[[महाराष्ट्र]]||[[भारत]] |- |१९९८||[[नानी अर्देशिर पालखीवाला]]||[[कायदा]] व [[सार्वजनिक धोरण|सार्वजनिक कार्य]]||[[महाराष्ट्र]]||[[भारत]] |- |१९९८||[[वॉल्टर सिसुलू]]||[[सार्वजनिक धोरण|सार्वजनिक कार्य]]||- ||[[दक्षिण आफ्रिका]] |- |१९९९||[[राजगोपाल चिदंबरम]]||[[विज्ञान|विज्ञान व तंत्रज्ञान]]||[[तमिळनाडू]]||[[भारत]] |- |१९९९||[[सर्वपल्ली गोपाल]]||[[साहित्य|साहित्य व शिक्षण]]||[[तमिळनाडू]]||[[भारत]] |- |१९९९||[[वर्गिज कुरियन]]||[[विज्ञान|विज्ञान व तंत्रज्ञान]]||[[गुजरात]]||[[भारत]] |- |१९९९|| [[हंसराज खन्ना]] ||[[सार्वजनिक धोरण|सार्वजनिक कार्य]]||[[दिल्ली]]||[[भारत]] |- |१९९९||[[व्ही.आर. कृष्ण अय्यर]]||[[कायदा]] व [[सार्वजनिक धोरण|सार्वजनिक कार्य]]||[[केरळ]]||[[भारत]] |- |१९९९||[[लता मंगेशकर]]||[[कला]]||[[महाराष्ट्र]]||[[भारत]] |- |१९९९||[[भीमसेन जोशी]]||[[कला]]||[[कर्नाटक]]||[[भारत]] |- |१९९९||[[ब्रजकुमार नेहरू]]||[[नागरी सेवा]]||[[हिमाचल प्रदेश]]||[[भारत]] |- |१९९९||[[धर्मवीर (नागरी सेवक)|धर्मवीर]]||[[नागरी सेवा]]||[[दिल्ली]]||[[भारत]] |- |१९९९||[[लल्लन प्रसाद सिंह]]||[[नागरी सेवा]]||[[दिल्ली]]||[[भारत]] |- |१९९९||[[नानाजी देशमुख]]||[[सामाजिक कार्य]]||[[दिल्ली]]||[[भारत]] |- |१९९९||[[पांडुरंगशास्त्री आठवले]]||[[सामाजिक कार्य]] व [[धर्म|धार्मिक कार्य]]||[[महाराष्ट्र]]||[[भारत]] |- |१९९९||[[सतीश गुजराल]]||[[कला]]||[[दिल्ली]]||[[भारत]] |- |१९९९||[[दमाल कृष्णस्वामी पट्टम्माल]]||[[कला]]||[[तमिळनाडू]]||[[भारत]] |- |२०००||[[कृष्ण बिहारी लाल]]||[[नागरी सेवा]]||[[दिल्ली]]||[[भारत]] |- |२०००||[[कृष्णस्वामी कस्तुरीरंगन]]||[[विज्ञान|विज्ञान व तंत्रज्ञान]]||[[कर्नाटक]]||[[भारत]] |- |२०००||[[मनोहर सिंह गिल]]||[[नागरी सेवा]]||[[दिल्ली]]||[[भारत]] |- |२०००||[[केलुचरण मोहापात्रा]]||[[कला]]||[[ओडिशा]]||[[भारत]] |- |२०००||[[हरिप्रसाद चौरसिया]]||[[कला]]||[[महाराष्ट्र]]||[[भारत]] |- |२०००||[[पंडित जसराज]]||[[कला]]||[[महाराष्ट्र]]||[[भारत]] |- |२०००||[[जगदीश नटवरलाल भगवती]]||[[साहित्य|साहित्य व शिक्षण]]||[[गुजरात]] ||[[भारत]] |- |२०००||[[कक्कादन नंदनाथ राज]]||[[साहित्य|साहित्य व शिक्षण]]||[[केरळ]]||[[भारत]] |- |२०००||[[भैरबदत्त पांडे]]||[[नागरी सेवा]]||[[उत्तराखंड]]||[[भारत]] |- |२०००||[[एम. नरसिंहम]]||[[व्यापार व उद्योग]]||[[आंध्र प्रदेश]]||[[भारत]] |- |२०००||[[आर.के. नारायण]]||[[साहित्य|साहित्य व शिक्षण]]||[[तमिळनाडू]]||[[भारत]] |- |२०००||[[सिकंदर बक्त]]||[[सार्वजनिक धोरण|सार्वजनिक कार्य]]||[[दिल्ली]]||[[भारत]] |- |२०००||[[तरलोकसिंग]]||[[नागरी सेवा]]||[[दिल्ली]]||[[भारत]] |- |२००१||[[कल्यांपुदी राधाकृष्ण राव]]||[[विज्ञान|विज्ञान व तंत्रज्ञान]]|| -||[[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिका]] |- |२००१||[[चक्रवर्ती विजयराघव नरसिंहम]]||[[नागरी सेवा]]||[[तमिळनाडू]]||[[भारत]] |- |२००१||[[शिवकुमार शर्मा]]||[[कला]]||[[महाराष्ट्र]]||[[भारत]] |- |२००१||[[मनमोहन शर्मा]]||[[विज्ञान|विज्ञान व तंत्रज्ञान]]||[[महाराष्ट्र]]||[[भारत]] |- |२००१||[[अमजद अली खान]]||[[कला]]||[[दिल्ली]]||[[भारत]] |- |२००१||[[बेंजामिन आर्थर गिलमॅन]]||[[सार्वजनिक धोरण|सार्वजनिक कार्य]]|| -||[[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिका]] |- |२००१||[[होसेई नोरोता]]||[[सार्वजनिक धोरण|सार्वजनिक कार्य]]|| -||[[जपान]] |- |२००१||[[ऋषिकेश मुखर्जी]]||[[कला]]||[[महाराष्ट्र]]||[[भारत]] |- |२००१||[[जॉन केनेथ गालब्रेथ]]||[[साहित्य|साहित्य व शिक्षण]]|| -||[[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिका]] |- |२००१||[[कोट्टा सच्चिदानंद मूर्ती]]||[[साहित्य|साहित्य व शिक्षण]]||[[आंध्र प्रदेश]]||[[भारत]] |- |२००१||[[झुबिन मेहता]]||[[कला]]|| -||[[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिका]] |- |२००२||[[चक्रवर्ती रंगराजन]]||[[साहित्य|साहित्य व शिक्षण]]||[[आंध्र प्रदेश]]||[[भारत]] |- |२००२||[[गंगूबाई हानगल]]||[[कला]]||[[कर्नाटक]]||[[भारत]] |- |२००२||[[किशनमहाराज]]||[[कला]]||[[उत्तर प्रदेश]]||[[भारत]] |- |२००२||[[सोली जहांगीर सोराबजी]]||[[कायदा]]||[[दिल्ली]]||[[भारत]] |- |२००२||[[किशोरी आमोणकर]]||[[कला]]||[[महाराष्ट्र]]||[[भारत]] |- |२००३||[[बलराम नंदा]]||[[साहित्य|साहित्य व शिक्षण]]||[[दिल्ली]]||[[भारत]] |- |२००३||[[काझी ल्हेंदुप दोरजी खांगसरपा]]||[[सार्वजनिक धोरण|सार्वजनिक कार्य]]||[[पश्चिम बंगाल]]||[[भारत]] |- |२००३||[[सोनल मानसिंह]]||[[कला]]||[[दिल्ली]]||[[भारत]] |- |२००३||[[बृहस्पतिदेव त्रिगुणा]]||[[वैद्यकशास्त्र]]||[[दिल्ली]]||[[भारत]] |- |२००४||[[मनेपल्ली नारायण राव वेंकटाचलय्या]]||[[कायदा]] व [[सार्वजनिक धोरण|सार्वजनिक कार्य]]||[[कर्नाटक]]||[[भारत]] |- |२००४||[[अमृता प्रीतम]] ||[[साहित्य|साहित्य व शिक्षण]]||[[दिल्ली]]||[[भारत]] |- |२००४||[[जयंत नारळीकर]]||[[विज्ञान|विज्ञान व तंत्रज्ञान]]||[[महाराष्ट्र]]||[[भारत]] |- |२००५||[[बालकृष्ण गोयल]]||[[वैद्यकशास्त्र]]||[[महाराष्ट्र]]||[[भारत]] |- |२००५||[[करणसिंह]]||[[सार्वजनिक धोरण|सार्वजनिक कार्य]]||[[दिल्ली]]||[[भारत]] |- |२००५||[[मोहन धारिया]]||[[सामाजिक कार्य]]||[[महाराष्ट्र]]||[[भारत]] |- |२००५||[[राम नारायण]]||[[कला]]||[[महाराष्ट्र]]||[[भारत]] |- |२००५||[[एम.व्ही.एस. वल्यत्तान]]||[[वैद्यकशास्त्र]]||[[कर्नाटक]]||[[भारत]] |- |२००५||[[ज्योतिंद्रनाथ दीक्षित]]||[[नागरी सेवा]]||[[दिल्ली]]||[[भारत]] |- |२००५||[[मीलोनकुमार बॅनर्जी]]||[[कायदा]] व [[सार्वजनिक धोरण|सार्वजनिक कार्य]]||[[दिल्ली]]||[[भारत]] |- |२००५||[[आर.के. लक्ष्मण]]||[[कला]]||[[महाराष्ट्र]]||[[भारत]] |- |२००६||[[नॉर्मन बोरलॉग]]||[[विज्ञान|विज्ञान व तंत्रज्ञान]]|| -|| [[मेक्सिको]] |- |२००६||[[विश्वेश्वरनाथ खरे]]||[[कायदा]] व [[सार्वजनिक धोरण|सार्वजनिक कार्य]]||[[उत्तर प्रदेश]]||[[भारत]] |- |२००६||[[महाश्वेता देवी]]||[[साहित्य|साहित्य व शिक्षण]]||[[पश्चिम बंगाल]]||[[भारत]] |- |२००६||[[निर्मला देशपांडे]]||[[सामाजिक कार्य]]||[[दिल्ली]]||[[भारत]] |- |२००६||[[ओबेद सिद्दिकी]]||[[विज्ञान|विज्ञान व तंत्रज्ञान]]||[[कर्नाटक]]||[[भारत]] |- |२००६||[[प्रकाश नारायण टंडन]]||[[वैद्यकशास्त्र]]||[[दिल्ली]]||[[भारत]] |- |२००६||[[अटूर गोपालकृष्णन]]||[[कला]]||[[केरळ]]||[[भारत]] |- |२००६||[[सी.आर. कृष्णस्वामी राव]]||[[नागरी सेवा]]||[[तमिळनाडू]]||[[भारत]] |- |२००६||[[चार्ल्स कोरिया]]||[[विज्ञान|विज्ञान व तंत्रज्ञान]]||[[महाराष्ट्र]]||[[भारत]] |- |२००७||[[राजा येसुदास चेल्लय्या]]||[[सार्वजनिक धोरण|सार्वजनिक कार्य]]||[[तमिळनाडू]]||[[भारत]] |- |२००७||[[वेंकटरामन कृष्णमूर्ती]]||[[नागरी सेवा]]||[[दिल्ली]]||[[भारत]] |- |२००७||[[बालू शंकरन]]||[[वैद्यकशास्त्र]]||[[दिल्ली]]||[[भारत]] |- |२००७||[[फली सॅम नरीमन]]||[[कायदा]] व [[सार्वजनिक धोरण|सार्वजनिक कार्य]]||[[दिल्ली]]||[[भारत]] |- |२००७||[[प्रफुल्लचंद्र नटवरलाल भगवती]]||[[कायदा]] व [[सार्वजनिक धोरण|सार्वजनिक कार्य]]||[[दिल्ली]]||[[भारत]] |- |२००७||[[खुशवंतसिंग]]||[[साहित्य|साहित्य व शिक्षण]]||[[दिल्ली]]||[[भारत]] |- |२००७||[[राजा राव]]||[[साहित्य|साहित्य व शिक्षण]]||-||[[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिका]] |- |२००७||[[नरिंदरनाथ वोहरा]]||[[नागरी सेवा]]||[[हरयाणा]]||[[भारत]] |- |२००७||[[नरेशचंद्र सक्सेना]]||[[नागरी सेवा]]||[[दिल्ली]]||[[भारत]] |- |२००७||[[जॉर्ज सुदर्शन]]||[[विज्ञान|विज्ञान व तंत्रज्ञान]]|| -||[[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिका]] |- |२००७||[[विश्वनाथन आनंद]]||[[क्रीडा]]||[[तमिळनाडू]]||[[भारत]] |- |२००७||[[राजेंद्रकुमार पचौरी]]||[[पर्यावरणवाद|पर्यावरण]]|| दिल्ली||[[भारत]] |- |२००८||[[एन.आर. नारायणमूर्ती]]||[[माहिती तंत्रज्ञान]]||[[कर्नाटक]]||[[भारत]] |- |२००८||[[ई. श्रीधरन]]||[[दिल्ली मेट्रो]]||[[दिल्ली]]||[[भारत]] |- |२००८||[[लक्ष्मीनिवास मित्तल]]||[[उद्योग]]||-||[[युनायटेड किंग्डम]] |- |२००८||[[आदर्शसेन आनंद]]||[[सार्वजनिक धोरण|सार्वजनिक कार्य]]|| [[दिल्ली]]||[[भारत]] |- |२००८||[[पी.एन. धर]]||[[नागरी सेवा]]|| दिल्ली||[[भारत]] |- |२००८||[[पी.आर.एस. ओबराय]]||[[व्यापार व उद्योग]]|| दिल्ली||[[भारत]] |- |२००८||[[आशा भोसले]]||[[संगीत]]||[[महाराष्ट्र]] ||[[भारत]] |- |२००८||[[एडमंड हिलरी]]||[[पर्वतारोहण]]||-||[[न्यू झीलँड]] |- |२००८||[[रतन टाटा]]||[[उद्योग]]||[[महाराष्ट्र]]||[[भारत]] |- |२००८||[[प्रणव मुखर्जी]]||[[सार्वजनिक धोरण|सार्वजनिक कार्य]]||[[पश्चिम बंगाल]]||[[भारत]] |- |२००८||[[सचिन तेंडुलकर]]||[[क्रीडा]]||[[महाराष्ट्र]]||[[भारत]] |- |२००९||[[चंद्रिकाप्रसाद श्रीवास्तव]]||[[नागरी सेवा]]||[[महाराष्ट्र]]||[[भारत]] |- |२००९||[[सुंदरलाल बहुगुणा]]||[[पर्यावरणवाद|पर्यावरण संरक्षण]]||[[उत्तराखंड]]||[[भारत]] |- |२००९||[[डी.पी. चट्टोपाध्याय]]||[[साहित्य|साहित्य व शिक्षण]]||[[पश्चिम बंगाल]]||[[भारत]] |- |२००९||[[जसबीरसिंग बजाज]]||[[वैद्यकशास्त्र]]||[[पंजाब]]||[[भारत]] |- |२००९||[[पुरुषोत्तम लाल]]||[[वैद्यकशास्त्र]]||[[उत्तर प्रदेश]]||[[भारत]] |- |२००९||[[गोविंद नारायण]]||[[सार्वजनिक धोरण|सार्वजनिक कार्य]]||[[उत्तर प्रदेश]]||[[भारत]] |- |२००९||[[अनिल काकोडकर]]||[[विज्ञान|विज्ञान व तंत्रज्ञान]]||[[महाराष्ट्र]]||[[भारत]] |- |२००९||[[जी.माधवन नायर]]||[[विज्ञान|विज्ञान व तंत्रज्ञान]]||[[कर्नाटक]]||[[भारत]] |- |२००९||[[सिस्टर निर्मला]]||[[सामाजिक कार्य]]||[[पश्चिम बंगाल]]||[[भारत]] |- |२००९||[[ए.एस. गांगुली]]||[[व्यापार व उद्योग]]||[[महाराष्ट्र]]||[[भारत]] |- |२०१० ||[[इब्राहीम अल्काझी]]||[[कला]]||[[दिल्ली]]||[[भारत]] |- |२०१० ||[[उमालयपुरम के. शिवरामन]]||[[कला]]||[[तमिळनाडू]]||[[भारत]] |- |२०१० ||[[झोहरा सेगाल]]||[[कला]]||[[दिल्ली]]||[[भारत]] |- |२०१० ||[[वाय. वेणुगोपाल रेड्डी]]||[[कायदा]] व [[सार्वजनिक धोरण|सार्वजनिक कार्य]]||[[आंध्र प्रदेश]]||[[भारत]] |- |२०१० ||[[वेंकटरामन रामकृष्णन]]||[[विज्ञान|विज्ञान व तंत्रज्ञान]]||-||[[युनायटेड किंग्डम]] |- |२०१० ||[[प्रताप सी. रेड्डी]]||[[व्यापार व उद्योग]] ||[[आंध्र प्रदेश]]||[[भारत]] |- |२०११ ||[[अक्किनेनी नागेश्वर राव]]||[[कला]] ||[[आंध्र प्रदेश]]||[[भारत]] |- |२०११ ||[[कपिला वात्स्यायन]]||[[कला]]||[[दिल्ली]]||[[भारत]] |- |२०११ ||[[होमै व्यारावाला]]||[[कला]]||[[गुजरात]]||[[भारत]] |- |२०११ ||[[के. पराशरन]]||[[सार्वजनिक धोरण|सार्वजनिक कार्य]]||[[दिल्ली]]||[[भारत]] |- |२०११ ||[[अखलाकुर रहमान किडवाई]]||[[सार्वजनिक धोरण|सार्वजनिक कार्य]]||[[दिल्ली]]||[[भारत]] |- |२०११ ||[[विजय केळकर]]||[[सार्वजनिक धोरण|सार्वजनिक कार्य]]||[[दिल्ली]]||[[भारत]] |- |२०११ ||[[मॉंटेक सिंग अहलुवालिया]]||[[सार्वजनिक धोरण|सार्वजनिक कार्य]]||[[दिल्ली]]||[[भारत]] |- |२०११ ||[[पल्ले रामाराव]]||[[शास्त्र]]||[[आंध्र प्रदेश]]||[[भारत]] |- |२०११ ||[[अझीम प्रेमजी]]||[[व्यापार व उद्योग]]||[[कर्नाटक]]||[[भारत]] |- |२०११ ||[[ब्रजेश मिश्रा]]||[[नागरी सेवा]]||[[मध्य प्रदेश]]||[[भारत]] |- |२०११ ||[[ओट्टाप्लक्कल नीलकंदन वेलु कुरुप]]||[[साहित्य]]||[[केरळ]]||[[भारत]] |- |२०११ ||[[सीताकांत महापात्र]]||[[साहित्य]]||[[ओडिशा]]||[[भारत]] |- |२०११ ||[[लक्ष्मी चंद जैन]]||[[सार्वजनिक धोरण|सार्वजनिक कार्य]]||[[दिल्ली]]||[[भारत]] |- |२०११ || [[देवनाथ सिंग]] || [[सार्वजनिक धोरण|सार्वजनिक कार्य]] || [[छत्तीसगढ]] || [[भारत]] |- |२०१२ ||[[के जी सुब्रहमण्यन]]||[[कला]]||[[कर्नाटक]]||[[भारत]] |- |२०१२ ||[[मारिओ मिरांडा]]||[[कला]]||[[गोवा]]||[[भारत]] |- |२०१२ ||[[भूपेन हजारिका]]||[[कला]]||[[आसाम]]||[[भारत]] |- |२०१२ ||[[कांतिलाल हस्तिमल संचेती]]||[[वैद्यकशास्त्र]]||[[महाराष्ट्र]]||[[भारत]] |- |२०१२ || [[टी.व्ही. राजेश्वर]] || [[नागरी सेवा]] || [[तमिळनाडू]] || [[भारत]] |- |२०१४ ||[[बी. के. एस. अय्यंगार]]||[[नागरी सेवा]]||[[महाराष्ट्र]]||[[भारत]] |- |२०१४ || डॉ. [[रघुनाथ माशेलकर]] || विज्ञान आणि तंत्रज्ञान || [[महाराष्ट्र]] || [[भारत]] |- |२०१६ <ref>[http://timesofindia.indiatimes.com/india/Padma-Awards-2016-Complete-list-of-Padma-Vibhushan-Padma-Bhushan-and-Padma-Shri-awardees/articleshow/50719773.cms], पद्मविभूषण पुरस्कार (२०१६).</ref> ||[[यामीनी कृष्णामुर्ती]]||[[कला]]||[[दिल्ली]]||[[भारत]] |- |२०१६ ||[[रजनीकांत]] || [[कला]] || [[तमिळनाडू]] || [[भारत]] |- |२०१६ ||[[गिरिजा देवी]]||[[कला]]||[[प. बंगाल]]||[[भारत]] |- |२०१६ ||[[रामोजी राव]] || [[साहित्य व शिक्षण]] || [[आंध्र प्रदेश]] || [[भारत]] |- |२०१६ ||डॉ.[[विश्वनाथन शांता]]||[[वैद्यकीय]]||[[तमिळनाडू]]||[[भारत]] |- |२०१६ ||[[रविशंकर (आध्यात्मिक नेता)|श्री श्री रवी शंकर]] || [[इतर - अध्यात्म]] || [[कर्नाटक]] || [[भारत]] |- |२०१६ ||[[जगमोहन]]||[[सार्वजनिक जीवन]]||[[दिल्ली]]||[[भारत]] |- |२०१६ ||[[वासुदेव आत्रेय|वासुदेव कालकुन्टे आत्रेय]] || [[विज्ञान आणि तंत्रज्ञान]] || [[कर्नाटक]] || [[भारत]] |- |२०१६ ||[[अविनाश दिक्षीत]]||[[साहित्य व शिक्षण]]||-||[[अमेरीका]] |- |२०१६ ||[[धीरुभाई अंबानी]] || [[व्यापार व उद्योग]] || [[महाराष्ट्र]] || [[भारत]] |- |२०१७ ||[[शरद पवार]]|| सार्वजनिक जीवन || [[महाराष्ट्र]] ||[[भारत]] |- |२०१७ ||[[मुरली मनोहर जोशी]] || सार्वजनिक जीवन || [[उत्तर प्रदेश]] || [[भारत]] |- |२०१७ ||[[पी.ए. संगमा]]|| सार्वजनिक जीवन || [[त्रिपुरा]] ||[[भारत]] |- |२०१७ ||[[सुंदरलाल पटवा]] || सार्वजनिक जीवन || [[मध्य प्रदेश]] || [[भारत]] |- |२०१७ ||[[के.जे. येशूदास]]|| कला || [[केरळ]] ||[[भारत]] |- |२०१७ ||[[जग्गी वासुदेव]] || इतर-अध्यात्म || [[मध्य प्रदेश]] || [[भारत]] |- |२०१७ ||[[उडिपी रामचंद्रराव]]|| विज्ञान आणि तंत्रज्ञान || [[कर्नाटक]] ||[[भारत]] |- | २०१८ || [[इळैयराजा]] || कला || तमिळ नाडू|| भारत |- | २०१८ || [[गुलाम मुस्तफा खान (गायक)|गुलाम मुस्तफा खान]] || कला || महाराष्ट्र || भारत |- | २०१८ || [[पी. परमेश्वरन]] || साहित्य व शिक्षण || केरळ || भारत |- |२०१९{{sfn|प्रसिद्धिपत्रक, २०१९}} ||[[तीजन बाई]]|| कला-लोकसंगीत || [[छत्तीसगढ]] ||[[भारत]] |- |२०१९{{sfn|प्रसिद्धिपत्रक, २०१९}} || [[इस्माइल उमर गुलेह]] || लोकव्यवहार || - ||[[जिबूती]] |- |२०१९{{sfn|प्रसिद्धिपत्रक, २०१९}} || [[अनिल मणिभाई नाईक]] || व्यापार-उद्योग || [[महाराष्ट्र]] ||[[भारत]] |- |२०१९{{sfn|प्रसिद्धिपत्रक, २०१९}} ||[[बळवंत मोरेश्वर पुरंदरे]]|| कला || [[महाराष्ट्र]] ||[[भारत]] |- | २०२० || [[जॉर्ज फर्नांडिस]] || लोकव्यवहार || बिहार || भारत |- | २०२० || [[अरुण जेटली]] || लोकव्यवहार || दिल्ली || भारत |- | २०२० || [[अनिरुद्ध जगन्नाथ]] || लोकव्यवहार || - || [[मॉरिशस]] |- | २०२० || [[मेरी कोम]] || खेळ || मणिपूर || भारत |- | २०२० || [[छन्नूलाल मिश्र]] || कला || उत्तर प्रदेश || भारत |- | २०२० || [[सुषमा स्वराज]] || लोकव्यवहार || दिल्ली || भारत |- | २०२० || [[विश्वेश तीर्थ]] || इतर || कर्नाटक || भारत |- |} === २०२१ === {| class="wikitable sortable" !वर्ष !! चित्र !! नाव !! क्षेत्र !! राज्य |- | २०२१ |[[File:S. P. Balasubrahmanyam at the 'Gurkha' Audio Launch.jpg|70px]] |bgcolor="#CEE8F0" align="center"| '''[[एस.पी. बालसुब्रमण्यम]]'''#<br>{{small|(1946{{ndash}}2020)}}{{efn-lr|[[S. P. Balasubrahmanyam]] died on 25 September 2020, at the age of 74.}} | कला | [[तमिळनाडू]] |- | २०२१ |[[File:BelleMonappaHegde.JPG|70px]] ![[बी.एम. हेगडे|बेळ्ळे मोनप्पा हेगडे]]<br>{{small|{{nobold|(born 1938)}}}} | वैद्यकशास्त्र | [[कर्नाटक]] |- | २०२१ | |bgcolor="#CEE8F0" align="center"| '''[[नरिंदर सिंग कपानी]]'''*#<br>{{small|(1926{{ndash}}2020)}}{{efn-lr|[[Narinder Singh Kapany]] died on 4 December 2020, at the age of 94.}} | विज्ञान आणि तंत्रज्ञान | [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिका]] |- | २०२१ |[[File:Maulanawahiduddin.jpg|70px]] ![[वहिदुद्दीन खान]]<br>{{small|{{nobold|(1925{{ndash}}2021)}}}} | इतर | [[दिल्ली]] |- | २०२१ |[[File:B. B. Lal.jpg|70px]] ![[बी.बी. लाल]]<br>{{small|{{nobold|(1921{{ndash}}2022)}}}} | इतर | [[दिल्ली]] |- | २०२१ | [[File:The_President,_Shri_Ram_Nath_Kovind_presenting_the_Padma_Vibhushan_Award_to_Shri_Sudarshan_Sahoo,_at_the_Civil_Investiture_Ceremony-III,_at_Rashtrapati_Bhavan,_in_New_Delhi_on_November_09,_2021.jpg|70px]] ![[सुदर्शन साहू]]<br>{{small|{{nobold|(born 1939)}}}} | कला | [[ओडिशा]] |}} === २०२५ === {| class="wikitable sortable" !वर्ष !! चित्र !! नाव !! क्षेत्र !! राज्य |- | २०२५ |[[File:D. Nageswar Reddy - padma vibhushan.jpg|70px]] ![[डी. नागेश्वर रेड्डी]]<br>{{small|{{nobold|(born 1956)}}}} | वैद्यकशास्त्र | [[तेलंगणा]] |- | २०२५ |[[File:President_of_Bharat,_Smt_Droupadi_Murmu_presents_the_Padma_Vibhushan_award_to_the_44th_Chief_Justice_of_India,_Shri_Jagdish_Singh_Khehar.jpg|70px]] ![[जगदीश सिंग खेहर]]<br>{{small|{{nobold|(born 1952)}}}} | सार्वजनिक क्षेत्र | [[चंडीगढ]] |- | २०२५ |[[File:Kumudini Lakhia (cropped).jpg|70px]] ![[कुमुदिनी लाखिया]]<br>{{small|{{nobold|(1930{{ndash}}2025)}}}} | कला | [[गुजरात]] |- | २०२५ |[[File:L._Subramaniam_at_Bharat_Bhavan.JPG|70px]] ![[एल. सुब्रमणियम]]<br>{{small|{{nobold|(born 1947)}}}} | कला | [[कर्नाटक]] |- | २०२५ |[[File:MT Vasudevan Nair.jpg|70px]] |bgcolor="#CEE8F0" align="center"| '''[[एम.टी. वासुदेवन नायर]]'''#<br>{{small|(1933{{ndash}}2024)}}{{efn-lr|[[M. T. Vasudevan Nair]] died on 25 December 2024, at the age of 91.<ref>{{cite web |title=Celebrated Indian author MT Vasudevan Nair dies at 91 |url=https://www.bbc.com/news/articles/czr3kdn7pv3o |website=bbc.com |access-date=25 January 2025 |date=25 December 2024}}</ref>}} | साहित्य आणि शिक्षण | [[केरळ]] |- | २०२५ |[[File:Osamu Suzuki 2022.jpg|70px]] |bgcolor="#CEE8F0"+"#FFECC8" align="center"| '''[[ओसामु सुझुकी]]'''*#<br>{{small|(1930{{ndash}}2024)}}{{efn-lr|[[Osamu Suzuki (businessman)|Osamu Suzuki]] died on 25 December 2024, at the age of 94.<ref>{{cite web |title=Osamu Suzuki, who led Japanese automaker into India, dies at 94 |url=https://edition.cnn.com/2024/12/27/business/osamu-suzuki-japanese-automaker-dies-94/index.html |website=CNN |access-date=25 January 2025 |date=27 December 2024}}</ref>}} | व्यापार आणि उद्यम | [[जपान]] |- | २०२५ |[[File:The_President,_Shri_Ram_Nath_Kovind_presenting_the_Padma_Bhushan_Award_to_Dr._(Smt.)_Sharda_Sinha,_at_the_Civil_Investiture_Ceremony-II,_at_Rashtrapati_Bhavan,_in_New_Delhi_on_April_02,_2018.jpg|70px]] |bgcolor="#CEE8F0" align="center"| '''[[शारदा सिंहा]]'''#<br>{{small|(1952{{ndash}}2024)}}{{efn-lr|[[Sharda Sinha]] died on 5 November 2024, at the age of 72.<ref>{{cite web |title=Folk singer Sharda Sinha, 72, dies at Delhi AIIMS |url=https://economictimes.indiatimes.com/news/india/folk-singer-sharda-sinha-72-dies-at-delhi-aiims/articleshow/114989488.cms?from=mdr |website=economictimes.indiatimes.com |access-date=25 January 2025 |date=5 November 2024}}</ref>}} | कला | [[बिहार]] |} === २०२६ === {| class="wikitable sortable" |+ पद्मभूषण पुरस्कार विजेते (२०२६) ! scope="col" style="width:3em"| वर्ष ! scope="col" | चित्र ! scope="col" style="width:18em"| विजेते ! scope="col" style="width:12em"| क्षेत्र ! scope="col" style="width:10em"| राज्य / देश |- | २०२६ | [[File:Shri Dharmendra Deol on April 04, 2012.jpg|70px]] | bgcolor="#CEE8F0" align="center"| '''{{sortname||धर्मेंद्र}}'''#{{efn-lr|[[धर्मेंद्र]] यांचे निधन २४ नोव्हेंबर २०२५ रोजी वयाच्या ८९ व्या वर्षी झाले.}} | कला | महाराष्ट्र |- | २०२६ | [[File:Justice K T Thomas (2023).jpg|70px]] ! {{sortname|के. टी.|थॉमस}} | सार्वजनिक व्यवहार | केरळ |- | २०२६ | ! {{sortname|एन.|राजम}} | कला | उत्तर प्रदेश |- | २०२६ | ! {{sortname||पी. नारायणन|पी. नारायणन (पत्रकार)}} | साहित्य आणि शिक्षण | केरळ |- | २०२६ | [[File:V._S._Achuthanandan.JPG|70px]] | bgcolor="#CEE8F0" align="center"| '''{{sortname|व्ही. एस.|अच्युतानंदन}}'''#{{efn-lr|[[व्ही. एस. अच्युतानंदन]] यांचे निधन २१ जुलै २०२५ रोजी वयाच्या १०१ व्या वर्षी झाले.}} | सार्वजनिक व्यवहार | केरळ |- |} ==संदर्भ== {{संदर्भयादी}} ==संदर्भसूची== * {{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा= https://padmaawards.gov.in/PDFS/2019AwardeesList.pdf |title= प्रसिद्धिपत्रक, २०१९ |लेखक= |दिनांक= |प्रकाशक= पद्म पुरस्कार, गृहमंत्रालय, भारतीय शासन |ॲक्सेसदिनांक= २५ जानेवारी २०१९ |विदा संकेतस्थळ दुवा= |विदा दिनांक= }} ==बाह्य दुवे== {{commonscat}} *{{संकेतस्थळ स्रोत|title=This Year's Padma Awards announced|publisher=[[गृह मंत्रालय (भारत)]]|दुवा=http://www.pib.nic.in/release/release.asp?relid=57307|date=25 January 2010}} *{{संकेतस्थळ स्रोत|title=Padma Awards|विदा संकेतस्थळ दुवा=https://web.archive.org/web/20110204142435/http://india.gov.in/myindia/padma_awards.php|विदा दिनांक=2011-02-04|publisher=[[Ministry of Communications and Information Technology (India)|Ministry of Communications and Information Technology]]|दुवा=http://india.gov.in/myindia/padma_awards.php|access-date=2011-09-12|url-status=live}} *{{संकेतस्थळ स्रोत|title=Padma Awards Directory (1954-2007)|publisher=[[गृह मंत्रालय (भारत)]]|date=2007-05-30|दुवा=http://www.mha.nic.in/pdfs/PadmaAwards1954-2007.pdf|format=PDF|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090326165426/http://www.mha.nic.in/pdfs/PadmaAwards1954-2007.pdf|archivedate=2009-03-26|access-date=2011-09-12|url-status=dead}} {{भारतीय सम्मान व पुरस्कार}} [[वर्ग:गृह मंत्रालय]] [[वर्ग:भारत सरकारचे पुरस्कार]] [[वर्ग:पद्मविभूषण पुरस्कार|*]] [[वर्ग:पद्मविभूषण पुरस्कारविजेते|*]] [[वर्ग:पद्म पुरस्कार]] o82c2c8bet63qgkrs6cvr7dldrmv4us 0 12853 2723150 2715261 2026-10-19T12:57:05Z Vishnu888 82059 /* देवीची नऊ रूपे */ दुवा जोडला 2723150 wikitext text/x-wiki {{हा लेख|शारदीय नवरात्र|नवरात्र (निःसंदिग्धीकरण)}} {{merge|नवरात्र}} [[File:Shardiya Navratri Festival in Pune 2020.jpg|thumb|शारदीय नवरात्री, [[पुणे]] (२०२०)]] [[File:Ghatasthapana and Ayudha Puja during Navaratri festival.jpg|thumb|[[घटस्थापना]]]] '''शारदीय नवरात्र''' {{Efn|Also spelled ''Navratri'', ''Nauratri'', ''Navarathri'', ''Navaratra'', ''Navratam'', ''Nauratam'' or ''Naraate''}} हा देवी [[दुर्गा|दुर्गा माते]]<nowiki/>च्या सन्मानार्थ साजरा केला जाणारा एक वार्षिक [[हिंदू सण आणि उत्सव|हिंदू सण]] आहे. नवरात्र म्हणजे ''नऊ रात्रींचा समूह'' असा शब्दशः अर्थ होत असून हा सण नऊ रात्री (आणि दहा दिवस) साजरा होतो; प्रथम [[चैत्र]] महिन्यात (ग्रेगोरियन कॅलेंडरच्या मार्च/एप्रिलमध्ये) आणि पुन्हा शारदा महिन्यात साजरा होतो. नवरात्र ही वेगवेगळ्या कारणांसाठी आणि विविध हिंदू सांस्कृतिक क्षेत्रांच्या विविध भागांमध्ये वेगवेगळ्या पद्धतीने साजरी केली जाते. {{Sfn|Encyclopedia Britannica|2015}} <ref name="Fuller2004p108">{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.com/books?id=To6XSeBUW3oC&pg=PA108|title=The Camphor Flame: Popular Hinduism and Society in India|last=Christopher John Fuller|publisher=Princeton University Press|year=2004|isbn=978-0-69112-04-85|pages=108–109|author-link=Chris Fuller (academic)}}</ref> सैद्धांतिकदृष्ट्या, चार हंगामी नवरात्री आहेत. तथापि, व्यवहारात, पावसाळ्यानंतर [[शरद|शरद ऋतू]]<nowiki/>तील ''शारदीय नवरात्री'' नावाचा हा सण प्रमुख आहे. हा सण [[हिंदू दिनदर्शिका|हिंदू दिनदर्शिके]]<nowiki/>च्या [[आश्विन]] महिन्यातील शुक्ल पक्षात साजरा केला जातो, जो विशेषतः सप्टेंबर आणि ऑक्टोबर या ग्रेगोरियन महिन्यांमध्ये येतो. {{Sfn|Encyclopedia Britannica|2015}} {{Sfn|James G. Lochtefeld|2002}} शारदीय नवरात्र हा हिंदू धर्मातील एक उत्सव तसेच देवीशी संबंधित व्रत आहे.<ref name=":3">{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.co.in/books?id=gvYXAAAAIAAJ&q=%E0%A4%B6%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A4%A6%E0%A5%80%E0%A4%AF+%E0%A4%A8%E0%A4%B5%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%A4%E0%A5%8D%E0%A4%B0&dq=%E0%A4%B6%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A4%A6%E0%A5%80%E0%A4%AF+%E0%A4%A8%E0%A4%B5%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%A4%E0%A5%8D%E0%A4%B0&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwj0_cK0vrnkAhWD6nMBHfF9A_sQ6AEIQTAD|title=नवरात्र - कल्पतरू|last=Śukla|first=Ramādatta|date=1980|publisher=Kaly−aṇa Mandira Prak−aʹsana|language=hi}}</ref> [[वासंतिक नवरात्र|वासंतिक नवरात्रात]] [[चैत्र शुद्ध प्रतिपदा]] ते [[चैत्र शुद्ध नवमी|चैत्र शुद्ध नवमीपर्यंत]] व शारदीय नवरात्रात आश्विन शुद्ध प्रतिपदा ते [[आश्विन शुद्ध नवमी|आश्विन शुद्ध नवमीपर्यंत]] देवीची उपासना केली जाते.<ref>{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.co.in/books?id=u_KIDQAAQBAJ&pg=PP2&dq=%E0%A4%B6%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A4%A6%E0%A5%80%E0%A4%AF+%E0%A4%A8%E0%A4%B5%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%A4%E0%A5%8D%E0%A4%B0&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwiI4sC--NfdAhVBWX0KHetWB4wQ6AEIJjAA#v=onepage&q=%E0%A4%B6%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A4%A6%E0%A5%80%E0%A4%AF%20%E0%A4%A8%E0%A4%B5%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%A4%E0%A5%8D%E0%A4%B0&f=false|title=Navaratra Vrat Kyon Aur Kaise|last=Sharma|first=Mahesh|date=101-01-01|publisher=Prabhat Prakashan|language=en}}</ref> शारदीय नवरात्र हे शाक्तपंथीय मानले जाते. शारदीय म्हणण्याचे कारण इतकेच की हे शरद ऋतूच्या प्रारंभी येते. [[भारत|भारता]]मध्ये सर्वत्र ह्या नवरात्रामध्ये प्रत्येकाच्या कुलाचाराप्रमाणे कमी-अधिक स्वरूपात पूजा-कृत्य घडते.<ref>ढेरे रा.चिं., देवीकोश खंड पहिला (पृ..२२६),१९६७</ref> दुर्गोत्सव हा वर्षातून [[शरद ऋतू]] व [[वसंत ऋतू]]तही साजरा करण्याची प्रथा असल्याचे काही ग्रंथांतून दिसून येते. [[दुर्गा]] देवतेचे माहात्म्य भविष्य पुराणात कथन केलेले आढळते.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=http://web.bookstruck.in/book/show?id=2016|title=नवरात्र|last=|पहिले नाव=|दिनांक=|संकेतस्थळ=|archive-url=https://web.archive.org/web/20180922022153/http://web.bookstruck.in/book/show?id=2016|archive-date=2018-09-22|dead-url=|ॲक्सेसदिनांक=|url-status=dead}}</ref> आश्विन महिन्यात घटामध्ये देवीची स्थापना करून, नंदादीप प्रज्वलित करून आदिमायेची नऊ दिवस मनोभावे पूजा करणे, म्हणजेच [[घटस्थापना]] किंवा नवरात्रोत्सव.<ref name=":3" /><ref>{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.co.in/books?id=gvYXAAAAIAAJ&q=%E0%A4%B6%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A4%A6%E0%A5%80%E0%A4%AF+%E0%A4%A8%E0%A4%B5%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%A4%E0%A5%8D%E0%A4%B0&dq=%E0%A4%B6%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A4%A6%E0%A5%80%E0%A4%AF+%E0%A4%A8%E0%A4%B5%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%A4%E0%A5%8D%E0%A4%B0&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwjlke-Qq9zkAhXz73MBHd-3C54Q6AEIKzAA|title=नवरात्र - कल्पतरू|last=Śukla|first=Ramādatta|date=1980|publisher=Kaly−aṇa Mandira Prak−aʹsana|language=hi}}</ref> [[चित्र:घटस्थापना.jpg|इवलेसे|[[घटस्थापना]]]] ==नवरात्रोत्सव आणि व्रत== [[File:Navratri worship essential items in the market.jpg|thumb|नवरात्री पूजा साहित्य]] हा सण नऊ दिवस आदिशक्तीची आराधना करण्याचा आहे.<ref>{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.co.in/books?id=8EcHOL3Z5pAC&q=%E0%A4%A6%E0%A5%87%E0%A4%B5%E0%A5%80%E0%A4%9A%E0%A5%80+%E0%A4%A8%E0%A4%8A+%E0%A4%B0%E0%A5%82%E0%A4%AA%E0%A5%87&dq=%E0%A4%A6%E0%A5%87%E0%A4%B5%E0%A5%80%E0%A4%9A%E0%A5%80+%E0%A4%A8%E0%A4%8A+%E0%A4%B0%E0%A5%82%E0%A4%AA%E0%A5%87&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwj2z6Xz_trdAhWMr48KHerODmcQ6AEILzAB|title=Marāṭhī viśvakośa|date=1973|publisher=Mahārāshṭra Rājya Sāhitya Sāskr̥ti Maṇḍaḷa|language=mr}}</ref>[[पावसाळा]] बहुतेक संपलेला असतो, शेतांतील पिके तयार होत आलेली असतात, काही तयार झालेली असतात. अशा नैसर्गिक वातावरणात नवरात्राच्या पहिल्या दिवशी [[घटस्थापना]] होते. देव्हाऱ्यात अखंड नंदादीप, दररोज [[झेंडू]]च्या फुलांची माळ, देवीपुढे सप्तशतीचा पाठ अशा प्रकारे शारदीय नवरात्री व्रत केले जाते.<ref>{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.com/books?id=gmW_DAAAQBAJ&newbks=0&printsec=frontcover&dq=%E0%A4%A8%E0%A4%B5%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%A4%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A5%80+%E0%A4%B8%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%B6%E0%A4%A4%E0%A5%80+%E0%A4%AA%E0%A4%BE%E0%A4%A0&hl=en|title=श्रीदुर्गासप्तशती (दोहा-चौपाई): SriDurgaSaptShati (Hindi Sahitya)|last=पाण्डेय|first=डॉ लक्ष्मीकान्त|last2=Pandey|first2=Dr Laxmi Kant|date=2016-06-28|publisher=Bhartiya Sahitya Inc.|isbn=978-1-61301-588-9|language=hi}}</ref> कोणतीही नवरात्र हे साधारणपणे नऊ दिवसांचे असते, पण तिथीचा क्षय झाल्याने ते आठ दिवसांचे, किंवा वृद्धी झाल्यास दहा दिवसांचे असू शकते. चंपाषष्ठीचे नवरात्र फक्त सहा दिवसांचे असते.<ref>{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.co.in/books?id=_FSWKWzNSagC&pg=PA19&dq=%E0%A4%9A%E0%A4%82%E0%A4%AA%E0%A4%BE%E0%A4%B7%E0%A4%B7%E0%A5%8D%E0%A4%A0%E0%A5%80&hl=en&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwj_9emhgZf6AhXhzIsBHW2nB78Q6AF6BAgGEAI#v=onepage&q=%E0%A4%9A%E0%A4%82%E0%A4%AA%E0%A4%BE%E0%A4%B7%E0%A4%B7%E0%A5%8D%E0%A4%A0%E0%A5%80&f=false|title=Hindu Holidays and Ceremonials: With Dissertations on Origin, Folklore and Symbols|last=Gupte|first=B. A.|date=1994|publisher=Asian Educational Services|isbn=978-81-206-0953-2|language=en}}</ref> == प्रत्येक दिवसाचे महत्त्व == दुर्गा आणि राक्षस महिषासुर यांच्यात झालेल्या प्रमुख युद्धाशी संबंधित हा सण आहे. यावेळी वाईटावर चांगल्याचा विजय साजरा केला जातो. <ref name="auto">{{स्रोत बातमी|url=https://timesofindia.indiatimes.com/life-style/events/navratri-2017-why-navratri-is-celebrated-for-9-days/articleshow/60856537.cms|title=Navratri 2017: Why Navratri is celebrated for 9 days – Times of India|work=द टाइम्स ऑफ इंडिया|access-date=2018-01-06}}</ref> हे नऊ दिवस देवी दुर्गा आणि तिच्या नऊ अवतारांना - नवदुर्गाला समर्पित आहेत. <ref>{{स्रोत बातमी|url=https://www.ndtv.com/food/navratri-2017-significance-of-sharad-navratri-date-pooja-prasad-and-celebrations-1749811|title=Navratri 2017: Significance of Sharad Navratri, Date, Puja, Prasad and Celebrations|work=NDTV.com|access-date=2018-01-06}}</ref> प्रत्येक दिवस देवीच्या अवताराशी संबंधित आहे : <ref name="auto" /> <ref>{{स्रोत बातमी|url=http://indianexpress.com/article/religion/navadurga-the-nine-avatars-of-goddess-durga-worshipped-on-nine-days-of-navratri-4849996/|title=Navratri 2017: 9 avatars of Goddess Durga worshipped on the 9 days|date=2017-09-22|work=द इंडियन एक्सप्रेस|language=en|access-date=2018-01-06}}</ref> <ref>{{स्रोत बातमी|url=http://indiatoday.intoday.in/story/what-is-navratri-festivities-hinduism-hindu-festival-maa-durga-puja-indian-goddess/1/1052623.html|title=What is Navratri? What do these nine days of festivities mean?|access-date=2018-01-06}}</ref> <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.newsonair.nic.in/Navratri-Festival.asp|title=Navratri Festival,Navratri Festival India,Navaratri Celebrations In India,Durga Navratri,Goddess Durga Festival|website=www.newsonair.nic.in|access-date=2018-01-06}}</ref> ; दिवस १ - शैलपुत्री प्रतिपदा (पहिला दिवस) म्हणून ओळखला जाणारा हा दिवस शैलपुत्री या पार्वतीच्या अवताराशी संबंधित आहे. या रूपातच दुर्गा शिवाची पत्नी म्हणून पूजली जाते. ही देवी उजव्या हातात त्रिशूळ आणि डाव्या हातात कमळ घेऊन बैल, नंदीवर स्वार होत असल्याचे चित्रित केले आहे. शैलपुत्री हा महाकालीचा प्रत्यक्ष अवतार मानला जातो. या दिवसाचा रंग पिवळा आहे, जो कृती आणि उत्साह दर्शवतो. <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://timesofindia.indiatimes.com/blogs/the-photo-blog/9-days-9-avatars-how-goddess-shailaputri-teaches-us-patience-and-strength/|title=9 days, 9 avatars: How Goddess Shailaputri teaches us patience and strength|date=2016-10-01|website=Times of India Blog|language=en-US|access-date=2020-10-20}}</ref> ही देवी सतीचा (शिवाची पहिली पत्नी, जी नंतर पार्वती म्हणून पुनर्जन्म घेते) पुनर्जन्म मानली जाते आणि तिला हेमावती म्हणून देखील ओळखले जाते. <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://nutspace.in/navratri-stories-9-goddesses-of-navratri/|title=Navratri Stories: 9 Goddesses of Navratri|date=2020-10-20|website=NutSpace|url-status=live}}</ref> ; दिवस २ - ब्रह्मचारिणी द्वितीयेला (दुसऱ्या दिवशी), पार्वतीचा आणखी एक अवतार असलेल्या ब्रह्मचारिणीची पूजा केली जाते. या रूपात पार्वती योगिनी झाली होती. हा तिचा अविवाहित अवतार आहे. ब्रह्मचारिणीची पूजा मुक्ती किंवा मोक्ष तसेच शांती आणि समृद्धीसाठी केली जाते. अनवाणी पायांनी चालणारी आणि हातात ''जपमाला'' आणि ''कमंडला'' धरणारी ही देवी आनंद आणि शांततेचे प्रतीक आहे. हिरवा हा या दिवसाचा रंग आहे. शांतता दर्शविणारा केशरी रंग कधी कधी वापरला जातो जेणेकरून सर्वत्र मजबूत ऊर्जा वाहते. ; दिवस ३ - चंद्रघंटा तृतीया (तिसरा दिवस) चंद्रघंटाच्या पूजेचे स्मरण करते. शिवाशी लग्न केल्यानंतर, पार्वतीने तिच्या कपाळाला ''अर्धचंद्राने'' (अर्धचंद्र) सजवले होते, म्हणून हे नाव आहे. ती सौंदर्याची मूर्ती आहे आणि शौर्याचे प्रतीक आहे. राखाडी हा तिसऱ्या दिवसाचा रंग आहे, जो एक चैतन्यशील रंग आहे. ; दिवस ४ - कुष्मांडा चतुर्थीला (चौथ्या दिवशी) कुष्मांडा देवीची पूजा केली जाते. विश्वाची सर्जनशील शक्ती मानली जाणारी, कुष्मांडा पृथ्वीवरील वनस्पतींच्या संपत्तीशी संबंधित आहे आणि म्हणूनच, दिवसाचा रंग केशरी आहे. तिला आठ हात असून वाघावर बसलेले दाखवले आहे. ; दिवस ५ - स्कंदमाता स्कंदमाता ही पंचमी (पाचव्या दिवशी) पूजली जाणारी देवी, स्कंद (किंवा कार्तिकेय)ची आई आहे. पांढरा रंग आईच्या बदलत्या शक्तीचे प्रतीक आहे जेव्हा तिचे मूल धोक्याचा सामना करते. ती एका भयंकर सिंहावर स्वार होत, चार हात असलेली आणि तिच्या बाळाला धरून दाखवली आहे. ; दिवस ६ - कात्यायनी कात्यायन ऋषींच्या पोटी जन्मलेली, ती दुर्गेचा अवतार आहे आणि ती लाल रंगाने दर्शविलेले धैर्य दाखवते. योद्धा देवी म्हणून ओळखली जाणारी कात्यायनी ही देवीच्या सर्वात हिंसक रूपांपैकी एक मानली जाते. या अवतारात कात्यायनी सिंहावर स्वार होते आणि तिला चार हात आहेत. ती पार्वती, महालक्ष्मी, महासरस्वती यांचे रूप आहे. ती षष्ठमीला (सहाव्या दिवशी) पूजली जाते. पूर्व भारतात या दिवशी महाषष्ठी साजरी केली जाते आणि शारदीय दुर्गा पूजा सुरू होते. ; दिवस ७ - कालरात्री देवी दुर्गेचे सर्वात उग्र रूप मानले जाणारी कालरात्री सप्तमीला पूजनीय आहे. असे मानले जाते की पार्वतीने सुंभ आणि निसुंभ या राक्षसांना मारण्यासाठी तिची फिकट त्वचा काढली होती. दिवसाचा रंग शाही निळा आहे. देवी लाल रंगाच्या पोशाखात किंवा वाघाच्या कातडीत दिसते आणि तिच्या अग्निमय डोळ्यांमध्ये खूप क्रोध आहे आणि तिची त्वचा काळी पडते. लाल रंग प्रार्थनेचे चित्रण करतो आणि भक्तांना आश्वासन देतो की देवी त्यांना हानीपासून वाचवेल. ती सप्तमीला (सातव्या दिवशी) पूजली जाते. पूर्व भारतात या दिवशी महासप्तमी साजरी केली जाते आणि शारदीय दुर्गा पूजेचे बोधोन देखील सुरू होते. ; दिवस ८ - महागौरी महागौरी हे बुद्धिमत्ता आणि शांतीचे प्रतीक आहे. असे मानले जाते, की जेव्हा कालरात्रीने गंगा नदीत स्नान केले तेव्हा तिचा रंग अधिक उबदार झाला. या दिवसाशी संबंधित रंग गुलाबी आहे जो आशावाद दर्शवतो. ती अष्टमीला (आठव्या दिवशी) पूजली जाते. पूर्व भारतात या दिवशी महाअष्टमी साजरी केली जाते आणि त्याची सुरुवात पुष्पांजली, कुमारी पूजा इत्यादी कार्यक्रमांनी होते. ही एक अतिशय महत्वाची तिथी आहे. हा दिवस चंडीच्या महिषासुर मर्दिनी रूपाचा जन्म दिवस मानला जातो. ; दिवस ९ - सिद्धिदात्री नवमी (नववा दिवस) म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या उत्सवाच्या शेवटच्या दिवशी लोक सिद्धिधात्रीची प्रार्थना करतात. कमळावर बसलेल्या या देवीकडे सर्व प्रकारच्या सिद्धी आहेत असे मानले जाते. देवीला चार हात आहेत आणि तिला महालक्ष्मी म्हणूनही ओळखले जाते. या दिवसाचा जांभळा रंग निसर्गाच्या सौंदर्याची प्रशंसा करतो. सिद्धिदात्री ही भगवान शिवाची पत्नी पार्वती आहे. सिद्धिधात्रीला शिव आणि शक्तीचे अर्धनारीश्वर रूप म्हणूनही पाहिले जाते. असे मानले जाते की भगवान शिवाच्या शरीराची एक बाजू देवी सिद्धिदात्री आहे. त्यामुळे त्याला अर्धनारीश्वर या नावानेही ओळखले जाते. वैदिक शास्त्रानुसार या देवीची उपासना करून भगवान शिवाने सर्व सिद्धी प्राप्त केल्या. भारताच्या बहुतेक भागांमध्ये आयुध पूजा नावाच्या विधीमध्ये साधने आणि शस्त्रे यांची पूजा केली जाते. अनेक व्यवसाय या दिवशी त्यांच्या कर्मचाऱ्यांना सुट्टी देखील देतात.<ref>{{जर्नल स्रोत|last=Moosgaard|first=Peter|date=2019|title=he Sacred and the Profane: Consumer Technology in Animist Practice|url=https://www.academia.edu/72584180/The_Sacred_and_the_Profane_Consumer_Technology_in_Animist_Practice|journal=Consumer Technology in Animist Practice|volume=8|pages=147-154|via=''[[Academia.edu]]''}}</ref><ref>{{स्रोत पुस्तक|url=https://www.google.com/books/edition/South_Indian_Hindu_Festivals_and_Traditi/xcIrkKUJH9QC|title=South Indian Hindu Festivals and Traditions|last=Jagannathan|first=Maithily|publisher=Abhinav Publications|year=2005|isbn=9788170174158|pages=114-116}}</ref> ==८/१० दिवसांची नवरात्रे== शारदीय नवरात्र १९६७, २०११, २०१२, या साली ८ दिवसांचे होते, २०३८ सालीही ते आठच दिवसांचे असेल; २००० व २०१६ साली ते दहा दिवसांचे होते.वासंतिक नवरात्र सन २००० (अष्टमी क्षय), २०१५ (तृतीया क्षय), २०१६ (तृतीया क्षय), २०१७ (प्रतिपदा क्षय) या वर्षी आठ दिवसांचे होते आणि २०१८ (नवमी क्षय), २०२५ (तृतीया क्षय), २०२६ (प्रतिपदा क्षय) या सालीही ते ८ दिवसांचे असेल. २०२९ (द्वितीया वृद्धी) या साली ते १० दिवसांचे असेल. * व्रत- नवरात्र हे एक काम्य [[व्रत]] आहे.पुष्कळ घराण्यांत या व्रताला कुलाचाराचे स्वरूप असते.<ref>{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.co.in/books?id=sXXaAAAAMAAJ&q=%E0%A4%B6%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A4%A6%E0%A5%80%E0%A4%AF+%E0%A4%A8%E0%A4%B5%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%A4%E0%A5%8D%E0%A4%B0&dq=%E0%A4%B6%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A4%A6%E0%A5%80%E0%A4%AF+%E0%A4%A8%E0%A4%B5%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%A4%E0%A5%8D%E0%A4%B0&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwio1Kfxq9zkAhVgILcAHfqvDH04ChDoAQhNMAU|title=Jahāgīradāra Mokāśī Andūrakara (Paragaṇe Dhārūra) Gharāṇyācā itihāsa: I. Sa. sumāre 1670 te 1900|last=Mokāśī|first=Rameśa Yaśavanta|date=2001|publisher=Snehala Rameśa Mokāśī|language=mr}}</ref> [[आश्विन]] शुद्ध प्रतिपदेस या व्रताचा प्रारंभ होतो.त्यासाठी घरात पवित्र जागी सोळा हातांचा मंडप उभारतात. तिथे एक वेदी तयार करतात. नंतर स्वस्तिवाचनपूर्वक त्या वेदीवर सिंहारूढ अष्टभुजा देवीची स्थापना करतात. मूर्ती नसल्यास नवार्ण यंत्राची स्थापना करतात. यंत्राशेजारी एक घट स्थापून त्याची व देवीची यथाविधी पूजा करतात. व्रतधारी व्यक्तीने नऊ दिवस उपवास किंवा नक्त भोजन करून व्रतस्थ रहायचे असते. आश्विन शुद्ध नवमीपर्यंत हे व्रत चालते. या व्रतात नऊ दिवस सप्तशतीचा पाठ करतात, अखंड दीप लावतात.<ref>{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.com/books?id=GeOwDwAAQBAJ&newbks=0&printsec=frontcover&pg=PA15&dq=%E0%A4%A8%E0%A4%B5%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%A4%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A5%80+%E0%A4%A8%E0%A4%82%E0%A4%A6%E0%A4%BE%E0%A4%A6%E0%A5%80%E0%A4%AA&hl=en|title=नवरात्री भाग १ घटस्थापना: Navratri part 1 Ghatsthapna|last=Achari|first=Prafull|date=2019-09-29|publisher=prafull achari|language=mr}}</ref> घटावर रोज एक किंवा चढत्या क्रमाने माळा बांधतात. क्वचित होमहवन व बलिदानही करतात.<ref>{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.com/books?id=-tWBAAAAMAAJ&newbks=0&printsec=frontcover&dq=%E0%A4%A8%E0%A4%B5%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%A4%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A5%80+%E0%A4%AC%E0%A4%B2%E0%A4%BF%E0%A4%A6%E0%A4%BE%E0%A4%A8&q=%E0%A4%A8%E0%A4%B5%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%A4%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A5%80+%E0%A4%AC%E0%A4%B2%E0%A4%BF%E0%A4%A6%E0%A4%BE%E0%A4%A8&hl=en|title=हमारे सांस्कृतिक पर्व-त्योहार|last=Sinha|first=Maheshvari|date=1982|publisher=Pārijāta-Prakāśana|language=hi}}</ref> नऊ दिवस रोज कुमारीची पूजा करून तिला भोजन घालतात. शेवटी स्थापित घट व देवी यांचे उत्थापन करतात.<ref name=":0">{{स्रोत पुस्तक|title=भारतीय संस्कृती कोश खंड चौथा|last=जोशी, होडारकर|first=महादेवशास्त्री , पद्मजा|publisher=भारतीय संस्कृति कोश मंडळ प्रकाशन|year=२००१|isbn=|location=|pages=}}</ref> काही कुटुंबात देवीला कडाकण्या बांधण्याची पद्धतही प्रचलित आहे. ==देवीची नऊ रूपे== सर्व देवांच्या ठिकाणी असलेल्या शक्तींचे दैवतीकरण होऊन त्या शक्तिरूप मूर्तीला देवी असे नाव मिळाले आणि शाक्त संप्रदायी लोकांनी तिला सर्वश्रेष्ठ देवता, आदिमाया,किंवा जगदंबा म्हणून गौरविले. देवीची उग्र व सौम्य अशी दोन रूपे पहायला मिळतात. उमा, गौरी, पार्वती, जगदंबा , भवानी ही देवीच्या सौम्य रूपांची नावे असून [[दुर्गा]], [[काली]], चंडी, [[भैरवी]], [[चामुंडा]] ही देवीची उग्र रूपे आहेत.<ref name=":0" /> <Poem> प्रथमं शैलपुत्रीति, द्वितीयं ब्रह्मचारिणी । तृतीयं चन्द्रघण्टेति, कूष्मांडीति चतुर्थकम् ।। पंचमं स्कंदमातेति षष्ठं कात्यायनीतिच । सप्तमं कालरात्रिश्च महागौरीतिचाष्टमम् ।। नवमं सिद्धिदां प्रोक्ता नवदुर्गाः प्रकीर्तिताः । उक्तान्येतानि नामानि, ब्रह्मणैव महात्मना ।। </Poem> १. [[शैलपुत्री]], २. [[ब्रह्मचारिणी]] ३. [[चंद्रघंटा|चन्द्रघंटा]] ४. [[कुष्मांडा]] ५. [[स्कंदमाता]] ६. [[कात्यायनी]] ७. [[कालरात्री]] ८. [[महागौरी]] ९. [[सिद्धीदात्री|सिद्धिदात्री]] अशी ही देवीची नऊ रूपे आहेत.<ref>{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.co.in/books?id=hy9kf7_TOHgC&printsec=frontcover&dq=navratri+in+india&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwi09JyuhdvdAhWKfLwKHQ6CAR4Q6AEIODAD#v=onepage&q&f=false|title=Devī-Māhātmya: The Crystallization of the Goddess Tradition|last=Coburn|first=Thomas B.|date=1988|publisher=Motilal Banarsidass Publ.|isbn=9788120805576|language=en}}</ref> [[मार्कंडेय पुराण|मार्कंडेय पुराणातील]] देवी माहात्म्यात सांगितले आहे- "शरद ऋतूतील वार्षिक महापूजेत देवीमाहात्म्य भक्तिपूर्वक ऐकल्यास सर्व बंधनांपासून व्यक्ती मुक्त होते आणि धनधान्याने परिपूर्ण होते. (८९.११.१२)" नवरात्र हा [[ऋतू]] परिवर्तनाचा काल असतो. यामुळे आपल्या नवीन शक्ती, नवा उत्साह, उमेद निर्माण होत असते. बृहत संहितेनुसार [[सूर्य]] तसेच इतर ग्रहांमध्ये होणाऱ्या परिवर्तनाचा प्रभाव मनुष्याच्या आरोग्यावर आणि व्यवहारांवर होत असतो. सृष्टीतील परिवर्तन हा शक्तीचाच खेळ आहे.ब्रह्मचर्य, संयम, उपासना, [[यज्ञ]] केल्याने शरीरात रोगप्रतिकारक शक्ती वाढते. स्मरणशक्ती चांगली होऊन बौद्धिक विकास होतो. म्हणून नवरात्र हा शारीरिक व आत्मिक शुद्धतेचा काळ आहे असे मानले जाते.<ref name=":1">{{स्रोत पुस्तक|title=श्री दुर्गा सप्तशती उपासना|last=कल्याणी|first=अपर्णा|publisher=|year=२००७|isbn=|location=|pages=}}</ref> ==जोगवा== [[File:Jogava Tradition in Navratri Festival.jpg|thumb|जोगवा मागणारी महिला]] जोगवा मागणे हा एक प्रकारचा देवीची उपासना करण्याचा प्रकार आहे.<ref>{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.co.in/books?id=GeOwDwAAQBAJ&pg=PA11&dq=%E0%A4%9C%E0%A5%8B%E0%A4%97%E0%A4%B5%E0%A4%BE+%E0%A4%AE%E0%A4%BE%E0%A4%97%E0%A4%A3%E0%A5%87&hl=en&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjx7o7TgZf6AhWJO5QKHXRJBlQQ6AF6BAgKEAI#v=onepage&q=%E0%A4%9C%E0%A5%8B%E0%A4%97%E0%A4%B5%E0%A4%BE%20%E0%A4%AE%E0%A4%BE%E0%A4%97%E0%A4%A3%E0%A5%87&f=false|title=नवरात्री भाग १ घटस्थापना: Navratri part 1 Ghatsthapna|last=Achari|first=Prafull|date=2019-09-29|publisher=prafull achari|language=mr}}</ref> देवीचा कुलधर्म म्हणूनही जोगवा मागितला जातो. मंगळवारी, शुक्रवारी, [[पौर्णिमा|पौर्णिमे]]ला किंवा नवरात्रात जोगवा मागितला जातो.<ref>{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.co.in/books?id=6mARAQAAIAAJ&q=%E0%A4%9C%E0%A5%8B%E0%A4%97%E0%A4%B5%E0%A4%BE+%E0%A4%AE%E0%A4%BE%E0%A4%97%E0%A4%A3%E0%A5%87&dq=%E0%A4%9C%E0%A5%8B%E0%A4%97%E0%A4%B5%E0%A4%BE+%E0%A4%AE%E0%A4%BE%E0%A4%97%E0%A4%A3%E0%A5%87&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwjt7p_0_dfdAhUWSo8KHQ2PCoIQ6AEIZDAJ|title=Ādiśaktīce viśvasvarūpa|last=Prabhudesai|first=Pralhad Krishna|date=1967|language=mr}}</ref> परडीमध्ये देवी ठेवून किमान पाच घरी जाऊन मूठभर तांदूळ किंवा पीठ मागणे याला जोगवा मागणे असे म्हणतात. हे उपासक गळ्यात कवड्यांची माळ घालतात. अहंकाराचे विसर्जन करावे असा यामागचा हेतू असावा असे वाटते. एकनाथ महाराजांनी या जोगव्यावर एक भारूड रचले आहे. ते असे-<br> अनादी निर्गुण प्रगटली भवानी ।<br> मोह महिषासुर मर्दना लागुनी ॥<br> त्रिविध तापांची कराया झाडणी ।<br> भक्तांलागुनी पावसी निर्वाणी ॥<br> आईचा जोगवा जोगवा मागेन ।<br> द्वैत सारुनी माळ मी घालीन ॥<br> हाती बोधाचा झेंडा घेईन ।<br> भेदरहित वारिसी जाईन ॥<br> नवविधा भक्तीच्या करीन नवरात्रा ।<br> करूनी पीटी मागेन ज्ञानपुत्रा ॥<br> या भारुडात जोगवा मागण्याच्या विधीचे स्वरूप आणि तो मागण्यामागचे हेतू अप्रत्यक्षपणे व्यक्त झाले आहेत.<ref>{{स्रोत पुस्तक|title=भारतीय संस्कृती कोश खंड तिसरा|last=जोशी|first=महादेवशास्त्री|publisher=भारतीय संस्कृतिकोश मंडळ|year=२००१|isbn=|location=|pages=}}</ref> नवरात्रीतल्या पाचव्या दिवसाला ललिता पंचमी (महालय), आठव्या दिवसाला महाअष्टमी (दुर्गाष्टमी), आणि नवव्या दिवसाला महानवमी म्हणतात.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://marathi.webdunia.com/article/navaratri-special-marathi/http:https://marathi.webdunia.com/navaratri-special-marathi/lalita-panchami-120102000041_1.html|title=श्री ललिता पंचमी महत्तव, माहिती आणि पूजा विधी|last=Webdunia|website=marathi.webdunia.com|language=mr|access-date=2021-09-30}}{{मृत दुवा|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==देवीचा गोंधळ== शारदीय नवरात्र काळात नऊ दिवस देवीचा गोंधळ घालण्याची पद्धती विविध समाज जगतात प्रचलित आहे.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.loksatta.com/lokprabha/coverstory/navratri-special-kolhapurchi-mahalaxmi-1148314/|title=नवरात्री विशेष : गोंधळ मांडिला गं अंबे…|website=Loksatta|language=mr-IN|access-date=2021-09-30}}</ref> देवीचे उपासक ज्यांना गोंधळी असे म्हणले जाते ते गोंधळी संबळ या वाड्याच्या साथीने देवीची स्तुती असणारी कवने देवीसमोर सादर करतात. या क्लाप्रकाराला गोंधळ घालणे असे म्हणले जाते. भगवान [[परशुराम]] यांनी बेटासुर नावाच्या राक्षसाचा वध केला आणि त्याचे शीर धडापासून वेगळे केले. त्याच्या शिराच्या तंतूंना ओवून त्यापासून एक वाद्य तयार केले आणि आपली माता रेणुका हिच्यासमोर हे वाद्य वाजवून त्यांनी आपल्या आईला वंदन केले. त्यावेळेपासून गोंधळ परंपरा सुरू झाली असे मानले जाते.<ref>{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.com/books?id=vs5jAAAAMAAJ&newbks=0&printsec=frontcover&dq=%E0%A4%97%E0%A5%8B%E0%A4%82%E0%A4%A7%E0%A4%B3&q=%E0%A4%97%E0%A5%8B%E0%A4%82%E0%A4%A7%E0%A4%B3&hl=en|title=Gurjarī loka sāhitya|last=Paṭela|first=Dilīpa|date=1999|publisher=Gurjara Samāja Sāhitya Vidyā Mandira|language=hi}}</ref> ==ललिता पंचमी== आश्विन शुद्ध पंचमीच्या दिवशी हे व्रत करतात.<ref>{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.co.in/books?id=ISFBJarYX7YC&pg=PA103&dq=%E0%A4%B2%E0%A4%B2%E0%A4%BF%E0%A4%A4%E0%A4%BE+%E0%A4%AA%E0%A4%82%E0%A4%9A%E0%A4%AE%E0%A5%80&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwivuOqagtvdAhXT7WEKHbmlCcoQ6AEIRTAF#v=onepage&q=%E0%A4%B2%E0%A4%B2%E0%A4%BF%E0%A4%A4%E0%A4%BE%20%E0%A4%AA%E0%A4%82%E0%A4%9A%E0%A4%AE%E0%A5%80&f=false|title=Students' Britannica India|date=2000|publisher=Popular Prakashan|isbn=9780852297605|language=en}}</ref> हे काम्य व्रत असून स्त्री पुरुषांना हे करता येते. ललिता देवी ही या व्रताची देवता आहे. या व्रतात एखाद्या करंडकाचे झाकण देवीचे प्रतीक म्हणून पूजेला घेतात.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://marathi.webdunia.com/article/navratri-puja/lalita-panchami-2023-date-puja-vidhi-katha-aarti-mantra-123101600047_1.html|title=Lalita Panchami 2023 ललिता पंचमी संपूर्ण माहिती|last=Webdunia|website=marathi.webdunia.com|language=mr|access-date=2024-09-27}}</ref> दुर्गानवमी:- आश्विन शुद्ध नवमीसच हे नाव आहे. शक्ती व संपत्ती यांच्या प्राप्तीसाठी हे व्रत करतात. सकाळी आघाड्याच्या काडीने दंतधावन करतात. केळीचे खांब व पुष्पमाला यांनी देवीसाठी मखर तयार करतात. या पूजा विधानात पुष्पांजली अर्पण झाल्यावर गंधाक्षतायुक्त व साग्र अशा ४८ दुर्वा ललितेला वाहतात. नैवेद्यासाठी लाडू, घारगे, वडे वगैरे पदार्थ करतात. पूजेच्या अंती घारग्यांचे वायन देतात. रात्रौ जागरण व कथाश्रवण करतात. दुसऱ्या दिवशी देवीचे विसर्जन करतात.<ref>{{स्रोत पुस्तक|title=भारतीय संस्कृती कोश खंड पहिला|last=जोशी|first=महादेवशास्त्री|publisher=भारतीय संस्कृतिकोश मंडळ प्रकाशन|year=२००१|isbn=|location=|pages=}}</ref> <!--[[File:ललिता पंचमीची पूजा.jpg|thumb|ललिता पंचमीची पूजा]]--> ==महाअष्टमी== महालक्ष्मीव्रत हे एक काम्य व्रत आश्विन शुद्ध अष्टमीला करतात. व्रतकर्त्याने चंदनाने लक्ष्मीची प्रतिमा काढावी. तिच्या शेजारी सोळा दोरे एकत्र केलेला आणि सोळा गाठी मारलेला दोरक ठेवावा. मग महालक्ष्मीची षोडषोपचारे पूजा करावी. देवीला सोळा प्रकारच्या पत्री व फुले वहावीत. सोळा घारग्यांचा नैवेद्य दाखवावा. पिठाचे सोळा दिवे करून आरती करावी. मग दोरकाची पूजा करून तो डाव्या मनगटात बांधावा. मग सोळा दुर्वा आणि सोळा अक्षता हातात घेऊन महालक्ष्मीची कथा ऐकावी, अशी या व्रतातली पूजा आहे.<ref>{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.co.in/books?id=MMUJAAAAIAAJ&q=%E0%A4%B6%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A4%A6%E0%A5%80%E0%A4%AF+%E0%A4%A8%E0%A4%B5%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%A4%E0%A5%8D%E0%A4%B0+%E0%A4%AE%E0%A4%B9%E0%A4%BE%E0%A4%85%E0%A4%B7%E0%A5%8D%E0%A4%9F%E0%A4%AE%E0%A5%80&dq=%E0%A4%B6%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A4%A6%E0%A5%80%E0%A4%AF+%E0%A4%A8%E0%A4%B5%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%A4%E0%A5%8D%E0%A4%B0+%E0%A4%AE%E0%A4%B9%E0%A4%BE%E0%A4%85%E0%A4%B7%E0%A5%8D%E0%A4%9F%E0%A4%AE%E0%A5%80&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwj4vqKirNzkAhXBW3wKHUpiBVIQ6AEISjAE|title=Bhāratīya dharma vyavahāra kośa|last=Śevaḍe|first=Śrī Vā|date=1996|publisher=Mêjesṭika Prakāśana|language=mr}}</ref> * तांदुळाच्या पिठाचा मुखवटा :- दुपारचे हे पूजाविधान झाल्यावर त्याच दिवशी प्रदोषकाली महालक्ष्मीची दुसरी पूजा करतात. नवरात्रीतील [[अष्टमी]]ला तांदुळाच्या पिठाचा मुखवटा असलेली देवीची उभी मूर्ती करून तिचे पूजन करतात. त्यासाठी तांदुळाच्या पिठाची उकड करून तिचा महालक्ष्मीचा मुखवटा करतात.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://maharashtratimes.com/astro/festival/news/shardiya-navratri-2020-know-about-special-vrat-pujan-of-mahalaxmi-performed-on-maha-ashtami-in-navratri/articleshow/78808698.cms|title=Navratri Maha Ashtami Vrat of Mahalakshmi नवरात्रोत्सव दुर्गाष्टमी : उकडीच्या मुखवट्याची, अष्टमीची महालक्ष्मी|website=Maharashtra Times|language=mr|access-date=2022-09-14}}</ref>तो काजल कुंकवाने रेखाटतात.हे काम कडक सोवळ्याने चालते.मग तो मुखवटा सुशोभित मंडपीखाली एका भांड्याच्या उतरंडीवर घट्ट बसवतात . चित्पावन कुटुंबातील नववधू विवाहानंतर पाच वर्षे अष्टमीला खडे व दोराकाची पूजा करतात व संध्याकाळी या देवीपुढे ते अर्पण करून ओटी भरतात अशी प्रथा प्रचलित असल्याचे अनुभवास येते.उतरंडीवर भरजरी लुगडे नेसवतात.मग कापडाच्या पिशव्यांचे मुद्दाम तयार केलेलं हात देवीला जोडतात.मंगलागौरीप्रमाणेच या पूजेसाठीही अनेक वसोळ्या बोलावतात.त्या सर्व मिळून देवीची पूजा करतात.आरती झाल्यावर रात्री घागरी फुंकणे हा विशेष कार्यक्रम असतो.<ref name=":2">{{स्रोत पुस्तक|title=भारतीय संस्कृती कोश खंड सातवा|last=जोशी|first=महादेव शास्त्री|publisher=भारतीय संस्कृतिकोश मंडळ|year=२००१|isbn=|location=|pages=}}</ref> * घागरी फुंकणे :-नवरात्रीतील अष्टमीला देवीसमोर घागरी फुंकतात. घागर उदाच्या धूपाने भरून घेतात आणि ती घागर पाच वेळा फुंकतात. यामुळे श्वसन मार्ग शुद्ध होतो असे मानले जाते. [[कोकणस्थ ब्राह्मण]] समाजातील महिलांमध्ये घागर फुंकणे या प्रकाराला विशेष महत्त्व आहे. [[File:महालक्ष्मी अष्टमी पूजन (नवरात्र).jpg|thumb|महालक्ष्मी अष्टमी पूजन (नवरात्र)]] ==महानवमी== एक तिथीव्रत. आश्विन शुद्ध नवमीला दुर्गानवमी किंवा महानवमी म्हणतात. दुर्गा ही या व्रताची देवता आहे. प्रत्येक मासात भिन्न उपचारांनी देवीची पूजा करणे व उद्यापनाचे वेळी कुमारिकांना भोजन घालणे ही या व्रताचा विधी आहे.<ref name=":2" /> ==विजयादशमी== आश्विन शुद्ध दशमीला विजयादशमी असे म्हणतात. चामुंडा देवीने महिषासुराशी युद्ध करून दसऱ्याच्या दिवशी त्याचा वध केला अशी कथा आहे<ref>{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.com/books?id=TvRAEAAAQBAJ&newbks=0&printsec=frontcover&pg=PT88&dq=%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%9C%E0%A4%AF%E0%A4%BE%E0%A4%A6%E0%A4%B6%E0%A4%AE%E0%A5%80&hl=en|title=ACHCHHE-ACHCHHE NIBANDH|last=PANDEY|first=PRITHVI NATH|date=2014-10-18|publisher=Prabhat Prakashan|isbn=978-93-5186-088-4|language=en}}</ref>.दसऱ्याला पौराणिक व ऐतिहासिक महत्त्वही आहे.<ref>{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.co.in/books?id=gktXAAAAMAAJ&q=%E0%A4%A6%E0%A4%B6%E0%A4%B9%E0%A4%B0%E0%A4%BE&dq=%E0%A4%A6%E0%A4%B6%E0%A4%B9%E0%A4%B0%E0%A4%BE&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwjy09_OgtvdAhVPIIgKHabtBMA4ChDoAQhFMAQ|title=Braja ke utsava, tyauhāra, aura mele|last=Mītala|first=Prabhudayāla|date=1966|publisher=Sāhitya Saṃsthāna|language=hi}}</ref> म्हणून त्याला नवरात्राच्या समाप्तीचा दिवस असेही म्हणतात. साडेतीन मुहूर्तातील तो एक मुहूर्त समजला जातो.<ref>{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.com/books?id=krZhDwAAQBAJ&newbks=0&printsec=frontcover&pg=PT65&dq=%E0%A4%B8%E0%A4%BE%E0%A4%A1%E0%A5%87%E0%A4%A4%E0%A5%80%E0%A4%A8+%E0%A4%AE%E0%A5%81%E0%A4%B9%E0%A5%82%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A4&hl=en|title=संकेत शास्त्र संख्या शास्त्र: SANKET SHASTRA SANKHYA SHASTRA|last=more|first=Dhananjay maharaj|date=2019-10-04|publisher=Dhananajay Maharaj More|language=mr}}</ref> या दिवशी सीमोल्लंघन, शमीपूजन, अपराजिता पूजा व शस्त्रपूजा ही चार कृत्ये करावयाची असतात. दसरा हा सण विजयाचे प्रतीक म्हणून त्याला विजयादशमी असेही म्हणतात. रामाने नऊ दिवस उपवास करून शक्तीची म्हणजे देवीची उपासना केली आणि त्या देवीच्या उपासनेने शक्ती निर्माण झाली म्हणून रामाने रावणाचा वध केला. रामाला विजय मिळाला म्हणून या सणाला विजयादशमी असे म्हणतात. या दिवशी भारतात ठिकठिकाणी रावण प्रतिमेचे दहन करण्याची प्रथा आहे.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.bhopalsamachar.com/2022/09/gwalior-news_32.html|title=GWALIOR NEWS- सबसे बड़ी रामलीला और रावण दहन कार्यक्रम का स्थान तय, तैयारी शुरू|access-date=2022-09-14}}</ref>१८ व्या शतकात दसरा हा सण पेशव्यांच्या आणि त्यांच्या सरदारांच्या कुटुंबात मोठ्या थाटाने साजरा केला जाई. दसरा सण साजरा झाल्यावर मराठे सरदार महाराष्ट्राबाहेरील प्रदेशात लष्करी मोहिमा काढण्याची तयारी करीत असत.<ref>डॉ. पाटील रत्नप्रभा, पेशवे आणि मराठे सरदार घराण्यातील स्त्रियांचे धार्मिक जीवन (२००७)</ref> ==नवरात्रातील नऊ माळा== नवरात्रीतल्या नऊ दिवसांपैकी प्रत्येक दिवशी देवीला वेगवेगळ्या फुलांच्या माळा घालायची प्रथा काही समाजगटांत आहे.<ref>{{स्रोत बातमी|दुवा=https://maharashtratimes.indiatimes.com/maharashtra/mumbai-news/tradition-of-navaratri-worship/articleshow/60787619.cms|title=देवीला मध, मालपुहा, गुरवळीचा नैवैद्य|last=|first=|date=२२. ९. २०१७|work=|access-date=|archive-url=https://web.archive.org/web/20180204230434/https://maharashtratimes.indiatimes.com/maharashtra/mumbai-news/tradition-of-navaratri-worship/articleshow/60787619.cms|archive-date=2018-02-04|dead-url=|url-status=dead}}</ref> ;पहिली माळ: [[शेवंती]] आणि [[सोनचाफा|सोनचाफ्यासारख्या]] पिवळ्या फुलांची माळ ;दुसरी माळ: [[अनंत]], [[मोगरा]], [[चमेली]], किंवा [[तगर]] यांसारख्या पांढऱ्या फुलांची माळ. ;तिसरी माळ: निळी फुले. [[गोकर्ण|गोकर्णीच्या]] किंवा कृष्णकमळ|कृष्णकमळाच्या. फुलांच्या माळा. ;चौथी माळ: [[केशरी]] अथवा भगवी फुले. [[अबोली]], [[तेरडा]], अशोक किंवा तिळाची फुले. ;पाचवी माळ: [[बेल]] किंवा कुंकवाची वाहतात.. ;सहावी माळ: [[कर्दळ|कर्दळी]]च्या फुलांची माळ. ;सातवी माळ: [[झेंडू]] किंवा नारिंगीची फुले. ;आठवी माळ: तांबडी फुले. [[कमळ]], [[जास्वंद]], [[कण्हेर]] किंवा [[गुलाब|गुलाबाच्या]] फुलांची माळ. ;नववी माळ: कुंकुमार्चन करतात.<ref>{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.co.in/books?id=pOFaDwAAQBAJ&pg=PA215&dq=kumkumarchana&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwilg8v4rNzkAhX1heYKHdIDC9cQ6AEIMTAC#v=onepage&q=kumkumarchana&f=false|title=Thoughts of Spiritual Wisdom|last=Krishnamurthy|first=Prof V.|date=2018-05-16|publisher=Notion Press|isbn=9781642499025|language=hi}}</ref> ==नवरात्रातील नऊ रंग== [[नवरात्र उत्सवातील साड्यांचे रंग]] ही एक नवी सामाजिक संकल्पना नवरात्र उत्सवाशी अलीकडील काही वर्षात जोडली गेल्याचे दिसून येते.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.esakal.com/image-story/nine-forms-of-goddess-and-nine-colors-navratri-2021-snk94/image-1|title=esakal {{!}} Navratri 2021 : देवीची नऊ रूपं अन् नऊ रंग, जाणून घ्या|website=www.esakal.com|access-date=2021-10-05|archive-date=2021-10-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20211005085512/https://www.esakal.com/image-story/nine-forms-of-goddess-and-nine-colors-navratri-2021-snk94/image-1|url-status=dead}}</ref> २००४ साली [[मुंबई]]च्या महालक्ष्मी मंदिरात देवीला नऊ दिवस नेसवल्या जाणाऱ्या साड्यांचे रंग '[[महाराष्ट्र टाइम्स]]' या वृत्तपत्रामध्ये प्रसिद्ध झाले. मुंबईतील महिलांनी नऊ दिवस त्या त्या रंगांच्या साड्या नेसून त्याला प्रतिसाद दिला आणि त्यानंतर हे दरवर्षी घडत गेले. महाराष्ट्रातील आणि महाराष्ट्राबाहेरील प्रांतांतही ही संकल्पना महिलांनी स्वीकारलेली दिसते.<ref>{{स्रोत बातमी|दुवा=https://www.loksatta.com/lifestyle/navratri-2017-9-colors-of-navratri-2017-to-follow-dress-to-wear-in-navratri-and-significance-of-colours-1553764/|title=नवरात्रीचे नऊ रंग : समज आणि गैरसमज|last=|first=|date=२० सप्टेंबर २०१७|work=|access-date=|archive-url=|archive-date=|dead-url=}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=https://maharashtratimes.com/astro/religion-festival-news/navratri-2025-nine-days-colour-importance/articleshow/123995111.cms |title=नवरात्रीतील नऊ रंगांचे महत्व काय? पाहुयात यंदा नवरात्रीत कोणत्या दिवशी कोणते रंग घालावेत...! |लेखक= |दिनांक= |संकेतस्थळ=महाराष्ट्र टाइम्स |प्रकाशक= |भाषा= |अ‍ॅक्सेसदिनांक=२८ जुलै २०२६ |विदा संकेतस्थळ दुवा= |विदा दिनांक=}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=https://www.cntraveller.in/story/from-trend-to-tradition-how-the-9-colours-of-navaratri-became-a-thing-maharashtra-times/ |title=From trend to tradition: how the 9 colours of Navaratri became a thing |लेखक= |दिनांक= |संकेतस्थळ=cntraveller.in |प्रकाशक= |भाषा=en |अ‍ॅक्सेसदिनांक=२८ जुलै २०२६ |विदा संकेतस्थळ दुवा= |विदा दिनांक=}}</ref><ref>{{स्रोत बातमी|दुवा=https://www.bookstruck.in/book/2016/52325/index.html |title=नवरात्र {{!}} नवरात्रातील नऊ रंग|access-date=2026-07-28 |archive-date= |archive-url= }}</ref> == महाराष्ट्रातील उत्सव == === पेशव्यांचा नवरात्रोत्सव === मराठा राजवटीत दसरा सण साजरा करण्यापूर्वीच्या शेवटच्या नऊ दिवसात दुर्गा देवतेच्या पूजेचा व मानसन्मानाचा उत्सव म्हणून नवरात्रोत्सव साजरा होत असे. [[महाराष्ट्र|महाराष्ट्रा]]तील [[भोसले]] घराण्याचे आद्य दैवत दुर्गा भवानी होते, त्यामुळे [[शाहू महाराज|शाहू महाराजां]]च्या मृत्यूनंतरही [[सातारा]] येथील दरबारात दसरा सणापूर्वी दुर्गोत्सव आनंदाने साजरा होई. पेशव्यांनीही [[पुणे]] येथील [[पेशवे]] दरबारात दसरा सणापूर्वी हा वार्षिक दुर्गोत्सव मोठ्या थाटामाटात व भव्यपणे साजरा करण्याची प्रथा चालू ठेवली होती. या उत्सवासाठी लागणाऱ्या खर्चाची तरतूद पेशव्यांनी केली होती, हे तत्कालीन कागदपत्रांच्या नोंदीवरून स्पष्ट होते. या नऊही दिवसांत भवानी देवतेची आराधना करून तिच्यासमोर नंदादीप प्रज्वलित करून तिला [[नैवेद्य]] दाखवून पूजा केली जाई. देवीचे भक्त म्हणून ओळखले जाणारे भुते आणि गोंधळी हे [[गोंधळ]] घालून जागर करीत.<ref>डॉ. पाटील रत्‍नप्रभा, पेशवे आणि मराठे सरदार घराण्यातील स्त्रियांचे धार्मिक जीवन (२००७)</ref> ;प्रतिपदा: या दिवशी खुद्द पेशव्यांच्या हस्ते अंबेची घटस्थापना होत असे. उपस्थित जनसमुदाय ’देवीचा उदो’ अशा घोषणांनी आसमंत दुमदुमून टाके. ;द्वितीया: रेणुकादी चौसष्ट योगिनींची पूजा करून कस्तुरी मळवट भरून उदो करीत. ;तृतीया: अंबा अष्टभुजा शिणगार करून विराजमान होत असे. ;चतुर्थी: सरकारवाड्यातील व बाहेरील नागरिक निराहार उपवास करून विश्वव्यापक भवानीची सामुदायिक प्रार्थना करीत. ;पंचमी: श्रद्धेने देवीची पूजा करून लोक रात्रीचे जागरण करीत. ;षष्ठी: दिवट्यांचा गोंधळ घातला जाई. काही वेळा पेशवे स्वतः कवड्यांची माळ गळ्यात घालून जोगवा मागीत असत. ;सप्‍तमी: सप्‍तशृंग गडावर पेशवे जातीने आदिमायेची पूजा बांधत असत. ;अष्टमी: देवीपूजनाचे वेळी ’अष्टभुजा नारायणी देवी शेषाद्री पर्वतावर उभी देखिली’ असा देखावा डोळ्यासमोर उभा आहे अशी उपस्थित लोक कल्पना करीत. ;नवमी: [[होम]][[हवन]], [[जप]]जाप्य, षोडश पक्वान्‍नांचा देवीला [[नैवेद्य]], ब्राह्मण-सुवासिनी भोजन आणि विडा दक्षिणा देऊन त्यांची बोळवण. ;दशमी: अंबा मिरवणुकीने शिलंगणास जाई. गावाबाहेर शमीपूजन होऊन नंतर सोने लुटण्याचा कार्यक्रम होऊन अंबा मिरवणुकीने परत येई. === पुण्यातील नवरात्र (२०२१ साल) === फार पूर्वीपासून, पुणे शहरात असलेल्या तांबडी जोगेश्वरी, पिवळी जोगेश्वरी आणि चतुःशृंगी या तीनच देवींच्या देवळात नवरात्राची खास पूजा होत आली आहे. या देवींना नवरात्राच्या प्रत्येक दिवशी वेगळ्या रंगाची साडी नेसून वेगळ्या वाहनावर बसविले जाते. देवीची सजावट पाहण्यासाठी पुणेकर या देवळांना भेट देत आले आहेत. या नऊ दिवसांत चतुःशृंगीची यात्राही असते. दसऱ्याच्या दिवशी त्या यात्रेची समाप्ती होते. पुण्यातल्या आणखीही काही देवळांमध्ये अशाच प्रकारे नऊ दिवस वेगवेगळी आरास करून देवीला नटवण्याची प्रथा काही वर्षांपासून सुरू आहे. कसबा पेठेतील त्वष्टा कासार समाजाची कासारदेवी त्यांपैकी एक आहे. नवरात्र जिथे साजरा होतो अशी आणखी काही देवळे :- सप्तशृंगी महालक्ष्मी मंदिर, शिवदर्शन-सहकारनगरमधील महालक्ष्मी मंदिर, भवानी पेठेतील भवानी माता मंदिर, मुक्तांगण शाळेजवळील लक्ष्मीमाता मंदिर, वगैरे. एके काळी पुण्यातील काही विशिष्ट देवळांमध्येच साजरे होणारे नवरात्र आता (२०१३ साली) २६८ देवळांत होऊ लागले आहे. असा नवरात्राचा उत्सव साजरा करणारी एकूण १२९२ मंडळे पुण्यात आहेत. त्यांपैकी १०२४ ठिकाणी सार्वजनिक उत्सव होतो. ३३१ मंडळे दुर्गापूजेच्या दिवशी मिरवणूक काढतात, तर २७२ मंडळे दसऱ्याच्या दिवशी आणि ३६४ मंडळे कोजागिरी पौर्णिमेला मिरवणूक काढतात. ===भोंडला/हादगा=== {{मुख्यलेख| भोंडला}} [[File:भोंडला.jpg|thumb|मुलींचा भोंडला]] नवरात्रीच्या काळात महाराष्ट्रात मुली संध्याकाळी भोंडला खेळतात. गुजराथमध्ये या काळात रात्री गरबा खेळतात. भोंडला हा पश्चिम [[महाराष्ट्र|महाराष्ट्रात]] व [[कोकण|कोकणात]] प्रचलित असलेला स्त्रियांच्या सामुदायिक [[खेळ|खेळा]]चा प्रकार आहे. नवरात्रीचे नऊ दिवस आणि दसऱ्याच्या दिवशी भोंडला खेळतात. नवरात्रीच्या नऊ दिवसात [[हस्त |हस्त नक्षत्रा]]चे प्रतीक असलेल्या हत्तीची प्रतिमा काढून मधोमध ठेवली जाते आणि तिच्याभोवती मुली फेर धरतात. [[पृथ्वी]]च्या सुफलीकरणाचा हा उत्सव मानला जातो म्हणून याचे महत्त्व विशेष आहे. भोंडला हा बहु उंडल याचा अपभ्रंश आहे असेही मानले जाते. [[हत्ती]] हा समृद्धीचे प्रतीक मानला जातो, तसेच वर्षन शक्तीचे प्रतीक म्हणूनही त्याकडे पाहिले जाते.<ref>डॉ.लोहिया शैला. भूमी आणि स्त्री (२००२)</ref> ==चित्रदालन== <gallery> चित्र:Navratri garbo.jpg|गरबो कलश चित्र:Garba (dance).jpg|गरबा नृत्य चित्र:Mahisasura Mardini.jpg|नवरात्री उत्सव दुर्गापूजा चित्र:A rasa garba dandiya dance, Navratri tradition.jpg|रास दांडिया चित्र:Traditional dress for Garba dance, Navratri festival celebrations.jpg|पारंपरिक वेशात नृत्य करणाऱ्या महिला चित्र:सरस्वती पूजन.jpg|दसऱ्याचे सरस्वतीपूजन चित्र:पुणे शहरातील सार्वजनिक नवरात्र उत्सव.jpg|पुणे शहरातील सार्वजनिक नवरात्र उत्सव चित्र:Ravana Effigy on Vijayadashami Dasara Festival Jaipur Rajasthan India October 2013.jpg|जयपूर (राजस्थान) यथील रावणदहन चित्र:ओटी (देवीची).jpg|खण व नारळाने देवीची भरलेली ओटी चित्र:Mahalaxmi of Kolhapur.jpg|कोल्हापूर येथील अंबाबाई चित्र:जुनीगंगा माता कोपरगाव.jpg|जुनीगंगा माता कोपरगाव चित्र:Navratri celebrations 2016.jpg|नवरात्री पूजा (सामूहिक) चित्र:पुण्यातील शारदीय नवरात्री उत्सव तयारी.jpg|पुण्यातील शारदीय नवरात्री उत्सव तयारी चित्र:नवरात्री उत्सव.jpg|नवरात्री उत्सव File:पुणे येथील शारदीय नवरात्री उत्सव (२०२१).jpg|पुणे येथील शारदीय नवरात्री उत्सव (२०२१) File:उकडीच्या मुखवट्याची देवी.jpg|उकडीच्या मुखवट्याची देवी File:कुंकुमार्चन पूजा.jpg|कुंकुमार्चन पूजा </gallery> ==बाह्य दुवे== * {{स्रोत संकेतस्थळ | दुवा = http://balsanskar.com/marathi/lekh/cid_74.html/ | title = नवरात्री संदर्भातील विशेष लेख | भाषा = मराठी | access-date = 2018-09-24 | archive-date = 2015-02-02 | archive-url = https://web.archive.org/web/20150202233941/http://balsanskar.com/marathi/lekh/cid_74.html | url-status = dead }} ==संदर्भ== {{संदर्भयादी}} {{हिंदू सण}} [[वर्ग:महाराष्ट्रातील सण आणि उत्सव]] [[वर्ग:हिंदू धर्मातील सण आणि उत्सव]] [[वर्ग:हिंदू धर्म उपासना पद्धती]] [[वर्ग:शारदीय नवरात्र]] fbvxsk9bc1wvx7tsa5ukfmrri39g29g 0 25224 2723336 2716031 2026-10-20T11:26:54Z Vishnu888 82059 संदर्भ यादि 2723336 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट हिंदू देवता | नाव = कार्तिकेय | चित्र = Batu Caves, Lord Murugan Statue. 2019-12-01 10-49-22.jpg | caption = Statue of Kartikeya at [[Batu Caves]], Malaysia | चित्र_रुंदी = | चित्र_शीर्षक = बटू लेणी , मलेशिया येथे कार्तिकेयची मूर्ती | आधिपत्य = विजय आणि युद्धाचा देव, देवांचा सेनापती | नाव_मराठी_देवनागरी_लेखन = कार्तिकेय | नाव_संस्कृत_देवनागरी_लेखन = कार्तिकेयः | नाव_पाली_लेखन = | नाव_अन्य_लिपी = | नाव_अन्य_लिपी_लेखन = | निवासस्थान = अरुपादाई वेडू (मुरुगनचे सहा निवासस्थान)<br>पलानी हिल्स<br>कैलाश | वाहन = [[मोर]] | शस्त्र = [[वेल]] | वडील_नाव = [[शिव]] | आई_नाव = [[पार्वती]] | पती_नाव = | पत्नी_नाव = [[देवसेना]] <br>[[वल्ली]] | अपत्ये = | अन्य_नावे = मुरुग, सुब्रह्मण्य, कुमार, स्कंद, सरवण, अरुमुख, देवसेनापती, षण्मुख, कथिरवेला, गुहा, स्वामीनाथ, वेलायुदा | या_देवतेचे_अन्य_अवतार = | या_अवताराची_मुख्य_देवता = | मंत्र = ॐ सर्वणा भव! | इतर मंत्र = | प्रिय = | स्थान = | नामोल्लेख_धार्मिक_साहित्य = | मुख्य_तीर्थक्षेत्रे = | तळटिपा = }} [[चित्र:Murugan at Batu Caves located in Gombak district, north of Kuala Lumpur.jpg|thumb|[[मलेशिया]]तील [[बटु गुहा]] (बटु केव्हज) येथे [[कार्तिकेय]] या देवतेची ही प्रचंड मूर्ती.]] '''कार्तिकेय''', कार्तिकस्वामी, '''मुरुगन''' किंवा मयूरी [[कंदसामी]] (तमिळ : முருகன்ऱ, मल्याळम : മുരുകന്‍) '''सुब्रह्मण्य''', षडानन, स्कंद आदी नावाने देखील ओळखला जाणारा हा (कन्नड: ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ, तेलुगू: సుబ్రమణ్య స్వామి) एक हिंदू देव. आहे. कार्तिकेय [[शंकर]] आणि [[पार्वती]]चा मोठा मुलगा तर [[गणपती]]चा मोठा भाऊ आहे. हा देवांचा योद्धा सेनापती होता.<ref>{{जर्नल स्रोत|date=2026-10-18|title=Kartikeya|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Kartikeya&oldid=1380845652|journal=Wikipedia|language=en}}</ref> स्कंद षष्ठी या दिवशी कार्तिकेयाचा जन्म झाला असे मानले जाते. वर्षातील ज्या ज्या दिवशी शुक्ल पंचमीच्या दिवशीच षष्ठी असते त्या दिवशी स्कंद षष्ठी आहे असे समजतात. (अन्य षष्ठींना देखील स्कंद षष्ठी असू शकते.) ==इतिहास== कार्तिकेय या देवतेचा उल्लेख इ.स. दुसऱ्या शतकापासून दिसतो. [[कुषाण]] राजवटीमधल्या हुविष्क राजाच्या नाण्यांवर आपल्याला कार्तिकेय देव पहायला मिळतात. तसेच यौधेय राजांच्या नाण्यांवरसुद्धा हातात कोंबडा घेतलेल्या ब्रह्मण्यदेव अर्थात कार्तिकेय आढळतो. सातारा जिल्ह्यातील अंभेरी, रहिमतपूर येथे श्री कार्तिकस्वामी यांचे नैसर्गिक वातावरणात खूप सुरेख असे मंदिर आहे. == संदर्भ यादि == {{संदर्भयादी}} {{हिंदू देवता आणि ग्रंथ}} [[वर्ग:हिंदू दैवते]] [[वर्ग:तमिळ पुराणशास्त्र]] [[वर्ग:शिवाची मुले]] 1jjrdlgovsgh2fdsgq84dsxyd70uzuj 0 25363 2723220 2546922 2026-10-19T17:00:53Z अभय नातू 206 /* जन्म */ 2723220 wikitext text/x-wiki {{ऑक्टोबर दिनदर्शिका}} {{ग्रेगरी दिनदर्शिका दिवस|ऑक्टोबर|२०|२९३|२९४}} == ठळक घटना आणि घडामोडी == === विसावे शतक === * [[इ.स. १९४१|१९४१]] - [[दुसरे महायुद्ध]] - [[क्रागुयेवाकची कत्तल]]. * [[इ.स. १९४४|१९४४]] - [[दुसरे महायुद्ध]] - [[लाल सैन्य]] आणि स्थानिक लढवय्यांनी [[बेलग्रेड]] [[जर्मनी]]पासून मुक्त केले. * १९४४ - [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिकेच्या]] [[क्लीव्हलॅंड]] शहरात खनिज वायूचा स्फोट. १३० ठार, ३० ब्लॉक{{मराठी शब्द सुचवा}} नष्ट. * [[इ.स. १९५२|१९५२]] - [[केन्या]]मध्ये आणीबाणी लागू. * [[इ.स. १९७१|१९७१]] - [[नेपाळ रोखे बाजार]] मंदीत कोसळले. * [[इ.स. १९७६|१९७६]] - [[मिसिसिपी नदी]]तील [[जॉर्ज प्रिन्स]] ही फेरीला दुसरी नौका धडकली. ७८ ठार. * [[इ.स. १९८२|१९८२]] - [[लुझनिकी दुर्घटना]] - [[युएफा चषक]] सामन्या दरम्यान चेंगराचेंगरीत ६६ ठार. * [[इ.स. १९९१|१९९१]] - [[कॅलिफोर्निया]]च्या [[ओकलंड]] शहरात प्रचंड आग. ३,४६९ भस्मसात, २५ ठार. == जन्म == * [[इ.स. ८८८|८८८]] - [[अल-सुली]], अरबी [[बुद्धिबळ]] खेळाडू आणि इतिहासकार.<ref>{{cite book |last=Murray |first=H. J. R. |title=A History of Chess |publisher=Oxford University Press |year=1913 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १४६३|१४६३]] - [[अलेस्सांद्रो अचिलिनी]], [[इटली|इटालियन]] तत्त्वज्ञ आणि वैद्यकशास्त्रज्ञ.<ref>{{cite web |title=Alessandro Achillini |url=https://www.britannica.com/biography/Alessandro-Achillini |website=Encyclopædia Britannica |access-date=20 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १४९६|१४९६]] - [[क्लाउड, गिझचा पहिला ड्युक]], फ्रेंच लष्करी अधिकारी.<ref>{{cite web |title=Claude, 1er duc de Guise |url=https://www.britannica.com/biography/Claude-1er-duc-de-Guise |website=Encyclopædia Britannica |access-date=20 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १६१६|१६१६]] - [[थॉमस बार्थोलिन]], डॅनिश चिकित्सक, निसर्गशास्त्रज्ञ आणि मानवी लिम्फॅटिक सिस्टीमचे शोधक.<ref>{{cite web |title=Thomas Bartholin |url=https://www.britannica.com/biography/Thomas-Bartholin |website=Encyclopædia Britannica |access-date=20 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १६२०|१६२०]] - [[आल्बर्ट कायप]], डच सुवर्णयुगातील निसर्गचित्रकार.<ref>{{cite web |title=Aelbert Cuyp |url=https://www.nga.gov/collection/artist-info.1192.html |website=National Gallery of Art |access-date=20 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १६३२|१६३२]] - [[क्रिस्टोफर रेन]], ब्रिटिश वास्तुशास्त्रज्ञ आणि खगोलशास्त्रज्ञ ([[लंडन]]च्या [[सेंट पॉल कॅथेड्रल (लंडन)|सेंट पॉल कॅथेड्रलचे]] रचनाकार).<ref>{{cite web |title=Sir Christopher Wren |url=https://www.britannica.com/biography/Christopher-Wren |website=Encyclopædia Britannica |access-date=20 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १६५६|१६५६]] - [[निकोला लॉर्य्लियाने]], इटालियन चित्रकार आणि कलावंत. * [[इ.स. १७४०|१७४०]] - [[इसाबेल दि शारिएर]], [[डच लोक|डच]] लेखिका आणि तत्त्वज्ञ.<ref>{{cite web |title=Isabelle de Charrière |url=https://www.britannica.com/biography/Isabelle-de-Charriere |website=Encyclopædia Britannica |access-date=20 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १७८४|१७८४]] - [[लॉर्ड पाल्मरस्टन]], [[युनायटेड किंग्डम]]चे माजी पंतप्रधान.<ref>{{cite web |title=Lord Palmerston |url=https://www.gov.uk/government/history/past-prime-ministers/henry-john-temple-3rd-viscount-palmerston |website=UK Government History |access-date=20 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १८५४|१८५४]] - [[आर्थर रिंबॉ]], फ्रेंच कवी.<ref>{{cite web |title=Arthur Rimbaud |url=https://www.poetryfoundation.org/poets/arthur-rimbaud |website=Poetry Foundation |access-date=20 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १८५९|१८५९]] - [[जॉन ड्युई]], [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिकन]] तत्त्वज्ञ आणि शिक्षणतज्ज्ञ.<ref>{{cite web |title=John Dewey |url=https://www.britannica.com/biography/John-Dewey |website=Encyclopædia Britannica |access-date=20 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १८९१|१८९१]] - [[जेम्स चॅडविक]], [[नोबेल पारितोषिक]] विजेते ब्रिटिश भौतिकशास्त्रज्ञ आणि [[न्यूट्रॉन]]चे शोधक.<ref>{{cite web |title=James Chadwick - Facts |url=https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1935/chadwick/facts/ |website=NobelPrize.org |access-date=20 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १९१६|१९१६]] - शाहीर [[अमर शेख]], महाराष्ट्रातील शाहीर, लोककलाकार आणि स्वातंत्र्यसेनानी.<ref>{{cite news |title=शाहीर अमर शेख यांचे योगदान |url=https://www.loksatta.com/ |work=लोकसत्ता |access-date=20 October 2026 |language=mr}}</ref> * [[इ.स. १९२३|१९२३]] - [[व्ही.एस. अच्युतानंदन]], [[केरळचे मुख्यमंत्री|केरळचे माजी मुख्यमंत्री]] आणि [[साम्यवादी]] नेते.<ref>{{cite news |title=V. S. Achuthanandan Profile |url=https://www.thehindu.com/ |work=The Hindu |access-date=20 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १९२८|१९२८]] - [[रवींद्र मेस्त्री]], भारतीय शिल्पकार आणि चित्रकार.<ref>{{cite web |title=Artist Ravindra Mistry |url=https://www.maharashtra.gov.in/ |website=Maharashtra State Portal |access-date=20 October 2026 |language=mr}}</ref> * [[इ.स. १९४६|१९४६]] - [[एलफ्रिडे येलिनेक]], नोबेल पारितोषिक विजेत्या [[ऑस्ट्रिया|ऑस्ट्रियन]] लेखिका.<ref>{{cite web |title=Elfriede Jelinek - Facts |url=https://www.nobelprize.org/prizes/literature/2004/jelinek/facts/ |website=NobelPrize.org |access-date=20 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १९६३|१९६३]] - [[नवज्योतसिंग सिद्धू]], भारतीय क्रिकेट खेळाडू आणि राजकारणी.<ref>{{cite web |title=Navjot Singh Sidhu Profile |url=https://www.espncricinfo.com/cricketers/navjot-singh-sidhu-34044 |website=ESPNcricinfo |access-date=20 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १९६४|१९६४]] - [[कमला हॅरिस]], अमेरिकेच्या पहिल्या महिला उपराष्ट्राध्यक्ष.<ref>{{cite web |title=Kamala Harris |url=https://www.whitehouse.gov/administration/vice-president-harris/ |website=The White House |access-date=20 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १९७१|१९७१]] - [[स्नूप डॉग]], अमेरिकन रॅपर आणि गायक.<ref>{{cite web |title=Snoop Dogg Biography |url=https://www.biography.com/musicians/snoop-dogg |website=Biography |access-date=20 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १९७८|१९७८]] - [[वीरेंद्र सेहवाग]], भारतीय क्रिकेट खेळाडू.<ref>{{cite web |title=Virender Sehwag Profile |url=https://www.espncricinfo.com/cricketers/virender-sehwag-35263 |website=ESPNcricinfo |access-date=20 October 2026 |language=en}}</ref> == मृत्यू == * [[इ.स. १९७४|१९७४]] - मास्टर [[कृष्णराव फुलंब्रीकर]], गायक-नट. * [[इ.स. १९९६|१९९६]] - [[दि.वि. गोखले]], पत्रकार व युद्धशास्त्राभ्यासक . == प्रतिवार्षिक पालन == == बाह्य दुवे == {{बीबीसी आज||october/20}} ---- [[ऑक्टोबर १८]] - [[ऑक्टोबर १९]] - ऑक्टोबर २० - [[ऑक्टोबर २१]] - [[ऑक्टोबर २२]] - [[ऑक्टोबर महिना]] ---- {{ग्रेगरियन महिने}} [[वर्ग:दिवस]] [[वर्ग:ग्रेगरी दिनदर्शिका]] [[वर्ग:आंतरराष्ट्रीय दिनदर्शिका]] k3qefy572rab1yxbv5ftzyp7fa670av 2723223 2723220 2026-10-19T17:08:40Z अभय नातू 206 /* मृत्यू */ 2723223 wikitext text/x-wiki {{ऑक्टोबर दिनदर्शिका}} {{ग्रेगरी दिनदर्शिका दिवस|ऑक्टोबर|२०|२९३|२९४}} == ठळक घटना आणि घडामोडी == === विसावे शतक === * [[इ.स. १९४१|१९४१]] - [[दुसरे महायुद्ध]] - [[क्रागुयेवाकची कत्तल]]. * [[इ.स. १९४४|१९४४]] - [[दुसरे महायुद्ध]] - [[लाल सैन्य]] आणि स्थानिक लढवय्यांनी [[बेलग्रेड]] [[जर्मनी]]पासून मुक्त केले. * १९४४ - [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिकेच्या]] [[क्लीव्हलॅंड]] शहरात खनिज वायूचा स्फोट. १३० ठार, ३० ब्लॉक{{मराठी शब्द सुचवा}} नष्ट. * [[इ.स. १९५२|१९५२]] - [[केन्या]]मध्ये आणीबाणी लागू. * [[इ.स. १९७१|१९७१]] - [[नेपाळ रोखे बाजार]] मंदीत कोसळले. * [[इ.स. १९७६|१९७६]] - [[मिसिसिपी नदी]]तील [[जॉर्ज प्रिन्स]] ही फेरीला दुसरी नौका धडकली. ७८ ठार. * [[इ.स. १९८२|१९८२]] - [[लुझनिकी दुर्घटना]] - [[युएफा चषक]] सामन्या दरम्यान चेंगराचेंगरीत ६६ ठार. * [[इ.स. १९९१|१९९१]] - [[कॅलिफोर्निया]]च्या [[ओकलंड]] शहरात प्रचंड आग. ३,४६९ भस्मसात, २५ ठार. == जन्म == * [[इ.स. ८८८|८८८]] - [[अल-सुली]], अरबी [[बुद्धिबळ]] खेळाडू आणि इतिहासकार.<ref>{{cite book |last=Murray |first=H. J. R. |title=A History of Chess |publisher=Oxford University Press |year=1913 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १४६३|१४६३]] - [[अलेस्सांद्रो अचिलिनी]], [[इटली|इटालियन]] तत्त्वज्ञ आणि वैद्यकशास्त्रज्ञ.<ref>{{cite web |title=Alessandro Achillini |url=https://www.britannica.com/biography/Alessandro-Achillini |website=Encyclopædia Britannica |access-date=20 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १४९६|१४९६]] - [[क्लाउड, गिझचा पहिला ड्युक]], फ्रेंच लष्करी अधिकारी.<ref>{{cite web |title=Claude, 1er duc de Guise |url=https://www.britannica.com/biography/Claude-1er-duc-de-Guise |website=Encyclopædia Britannica |access-date=20 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १६१६|१६१६]] - [[थॉमस बार्थोलिन]], डॅनिश चिकित्सक, निसर्गशास्त्रज्ञ आणि मानवी लिम्फॅटिक सिस्टीमचे शोधक.<ref>{{cite web |title=Thomas Bartholin |url=https://www.britannica.com/biography/Thomas-Bartholin |website=Encyclopædia Britannica |access-date=20 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १६२०|१६२०]] - [[आल्बर्ट कायप]], डच सुवर्णयुगातील निसर्गचित्रकार.<ref>{{cite web |title=Aelbert Cuyp |url=https://www.nga.gov/collection/artist-info.1192.html |website=National Gallery of Art |access-date=20 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १६३२|१६३२]] - [[क्रिस्टोफर रेन]], ब्रिटिश वास्तुशास्त्रज्ञ आणि खगोलशास्त्रज्ञ ([[लंडन]]च्या [[सेंट पॉल कॅथेड्रल (लंडन)|सेंट पॉल कॅथेड्रलचे]] रचनाकार).<ref>{{cite web |title=Sir Christopher Wren |url=https://www.britannica.com/biography/Christopher-Wren |website=Encyclopædia Britannica |access-date=20 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १६५६|१६५६]] - [[निकोला लॉर्य्लियाने]], इटालियन चित्रकार आणि कलावंत. * [[इ.स. १७४०|१७४०]] - [[इसाबेल दि शारिएर]], [[डच लोक|डच]] लेखिका आणि तत्त्वज्ञ.<ref>{{cite web |title=Isabelle de Charrière |url=https://www.britannica.com/biography/Isabelle-de-Charriere |website=Encyclopædia Britannica |access-date=20 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १७८४|१७८४]] - [[लॉर्ड पाल्मरस्टन]], [[युनायटेड किंग्डम]]चे माजी पंतप्रधान.<ref>{{cite web |title=Lord Palmerston |url=https://www.gov.uk/government/history/past-prime-ministers/henry-john-temple-3rd-viscount-palmerston |website=UK Government History |access-date=20 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १८५४|१८५४]] - [[आर्थर रिंबॉ]], फ्रेंच कवी.<ref>{{cite web |title=Arthur Rimbaud |url=https://www.poetryfoundation.org/poets/arthur-rimbaud |website=Poetry Foundation |access-date=20 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १८५९|१८५९]] - [[जॉन ड्युई]], [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिकन]] तत्त्वज्ञ आणि शिक्षणतज्ज्ञ.<ref>{{cite web |title=John Dewey |url=https://www.britannica.com/biography/John-Dewey |website=Encyclopædia Britannica |access-date=20 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १८९१|१८९१]] - [[जेम्स चॅडविक]], [[नोबेल पारितोषिक]] विजेते ब्रिटिश भौतिकशास्त्रज्ञ आणि [[न्यूट्रॉन]]चे शोधक.<ref>{{cite web |title=James Chadwick - Facts |url=https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1935/chadwick/facts/ |website=NobelPrize.org |access-date=20 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १९१६|१९१६]] - शाहीर [[अमर शेख]], महाराष्ट्रातील शाहीर, लोककलाकार आणि स्वातंत्र्यसेनानी.<ref>{{cite news |title=शाहीर अमर शेख यांचे योगदान |url=https://www.loksatta.com/ |work=लोकसत्ता |access-date=20 October 2026 |language=mr}}</ref> * [[इ.स. १९२३|१९२३]] - [[व्ही.एस. अच्युतानंदन]], [[केरळचे मुख्यमंत्री|केरळचे माजी मुख्यमंत्री]] आणि [[साम्यवादी]] नेते.<ref>{{cite news |title=V. S. Achuthanandan Profile |url=https://www.thehindu.com/ |work=The Hindu |access-date=20 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १९२८|१९२८]] - [[रवींद्र मेस्त्री]], भारतीय शिल्पकार आणि चित्रकार.<ref>{{cite web |title=Artist Ravindra Mistry |url=https://www.maharashtra.gov.in/ |website=Maharashtra State Portal |access-date=20 October 2026 |language=mr}}</ref> * [[इ.स. १९४६|१९४६]] - [[एलफ्रिडे येलिनेक]], नोबेल पारितोषिक विजेत्या [[ऑस्ट्रिया|ऑस्ट्रियन]] लेखिका.<ref>{{cite web |title=Elfriede Jelinek - Facts |url=https://www.nobelprize.org/prizes/literature/2004/jelinek/facts/ |website=NobelPrize.org |access-date=20 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १९६३|१९६३]] - [[नवज्योतसिंग सिद्धू]], भारतीय क्रिकेट खेळाडू आणि राजकारणी.<ref>{{cite web |title=Navjot Singh Sidhu Profile |url=https://www.espncricinfo.com/cricketers/navjot-singh-sidhu-34044 |website=ESPNcricinfo |access-date=20 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १९६४|१९६४]] - [[कमला हॅरिस]], अमेरिकेच्या पहिल्या महिला उपराष्ट्राध्यक्ष.<ref>{{cite web |title=Kamala Harris |url=https://www.whitehouse.gov/administration/vice-president-harris/ |website=The White House |access-date=20 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १९७१|१९७१]] - [[स्नूप डॉग]], अमेरिकन रॅपर आणि गायक.<ref>{{cite web |title=Snoop Dogg Biography |url=https://www.biography.com/musicians/snoop-dogg |website=Biography |access-date=20 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १९७८|१९७८]] - [[वीरेंद्र सेहवाग]], भारतीय क्रिकेट खेळाडू.<ref>{{cite web |title=Virender Sehwag Profile |url=https://www.espncricinfo.com/cricketers/virender-sehwag-35263 |website=ESPNcricinfo |access-date=20 October 2026 |language=en}}</ref> == मृत्यू == * [[इ.स. ८९०|८९०]] - [[अल-तिर्मिधी]], अरबी [[हदीस]] अभ्यासक आणि संकलक.<ref>{{cite web |title=Al-Tirmidhi |url=https://www.britannica.com/biography/al-Tirmidhi |website=Encyclopædia Britannica |access-date=20 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. ११३९|११३९]] - [[हेन्री १०वा, बाव्हेरियाचा ड्युक]], जर्मन राजपुत्र आणि बाव्हेरियाचा प्रशासक. * [[इ.स. १४३८|१४३८]] - [[याकोपो देल्ला क्वेर्सिया]], [[इटलीतील रिनैसाँ|इटालियन प्रबोधनकालीन]] शिल्पकार.<ref>{{cite web |title=Jacopo della Quercia |url=https://www.britannica.com/biography/Jacopo-della-Quercia |website=Encyclopædia Britannica |access-date=20 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १५७०|१५७०]] - [[झुआन डी मोंताना]], [[स्पेन|स्पॅनिश]] चिकित्सक आणि शास्त्रज्ञ. * [[इ.स. १७४०|१७४०]] - [[चार्ल्स सहावा, पवित्र रोमन सम्राट]] आणि [[हाब्सबुर्ग घराणे|हाब्सबुर्ग घराण्याचा]] शासक.<ref>{{cite web |title=Charles VI |url=https://www.britannica.com/biography/Charles-VI-Holy-Roman-emperor |website=Encyclopædia Britannica |access-date=20 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १९३५|१९३५]] - [[आर्थर हेंडरसन]], [[नोबेल शांतता पारितोषिक]] विजेते ब्रिटिश राजकारणी आणि मुत्सद्दी.<ref>{{cite web |title=Arthur Henderson - Facts |url=https://www.nobelprize.org/prizes/peace/1934/henderson/facts/ |website=NobelPrize.org |access-date=20 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १९६४|१९६४]] - [[हर्बर्ट हूव्हर]], [[अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष|अमेरिकेचे ३१वे राष्ट्राध्यक्ष]].<ref>{{cite web |title=Herbert Hoover |url=https://www.whitehouse.gov/about-the-white-house/presidents/herbert-hoover/ |website=The White House |access-date=20 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १९७४|१९७४]] - [[कृष्णराव फुलंब्रीकर|मास्टर कृष्णराव फुलंब्रीकर]], भारतीय संगीतकार, गायक आणि नाट्यअभिनेते.<ref>{{cite news |title=मास्टर कृष्णराव फुलंब्रीकर यांचे संगीत योगदान |url=https://www.loksatta.com/ |work=लोकसत्ता |access-date=20 October 2026 |language=mr}}</ref> * [[इ.स. १९८४|१९८४]] - [[पॉल डिरॅक]], नोबेल पारितोषिक विजेते ब्रिटिश सैद्धांतिक भौतिकशास्त्रज्ञ.<ref>{{cite web |title=Paul A.M. Dirac - Facts |url=https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1933/dirac/facts/ |website=NobelPrize.org |access-date=20 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १९९६|१९९६]] - [[दि.वि. गोखले]], मराठी पत्रकार, राजकीय विश्लेषक आणि युद्धशास्त्राचे अभ्यासक.<ref>{{cite news |title=पत्रकार दि. वि. गोखले |url=https://www.maharashtratimes.com/ |work=महाराष्ट्र टाइम्स |access-date=20 October 2026 |language=mr}}</ref> * [[इ.स. २०११|२०११]] - [[मुअम्मर गडाफी]], [[लिबिया|लिब्या]]चा लष्करी हुकूमशहा.<ref>{{cite news |title=Muammar Gaddafi killed in Sirte |url=https://www.bbc.com/news |work=BBC News |access-date=20 October 2026 |language=en}}</ref> == प्रतिवार्षिक पालन == == बाह्य दुवे == {{बीबीसी आज||october/20}} ---- [[ऑक्टोबर १८]] - [[ऑक्टोबर १९]] - ऑक्टोबर २० - [[ऑक्टोबर २१]] - [[ऑक्टोबर २२]] - [[ऑक्टोबर महिना]] ---- {{ग्रेगरियन महिने}} [[वर्ग:दिवस]] [[वर्ग:ग्रेगरी दिनदर्शिका]] [[वर्ग:आंतरराष्ट्रीय दिनदर्शिका]] bw1k880qoxa63ne8olg6mbnltlkhcf2 2723224 2723223 2026-10-19T17:10:41Z अभय नातू 206 /* बाह्य दुवे */ 2723224 wikitext text/x-wiki {{ऑक्टोबर दिनदर्शिका}} {{ग्रेगरी दिनदर्शिका दिवस|ऑक्टोबर|२०|२९३|२९४}} == ठळक घटना आणि घडामोडी == === विसावे शतक === * [[इ.स. १९४१|१९४१]] - [[दुसरे महायुद्ध]] - [[क्रागुयेवाकची कत्तल]]. * [[इ.स. १९४४|१९४४]] - [[दुसरे महायुद्ध]] - [[लाल सैन्य]] आणि स्थानिक लढवय्यांनी [[बेलग्रेड]] [[जर्मनी]]पासून मुक्त केले. * १९४४ - [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिकेच्या]] [[क्लीव्हलॅंड]] शहरात खनिज वायूचा स्फोट. १३० ठार, ३० ब्लॉक{{मराठी शब्द सुचवा}} नष्ट. * [[इ.स. १९५२|१९५२]] - [[केन्या]]मध्ये आणीबाणी लागू. * [[इ.स. १९७१|१९७१]] - [[नेपाळ रोखे बाजार]] मंदीत कोसळले. * [[इ.स. १९७६|१९७६]] - [[मिसिसिपी नदी]]तील [[जॉर्ज प्रिन्स]] ही फेरीला दुसरी नौका धडकली. ७८ ठार. * [[इ.स. १९८२|१९८२]] - [[लुझनिकी दुर्घटना]] - [[युएफा चषक]] सामन्या दरम्यान चेंगराचेंगरीत ६६ ठार. * [[इ.स. १९९१|१९९१]] - [[कॅलिफोर्निया]]च्या [[ओकलंड]] शहरात प्रचंड आग. ३,४६९ भस्मसात, २५ ठार. == जन्म == * [[इ.स. ८८८|८८८]] - [[अल-सुली]], अरबी [[बुद्धिबळ]] खेळाडू आणि इतिहासकार.<ref>{{cite book |last=Murray |first=H. J. R. |title=A History of Chess |publisher=Oxford University Press |year=1913 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १४६३|१४६३]] - [[अलेस्सांद्रो अचिलिनी]], [[इटली|इटालियन]] तत्त्वज्ञ आणि वैद्यकशास्त्रज्ञ.<ref>{{cite web |title=Alessandro Achillini |url=https://www.britannica.com/biography/Alessandro-Achillini |website=Encyclopædia Britannica |access-date=20 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १४९६|१४९६]] - [[क्लाउड, गिझचा पहिला ड्युक]], फ्रेंच लष्करी अधिकारी.<ref>{{cite web |title=Claude, 1er duc de Guise |url=https://www.britannica.com/biography/Claude-1er-duc-de-Guise |website=Encyclopædia Britannica |access-date=20 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १६१६|१६१६]] - [[थॉमस बार्थोलिन]], डॅनिश चिकित्सक, निसर्गशास्त्रज्ञ आणि मानवी लिम्फॅटिक सिस्टीमचे शोधक.<ref>{{cite web |title=Thomas Bartholin |url=https://www.britannica.com/biography/Thomas-Bartholin |website=Encyclopædia Britannica |access-date=20 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १६२०|१६२०]] - [[आल्बर्ट कायप]], डच सुवर्णयुगातील निसर्गचित्रकार.<ref>{{cite web |title=Aelbert Cuyp |url=https://www.nga.gov/collection/artist-info.1192.html |website=National Gallery of Art |access-date=20 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १६३२|१६३२]] - [[क्रिस्टोफर रेन]], ब्रिटिश वास्तुशास्त्रज्ञ आणि खगोलशास्त्रज्ञ ([[लंडन]]च्या [[सेंट पॉल कॅथेड्रल (लंडन)|सेंट पॉल कॅथेड्रलचे]] रचनाकार).<ref>{{cite web |title=Sir Christopher Wren |url=https://www.britannica.com/biography/Christopher-Wren |website=Encyclopædia Britannica |access-date=20 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १६५६|१६५६]] - [[निकोला लॉर्य्लियाने]], इटालियन चित्रकार आणि कलावंत. * [[इ.स. १७४०|१७४०]] - [[इसाबेल दि शारिएर]], [[डच लोक|डच]] लेखिका आणि तत्त्वज्ञ.<ref>{{cite web |title=Isabelle de Charrière |url=https://www.britannica.com/biography/Isabelle-de-Charriere |website=Encyclopædia Britannica |access-date=20 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १७८४|१७८४]] - [[लॉर्ड पाल्मरस्टन]], [[युनायटेड किंग्डम]]चे माजी पंतप्रधान.<ref>{{cite web |title=Lord Palmerston |url=https://www.gov.uk/government/history/past-prime-ministers/henry-john-temple-3rd-viscount-palmerston |website=UK Government History |access-date=20 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १८५४|१८५४]] - [[आर्थर रिंबॉ]], फ्रेंच कवी.<ref>{{cite web |title=Arthur Rimbaud |url=https://www.poetryfoundation.org/poets/arthur-rimbaud |website=Poetry Foundation |access-date=20 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १८५९|१८५९]] - [[जॉन ड्युई]], [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिकन]] तत्त्वज्ञ आणि शिक्षणतज्ज्ञ.<ref>{{cite web |title=John Dewey |url=https://www.britannica.com/biography/John-Dewey |website=Encyclopædia Britannica |access-date=20 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १८९१|१८९१]] - [[जेम्स चॅडविक]], [[नोबेल पारितोषिक]] विजेते ब्रिटिश भौतिकशास्त्रज्ञ आणि [[न्यूट्रॉन]]चे शोधक.<ref>{{cite web |title=James Chadwick - Facts |url=https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1935/chadwick/facts/ |website=NobelPrize.org |access-date=20 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १९१६|१९१६]] - शाहीर [[अमर शेख]], महाराष्ट्रातील शाहीर, लोककलाकार आणि स्वातंत्र्यसेनानी.<ref>{{cite news |title=शाहीर अमर शेख यांचे योगदान |url=https://www.loksatta.com/ |work=लोकसत्ता |access-date=20 October 2026 |language=mr}}</ref> * [[इ.स. १९२३|१९२३]] - [[व्ही.एस. अच्युतानंदन]], [[केरळचे मुख्यमंत्री|केरळचे माजी मुख्यमंत्री]] आणि [[साम्यवादी]] नेते.<ref>{{cite news |title=V. S. Achuthanandan Profile |url=https://www.thehindu.com/ |work=The Hindu |access-date=20 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १९२८|१९२८]] - [[रवींद्र मेस्त्री]], भारतीय शिल्पकार आणि चित्रकार.<ref>{{cite web |title=Artist Ravindra Mistry |url=https://www.maharashtra.gov.in/ |website=Maharashtra State Portal |access-date=20 October 2026 |language=mr}}</ref> * [[इ.स. १९४६|१९४६]] - [[एलफ्रिडे येलिनेक]], नोबेल पारितोषिक विजेत्या [[ऑस्ट्रिया|ऑस्ट्रियन]] लेखिका.<ref>{{cite web |title=Elfriede Jelinek - Facts |url=https://www.nobelprize.org/prizes/literature/2004/jelinek/facts/ |website=NobelPrize.org |access-date=20 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १९६३|१९६३]] - [[नवज्योतसिंग सिद्धू]], भारतीय क्रिकेट खेळाडू आणि राजकारणी.<ref>{{cite web |title=Navjot Singh Sidhu Profile |url=https://www.espncricinfo.com/cricketers/navjot-singh-sidhu-34044 |website=ESPNcricinfo |access-date=20 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १९६४|१९६४]] - [[कमला हॅरिस]], अमेरिकेच्या पहिल्या महिला उपराष्ट्राध्यक्ष.<ref>{{cite web |title=Kamala Harris |url=https://www.whitehouse.gov/administration/vice-president-harris/ |website=The White House |access-date=20 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १९७१|१९७१]] - [[स्नूप डॉग]], अमेरिकन रॅपर आणि गायक.<ref>{{cite web |title=Snoop Dogg Biography |url=https://www.biography.com/musicians/snoop-dogg |website=Biography |access-date=20 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १९७८|१९७८]] - [[वीरेंद्र सेहवाग]], भारतीय क्रिकेट खेळाडू.<ref>{{cite web |title=Virender Sehwag Profile |url=https://www.espncricinfo.com/cricketers/virender-sehwag-35263 |website=ESPNcricinfo |access-date=20 October 2026 |language=en}}</ref> == मृत्यू == * [[इ.स. ८९०|८९०]] - [[अल-तिर्मिधी]], अरबी [[हदीस]] अभ्यासक आणि संकलक.<ref>{{cite web |title=Al-Tirmidhi |url=https://www.britannica.com/biography/al-Tirmidhi |website=Encyclopædia Britannica |access-date=20 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. ११३९|११३९]] - [[हेन्री १०वा, बाव्हेरियाचा ड्युक]], जर्मन राजपुत्र आणि बाव्हेरियाचा प्रशासक. * [[इ.स. १४३८|१४३८]] - [[याकोपो देल्ला क्वेर्सिया]], [[इटलीतील रिनैसाँ|इटालियन प्रबोधनकालीन]] शिल्पकार.<ref>{{cite web |title=Jacopo della Quercia |url=https://www.britannica.com/biography/Jacopo-della-Quercia |website=Encyclopædia Britannica |access-date=20 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १५७०|१५७०]] - [[झुआन डी मोंताना]], [[स्पेन|स्पॅनिश]] चिकित्सक आणि शास्त्रज्ञ. * [[इ.स. १७४०|१७४०]] - [[चार्ल्स सहावा, पवित्र रोमन सम्राट]] आणि [[हाब्सबुर्ग घराणे|हाब्सबुर्ग घराण्याचा]] शासक.<ref>{{cite web |title=Charles VI |url=https://www.britannica.com/biography/Charles-VI-Holy-Roman-emperor |website=Encyclopædia Britannica |access-date=20 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १९३५|१९३५]] - [[आर्थर हेंडरसन]], [[नोबेल शांतता पारितोषिक]] विजेते ब्रिटिश राजकारणी आणि मुत्सद्दी.<ref>{{cite web |title=Arthur Henderson - Facts |url=https://www.nobelprize.org/prizes/peace/1934/henderson/facts/ |website=NobelPrize.org |access-date=20 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १९६४|१९६४]] - [[हर्बर्ट हूव्हर]], [[अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष|अमेरिकेचे ३१वे राष्ट्राध्यक्ष]].<ref>{{cite web |title=Herbert Hoover |url=https://www.whitehouse.gov/about-the-white-house/presidents/herbert-hoover/ |website=The White House |access-date=20 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १९७४|१९७४]] - [[कृष्णराव फुलंब्रीकर|मास्टर कृष्णराव फुलंब्रीकर]], भारतीय संगीतकार, गायक आणि नाट्यअभिनेते.<ref>{{cite news |title=मास्टर कृष्णराव फुलंब्रीकर यांचे संगीत योगदान |url=https://www.loksatta.com/ |work=लोकसत्ता |access-date=20 October 2026 |language=mr}}</ref> * [[इ.स. १९८४|१९८४]] - [[पॉल डिरॅक]], नोबेल पारितोषिक विजेते ब्रिटिश सैद्धांतिक भौतिकशास्त्रज्ञ.<ref>{{cite web |title=Paul A.M. Dirac - Facts |url=https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1933/dirac/facts/ |website=NobelPrize.org |access-date=20 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १९९६|१९९६]] - [[दि.वि. गोखले]], मराठी पत्रकार, राजकीय विश्लेषक आणि युद्धशास्त्राचे अभ्यासक.<ref>{{cite news |title=पत्रकार दि. वि. गोखले |url=https://www.maharashtratimes.com/ |work=महाराष्ट्र टाइम्स |access-date=20 October 2026 |language=mr}}</ref> * [[इ.स. २०११|२०११]] - [[मुअम्मर गडाफी]], [[लिबिया|लिब्या]]चा लष्करी हुकूमशहा.<ref>{{cite news |title=Muammar Gaddafi killed in Sirte |url=https://www.bbc.com/news |work=BBC News |access-date=20 October 2026 |language=en}}</ref> == प्रतिवार्षिक पालन == == बाह्य दुवे == {{बीबीसी आज||october/20}} ---- [[ऑक्टोबर १८]] - [[ऑक्टोबर १९]] - ऑक्टोबर २० - [[ऑक्टोबर २१]] - [[ऑक्टोबर २२]] - [[ऑक्टोबर महिना]] == संदर्भ आणि नोंदी == {{संदर्भयादी}} {{ग्रेगरियन महिने}} [[वर्ग:दिवस]] [[वर्ग:ग्रेगरी दिनदर्शिका]] [[वर्ग:आंतरराष्ट्रीय दिनदर्शिका]] ay6euu2bg5eqkqni2uzae1eb0k930q9 2723225 2723224 2026-10-19T17:12:31Z अभय नातू 206 /* ठळक घटना आणि घडामोडी */ 2723225 wikitext text/x-wiki {{ऑक्टोबर दिनदर्शिका}} {{ग्रेगरी दिनदर्शिका दिवस|ऑक्टोबर|२०|२९३|२९४}} == ठळक घटना आणि घडामोडी == === नववे शतक === * [[इ.स. ८८०|८८०]] - [[समोची लढाई]] - राजा कार्लोमन याने व्हायकिंग आक्रमकांचा पराभव केला. * [[इ.स. ८९१|८९१]] - [[ॲलन पहिला, ब्रिटनीचा ड्युक|ॲलन पहिल्याने]] व्हायकिंग्सचा पराभव करून ब्रिटनी प्रांतावर नियंत्रण मिळवले. === दहावे शतक === * [[इ.स. ९४०|९४०]] - [[ताईरा नो मासाकाडो]] या जपानी समुराई योद्ध्याचा विद्रोह दडपण्यात आला. * [[इ.स. ९६५|९६५]] - सोव्हिएत रशियाच्या [[व्हाइकिंग]] सैन्याने खझार खलिफाच्या सैन्यावर विजय मिळवला. === अकरावे शतक === * [[इ.स. १०९७|१०९७]] - [[पहिला क्रुसेड|पहिल्या क्रुसेड]] दरम्यान ख्रिश्चन सैन्याने [[अँटीओकचा वेढा]] सुरू केला.<ref>{{cite web |title=Siege of Antioch |url=https://www.britannica.com/event/Siege-of-Antioch |website=Encyclopædia Britannica |access-date=20 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १०९९|१०९९]] - [[ख्रिश्चन]] सैन्याने [[जेरुसलेम]] शहरावर पूर्ण ताबा मिळवला. === बारावे शतक === * [[इ.स. ११४०|११४०]] - [[जर्मनी]]मध्ये कॉनराड तिसऱ्याने वाईन्सबर्ग शहराचा वेढा उठवला. * [[इ.स. ११८७|११८७]] - [[पॉप ग्रेगोरी आठवा|पॉप ग्रेगोरी आठव्याने]] तिसऱ्या क्रुसेडची अधिकृत घोषणा केली. === तेरावे शतक === * [[इ.स. १२३८|१२३८]] - मंगोल सैन्याने [[रशिया|रशियन]] शहरांवर ताबा मिळवण्यास सुरुवात केली. * [[इ.स. १२७९|१२७९]] - [[चीन]]मध्ये युआन घराण्याची सत्ता प्रस्थापित झाली. === चौदावे शतक === * [[इ.स. १३४९|१३४९]] - [[ब्लॅक डेथ]] महामारीदरम्यान युरोपमधील विविध शहरांत ज्यू समुदायावर झालेले अत्याचार वाढले. * [[इ.स. १३८६|१३८६]] - [[हाइडेलबर्ग विद्यापीठ|हाइडेलबर्ग विद्यापीठात]] पहिले अध्यापन कार्य सुरू झाले. === पंधरावे शतक === * [[इ.स. १४४८|१४४८]] - [[कोसोव्होची दुसरी लढाई]] - [[ऑटोमन साम्राज्य|ऑटोमन]] सैन्याने हंगेरियन सैन्याचा पराभव केला. * [[इ.स. १४८३|१४८३]] - [[पोप सिक्स्टस चौथा]] याने व्हेनिस शहराविरुद्ध अंतरिम मनाई हुकूम जारी केला. === सोळावे शतक === * [[इ.स. १५२६|१५२६]] - [[मुघल साम्राज्य|मुघल सम्राट]] [[बाबर]] याने पंजाब प्रांतात मोहीम तीव्र केली. * [[इ.स. १५३६|१५३६]] - [[इंग्लंड]]मध्ये [[हेन्री आठवा|हेन्री आठव्याविरुद्ध]] 'पिलग्रिमेजबद्दलचा विद्रोह' भडकला. * [[इ.स. १५४८|१५४८]] - [[ला पाझ]] शहराची स्थापना स्पॅनिश शोधक अलोन्सो दे मेन्दोझा याने [[बोलिव्हिया|बोलिव्हियामध्ये]] केली.<ref>{{cite web |title=La Paz Bolivia |url=https://www.britannica.com/place/La-Paz-Bolivia |website=Encyclopædia Britannica |access-date=20 October 2026 |language=en}}</ref> === अठरावे शतक === * [[इ.स. १७४०|१७४०]] - [[मरिया थेरेसा]] हिने ऑस्ट्रियन गादीचा ताबा घेतला, ज्यामुळे [[ऑस्ट्रियन वारसा युद्ध]] सुरू झाले.<ref>{{cite web |title=Maria Theresa |url=https://www.britannica.com/biography/Maria-Theresa |website=Encyclopædia Britannica |access-date=20 October 2026 |language=en}}</ref> === एकोणिसावे शतक === * [[इ.स. १८०३|१८०३]] - [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिकन]] सेनेटने फ्रांसकडून [[लुईझियाना खरेदी]] कराराला मंजुरी दिली.<ref>{{cite web |title=Louisiana Purchase |url=https://www.history.com/topics/westward-expansion/louisiana-purchase |website=History.com |access-date=20 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १८२७|१८२७]] - [[नाव्हारीनोची लढाई]] - [[ग्रीक स्वातंत्र्ययुद्ध|ग्रीक स्वातंत्र्यासाठीच्या युद्धादरम्यान]] ब्रिटिश, फ्रेंच आणि रशियन संयुक्त नाविक दलाने ओटोमन-इजिप्शियन आरमाराचा पराभव केला.<ref>{{cite web |title=Battle of Navarino |url=https://www.britannica.com/event/Battle-of-Navarino |website=Encyclopædia Britannica |access-date=20 October 2026 |language=en}}</ref> === विसावे शतक === * [[इ.स. १९४१|१९४१]] - [[दुसरे महायुद्ध]] - नाझी सैन्याने सर्बियातील क्रागुयेवाक शहरात हजारो नागरिकांची [[क्रागुयेवाकची कत्तल|हत्या]] केली.<ref>{{cite web |title=Kragujevac massacre |url=https://www.ushmm.org/ |website=United States Holocaust Memorial Museum |access-date=20 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १९४४|१९४४]] - [[दुसरे महायुद्ध]] - [[लाल सैन्य|सोव्हिएत लाल सैन्य]] आणि युगोस्लाव्हियन partisan लढवय्यांनी [[बेलग्रेड]] शहर नाझी [[जर्मनी]]च्या तावडीतून मुक्त केले.<ref>{{cite web |title=Liberation of Belgrade |url=https://www.britannica.com/event/World-War-II |website=Encyclopædia Britannica |access-date=20 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १९४४|१९४४]] - [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिकेच्या]] क्लीव्हलॅंड शहरात नैसर्गिक वायूच्या टाकीत भीषण स्फोट होऊन १३० जण ठार झाले आणि ३० नागरी भाग उद्ध्वस्त झाले.<ref>{{cite web |title=Cleveland East Ohio Gas Co. Explosion |url=https://case.edu/ech/articles/c/cleveland-east-ohio-gas-co-explosion |website=Encyclopedia of Cleveland History |access-date=20 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १९५२|१९५२]] - मौ मौ विद्रोहामुळे [[केन्या]]मध्ये ब्रिटिश प्रशासनाने आणीबाणी घोषित केली.<ref>{{cite web |title=Kenya State of Emergency |url=https://www.bbc.com/news |website=BBC News |access-date=20 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १९६२|१९६२]] - [[भारत-चीन युद्ध]] सुरू - चिनी लाल सैन्याने लडाख आणि नेफा (अरुणाचल प्रदेश) सीमेवर एकाच वेळी भारतावर आक्रमण केले.<ref>{{cite news |title=Sino-Indian War 1962 |url=https://www.thehindu.com/ |work=The Hindu |access-date=20 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १९७३|१९७३]] - [[सिडनी ऑपेरा हाऊस]]चे औपचारिक उद्घाटन ऑस्ट्रेलियन राणी एलिझाबेथ दुसरी हिच्या हस्ते झाले.<ref>{{cite web |title=Sydney Opera House History |url=https://www.sydneyoperahouse.com/ |website=Sydney Opera House |access-date=20 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १९७६|१९७६]] - [[मिसिसिपी नदी]]त जॉर्ज प्रिन्स ही फेरी नौका एका टँकरला धडकल्याने ७८ प्रवाशांचा मृत्यू झाला.<ref>{{cite news |title=George Prince Ferry Disaster |url=https://www.nytimes.com/ |work=The New York Times |access-date=20 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १९८२|१९८२]] - [[लुझनिकी दुर्घटना]] - [[युएफा चषक]] फुटबॉल सामन्यादरम्यान मॉस्कोच्या स्टेडियमवर झालेल्या चेंगराचेंगरीत ६६ प्रेक्षकांचा मृत्यू झाला.<ref>{{cite news |title=Luzhniki Disaster |url=https://www.theguardian.com/ |work=The Guardian |access-date=20 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १९९१|१९९१]] - [[कॅलिफोर्निया]]च्या ओकलंड भागात भीषण वणवा लागून २५ जणांचा मृत्यू झाला आणि ३,४६९ घरे जळून भस्मसात झाली.<ref>{{cite web |title=Oakland Firestorm of 1991 |url=https://www.fire.ca.gov/ |website=CAL FIRE |access-date=20 October 2026 |language=en}}</ref> === एकविसावे शतक === == जन्म == * [[इ.स. ८८८|८८८]] - [[अल-सुली]], अरबी [[बुद्धिबळ]] खेळाडू आणि इतिहासकार.<ref>{{cite book |last=Murray |first=H. J. R. |title=A History of Chess |publisher=Oxford University Press |year=1913 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १४६३|१४६३]] - [[अलेस्सांद्रो अचिलिनी]], [[इटली|इटालियन]] तत्त्वज्ञ आणि वैद्यकशास्त्रज्ञ.<ref>{{cite web |title=Alessandro Achillini |url=https://www.britannica.com/biography/Alessandro-Achillini |website=Encyclopædia Britannica |access-date=20 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १४९६|१४९६]] - [[क्लाउड, गिझचा पहिला ड्युक]], फ्रेंच लष्करी अधिकारी.<ref>{{cite web |title=Claude, 1er duc de Guise |url=https://www.britannica.com/biography/Claude-1er-duc-de-Guise |website=Encyclopædia Britannica |access-date=20 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १६१६|१६१६]] - [[थॉमस बार्थोलिन]], डॅनिश चिकित्सक, निसर्गशास्त्रज्ञ आणि मानवी लिम्फॅटिक सिस्टीमचे शोधक.<ref>{{cite web |title=Thomas Bartholin |url=https://www.britannica.com/biography/Thomas-Bartholin |website=Encyclopædia Britannica |access-date=20 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १६२०|१६२०]] - [[आल्बर्ट कायप]], डच सुवर्णयुगातील निसर्गचित्रकार.<ref>{{cite web |title=Aelbert Cuyp |url=https://www.nga.gov/collection/artist-info.1192.html |website=National Gallery of Art |access-date=20 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १६३२|१६३२]] - [[क्रिस्टोफर रेन]], ब्रिटिश वास्तुशास्त्रज्ञ आणि खगोलशास्त्रज्ञ ([[लंडन]]च्या [[सेंट पॉल कॅथेड्रल (लंडन)|सेंट पॉल कॅथेड्रलचे]] रचनाकार).<ref>{{cite web |title=Sir Christopher Wren |url=https://www.britannica.com/biography/Christopher-Wren |website=Encyclopædia Britannica |access-date=20 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १६५६|१६५६]] - [[निकोला लॉर्य्लियाने]], इटालियन चित्रकार आणि कलावंत. * [[इ.स. १७४०|१७४०]] - [[इसाबेल दि शारिएर]], [[डच लोक|डच]] लेखिका आणि तत्त्वज्ञ.<ref>{{cite web |title=Isabelle de Charrière |url=https://www.britannica.com/biography/Isabelle-de-Charriere |website=Encyclopædia Britannica |access-date=20 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १७८४|१७८४]] - [[लॉर्ड पाल्मरस्टन]], [[युनायटेड किंग्डम]]चे माजी पंतप्रधान.<ref>{{cite web |title=Lord Palmerston |url=https://www.gov.uk/government/history/past-prime-ministers/henry-john-temple-3rd-viscount-palmerston |website=UK Government History |access-date=20 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १८५४|१८५४]] - [[आर्थर रिंबॉ]], फ्रेंच कवी.<ref>{{cite web |title=Arthur Rimbaud |url=https://www.poetryfoundation.org/poets/arthur-rimbaud |website=Poetry Foundation |access-date=20 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १८५९|१८५९]] - [[जॉन ड्युई]], [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिकन]] तत्त्वज्ञ आणि शिक्षणतज्ज्ञ.<ref>{{cite web |title=John Dewey |url=https://www.britannica.com/biography/John-Dewey |website=Encyclopædia Britannica |access-date=20 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १८९१|१८९१]] - [[जेम्स चॅडविक]], [[नोबेल पारितोषिक]] विजेते ब्रिटिश भौतिकशास्त्रज्ञ आणि [[न्यूट्रॉन]]चे शोधक.<ref>{{cite web |title=James Chadwick - Facts |url=https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1935/chadwick/facts/ |website=NobelPrize.org |access-date=20 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १९१६|१९१६]] - शाहीर [[अमर शेख]], महाराष्ट्रातील शाहीर, लोककलाकार आणि स्वातंत्र्यसेनानी.<ref>{{cite news |title=शाहीर अमर शेख यांचे योगदान |url=https://www.loksatta.com/ |work=लोकसत्ता |access-date=20 October 2026 |language=mr}}</ref> * [[इ.स. १९२३|१९२३]] - [[व्ही.एस. अच्युतानंदन]], [[केरळचे मुख्यमंत्री|केरळचे माजी मुख्यमंत्री]] आणि [[साम्यवादी]] नेते.<ref>{{cite news |title=V. S. Achuthanandan Profile |url=https://www.thehindu.com/ |work=The Hindu |access-date=20 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १९२८|१९२८]] - [[रवींद्र मेस्त्री]], भारतीय शिल्पकार आणि चित्रकार.<ref>{{cite web |title=Artist Ravindra Mistry |url=https://www.maharashtra.gov.in/ |website=Maharashtra State Portal |access-date=20 October 2026 |language=mr}}</ref> * [[इ.स. १९४६|१९४६]] - [[एलफ्रिडे येलिनेक]], नोबेल पारितोषिक विजेत्या [[ऑस्ट्रिया|ऑस्ट्रियन]] लेखिका.<ref>{{cite web |title=Elfriede Jelinek - Facts |url=https://www.nobelprize.org/prizes/literature/2004/jelinek/facts/ |website=NobelPrize.org |access-date=20 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १९६३|१९६३]] - [[नवज्योतसिंग सिद्धू]], भारतीय क्रिकेट खेळाडू आणि राजकारणी.<ref>{{cite web |title=Navjot Singh Sidhu Profile |url=https://www.espncricinfo.com/cricketers/navjot-singh-sidhu-34044 |website=ESPNcricinfo |access-date=20 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १९६४|१९६४]] - [[कमला हॅरिस]], अमेरिकेच्या पहिल्या महिला उपराष्ट्राध्यक्ष.<ref>{{cite web |title=Kamala Harris |url=https://www.whitehouse.gov/administration/vice-president-harris/ |website=The White House |access-date=20 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १९७१|१९७१]] - [[स्नूप डॉग]], अमेरिकन रॅपर आणि गायक.<ref>{{cite web |title=Snoop Dogg Biography |url=https://www.biography.com/musicians/snoop-dogg |website=Biography |access-date=20 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १९७८|१९७८]] - [[वीरेंद्र सेहवाग]], भारतीय क्रिकेट खेळाडू.<ref>{{cite web |title=Virender Sehwag Profile |url=https://www.espncricinfo.com/cricketers/virender-sehwag-35263 |website=ESPNcricinfo |access-date=20 October 2026 |language=en}}</ref> == मृत्यू == * [[इ.स. ८९०|८९०]] - [[अल-तिर्मिधी]], अरबी [[हदीस]] अभ्यासक आणि संकलक.<ref>{{cite web |title=Al-Tirmidhi |url=https://www.britannica.com/biography/al-Tirmidhi |website=Encyclopædia Britannica |access-date=20 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. ११३९|११३९]] - [[हेन्री १०वा, बाव्हेरियाचा ड्युक]], जर्मन राजपुत्र आणि बाव्हेरियाचा प्रशासक. * [[इ.स. १४३८|१४३८]] - [[याकोपो देल्ला क्वेर्सिया]], [[इटलीतील रिनैसाँ|इटालियन प्रबोधनकालीन]] शिल्पकार.<ref>{{cite web |title=Jacopo della Quercia |url=https://www.britannica.com/biography/Jacopo-della-Quercia |website=Encyclopædia Britannica |access-date=20 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १५७०|१५७०]] - [[झुआन डी मोंताना]], [[स्पेन|स्पॅनिश]] चिकित्सक आणि शास्त्रज्ञ. * [[इ.स. १७४०|१७४०]] - [[चार्ल्स सहावा, पवित्र रोमन सम्राट]] आणि [[हाब्सबुर्ग घराणे|हाब्सबुर्ग घराण्याचा]] शासक.<ref>{{cite web |title=Charles VI |url=https://www.britannica.com/biography/Charles-VI-Holy-Roman-emperor |website=Encyclopædia Britannica |access-date=20 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १९३५|१९३५]] - [[आर्थर हेंडरसन]], [[नोबेल शांतता पारितोषिक]] विजेते ब्रिटिश राजकारणी आणि मुत्सद्दी.<ref>{{cite web |title=Arthur Henderson - Facts |url=https://www.nobelprize.org/prizes/peace/1934/henderson/facts/ |website=NobelPrize.org |access-date=20 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १९६४|१९६४]] - [[हर्बर्ट हूव्हर]], [[अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष|अमेरिकेचे ३१वे राष्ट्राध्यक्ष]].<ref>{{cite web |title=Herbert Hoover |url=https://www.whitehouse.gov/about-the-white-house/presidents/herbert-hoover/ |website=The White House |access-date=20 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १९७४|१९७४]] - [[कृष्णराव फुलंब्रीकर|मास्टर कृष्णराव फुलंब्रीकर]], भारतीय संगीतकार, गायक आणि नाट्यअभिनेते.<ref>{{cite news |title=मास्टर कृष्णराव फुलंब्रीकर यांचे संगीत योगदान |url=https://www.loksatta.com/ |work=लोकसत्ता |access-date=20 October 2026 |language=mr}}</ref> * [[इ.स. १९८४|१९८४]] - [[पॉल डिरॅक]], नोबेल पारितोषिक विजेते ब्रिटिश सैद्धांतिक भौतिकशास्त्रज्ञ.<ref>{{cite web |title=Paul A.M. Dirac - Facts |url=https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1933/dirac/facts/ |website=NobelPrize.org |access-date=20 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १९९६|१९९६]] - [[दि.वि. गोखले]], मराठी पत्रकार, राजकीय विश्लेषक आणि युद्धशास्त्राचे अभ्यासक.<ref>{{cite news |title=पत्रकार दि. वि. गोखले |url=https://www.maharashtratimes.com/ |work=महाराष्ट्र टाइम्स |access-date=20 October 2026 |language=mr}}</ref> * [[इ.स. २०११|२०११]] - [[मुअम्मर गडाफी]], [[लिबिया|लिब्या]]चा लष्करी हुकूमशहा.<ref>{{cite news |title=Muammar Gaddafi killed in Sirte |url=https://www.bbc.com/news |work=BBC News |access-date=20 October 2026 |language=en}}</ref> == प्रतिवार्षिक पालन == == बाह्य दुवे == {{बीबीसी आज||october/20}} ---- [[ऑक्टोबर १८]] - [[ऑक्टोबर १९]] - ऑक्टोबर २० - [[ऑक्टोबर २१]] - [[ऑक्टोबर २२]] - [[ऑक्टोबर महिना]] == संदर्भ आणि नोंदी == {{संदर्भयादी}} {{ग्रेगरियन महिने}} [[वर्ग:दिवस]] [[वर्ग:ग्रेगरी दिनदर्शिका]] [[वर्ग:आंतरराष्ट्रीय दिनदर्शिका]] ag7t437vj5f9s25ivft81yodv2yuxrf 2723226 2723225 2026-10-19T17:13:43Z अभय नातू 206 /* अठरावे शतक */ 2723226 wikitext text/x-wiki {{ऑक्टोबर दिनदर्शिका}} {{ग्रेगरी दिनदर्शिका दिवस|ऑक्टोबर|२०|२९३|२९४}} == ठळक घटना आणि घडामोडी == === नववे शतक === * [[इ.स. ८८०|८८०]] - [[समोची लढाई]] - राजा कार्लोमन याने व्हायकिंग आक्रमकांचा पराभव केला. * [[इ.स. ८९१|८९१]] - [[ॲलन पहिला, ब्रिटनीचा ड्युक|ॲलन पहिल्याने]] व्हायकिंग्सचा पराभव करून ब्रिटनी प्रांतावर नियंत्रण मिळवले. === दहावे शतक === * [[इ.स. ९४०|९४०]] - [[ताईरा नो मासाकाडो]] या जपानी समुराई योद्ध्याचा विद्रोह दडपण्यात आला. * [[इ.स. ९६५|९६५]] - सोव्हिएत रशियाच्या [[व्हाइकिंग]] सैन्याने खझार खलिफाच्या सैन्यावर विजय मिळवला. === अकरावे शतक === * [[इ.स. १०९७|१०९७]] - [[पहिला क्रुसेड|पहिल्या क्रुसेड]] दरम्यान ख्रिश्चन सैन्याने [[अँटीओकचा वेढा]] सुरू केला.<ref>{{cite web |title=Siege of Antioch |url=https://www.britannica.com/event/Siege-of-Antioch |website=Encyclopædia Britannica |access-date=20 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १०९९|१०९९]] - [[ख्रिश्चन]] सैन्याने [[जेरुसलेम]] शहरावर पूर्ण ताबा मिळवला. === बारावे शतक === * [[इ.स. ११४०|११४०]] - [[जर्मनी]]मध्ये कॉनराड तिसऱ्याने वाईन्सबर्ग शहराचा वेढा उठवला. * [[इ.स. ११८७|११८७]] - [[पॉप ग्रेगोरी आठवा|पॉप ग्रेगोरी आठव्याने]] तिसऱ्या क्रुसेडची अधिकृत घोषणा केली. === तेरावे शतक === * [[इ.स. १२३८|१२३८]] - मंगोल सैन्याने [[रशिया|रशियन]] शहरांवर ताबा मिळवण्यास सुरुवात केली. * [[इ.स. १२७९|१२७९]] - [[चीन]]मध्ये युआन घराण्याची सत्ता प्रस्थापित झाली. === चौदावे शतक === * [[इ.स. १३४९|१३४९]] - [[ब्लॅक डेथ]] महामारीदरम्यान युरोपमधील विविध शहरांत ज्यू समुदायावर झालेले अत्याचार वाढले. * [[इ.स. १३८६|१३८६]] - [[हाइडेलबर्ग विद्यापीठ|हाइडेलबर्ग विद्यापीठात]] पहिले अध्यापन कार्य सुरू झाले. === पंधरावे शतक === * [[इ.स. १४४८|१४४८]] - [[कोसोव्होची दुसरी लढाई]] - [[ऑटोमन साम्राज्य|ऑटोमन]] सैन्याने हंगेरियन सैन्याचा पराभव केला. * [[इ.स. १४८३|१४८३]] - [[पोप सिक्स्टस चौथा]] याने व्हेनिस शहराविरुद्ध अंतरिम मनाई हुकूम जारी केला. === सोळावे शतक === * [[इ.स. १५२६|१५२६]] - [[मुघल साम्राज्य|मुघल सम्राट]] [[बाबर]] याने पंजाब प्रांतात मोहीम तीव्र केली. * [[इ.स. १५३६|१५३६]] - [[इंग्लंड]]मध्ये [[हेन्री आठवा|हेन्री आठव्याविरुद्ध]] 'पिलग्रिमेजबद्दलचा विद्रोह' भडकला. * [[इ.स. १५४८|१५४८]] - [[ला पाझ]] शहराची स्थापना स्पॅनिश शोधक अलोन्सो दे मेन्दोझा याने [[बोलिव्हिया|बोलिव्हियामध्ये]] केली.<ref>{{cite web |title=La Paz Bolivia |url=https://www.britannica.com/place/La-Paz-Bolivia |website=Encyclopædia Britannica |access-date=20 October 2026 |language=en}}</ref> === अठरावे शतक === * [[इ.स. १७४०|१७४०]] - [[ऑस्ट्रियाची मारिया तेरेसा|मरिया तेरेसा]]चा ऑस्ट्रियाची सम्राज्ञी म्हणून राज्याभिषेक झाल्यावर [[ऑस्ट्रियन वारसा युद्ध]] सुरू झाले.<ref>{{cite web |title=Maria Theresa |url=https://www.britannica.com/biography/Maria-Theresa |website=Encyclopædia Britannica |access-date=20 October 2026 |language=en}}</ref> === एकोणिसावे शतक === * [[इ.स. १८०३|१८०३]] - [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिकन]] सेनेटने फ्रांसकडून [[लुईझियाना खरेदी]] कराराला मंजुरी दिली.<ref>{{cite web |title=Louisiana Purchase |url=https://www.history.com/topics/westward-expansion/louisiana-purchase |website=History.com |access-date=20 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १८२७|१८२७]] - [[नाव्हारीनोची लढाई]] - [[ग्रीक स्वातंत्र्ययुद्ध|ग्रीक स्वातंत्र्यासाठीच्या युद्धादरम्यान]] ब्रिटिश, फ्रेंच आणि रशियन संयुक्त नाविक दलाने ओटोमन-इजिप्शियन आरमाराचा पराभव केला.<ref>{{cite web |title=Battle of Navarino |url=https://www.britannica.com/event/Battle-of-Navarino |website=Encyclopædia Britannica |access-date=20 October 2026 |language=en}}</ref> === विसावे शतक === * [[इ.स. १९४१|१९४१]] - [[दुसरे महायुद्ध]] - नाझी सैन्याने सर्बियातील क्रागुयेवाक शहरात हजारो नागरिकांची [[क्रागुयेवाकची कत्तल|हत्या]] केली.<ref>{{cite web |title=Kragujevac massacre |url=https://www.ushmm.org/ |website=United States Holocaust Memorial Museum |access-date=20 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १९४४|१९४४]] - [[दुसरे महायुद्ध]] - [[लाल सैन्य|सोव्हिएत लाल सैन्य]] आणि युगोस्लाव्हियन partisan लढवय्यांनी [[बेलग्रेड]] शहर नाझी [[जर्मनी]]च्या तावडीतून मुक्त केले.<ref>{{cite web |title=Liberation of Belgrade |url=https://www.britannica.com/event/World-War-II |website=Encyclopædia Britannica |access-date=20 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १९४४|१९४४]] - [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिकेच्या]] क्लीव्हलॅंड शहरात नैसर्गिक वायूच्या टाकीत भीषण स्फोट होऊन १३० जण ठार झाले आणि ३० नागरी भाग उद्ध्वस्त झाले.<ref>{{cite web |title=Cleveland East Ohio Gas Co. Explosion |url=https://case.edu/ech/articles/c/cleveland-east-ohio-gas-co-explosion |website=Encyclopedia of Cleveland History |access-date=20 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १९५२|१९५२]] - मौ मौ विद्रोहामुळे [[केन्या]]मध्ये ब्रिटिश प्रशासनाने आणीबाणी घोषित केली.<ref>{{cite web |title=Kenya State of Emergency |url=https://www.bbc.com/news |website=BBC News |access-date=20 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १९६२|१९६२]] - [[भारत-चीन युद्ध]] सुरू - चिनी लाल सैन्याने लडाख आणि नेफा (अरुणाचल प्रदेश) सीमेवर एकाच वेळी भारतावर आक्रमण केले.<ref>{{cite news |title=Sino-Indian War 1962 |url=https://www.thehindu.com/ |work=The Hindu |access-date=20 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १९७३|१९७३]] - [[सिडनी ऑपेरा हाऊस]]चे औपचारिक उद्घाटन ऑस्ट्रेलियन राणी एलिझाबेथ दुसरी हिच्या हस्ते झाले.<ref>{{cite web |title=Sydney Opera House History |url=https://www.sydneyoperahouse.com/ |website=Sydney Opera House |access-date=20 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १९७६|१९७६]] - [[मिसिसिपी नदी]]त जॉर्ज प्रिन्स ही फेरी नौका एका टँकरला धडकल्याने ७८ प्रवाशांचा मृत्यू झाला.<ref>{{cite news |title=George Prince Ferry Disaster |url=https://www.nytimes.com/ |work=The New York Times |access-date=20 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १९८२|१९८२]] - [[लुझनिकी दुर्घटना]] - [[युएफा चषक]] फुटबॉल सामन्यादरम्यान मॉस्कोच्या स्टेडियमवर झालेल्या चेंगराचेंगरीत ६६ प्रेक्षकांचा मृत्यू झाला.<ref>{{cite news |title=Luzhniki Disaster |url=https://www.theguardian.com/ |work=The Guardian |access-date=20 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १९९१|१९९१]] - [[कॅलिफोर्निया]]च्या ओकलंड भागात भीषण वणवा लागून २५ जणांचा मृत्यू झाला आणि ३,४६९ घरे जळून भस्मसात झाली.<ref>{{cite web |title=Oakland Firestorm of 1991 |url=https://www.fire.ca.gov/ |website=CAL FIRE |access-date=20 October 2026 |language=en}}</ref> === एकविसावे शतक === == जन्म == * [[इ.स. ८८८|८८८]] - [[अल-सुली]], अरबी [[बुद्धिबळ]] खेळाडू आणि इतिहासकार.<ref>{{cite book |last=Murray |first=H. J. R. |title=A History of Chess |publisher=Oxford University Press |year=1913 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १४६३|१४६३]] - [[अलेस्सांद्रो अचिलिनी]], [[इटली|इटालियन]] तत्त्वज्ञ आणि वैद्यकशास्त्रज्ञ.<ref>{{cite web |title=Alessandro Achillini |url=https://www.britannica.com/biography/Alessandro-Achillini |website=Encyclopædia Britannica |access-date=20 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १४९६|१४९६]] - [[क्लाउड, गिझचा पहिला ड्युक]], फ्रेंच लष्करी अधिकारी.<ref>{{cite web |title=Claude, 1er duc de Guise |url=https://www.britannica.com/biography/Claude-1er-duc-de-Guise |website=Encyclopædia Britannica |access-date=20 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १६१६|१६१६]] - [[थॉमस बार्थोलिन]], डॅनिश चिकित्सक, निसर्गशास्त्रज्ञ आणि मानवी लिम्फॅटिक सिस्टीमचे शोधक.<ref>{{cite web |title=Thomas Bartholin |url=https://www.britannica.com/biography/Thomas-Bartholin |website=Encyclopædia Britannica |access-date=20 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १६२०|१६२०]] - [[आल्बर्ट कायप]], डच सुवर्णयुगातील निसर्गचित्रकार.<ref>{{cite web |title=Aelbert Cuyp |url=https://www.nga.gov/collection/artist-info.1192.html |website=National Gallery of Art |access-date=20 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १६३२|१६३२]] - [[क्रिस्टोफर रेन]], ब्रिटिश वास्तुशास्त्रज्ञ आणि खगोलशास्त्रज्ञ ([[लंडन]]च्या [[सेंट पॉल कॅथेड्रल (लंडन)|सेंट पॉल कॅथेड्रलचे]] रचनाकार).<ref>{{cite web |title=Sir Christopher Wren |url=https://www.britannica.com/biography/Christopher-Wren |website=Encyclopædia Britannica |access-date=20 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १६५६|१६५६]] - [[निकोला लॉर्य्लियाने]], इटालियन चित्रकार आणि कलावंत. * [[इ.स. १७४०|१७४०]] - [[इसाबेल दि शारिएर]], [[डच लोक|डच]] लेखिका आणि तत्त्वज्ञ.<ref>{{cite web |title=Isabelle de Charrière |url=https://www.britannica.com/biography/Isabelle-de-Charriere |website=Encyclopædia Britannica |access-date=20 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १७८४|१७८४]] - [[लॉर्ड पाल्मरस्टन]], [[युनायटेड किंग्डम]]चे माजी पंतप्रधान.<ref>{{cite web |title=Lord Palmerston |url=https://www.gov.uk/government/history/past-prime-ministers/henry-john-temple-3rd-viscount-palmerston |website=UK Government History |access-date=20 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १८५४|१८५४]] - [[आर्थर रिंबॉ]], फ्रेंच कवी.<ref>{{cite web |title=Arthur Rimbaud |url=https://www.poetryfoundation.org/poets/arthur-rimbaud |website=Poetry Foundation |access-date=20 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १८५९|१८५९]] - [[जॉन ड्युई]], [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिकन]] तत्त्वज्ञ आणि शिक्षणतज्ज्ञ.<ref>{{cite web |title=John Dewey |url=https://www.britannica.com/biography/John-Dewey |website=Encyclopædia Britannica |access-date=20 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १८९१|१८९१]] - [[जेम्स चॅडविक]], [[नोबेल पारितोषिक]] विजेते ब्रिटिश भौतिकशास्त्रज्ञ आणि [[न्यूट्रॉन]]चे शोधक.<ref>{{cite web |title=James Chadwick - Facts |url=https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1935/chadwick/facts/ |website=NobelPrize.org |access-date=20 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १९१६|१९१६]] - शाहीर [[अमर शेख]], महाराष्ट्रातील शाहीर, लोककलाकार आणि स्वातंत्र्यसेनानी.<ref>{{cite news |title=शाहीर अमर शेख यांचे योगदान |url=https://www.loksatta.com/ |work=लोकसत्ता |access-date=20 October 2026 |language=mr}}</ref> * [[इ.स. १९२३|१९२३]] - [[व्ही.एस. अच्युतानंदन]], [[केरळचे मुख्यमंत्री|केरळचे माजी मुख्यमंत्री]] आणि [[साम्यवादी]] नेते.<ref>{{cite news |title=V. S. Achuthanandan Profile |url=https://www.thehindu.com/ |work=The Hindu |access-date=20 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १९२८|१९२८]] - [[रवींद्र मेस्त्री]], भारतीय शिल्पकार आणि चित्रकार.<ref>{{cite web |title=Artist Ravindra Mistry |url=https://www.maharashtra.gov.in/ |website=Maharashtra State Portal |access-date=20 October 2026 |language=mr}}</ref> * [[इ.स. १९४६|१९४६]] - [[एलफ्रिडे येलिनेक]], नोबेल पारितोषिक विजेत्या [[ऑस्ट्रिया|ऑस्ट्रियन]] लेखिका.<ref>{{cite web |title=Elfriede Jelinek - Facts |url=https://www.nobelprize.org/prizes/literature/2004/jelinek/facts/ |website=NobelPrize.org |access-date=20 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १९६३|१९६३]] - [[नवज्योतसिंग सिद्धू]], भारतीय क्रिकेट खेळाडू आणि राजकारणी.<ref>{{cite web |title=Navjot Singh Sidhu Profile |url=https://www.espncricinfo.com/cricketers/navjot-singh-sidhu-34044 |website=ESPNcricinfo |access-date=20 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १९६४|१९६४]] - [[कमला हॅरिस]], अमेरिकेच्या पहिल्या महिला उपराष्ट्राध्यक्ष.<ref>{{cite web |title=Kamala Harris |url=https://www.whitehouse.gov/administration/vice-president-harris/ |website=The White House |access-date=20 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १९७१|१९७१]] - [[स्नूप डॉग]], अमेरिकन रॅपर आणि गायक.<ref>{{cite web |title=Snoop Dogg Biography |url=https://www.biography.com/musicians/snoop-dogg |website=Biography |access-date=20 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १९७८|१९७८]] - [[वीरेंद्र सेहवाग]], भारतीय क्रिकेट खेळाडू.<ref>{{cite web |title=Virender Sehwag Profile |url=https://www.espncricinfo.com/cricketers/virender-sehwag-35263 |website=ESPNcricinfo |access-date=20 October 2026 |language=en}}</ref> == मृत्यू == * [[इ.स. ८९०|८९०]] - [[अल-तिर्मिधी]], अरबी [[हदीस]] अभ्यासक आणि संकलक.<ref>{{cite web |title=Al-Tirmidhi |url=https://www.britannica.com/biography/al-Tirmidhi |website=Encyclopædia Britannica |access-date=20 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. ११३९|११३९]] - [[हेन्री १०वा, बाव्हेरियाचा ड्युक]], जर्मन राजपुत्र आणि बाव्हेरियाचा प्रशासक. * [[इ.स. १४३८|१४३८]] - [[याकोपो देल्ला क्वेर्सिया]], [[इटलीतील रिनैसाँ|इटालियन प्रबोधनकालीन]] शिल्पकार.<ref>{{cite web |title=Jacopo della Quercia |url=https://www.britannica.com/biography/Jacopo-della-Quercia |website=Encyclopædia Britannica |access-date=20 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १५७०|१५७०]] - [[झुआन डी मोंताना]], [[स्पेन|स्पॅनिश]] चिकित्सक आणि शास्त्रज्ञ. * [[इ.स. १७४०|१७४०]] - [[चार्ल्स सहावा, पवित्र रोमन सम्राट]] आणि [[हाब्सबुर्ग घराणे|हाब्सबुर्ग घराण्याचा]] शासक.<ref>{{cite web |title=Charles VI |url=https://www.britannica.com/biography/Charles-VI-Holy-Roman-emperor |website=Encyclopædia Britannica |access-date=20 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १९३५|१९३५]] - [[आर्थर हेंडरसन]], [[नोबेल शांतता पारितोषिक]] विजेते ब्रिटिश राजकारणी आणि मुत्सद्दी.<ref>{{cite web |title=Arthur Henderson - Facts |url=https://www.nobelprize.org/prizes/peace/1934/henderson/facts/ |website=NobelPrize.org |access-date=20 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १९६४|१९६४]] - [[हर्बर्ट हूव्हर]], [[अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष|अमेरिकेचे ३१वे राष्ट्राध्यक्ष]].<ref>{{cite web |title=Herbert Hoover |url=https://www.whitehouse.gov/about-the-white-house/presidents/herbert-hoover/ |website=The White House |access-date=20 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १९७४|१९७४]] - [[कृष्णराव फुलंब्रीकर|मास्टर कृष्णराव फुलंब्रीकर]], भारतीय संगीतकार, गायक आणि नाट्यअभिनेते.<ref>{{cite news |title=मास्टर कृष्णराव फुलंब्रीकर यांचे संगीत योगदान |url=https://www.loksatta.com/ |work=लोकसत्ता |access-date=20 October 2026 |language=mr}}</ref> * [[इ.स. १९८४|१९८४]] - [[पॉल डिरॅक]], नोबेल पारितोषिक विजेते ब्रिटिश सैद्धांतिक भौतिकशास्त्रज्ञ.<ref>{{cite web |title=Paul A.M. Dirac - Facts |url=https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1933/dirac/facts/ |website=NobelPrize.org |access-date=20 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १९९६|१९९६]] - [[दि.वि. गोखले]], मराठी पत्रकार, राजकीय विश्लेषक आणि युद्धशास्त्राचे अभ्यासक.<ref>{{cite news |title=पत्रकार दि. वि. गोखले |url=https://www.maharashtratimes.com/ |work=महाराष्ट्र टाइम्स |access-date=20 October 2026 |language=mr}}</ref> * [[इ.स. २०११|२०११]] - [[मुअम्मर गडाफी]], [[लिबिया|लिब्या]]चा लष्करी हुकूमशहा.<ref>{{cite news |title=Muammar Gaddafi killed in Sirte |url=https://www.bbc.com/news |work=BBC News |access-date=20 October 2026 |language=en}}</ref> == प्रतिवार्षिक पालन == == बाह्य दुवे == {{बीबीसी आज||october/20}} ---- [[ऑक्टोबर १८]] - [[ऑक्टोबर १९]] - ऑक्टोबर २० - [[ऑक्टोबर २१]] - [[ऑक्टोबर २२]] - [[ऑक्टोबर महिना]] == संदर्भ आणि नोंदी == {{संदर्भयादी}} {{ग्रेगरियन महिने}} [[वर्ग:दिवस]] [[वर्ग:ग्रेगरी दिनदर्शिका]] [[वर्ग:आंतरराष्ट्रीय दिनदर्शिका]] awzswousr42uq5ing31ihloqwnv22za 2723255 2723226 2026-10-19T18:57:40Z अभय नातू 206 /* ठळक घटना आणि घडामोडी */ 2723255 wikitext text/x-wiki {{ऑक्टोबर दिनदर्शिका}} {{ग्रेगरी दिनदर्शिका दिवस|ऑक्टोबर|२०|२९३|२९४}} == ठळक घटना आणि घडामोडी == === नववे शतक === * [[इ.स. ८८०|८८०]] - [[समोची लढाई]] - राजा कार्लोमन याने व्हायकिंग आक्रमकांचा पराभव केला.<ref>{{cite web |title=Battle of Saucourt-en-Vimeu |url=https://www.britannica.com/event/Battle-of-Saucourt |website=Encyclopædia Britannica |access-date=20 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. ८९१|८९१]] - [[ॲलन पहिला, ब्रिटनीचा ड्युक|ॲलन पहिल्याने]] व्हायकिंग्सचा पराभव करून ब्रिटनी प्रांतावर नियंत्रण मिळवले.<ref>{{cite book |last=Smith |first=Julia M. H. |title=Province and Empire: Brittany and the Carolingians |publisher=Cambridge University Press |year=1992 |language=en}}</ref> === दहावे शतक === * [[इ.स. ९४०|९४०]] - [[ताईरा नो मासाकाडो]] या जपानी समुराई योद्ध्याचा विद्रोह दडपण्यात आला.<ref>{{cite web |title=Taira Masakado |url=https://www.britannica.com/biography/Taira-Masakado |website=Encyclopædia Britannica |access-date=20 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. ९६५|९६५]] - सोव्हिएत रशियाच्या [[व्हाइकिंग]] सैन्याने खझार खलिफाच्या सैन्यावर विजय मिळवला.<ref>{{cite book |last=Dunlop |first=D. M. |title=The History of the Jewish Khazars |publisher=Princeton University Press |year=1954 |language=en}}</ref> === अकरावे शतक === * [[इ.स. १०९७|१०९७]] - [[पहिला क्रुसेड|पहिल्या क्रुसेड]] दरम्यान ख्रिश्चन सैन्याने [[अँटीओकचा वेढा]] सुरू केला.<ref>{{cite web |title=Siege of Antioch |url=https://www.britannica.com/event/Siege-of-Antioch |website=Encyclopædia Britannica |access-date=20 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १०९९|१०९९]] - [[ख्रिश्चन]] सैन्याने [[जेरुसलेम]] शहरावर पूर्ण ताबा मिळवला.<ref>{{cite web |title=Siege of Jerusalem |url=https://www.britannica.com/event/Siege-of-Jerusalem-1099 |website=Encyclopædia Britannica |access-date=20 October 2026 |language=en}}</ref> === बारावे शतक === * [[इ.स. ११४०|११४०]] - [[जर्मनी]]मध्ये कॉनराड तिसऱ्याने वाईन्सबर्ग शहराचा वेढा उठवला.<ref>{{cite web |title=Conrad III |url=https://www.britannica.com/biography/Conrad-III-king-of-Germany |website=Encyclopædia Britannica |access-date=20 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. ११८|११८७]] - [[पॉप ग्रेगोरी आठवा|पॉप ग्रेगोरी आठव्याने]] तिसऱ्या क्रुसेडची अधिकृत घोषणा केली.<ref>{{cite web |title=Gregory VIII |url=https://www.britannica.com/biography/Gregory-VIII |website=Encyclopædia Britannica |access-date=20 October 2026 |language=en}}</ref> === तेरावे शतक === * [[इ.स. १२३८|१२३८]] - मंगोल सैन्याने [[रशिया|रशियन]] शहरांवर ताबा मिळवण्यास सुरुवात केली.<ref>{{cite book |last=Fennell |first=John |title=The Crisis of Medieval Russia 1200–1304 |publisher=Longman |year=1983 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १२७९|१२७९]] - [[चीन]]मध्ये युआन घराण्याची सत्ता प्रस्थापित झाली.<ref>{{cite web |title=Yuan dynasty |url=https://www.britannica.com/topic/Yuan-dynasty |website=Encyclopædia Britannica |access-date=20 October 2026 |language=en}}</ref> === चौदावे शतक === * [[इ.स. १३४९|१३४९]] - [[ब्लॅक डेथ]] महामारीदरम्यान युरोपमधील विविध शहरांत ज्यू समुदायावर झालेले अत्याचार वाढले.<ref>{{cite book |last=Ziegler |first=Philip |title=The Black Death |publisher=Harper & Row |year=1969 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १३८६|१३८६]] - [[हाइडेलबर्ग विद्यापीठ|हाइडेलबर्ग विद्यापीठात]] पहिले अध्यापन कार्य सुरू झाले.<ref>{{cite web |title=Heidelberg University History |url=https://www.uni-heidelberg.de/en/university/history |website=Heidelberg University |access-date=20 October 2026 |language=en}}</ref> === पंधरावे शतक === * [[इ.स. १४४८|१४४८]] - [[कोसोव्होची दुसरी लढाई]] - [[ऑटोमन साम्राज्य|ऑटोमन]] सैन्याने हंगेरियन सैन्याचा पराभव केला.<ref>{{cite web |title=Battle of Kosovo (1448) |url=https://www.britannica.com/event/Battle-of-Kosovo-1448 |website=Encyclopædia Britannica |access-date=20 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १४८३|१४८३]] - [[पोप सिक्स्टस चौथा]] याने व्हेनिस शहराविरुद्ध अंतरिम मनाई हुकूम जारी केला.<ref>{{cite web |title=Sixtus IV |url=https://www.britannica.com/biography/Sixtus-IV |website=Encyclopædia Britannica |access-date=20 October 2026 |language=en}}</ref> === सोळावे शतक === * [[इ.स. १५२६|१५२६]] - [[मुघल साम्राज्य|मुघल सम्राट]] [[बाबर]] याने पंजाब प्रांतात मोहीम तीव्र केली.<ref>{{cite book |last=Eraly |first=Abraham |title=Emperors of the Peacock Throne |publisher=Penguin Books |year=2000 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १५३६|१५३६]] - [[इंग्लंड]]मध्ये [[हेन्री आठवा|हेन्री आठव्याविरुद्ध]] 'पिलग्रिमेजबद्दलचा विद्रोह' भडकला.<ref>{{cite web |title=Pilgrimage of Grace |url=https://www.britannica.com/event/Pilgrimage-of-Grace |website=Encyclopædia Britannica |access-date=20 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १५४८|१५४८]] - [[ला पाझ]] शहराची स्थापना स्पॅनिश शोधक अलोन्सो दे मेन्दोझा याने [[बोलिव्हिया|बोलिव्हियामध्ये]] केली.<ref>{{cite web |title=La Paz Bolivia |url=https://www.britannica.com/place/La-Paz-Bolivia |website=Encyclopædia Britannica |access-date=20 October 2026 |language=en}}</ref> === अठरावे शतक === * [[इ.स. १७४०|१७४०]] - [[ऑस्ट्रियाची मारिया तेरेसा|मरिया तेरेसा]]चा ऑस्ट्रियाची सम्राज्ञी म्हणून राज्याभिषेक झाल्यावर [[ऑस्ट्रियन वारसा युद्ध]] सुरू झाले.<ref>{{cite web |title=Maria Theresa |url=https://www.britannica.com/biography/Maria-Theresa |website=Encyclopædia Britannica |access-date=20 October 2026 |language=en}}</ref> === एकोणिसावे शतक === * [[इ.स. १८०३|१८०३]] - [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिकन]] सेनेटने फ्रांसकडून [[लुईझियाना खरेदी]] कराराला मंजुरी दिली.<ref>{{cite web |title=Louisiana Purchase |url=https://www.history.com/topics/westward-expansion/louisiana-purchase |website=History.com |access-date=20 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १८२७|१८२७]] - [[नाव्हारीनोची लढाई]] - [[ग्रीक स्वातंत्र्ययुद्ध|ग्रीक स्वातंत्र्यासाठीच्या युद्धादरम्यान]] ब्रिटिश, फ्रेंच आणि रशियन संयुक्त नाविक दलाने ओटोमन-इजिप्शियन आरमाराचा पराभव केला.<ref>{{cite web |title=Battle of Navarino |url=https://www.britannica.com/event/Battle-of-Navarino |website=Encyclopædia Britannica |access-date=20 October 2026 |language=en}}</ref> === विसावे शतक === * [[इ.स. १९४१|१९४१]] - [[दुसरे महायुद्ध]] - नाझी सैन्याने सर्बियातील क्रागुयेवाक शहरात हजारो नागरिकांची [[क्रागुयेवाकची कत्तल|हत्या]] केली.<ref>{{cite web |title=Kragujevac massacre |url=https://www.ushmm.org/ |website=United States Holocaust Memorial Museum |access-date=20 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १९४४|१९४४]] - [[दुसरे महायुद्ध]] - [[लाल सैन्य|सोव्हिएत लाल सैन्य]] आणि युगोस्लाव्हियन partisan लढवय्यांनी [[बेलग्रेड]] शहर नाझी [[जर्मनी]]च्या तावडीतून मुक्त केले.<ref>{{cite web |title=Liberation of Belgrade |url=https://www.britannica.com/event/World-War-II |website=Encyclopædia Britannica |access-date=20 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १९४४|१९४४]] - [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिकेच्या]] क्लीव्हलॅंड शहरात नैसर्गिक वायूच्या टाकीत भीषण स्फोट होऊन १३० जण ठार झाले आणि ३० नागरी भाग उद्ध्वस्त झाले.<ref>{{cite web |title=Cleveland East Ohio Gas Co. Explosion |url=https://case.edu/ech/articles/c/cleveland-east-ohio-gas-co-explosion |website=Encyclopedia of Cleveland History |access-date=20 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १९५२|१९५२]] - मौ मौ विद्रोहामुळे [[केन्या]]मध्ये ब्रिटिश प्रशासनाने आणीबाणी घोषित केली.<ref>{{cite web |title=Kenya State of Emergency |url=https://www.bbc.com/news |website=BBC News |access-date=20 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १९६२|१९६२]] - [[भारत-चीन युद्ध]] सुरू - चिनी लाल सैन्याने [[लडाख]] आणि नेफा ([[अरुणाचल प्रदेश]]) सीमेवर एकाच वेळी भारतावर आक्रमण केले.<ref>{{cite news |title=Sino-Indian War 1962 |url=https://www.thehindu.com/ |work=The Hindu |access-date=20 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १९७३|१९७३]] - [[सिडनी ऑपेरा हाऊस]]चे औपचारिक उद्घाटन ऑस्ट्रेलियन राणी एलिझाबेथ दुसरी हिच्या हस्ते झाले.<ref>{{cite web |title=Sydney Opera House History |url=https://www.sydneyoperahouse.com/ |website=Sydney Opera House |access-date=20 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १९७६|१९७६]] - [[मिसिसिपी नदी]]त जॉर्ज प्रिन्स ही फेरी नौका एका टँकरला धडकल्याने ७८ प्रवाशांचा मृत्यू झाला.<ref>{{cite news |title=George Prince Ferry Disaster |url=https://www.nytimes.com/ |work=The New York Times |access-date=20 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १९८२|१९८२]] - [[लुझनिकी दुर्घटना]] - [[युएफा चषक]] फुटबॉल सामन्यादरम्यान मॉस्कोच्या स्टेडियमवर झालेल्या चेंगराचेंगरीत ६६ प्रेक्षकांचा मृत्यू झाला.<ref>{{cite news |title=Luzhniki Disaster |url=https://www.theguardian.com/ |work=The Guardian |access-date=20 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १९९१|१९९१]] - [[कॅलिफोर्निया]]च्या ओकलंड भागात भीषण वणवा लागून २५ जणांचा मृत्यू झाला आणि ३,४६९ घरे जळून भस्मसात झाली.<ref>{{cite web |title=Oakland Firestorm of 1991 |url=https://www.fire.ca.gov/ |website=CAL FIRE |access-date=20 October 2026 |language=en}}</ref> === एकविसावे शतक === == जन्म == * [[इ.स. ८८८|८८८]] - [[अल-सुली]], अरबी [[बुद्धिबळ]] खेळाडू आणि इतिहासकार.<ref>{{cite book |last=Murray |first=H. J. R. |title=A History of Chess |publisher=Oxford University Press |year=1913 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १४६३|१४६३]] - [[अलेस्सांद्रो अचिलिनी]], [[इटली|इटालियन]] तत्त्वज्ञ आणि वैद्यकशास्त्रज्ञ.<ref>{{cite web |title=Alessandro Achillini |url=https://www.britannica.com/biography/Alessandro-Achillini |website=Encyclopædia Britannica |access-date=20 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १४९६|१४९६]] - [[क्लाउड, गिझचा पहिला ड्युक]], फ्रेंच लष्करी अधिकारी.<ref>{{cite web |title=Claude, 1er duc de Guise |url=https://www.britannica.com/biography/Claude-1er-duc-de-Guise |website=Encyclopædia Britannica |access-date=20 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १६१६|१६१६]] - [[थॉमस बार्थोलिन]], डॅनिश चिकित्सक, निसर्गशास्त्रज्ञ आणि मानवी लिम्फॅटिक सिस्टीमचे शोधक.<ref>{{cite web |title=Thomas Bartholin |url=https://www.britannica.com/biography/Thomas-Bartholin |website=Encyclopædia Britannica |access-date=20 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १६२०|१६२०]] - [[आल्बर्ट कायप]], डच सुवर्णयुगातील निसर्गचित्रकार.<ref>{{cite web |title=Aelbert Cuyp |url=https://www.nga.gov/collection/artist-info.1192.html |website=National Gallery of Art |access-date=20 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १६३२|१६३२]] - [[क्रिस्टोफर रेन]], ब्रिटिश वास्तुशास्त्रज्ञ आणि खगोलशास्त्रज्ञ ([[लंडन]]च्या [[सेंट पॉल कॅथेड्रल (लंडन)|सेंट पॉल कॅथेड्रलचे]] रचनाकार).<ref>{{cite web |title=Sir Christopher Wren |url=https://www.britannica.com/biography/Christopher-Wren |website=Encyclopædia Britannica |access-date=20 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १६५६|१६५६]] - [[निकोला लॉर्य्लियाने]], इटालियन चित्रकार आणि कलावंत. * [[इ.स. १७४०|१७४०]] - [[इसाबेल दि शारिएर]], [[डच लोक|डच]] लेखिका आणि तत्त्वज्ञ.<ref>{{cite web |title=Isabelle de Charrière |url=https://www.britannica.com/biography/Isabelle-de-Charriere |website=Encyclopædia Britannica |access-date=20 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १७८४|१७८४]] - [[लॉर्ड पाल्मरस्टन]], [[युनायटेड किंग्डम]]चे माजी पंतप्रधान.<ref>{{cite web |title=Lord Palmerston |url=https://www.gov.uk/government/history/past-prime-ministers/henry-john-temple-3rd-viscount-palmerston |website=UK Government History |access-date=20 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १८५४|१८५४]] - [[आर्थर रिंबॉ]], फ्रेंच कवी.<ref>{{cite web |title=Arthur Rimbaud |url=https://www.poetryfoundation.org/poets/arthur-rimbaud |website=Poetry Foundation |access-date=20 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १८५९|१८५९]] - [[जॉन ड्युई]], [[अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने|अमेरिकन]] तत्त्वज्ञ आणि शिक्षणतज्ज्ञ.<ref>{{cite web |title=John Dewey |url=https://www.britannica.com/biography/John-Dewey |website=Encyclopædia Britannica |access-date=20 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १८९१|१८९१]] - [[जेम्स चॅडविक]], [[नोबेल पारितोषिक]] विजेते ब्रिटिश भौतिकशास्त्रज्ञ आणि [[न्यूट्रॉन]]चे शोधक.<ref>{{cite web |title=James Chadwick - Facts |url=https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1935/chadwick/facts/ |website=NobelPrize.org |access-date=20 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १९१६|१९१६]] - शाहीर [[अमर शेख]], महाराष्ट्रातील शाहीर, लोककलाकार आणि स्वातंत्र्यसेनानी.<ref>{{cite news |title=शाहीर अमर शेख यांचे योगदान |url=https://www.loksatta.com/ |work=लोकसत्ता |access-date=20 October 2026 |language=mr}}</ref> * [[इ.स. १९२३|१९२३]] - [[व्ही.एस. अच्युतानंदन]], [[केरळचे मुख्यमंत्री|केरळचे माजी मुख्यमंत्री]] आणि [[साम्यवादी]] नेते.<ref>{{cite news |title=V. S. Achuthanandan Profile |url=https://www.thehindu.com/ |work=The Hindu |access-date=20 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १९२८|१९२८]] - [[रवींद्र मेस्त्री]], भारतीय शिल्पकार आणि चित्रकार.<ref>{{cite web |title=Artist Ravindra Mistry |url=https://www.maharashtra.gov.in/ |website=Maharashtra State Portal |access-date=20 October 2026 |language=mr}}</ref> * [[इ.स. १९४६|१९४६]] - [[एलफ्रिडे येलिनेक]], नोबेल पारितोषिक विजेत्या [[ऑस्ट्रिया|ऑस्ट्रियन]] लेखिका.<ref>{{cite web |title=Elfriede Jelinek - Facts |url=https://www.nobelprize.org/prizes/literature/2004/jelinek/facts/ |website=NobelPrize.org |access-date=20 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १९६३|१९६३]] - [[नवज्योतसिंग सिद्धू]], भारतीय क्रिकेट खेळाडू आणि राजकारणी.<ref>{{cite web |title=Navjot Singh Sidhu Profile |url=https://www.espncricinfo.com/cricketers/navjot-singh-sidhu-34044 |website=ESPNcricinfo |access-date=20 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १९६४|१९६४]] - [[कमला हॅरिस]], अमेरिकेच्या पहिल्या महिला उपराष्ट्राध्यक्ष.<ref>{{cite web |title=Kamala Harris |url=https://www.whitehouse.gov/administration/vice-president-harris/ |website=The White House |access-date=20 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १९७१|१९७१]] - [[स्नूप डॉग]], अमेरिकन रॅपर आणि गायक.<ref>{{cite web |title=Snoop Dogg Biography |url=https://www.biography.com/musicians/snoop-dogg |website=Biography |access-date=20 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १९७८|१९७८]] - [[वीरेंद्र सेहवाग]], भारतीय क्रिकेट खेळाडू.<ref>{{cite web |title=Virender Sehwag Profile |url=https://www.espncricinfo.com/cricketers/virender-sehwag-35263 |website=ESPNcricinfo |access-date=20 October 2026 |language=en}}</ref> == मृत्यू == * [[इ.स. ८९०|८९०]] - [[अल-तिर्मिधी]], अरबी [[हदीस]] अभ्यासक आणि संकलक.<ref>{{cite web |title=Al-Tirmidhi |url=https://www.britannica.com/biography/al-Tirmidhi |website=Encyclopædia Britannica |access-date=20 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. ११३९|११३९]] - [[हेन्री १०वा, बाव्हेरियाचा ड्युक]], जर्मन राजपुत्र आणि बाव्हेरियाचा प्रशासक. * [[इ.स. १४३८|१४३८]] - [[याकोपो देल्ला क्वेर्सिया]], [[इटलीतील रिनैसाँ|इटालियन प्रबोधनकालीन]] शिल्पकार.<ref>{{cite web |title=Jacopo della Quercia |url=https://www.britannica.com/biography/Jacopo-della-Quercia |website=Encyclopædia Britannica |access-date=20 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १५७०|१५७०]] - [[झुआन डी मोंताना]], [[स्पेन|स्पॅनिश]] चिकित्सक आणि शास्त्रज्ञ. * [[इ.स. १७४०|१७४०]] - [[चार्ल्स सहावा, पवित्र रोमन सम्राट]] आणि [[हाब्सबुर्ग घराणे|हाब्सबुर्ग घराण्याचा]] शासक.<ref>{{cite web |title=Charles VI |url=https://www.britannica.com/biography/Charles-VI-Holy-Roman-emperor |website=Encyclopædia Britannica |access-date=20 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १९३५|१९३५]] - [[आर्थर हेंडरसन]], [[नोबेल शांतता पारितोषिक]] विजेते ब्रिटिश राजकारणी आणि मुत्सद्दी.<ref>{{cite web |title=Arthur Henderson - Facts |url=https://www.nobelprize.org/prizes/peace/1934/henderson/facts/ |website=NobelPrize.org |access-date=20 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १९६४|१९६४]] - [[हर्बर्ट हूव्हर]], [[अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष|अमेरिकेचे ३१वे राष्ट्राध्यक्ष]].<ref>{{cite web |title=Herbert Hoover |url=https://www.whitehouse.gov/about-the-white-house/presidents/herbert-hoover/ |website=The White House |access-date=20 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १९७४|१९७४]] - [[कृष्णराव फुलंब्रीकर|मास्टर कृष्णराव फुलंब्रीकर]], भारतीय संगीतकार, गायक आणि नाट्यअभिनेते.<ref>{{cite news |title=मास्टर कृष्णराव फुलंब्रीकर यांचे संगीत योगदान |url=https://www.loksatta.com/ |work=लोकसत्ता |access-date=20 October 2026 |language=mr}}</ref> * [[इ.स. १९८४|१९८४]] - [[पॉल डिरॅक]], नोबेल पारितोषिक विजेते ब्रिटिश सैद्धांतिक भौतिकशास्त्रज्ञ.<ref>{{cite web |title=Paul A.M. Dirac - Facts |url=https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1933/dirac/facts/ |website=NobelPrize.org |access-date=20 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १९९६|१९९६]] - [[दि.वि. गोखले]], मराठी पत्रकार, राजकीय विश्लेषक आणि युद्धशास्त्राचे अभ्यासक.<ref>{{cite news |title=पत्रकार दि. वि. गोखले |url=https://www.maharashtratimes.com/ |work=महाराष्ट्र टाइम्स |access-date=20 October 2026 |language=mr}}</ref> * [[इ.स. २०११|२०११]] - [[मुअम्मर गडाफी]], [[लिबिया|लिब्या]]चा लष्करी हुकूमशहा.<ref>{{cite news |title=Muammar Gaddafi killed in Sirte |url=https://www.bbc.com/news |work=BBC News |access-date=20 October 2026 |language=en}}</ref> == प्रतिवार्षिक पालन == == बाह्य दुवे == {{बीबीसी आज||october/20}} ---- [[ऑक्टोबर १८]] - [[ऑक्टोबर १९]] - ऑक्टोबर २० - [[ऑक्टोबर २१]] - [[ऑक्टोबर २२]] - [[ऑक्टोबर महिना]] == संदर्भ आणि नोंदी == {{संदर्भयादी}} {{ग्रेगरियन महिने}} [[वर्ग:दिवस]] [[वर्ग:ग्रेगरी दिनदर्शिका]] [[वर्ग:आंतरराष्ट्रीय दिनदर्शिका]] rrrlfri7v5hj9rx4qmasb8bwsjftb81 0 31912 2723306 2625928 2026-10-20T03:03:43Z अभय नातू 206 /* तालुक्यातील गावे */ 2723306 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट भारतीय न्यायक्षेत्र |प्रकार = तालुक्याचे नांव |स्थानिक_नाव = केळापूर |इतर_नाव = |टोपणनाव = |राज्य_नाव = महाराष्ट्र |अक्षांश = 19|अक्षांशमिनिटे =59 |अक्षांशसेकंद =59 |रेखांश=78 |रेखांशमिनिटे=31 |रेखांशसेकंद= 57 |मुळ_नकाशा = <!-- only if default map not wanted --> |शोधक_स्थान = <!-- left/right --> |मुळ_नकाशा_पट्टी = <!-- हो/नाही --> |आतील_नकाशा_चिन्ह = <!-- हो/नाही --> |नकाशा_शीर्षक = |क्षेत्रफळ_एकूण = |क्षेत्रफळ_आकारमान = |क्षेत्रफळ_क्रमांक = |क्षेत्रफळ_एकूण_संदर्भ = |क्षेत्रफळ_मेट्रो = |क्षेत्रफळ_मेट्रो_संदर्भ = |उंची = |उंची_संदर्भ = |समुद्री_किनारा = |हवामान = |वर्षाव = |तापमान_वार्षिक = |तापमान_हिवाळा = |तापमान_उन्हाळा = |मुख्यालय = <!-- फक्त जिल्हांसाठीच--> |मोठे_शहर = |मोठे_मेट्रो = |जवळचे_शहर = |प्रांत = |विभाग = |जिल्हा = <!-- नावे --> |लोकसंख्या_एकूण = |लोकसंख्या_वर्ष = |लोकसंख्या_एकूण_संदर्भ = |लोकसंख्या_घनता = |लिंग_गुणोत्तर = |साक्षरता = |साक्षरता_पुरुष = |साक्षरता_स्त्री = |अधिकृत_भाषा = मराठी |नेता_पद_१ = सभापती |नेता_नाव_१ = |नेता_पद_२ = |नेता_नाव_२ = |संसदीय_मतदारसंघ = |विधानसभा_मतदारसं = |न्यायक्षेत्र_शीर्षक_१ = [[तहसील]] [[मुख्यालय]] |न्यायक्षेत्र_नाव_१ = पांढरकवडा |न्यायक्षेत्र_शीर्षक_२ = [[पंचायत समिती]] |न्यायक्षेत्र_नाव_२ = केळापूर |न्यायक्षेत्र_शीर्षक_३ = आमदार |न्यायक्षेत्र_नाव_३ = |कोरे_शीर्षक_१ = |कोरे_उत्तर_१ = |एसटीडी_कोड = |पिन_कोड = |आरटीओ_कोड = एमएच२९ |संकेतस्थळ = |संकेतस्थळ_नाव = |दालन = |तळटिपा = |गुणक_शीर्षक = <!-- हो/नाही --> |स्वयंवर्गीत = <!-- हो/नाही --> }} '''केळापूर''' हा [[भारत]]ाच्या [[महाराष्ट्र]] राज्यातील [[यवतमाळ जिल्हा|यवतमाळ जिल्ह्यातील]] एक तालुक्याचे नांव आहे. == निर्मिती & मुख्यालय == या तालुक्याची निर्मिती १८७५ मध्ये, तत्कालीन यवतमाळ आणि वणी तालुक्यातून काही गावे वगळून करण्यात आली. * यवतमाळ जिल्ह्यातील पांढरकवडा नावाच्या शहराजवळ '''केळापूर''' नावाचे गाव आहे. तहसील कार्यालय, पंचायत समिती, न्यायालये आदि महत्त्वाची कार्यालये ''पांढरकवडा'' शहरात असून या तालुक्यातील एकमात्र नगरपरिषद तेथेच आहे. पांढरकवडा आणि केळापूर गावांमधून खुनी नावाची नदी वाहते. ही पैनगंगा नदीची उप नदी आहे. [[दुसरे बाजीराव पेशवे]] यांचा पाडाव याच खुनी नदीच्या किनाऱ्यावर झाला. ==समाजजीवन== या भागात "[[कोलाम]]" आणि "गोंड" हे आदिम समाज मुख्य आहेत. [[कापूस]], [[तूर]], [[ज्वारी]], [[सोयाबीन]], ई. पिके महत्त्वाची आहेत. या तालुक्याच्या दक्षिणेस [[आंध्र प्रदेश]] राज्य आहे. उत्तर आणि दक्षिण भारतास जोडणारा [[राष्ट्रीय महामार्ग ७|राष्ट्रीय महामार्ग क्रमांक ७]] या गावातून जातो. == टिपेश्वर अभयारण्य व व्याघ्रप्रकल्प == केळापूर गावापासून [[टिपेश्वर अभयारण्य|टिपेश्वर]] नावाचे वन्यजीव अभयारण्य अगदी जवळ आहे. या अभयारण्यात याच नावाचे गाव असून तेथे [[कोलाम]] आणि [[गोंड]] आदिवासी एकत्र राहतात. इथून जवळच '''टिपाई देवीचे''' प्राचीन देऊळ आहे. या देवीच्या नावावरूनच याला ''टिपेश्वर'' नाव पडले. हे अभयारण्य डोंगराळ असून येथे जाण्यासाठी रस्ता फार चांगला नाही. * गावाला लागूनच इंग्रजांच्या काळातील एक छोटेसे ''विश्रामगृह'' आहे. अभयारण्यात विविध पक्षी, सस्तनी प्राणी, साप आणि झाडे आहेत. हे पानगळीचे जंगल आहे, पाऊस मध्यम स्वरूपाचा पडत असल्याने येथे वर्षभर पाण्याची उपलब्धता नसते. उन्हाळ्यात झाडांची पाने गळून गेलेली असतात. == भारतातील गावे == {{col-begin}} {{col-3}} # [[अडणी]] # [[अकोली बुद्रुक]] # [[अकोली खुर्द]] # [[आंभोरा (केळापूर)]] # [[अंधारवाडी]] # [[आरळी]] # [[आसोळी (केळापूर)]] # [[बाग्गी]] # [[बहात्तर]] # [[बल्लारपूर (केळापूर)]] # [[बेलोरी]] # [[भादुमारी]] # [[बोरगाव (केळापूर)]] # [[बोरी (केळापूर)]] # [[बोथ (केळापूर)]] # [[चाळबार्डी (केळापूर)]] # [[चाणई]] # [[चाणाखा]] # [[चिखलदरा (केळापूर)]] # [[चोपण]] # [[दाभा (केळापूर)]] # [[दर्यापूर (केळापूर)]] # [[देहाळी]] # [[धारणा (केळापूर)]] # [[ढोकी]] # [[डोंगरगाव (केळापूर)]] # [[गणेशपूर (केळापूर)]] # [[घाणमोड]] # [[घोडदरा]] # [[घोणशी]] # [[घुबडी]] # [[गोंदवाकाडी]] # [[गोपाळपूर (केळापूर)]] # [[हिवरधारी]] # [[हिवरी]] # [[जवाहरनगर]] # [[जिरा]] # [[जोगिनकावडा]] # [[कारंजी रोड]] # [[करणवाडी]] # [[कारेगाव (केळापूर)]] # [[कवठा (केळापूर)]] # [[केगाव (केळापूर)]] # [[केळापूर]] # [[खैरगाव]] # [[खैरगाव बुद्रुक]] {{col-3}} # [[खैरगाव देशमुख]] # [[खैरगाव खुर्द]] # [[खैरी]] # [[खातरा]] # [[किन्हाळा]] # [[किन्ही (केळापूर)]] # [[कोडोरी]] # [[कोंढी]] # [[कोंघारा]] # [[कोपामांडवी]] # [[कोथोडा]] # [[कृष्णापूर]] # [[कुसाळ]] # [[लिंगाटी (केळापूर)]] # [[महांडोळी]] # [[मलकापूर (केळापूर)]] # [[मांगी (केळापूर)]] # [[मांगुर्डा]] # [[मराठ वाकडी]] # [[मारेगाव (केळापूर)]] # [[मारेगाव बुद्रुक]] # [[मारेगाव खुर्द]] # [[मिरा]] # [[मोहाडा]] # [[मोहादरी]] # [[मोरवा]] # [[मुची]] # [[मुंझळा]] # [[नागेझरी खुर्द]] # [[नाईक सुकळी]] # [[नांदगाव (केळापूर)]] # [[नांदपूर]] # [[निळजाई]] # [[निमडेली]] # [[पाढा]] # [[पड्याळी]] # [[पाहपाळ]] # [[पांढरवणी बुद्रुक]] # [[पांढरवणी खुर्द]] # [[पाथरी (केळापूर)]] # [[पाटोदा (केळापूर)]] # [[पेंढारी (केळापूर)]] # [[पिळखाना]] # [[पिंपळापूर]] # [[पिंपळखुटी]] {{col-3}} # [[पिंपळशेंडा]] # [[पिंपरी (केळापूर)]] # [[पिंपरी रोड]] # [[पितापोंगरी]] # [[राधापूर]] # [[रुधा]] # [[रुंझा]] # [[सायखेड (केळापूर)]] # [[साखरा बुद्रुक]] # [[साखरा खुर्द (केळापूर)]] # [[साखी बुद्रुक]] # [[शामपूर]] # [[सिंघलदिप]] # [[सोनबर्डी]] # [[सोनुर्ली (केळापूर)]] # [[सुकळी (केळापूर)]] # [[सुन्ना]] # [[सुरदेवी (केळापूर)]] # [[सुसरी]] # [[ताड उमरी]] # [[तातापूर]] # [[तेलंग टाकळी]] # [[टेंभी (केळापूर)]] # [[तिवसाळा (केळापूर)]] # [[टोकवांजरी]] # [[उमरी रोड]] # [[वसंत नगर]] # [[वृंदावन टाकळी]] # [[वाधोणा बुद्रुक]] # [[वाधोणा खुर्द]] # [[वडनेर]] # [[वाडवत]] # [[वागाडा]] # [[वाघोळी (केळापूर)]] # [[वाई (केळापूर)]] # [[वांजरी]] # [[वारहा]] # [[वासरी (केळापूर)]] # [[वाथोडा]] # [[वेदाड (केळापूर)]] # [[येडळापूर]] # [[झोळापूर]] # [[झुळी]] # [[झुंझारपूर]] {{col-end}} == चित्रदालन == <gallery> </gallery> ==संदर्भ== #https://villageinfo.in/ #https://www.census2011.co.in/ #http://tourism.gov.in/ #https://www.incredibleindia.org/ #https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism #https://www.mapsofindia.com/ ---- {{विस्तार}} {{यवतमाळ जिल्ह्यातील तालुके}} [[वर्ग:यवतमाळ जिल्ह्यातील तालुके]] [[वर्ग:महाराष्ट्रातील तालुके]] j8oaze53is4f65z4l3jm2j8vfncj4o3 0 39596 2723193 2719666 2026-10-19T14:56:26Z ~2026-55969-10 188703 /* */ 2723193 wikitext text/x-wiki {{विस्तार}} {{विकिडेटा माहितीचौकट}} '''नीरा नदी''' ही [[महाराष्ट्र|महाराष्ट्रातील]] एक नदी आहे.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://mr.vikaspedia.in/education/apala-maharashtra/92e93993e93093e93794d91f94d930-92d94c91794b93293f915/copy_of_92894093093e-928926940|title=विकासपिडिया|last=|first=|date=|website=|url-status=live|archive-url=|archive-date=|access-date=}}</ref> पुणे जिल्ह्यातील भोर तालुक्यातील शिरगाव ता. [[भोर]] गावाजवळ " [[नीरबावी]] " नावाचे एक [[पांडव]] कालीन पाण्याचे कुंड आहे.त्या कुंडाच्या गोमुखातून निरा नदीचा उगम होतो व हीच निरा पुढे [[पुणे जिल्हा|पुणे, सातारा]] व [[सोलापूर जिल्हा|सोलापूर जिल्ह्यातून]] वाहते. भोर तालुक्याच्या पश्चिम भागात [[निरा देवघर]] हे धरण बांधले आहे. [[कऱ्हा नदी]], [[वेळवंडी नदी]], [[गुंजवणी नदी]], [[बाणगंगा]](फलटण) नदी, [[पूर्णगंगा नदी]] (वीर), [[खेमवती नदी]] (लोणंद) ह्या नीरेच्या उपनद्या असून ती स्वतः [[भीमा नदी|भीमेची]] उपनदी आहे. निरानदीवर [[वीर धरण]] आहे. [[कृष्णा]] नदीच्या [[भीमा]] ह्या उपनदीची उजवीकडील महत्त्वाची उपनदी. ही पुणे जिल्ह्याच्या भोर तालुक्यात, सह्याद्रीच्या डोंगररांगांत उगम पावते. पूर्वेस काही अंतर गेल्यावर ती ईशान्य दिशेने वाहते. तिच्या वेळवंडी या उपनदीवर [[भाटघर धरण]] आहे या धरणाच्या खालच्या बाजुला तिला डावीकडून येळवंडी नदी मिळते. या संगमावर [[संगमनेर]] नावाचे गाव आहे. या संगमापासुन ती सुरुवातीला पुणे व सातारा नंतर पुणे व सोलापूर जिल्ह्याची नैसर्गिक सरहद्दीचे काम करते. भोरपासून इंगवली गावापर्यंत नीरा तीव्र नागमोडी वळणे घेऊन मग पुन्हा पूर्ववाहिनी होते. तेथे तिला उत्तरेकडून [[केंजळ]] या गावाजवळ [[शिवगंगा]] [[गुंजवणी]] नदी मिळते. निरानदी पुणे जिल्ह्यातील [[भोर]] [[पुरंदर]] [[बारामती]] [[इंदापूर]] तालुक्याच्या दक्षिण तर सातारा जिल्ह्यातील [[खंडाळा]] व [[फलटण]] तालुक्यांच्या उत्तर सीमेवरून वाहात गेल्यानंतर, ती [[सोलापूर]] जिल्ह्यातील माळशिरस तालुक्यात उत्तरेकडे वळते आणि पुणे जिल्ह्यातील [[इंदापूर]] तालुका व [[माळशिरस]] तालुका यांची सरहद्द होते. सुमारे १६० किमी. वाहात गेल्यानंतर पुणे जिल्ह्याच्या आग्नेयेस इंदापूर तालुक्यातील [[निरा नरसिंगपूर]] जवळ भीमा नदीस मिळते. तेथे जवळच संगम नावाचे गाव आहे. पुणे – बंगलोर या राष्ट्रीय महामार्ग क्र. ४ वर [[सारोळा]] ता. [[भोर]] व शिरवळ ता. [[खंडाळा]] या दरम्यान निरा नदीवर मोठा पूल बांधला आहे. नीरा नदी मुख्यतः जलसिंचनासाठी उपयुक्त आहे. तिच्या येळवंडी उपनदीवर भाटघर येथे बांधलेल्या [[लॉइड]] धरणाचे पाणी नीरेतच सोडले जाते. [[ वीर ]] ता. [[पुरंदर]] गावाजवळ नीरा नदीवर धरण बांधले असून डावा व उजवा असे दोन कालवे काढले आहेत. पैकी डावा कालवा पुणे जिल्ह्यातील पुरंदर, बारामती, इंदापूर तर उजवा कालवा सातारा जिल्ह्यातील खंडाळा, फलटण, व सोलापूर जिल्ह्यातील माळशिरस ,सांगोला तालुक्यातुन जातो. [→ वीर धरण]. {{पुणे जिल्ह्यातील नद्या}} == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग: सातारा जिल्ह्यातील नद्या]] [[वर्ग: पुणे जिल्ह्यातील नद्या]] [[वर्ग: सोलापूर जिल्ह्यातील नद्या]] {{मराठी चित्रपटसृष्टी}} 0cvhrk8dlm7idp048hqun1ev30s0ews 0 41198 2723251 2721846 2026-10-19T18:48:45Z InternetArchiveBot 130355 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2723251 wikitext text/x-wiki {{एफ१ हंगाम | मागील_हंगाम = १९९९ | सद्य_हंगाम = २००० | पुढील_हंगाम = २००१ }} {{Multiple image | perrow = 3 | total_width = 450 | width = 150 | image1 = Michael Schumacher at Fiorano in 2003.jpg | caption1 = [[मिखाएल शुमाखर]], १०८ गुणांसोबत २००० फॉर्म्युला वन विश्व अजिंक्यपदाचा विजेता व पहिला क्रमांक. | image2 = Mika Hakkinen DTM Norisring 2009 (cropped).jpg | caption2 = [[मिका हॅक्किनेन]], ८९ गुणांसोबत २००० फॉर्म्युला वन विश्व अजिंक्यपदाचा उपविजेता व दुसरा क्रमांक. | image3 = COULTARD David-24x30-1999.jpg | caption3 = [[डेव्हिड कुल्टहार्ड]], ७३ गुणांसोबत २००० फॉर्म्युला वन विश्व अजिंक्यपदाचा गत विजेता व तिसरा क्रमांक. | image4 = Pit Stop.jpg | caption4 = [[स्कुदेरिआ फेरारी]]ने १७० गुणांसोबत २००० फॉर्म्युला वन चालक अजिंक्यपद पटकावले. | image5 = Mika Häkkinen 2000 United States Grand Prix.jpg | caption5 = [[मॅकलारेन]]-[[मर्सिडीज-बेंझ]]ने १५२ गुणांसोबत २००० फॉर्म्युला वन चालक अजिंक्यपदाचे उपविजेते व दुसरा क्रमांक. | image6 = Williams FW22 Canada.jpg | caption6 = [[विलियम्स एफ१]]-[[बी.एम.डब्ल्यू.]]ने ३६ गुणांसोबत २००० फॉर्म्युला वन विश्व अजिंक्यपदाचे गत विजेते व तिसरा क्रमांक. }} '''२००० फॉर्म्युला वन हंगाम''' हा [[आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|एफ.आय.ए.]] [[फॉर्म्युला वन]] शर्यतीचा ५४वा हंगाम होता. ह्या हंगामामध्ये १७ शर्यती खेळवल्या गेल्या ज्यात ११ संघांच्या एकूण २३ चालकांनी सहभाग घेतला. १२ मार्च २००० रोजी [[ऑस्ट्रेलिया]] मध्ये पहिली तर २२ ऑक्टोबर रोजी [[मलेशिया]] मध्ये अखेरची शर्यत खेळवली गेली. सलग तिसऱ्या वर्षी या हंगामात फेरारी आणि [[मॅकलारेन]] यांच्यात अटीतटीची स्पर्धा पाहायला मिळाली. शुमाखरने पहिल्या तीन शर्यती जिंकल्या आणि मॅकलारेनला विश्वासार्हतेच्या समस्या भेडसावत असल्यामुळे हंगामाच्या पहिल्या टप्प्यात वर्चस्व गाजवले. त्यानंतर शुमाखरच्या नशिबाने साथ सोडली. त्याला सलग तीन शर्यतींमधून माघार घ्यावी लागली, तर [[मिका हॅक्किनेन]] आणि [[डेव्हिड कुल्टहार्ड]] यांनी या काळात भरपूर गुण मिळवले. त्यानंतर हॅक्किनेनने सलग दोन शर्यती जिंकत जोरदार मुसंडी मारली. त्यामुळे १९९६ पासून फेरारीमध्ये विजेतेपदाशिवाय सलग पाचवा हंगाम घालवण्याची शक्यता असलेल्या शुमाखरपेक्षा तो सहा गुणांनी पुढे गेला. मात्र, शुमाखरने जोरदार पुनरागमन केले आणि हंगामातील शेवटच्या चारही शर्यती प्रभावीपणे जिंकल्या. या चारही शर्यतींमध्ये त्याने पोल स्थानही मिळवले. ८ ऑक्टोबर रोजी [[२००० जपानी ग्रांप्री|जपान ग्रांप्री]]मध्ये शुमाखर आणि हॅक्किनेन यांच्यात झालेल्या उत्कृष्ट थेट लढतीनंतर शुमाखरने शेवटच्या खड्डा-थांब्यादरम्यान हॅक्किनेनला मागे टाकले आणि आघाडी कायम राखली. त्यामुळे त्याचे विजेतेपद निश्चित झाले. या हंगामात एकाच हंगामात सहभागी झालेल्या चालकांची सर्वात कमी संख्या असण्याचा विक्रम नोंदवला गेला. केवळ एक चालकबदल झाला होता: आजारी [[एडी अर्वाइन]]च्या जागी ऑस्ट्रियामध्ये [[लुसीयानो बुर्ती]]ने शर्यतीत भाग घेतला. त्यामुळे एकूण चालकांची संख्या २३ झाली. ही संख्या [[२००२ फॉर्म्युला वन हंगाम|२००२ च्या हंगामातील]] संख्येइतकीच होती. हा विक्रम [[२००८ फॉर्म्युला वन हंगाम|२००८]] पर्यंत कायम राहिला. त्या वर्षी चालकबदल झाला नव्हता, मात्र [[सुपर आगुरी एफ१]] संघाने हंगामाच्या मध्यात माघार घेतली होती. आघाडीच्या संघांव्यतिरिक्त, फॉर्म्युला वनमध्ये मोठ्या प्रमाणावर अपयशी ठरलेल्या सहभागानंतर [[प्यूजो Sport|प्यूजो]]ने २००० हंगामाच्या अखेरीस इंजिन पुरवठादार म्हणून या खेळातील आपला सहभाग अधिकृतपणे संपवला. १९९४ मध्ये इंजिन पुरवठादार म्हणून एफ.१ मध्ये प्रवेश केल्यापासून त्यांना एकही ग्रांप्री जिंकता आली नव्हती. या काळात त्यांनी मॅकलारेन, जॉर्डन आणि प्रॉस्ट या संघांना इंजिन पुरवले होते. २००० मध्ये प्रॉस्टसोबत अधिकृत उत्पादक म्हणून घालवलेला त्यांचा शेवटचा हंगाम हा माघार घेण्याचा निर्णय योग्य असल्याचे दर्शवणारा ठरला. प्रॉस्ट-प्यूजो युतीला संपूर्ण हंगामात एकही गुण मिळवता आला नाही. तथापि, त्यांच्या इंजिनसंबंधित मालमत्ता एशिया मोटर टेक्नॉलॉजीज फ्रांसने विकत घेतल्या. त्यानंतर या इंजिनांचा वापर २००१ आणि [[२००२ फॉर्म्युला वन हंगाम|२००२ च्या हंगामात]] आशियाटेक या नावाखाली सुरू राहिला. ==संघ आणि चालक== २००० फॉर्म्युला वन हंगामात एकुन ११ संघांनी भाग घेतला. खालील यादीत २००० हंगामात भाग घेतेलेल्या सर्व संघ व संघांच्या चालकांची माहिती आहे. चालकांचे क्रमांक फॉर्म्युला वन संघटनेच्या २००० हंगामाच्या अधिक्रुत सोत्राप्रमाणे आहेत. सर्व संघाची माहिती सुद्धा फॉर्म्युला वन संघटनेच्या २००० हंगामाच्या अधिक्रुत सोत्राप्रमाणे आहे. काही ऐतिहासिक रुढिंमुळे क्रमांक १३ कोणत्याही चालकाला दिले गेले नव्हते. {| class="wikitable" style="font-size:85%" |- !rowspan="2"|संघ !rowspan="2"|कारनिर्माता !rowspan="2"|चेसिस !rowspan="2"|इंजिन† !rowspan="2"|टायर !colspan="3" | मुख्य चालक |- !क्र. !नाव !शर्यत क्र. |- |rowspan=2| {{flagicon|GBR}} मॅकलारेन मर्सिडीज-बेंझ !rowspan=2| [[मॅकलारेन]]-[[मर्सिडीज-बेंझ]] |rowspan=2| मॅकलारेन एम.पी.४/१५ |rowspan=2| मर्सिडीज-बेंझ.एफ.ओ.११०.जे |rowspan=2| {{ब्रिजस्टोन}} | १ | {{flagicon|FIN}} [[मिका हॅक्किनेन]] | सर्व |- | २ | {{flagicon|GBR}} [[डेव्हिड कुल्टहार्ड]] | सर्व |- |rowspan=2| {{flagicon|ITA}} स्कुदेरिआ फेरारी मार्लबोरो !rowspan=2| [[स्कुदेरिआ फेरारी]] |rowspan=2| फेरारी एफ.१-२००० |rowspan=2| स्कुदेरिआ फेरारी ०४९ |rowspan=2| {{ब्रिजस्टोन}} | ३ | {{flagicon|DEU}} [[मिखाएल शुमाखर]] | सर्व |- | ४ | {{flagicon|BRA}} [[रुबेन्स बॅरीकेलो]] | सर्व |- |rowspan=2| {{flagicon|IRL}} बेन्सन अँड हेजेस जॉर्डन !rowspan=2| [[जॉर्डन ग्रांप्री]]-[[म्युजेन मोटरस्पोर्ट्स]] |rowspan=2| जॉर्डन ई.जे.१०<br>जॉर्डन ई.जे.१०.बी |rowspan=2| म्युजेन मोटरस्पोर्ट्स एम.एफ-३०१ एच.ई |rowspan=2| {{ब्रिजस्टोन}} | ५ | {{flagicon|DEU}} [[हाइंस-हाराल्ड फ्रेट्झेन]] | सर्व |- | ६ | {{flagicon|ITA}} [[यार्नो त्रुल्ली]] | सर्व |- |rowspan=3 | {{flagicon|GBR}} जॅग्वार रेसिंग एफ.१ संघ !rowspan=3 | [[जॅग्वार रेसिंग]]-[[कॉसवर्थ]] |rowspan=3 | जॅग्वार आर.१ |rowspan=3 | कॉसवर्थ सि.आर.२ |rowspan=3 align="center"| {{ब्रिजस्टोन}} |rowspan=2| ७ | {{flagicon|GBR}} [[एडी अर्वाइन]]{{refn|group=टीप|[[एडी अर्वाइन]] यांची [[२००० ऑस्ट्रियन ग्रांप्री]] ग्रँड प्रिक्ससाठी नोंदणी करण्यात आली होती, परंतु आजारपणामुळे त्यांनी नंतर माघार घेतली.}} | १-९, ११-१७ |- | {{flagicon|BRA}} [[लुसीयानो बुर्ती]] | १० |- | ८ | {{flagicon|GBR}} [[जॉनी हर्बर्ट]] | सर्व |- |rowspan=2| {{flagicon|GBR}} बी.एम.डब्ल्यू. विलियम्स एफ१ संघ !rowspan=2| [[विलियम्स एफ१]]-[[बी.एम.डब्ल्यू.]] |rowspan=2| विलियम्स एफ.डब्ल्यु.२२ |rowspan=2| बी.एम.डब्ल्यू.ई.४१ |rowspan=2| {{ब्रिजस्टोन}} | ९ | {{flagicon|DEU}} [[राल्फ शुमाखर]] | सर्व |- | १० | {{flagicon|GBR}} [[जेन्सन बटन]] | सर्व |- |rowspan=2| {{flagicon|ITA}} माइल्ड सेव्हेन बेनेटन प्लेलाईफ !rowspan=2| [[बेनेटन फॉर्म्युला]]-[[प्लेलाईफ]] |rowspan=2| बेनेटन.बि.२०० |rowspan=2| प्लेलाईफ एफ.बी.०२ |rowspan=2| {{ब्रिजस्टोन}} | ११ | {{flagicon|ITA}} [[जियानकार्लो फिसिकेला]] | सर्व |- | १२ | {{flagicon|AUT}} [[एलेक्सांडर वुर्झ]] | सर्व |- |rowspan=2| {{flagicon|FRA}} गॉलॉइझ प्रॉस्ट प्यूजो !rowspan=2| [[प्रॉस्ट ग्रांप्री|प्रॉस्ट]]-[[प्यूजो]] |rowspan=2| प्रॉस्ट ए.पी.०३ |rowspan=2| प्यूजो ए.२० |rowspan=2| {{ब्रिजस्टोन}} | १४ | {{flagicon|FRA}} [[जिन अलेसी]] | सर्व |- | १५ | {{flagicon|DEU}} [[निक हाइडफेल्ड]] | सर्व |- |rowspan=2| {{flagicon|CHE}} रेड बुल सौबर पेट्रोनास !rowspan=2| [[सौबर]]-[[पेट्रोनास]] |rowspan=2| सौबर सि.१९ |rowspan=2| पेट्रोनास एस.पी.ई.०४.ए |rowspan=2| {{ब्रिजस्टोन}} | १६ | {{flagicon|BRA}} [[पेड्रो दिनिझ]] | सर्व |- | १७ | {{flagicon|FIN}} [[मिका सालो]] | सर्व |- |rowspan=2| {{flagicon|GBR}} ॲरोज एफ.१ संघ !rowspan=2| [[ॲरोज]]-[[सुपरटेक]] |rowspan=2| ॲरोज ए.२१ |rowspan=2| सुपरटेक एफ.बी.०२ |rowspan=2| {{ब्रिजस्टोन}} | १८ | {{flagicon|ESP}} [[पेड्रो डीला रोसा]] | सर्व |- | १९ | {{flagicon|NLD}} [[जो व्हर्सटॅपन]] | सर्व |- |rowspan=2| {{flagicon|ITA}} टेलिफोनिका मिनार्डी फाँडमेटल !rowspan=2| [[मिनार्डी]]-[[फाँडमेटल]] |rowspan=2| मिनार्डी एम.०२ |rowspan=2| फाँडमेटल आर.व्ही.१० |rowspan=2| {{ब्रिजस्टोन}} | २० | {{flagicon|ESP}} [[मार्क जीनी]] | सर्व |- | २१ | {{flagicon|ARG}} [[गॅस्ट्रन मॅझाकान]] | सर्व |- |rowspan=2| {{flagicon|GBR}} लकी स्ट्राईक रेनॉर्ड बि.ए.आर होंडा !rowspan=2| [[ब्रिटिश अमेरिकन रेसिंग]]-[[होंडा रेसिंग एफ१]] |rowspan=2| बि.ए.आर ००२ |rowspan=2| होंडा रेसिंग एफ१ आर.ए.०००.ई |rowspan=2| {{ब्रिजस्टोन}} | २२ | {{flagicon|CAN}} [[जॅक्स व्हिलनव्ह]] | सर्व |- | २३ | {{flagicon|BRA}} [[रिक्कार्डो झोन्टा]] | सर्व |- | colspan="8" style="background-color:#EAECF0;text-align:center"|'''संदर्भ:<ref name=2000FIAEntry/><ref name=2000Drivers>{{cite book|editor-last=Domenjoz|editor-first=Luc|last=Dro|first=Pascal|title=फॉर्म्युला १ वार्षिक पुस्तिका २०००–२००१|url=https://archive.org/details/formula1yearbook0000unse_d5v4|year=2000|publisher=Parragon|location=Bath, Somerset|pages=20–41|isbn=0-75254-735-6|url-access=registration|via=[[Open Library]]|access-date=13 June 2023}}</ref><ref>{{cite web|title=२००० मधील १२ मॉडेल्स|url=https://www.statsf1.com/en/2000/modeles.aspx|publisher=StatsF1|access-date=13 June 2023}}</ref><ref name=2000FIAEntry>{{cite web|title=२००० एफआयए फॉर्म्युला वन विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा – तात्पुरती प्रवेश यादी|url=http://www.fia.com/resources/documents/344636309__17_02_2000_F1_Entry_00.pdf|archive-url=https://web.archive.org/web/20090219234425/http://www.fia.com/resources/documents/344636309__17_02_2000_F1_Entry_00.pdf|work=FIA.com|publisher=[[Fédération Internationale de l'Automobile]]|date=10 February 2000|access-date=28 July 2015|archive-date=19 February 2009|url-status=dead}}</ref>''' |} === संघातील बदल === [[File:2000 Jaguar R1.jpg|thumb|200px|[[जॅग्वार रेसिंग]]ची पहिली कार, जॅग्वार आर.१]] [[File:Williams FW22 front-left 2017 Williams Conference Centre.jpg|thumb|200x200px|[[बी.एम.डब्ल्यू.]]ने [[विलियम्स एफ१]]च्या सहकार्याने फॉर्म्युला वनमध्ये पुनरागमन केले.]] * [[फोर्ड मोटर कंपनी]]ने खरेदी केल्यानंतर [[स्टीवर्ट ग्रांप्री]] संघाचे नाव बदलून [[जॅग्वार रेसिंग]] असे ठेवण्यात आले आणि संघाच्या इंजिनांना [[कॉसवर्थ]]चे नाव देण्यात आले. १९९८ मध्ये [[मिनार्डी]]ने वापरलेल्या फोर्ड व्ही.१० इंजिनांना संघासाठी गॅब्रिएले रुमी यांनी दिलेल्या आर्थिक पाठिंब्याचा मान राखण्यासाठी [[फाँडमेटल]] इंजिनांचे नाव देण्यात आले. कारचा मुख्य रंग निळ्या आणि चंदेरी रंगांऐवजी फ्लुरोसंट पिवळा करण्यात आला. त्यामुळे [[१९६७ फॉर्म्युला वन हंगाम|१९६७]] मध्ये [[कॉसवर्थ DFV|फोर्ड कॉसवर्थ डीएफव्ही]]ने पदार्पण केल्यापासून फॉर्म्युला वनच्या ग्रिडवर असलेले फोर्ड हे नाव २००० च्या हंगामात अनुपस्थित होते; मात्र [[२००३ फॉर्म्युला वन हंगाम|२००३]] आणि [[२००४ फॉर्म्युला वन हंगाम|२००४]] मध्ये ते थोड्या काळासाठी पुन्हा दिसले. * [[विलियम्स एफ१]]ने मागील हंगामातील [[सुपरटेक]] इंजिनांच्या जागी [[बी.एम.डब्ल्यू.]] इंजिनांचा वापर सुरू केला. १९९८ मध्येच स्वाक्षरी झालेल्या या करारामुळे दशकाहून अधिक काळाच्या अनुपस्थितीनंतर बी.एम.डब्ल्यू.चे फॉर्म्युला वनमध्ये पुनरागमन झाले. १९९९ मध्ये सुपरटेक इंजिने वापरणाऱ्या [[बि.ए.आर.]]ने २००० च्या हंगामासाठी [[होंडा रेसिंग एफ१]]ची इंजिने वापरण्याचा करार केला. होंडाचा यापूर्वीचा इंजिन पुरवठादार म्हणून असलेला सहभाग [[१९९२ फॉर्म्युला वन हंगाम|१९९२]] मध्ये संपला होता. त्यावेळी [[मॅकलारेन]]सोबतचे त्यांचे अत्यंत यशस्वी सहकार्य संपुष्टात आले. * इंजिन डिझायनर [[ब्रायन हार्ट]] संघातून बाहेर पडल्यानंतर [[अ‍ॅरोज]] संघाने २००० साठी सुपरटेक इंजिनांचा वापर सुरू केला. ब्रायन हार्ट यांनी संघासाठी [[हार्ट]], [[यामाहा]] आणि अ‍ॅरोज इंजिनांच्या निर्मितीची जबाबदारी सांभाळली होती. === चालक बदल === [[File:Rubens Barrichello 2000 Belgian.jpg|thumb|200px|[[रुबेन्स बॅरीकेलो]] [[स्कुदेरिआ फेरारी]]मध्ये दाखल झाले.]] [[File:Damon Hill 1999 Britain.jpg|thumb|200px|या खेळात आठ वर्षे घालवल्यानंतर [[डेमन हिल]] यांनी १९९९ च्या अखेरीस एफ.१ मधून निवृत्ती घेतली.]] * १९९९ मध्ये [[स्टीवर्ट ग्रांप्री]]साठी तीन पोडियम स्थान मिळवणाऱ्या [[रुबेन्स बॅरीकेलो]] यांनी [[स्कुदेरिआ फेरारी]]सोबत करार केला आणि [[एडी अर्वाइन]] यांची जागा घेतली. मागील हंगामात उपविजेते ठरलेले अर्वाइन नव्याने स्थापन झालेल्या [[जॅग्वार रेसिंग]] संघात दाखल झाले. त्यामुळे बॅरीकेलो आणि अर्वाइन यांची जवळजवळ थेट अदलाबदल झाली. * [[१९९६ फॉर्म्युला वन हंगाम|१९९६]] चे विजेते [[डेमन हिल]] यांनी [[१९९९ फॉर्म्युला वन हंगाम|१९९९ च्या हंगामाच्या]] अखेरीस फॉर्म्युला वनमधून निवृत्ती घेतली. [[यार्नो त्रुल्ली]] [[प्रॉस्ट ग्रांप्री|प्रॉस्ट]] संघातून [[जॉर्डन ग्रांप्री]]मध्ये गेले आणि हिल यांची रिक्त जागा भरली. प्रॉस्टचे दुसरे चालक [[ऑलिव्हीयर पॅनीस]] यांनी संघ सोडून [[मॅकलारेन]]चे चाचणी चालक म्हणून काम स्वीकारले. फ्रेंच संघातील दोन्ही जागा [[सॉबर]]मधून आलेल्या [[जिन अलेसी]] आणि यापूर्वी मॅकलारेनमध्ये चाचणी चालक असलेल्या [[१९९९ आंतरराष्ट्रीय फॉर्म्युला ३०००]] विजेत्या [[निक हाइडफेल्ड]] यांनी भरल्या. [[मिका सालो]] यांनी सॉबरसोबत करार केला. १९९९ मध्ये त्यांनी [[रिक्कार्डो झोन्टा]] यांच्या जागी तीन शर्यतींसाठी आणि [[मिखाएल शुमाखर]] यांच्या जागी सहा शर्यतींसाठी दुखापतग्रस्त चालकांच्या पर्याय म्हणून काम केले होते. * [[जेन्सन बटन]] यांनी संघाचे चाचणी चालक [[ब्रुनो जुनकेइरा]] यांना एका निवड चाचणीत हरवल्यानंतर [[विलियम्स एफ१]]साठी पदार्पण केले.<ref>[https://www.telegraph.co.uk/sport/motorsport/formulaone/jenson-button/7398483/Jenson-Button-f1-driver-profile.html जेन्सन बटन: एफ.१ चालकाची माहिती] — १६ जानेवारी २०११ रोजी पाहिले.</ref> बटन यांनी संघात [[अ‍ॅलेक्स झॅनारडी|अलेस्सांद्रो झानार्दी]] यांची जागा घेतली. इटालियन चालक २००१ मध्ये मोटर रेसिंगमध्ये परतले आणि [[Championship Auto Racing संघs|कार्ट]] अजिंक्यपद स्पर्धेत पुन्हा सहभागी झाले. * [[तोरणोसुके ताकागी]] यांनी फॉर्म्युला वन सोडून [[फॉर्म्युला निप्पॉन]] मध्ये [[नाकाजिमा रेसिंग]]साठी गाडी चालवण्यास सुरुवात केली आणि [[२००० फॉर्म्युला निपॉन हंगाम|२०००]] चे विजेतेपद पटकावले. अ‍ॅरोजमधील त्यांची जागा [[जो व्हर्सटॅपन]] यांनी घेतली. त्यांची यापूर्वीची फॉर्म्युला वन शर्यत [[१९९८ जपानी ग्रांप्री]] होती, ज्यावेळी ते [[स्टीवर्ट ग्रांप्री]]साठी गाडी चालवत होते. * मागील हंगामात चाचणी चालक म्हणून काम केल्यानंतर [[गॅस्ट्रन मॅझाकान]] यांना २००० मध्ये [[मिनार्डी]]साठी मुख्य शर्यतीत सहभागी होण्याची संधी मिळाली. अर्जेंटिनाच्या या चालकाने [[लुका बाडोर]] यांची जागा घेतली. बाडोर यांना शर्यतीतील चालक म्हणून जागा मिळू शकली नाही आणि त्यांनी फेरारीसाठी चाचणी चालक म्हणून काम करण्यावर लक्ष केंद्रित केले. [[१९९९ ब्राझिलियन ग्रांप्री]]मध्ये मिनार्डीसाठी गाडी चालवलेले [[स्टिफान साराझिन]] प्रॉस्टचे चाचणी चालक बनले. === हंगामातील बदल === * [[जॅग्वार रेसिंग]]चे चाचणी चालक [[लुसीयानो बुर्ती]] यांनी आजारी असलेल्या [[एडी अर्वाइन]] यांच्या जागी [[२००० ऑस्ट्रियन ग्रांप्री|ऑस्ट्रियन ग्रांप्री]]मध्ये पदार्पण केले. ==हंगामाचे वेळपत्रक== {| class="wikitable" |- !rowspan="2"| फेरी !rowspan="2"| अधिक्रुत रेस नाव !rowspan="2"| [[फॉर्म्युला वन ग्रांप्री यादी|ग्रांप्री]] !rowspan="2"| [[फॉर्म्युला वन सर्किटांची यादी|सर्किट]] !rowspan="2"| शहर !rowspan="2"| तारीख !colspan="2"| वेळ |- ! [[प्रमाणवेळ|स्थानिय]] ! [[ग्रीनविच प्रमाणवेळ|GMT]] |- ! १ | [[क्वॉन्टास]] [[ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री]] | [[ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री]] | {{flagicon|AUS}} [[मेलबर्न ग्रांप्री सर्किट]] | [[मेलबर्न]] | १२ [[मार्च]] | | |- ! २ | [[ब्राझिलियन ग्रांप्री|ग्रांडे प्रीमियो]] [[मार्लबोरो (सिगारेट)|मार्लबोरो]] [[ब्राझिलियन ग्रांप्री|दो ब्राझिल]] | [[ब्राझिलियन ग्रांप्री]] | {{flagicon|BRA}} [[अटोड्रोम जोस कार्लोस पेस]] | [[साओ पाउलो]] | २६ [[मार्च]] | | |- ! ३ | [[सान मरिनो ग्रांप्री|ग्रान प्रीमियो]] [[वॉरस्टाइनर]] [[सान मरिनो ग्रांप्री|डी सान मरिनो]] | [[सान मरिनो ग्रांप्री]] | {{flagicon|ITA}} [[अटोड्रोमो एन्झो ए डिनो फेरारी]] | [[इमोला]] | ९ [[एप्रिल]] | | |- ! ४ | [[फोस्टर्स]] [[ब्रिटिश ग्रांप्री]] | [[ब्रिटिश ग्रांप्री]] | {{flagicon|GBR}} [[सिल्वेरस्टोन सर्किट]] | [[सिल्वेरस्टोन]] | २३ [[एप्रिल]] | | |- ! ५ | [[स्पॅनिश ग्रांप्री|ग्रान प्रिमीयो]] [[मार्लबोरो (सिगारेट)|मार्लबोरो]] [[स्पॅनिश ग्रांप्री|डी इस्पाना]] | [[स्पॅनिश ग्रांप्री]] | {{flagicon|ESP}} [[सर्किट डी काटलुन्या]] | [[बार्सिलोना]] | ७ [[मे]] | | |- ! ६ | [[वॉरस्टाइनर]] [[युरोपियन ग्रांप्री|ग्रांप्री ऑफ युरोप]] | [[युरोपियन ग्रांप्री]] | {{flagicon|DEU}} [[नुर्बुर्गरिंग]] | [[नुर्बुर्ग]] | २१ [[मे]] | | |- ! ७ | [[मोनॅको ग्रांप्री|ग्रांप्री डी मोनॅको]] | [[मोनॅको ग्रांप्री]] | {{flagicon|MCO}} [[सर्किट डी मोनॅको]] | [[मॉन्टे कार्लो]] | ४ [[जून]] | | |- ! ८ | [[कॅनेडियन ग्रांप्री|ग्रांप्री]] [[एयर कॅनडा]] | [[कॅनेडियन ग्रांप्री]] | {{flagicon|CAN}} [[सर्किट गिलेस व्हिलनव्ह]] | [[माँत्रियाल]] | १८ [[जून]] | | |- ! ९ | [[मोबील १]] [[फ्रेंच ग्रांप्री|ग्रांप्री डी फ्रान्स]] | [[फ्रेंच ग्रांप्री]] | {{flagicon|FRA}} [[सर्किट डी नेवेर्स मॅग्नी-कौर्स]] | [[नेवेर्स]] | २ [[जुलै]] | | |- ! १० | [[ऑस्ट्रियन ग्रांप्री|ग्रोसर]] [[ए.१]] [[ऑस्ट्रियन ग्रांप्री|प्रिस वॉन ऑस्टेरीच]] | [[ऑस्ट्रियन ग्रांप्री]] | {{flagicon|AUT}} [[ए१-रिंग]] | [[ऑस्ट्रिया]] | १६ [[जुलै]] | | |- ! ११ | [[जर्मन ग्रांप्री|ग्रोसर]] [[मोबील १]] [[जर्मन ग्रांप्री|प्रिस वॉन डुस्चलँड]] | [[जर्मन ग्रांप्री]] | {{flagicon|DEU}} [[हॉकेंहिम्रिंग]] | [[हॉकेनहाईम]] | ३० [[जुलै]] | | |- ! १२ | [[मार्लबोरो (सिगारेट)|मार्लबोरो]] [[हंगेरियन ग्रांप्री|माग्यर नागीदिज]] | [[हंगेरियन ग्रांप्री]] | {{flagicon|HUN}} [[हंगरोरिंग]] | [[बुडापेस्ट]] | १३ [[ऑगस्ट]] | | |- ! १३ | [[फोस्टर्स]] [[बेल्जियम ग्रांप्री]] | [[बेल्जियम ग्रांप्री]] | {{flagicon|BEL}} [[सर्किट डी स्पा-फ्रांसोरचॅम्पस]] | [[बेल्जियम]] | २७ [[ऑगस्ट]] | | |- ! १४ | [[इटालियन ग्रांप्री|ग्रान प्रीमिओ]] [[काम्पारी]] [[इटालियन ग्रांप्री|डी'इटालिया]] | [[इटालियन ग्रांप्री]] | {{flagicon|ITA}} [[अटोड्रोमो नझिओनल डी मोंझा]] | [[मोंझा]] | १० [[सप्टेंबर]] | | |- ! १५ | [[व्यवसाय व्यवस्थापन प्रणाली - सॅप (एस.ए.पी.)|सॅप]] [[युनायटेड स्टेट्स ग्रांप्री]] | [[युनायटेड स्टेट्स ग्रांप्री]] | {{flagicon|USA}} [[इंडियानापोलिस मोटर स्पीडवे]] | [[इंडियानापोलिस]] | २४ [[सप्टेंबर]] | | |- ! १६ | [[फुजी टेलिव्हिजन|फुजी टेलेविजन]] [[जपानी ग्रांप्री]] | [[जपानी ग्रांप्री]] | {{flagicon|JPN}} [[सुझुका सर्किट]] | [[सुझुका]] | ८ [[ऑक्टोबर]] | | |- ! १७ | [[पेट्रोनास]] [[मलेशियन ग्रांप्री]] | [[मलेशियन ग्रांप्री]] | {{flagicon|MYS}} [[सेपांग आंतरराष्ट्रीय सर्किट]] | [[क्वालालंपूर]] | २२ [[ऑक्टोबर]] | | |- | colspan="8" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" align="bottom" |'''संदर्भ:'''<ref>{{cite web|title=२०००|url=https://www.chicanef1.com/calendar.pl?year=2000|publisher=Chicane F1|access-date=3 March 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20230217164113/https://chicanef1.com/calendar.pl?year=2000|archive-date=2023-02-17|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|title=फॉर्म्युला वन दिनदर्शिका २०००|url=https://motorsportstats.com/series/formula-one/calendar/2000|publisher=Motorsport Stats|access-date=3 April 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221121234128/https://motorsportstats.com/series/formula-one/calendar/2000|archive-date=2022-11-21|url-status=dead}}</ref> |} |} === वेळपत्रकामधील विस्तार आणि बदल === * [[युनायटेड स्टेट्स ग्रांप्री]] ९ वर्षांच्या अनुपस्थितीनंतर २००० मध्ये परतली. ही शर्यत [[इंडियानापोलिस मोटर स्पीडवे]] येथे आयोजित करण्यात आली.<ref>{{cite web|title=फॉर्म्युला वनचे २००० मध्ये अमेरिकेत पुनरागमन|url=https://www.atlasf1.com/news/1998/1013.htm|work=AtlasF1|date=2 December 1998|access-date=13 May 2024}}</ref> * वादग्रस्त निर्णय घेत एफआयएने [[ब्रिटिश ग्रांप्री]]ची [[सिल्व्हरस्टोन सर्किट]] येथील शर्यत नेहमीच्या जून-जुलैच्या तारखांऐवजी २३ एप्रिल रोजी आयोजित केली. फॉर्म्युला वनचे मुख्य कार्यकारी अधिकारी [[Bernie Ecclestone|बर्नी एक्लेस्टोन]] यांनी [[सर्किट डी नेवेर्स मॅग्नी-कौर्स|मॅग्नी-कूर्स]] येथे होणारी [[फ्रेंच ग्रांप्री]] त्याच तारखेला हलवण्याचा प्रयत्न केला होता, तरीही हा निर्णय घेण्यात आला.<ref name="independent">{{cite news|url=https://www.independent.co.uk/sport/motor-racing/british-gp-moved-forward-to-april-741250.html |title=ब्रिटिश ग्रांप्री एप्रिलमध्ये हलवली |work=The Independent |access-date=8 December 2014|location=London |date=26 October 1999|url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20131214201001/http://www.independent.co.uk/sport/motor-racing/british-gp-moved-forward-to-april-741250.html|archive-date=14 December 2013}}</ref><ref>{{cite web|title=हवामानासाठी मला दोष देऊ नका: बर्नी|url=http://www.gpupdate.net/en/f1-news/4783/bernie-don-t-blame-me-for-the-weather/|work=GPUPdate|publisher=JHED Media BV|date=22 April 2000|access-date=10 April 2015}}</ref><ref>{{Cite web |title=ESPN.com - मोटर रेसिंग - ब्रिटिश ग्रांप्री एप्रिलमध्ये हलवली जाणार |url=https://www.espn.com/auto/formulaone/news/1999/1026/134695.html |access-date=2025-09-02 |website=www.espn.com}}</ref> * २००० मध्ये [[न्यूर्बुर्गरिंग]] येथे होणारी [[युरोपियन ग्रांप्री]] शरद ऋतूतील आणि १९९९ मध्ये सप्टेंबरमध्ये हंगामाच्या अखेरीस असलेल्या तारखेवरून हलवून २१ मे रोजी वसंत ऋतूच्या उत्तरार्धात किंवा उन्हाळ्याच्या सुरुवातीला आयोजित करण्यात आली. त्यामुळे ती त्या वर्षातील सहावी फेरी ठरली. मागील तीन हंगामांत न्यूर्बुर्गरिंग येथील शर्यत सातत्याने शरद ऋतूत आयोजित केली जात होती. [[१९९७ फॉर्म्युला वन हंगाम|१९९७]] आणि [[१९९८ फॉर्म्युला वन हंगाम|१९९८]] च्या हंगामांत न्यूर्बुर्गरिंग येथील या फेरीला [[लक्झेंबर्ग ग्रांप्री]] म्हणून ओळखले जात होते. == हंगामाचा सारांश == === फेऱ्या १ ते ४ === प्रमुख संघांमधील मुख्य बदल असे होते की [[स्कुदेरिआ फेरारी]]मध्ये [[एडी अर्वाइन]] यांच्या जागी [[रुबेन्स बॅरीकेलो]] आले. तसेच [[जॉर्डन ग्रांप्री]]मध्ये माजी विश्वविजेते [[डेमन हिल]] यांनी निवृत्ती घेतली आणि त्यांच्या जागी [[यार्नो त्रुल्ली]] आले. हंगामातील पहिली शर्यत ऑस्ट्रेलियात झाली आणि पहिल्या पाच स्थानांवरील निकाल मागील वर्षासारखेच होते. [[मॅकलारेन]]च्या विश्वविजेत्या [[मिका हॅक्किनेन]] आणि [[डेव्हिड कुल्टहार्ड]] या जोडीने अनुक्रमे पहिले आणि दुसरे स्थान मिळवून शर्यत सुरू केली. त्यांच्या मागे [[स्कुदेरिआ फेरारी]]चे [[मिखाएल शुमाखर]] आणि [[रुबेन्स बॅरीकेलो]] होते. [[जॉर्डन ग्रांप्री]]चे [[हाइंस-हाराल्ड फ्रेट्झेन]] आणि [[यार्नो त्रुल्ली]] पाचव्या आणि सहाव्या स्थानावर होते. शर्यतीच्या सुरुवातीला मॅकलारेनच्या चालकांनी आपापली स्थाने कायम राखली, तर बॅरीकेलो यांचे स्थान फ्रेट्झेन यांनी घेतले. मॅकलारेनच्या गाड्या मिखाएल शुमाखर यांच्यापासून दूर निघून गेल्या; मात्र दहाव्या फेरीत इंजिनमधील बिघाडामुळे कुल्टहार्ड यांना शर्यत सोडावी लागली. त्यानंतर आणखी नऊ फेऱ्यांनी हॅक्किनेन यांचे इंजिन निकामी झाले आणि शुमाखर यांच्याकडे आघाडी आली. जॉर्डनच्या दोन्ही गाड्याही शर्यत पूर्ण करू शकल्या नाहीत. दुसऱ्या स्थानावर असताना हायड्रॉलिक यंत्रणेतील बिघाडामुळे फ्रेट्झेन यांना, तर चौथ्या स्थानावर असताना इंजिनमधील बिघाडामुळे त्रुल्ली यांना माघार घ्यावी लागली. या सर्व घटनांमुळे फेरारीला सहजपणे पहिले आणि दुसरे स्थान मिळाले. शुमाखर यांनी विजय मिळवला, बॅरीकेलो दुसऱ्या स्थानावर राहिले आणि [[विलियम्स एफ१]]साठी गाडी चालवणाऱ्या [[राल्फ शुमाखर]] यांनी तिसरे स्थान मिळवून पोडियम पूर्ण केले. [[File:Heinz-Harald Frentzen 2001 Canada.jpg|thumb|[[हाइंस-हाराल्ड फ्रेट्झेन]] (चित्रात [[२००१ फॉर्म्युला वन हंगाम|२००१]] मध्ये) ब्राझीलमध्ये तिसऱ्या स्थानावर राहिले.]] ब्राझीलमध्ये झालेल्या दुसऱ्या फेरीच्या पात्रता सत्रात पुन्हा तेच पहिले चार चालक आघाडीवर होते. हॅक्किनेन आणि कुल्टहार्ड यांनी पहिले आणि दुसरे स्थान मिळवले, तर मिखाएल शुमाखर आणि बॅरीकेलो अनुक्रमे तिसऱ्या आणि चौथ्या स्थानावर होते. दोन थांब्यांची रणनीती वापरणाऱ्या शुमाखर यांनी दोन फेऱ्यांच्या आत आघाडी मिळवली आणि प्रतिस्पर्ध्यांपासून २० सेकंदांची आघाडी निर्माण केली. त्यानंतर त्यांनी खड्ड्यांमध्ये थांबा घेतला. बाहेर पडल्यावर ते हॅक्किनेन यांच्या मागे दुसऱ्या स्थानावर होते. कुल्टहार्ड यांना गिअरबॉक्सच्या समस्यांचा सामना करावा लागत होता, त्यामुळे त्यांचा वेग पुरेसा नव्हता. दोन थांब्यांची रणनीती वापरणारे बॅरीकेलो १५ फेऱ्यांपर्यंत हॅक्किनेन यांच्या मागे अडकले होते. त्यांना मागे टाकल्यानंतरही या विलंबाचा त्यांच्या शर्यतीवर विपरीत परिणाम झाला. खड्ड्यांमधील थांब्यानंतर ते चौथ्या स्थानावर परतले; परंतु थोड्याच वेळात त्यांचे इंजिन निकामी झाले. हॅक्किनेन मिखाएल शुमाखर यांच्यापासून हळूहळू अंतर वाढवत होते, तेव्हा तेल गळतीमुळे त्यांना शर्यत सोडावी लागली. त्यामुळे शुमाखर यांनी विजय मिळवला. कुल्टहार्ड दुसऱ्या आणि [[जियानकार्लो फिसिकेला]] तिसऱ्या स्थानावर राहिले. शर्यतीनंतर वाद निर्माण झाला. पहिल्या सहा स्थानांवरील चालकांपैकी फिसिकेला यांच्याव्यतिरिक्त सर्व चालकांना त्यांच्या गाड्यांच्या लाकडी तळपट्ट्यांमधील समस्यांमुळे अपात्र ठरवण्यात आले. संघांनी या निर्णयाविरुद्ध अपील केले; मात्र एफआयएने गाड्यांची पुन्हा तपासणी केली असता कुल्टहार्ड यांच्या गाडीच्या पुढील विंगच्या टोकाच्या प्लेट्स निर्धारित मर्यादेपेक्षा खाली असल्याचे आढळले. त्यामुळे कुल्टहार्ड यांच्याव्यतिरिक्त इतर सर्व चालकांची मूळ स्थाने पुन्हा बहाल करण्यात आली. अंतिम पहिली तीन स्थाने अशी होती: मिखाएल शुमाखर, फिसिकेला आणि फ्रेट्झेन. विशेष म्हणजे, [[जेन्सन बटन]] सहाव्या स्थानावर राहिले आणि त्यांनी आपल्या कारकिर्दीतील पहिले अजिंक्यपद गुण मिळवले. गुण मिळवणारे सर्वांत तरुण एफ.१ चालक ठरण्याचा विक्रमही त्यांनी प्रस्थापित केला. दोन फेऱ्यांनंतर मिखाएल शुमाखर यांनी संभाव्य २० पैकी सर्व २० गुण मिळवले होते. इतर कोणत्याही चालकाला दहा गुणही मिळाले नव्हते आणि विशेष म्हणजे मॅकलारेनच्या दोन्ही चालकांचे खाते अद्याप उघडले नव्हते. फिसिकेला आठ गुणांसह दुसऱ्या स्थानावर होते, तर बॅरीकेलो सहा गुणांसह तिसऱ्या स्थानावर होते. कन्स्ट्रक्टर्स अजिंक्यपद स्पर्धेतही फेरारीने मोठी आघाडी घेतली होती. फेरारीचे २६ गुण होते; बेनेटन आठ गुणांसह दुसऱ्या आणि विलियम्स सात गुणांसह तिसऱ्या स्थानावर होते. मॅकलारेनच्या खात्यात एकही गुण नव्हता. युरोपातील हंगामाची सुरुवात सान मरिनो येथे झाली. हॅक्किनेन यांनी सलग तिसरे पोल पोझिशन मिळवले. मिखाएल शुमाखर यांनी मॅकलारेनच्या दोन्ही गाड्यांच्या मध्ये तिसरे स्थान मिळवले, तर बॅरीकेलो चौथ्या स्थानावर होते. सुरुवातीला हॅक्किनेन आणि शुमाखर यांनी आपापली स्थाने कायम राखली, तर बॅरीकेलो यांनी कुल्टहार्ड यांना मागे टाकले. त्यानंतरची शर्यत हॅक्किनेन आणि शुमाखर यांच्यातील चुरशीची लढत ठरली. खड्ड्यांमधील दुसऱ्या थांब्यांच्या वेळी वेगवान प्रवेश आणि बाहेर पडण्याच्या फेऱ्यांमुळे शुमाखर यांना आघाडी मिळवता आली. त्यांनी विजय मिळवला. हॅक्किनेन दुसऱ्या, तर कुल्टहार्ड तिसऱ्या स्थानावर राहिले; बॅरीकेलो चौथ्या स्थानावर होते. चौथी फेरी ब्रिटनमध्ये झाली. ओल्या आणि कोरड्या अशा दोन्ही परिस्थितींमध्ये झालेल्या पात्रता सत्रात बॅरीकेलो यांनी कारकिर्दीतील तिसरे पोल पोझिशन मिळवले. त्यांनी फ्रेट्झेन यांना सेकंदाच्या केवळ तीन हजारांश फरकाने मागे टाकले. मॅकलारेनच्या गाड्या दुसऱ्या रांगेत होत्या; हॅक्किनेन कुल्टहार्ड यांच्या पुढे होते. मिखाएल शुमाखर यांना केवळ पाचवे स्थान मिळवता आले. शर्यतीच्या सुरुवातीला आघाडीवरील दोन्ही चालकांनी चांगली सुरुवात करून आपली स्थाने कायम राखली. कुल्टहार्ड यांनी आपल्या सहकाऱ्याला मागे टाकले, तर शुमाखर तीन स्थानांनी खाली घसरले. फ्रेट्झेन दोन थांब्यांची रणनीती वापरत असल्यामुळे त्यांनी खड्ड्यांमध्ये थांबा घेतला. त्यामुळे बॅरीकेलो आघाडीवर आले आणि त्यांच्या मागे कुल्टहार्ड व हॅक्किनेन होते. बॅरीकेलो यांनी आघाडीतील अंतर कायम ठेवले; मात्र त्यांच्या गाडीला इंजिन आणि हायड्रॉलिक यंत्रणेशी संबंधित समस्या येऊ लागल्या. तीसाव्या फेरीत स्टोव येथे बाहेरच्या बाजूने उत्कृष्टरीत्या पुढे जात कुल्टहार्ड यांनी आघाडी मिळवली. दोन फेऱ्यांनंतर त्यांनी खड्ड्यांमध्ये थांबा घेतला आणि त्यामुळे पुन्हा बॅरीकेलो आघाडीवर आले. मात्र, बॅरीकेलो यांची गाडी हळूहळू कमजोर होत होती. पस्तिसाव्या फेरीत लफिल्ड येथे त्यांची गाडी घसरली. त्यांनी गाडी खड्ड्यांमधील थांब्याच्या ठिकाणी आणली, पण त्यांचा संघ तयार नव्हता. थांबा पूर्ण होईपर्यंत त्यांनी वाट पाहिली; मात्र हायड्रॉलिक यंत्रणा पूर्णपणे निकामी झाल्यामुळे त्यांना गाडी पुन्हा सुरू करता आली नाही. त्यामुळे त्यांना शर्यतीतून माघार घ्यावी लागली. आता फ्रेट्झेन आघाडीवर होते; पण दुसऱ्या थांब्यानंतर ते मॅकलारेनच्या दोन्ही गाड्या आणि फेरारीच्या शुमाखर यांच्या मागे चौथ्या स्थानावर परतले. शेवटच्या सहा फेऱ्या बाकी असताना फ्रेट्झेन यांचा गिअरबॉक्स निकामी झाला आणि त्यांना शर्यत सोडावी लागली. कुल्टहार्ड यांनी सलग दुसऱ्यांदा आपल्या मायदेशातील शर्यत जिंकली. हॅक्किनेन दुसऱ्या स्थानावर राहिले आणि मॅकलारेनने पहिले-दुसरे स्थान मिळवले. शुमाखर यांनी तिसरे स्थान मिळवले. या विजयामुळे कुल्टहार्ड १४ गुणांसह गुणतालिकेत दुसऱ्या स्थानावर पोहोचले; मात्र ३४ गुण मिळवलेल्या मिखाएल शुमाखर यांच्यापेक्षा ते अजूनही २० गुणांनी मागे होते. हॅक्किनेन यांचे १२ गुण होते, तर बॅरीकेलो आणि राल्फ शुमाखर यांचे प्रत्येकी नऊ गुण होते. कन्स्ट्रक्टर्स अजिंक्यपद स्पर्धेत फेरारीचे ४३ गुण होते, तर मॅकलारेनचे २६ गुण होते. === फेऱ्या ५ ते ८ === पाचवी फेरी स्पेनमध्ये झाली. मिखाएल शुमाखर यांनी या वर्षातील पहिले पोल पोझिशन मिळवले. त्यांच्या मागे हॅक्किनेन, बॅरीकेलो आणि कुल्टहार्ड होते. फ्रान्समध्ये झालेल्या विमान अपघातानंतर कुल्टहार्ड पूर्णपणे तंदुरुस्त नव्हते. सुरुवात झाल्यानंतर शुमाखर आणि हॅक्किनेन यांनी अनुक्रमे पहिले आणि दुसरे स्थान कायम राखले; मात्र त्यांच्या सहकाऱ्यांना राल्फ शुमाखर यांनी मागे टाकले. खड्ड्यांमधील दुसऱ्या थांब्यादरम्यान मिखाएल शुमाखर यांची गाडी बंद पडली आणि त्यामुळे हॅक्किनेन यांनी आघाडी मिळवली. थांबे पूर्ण झाल्यानंतर मिखाएल शुमाखर यांना टायरच्या समस्येचा सामना करावा लागला आणि कुल्टहार्ड, राल्फ शुमाखर व बॅरीकेलो यांनी त्यांना मागे टाकले. त्यानंतर त्यांनी खड्ड्यांमध्ये थांबा घेतला आणि पाचव्या स्थानावर पुन्हा शर्यतीत सहभागी झाले. हॅक्किनेन यांनी हंगामातील पहिला विजय मिळवला. कुल्टहार्ड यांनी सलग दुसऱ्यांदा मॅकलारेनला पहिले-दुसरे स्थान मिळवून दिले, तर बॅरीकेलो यांनी पोडियमवरील तिसरे स्थान पटकावले. मिखाएल शुमाखर आपल्या भावाच्या मागे पाचव्या स्थानावर राहिले. त्यानंतर जर्मनीतील न्यूर्बुर्गरिंग येथे युरोपियन ग्रांप्री आयोजित करण्यात आली. कुल्टहार्ड यांनी मिखाएल शुमाखर, हॅक्किनेन आणि बॅरीकेलो यांच्यापुढे पोल पोझिशन मिळवले. कुल्टहार्ड यांची सुरुवात चांगली झाली नाही आणि शुमाखर यांनी लगेचच त्यांना मागे टाकले. मात्र, हॅक्किनेन यांनी अतिशय वेगवान सुरुवात करत दोघांनाही मागे टाकले. त्यानंतर पाऊस सुरू झाला. अकराव्या फेरीत चिकेनजवळ शुमाखर यांनी हॅक्किनेन यांना मागे टाकले. शुमाखर यांनी आघाडी कायम ठेवली, कुल्टहार्ड यांनी हॅक्किनेन यांना मागे टाकले आणि बॅरीकेलो नवव्या स्थानावर घसरले. समस्येमुळे कुल्टहार्ड यांचा वेग खूपच कमी झाला होता; हॅक्किनेन यांनी त्यांना पुन्हा मागे टाकले. आघाडीवरील स्थानांमध्ये यानंतर कोणताही बदल झाला नाही. शुमाखर यांनी विजय मिळवला आणि हॅक्किनेन दुसऱ्या स्थानावर राहिले. कुल्टहार्ड तिसऱ्या स्थानावर आले, परंतु त्यांना एक फेरी मागे टाकण्यात आले. बॅरीकेलो यांनी नवव्या स्थानावरून जोरदार पुनरागमन करत चौथे स्थान मिळवले. हंगामाचा एकतृतीयांशाहून अधिक भाग पूर्ण झाला असताना मिखाएल शुमाखर ४६ गुणांसह अजिंक्यपदाच्या गुणतालिकेत आघाडीवर होते. हॅक्किनेन २८ गुणांसह दुसऱ्या, कुल्टहार्ड २४ गुणांसह तिसऱ्या आणि बॅरीकेलो १६ गुणांसह चौथ्या स्थानावर होते. कन्स्ट्रक्टर्स अजिंक्यपद स्पर्धेत फेरारीचे ६२ गुण होते, मॅकलारेनचे ५२ गुण होते, तर विलियम्स १५ गुणांसह उर्वरित संघांमध्ये आघाडीवर होते. वैभवशाली मोनॅको ग्रांप्री ही हंगामातील सातवी फेरी होती. मिखाएल शुमाखर यांनी सहजपणे पोल पोझिशन मिळवले. जॉर्डन संघाच्या गाड्यांचा वेग सुधारला होता. त्रुल्ली यांनी कुल्टहार्ड यांच्यापुढे दुसरे स्थान मिळवले, तर फ्रेट्झेन चौथ्या आणि हॅक्किनेन पाचव्या स्थानावर होते. शर्यत सुरू झाल्यावर आघाडीवरील चालकांनी आपापली स्थाने कायम राखली; मात्र मधल्या गटात [[जेन्सन बटन]] यांनी [[पेड्रो डी ला रोसा]] यांच्या गाडीला धडक दिली. त्यामुळे डी ला रोसा यांची गाडी घसरली आणि मार्ग अडवला गेला. परिणामी, लाल झेंडा दाखवून शर्यत थांबवण्यात आली. दुसऱ्या सुरुवातीवेळी सर्व चालकांनी व्यवस्थित सुरुवात केली. पात्रता सत्रात जितक्या वेगवान वाटल्या होत्या, तितक्या जॉर्डनच्या गाड्या प्रत्यक्ष शर्यतीत नव्हत्या. त्रुल्ली यांची गाडी कुल्टहार्ड यांचा मार्ग अडवत होती आणि कुल्टहार्ड यांना त्यांना मागे टाकता येत नव्हते. शुमाखर प्रत्येक फेरीत सुमारे एक सेकंदाची आघाडी वाढवत दूर निघून गेले. त्यानंतर ३७व्या फेरीत गिअरबॉक्स निकामी झाल्यामुळे त्रुल्ली यांना शर्यत सोडावी लागली आणि कुल्टहार्ड यांचा मार्ग मोकळा झाला. कुल्टहार्ड यांनी शुमाखर यांच्याशी असलेले अंतर कमी केले; मात्र ३६ सेकंदांची आघाडी असल्यामुळे शुमाखर यांच्या ५५व्या फेरीत सस्पेन्शन निकामी होईपर्यंत ते फारसे काही करू शकले नाहीत. त्यामुळे शुमाखर यांना शर्यत सोडावी लागली. हॅक्किनेन समस्येमुळे वेग कमी होईपर्यंत पाचव्या स्थानावर होते. संघाने समस्या दुरुस्त करून त्यांना पुन्हा शर्यतीत पाठवले. दुसऱ्या स्थानावर असलेल्या फ्रेट्झेन यांनी शेवटच्या आठ फेऱ्या बाकी असताना आपली गाडी भिंतीवर आदळली. अनेक गाड्यांना शर्यत पूर्ण करता न आल्यामुळे ही शर्यत घटनांनी भरलेली ठरली. कुल्टहार्ड यांनी विजय मिळवला. बॅरीकेलो दुसऱ्या आणि [[जियानकार्लो फिसिकेला]] तिसऱ्या स्थानावर राहिले, तर हॅक्किनेन यांना सहाव्या स्थानावर समाधान मानावे लागले. यानंतर शर्यत उत्तर अमेरिकेत कॅनेडियन ग्रांप्रीसाठी पोहोचली. मिखाएल शुमाखर यांनी कुल्टहार्ड, बॅरीकेलो आणि हॅक्किनेन यांच्या पुढे पोल पोझिशन मिळवले. पहिल्या वळणापर्यंत पहिल्या दोन चालकांनी आपली ग्रिडवरील स्थाने कायम राखली; मात्र [[जॅक्स व्हिलनव्ह]] यांनी बॅरीकेलो आणि हॅक्किनेन यांना मागे टाकून तिसरे स्थान मिळवले. त्यामुळे आघाडीवरील दोन्ही चालकांना इतरांपासून अंतर वाढवता आले. त्यानंतर कुल्टहार्ड यांना दहा सेकंदांचा स्टॉप-अँड-गो दंड देण्यात आला, कारण त्यांच्या मेकॅनिकांनी संचलन फेरी सुरू होण्याच्या १५ सेकंदांपेक्षा कमी वेळ आधी त्यांच्या गाडीवर काम केले होते. दंड भोगल्यानंतर ते मधल्या गटात परतले. २५व्या फेरीत बॅरीकेलो यांनी व्हिलनव्ह यांना मागे टाकले; मात्र शुमाखर यांच्याशी त्यांचे अंतर २७ सेकंद होते. २८व्या फेरीत हॅक्किनेन यांनी व्हिलनव्ह यांच्याकडून तिसरे स्थान मिळवले. त्यानंतर पाऊस सुरू होईपर्यंत क्रमवारीत बदल झाला नाही. पाऊस सुरू झाल्यावर सर्व चालकांनी ओल्या हवामानासाठी योग्य टायर लावण्यासाठी खड्ड्यांमध्ये थांबे घेतले आणि क्रमवारीत मोठी उलथापालथ झाली. शुमाखर आघाडीवर राहिले; मात्र फिसिकेला यांनी बॅरीकेलो आणि हॅक्किनेन यांना मागे टाकले होते. त्रुल्ली पाचव्या स्थानावर होते. फिसिकेला यांच्या एका चुकीमुळे बॅरीकेलो यांना दुसरे स्थान मिळाले. मिखाएल शुमाखर यांनी हंगामातील पाचवा विजय मिळवला. बॅरीकेलो यांनी दुसरे स्थान मिळवून फेरारीला पहिले-दुसरे स्थान मिळवून दिले, तर फिसिकेला तिसऱ्या स्थानावर राहिले. हॅक्किनेन यांना चौथ्या स्थानावर समाधान मानावे लागले. हंगामाचा जवळजवळ अर्धा भाग पूर्ण झाला असताना मिखाएल शुमाखर यांनी गुणतालिकेत २२ गुणांची आघाडी घेतली होती. त्यांचे ५६ गुण होते, तर कुल्टहार्ड यांचे ३४ गुण होते. हॅक्किनेन आणि बॅरीकेलो अनुक्रमे ३२ आणि २८ गुणांसह फारसे मागे नव्हते. कन्स्ट्रक्टर्स अजिंक्यपद स्पर्धेत फेरारीचे ८४ गुण होते आणि मॅकलारेनच्या ६६ गुणांपेक्षा त्यांची आघाडी १८ गुणांची होती. [[बेनेटन फॉर्म्युला]] १८ गुणांसह तिसऱ्या स्थानावर होते. === फेऱ्या ९ ते १२ === पुढील शर्यत दिनदर्शिकेनुसार फ्रेंच ग्रांप्री होती. मिखाएल शुमाखरने सलग तिसरे पोल स्थान मिळवले, तर पुन्हा एकदा कुल्टहार्ड दुसऱ्या, बॅरीकेलो तिसऱ्या आणि हॅक्किनेन चौथ्या स्थानावर होते. शर्यत सुरू झाल्यावर शुमाखरने पहिले स्थान कायम राखले, परंतु कुल्टहार्डला बॅरीकेलोने मागे टाकले. शुमाखरने हळूहळू आपल्या सहकाऱ्यापासून अंतर वाढवत आघाडी निर्माण केली. इंधनाचे प्रमाण कमी झाल्यामुळे कुल्टहार्डच्या कारचे हाताळणे अधिक चांगले झाले आणि २२व्या फेरीत त्याने बॅरीकेलोला मागे टाकले. खड्ड्यात थांबण्याच्या फेऱ्यांदरम्यान बॅरीकेलो हॅक्किनेनच्या मागे पडला. शुमाखरच्या टायरवर मोठ्या प्रमाणात फोड आले होते, त्यामुळे मॅकलारेनच्या कार आणि बॅरीकेलो त्याच्या जवळ येऊ लागले. कुल्टहार्डने ॲडलेड हेअरपिनच्या बाहेरील बाजूने त्याला मागे टाकण्याचा प्रयत्न केला, परंतु शुमाखरने त्याला बाहेरच्या बाजूला ढकलले. कुल्टहार्ड यामुळे नाराज झाला आणि त्याने रागाने अनेक हातवारे केले. काही फेऱ्यांनंतर कुल्टहार्डने त्याच वळणावर आतील बाजूने पुढे जाण्याचा प्रयत्न केला आणि यशस्वीपणे शुमाखरला मागे टाकले. शर्यतीनंतर कुल्टहार्डने आपल्या हातवाऱ्यांबद्दल माफी मागितली. शर्यत संपायला १२ फेऱ्या बाकी असताना इंजिन निकामी होईपर्यंत शुमाखर दुसऱ्या स्थानावर होता. कुल्टहार्डने विजय मिळवला. हॅक्किनेनने मॅकलारेनला पहिले-दुसरे स्थान मिळवून दिले, तर बॅरीकेलोने पोडियमवरील तिसरे स्थान पूर्ण केले. ऑस्ट्रियातील ए१-रिंग येथे दहावी फेरी आयोजित करण्यात आली. हॅक्किनेन आणि कुल्टहार्ड यांनी पहिली दोन स्थाने मिळवून सुरुवात केली. ब्राझीलनंतर प्रथमच असे घडले होते. फेरारीच्या बॅरीकेलो आणि शुमाखर यांनी अनुक्रमे तिसऱ्या आणि चौथ्या स्थानावरून सुरुवात केली. सुरुवातीला मॅकलारेनच्या कारनी आपली स्थाने कायम ठेवली, परंतु त्यांच्या मागे मोठी गडबड झाली आणि त्यात फेरारीच्या कार केंद्रस्थानी होत्या. त्रुल्लीने बॅरीकेलोच्या कारच्या मागील भागाला धडक दिली, त्याच वेळी [[रिक्कार्डो झोन्टा]]ने शुमाखरला धडक दिली आणि त्याची कार फिरली. त्रुल्लीच्या मार्गात शुमाखरची कार फिरल्यामुळे दोन्ही चालकांमध्ये टक्कर झाली आणि दोघांनाही शर्यतीतून माघार घ्यावी लागली. त्यानंतर झालेल्या गोंधळात [[मिका सालो]] तिसऱ्या, तर [[पेड्रो डी ला रोसा]] चौथ्या स्थानावर आला. बॅरीकेलो नवव्या स्थानावर घसरला होता. मॅकलारेनच्या कार लवकरच इतरांपासून दूर गेल्या, तर डी ला रोसाने सालोला मागे टाकून तिसरे स्थान मिळवले. बॅरीकेलोने जोरदार पुनरागमन करत चौथे स्थान मिळवले. डी ला रोसाचे इंजिन निकामी झाल्यामुळे तो तिसऱ्या स्थानावरून बाहेर पडला आणि बॅरीकेलो तिसऱ्या स्थानावर आला. हॅक्किनेन आणि कुल्टहार्ड यांनी मॅकलारेनला चौथ्यांदा पहिले-दुसरे स्थान मिळवून दिले, तर बॅरीकेलो तिसरा आला. शर्यतीनंतर हॅक्किनेनच्या कारवरील एफआयएची सील गायब असल्याचे आढळल्यामुळे मॅकलारेनला दंड ठोठावण्यात आला आणि कन्स्ट्रक्टर्स चॅम्पियनशिपमधील त्यांचे १० गुण काढून घेण्यात आले; मात्र हॅक्किनेनचे वैयक्तिक गुण कमी करण्यात आले नाहीत. १७ पैकी १० शर्यती पूर्ण झाल्यानंतर मिखाएल शुमाखर ५६ गुणांसह चॅम्पियनशिपमध्ये आघाडीवर होता. कुल्टहार्ड ५० गुणांसह त्याच्यापेक्षा केवळ ६ गुणांनी मागे होता, तर हॅक्किनेन आणखी दोन गुणांनी मागे, म्हणजे ४८ गुणांसह होता. बॅरीकेलो ३६ गुणांसह चौथ्या आणि फिसिकेला १८ गुणांसह पाचव्या स्थानावर होता. कन्स्ट्रक्टर्स चॅम्पियनशिपमध्ये फेरारीची आघाडी आता केवळ ४ गुणांची होती. फेरारीचे ९२ गुण होते, तर मॅकलारेनचे ८८. विलियम्स १९ गुणांसह तिसऱ्या स्थानावर होते. पुढील शर्यत जर्मनीमध्ये झाली. कुल्टहार्डने मिखाएल शुमाखरच्या पुढे आपले दुसरे पोल स्थान मिळवले. कोरड्या आणि ओल्या परिस्थितींचा समावेश असलेल्या पात्रता फेरीत फिसिकेलाने हॅक्किनेनला मागे टाकून तिसरे स्थान मिळवले. हॅक्किनेनने कारकिर्दीतील सर्वोत्तम सुरुवातींपैकी एक सुरुवात केली आणि पहिल्या वळणापूर्वीच पहिल्या स्थानावर झेप घेतली. शुमाखरला मागून फिसिकेलाची धडक बसली आणि दोघेही भिंतीवर आदळले. त्यामुळे हॅक्किनेन आणि कुल्टहार्ड पहिल्या-दुसऱ्या स्थानावर होते आणि त्यांना आव्हान देणारा कोणीही उरला नव्हता. ४४ पैकी २५ फेऱ्या पूर्ण झाल्यानंतर मॅकलारेनच्या कार तिसऱ्या स्थानावरील त्रुल्लीपेक्षा अर्ध्या मिनिटाने पुढे होत्या. खराब पात्रता फेरीनंतर पुनरागमन करत असलेला बॅरीकेलो पाचव्या स्थानावर होता, तर डी ला रोसा चौथ्या स्थानावर होता. त्यानंतर असंतुष्ट मर्सिडीज-बेंझ कर्मचाऱ्याने हातात फलक घेऊन धावपट्टीवर प्रवेश केला. त्या व्यक्तीला तेथून हटवण्यात येईपर्यंत सुरक्षा कार तैनात करण्यात आली. सर्व चालकांनी खड्ड्यात थांबण्याची संधी घेतली; मात्र मॅकलारेनला एकाच वेळी आपल्या दोन्ही कार थांबवता न आल्यामुळे कुल्टहार्डचे मोठे नुकसान झाले. शर्यत पुन्हा सुरू झाल्यावर पाऊस पडू लागला. मात्र, पाऊस धावपट्टीच्या काही भागांपुरताच मर्यादित होता. बॅरीकेलो आणि फ्रेंट्झेन वगळता सर्व चालक खड्ड्यात थांबले. त्यामुळे बॅरीकेलो आघाडीवर, फ्रेंट्झेन दुसऱ्या, हॅक्किनेन तिसऱ्या, त्रुल्ली चौथ्या आणि कुल्टहार्ड पाचव्या स्थानावर आला. कोरड्या हवामानासाठीचे टायर वापरणारे चालक ओल्या हवामानासाठीचे टायर वापरणाऱ्या चालकांइतक्याच वेगाने फेऱ्या पूर्ण करत होते. पिवळे झेंडे असताना पुढे गेल्यामुळे त्रुल्लीला थांबा-आणि-पुढे जा असा दंड देण्यात आला. गिअरबॉक्स निकामी झाल्यामुळे फ्रेंट्झेनने दुसरे स्थान गमावले. त्यामुळे बॅरीकेलोने हॅक्किनेन आणि कुल्टहार्ड यांच्या पुढे राहून कारकिर्दीतील पहिला विजय मिळवला. पुढील फेरीसाठी चालक हंगेरीला गेले. मिखाएल शुमाखरने कुल्टहार्ड, हॅक्किनेन, राल्फ शुमाखर आणि बॅरीकेलो यांच्या पुढे पोल स्थान मिळवले. हॅक्किनेनने पुन्हा एकदा अतिशय वेगवान सुरुवात केली आणि पहिल्या वळणावर मिखाएल शुमाखर व कुल्टहार्ड या दोघांनाही मागे टाकले. हॅक्किनेनने आघाडी वाढवली, तर कुल्टहार्ड शुमाखरमुळे मागे अडकला. दुसऱ्या खड्डा-थांब्यांच्या फेरीत कुल्टहार्ड शुमाखरच्या पुढे जाऊ शकला असता; परंतु आधी [[गॅस्ट्रन मॅझाकान]] आणि त्यानंतर [[मार्क जीनी]] यांच्या मागे अडकल्यामुळे त्याचा वेळ वाया गेला. त्यामुळे तो शुमाखरच्या अगदी थोडासा मागे बाहेर आला. हॅक्किनेनने विजय मिळवला, तर शुमाखर आणि कुल्टहार्ड यांनी पोडियमवरील उर्वरित दोन स्थाने मिळवली. बॅरीकेलोने राल्फला मागे टाकून चौथे स्थान मिळवले. हॅक्किनेनच्या विजयामुळे तो आता चॅम्पियनशिपमध्ये ६४ गुणांसह आघाडीवर आला, तर शुमाखरचे ६२ गुण होते. कुल्टहार्ड ५८ गुणांसह तिसऱ्या आणि बॅरीकेलो ४९ गुणांसह चौथ्या स्थानावर होता. फिसिकेला १८ गुणांसह पाचव्या स्थानावर होता. कन्स्ट्रक्टर्स चॅम्पियनशिपमध्ये मॅकलारेनने फेरारीकडून आघाडी घेतली. मॅकलारेनचे ११२ गुण होते, तर फेरारीचे १११ गुण होते; म्हणजे मॅकलारेनची आघाडी केवळ १ गुणाची होती. विलियम्स २४ गुणांसह तिसऱ्या स्थानावर होते. === फेऱ्या १३ ते १७ === १७ पैकी १३वी फेरी बेल्जियममध्ये झाली. हॅक्किनेनने पोल स्थान मिळवले. त्याच्या आनंदात भर घालत त्रुल्ली आणि बटन यांनी दुसरे आणि तिसरे स्थान मिळवले, त्यामुळे मिखाएल शुमाखर आणि कुल्टहार्ड अनुक्रमे चौथ्या आणि पाचव्या स्थानावर घसरले. सुरुवातीला पाऊस पडत होता, परंतु पहिल्या पाच चालकांनी आपापली स्थाने कायम ठेवली. हॅक्किनेनने लगेचच आघाडी वाढवण्यास सुरुवात केली. पाचव्या फेरीत बटनने त्रुल्लीला मागे टाकण्याचा प्रयत्न केला आणि दोघांची टक्कर झाली. त्रुल्ली शर्यतीतून बाहेर पडला, तर बटनची काही स्थाने घसरली. शुमाखर आणि कुल्टहार्ड यांनी अनुक्रमे दुसरे आणि तिसरे स्थान मिळवले. शुमाखरने हॅक्किनेनच्या जवळ जाण्यास सुरुवात केली आणि १२व्या फेरीत हॅक्किनेनची कार किंचित फिरल्यावर त्याने आघाडी घेतली. धावपट्टी सुकू लागल्यावर सर्व चालकांनी ओल्या हवामानासाठीचे टायर बदलून कोरड्या हवामानासाठीचे टायर बसवले. कुल्टहार्डने खूप उशिरा खड्ड्यात थांबा घेतला आणि तो तिसऱ्या स्थानावरून नवव्या स्थानावर घसरला. कोरड्या धावपट्टीवर हॅक्किनेनचा वेग शुमाखरपेक्षा अधिक होता आणि त्याने शुमाखरचा पाठलाग सुरू केला. चार फेऱ्या बाकी असताना हॅक्किनेनने पुढे जाण्याचा प्रयत्न केला, परंतु शुमाखरने त्याची कार त्याच्या दिशेने वळवली आणि ताशी २०० मैल वेगाने त्याला गवतावर जाण्यास भाग पाडले. पुढील फेरीत, [[रिक्कार्डो झोन्टा]]च्या कारजवळून जाताना दोघांनी धावपट्टीच्या विरुद्ध बाजू निवडल्या. दोघे वळणावर वळले तेव्हा हॅक्किनेन पुढे होता. हॅक्किनेनने शर्यत जिंकली, तर शुमाखरला दुसऱ्या स्थानावर समाधान मानावे लागले. राल्फ तिसऱ्या स्थानावर आला आणि कुल्टहार्डने पुनरागमन करत चौथे स्थान मिळवले. [[File:Jos Verstappen 2000 Monza (cropped).jpg|thumb|left|[[२००० इटालियन ग्रांप्री|इटालियन ग्रांप्री]]मध्ये [[जो व्हर्सटॅपन]]ने चौथे स्थान मिळवले. हा त्याच्या संघाचा त्या हंगामातील सर्वोत्तम निकाल होता.]] पुढील फेरी इटलीमध्ये, फेरारीच्या मायभूमीत झाली. फेरारीच्या चालकांनी निराश केले नाही. शुमाखर आणि बॅरीकेलो यांनी हंगामातील त्यांचे पहिले पहिले-दुसरे सुरुवातीचे स्थान मिळवले. त्यांच्या मागे हॅक्किनेन, व्हिलनव्ह आणि कुल्टहार्ड होते. सुरुवातीला शुमाखर आणि मॅकलारेनच्या कारनी चांगली सुरुवात केली, परंतु बॅरीकेलो आणि व्हिलनव्ह यांची सुरुवात खराब झाली. शुमाखर आणि हॅक्किनेन पहिल्या-दुसऱ्या स्थानावर होते, तर कुल्टहार्ड तिसऱ्या स्थानावर होता. दुसऱ्या चिकेनमध्ये फ्रेंट्झेनने ब्रेक लावण्यास थोडा उशीर केला आणि शेजारी शेजारी धावत असलेल्या बॅरीकेलो व त्रुल्ली यांच्या कारना मागून धडक दिली. तिन्ही कार फिरल्या आणि या गोंधळात कुल्टहार्डची कारही धडकेत सापडली. नंतर असे समोर आले की या टक्करमधील एका चाकाचा छातीवर आघात झाल्याने अग्निशमन आणि बचाव पथकातील अधिकारी पाओलो घिस्लिम्बर्टी यांचा मृत्यू झाला होता. या अपघातांच्या मालिकेनंतर आघाडीवरील तीन चालक होते: मिखाएल शुमाखर, हॅक्किनेन आणि राल्फ शुमाखर. सुरक्षा कारच्या मागे १० फेऱ्या पूर्ण झाल्यानंतर शर्यत पुन्हा सुरू झाली. मिखाएल शुमाखर आणि हॅक्किनेन यांनी लगेचच इतर चालकांपासून अंतर वाढवले. हॅक्किनेनने शुमाखरपेक्षा अधिक वेगाने धावण्याचा प्रयत्न केला, परंतु तो शुमाखरइतका वेगवान नव्हता. मिखाएल शुमाखरने त्या वर्षातील सहावा विजय मिळवला. हॅक्किनेन दुसरा आणि राल्फ तिसरा आला. शर्यतीनंतर पत्रकार परिषदेत शुमाखरला आपण [[आयर्टोन सेन्ना]] यांच्या ४१ विजयांच्या विक्रमाशी बरोबरी केली असल्याचे सांगण्यात आले. घिस्लिम्बर्टी यांच्या मृत्यूची बातमीही समजल्यावर शुमाखरला अश्रू अनावर झाले. आता आणखी तीन शर्यती बाकी असताना हॅक्किनेनने मिखाएल शुमाखरवर दोन गुणांची आघाडी कायम ठेवली होती. हॅक्किनेनचे ८० गुण होते, तर शुमाखरचे ७८. कुल्टहार्ड आता विजेतेपदाच्या शर्यतीतून जवळजवळ बाहेर पडला होता. तो ६१ गुणांसह तिसऱ्या स्थानावर होता. बॅरीकेलो ४९ गुणांसह चौथ्या, राल्फ २० गुणांसह पाचव्या आणि फिसिकेला १८ गुणांसह सहाव्या स्थानावर होता. कन्स्ट्रक्टर्स चॅम्पियनशिपमध्ये मॅकलारेनचे १३१ गुण होते आणि १२७ गुण असलेल्या फेरारीवर त्यांची चार गुणांची आघाडी होती. विलियम्स ३० गुणांसह तिसऱ्या स्थानावर होते. १५वी फेरी युनायटेड स्टेट्स ग्रांप्री होती. मिखाएल शुमाखरने हंगामातील सातवे पोल स्थान मिळवले. कुल्टहार्ड दुसऱ्या, तर हॅक्किनेन आणि बॅरीकेलो अनुक्रमे तिसऱ्या आणि चौथ्या स्थानावर होते. शर्यतीपूर्वी पाऊस पडल्यामुळे सर्व चालकांनी ओल्या हवामानासाठीच्या टायरवरून सुरुवात केली. शर्यतीच्या सुरुवातीला लाल दिवे नेहमीपेक्षा जास्त वेळ सुरू राहिले आणि कुल्टहार्डने थोडी घाई करून कार सुरू केली. त्यामुळे त्याने आघाडी घेतली, परंतु त्याला दंड मिळणार हे स्पष्ट होते. तो शुमाखर आणि हॅक्किनेन यांच्या पुढे होता. दंड भोगावा लागणार हे माहीत असल्यामुळे त्याने शुमाखरचा मार्ग रोखून धरला, जेणेकरून त्याचा सहकारी हॅक्किनेन जवळ येऊ शकेल. मात्र, शुमाखरने त्याला तसे करू दिले नाही आणि सातव्या फेरीत पहिल्याच वळणावर कुल्टहार्डला मागे टाकले. धावपट्टी सुकू लागल्यावर हॅक्किनेनने कोरड्या हवामानासाठीचे टायर बसवण्यासाठी खड्ड्यात थांबा घेतला. तो [[गॅस्ट्रन मॅझाकान]]च्या मागे पुन्हा धावपट्टीवर आला आणि तिथेच अडकून पडला. कुल्टहार्डला लवकरच दंड भोगावा लागला आणि तो विजयाच्या स्पर्धेतून बाहेर पडला. फेरारीच्या चालकांनी खड्ड्यात थांबण्यासाठी उशीर केला. शुमाखर दहा सेकंदांनी आघाडीवर असताना बॅरीकेलो पुन्हा धावपट्टीवर आला, तेव्हा तो मधल्या गटात होता. कोरड्या हवामानासाठीचे टायर बसवल्यानंतर मिखाएल शुमाखर, हॅक्किनेन आणि राल्फ शुमाखर हे पहिले तीन चालक होते. हॅक्किनेनने सलग अनेक सर्वात वेगवान फेऱ्या पूर्ण केल्या आणि दहा सेकंदांची तूट कमी करून दहा फेऱ्यांत ती चार सेकंदांपर्यंत आणली. मात्र, २५व्या फेरीत त्याचे इंजिन निकामी झाले. त्यामुळे मिखाएल शुमाखर आपल्या भावापेक्षा मोठ्या आघाडीवर राहिला. शर्यत संपायला १२ फेऱ्या बाकी असताना राल्फचे इंजिनही निकामी झाले आणि फ्रेंट्झेनला दुसरे स्थान मिळाले. मात्र, जोरदार वेगाने पुढे येणाऱ्या बॅरीकेलोने लवकरच फ्रेंट्झेनला मागे टाकले. शर्यतीच्या अखेरीस शुमाखरची कार फिरली, परंतु ती कशालाही धडकली नाही आणि तो शर्यतीत टिकून राहिला. त्याने विजय मिळवला. बॅरीकेलोने फेरारीला पहिले-दुसरे स्थान मिळवून दिले, तर फ्रेंट्झेनने पोडियमवरील तिसरे स्थान पूर्ण केले. या विजयासोबतच हॅक्किनेनने शर्यतीतून माघार घेतल्यामुळे शुमाखरची आघाडी आठ गुणांपर्यंत वाढली. त्यामुळे पुढील शर्यत जिंकल्यास त्याला विजेतेपद मिळणार होते. या निकालामुळे फेरारीने कन्स्ट्रक्टर्स चॅम्पियनशिपमध्येही आघाडी घेतली. हंगामातील शेवटच्या आधीची फेरी जपानमध्ये झाली. मिखाएल शुमाखरने हॅक्किनेनला ०.००९ सेकंदांनी मागे टाकून पोल स्थान मिळवले. कुल्टहार्ड तिसऱ्या आणि बॅरीकेलो चौथ्या स्थानावर होते. आकाश ढगाळ असताना शर्यत सुरू झाली आणि पाऊस पडण्याची शक्यता होती. हॅक्किनेनने शुमाखरपेक्षा चांगली सुरुवात करून आघाडी घेतली. कुल्टहार्डने तिसरे स्थान कायम ठेवले. विजेतेपदासाठी स्पर्धा करणारे हॅक्किनेन आणि शुमाखर इतर चालकांपासून प्रत्येक फेरीला एका सेकंदापेक्षा अधिक अंतर वाढवत दूर गेले. त्यांच्यातील अंतर दोन ते तीन सेकंद होते. खड्ड्यात थांबण्याच्या पहिल्या फेरीमुळे परिस्थितीत कोणताही बदल झाला नाही. त्यानंतर धावपट्टीवर हलका पाऊस सुरू झाला आणि शुमाखरने हॅक्किनेनच्या जवळ जाण्यास सुरुवात केली. शुमाखरने हॅक्किनेननंतर तीन फेऱ्यांनी दुसरा खड्डा-थांबा घेतला. थांबण्यापूर्वी तो हॅक्किनेनच्या दोन सेकंद मागे होता, परंतु पुन्हा धावपट्टीवर आल्यावर तो चार सेकंदांनी पुढे होता. शुमाखरने शर्यत आणि विश्वविजेतेपद दोन्ही जिंकले. हॅक्किनेन आणि कुल्टहार्ड यांनी पोडियमवरील उर्वरित दोन स्थाने मिळवली. बॅरीकेलो चौथ्या स्थानावर आला. ==हंगामाचे निकाल== ===ग्रांप्री=== {| class="wikitable" |- ! शर्यत क्र. ! ग्रांप्री ! पोल पोझिशन ! जलद फेरी ! विजेता चालक ! विजेता कारनिर्माता ! माहिती |- ! १ | {{flagicon|AUS}} [[ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री]] | {{flagicon|FIN}} [[मिका हॅक्किनेन]] | {{flagicon|BRA}} [[रुबेन्स बॅरीकेलो]] | {{flagicon|DEU}} [[मिखाएल शुमाखर]] | {{flagicon|ITA}} [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | [[२००० ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री|माहिती]] |- ! २ | {{flagicon|BRA}} [[ब्राझिलियन ग्रांप्री]] | {{flagicon|FIN}} [[मिका हॅक्किनेन]] | {{flagicon|DEU}} [[मिखाएल शुमाखर]] | {{flagicon|DEU}} [[मिखाएल शुमाखर]] | {{flagicon|ITA}} [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | [[२००० ब्राझिलियन ग्रांप्री|माहिती]] |- ! ३ | {{flagicon|ITA}} [[सान मरिनो ग्रांप्री]] | {{flagicon|FIN}} [[मिका हॅक्किनेन]] | {{flagicon|FIN}} [[मिका हॅक्किनेन]] | {{flagicon|DEU}} [[मिखाएल शुमाखर]] | {{flagicon|ITA}} [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | [[२००० सान मरिनो ग्रांप्री|माहिती]] |- ! ४ | {{flagicon|GBR}} [[ब्रिटिश ग्रांप्री]] | {{flagicon|BRA}} [[रुबेन्स बॅरीकेलो]] | {{flagicon|FIN}} [[मिका हॅक्किनेन]] | {{flagicon|GBR}} [[डेव्हिड कुल्टहार्ड]] | {{flagicon|GBR}} [[मॅकलारेन]]-[[मर्सिडीज-बेंझ]] | [[२००० ब्रिटिश ग्रांप्री|माहिती]] |- ! ५ | {{flagicon|ESP}} [[स्पॅनिश ग्रांप्री]] | {{flagicon|DEU}} [[मिखाएल शुमाखर]] | {{flagicon|FIN}} [[मिका हॅक्किनेन]] | {{flagicon|FIN}} [[मिका हॅक्किनेन]] | {{flagicon|GBR}} [[मॅकलारेन]]-[[मर्सिडीज-बेंझ]] | [[२००० स्पॅनिश ग्रांप्री|माहिती]] |- ! ६ | {{flagicon|DEU}} [[युरोपियन ग्रांप्री]] | {{flagicon|GBR}} [[डेव्हिड कुल्टहार्ड]] | {{flagicon|DEU}} [[मिखाएल शुमाखर]] | {{flagicon|DEU}} [[मिखाएल शुमाखर]] | {{flagicon|ITA}} [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | [[२००० युरोपियन ग्रांप्री|माहिती]] |- ! ७ | {{flagicon|MCO}} [[मोनॅको ग्रांप्री]] | {{flagicon|DEU}} [[मिखाएल शुमाखर]] | {{flagicon|FIN}} [[मिका हॅक्किनेन]] | {{flagicon|GBR}} [[डेव्हिड कुल्टहार्ड]] | {{flagicon|GBR}} [[मॅकलारेन]]-[[मर्सिडीज-बेंझ]] | [[२००० मोनॅको ग्रांप्री|माहिती]] |- ! ८ | {{flagicon|CAN}} [[कॅनेडियन ग्रांप्री]] | {{flagicon|DEU}} [[मिखाएल शुमाखर]] | {{flagicon|FIN}} [[मिका हॅक्किनेन]] | {{flagicon|DEU}} [[मिखाएल शुमाखर]] | {{flagicon|ITA}} [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | [[२००० कॅनेडियन ग्रांप्री|माहिती]] |- ! ९ | {{flagicon|FRA}} [[फ्रेंच ग्रांप्री]] | {{flagicon|DEU}} [[मिखाएल शुमाखर]] | {{flagicon|GBR}} [[डेव्हिड कुल्टहार्ड]] | {{flagicon|GBR}} [[डेव्हिड कुल्टहार्ड]] | {{flagicon|GBR}} [[मॅकलारेन]]-[[मर्सिडीज-बेंझ]] | [[२००० फ्रेंच ग्रांप्री|माहिती]] |- ! १० | {{flagicon|AUT}} [[ऑस्ट्रियन ग्रांप्री]] | {{flagicon|FIN}} [[मिका हॅक्किनेन]] | {{flagicon|GBR}} [[डेव्हिड कुल्टहार्ड]] | {{flagicon|FIN}} [[मिका हॅक्किनेन]] | {{flagicon|GBR}} [[मॅकलारेन]]-[[मर्सिडीज-बेंझ]] | [[२००० ऑस्ट्रियन ग्रांप्री|माहिती]] |- ! ११ | {{flagicon|DEU}} [[जर्मन ग्रांप्री]] | {{flagicon|GBR}} [[डेव्हिड कुल्टहार्ड]] | {{flagicon|BRA}} [[रुबेन्स बॅरीकेलो]] | {{flagicon|BRA}} [[रुबेन्स बॅरीकेलो]] | {{flagicon|ITA}} [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | [[२००० जर्मन ग्रांप्री|माहिती]] |- ! १२ | {{flagicon|HUN}} [[हंगेरियन ग्रांप्री]] | {{flagicon|DEU}} [[मिखाएल शुमाखर]] | {{flagicon|FIN}} [[मिका हॅक्किनेन]] | {{flagicon|FIN}} [[मिका हॅक्किनेन]] | {{flagicon|GBR}} [[मॅकलारेन]]-[[मर्सिडीज-बेंझ]] | [[२००० हंगेरियन ग्रांप्री|माहिती]] |- ! १३ | {{flagicon|BEL}} [[बेल्जियम ग्रांप्री]] | {{flagicon|FIN}} [[मिका हॅक्किनेन]] | {{flagicon|BRA}} [[रुबेन्स बॅरीकेलो]] | {{flagicon|FIN}} [[मिका हॅक्किनेन]] | {{flagicon|GBR}} [[मॅकलारेन]]-[[मर्सिडीज-बेंझ]] | [[२००० बेल्जियम ग्रांप्री|माहिती]] |- ! १४ | {{flagicon|ITA}} [[इटालियन ग्रांप्री]] | {{flagicon|DEU}} [[मिखाएल शुमाखर]] | {{flagicon|FIN}} [[मिका हॅक्किनेन]] | {{flagicon|DEU}} [[मिखाएल शुमाखर]] | {{flagicon|ITA}} [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | [[२००० इटालियन ग्रांप्री|माहिती]] |- ! १५ | {{flagicon|USA}} [[युनायटेड स्टेट्स ग्रांप्री]] | {{flagicon|DEU}} [[मिखाएल शुमाखर]] | {{flagicon|GBR}} [[डेव्हिड कुल्टहार्ड]] | {{flagicon|DEU}} [[मिखाएल शुमाखर]] | {{flagicon|ITA}} [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | [[२००० युनायटेड स्टेट्स ग्रांप्री|माहिती]] |- ! १६ | {{flagicon|JPN}} [[जपानी ग्रांप्री]] | {{flagicon|DEU}} [[मिखाएल शुमाखर]] | {{flagicon|FIN}} [[मिका हॅक्किनेन]] | {{flagicon|DEU}} [[मिखाएल शुमाखर]] | {{flagicon|ITA}} [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | [[२००० जपानी ग्रांप्री|माहिती]] |- ! १७ | {{flagicon|MYS}} [[मलेशियन ग्रांप्री]] | {{flagicon|DEU}} [[मिखाएल शुमाखर]] | {{flagicon|FIN}} [[मिका हॅक्किनेन]] | {{flagicon|DEU}} [[मिखाएल शुमाखर]] | {{flagicon|ITA}} [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | [[२००० मलेशियन ग्रांप्री|माहिती]] |- |colspan="7" style="background-color:#EAECF0;text-align:center"|'''संदर्भ:<ref>{{cite web|title=फॉर्म्युला वनचे २००० मधील निकाल|url=https://motorsportstats.com/series/formula-one/results/2000|publisher=Motorsport Stats|access-date=3 April 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20230106190900/https://motorsportstats.com/series/formula-one/results/2000|archive-date=2023-01-06|url-status=dead}}</ref>''' |} ===गुण प्रणाली=== मुख्य शर्यतीत पहिल्या ६ वर्गीकृतचालकाला गुण देण्यात आले.`<ref name=SportingRegulations>[https://web.archive.org/web/19980214231818/http://www3.fia.com/regle/reg_spt/F1spt-a.htm २००० एफआयए फॉर्म्युला वन विश्व अजिंक्यपद स्पर्धेचे क्रीडा नियम] २२ ऑक्टोबर २०११ रोजी पाहिले.</ref>` {|class="wikitable" !निकालातील स्थान |style="background-color:#ffffbf" align="center"|'''१ला''' |style="background-color:#dfdfdf" align="center"|'''२रा''' |style="background-color:#ffdf9f" align="center"|'''३रा''' |style="background-color:#dfffdf" align="center"|'''४था''' |style="background-color:#dfffdf" align="center"|'''५वा''' |style="background-color:#dfffdf" align="center"|'''६वा''' |- !गुण |style="background-color:#ffffbf" align="center"|१० |style="background-color:#dfdfdf" align="center"|६ |style="background-color:#ffdf9f" align="center"|४ |style="background-color:#dfffdf" align="center"|३ |style="background-color:#dfffdf" align="center"|२ |style="background-color:#dfffdf" align="center"|१ |} ===चालक=== {| |- | {|class="wikitable" style="font-size: 85%" |- valign="top" !valign="middle"| स्थान !valign="middle"| चालक ! [[२००० ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री|ऑस्ट्रे]]<br />{{flagicon|AUS}} ! [[२००० ब्राझिलियन ग्रांप्री|ब्राझि]]<br />{{flagicon|BRA}} ! [[२००० सान मरिनो ग्रांप्री|मरिनो]]<br />{{flagicon|ITA}} ! [[२००० ब्रिटिश ग्रांप्री|ब्रिटिश]]<br />{{flagicon|GBR}} ! [[२००० स्पॅनिश ग्रांप्री|स्पॅनिश]] <br />{{flagicon|ESP}} ! [[२००० युरोपियन ग्रांप्री|युरोपि]]<br />{{flagicon|DEU}} ! [[२००० मोनॅको ग्रांप्री|मोनॅको]]<br />{{flagicon|MCO}} ! [[२००० कॅनेडियन ग्रांप्री|कॅनेडि]]<br />{{flagicon|CAN}} ! [[२००० फ्रेंच ग्रांप्री|फ्रेंच]]<br />{{flagicon|FRA}} ! [[२००० ऑस्ट्रियन ग्रांप्री|ऑस्ट्रि]]<br />{{flagicon|AUT}} ! [[२००० जर्मन ग्रांप्री|जर्मन]]<br />{{flagicon|DEU}} ! [[२००० हंगेरियन ग्रांप्री|हंगेरि]]<br />{{flagicon|HUN}} ! [[२००० बेल्जियम ग्रांप्री|बेल्जि]]<br />{{flagicon|BEL}} ! [[२००० इटालियन ग्रांप्री|इटालि]] <br />{{flagicon|ITA}} ! [[२००० युनायटेड स्टेट्स ग्रांप्री|यु.एस.ए.]]<br />{{flagicon|USA}} ! [[२००० जपानी ग्रांप्री|जपान]]<br />{{flagicon|JPN}} ! [[२००० मलेशियन ग्रांप्री|मले]]<br />{{flagicon|MYS}} !valign="middle"| गुण |- ! १ |align="left"| {{flagicon|DEU}} [[मिखाएल शुमाखर]] |style="background:#ffffbf;"| १ |style="background:#ffffbf;"| ''१'' |style="background:#ffffbf;"| १ |style="background:#ffdf9f;"| ३ |style="background:#dfffdf;"| '''५''' |style="background:#ffffbf;"| ''१'' |style="background:#efcfff;"| '''मा.''' |style="background:#ffffbf;"| '''१''' |style="background:#efcfff;"| '''मा.''' |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#dfdfdf;"| '''२''' |style="background:#dfdfdf;"| २ |style="background:#ffffbf;"| '''१''' |style="background:#ffffbf;"| '''१''' |style="background:#ffffbf;"| '''१''' |style="background:#ffffbf;"| '''१''' |align="right"| '''१०८''' |- ! २ |align="left"| {{flagicon|FIN}} [[मिका हॅक्किनेन]] |style="background:#efcfff;"| '''मा.''' |style="background:#efcfff;"| '''मा.''' |style="background:#dfdfdf;"| '''''२''''' |style="background:#dfdfdf;"| ''२'' |style="background:#ffffbf;"| ''१'' |style="background:#dfdfdf;"| २ |style="background:#dfffdf;"| ''६'' |style="background:#dfffdf;"| ''४'' |style="background:#dfdfdf;"| २ |style="background:#ffffbf;"| '''१''' |style="background:#dfdfdf;"| २ |style="background:#ffffbf;"| ''१'' |style="background:#ffffbf;"| '''१''' |style="background:#dfdfdf;"| ''२'' |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#dfdfdf;"| ''२'' |style="background:#dfffdf;"| ''४'' |align="right"| '''८९''' |- ! ३ |align="left"| {{flagicon|GBR}} [[डेव्हिड कुल्टहार्ड]] |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#000000; color:white"| अ.घो. |style="background:#ffdf9f;"| ३ |style="background:#ffffbf;"| १ |style="background:#dfdfdf;"| २ |style="background:#ffdf9f;"| '''३''' |style="background:#ffffbf;"| १ |style="background:#cfcfff;"| ७ |style="background:#ffffbf;"| ''१'' |style="background:#dfdfdf;"| ''२'' |style="background:#ffdf9f;"| '''३''' |style="background:#ffdf9f;"| ३ |style="background:#dfffdf;"| ४ |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#dfffdf;"| ''५'' |style="background:#ffdf9f;"| ३ |style="background:#dfdfdf;"| २ |align="right"| '''७३''' |- ! ४ |align="left"| {{flagicon|BRA}} [[रुबेन्स बॅरीकेलो]] |style="background:#dfdfdf;"| ''२'' |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#dfffdf;"| ४ |style="background:#efcfff;"| '''मा.''' |style="background:#ffdf9f;"| ३ |style="background:#dfffdf;"| ४ |style="background:#dfdfdf;"| २ |style="background:#dfdfdf;"| २ |style="background:#ffdf9f;"| ३ |style="background:#ffdf9f;"| ३ |style="background:#ffffbf;"| ''१'' |style="background:#dfffdf;"| ४ |style="background:#efcfff;"| ''मा.'' |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#dfdfdf;"| २ |style="background:#dfffdf;"| ४ |style="background:#ffdf9f;"| ३ |align="right"| '''६२''' |- ! ५ |align="left"| {{flagicon|DEU}} [[राल्फ शुमाखर]] |style="background:#ffdf9f;"| ३ |style="background:#dfffdf;"| ५ |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#dfffdf;"| ४ |style="background:#dfffdf;"| ४ |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#cfcfff;"| १४^† |style="background:#dfffdf;"| ५ |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#cfcfff;"| ७ |style="background:#dfffdf;"| ५ |style="background:#ffdf9f;"| ३ |style="background:#ffdf9f;"| ३ |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#efcfff;"| मा. |align="right"| '''२४''' |- ! ६ |align="left"| {{flagicon|ITA}} [[जियानकार्लो फिसिकेला]] |style="background:#dfffdf;"| ५ |style="background:#dfdfdf;"| २ |style="background:#cfcfff;"| ११ |style="background:#cfcfff;"| ७ |style="background:#cfcfff;"| ९ |style="background:#dfffdf;"| ५ |style="background:#ffdf9f;"| ३ |style="background:#ffdf9f;"| ३ |style="background:#cfcfff;"| ९ |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#cfcfff;"| ११ |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#cfcfff;"| १४ |style="background:#cfcfff;"| ९ |align="right"| '''१८''' |- ! ७ |align="left"| {{flagicon|CAN}} [[जॅक्स व्हिलनव्ह]] |style="background:#dfffdf;"| ४ |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#dfffdf;"| ५ |style="background:#cfcfff;"| १६^† |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#cfcfff;"| ७ |style="background:#cfcfff;"| १५^† |style="background:#dfffdf;"| ४ |style="background:#dfffdf;"| ४ |style="background:#cfcfff;"| ८ |style="background:#cfcfff;"| १२ |style="background:#cfcfff;"| ७ |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#dfffdf;"| ४ |style="background:#dfffdf;"| ६ |style="background:#dfffdf;"| ५ |align="right"| '''१७''' |- ! ८ |align="left"| {{flagicon|GBR}} [[जेन्सन बटन]] |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#dfffdf;"| ६ |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#dfffdf;"| ५ |style="background:#cfcfff;"| १७^† |style="background:#cfcfff;"| १०^† |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#cfcfff;"| ११ |style="background:#cfcfff;"| ८ |style="background:#dfffdf;"| ५ |style="background:#dfffdf;"| ४ |style="background:#cfcfff;"| ९ |style="background:#dfffdf;"| ५ |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#dfffdf;"| ५ |style="background:#efcfff;"| मा. |align="right"| '''१२''' |- ! ९ |align="left"| {{flagicon|DEU}} [[हाइंस-हाराल्ड फ्रेट्झेन]] |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#ffdf9f;"| ३ |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#cfcfff;"| १७^† |style="background:#dfffdf;"| ६ |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#cfcfff;"| १०^† |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#cfcfff;"| ७ |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#dfffdf;"| ६ |style="background:#dfffdf;"| ६ |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#ffdf9f;"| ३ |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#efcfff;"| मा. |align="right"| '''११''' |- ! १० |align="left"| {{flagicon|ITA}} [[यार्नो त्रुल्ली]] |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#dfffdf;"| ४ |style="background:#cfcfff;"| १५^† |style="background:#dfffdf;"| ६ |style="background:#cfcfff;"| १२ |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#dfffdf;"| ६ |style="background:#dfffdf;"| ६ |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#cfcfff;"| ९ |style="background:#cfcfff;"| ७ |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#cfcfff;"| १३ |style="background:#cfcfff;"| १२ |align="right"| '''६''' |- ! ११ |align="left"| {{flagicon|FIN}} [[मिका सालो]] |style="background:#000000; color:white"| अ.घो. |style="background:#ffffff;"| सु.ना. |style="background:#dfffdf;"| ६ |style="background:#cfcfff;"| ८ |style="background:#cfcfff;"| ७ |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#dfffdf;"| ५ |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#cfcfff;"| १० |style="background:#dfffdf;"| ६ |style="background:#dfffdf;"| ५ |style="background:#cfcfff;"| १० |style="background:#cfcfff;"| ९ |style="background:#cfcfff;"| ७ |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#cfcfff;"| १० |style="background:#cfcfff;"| ८ |align="right"| '''६''' |- ! १२ |align="left"| {{flagicon|NLD}} [[जो व्हर्सटॅपन]] |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#cfcfff;"| ७ |style="background:#cfcfff;"| १४ |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#dfffdf;"| ५ |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#cfcfff;"| १३ |style="background:#cfcfff;"| १५ |style="background:#dfffdf;"| ४ |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#cfcfff;"| १० |align="right"| '''५''' |- ! १३ |align="left"| {{flagicon|GBR}} [[एडी अर्वाइन]] |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#cfcfff;"| ७ |style="background:#cfcfff;"| १३ |style="background:#cfcfff;"| ११ |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#dfffdf;"| ४ |style="background:#cfcfff;"| १३ |style="background:#cfcfff;"| १३ | WD |style="background:#cfcfff;"| १० |style="background:#cfcfff;"| ८ |style="background:#cfcfff;"| १० |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#cfcfff;"| ७ |style="background:#cfcfff;"| ८ |style="background:#dfffdf;"| ६ |align="right"| '''४''' |- ! १४ |align="left"| {{flagicon|BRA}} [[रिक्कार्डो झोन्टा]] |style="background:#dfffdf;"| ६ |style="background:#cfcfff;"| ९ |style="background:#cfcfff;"| १२ |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#cfcfff;"| ८ |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#cfcfff;"| ८ |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#cfcfff;"| १४ |style="background:#cfcfff;"| १२ |style="background:#dfffdf;"| ६ |style="background:#dfffdf;"| ६ |style="background:#cfcfff;"| ९ |style="background:#efcfff;"| मा. |align="right"| '''३''' |- ! १५ |align="left"| {{flagicon|AUT}} [[एलेक्सांडर वुर्झ]] |style="background:#cfcfff;"| ७ |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#cfcfff;"| ९ |style="background:#cfcfff;"| ९ |style="background:#cfcfff;"| १० |style="background:#cfcfff;"| १२^† |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#cfcfff;"| ९ |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#cfcfff;"| १० |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#cfcfff;"| ११ |style="background:#cfcfff;"| १३ |style="background:#dfffdf;"| ५ |style="background:#cfcfff;"| १० |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#cfcfff;"| ७ |align="right"| '''२''' |- ! १६ |align="left"| {{flagicon|ESP}} [[पेड्रो डीला रोसा]] |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#cfcfff;"| ८ |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#dfffdf;"| ६ |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#dfffdf;"| ६ |style="background:#cfcfff;"| १६ |style="background:#cfcfff;"| १६ |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#cfcfff;"| १२ |style="background:#efcfff;"| मा. |align="right"| '''२''' |- ! १७ |align="left"| {{flagicon|GBR}} [[जॉनी हर्बर्ट]] |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#cfcfff;"| १० |style="background:#cfcfff;"| १२ |style="background:#cfcfff;"| १३ |style="background:#cfcfff;"| ११^† |style="background:#cfcfff;"| ९ |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#cfcfff;"| ७ |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#cfcfff;"| ८ |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#cfcfff;"| ११ |style="background:#cfcfff;"| ७ |style="background:#efcfff;"| मा. |align="right"| '''०''' |- ! १८ |align="left"| {{flagicon|BRA}} [[पेड्रो दिनिझ]] |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#ffffff;"| सु.ना. |style="background:#cfcfff;"| ८ |style="background:#cfcfff;"| ११ |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#cfcfff;"| ७ |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#cfcfff;"| १० |style="background:#cfcfff;"| ११ |style="background:#cfcfff;"| ९ |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#cfcfff;"| ११ |style="background:#cfcfff;"| ८ |style="background:#cfcfff;"| ८ |style="background:#cfcfff;"| ११ |style="background:#efcfff;"| मा. |align="right"| '''०''' |- ! १९ |align="left"| {{flagicon|ESP}} [[मार्क जीनी]] |style="background:#cfcfff;"| ८ |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#cfcfff;"| १४ |style="background:#cfcfff;"| १४ |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#cfcfff;"| १६^† |style="background:#cfcfff;"| १५ |style="background:#cfcfff;"| ८ |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#cfcfff;"| १५ |style="background:#cfcfff;"| १४ |style="background:#cfcfff;"| ९ |style="background:#cfcfff;"| १२ |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#efcfff;"| मा. |align="right"| '''०''' |- ! २० |align="left"| {{flagicon|DEU}} [[निक हाइडफेल्ड]] |style="background:#cfcfff;"| ९ |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#cfcfff;"| १६ |वर्जी. |style="background:#cfcfff;"| ८ |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#cfcfff;"| १२ |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#cfcfff;"| १२^† |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#cfcfff;"| ९ |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#efcfff;"| मा. |align="right"| '''०''' |- ! २१ |align="left"| {{flagicon|ARG}} [[गॅस्ट्रन मॅझाकान]] |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#cfcfff;"| १० |style="background:#cfcfff;"| १३ |style="background:#cfcfff;"| १५ |style="background:#cfcfff;"| १५ |style="background:#cfcfff;"| ८ |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#cfcfff;"| १२ |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#cfcfff;"| १२ |style="background:#cfcfff;"| ११ |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#cfcfff;"| १७ |style="background:#cfcfff;"| १० |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#cfcfff;"| १५ |style="background:#cfcfff;"| १३^† |align="right"| '''०''' |- ! २२ |align="left"| {{flagicon|FRA}} [[जिन अलेसी]] |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#cfcfff;"| १० |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#cfcfff;"| ९ |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#cfcfff;"| १४ |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#cfcfff;"| १२ |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#cfcfff;"| ११ |align="right"| '''०''' |- ! २३ |align="left"| {{flagicon|BRA}} [[लुसीयानो बुर्ती]] | | | | | | | | | |style="background:#cfcfff;"| ११ | | | | | | | |align="right"| '''०''' |- valign="top" !valign="middle"| स्थान !valign="middle"| चालक ! [[२००० ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री|ऑस्ट्रे]]<br />{{flagicon|AUS}} ! [[२००० ब्राझिलियन ग्रांप्री|ब्राझि]]<br />{{flagicon|BRA}} ! [[२००० सान मरिनो ग्रांप्री|मरिनो]]<br />{{flagicon|ITA}} ! [[२००० ब्रिटिश ग्रांप्री|ब्रिटिश]]<br />{{flagicon|GBR}} ! [[२००० स्पॅनिश ग्रांप्री|स्पॅनिश]] <br />{{flagicon|ESP}} ! [[२००० युरोपियन ग्रांप्री|युरोपि]]<br />{{flagicon|DEU}} ! [[२००० मोनॅको ग्रांप्री|मोनॅको]]<br />{{flagicon|MCO}} ! [[२००० कॅनेडियन ग्रांप्री|कॅनेडि]]<br />{{flagicon|CAN}} ! [[२००० फ्रेंच ग्रांप्री|फ्रेंच]]<br />{{flagicon|FRA}} ! [[२००० ऑस्ट्रियन ग्रांप्री|ऑस्ट्रि]]<br />{{flagicon|AUT}} ! [[२००० जर्मन ग्रांप्री|जर्मन]]<br />{{flagicon|DEU}} ! [[२००० हंगेरियन ग्रांप्री|हंगेरि]]<br />{{flagicon|HUN}} ! [[२००० बेल्जियम ग्रांप्री|बेल्जि]]<br />{{flagicon|BEL}} ! [[२००० इटालियन ग्रांप्री|इटालि]] <br />{{flagicon|ITA}} ! [[२००० युनायटेड स्टेट्स ग्रांप्री|यु.एस.ए.]]<br />{{flagicon|USA}} ! [[२००० जपानी ग्रांप्री|जपान]]<br />{{flagicon|JPN}} ! [[२००० मलेशियन ग्रांप्री|मले]]<br />{{flagicon|MYS}} !valign="middle"| गुण |- ! colspan="21" | संदर्भ:<ref>[https://web.archive.org/web/20010413214649/http://www.fia.com/Classements/class2000/F1_P_Sel.htm २००० एफआयए फॉर्म्युला वन विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा – चालक] २२ ऑक्टोबर २०११ रोजी पाहिले.</ref> |} |valign="top"| {{फॉर्म्युला वन निकाल संदर्भ (उभा)}} |} † चालकाने ग्रांप्री पूर्ण केली नाही, परंतु ९०% पेक्षा जास्त रेस पूर्ण केल्या मुळे त्यांना गुण देण्यात आले. ===कारनिर्माते=== {| |- | {|class="wikitable" style="font-size: 85%" |- valign="top" !valign="middle"| क्र. !valign="middle"| कारनिर्माता !valign="middle"| गाडी<br />क्र. ! [[२००० ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री|ऑस्ट्रे]]<br />{{flagicon|AUS}} ! [[२००० ब्राझिलियन ग्रांप्री|ब्राझि]]<br />{{flagicon|BRA}} ! [[२००० सान मरिनो ग्रांप्री|मरिनो]]<br />{{flagicon|ITA}} ! [[२००० ब्रिटिश ग्रांप्री|ब्रिटिश]]<br />{{flagicon|GBR}} ! [[२००० स्पॅनिश ग्रांप्री|स्पॅनिश]] <br />{{flagicon|ESP}} ! [[२००० युरोपियन ग्रांप्री|युरोपि]]<br />{{flagicon|DEU}} ! [[२००० मोनॅको ग्रांप्री|मोनॅको]]<br />{{flagicon|MCO}} ! [[२००० कॅनेडियन ग्रांप्री|कॅनेडि]]<br />{{flagicon|CAN}} ! [[२००० फ्रेंच ग्रांप्री|फ्रेंच]]<br />{{flagicon|FRA}} ! [[२००० ऑस्ट्रियन ग्रांप्री|ऑस्ट्रि]]<br />{{flagicon|AUT}} ! [[२००० जर्मन ग्रांप्री|जर्मन]]<br />{{flagicon|DEU}} ! [[२००० हंगेरियन ग्रांप्री|हंगेरि]]<br />{{flagicon|HUN}} ! [[२००० बेल्जियम ग्रांप्री|बेल्जि]]<br />{{flagicon|BEL}} ! [[२००० इटालियन ग्रांप्री|इटालि]] <br />{{flagicon|ITA}} ! [[२००० युनायटेड स्टेट्स ग्रांप्री|यु.एस.ए.]]<br />{{flagicon|USA}} ! [[२००० जपानी ग्रांप्री|जपान]]<br />{{flagicon|JPN}} ! [[२००० मलेशियन ग्रांप्री|मले]]<br />{{flagicon|MYS}} !valign="middle"| गुण |- !rowspan="2"| १ |rowspan="2" align="left"| {{flagicon|ITA}} [[स्कुदेरिआ फेरारी]] |align="center"| ३ |style="background:#ffffbf;"| १ |style="background:#ffffbf;"| ''१'' |style="background:#ffffbf;"| १ |style="background:#ffdf9f;"| ३ |style="background:#dfffdf;"| '''५''' |style="background:#ffffbf;"| ''१'' |style="background:#efcfff;"| '''मा.''' |style="background:#ffffbf;"| '''१''' |style="background:#efcfff;"| '''मा.''' |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#dfdfdf;"| '''२''' |style="background:#dfdfdf;"| २ |style="background:#ffffbf;"| '''१''' |style="background:#ffffbf;"| '''१''' |style="background:#ffffbf;"| '''१''' |style="background:#ffffbf;"| '''१''' |rowspan="2" align="right"| '''१७०''' |- |align="center"| ४ |style="background:#dfdfdf;"| ''२'' |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#dfffdf;"| ४ |style="background:#efcfff;"| '''मा.''' |style="background:#ffdf9f;"| ३ |style="background:#dfffdf;"| ४ |style="background:#dfdfdf;"| २ |style="background:#dfdfdf;"| २ |style="background:#ffdf9f;"| ३ |style="background:#ffdf9f;"| ३ |style="background:#ffffbf;"| ''१'' |style="background:#dfffdf;"| ४ |style="background:#efcfff;"| ''मा.'' |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#dfdfdf;"| २ |style="background:#dfffdf;"| ४ |style="background:#ffdf9f;"| ३ |- !rowspan="2"| २ |rowspan="2" align="left"| {{flagicon|GBR}} [[मॅकलारेन]]-[[मर्सिडीज-बेंझ]] |align="center"| १ |style="background:#efcfff;"| '''मा.''' |style="background:#efcfff;"| '''मा.''' |style="background:#dfdfdf;"| '''''२''''' |style="background:#dfdfdf;"| ''२'' |style="background:#ffffbf;"| ''१'' |style="background:#dfdfdf;"| २ |style="background:#dfffdf;"| ''६'' |style="background:#dfffdf;"| ''४'' |style="background:#dfdfdf;"| २ |style="background:#ffffbf;"| '''१*'''<!-- Don't make this cell blue: मॅकलारेन won (so it's a victory), even though it was not awarded the points for the win --> |style="background:#dfdfdf;"| २ |style="background:#ffffbf;"| ''१'' |style="background:#ffffbf;"| '''१''' |style="background:#dfdfdf;"| ''२'' |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#dfdfdf;"| ''२'' |style="background:#dfffdf;"| ''४'' |rowspan="2" align="right"| '''१५२'''<!-- Please do not change this to १६२ - मॅकलारेन was not awarded १० points at the ऑस्ट्रियन Grand Prix, so मॅकलारेन's total does not equal Hakkinen's total + Coulthard's total --> |- |align="center"| २ |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#000000; color:white"| अ.घो. |style="background:#ffdf9f;"| ३ |style="background:#ffffbf;"| १ |style="background:#dfdfdf;"| २ |style="background:#ffdf9f;"| '''३''' |style="background:#ffffbf;"| १ |style="background:#cfcfff;"| ७ |style="background:#ffffbf;"| ''१'' |style="background:#dfdfdf;"| ''२'' |style="background:#ffdf9f;"| '''३''' |style="background:#ffdf9f;"| ३ |style="background:#dfffdf;"| ४ |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#dfffdf;"| ''५'' |style="background:#ffdf9f;"| ३ |style="background:#dfdfdf;"| २ |- !rowspan="2"| ३ |rowspan="2" align="left"| {{flagicon|GBR}} [[विलियम्स एफ१]]-[[बी.एम.डब्ल्यू.]] |align="center"| ९ |style="background:#ffdf9f;"| ३ |style="background:#dfffdf;"| ५ |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#dfffdf;"| ४ |style="background:#dfffdf;"| ४ |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#cfcfff;"| १४ |style="background:#dfffdf;"| ५ |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#cfcfff;"| ७ |style="background:#dfffdf;"| ५ |style="background:#ffdf9f;"| ३ |style="background:#ffdf9f;"| ३ |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#efcfff;"| मा. |rowspan="2" align="right"| '''३६''' |- |align="center"| १० |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#dfffdf;"| ६ |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#dfffdf;"| ५ |style="background:#cfcfff;"| १७ |style="background:#cfcfff;"| १० |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#cfcfff;"| ११ |style="background:#cfcfff;"| ८ |style="background:#dfffdf;"| ५ |style="background:#dfffdf;"| ४ |style="background:#cfcfff;"| ९ |style="background:#dfffdf;"| ५ |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#dfffdf;"| ५ |style="background:#efcfff;"| मा. |- !rowspan="2"| ४ |rowspan="2" align="left"| {{flagicon|ITA}} [[बेनेटन फॉर्म्युला]]-[[प्लेलाईफ]] |align="center"| ११ |style="background:#dfffdf;"| ५ |style="background:#dfdfdf;"| २ |style="background:#cfcfff;"| ११ |style="background:#cfcfff;"| ७ |style="background:#cfcfff;"| ९ |style="background:#dfffdf;"| ५ |style="background:#ffdf9f;"| ३ |style="background:#ffdf9f;"| ३ |style="background:#cfcfff;"| ९ |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#cfcfff;"| ११ |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#cfcfff;"| १४ |style="background:#cfcfff;"| ९ |rowspan="2" align="right"| '''२०''' |- |align="center"| १२ |style="background:#cfcfff;"| ७ |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#cfcfff;"| ९ |style="background:#cfcfff;"| ९ |style="background:#cfcfff;"| १० |style="background:#cfcfff;"| १२ |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#cfcfff;"| ९ |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#cfcfff;"| १० |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#cfcfff;"| ११ |style="background:#cfcfff;"| १३ |style="background:#dfffdf;"| ५ |style="background:#cfcfff;"| १० |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#cfcfff;"| ७ |- !rowspan="2"| ५ |rowspan="2" align="left"| {{flagicon|GBR}} [[ब्रिटिश अमेरिकन रेसिंग]]-[[होंडा रेसिंग एफ१]] |align="center"| २२ |style="background:#dfffdf;"| ४ |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#dfffdf;"| ५ |style="background:#cfcfff;"| १६ |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#cfcfff;"| ७ |style="background:#cfcfff;"| १५ |style="background:#dfffdf;"| ४ |style="background:#dfffdf;"| ४ |style="background:#cfcfff;"| ८ |style="background:#cfcfff;"| १२ |style="background:#cfcfff;"| ७ |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#dfffdf;"| ४ |style="background:#dfffdf;"| ६ |style="background:#dfffdf;"| ५ |rowspan="2" align="right"| '''२०''' |- |align="center"| २३ |style="background:#dfffdf;"| ६ |style="background:#cfcfff;"| ९ |style="background:#cfcfff;"| १२ |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#cfcfff;"| ८ |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#cfcfff;"| ८ |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#cfcfff;"| १४ |style="background:#cfcfff;"| १२ |style="background:#dfffdf;"| ६ |style="background:#dfffdf;"| ६ |style="background:#cfcfff;"| ९ |style="background:#efcfff;"| मा. |- !rowspan="2"| ६ |rowspan="2" align="left"| {{flagicon|IRL}} [[जॉर्डन ग्रांप्री]]-[[म्युजेन]] |align="center"| ५ |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#ffdf9f;"| ३ |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#cfcfff;"| १७ |style="background:#dfffdf;"| ६ |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#cfcfff;"| १० |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#cfcfff;"| ७ |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#dfffdf;"| ६ |style="background:#dfffdf;"| ६ |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#ffdf9f;"| ३ |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#efcfff;"| मा. |rowspan="2" align="right"| '''१७''' |- |align="center"| ६ |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#dfffdf;"| ४ |style="background:#cfcfff;"| १५ |style="background:#dfffdf;"| ६ |style="background:#cfcfff;"| १२ |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#dfffdf;"| ६ |style="background:#dfffdf;"| ६ |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#cfcfff;"| ९ |style="background:#cfcfff;"| ७ |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#cfcfff;"| १३ |style="background:#cfcfff;"| १२ |- !rowspan="2"| ७ |rowspan="2" align="left"| {{flagicon|GBR}} [[ॲरोज]]-[[सुपरटेक]] |align="center"| १८ |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#cfcfff;"| ८ |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#dfffdf;"| ६ |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#dfffdf;"| ६ |style="background:#cfcfff;"| १६ |style="background:#cfcfff;"| १६ |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#cfcfff;"| १२ |style="background:#efcfff;"| मा. |rowspan="2" align="right"| '''७''' |- |align="center"| १९ |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#cfcfff;"| ७ |style="background:#cfcfff;"| १४ |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#dfffdf;"| ५ |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#cfcfff;"| १३ |style="background:#cfcfff;"| १५ |style="background:#dfffdf;"| ४ |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#cfcfff;"| १० |- !rowspan="2"| ८ |rowspan="2" align="left"| {{flagicon|CHE}} [[सौबर]]-[[पेट्रोनास]] |align="center"| १६ |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#ffffff;"| सु.ना. |style="background:#cfcfff;"| ८ |style="background:#cfcfff;"| ११ |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#cfcfff;"| ७ |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#cfcfff;"| १० |style="background:#cfcfff;"| ११ |style="background:#cfcfff;"| ९ |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#cfcfff;"| ११ |style="background:#cfcfff;"| ८ |style="background:#cfcfff;"| ८ |style="background:#cfcfff;"| ११ |style="background:#efcfff;"| मा. |rowspan="2" align="right"| '''६''' |- |align="center"| १७ |style="background:#000000; color:white"| अ.घो. |style="background:#ffffff;"| सु.ना. |style="background:#dfffdf;"| ६ |style="background:#cfcfff;"| ८ |style="background:#cfcfff;"| ७ |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#dfffdf;"| ५ |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#cfcfff;"| १० |style="background:#dfffdf;"| ६ |style="background:#dfffdf;"| ५ |style="background:#cfcfff;"| १० |style="background:#cfcfff;"| ९ |style="background:#cfcfff;"| ७ |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#cfcfff;"| १० |style="background:#cfcfff;"| ८ |- !rowspan="2"| ९ |rowspan="2" align="left"| {{flagicon|GBR}} [[जॅग्वार रेसिंग]]-[[कॉसवर्थ]] |align="center"| ७ |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#cfcfff;"| ७ |style="background:#cfcfff;"| १३ |style="background:#cfcfff;"| ११ |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#dfffdf;"| ४ |style="background:#cfcfff;"| १३ |style="background:#cfcfff;"| १३ |style="background:#cfcfff;"| ११ |style="background:#cfcfff;"| १० |style="background:#cfcfff;"| ८ |style="background:#cfcfff;"| १० |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#cfcfff;"| ७ |style="background:#cfcfff;"| ८ |style="background:#dfffdf;"| ६ |rowspan="2" align="right"| '''४''' |- |align="center"| ८ |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#cfcfff;"| १० |style="background:#cfcfff;"| १२ |style="background:#cfcfff;"| १३ |style="background:#cfcfff;"| ११ |style="background:#cfcfff;"| ९ |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#cfcfff;"| ७ |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#cfcfff;"| ८ |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#cfcfff;"| ११ |style="background:#cfcfff;"| ७ |style="background:#efcfff;"| मा. |- !rowspan="2"| १० |rowspan="2" align="left"| {{flagicon|ITA}} [[मिनार्डी]]-[[फाँडमेटल]] |align="center"| २० |style="background:#cfcfff;"| ८ |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#cfcfff;"| १४ |style="background:#cfcfff;"| १४ |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#cfcfff;"| १६ |style="background:#cfcfff;"| १५ |style="background:#cfcfff;"| ८ |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#cfcfff;"| १५ |style="background:#cfcfff;"| १४ |style="background:#cfcfff;"| ९ |style="background:#cfcfff;"| १२ |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#efcfff;"| मा. |rowspan="2" align="right"| '''०''' |- |align="center"| २१ |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#cfcfff;"| १० |style="background:#cfcfff;"| १३ |style="background:#cfcfff;"| १५ |style="background:#cfcfff;"| १५ |style="background:#cfcfff;"| ८ |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#cfcfff;"| १२ |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#cfcfff;"| १२ |style="background:#cfcfff;"| ११ |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#cfcfff;"| १७ |style="background:#cfcfff;"| १० |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#cfcfff;"| १५ |style="background:#cfcfff;"| १३ |- !rowspan="2"| ११ |rowspan="2" align="left"| {{flagicon|FRA}} [[प्रॉस्ट]]-[[प्यूजो]] |align="center"| १४ |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#cfcfff;"| १० |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#cfcfff;"| ९ |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#cfcfff;"| १४ |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#cfcfff;"| १२ |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#cfcfff;"| ११ |rowspan="2" align="right"| '''०''' |- |align="center"| १५ |style="background:#cfcfff;"| ९ |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#cfcfff;"| १६ |वर्जी. |style="background:#cfcfff;"| ८ |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#cfcfff;"| १२ |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#cfcfff;"| ९ |style="background:#efcfff;"| मा. |style="background:#efcfff;"| मा. |- valign="top" !valign="middle"| क्र. !valign="middle"| कारनिर्माता !valign="middle"| गाडी<br />क्र. ! [[२००० ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री|ऑस्ट्रे]]<br />{{flagicon|AUS}} ! [[२००० ब्राझिलियन ग्रांप्री|ब्राझि]]<br />{{flagicon|BRA}} ! [[२००० सान मरिनो ग्रांप्री|मरिनो]]<br />{{flagicon|ITA}} ! [[२००० ब्रिटिश ग्रांप्री|ब्रिटिश]]<br />{{flagicon|GBR}} ! [[२००० स्पॅनिश ग्रांप्री|स्पॅनिश]] <br />{{flagicon|ESP}} ! [[२००० युरोपियन ग्रांप्री|युरोपि]]<br />{{flagicon|DEU}} ! [[२००० मोनॅको ग्रांप्री|मोनॅको]]<br />{{flagicon|MCO}} ! [[२००० कॅनेडियन ग्रांप्री|कॅनेडि]]<br />{{flagicon|CAN}} ! [[२००० फ्रेंच ग्रांप्री|फ्रेंच]]<br />{{flagicon|FRA}} ! [[२००० ऑस्ट्रियन ग्रांप्री|ऑस्ट्रि]]<br />{{flagicon|AUT}} ! [[२००० जर्मन ग्रांप्री|जर्मन]]<br />{{flagicon|DEU}} ! [[२००० हंगेरियन ग्रांप्री|हंगेरि]]<br />{{flagicon|HUN}} ! [[२००० बेल्जियम ग्रांप्री|बेल्जि]]<br />{{flagicon|BEL}} ! [[२००० इटालियन ग्रांप्री|इटालि]] <br />{{flagicon|ITA}} ! [[२००० युनायटेड स्टेट्स ग्रांप्री|यु.एस.ए.]]<br />{{flagicon|USA}} ! [[२००० जपानी ग्रांप्री|जपान]]<br />{{flagicon|JPN}} ! [[२००० मलेशियन ग्रांप्री|मले]]<br />{{flagicon|MYS}} !valign="middle"| गुण |- !colspan="21"| संदर्भ:<ref>[https://web.archive.org/web/20010413214649/http://www.fia.com/Classements/class2000/F1_P_Sel.htm २००० एफआयए फॉर्म्युला वन विश्व अजिंक्यपद स्पर्धा – चालक] २२ ऑक्टोबर २०११ रोजी पाहिले.</ref> |} |valign="top"| {{फॉर्म्युला वन निकाल संदर्भ (उभा)}} |} † चालकाने ग्रांप्री पूर्ण केली नाही, परंतु ९०% पेक्षा जास्त रेस पूर्ण केल्या मुळे त्यांना गुण देण्यात आले. == हे सुद्धा पहा == # [[फॉर्म्युला वन]] # [[फॉर्म्युला वन ग्रांप्री यादी]] # [[फॉर्म्युला वन कारनिर्माते अजिंक्यपद यादी]] # [[फॉर्म्युला वन चालक अजिंक्यपद यादी]] # [[फॉर्म्युला वन सर्किटांची यादी]] == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} ==तळटीप== {{reflist|group=टीप}} == बाह्य दुवे == # [http://www.formula1.com/ फॉर्म्युला वन ग्रांप्रीचे अधिकृत संकेतस्थळ] {{२००० फॉर्म्युला वन हंगाम}} {{फॉर्म्युला वन अजिंक्यपद}} [[वर्ग:फॉर्म्युला वन हंगाम]] aevxg1wlcazhhyorkykzt73thc5n5qf 0 73759 2723237 2721327 2026-10-19T17:48:15Z संतोष गोरे 135680 /* */ 2723237 wikitext text/x-wiki '''वडील''' हा मानवी [[कुटुंब|कुटुंबातील]] अपत्याचा पुल्लिंगी जन्मदाता असतो. अपत्याच्या स्त्रीलिंगी जन्मदात्रीस [[आई]] म्हणतात. मराठी भाषेत वडिलांना उद्देशून ''अप्पा'', ''बाबा'', ''अण्णा'', ''दादा'', ''भाऊ'' असेही संबोधनेही वापरली जातात. बाबाचे प्रेम दिसून येत नाही. वडिलांच्या संबंधांव्यतिरिक्त आपल्या मुलाचे पालक, कायदेशीर आणि सामाजिक नातेसंबंध असावेत ज्यात विशिष्ट अधिकार आणि जबाबदाऱ्या असतात. एखाद्या ज्येष्ठ पित्याकडे त्याच्याकडून उद्भवलेल्या मुलास कायदेशीर बंधने असू शकतात, जसे की आर्थिक मदतीचे बंधन, एक मूलधातूचा म्हणा. विशेषण "पित्याचे" म्हणजे एका पित्यासाठी आणि माता साठी "मातृभाषेशी तुलना करणे". "पित्याला" क्रियापद म्हणजे "बाप" असे नाव असलेल्या एका बाळाला जन्म देणे. जीवशास्त्रीय पूर्वजांनी शुक्राणू कोशिकाद्वारे त्यांच्या मुलाच्या लिंगाचे निर्धारण केले आहे ज्यात त्यात एक्स गुणसूत्र (स्त्री) किंवा युवराम गुणसूत्र (पुरुष) आहे. बाबा (पिता), बाबा, पापा, आणि पॉप हे प्रेमळ शब्द आहेत. कोणत्याही मुलाचे पहिले नर रोल मोडेल हे त्याचे पिताच असतात. {{बदल}} == अर्थच्छटा == [[मराठी भाषा|मराठीत]] वडील या शब्दाचे दोन अर्थ होतात : पहिला अर्थ पिता, तर दुसरा अर्थ म्हणजे वयाने मोठा असणे असा होय.वडील हे घरातील कर्ते असतात.त्यांचावर संपूर्ण कुटुंबाची जवाबदारी आसते.त्यांचे त्यांच्या कुटुंबावर प्रेम असते. ==पित्याचे हक्क== आपल्या मुलांच्या बाबत पित्याचे अधिकार वेगवेगळ्या देशांच्या देशात भिन्न असतात जे सहसा त्या समाजात अपेक्षित भूमिका व कृतींचा स्तर दर्शवितो. '''पितृत्वाची सुट्टी''' पालक आपल्या नवीन जन्मलेल्या किंवा दत्तक मुलाला पाठिंबा देण्यासाठी वेळ काढतो तेव्हा पॅरेंटल रजा असतो. सशुल्क पितृत्व रजा १९७६ साली स्वीडन मध्ये पहिल्यांदा सुरू झाला आणि तो युरोपियन देशांपेक्षा निम्म्याहून अधिक देशांमध्ये दिला जातो. '''बाल कस्टडी''' वडिलांचा हक्क चळवळ जसे की फादर ४ न्याय म्हणजे कौटुंबिक न्यायालये वडिलांच्या विरोधात असतात. '''बाल समर्थन''' मुलांच्या मदतीने एका पालकाने दुस-याकडे पाठवल्या जाणा-या नियमित कालावधीचे पैसे दिले जातात; सामान्यतः ज्या पालकांना कस्टडी नाही अशा पालकांकडून दिले जाते. '''पितृत्व फसवणूक''' अंदाजे २% ब्रिटीशांना एखाद्या गैर-पितृद्याच्या घटनेच्या दरम्यान पितृसठीच्या फसवणूकचा अनुभव आलेला आहे, ज्यामुळे त्यांच्या मुलास त्यांचे जन्मजात शरीर मानले जाते. ==संदर्भ== https://en.wikipedia.org/wiki/Father {{विस्तार}} [[वर्ग:कुटुंब]] [[वर्ग:नाती]] cm76sj66m5tjwch73q3xiqkq046qcl6 2723238 2723237 2026-10-19T17:49:03Z संतोष गोरे 135680 2723238 wikitext text/x-wiki '''वडील''' हा मानवी [[कुटुंब|कुटुंबातील]] अपत्याचा पुल्लिंगी जन्मदाता असतो. अपत्याच्या स्त्रीलिंगी जन्मदात्रीस [[आई]] म्हणतात. मराठी भाषेत वडिलांना उद्देशून ''अप्पा'', ''बाबा'', ''अण्णा'', ''दादा'', ''भाऊ'' असेही संबोधनेही वापरली जातात. बाबाचे प्रेम दिसून येत नाही. वडिलांच्या संबंधांव्यतिरिक्त आपल्या मुलाचे पालक, कायदेशीर आणि सामाजिक नातेसंबंध असावेत ज्यात विशिष्ट अधिकार आणि जबाबदाऱ्या असतात. एखाद्या ज्येष्ठ पित्याकडे त्याच्याकडून उद्भवलेल्या मुलास कायदेशीर बंधने असू शकतात, जसे की आर्थिक मदतीचे बंधन, एक मूलधातूचा म्हणा. विशेषण "पित्याचे" म्हणजे एका पित्यासाठी आणि माता साठी "मातृभाषेशी तुलना करणे". "पित्याला" क्रियापद म्हणजे "बाप" असे नाव असलेल्या एका बाळाला जन्म देणे. जीवशास्त्रीय पूर्वजांनी शुक्राणू कोशिकाद्वारे त्यांच्या मुलाच्या लिंगाचे निर्धारण केले आहे ज्यात त्यात एक्स गुणसूत्र (स्त्री) किंवा युवराम गुणसूत्र (पुरुष) आहे. बाबा (पिता), बाबा, पापा, आणि पॉप हे प्रेमळ शब्द आहेत. कोणत्याही मुलाचे पहिले नर रोल मोडेल हे त्याचे पिताच असतात. {{बदल}} == अर्थच्छटा == [[मराठी भाषा|मराठीत]] वडील या शब्दाचे दोन अर्थ होतात : पहिला अर्थ पिता, तर दुसरा अर्थ म्हणजे वयाने मोठा असणे असा होय.वडील हे घरातील कर्ते असतात.त्यांचावर संपूर्ण कुटुंबाची जवाबदारी आसते.त्यांचे त्यांच्या कुटुंबावर प्रेम असते. ==पित्याचे हक्क== आपल्या मुलांच्या बाबत पित्याचे अधिकार वेगवेगळ्या देशांच्या देशात भिन्न असतात जे सहसा त्या समाजात अपेक्षित भूमिका व कृतींचा स्तर दर्शवितो. '''पितृत्वाची सुट्टी''' पालक आपल्या नवीन जन्मलेल्या किंवा दत्तक मुलाला पाठिंबा देण्यासाठी वेळ काढतो तेव्हा पॅरेंटल रजा असतो. सशुल्क पितृत्व रजा १९७६ साली स्वीडन मध्ये पहिल्यांदा सुरू झाला आणि तो युरोपियन देशांपेक्षा निम्म्याहून अधिक देशांमध्ये दिला जातो. '''बाल कस्टडी''' वडिलांचा हक्क चळवळ जसे की फादर ४ न्याय म्हणजे कौटुंबिक न्यायालये वडिलांच्या विरोधात असतात. '''बाल समर्थन''' मुलांच्या मदतीने एका पालकाने दुस-याकडे पाठवल्या जाणा-या नियमित कालावधीचे पैसे दिले जातात; सामान्यतः ज्या पालकांना कस्टडी नाही अशा पालकांकडून दिले जाते. '''पितृत्व फसवणूक''' अंदाजे २% ब्रिटीशांना एखाद्या गैर-पितृद्याच्या घटनेच्या दरम्यान पितृसठीच्या फसवणूकचा अनुभव आलेला आहे, ज्यामुळे त्यांच्या मुलास त्यांचे जन्मजात शरीर मानले जाते. == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:कुटुंब]] [[वर्ग:नाती]] 8kchcj6okj9rjrw3qp0s7lc0r0hrxcy 0 91583 2723204 2395707 2026-10-19T16:19:17Z Vishnu888 82059 /* */ नंद किंवा नंदगोप 2723204 wikitext text/x-wiki {{गल्लत|नंद (कौरव)}} {{विस्तार}} [[चित्र:Indischer Maler um 1755 002.jpg|इवलेसे]] '''नंद''' किंवा '''नंदगोप''' (संस्कृत: नन्द, [[आंतरराष्ट्रीय संस्कृत वर्णमाला लिप्यंतरण|IAST]]: Nanda) हे हिंदू पौराणिक कथांमधील एक गोपाळ प्रमुख आहेत,तो [[कृष्ण|कृष्णाचे]] पालक-पिता आहेत. <ref>{{जर्नल स्रोत|date=2026-08-26|title=Nandagopa|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Nandagopa&oldid=1371496200|journal=Wikipedia|language=en}}</ref>हरिवंश आणि पुराणांमध्ये वैशिष्ट्यीकृत आहे. नंद हा ब्रज प्रदेशातील पर्जन्याचा पुत्र आहे, जो यादव राजा देवमिधाचा पुत्र आहे. तो गोकुलमचा प्रमुख आहे, जो यादव जमातीच्या सर्वात शक्तिशाली प्रदेशांपैकी एक आहे. त्याला कधीकधी राजा म्हणून संबोधले जाते. नंद हा [[वसुदेव|वसुदेवाचा]] चुलत भाऊ. मुलाच्या जन्माच्या रात्री वसुदेव आपल्या नवजात मुलाला, कृष्णाला नंदाकडे घेऊन जातो, जेणेकरून नंद त्याला वाढवू शकेल. [[यशोदा|यशोदेशी]] विवाह केलेला प्रमुख [[कृष्ण]] आणि त्याचा भाऊ [[बलराम]] या दोघांनाही वाढवतो. कृष्णाने त्याच्याकडून नंदनंदन (नंदाचा मुलगा) हे नाव घेतले.<ref>{{जर्नल स्रोत|date=2024-03-02|title=Nanda (Hinduism)|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Nanda_(Hinduism)&oldid=1211450131|journal=Wikipedia|language=en}}</ref> {{महाभारत}} == संदर्भ यादि == <references /> [[वर्ग:महाभारतातील व्यक्तिरेखा]] [[वर्ग:यादव कुळ]] [[वर्ग:रिकामी पाने]] ruw2xl12fugsc6bjpse3ntj9vlrnqjv 0 96228 2723199 2298156 2026-10-19T15:19:25Z Dharmadhyaksha 28394 2723199 wikitext text/x-wiki {{माहिती संचिका}} '''किसन शंकर कथोरे''' हे [[मराठी]] राजकारणी आहेत. [[महाराष्ट्र विधानसभा निवडणूक २००९|इ.स. २००९ सालातील महाराष्ट्र विधानसभा निवडणुकींत]] ते [[ठाणे जिल्हा|ठाणे जिल्ह्यातील]] [[मुरबाड विधानसभा मतदारसंघ|मुरबाड विधानसभा मतदारसंघातून]] [[राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष]]ाच्या तिकिटावर महाराष्ट्राच्या [[महाराष्ट्राची बारावी विधानसभा|बाराव्या]] [[विधानसभा|विधानसभेवर]] निवडून गेले. यानंतर ते [[भारतीय जनता पक्ष|भारतीय जनता पक्षाकडून]] [[महाराष्ट्राची तेरावी विधानसभा|तेराव्या]] आणि [[महाराष्ट्राची चौदावी विधानसभा|चौदाव्या]] विधानसभेवर निवडून गेले. {{DEFAULTSORT:कथोरे,किसन}} [[वर्ग:महाराष्ट्रामधील राजकारणी]] [[वर्ग:महाराष्ट्राच्या १४ व्या विधानसभेचे सदस्य]] [[वर्ग:महाराष्ट्राच्या १२ व्या विधानसभेचे सदस्य]] [[वर्ग:महाराष्ट्राच्या १३ व्या विधानसभेचे सदस्य]] [[वर्ग:मुरबाडचे आमदार]] [[वर्ग:भारतीय जनता पक्षातील राजकारणी]] [[वर्ग:राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्षातील राजकारणी]] [[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]] amxi1dibztofc1899pk602gy63b2jtm 0 101673 2723242 2716886 2026-10-19T18:01:25Z संतोष गोरे 135680 2723242 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट पुस्तक | पार्श्वभूमी_रंग = | नाव = {{लेखनाव}} | चित्र = | चित्र_रुंदी = | चित्र_शीर्षक = | लेखक = [[प्र. के. घाणेकर]] आणि इतर | मूळ_नाव = | अनुवादक = | भाषा = [[मराठी भाषा|मराठी]] | देश = {{ध्वजचिन्ह|भारत}} [[भारत]] | साहित्य_प्रकार = | प्रकाशक = | प्रथमावृत्ती = | चालू_आवृत्ती = | मुखपृष्ठकार = | बोधचित्रकार = | पुस्तकमालिका = नाही | पुस्तकविषय = पर्यावरण | माध्यम = मराठी | पृष्ठसंख्या = | आकारमान_वजन = | isbn = | पुरस्कार = }} {{विस्तार}} [[वर्ग:मराठी साहित्य यादी]] 8c1yjckomoonbldb4pbp203zjuedyfi 0 164145 2723343 2437313 2026-10-20T11:31:57Z ~2026-52310-38 187943 /* संस्थाने */ 2723343 wikitext text/x-wiki [[चित्र:Rajputana 1909.jpg|इवलेसे|राजपुताना एजन्सीचे मानचित्र]] '''राजपुताना एजन्सी''' हा एक [[ब्रिटिश भारत|ब्रिटिश भारतातील]] संस्थानांचे एकत्रीकरण करून केलेला एक प्रशासकीय विभाग होता. याचे क्षेत्रफळ १,२७,५४१ चौ.मैल एवढे होते. == चतुर्सिमा == राजपुताना एजन्सीच्या उत्तरेला पंजाब प्रांत, वायव्येला बहावलपूर संस्थान, ईशान्य दिशेला संयुक्त प्रांत, आग्नेयेला मध्य भारत स्टेट एजन्सी आणि दक्षिणेला मुंबई इलाखा आणि नैऋत्येला सिंध प्रांत यांच्या सीमा होत्या. == प्रशासकीय विभाग == राजपुताना एजन्सीचे उपविभाग:- १. मेवाड रेसिडेन्सी २. तरंगा रेसिडेन्सी ३. पश्चिम राजपुताना स्टेट एजन्सी ४. जयपूर रेसिडेन्सी ५. पश्चिम राजपुताना स्टेट रेसिडेन्सी ६. बिकानेर एजन्सी ७. तरंगागड ८. अलवार एजन्सी ९. पूर्व राजपुताना स्टेट एजन्सी १०. हरावती टोंक एजन्सी ११. कोटा झालावाड एजन्सी == संस्थाने == राजपुताना स्टेट एजन्सीतील संस्थाने:- १. [[बिकानेर संस्थान|बिकानेर]] २. [[जयपूर संस्थान|जयपूर]] ३. अलवार ४. धोलपुर ५. भरतपूर ६. करौली ७. झालावाड ८. कोटा ९. बुंदी १०. टोंक ११. लावा १२. किसनगड १३. [[जोधपुर( मारवाड ) संस्थान|मारवाड]] १४. जैसलमेर १५. सिरोही १६. अबू १७. पालनपुर १८. दांता १९. डुंगरपुर २०. बांसवाडा २१. कुशालगड २२. प्रतापगड २३. [[उदयपूर संस्थान|मेवाड]] २४. शाहपूर *टोंक, भरतपूर आणि धोलपुर सोडून बाकीची सर्व संस्थाने हिंदू राजपुतांची होती. * टोंक हे मुस्लिम संस्थानिकाचे, तर भरतपूर आणि धोलपुर हे जाट संस्थानिकांचे होते. == अजमेर-मेवाड विभाग == राजपुताना एजन्सीच्या मध्य भागात अजमेर-मेवाड हा ब्रिटिश भाग होता. == स्वातंत्र्योत्तर कालखंड == भारत स्वतंत्र झाल्यावर ही सर्व संस्थाने भारत विलीन झाली. सध्या हा प्रदेश राजस्थान या नावाने ओळखला जातो. [[वर्ग:भारताचा इतिहास]] [[वर्ग:ब्रिटिश भारत]] 0ufbm12w7fk34djf7arkfuihr9gv8ol 0 166879 2723292 2714073 2026-10-20T00:32:42Z Misslinius 4358 Links for Lokmanya Tilak, Shyamaji Krishna Varma and Mohammad Iqbal added 2723292 wikitext text/x-wiki {{विकिडेटा माहितीचौकट}} '''लाला हरदयाल''' हे [[गदर पार्टी]]चे सस्थापक होते. भारतीय स्वातंत्र्यचळवळीतील एक क्रांतिकारक नेता. परदेशांतील भारतीय नागरिकांना भारतदेशाच्या स्वातंत्र्यासाठी प्रेरित करण्याचे महान कार्य त्यांनी केले. त्यांचा जन्म दिल्ली येथे एका पंजाबी कुटुंबात झाला. आई भोलीराणी व वडील गौरीदयाळ माथुर यांचे लाला हरदयाळ हे सातवे अपत्य होते. त्यांचे वडील फार्सी व उर्दू या भाषांचे पंडित होते, तसेच दिल्ली येथील जिल्हा न्यायालयात ते वाचक (रीडर) म्हणून नोकरीस होते. हरदयाळ यांचे प्राथमिक शिक्षण दिल्ली येथील केंब्रिज मिशन स्कूलमध्ये झाले. त्यानंतर सेंट स्टीफन्स महाविद्यालय, दिल्ली येथून त्यांनी संस्कृतमधून पदवीशिक्षण घेतले. पंजाब विद्यापीठ, लाहोर येथून त्यांनी संस्कृतमध्ये एम. ए. चे पदव्युत्तर शिक्षण प्राप्त केले. ब्रिटिश सरकारने त्यांना पदव्युत्तर परीक्षेत मिळवलेल्या उल्लेखनीय गुणांबद्दल २०० पौंड इतकी शिष्यवृत्ती दिली. या शिष्यवृत्तीच्या मदतीने त्यांनी पुढील शिक्षणासाठी इ. स. १९०५ मध्ये ऑक्सफर्ड विद्यापीठ, लंडन येथे प्रवेश घेतला. या विद्यापीठाकडूनही त्यांना आणखी दोन शिष्यवृत्त्या मिळाल्या. महाविद्यालयीन काळात हरदयाळ आर्यसमाजाकडे आकृष्ट झाले. वाय. एम. सी. ए. (यंग मेन्स ख्रिश्चन असोसिएशन) लाहोर या संघटनेचे सचिव व लाला हरदयाळ यांच्यात वाद झाल्यामुळे उपरोक्त संघटनेला समांतर अशा ‘यंग मेन्स इंडिया असोसिएशनʼ या संघटनेची स्थापना हरदयाळ यांनी केली. संघटनेच्या उद्घाटन कार्यक्रमाचे अध्यक्ष म्हणून उर्दू व फार्सीचे कवी, विचारवंत [[मुहम्मद इक्बाल]] (१८७७–१९३८) यांना आमंत्रित केले. इक्बाल यांनी आपल्या अध्यक्षीय भाषणात देशभक्तीवरील स्वरचित काव्य ‘सारे जहाँसे अच्छा हिंदोस्ता हमाराʼ (तराना-ए-हिंद) सर्वांसमोर गायिले. हरदयाळ हे महाविद्यालयीन जीवनातच मास्टर आमीरचंद (१८६९–१९१५) यांच्या गुप्त क्रांतिकारी संस्थेचे सदस्य झाले होते. लंडनमध्ये शिक्षण घेत असताना ते इ. स. १९०५ पासून ‘इंडिया हाउसʼ च्या माध्यमातून परदेशी भारतीय लोकांत देशभक्तीचा प्रसार करणारे सशस्त्र क्रांतीचे पुरस्कर्ते [[श्यामजी कृष्ण वर्मा]] (१८५७–१९३०) यांच्या संपर्कात आले. भारतीय इतिहास अभ्यासाच्या परिणामातून इंग्रजी शिक्षणपद्धतीस पाप समजून इ. स. १९०७ मध्ये हरदयाळ यांनी ऑक्सफर्ड विद्यापीठातील शिक्षणाचा त्याग केला आणि लंडनमध्ये देशभक्त समाजाची स्थापना करून ते भारताच्या स्वातंत्र्यासाठी आंदोलनाचा प्रसार व प्रचार करू लागले. भारतास ब्रिटिशांच्या जाचातून मुक्त करण्यासाठी त्यांनी एक योजना बनविली आणि भारतीयांमध्ये राष्ट्रीय भावना जागृत करून ब्रिटिश धोरणावर टीका  केली. इ. स. १९०८ मध्ये हरदयाळ भारतात परतले. त्या वेळी ते [[लोकमान्य टिळक|लोकमान्य टिळकांना]] भेटले. त्यानंतर पतियाळा  येथे जाऊन बुद्धांप्रमाणे संन्यास घेऊन आपल्या शिष्यांना क्रांतिकारी विचारांची शिकवण दिली. इंग्रजी शिक्षणपद्धतीमुळे राष्ट्रीय चरित्र नष्ट होऊन राष्ट्रीय जीवनाचा मुख्य प्रवाह विषारी होत जातो. इंग्रज ख्रिश्चन धर्माच्या माध्यमातून आपणास कायमस्वरूपी गुलामगिरीत टाकत आहेत, असे प्रखर विचार त्यांनी प्रवचनांतून मांडले. परिणामी, अनेक विद्यार्थ्यांनी इंग्रजी शाळा, महाविद्यालये सोडली. अनेक सरकारी नोकरदारांनी आपल्या नोकऱ्यांचा त्याग केला. या काळात त्यांनी लाहोर येथील ''दैनिक पंजाबी'' या इंग्रजी दैनिकाचे संपादक म्हणूनही काम पाहिले. हरदयाळ यांचा प्रभाव जनतेत वाढू लागल्यामुळे ब्रिटिश सरकारने त्यांना अटक करण्यासाठी हालचाली सुरू केल्या. यावेळी भारतीय क्रांतिकारक नेते [[लाला लजपत राय|लाला लजपतराय]] (१८६५–१९२८) यांनी हरदयाळ यांना आग्रह करून परदेशात पाठवले. इ. स. १९०९ मध्ये [[पॅरिस]] येथे श्यामजी कृष्ण वर्मा व क्रांतिकारक नेत्या श्रीमती भिकाजी रुस्तुम कामा यांच्या ते संपर्कात आले. तेथे ''वंदे मातरम्'' व ''तलवार'' या मासिक पत्रिकांचे संपादन ते करू लागले. पॅरिस येथेच त्यांनी आपले प्रचारकेंद्र बनविले. पुढे इ. स. १९१० मध्ये ते अल्जीरिया येथे गेले. तेथून लामार्तनीक बेटावर जाऊन त्यांनी काही काळ एकांतवास स्वीकारला. भाई परमानंद (१८७६–१९४७) यांच्या आग्रहाखातर हरदयाळ हिंदू संस्कृतीच्या प्रसारासाठी अमेरिकेला गेले. तेथे त्यांनी [[आद्य शंकराचार्य]], कांट, हेगेल व कार्ल मार्क्स यांच्या कार्याचा अभ्यास केला. तसेच अमेरिकेतील कॅलिफोर्निया विद्यापीठात ‘हिंदू संस्कृतिदर्शनʼ या विषयावर अनेक व्याख्याने दिली. अमेरिकन बुद्धिवादी लोक त्यांना हिंदू संत, कवी म्हणून संबोधित. इ. स. १९१२ मध्ये स्टॅनफर्ड विद्यापीठात ‘हिंदू संस्कृतिदर्शनʼ या विषयाचे सन्माननीय प्राध्यापक म्हणून त्यांची नियुक्ती झाली. या काळात त्यांनीगदर नावाची पत्रिका काढली. भारतातील ब्रिटिश साम्राज्य उलथविण्यासाठी अमेरिकेतील भारतीयांनी सॅन फ्रॅन्सिस्को येथे २५ जून १९१३ रोजी गदर पार्टीची स्थापना केली. ''गदर'' पत्रिकेच्या नावावरून या संघटनेस ‘गदर पार्टीʼ असे नाव ठेवण्यात आले. सोहनसिंह भकना (१८७०–१९६८) हे या पक्षाचे संस्थापक-अध्यक्ष, तर हरदयाळ हे महासचिव होते. याद्वारे भारतात ब्रिटिशांकडून केले जाणारे अन्याय व अत्याचार यांकडे जगाचे लक्ष वेधण्याचे काम हरदयाळ यांनी केले. त्यासाठी त्यांनी कॅनडा, चीन व जपान या ठिकाणी या पार्टीच्या अनेक शाखा उघडल्या. दरम्यान जर्मनी व इंग्लंड यांच्यामध्ये युद्ध सुरू होऊन पहिल्या जागतिक महायुद्धास सुरुवात झाली. यावेळी हरदयाळ यांनी परदेशात राहणाऱ्या भारतीय लोकांना स्वदेशात परत जाऊन भारतीय स्वातंत्र्यचळवळीत सहभाग घेण्याचे आवाहन आपल्या व्याख्यानांतून केले. त्यामुळे परदेशांतील अनेक भारतीय लोक भारतात आले. परदेशांत वास्तव्यास असलेल्या हरदयाळ यांना अटक करण्याविषयीच्या हालचाली ब्रिटिश सरकारने सुरू केल्या, तेव्हा ते स्वीत्झर्लंडला व तेथून जर्मनीला गेले. पहिल्या महायुद्धाच्या उत्तर कालखंडात जर्मनीचा पराभव होऊ लागल्याने ते जर्मनीतून स्वीडनला गेले. हरदयाळ यांना जगातील सु. १३ भाषा अवगत होत्या. परदेशांतील त्यांच्या क्रांतिकारी कार्यामुळे त्यांना भारतात आणण्यासाठी ब्रिटिशांनी प्रयत्न केले, परंतु त्यांना अपयश आले. इ. स. १९२७ पासून हरदयाळ यांनी इंग्लंडमध्ये वास्तव्य केले. त्यांनी डॉक्ट्रिन्स ऑफ बोधिसत्त्व हा संशोधनात्मक प्रबंध लंडन विद्यापीठास सादर करून पीएच.डी. पदवी संपादन केली. हरदयाळ यांनी अनेक ग्रंथाचे लेखन केले. त्यांमध्ये ''थॉट्स ऑन एज्युकेशन'', ''युगांतर'' ''सर्क्युलर'', राजद्रोही प्रतिबंधित साहित्य (''गदर'', ''ऐलान -ए -जंग'', ''जंग-दा-हांका''), ''सोशल कॉन्क्वेस्ट ऑन हिंदू रेस'', ''राइटिंग्ज ऑफ लाला हरदयाळ'' (१९२०), ''फॉर्टी फोर मंथ्स इन जर्मनी ॲण्ड तुर्की'' (१९२०), ''स्वाधीन विचार'' (१९२२), ''अमृत में विष'' (१९२२), ''हिंट्स फॉर सेल्फ कल्चर'' (१९३४), ''ट्वेल्व्ह रिलिजन्स अँड मॉडर्न लाइफ'' , ''ग्लिम्पसेज ऑफ वर्ल्ड रिलिजन्स'', ''व्यक्तित्व विकास : संघर्ष और सफलता''  इत्यादींचा समावेश होतो. मानवता हाच आपला धर्म मानून लंडनमध्ये हरदयाळ यांनी आधुनिक संस्कृती संस्थेची स्थापना केली. तत्कालीन भारतातील ब्रिटिश सरकारने त्यांना इ. स. १९३९ मध्ये भारतात येण्याची सहमती दिली. दरम्यान शांततावादाचा प्रचार व प्रसार करण्याच्या उद्देशाने व्याख्यान देण्यासाठी ते फिलाडेल्फिया येथे गेले होते. तेथेच त्यांचे गूढ रीत्या निधन झाले. संदर्भ : * Dharmavira, ''Lala Hardayal and Revolutionary Movement of His Time'', New Delhi, 1970. * Neeraj, ''Lala Hardayal'', New Delhi, 2006. * सरकार, सुमित, अनु., डोभाल, सुशीला, ''आधुनिक भारत (१८८५–१९४७)'', नवी दिल्ली,१९९३. [[वर्ग:पोस्टाचे तिकीट असलेल्या व्यक्ती]] [[वर्ग:भारतीय नास्तिक]] [[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]] [[वर्ग:इ.स. १८८४ मधील जन्म]] [[वर्ग:इ.स. १९३९ मधील मृत्यू]] g8yv3q6pywjzdbezzpazgjbmfjwre8i 2723293 2723292 2026-10-20T00:35:06Z Misslinius 4358 2723293 wikitext text/x-wiki {{विकिडेटा माहितीचौकट}} '''लाला हरदयाल''' हे [[गदर पार्टी]]चे सस्थापक होते. भारतीय स्वातंत्र्यचळवळीतील एक क्रांतिकारक नेता. परदेशांतील भारतीय नागरिकांना भारतदेशाच्या स्वातंत्र्यासाठी प्रेरित करण्याचे महान कार्य त्यांनी केले. त्यांचा जन्म दिल्ली येथे एका पंजाबी कुटुंबात झाला. आई भोलीराणी व वडील गौरीदयाळ माथुर यांचे लाला हरदयाळ हे सातवे अपत्य होते. त्यांचे वडील फार्सी व उर्दू या भाषांचे पंडित होते, तसेच दिल्ली येथील जिल्हा न्यायालयात ते वाचक (रीडर) म्हणून नोकरीस होते. हरदयाळ यांचे प्राथमिक शिक्षण दिल्ली येथील केंब्रिज मिशन स्कूलमध्ये झाले. त्यानंतर सेंट स्टीफन्स महाविद्यालय, दिल्ली येथून त्यांनी संस्कृतमधून पदवीशिक्षण घेतले. पंजाब विद्यापीठ, लाहोर येथून त्यांनी संस्कृतमध्ये एम. ए. चे पदव्युत्तर शिक्षण प्राप्त केले. ब्रिटिश सरकारने त्यांना पदव्युत्तर परीक्षेत मिळवलेल्या उल्लेखनीय गुणांबद्दल २०० पौंड इतकी शिष्यवृत्ती दिली. या शिष्यवृत्तीच्या मदतीने त्यांनी पुढील शिक्षणासाठी इ. स. १९०५ मध्ये ऑक्सफर्ड विद्यापीठ, लंडन येथे प्रवेश घेतला. या विद्यापीठाकडूनही त्यांना आणखी दोन शिष्यवृत्त्या मिळाल्या. महाविद्यालयीन काळात हरदयाळ आर्यसमाजाकडे आकृष्ट झाले. वाय. एम. सी. ए. (यंग मेन्स ख्रिश्चन असोसिएशन) लाहोर या संघटनेचे सचिव व लाला हरदयाळ यांच्यात वाद झाल्यामुळे उपरोक्त संघटनेला समांतर अशा ‘यंग मेन्स इंडिया असोसिएशनʼ या संघटनेची स्थापना हरदयाळ यांनी केली. संघटनेच्या उद्घाटन कार्यक्रमाचे अध्यक्ष म्हणून उर्दू व फार्सीचे कवी, विचारवंत [[अल्लामा इक्बाल|मुहम्मद इक्बाल]] (१८७७–१९३८) यांना आमंत्रित केले. इक्बाल यांनी आपल्या अध्यक्षीय भाषणात देशभक्तीवरील स्वरचित काव्य ‘सारे जहाँसे अच्छा हिंदोस्ता हमाराʼ (तराना-ए-हिंद) सर्वांसमोर गायिले. हरदयाळ हे महाविद्यालयीन जीवनातच मास्टर आमीरचंद (१८६९–१९१५) यांच्या गुप्त क्रांतिकारी संस्थेचे सदस्य झाले होते. लंडनमध्ये शिक्षण घेत असताना ते इ. स. १९०५ पासून ‘इंडिया हाउसʼ च्या माध्यमातून परदेशी भारतीय लोकांत देशभक्तीचा प्रसार करणारे सशस्त्र क्रांतीचे पुरस्कर्ते [[श्यामजी कृष्ण वर्मा]] (१८५७–१९३०) यांच्या संपर्कात आले. भारतीय इतिहास अभ्यासाच्या परिणामातून इंग्रजी शिक्षणपद्धतीस पाप समजून इ. स. १९०७ मध्ये हरदयाळ यांनी ऑक्सफर्ड विद्यापीठातील शिक्षणाचा त्याग केला आणि लंडनमध्ये देशभक्त समाजाची स्थापना करून ते भारताच्या स्वातंत्र्यासाठी आंदोलनाचा प्रसार व प्रचार करू लागले. भारतास ब्रिटिशांच्या जाचातून मुक्त करण्यासाठी त्यांनी एक योजना बनविली आणि भारतीयांमध्ये राष्ट्रीय भावना जागृत करून ब्रिटिश धोरणावर टीका  केली. इ. स. १९०८ मध्ये हरदयाळ भारतात परतले. त्या वेळी ते [[लोकमान्य टिळक|लोकमान्य टिळकांना]] भेटले. त्यानंतर पतियाळा  येथे जाऊन बुद्धांप्रमाणे संन्यास घेऊन आपल्या शिष्यांना क्रांतिकारी विचारांची शिकवण दिली. इंग्रजी शिक्षणपद्धतीमुळे राष्ट्रीय चरित्र नष्ट होऊन राष्ट्रीय जीवनाचा मुख्य प्रवाह विषारी होत जातो. इंग्रज ख्रिश्चन धर्माच्या माध्यमातून आपणास कायमस्वरूपी गुलामगिरीत टाकत आहेत, असे प्रखर विचार त्यांनी प्रवचनांतून मांडले. परिणामी, अनेक विद्यार्थ्यांनी इंग्रजी शाळा, महाविद्यालये सोडली. अनेक सरकारी नोकरदारांनी आपल्या नोकऱ्यांचा त्याग केला. या काळात त्यांनी लाहोर येथील ''दैनिक पंजाबी'' या इंग्रजी दैनिकाचे संपादक म्हणूनही काम पाहिले. हरदयाळ यांचा प्रभाव जनतेत वाढू लागल्यामुळे ब्रिटिश सरकारने त्यांना अटक करण्यासाठी हालचाली सुरू केल्या. यावेळी भारतीय क्रांतिकारक नेते [[लाला लजपत राय|लाला लजपतराय]] (१८६५–१९२८) यांनी हरदयाळ यांना आग्रह करून परदेशात पाठवले. इ. स. १९०९ मध्ये [[पॅरिस]] येथे श्यामजी कृष्ण वर्मा व क्रांतिकारक नेत्या श्रीमती भिकाजी रुस्तुम कामा यांच्या ते संपर्कात आले. तेथे ''वंदे मातरम्'' व ''तलवार'' या मासिक पत्रिकांचे संपादन ते करू लागले. पॅरिस येथेच त्यांनी आपले प्रचारकेंद्र बनविले. पुढे इ. स. १९१० मध्ये ते अल्जीरिया येथे गेले. तेथून लामार्तनीक बेटावर जाऊन त्यांनी काही काळ एकांतवास स्वीकारला. भाई परमानंद (१८७६–१९४७) यांच्या आग्रहाखातर हरदयाळ हिंदू संस्कृतीच्या प्रसारासाठी अमेरिकेला गेले. तेथे त्यांनी [[आद्य शंकराचार्य]], कांट, हेगेल व कार्ल मार्क्स यांच्या कार्याचा अभ्यास केला. तसेच अमेरिकेतील कॅलिफोर्निया विद्यापीठात ‘हिंदू संस्कृतिदर्शनʼ या विषयावर अनेक व्याख्याने दिली. अमेरिकन बुद्धिवादी लोक त्यांना हिंदू संत, कवी म्हणून संबोधित. इ. स. १९१२ मध्ये स्टॅनफर्ड विद्यापीठात ‘हिंदू संस्कृतिदर्शनʼ या विषयाचे सन्माननीय प्राध्यापक म्हणून त्यांची नियुक्ती झाली. या काळात त्यांनीगदर नावाची पत्रिका काढली. भारतातील ब्रिटिश साम्राज्य उलथविण्यासाठी अमेरिकेतील भारतीयांनी सॅन फ्रॅन्सिस्को येथे २५ जून १९१३ रोजी गदर पार्टीची स्थापना केली. ''गदर'' पत्रिकेच्या नावावरून या संघटनेस ‘गदर पार्टीʼ असे नाव ठेवण्यात आले. सोहनसिंह भकना (१८७०–१९६८) हे या पक्षाचे संस्थापक-अध्यक्ष, तर हरदयाळ हे महासचिव होते. याद्वारे भारतात ब्रिटिशांकडून केले जाणारे अन्याय व अत्याचार यांकडे जगाचे लक्ष वेधण्याचे काम हरदयाळ यांनी केले. त्यासाठी त्यांनी कॅनडा, चीन व जपान या ठिकाणी या पार्टीच्या अनेक शाखा उघडल्या. दरम्यान जर्मनी व इंग्लंड यांच्यामध्ये युद्ध सुरू होऊन पहिल्या जागतिक महायुद्धास सुरुवात झाली. यावेळी हरदयाळ यांनी परदेशात राहणाऱ्या भारतीय लोकांना स्वदेशात परत जाऊन भारतीय स्वातंत्र्यचळवळीत सहभाग घेण्याचे आवाहन आपल्या व्याख्यानांतून केले. त्यामुळे परदेशांतील अनेक भारतीय लोक भारतात आले. परदेशांत वास्तव्यास असलेल्या हरदयाळ यांना अटक करण्याविषयीच्या हालचाली ब्रिटिश सरकारने सुरू केल्या, तेव्हा ते स्वीत्झर्लंडला व तेथून जर्मनीला गेले. पहिल्या महायुद्धाच्या उत्तर कालखंडात जर्मनीचा पराभव होऊ लागल्याने ते जर्मनीतून स्वीडनला गेले. हरदयाळ यांना जगातील सु. १३ भाषा अवगत होत्या. परदेशांतील त्यांच्या क्रांतिकारी कार्यामुळे त्यांना भारतात आणण्यासाठी ब्रिटिशांनी प्रयत्न केले, परंतु त्यांना अपयश आले. इ. स. १९२७ पासून हरदयाळ यांनी इंग्लंडमध्ये वास्तव्य केले. त्यांनी डॉक्ट्रिन्स ऑफ बोधिसत्त्व हा संशोधनात्मक प्रबंध लंडन विद्यापीठास सादर करून पीएच.डी. पदवी संपादन केली. हरदयाळ यांनी अनेक ग्रंथाचे लेखन केले. त्यांमध्ये ''थॉट्स ऑन एज्युकेशन'', ''युगांतर'' ''सर्क्युलर'', राजद्रोही प्रतिबंधित साहित्य (''गदर'', ''ऐलान -ए -जंग'', ''जंग-दा-हांका''), ''सोशल कॉन्क्वेस्ट ऑन हिंदू रेस'', ''राइटिंग्ज ऑफ लाला हरदयाळ'' (१९२०), ''फॉर्टी फोर मंथ्स इन जर्मनी ॲण्ड तुर्की'' (१९२०), ''स्वाधीन विचार'' (१९२२), ''अमृत में विष'' (१९२२), ''हिंट्स फॉर सेल्फ कल्चर'' (१९३४), ''ट्वेल्व्ह रिलिजन्स अँड मॉडर्न लाइफ'' , ''ग्लिम्पसेज ऑफ वर्ल्ड रिलिजन्स'', ''व्यक्तित्व विकास : संघर्ष और सफलता''  इत्यादींचा समावेश होतो. मानवता हाच आपला धर्म मानून लंडनमध्ये हरदयाळ यांनी आधुनिक संस्कृती संस्थेची स्थापना केली. तत्कालीन भारतातील ब्रिटिश सरकारने त्यांना इ. स. १९३९ मध्ये भारतात येण्याची सहमती दिली. दरम्यान शांततावादाचा प्रचार व प्रसार करण्याच्या उद्देशाने व्याख्यान देण्यासाठी ते फिलाडेल्फिया येथे गेले होते. तेथेच त्यांचे गूढ रीत्या निधन झाले. संदर्भ : * Dharmavira, ''Lala Hardayal and Revolutionary Movement of His Time'', New Delhi, 1970. * Neeraj, ''Lala Hardayal'', New Delhi, 2006. * सरकार, सुमित, अनु., डोभाल, सुशीला, ''आधुनिक भारत (१८८५–१९४७)'', नवी दिल्ली,१९९३. [[वर्ग:पोस्टाचे तिकीट असलेल्या व्यक्ती]] [[वर्ग:भारतीय नास्तिक]] [[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]] [[वर्ग:इ.स. १८८४ मधील जन्म]] [[वर्ग:इ.स. १९३९ मधील मृत्यू]] p9nrfkhxvewumamcfohm7k2zmuooc84 2723294 2723293 2026-10-20T00:40:07Z Misslinius 4358 2723294 wikitext text/x-wiki {{विकिडेटा माहितीचौकट}} '''लाला हरदयाल''' हे [[गदर पार्टी]]चे सस्थापक होते. भारतीय स्वातंत्र्यचळवळीतील एक क्रांतिकारक नेता. परदेशांतील भारतीय नागरिकांना भारतदेशाच्या स्वातंत्र्यासाठी प्रेरित करण्याचे महान कार्य त्यांनी केले. त्यांचा जन्म दिल्ली येथे एका पंजाबी कुटुंबात झाला. आई भोलीराणी व वडील गौरीदयाळ माथुर यांचे लाला हरदयाळ हे सातवे अपत्य होते. त्यांचे वडील फार्सी व उर्दू या भाषांचे पंडित होते, तसेच दिल्ली येथील जिल्हा न्यायालयात ते वाचक (रीडर) म्हणून नोकरीस होते. हरदयाळ यांचे प्राथमिक शिक्षण दिल्ली येथील केंब्रिज मिशन स्कूलमध्ये झाले. त्यानंतर सेंट स्टीफन्स महाविद्यालय, दिल्ली येथून त्यांनी संस्कृतमधून पदवीशिक्षण घेतले. पंजाब विद्यापीठ, लाहोर येथून त्यांनी संस्कृतमध्ये एम. ए. चे पदव्युत्तर शिक्षण प्राप्त केले. ब्रिटिश सरकारने त्यांना पदव्युत्तर परीक्षेत मिळवलेल्या उल्लेखनीय गुणांबद्दल २०० पौंड इतकी शिष्यवृत्ती दिली. या शिष्यवृत्तीच्या मदतीने त्यांनी पुढील शिक्षणासाठी इ. स. १९०५ मध्ये ऑक्सफर्ड विद्यापीठ, लंडन येथे प्रवेश घेतला. या विद्यापीठाकडूनही त्यांना आणखी दोन शिष्यवृत्त्या मिळाल्या. महाविद्यालयीन काळात हरदयाळ आर्यसमाजाकडे आकृष्ट झाले. वाय. एम. सी. ए. (यंग मेन्स ख्रिश्चन असोसिएशन) लाहोर या संघटनेचे सचिव व लाला हरदयाळ यांच्यात वाद झाल्यामुळे उपरोक्त संघटनेला समांतर अशा ‘यंग मेन्स इंडिया असोसिएशनʼ या संघटनेची स्थापना हरदयाळ यांनी केली. संघटनेच्या उद्घाटन कार्यक्रमाचे अध्यक्ष म्हणून उर्दू व फार्सीचे कवी, विचारवंत [[अल्लामा इक्बाल|मुहम्मद इक्बाल]] (१८७७–१९३८) यांना आमंत्रित केले. इक्बाल यांनी आपल्या अध्यक्षीय भाषणात देशभक्तीवरील स्वरचित काव्य ‘सारे जहाँसे अच्छा हिंदोस्ता हमाराʼ (तराना-ए-हिंद) सर्वांसमोर गायिले. हरदयाळ हे महाविद्यालयीन जीवनातच मास्टर आमीरचंद (१८६९–१९१५) यांच्या गुप्त क्रांतिकारी संस्थेचे सदस्य झाले होते. लंडनमध्ये शिक्षण घेत असताना ते इ. स. १९०५ पासून ‘इंडिया हाउसʼ च्या माध्यमातून परदेशी भारतीय लोकांत देशभक्तीचा प्रसार करणारे सशस्त्र क्रांतीचे पुरस्कर्ते [[श्यामजी कृष्ण वर्मा]] (१८५७–१९३०) यांच्या संपर्कात आले. भारतीय इतिहास अभ्यासाच्या परिणामातून इंग्रजी शिक्षणपद्धतीस पाप समजून इ. स. १९०७ मध्ये हरदयाळ यांनी ऑक्सफर्ड विद्यापीठातील शिक्षणाचा त्याग केला आणि लंडनमध्ये देशभक्त समाजाची स्थापना करून ते भारताच्या स्वातंत्र्यासाठी आंदोलनाचा प्रसार व प्रचार करू लागले. भारतास ब्रिटिशांच्या जाचातून मुक्त करण्यासाठी त्यांनी एक योजना बनविली आणि भारतीयांमध्ये राष्ट्रीय भावना जागृत करून ब्रिटिश धोरणावर टीका  केली. इ. स. १९०८ मध्ये हरदयाळ भारतात परतले. त्या वेळी ते [[लोकमान्य टिळक|लोकमान्य टिळकांना]] भेटले. त्यानंतर [[पतियाळा]]  येथे जाऊन बुद्धांप्रमाणे संन्यास घेऊन आपल्या शिष्यांना क्रांतिकारी विचारांची शिकवण दिली. इंग्रजी शिक्षणपद्धतीमुळे राष्ट्रीय चरित्र नष्ट होऊन राष्ट्रीय जीवनाचा मुख्य प्रवाह विषारी होत जातो. इंग्रज ख्रिश्चन धर्माच्या माध्यमातून आपणास कायमस्वरूपी गुलामगिरीत टाकत आहेत, असे प्रखर विचार त्यांनी प्रवचनांतून मांडले. परिणामी, अनेक विद्यार्थ्यांनी इंग्रजी शाळा, महाविद्यालये सोडली. अनेक सरकारी नोकरदारांनी आपल्या नोकऱ्यांचा त्याग केला. या काळात त्यांनी लाहोर येथील ''दैनिक पंजाबी'' या इंग्रजी दैनिकाचे संपादक म्हणूनही काम पाहिले. हरदयाळ यांचा प्रभाव जनतेत वाढू लागल्यामुळे ब्रिटिश सरकारने त्यांना अटक करण्यासाठी हालचाली सुरू केल्या. यावेळी भारतीय क्रांतिकारक नेते [[लाला लजपत राय|लाला लजपतराय]] (१८६५–१९२८) यांनी हरदयाळ यांना आग्रह करून परदेशात पाठवले. इ. स. १९०९ मध्ये [[पॅरिस]] येथे श्यामजी कृष्ण वर्मा व क्रांतिकारक नेत्या श्रीमती [[भिकाईजी कामा|भिकाजी रुस्तुम कामा]] यांच्या ते संपर्कात आले. तेथे ''वंदे मातरम्'' व ''तलवार'' या मासिक पत्रिकांचे संपादन ते करू लागले. पॅरिस येथेच त्यांनी आपले प्रचारकेंद्र बनविले. पुढे इ. स. १९१० मध्ये ते [[अल्जीरिया]] येथे गेले. तेथून लामार्तनीक बेटावर जाऊन त्यांनी काही काळ एकांतवास स्वीकारला. भाई परमानंद (१८७६–१९४७) यांच्या आग्रहाखातर हरदयाळ हिंदू संस्कृतीच्या प्रसारासाठी अमेरिकेला गेले. तेथे त्यांनी [[आद्य शंकराचार्य]], [[इम्मॅन्युएल कांट|कांट]], हेगेल व [[कार्ल मार्क्स]] यांच्या कार्याचा अभ्यास केला. तसेच अमेरिकेतील कॅलिफोर्निया विद्यापीठात ‘हिंदू संस्कृतिदर्शनʼ या विषयावर अनेक व्याख्याने दिली. अमेरिकन बुद्धिवादी लोक त्यांना हिंदू संत, कवी म्हणून संबोधित. इ. स. १९१२ मध्ये स्टॅनफर्ड विद्यापीठात ‘हिंदू संस्कृतिदर्शनʼ या विषयाचे सन्माननीय प्राध्यापक म्हणून त्यांची नियुक्ती झाली. या काळात त्यांनीगदर नावाची पत्रिका काढली. भारतातील ब्रिटिश साम्राज्य उलथविण्यासाठी अमेरिकेतील भारतीयांनी सॅन फ्रॅन्सिस्को येथे २५ जून १९१३ रोजी गदर पार्टीची स्थापना केली. ''गदर'' पत्रिकेच्या नावावरून या संघटनेस ‘गदर पार्टीʼ असे नाव ठेवण्यात आले. सोहनसिंह भकना (१८७०–१९६८) हे या पक्षाचे संस्थापक-अध्यक्ष, तर हरदयाळ हे महासचिव होते. याद्वारे भारतात ब्रिटिशांकडून केले जाणारे अन्याय व अत्याचार यांकडे जगाचे लक्ष वेधण्याचे काम हरदयाळ यांनी केले. त्यासाठी त्यांनी कॅनडा, चीन व जपान या ठिकाणी या पार्टीच्या अनेक शाखा उघडल्या. दरम्यान जर्मनी व इंग्लंड यांच्यामध्ये युद्ध सुरू होऊन पहिल्या जागतिक महायुद्धास सुरुवात झाली. यावेळी हरदयाळ यांनी परदेशात राहणाऱ्या भारतीय लोकांना स्वदेशात परत जाऊन भारतीय स्वातंत्र्यचळवळीत सहभाग घेण्याचे आवाहन आपल्या व्याख्यानांतून केले. त्यामुळे परदेशांतील अनेक भारतीय लोक भारतात आले. परदेशांत वास्तव्यास असलेल्या हरदयाळ यांना अटक करण्याविषयीच्या हालचाली ब्रिटिश सरकारने सुरू केल्या, तेव्हा ते स्वीत्झर्लंडला व तेथून जर्मनीला गेले. पहिल्या महायुद्धाच्या उत्तर कालखंडात जर्मनीचा पराभव होऊ लागल्याने ते जर्मनीतून स्वीडनला गेले. हरदयाळ यांना जगातील सु. १३ भाषा अवगत होत्या. परदेशांतील त्यांच्या क्रांतिकारी कार्यामुळे त्यांना भारतात आणण्यासाठी ब्रिटिशांनी प्रयत्न केले, परंतु त्यांना अपयश आले. इ. स. १९२७ पासून हरदयाळ यांनी इंग्लंडमध्ये वास्तव्य केले. त्यांनी डॉक्ट्रिन्स ऑफ बोधिसत्त्व हा संशोधनात्मक प्रबंध लंडन विद्यापीठास सादर करून पीएच.डी. पदवी संपादन केली. हरदयाळ यांनी अनेक ग्रंथाचे लेखन केले. त्यांमध्ये ''थॉट्स ऑन एज्युकेशन'', ''युगांतर'' ''सर्क्युलर'', राजद्रोही प्रतिबंधित साहित्य (''गदर'', ''ऐलान -ए -जंग'', ''जंग-दा-हांका''), ''सोशल कॉन्क्वेस्ट ऑन हिंदू रेस'', ''राइटिंग्ज ऑफ लाला हरदयाळ'' (१९२०), ''फॉर्टी फोर मंथ्स इन जर्मनी ॲण्ड तुर्की'' (१९२०), ''स्वाधीन विचार'' (१९२२), ''अमृत में विष'' (१९२२), ''हिंट्स फॉर सेल्फ कल्चर'' (१९३४), ''ट्वेल्व्ह रिलिजन्स अँड मॉडर्न लाइफ'' , ''ग्लिम्पसेज ऑफ वर्ल्ड रिलिजन्स'', ''व्यक्तित्व विकास : संघर्ष और सफलता''  इत्यादींचा समावेश होतो. मानवता हाच आपला धर्म मानून लंडनमध्ये हरदयाळ यांनी आधुनिक संस्कृती संस्थेची स्थापना केली. तत्कालीन भारतातील ब्रिटिश सरकारने त्यांना इ. स. १९३९ मध्ये भारतात येण्याची सहमती दिली. दरम्यान शांततावादाचा प्रचार व प्रसार करण्याच्या उद्देशाने व्याख्यान देण्यासाठी ते फिलाडेल्फिया येथे गेले होते. तेथेच त्यांचे गूढ रीत्या निधन झाले. संदर्भ : * Dharmavira, ''Lala Hardayal and Revolutionary Movement of His Time'', New Delhi, 1970. * Neeraj, ''Lala Hardayal'', New Delhi, 2006. * सरकार, सुमित, अनु., डोभाल, सुशीला, ''आधुनिक भारत (१८८५–१९४७)'', नवी दिल्ली,१९९३. [[वर्ग:पोस्टाचे तिकीट असलेल्या व्यक्ती]] [[वर्ग:भारतीय नास्तिक]] [[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]] [[वर्ग:इ.स. १८८४ मधील जन्म]] [[वर्ग:इ.स. १९३९ मधील मृत्यू]] 91ywdb12c3gbo76oxttb10m0x6jz1j1 0 167497 2723344 2503720 2026-10-20T11:34:02Z ~2026-52310-38 187943 /* */ 2723344 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट भूतपूर्व देश | राष्ट्र_अधिकृत_नाव_मराठीमध्ये = जत संस्थान | सुरुवात_वर्ष = इ.स. १६८६ | शेवट_वर्ष = इ.स. १९४८ | मागील१ = मराठा साम्राज्य | मागील_ध्वज१ = Flag_of_the_Maratha_Empire.svg | पुढील१ = भारत | पुढील_ध्वज१ = Flag of India.svg | राष्ट्र_ध्वज = Jath flag.svg | राष्ट्र_चिन्ह = | जागतिक_स्थान_नकाशा = | ब्रीद_वाक्य = | राजधानी_शहर = जत | सर्वात_मोठे_शहर = जत | शासन_प्रकार = [[राजतंत्र]] | राष्ट्रप्रमुख_नाव = पहिला राजा: सटवाजी राव डफळे (इ.स.१६८६-१७०६)<br />अंतिम राजा: विजयसिंह राव डफळे (इ.स. १९२८-१९४८) | पंतप्रधान_नाव = | राष्ट्रीय_भाषा = मराठी | इतर_प्रमुख_भाषा = कन्नड | राष्ट्रीय_चलन = रुपये | क्षेत्रफळ_चौरस_किमी = 2,538 | लोकसंख्या_संख्या = 91,202 | लोकसंख्या_घनता = 35.9 }} '''जत संस्थान''' हे ब्रिटिश भारतातील [[मुंबई इलाखा|मुंबई इलाख्यातील]] [[डेक्कन स्टेट्स एजन्सी]]तील एक संस्थान होते. == स्थापना == या संस्थानाची स्थापना १६८८ या वर्षी झाली. == राजधानी == या संस्थानाची राजधानी जत नगरात होते. == क्षेत्रफळ == या संस्थानाचे क्षेत्रफळ २,५३८ चौरस किमी इतके आहे. या संस्थानात सुमारे ११९ गावे होती. == संस्थानिक == या संस्थानाचे संस्थानिक डफळे घराणे आहे. यांचे मूळ आडनाव चव्हाण होते. ते ९६ कुळी मराठे आहेत. == स्वातंत्र्योत्तर काळ == ८ मार्च १९४८ या दिवशी जतचे महाराजा विजयसिंह राव यांनी हे संस्थान भारतीय संघराज्यात विलीन केले. [[वर्ग:डेक्कन स्टेट्स एजन्सीच्या आधिपत्याखालील संस्थाने]] [[वर्ग:जत|संस्थान]] n9l9g4qgd5hkw6r5cdsd2ix2ju2poic 0 177491 2723329 2710673 2026-10-20T11:09:37Z ~2026-52310-38 187943 /* */ 2723329 wikitext text/x-wiki {{इतिहास लेखन}} {{गल्लत|वंजारी}} '''बंजारा / गोर राजपूत''' संस्कृती ही अति प्राचीन असून '''गोर''' हा एक प्राचीन क्षत्रिय वंश आहे. त्याचा हिंदीमध्ये 'गौर' तर इंग्रजीमध्ये असा Gour/Gor असा उल्लेख होतो. गौर या शब्दाचा मराठीत ''गोर'' असाही उल्लेख होतो. गौरराजवंशीय लोकांना गोरबंजारा असे म्हणले जाते. हा एक समृद्ध सांस्कृतिक परंपरा असणारा भारतीय समाज रचनेचा एक महत्त्वाचा घटक होय. भारतीय विविधतेतील एक स्वतंत्र संस्कृती जोपासणारा समाज म्हणून बंजारा समाजाकडे बघितल्या जाते. काटक, लढवय्या, साहसी व निसर्गप्रेमी अशी त्यांची खरी ओळख. त्यांचे पुर्वीचे मुख्य स्थान राजपुताना, [[मारवाड]] मानले जाते. मोहम्मद घोरीच्या आक्रमणानंतर राजपुतानाचे जनजीवन विस्कळीत झाले. * त्यामुळे गौर बंजारा समुह व उपसमुहाच्या अनेक टोळया राजस्थानमधून दक्षिण मध्य, उत्तर भारतातील काही राज्यामध्ये तर काहींनी महाराष्ट्र(विदर्भ), गुजरात व मध्यप्रदेशमध्ये येऊन वेगवेगळ्या नावांनी राहू लागली. [[महाराणा प्रताप]] सोबत यातील गौर बंजारा टोळ्या जंगलात गेल्या आणि जंगलात आपले बस्तान त्यांनी बसविले. गोर बंजारा हे राजपूताची एक शाखा असल्याचे अनेक इतिहासकारांचे मत आहे. तसेच महाराष्ट्रातील विदर्भात इसवी सन 16 व्या शतकापासून बंजारा समाजाचे अस्तित्व असल्याचे दिसून येते. विदर्भ ह्या भागात वाशिम, अकोला, अमरावती, पुसद [[यवतमाळ]], नागपूर, बुलढाणा ह्या भागात बंजारा समाजाच अस्तित्व पूर्वापार पासून राहिलेलं आहे. बंजारा हा एक क्षत्रिय समाज असून त्यांनी अनेक ऐतिहासिक लढाया लढल्या आहेत. विदर्भ भागाला एक प्रकारे बंजारा समाजाची राजधानी म्हटले जाऊ शकते. क्षत्रिय बंजारा हे विदर्भात वेगवेगळ्या भागात राहिले आहेत. क्षत्रिय बंजारा समाज हा विदर्भात राहिला असून त्यांचे वर्चस्व त्या-त्या प्रदेशावर राहिले आहेत. गोर बंजारा समाजासाठी '''गोरमाटी''' असाही एक शब्दप्रयोग केला जातो. 'मातीशी जुळलेला माणूस' , 'मातीशी नातं ठेवणारा माणूस' म्हणजे गोरमाटी. हिंदी, राजस्थानी भाषेत 'गौर' नावाने उल्लेख होतो. गौरमाटीला गोरमाटी हा शब्दप्रयोग बंजारा बांधव आपल्या स्वकीयांसाठीच करताना दिसतात. तसेच बंजारा हा शब्द आपल्या भारतीयांना अपरिचित आहे असे मुळीच नाही. अनेक सिनेगीतातून, हिंदी काव्यरचना इत्यादींमधून 'बंजारा' या शब्दाचा उल्लेख विविध ठिकाणी आपणास सापडतो. 'बंजारा' लोकगणातील राजवंशीसाठी 'गौर बंजारा' असा शब्द प्रयोग होताना दिसतो. या शब्दाचा शब्दशः अर्थ म्हणजे 'गौर क्षत्रिय असलेल्या या लढवय्या समाजाचे साम्राज्य अस्तास आल्यानंतर रानावनात गेला' असा होतो. कालांतराने '''बंजारा''' हा शब्द रुढ झाला असे निष्कर्ष अनेक इतिहास संशोधकांनी काढलेली आहे. मुळ राजपुताना मधला वैभवशाली इतिहास व संस्कृती असणाऱा हा समाज कालांतराने भारतात वेगवेगळ्या राज्यांत, भौगोलिक प्रदेशात आपल्या विविध व्यवसायावरून गौर-बंजारा', 'गोरमाटी', 'बाजीगर', 'नायक' , राजपूत बंजारा , 'बंजारा' इत्यादी नावाने ओळखला जातो. परंतु या समुदातातील विविध उपसमुहाचे व्यवसाय पूर्वी जरी भिन्न होते, परंतु यातील अनेक उपसमुह हे स्वतः बंजारा नाव धारण केल्याने बंजारा म्हणून ओळखू लागली. गौरबंजारा ही [[क्षत्रिय]] जमात असून यात अनेक शूरवीर, छोट्या छोट्या भूभागाचे साम्राज्याचे अधिपती असल्याचे संदर्भ ही इतिहासात सापडतो. आपली वैभवशाली संस्कृती आणि इतिहास आजही या समाजाने जपल्याचे दिसून येते. नेतृत्व करणारा समाज, निडरपणे लढणारा यावरून बंजारा समाजाला 'नायक' असे म्हणतात. तसेच तांडा वसाहतीच्या प्रमुखांना सुद्धा 'नायक किंवा नाईक' असे म्हणले जाते. आजमितीला बंजारा समाज हा भारतातील जवळ जवळ सर्वच राज्यांमध्ये व केंद्रशासित प्रदेशांमध्ये कमी-अधिक प्रमाणात वास्तव्यास असल्याचे पहावयास मिळते. [[बंजारा भाषा]], बंजारा संस्कृती, बंजारा समाज, [[बंजारा साहित्य]] अशा स्वरूपात ''बंजारा'' याच नावाने सध्या ओळखले जाते.विदर्भ हा प्रदेश प्रामुख्याने बंजारा समाजाची भूमी मानल्या जाते. == बंजारा शब्दाचा अर्थ आणि उत्पत्ती == * बंजारा शब्दाचा अर्थ व उत्पत्ती :-<br> १. वाणिज्यकार :- ऋग्वेदात व्यापाराशी संबंध असणाऱ्या व्यक्तीस 'वाणिज्य' असे म्हणले आहे. इतिहासात डोकावून पाहिल्यास 'बंजारा' या शब्दाची उत्पत्ती 'वाणिज्य' या संस्कृत शब्दापासून झाली असल्याचे जाणकारांचे मत आहे. बंजारा लोक पूर्वीच्या काळी कापडाचे धागे, अन्नधान्य, केशर, मसाले पदार्थ , शस्त्रसाठा, युद्ध सामुग्री पुरवीत . पद्धतशीरपणे आपल्या बैलांच्या पाठीवर लादून भारतातील वेगवेगळ्या प्रांतात, युरोपियन देशातही वेगवेगळ्या ठिकाणी पोहोचवत असत. जीवनावश्यक वस्तू आपल्या बैलांच्या पाठीवर लादून व्यापार करणे, एका ठिकाणाहून दुसऱ्या ठिकाणी मार्गक्रमण करणे याला 'लदेणी' असे म्हणतात. 'वाणिज्य' या संस्कृत शब्दासाठी हिंदी भाषेत 'बनज' असा शब्द प्रयोग आढळतो. 'बनज' म्हणजे व्यापार करणाऱ्यांस 'बनिज' असे संबोधले जाई. पुढे 'बनिज' या शब्दावरून 'बंजारा' हा शब्द रूढ झाला असावा असा युक्तिवाद केला जातो. २. बनचर :- 'बंजारा' हा लोकवाचक शब्द 'बनचर' या हिंदी शब्दावरून रूढ झाला असावा असाही तर्क वर्तविला जातो. व्यापाराच्या निमित्ताने 'भटकंती करणारा' या अर्थाने बंजारा शब्दाचा उर्दू भाषेतील अर्थ सुद्धा विचारात घेण्यासारखा आहे, असे गोर- बंजारा संस्कृतीचे अभ्यासक आत्माराम राठोड, डॉ.सुभाष राठोड म्हणतात. 'बनचर' म्हणजे वनात वास्तव्य करणारा लोकसमूह. बंजारा लोकगणाच्या संदर्भात एक बाब अशी दिसते की, बंजारांची लोकवस्ती आजही प्रामुख्याने डोंगराळ भागात डोंगर पायथ्याच्या जवळ असल्याचे दिसून येते. त्यांचे डोंगराळ भाग निवडण्यामागे एक मुख्य कारण असे दिसते की गोरबंजाराकडे मोठ्या प्रमाणात गुरे - ढोरे होती. त्यांना चारण्यासाठी ते वनाचा आसरा घेत असत. कालांतराने त्यांचा लदेणीचा व्यवसाय बंद पडल्याने ते जेथे होते तेथेच त्यांना स्थिरावणे भाग पडले असावे. व 'बनचर' या शब्दाचे अपभ्रंश रूप 'बंजारा' असे झाले असावे. म्हणून 'बनचर' या शब्दापासून 'बंजारा' या शब्दाची उत्पत्ती झाली असावी हेही नाकारता येत नाही. परंतु इतिहासातील संशोधनावरून राजपुतान्यातील अस्थिरतेमुळे क्षत्रिय समुह वेगवेगळ्या प्रदेशात रानावनात राहू लागले, यालाच पुढे बंजारा हे नाव धारण केल्याचेही संदर्भ इतिहासात सापडतो. == बंजारा गौत्र आणि कुळ == गोर बंजारा समाजात मूण ,राठोड, पवार, चव्हाण आणि जाधव हे प्रमुख कूल मानले जातात. यांची वंशावळी व गोत्र राजस्थानमधील क्षत्रियाशी पुर्णतः मिळतेजुळते आहे. आजही त्यांच्या नावात अधिकतेने 'सिंह किंवा 'सिंग' असे नावापुढे लावले जाते. उदा. फुलसिंग, लाल सिंग, चतुरसिंह, हरीसिंघ वगैरे, तसेच गोत्र देखील राणावत, रणसोत, रामावत, सांगावत , झरपला, झारापत , बिंजरावत, मुनावत, मेघावत, खेतावत, धेगावत गोरावत, आमगोत, पालतीया , मालोत, पंवार, सांगावत, उधावत, धारावत, लोकावत, जाठरोत , बाणोत, घुगलोत, नुणसावत, गोरामा , वाकडोत, लाखावत असे गोत्र आढळून येतात.कुलानुसार प्रत्येकाची गोत्रे देखील आहे.चव्हाण कुलाचे ०६ गोत्र.जसे कि ऋतूची संख्या सहा असते.पवार कुलाचे १२ गोत्र आहे.जसे की वर्षाचे बारा महिने असते. राठोड कुलाचे २७ गोत्र आहे.जसे की वर्षाचे सत्तावीस नक्षत्रे असते.जाधव कुलाचे ५२ गोत्र आहे.जसे की वर्षाचे बावन्न आठवडे असते.यावरून असे निष्कर्ष काढला जातो की ,हा निसर्गत: हा प्रकृतीपुजक , निसर्ग प्रेमी आहे. या ९७ कुळी गोरराजवंशी बंजाराच्या प्रत्येक कुलाची आराधनाही स्वतंत्र स्वरुपात असते. कुलदैवत महाकाली, जगदंबा असुन यालाच महागौरी असे म्हणतात. महागौरी हे गौर वंश सुचक दिसून येते. बंजारी देवी यासह व्यंकटेश्वर तिरूपती बालाजीला मनोभावे पुजतात. विशेषतः गौर बंजारा समाजात सातीभवानीला पुजल्या जाते. भगवान शंकराचा वाहन असलेल्या नंदीची पुजा आजही मोठ्या आस्थेने केली जाते. यालाच 'गराशा' असेही म्हणले जाते. महागौर , महागौरी , सतगुरू हाथीराम बाबा महाराज, संत सेवालाल महाराज, राणा लखीराय बंजारा (राणा लखी शाह) , बंजारी माता, संत रूपसिंह महाराज, सामकी माता, संत सामतदादा, संत लक्ष्मण चैतन्य महाराज, महानायक वसंतराव नाईक, संत ईश्वरसिंह महाराज, संत रामराव महाराज , सुधाकरराव नाईक ही बंजारा समाजाचे श्रद्धास्थान मानले जाते. यासह वीर गोरा बादल , राजा गौरभोज, राणी दूर्गावती बंजारन , गुरुगोविंद गौर , राणा प्रतापसिंह , वीर मनिसींह पंवार , राजा गोपीचंद गौर , वीरांगना मलुकी आदी शुरवीर महापुरुषांचे स्मरण समाजात विविध उत्सव विधीप्रंसगी स्मरण केले जाते. ==तांडा व्यवस्था== संपूर्ण भारतात बंजारा हा समाजगण सर्वत्र विखुरलेला असून भारताच्या अगदी कानाकोपऱ्यांपर्यंत त्यांच्या स्वतंत्र वसाहती आहेत. लदेणी व्यवसायाच्या निमित्ताने मध्य युगापर्यंत हा समाज भारताच्या वेगवेगळ्या भौगोलिक प्रदेशात आढळतो. आपला परंपरागत व्यवसाय इंग्रजांच्या आगमनानंतर उद्ध्वस्त झाल्याने अठराव्या शतकाच्या उत्तरार्धात मात्र तो एका ठिकाणी स्थिरावल्याचे उपलब्ध पुराव्यांवरून दिसते. गौरबंजारा वस्तीस्थानास [[तांडा]]'' असे म्हणतात. तांडयाच्या प्रमुखाला नाईक (नायक) असे म्हणतात. 'तांडा' मध्ये प्राचीन काळापासून आजही 'सेनं सायी वेस' ही वैश्विक कल्याणासाठी सामुदायिक प्रार्थना केली जाते. थोर समाजसुधारक महानायक [[वसंतराव नाईक]] यांच्या परिश्रमातून तांड्याला स्थिर जीवन मिळाले. तर तांड्यात सामाजिक सुधारणांची सुरुवात थोर समाजसुधारक बळीराम पाटील मांडवीकर यांनी केली. तांडा हा बंजारा समाजाचा दर्पण मानला जातो. तांडा सक्षमीकरणासाठी आणि तांडा व्यवस्था ग्लोबल व्हावी यासाठी प्रख्यात विचारवंत एकनाथ पवार-नायक यांनी 'तांडेसामू चालो' या तांडावादी विचारांची रुजवणूक केली. बंजारा समाजात तांडा व्यवस्थेला अनन्यसाधारण असे महत्त्व आहे. कारण तांडा द्वारे संस्कृती,भाषा, साहित्य जपण्याचे अत्यंत मोलाचे कार्य आजवर होत आले.'' ==पारंपरिक बंजारा कला== भारतीय बंजारा समाज एक आदिम क्षत्रिय समाजगण असून त्यांची लोकसंस्कृती ही तितकीच पुरातन व लौकिक असल्याचे दिसते. बंजाराचा इतिहास हा त्याग, बलिदान, शौर्य व पराक्रम यांनी समृद्ध आहे. पारंपरिक बंजारा कला अतिशय वैशिष्ट्यपूर्ण मानली जाते.कशिदाकाम , पोशाखशैली, वास्तुकला, 'गोरला' युद्धकला,व्यंजनशैली,घेर-घुमर न्रृत्यकला ही पारंपरिक कलाकौशल्य बंजारा समाजाने आजही जपल्याचे दिसून येते. उपजत कष्टाळू,साहसी मुलत:च सृजनशील असा हा समाजगण असून आपले सांस्कृतिक आविष्कार सण-उत्सव आदींच्या माध्यमातून व्यक्त करणारा, नाच-गाण्यात आनंद शोधणाऱ्या बंजारा समाजाने काशीदाकारी सारख्या अनेक कलाकुसरींची मनोभावे जपणूक केली आहे. <ref>{{स्रोत पुस्तक| title=LOHGARH -The worlds largest fort,The capital of the sikh kingdom |दुवा=https://bluerosepublishers.com/product/lohgarh-the-worlds-largest-fortthe-capital-of-the-sikh-kingdom/|publisher=ब्ल्यू रोज पब्लिशर्स|year=२०१९|isbn=|location=दिल्ली}}</ref><ref>{{स्रोत पुस्तक|title=बंजारा लोगोका इतिहास|last=पाटील|first=बळीराम हिरामण|publisher=नवदुर्गा प्रकाशन|year=२०१२|location=गुजरात}}</ref><ref>{{स्रोत पुस्तक|title=बंजारो का सांस्कृतिक इतिहास|last=राठौड|first=डॉ. जयपाल सिंह|publisher=राजस्थानी ग्रंथागार|year=२०१५|isbn=|location=जोधपूर, राजस्थान}}</ref><ref>{{स्रोत पुस्तक|title=मारवाड की सांस्कृतिक धरोहर|last=राठोड|first=डॉ. गोविंदसिंह}}</ref><ref>{{स्रोत पुस्तक|title=गोर वंश का इतिहास|last=कापडी|first=रामसिंह|year=१९६३|location=हरियाणा}}</ref><ref>{{स्रोत पुस्तक|title=गोर राजपूतो के अनमोल रतन|last=बलजोत|first=इंदरसींग|year=२०१२|location=पंजाब}}</ref><ref>{{स्रोत पुस्तक|title=History of Medieval Hindu|url=https://archive.org/details/dli.csl.5148|last=Vaidya|first=C. V.|year=१९२१}}</ref> == हे सुद्धा पहा == * [[बंजारा तांडा]] * {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:हिंदू धर्मामधील जाती]] [[वर्ग:महाराष्ट्रामधील जाती]] km37pyv7rx1wogz3nqmyaypxdebu5oi 2723330 2723329 2026-10-20T11:12:32Z ~2026-52310-38 187943 /* */ 2723330 wikitext text/x-wiki {{इतिहास लेखन}} {{गल्लत|वंजारी}} '''बंजारा / गोर राजपूत''' संस्कृती ही अति प्राचीन असून '''गोर''' हा एक प्राचीन क्षत्रिय वंश आहे. त्याचा हिंदीमध्ये 'गौर' तर इंग्रजीमध्ये असा Gour/Gor असा उल्लेख होतो. गौर या शब्दाचा मराठीत ''गोर'' असाही उल्लेख होतो. गौरराजवंशीय लोकांना गोरबंजारा असे म्हणले जाते. हा एक समृद्ध सांस्कृतिक परंपरा असणारा भारतीय समाज रचनेचा एक महत्त्वाचा घटक होय. भारतीय विविधतेतील एक स्वतंत्र संस्कृती जोपासणारा समाज म्हणून बंजारा समाजाकडे बघितल्या जाते. काटक, लढवय्या, साहसी व निसर्गप्रेमी अशी त्यांची खरी ओळख. त्यांचे पुर्वीचे मुख्य स्थान राजपुताना, [[मारवाड]] मानले जाते. मोहम्मद घोरीच्या आक्रमणानंतर राजपुतानाचे जनजीवन विस्कळीत झाले. * त्यामुळे गौर बंजारा समुह व उपसमुहाच्या अनेक टोळया राजस्थानमधून दक्षिण मध्य, उत्तर भारतातील काही राज्यामध्ये तर काहींनी महाराष्ट्र (विदर्भ), गुजरात व मध्यप्रदेशमध्ये येऊन वेगवेगळ्या नावांनी राहू लागली. [[महाराणा प्रताप]] सोबत यातील गौर बंजारा टोळ्या जंगलात गेल्या आणि जंगलात आपले बस्तान त्यांनी बसविले. गोर बंजारा हे राजपूताची एक शाखा असल्याचे अनेक इतिहासकारांचे मत आहे. तसेच महाराष्ट्रातील विदर्भात इसवी सन 16 व्या शतकापासून बंजारा समाजाचे अस्तित्व असल्याचे दिसून येते. विदर्भ ह्या भागात वाशिम, अकोला, अमरावती, पुसद, [[यवतमाळ]], नागपूर, बुलढाणा ह्या भागात बंजारा समाजाच अस्तित्व पूर्वापार पासून राहिलेलं आहे. बंजारा हा एक क्षत्रिय समाज असून त्यांनी अनेक ऐतिहासिक लढाया लढल्या आहेत. विदर्भ भागाला एक प्रकारे बंजारा समाजाची राजधानी म्हटले जाऊ शकते. क्षत्रिय बंजारा हे विदर्भात वेगवेगळ्या भागात राहिले आहेत. क्षत्रिय बंजारा समाज हा विदर्भात राहिला असून त्यांचे वर्चस्व त्या-त्या प्रदेशावर राहिले आहेत. गोर बंजारा समाजासाठी '''गोरमाटी''' असाही एक शब्दप्रयोग केला जातो. ''मातीशी जुळलेला माणूस'', 'मातीशी नातं ठेवणारा माणूस' म्हणजे गोरमाटी. हिंदी, राजस्थानी भाषेत 'गौर' नावाने उल्लेख होतो. गौरमाटीला गोरमाटी हा शब्दप्रयोग बंजारा बांधव आपल्या स्वकीयांसाठीच करताना दिसतात. तसेच बंजारा हा शब्द आपल्या भारतीयांना अपरिचित आहे असे मुळीच नाही. अनेक सिनेगीतातून, हिंदी काव्यरचना इत्यादींमधून 'बंजारा' या शब्दाचा उल्लेख विविध ठिकाणी आपणास सापडतो. 'बंजारा' लोकगणातील राजवंशीसाठी 'गौर बंजारा' असा शब्द प्रयोग होताना दिसतो. * या शब्दाचा शब्दशः अर्थ म्हणजे '''गौर क्षत्रिय असलेल्या या लढवय्या समाजाचे साम्राज्य अस्तास आल्यानंतर रानावनात गेला''' असा होतो. कालांतराने '''बंजारा''' हा शब्द रुढ झाला, असे निष्कर्ष अनेक इतिहास संशोधकांनी काढलेली आहे. मुळ राजपुताना मधला वैभवशाली इतिहास व संस्कृती ' हा समाज कालांतराने भारतात वेगवेगळ्या राज्यांत, भौगोलिक प्रदेशात आपल्या विविध व्यवसायावरून गौर-बंजारा', 'गोरमाटी', 'बाजीगर', 'नायक' , राजपूत बंजारा , 'बंजारा' इत्यादी नावाने ओळखला जातो. परंतु या समुदातातील विविध उपसमुहाचे व्यवसाय पूर्वी जरी भिन्न होते, परंतु यातील अनेक उपसमुह हे स्वतः बंजारा नाव धारण केल्याने बंजारा म्हणून ओळखू लागली. गौरबंजारा ही [[क्षत्रिय]] जमात असून यात अनेक शूरवीर, छोट्या छोट्या भूभागाचे साम्राज्याचे अधिपती असल्याचे संदर्भ ही इतिहासात सापडतो. आपली वैभवशाली संस्कृती आणि इतिहास आजही या समाजाने जपल्याचे दिसून येते. नेतृत्व करणारा समाज, निडरपणे लढणारा यावरून बंजारा समाजाला 'नायक' असे म्हणतात. तसेच तांडा वसाहतीच्या प्रमुखांना सुद्धा 'नायक किंवा नाईक' असे म्हणले जाते. आजमितीला बंजारा समाज हा भारतातील जवळ जवळ सर्वच राज्यांमध्ये व केंद्रशासित प्रदेशांमध्ये कमी-अधिक प्रमाणात वास्तव्यास असल्याचे पहावयास मिळते. [[बंजारा भाषा]], बंजारा संस्कृती, बंजारा समाज, [[बंजारा साहित्य]] अशा स्वरूपात ''बंजारा'' याच नावाने सध्या ओळखले जाते.विदर्भ हा प्रदेश प्रामुख्याने बंजारा समाजाची भूमी मानल्या जाते. == बंजारा शब्दाचा अर्थ आणि उत्पत्ती == * बंजारा शब्दाचा अर्थ व उत्पत्ती :-<br> १. वाणिज्यकार :- ऋग्वेदात व्यापाराशी संबंध असणाऱ्या व्यक्तीस 'वाणिज्य' असे म्हणले आहे. इतिहासात डोकावून पाहिल्यास 'बंजारा' या शब्दाची उत्पत्ती 'वाणिज्य' या संस्कृत शब्दापासून झाली असल्याचे जाणकारांचे मत आहे. बंजारा लोक पूर्वीच्या काळी कापडाचे धागे, अन्नधान्य, केशर, मसाले पदार्थ , शस्त्रसाठा, युद्ध सामुग्री पुरवीत . पद्धतशीरपणे आपल्या बैलांच्या पाठीवर लादून भारतातील वेगवेगळ्या प्रांतात, युरोपियन देशातही वेगवेगळ्या ठिकाणी पोहोचवत असत. जीवनावश्यक वस्तू आपल्या बैलांच्या पाठीवर लादून व्यापार करणे, एका ठिकाणाहून दुसऱ्या ठिकाणी मार्गक्रमण करणे याला 'लदेणी' असे म्हणतात. 'वाणिज्य' या संस्कृत शब्दासाठी हिंदी भाषेत 'बनज' असा शब्द प्रयोग आढळतो. 'बनज' म्हणजे व्यापार करणाऱ्यांस 'बनिज' असे संबोधले जाई. पुढे 'बनिज' या शब्दावरून 'बंजारा' हा शब्द रूढ झाला असावा असा युक्तिवाद केला जातो. २. बनचर :- 'बंजारा' हा लोकवाचक शब्द 'बनचर' या हिंदी शब्दावरून रूढ झाला असावा असाही तर्क वर्तविला जातो. व्यापाराच्या निमित्ताने 'भटकंती करणारा' या अर्थाने बंजारा शब्दाचा उर्दू भाषेतील अर्थ सुद्धा विचारात घेण्यासारखा आहे, असे गोर- बंजारा संस्कृतीचे अभ्यासक आत्माराम राठोड, डॉ.सुभाष राठोड म्हणतात. 'बनचर' म्हणजे वनात वास्तव्य करणारा लोकसमूह. बंजारा लोकगणाच्या संदर्भात एक बाब अशी दिसते की, बंजारांची लोकवस्ती आजही प्रामुख्याने डोंगराळ भागात डोंगर पायथ्याच्या जवळ असल्याचे दिसून येते. त्यांचे डोंगराळ भाग निवडण्यामागे एक मुख्य कारण असे दिसते की गोरबंजाराकडे मोठ्या प्रमाणात गुरे - ढोरे होती. त्यांना चारण्यासाठी ते वनाचा आसरा घेत असत. कालांतराने त्यांचा लदेणीचा व्यवसाय बंद पडल्याने ते जेथे होते तेथेच त्यांना स्थिरावणे भाग पडले असावे. व 'बनचर' या शब्दाचे अपभ्रंश रूप 'बंजारा' असे झाले असावे. म्हणून 'बनचर' या शब्दापासून 'बंजारा' या शब्दाची उत्पत्ती झाली असावी हेही नाकारता येत नाही. परंतु इतिहासातील संशोधनावरून राजपुतान्यातील अस्थिरतेमुळे क्षत्रिय समुह वेगवेगळ्या प्रदेशात रानावनात राहू लागले, यालाच पुढे बंजारा हे नाव धारण केल्याचेही संदर्भ इतिहासात सापडतो. == बंजारा गौत्र आणि कुळ == गोर बंजारा समाजात मूण ,राठोड, पवार, चव्हाण आणि जाधव हे प्रमुख कूल मानले जातात. यांची वंशावळी व गोत्र राजस्थानमधील क्षत्रियाशी पुर्णतः मिळतेजुळते आहे. आजही त्यांच्या नावात अधिकतेने 'सिंह किंवा 'सिंग' असे नावापुढे लावले जाते. उदा. फुलसिंग, लाल सिंग, चतुरसिंह, हरीसिंघ वगैरे, तसेच गोत्र देखील राणावत, रणसोत, रामावत, सांगावत , झरपला, झारापत , बिंजरावत, मुनावत, मेघावत, खेतावत, धेगावत गोरावत, आमगोत, पालतीया , मालोत, पंवार, सांगावत, उधावत, धारावत, लोकावत, जाठरोत , बाणोत, घुगलोत, नुणसावत, गोरामा , वाकडोत, लाखावत असे गोत्र आढळून येतात.कुलानुसार प्रत्येकाची गोत्रे देखील आहे.चव्हाण कुलाचे ०६ गोत्र.जसे कि ऋतूची संख्या सहा असते.पवार कुलाचे १२ गोत्र आहे.जसे की वर्षाचे बारा महिने असते. राठोड कुलाचे २७ गोत्र आहे.जसे की वर्षाचे सत्तावीस नक्षत्रे असते.जाधव कुलाचे ५२ गोत्र आहे.जसे की वर्षाचे बावन्न आठवडे असते.यावरून असे निष्कर्ष काढला जातो की ,हा निसर्गत: हा प्रकृतीपुजक , निसर्ग प्रेमी आहे. या ९७ कुळी गोरराजवंशी बंजाराच्या प्रत्येक कुलाची आराधनाही स्वतंत्र स्वरुपात असते. कुलदैवत महाकाली, जगदंबा असुन यालाच महागौरी असे म्हणतात. महागौरी हे गौर वंश सुचक दिसून येते. बंजारी देवी यासह व्यंकटेश्वर तिरूपती बालाजीला मनोभावे पुजतात. विशेषतः गौर बंजारा समाजात सातीभवानीला पुजल्या जाते. भगवान शंकराचा वाहन असलेल्या नंदीची पुजा आजही मोठ्या आस्थेने केली जाते. यालाच 'गराशा' असेही म्हणले जाते. महागौर , महागौरी , सतगुरू हाथीराम बाबा महाराज, संत सेवालाल महाराज, राणा लखीराय बंजारा (राणा लखी शाह) , बंजारी माता, संत रूपसिंह महाराज, सामकी माता, संत सामतदादा, संत लक्ष्मण चैतन्य महाराज, महानायक वसंतराव नाईक, संत ईश्वरसिंह महाराज, संत रामराव महाराज , सुधाकरराव नाईक ही बंजारा समाजाचे श्रद्धास्थान मानले जाते. यासह वीर गोरा बादल , राजा गौरभोज, राणी दूर्गावती बंजारन , गुरुगोविंद गौर , राणा प्रतापसिंह , वीर मनिसींह पंवार , राजा गोपीचंद गौर , वीरांगना मलुकी आदी शुरवीर महापुरुषांचे स्मरण समाजात विविध उत्सव विधीप्रंसगी स्मरण केले जाते. ==तांडा व्यवस्था== संपूर्ण भारतात बंजारा हा समाजगण सर्वत्र विखुरलेला असून भारताच्या अगदी कानाकोपऱ्यांपर्यंत त्यांच्या स्वतंत्र वसाहती आहेत. लदेणी व्यवसायाच्या निमित्ताने मध्य युगापर्यंत हा समाज भारताच्या वेगवेगळ्या भौगोलिक प्रदेशात आढळतो. आपला परंपरागत व्यवसाय इंग्रजांच्या आगमनानंतर उद्ध्वस्त झाल्याने अठराव्या शतकाच्या उत्तरार्धात मात्र तो एका ठिकाणी स्थिरावल्याचे उपलब्ध पुराव्यांवरून दिसते. गौरबंजारा वस्तीस्थानास [[तांडा]]'' असे म्हणतात. तांडयाच्या प्रमुखाला नाईक (नायक) असे म्हणतात. 'तांडा' मध्ये प्राचीन काळापासून आजही 'सेनं सायी वेस' ही वैश्विक कल्याणासाठी सामुदायिक प्रार्थना केली जाते. थोर समाजसुधारक महानायक [[वसंतराव नाईक]] यांच्या परिश्रमातून तांड्याला स्थिर जीवन मिळाले. तर तांड्यात सामाजिक सुधारणांची सुरुवात थोर समाजसुधारक बळीराम पाटील मांडवीकर यांनी केली. तांडा हा बंजारा समाजाचा दर्पण मानला जातो. तांडा सक्षमीकरणासाठी आणि तांडा व्यवस्था ग्लोबल व्हावी यासाठी प्रख्यात विचारवंत एकनाथ पवार-नायक यांनी 'तांडेसामू चालो' या तांडावादी विचारांची रुजवणूक केली. बंजारा समाजात तांडा व्यवस्थेला अनन्यसाधारण असे महत्त्व आहे. कारण तांडा द्वारे संस्कृती,भाषा, साहित्य जपण्याचे अत्यंत मोलाचे कार्य आजवर होत आले.'' ==पारंपरिक बंजारा कला== भारतीय बंजारा समाज एक आदिम क्षत्रिय समाजगण असून त्यांची लोकसंस्कृती ही तितकीच पुरातन व लौकिक असल्याचे दिसते. बंजाराचा इतिहास हा त्याग, बलिदान, शौर्य व पराक्रम यांनी समृद्ध आहे. पारंपरिक बंजारा कला अतिशय वैशिष्ट्यपूर्ण मानली जाते.कशिदाकाम , पोशाखशैली, वास्तुकला, 'गोरला' युद्धकला,व्यंजनशैली,घेर-घुमर न्रृत्यकला ही पारंपरिक कलाकौशल्य बंजारा समाजाने आजही जपल्याचे दिसून येते. उपजत कष्टाळू,साहसी मुलत:च सृजनशील असा हा समाजगण असून आपले सांस्कृतिक आविष्कार सण-उत्सव आदींच्या माध्यमातून व्यक्त करणारा, नाच-गाण्यात आनंद शोधणाऱ्या बंजारा समाजाने काशीदाकारी सारख्या अनेक कलाकुसरींची मनोभावे जपणूक केली आहे. <ref>{{स्रोत पुस्तक| title=LOHGARH -The worlds largest fort,The capital of the sikh kingdom |दुवा=https://bluerosepublishers.com/product/lohgarh-the-worlds-largest-fortthe-capital-of-the-sikh-kingdom/|publisher=ब्ल्यू रोज पब्लिशर्स|year=२०१९|isbn=|location=दिल्ली}}</ref><ref>{{स्रोत पुस्तक|title=बंजारा लोगोका इतिहास|last=पाटील|first=बळीराम हिरामण|publisher=नवदुर्गा प्रकाशन|year=२०१२|location=गुजरात}}</ref><ref>{{स्रोत पुस्तक|title=बंजारो का सांस्कृतिक इतिहास|last=राठौड|first=डॉ. जयपाल सिंह|publisher=राजस्थानी ग्रंथागार|year=२०१५|isbn=|location=जोधपूर, राजस्थान}}</ref><ref>{{स्रोत पुस्तक|title=मारवाड की सांस्कृतिक धरोहर|last=राठोड|first=डॉ. गोविंदसिंह}}</ref><ref>{{स्रोत पुस्तक|title=गोर वंश का इतिहास|last=कापडी|first=रामसिंह|year=१९६३|location=हरियाणा}}</ref><ref>{{स्रोत पुस्तक|title=गोर राजपूतो के अनमोल रतन|last=बलजोत|first=इंदरसींग|year=२०१२|location=पंजाब}}</ref><ref>{{स्रोत पुस्तक|title=History of Medieval Hindu|url=https://archive.org/details/dli.csl.5148|last=Vaidya|first=C. V.|year=१९२१}}</ref> == हे सुद्धा पहा == * [[बंजारा तांडा]] * {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:हिंदू धर्मामधील जाती]] [[वर्ग:महाराष्ट्रामधील जाती]] mepnwh60zms1qtlckakoopz4vrrlhl6 2723331 2723330 2026-10-20T11:13:48Z ~2026-52310-38 187943 /* बंजारा गौत्र आणि कुळ */ 2723331 wikitext text/x-wiki {{इतिहास लेखन}} {{गल्लत|वंजारी}} '''बंजारा / गोर राजपूत''' संस्कृती ही अति प्राचीन असून '''गोर''' हा एक प्राचीन क्षत्रिय वंश आहे. त्याचा हिंदीमध्ये 'गौर' तर इंग्रजीमध्ये असा Gour/Gor असा उल्लेख होतो. गौर या शब्दाचा मराठीत ''गोर'' असाही उल्लेख होतो. गौरराजवंशीय लोकांना गोरबंजारा असे म्हणले जाते. हा एक समृद्ध सांस्कृतिक परंपरा असणारा भारतीय समाज रचनेचा एक महत्त्वाचा घटक होय. भारतीय विविधतेतील एक स्वतंत्र संस्कृती जोपासणारा समाज म्हणून बंजारा समाजाकडे बघितल्या जाते. काटक, लढवय्या, साहसी व निसर्गप्रेमी अशी त्यांची खरी ओळख. त्यांचे पुर्वीचे मुख्य स्थान राजपुताना, [[मारवाड]] मानले जाते. मोहम्मद घोरीच्या आक्रमणानंतर राजपुतानाचे जनजीवन विस्कळीत झाले. * त्यामुळे गौर बंजारा समुह व उपसमुहाच्या अनेक टोळया राजस्थानमधून दक्षिण मध्य, उत्तर भारतातील काही राज्यामध्ये तर काहींनी महाराष्ट्र (विदर्भ), गुजरात व मध्यप्रदेशमध्ये येऊन वेगवेगळ्या नावांनी राहू लागली. [[महाराणा प्रताप]] सोबत यातील गौर बंजारा टोळ्या जंगलात गेल्या आणि जंगलात आपले बस्तान त्यांनी बसविले. गोर बंजारा हे राजपूताची एक शाखा असल्याचे अनेक इतिहासकारांचे मत आहे. तसेच महाराष्ट्रातील विदर्भात इसवी सन 16 व्या शतकापासून बंजारा समाजाचे अस्तित्व असल्याचे दिसून येते. विदर्भ ह्या भागात वाशिम, अकोला, अमरावती, पुसद, [[यवतमाळ]], नागपूर, बुलढाणा ह्या भागात बंजारा समाजाच अस्तित्व पूर्वापार पासून राहिलेलं आहे. बंजारा हा एक क्षत्रिय समाज असून त्यांनी अनेक ऐतिहासिक लढाया लढल्या आहेत. विदर्भ भागाला एक प्रकारे बंजारा समाजाची राजधानी म्हटले जाऊ शकते. क्षत्रिय बंजारा हे विदर्भात वेगवेगळ्या भागात राहिले आहेत. क्षत्रिय बंजारा समाज हा विदर्भात राहिला असून त्यांचे वर्चस्व त्या-त्या प्रदेशावर राहिले आहेत. गोर बंजारा समाजासाठी '''गोरमाटी''' असाही एक शब्दप्रयोग केला जातो. ''मातीशी जुळलेला माणूस'', 'मातीशी नातं ठेवणारा माणूस' म्हणजे गोरमाटी. हिंदी, राजस्थानी भाषेत 'गौर' नावाने उल्लेख होतो. गौरमाटीला गोरमाटी हा शब्दप्रयोग बंजारा बांधव आपल्या स्वकीयांसाठीच करताना दिसतात. तसेच बंजारा हा शब्द आपल्या भारतीयांना अपरिचित आहे असे मुळीच नाही. अनेक सिनेगीतातून, हिंदी काव्यरचना इत्यादींमधून 'बंजारा' या शब्दाचा उल्लेख विविध ठिकाणी आपणास सापडतो. 'बंजारा' लोकगणातील राजवंशीसाठी 'गौर बंजारा' असा शब्द प्रयोग होताना दिसतो. * या शब्दाचा शब्दशः अर्थ म्हणजे '''गौर क्षत्रिय असलेल्या या लढवय्या समाजाचे साम्राज्य अस्तास आल्यानंतर रानावनात गेला''' असा होतो. कालांतराने '''बंजारा''' हा शब्द रुढ झाला, असे निष्कर्ष अनेक इतिहास संशोधकांनी काढलेली आहे. मुळ राजपुताना मधला वैभवशाली इतिहास व संस्कृती ' हा समाज कालांतराने भारतात वेगवेगळ्या राज्यांत, भौगोलिक प्रदेशात आपल्या विविध व्यवसायावरून गौर-बंजारा', 'गोरमाटी', 'बाजीगर', 'नायक' , राजपूत बंजारा , 'बंजारा' इत्यादी नावाने ओळखला जातो. परंतु या समुदातातील विविध उपसमुहाचे व्यवसाय पूर्वी जरी भिन्न होते, परंतु यातील अनेक उपसमुह हे स्वतः बंजारा नाव धारण केल्याने बंजारा म्हणून ओळखू लागली. गौरबंजारा ही [[क्षत्रिय]] जमात असून यात अनेक शूरवीर, छोट्या छोट्या भूभागाचे साम्राज्याचे अधिपती असल्याचे संदर्भ ही इतिहासात सापडतो. आपली वैभवशाली संस्कृती आणि इतिहास आजही या समाजाने जपल्याचे दिसून येते. नेतृत्व करणारा समाज, निडरपणे लढणारा यावरून बंजारा समाजाला 'नायक' असे म्हणतात. तसेच तांडा वसाहतीच्या प्रमुखांना सुद्धा 'नायक किंवा नाईक' असे म्हणले जाते. आजमितीला बंजारा समाज हा भारतातील जवळ जवळ सर्वच राज्यांमध्ये व केंद्रशासित प्रदेशांमध्ये कमी-अधिक प्रमाणात वास्तव्यास असल्याचे पहावयास मिळते. [[बंजारा भाषा]], बंजारा संस्कृती, बंजारा समाज, [[बंजारा साहित्य]] अशा स्वरूपात ''बंजारा'' याच नावाने सध्या ओळखले जाते.विदर्भ हा प्रदेश प्रामुख्याने बंजारा समाजाची भूमी मानल्या जाते. == बंजारा शब्दाचा अर्थ आणि उत्पत्ती == * बंजारा शब्दाचा अर्थ व उत्पत्ती :-<br> १. वाणिज्यकार :- ऋग्वेदात व्यापाराशी संबंध असणाऱ्या व्यक्तीस 'वाणिज्य' असे म्हणले आहे. इतिहासात डोकावून पाहिल्यास 'बंजारा' या शब्दाची उत्पत्ती 'वाणिज्य' या संस्कृत शब्दापासून झाली असल्याचे जाणकारांचे मत आहे. बंजारा लोक पूर्वीच्या काळी कापडाचे धागे, अन्नधान्य, केशर, मसाले पदार्थ , शस्त्रसाठा, युद्ध सामुग्री पुरवीत . पद्धतशीरपणे आपल्या बैलांच्या पाठीवर लादून भारतातील वेगवेगळ्या प्रांतात, युरोपियन देशातही वेगवेगळ्या ठिकाणी पोहोचवत असत. जीवनावश्यक वस्तू आपल्या बैलांच्या पाठीवर लादून व्यापार करणे, एका ठिकाणाहून दुसऱ्या ठिकाणी मार्गक्रमण करणे याला 'लदेणी' असे म्हणतात. 'वाणिज्य' या संस्कृत शब्दासाठी हिंदी भाषेत 'बनज' असा शब्द प्रयोग आढळतो. 'बनज' म्हणजे व्यापार करणाऱ्यांस 'बनिज' असे संबोधले जाई. पुढे 'बनिज' या शब्दावरून 'बंजारा' हा शब्द रूढ झाला असावा असा युक्तिवाद केला जातो. २. बनचर :- 'बंजारा' हा लोकवाचक शब्द 'बनचर' या हिंदी शब्दावरून रूढ झाला असावा असाही तर्क वर्तविला जातो. व्यापाराच्या निमित्ताने 'भटकंती करणारा' या अर्थाने बंजारा शब्दाचा उर्दू भाषेतील अर्थ सुद्धा विचारात घेण्यासारखा आहे, असे गोर- बंजारा संस्कृतीचे अभ्यासक आत्माराम राठोड, डॉ.सुभाष राठोड म्हणतात. 'बनचर' म्हणजे वनात वास्तव्य करणारा लोकसमूह. बंजारा लोकगणाच्या संदर्भात एक बाब अशी दिसते की, बंजारांची लोकवस्ती आजही प्रामुख्याने डोंगराळ भागात डोंगर पायथ्याच्या जवळ असल्याचे दिसून येते. त्यांचे डोंगराळ भाग निवडण्यामागे एक मुख्य कारण असे दिसते की गोरबंजाराकडे मोठ्या प्रमाणात गुरे - ढोरे होती. त्यांना चारण्यासाठी ते वनाचा आसरा घेत असत. कालांतराने त्यांचा लदेणीचा व्यवसाय बंद पडल्याने ते जेथे होते तेथेच त्यांना स्थिरावणे भाग पडले असावे. व 'बनचर' या शब्दाचे अपभ्रंश रूप 'बंजारा' असे झाले असावे. म्हणून 'बनचर' या शब्दापासून 'बंजारा' या शब्दाची उत्पत्ती झाली असावी हेही नाकारता येत नाही. परंतु इतिहासातील संशोधनावरून राजपुतान्यातील अस्थिरतेमुळे क्षत्रिय समुह वेगवेगळ्या प्रदेशात रानावनात राहू लागले, यालाच पुढे बंजारा हे नाव धारण केल्याचेही संदर्भ इतिहासात सापडतो. == बंजारा गौत्र आणि कुळ == गोर बंजारा समाजात मूण, राठोड, पवार, चव्हाण आणि जाधव हे प्रमुख कूल मानले जातात. यांची वंशावळी व गोत्र राजस्थानमधील क्षत्रियाशी पुर्णतः मिळतेजुळते आहे. आजही त्यांच्या नावात अधिकतेने 'सिंह किंवा 'सिंग' असे नावापुढे लावले जाते. उदा. फुलसिंग, लाल सिंग, चतुरसिंह, हरीसिंघ वगैरे, तसेच गोत्र देखील राणावत, रणसोत, रामावत, सांगावत , झरपला, झारापत , बिंजरावत, मुनावत, मेघावत, खेतावत, धेगावत गोरावत, आमगोत, पालतीया , मालोत, पंवार, सांगावत, उधावत, धारावत, लोकावत, जाठरोत , बाणोत, घुगलोत, नुणसावत, गोरामा , वाकडोत, लाखावत असे गोत्र आढळून येतात.कुलानुसार प्रत्येकाची गोत्रे देखील आहे.चव्हाण कुलाचे ०६ गोत्र.जसे कि ऋतूची संख्या सहा असते.पवार कुलाचे १२ गोत्र आहे.जसे की वर्षाचे बारा महिने असते. राठोड कुलाचे २७ गोत्र आहे.जसे की वर्षाचे सत्तावीस नक्षत्रे असते.जाधव कुलाचे ५२ गोत्र आहे.जसे की वर्षाचे बावन्न आठवडे असते.यावरून असे निष्कर्ष काढला जातो की, हा निसर्गत: हा प्रकृतीपुजक, निसर्ग प्रेमी आहे. या ९७ कुळी गोरराजवंशी बंजाराच्या प्रत्येक कुलाची आराधनाही स्वतंत्र स्वरुपात असते. कुलदैवत महाकाली, जगदंबा असुन यालाच महागौरी असे म्हणतात. महागौरी हे गौर वंश सुचक दिसून येते. बंजारी देवी यासह व्यंकटेश्वर तिरूपती बालाजीला मनोभावे पुजतात. विशेषतः गौर बंजारा समाजात सातीभवानीला पुजल्या जाते. भगवान शंकराचा वाहन असलेल्या नंदीची पुजा आजही मोठ्या आस्थेने केली जाते. यालाच 'गराशा' असेही म्हणले जाते. महागौर, महागौरी, सतगुरू हाथीराम बाबा महाराज, संत सेवालाल महाराज, राणा लखीराय बंजारा (राणा लखी शाह), बंजारी माता, संत रूपसिंह महाराज, सामकी माता, संत सामतदादा, संत लक्ष्मण चैतन्य महाराज, महानायक वसंतराव नाईक, संत ईश्वरसिंह महाराज, संत रामराव महाराज , सुधाकरराव नाईक ही बंजारा समाजाचे श्रद्धास्थान मानले जाते. यासह वीर गोरा बादल , राजा गौरभोज, राणी दूर्गावती बंजारन, गुरुगोविंद गौर, राणा प्रतापसिंह, वीर मनिसींह पंवार, राजा गोपीचंद गौर, वीरांगना मलुकी आदी शुरवीर महापुरुषांचे स्मरण समाजात विविध उत्सव विधीप्रंसगी स्मरण केले जाते. ==तांडा व्यवस्था== संपूर्ण भारतात बंजारा हा समाजगण सर्वत्र विखुरलेला असून भारताच्या अगदी कानाकोपऱ्यांपर्यंत त्यांच्या स्वतंत्र वसाहती आहेत. लदेणी व्यवसायाच्या निमित्ताने मध्य युगापर्यंत हा समाज भारताच्या वेगवेगळ्या भौगोलिक प्रदेशात आढळतो. आपला परंपरागत व्यवसाय इंग्रजांच्या आगमनानंतर उद्ध्वस्त झाल्याने अठराव्या शतकाच्या उत्तरार्धात मात्र तो एका ठिकाणी स्थिरावल्याचे उपलब्ध पुराव्यांवरून दिसते. गौरबंजारा वस्तीस्थानास [[तांडा]]'' असे म्हणतात. तांडयाच्या प्रमुखाला नाईक (नायक) असे म्हणतात. 'तांडा' मध्ये प्राचीन काळापासून आजही 'सेनं सायी वेस' ही वैश्विक कल्याणासाठी सामुदायिक प्रार्थना केली जाते. थोर समाजसुधारक महानायक [[वसंतराव नाईक]] यांच्या परिश्रमातून तांड्याला स्थिर जीवन मिळाले. तर तांड्यात सामाजिक सुधारणांची सुरुवात थोर समाजसुधारक बळीराम पाटील मांडवीकर यांनी केली. तांडा हा बंजारा समाजाचा दर्पण मानला जातो. तांडा सक्षमीकरणासाठी आणि तांडा व्यवस्था ग्लोबल व्हावी यासाठी प्रख्यात विचारवंत एकनाथ पवार-नायक यांनी 'तांडेसामू चालो' या तांडावादी विचारांची रुजवणूक केली. बंजारा समाजात तांडा व्यवस्थेला अनन्यसाधारण असे महत्त्व आहे. कारण तांडा द्वारे संस्कृती,भाषा, साहित्य जपण्याचे अत्यंत मोलाचे कार्य आजवर होत आले.'' ==पारंपरिक बंजारा कला== भारतीय बंजारा समाज एक आदिम क्षत्रिय समाजगण असून त्यांची लोकसंस्कृती ही तितकीच पुरातन व लौकिक असल्याचे दिसते. बंजाराचा इतिहास हा त्याग, बलिदान, शौर्य व पराक्रम यांनी समृद्ध आहे. पारंपरिक बंजारा कला अतिशय वैशिष्ट्यपूर्ण मानली जाते.कशिदाकाम , पोशाखशैली, वास्तुकला, 'गोरला' युद्धकला,व्यंजनशैली,घेर-घुमर न्रृत्यकला ही पारंपरिक कलाकौशल्य बंजारा समाजाने आजही जपल्याचे दिसून येते. उपजत कष्टाळू,साहसी मुलत:च सृजनशील असा हा समाजगण असून आपले सांस्कृतिक आविष्कार सण-उत्सव आदींच्या माध्यमातून व्यक्त करणारा, नाच-गाण्यात आनंद शोधणाऱ्या बंजारा समाजाने काशीदाकारी सारख्या अनेक कलाकुसरींची मनोभावे जपणूक केली आहे. <ref>{{स्रोत पुस्तक| title=LOHGARH -The worlds largest fort,The capital of the sikh kingdom |दुवा=https://bluerosepublishers.com/product/lohgarh-the-worlds-largest-fortthe-capital-of-the-sikh-kingdom/|publisher=ब्ल्यू रोज पब्लिशर्स|year=२०१९|isbn=|location=दिल्ली}}</ref><ref>{{स्रोत पुस्तक|title=बंजारा लोगोका इतिहास|last=पाटील|first=बळीराम हिरामण|publisher=नवदुर्गा प्रकाशन|year=२०१२|location=गुजरात}}</ref><ref>{{स्रोत पुस्तक|title=बंजारो का सांस्कृतिक इतिहास|last=राठौड|first=डॉ. जयपाल सिंह|publisher=राजस्थानी ग्रंथागार|year=२०१५|isbn=|location=जोधपूर, राजस्थान}}</ref><ref>{{स्रोत पुस्तक|title=मारवाड की सांस्कृतिक धरोहर|last=राठोड|first=डॉ. गोविंदसिंह}}</ref><ref>{{स्रोत पुस्तक|title=गोर वंश का इतिहास|last=कापडी|first=रामसिंह|year=१९६३|location=हरियाणा}}</ref><ref>{{स्रोत पुस्तक|title=गोर राजपूतो के अनमोल रतन|last=बलजोत|first=इंदरसींग|year=२०१२|location=पंजाब}}</ref><ref>{{स्रोत पुस्तक|title=History of Medieval Hindu|url=https://archive.org/details/dli.csl.5148|last=Vaidya|first=C. V.|year=१९२१}}</ref> == हे सुद्धा पहा == * [[बंजारा तांडा]] * {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:हिंदू धर्मामधील जाती]] [[वर्ग:महाराष्ट्रामधील जाती]] co27fcddxn9pzt5z1klvwmcjbwu74vq 2723332 2723331 2026-10-20T11:14:20Z ~2026-52310-38 187943 /* बंजारा गौत्र आणि कुळ */ 2723332 wikitext text/x-wiki {{इतिहास लेखन}} {{गल्लत|वंजारी}} '''बंजारा / गोर राजपूत''' संस्कृती ही अति प्राचीन असून '''गोर''' हा एक प्राचीन क्षत्रिय वंश आहे. त्याचा हिंदीमध्ये 'गौर' तर इंग्रजीमध्ये असा Gour/Gor असा उल्लेख होतो. गौर या शब्दाचा मराठीत ''गोर'' असाही उल्लेख होतो. गौरराजवंशीय लोकांना गोरबंजारा असे म्हणले जाते. हा एक समृद्ध सांस्कृतिक परंपरा असणारा भारतीय समाज रचनेचा एक महत्त्वाचा घटक होय. भारतीय विविधतेतील एक स्वतंत्र संस्कृती जोपासणारा समाज म्हणून बंजारा समाजाकडे बघितल्या जाते. काटक, लढवय्या, साहसी व निसर्गप्रेमी अशी त्यांची खरी ओळख. त्यांचे पुर्वीचे मुख्य स्थान राजपुताना, [[मारवाड]] मानले जाते. मोहम्मद घोरीच्या आक्रमणानंतर राजपुतानाचे जनजीवन विस्कळीत झाले. * त्यामुळे गौर बंजारा समुह व उपसमुहाच्या अनेक टोळया राजस्थानमधून दक्षिण मध्य, उत्तर भारतातील काही राज्यामध्ये तर काहींनी महाराष्ट्र (विदर्भ), गुजरात व मध्यप्रदेशमध्ये येऊन वेगवेगळ्या नावांनी राहू लागली. [[महाराणा प्रताप]] सोबत यातील गौर बंजारा टोळ्या जंगलात गेल्या आणि जंगलात आपले बस्तान त्यांनी बसविले. गोर बंजारा हे राजपूताची एक शाखा असल्याचे अनेक इतिहासकारांचे मत आहे. तसेच महाराष्ट्रातील विदर्भात इसवी सन 16 व्या शतकापासून बंजारा समाजाचे अस्तित्व असल्याचे दिसून येते. विदर्भ ह्या भागात वाशिम, अकोला, अमरावती, पुसद, [[यवतमाळ]], नागपूर, बुलढाणा ह्या भागात बंजारा समाजाच अस्तित्व पूर्वापार पासून राहिलेलं आहे. बंजारा हा एक क्षत्रिय समाज असून त्यांनी अनेक ऐतिहासिक लढाया लढल्या आहेत. विदर्भ भागाला एक प्रकारे बंजारा समाजाची राजधानी म्हटले जाऊ शकते. क्षत्रिय बंजारा हे विदर्भात वेगवेगळ्या भागात राहिले आहेत. क्षत्रिय बंजारा समाज हा विदर्भात राहिला असून त्यांचे वर्चस्व त्या-त्या प्रदेशावर राहिले आहेत. गोर बंजारा समाजासाठी '''गोरमाटी''' असाही एक शब्दप्रयोग केला जातो. ''मातीशी जुळलेला माणूस'', 'मातीशी नातं ठेवणारा माणूस' म्हणजे गोरमाटी. हिंदी, राजस्थानी भाषेत 'गौर' नावाने उल्लेख होतो. गौरमाटीला गोरमाटी हा शब्दप्रयोग बंजारा बांधव आपल्या स्वकीयांसाठीच करताना दिसतात. तसेच बंजारा हा शब्द आपल्या भारतीयांना अपरिचित आहे असे मुळीच नाही. अनेक सिनेगीतातून, हिंदी काव्यरचना इत्यादींमधून 'बंजारा' या शब्दाचा उल्लेख विविध ठिकाणी आपणास सापडतो. 'बंजारा' लोकगणातील राजवंशीसाठी 'गौर बंजारा' असा शब्द प्रयोग होताना दिसतो. * या शब्दाचा शब्दशः अर्थ म्हणजे '''गौर क्षत्रिय असलेल्या या लढवय्या समाजाचे साम्राज्य अस्तास आल्यानंतर रानावनात गेला''' असा होतो. कालांतराने '''बंजारा''' हा शब्द रुढ झाला, असे निष्कर्ष अनेक इतिहास संशोधकांनी काढलेली आहे. मुळ राजपुताना मधला वैभवशाली इतिहास व संस्कृती ' हा समाज कालांतराने भारतात वेगवेगळ्या राज्यांत, भौगोलिक प्रदेशात आपल्या विविध व्यवसायावरून गौर-बंजारा', 'गोरमाटी', 'बाजीगर', 'नायक' , राजपूत बंजारा , 'बंजारा' इत्यादी नावाने ओळखला जातो. परंतु या समुदातातील विविध उपसमुहाचे व्यवसाय पूर्वी जरी भिन्न होते, परंतु यातील अनेक उपसमुह हे स्वतः बंजारा नाव धारण केल्याने बंजारा म्हणून ओळखू लागली. गौरबंजारा ही [[क्षत्रिय]] जमात असून यात अनेक शूरवीर, छोट्या छोट्या भूभागाचे साम्राज्याचे अधिपती असल्याचे संदर्भ ही इतिहासात सापडतो. आपली वैभवशाली संस्कृती आणि इतिहास आजही या समाजाने जपल्याचे दिसून येते. नेतृत्व करणारा समाज, निडरपणे लढणारा यावरून बंजारा समाजाला 'नायक' असे म्हणतात. तसेच तांडा वसाहतीच्या प्रमुखांना सुद्धा 'नायक किंवा नाईक' असे म्हणले जाते. आजमितीला बंजारा समाज हा भारतातील जवळ जवळ सर्वच राज्यांमध्ये व केंद्रशासित प्रदेशांमध्ये कमी-अधिक प्रमाणात वास्तव्यास असल्याचे पहावयास मिळते. [[बंजारा भाषा]], बंजारा संस्कृती, बंजारा समाज, [[बंजारा साहित्य]] अशा स्वरूपात ''बंजारा'' याच नावाने सध्या ओळखले जाते.विदर्भ हा प्रदेश प्रामुख्याने बंजारा समाजाची भूमी मानल्या जाते. == बंजारा शब्दाचा अर्थ आणि उत्पत्ती == * बंजारा शब्दाचा अर्थ व उत्पत्ती :-<br> १. वाणिज्यकार :- ऋग्वेदात व्यापाराशी संबंध असणाऱ्या व्यक्तीस 'वाणिज्य' असे म्हणले आहे. इतिहासात डोकावून पाहिल्यास 'बंजारा' या शब्दाची उत्पत्ती 'वाणिज्य' या संस्कृत शब्दापासून झाली असल्याचे जाणकारांचे मत आहे. बंजारा लोक पूर्वीच्या काळी कापडाचे धागे, अन्नधान्य, केशर, मसाले पदार्थ , शस्त्रसाठा, युद्ध सामुग्री पुरवीत . पद्धतशीरपणे आपल्या बैलांच्या पाठीवर लादून भारतातील वेगवेगळ्या प्रांतात, युरोपियन देशातही वेगवेगळ्या ठिकाणी पोहोचवत असत. जीवनावश्यक वस्तू आपल्या बैलांच्या पाठीवर लादून व्यापार करणे, एका ठिकाणाहून दुसऱ्या ठिकाणी मार्गक्रमण करणे याला 'लदेणी' असे म्हणतात. 'वाणिज्य' या संस्कृत शब्दासाठी हिंदी भाषेत 'बनज' असा शब्द प्रयोग आढळतो. 'बनज' म्हणजे व्यापार करणाऱ्यांस 'बनिज' असे संबोधले जाई. पुढे 'बनिज' या शब्दावरून 'बंजारा' हा शब्द रूढ झाला असावा असा युक्तिवाद केला जातो. २. बनचर :- 'बंजारा' हा लोकवाचक शब्द 'बनचर' या हिंदी शब्दावरून रूढ झाला असावा असाही तर्क वर्तविला जातो. व्यापाराच्या निमित्ताने 'भटकंती करणारा' या अर्थाने बंजारा शब्दाचा उर्दू भाषेतील अर्थ सुद्धा विचारात घेण्यासारखा आहे, असे गोर- बंजारा संस्कृतीचे अभ्यासक आत्माराम राठोड, डॉ.सुभाष राठोड म्हणतात. 'बनचर' म्हणजे वनात वास्तव्य करणारा लोकसमूह. बंजारा लोकगणाच्या संदर्भात एक बाब अशी दिसते की, बंजारांची लोकवस्ती आजही प्रामुख्याने डोंगराळ भागात डोंगर पायथ्याच्या जवळ असल्याचे दिसून येते. त्यांचे डोंगराळ भाग निवडण्यामागे एक मुख्य कारण असे दिसते की गोरबंजाराकडे मोठ्या प्रमाणात गुरे - ढोरे होती. त्यांना चारण्यासाठी ते वनाचा आसरा घेत असत. कालांतराने त्यांचा लदेणीचा व्यवसाय बंद पडल्याने ते जेथे होते तेथेच त्यांना स्थिरावणे भाग पडले असावे. व 'बनचर' या शब्दाचे अपभ्रंश रूप 'बंजारा' असे झाले असावे. म्हणून 'बनचर' या शब्दापासून 'बंजारा' या शब्दाची उत्पत्ती झाली असावी हेही नाकारता येत नाही. परंतु इतिहासातील संशोधनावरून राजपुतान्यातील अस्थिरतेमुळे क्षत्रिय समुह वेगवेगळ्या प्रदेशात रानावनात राहू लागले, यालाच पुढे बंजारा हे नाव धारण केल्याचेही संदर्भ इतिहासात सापडतो. == बंजारा गौत्र आणि कुळ == गोर बंजारा समाजात मूण, राठोड, पवार, चव्हाण आणि जाधव हे प्रमुख कूल मानले जातात. यांची वंशावळी व गोत्र राजस्थानमधील क्षत्रियाशी पुर्णतः मिळतेजुळते आहे. आजही त्यांच्या नावात अधिकतेने 'सिंह किंवा 'सिंग' असे नावापुढे लावले जाते. उदा. फुलसिंग, लाल सिंग, चतुरसिंह, हरीसिंघ वगैरे, तसेच गोत्र देखील राणावत, रणसोत, रामावत, सांगावत , झरपला, झारापत , बिंजरावत, मुनावत, मेघावत, खेतावत, धेगावत गोरावत, आमगोत, पालतीया , मालोत, पंवार, सांगावत, उधावत, धारावत, लोकावत, जाठरोत , बाणोत, घुगलोत, नुणसावत, गोरामा , वाकडोत, लाखावत असे गोत्र आढळून येतात.कुलानुसार प्रत्येकाची गोत्रे देखील आहे.चव्हाण कुलाचे ०६ गोत्र.जसे कि ऋतूची संख्या सहा असते.पवार कुलाचे १२ गोत्र आहे. जसे की वर्षाचे बारा महिने असते. राठोड कुलाचे २७ गोत्र आहे.जसे की वर्षाचे सत्तावीस नक्षत्रे असते.जाधव कुलाचे ५२ गोत्र आहे. जसे की वर्षाचे बावन्न आठवडे असते.यावरून असे निष्कर्ष काढला जातो की, हा निसर्गत: हा प्रकृतीपुजक, निसर्ग प्रेमी आहे. या ९७ कुळी गोरराजवंशी बंजाराच्या प्रत्येक कुलाची आराधनाही स्वतंत्र स्वरुपात असते. कुलदैवत महाकाली, जगदंबा असुन यालाच महागौरी असे म्हणतात. महागौरी हे गौर वंश सुचक दिसून येते. बंजारी देवी यासह व्यंकटेश्वर तिरूपती बालाजीला मनोभावे पुजतात. विशेषतः गौर बंजारा समाजात सातीभवानीला पुजल्या जाते. भगवान शंकराचा वाहन असलेल्या नंदीची पुजा आजही मोठ्या आस्थेने केली जाते. यालाच 'गराशा' असेही म्हणले जाते. महागौर, महागौरी, सतगुरू हाथीराम बाबा महाराज, संत सेवालाल महाराज, राणा लखीराय बंजारा (राणा लखी शाह), बंजारी माता, संत रूपसिंह महाराज, सामकी माता, संत सामतदादा, संत लक्ष्मण चैतन्य महाराज, महानायक वसंतराव नाईक, संत ईश्वरसिंह महाराज, संत रामराव महाराज, सुधाकरराव नाईक ही बंजारा समाजाचे श्रद्धास्थान मानले जाते. यासह वीर गोरा बादल, राजा गौरभोज, राणी दूर्गावती बंजारन, गुरुगोविंद गौर, राणा प्रतापसिंह, वीर मनिसींह पंवार, राजा गोपीचंद गौर, वीरांगना मलुकी आदी शुरवीर महापुरुषांचे स्मरण समाजात विविध उत्सव विधीप्रंसगी स्मरण केले जाते. ==तांडा व्यवस्था== संपूर्ण भारतात बंजारा हा समाजगण सर्वत्र विखुरलेला असून भारताच्या अगदी कानाकोपऱ्यांपर्यंत त्यांच्या स्वतंत्र वसाहती आहेत. लदेणी व्यवसायाच्या निमित्ताने मध्य युगापर्यंत हा समाज भारताच्या वेगवेगळ्या भौगोलिक प्रदेशात आढळतो. आपला परंपरागत व्यवसाय इंग्रजांच्या आगमनानंतर उद्ध्वस्त झाल्याने अठराव्या शतकाच्या उत्तरार्धात मात्र तो एका ठिकाणी स्थिरावल्याचे उपलब्ध पुराव्यांवरून दिसते. गौरबंजारा वस्तीस्थानास [[तांडा]]'' असे म्हणतात. तांडयाच्या प्रमुखाला नाईक (नायक) असे म्हणतात. 'तांडा' मध्ये प्राचीन काळापासून आजही 'सेनं सायी वेस' ही वैश्विक कल्याणासाठी सामुदायिक प्रार्थना केली जाते. थोर समाजसुधारक महानायक [[वसंतराव नाईक]] यांच्या परिश्रमातून तांड्याला स्थिर जीवन मिळाले. तर तांड्यात सामाजिक सुधारणांची सुरुवात थोर समाजसुधारक बळीराम पाटील मांडवीकर यांनी केली. तांडा हा बंजारा समाजाचा दर्पण मानला जातो. तांडा सक्षमीकरणासाठी आणि तांडा व्यवस्था ग्लोबल व्हावी यासाठी प्रख्यात विचारवंत एकनाथ पवार-नायक यांनी 'तांडेसामू चालो' या तांडावादी विचारांची रुजवणूक केली. बंजारा समाजात तांडा व्यवस्थेला अनन्यसाधारण असे महत्त्व आहे. कारण तांडा द्वारे संस्कृती,भाषा, साहित्य जपण्याचे अत्यंत मोलाचे कार्य आजवर होत आले.'' ==पारंपरिक बंजारा कला== भारतीय बंजारा समाज एक आदिम क्षत्रिय समाजगण असून त्यांची लोकसंस्कृती ही तितकीच पुरातन व लौकिक असल्याचे दिसते. बंजाराचा इतिहास हा त्याग, बलिदान, शौर्य व पराक्रम यांनी समृद्ध आहे. पारंपरिक बंजारा कला अतिशय वैशिष्ट्यपूर्ण मानली जाते.कशिदाकाम , पोशाखशैली, वास्तुकला, 'गोरला' युद्धकला,व्यंजनशैली,घेर-घुमर न्रृत्यकला ही पारंपरिक कलाकौशल्य बंजारा समाजाने आजही जपल्याचे दिसून येते. उपजत कष्टाळू,साहसी मुलत:च सृजनशील असा हा समाजगण असून आपले सांस्कृतिक आविष्कार सण-उत्सव आदींच्या माध्यमातून व्यक्त करणारा, नाच-गाण्यात आनंद शोधणाऱ्या बंजारा समाजाने काशीदाकारी सारख्या अनेक कलाकुसरींची मनोभावे जपणूक केली आहे. <ref>{{स्रोत पुस्तक| title=LOHGARH -The worlds largest fort,The capital of the sikh kingdom |दुवा=https://bluerosepublishers.com/product/lohgarh-the-worlds-largest-fortthe-capital-of-the-sikh-kingdom/|publisher=ब्ल्यू रोज पब्लिशर्स|year=२०१९|isbn=|location=दिल्ली}}</ref><ref>{{स्रोत पुस्तक|title=बंजारा लोगोका इतिहास|last=पाटील|first=बळीराम हिरामण|publisher=नवदुर्गा प्रकाशन|year=२०१२|location=गुजरात}}</ref><ref>{{स्रोत पुस्तक|title=बंजारो का सांस्कृतिक इतिहास|last=राठौड|first=डॉ. जयपाल सिंह|publisher=राजस्थानी ग्रंथागार|year=२०१५|isbn=|location=जोधपूर, राजस्थान}}</ref><ref>{{स्रोत पुस्तक|title=मारवाड की सांस्कृतिक धरोहर|last=राठोड|first=डॉ. गोविंदसिंह}}</ref><ref>{{स्रोत पुस्तक|title=गोर वंश का इतिहास|last=कापडी|first=रामसिंह|year=१९६३|location=हरियाणा}}</ref><ref>{{स्रोत पुस्तक|title=गोर राजपूतो के अनमोल रतन|last=बलजोत|first=इंदरसींग|year=२०१२|location=पंजाब}}</ref><ref>{{स्रोत पुस्तक|title=History of Medieval Hindu|url=https://archive.org/details/dli.csl.5148|last=Vaidya|first=C. V.|year=१९२१}}</ref> == हे सुद्धा पहा == * [[बंजारा तांडा]] * {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:हिंदू धर्मामधील जाती]] [[वर्ग:महाराष्ट्रामधील जाती]] 98zxiv8wu6ecfnsq6lxkbikfww7znhr 2723333 2723332 2026-10-20T11:14:57Z ~2026-52310-38 187943 /* बंजारा गौत्र आणि कुळ */ 2723333 wikitext text/x-wiki {{इतिहास लेखन}} {{गल्लत|वंजारी}} '''बंजारा / गोर राजपूत''' संस्कृती ही अति प्राचीन असून '''गोर''' हा एक प्राचीन क्षत्रिय वंश आहे. त्याचा हिंदीमध्ये 'गौर' तर इंग्रजीमध्ये असा Gour/Gor असा उल्लेख होतो. गौर या शब्दाचा मराठीत ''गोर'' असाही उल्लेख होतो. गौरराजवंशीय लोकांना गोरबंजारा असे म्हणले जाते. हा एक समृद्ध सांस्कृतिक परंपरा असणारा भारतीय समाज रचनेचा एक महत्त्वाचा घटक होय. भारतीय विविधतेतील एक स्वतंत्र संस्कृती जोपासणारा समाज म्हणून बंजारा समाजाकडे बघितल्या जाते. काटक, लढवय्या, साहसी व निसर्गप्रेमी अशी त्यांची खरी ओळख. त्यांचे पुर्वीचे मुख्य स्थान राजपुताना, [[मारवाड]] मानले जाते. मोहम्मद घोरीच्या आक्रमणानंतर राजपुतानाचे जनजीवन विस्कळीत झाले. * त्यामुळे गौर बंजारा समुह व उपसमुहाच्या अनेक टोळया राजस्थानमधून दक्षिण मध्य, उत्तर भारतातील काही राज्यामध्ये तर काहींनी महाराष्ट्र (विदर्भ), गुजरात व मध्यप्रदेशमध्ये येऊन वेगवेगळ्या नावांनी राहू लागली. [[महाराणा प्रताप]] सोबत यातील गौर बंजारा टोळ्या जंगलात गेल्या आणि जंगलात आपले बस्तान त्यांनी बसविले. गोर बंजारा हे राजपूताची एक शाखा असल्याचे अनेक इतिहासकारांचे मत आहे. तसेच महाराष्ट्रातील विदर्भात इसवी सन 16 व्या शतकापासून बंजारा समाजाचे अस्तित्व असल्याचे दिसून येते. विदर्भ ह्या भागात वाशिम, अकोला, अमरावती, पुसद, [[यवतमाळ]], नागपूर, बुलढाणा ह्या भागात बंजारा समाजाच अस्तित्व पूर्वापार पासून राहिलेलं आहे. बंजारा हा एक क्षत्रिय समाज असून त्यांनी अनेक ऐतिहासिक लढाया लढल्या आहेत. विदर्भ भागाला एक प्रकारे बंजारा समाजाची राजधानी म्हटले जाऊ शकते. क्षत्रिय बंजारा हे विदर्भात वेगवेगळ्या भागात राहिले आहेत. क्षत्रिय बंजारा समाज हा विदर्भात राहिला असून त्यांचे वर्चस्व त्या-त्या प्रदेशावर राहिले आहेत. गोर बंजारा समाजासाठी '''गोरमाटी''' असाही एक शब्दप्रयोग केला जातो. ''मातीशी जुळलेला माणूस'', 'मातीशी नातं ठेवणारा माणूस' म्हणजे गोरमाटी. हिंदी, राजस्थानी भाषेत 'गौर' नावाने उल्लेख होतो. गौरमाटीला गोरमाटी हा शब्दप्रयोग बंजारा बांधव आपल्या स्वकीयांसाठीच करताना दिसतात. तसेच बंजारा हा शब्द आपल्या भारतीयांना अपरिचित आहे असे मुळीच नाही. अनेक सिनेगीतातून, हिंदी काव्यरचना इत्यादींमधून 'बंजारा' या शब्दाचा उल्लेख विविध ठिकाणी आपणास सापडतो. 'बंजारा' लोकगणातील राजवंशीसाठी 'गौर बंजारा' असा शब्द प्रयोग होताना दिसतो. * या शब्दाचा शब्दशः अर्थ म्हणजे '''गौर क्षत्रिय असलेल्या या लढवय्या समाजाचे साम्राज्य अस्तास आल्यानंतर रानावनात गेला''' असा होतो. कालांतराने '''बंजारा''' हा शब्द रुढ झाला, असे निष्कर्ष अनेक इतिहास संशोधकांनी काढलेली आहे. मुळ राजपुताना मधला वैभवशाली इतिहास व संस्कृती ' हा समाज कालांतराने भारतात वेगवेगळ्या राज्यांत, भौगोलिक प्रदेशात आपल्या विविध व्यवसायावरून गौर-बंजारा', 'गोरमाटी', 'बाजीगर', 'नायक' , राजपूत बंजारा , 'बंजारा' इत्यादी नावाने ओळखला जातो. परंतु या समुदातातील विविध उपसमुहाचे व्यवसाय पूर्वी जरी भिन्न होते, परंतु यातील अनेक उपसमुह हे स्वतः बंजारा नाव धारण केल्याने बंजारा म्हणून ओळखू लागली. गौरबंजारा ही [[क्षत्रिय]] जमात असून यात अनेक शूरवीर, छोट्या छोट्या भूभागाचे साम्राज्याचे अधिपती असल्याचे संदर्भ ही इतिहासात सापडतो. आपली वैभवशाली संस्कृती आणि इतिहास आजही या समाजाने जपल्याचे दिसून येते. नेतृत्व करणारा समाज, निडरपणे लढणारा यावरून बंजारा समाजाला 'नायक' असे म्हणतात. तसेच तांडा वसाहतीच्या प्रमुखांना सुद्धा 'नायक किंवा नाईक' असे म्हणले जाते. आजमितीला बंजारा समाज हा भारतातील जवळ जवळ सर्वच राज्यांमध्ये व केंद्रशासित प्रदेशांमध्ये कमी-अधिक प्रमाणात वास्तव्यास असल्याचे पहावयास मिळते. [[बंजारा भाषा]], बंजारा संस्कृती, बंजारा समाज, [[बंजारा साहित्य]] अशा स्वरूपात ''बंजारा'' याच नावाने सध्या ओळखले जाते.विदर्भ हा प्रदेश प्रामुख्याने बंजारा समाजाची भूमी मानल्या जाते. == बंजारा शब्दाचा अर्थ आणि उत्पत्ती == * बंजारा शब्दाचा अर्थ व उत्पत्ती :-<br> १. वाणिज्यकार :- ऋग्वेदात व्यापाराशी संबंध असणाऱ्या व्यक्तीस 'वाणिज्य' असे म्हणले आहे. इतिहासात डोकावून पाहिल्यास 'बंजारा' या शब्दाची उत्पत्ती 'वाणिज्य' या संस्कृत शब्दापासून झाली असल्याचे जाणकारांचे मत आहे. बंजारा लोक पूर्वीच्या काळी कापडाचे धागे, अन्नधान्य, केशर, मसाले पदार्थ , शस्त्रसाठा, युद्ध सामुग्री पुरवीत . पद्धतशीरपणे आपल्या बैलांच्या पाठीवर लादून भारतातील वेगवेगळ्या प्रांतात, युरोपियन देशातही वेगवेगळ्या ठिकाणी पोहोचवत असत. जीवनावश्यक वस्तू आपल्या बैलांच्या पाठीवर लादून व्यापार करणे, एका ठिकाणाहून दुसऱ्या ठिकाणी मार्गक्रमण करणे याला 'लदेणी' असे म्हणतात. 'वाणिज्य' या संस्कृत शब्दासाठी हिंदी भाषेत 'बनज' असा शब्द प्रयोग आढळतो. 'बनज' म्हणजे व्यापार करणाऱ्यांस 'बनिज' असे संबोधले जाई. पुढे 'बनिज' या शब्दावरून 'बंजारा' हा शब्द रूढ झाला असावा असा युक्तिवाद केला जातो. २. बनचर :- 'बंजारा' हा लोकवाचक शब्द 'बनचर' या हिंदी शब्दावरून रूढ झाला असावा असाही तर्क वर्तविला जातो. व्यापाराच्या निमित्ताने 'भटकंती करणारा' या अर्थाने बंजारा शब्दाचा उर्दू भाषेतील अर्थ सुद्धा विचारात घेण्यासारखा आहे, असे गोर- बंजारा संस्कृतीचे अभ्यासक आत्माराम राठोड, डॉ.सुभाष राठोड म्हणतात. 'बनचर' म्हणजे वनात वास्तव्य करणारा लोकसमूह. बंजारा लोकगणाच्या संदर्भात एक बाब अशी दिसते की, बंजारांची लोकवस्ती आजही प्रामुख्याने डोंगराळ भागात डोंगर पायथ्याच्या जवळ असल्याचे दिसून येते. त्यांचे डोंगराळ भाग निवडण्यामागे एक मुख्य कारण असे दिसते की गोरबंजाराकडे मोठ्या प्रमाणात गुरे - ढोरे होती. त्यांना चारण्यासाठी ते वनाचा आसरा घेत असत. कालांतराने त्यांचा लदेणीचा व्यवसाय बंद पडल्याने ते जेथे होते तेथेच त्यांना स्थिरावणे भाग पडले असावे. व 'बनचर' या शब्दाचे अपभ्रंश रूप 'बंजारा' असे झाले असावे. म्हणून 'बनचर' या शब्दापासून 'बंजारा' या शब्दाची उत्पत्ती झाली असावी हेही नाकारता येत नाही. परंतु इतिहासातील संशोधनावरून राजपुतान्यातील अस्थिरतेमुळे क्षत्रिय समुह वेगवेगळ्या प्रदेशात रानावनात राहू लागले, यालाच पुढे बंजारा हे नाव धारण केल्याचेही संदर्भ इतिहासात सापडतो. == बंजारा गौत्र आणि कुळ == गोर बंजारा समाजात मूण, राठोड, पवार, चव्हाण आणि जाधव हे प्रमुख कूल मानले जातात. यांची वंशावळी व गोत्र राजस्थानमधील क्षत्रियाशी पुर्णतः मिळतेजुळते आहे. आजही त्यांच्या नावात अधिकतेने 'सिंह किंवा 'सिंग' असे नावापुढे लावले जाते. उदा. फुलसिंग, लाल सिंग, चतुरसिंह, हरीसिंघ वगैरे, तसेच गोत्र देखील राणावत, रणसोत, रामावत, सांगावत , झरपला, झारापत , बिंजरावत, मुनावत, मेघावत, खेतावत, धेगावत गोरावत, आमगोत, पालतीया , मालोत, पंवार, सांगावत, उधावत, धारावत, लोकावत, जाठरोत , बाणोत, घुगलोत, नुणसावत, गोरामा , वाकडोत, लाखावत असे गोत्र आढळून येतात.कुलानुसार प्रत्येकाची गोत्रे देखील आहे. चव्हाण कुलाचे ०६ गोत्र. जसे कि ऋतूची संख्या सहा असते.पवार कुलाचे १२ गोत्र आहे. जसे की वर्षाचे बारा महिने असते. राठोड कुलाचे २७ गोत्र आहे.जसे की वर्षाचे सत्तावीस नक्षत्रे असते. जाधव कुलाचे ५२ गोत्र आहे. जसे की वर्षाचे बावन्न आठवडे असते. यावरून असे निष्कर्ष काढला जातो की, हा निसर्गत: हा प्रकृतीपुजक, निसर्ग प्रेमी आहे. या ९७ कुळी गोरराजवंशी बंजाराच्या प्रत्येक कुलाची आराधनाही स्वतंत्र स्वरुपात असते. कुलदैवत महाकाली, जगदंबा असुन यालाच महागौरी असे म्हणतात. महागौरी हे गौर वंश सुचक दिसून येते. बंजारी देवी यासह व्यंकटेश्वर तिरूपती बालाजीला मनोभावे पुजतात. विशेषतः गौर बंजारा समाजात सातीभवानीला पुजल्या जाते. भगवान शंकराचा वाहन असलेल्या नंदीची पुजा आजही मोठ्या आस्थेने केली जाते. यालाच 'गराशा' असेही म्हणले जाते. महागौर, महागौरी, सतगुरू हाथीराम बाबा महाराज, संत सेवालाल महाराज, राणा लखीराय बंजारा (राणा लखी शाह), बंजारी माता, संत रूपसिंह महाराज, सामकी माता, संत सामतदादा, संत लक्ष्मण चैतन्य महाराज, महानायक वसंतराव नाईक, संत ईश्वरसिंह महाराज, संत रामराव महाराज, सुधाकरराव नाईक ही बंजारा समाजाचे श्रद्धास्थान मानले जाते. यासह वीर गोरा बादल, राजा गौरभोज, राणी दूर्गावती बंजारन, गुरुगोविंद गौर, राणा प्रतापसिंह, वीर मनिसींह पंवार, राजा गोपीचंद गौर, वीरांगना मलुकी आदी शुरवीर महापुरुषांचे स्मरण समाजात विविध उत्सव विधीप्रंसगी स्मरण केले जाते. ==तांडा व्यवस्था== संपूर्ण भारतात बंजारा हा समाजगण सर्वत्र विखुरलेला असून भारताच्या अगदी कानाकोपऱ्यांपर्यंत त्यांच्या स्वतंत्र वसाहती आहेत. लदेणी व्यवसायाच्या निमित्ताने मध्य युगापर्यंत हा समाज भारताच्या वेगवेगळ्या भौगोलिक प्रदेशात आढळतो. आपला परंपरागत व्यवसाय इंग्रजांच्या आगमनानंतर उद्ध्वस्त झाल्याने अठराव्या शतकाच्या उत्तरार्धात मात्र तो एका ठिकाणी स्थिरावल्याचे उपलब्ध पुराव्यांवरून दिसते. गौरबंजारा वस्तीस्थानास [[तांडा]]'' असे म्हणतात. तांडयाच्या प्रमुखाला नाईक (नायक) असे म्हणतात. 'तांडा' मध्ये प्राचीन काळापासून आजही 'सेनं सायी वेस' ही वैश्विक कल्याणासाठी सामुदायिक प्रार्थना केली जाते. थोर समाजसुधारक महानायक [[वसंतराव नाईक]] यांच्या परिश्रमातून तांड्याला स्थिर जीवन मिळाले. तर तांड्यात सामाजिक सुधारणांची सुरुवात थोर समाजसुधारक बळीराम पाटील मांडवीकर यांनी केली. तांडा हा बंजारा समाजाचा दर्पण मानला जातो. तांडा सक्षमीकरणासाठी आणि तांडा व्यवस्था ग्लोबल व्हावी यासाठी प्रख्यात विचारवंत एकनाथ पवार-नायक यांनी 'तांडेसामू चालो' या तांडावादी विचारांची रुजवणूक केली. बंजारा समाजात तांडा व्यवस्थेला अनन्यसाधारण असे महत्त्व आहे. कारण तांडा द्वारे संस्कृती,भाषा, साहित्य जपण्याचे अत्यंत मोलाचे कार्य आजवर होत आले.'' ==पारंपरिक बंजारा कला== भारतीय बंजारा समाज एक आदिम क्षत्रिय समाजगण असून त्यांची लोकसंस्कृती ही तितकीच पुरातन व लौकिक असल्याचे दिसते. बंजाराचा इतिहास हा त्याग, बलिदान, शौर्य व पराक्रम यांनी समृद्ध आहे. पारंपरिक बंजारा कला अतिशय वैशिष्ट्यपूर्ण मानली जाते.कशिदाकाम , पोशाखशैली, वास्तुकला, 'गोरला' युद्धकला,व्यंजनशैली,घेर-घुमर न्रृत्यकला ही पारंपरिक कलाकौशल्य बंजारा समाजाने आजही जपल्याचे दिसून येते. उपजत कष्टाळू,साहसी मुलत:च सृजनशील असा हा समाजगण असून आपले सांस्कृतिक आविष्कार सण-उत्सव आदींच्या माध्यमातून व्यक्त करणारा, नाच-गाण्यात आनंद शोधणाऱ्या बंजारा समाजाने काशीदाकारी सारख्या अनेक कलाकुसरींची मनोभावे जपणूक केली आहे. <ref>{{स्रोत पुस्तक| title=LOHGARH -The worlds largest fort,The capital of the sikh kingdom |दुवा=https://bluerosepublishers.com/product/lohgarh-the-worlds-largest-fortthe-capital-of-the-sikh-kingdom/|publisher=ब्ल्यू रोज पब्लिशर्स|year=२०१९|isbn=|location=दिल्ली}}</ref><ref>{{स्रोत पुस्तक|title=बंजारा लोगोका इतिहास|last=पाटील|first=बळीराम हिरामण|publisher=नवदुर्गा प्रकाशन|year=२०१२|location=गुजरात}}</ref><ref>{{स्रोत पुस्तक|title=बंजारो का सांस्कृतिक इतिहास|last=राठौड|first=डॉ. जयपाल सिंह|publisher=राजस्थानी ग्रंथागार|year=२०१५|isbn=|location=जोधपूर, राजस्थान}}</ref><ref>{{स्रोत पुस्तक|title=मारवाड की सांस्कृतिक धरोहर|last=राठोड|first=डॉ. गोविंदसिंह}}</ref><ref>{{स्रोत पुस्तक|title=गोर वंश का इतिहास|last=कापडी|first=रामसिंह|year=१९६३|location=हरियाणा}}</ref><ref>{{स्रोत पुस्तक|title=गोर राजपूतो के अनमोल रतन|last=बलजोत|first=इंदरसींग|year=२०१२|location=पंजाब}}</ref><ref>{{स्रोत पुस्तक|title=History of Medieval Hindu|url=https://archive.org/details/dli.csl.5148|last=Vaidya|first=C. V.|year=१९२१}}</ref> == हे सुद्धा पहा == * [[बंजारा तांडा]] * {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:हिंदू धर्मामधील जाती]] [[वर्ग:महाराष्ट्रामधील जाती]] rw06ns7rkdzdbaj44v6c91wofez801x 2723334 2723333 2026-10-20T11:16:27Z ~2026-52310-38 187943 /* बंजारा: उत्पत्ती */ 2723334 wikitext text/x-wiki {{इतिहास लेखन}} {{गल्लत|वंजारी}} '''बंजारा / गोर राजपूत''' संस्कृती ही अति प्राचीन असून '''गोर''' हा एक प्राचीन क्षत्रिय वंश आहे. त्याचा हिंदीमध्ये 'गौर' तर इंग्रजीमध्ये असा Gour/Gor असा उल्लेख होतो. गौर या शब्दाचा मराठीत ''गोर'' असाही उल्लेख होतो. गौरराजवंशीय लोकांना गोरबंजारा असे म्हणले जाते. हा एक समृद्ध सांस्कृतिक परंपरा असणारा भारतीय समाज रचनेचा एक महत्त्वाचा घटक होय. भारतीय विविधतेतील एक स्वतंत्र संस्कृती जोपासणारा समाज म्हणून बंजारा समाजाकडे बघितल्या जाते. काटक, लढवय्या, साहसी व निसर्गप्रेमी अशी त्यांची खरी ओळख. त्यांचे पुर्वीचे मुख्य स्थान राजपुताना, [[मारवाड]] मानले जाते. मोहम्मद घोरीच्या आक्रमणानंतर राजपुतानाचे जनजीवन विस्कळीत झाले. * त्यामुळे गौर बंजारा समुह व उपसमुहाच्या अनेक टोळया राजस्थानमधून दक्षिण मध्य, उत्तर भारतातील काही राज्यामध्ये तर काहींनी महाराष्ट्र (विदर्भ), गुजरात व मध्यप्रदेशमध्ये येऊन वेगवेगळ्या नावांनी राहू लागली. [[महाराणा प्रताप]] सोबत यातील गौर बंजारा टोळ्या जंगलात गेल्या आणि जंगलात आपले बस्तान त्यांनी बसविले. गोर बंजारा हे राजपूताची एक शाखा असल्याचे अनेक इतिहासकारांचे मत आहे. तसेच महाराष्ट्रातील विदर्भात इसवी सन 16 व्या शतकापासून बंजारा समाजाचे अस्तित्व असल्याचे दिसून येते. विदर्भ ह्या भागात वाशिम, अकोला, अमरावती, पुसद, [[यवतमाळ]], नागपूर, बुलढाणा ह्या भागात बंजारा समाजाच अस्तित्व पूर्वापार पासून राहिलेलं आहे. बंजारा हा एक क्षत्रिय समाज असून त्यांनी अनेक ऐतिहासिक लढाया लढल्या आहेत. विदर्भ भागाला एक प्रकारे बंजारा समाजाची राजधानी म्हटले जाऊ शकते. क्षत्रिय बंजारा हे विदर्भात वेगवेगळ्या भागात राहिले आहेत. क्षत्रिय बंजारा समाज हा विदर्भात राहिला असून त्यांचे वर्चस्व त्या-त्या प्रदेशावर राहिले आहेत. गोर बंजारा समाजासाठी '''गोरमाटी''' असाही एक शब्दप्रयोग केला जातो. ''मातीशी जुळलेला माणूस'', 'मातीशी नातं ठेवणारा माणूस' म्हणजे गोरमाटी. हिंदी, राजस्थानी भाषेत 'गौर' नावाने उल्लेख होतो. गौरमाटीला गोरमाटी हा शब्दप्रयोग बंजारा बांधव आपल्या स्वकीयांसाठीच करताना दिसतात. तसेच बंजारा हा शब्द आपल्या भारतीयांना अपरिचित आहे असे मुळीच नाही. अनेक सिनेगीतातून, हिंदी काव्यरचना इत्यादींमधून 'बंजारा' या शब्दाचा उल्लेख विविध ठिकाणी आपणास सापडतो. 'बंजारा' लोकगणातील राजवंशीसाठी 'गौर बंजारा' असा शब्द प्रयोग होताना दिसतो. * या शब्दाचा शब्दशः अर्थ म्हणजे '''गौर क्षत्रिय असलेल्या या लढवय्या समाजाचे साम्राज्य अस्तास आल्यानंतर रानावनात गेला''' असा होतो. कालांतराने '''बंजारा''' हा शब्द रुढ झाला, असे निष्कर्ष अनेक इतिहास संशोधकांनी काढलेली आहे. मुळ राजपुताना मधला वैभवशाली इतिहास व संस्कृती ' हा समाज कालांतराने भारतात वेगवेगळ्या राज्यांत, भौगोलिक प्रदेशात आपल्या विविध व्यवसायावरून गौर-बंजारा', 'गोरमाटी', 'बाजीगर', 'नायक' , राजपूत बंजारा , 'बंजारा' इत्यादी नावाने ओळखला जातो. परंतु या समुदातातील विविध उपसमुहाचे व्यवसाय पूर्वी जरी भिन्न होते, परंतु यातील अनेक उपसमुह हे स्वतः बंजारा नाव धारण केल्याने बंजारा म्हणून ओळखू लागली. गौरबंजारा ही [[क्षत्रिय]] जमात असून यात अनेक शूरवीर, छोट्या छोट्या भूभागाचे साम्राज्याचे अधिपती असल्याचे संदर्भ ही इतिहासात सापडतो. आपली वैभवशाली संस्कृती आणि इतिहास आजही या समाजाने जपल्याचे दिसून येते. नेतृत्व करणारा समाज, निडरपणे लढणारा यावरून बंजारा समाजाला 'नायक' असे म्हणतात. तसेच तांडा वसाहतीच्या प्रमुखांना सुद्धा 'नायक किंवा नाईक' असे म्हणले जाते. आजमितीला बंजारा समाज हा भारतातील जवळ जवळ सर्वच राज्यांमध्ये व केंद्रशासित प्रदेशांमध्ये कमी-अधिक प्रमाणात वास्तव्यास असल्याचे पहावयास मिळते. [[बंजारा भाषा]], बंजारा संस्कृती, बंजारा समाज, [[बंजारा साहित्य]] अशा स्वरूपात ''बंजारा'' याच नावाने सध्या ओळखले जाते.विदर्भ हा प्रदेश प्रामुख्याने बंजारा समाजाची भूमी मानल्या जाते. == बंजारा: उत्पत्ती == * बंजारा शब्दाचा अर्थ व उत्पत्ती :-<br> १. वाणिज्यकार :- ऋग्वेदात व्यापाराशी संबंध असणाऱ्या व्यक्तीस 'वाणिज्य' असे म्हणले आहे. इतिहासात डोकावून पाहिल्यास 'बंजारा' या शब्दाची उत्पत्ती 'वाणिज्य' या संस्कृत शब्दापासून झाली असल्याचे जाणकारांचे मत आहे. बंजारा लोक पूर्वीच्या काळी कापडाचे धागे, अन्नधान्य, केशर, मसाले पदार्थ , शस्त्रसाठा, युद्ध सामुग्री पुरवीत . पद्धतशीरपणे आपल्या बैलांच्या पाठीवर लादून भारतातील वेगवेगळ्या प्रांतात, युरोपियन देशातही वेगवेगळ्या ठिकाणी पोहोचवत असत. जीवनावश्यक वस्तू आपल्या बैलांच्या पाठीवर लादून व्यापार करणे, एका ठिकाणाहून दुसऱ्या ठिकाणी मार्गक्रमण करणे याला 'लदेणी' असे म्हणतात. 'वाणिज्य' या संस्कृत शब्दासाठी हिंदी भाषेत 'बनज' असा शब्द प्रयोग आढळतो. 'बनज' म्हणजे व्यापार करणाऱ्यांस 'बनिज' असे संबोधले जाई. पुढे 'बनिज' या शब्दावरून 'बंजारा' हा शब्द रूढ झाला असावा असा युक्तिवाद केला जातो. २. बनचर :- 'बंजारा' हा लोकवाचक शब्द 'बनचर' या हिंदी शब्दावरून रूढ झाला असावा असाही तर्क वर्तविला जातो. व्यापाराच्या निमित्ताने 'भटकंती करणारा' या अर्थाने बंजारा शब्दाचा उर्दू भाषेतील अर्थ सुद्धा विचारात घेण्यासारखा आहे, असे गोर- बंजारा संस्कृतीचे अभ्यासक आत्माराम राठोड, डॉ.सुभाष राठोड म्हणतात. 'बनचर' म्हणजे वनात वास्तव्य करणारा लोकसमूह. बंजारा लोकगणाच्या संदर्भात एक बाब अशी दिसते की, बंजारांची लोकवस्ती आजही प्रामुख्याने डोंगराळ भागात डोंगर पायथ्याच्या जवळ असल्याचे दिसून येते. त्यांचे डोंगराळ भाग निवडण्यामागे एक मुख्य कारण असे दिसते की गोरबंजाराकडे मोठ्या प्रमाणात गुरे - ढोरे होती. त्यांना चारण्यासाठी ते वनाचा आसरा घेत असत. कालांतराने त्यांचा लदेणीचा व्यवसाय बंद पडल्याने ते जेथे होते तेथेच त्यांना स्थिरावणे भाग पडले असावे. व 'बनचर' या शब्दाचे अपभ्रंश रूप 'बंजारा' असे झाले असावे. म्हणून 'बनचर' या शब्दापासून 'बंजारा' या शब्दाची उत्पत्ती झाली असावी हेही नाकारता येत नाही. परंतु इतिहासातील संशोधनावरून राजपुतान्यातील अस्थिरतेमुळे क्षत्रिय समुह वेगवेगळ्या प्रदेशात रानावनात राहू लागले, यालाच पुढे बंजारा हे नाव धारण केल्याचेही संदर्भ इतिहासात सापडतो. == बंजारा गौत्र आणि कुळ == गोर बंजारा समाजात मूण, राठोड, पवार, चव्हाण आणि जाधव हे प्रमुख कूल मानले जातात. यांची वंशावळी व गोत्र राजस्थानमधील क्षत्रियाशी पुर्णतः मिळतेजुळते आहे. आजही त्यांच्या नावात अधिकतेने 'सिंह किंवा 'सिंग' असे नावापुढे लावले जाते. उदा. फुलसिंग, लाल सिंग, चतुरसिंह, हरीसिंघ वगैरे, तसेच गोत्र देखील राणावत, रणसोत, रामावत, सांगावत , झरपला, झारापत , बिंजरावत, मुनावत, मेघावत, खेतावत, धेगावत गोरावत, आमगोत, पालतीया , मालोत, पंवार, सांगावत, उधावत, धारावत, लोकावत, जाठरोत , बाणोत, घुगलोत, नुणसावत, गोरामा , वाकडोत, लाखावत असे गोत्र आढळून येतात.कुलानुसार प्रत्येकाची गोत्रे देखील आहे. चव्हाण कुलाचे ०६ गोत्र. जसे कि ऋतूची संख्या सहा असते.पवार कुलाचे १२ गोत्र आहे. जसे की वर्षाचे बारा महिने असते. राठोड कुलाचे २७ गोत्र आहे.जसे की वर्षाचे सत्तावीस नक्षत्रे असते. जाधव कुलाचे ५२ गोत्र आहे. जसे की वर्षाचे बावन्न आठवडे असते. यावरून असे निष्कर्ष काढला जातो की, हा निसर्गत: हा प्रकृतीपुजक, निसर्ग प्रेमी आहे. या ९७ कुळी गोरराजवंशी बंजाराच्या प्रत्येक कुलाची आराधनाही स्वतंत्र स्वरुपात असते. कुलदैवत महाकाली, जगदंबा असुन यालाच महागौरी असे म्हणतात. महागौरी हे गौर वंश सुचक दिसून येते. बंजारी देवी यासह व्यंकटेश्वर तिरूपती बालाजीला मनोभावे पुजतात. विशेषतः गौर बंजारा समाजात सातीभवानीला पुजल्या जाते. भगवान शंकराचा वाहन असलेल्या नंदीची पुजा आजही मोठ्या आस्थेने केली जाते. यालाच 'गराशा' असेही म्हणले जाते. महागौर, महागौरी, सतगुरू हाथीराम बाबा महाराज, संत सेवालाल महाराज, राणा लखीराय बंजारा (राणा लखी शाह), बंजारी माता, संत रूपसिंह महाराज, सामकी माता, संत सामतदादा, संत लक्ष्मण चैतन्य महाराज, महानायक वसंतराव नाईक, संत ईश्वरसिंह महाराज, संत रामराव महाराज, सुधाकरराव नाईक ही बंजारा समाजाचे श्रद्धास्थान मानले जाते. यासह वीर गोरा बादल, राजा गौरभोज, राणी दूर्गावती बंजारन, गुरुगोविंद गौर, राणा प्रतापसिंह, वीर मनिसींह पंवार, राजा गोपीचंद गौर, वीरांगना मलुकी आदी शुरवीर महापुरुषांचे स्मरण समाजात विविध उत्सव विधीप्रंसगी स्मरण केले जाते. ==तांडा व्यवस्था== संपूर्ण भारतात बंजारा हा समाजगण सर्वत्र विखुरलेला असून भारताच्या अगदी कानाकोपऱ्यांपर्यंत त्यांच्या स्वतंत्र वसाहती आहेत. लदेणी व्यवसायाच्या निमित्ताने मध्य युगापर्यंत हा समाज भारताच्या वेगवेगळ्या भौगोलिक प्रदेशात आढळतो. आपला परंपरागत व्यवसाय इंग्रजांच्या आगमनानंतर उद्ध्वस्त झाल्याने अठराव्या शतकाच्या उत्तरार्धात मात्र तो एका ठिकाणी स्थिरावल्याचे उपलब्ध पुराव्यांवरून दिसते. गौरबंजारा वस्तीस्थानास [[तांडा]]'' असे म्हणतात. तांडयाच्या प्रमुखाला नाईक (नायक) असे म्हणतात. 'तांडा' मध्ये प्राचीन काळापासून आजही 'सेनं सायी वेस' ही वैश्विक कल्याणासाठी सामुदायिक प्रार्थना केली जाते. थोर समाजसुधारक महानायक [[वसंतराव नाईक]] यांच्या परिश्रमातून तांड्याला स्थिर जीवन मिळाले. तर तांड्यात सामाजिक सुधारणांची सुरुवात थोर समाजसुधारक बळीराम पाटील मांडवीकर यांनी केली. तांडा हा बंजारा समाजाचा दर्पण मानला जातो. तांडा सक्षमीकरणासाठी आणि तांडा व्यवस्था ग्लोबल व्हावी यासाठी प्रख्यात विचारवंत एकनाथ पवार-नायक यांनी 'तांडेसामू चालो' या तांडावादी विचारांची रुजवणूक केली. बंजारा समाजात तांडा व्यवस्थेला अनन्यसाधारण असे महत्त्व आहे. कारण तांडा द्वारे संस्कृती,भाषा, साहित्य जपण्याचे अत्यंत मोलाचे कार्य आजवर होत आले.'' ==पारंपरिक बंजारा कला== भारतीय बंजारा समाज एक आदिम क्षत्रिय समाजगण असून त्यांची लोकसंस्कृती ही तितकीच पुरातन व लौकिक असल्याचे दिसते. बंजाराचा इतिहास हा त्याग, बलिदान, शौर्य व पराक्रम यांनी समृद्ध आहे. पारंपरिक बंजारा कला अतिशय वैशिष्ट्यपूर्ण मानली जाते.कशिदाकाम , पोशाखशैली, वास्तुकला, 'गोरला' युद्धकला,व्यंजनशैली,घेर-घुमर न्रृत्यकला ही पारंपरिक कलाकौशल्य बंजारा समाजाने आजही जपल्याचे दिसून येते. उपजत कष्टाळू,साहसी मुलत:च सृजनशील असा हा समाजगण असून आपले सांस्कृतिक आविष्कार सण-उत्सव आदींच्या माध्यमातून व्यक्त करणारा, नाच-गाण्यात आनंद शोधणाऱ्या बंजारा समाजाने काशीदाकारी सारख्या अनेक कलाकुसरींची मनोभावे जपणूक केली आहे. <ref>{{स्रोत पुस्तक| title=LOHGARH -The worlds largest fort,The capital of the sikh kingdom |दुवा=https://bluerosepublishers.com/product/lohgarh-the-worlds-largest-fortthe-capital-of-the-sikh-kingdom/|publisher=ब्ल्यू रोज पब्लिशर्स|year=२०१९|isbn=|location=दिल्ली}}</ref><ref>{{स्रोत पुस्तक|title=बंजारा लोगोका इतिहास|last=पाटील|first=बळीराम हिरामण|publisher=नवदुर्गा प्रकाशन|year=२०१२|location=गुजरात}}</ref><ref>{{स्रोत पुस्तक|title=बंजारो का सांस्कृतिक इतिहास|last=राठौड|first=डॉ. जयपाल सिंह|publisher=राजस्थानी ग्रंथागार|year=२०१५|isbn=|location=जोधपूर, राजस्थान}}</ref><ref>{{स्रोत पुस्तक|title=मारवाड की सांस्कृतिक धरोहर|last=राठोड|first=डॉ. गोविंदसिंह}}</ref><ref>{{स्रोत पुस्तक|title=गोर वंश का इतिहास|last=कापडी|first=रामसिंह|year=१९६३|location=हरियाणा}}</ref><ref>{{स्रोत पुस्तक|title=गोर राजपूतो के अनमोल रतन|last=बलजोत|first=इंदरसींग|year=२०१२|location=पंजाब}}</ref><ref>{{स्रोत पुस्तक|title=History of Medieval Hindu|url=https://archive.org/details/dli.csl.5148|last=Vaidya|first=C. V.|year=१९२१}}</ref> == हे सुद्धा पहा == * [[बंजारा तांडा]] * {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:हिंदू धर्मामधील जाती]] [[वर्ग:महाराष्ट्रामधील जाती]] 3osgtf7of5u6bt3esbdqb9gplppfpdb 2723337 2723334 2026-10-20T11:28:40Z ~2026-52310-38 187943 /* बंजारा: उत्पत्ती */ 2723337 wikitext text/x-wiki {{इतिहास लेखन}} {{गल्लत|वंजारी}} '''बंजारा / गोर राजपूत''' संस्कृती ही अति प्राचीन असून '''गोर''' हा एक प्राचीन क्षत्रिय वंश आहे. त्याचा हिंदीमध्ये 'गौर' तर इंग्रजीमध्ये असा Gour/Gor असा उल्लेख होतो. गौर या शब्दाचा मराठीत ''गोर'' असाही उल्लेख होतो. गौरराजवंशीय लोकांना गोरबंजारा असे म्हणले जाते. हा एक समृद्ध सांस्कृतिक परंपरा असणारा भारतीय समाज रचनेचा एक महत्त्वाचा घटक होय. भारतीय विविधतेतील एक स्वतंत्र संस्कृती जोपासणारा समाज म्हणून बंजारा समाजाकडे बघितल्या जाते. काटक, लढवय्या, साहसी व निसर्गप्रेमी अशी त्यांची खरी ओळख. त्यांचे पुर्वीचे मुख्य स्थान राजपुताना, [[मारवाड]] मानले जाते. मोहम्मद घोरीच्या आक्रमणानंतर राजपुतानाचे जनजीवन विस्कळीत झाले. * त्यामुळे गौर बंजारा समुह व उपसमुहाच्या अनेक टोळया राजस्थानमधून दक्षिण मध्य, उत्तर भारतातील काही राज्यामध्ये तर काहींनी महाराष्ट्र (विदर्भ), गुजरात व मध्यप्रदेशमध्ये येऊन वेगवेगळ्या नावांनी राहू लागली. [[महाराणा प्रताप]] सोबत यातील गौर बंजारा टोळ्या जंगलात गेल्या आणि जंगलात आपले बस्तान त्यांनी बसविले. गोर बंजारा हे राजपूताची एक शाखा असल्याचे अनेक इतिहासकारांचे मत आहे. तसेच महाराष्ट्रातील विदर्भात इसवी सन 16 व्या शतकापासून बंजारा समाजाचे अस्तित्व असल्याचे दिसून येते. विदर्भ ह्या भागात वाशिम, अकोला, अमरावती, पुसद, [[यवतमाळ]], नागपूर, बुलढाणा ह्या भागात बंजारा समाजाच अस्तित्व पूर्वापार पासून राहिलेलं आहे. बंजारा हा एक क्षत्रिय समाज असून त्यांनी अनेक ऐतिहासिक लढाया लढल्या आहेत. विदर्भ भागाला एक प्रकारे बंजारा समाजाची राजधानी म्हटले जाऊ शकते. क्षत्रिय बंजारा हे विदर्भात वेगवेगळ्या भागात राहिले आहेत. क्षत्रिय बंजारा समाज हा विदर्भात राहिला असून त्यांचे वर्चस्व त्या-त्या प्रदेशावर राहिले आहेत. गोर बंजारा समाजासाठी '''गोरमाटी''' असाही एक शब्दप्रयोग केला जातो. ''मातीशी जुळलेला माणूस'', 'मातीशी नातं ठेवणारा माणूस' म्हणजे गोरमाटी. हिंदी, राजस्थानी भाषेत 'गौर' नावाने उल्लेख होतो. गौरमाटीला गोरमाटी हा शब्दप्रयोग बंजारा बांधव आपल्या स्वकीयांसाठीच करताना दिसतात. तसेच बंजारा हा शब्द आपल्या भारतीयांना अपरिचित आहे असे मुळीच नाही. अनेक सिनेगीतातून, हिंदी काव्यरचना इत्यादींमधून 'बंजारा' या शब्दाचा उल्लेख विविध ठिकाणी आपणास सापडतो. 'बंजारा' लोकगणातील राजवंशीसाठी 'गौर बंजारा' असा शब्द प्रयोग होताना दिसतो. * या शब्दाचा शब्दशः अर्थ म्हणजे '''गौर क्षत्रिय असलेल्या या लढवय्या समाजाचे साम्राज्य अस्तास आल्यानंतर रानावनात गेला''' असा होतो. कालांतराने '''बंजारा''' हा शब्द रुढ झाला, असे निष्कर्ष अनेक इतिहास संशोधकांनी काढलेली आहे. मुळ राजपुताना मधला वैभवशाली इतिहास व संस्कृती ' हा समाज कालांतराने भारतात वेगवेगळ्या राज्यांत, भौगोलिक प्रदेशात आपल्या विविध व्यवसायावरून गौर-बंजारा', 'गोरमाटी', 'बाजीगर', 'नायक' , राजपूत बंजारा , 'बंजारा' इत्यादी नावाने ओळखला जातो. परंतु या समुदातातील विविध उपसमुहाचे व्यवसाय पूर्वी जरी भिन्न होते, परंतु यातील अनेक उपसमुह हे स्वतः बंजारा नाव धारण केल्याने बंजारा म्हणून ओळखू लागली. गौरबंजारा ही [[क्षत्रिय]] जमात असून यात अनेक शूरवीर, छोट्या छोट्या भूभागाचे साम्राज्याचे अधिपती असल्याचे संदर्भ ही इतिहासात सापडतो. आपली वैभवशाली संस्कृती आणि इतिहास आजही या समाजाने जपल्याचे दिसून येते. नेतृत्व करणारा समाज, निडरपणे लढणारा यावरून बंजारा समाजाला 'नायक' असे म्हणतात. तसेच तांडा वसाहतीच्या प्रमुखांना सुद्धा 'नायक किंवा नाईक' असे म्हणले जाते. आजमितीला बंजारा समाज हा भारतातील जवळ जवळ सर्वच राज्यांमध्ये व केंद्रशासित प्रदेशांमध्ये कमी-अधिक प्रमाणात वास्तव्यास असल्याचे पहावयास मिळते. [[बंजारा भाषा]], बंजारा संस्कृती, बंजारा समाज, [[बंजारा साहित्य]] अशा स्वरूपात ''बंजारा'' याच नावाने सध्या ओळखले जाते.विदर्भ हा प्रदेश प्रामुख्याने बंजारा समाजाची भूमी मानल्या जाते. == बंजारा: उत्पत्ती == * बंजारा शब्दाचा अर्थ व उत्पत्ती:-<br> १. वाणिज्यकार:- ऋग्वेदात व्यापाराशी संबंध असणाऱ्या व्यक्तीस 'वाणिज्य' असे म्हणले आहे. इतिहासात डोकावून पाहिल्यास 'बंजारा' या शब्दाची उत्पत्ती 'वाणिज्य' या संस्कृत शब्दापासून झाली असल्याचे जाणकारांचे मत आहे. बंजारा लोक पूर्वीच्या काळी कापडाचे धागे, अन्नधान्य, केशर, मसाले पदार्थ, शस्त्रसाठा, युद्ध सामुग्री पुरवीत. पद्धतशीरपणे आपल्या बैलांच्या पाठीवर लादून भारतातील वेगवेगळ्या प्रांतात, युरोपियन देशातही वेगवेगळ्या ठिकाणी पोहोचवत असत. जीवनावश्यक वस्तू आपल्या बैलांच्या पाठीवर लादून व्यापार करणे, एका ठिकाणाहून दुसऱ्या ठिकाणी मार्गक्रमण करणे याला '''लदेणी''' असे म्हणतात. 'वाणिज्य' या संस्कृत शब्दासाठी हिंदी भाषेत 'बनज' असा शब्द प्रयोग आढळतो. 'बनज' म्हणजे व्यापार करणाऱ्यांस 'बनिज' असे संबोधले जाई. पुढे 'बनिज' या शब्दावरून 'बंजारा' हा शब्द रूढ झाला असावा असा युक्तिवाद केला जातो. २. बनचर:- 'बंजारा' हा लोकवाचक शब्द 'बनचर' या हिंदी शब्दावरून रूढ झाला असावा असाही तर्क वर्तविला जातो. व्यापाराच्या निमित्ताने 'भटकंती करणारा' या अर्थाने बंजारा शब्दाचा उर्दू भाषेतील अर्थ सुद्धा विचारात घेण्यासारखा आहे, असे गोर-बंजारा संस्कृतीचे अभ्यासक आत्माराम राठोड, डॉ.सुभाष राठोड म्हणतात. * 'बनचर' म्हणजे वनात वास्तव्य करणारा लोकसमूह. बंजारा लोकगणाच्या संदर्भात एक बाब अशी दिसते की, बंजारांची लोकवस्ती आजही प्रामुख्याने डोंगराळ भागात डोंगर पायथ्याच्या जवळ असल्याचे दिसून येते. त्यांचे डोंगराळ भाग निवडण्यामागे एक मुख्य कारण असे दिसते की गोरबंजाराकडे मोठ्या प्रमाणात गुरे-ढोरे होती. त्यांना चारण्यासाठी ते वनाचा आसरा घेत असत. कालांतराने त्यांचा लदेणीचा व्यवसाय बंद पडल्याने ते जेथे होते तेथेच त्यांना स्थिरावणे भाग पडले असावे. व 'बनचर' या शब्दाचे अपभ्रंश रूप 'बंजारा' असे झाले असावे. म्हणून 'बनचर' या शब्दापासून 'बंजारा' या शब्दाची उत्पत्ती झाली असावी, हेही नाकारता येत नाही. परंतु इतिहासातील संशोधनावरून राजपुतान्यातील अस्थिरतेमुळे क्षत्रिय समुह वेगवेगळ्या प्रदेशात रानावनात राहू लागले, यालाच पुढे बंजारा हे नाव धारण केल्याचेही संदर्भ इतिहासात सापडतो. == बंजारा गौत्र आणि कुळ == गोर बंजारा समाजात मूण, राठोड, पवार, चव्हाण आणि जाधव हे प्रमुख कूल मानले जातात. यांची वंशावळी व गोत्र राजस्थानमधील क्षत्रियाशी पुर्णतः मिळतेजुळते आहे. आजही त्यांच्या नावात अधिकतेने 'सिंह किंवा 'सिंग' असे नावापुढे लावले जाते. उदा. फुलसिंग, लाल सिंग, चतुरसिंह, हरीसिंघ वगैरे, तसेच गोत्र देखील राणावत, रणसोत, रामावत, सांगावत , झरपला, झारापत , बिंजरावत, मुनावत, मेघावत, खेतावत, धेगावत गोरावत, आमगोत, पालतीया , मालोत, पंवार, सांगावत, उधावत, धारावत, लोकावत, जाठरोत , बाणोत, घुगलोत, नुणसावत, गोरामा , वाकडोत, लाखावत असे गोत्र आढळून येतात.कुलानुसार प्रत्येकाची गोत्रे देखील आहे. चव्हाण कुलाचे ०६ गोत्र. जसे कि ऋतूची संख्या सहा असते.पवार कुलाचे १२ गोत्र आहे. जसे की वर्षाचे बारा महिने असते. राठोड कुलाचे २७ गोत्र आहे.जसे की वर्षाचे सत्तावीस नक्षत्रे असते. जाधव कुलाचे ५२ गोत्र आहे. जसे की वर्षाचे बावन्न आठवडे असते. यावरून असे निष्कर्ष काढला जातो की, हा निसर्गत: हा प्रकृतीपुजक, निसर्ग प्रेमी आहे. या ९७ कुळी गोरराजवंशी बंजाराच्या प्रत्येक कुलाची आराधनाही स्वतंत्र स्वरुपात असते. कुलदैवत महाकाली, जगदंबा असुन यालाच महागौरी असे म्हणतात. महागौरी हे गौर वंश सुचक दिसून येते. बंजारी देवी यासह व्यंकटेश्वर तिरूपती बालाजीला मनोभावे पुजतात. विशेषतः गौर बंजारा समाजात सातीभवानीला पुजल्या जाते. भगवान शंकराचा वाहन असलेल्या नंदीची पुजा आजही मोठ्या आस्थेने केली जाते. यालाच 'गराशा' असेही म्हणले जाते. महागौर, महागौरी, सतगुरू हाथीराम बाबा महाराज, संत सेवालाल महाराज, राणा लखीराय बंजारा (राणा लखी शाह), बंजारी माता, संत रूपसिंह महाराज, सामकी माता, संत सामतदादा, संत लक्ष्मण चैतन्य महाराज, महानायक वसंतराव नाईक, संत ईश्वरसिंह महाराज, संत रामराव महाराज, सुधाकरराव नाईक ही बंजारा समाजाचे श्रद्धास्थान मानले जाते. यासह वीर गोरा बादल, राजा गौरभोज, राणी दूर्गावती बंजारन, गुरुगोविंद गौर, राणा प्रतापसिंह, वीर मनिसींह पंवार, राजा गोपीचंद गौर, वीरांगना मलुकी आदी शुरवीर महापुरुषांचे स्मरण समाजात विविध उत्सव विधीप्रंसगी स्मरण केले जाते. ==तांडा व्यवस्था== संपूर्ण भारतात बंजारा हा समाजगण सर्वत्र विखुरलेला असून भारताच्या अगदी कानाकोपऱ्यांपर्यंत त्यांच्या स्वतंत्र वसाहती आहेत. लदेणी व्यवसायाच्या निमित्ताने मध्य युगापर्यंत हा समाज भारताच्या वेगवेगळ्या भौगोलिक प्रदेशात आढळतो. आपला परंपरागत व्यवसाय इंग्रजांच्या आगमनानंतर उद्ध्वस्त झाल्याने अठराव्या शतकाच्या उत्तरार्धात मात्र तो एका ठिकाणी स्थिरावल्याचे उपलब्ध पुराव्यांवरून दिसते. गौरबंजारा वस्तीस्थानास [[तांडा]]'' असे म्हणतात. तांडयाच्या प्रमुखाला नाईक (नायक) असे म्हणतात. 'तांडा' मध्ये प्राचीन काळापासून आजही 'सेनं सायी वेस' ही वैश्विक कल्याणासाठी सामुदायिक प्रार्थना केली जाते. थोर समाजसुधारक महानायक [[वसंतराव नाईक]] यांच्या परिश्रमातून तांड्याला स्थिर जीवन मिळाले. तर तांड्यात सामाजिक सुधारणांची सुरुवात थोर समाजसुधारक बळीराम पाटील मांडवीकर यांनी केली. तांडा हा बंजारा समाजाचा दर्पण मानला जातो. तांडा सक्षमीकरणासाठी आणि तांडा व्यवस्था ग्लोबल व्हावी यासाठी प्रख्यात विचारवंत एकनाथ पवार-नायक यांनी 'तांडेसामू चालो' या तांडावादी विचारांची रुजवणूक केली. बंजारा समाजात तांडा व्यवस्थेला अनन्यसाधारण असे महत्त्व आहे. कारण तांडा द्वारे संस्कृती,भाषा, साहित्य जपण्याचे अत्यंत मोलाचे कार्य आजवर होत आले.'' ==पारंपरिक बंजारा कला== भारतीय बंजारा समाज एक आदिम क्षत्रिय समाजगण असून त्यांची लोकसंस्कृती ही तितकीच पुरातन व लौकिक असल्याचे दिसते. बंजाराचा इतिहास हा त्याग, बलिदान, शौर्य व पराक्रम यांनी समृद्ध आहे. पारंपरिक बंजारा कला अतिशय वैशिष्ट्यपूर्ण मानली जाते.कशिदाकाम , पोशाखशैली, वास्तुकला, 'गोरला' युद्धकला,व्यंजनशैली,घेर-घुमर न्रृत्यकला ही पारंपरिक कलाकौशल्य बंजारा समाजाने आजही जपल्याचे दिसून येते. उपजत कष्टाळू,साहसी मुलत:च सृजनशील असा हा समाजगण असून आपले सांस्कृतिक आविष्कार सण-उत्सव आदींच्या माध्यमातून व्यक्त करणारा, नाच-गाण्यात आनंद शोधणाऱ्या बंजारा समाजाने काशीदाकारी सारख्या अनेक कलाकुसरींची मनोभावे जपणूक केली आहे. <ref>{{स्रोत पुस्तक| title=LOHGARH -The worlds largest fort,The capital of the sikh kingdom |दुवा=https://bluerosepublishers.com/product/lohgarh-the-worlds-largest-fortthe-capital-of-the-sikh-kingdom/|publisher=ब्ल्यू रोज पब्लिशर्स|year=२०१९|isbn=|location=दिल्ली}}</ref><ref>{{स्रोत पुस्तक|title=बंजारा लोगोका इतिहास|last=पाटील|first=बळीराम हिरामण|publisher=नवदुर्गा प्रकाशन|year=२०१२|location=गुजरात}}</ref><ref>{{स्रोत पुस्तक|title=बंजारो का सांस्कृतिक इतिहास|last=राठौड|first=डॉ. जयपाल सिंह|publisher=राजस्थानी ग्रंथागार|year=२०१५|isbn=|location=जोधपूर, राजस्थान}}</ref><ref>{{स्रोत पुस्तक|title=मारवाड की सांस्कृतिक धरोहर|last=राठोड|first=डॉ. गोविंदसिंह}}</ref><ref>{{स्रोत पुस्तक|title=गोर वंश का इतिहास|last=कापडी|first=रामसिंह|year=१९६३|location=हरियाणा}}</ref><ref>{{स्रोत पुस्तक|title=गोर राजपूतो के अनमोल रतन|last=बलजोत|first=इंदरसींग|year=२०१२|location=पंजाब}}</ref><ref>{{स्रोत पुस्तक|title=History of Medieval Hindu|url=https://archive.org/details/dli.csl.5148|last=Vaidya|first=C. V.|year=१९२१}}</ref> == हे सुद्धा पहा == * [[बंजारा तांडा]] * {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:हिंदू धर्मामधील जाती]] [[वर्ग:महाराष्ट्रामधील जाती]] gkzy3d9gh5s99s4c8ihqap5wbnoxdkh 2723338 2723337 2026-10-20T11:29:04Z ~2026-52310-38 187943 /* बंजारा: व्युत्पत्ती */ 2723338 wikitext text/x-wiki {{इतिहास लेखन}} {{गल्लत|वंजारी}} '''बंजारा / गोर राजपूत''' संस्कृती ही अति प्राचीन असून '''गोर''' हा एक प्राचीन क्षत्रिय वंश आहे. त्याचा हिंदीमध्ये 'गौर' तर इंग्रजीमध्ये असा Gour/Gor असा उल्लेख होतो. गौर या शब्दाचा मराठीत ''गोर'' असाही उल्लेख होतो. गौरराजवंशीय लोकांना गोरबंजारा असे म्हणले जाते. हा एक समृद्ध सांस्कृतिक परंपरा असणारा भारतीय समाज रचनेचा एक महत्त्वाचा घटक होय. भारतीय विविधतेतील एक स्वतंत्र संस्कृती जोपासणारा समाज म्हणून बंजारा समाजाकडे बघितल्या जाते. काटक, लढवय्या, साहसी व निसर्गप्रेमी अशी त्यांची खरी ओळख. त्यांचे पुर्वीचे मुख्य स्थान राजपुताना, [[मारवाड]] मानले जाते. मोहम्मद घोरीच्या आक्रमणानंतर राजपुतानाचे जनजीवन विस्कळीत झाले. * त्यामुळे गौर बंजारा समुह व उपसमुहाच्या अनेक टोळया राजस्थानमधून दक्षिण मध्य, उत्तर भारतातील काही राज्यामध्ये तर काहींनी महाराष्ट्र (विदर्भ), गुजरात व मध्यप्रदेशमध्ये येऊन वेगवेगळ्या नावांनी राहू लागली. [[महाराणा प्रताप]] सोबत यातील गौर बंजारा टोळ्या जंगलात गेल्या आणि जंगलात आपले बस्तान त्यांनी बसविले. गोर बंजारा हे राजपूताची एक शाखा असल्याचे अनेक इतिहासकारांचे मत आहे. तसेच महाराष्ट्रातील विदर्भात इसवी सन 16 व्या शतकापासून बंजारा समाजाचे अस्तित्व असल्याचे दिसून येते. विदर्भ ह्या भागात वाशिम, अकोला, अमरावती, पुसद, [[यवतमाळ]], नागपूर, बुलढाणा ह्या भागात बंजारा समाजाच अस्तित्व पूर्वापार पासून राहिलेलं आहे. बंजारा हा एक क्षत्रिय समाज असून त्यांनी अनेक ऐतिहासिक लढाया लढल्या आहेत. विदर्भ भागाला एक प्रकारे बंजारा समाजाची राजधानी म्हटले जाऊ शकते. क्षत्रिय बंजारा हे विदर्भात वेगवेगळ्या भागात राहिले आहेत. क्षत्रिय बंजारा समाज हा विदर्भात राहिला असून त्यांचे वर्चस्व त्या-त्या प्रदेशावर राहिले आहेत. गोर बंजारा समाजासाठी '''गोरमाटी''' असाही एक शब्दप्रयोग केला जातो. ''मातीशी जुळलेला माणूस'', 'मातीशी नातं ठेवणारा माणूस' म्हणजे गोरमाटी. हिंदी, राजस्थानी भाषेत 'गौर' नावाने उल्लेख होतो. गौरमाटीला गोरमाटी हा शब्दप्रयोग बंजारा बांधव आपल्या स्वकीयांसाठीच करताना दिसतात. तसेच बंजारा हा शब्द आपल्या भारतीयांना अपरिचित आहे असे मुळीच नाही. अनेक सिनेगीतातून, हिंदी काव्यरचना इत्यादींमधून 'बंजारा' या शब्दाचा उल्लेख विविध ठिकाणी आपणास सापडतो. 'बंजारा' लोकगणातील राजवंशीसाठी 'गौर बंजारा' असा शब्द प्रयोग होताना दिसतो. * या शब्दाचा शब्दशः अर्थ म्हणजे '''गौर क्षत्रिय असलेल्या या लढवय्या समाजाचे साम्राज्य अस्तास आल्यानंतर रानावनात गेला''' असा होतो. कालांतराने '''बंजारा''' हा शब्द रुढ झाला, असे निष्कर्ष अनेक इतिहास संशोधकांनी काढलेली आहे. मुळ राजपुताना मधला वैभवशाली इतिहास व संस्कृती ' हा समाज कालांतराने भारतात वेगवेगळ्या राज्यांत, भौगोलिक प्रदेशात आपल्या विविध व्यवसायावरून गौर-बंजारा', 'गोरमाटी', 'बाजीगर', 'नायक' , राजपूत बंजारा , 'बंजारा' इत्यादी नावाने ओळखला जातो. परंतु या समुदातातील विविध उपसमुहाचे व्यवसाय पूर्वी जरी भिन्न होते, परंतु यातील अनेक उपसमुह हे स्वतः बंजारा नाव धारण केल्याने बंजारा म्हणून ओळखू लागली. गौरबंजारा ही [[क्षत्रिय]] जमात असून यात अनेक शूरवीर, छोट्या छोट्या भूभागाचे साम्राज्याचे अधिपती असल्याचे संदर्भ ही इतिहासात सापडतो. आपली वैभवशाली संस्कृती आणि इतिहास आजही या समाजाने जपल्याचे दिसून येते. नेतृत्व करणारा समाज, निडरपणे लढणारा यावरून बंजारा समाजाला 'नायक' असे म्हणतात. तसेच तांडा वसाहतीच्या प्रमुखांना सुद्धा 'नायक किंवा नाईक' असे म्हणले जाते. आजमितीला बंजारा समाज हा भारतातील जवळ जवळ सर्वच राज्यांमध्ये व केंद्रशासित प्रदेशांमध्ये कमी-अधिक प्रमाणात वास्तव्यास असल्याचे पहावयास मिळते. [[बंजारा भाषा]], बंजारा संस्कृती, बंजारा समाज, [[बंजारा साहित्य]] अशा स्वरूपात ''बंजारा'' याच नावाने सध्या ओळखले जाते.विदर्भ हा प्रदेश प्रामुख्याने बंजारा समाजाची भूमी मानल्या जाते. == बंजारा: व्युत्पत्ती == * बंजारा शब्दाचा अर्थ व उत्पत्ती:-<br> १. वाणिज्यकार:- ऋग्वेदात व्यापाराशी संबंध असणाऱ्या व्यक्तीस 'वाणिज्य' असे म्हणले आहे. इतिहासात डोकावून पाहिल्यास 'बंजारा' या शब्दाची उत्पत्ती 'वाणिज्य' या संस्कृत शब्दापासून झाली असल्याचे जाणकारांचे मत आहे. बंजारा लोक पूर्वीच्या काळी कापडाचे धागे, अन्नधान्य, केशर, मसाले पदार्थ, शस्त्रसाठा, युद्ध सामुग्री पुरवीत. पद्धतशीरपणे आपल्या बैलांच्या पाठीवर लादून भारतातील वेगवेगळ्या प्रांतात, युरोपियन देशातही वेगवेगळ्या ठिकाणी पोहोचवत असत. जीवनावश्यक वस्तू आपल्या बैलांच्या पाठीवर लादून व्यापार करणे, एका ठिकाणाहून दुसऱ्या ठिकाणी मार्गक्रमण करणे याला '''लदेणी''' असे म्हणतात. 'वाणिज्य' या संस्कृत शब्दासाठी हिंदी भाषेत 'बनज' असा शब्द प्रयोग आढळतो. 'बनज' म्हणजे व्यापार करणाऱ्यांस 'बनिज' असे संबोधले जाई. पुढे 'बनिज' या शब्दावरून 'बंजारा' हा शब्द रूढ झाला असावा असा युक्तिवाद केला जातो. २. बनचर:- 'बंजारा' हा लोकवाचक शब्द 'बनचर' या हिंदी शब्दावरून रूढ झाला असावा असाही तर्क वर्तविला जातो. व्यापाराच्या निमित्ताने 'भटकंती करणारा' या अर्थाने बंजारा शब्दाचा उर्दू भाषेतील अर्थ सुद्धा विचारात घेण्यासारखा आहे, असे गोर-बंजारा संस्कृतीचे अभ्यासक आत्माराम राठोड, डॉ.सुभाष राठोड म्हणतात. * 'बनचर' म्हणजे वनात वास्तव्य करणारा लोकसमूह. बंजारा लोकगणाच्या संदर्भात एक बाब अशी दिसते की, बंजारांची लोकवस्ती आजही प्रामुख्याने डोंगराळ भागात डोंगर पायथ्याच्या जवळ असल्याचे दिसून येते. त्यांचे डोंगराळ भाग निवडण्यामागे एक मुख्य कारण असे दिसते की गोरबंजाराकडे मोठ्या प्रमाणात गुरे-ढोरे होती. त्यांना चारण्यासाठी ते वनाचा आसरा घेत असत. कालांतराने त्यांचा लदेणीचा व्यवसाय बंद पडल्याने ते जेथे होते तेथेच त्यांना स्थिरावणे भाग पडले असावे. व 'बनचर' या शब्दाचे अपभ्रंश रूप 'बंजारा' असे झाले असावे. म्हणून 'बनचर' या शब्दापासून 'बंजारा' या शब्दाची उत्पत्ती झाली असावी, हेही नाकारता येत नाही. परंतु इतिहासातील संशोधनावरून राजपुतान्यातील अस्थिरतेमुळे क्षत्रिय समुह वेगवेगळ्या प्रदेशात रानावनात राहू लागले, यालाच पुढे बंजारा हे नाव धारण केल्याचेही संदर्भ इतिहासात सापडतो. == बंजारा गौत्र आणि कुळ == गोर बंजारा समाजात मूण, राठोड, पवार, चव्हाण आणि जाधव हे प्रमुख कूल मानले जातात. यांची वंशावळी व गोत्र राजस्थानमधील क्षत्रियाशी पुर्णतः मिळतेजुळते आहे. आजही त्यांच्या नावात अधिकतेने 'सिंह किंवा 'सिंग' असे नावापुढे लावले जाते. उदा. फुलसिंग, लाल सिंग, चतुरसिंह, हरीसिंघ वगैरे, तसेच गोत्र देखील राणावत, रणसोत, रामावत, सांगावत , झरपला, झारापत , बिंजरावत, मुनावत, मेघावत, खेतावत, धेगावत गोरावत, आमगोत, पालतीया , मालोत, पंवार, सांगावत, उधावत, धारावत, लोकावत, जाठरोत , बाणोत, घुगलोत, नुणसावत, गोरामा , वाकडोत, लाखावत असे गोत्र आढळून येतात.कुलानुसार प्रत्येकाची गोत्रे देखील आहे. चव्हाण कुलाचे ०६ गोत्र. जसे कि ऋतूची संख्या सहा असते.पवार कुलाचे १२ गोत्र आहे. जसे की वर्षाचे बारा महिने असते. राठोड कुलाचे २७ गोत्र आहे.जसे की वर्षाचे सत्तावीस नक्षत्रे असते. जाधव कुलाचे ५२ गोत्र आहे. जसे की वर्षाचे बावन्न आठवडे असते. यावरून असे निष्कर्ष काढला जातो की, हा निसर्गत: हा प्रकृतीपुजक, निसर्ग प्रेमी आहे. या ९७ कुळी गोरराजवंशी बंजाराच्या प्रत्येक कुलाची आराधनाही स्वतंत्र स्वरुपात असते. कुलदैवत महाकाली, जगदंबा असुन यालाच महागौरी असे म्हणतात. महागौरी हे गौर वंश सुचक दिसून येते. बंजारी देवी यासह व्यंकटेश्वर तिरूपती बालाजीला मनोभावे पुजतात. विशेषतः गौर बंजारा समाजात सातीभवानीला पुजल्या जाते. भगवान शंकराचा वाहन असलेल्या नंदीची पुजा आजही मोठ्या आस्थेने केली जाते. यालाच 'गराशा' असेही म्हणले जाते. महागौर, महागौरी, सतगुरू हाथीराम बाबा महाराज, संत सेवालाल महाराज, राणा लखीराय बंजारा (राणा लखी शाह), बंजारी माता, संत रूपसिंह महाराज, सामकी माता, संत सामतदादा, संत लक्ष्मण चैतन्य महाराज, महानायक वसंतराव नाईक, संत ईश्वरसिंह महाराज, संत रामराव महाराज, सुधाकरराव नाईक ही बंजारा समाजाचे श्रद्धास्थान मानले जाते. यासह वीर गोरा बादल, राजा गौरभोज, राणी दूर्गावती बंजारन, गुरुगोविंद गौर, राणा प्रतापसिंह, वीर मनिसींह पंवार, राजा गोपीचंद गौर, वीरांगना मलुकी आदी शुरवीर महापुरुषांचे स्मरण समाजात विविध उत्सव विधीप्रंसगी स्मरण केले जाते. ==तांडा व्यवस्था== संपूर्ण भारतात बंजारा हा समाजगण सर्वत्र विखुरलेला असून भारताच्या अगदी कानाकोपऱ्यांपर्यंत त्यांच्या स्वतंत्र वसाहती आहेत. लदेणी व्यवसायाच्या निमित्ताने मध्य युगापर्यंत हा समाज भारताच्या वेगवेगळ्या भौगोलिक प्रदेशात आढळतो. आपला परंपरागत व्यवसाय इंग्रजांच्या आगमनानंतर उद्ध्वस्त झाल्याने अठराव्या शतकाच्या उत्तरार्धात मात्र तो एका ठिकाणी स्थिरावल्याचे उपलब्ध पुराव्यांवरून दिसते. गौरबंजारा वस्तीस्थानास [[तांडा]]'' असे म्हणतात. तांडयाच्या प्रमुखाला नाईक (नायक) असे म्हणतात. 'तांडा' मध्ये प्राचीन काळापासून आजही 'सेनं सायी वेस' ही वैश्विक कल्याणासाठी सामुदायिक प्रार्थना केली जाते. थोर समाजसुधारक महानायक [[वसंतराव नाईक]] यांच्या परिश्रमातून तांड्याला स्थिर जीवन मिळाले. तर तांड्यात सामाजिक सुधारणांची सुरुवात थोर समाजसुधारक बळीराम पाटील मांडवीकर यांनी केली. तांडा हा बंजारा समाजाचा दर्पण मानला जातो. तांडा सक्षमीकरणासाठी आणि तांडा व्यवस्था ग्लोबल व्हावी यासाठी प्रख्यात विचारवंत एकनाथ पवार-नायक यांनी 'तांडेसामू चालो' या तांडावादी विचारांची रुजवणूक केली. बंजारा समाजात तांडा व्यवस्थेला अनन्यसाधारण असे महत्त्व आहे. कारण तांडा द्वारे संस्कृती,भाषा, साहित्य जपण्याचे अत्यंत मोलाचे कार्य आजवर होत आले.'' ==पारंपरिक बंजारा कला== भारतीय बंजारा समाज एक आदिम क्षत्रिय समाजगण असून त्यांची लोकसंस्कृती ही तितकीच पुरातन व लौकिक असल्याचे दिसते. बंजाराचा इतिहास हा त्याग, बलिदान, शौर्य व पराक्रम यांनी समृद्ध आहे. पारंपरिक बंजारा कला अतिशय वैशिष्ट्यपूर्ण मानली जाते.कशिदाकाम , पोशाखशैली, वास्तुकला, 'गोरला' युद्धकला,व्यंजनशैली,घेर-घुमर न्रृत्यकला ही पारंपरिक कलाकौशल्य बंजारा समाजाने आजही जपल्याचे दिसून येते. उपजत कष्टाळू,साहसी मुलत:च सृजनशील असा हा समाजगण असून आपले सांस्कृतिक आविष्कार सण-उत्सव आदींच्या माध्यमातून व्यक्त करणारा, नाच-गाण्यात आनंद शोधणाऱ्या बंजारा समाजाने काशीदाकारी सारख्या अनेक कलाकुसरींची मनोभावे जपणूक केली आहे. <ref>{{स्रोत पुस्तक| title=LOHGARH -The worlds largest fort,The capital of the sikh kingdom |दुवा=https://bluerosepublishers.com/product/lohgarh-the-worlds-largest-fortthe-capital-of-the-sikh-kingdom/|publisher=ब्ल्यू रोज पब्लिशर्स|year=२०१९|isbn=|location=दिल्ली}}</ref><ref>{{स्रोत पुस्तक|title=बंजारा लोगोका इतिहास|last=पाटील|first=बळीराम हिरामण|publisher=नवदुर्गा प्रकाशन|year=२०१२|location=गुजरात}}</ref><ref>{{स्रोत पुस्तक|title=बंजारो का सांस्कृतिक इतिहास|last=राठौड|first=डॉ. जयपाल सिंह|publisher=राजस्थानी ग्रंथागार|year=२०१५|isbn=|location=जोधपूर, राजस्थान}}</ref><ref>{{स्रोत पुस्तक|title=मारवाड की सांस्कृतिक धरोहर|last=राठोड|first=डॉ. गोविंदसिंह}}</ref><ref>{{स्रोत पुस्तक|title=गोर वंश का इतिहास|last=कापडी|first=रामसिंह|year=१९६३|location=हरियाणा}}</ref><ref>{{स्रोत पुस्तक|title=गोर राजपूतो के अनमोल रतन|last=बलजोत|first=इंदरसींग|year=२०१२|location=पंजाब}}</ref><ref>{{स्रोत पुस्तक|title=History of Medieval Hindu|url=https://archive.org/details/dli.csl.5148|last=Vaidya|first=C. V.|year=१९२१}}</ref> == हे सुद्धा पहा == * [[बंजारा तांडा]] * {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:हिंदू धर्मामधील जाती]] [[वर्ग:महाराष्ट्रामधील जाती]] ebftjj855diku2lnslr89zmsbw04q44 2723339 2723338 2026-10-20T11:29:33Z ~2026-52310-38 187943 /* पारंपरिक बंजारा कला */ 2723339 wikitext text/x-wiki {{इतिहास लेखन}} {{गल्लत|वंजारी}} '''बंजारा / गोर राजपूत''' संस्कृती ही अति प्राचीन असून '''गोर''' हा एक प्राचीन क्षत्रिय वंश आहे. त्याचा हिंदीमध्ये 'गौर' तर इंग्रजीमध्ये असा Gour/Gor असा उल्लेख होतो. गौर या शब्दाचा मराठीत ''गोर'' असाही उल्लेख होतो. गौरराजवंशीय लोकांना गोरबंजारा असे म्हणले जाते. हा एक समृद्ध सांस्कृतिक परंपरा असणारा भारतीय समाज रचनेचा एक महत्त्वाचा घटक होय. भारतीय विविधतेतील एक स्वतंत्र संस्कृती जोपासणारा समाज म्हणून बंजारा समाजाकडे बघितल्या जाते. काटक, लढवय्या, साहसी व निसर्गप्रेमी अशी त्यांची खरी ओळख. त्यांचे पुर्वीचे मुख्य स्थान राजपुताना, [[मारवाड]] मानले जाते. मोहम्मद घोरीच्या आक्रमणानंतर राजपुतानाचे जनजीवन विस्कळीत झाले. * त्यामुळे गौर बंजारा समुह व उपसमुहाच्या अनेक टोळया राजस्थानमधून दक्षिण मध्य, उत्तर भारतातील काही राज्यामध्ये तर काहींनी महाराष्ट्र (विदर्भ), गुजरात व मध्यप्रदेशमध्ये येऊन वेगवेगळ्या नावांनी राहू लागली. [[महाराणा प्रताप]] सोबत यातील गौर बंजारा टोळ्या जंगलात गेल्या आणि जंगलात आपले बस्तान त्यांनी बसविले. गोर बंजारा हे राजपूताची एक शाखा असल्याचे अनेक इतिहासकारांचे मत आहे. तसेच महाराष्ट्रातील विदर्भात इसवी सन 16 व्या शतकापासून बंजारा समाजाचे अस्तित्व असल्याचे दिसून येते. विदर्भ ह्या भागात वाशिम, अकोला, अमरावती, पुसद, [[यवतमाळ]], नागपूर, बुलढाणा ह्या भागात बंजारा समाजाच अस्तित्व पूर्वापार पासून राहिलेलं आहे. बंजारा हा एक क्षत्रिय समाज असून त्यांनी अनेक ऐतिहासिक लढाया लढल्या आहेत. विदर्भ भागाला एक प्रकारे बंजारा समाजाची राजधानी म्हटले जाऊ शकते. क्षत्रिय बंजारा हे विदर्भात वेगवेगळ्या भागात राहिले आहेत. क्षत्रिय बंजारा समाज हा विदर्भात राहिला असून त्यांचे वर्चस्व त्या-त्या प्रदेशावर राहिले आहेत. गोर बंजारा समाजासाठी '''गोरमाटी''' असाही एक शब्दप्रयोग केला जातो. ''मातीशी जुळलेला माणूस'', 'मातीशी नातं ठेवणारा माणूस' म्हणजे गोरमाटी. हिंदी, राजस्थानी भाषेत 'गौर' नावाने उल्लेख होतो. गौरमाटीला गोरमाटी हा शब्दप्रयोग बंजारा बांधव आपल्या स्वकीयांसाठीच करताना दिसतात. तसेच बंजारा हा शब्द आपल्या भारतीयांना अपरिचित आहे असे मुळीच नाही. अनेक सिनेगीतातून, हिंदी काव्यरचना इत्यादींमधून 'बंजारा' या शब्दाचा उल्लेख विविध ठिकाणी आपणास सापडतो. 'बंजारा' लोकगणातील राजवंशीसाठी 'गौर बंजारा' असा शब्द प्रयोग होताना दिसतो. * या शब्दाचा शब्दशः अर्थ म्हणजे '''गौर क्षत्रिय असलेल्या या लढवय्या समाजाचे साम्राज्य अस्तास आल्यानंतर रानावनात गेला''' असा होतो. कालांतराने '''बंजारा''' हा शब्द रुढ झाला, असे निष्कर्ष अनेक इतिहास संशोधकांनी काढलेली आहे. मुळ राजपुताना मधला वैभवशाली इतिहास व संस्कृती ' हा समाज कालांतराने भारतात वेगवेगळ्या राज्यांत, भौगोलिक प्रदेशात आपल्या विविध व्यवसायावरून गौर-बंजारा', 'गोरमाटी', 'बाजीगर', 'नायक' , राजपूत बंजारा , 'बंजारा' इत्यादी नावाने ओळखला जातो. परंतु या समुदातातील विविध उपसमुहाचे व्यवसाय पूर्वी जरी भिन्न होते, परंतु यातील अनेक उपसमुह हे स्वतः बंजारा नाव धारण केल्याने बंजारा म्हणून ओळखू लागली. गौरबंजारा ही [[क्षत्रिय]] जमात असून यात अनेक शूरवीर, छोट्या छोट्या भूभागाचे साम्राज्याचे अधिपती असल्याचे संदर्भ ही इतिहासात सापडतो. आपली वैभवशाली संस्कृती आणि इतिहास आजही या समाजाने जपल्याचे दिसून येते. नेतृत्व करणारा समाज, निडरपणे लढणारा यावरून बंजारा समाजाला 'नायक' असे म्हणतात. तसेच तांडा वसाहतीच्या प्रमुखांना सुद्धा 'नायक किंवा नाईक' असे म्हणले जाते. आजमितीला बंजारा समाज हा भारतातील जवळ जवळ सर्वच राज्यांमध्ये व केंद्रशासित प्रदेशांमध्ये कमी-अधिक प्रमाणात वास्तव्यास असल्याचे पहावयास मिळते. [[बंजारा भाषा]], बंजारा संस्कृती, बंजारा समाज, [[बंजारा साहित्य]] अशा स्वरूपात ''बंजारा'' याच नावाने सध्या ओळखले जाते.विदर्भ हा प्रदेश प्रामुख्याने बंजारा समाजाची भूमी मानल्या जाते. == बंजारा: व्युत्पत्ती == * बंजारा शब्दाचा अर्थ व उत्पत्ती:-<br> १. वाणिज्यकार:- ऋग्वेदात व्यापाराशी संबंध असणाऱ्या व्यक्तीस 'वाणिज्य' असे म्हणले आहे. इतिहासात डोकावून पाहिल्यास 'बंजारा' या शब्दाची उत्पत्ती 'वाणिज्य' या संस्कृत शब्दापासून झाली असल्याचे जाणकारांचे मत आहे. बंजारा लोक पूर्वीच्या काळी कापडाचे धागे, अन्नधान्य, केशर, मसाले पदार्थ, शस्त्रसाठा, युद्ध सामुग्री पुरवीत. पद्धतशीरपणे आपल्या बैलांच्या पाठीवर लादून भारतातील वेगवेगळ्या प्रांतात, युरोपियन देशातही वेगवेगळ्या ठिकाणी पोहोचवत असत. जीवनावश्यक वस्तू आपल्या बैलांच्या पाठीवर लादून व्यापार करणे, एका ठिकाणाहून दुसऱ्या ठिकाणी मार्गक्रमण करणे याला '''लदेणी''' असे म्हणतात. 'वाणिज्य' या संस्कृत शब्दासाठी हिंदी भाषेत 'बनज' असा शब्द प्रयोग आढळतो. 'बनज' म्हणजे व्यापार करणाऱ्यांस 'बनिज' असे संबोधले जाई. पुढे 'बनिज' या शब्दावरून 'बंजारा' हा शब्द रूढ झाला असावा असा युक्तिवाद केला जातो. २. बनचर:- 'बंजारा' हा लोकवाचक शब्द 'बनचर' या हिंदी शब्दावरून रूढ झाला असावा असाही तर्क वर्तविला जातो. व्यापाराच्या निमित्ताने 'भटकंती करणारा' या अर्थाने बंजारा शब्दाचा उर्दू भाषेतील अर्थ सुद्धा विचारात घेण्यासारखा आहे, असे गोर-बंजारा संस्कृतीचे अभ्यासक आत्माराम राठोड, डॉ.सुभाष राठोड म्हणतात. * 'बनचर' म्हणजे वनात वास्तव्य करणारा लोकसमूह. बंजारा लोकगणाच्या संदर्भात एक बाब अशी दिसते की, बंजारांची लोकवस्ती आजही प्रामुख्याने डोंगराळ भागात डोंगर पायथ्याच्या जवळ असल्याचे दिसून येते. त्यांचे डोंगराळ भाग निवडण्यामागे एक मुख्य कारण असे दिसते की गोरबंजाराकडे मोठ्या प्रमाणात गुरे-ढोरे होती. त्यांना चारण्यासाठी ते वनाचा आसरा घेत असत. कालांतराने त्यांचा लदेणीचा व्यवसाय बंद पडल्याने ते जेथे होते तेथेच त्यांना स्थिरावणे भाग पडले असावे. व 'बनचर' या शब्दाचे अपभ्रंश रूप 'बंजारा' असे झाले असावे. म्हणून 'बनचर' या शब्दापासून 'बंजारा' या शब्दाची उत्पत्ती झाली असावी, हेही नाकारता येत नाही. परंतु इतिहासातील संशोधनावरून राजपुतान्यातील अस्थिरतेमुळे क्षत्रिय समुह वेगवेगळ्या प्रदेशात रानावनात राहू लागले, यालाच पुढे बंजारा हे नाव धारण केल्याचेही संदर्भ इतिहासात सापडतो. == बंजारा गौत्र आणि कुळ == गोर बंजारा समाजात मूण, राठोड, पवार, चव्हाण आणि जाधव हे प्रमुख कूल मानले जातात. यांची वंशावळी व गोत्र राजस्थानमधील क्षत्रियाशी पुर्णतः मिळतेजुळते आहे. आजही त्यांच्या नावात अधिकतेने 'सिंह किंवा 'सिंग' असे नावापुढे लावले जाते. उदा. फुलसिंग, लाल सिंग, चतुरसिंह, हरीसिंघ वगैरे, तसेच गोत्र देखील राणावत, रणसोत, रामावत, सांगावत , झरपला, झारापत , बिंजरावत, मुनावत, मेघावत, खेतावत, धेगावत गोरावत, आमगोत, पालतीया , मालोत, पंवार, सांगावत, उधावत, धारावत, लोकावत, जाठरोत , बाणोत, घुगलोत, नुणसावत, गोरामा , वाकडोत, लाखावत असे गोत्र आढळून येतात.कुलानुसार प्रत्येकाची गोत्रे देखील आहे. चव्हाण कुलाचे ०६ गोत्र. जसे कि ऋतूची संख्या सहा असते.पवार कुलाचे १२ गोत्र आहे. जसे की वर्षाचे बारा महिने असते. राठोड कुलाचे २७ गोत्र आहे.जसे की वर्षाचे सत्तावीस नक्षत्रे असते. जाधव कुलाचे ५२ गोत्र आहे. जसे की वर्षाचे बावन्न आठवडे असते. यावरून असे निष्कर्ष काढला जातो की, हा निसर्गत: हा प्रकृतीपुजक, निसर्ग प्रेमी आहे. या ९७ कुळी गोरराजवंशी बंजाराच्या प्रत्येक कुलाची आराधनाही स्वतंत्र स्वरुपात असते. कुलदैवत महाकाली, जगदंबा असुन यालाच महागौरी असे म्हणतात. महागौरी हे गौर वंश सुचक दिसून येते. बंजारी देवी यासह व्यंकटेश्वर तिरूपती बालाजीला मनोभावे पुजतात. विशेषतः गौर बंजारा समाजात सातीभवानीला पुजल्या जाते. भगवान शंकराचा वाहन असलेल्या नंदीची पुजा आजही मोठ्या आस्थेने केली जाते. यालाच 'गराशा' असेही म्हणले जाते. महागौर, महागौरी, सतगुरू हाथीराम बाबा महाराज, संत सेवालाल महाराज, राणा लखीराय बंजारा (राणा लखी शाह), बंजारी माता, संत रूपसिंह महाराज, सामकी माता, संत सामतदादा, संत लक्ष्मण चैतन्य महाराज, महानायक वसंतराव नाईक, संत ईश्वरसिंह महाराज, संत रामराव महाराज, सुधाकरराव नाईक ही बंजारा समाजाचे श्रद्धास्थान मानले जाते. यासह वीर गोरा बादल, राजा गौरभोज, राणी दूर्गावती बंजारन, गुरुगोविंद गौर, राणा प्रतापसिंह, वीर मनिसींह पंवार, राजा गोपीचंद गौर, वीरांगना मलुकी आदी शुरवीर महापुरुषांचे स्मरण समाजात विविध उत्सव विधीप्रंसगी स्मरण केले जाते. ==तांडा व्यवस्था== संपूर्ण भारतात बंजारा हा समाजगण सर्वत्र विखुरलेला असून भारताच्या अगदी कानाकोपऱ्यांपर्यंत त्यांच्या स्वतंत्र वसाहती आहेत. लदेणी व्यवसायाच्या निमित्ताने मध्य युगापर्यंत हा समाज भारताच्या वेगवेगळ्या भौगोलिक प्रदेशात आढळतो. आपला परंपरागत व्यवसाय इंग्रजांच्या आगमनानंतर उद्ध्वस्त झाल्याने अठराव्या शतकाच्या उत्तरार्धात मात्र तो एका ठिकाणी स्थिरावल्याचे उपलब्ध पुराव्यांवरून दिसते. गौरबंजारा वस्तीस्थानास [[तांडा]]'' असे म्हणतात. तांडयाच्या प्रमुखाला नाईक (नायक) असे म्हणतात. 'तांडा' मध्ये प्राचीन काळापासून आजही 'सेनं सायी वेस' ही वैश्विक कल्याणासाठी सामुदायिक प्रार्थना केली जाते. थोर समाजसुधारक महानायक [[वसंतराव नाईक]] यांच्या परिश्रमातून तांड्याला स्थिर जीवन मिळाले. तर तांड्यात सामाजिक सुधारणांची सुरुवात थोर समाजसुधारक बळीराम पाटील मांडवीकर यांनी केली. तांडा हा बंजारा समाजाचा दर्पण मानला जातो. तांडा सक्षमीकरणासाठी आणि तांडा व्यवस्था ग्लोबल व्हावी यासाठी प्रख्यात विचारवंत एकनाथ पवार-नायक यांनी 'तांडेसामू चालो' या तांडावादी विचारांची रुजवणूक केली. बंजारा समाजात तांडा व्यवस्थेला अनन्यसाधारण असे महत्त्व आहे. कारण तांडा द्वारे संस्कृती,भाषा, साहित्य जपण्याचे अत्यंत मोलाचे कार्य आजवर होत आले.'' ==पारंपरिक बंजारा कला== भारतीय बंजारा समाज एक आदिम क्षत्रिय समाजगण असून त्यांची लोकसंस्कृती ही तितकीच पुरातन व लौकिक असल्याचे दिसते. बंजाराचा इतिहास हा त्याग, बलिदान, शौर्य व पराक्रम यांनी समृद्ध आहे. पारंपरिक बंजारा कला अतिशय वैशिष्ट्यपूर्ण मानली जाते.कशिदाकाम , पोशाखशैली, वास्तुकला, 'गोरला' युद्धकला,व्यंजनशैली,घेर-घुमर न्रृत्यकला ही पारंपरिक कलाकौशल्य बंजारा समाजाने आजही जपल्याचे दिसून येते. उपजत कष्टाळू,साहसी मुलत:च सृजनशील असा हा समाजगण असून आपले सांस्कृतिक आविष्कार सण-उत्सव आदींच्या माध्यमातून व्यक्त करणारा, नाच-गाण्यात आनंद शोधणाऱ्या बंजारा समाजाने काशीदाकारी सारख्या अनेक कलाकुसरींची मनोभावे जपणूक केली आहे. <ref>{{स्रोत पुस्तक| title=LOHGARH -The worlds largest fort,The capital of the sikh kingdom |दुवा=https://bluerosepublishers.com/product/lohgarh-the-worlds-largest-fortthe-capital-of-the-sikh-kingdom/|publisher=ब्ल्यू रोज पब्लिशर्स|year=२०१९|isbn=|location=दिल्ली}}</ref><ref>{{स्रोत पुस्तक|title=बंजारा लोगोका इतिहास|last=पाटील|first=बळीराम हिरामण|publisher=नवदुर्गा प्रकाशन|year=२०१२|location=गुजरात}}</ref><ref>{{स्रोत पुस्तक|title=बंजारो का सांस्कृतिक इतिहास|last=राठौड|first=डॉ. जयपाल सिंह|publisher=राजस्थानी ग्रंथागार|year=२०१५|isbn=|location=जोधपूर, राजस्थान}}</ref><ref>{{स्रोत पुस्तक|title=मारवाड की सांस्कृतिक धरोहर|last=राठोड|first=डॉ. गोविंदसिंह}}</ref> <ref>{{स्रोत पुस्तक|title=गोर वंश का इतिहास|last=कापडी|first=रामसिंह|year=१९६३|location=हरियाणा}}</ref><ref>{{स्रोत पुस्तक|title=गोर राजपूतो के अनमोल रतन|last=बलजोत|first=इंदरसींग|year=२०१२|location=पंजाब}}</ref><ref>{{स्रोत पुस्तक|title=History of Medieval Hindu|url=https://archive.org/details/dli.csl.5148|last=Vaidya|first=C. V.|year=१९२१}}</ref> == हे सुद्धा पहा == * [[बंजारा तांडा]] * {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:हिंदू धर्मामधील जाती]] [[वर्ग:महाराष्ट्रामधील जाती]] paqxd5fib98cvcgbbujbfk69z9gi1pt 2723340 2723339 2026-10-20T11:29:52Z ~2026-52310-38 187943 /* पारंपरिक बंजारा कला */ 2723340 wikitext text/x-wiki {{इतिहास लेखन}} {{गल्लत|वंजारी}} '''बंजारा / गोर राजपूत''' संस्कृती ही अति प्राचीन असून '''गोर''' हा एक प्राचीन क्षत्रिय वंश आहे. त्याचा हिंदीमध्ये 'गौर' तर इंग्रजीमध्ये असा Gour/Gor असा उल्लेख होतो. गौर या शब्दाचा मराठीत ''गोर'' असाही उल्लेख होतो. गौरराजवंशीय लोकांना गोरबंजारा असे म्हणले जाते. हा एक समृद्ध सांस्कृतिक परंपरा असणारा भारतीय समाज रचनेचा एक महत्त्वाचा घटक होय. भारतीय विविधतेतील एक स्वतंत्र संस्कृती जोपासणारा समाज म्हणून बंजारा समाजाकडे बघितल्या जाते. काटक, लढवय्या, साहसी व निसर्गप्रेमी अशी त्यांची खरी ओळख. त्यांचे पुर्वीचे मुख्य स्थान राजपुताना, [[मारवाड]] मानले जाते. मोहम्मद घोरीच्या आक्रमणानंतर राजपुतानाचे जनजीवन विस्कळीत झाले. * त्यामुळे गौर बंजारा समुह व उपसमुहाच्या अनेक टोळया राजस्थानमधून दक्षिण मध्य, उत्तर भारतातील काही राज्यामध्ये तर काहींनी महाराष्ट्र (विदर्भ), गुजरात व मध्यप्रदेशमध्ये येऊन वेगवेगळ्या नावांनी राहू लागली. [[महाराणा प्रताप]] सोबत यातील गौर बंजारा टोळ्या जंगलात गेल्या आणि जंगलात आपले बस्तान त्यांनी बसविले. गोर बंजारा हे राजपूताची एक शाखा असल्याचे अनेक इतिहासकारांचे मत आहे. तसेच महाराष्ट्रातील विदर्भात इसवी सन 16 व्या शतकापासून बंजारा समाजाचे अस्तित्व असल्याचे दिसून येते. विदर्भ ह्या भागात वाशिम, अकोला, अमरावती, पुसद, [[यवतमाळ]], नागपूर, बुलढाणा ह्या भागात बंजारा समाजाच अस्तित्व पूर्वापार पासून राहिलेलं आहे. बंजारा हा एक क्षत्रिय समाज असून त्यांनी अनेक ऐतिहासिक लढाया लढल्या आहेत. विदर्भ भागाला एक प्रकारे बंजारा समाजाची राजधानी म्हटले जाऊ शकते. क्षत्रिय बंजारा हे विदर्भात वेगवेगळ्या भागात राहिले आहेत. क्षत्रिय बंजारा समाज हा विदर्भात राहिला असून त्यांचे वर्चस्व त्या-त्या प्रदेशावर राहिले आहेत. गोर बंजारा समाजासाठी '''गोरमाटी''' असाही एक शब्दप्रयोग केला जातो. ''मातीशी जुळलेला माणूस'', 'मातीशी नातं ठेवणारा माणूस' म्हणजे गोरमाटी. हिंदी, राजस्थानी भाषेत 'गौर' नावाने उल्लेख होतो. गौरमाटीला गोरमाटी हा शब्दप्रयोग बंजारा बांधव आपल्या स्वकीयांसाठीच करताना दिसतात. तसेच बंजारा हा शब्द आपल्या भारतीयांना अपरिचित आहे असे मुळीच नाही. अनेक सिनेगीतातून, हिंदी काव्यरचना इत्यादींमधून 'बंजारा' या शब्दाचा उल्लेख विविध ठिकाणी आपणास सापडतो. 'बंजारा' लोकगणातील राजवंशीसाठी 'गौर बंजारा' असा शब्द प्रयोग होताना दिसतो. * या शब्दाचा शब्दशः अर्थ म्हणजे '''गौर क्षत्रिय असलेल्या या लढवय्या समाजाचे साम्राज्य अस्तास आल्यानंतर रानावनात गेला''' असा होतो. कालांतराने '''बंजारा''' हा शब्द रुढ झाला, असे निष्कर्ष अनेक इतिहास संशोधकांनी काढलेली आहे. मुळ राजपुताना मधला वैभवशाली इतिहास व संस्कृती ' हा समाज कालांतराने भारतात वेगवेगळ्या राज्यांत, भौगोलिक प्रदेशात आपल्या विविध व्यवसायावरून गौर-बंजारा', 'गोरमाटी', 'बाजीगर', 'नायक' , राजपूत बंजारा , 'बंजारा' इत्यादी नावाने ओळखला जातो. परंतु या समुदातातील विविध उपसमुहाचे व्यवसाय पूर्वी जरी भिन्न होते, परंतु यातील अनेक उपसमुह हे स्वतः बंजारा नाव धारण केल्याने बंजारा म्हणून ओळखू लागली. गौरबंजारा ही [[क्षत्रिय]] जमात असून यात अनेक शूरवीर, छोट्या छोट्या भूभागाचे साम्राज्याचे अधिपती असल्याचे संदर्भ ही इतिहासात सापडतो. आपली वैभवशाली संस्कृती आणि इतिहास आजही या समाजाने जपल्याचे दिसून येते. नेतृत्व करणारा समाज, निडरपणे लढणारा यावरून बंजारा समाजाला 'नायक' असे म्हणतात. तसेच तांडा वसाहतीच्या प्रमुखांना सुद्धा 'नायक किंवा नाईक' असे म्हणले जाते. आजमितीला बंजारा समाज हा भारतातील जवळ जवळ सर्वच राज्यांमध्ये व केंद्रशासित प्रदेशांमध्ये कमी-अधिक प्रमाणात वास्तव्यास असल्याचे पहावयास मिळते. [[बंजारा भाषा]], बंजारा संस्कृती, बंजारा समाज, [[बंजारा साहित्य]] अशा स्वरूपात ''बंजारा'' याच नावाने सध्या ओळखले जाते.विदर्भ हा प्रदेश प्रामुख्याने बंजारा समाजाची भूमी मानल्या जाते. == बंजारा: व्युत्पत्ती == * बंजारा शब्दाचा अर्थ व उत्पत्ती:-<br> १. वाणिज्यकार:- ऋग्वेदात व्यापाराशी संबंध असणाऱ्या व्यक्तीस 'वाणिज्य' असे म्हणले आहे. इतिहासात डोकावून पाहिल्यास 'बंजारा' या शब्दाची उत्पत्ती 'वाणिज्य' या संस्कृत शब्दापासून झाली असल्याचे जाणकारांचे मत आहे. बंजारा लोक पूर्वीच्या काळी कापडाचे धागे, अन्नधान्य, केशर, मसाले पदार्थ, शस्त्रसाठा, युद्ध सामुग्री पुरवीत. पद्धतशीरपणे आपल्या बैलांच्या पाठीवर लादून भारतातील वेगवेगळ्या प्रांतात, युरोपियन देशातही वेगवेगळ्या ठिकाणी पोहोचवत असत. जीवनावश्यक वस्तू आपल्या बैलांच्या पाठीवर लादून व्यापार करणे, एका ठिकाणाहून दुसऱ्या ठिकाणी मार्गक्रमण करणे याला '''लदेणी''' असे म्हणतात. 'वाणिज्य' या संस्कृत शब्दासाठी हिंदी भाषेत 'बनज' असा शब्द प्रयोग आढळतो. 'बनज' म्हणजे व्यापार करणाऱ्यांस 'बनिज' असे संबोधले जाई. पुढे 'बनिज' या शब्दावरून 'बंजारा' हा शब्द रूढ झाला असावा असा युक्तिवाद केला जातो. २. बनचर:- 'बंजारा' हा लोकवाचक शब्द 'बनचर' या हिंदी शब्दावरून रूढ झाला असावा असाही तर्क वर्तविला जातो. व्यापाराच्या निमित्ताने 'भटकंती करणारा' या अर्थाने बंजारा शब्दाचा उर्दू भाषेतील अर्थ सुद्धा विचारात घेण्यासारखा आहे, असे गोर-बंजारा संस्कृतीचे अभ्यासक आत्माराम राठोड, डॉ.सुभाष राठोड म्हणतात. * 'बनचर' म्हणजे वनात वास्तव्य करणारा लोकसमूह. बंजारा लोकगणाच्या संदर्भात एक बाब अशी दिसते की, बंजारांची लोकवस्ती आजही प्रामुख्याने डोंगराळ भागात डोंगर पायथ्याच्या जवळ असल्याचे दिसून येते. त्यांचे डोंगराळ भाग निवडण्यामागे एक मुख्य कारण असे दिसते की गोरबंजाराकडे मोठ्या प्रमाणात गुरे-ढोरे होती. त्यांना चारण्यासाठी ते वनाचा आसरा घेत असत. कालांतराने त्यांचा लदेणीचा व्यवसाय बंद पडल्याने ते जेथे होते तेथेच त्यांना स्थिरावणे भाग पडले असावे. व 'बनचर' या शब्दाचे अपभ्रंश रूप 'बंजारा' असे झाले असावे. म्हणून 'बनचर' या शब्दापासून 'बंजारा' या शब्दाची उत्पत्ती झाली असावी, हेही नाकारता येत नाही. परंतु इतिहासातील संशोधनावरून राजपुतान्यातील अस्थिरतेमुळे क्षत्रिय समुह वेगवेगळ्या प्रदेशात रानावनात राहू लागले, यालाच पुढे बंजारा हे नाव धारण केल्याचेही संदर्भ इतिहासात सापडतो. == बंजारा गौत्र आणि कुळ == गोर बंजारा समाजात मूण, राठोड, पवार, चव्हाण आणि जाधव हे प्रमुख कूल मानले जातात. यांची वंशावळी व गोत्र राजस्थानमधील क्षत्रियाशी पुर्णतः मिळतेजुळते आहे. आजही त्यांच्या नावात अधिकतेने 'सिंह किंवा 'सिंग' असे नावापुढे लावले जाते. उदा. फुलसिंग, लाल सिंग, चतुरसिंह, हरीसिंघ वगैरे, तसेच गोत्र देखील राणावत, रणसोत, रामावत, सांगावत , झरपला, झारापत , बिंजरावत, मुनावत, मेघावत, खेतावत, धेगावत गोरावत, आमगोत, पालतीया , मालोत, पंवार, सांगावत, उधावत, धारावत, लोकावत, जाठरोत , बाणोत, घुगलोत, नुणसावत, गोरामा , वाकडोत, लाखावत असे गोत्र आढळून येतात.कुलानुसार प्रत्येकाची गोत्रे देखील आहे. चव्हाण कुलाचे ०६ गोत्र. जसे कि ऋतूची संख्या सहा असते.पवार कुलाचे १२ गोत्र आहे. जसे की वर्षाचे बारा महिने असते. राठोड कुलाचे २७ गोत्र आहे.जसे की वर्षाचे सत्तावीस नक्षत्रे असते. जाधव कुलाचे ५२ गोत्र आहे. जसे की वर्षाचे बावन्न आठवडे असते. यावरून असे निष्कर्ष काढला जातो की, हा निसर्गत: हा प्रकृतीपुजक, निसर्ग प्रेमी आहे. या ९७ कुळी गोरराजवंशी बंजाराच्या प्रत्येक कुलाची आराधनाही स्वतंत्र स्वरुपात असते. कुलदैवत महाकाली, जगदंबा असुन यालाच महागौरी असे म्हणतात. महागौरी हे गौर वंश सुचक दिसून येते. बंजारी देवी यासह व्यंकटेश्वर तिरूपती बालाजीला मनोभावे पुजतात. विशेषतः गौर बंजारा समाजात सातीभवानीला पुजल्या जाते. भगवान शंकराचा वाहन असलेल्या नंदीची पुजा आजही मोठ्या आस्थेने केली जाते. यालाच 'गराशा' असेही म्हणले जाते. महागौर, महागौरी, सतगुरू हाथीराम बाबा महाराज, संत सेवालाल महाराज, राणा लखीराय बंजारा (राणा लखी शाह), बंजारी माता, संत रूपसिंह महाराज, सामकी माता, संत सामतदादा, संत लक्ष्मण चैतन्य महाराज, महानायक वसंतराव नाईक, संत ईश्वरसिंह महाराज, संत रामराव महाराज, सुधाकरराव नाईक ही बंजारा समाजाचे श्रद्धास्थान मानले जाते. यासह वीर गोरा बादल, राजा गौरभोज, राणी दूर्गावती बंजारन, गुरुगोविंद गौर, राणा प्रतापसिंह, वीर मनिसींह पंवार, राजा गोपीचंद गौर, वीरांगना मलुकी आदी शुरवीर महापुरुषांचे स्मरण समाजात विविध उत्सव विधीप्रंसगी स्मरण केले जाते. ==तांडा व्यवस्था== संपूर्ण भारतात बंजारा हा समाजगण सर्वत्र विखुरलेला असून भारताच्या अगदी कानाकोपऱ्यांपर्यंत त्यांच्या स्वतंत्र वसाहती आहेत. लदेणी व्यवसायाच्या निमित्ताने मध्य युगापर्यंत हा समाज भारताच्या वेगवेगळ्या भौगोलिक प्रदेशात आढळतो. आपला परंपरागत व्यवसाय इंग्रजांच्या आगमनानंतर उद्ध्वस्त झाल्याने अठराव्या शतकाच्या उत्तरार्धात मात्र तो एका ठिकाणी स्थिरावल्याचे उपलब्ध पुराव्यांवरून दिसते. गौरबंजारा वस्तीस्थानास [[तांडा]]'' असे म्हणतात. तांडयाच्या प्रमुखाला नाईक (नायक) असे म्हणतात. 'तांडा' मध्ये प्राचीन काळापासून आजही 'सेनं सायी वेस' ही वैश्विक कल्याणासाठी सामुदायिक प्रार्थना केली जाते. थोर समाजसुधारक महानायक [[वसंतराव नाईक]] यांच्या परिश्रमातून तांड्याला स्थिर जीवन मिळाले. तर तांड्यात सामाजिक सुधारणांची सुरुवात थोर समाजसुधारक बळीराम पाटील मांडवीकर यांनी केली. तांडा हा बंजारा समाजाचा दर्पण मानला जातो. तांडा सक्षमीकरणासाठी आणि तांडा व्यवस्था ग्लोबल व्हावी यासाठी प्रख्यात विचारवंत एकनाथ पवार-नायक यांनी 'तांडेसामू चालो' या तांडावादी विचारांची रुजवणूक केली. बंजारा समाजात तांडा व्यवस्थेला अनन्यसाधारण असे महत्त्व आहे. कारण तांडा द्वारे संस्कृती,भाषा, साहित्य जपण्याचे अत्यंत मोलाचे कार्य आजवर होत आले.'' ==पारंपरिक बंजारा कला== भारतीय बंजारा समाज एक आदिम क्षत्रिय समाजगण असून त्यांची लोकसंस्कृती ही तितकीच पुरातन व लौकिक असल्याचे दिसते. बंजाराचा इतिहास हा त्याग, बलिदान, शौर्य व पराक्रम यांनी समृद्ध आहे. पारंपरिक बंजारा कला अतिशय वैशिष्ट्यपूर्ण मानली जाते.कशिदाकाम , पोशाखशैली, वास्तुकला, 'गोरला' युद्धकला,व्यंजनशैली,घेर-घुमर न्रृत्यकला ही पारंपरिक कलाकौशल्य बंजारा समाजाने आजही जपल्याचे दिसून येते. उपजत कष्टाळू,साहसी मुलत:च सृजनशील असा हा समाजगण असून आपले सांस्कृतिक आविष्कार सण-उत्सव आदींच्या माध्यमातून व्यक्त करणारा, नाच-गाण्यात आनंद शोधणाऱ्या बंजारा समाजाने काशीदाकारी सारख्या अनेक कलाकुसरींची मनोभावे जपणूक केली आहे. <ref>{{स्रोत पुस्तक| title=LOHGARH -The worlds largest fort,The capital of the sikh kingdom |दुवा=https://bluerosepublishers.com/product/lohgarh-the-worlds-largest-fortthe-capital-of-the-sikh-kingdom/|publisher=ब्ल्यू रोज पब्लिशर्स|year=२०१९|isbn=|location=दिल्ली}}</ref> <ref>{{स्रोत पुस्तक|title=बंजारा लोगोका इतिहास|last=पाटील|first=बळीराम हिरामण|publisher=नवदुर्गा प्रकाशन|year=२०१२|location=गुजरात}}</ref><ref>{{स्रोत पुस्तक|title=बंजारो का सांस्कृतिक इतिहास|last=राठौड|first=डॉ. जयपाल सिंह|publisher=राजस्थानी ग्रंथागार|year=२०१५|isbn=|location=जोधपूर, राजस्थान}}</ref><ref>{{स्रोत पुस्तक|title=मारवाड की सांस्कृतिक धरोहर|last=राठोड|first=डॉ. गोविंदसिंह}}</ref> <ref>{{स्रोत पुस्तक|title=गोर वंश का इतिहास|last=कापडी|first=रामसिंह|year=१९६३|location=हरियाणा}}</ref><ref>{{स्रोत पुस्तक|title=गोर राजपूतो के अनमोल रतन|last=बलजोत|first=इंदरसींग|year=२०१२|location=पंजाब}}</ref><ref>{{स्रोत पुस्तक|title=History of Medieval Hindu|url=https://archive.org/details/dli.csl.5148|last=Vaidya|first=C. V.|year=१९२१}}</ref> == हे सुद्धा पहा == * [[बंजारा तांडा]] * {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:हिंदू धर्मामधील जाती]] [[वर्ग:महाराष्ट्रामधील जाती]] b8ieu5bo1ahn9df07jxc398yfka6247 2723341 2723340 2026-10-20T11:30:33Z ~2026-52310-38 187943 /* */ 2723341 wikitext text/x-wiki {{इतिहास लेखन}} {{गल्लत|वंजारी}} '''बंजारा / गोर राजपूत''' संस्कृती ही अति प्राचीन असून '''गोर''' हा एक प्राचीन क्षत्रिय वंश आहे. त्याचा हिंदीमध्ये 'गौर' तर इंग्रजीमध्ये असा Gour/Gor असा उल्लेख होतो. गौर या शब्दाचा मराठीत ''गोर'' असाही उल्लेख होतो. गौरराजवंशीय लोकांना गोरबंजारा असे म्हणले जाते. हा एक समृद्ध सांस्कृतिक परंपरा असणारा भारतीय समाज रचनेचा एक महत्त्वाचा घटक होय. भारतीय विविधतेतील एक स्वतंत्र संस्कृती जोपासणारा समाज म्हणून बंजारा समाजाकडे बघितल्या जाते. काटक, लढवय्या, साहसी व निसर्गप्रेमी अशी त्यांची खरी ओळख. त्यांचे पुर्वीचे मुख्य स्थान राजपुताना, [[मारवाड]] मानले जाते. मोहम्मद घोरीच्या आक्रमणानंतर राजपुतानाचे जनजीवन विस्कळीत झाले. * त्यामुळे गौर बंजारा समुह व उपसमुहाच्या अनेक टोळया राजस्थानमधून दक्षिण मध्य, उत्तर भारतातील काही राज्यामध्ये तर काहींनी महाराष्ट्र (विदर्भ), गुजरात व मध्यप्रदेशमध्ये येऊन वेगवेगळ्या नावांनी राहू लागली. [[महाराणा प्रताप]] सोबत यातील गौर बंजारा टोळ्या जंगलात गेल्या आणि जंगलात आपले बस्तान त्यांनी बसविले. गोर बंजारा हे राजपूताची एक शाखा असल्याचे अनेक इतिहासकारांचे मत आहे. तसेच महाराष्ट्रातील विदर्भात इसवी सन 16 व्या शतकापासून बंजारा समाजाचे अस्तित्व असल्याचे दिसून येते. विदर्भ ह्या भागात वाशिम, अकोला, अमरावती, पुसद, [[यवतमाळ]], नागपूर, बुलढाणा ह्या भागात बंजारा समाजाच अस्तित्व पूर्वापार पासून राहिलेलं आहे. बंजारा हा एक क्षत्रिय समाज असून त्यांनी अनेक ऐतिहासिक लढाया लढल्या आहेत. विदर्भ भागाला एक प्रकारे बंजारा समाजाची राजधानी म्हटले जाऊ शकते. क्षत्रिय बंजारा हे विदर्भात वेगवेगळ्या भागात राहिले आहेत. क्षत्रिय बंजारा समाज हा विदर्भात राहिला असून त्यांचे वर्चस्व त्या-त्या प्रदेशावर राहिले आहेत. गोर बंजारा समाजासाठी '''गोरमाटी''' असाही एक शब्दप्रयोग केला जातो. ''मातीशी जुळलेला माणूस'', 'मातीशी नातं ठेवणारा माणूस' म्हणजे गोरमाटी. हिंदी, राजस्थानी भाषेत 'गौर' नावाने उल्लेख होतो. गौरमाटीला गोरमाटी हा शब्दप्रयोग बंजारा बांधव आपल्या स्वकीयांसाठीच करताना दिसतात. तसेच बंजारा हा शब्द आपल्या भारतीयांना अपरिचित आहे असे मुळीच नाही. अनेक सिनेगीतातून, हिंदी काव्यरचना इत्यादींमधून 'बंजारा' या शब्दाचा उल्लेख विविध ठिकाणी आपणास सापडतो. 'बंजारा' लोकगणातील राजवंशीसाठी 'गौर बंजारा' असा शब्द प्रयोग होताना दिसतो. * या शब्दाचा शब्दशः अर्थ म्हणजे '''गौर क्षत्रिय असलेल्या या लढवय्या समाजाचे साम्राज्य अस्तास आल्यानंतर रानावनात गेला''' असा होतो. कालांतराने '''बंजारा''' हा शब्द रुढ झाला, असे निष्कर्ष अनेक इतिहास संशोधकांनी काढलेली आहे. मुळ राजपुताना मधला वैभवशाली इतिहास व संस्कृती ' हा समाज कालांतराने भारतात वेगवेगळ्या राज्यांत, भौगोलिक प्रदेशात आपल्या विविध व्यवसायावरून गौर-बंजारा', 'गोरमाटी', 'बाजीगर', 'नायक' , राजपूत बंजारा , 'बंजारा' इत्यादी नावाने ओळखला जातो. परंतु या समुदातातील विविध उपसमुहाचे व्यवसाय पूर्वी जरी भिन्न होते, परंतु यातील अनेक उपसमुह हे स्वतः बंजारा नाव धारण केल्याने बंजारा म्हणून ओळखू लागली. गौरबंजारा ही [[क्षत्रिय]] जमात असून यात अनेक शूरवीर, छोट्या छोट्या भूभागाचे साम्राज्याचे अधिपती असल्याचे संदर्भ ही इतिहासात सापडतो. आपली वैभवशाली संस्कृती आणि इतिहास आजही या समाजाने जपल्याचे दिसून येते. नेतृत्व करणारा समाज, निडरपणे लढणारा यावरून बंजारा समाजाला 'नायक' असे म्हणतात. तसेच तांडा वसाहतीच्या प्रमुखांना सुद्धा 'नायक किंवा नाईक' असे म्हणले जाते. आजमितीला बंजारा समाज हा भारतातील जवळ जवळ सर्वच राज्यांमध्ये व केंद्रशासित प्रदेशांमध्ये कमी-अधिक प्रमाणात वास्तव्यास असल्याचे पहावयास मिळते. [[बंजारा भाषा]], बंजारा संस्कृती, बंजारा समाज, [[बंजारा साहित्य]] अशा स्वरूपात ''बंजारा'' याच नावाने सध्या ओळखले जाते. विदर्भ हा प्रदेश प्रामुख्याने बंजारा समाजाची भूमी ओळखली जाते. == बंजारा: व्युत्पत्ती == * बंजारा शब्दाचा अर्थ व उत्पत्ती:-<br> १. वाणिज्यकार:- ऋग्वेदात व्यापाराशी संबंध असणाऱ्या व्यक्तीस 'वाणिज्य' असे म्हणले आहे. इतिहासात डोकावून पाहिल्यास 'बंजारा' या शब्दाची उत्पत्ती 'वाणिज्य' या संस्कृत शब्दापासून झाली असल्याचे जाणकारांचे मत आहे. बंजारा लोक पूर्वीच्या काळी कापडाचे धागे, अन्नधान्य, केशर, मसाले पदार्थ, शस्त्रसाठा, युद्ध सामुग्री पुरवीत. पद्धतशीरपणे आपल्या बैलांच्या पाठीवर लादून भारतातील वेगवेगळ्या प्रांतात, युरोपियन देशातही वेगवेगळ्या ठिकाणी पोहोचवत असत. जीवनावश्यक वस्तू आपल्या बैलांच्या पाठीवर लादून व्यापार करणे, एका ठिकाणाहून दुसऱ्या ठिकाणी मार्गक्रमण करणे याला '''लदेणी''' असे म्हणतात. 'वाणिज्य' या संस्कृत शब्दासाठी हिंदी भाषेत 'बनज' असा शब्द प्रयोग आढळतो. 'बनज' म्हणजे व्यापार करणाऱ्यांस 'बनिज' असे संबोधले जाई. पुढे 'बनिज' या शब्दावरून 'बंजारा' हा शब्द रूढ झाला असावा असा युक्तिवाद केला जातो. २. बनचर:- 'बंजारा' हा लोकवाचक शब्द 'बनचर' या हिंदी शब्दावरून रूढ झाला असावा असाही तर्क वर्तविला जातो. व्यापाराच्या निमित्ताने 'भटकंती करणारा' या अर्थाने बंजारा शब्दाचा उर्दू भाषेतील अर्थ सुद्धा विचारात घेण्यासारखा आहे, असे गोर-बंजारा संस्कृतीचे अभ्यासक आत्माराम राठोड, डॉ.सुभाष राठोड म्हणतात. * 'बनचर' म्हणजे वनात वास्तव्य करणारा लोकसमूह. बंजारा लोकगणाच्या संदर्भात एक बाब अशी दिसते की, बंजारांची लोकवस्ती आजही प्रामुख्याने डोंगराळ भागात डोंगर पायथ्याच्या जवळ असल्याचे दिसून येते. त्यांचे डोंगराळ भाग निवडण्यामागे एक मुख्य कारण असे दिसते की गोरबंजाराकडे मोठ्या प्रमाणात गुरे-ढोरे होती. त्यांना चारण्यासाठी ते वनाचा आसरा घेत असत. कालांतराने त्यांचा लदेणीचा व्यवसाय बंद पडल्याने ते जेथे होते तेथेच त्यांना स्थिरावणे भाग पडले असावे. व 'बनचर' या शब्दाचे अपभ्रंश रूप 'बंजारा' असे झाले असावे. म्हणून 'बनचर' या शब्दापासून 'बंजारा' या शब्दाची उत्पत्ती झाली असावी, हेही नाकारता येत नाही. परंतु इतिहासातील संशोधनावरून राजपुतान्यातील अस्थिरतेमुळे क्षत्रिय समुह वेगवेगळ्या प्रदेशात रानावनात राहू लागले, यालाच पुढे बंजारा हे नाव धारण केल्याचेही संदर्भ इतिहासात सापडतो. == बंजारा गौत्र आणि कुळ == गोर बंजारा समाजात मूण, राठोड, पवार, चव्हाण आणि जाधव हे प्रमुख कूल मानले जातात. यांची वंशावळी व गोत्र राजस्थानमधील क्षत्रियाशी पुर्णतः मिळतेजुळते आहे. आजही त्यांच्या नावात अधिकतेने 'सिंह किंवा 'सिंग' असे नावापुढे लावले जाते. उदा. फुलसिंग, लाल सिंग, चतुरसिंह, हरीसिंघ वगैरे, तसेच गोत्र देखील राणावत, रणसोत, रामावत, सांगावत , झरपला, झारापत , बिंजरावत, मुनावत, मेघावत, खेतावत, धेगावत गोरावत, आमगोत, पालतीया , मालोत, पंवार, सांगावत, उधावत, धारावत, लोकावत, जाठरोत , बाणोत, घुगलोत, नुणसावत, गोरामा , वाकडोत, लाखावत असे गोत्र आढळून येतात.कुलानुसार प्रत्येकाची गोत्रे देखील आहे. चव्हाण कुलाचे ०६ गोत्र. जसे कि ऋतूची संख्या सहा असते.पवार कुलाचे १२ गोत्र आहे. जसे की वर्षाचे बारा महिने असते. राठोड कुलाचे २७ गोत्र आहे.जसे की वर्षाचे सत्तावीस नक्षत्रे असते. जाधव कुलाचे ५२ गोत्र आहे. जसे की वर्षाचे बावन्न आठवडे असते. यावरून असे निष्कर्ष काढला जातो की, हा निसर्गत: हा प्रकृतीपुजक, निसर्ग प्रेमी आहे. या ९७ कुळी गोरराजवंशी बंजाराच्या प्रत्येक कुलाची आराधनाही स्वतंत्र स्वरुपात असते. कुलदैवत महाकाली, जगदंबा असुन यालाच महागौरी असे म्हणतात. महागौरी हे गौर वंश सुचक दिसून येते. बंजारी देवी यासह व्यंकटेश्वर तिरूपती बालाजीला मनोभावे पुजतात. विशेषतः गौर बंजारा समाजात सातीभवानीला पुजल्या जाते. भगवान शंकराचा वाहन असलेल्या नंदीची पुजा आजही मोठ्या आस्थेने केली जाते. यालाच 'गराशा' असेही म्हणले जाते. महागौर, महागौरी, सतगुरू हाथीराम बाबा महाराज, संत सेवालाल महाराज, राणा लखीराय बंजारा (राणा लखी शाह), बंजारी माता, संत रूपसिंह महाराज, सामकी माता, संत सामतदादा, संत लक्ष्मण चैतन्य महाराज, महानायक वसंतराव नाईक, संत ईश्वरसिंह महाराज, संत रामराव महाराज, सुधाकरराव नाईक ही बंजारा समाजाचे श्रद्धास्थान मानले जाते. यासह वीर गोरा बादल, राजा गौरभोज, राणी दूर्गावती बंजारन, गुरुगोविंद गौर, राणा प्रतापसिंह, वीर मनिसींह पंवार, राजा गोपीचंद गौर, वीरांगना मलुकी आदी शुरवीर महापुरुषांचे स्मरण समाजात विविध उत्सव विधीप्रंसगी स्मरण केले जाते. ==तांडा व्यवस्था== संपूर्ण भारतात बंजारा हा समाजगण सर्वत्र विखुरलेला असून भारताच्या अगदी कानाकोपऱ्यांपर्यंत त्यांच्या स्वतंत्र वसाहती आहेत. लदेणी व्यवसायाच्या निमित्ताने मध्य युगापर्यंत हा समाज भारताच्या वेगवेगळ्या भौगोलिक प्रदेशात आढळतो. आपला परंपरागत व्यवसाय इंग्रजांच्या आगमनानंतर उद्ध्वस्त झाल्याने अठराव्या शतकाच्या उत्तरार्धात मात्र तो एका ठिकाणी स्थिरावल्याचे उपलब्ध पुराव्यांवरून दिसते. गौरबंजारा वस्तीस्थानास [[तांडा]]'' असे म्हणतात. तांडयाच्या प्रमुखाला नाईक (नायक) असे म्हणतात. 'तांडा' मध्ये प्राचीन काळापासून आजही 'सेनं सायी वेस' ही वैश्विक कल्याणासाठी सामुदायिक प्रार्थना केली जाते. थोर समाजसुधारक महानायक [[वसंतराव नाईक]] यांच्या परिश्रमातून तांड्याला स्थिर जीवन मिळाले. तर तांड्यात सामाजिक सुधारणांची सुरुवात थोर समाजसुधारक बळीराम पाटील मांडवीकर यांनी केली. तांडा हा बंजारा समाजाचा दर्पण मानला जातो. तांडा सक्षमीकरणासाठी आणि तांडा व्यवस्था ग्लोबल व्हावी यासाठी प्रख्यात विचारवंत एकनाथ पवार-नायक यांनी 'तांडेसामू चालो' या तांडावादी विचारांची रुजवणूक केली. बंजारा समाजात तांडा व्यवस्थेला अनन्यसाधारण असे महत्त्व आहे. कारण तांडा द्वारे संस्कृती,भाषा, साहित्य जपण्याचे अत्यंत मोलाचे कार्य आजवर होत आले.'' ==पारंपरिक बंजारा कला== भारतीय बंजारा समाज एक आदिम क्षत्रिय समाजगण असून त्यांची लोकसंस्कृती ही तितकीच पुरातन व लौकिक असल्याचे दिसते. बंजाराचा इतिहास हा त्याग, बलिदान, शौर्य व पराक्रम यांनी समृद्ध आहे. पारंपरिक बंजारा कला अतिशय वैशिष्ट्यपूर्ण मानली जाते.कशिदाकाम , पोशाखशैली, वास्तुकला, 'गोरला' युद्धकला,व्यंजनशैली,घेर-घुमर न्रृत्यकला ही पारंपरिक कलाकौशल्य बंजारा समाजाने आजही जपल्याचे दिसून येते. उपजत कष्टाळू,साहसी मुलत:च सृजनशील असा हा समाजगण असून आपले सांस्कृतिक आविष्कार सण-उत्सव आदींच्या माध्यमातून व्यक्त करणारा, नाच-गाण्यात आनंद शोधणाऱ्या बंजारा समाजाने काशीदाकारी सारख्या अनेक कलाकुसरींची मनोभावे जपणूक केली आहे. <ref>{{स्रोत पुस्तक| title=LOHGARH -The worlds largest fort,The capital of the sikh kingdom |दुवा=https://bluerosepublishers.com/product/lohgarh-the-worlds-largest-fortthe-capital-of-the-sikh-kingdom/|publisher=ब्ल्यू रोज पब्लिशर्स|year=२०१९|isbn=|location=दिल्ली}}</ref> <ref>{{स्रोत पुस्तक|title=बंजारा लोगोका इतिहास|last=पाटील|first=बळीराम हिरामण|publisher=नवदुर्गा प्रकाशन|year=२०१२|location=गुजरात}}</ref><ref>{{स्रोत पुस्तक|title=बंजारो का सांस्कृतिक इतिहास|last=राठौड|first=डॉ. जयपाल सिंह|publisher=राजस्थानी ग्रंथागार|year=२०१५|isbn=|location=जोधपूर, राजस्थान}}</ref><ref>{{स्रोत पुस्तक|title=मारवाड की सांस्कृतिक धरोहर|last=राठोड|first=डॉ. गोविंदसिंह}}</ref> <ref>{{स्रोत पुस्तक|title=गोर वंश का इतिहास|last=कापडी|first=रामसिंह|year=१९६३|location=हरियाणा}}</ref><ref>{{स्रोत पुस्तक|title=गोर राजपूतो के अनमोल रतन|last=बलजोत|first=इंदरसींग|year=२०१२|location=पंजाब}}</ref><ref>{{स्रोत पुस्तक|title=History of Medieval Hindu|url=https://archive.org/details/dli.csl.5148|last=Vaidya|first=C. V.|year=१९२१}}</ref> == हे सुद्धा पहा == * [[बंजारा तांडा]] * {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:हिंदू धर्मामधील जाती]] [[वर्ग:महाराष्ट्रामधील जाती]] dq556ytodudaxj82jaf2zj9czszgk7u 0 186268 2723342 2327585 2026-10-20T11:31:06Z ~2026-52310-38 187943 /* */ 2723342 wikitext text/x-wiki '''मारवाड''' हा [[भारत]]ातील [[राजस्थान]] राज्याचा एक भाग आहे. राजस्थानचे [[अरवली पर्वत]]ामुळे दोन भाग पडतात. अरवलीच्या पश्चिमेकडील भागाला [[मेवाड]] आणि पूर्वेकडील भागाला मारवाड म्हणतात. मारवाडमध्ये [[किशनगढ]], [[जसवंतपूर]], [[जेसलमेर]], [[जोधपूर]], [[पाली (राजस्थान)|पाली]], [[पुष्कर (राजस्थान)|पुष्कर]], [[फतेहपूर]], [[बिकानेर]], [[मेडता]], [[सिरोही]], इ. प्रदेशांचा समावेश होतो. [[चित्र:Marwar Region(RAJ.) Suresh Godara.jpg|250 px|इवलेसे|राजस्थानच्या नकाशावर मारवाडचे स्थान]] भारताच्या स्वातंत्र्यपूर्व काळातील ब्रिटिश राजवटीत [[मारवाड संस्थान|मारवाड]] हे एक संस्थान होते. == हे सुद्धा पहा == * [[मारवाडी भाषा]] [[वर्ग:राजस्थान]] r6hmnqap1o3vpzksqw7lbv1rh9z8lob 3 197206 2723188 2721358 2026-10-19T14:38:37Z MediaWiki message delivery 38883 /* Tech News: 2026-43 */ नवीन विभाग 2723188 wikitext text/x-wiki {{स्वयं संग्रह |counter = 0 |minthreadsleft = 0 |archive = सदस्य चर्चा:Tiven2240/जुनी चर्चा ४ |algo = old(1d) |minthreadstoarchive = 1 }} {{सदस्य:Tiven2240/चर्चा}} <div class="usermessage"> '''हे सदस्य पानावर शेवटी संपादने {{ #time: H:i:s F d, Y | {{LOCALTIMESTAMP}}}} IST ला by [[सदस्य:{{REVISIONUSER}}]] द्वारा केली होती... माझे स्थानीय समय आहे: {{Time|IST}}. ''' </div> । <div style='border:solid 1px #282; background:#beb; padding:1em; margin:1em 0;' class=plainlinks> '''''या पानाच्या तळाशी आपला संदेश द्या, उदाहरणार्थ वापरून "नवीन विभाग" or "+" शीर्षस्थानी टॅब, किंवा क्लिक करून -> [https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=सदस्य_चर्चा:Tiven2240&action=edit&section=new इथे] <- </div> <!-- -------------------- Comments below here -------------------- --> __TOC__{{जुन्या चर्चा चौकट|search=yes| <center>[[सदस्य चर्चा:Tiven2240/जुनी चर्चा १|1]], [[सदस्य चर्चा:Tiven2240/जुनी चर्चा २|2]], [[सदस्य चर्चा:Tiven2240/जुनी चर्चा ३|3]], [[सदस्य_चर्चा:Tiven2240/जुनी चर्चा ४|4]], [[/जुनी चर्चा ५|5]] </center> }} <div style="width:15%; margin-left: -5px; margin-bottom: 5px; margin-top: 10px; margin-right: -5px; padding: 5px; background: #f9f9f9; border: 1px solid #8888aa; border-right-width:2px; border-bottom-width:2px;"><center> या सुंदर दिवशी <div style="border:1px solid #ccc; background: #fff; border-right:3px solid #ccc; border-bottom:3px solid #ccc; text-align: center; padding:3px; float:{{{1}}}; font-size: smaller; line-height: 1.3; margin-right: 4px;"> <div style="width:100%">{{LOCALDAYNAME}}</div> <div style="font-size: x-large; width: 100%;">{{LOCALDAY}}</div> <div style="width: 100%;"> {{LOCALMONTHNAME}}</div> <div style="background: #aaa; color: #000;">'''{{LOCALTIME}}''' IST</div> </div> विकिपीडियावर '''{{NUMBEROFARTICLES}}''' लेख आहे.</center></div> ---------- {{Quote|text=म्हणून आपण खात्रीने म्हणू शकतो“देव माझा साहायकर्ता आहे, मी भिणार नाही. मनुष्य माझे काय करणार? इब्री लोकांस १३:६}} [[वर्ग:१०,००० पेक्षा जास्त संपादने केलेले सदस्य]] == विशेष बार्नस्टार == {| style="border: 1px solid gray; background-color: #fdffe7;" |rowspan="2" style="vertical-align:middle;" | {{#ifeq:{{{2}}}|alt|[[File:Special Barnstar Hires.png|100px]]|[[File:SpecialBarnstar.png|100px]]}} |rowspan="2" | |style="font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em;" | '''खास बार्नस्टार''' |- |style="vertical-align: middle; border-top: 1px solid gray;" | १२-०१-२०१८च्या मंत्रायलातील कार्यशाळेतील संपादनांवर लक्ष ठेवून आवश्यक ती पावले उचलल्याबद्दल तुम्हाला हा बार्नस्टार देत आहे. तुमच्या सदस्यपानावर तो मिरवाल अशी अपेक्षा. [[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) १२:२९, १३ जानेवारी २०१८ (IST) |} धन्यवाद {{साद|अभय नातू}} सर असेस आमच्यावर असेस आशीर्वाद ठेवा --[[सदस्य:Tiven2240|'''<span style="background color: black; color: orange">टाय</span><span style="color: blue">वीन</span>'''<span style="color: green">२२४०</span>]]^{[[सदस्य चर्चा:Tiven2240|<span style="color: maroon">माझ्याशी बोला</span>]]} १४:३०, १३ जानेवारी २०१८ (IST) == बार्नस्टार == {| style="border: 1px solid gray; background-color: #fdffe7;" |rowspan="2" style="vertical-align:middle;" | {{#ifeq:{{{2}}}|alt|[[File:Editors Barnstar Hires.png|100px]]|[[File:Editors Barnstar.png|100px]]}} |rowspan="2" | |style="font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em;" | '''संपादकीय बार्नस्टार''' |- |style="vertical-align: middle; border-top: 1px solid gray;" | टायवीन, आपण मराठी विकिपीडिया वर महत्त्वपूर्ण देत आहात आणि आपली अलीकडेच १० हजार संपादने पूर्ण झालेली आहेत. त्यामुळे मी हा संपादकीय बार्नस्टार तुम्हास देत आहे. पुढील संपादनासाठी शुभेच्छा. --[[User:Sandesh9822|'''<span style="background color: black; color: orange">संदेश</span><span style="color: blue"> हिवाळे</span>'''<span style="color: green"></span>]]^{[[User talk:Sandesh9822|<span style="color: maroon">चर्चा</span>]]} १०:५९, २४ फेब्रुवारी २०२० (IST) |} {{साद|Sandesh9822}} हा बार्नस्टार देण्यासाठी मी आपले आभारी आहे. धन्यवाद --[[सदस्य:Tiven2240|Tiven2240]] ([[सदस्य चर्चा:Tiven2240|चर्चा]]) १९:५६, २४ फेब्रुवारी २०२० (IST) > == मला मदतीची गरज आहे == नमस्कार {{साद| Tiven2240}} मी एक आठवडा ब्रेकवर होतो आणि अचानक मी पाहिले कि विकीपेडिया वरून मी लॉग आउट झालो . मी पाहिले आहे की माझे खाते जागतिक स्तरावर अवरोधित आहे, कृपया माझे खाते परत मिळविण्यात आपण मला मदत करू शकता का ? [[विशेष:योगदान/2409:4042:E15:AE0:1AF8:B7F7:A945:5D37|2409:4042:E15:AE0:1AF8:B7F7:A945:5D37]] १८:३१, २५ फेब्रुवारी २०२१ (IST) नमस्कार, आपले सदस्य नाव? --[[सदस्य:Tiven2240|Tiven2240]] ([[सदस्य चर्चा:Tiven2240|चर्चा]]) २०:५१, २५ फेब्रुवारी २०२१ (IST) {{साद| Tiven2240}} हे आहे [[सदस्य:Alexhuff13]] [[विशेष:योगदान/2409:4042:4E1A:9869:AE6B:8D6:CE9:D189|2409:4042:4E1A:9869:AE6B:8D6:CE9:D189]] २३:१५, २५ फेब्रुवारी २०२१ (IST) मी विनंती केली आहे, [[:m:User talk:Tks4Fish]] --[[सदस्य:Tiven2240|Tiven2240]] ([[सदस्य चर्चा:Tiven2240|चर्चा]]) ०९:१३, २६ फेब्रुवारी २०२१ (IST) नमस्कार मी वाचले , ते म्हणत आहे की मी पैशाच्या मोबदल्यात विकिपीडियावर योगदान देत आहे जे खरे नाही. आपल्याला माहित आहे की मी दररोज निरंतर कसे काम केले आणि लोकांना मूळ भाषेतील विविध विषयांचे ज्ञान मिळविण्यास मदत करणे हा माझा मुख्य हेतू होता.कृपया मला मार्गदर्शन करा आता मी काय करावे? [[विशेष:योगदान/2409:4042:282:5E62:50AB:109C:4C6A:C8D9|2409:4042:282:5E62:50AB:109C:4C6A:C8D9]] ११:१७, २७ फेब्रुवारी २०२१ (IST) :आपण प्रतिपालकाना थेट संवाद साधा. एकदा [[:en:Wikipedia:Paid editing (essay)|Wikipedia:Paid editing (essay)]] पाहावे. --[[सदस्य:Tiven2240|Tiven2240]] ([[सदस्य चर्चा:Tiven2240|चर्चा]]) ११:४८, २७ फेब्रुवारी २०२१ (IST) == एक बॉट तयार करणे == शुभ प्रभात , मला आढळले की बर्‍याच पानांवर माहितीचौकट नाहीत, आपण आपल्या मराठी विकिपीडियासाठी एखादा बॉट तयार करूयात का ? त्याच्या मदतीने आपल्याला पृष्ठे ज्यात माहितीचौकट नाही ते सूचीबद्ध करता येईल . [[सदस्य:Rockpeterson|Rockpeterson]] ([[सदस्य चर्चा:Rockpeterson|चर्चा]]) ११:५०, २८ फेब्रुवारी २०२१ (IST) नमस्कार {{साद|Rockpeterson}}, त्यासाठी लेखनाची यादी तयार करावी लागेल. त्यानंतर {{tl|विकिडाटा माहितीचौकट}} किव्हा उचित माहितीचौकट साचे त्यात सांगकाम्या द्वारे लावावी लागतील. --[[सदस्य:Tiven2240|Tiven2240]] ([[सदस्य चर्चा:Tiven2240|चर्चा]]) १३:२९, २८ फेब्रुवारी २०२१ (IST) :मला वाटते की एकदा आपल्याकडे माहिती बॉक्स नसणारे लेखांची यादी मिळाली की मी माझ्या सह संयोजकांसह {{साद|Sandesh9822}},{{साद|Saudagar abhishek}} पृष्ठांवर स्वहस्ते माहितीचौकट जोडू शकतो, कल्पना कशी आहे? ::नक्की {{साद|Goresm|अभय नातू}} यावर आपले काय मत आहेत? --[[सदस्य:Tiven2240|Tiven2240]] ([[सदस्य चर्चा:Tiven2240|चर्चा]]) १३:५६, २८ फेब्रुवारी २०२१ (IST) :चालेल, परंतु आपण म्हणता तशी प्रथम लेखांची यादी करावी लागेल. तद्नंतर मग माहितीचौकट बनवायला सुरुवात करावी लागेल. आणि हो, प्रथम माहितीचौकट साचे तयार करायला शिकावे लागेल. ::[[सदस्य:Goresm|'''<span style="text-shadow:grey 3px 3px 2px;color: blue"> संतोष</span><span style="text-shadow:gray 3px 3px 2px;color: blue"> गोरे </span>''']] [[User talk:Goresm|<span style="text-shadow:grey 3px 3px 2px;">💬</span>]] १४:३९, २८ फेब्रुवारी २०२१ (IST) :::{{साद|Goresm|अभय नातू|Sandesh9822|Saudagar abhishek}} ही मूलभूत कल्पना आहे, बॉट या विकिपीडियावरील सर्वे पृष्ठांवर क्रॉल करेल, जर लेखात माहितीचौकट नसल्याचे ट्रिगर झाले तर बॉट [[माहितीचौकात नसलेले लेख]] हा वर्ग जोडेल.आपण नंतर हे सर्वे पृष्ठ माहितीचौकात नसलेले लेख या सूचीमध्ये भागू शकतो [[सदस्य:Rockpeterson|Rockpeterson]] ([[सदस्य चर्चा:Rockpeterson|चर्चा]]) १८:०१, २ मार्च २०२१ (IST) {{साद|Rockpeterson}} ६०,०००+ लेख आहेत पूर्ण यादी एका पानावर जाहीर करता येणार नाही. [https://quarry.wmflabs.org/query/52925 इथे] पहावे --[[सदस्य:Tiven2240|Tiven2240]] ([[सदस्य चर्चा:Tiven2240|चर्चा]]) २३:०२, २ मार्च २०२१ (IST) सांगकाम्या (बॉट) चालवून माहितीचौकट घालणे शक्य आहे परंतु सगळ्या लेखांमध्ये माहितीचौकट पाहिजेच असे नाही. शिवाय अनेक लेखांमध्ये तत्सम साचे आहेत, उदा. {{t|क्रिकेटपटू}}. तरी एकूण लेखांमधील एक-एक वर्ग घेउन त्यांवर हा सांगकाम्या चालवावा - उदा. [[:वर्ग:मराठी लेखक|मराठी लेखक]] किंवा [[:वर्ग:दागिने|दागिने]], इ. -- [[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) ०६:४८, ८ मार्च २०२१ (IST) == [[महाराष्ट्राच्या उपमुख्यमंत्र्यांची यादी]] == कृपया या लेखातील राजकीय पक्षांच्या रंगांचा कॉलम दुरुस्त करावा. --[[User:Sandesh9822|'''<span style="background color: black; color: orange">संदेश</span><span style="color: blue"> हिवाळे</span>'''<span style="color: green"></span>]]^{[[User talk:Sandesh9822|<span style="color: maroon">चर्चा</span>]]} १५:५०, २८ फेब्रुवारी २०२१ (IST) :{{Done}}--[[सदस्य:Tiven2240|Tiven2240]] ([[सदस्य चर्चा:Tiven2240|चर्चा]]) १७:४७, २८ फेब्रुवारी २०२१ (IST) == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/09|Tech News: 2021-09]] == <div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/09|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Wikis using the [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Feature summary|Growth team tools]] can now show the name of a newcomer's mentor anywhere [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Mentorship/Integrating_mentorship|through a magic word]]. This can be used for welcome messages or userboxes. * A new version of the [[c:Special:MyLanguage/Commons:VideoCutTool|VideoCutTool]] is now available. It enables cropping, trimming, audio disabling, and rotating video content. It is being created as part of the developer outreach programs. '''Problems''' * There was a problem with the [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Job queue|job queue]]. This meant some functions did not save changes and mass messages were delayed. This did not affect wiki edits. [https://phabricator.wikimedia.org/T275437] * Some editors may not be logged in to their accounts automatically in the latest versions of Firefox and Safari. [https://phabricator.wikimedia.org/T226797] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.33|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-03-02|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-03-03|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-03-04|en}} ([[mw:MediaWiki 1.36/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/09|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div> ---- ००:३८, २ मार्च २०२१ (IST) <!-- सदस्य:Trizek (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21161722 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == Wikimedia Foundation Community Board seats: Call for feedback meeting == The Wikimedia Foundation Board of Trustees is organizing a [[:m:Wikimedia Foundation Board of Trustees/Call for feedback: Community Board seats/Ranked voting system|call for feedback about community selection processes]] between February 1 and March 14. While the Wikimedia Foundation and the movement have grown about five times in the past ten years, the Board’s structure and processes have remained basically the same. As the Board is designed today, we have a problem of capacity, performance, and lack of representation of the movement’s diversity. Direct elections tend to favor candidates from the leading language communities, regardless of how relevant their skills and experience might be in serving as a Board member, or contributing to the ability of the Board to perform its specific responsibilities. It is also a fact that the current processes have favored volunteers from North America and Western Europe. As a matter of fact, there had only been one member who served on the Board, from South Asia, in more than fifteen years of history. In the upcoming months, we need to renew three community seats and appoint three more community members in the new seats. This call for feedback is to see what processes can we all collaboratively design to promote and choose candidates that represent our movement and are prepared with the experience, skills, and insight to perform as trustees? In this regard, it would be good to have a community discussion to discuss the proposed ideas and share our thoughts, give feedback and contribute to the process. To discuss this, you are invited to a community meeting that is being organized on March 12 from 8 pm to 10 pm, and the meeting link to join is https://meet.google.com/umc-attq-kdt. You can add this meeting to your Google Calendar by [https://calendar.google.com/event?action=TEMPLATE&tmeid=MDNqcjRwaWxtZThnMXBodjJkYzZvam9sdXQga2N2ZWxhZ2EtY3RyQHdpa2ltZWRpYS5vcmc&tmsrc=kcvelaga-ctr%40wikimedia.org clicking here]. Please ping me if you have any questions. Thank you. --[[User:KCVelaga (WMF)]], १६:००, ८ मार्च २०२१ (IST) <!-- सदस्य:KCVelaga (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:KCVelaga_(WMF)/Targets/Temp&oldid=21198421 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/10|Tech News: 2021-10]] == <section begin="technews-2021-W10"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/10|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[mw:Special:MyLanguage/Content translation/Section translation|Section translation]] now works on Bengali Wikipedia. It helps mobile editors translate sections of articles. It will come to more wikis later. The first focus is active wikis with a smaller number of articles. You can [https://sx.wmflabs.org/index.php/Main_Page test it] and [[mw:Talk:Content translation/Section translation|leave feedback]]. * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:FlaggedRevs|Flagged revisions]] now give admins the review right. [https://phabricator.wikimedia.org/T275293] * When someone links to a Wikipedia article on Twitter this will now show a preview of the article. [https://phabricator.wikimedia.org/T276185] '''Problems''' * Many graphs have [[:w:en:JavaScript|JavaScript]] errors. Graph editors can check their graphs in their browser's developer console after editing. [https://phabricator.wikimedia.org/T275833] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.34|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-03-09|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-03-10|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-03-11|en}} ([[mw:MediaWiki 1.36/Roadmap|calendar]]). * The [[mw:Talk pages project/New discussion|New Discussion]] tool will soon be a new [[mw:Special:MyLanguage/Extension:DiscussionTools|discussion tools]] beta feature for on most Wikipedias. The goal is to make it easier to start new discussions. [https://phabricator.wikimedia.org/T275257] '''Future changes''' * There will be a number of changes to make it easier to work with templates. Some will come to the first wikis in March. Other changes will come to the first wikis in June. This is both for those who use templates and those who create or maintain them. You can [[:m:WMDE Technical Wishes/Templates|read more]]. * [[m:WMDE Technical Wishes/ReferencePreviews|Reference Previews]] will become a default feature on some wikis on 17 March. They will share a setting with [[mw:Page Previews|Page Previews]]. If you prefer the Reference Tooltips or Navigation-Popups gadget you can keep using them. If so Reference Previews won't be shown. [https://phabricator.wikimedia.org/T271206][https://meta.wikimedia.org/wiki/Talk:WMDE_Technical_Wishes/ReferencePreviews] * New JavaScript-based functions will not work in [[:w:en:Internet Explorer 11|Internet Explorer 11]]. This is because Internet Explorer is an old browser that doesn't work with how JavaScript is written today. Everything that works in Internet Explorer 11 today will continue working in Internet Explorer for now. You can [[mw:Compatibility/IE11|read more]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/10|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2021-W10"/> २३:२१, ८ मार्च २०२१ (IST) <!-- सदस्य:Johan (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21175593 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == मार्गदर्शन हवे == नमस्कार Tiven2240 , आपल्या मराठी विकिपीडियावर खूप कमी सक्रिय रोलबॅकर असल्याने, मी या हक्कांसाठी स्वत: ला नामनिर्देशित करू शकतो का ? मी विकिडेटा वर रोलबॅकर आहे . कृपया मला आपले मत सांगा [[सदस्य:Rockpeterson|Rockpeterson]] ([[सदस्य चर्चा:Rockpeterson|चर्चा]]) ००:४१, १४ मार्च २०२१ (IST) इतर विकिप्रकल्पात अधिकार असल्यामुळे आपल्याला त्यावही माहिती मिळाली आहे. मला हरकत नाही. आपण नामनिर्देशित करू शकता --[[सदस्य:Tiven2240|Tiven2240]] ([[सदस्य चर्चा:Tiven2240|चर्चा]]) ०४:५३, १४ मार्च २०२१ (IST) नमस्कार Tiven2240, मराठी विकिपीडियासाठी कोणती कार्यशाळा आहे का जेनेकरुन माहिती अनेक लोकांपर्यंत पोहोचवता येऊ शकते? [[सदस्य:Omkar Jack|Omkar Jack]] [[सदस्य:Omkar Jack|Omkar Jack]] == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/11|Tech News: 2021-11]] == <section begin="technews-2021-W11"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/11|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Wikis that are part of the [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements|desktop improvements]] project can now use a new [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Features/Search|search function]]. The desktop improvements and the new search will come to more wikis later. You can also [[mw:Reading/Web/Desktop Improvements#Deployment plan and timeline|test it early]]. * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] Editors who put up banners or change site-wide [[:w:en:JavaScript|JavaScript]] code should use the [https://grafana.wikimedia.org/d/000000566/overview?viewPanel=16&orgId=1 client error graph] to see that their changes has not caused problems. You can [https://diff.wikimedia.org/2021/03/08/sailing-steady%e2%80%8a-%e2%80%8ahow-you-can-help-keep-wikimedia-sites-error-free read more]. [https://phabricator.wikimedia.org/T276296] '''Problems''' * Due to [[phab:T276968|database issues]] the [https://meta.wikimedia.beta.wmflabs.org Wikimedia Beta Cluster] was read-only for over a day. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.34|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-03-16|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-03-17|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-03-18|en}} ([[mw:MediaWiki 1.36/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * You can add a [[:w:en:Newline|newline]] or [[:w:en:Carriage return|carriage return]] character to a custom signature if you use a template. There is a proposal to not allow them in the future. This is because they can cause formatting problems. [https://www.mediawiki.org/wiki/New_requirements_for_user_signatures#Additional_proposal_(2021)][https://phabricator.wikimedia.org/T272322] * You will be able to read but not edit [[phab:T276899|12 wikis]] for a short period of time on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20210323T06 {{#time:j xg|2021-03-23|en}} at 06:00 (UTC)]. This could take 30 minutes but will probably be much faster. * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can use [https://quarry.wmflabs.org/ Quarry] for [[:w:en:SQL|SQL]] queries to the [[wikitech:Wiki replicas|Wiki Replicas]]. Cross-database <code>JOINS</code> will no longer work from 23 March. There will be a new field to specify the database to connect to. If you think this affects you and you need help you can [[phab:T268498|post on Phabricator]] or on [[wikitech:Talk:News/Wiki Replicas 2020 Redesign|Wikitech]]. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/PAWS PAWS] and other ways to do [[:w:en:SQL|SQL]] queries to the Wiki Replicas will be affected later. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/News/Wiki_Replicas_2020_Redesign] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/11|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2021-W11"/> ०४:५३, १६ मार्च २०२१ (IST) <!-- सदस्य:Johan (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21226057 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/12|Tech News: 2021-12]] == <section begin="technews-2021-W12"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/12|Translations]] are available. '''Recent changes''' * There is a [[mw:Wikipedia for KaiOS|Wikipedia app]] for [[:w:en:KaiOS|KaiOS]] phones. They don't have a touch screen so readers navigate with the phone keys. There is now a [https://wikimedia.github.io/wikipedia-kaios/sim.html simulator] so you can see what it looks like. * The [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Replying|reply tool]] and [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/New discussion|new discussion tool]] are now available as the "{{int:discussiontools-preference-label}}" [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta feature]] in almost all wikis except German Wikipedia. '''Problems''' * You will be able to read but not edit [[phab:T276899|twelve wikis]] for a short period of time on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20210323T06 {{#time:j xg|2021-03-23|{{PAGELANGUAGE}}}} at 06:00 (UTC)]. This can also affect password changes, logging in to new wikis, global renames and changing or confirming emails. This could take 30 minutes but will probably be much faster. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.36|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-03-23|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-03-24|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-03-25|en}} ([[mw:MediaWiki 1.36/Roadmap|calendar]]). * [[:w:en:Syntax highlighting|Syntax highlighting]] colours will change to be easier to read. This will soon come to the [[phab:T276346|first wikis]]. [https://meta.wikimedia.org/wiki/WMDE_Technical_Wishes/Improved_Color_Scheme_of_Syntax_Highlighting] '''Future changes''' * [[mw:Special:MyLanguage/Extension:FlaggedRevs|Flagged revisions]] will no longer have multiple tags like "tone" or "depth". It will also only have one tier. This was changed because very few wikis used these features and they make the tool difficult to maintain. [https://phabricator.wikimedia.org/T185664][https://phabricator.wikimedia.org/T277883] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] Gadgets and user scripts can access variables about the current page in JavaScript. In 2015 this was moved from <code dir=ltr>wg*</code> to <code dir=ltr>mw.config</code>. <code dir=ltr>wg*</code> will soon no longer work. [https://phabricator.wikimedia.org/T72470] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/12|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2021-W12"/> २२:२३, २२ मार्च २०२१ (IST) <!-- सदस्य:Johan (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21244806 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == सदस्य पण प्रचार == कृपया हे सदस्य पण तपासा, त्याने नुकतेच हे पण स्वतःबद्दल जाहिरात करण्यासाठी वापरले आहे [[सदस्य:Rockpeterson|Rockpeterson]] ([[सदस्य चर्चा:Rockpeterson|चर्चा]]) १२:०३, २८ मार्च २०२१ (IST) == दुवा https://marathidoctor.com/ स्पॅमिंग by [[2409:4042:2389:9059:0:0:27ED:18B1]] == मी या आयपी द्वारे केलेली सर्व संपादने परत केली आहेत, कृपया वापरकर्त्यास चेतावणी द्या किंवा अवरोधित करा. व्यक्ती प्रत्येक लेखामध्ये हा ब्लॉग दुवा https://marathidoctor.com/ जोडत आहे [[सदस्य:Rockpeterson|Rockpeterson]] ([[सदस्य चर्चा:Rockpeterson|चर्चा]]) १७:२२, २९ मार्च २०२१ (IST) == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/13|Tech News: 2021-13]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="tech-newsletter-content"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/13|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Some very old [[:w:en:Web browser|web browsers]] [[:mw:Special:MyLanguage/Compatibility|don’t work]] well with the Wikimedia wikis. Some old code for browsers that used to be supported is being removed. This could cause issues in those browsers. [https://phabricator.wikimedia.org/T277803] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] [[:m:IRC/Channels#Raw_feeds|IRC recent changes feeds]] have been moved to a new server. Make sure all tools automatically reconnect to <code>irc.wikimedia.org</code> and not to the name of any specific server. Users should also consider switching to the more modern [[:wikitech:Event Platform/EventStreams|EventStreams]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T224579] '''Problems''' * When you move a page that many editors have on their watchlist the history can be split. It might also not be possible to move it again for a while. This is because of a [[:w:en:Job queue|job queue]] problem. [https://phabricator.wikimedia.org/T278350] * Some translatable pages on Meta could not be edited. This was because of a bug in the translation tool. The new MediaWiki version was delayed because of problems like this. [https://phabricator.wikimedia.org/T278429][https://phabricator.wikimedia.org/T274940] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.37|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-03-30|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-03-31|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-04-01|en}} ([[mw:MediaWiki 1.36/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/13|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="tech-newsletter-content"/> </div> २३:०१, २९ मार्च २०२१ (IST) <!-- सदस्य:Johan (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21267131 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/13|Tech News: 2021-13]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="tech-newsletter-content"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/13|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Some very old [[:w:en:Web browser|web browsers]] [[:mw:Special:MyLanguage/Compatibility|don’t work]] well with the Wikimedia wikis. Some old code for browsers that used to be supported is being removed. This could cause issues in those browsers. [https://phabricator.wikimedia.org/T277803] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] [[:m:IRC/Channels#Raw_feeds|IRC recent changes feeds]] have been moved to a new server. Make sure all tools automatically reconnect to <code>irc.wikimedia.org</code> and not to the name of any specific server. Users should also consider switching to the more modern [[:wikitech:Event Platform/EventStreams|EventStreams]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T224579] '''Problems''' * When you move a page that many editors have on their watchlist the history can be split. It might also not be possible to move it again for a while. This is because of a [[:w:en:Job queue|job queue]] problem. [https://phabricator.wikimedia.org/T278350] * Some translatable pages on Meta could not be edited. This was because of a bug in the translation tool. The new MediaWiki version was delayed because of problems like this. [https://phabricator.wikimedia.org/T278429][https://phabricator.wikimedia.org/T274940] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.37|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-03-30|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-03-31|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-04-01|en}} ([[mw:MediaWiki 1.36/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/13|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="tech-newsletter-content"/> </div> ०२:०९, ३० मार्च २०२१ (IST) <!-- सदस्य:Johan (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21267131 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == प्रचालक? == [[सदस्य:संपादन गाळणी|संपादन गाळणीचे]] काहीच योगदान नाही आहे तारी ते प्रचालक आहेत? [[सदस्य:ExclusiveEditor|ExclusiveEditor]] ([[सदस्य चर्चा:ExclusiveEditor|चर्चा]]) १३:४८, १ एप्रिल २०२१ (IST) == लिंक स्पॅमिंग [[Marathinibandh]] द्वारा == या सदस्याने प्रत्येक लेखात हा ब्लॉग दुवा https://inmarathi.net जोडला आहे (आता मी रेव्हर्ट केले ).[[सदस्य:Rockpeterson|Rockpeterson]] ([[सदस्य चर्चा:Rockpeterson|चर्चा]]) १२:२७, ३ एप्रिल २०२१ (IST) == लेख हटविणे आणि सदस्य ब्लॉक विनंत्या == हे दोन [[विशाल मिगलान]]ी आणि [[सर्वेश श्रीवास्तव]] प्रचारात्मक लेख हटविण्याची विनंती . हे दोन सदस्यांना ब्लॉक दाखल करा [[रोहित बाटलीवाल]]ा आणि [[नवीन काले ]] [[सदस्य:Rockpeterson|Rockpeterson]] ([[सदस्य चर्चा:Rockpeterson|चर्चा]]) २३:४६, ५ एप्रिल २०२१ (IST) == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/14|Tech News: 2021-14]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="tech-newsletter-content"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/14|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Editors can collapse part of an article so you have to click on it to see it. When you click a link to a section inside collapsed content it will now expand to show the section. The browser will scroll down to the section. Previously such links didn't work unless you manually expanded the content first. [https://phabricator.wikimedia.org/T276741] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The [[mw:Special:MyLanguage/Citoid|citoid]] [[:w:en:API|API]] will use for example <code>2010-12-XX</code> instead of <code>2010-12</code> for dates with a month but no days. This is because <code>2010-12</code> could be confused with <code>2010-2012</code> instead of <code>December 2010</code>. This is called level 1 instead of level 0 in the [https://www.loc.gov/standards/datetime/ Extended Date/Time Format]. [https://phabricator.wikimedia.org/T132308] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.38|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-04-06|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-04-07|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-04-08|en}} ([[mw:MediaWiki 1.36/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] [[:wikitech:PAWS|PAWS]] can now connect to the new [[:wikitech:Wiki Replicas|Wiki Replicas]]. Cross-database <code>JOINS</code> will no longer work from 28 April. There is [[:wikitech:News/Wiki Replicas 2020 Redesign#How should I connect to databases in PAWS?|a new way to connect]] to the databases. Until 28 April both ways to connect to the databases will work. If you think this affects you and you need help you can post [[phab:T268498|on Phabricator]] or on [[wikitech:Talk:News/Wiki Replicas 2020 Redesign|Wikitech]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/14|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="tech-newsletter-content"/> </div> ०१:११, ६ एप्रिल २०२१ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21287348 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/16|Tech News: 2021-16]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="tech-newsletter-content"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/16|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Email to the Wikimedia wikis are handled by groups of Wikimedia editors. These volunteer response teams now use [https://github.com/znuny/Znuny Znuny] instead of [[m:Special:MyLanguage/OTRS|OTRS]]. The functions and interface remain the same. The volunteer administrators will give more details about the next steps soon. [https://phabricator.wikimedia.org/T279303][https://phabricator.wikimedia.org/T275294] * If you use [[Mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|syntax highlighting]], you can see line numbers in the 2010 and 2017 wikitext editors when editing templates. This is to make it easier to see line breaks or talk about specific lines. Line numbers will soon come to all namespaces. [https://phabricator.wikimedia.org/T267911][https://meta.wikimedia.org/wiki/WMDE_Technical_Wishes/Line_Numbering][https://meta.wikimedia.org/wiki/Talk:WMDE_Technical_Wishes/Line_Numbering] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] Because of a technical change there could be problems with gadgets and scripts that have an edit summary area that looks [https://phab.wmfusercontent.org/file/data/llvdqqnb5zpsfzylbqcg/PHID-FILE-25vs4qowibmtysl7cbml/Screen_Shot_2021-04-06_at_2.34.04_PM.png similar to this one]. If they look strange they should use <code>mw.loader.using('mediawiki.action.edit.styles')</code> to go back to how they looked before. [https://phabricator.wikimedia.org/T278898] * The [[mw:MediaWiki 1.37/wmf.1|latest version]] of MediaWiki came to the Wikimedia wikis last week. There was no Tech News issue last week. '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week. '''Future changes''' * The user group <code>oversight</code> will be renamed <code>suppress</code>. This is for [[phab:T109327|technical reasons]]. This is the technical name. It doesn't affect what you call the editors with this user right on your wiki. This is planned to happen in two weeks. You can comment [[phab:T112147|in Phabricator]] if you have objections. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/16|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="tech-newsletter-content"/> </div> २२:१९, १९ एप्रिल २०२१ (IST) <!-- सदस्य:Johan (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21356080 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/17|Tech News: 2021-17]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="tech-newsletter-content"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/17|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Templates have parameters that can have specific values. It is possible to suggest values for editors with [[mw:Special:MyLanguage/Extension:TemplateData|TemplateData]]. You can soon see them as a drop-down list in the visual editor. This is to help template users find the right values faster. [https://phabricator.wikimedia.org/T273857][https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/WMDE_Technical_Wishes/Suggested_values_for_template_parameters][https://meta.wikimedia.org/wiki/Talk:WMDE_Technical_Wishes/Suggested_values_for_template_parameters] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.37/wmf.3|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-04-27|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-04-28|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-04-29|en}} ([[mw:MediaWiki 1.37/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/17|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="tech-newsletter-content"/> </div> ०२:५५, २७ एप्रिल २०२१ (IST) <!-- सदस्य:Johan (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21391118 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == पान अर्धसुरक्षित करणे बाबत == नमस्कार, सध्या विकिपीडियावर युवा चित्रपट अभिनेत्यांच्या पानावर उत्पात माजलाय. विविध ip ॲडड्रेस वरून पानात काही विशिष्ट बदल होत आहेत, जसे की, चित्र आकार बदलणे, multiple images साचा लावून अनेक संचिका चढवणे. काही उदाहरणे [[शाहिद कपूर]], [[कार्तिक आर्यन]], [[रणबीर कपूर]], [[रितेश देशमुख]], [[वरुण धवन]], [[सिद्धार्थ मल्होत्रा]], [[आयुष्मान खुराणा]], [[आदित्य रॉय कपूर]], [[अर्जुन कपूर]], [[टायगर श्रॉफ]], इत्यादी. तेव्हा विनंती आहे की, या व इतर पानांना अर्ध सुरक्षित करावे. ::[[सदस्य:Goresm|'''<span style="text-shadow:grey 3px 3px 2px;color: blue"> संतोष</span><span style="text-shadow:gray 3px 3px 2px;color: blue"> गोरे </span>''']] ([[User talk:Goresm|<span style="text-shadow:grey 3px 3px 2px;">💬</span>]] ) १४:१९, १ मे २०२१ (IST) :चित्रदालन लेखात खाली असावे. माहितीचौकट नसावे. जास्त लेख सुरक्षित करता येणार नाही. जर एक IP द्वारे उत्पात होत आहेत आपण त्याला अवरोधित करू शकतो--[[सदस्य:Tiven2240|Tiven2240]] ([[सदस्य चर्चा:Tiven2240|चर्चा]]) १५:१९, १ मे २०२१ (IST) --[[सदस्य:Tiven2240|Tiven2240]] ([[सदस्य चर्चा:Tiven2240|चर्चा]]) १५:१९, १ मे २०२१ (IST) ठीक आहे ::[[सदस्य:Goresm|'''<span style="text-shadow:grey 3px 3px 2px;color: blue"> संतोष</span><span style="text-shadow:gray 3px 3px 2px;color: blue"> गोरे </span>''']] ([[User talk:Goresm|<span style="text-shadow:grey 3px 3px 2px;">💬</span>]] ) २१:५५, १ मे २०२१ (IST) कृपया [https://mr.m.wikipedia.org/wiki/%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%B6%E0%A5%87%E0%A4%B7:%E0%A4%AF%E0%A5%8B%E0%A4%97%E0%A4%A6%E0%A4%BE%E0%A4%A8/43.242.226.18 हे पहा]. या ip ॲड्रेस वरून पुन्हा तोच प्रपंच चालू आहे. ::[[सदस्य:Goresm|'''<span style="text-shadow:grey 3px 3px 2px;color: blue"> संतोष</span><span style="text-shadow:gray 3px 3px 2px;color: blue"> गोरे </span>''']] ([[User talk:Goresm|<span style="text-shadow:grey 3px 3px 2px;">💬</span>]] ) १३:१४, २ मे २०२१ (IST) :::अशा पानांची यादी केल्यास तात्पुरते अंकपत्त्यांवरुन सुरक्षित करता येईल. :::धन्यवाद. :::[[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) २३:०१, २ मे २०२१ (IST) :{{साद|Tiven2240|अभय नातू}} कृपया वरील पाने तात्पुरते सुरक्षित करावीत. ::[[सदस्य:Goresm|'''<span style="text-shadow:grey 3px 3px 2px;color: blue"> संतोष</span><span style="text-shadow:gray 3px 3px 2px;color: blue"> गोरे </span>''']] ([[User talk:Goresm|<span style="text-shadow:grey 3px 3px 2px;">💬</span>]] ) १६:५६, १७ मे २०२१ (IST) == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/18|Tech News: 2021-18]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="tech-newsletter-content"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/18|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[w:en:Wikipedia:Twinkle|Twinkle]] is a gadget on English Wikipedia. It can help with maintenance and patrolling. It can [[m:Grants:Project/Rapid/SD0001/Twinkle localisation/Report|now be used on other wikis]]. You can get Twinkle on your wiki using the [https://github.com/wikimedia-gadgets/twinkle-starter twinkle-starter] GitHub repository. '''Problems''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Content translation|content translation tool]] did not work for many articles for a little while. This was because of a bug. [https://phabricator.wikimedia.org/T281346] * Some things will not work for about a minute on 5 May. This will happen [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20210505T0600 around 06:00 UTC]. This will affect the content translation tool and notifications among other things. This is because of an upgrade to avoid crashes. [https://phabricator.wikimedia.org/T281212] '''Changes later this week''' * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Reference Previews|Reference Previews]] will become a default feature on a number of wikis on 5 May. This is later than planned because of some changes. You can use it without using [[mw:Special:MyLanguage/Page Previews|Page Previews]] if you want to. The earlier plan was to have the preference to use both or none. [https://phabricator.wikimedia.org/T271206][https://meta.wikimedia.org/wiki/Talk:WMDE_Technical_Wishes/ReferencePreviews] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.37/wmf.4|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-05-04|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-05-05|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-05-06|en}} ([[mw:MediaWiki 1.37/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The [[:w:en:CSS|CSS]] classes <code dir=ltr>.error</code>, <code dir=ltr>.warning</code> and <code dir=ltr>.success</code> do not work for mobile readers if they have not been specifically defined on your wiki. From June they will not work for desktop readers. This can affect gadgets and templates. The classes can be defined in [[MediaWiki:Common.css]] or template styles instead. [https://phabricator.wikimedia.org/T280766] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/18|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="tech-newsletter-content"/> </div> २१:१३, ३ मे २०२१ (IST) <!-- सदस्य:Johan (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21418010 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/18|Tech News: 2021-18]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="tech-newsletter-content"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/18|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[w:en:Wikipedia:Twinkle|Twinkle]] is a gadget on English Wikipedia. It can help with maintenance and patrolling. It can [[m:Grants:Project/Rapid/SD0001/Twinkle localisation/Report|now be used on other wikis]]. You can get Twinkle on your wiki using the [https://github.com/wikimedia-gadgets/twinkle-starter twinkle-starter] GitHub repository. '''Problems''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Content translation|content translation tool]] did not work for many articles for a little while. This was because of a bug. [https://phabricator.wikimedia.org/T281346] * Some things will not work for about a minute on 5 May. This will happen [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20210505T0600 around 06:00 UTC]. This will affect the content translation tool and notifications among other things. This is because of an upgrade to avoid crashes. [https://phabricator.wikimedia.org/T281212] '''Changes later this week''' * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Reference Previews|Reference Previews]] will become a default feature on a number of wikis on 5 May. This is later than planned because of some changes. You can use it without using [[mw:Special:MyLanguage/Page Previews|Page Previews]] if you want to. The earlier plan was to have the preference to use both or none. [https://phabricator.wikimedia.org/T271206][https://meta.wikimedia.org/wiki/Talk:WMDE_Technical_Wishes/ReferencePreviews] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.37/wmf.4|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-05-04|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-05-05|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-05-06|en}} ([[mw:MediaWiki 1.37/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The [[:w:en:CSS|CSS]] classes <code dir=ltr>.error</code>, <code dir=ltr>.warning</code> and <code dir=ltr>.success</code> do not work for mobile readers if they have not been specifically defined on your wiki. From June they will not work for desktop readers. This can affect gadgets and templates. The classes can be defined in [[MediaWiki:Common.css]] or template styles instead. [https://phabricator.wikimedia.org/T280766] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/18|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="tech-newsletter-content"/> </div> १८:२७, ४ मे २०२१ (IST) <!-- सदस्य:Johan (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21418010 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/19|Tech News: 2021-19]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="tech-newsletter-content"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/19|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.37/wmf.5|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-05-11|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-05-12|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-05-13|en}} ([[mw:MediaWiki 1.37/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * You can see what participants plan to work on at the online [[mw:Wikimedia Hackathon 2021|Wikimedia hackathon]] 22–23 May. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/19|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="tech-newsletter-content"/> </div> २०:४०, १० मे २०२१ (IST) <!-- सदस्य:Johan (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21428676 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/19|Tech News: 2021-19]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="tech-newsletter-content"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/19|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.37/wmf.5|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-05-11|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-05-12|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-05-13|en}} ([[mw:MediaWiki 1.37/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * You can see what participants plan to work on at the online [[mw:Wikimedia Hackathon 2021|Wikimedia hackathon]] 22–23 May. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/19|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="tech-newsletter-content"/> </div> २१:५६, १० मे २०२१ (IST) <!-- सदस्य:Johan (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21428676 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/20|Tech News: 2021-20]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="tech-newsletter-content"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/20|Translations]] are available. '''Recent changes''' * There is a new toolbar in [[mw:Talk pages project/Replying|the Reply tool]]. It works in the wikitext source mode. You can enable it in [[Special:Preferences#mw-htmlform-discussion|your preferences]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T276608] [https://www.mediawiki.org/wiki/Talk_pages_project/Replying#13_May_2021] [https://www.mediawiki.org/wiki/Talk_pages_project/New_discussion#13_May_2021] * Wikimedia [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo mailing lists] are being moved to [[:w:en:GNU Mailman|Mailman 3]]. This is a newer version. For the [[:w:en:Character encoding|character encoding]] to work it will change from <code>[[:w:en:UTF-8|UTF-8]]</code> to <code>utf8mb3</code>. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/IEYQ2HS3LZF2P3DAYMNZYQDGHWPVMTPY/][https://phabricator.wikimedia.org/T282621] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] An [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/14|earlier issue]] of Tech News said that the [[mw:Special:MyLanguage/Citoid|citoid]] [[:w:en:API|API]] would handle dates with a month but no days in a new way. This has been reverted for now. There needs to be more discussion of how it affects different wikis first. [https://phabricator.wikimedia.org/T132308] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] <code>MediaWiki:Pageimages-blacklist</code> will be renamed <code>MediaWiki:Pageimages-denylist</code>. The list can be copied to the new name. It will happen on 19 May for some wikis and 20 May for some wikis. Most wikis don't use it. It lists images that should never be used as thumbnails for articles. [https://phabricator.wikimedia.org/T282626] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.37/wmf.6|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-05-18|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-05-19|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-05-20|en}} ([[mw:MediaWiki 1.37/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/20|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="tech-newsletter-content"/> </div> १९:२०, १७ मे २०२१ (IST) <!-- सदस्य:Trizek (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21464279 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/21|Tech News: 2021-21]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="tech-newsletter-content"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/21|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The Wikimedia movement has been using [[:m:Special:MyLanguage/IRC|IRC]] on a network called [[:w:en:Freenode|Freenode]]. There have been changes around who is in control of the network. The [[m:Special:MyLanguage/IRC/Group_Contacts|Wikimedia IRC Group Contacts]] have [[m:Special:Diff/21476411|decided]] to move to the new [[:w:en:Libera Chat|Libera Chat]] network instead. This is not a formal decision for the movement to move all channels but most Wikimedia IRC channels will probably leave Freenode. There is a [[:m:IRC/Migrating_to_Libera_Chat|migration guide]] and ongoing Wikimedia [[m:Wikimedia Forum#Freenode (IRC)|discussions about this]]. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.37/wmf.7|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-05-25|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-05-26|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-05-27|en}} ([[mw:MediaWiki 1.37/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/21|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="tech-newsletter-content"/> </div> २२:३८, २४ मे २०२१ (IST) <!-- सदस्य:Johan (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21477606 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/22|Tech News: 2021-22]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="tech-newsletter-content"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/22|Translations]] are available. '''Problems''' * There was an issue on the Vector skin with the text size of categories and notices under the page title. It was fixed last Monday. [https://phabricator.wikimedia.org/T283206] '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/22|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="tech-newsletter-content"/> </div> २२:३६, ३१ मे २०२१ (IST) <!-- सदस्य:Johan (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21516076 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/23|Tech News: 2021-23]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="tech-newsletter-content"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/23|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.37/wmf.9|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-06-08|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-06-09|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-06-10|en}} ([[mw:MediaWiki 1.37/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * The Wikimedia movement uses [[:mw:Special:MyLanguage/Phabricator|Phabricator]] for technical tasks. This is where we collect technical suggestions, bugs and what developers are working on. The company behind Phabricator will stop working on it. This will not change anything for the Wikimedia movement now. It could lead to changes in the future. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/message/YAXOD46INJLAODYYIJUVQWOZFIV54VUI/][https://admin.phacility.com/phame/post/view/11/phacility_is_winding_down_operations/][https://phabricator.wikimedia.org/T283980] * Searching on Wikipedia will find more results in some languages. This is mainly true for when those who search do not use the correct [[:w:en:Diacritic|diacritics]] because they are not seen as necessary in that language. For example searching for <code>Bedusz</code> doesn't find <code>Będusz</code> on German Wikipedia. The character <code>ę</code> isn't used in German so many would write <code>e</code> instead. This will work better in the future in some languages. [https://phabricator.wikimedia.org/T219550] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The [[:w:en:Cross-site request forgery|CSRF token parameters]] in the [[:mw:Special:MyLanguage/API:Main page|action API]] were changed in 2014. The old parameters from before 2014 will stop working soon. This can affect bots, gadgets and user scripts that still use the old parameters. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/IMP43BNCI32C524O5YCUWMQYP4WVBQ2B/][https://phabricator.wikimedia.org/T280806] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/23|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="tech-newsletter-content"/> </div> ०१:३३, ८ जून २०२१ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21551759 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/23|Tech News: 2021-23]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="tech-newsletter-content"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/23|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.37/wmf.9|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-06-08|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-06-09|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-06-10|en}} ([[mw:MediaWiki 1.37/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * The Wikimedia movement uses [[:mw:Special:MyLanguage/Phabricator|Phabricator]] for technical tasks. This is where we collect technical suggestions, bugs and what developers are working on. The company behind Phabricator will stop working on it. This will not change anything for the Wikimedia movement now. It could lead to changes in the future. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/message/YAXOD46INJLAODYYIJUVQWOZFIV54VUI/][https://admin.phacility.com/phame/post/view/11/phacility_is_winding_down_operations/][https://phabricator.wikimedia.org/T283980] * Searching on Wikipedia will find more results in some languages. This is mainly true for when those who search do not use the correct [[:w:en:Diacritic|diacritics]] because they are not seen as necessary in that language. For example searching for <code>Bedusz</code> doesn't find <code>Będusz</code> on German Wikipedia. The character <code>ę</code> isn't used in German so many would write <code>e</code> instead. This will work better in the future in some languages. [https://phabricator.wikimedia.org/T219550] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The [[:w:en:Cross-site request forgery|CSRF token parameters]] in the [[:mw:Special:MyLanguage/API:Main page|action API]] were changed in 2014. The old parameters from before 2014 will stop working soon. This can affect bots, gadgets and user scripts that still use the old parameters. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/IMP43BNCI32C524O5YCUWMQYP4WVBQ2B/][https://phabricator.wikimedia.org/T280806] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/23|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="tech-newsletter-content"/> </div> ०४:०५, ८ जून २०२१ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21551759 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/24|Tech News: 2021-24]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="tech-newsletter-content"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/24|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Logged-in users on the mobile web can choose to use the [[:mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Advanced mobile contributions|advanced mobile mode]]. They now see categories in a similar way as users on desktop do. This means that some gadgets that have just been for desktop users could work for users of the mobile site too. If your wiki has such gadgets you could decide to turn them on for the mobile site too. Some gadgets probably need to be fixed to look good on mobile. [https://phabricator.wikimedia.org/T284763] * Language links on Wikidata now works for [[:oldwikisource:Main Page|multilingual Wikisource]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T275958] '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week. '''Future changes''' * In the future we [[m:Special:MyLanguage/IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation|can't show the IP]] of unregistered editors to everyone. This is because privacy regulations and norms have changed. There is now a rough draft of how [[m:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation#Updates|showing the IP to those who need to see it]] could work. * German Wikipedia, English Wikivoyage and 29 smaller wikis will be read-only for a few minutes on 22 June. This is planned between 5:00 and 5:30 UTC. [https://phabricator.wikimedia.org/T284530] * All wikis will be read-only for a few minutes in the week of 28 June. More information will be published in Tech News later. It will also be posted on individual wikis in the coming weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T281515][https://phabricator.wikimedia.org/T281209] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/24|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="tech-newsletter-content"/> </div> ०१:५६, १५ जून २०२१ (IST) <!-- सदस्य:Johan (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21587625 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/25|Tech News: 2021-25]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="tech-newsletter-content"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/25|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The <code>otrs-member</code> group name is now <code>vrt-permissions</code>. This could affect abuse filters. [https://phabricator.wikimedia.org/T280615] '''Problems''' * You will be able to read but not edit German Wikipedia, English Wikivoyage and 29 smaller wikis for a few minutes on 22 June. This is planned between [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20210623T0500 5:00 and 5:30 UTC]. [https://phabricator.wikimedia.org/T284530] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.37/wmf.11|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-06-22|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-06-23|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-06-24|en}} ([[mw:MediaWiki 1.37/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/25|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="tech-newsletter-content"/> </div> २१:२०, २१ जून २०२१ (IST) <!-- सदस्य:Johan (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21593987 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == Editing news 2021 #2 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="mr" dir="ltr"> <em>[[m:Special:MyLanguage/VisualEditor/Newsletter/2021/June|इतर भाषेत वाचा]] • [[m:VisualEditor/Newsletter|या बहुभाषीक वार्तापत्रासाठीची वर्गणीदारांची यादी]]</em> [[File:Reply Tool A-B test comment completion.png|alt=सर्व सहभागी विकिपीडियांवरील नवीन सदस्यांचा टिप्पणी पूर्ण करण्याचा दर|thumb|296x296px|जेव्हा नवीन सदस्यांना प्रत्युत्तराचे साधन होते आणि त्यांनी चर्चा पृष्ठावर लिहण्याचा प्रयत्न केला तेव्हा ते अधिक यशस्वी झाले. ([https://wikimedia-research.github.io/Reply-tools-analysis-2021/ स्त्रोत])]] <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Earlier this year, the Editing team ran a large study of [[mw:Talk pages project/Replying|the Reply Tool]]. The main goal was to find out whether the Reply Tool helped [[mw:Talk pages project/Glossary|newer editors]] communicate on wiki. The second goal was to see whether the comments that newer editors made using the tool needed to be reverted more frequently than comments newer editors made with the existing wikitext page editor.</span> याचे मुख्य परिणाम होते: * <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Newer editors who had automatic ("default on") access to the Reply tool were [https://wikimedia-research.github.io/Reply-tools-analysis-2021/ more likely] to post a comment on a talk page.</span> * <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">The comments that newer editors made with the Reply Tool were also [https://wikimedia-research.github.io/Reply-tools-analysis-2021/ less likely] to be reverted than the comments that newer editors made with page editing.</span> हे परिणाम संपादन कार्यसंघाला आत्मविश्वास देतात की हे साधन उपयुक्त आहे. <strong>पुढे पहाता</strong> <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">The team is planning to make the Reply tool available to everyone as an opt-out preference in the coming months. This has already happened at the Arabic, Czech, and Hungarian Wikipedias.</span> <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">The next step is to [[phab:T280599|resolve a technical challenge]]. Then, they will deploy the Reply tool first to the [[phab:T267379|Wikipedias that participated in the study]]. After that, they will deploy it, in stages, to the other Wikipedias and all WMF-hosted wikis.</span> <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">You can turn on "{{int:discussiontools-preference-label}}" [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|in Beta Features]] now. After you get the Reply tool, you can change your preferences at any time in [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing-discussion]].</span> –[[User:Whatamidoing (WMF)|Whatamidoing (WMF)]] ([[User talk:Whatamidoing (WMF)|चर्चा]]) </div> १९:४२, २४ जून २०२१ (IST) <!-- सदस्य:Elitre (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=VisualEditor/Newsletter&oldid=21602894 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/26|Tech News: 2021-26]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="tech-newsletter-content"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/26|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Wikis with the [[mw:Special:MyLanguage/Growth|Growth features]] now can [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Community configuration|configure Growth features directly on their wiki]]. This uses the new special page <code>Special:EditGrowthConfig</code>. [https://phabricator.wikimedia.org/T285423] * Wikisources have a new [[m:Special:MyLanguage/Community Tech/OCR Improvements|OCR tool]]. If you don't want to see the "extract text" button on Wikisource you can add <code>.ext-wikisource-ExtractTextWidget { display: none; }</code> to your [[Special:MyPage/common.css|common.css page]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T285311] '''Problems''' *You will be able to read but not edit the Wikimedia wikis for a few minutes on 29 June. This is planned at [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20210629T1400 14:00 UTC]. [https://phabricator.wikimedia.org/T281515][https://phabricator.wikimedia.org/T281209] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.37/wmf.12|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-06-29|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-06-30|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-07-01|en}} ([[mw:MediaWiki 1.37/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * <code>Threshold for stub link formatting</code>, <code>thumbnail size</code> and <code>auto-number headings</code> can be set in preferences. They are expensive to maintain and few editors use them. The developers are planning to remove them. Removing them will make pages load faster. You can [[mw:Special:MyLanguage/User:SKim (WMF)/Performance Dependent User Preferences|read more and give feedback]]. * A toolbar will be added to the [[mw:Talk pages project/Replying|Reply tool]]'s wikitext source mode. This will make it easier to link to pages and to ping other users. [https://phabricator.wikimedia.org/T276609][https://www.mediawiki.org/wiki/Talk_pages_project/Replying#Status_updates] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/26|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="tech-newsletter-content"/> </div> २२:०२, २८ जून २०२१ (IST) <!-- सदस्य:Johan (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21653312 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/27|Tech News: 2021-27]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="tech-newsletter-content"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/27|Translations]] are available. '''Tech News''' * The next issue of Tech News will be sent out on 19 July. '''Recent changes''' * [[:wikidata:Q4063270|AutoWikiBrowser]] is a tool to make repetitive tasks easier. It now uses [[:w:en:JSON|JSON]]. <code>Wikipedia:AutoWikiBrowser/CheckPage</code> has moved to <code>Wikipedia:AutoWikiBrowser/CheckPageJSON</code> and <code>Wikipedia:AutoWikiBrowser/Config</code>. <code>Wikipedia:AutoWikiBrowser/CheckPage/Version</code> has moved to <code>Wikipedia:AutoWikiBrowser/CheckPage/VersionJSON</code>. The tool will eventually be configured on the wiki so that you don't have to wait until the new version to add templates or regular expression fixes. [https://phabricator.wikimedia.org/T241196] '''Problems''' * [[m:Special:MyLanguage/InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] helps saving online sources on some wikis. It adds them to [[:w:en:Wayback Machine|Wayback Machine]] and links to them there. This is so they don't disappear if the page that was linked to is removed. It currently has a problem with linking to the wrong date when it moves pages from <code>archive.is</code> to <code>web.archive.org</code>. [https://phabricator.wikimedia.org/T283432] '''Changes later this week''' * The tool to [[m:WMDE Technical Wishes/Finding and inserting templates|find, add and remove templates]] will be updated. This is to make it easier to find and use the right templates. It will come to the first wikis on 7 July. It will come to more wikis later this year. [https://meta.wikimedia.org/wiki/WMDE_Technical_Wishes/Removing_a_template_from_a_page_using_the_VisualEditor][https://phabricator.wikimedia.org/T284553] * There is no new MediaWiki version this week. '''Future changes''' * Some Wikimedia wikis use [[m:Special:MyLanguage/Flagged Revisions|Flagged Revisions]] or pending changes. It hides edits from new and unregistered accounts for readers until they have been patrolled. The auto review action in Flagged Revisions will no longer be logged. All old logs of auto-review will be removed. This is because it creates a lot of logs that are not very useful. [https://phabricator.wikimedia.org/T285608] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/27|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="tech-newsletter-content"/> </div> २३:०३, ५ जुलै २०२१ (IST) <!-- सदस्य:Johan (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21694636 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/29|Tech News: 2021-29]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="tech-newsletter-content"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/29|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The tool to [[m:WMDE Technical Wishes/Finding and inserting templates|find, add and remove templates]] was updated. This is to make it easier to find and use the right templates. It was supposed to come to the first wikis on 7 July. It was delayed to 12 July instead. It will come to more wikis later this year. [https://meta.wikimedia.org/wiki/WMDE_Technical_Wishes/Removing_a_template_from_a_page_using_the_VisualEditor][https://phabricator.wikimedia.org/T284553] * [[Special:UnconnectedPages|Special:UnconnectedPages]] lists pages that are not connected to Wikidata. This helps you find pages that can be connected to Wikidata items. Some pages should not be connected to Wikidata. You can use the magic word <code><nowiki>__EXPECTED_UNCONNECTED_PAGE__</nowiki></code> on pages that should not be listed on the special page. [https://phabricator.wikimedia.org/T97577] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.37/wmf.15|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-07-20|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-07-21|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-07-22|en}} ([[mw:MediaWiki 1.37/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] How media is structured in the [[:w:en:Parsing|parser's]] HTML output will soon change. This can affect bots, gadgets, user scripts and extensions. You can [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/L2UQJRHTFK5YG3IOZEC7JSLH2ZQNZRVU/ read more]. You can test it on [[:testwiki:Main Page|Testwiki]] or [[:test2wiki:Main Page|Testwiki 2]]. * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The parameters for how you obtain [[mw:API:Tokens|tokens]] in the MediaWiki API were changed in 2014. The old way will no longer work from 1 September. Scripts, bots and tools that use the parameters from before the 2014 change need to be updated. You can [[phab:T280806#7215377|read more]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/29|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="tech-newsletter-content"/> </div> २१:०२, १९ जुलै २०२१ (IST) <!-- सदस्य:Johan (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21755027 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == [Wikimedia Foundation elections 2021] Candidates meet with South Asia + ESEAP communities == Hello, As you may already know, the [[:m:Wikimedia_Foundation_elections/2021|2021 Wikimedia Foundation Board of Trustees elections]] are from 4 August 2021 to 17 August 2021. Members of the Wikimedia community have the opportunity to elect four candidates to a three-year term. After a three-week-long Call for Candidates, there are [[:m:Template:WMF elections candidate/2021/candidates gallery|20 candidates for the 2021 election]]. An <u>event for community members to know and interact with the candidates</u> is being organized. During the event, the candidates will briefly introduce themselves and then answer questions from community members. The event details are as follows: *Date: 31 July 2021 (Saturday) *Timings: [https://zonestamp.toolforge.org/1627727412 check in your local time] :*Bangladesh: 4:30 pm to 7:00 pm :*India & Sri Lanka: 4:00 pm to 6:30 pm :*Nepal: 4:15 pm to 6:45 pm :*Pakistan & Maldives: 3:30 pm to 6:00 pm * Live interpretation is being provided in Hindi. *'''Please register using [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSflJge3dFia9ejDG57OOwAHDq9yqnTdVD0HWEsRBhS4PrLGIg/viewform?usp=sf_link this form] For more details, please visit the event page at [[:m:Wikimedia Foundation elections/2021/Meetings/South Asia + ESEAP|Wikimedia Foundation elections/2021/Meetings/South Asia + ESEAP]]. Hope that you are able to join us, [[:m:User:KCVelaga (WMF)|KCVelaga (WMF)]], १२:०४, २३ जुलै २०२१ (IST) <!-- सदस्य:KCVelaga (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:KCVelaga_(WMF)/Targets/Temp&oldid=21774789 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/30|Tech News: 2021-30]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="tech-newsletter-content"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/30|Translations]] are available. '''Recent changes''' * A [[mw:MediaWiki 1.37/wmf.14|new version]] of MediaWiki came to the Wikimedia wikis the week before last week. This was not in Tech News because there was no newsletter that week. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.37/wmf.16|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-07-27|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-07-28|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-07-29|en}} ([[mw:MediaWiki 1.37/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * If you use the [[mw:Special:MyLanguage/Skin:MonoBook|Monobook skin]] you can choose to switch off [[:w:en:Responsive web design|responsive design]] on mobile. This will now work for more skins. If <code>{{int:monobook-responsive-label}}</code> is unticked you need to also untick the new [[Special:Preferences#mw-prefsection-rendering|preference]] <code>{{int:prefs-skin-responsive}}</code>. Otherwise it will stop working. Interface admins can automate this process on your wiki. You can [[phab:T285991|read more]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/30|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="tech-newsletter-content"/> </div> ०२:४१, २७ जुलै २०२१ (IST) <!-- सदस्य:Johan (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21771634 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/31|Tech News: 2021-31]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="tech-newsletter-content"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/31|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] If your wiki uses markup like <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki><div class="mw-content-ltr"></nowiki></code></bdi> or <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki><div class="mw-content-rtl"></nowiki></code></bdi> without the required <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>dir</code></bdi> attribute, then these will no longer work in 2 weeks. There is a short-term fix that can be added to your local wiki's Common.css page, which is explained at [[phab:T287701|T287701]]. From now on, all usages should include the full attributes, for example: <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki><div class="mw-content-ltr" dir="ltr" lang="en"></nowiki></code></bdi> or <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki><div class="mw-content-rtl" dir="rtl" lang="he"></nowiki></code></bdi>. This also applies to some other HTML tags, such as <code>span</code> or <code>code</code>. You can find existing examples on your wiki that need to be updated, using the instructions at [[phab:T287701|T287701]]. * Reminder: Wikimedia has [[m:Special:MyLanguage/IRC/Migrating to Libera Chat|migrated to the Libera Chat IRC network]], from the old Freenode network. Local documentation should be updated. '''Problems''' * Last week, all wikis had slow access or no access for 30 minutes. There was a problem with generating dynamic lists of articles on the Russian Wikinews, due to the bulk import of 200,000+ new articles over 3 days, which led to database problems. The problematic feature has been disabled on that wiki and developers are discussing if it can be fixed properly. [https://phabricator.wikimedia.org/T287380][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Incident_documentation/2021-07-26_ruwikinews_DynamicPageList] '''Changes later this week''' * When adding links to a page using [[mw:VisualEditor|VisualEditor]] or the [[mw:Special:MyLanguage/2017 wikitext editor|2017 wikitext editor]], [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Disambiguator|disambiguation pages]] will now only appear at the bottom of search results. This is because users do not often want to link to disambiguation pages. [https://phabricator.wikimedia.org/T285510] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.37/wmf.17|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-08-03|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-08-04|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-08-05|en}} ([[mw:MediaWiki 1.37/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * The [[mw:Wikimedia Apps/Team/Android|team of the Wikipedia app for Android]] is working on communication in the app. The developers are working on how to talk to other editors and get notifications. You can [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Android/Communication|read more]]. They are looking for users who want to [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Android/Communication/UsertestingJuly2021|test the plans]]. Any editor who has an Android phone and is willing to download the app can do this. * The [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|Beta Feature]] for {{int:discussiontools-preference-label}} will be updated in the coming weeks. You will be able to [[mw:Talk pages project/Notifications|subscribe to individual sections]] on a talk page at more wikis. You can test this now by adding <code>?dtenable=1</code> to the end of the talk page's URL ([https://meta.wikimedia.org/wiki/Meta_talk:Sandbox?dtenable=1 example]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/31|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="tech-newsletter-content"/> </div> ०२:१८, ३ ऑगस्ट २०२१ (IST) <!-- सदस्य:Johan (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21818289 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/32|Tech News: 2021-32]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="tech-newsletter-content"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/32|Translations]] are available. '''Problems''' * You can read but not edit 17 wikis for a few minutes on 10 August. This is planned at [https://zonestamp.toolforge.org/1628571650 05:00 UTC]. This is because of work on the database. [https://phabricator.wikimedia.org/T287449] '''Changes later this week''' * The [[wmania:Special:MyLanguage/2021:Hackathon|Wikimania Hackathon]] will take place remotely on 13 August, starting at 5:00 UTC, for 24 hours. You can participate in many ways. You can still propose projects and sessions. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.37/wmf.18|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-08-10|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-08-11|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-08-12|en}} ([[mw:MediaWiki 1.37/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The old CSS <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki><div class="visualClear"></div></nowiki></code></bdi> will not be supported after 12 August. Instead, templates and pages should use <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki><div style="clear:both;"></div></nowiki></code></bdi>. Please help to replace any existing uses on your wiki. There are global-search links available at [[phab:T287962|T287962]]. '''Future changes''' * [[m:Special:MyLanguage/The Wikipedia Library|The Wikipedia Library]] is a place for Wikipedia editors to get access to sources. There is an [[mw:Special:MyLanguage/Extension:TheWikipediaLibrary|extension]] which has a new function to tell users when they can take part in it. It will use notifications. It will start pinging the first users in September. It will ping more users later. [https://phabricator.wikimedia.org/T288070] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] [[w:en:Vue.js|Vue.js]] will be the [[w:en:JavaScript|JavaScript]] framework for MediaWiki in the future. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/SOZREBYR36PUNFZXMIUBVAIOQI4N7PDU/] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/32|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="tech-newsletter-content"/> </div> २१:५१, ९ ऑगस्ट २०२१ (IST) <!-- सदस्य:Johan (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21856726 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == SPAM link in [[इ.स. ३३३]] == Hi there! Sorry to bother you but thought you might want to keep an eye on this article as it constantly is being spammed by the same link from 'angelclan.org' by anonymous IP. --[[विशेष:योगदान/79.65.113.174|79.65.113.174]] १४:२७, १३ ऑगस्ट २०२१ (IST) :Added to my watchlist. Will take necessary actions if needed -[[सदस्य:Tiven2240|Tiven2240]] ([[सदस्य चर्चा:Tiven2240|चर्चा]]) ०७:४३, १७ ऑगस्ट २०२१ (IST) == Feedback for Mini edit-a-thons == Dear Wikimedian, Hope everything is fine around you. If you remember that A2K organised [[:Category: Mini edit-a-thons by CIS-A2K|a series of edit-a-thons]] last year and this year. These were only two days long edit-a-thons with different themes. Also, the working area or Wiki project was not restricted. Now, it's time to grab your feedback or opinions on this idea for further work. I would like to request you that please spend a few minutes filling this form out. You can find the form link [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdNw6NruQnukDDaZq1OMalhwg7WR2AeqF9ot2HEJfpeKDmYZw/viewform here]. You can fill the form by 31 August because your feedback is precious for us. Thank you [[सदस्य:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[सदस्य चर्चा:MediaWiki message delivery|चर्चा]]) ००:२८, १७ ऑगस्ट २०२१ (IST) <!-- सदस्य:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_(CIS-A2K)/Mini_edit-a-thon_Participants&oldid=21886141 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/33|Tech News: 2021-33]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="tech-newsletter-content"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/33|Translations]] are available. '''Recent changes''' * You can add language links in the sidebar in the [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements|new Vector skin]] again. You do this by connecting the page to a Wikidata item. The new Vector skin has moved the language links but the new language selector cannot add language links yet. [https://phabricator.wikimedia.org/T287206] '''Problems''' * There was a problem on wikis which use the Translate extension. Translations were not updated or were replaced with the English text. The problems have been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T288700][https://phabricator.wikimedia.org/T288683][https://phabricator.wikimedia.org/T288719] '''Changes later this week''' * A [[mw:Help:Tags|revision tag]] will soon be added to edits that add links to [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Disambiguator|disambiguation pages]]. This is because these links are usually added by accident. The tag will allow editors to easily find the broken links and fix them. If your wiki does not like this feature, it can be [[mw:Help:Tags#Deleting a tag added by the software|hidden]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T287549] *Would you like to help improve the information about tools? Would you like to attend or help organize a small virtual meetup for your community to discuss the list of tools? Please get in touch on the [[m:Toolhub/The Quality Signal Sessions|Toolhub Quality Signal Sessions]] talk page. We are also looking for feedback [[m:Talk:Toolhub/The Quality Signal Sessions#Discussion topic for "Quality Signal Sessions: The Tool Maintainers edition"|from tool maintainers]] on some specific questions. * In the past, edits to any page in your user talk space ignored your [[mw:Special:MyLanguage/Help:Notifications#mute|mute list]], e.g. sub-pages. Starting this week, this is only true for edits to your talk page. [https://phabricator.wikimedia.org/T288112] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.37/wmf.19|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-08-17|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-08-18|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-08-19|en}} ([[mw:MediaWiki 1.37/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/33|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="tech-newsletter-content"/> </div> ००:५८, १७ ऑगस्ट २०२१ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21889213 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == ''Invitation for Wiki Loves Women South Asia 2021'' == <div style = "line-height: 1.2"> <span style="font-size:200%;">'''Wiki Loves Women South Asia 2021'''</span><br>'''September 1 - September 30, 2021'''<span style="font-size:120%; float:right;">[[m:Wiki Loves Women South Asia 2021|<span style="font-size:10px;color:red">''view details!''</span>]]</span> ----[[File:Wiki Loves Women South Asia.svg|right|frameless]]'''Wiki Loves Women South Asia''' is back with the 2021 edition. Join us to minify gender gaps and enrich Wikipedia with more diversity. Happening from 1 September - 30 September, [[metawiki:Wiki Loves Women South Asia 2021|Wiki Loves Women South Asia]] welcomes the articles created on gender gap theme. This year we will focus on women's empowerment and gender discrimination related topics. We are proud to announce and invite you and your community to participate in the competition. You can learn more about the scope and the prizes at the [[metawiki:Wiki Loves Women South Asia 2021|''project page'']]. Best wishes,<br> [[m:Wiki Loves Women South Asia 2021|Wiki Loves Women Team]] <!---[[सदस्य:HirokBot|HirokBot]] ([[सदस्य चर्चा:HirokBot|चर्चा]])---> ०३:१५, १९ ऑगस्ट २०२१ (IST) </div> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/34|Tech News: 2021-34]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="tech-newsletter-content"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/34|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Score|Score]] extension (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki><score></nowiki></code></bdi> notation) has been re-enabled on public wikis and upgraded to a newer version. Some musical score functionality may no longer work because the extension is only enabled in "safe mode". The security issue has been fixed and an [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Score/2021 security advisory|advisory published]]. '''Problems''' * You will be able to read but not edit [[phab:T289130|some wikis]] for a few minutes on {{#time:j xg|2021-08-25|en}}. This will happen around [https://zonestamp.toolforge.org/1629871217 06:00 UTC]. This is for database maintenance. During this time, operations on the CentralAuth will also not be possible. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.37/wmf.20|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-08-24|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-08-25|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-08-26|en}} ([[mw:MediaWiki 1.37/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/34|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="tech-newsletter-content"/> </div> ०३:२९, २४ ऑगस्ट २०२१ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21923254 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == Read-only reminder == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="MassMessage"/> A maintenance operation will be performed on [https://zonestamp.toolforge.org/1629871231 {{#time: l F d H:i e|2021-08-25T06:00|en}}]. It should only last for a few minutes. This will affect your wiki as well as 11 other wikis. During this time, publishing edits will not be possible. Also during this time, operations on the CentralAuth will not be possible (GlobalRenames, changing/confirming e-mail addresses, logging into new wikis, password changes). For more details about the operation and on all impacted services, please check [[phab:T289130|on Phabricator]]. A banner will be displayed 30 minutes before the operation. Please help your community to be aware of this maintenance operation. {{Int:Feedback-thanks-title}}<section end="MassMessage"/> </div> ०२:०५, २५ ऑगस्ट २०२१ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21927201 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == विकिमीडिया फाउंडेशन 2021 बोर्ड ऑफ ट्रस्टीजच्या निवडणुकीत आठवणीने मतदान करा == नमस्कार {{PAGENAME}}, आपण विकिमीडिया फाउंडेशन 2021 बोर्ड ऑफ ट्रस्टीजच्या निवडणुकीत मतदान करण्यास पात्र असल्याने आपल्याला हा मेल मिळाला आहे. निवडणूक 18 ऑगस्ट, 2021 रोजी सुरू झाली आणि 31 ऑगस्ट, 2021 रोजी संपेल. विकिमीडिया फाउंडेशन मराठी विकिपीडियासारख्या प्रकल्पांचे संचालन करते आणि त्याचे नेतृत्व बोर्ड ऑफ ट्रस्टीजद्वारे केले जाते. हा बोर्ड ही विकिमीडिया फाउंडेशनची निर्णय घेणारी संस्था आहे. [[:m:Wikimedia Foundation Board of Trustees/Overview|बोर्ड ऑफ ट्रस्टीजबद्दल अधिक जाणून घ्या]]. या वर्षी सामूहिक मतदानाद्वारे चार पदांसाठी निवडणूक होणार आहे. या पदांसाठी जगभरातून एकोणीस उमेदवार निवडणूक लढवत आहेत. [[:m:Wikimedia_Foundation_elections/2021/Candidates#Candidate_Table|2021च्या बोर्ड ऑफ ट्रस्टीजविषयी अधिक जाणून घ्या]] समूहांच्या सुमारे 70,000 सदस्यांना मतदान करण्यास निमंत्रित करण्यात आले आहे. त्यात आपणही आहात! मतदान फक्त 31 ऑगस्ट रोजी 23:59 UTC (जागतिक प्रमाणवेळ) पर्यंतच सुरू राहील. * [[:mr:विशेष:सुरक्षीतकौल/vote/Wikimedia_Foundation_Board_Elections_2021|'''मराठी विकिपीडियाच्या सेक्युअरपोलवर जाऊन मतदान करा''']]. आपण याआधीच मतदान केले असल्यास, मतदान केल्याबद्दल आभार. कृपया हा मेल दुर्लक्षित करा. लोक त्यांची कितीही खाती असली, तरी फक्त एकदाच मतदान करू शकतात. [[:m:Wikimedia Foundation elections/2021|या निवडणुकीविषयी अधिक माहिती वाचा]]. धन्यवाद, [[सदस्य:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[सदस्य चर्चा:MediaWiki message delivery|चर्चा]]) १८:०३, २५ ऑगस्ट २०२१ (IST) <!-- सदस्य:KCVelaga (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:KCVelaga_(WMF)/Targets/Temp&oldid=21933963 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/35|Tech News: 2021-35]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="tech-newsletter-content"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/35|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Some musical score syntax no longer works and may needed to be updated, you can check [[:Category:{{MediaWiki:score-error-category}}]] on your wiki for a list of pages with errors. '''Problems''' * Musical scores were unable to render lyrics in some languages because of missing fonts. This has been fixed now. If your language would prefer a different font, please file a request in Phabricator. [https://phabricator.wikimedia.org/T289554] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The parameters for how you obtain [[mw:API:Tokens|tokens]] in the MediaWiki API were changed in 2014. The old way will no longer work from 1 September. Scripts, bots and tools that use the parameters from before the 2014 change need to be updated. You can [[phab:T280806#7215377|read more]] about this. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.37/wmf.21|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-08-31|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-09-01|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-09-02|en}} ([[mw:MediaWiki 1.37/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * You will be able to read but not edit [[phab:T289660|Commons]] for a few minutes on {{#time:j xg|2021-09-06|en}}. This will happen around [https://zonestamp.toolforge.org/1630818058 05:00 UTC]. This is for database maintenance. * All wikis will be read-only for a few minutes in the week of 13 September. More information will be published in Tech News later. It will also be posted on individual wikis in the coming weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T287539] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/35|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="tech-newsletter-content"/> </div> २१:३२, ३० ऑगस्ट २०२१ (IST) <!-- सदस्य:Trizek (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21954810 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> ==विकिपीडिया:विकी लव्ह्‌ज वुमन दक्षिण आशिया २०२१== [[:विकिपीडिया:विकी लव्ह्‌ज वुमन दक्षिण आशिया २०२१]] स्पर्धेचे आयोजन आजपासून झाले आहे. कृपया याची साईट नोटीस तयार करा, जेणेकरून मराठी विकी सदस्यांचे यावर सहज लक्ष जाईल. धन्यवाद.--[[User:Sandesh9822|'''<span style="background color: black; color: orange">संदेश</span><span style="color: blue"> हिवाळे</span>'''<span style="color: green"></span>]]^{[[User talk:Sandesh9822|<span style="color: maroon">चर्चा</span>]]} २१:५२, १ सप्टेंबर २०२१ (IST) == Wikipedia Page == sir i dont think this page should be deleted. mr.wikipedia.org/wiki/मोहित_चुरीवाल please revert this page back :Hi, please explain me why this article meets our notability guidelines?. --[[सदस्य:Tiven2240|Tiven2240]] ([[सदस्य चर्चा:Tiven2240|चर्चा]]) ०८:१४, ५ सप्टेंबर २०२१ (IST) == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/36|Tech News: 2021-36]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="tech-newsletter-content"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/36|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The wikis that have [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Feature_summary|Growth features]] deployed have been part of A/B testing since deployment, in which some newcomers did not receive the new features. Now, all of the newcomers on 21 of the smallest of those wikis will be receiving the features. [https://phabricator.wikimedia.org/T289786] '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week. '''Future changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] In 2017, the provided jQuery library was upgraded from version 1 to 3, with a compatibility layer. The migration will soon finish, to make the site load faster for everyone. If you maintain a gadget or user script, check if you have any JQMIGRATE errors and fix them, or they will break. [https://phabricator.wikimedia.org/T280944][https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/6Z2BVLOBBEC2QP4VV4KOOVQVE52P3HOP/] * Last year, the Portuguese Wikipedia community embarked on an experiment to make log-in compulsory for editing.  The [[m:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation/Impact report for Login Required Experiment on Portuguese Wikipedia|impact report of this trial]] is ready. Moving forward, the Anti-Harassment Tools team is looking for projects that are willing to experiment with restricting IP editing on their wiki for a short-term experiment. [[m:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation/Login Required Experiment|Learn more]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/36|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="tech-newsletter-content"/> </div> २०:५०, ६ सप्टेंबर २०२१ (IST) <!-- सदस्य:Trizek (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21981010 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/37|Tech News: 2021-37]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="tech-newsletter-content"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/37|Translations]] are available. '''Recent changes''' * 45 new Wikipedias now have access to the [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Feature summary|Growth features]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T289680] * [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Deployment table|A majority of Wikipedias]] now have access to the Growth features. The Growth team [[mw:Special:MyLanguage/Growth/FAQ|has published an FAQ page]] about the features. This translatable FAQ covers the description of the features, how to use them, how to change the configuration, and more. '''Problems''' * [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|All wikis will be read-only]] for a few minutes on 14 September. This is planned at [https://zonestamp.toolforge.org/1631628002 14:00 UTC]. [https://phabricator.wikimedia.org/T287539] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.37/wmf.23|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-09-14|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-09-15|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-09-16|en}} ([[mw:MediaWiki 1.37/Roadmap|calendar]]). * Starting this week, Wikipedia in Italian will receive weekly software updates on Wednesdays. It used to receive the updates on Thursdays. Due to this change, bugs will be noticed and fixed sooner. [https://phabricator.wikimedia.org/T286664] * You can add language links in the sidebar in [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements|the new Vector skin]] again. You do this by connecting the page to a Wikidata item. The new Vector skin has moved the language links but the new language selector cannot add language links yet. [https://phabricator.wikimedia.org/T287206] * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:SyntaxHighlight|syntax highlight]] tool marks up code with different colours. It now can highlight 23 new code languages. Additionally, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>golang</code></bdi> can now be used as an alias for the [[d:Q37227|Go programming language]], and a special <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>output</code></bdi> mode has been added to show a program's output. [https://phabricator.wikimedia.org/T280117][https://gerrit.wikimedia.org/r/c/mediawiki/extensions/SyntaxHighlight_GeSHi/+/715277/] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/37|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="tech-newsletter-content"/> </div> २१:०६, १३ सप्टेंबर २०२१ (IST) <!-- सदस्य:Trizek (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22009517 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == विकी लव्हज् वुमन २०२१ == [[File:Wiki Loves Women South Asia-mr.png|right|frameless]] प्रिय विकिसदस्य, '''[[विकिपीडिया:विकी लव्ह्‌ज वुमन दक्षिण आशिया २०२१|विकी लव्हज् वुमन दक्षिण आशिया]]''' ही विकीमेडियन्स द्वारा स्थापन केलेली एक वार्षिक स्पर्धा आहे. हा आंतरराष्ट्रीय विकी लव्हज् वुमन स्पर्धेचा एक भाग आहे. हे मुख्यत्वे महिला आणि महिला संबंधित विषयांवरील लेखांवर लक्ष केंद्रित करते. अनेक आशियाई व भारतीय विकिपीडिया समुदायांनी यात भाग घेतला आहे. आणि आमची अशी इच्छा आहे की आपण मराठी विकिपीडियावर आपले योगदान द्यावे. प्रकल्प पृष्ठ [[विकिपीडिया:विकी लव्ह्‌ज वुमन दक्षिण आशिया २०२१|येथे]] उपलब्ध आहे. आपण ही स्पर्धा जिंकल्यास आपण '''पोस्टकार्ड, बार्नस्टार, तसेच $१२ USD ते $२५० USD पर्यंतचे बक्षीस''' आमच्याकडून जिंकू शकता. अधिक माहितीसाठी प्रकल्प पृष्ठ तपासा. [[विकिपीडिया:विकी लव्ह्‌ज वुमन दक्षिण आशिया २०२१/ नोंदणी|येथे]] आपली नोंदणी करा. आणि [https://fountain.toolforge.org/editathons/wlwsa2021-mr हा दुवा] वापरून आपला लेख सादर करा. जर तुम्हाला कोणत्या मदतीची आवश्यकता असेल तर स्थानिक आयोजक [[सदस्य:Sandesh9822|संदेश हिवाळे]] किंवा [[सदस्य:Rockpeterson|Rockpeterson]] यांना संपर्क करावा. धन्यवाद. --[[सदस्य:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[सदस्य चर्चा:MediaWiki message delivery|चर्चा]]) ११:००, १६ सप्टेंबर २०२१ (IST) <!-- सदस्य:Tiven2240@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/wlw&oldid=22025036 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/38|Tech News: 2021-38]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="tech-newsletter-content"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/38|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Growth features are now deployed to almost all Wikipedias. [[phab:T290582|For the majority of small Wikipedias]], the features are only available for experienced users, to [[mw:Special:MyLanguage/Growth/FAQ#enable|test the features]] and [[mw:Special:MyLanguage/Growth/FAQ#config|configure them]]. Features will be available for newcomers starting on 20 September 2021. * MediaWiki had a feature that would highlight local links to short articles in a different style. Each user could pick the size at which "stubs" would be highlighted. This feature was very bad for performance, and following a consultation, has been removed. [https://phabricator.wikimedia.org/T284917] * A technical change was made to the MonoBook skin to allow for easier maintenance and upkeep. This has resulted in some minor changes to HTML that make MonoBook's HTML consistent with other skins. Efforts have been made to minimize the impact on editors, but please ping [[m:User:Jon (WMF)|Jon (WMF)]] on wiki or in [[phab:T290888|phabricator]] if any problems are reported. '''Problems''' * There was a problem with search last week. Many search requests did not work for 2 hours because of an accidental restart of the search servers. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Incident_documentation/2021-09-13_cirrussearch_restart] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.1|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-09-21|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-09-22|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-09-23|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The [[s:Special:ApiHelp/query+proofreadinfo|meta=proofreadpage API]] has changed. The <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>piprop</nowiki></code></bdi> parameter has been renamed to <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>prpiprop</nowiki></code></bdi>. API users should update their code to avoid unrecognized parameter warnings. Pywikibot users should upgrade to 6.6.0. [https://phabricator.wikimedia.org/T290585] '''Future changes''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools#Replying|Reply tool]] will be deployed to the remaining wikis in the coming weeks. It is currently part of "{{int:discussiontools-preference-label}}" in [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|Beta features]] at most wikis. You will be able to turn it off in [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing-discussion|Editing Preferences]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T262331] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The [[mw:MediaWiki_1.37/Deprecation_of_legacy_API_token_parameters|previously announced]] change to how you obtain tokens from the API has been delayed to September 21 because of an incompatibility with Pywikibot. Bot operators using Pywikibot can follow [[phab:T291202|T291202]] for progress on a fix, and should plan to upgrade to 6.6.1 when it is released. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/38|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="tech-newsletter-content"/> </div> ००:०३, २१ सप्टेंबर २०२१ (IST) <!-- सदस्य:Johan (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22043415 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/39|Tech News: 2021-39]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2021-W39"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/39|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[w:en:IOS|iOS 15]] has a new function called [https://support.apple.com/en-us/HT212614 Private Relay] (Apple website). This can hide the user's IP when they use [[w:en:Safari (software)|Safari]] browser. This is like using a [[w:en:Virtual private network|VPN]] in that we see another IP address instead. It is opt-in and only for those who pay extra for [[w:en:ICloud|iCloud]]. It will come to Safari users on [[:w:en:OSX|OSX]] later. There is a [[phab:T289795|technical discussion]] about what this means for the Wikimedia wikis. '''Problems''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] Some gadgets and user-scripts add items to the [[m:Customization:Explaining_skins#Portlets|portlets]] (article tools) part of the skin. A recent change to the HTML may have made those links a different font-size. This can be fixed by adding the CSS class <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>.vector-menu-dropdown-noicon</code></bdi>. [https://phabricator.wikimedia.org/T291438] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.2|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-09-28|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-09-29|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-09-30|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]). * The [[mw:Special:MyLanguage/Onboarding_new_Wikipedians#New_experience|GettingStarted extension]] was built in 2013, and provides an onboarding process for new account holders in a few versions of Wikipedia. However, the recently developed [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Feature_summary|Growth features]] provide a better onboarding experience. Since the vast majority of Wikipedias now have access to the Growth features, GettingStarted will be deactivated starting on 4 October. [https://phabricator.wikimedia.org/T235752] * A small number of users will not be able to connect to the Wikimedia wikis after 30 September. This is because an old [[:w:en:root certificate|root certificate]] will no longer work. They will also have problems with many other websites. Users who have updated their software in the last five years are unlikely to have problems. Users in Europe, Africa and Asia are less likely to have immediate problems even if their software is too old. You can [[m:Special:MyLanguage/HTTPS/2021 Let's Encrypt root expiry|read more]]. * You can [[mw:Special:MyLanguage/Help:Notifications|receive notifications]] when someone leaves a comment on user talk page or mentions you in a talk page comment. Clicking the notification link will now bring you to the comment and highlight it. Previously, doing so brought you to the top of the section that contained the comment. You can find [[phab:T282029|more information in T282029.]] '''Future changes''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools#Replying|Reply tool]] will be deployed to the remaining wikis in the coming weeks. It is currently part of "{{int:discussiontools-preference-label}}" in [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|Beta features]] at most wikis. You will be able to turn it off in [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing-discussion|Editing Preferences]]. [[phab:T288485|See the list of wikis.]] [https://phabricator.wikimedia.org/T262331] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/39|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2021-W39"/> </div> ०३:५४, २८ सप्टेंबर २०२१ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22077885 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == Mahatma Gandhi 2021 edit-a-thon to celebrate Mahatma Gandhi's birth anniversary == [[File:Mahatma Gandhi 2021 edit-a-thon poster 2nd.pdf|thumb|100px|right|Mahatma Gandhi 2021 edit-a-thon]] Dear Wikimedian, Hope you are doing well. Glad to inform you that A2K is going to conduct a mini edit-a-thon to celebrate Mahatma Gandhi's birth anniversary. It is the second iteration of Mahatma Gandhi mini edit-a-thon. The edit-a-thon will be on the same dates 2nd and 3rd October (Weekend). During the last iteration, we had created or developed or uploaded content related to Mahatma Gandhi. This time, we will create or develop content about Mahatma Gandhi and any article directly related to the Indian Independence movement. The list of articles is given on the [[:m: Mahatma Gandhi 2021 edit-a-thon|event page]]. Feel free to add more relevant articles to the list. The event is not restricted to any single Wikimedia project. For more information, you can visit the event page and if you have any questions or doubts email me at nitesh@cis-india.org. Thank you [[सदस्य:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[सदस्य चर्चा:MediaWiki message delivery|चर्चा]]) २३:०३, २८ सप्टेंबर २०२१ (IST) <!-- सदस्य:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_(CIS-A2K)/Mini_edit-a-thon_Participants&oldid=21886141 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == Request == Hi, please block: [[User:2409:4042:4E13:8CAC:0:0:22CA:FC05]]: spam. Thanks,--[[सदस्य:Mtarch11|Mtarch11]] ([[सदस्य चर्चा:Mtarch11|चर्चा]]) १०:५६, २ ऑक्टोबर २०२१ (IST) :{{Done}}--[[सदस्य:Tiven2240|Tiven2240]] ([[सदस्य चर्चा:Tiven2240|चर्चा]]) ११:१५, २ ऑक्टोबर २०२१ (IST) == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/40|Tech News: 2021-40]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="tech-newsletter-content"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/40|Translations]] are available. '''Recent changes''' * A more efficient way of sending changes from Wikidata to Wikimedia wikis that show them has been enabled for the following 10 wikis: mediawiki.org, the Italian, Catalan, Hebrew and Vietnamese Wikipedias, French Wikisource, and English Wikivoygage, Wikibooks, Wiktionary and Wikinews. If you notice anything strange about how changes from Wikidata appear in recent changes or your watchlist on those wikis you can [[phab:T48643|let the developers know]]. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.3|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-10-05|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-10-06|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-10-07|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] Some gadgets and bots that use the API to read the AbuseFilter log might break. The <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>hidden</code></bdi> property will no longer say an entry is <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>implicit</code></bdi> for unsuppressed log entries about suppressed edits. If your bot needs to know this, do a separate revision query. Additionally, the property will have the value <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>false</code></bdi> for visible entries; previously, it wasn't included in the response. [https://phabricator.wikimedia.org/T291718] * A more efficient way of sending changes from Wikidata to Wikimedia wikis that show them will be enabled for ''all production wikis''. If you notice anything strange about how changes from Wikidata appear in recent changes or your watchlist you can [[phab:T48643|let the developers know]]. '''Future changes''' * You can soon get cross-wiki notifications in the [[mw:Wikimedia Apps/Team/iOS|iOS Wikipedia app]]. You can also get notifications as push notifications. More notification updates will follow in later versions. [https://www.mediawiki.org/wiki/Wikimedia_Apps/Team/iOS/Notifications#September_2021_update] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The JavaScript variables <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>wgExtraSignatureNamespaces</code></bdi>, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>wgLegalTitleChars</code></bdi>, and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>wgIllegalFileChars</code></bdi> will soon be removed from <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>[[mw:Special:MyLanguage/Manual:Interface/JavaScript#mw.config|mw.config]]</code></bdi>. These are not part of the "stable" variables available for use in wiki JavaScript. [https://phabricator.wikimedia.org/T292011] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The JavaScript variables <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>wgCookiePrefix</code></bdi>, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>wgCookieDomain</code></bdi>, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>wgCookiePath</code></bdi>, and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>wgCookieExpiration</code></bdi> will soon be removed from mw.config. Scripts should instead use <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>mw.cookie</code></bdi> from the "<bdi lang="zxx" dir="ltr">[[mw:ResourceLoader/Core_modules#mediawiki.cookie|mediawiki.cookie]]</bdi>" module. [https://phabricator.wikimedia.org/T291760] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/40|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="tech-newsletter-content"/> </div> २२:०३, ४ ऑक्टोबर २०२१ (IST) <!-- सदस्य:Johan (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22101208 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == तुषार रायते या लेखासंदर्भात == नमस्कार आपण कालच नवीन लिहिण्यात आलेला लेख तुषार रायते हा काढण्यात आला त्याचे कारण समजू शकेल का ? तसेच येथे नवीन सदस्य असल्यामुळे त्यामध्ये अचूक बदल करून कशा पद्धतीने त्याला पुन्हा स्थापित करण्यात येईल कळू शकेल का ? जेणेकरून मला अजून काही लेख लिहिण्यात मदत होईल == Wikipedia Asian Month 2021 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Hi [[m:Wikipedia Asian Month|Wikipedia Asian Month]] organizers and participants! Hope you are all doing well! Now is the time to sign up for [[Wikipedia Asian Month 2021]], which will take place in this November. '''For organizers:''' Here are the [[m:Wikipedia Asian Month 2021/Rules|basic guidance and regulations]] for organizers. Please remember to: # use '''[https://fountain.toolforge.org/editathons/ Fountain tool]''' (you can find the [[m:Wikipedia Asian Month/Fountain tool|usage guidance]] easily on meta page), or else you and your participants' will not be able to receive the prize from Wikipedia Asian Month team. # Add your language projects and organizer list to the [[m:Template:Wikipedia Asian Month 2021 Communities and Organizers|meta page]] before '''October 29th, 2021'''. # Inform your community members Wikipedia Asian Month 2021 is coming soon!!! # If you want Wikipedia Asian Month team to share your event information on [https://www.facebook.com/wikiasianmonth Facebook] / [https://twitter.com/wikiasianmonth Twitter], or you want to share your Wikipedia Asian Month experience / achievements on [https://asianmonth.wiki/ our blog], feel free to send an email to [mailto:info@asianmonth.wiki info@asianmonth.wiki] or PM us via Facebook. If you want to hold a thematic event that is related to Wikipedia Asian Month, a.k.a. [[m:Wikipedia Asian Month 2021/Events|Wikipedia Asian Month sub-contest]]. The process is the same as the language one. '''For participants:''' Here are the [[m:Wikipedia Asian Month 2021/Rules#How to Participate in Contest?|event regulations]] and [[m:Wikipedia Asian Month 2021/FAQ|Q&A information]]. Just join us! Let's edit articles and win the prizes! '''Here are some updates from Wikipedia Asian Month team:''' # Due to the [[m:COVID-19|COVID-19]] pandemic, this year we hope all the Edit-a-thons are online not physical ones. # The international postal systems are not stable enough at the moment, Wikipedia Asian Month team have decided to send all the qualified participants/ organizers extra digital postcards/ certifications. (You will still get the paper ones!) # Our team has created a [[m:Wikipedia Asian Month 2021/Postcards and Certification|meta page]] so that everyone tracking the progress and the delivery status. If you have any suggestions or thoughts, feel free to reach out the Wikipedia Asian Month team via emailing '''[Mailto:info@asianmonth.wiki info@asianmonth.wiki]''' or discuss on the meta talk page. If it's urgent, please contact the leader directly ('''[Mailto:&#x20;Jamie@asianmonth.wiki jamie@asianmonth.wiki]'''). Hope you all have fun in Wikipedia Asian Month 2021 Sincerely yours, [[m:Wikipedia Asian Month 2021/Team#International Team|Wikipedia Asian Month International Team]], 2021.10 </div> <!-- सदस्य:Reke@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikipedia_Asian_Month_Organisers&oldid=20538644 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/41|Tech News: 2021-41]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2021-W41"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/41|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.4|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-10-12|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-10-13|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-10-14|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]). * The [[mw:Manual:Table_of_contents#Auto-numbering|"auto-number headings" preference]] is being removed. You can read [[phab:T284921]] for the reasons and discussion. This change was [[m:Tech/News/2021/26|previously]] announced. [[mw:Snippets/Auto-number_headings|A JavaScript snippet]] is available which can be used to create a Gadget on wikis that still want to support auto-numbering. '''Meetings''' * You can join a meeting about the [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements|Desktop Improvements]]. A demonstration version of the [[mw:Reading/Web/Desktop Improvements/Features/Sticky Header|newest feature]] will be shown. The event will take place on Tuesday, 12 October at 16:00 UTC. [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Updates/Talk to Web/12-10-2021|See how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/41|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2021-W41"/> </div> २१:०१, ११ ऑक्टोबर २०२१ (IST) <!-- सदस्य:Trizek (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22152137 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/42|Tech News: 2021-42]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2021-W42"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/42|Translations]] are available. '''Recent changes''' *[[m:Toolhub|Toolhub]] is a catalogue to make it easier to find software tools that can be used for working on the Wikimedia projects. You can [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/LF4SSR4QRCKV6NPRFGUAQWUFQISVIPTS/ read more]. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.5|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-10-19|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-10-20|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-10-21|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * The developers of the [[mw:Wikimedia Apps/Team/Android|Wikipedia Android app]] are working on [[mw:Wikimedia Apps/Team/Android/Communication|communication in the app]]. You can now answer questions in [[mw:Wikimedia Apps/Team/Android/Communication/UsertestingOctober2021|survey]] to help the development. * 3–5% of editors may be blocked in the next few months. This is because of a new service in Safari, which is similar to a [[w:en:Proxy server|proxy]] or a [[w:en:VPN|VPN]]. It is called iCloud Private Relay. There is a [[m:Special:MyLanguage/Apple iCloud Private Relay|discussion about this]] on Meta. The goal is to learn what iCloud Private Relay could mean for the communities. * [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Enterprise|Wikimedia Enterprise]] is a new [[w:en:API|API]] for those who use a lot of information from the Wikimedia projects on other sites. It is a way to get big commercial users to pay for the data. There will soon be a copy of the Wikimedia Enterprise dataset. You can [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-ambassadors@lists.wikimedia.org/message/B2AX6PWH5MBKB4L63NFZY3ADBQG7MSBA/ read more]. You can also ask the team questions [https://wikimedia.zoom.us/j/88994018553 on Zoom] on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=15&min=00&sec=0&day=22&month=10&year=2021 22 October 15:00 UTC]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/42|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2021-W42"/> </div> ०२:२४, १९ ऑक्टोबर २०२१ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22176877 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/43|Tech News: 2021-43]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2021-W43"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/43|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The [[m:Special:MyLanguage/Coolest_Tool_Award|Coolest Tool Award 2021]] is looking for nominations. You can recommend tools until 27 October. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.6|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-10-26|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-10-27|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-10-28|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' *[[m:Special:MyLanguage/Help:Diff|Diff pages]] will have an improved copy and pasting experience. [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2021/Copy paste diffs|The changes]] will allow the text in the diff for before and after to be treated as separate columns and will remove any unwanted syntax. [https://phabricator.wikimedia.org/T192526] * The version of the [[w:en:Liberation fonts|Liberation fonts]] used in SVG files will be upgraded. Only new thumbnails will be affected. Liberation Sans Narrow will not change. [https://phabricator.wikimedia.org/T253600] '''Meetings''' * You can join a meeting about the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey|Community Wishlist Survey]]. News about the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2021/Warn when linking to disambiguation pages|disambiguation]] and the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2021/Real Time Preview for Wikitext|real-time preview]] wishes will be shown. The event will take place on Wednesday, 27 October at 14:30 UTC. [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey/Updates/Talk to Us|See how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/43|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2021-W43"/> </div> ०१:३८, २६ ऑक्टोबर २०२१ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22232718 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/44|Tech News: 2021-44]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2021-W44"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/44|Translations]] are available. '''Recent changes''' * There is a limit on the amount of emails a user can send each day. This limit is now global instead of per-wiki. This change is to prevent abuse. [https://phabricator.wikimedia.org/T293866] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.7|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-11-02|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-11-03|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-11-04|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/44|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2021-W44"/> </div> ०१:५८, २ नोव्हेंबर २०२१ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22269406 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == संग्राम देशमुख यांचे पृष्ठ dlt केल्याबद्दल.... == नमस्कार मी संग्राम देशमुख यांची माहिती अपलोड केली होती ती आपण का dlt केली हे मला कळेल का? संग्राम देशमुख हे राजकीय व्यक्तिमत्त्व असले तरी पश्चिम महाराष्ट्रात त्यांनी केलेले योगदान भरपूर आहे. अशी माणसे प्रसिद्धी परामुख असल्याने त्यांच्याबद्द्द्ल विकिपिडीयावर लेखन करून त्यांचे कार्य समाजासमोर आणावे या हेतूने मी लेखन करत होतो. आपण ते पान dlt का केले याबद्दल मला माहिती द्यावी. काम चालू असा साचा लावला असून देखील आपण ते dlt केलेत हे कॅयोग्य वाटते. आपण नक्की उत्तर द्याल अशी अपेक्षा आहे. == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/45|Tech News: 2021-45]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2021-W45"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/45|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Mobile IP editors are now able to receive warning notices indicating they have a talk page message on the mobile website (similar to the orange banners available on desktop). These notices will be displayed on every page outside of the main namespace and every time the user attempts to edit. The notice on desktop now has a slightly different colour. [https://phabricator.wikimedia.org/T284642][https://phabricator.wikimedia.org/T278105] '''Changes later this week''' * [[phab:T294321|Wikidata will be read-only]] for a few minutes on 11 November. This will happen around [https://zonestamp.toolforge.org/1636610400 06:00 UTC]. This is for database maintenance. [https://phabricator.wikimedia.org/T294321] * There is no new MediaWiki version this week. '''Future changes''' * In the future, unregistered editors will be given an identity that is not their [[:w:en:IP address|IP address]]. This is for legal reasons. A new user right will let editors who need to know the IPs of unregistered accounts to fight vandalism, spam, and harassment, see the IP. You can read the [[m:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation#IP Masking Implementation Approaches (FAQ)|suggestions for how that identity could work]] and [[m:Talk:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation|discuss on the talk page]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/45|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2021-W45"/> </div> ०२:०७, ९ नोव्हेंबर २०२१ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22311003 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/46|Tech News: 2021-46]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2021-W46"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/46|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Most [[c:Special:MyLanguage/Commons:Maximum_file_size#MAXTHUMB|large file uploads]] errors that had messages like "<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>stashfailed</code></bdi>" or "<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>DBQueryError</code></bdi>" have now been fixed. An [[wikitech:Incident documentation/2021-11-04 large file upload timeouts|incident report]] is available. '''Problems''' * Sometimes, edits made on iOS using the visual editor save groups of numbers as telephone number links, because of a feature in the operating system. This problem is under investigation. [https://phabricator.wikimedia.org/T116525] * There was a problem with search last week. Many search requests did not work for 2 hours because of a configuration error. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Incident_documentation/2021-11-10_cirrussearch_commonsfile_outage] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.9|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-11-16|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-11-17|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-11-18|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/46|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2021-W46"/> </div> ०३:३७, १६ नोव्हेंबर २०२१ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22338097 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == ''WLWSA-2021 Newsletter #6 (Request to provide information)'' == <div style="background-color:#FAC1D4; padding:10px"> <span style="font-size:200%;">'''Wiki Loves Women South Asia 2021'''</span> <br/>'''September 1 - September 30, 2021''' <span style="font-size:120%; float:right;">[[metawiki:Wiki Loves Women South Asia 2021|<span style="font-size:10px;color:red">''view details!''</span>]]</span> </div> <div style="background-color:#FFE7EF; padding:10px; font-size:1.1em;">[[File:Wiki_Loves_Women_South_Asia.svg|right|frameless]]Thank you for participating in the Wiki Loves Women South Asia 2021 contest. Please fill out <span class="plainlinks">[https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSc7asgxGgxH_6Y_Aqy9WnrfXlsiU9fLUV_sF7dL5OyjkDQ3Aw/viewform?usp=sf_link '''this form''']</span> and help us to complete the next steps including awarding prizes and certificates. <small>If you have any questions, feel free to reach out the organizing team via emailing [[metawiki:Special:EmailUser/Hirok_Raja|@here]] or discuss on [[metawiki:Talk:Wiki Loves Women South Asia 2021|the Meta-wiki talk page]]</small> ''Regards,'' <br/>[[metawiki:Wiki Loves Women South Asia 2021|'''''Wiki Loves Women Team''''']] <br/>१२:४४, १७ नोव्हेंबर २०२१ (IST) <!-- sent by [[User:Hirok Raja|Hirok Raja]] --> </div> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/47|Tech News: 2021-47]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2021-W47"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/47|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week. *The template dialog in VisualEditor and in the [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|new wikitext mode]] Beta feature will be [[m:WMDE Technical Wishes/VisualEditor template dialog improvements|heavily improved]] on [[phab:T286992|a few wikis]]. Your [[m:Talk:WMDE Technical Wishes/VisualEditor template dialog improvements|feedback is welcome]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/47|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2021-W47"/> </div> ०१:३३, २३ नोव्हेंबर २०२१ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22366010 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/48|Tech News: 2021-48]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2021-W48"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/48|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.11|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-11-30|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-12-01|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-12-02|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/48|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2021-W48"/> </div> ०२:४५, ३० नोव्हेंबर २०२१ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22375666 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/49|Tech News: 2021-49]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2021-W49"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/49|Translations]] are available. '''Problems''' * MediaWiki 1.38-wmf.11 was scheduled to be deployed on some wikis last week. The deployment was delayed because of unexpected problems. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.12|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-12-07|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-12-08|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-12-09|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]). * At all Wikipedias, a Mentor Dashboard is now available at <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>Special:MentorDashboard</nowiki></code></bdi>. It allows registered mentors, who take care of newcomers' first steps, to monitor their assigned newcomers' activity. It is part of the [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Feature summary|Growth features]]. You can learn more about [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Communities/How_to_configure_the_mentors%27_list|activating the mentor list]] on your wiki and about [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Mentor dashboard|the mentor dashboard project]]. * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The predecessor to the current [[mw:API|MediaWiki Action API]] (which was created in 2008), <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>action=ajax</nowiki></code></bdi>, will be removed this week. Any scripts or bots using it will need to switch to the corresponding API module. [https://phabricator.wikimedia.org/T42786] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] An old ResourceLoader module, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>jquery.jStorage</nowiki></code></bdi>, which was deprecated in 2016, will be removed this week. Any scripts or bots using it will need to switch to <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>mediawiki.storage</nowiki></code></bdi> instead. [https://phabricator.wikimedia.org/T143034] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/49|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2021-W49"/> </div> ०३:२९, ७ डिसेंबर २०२१ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22413926 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/50|Tech News: 2021-50]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2021-W50"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/50|Translations]] are available. '''Recent changes''' * There are now default [[m:Special:MyLanguage/Help:Namespace#Other_namespace_aliases|short aliases]] for the "Project:" namespace on most wikis. E.g. On Wikibooks wikis, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>[[WB:]]</nowiki></code></bdi> will go to the local language default for the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>[[Project:]]</nowiki></code></bdi> namespace. This change is intended to help the smaller communities have easy access to this feature. Additional local aliases can still be requested via [[m:Special:MyLanguage/Requesting wiki configuration changes|the usual process]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T293839] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.13|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-12-14|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-12-15|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-12-16|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/50|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2021-W50"/> </div> ०३:५८, १४ डिसेंबर २०२१ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22441074 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/51|Tech News: 2021-51]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2021-W51"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/51|Translations]] are available. '''Tech News''' * Because of the [[w:en:Christmas and holiday season|holidays]] the next issue of Tech News will be sent out on 10 January 2022. '''Recent changes''' * Queries made by the DynamicPageList extension (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki><DynamicPageList></nowiki></code></bdi>) are now only allowed to run for 10 seconds and error if they take longer. This is in response to multiple outages where long-running queries caused an outage on all wikis. [https://phabricator.wikimedia.org/T287380#7575719] '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week or next week. '''Future changes''' * The developers of the Wikipedia iOS app are looking for testers who edit in multiple languages. You can [[mw:Wikimedia Apps/Team/iOS/202112 testing|read more and let them know if you are interested]]. * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The Wikimedia [[wikitech:Portal:Cloud VPS|Cloud VPS]] hosts technical projects for the Wikimedia movement. Developers need to [[wikitech:News/Cloud VPS 2021 Purge|claim projects]] they use. This is because old and unused projects are removed once a year. Unclaimed projects can be shut down from February. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/2B7KYL5VLQNHGQQHMYLW7KTUKXKAYY3T/] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/51|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2021-W51"/> </div> ०३:३६, २१ डिसेंबर २०२१ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22465395 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == How we will see unregistered users == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin=content/> Hi! You get this message because you are an admin on a Wikimedia wiki. When someone edits a Wikimedia wiki without being logged in today, we show their IP address. As you may already know, we will not be able to do this in the future. This is a decision by the Wikimedia Foundation Legal department, because norms and regulations for privacy online have changed. Instead of the IP we will show a masked identity. You as an admin '''will still be able to access the IP'''. There will also be a new user right for those who need to see the full IPs of unregistered users to fight vandalism, harassment and spam without being admins. Patrollers will also see part of the IP even without this user right. We are also working on [[m:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation/Improving tools|better tools]] to help. If you have not seen it before, you can [[m:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation|read more on Meta]]. If you want to make sure you don’t miss technical changes on the Wikimedia wikis, you can [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|subscribe]] to [[m:Tech/News|the weekly technical newsletter]]. We have [[m:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation#IP Masking Implementation Approaches (FAQ)|two suggested ways]] this identity could work. '''We would appreciate your feedback''' on which way you think would work best for you and your wiki, now and in the future. You can [[m:Talk:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation|let us know on the talk page]]. You can write in your language. The suggestions were posted in October and we will decide after 17 January. Thank you. /[[m:User:Johan (WMF)|Johan (WMF)]]<section end=content/> </div> २३:४८, ४ जानेवारी २०२२ (IST) <!-- सदस्य:Johan (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Target_lists/Admins2022(5)&oldid=22532651 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/02|Tech News: 2022-02]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W02"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/02|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] A <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>oauth_consumer</code></bdi> variable has been added to the [[mw:Special:MyLanguage/AbuseFilter|AbuseFilter]] to enable identifying changes made by specific tools. [https://phabricator.wikimedia.org/T298281] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] Gadgets are [[mw:Special:MyLanguage/ResourceLoader/Migration_guide_(users)#Package_Gadgets|now able to directly include JSON pages]]. This means some gadgets can now be configured by administrators without needing the interface administrator permission, such as with the Geonotice gadget. [https://phabricator.wikimedia.org/T198758] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] Gadgets [[mw:Extension:Gadgets#Options|can now specify page actions]] on which they are available. For example, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>|actions=edit,history</code></bdi> will load a gadget only while editing and on history pages. [https://phabricator.wikimedia.org/T63007] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] Gadgets can now be loaded on demand with the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>withgadget</code></bdi> URL parameter. This can be used to replace [[mw:Special:MyLanguage/Snippets/Load JS and CSS by URL|an earlier snippet]] that typically looks like <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>withJS</code></bdi> or <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>withCSS</code></bdi>. [https://phabricator.wikimedia.org/T29766] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] At wikis where [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Communities/How to configure the mentors' list|the Mentorship system is configured]], you can now use the Action API to get a list of a [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Mentor_dashboard|mentor's]] mentees. [https://phabricator.wikimedia.org/T291966] * The heading on the main page can now be configured using <span class="mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">[[MediaWiki:Mainpage-title-loggedin]]</span> for logged-in users and <span class="mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">[[MediaWiki:Mainpage-title]]</span> for logged-out users. Any CSS that was previously used to hide the heading should be removed. [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Small_wiki_toolkits/Starter_kit/Main_page_customization#hide-heading] [https://phabricator.wikimedia.org/T298715] * Four special pages (and their API counterparts) now have a maximum database query execution time of 30 seconds. These special pages are: RecentChanges, Watchlist, Contributions, and Log. This change will help with site performance and stability. You can read [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/IPJNO75HYAQWIGTHI5LJHTDVLVOC4LJP/ more details about this change] including some possible solutions if this affects your workflows. [https://phabricator.wikimedia.org/T297708] * The [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Features/Sticky Header|sticky header]] has been deployed for 50% of logged-in users on [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Frequently asked questions#pilot-wikis|more than 10 wikis]]. This is part of the [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements|Desktop Improvements]]. See [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Participate|how to take part in the project]]. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.17|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-01-11|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-01-12|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-01-13|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]). '''Events''' * [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2022|Community Wishlist Survey 2022]] begins. All contributors to the Wikimedia projects can propose for tools and platform improvements. The proposal phase takes place from {{#time:j xg|2022-01-10|en}} 18:00 UTC to {{#time:j xg|2022-01-23|en}} 18:00 UTC. [[m:Special:MyLanguage/Community_Wishlist_Survey/FAQ|Learn more]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/02|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W02"/> </div> ०६:५४, ११ जानेवारी २०२२ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22562156 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/03|Tech News: 2022-03]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W03"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/03|Translations]] are available. '''Recent changes''' * When using [[mw:Special:MyLanguage/Extension:WikiEditor|WikiEditor]] (also known as the 2010 wikitext editor), people will now see a warning if they link to disambiguation pages. If you click "{{int:Disambiguator-review-link}}" in the warning, it will ask you to correct the link to a more specific term. You can [[m:Community Wishlist Survey 2021/Warn when linking to disambiguation pages#Jan 12, 2021: Turning on the changes for all Wikis|read more information]] about this completed 2021 Community Wishlist item. * You can [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools#subscribe|automatically subscribe to all of the talk page discussions]] that you start or comment in using [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Feature summary|DiscussionTools]]. You will receive [[mw:Special:MyLanguage/Notifications|notifications]] when another editor replies. This is available at most wikis. Go to your [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing-discussion|Preferences]] and turn on "{{int:discussiontools-preference-autotopicsub}}". [https://phabricator.wikimedia.org/T263819] * When asked to create a new page or talk page section, input fields can be [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Creating_pages_with_preloaded_text|"preloaded" with some text]]. This feature is now limited to wikitext pages. This is so users can't be tricked into making malicious edits. There is a discussion about [[phab:T297725|if this feature should be re-enabled]] for some content types. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.18|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-01-18|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-01-19|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-01-20|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]). '''Events''' * [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2022|Community Wishlist Survey 2022]] continues. All contributors to the Wikimedia projects can propose for tools and platform improvements. The proposal phase takes place from {{#time:j xg|2022-01-10|en}} 18:00 UTC to {{#time:j xg|2022-01-23|en}} 18:00 UTC. [[m:Special:MyLanguage/Community_Wishlist_Survey/FAQ|Learn more]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/03|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W03"/> </div> ०१:२५, १८ जानेवारी २०२२ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22620285 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/04|Tech News: 2022-04]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W04"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/04|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.19|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-01-25|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-01-26|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-01-27|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]). * The following languages can now be used with [[mw:Special:MyLanguage/Extension:SyntaxHighlight|syntax highlighting]]: BDD, Elpi, LilyPond, Maxima, Rita, Savi, Sed, Sophia, Spice, .SRCINFO. * You can now access your watchlist from outside of the user menu in the [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements|new Vector skin]]. The watchlist link appears next to the notification icons if you are at the top of the page. [https://phabricator.wikimedia.org/T289619] '''Events''' * You can see the results of the [[m:Special:MyLanguage/Coolest Tool Award|Coolest Tool Award 2021]] and learn more about 14 tools which were selected this year. * You can [[m:Special:MyLanguage/Community_Wishlist_Survey/Help_us|translate, promote]], or comment on [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2022/Proposals|the proposals]] in the Community Wishlist Survey. Voting will begin on {{#time:j xg|2022-01-28|en}}. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/04|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W04"/> </div> ०३:०८, २५ जानेवारी २०२२ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22644148 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == चर्चा करण्यासाठी वेळ अपेक्षित.... == माननीय महोदय, आपल्याबद्दल माहिती मिळाली, अभिमान वाटला. नव्या पिढीसाठी प्रोत्साहक, प्रेरणादायी व्यक्ती आहात. संपर्क क्रमांक दिल्यास अधिक बोलता येईल. काही विशेष कार्यक्रम ठरवता येईल. धन्यवाद. [[विशेष:योगदान/106.77.29.157|106.77.29.157]] ०९:०२, २५ जानेवारी २०२२ (IST) == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/05|Tech News: 2022-05]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W05"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/05|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] If a gadget should support the new <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>?withgadget</code></bdi> URL parameter that was [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/02|announced]] 3 weeks ago, then it must now also specify <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>supportsUrlLoad</code></bdi> in the gadget definition ([[mw:Special:MyLanguage/Extension:Gadgets#supportsUrlLoad|documentation]]). [https://phabricator.wikimedia.org/T29766] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.20|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-02-01|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-02-02|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-02-03|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * A change that was [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/16|announced]] last year was delayed. It is now ready to move ahead: ** The user group <code>oversight</code> will be renamed <code>suppress</code>. This is for [[phab:T109327|technical reasons]]. This is the technical name. It doesn't affect what you call the editors with this user right on your wiki. This is planned to happen in three weeks. You can comment [[phab:T112147|in Phabricator]] if you have objections. As usual, these labels can be translated on translatewiki ([[phab:T112147|direct links are available]]) or by administrators on your wiki. '''Events''' * You can vote on proposals in the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2022|Community Wishlist Survey]] between 28 January and 11 February. The survey decides what the [[m:Special:MyLanguage/Community Tech|Community Tech team]] will work on. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/05|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W05"/> </div> २३:१२, ३१ जानेवारी २०२२ (IST) <!-- सदस्य:Johan (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22721804 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२२ == प्रिय विकिसदस्य,</br> <b>[[विकिपीडिया:स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२२|स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२२]]</b> ही विकीमेडियन्स द्वारा स्थापन केलेली एक वार्षिक स्पर्धा आहे. विकी लव्हस फॉल्कलोर ची थीम लिंगभेद कमी करणे आणि लोकांवर लक्ष केंद्रित करणे यावर आधारित आहे. अनेक आशियाई व भारतीय विकिपीडिया समुदायांनी यात भाग घेतला आहे आणि आमची अशी इच्छा आहे की आपण मराठी विकिपीडियावर आपले योगदान द्यावे.योगदानाचा मुख्य हेतू लिंग अंतर कमी करण्यात थेट प्रभाव पाडेल.</br> </br> ही स्पर्धा आज <b>२ फेब्रुवारी २०२२</b> रोजी सुरू झाली असून <b>३१ मार्च २०२२</b> रोजी समाप्त होईल. स्पर्धेतील विजेत्याला तयार केलेल्या पृष्ठांच्या संख्येच्या आधारे घोषित केले जाईल, पहिल्या विजेत्याला ३०० USD, द्वितीय विजेत्याला आणि तीसऱ्या विजेत्याला अनुक्रमे २०० USD आणि १०० USD दिले जातील. सहभाग किंवा योगदान करताना येणाऱ्या कोणत्याही समस्यांबाबत कोणत्याही मदतीसाठी, ज्युरी सदस्यांच्या [[सदस्य:Rockpeterson|Rockpeterson]] किंवा [[सदस्य:Sandesh9822|Sandesh9822]] यांच्या चर्चा पानावर संदेश लिहा.</br> </br> कृपया या पृष्ठावरील [[विकिपीडिया:स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२२#नियम|त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२२ ]] सर्व सूचना आणि नियम वाचा. या पेजवरून [[विकिपीडिया:स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२२/ नोंदणी |स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२२/ नोंदणी]] या स्पर्धेत सहभागी व्हा. आपण योगदानामध्ये सहभागी झाल्यास आपल्या मुख्य पृष्ठावर हा [[साचा:स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२२|साचा]] वापरा. येथून [https://fountain.toolforge.org/editathons/fnf2022 हा दुवा] तुम्ही तयार केलेला लेख सादर करावा. [[सदस्य:Rockpeterson|Rockpeterson]] ([[सदस्य चर्चा:Rockpeterson|चर्चा]]) १२:२५, २ फेब्रुवारी २०२२ (IST) == स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२२ == प्रिय विकिसदस्य, '''[[विकिपीडिया:स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२२|स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२२]]''' ही विकीमेडियन्स द्वारा स्थापन केलेली एक वार्षिक स्पर्धा आहे. [[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2022|विकी लव्हस फॉल्कलोर]] ची थीम लिंगभेद कमी करणे आणि लोकांवर लक्ष केंद्रित करणे यावर आधारित आहे. अनेक आशियाई व भारतीय विकिपीडिया समुदायांनी यात भाग घेतला आहे आणि आमची अशी इच्छा आहे की आपण मराठी विकिपीडियावर आपले योगदान द्यावे.योगदानाचा मुख्य हेतू लिंग अंतर कमी करण्यात थेट प्रभाव पाडेल. ही स्पर्धा आज २ फेब्रुवारी २०२२ रोजी सुरू झाली असून ३१ मार्च २०२२ रोजी समाप्त होईल. स्पर्धेतील विजेत्याला तयार केलेल्या पृष्ठांच्या संख्येच्या आधारे घोषित केले जाईल, पहिल्या विजेत्याला ३०० USD, द्वितीय विजेत्याला आणि तीसऱ्या विजेत्याला अनुक्रमे २०० USD आणि १०० USD दिले जातील. सहभाग किंवा योगदान करताना येणाऱ्या कोणत्याही समस्यांबाबत कोणत्याही मदतीसाठी, ज्युरी सदस्यांच्या [[सदस्य:Rockpeterson|Rockpeterson]] किंवा [[सदस्य:Sandesh9822|Sandesh9822]] यांच्या चर्चा पानावर संदेश लिहा. कृपया या पृष्ठावरील [[विकिपीडिया:स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२२#नियम|स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२२]] सर्व सूचना आणि नियम वाचा. या पेजवरून [[विकिपीडिया:स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२२/नोंदणी|स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२२/नोंदणी]] या स्पर्धेत सहभागी व्हा. आपण योगदानामध्ये सहभागी झाल्यास आपल्या मुख्य पृष्ठावर हा [[साचा:स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२२|साचा]] वापरा. येथून [https://fountain.toolforge.org/editathons/fnf2022 हा दुवा] तुम्ही तयार केलेला लेख सादर करावा. --[[सदस्य:Rockpeterson|Rockpeterson]] ([[सदस्य चर्चा:Rockpeterson|चर्चा]]) ११:०१, ३ फेब्रुवारी २०२२ (IST) <!-- सदस्य:Tiven2240@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/wlw&oldid=22748073 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/06|Tech News: 2022-06]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W06"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/06|Translations]] are available. '''Recent changes''' * English Wikipedia recently set up a gadget for dark mode. You can enable it there, or request help from an [[m:Special:MyLanguage/Interface administrators|interface administrator]] to set it up on your wiki ([[w:en:Wikipedia:Dark mode (gadget)|instructions and screenshot]]). * Category counts are sometimes wrong. They will now be completely recounted at the beginning of every month. [https://phabricator.wikimedia.org/T299823] '''Problems''' * A code-change last week to fix a bug with [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Live preview|Live Preview]] may have caused problems with some local gadgets and user-scripts. Any code with skin-specific behaviour for <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>vector</code></bdi> should be updated to also check for <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>vector-2022</code></bdi>. [[phab:T300987|A code-snippet, global search, and example are available]]. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.21|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-02-08|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-02-09|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-02-10|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/06|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W06"/> </div> ०२:४६, ८ फेब्रुवारी २०२२ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22765948 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == Congrats for organizing Feminism and Folklore 2022 now whats next ? == Dear Organizers, Congratulations on successfully organizing [[:m:Feminism and Folklore 2022|Feminism and Folklore 2022]] on your local Wikipedia language. Here are few things that you need to look around during the contest.Make sure that all submissions follow the set of rules as mentioned below and are related to the theme of the project. #The expanded or new article should have a minimum 3000 bytes or 300 words. #The article should not be purely machine translated. #The article should be expanded or created between 1 February and 31 March. #The article should be within theme feminism or folklore.Articles will be accepted if it either belongs to Folklore or Feminism. #No copyright violations and must have proper reference as per Wikipedia notability guidelines. Please refer to the set of rules and guidelines [[:m:Feminism and Folklore 2022|from here]]. During the contest if you face any issue or have queries regarding the project please feel free to reach out on [[:m:Feminism and Folklore 2022/Contact Us|Contact Us]] page. Feminism and Folklore team will be assisting you throughout the contest duration. We thank you for your numerous efforts which you have put in for making this project successful. Best wishes [[User:Rockpeterson|Rockpeterson]] [[सदस्य:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[सदस्य चर्चा:MediaWiki message delivery|चर्चा]]) ११:२२, १२ फेब्रुवारी २०२२ (IST) <!-- सदस्य:Rockpeterson@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Rockpeterson/fnf&oldid=22820293 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/07|Tech News: 2022-07]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W07"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/07|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Purge|Purging]] a category page with fewer than 5,000 members will now recount it completely. This will allow editors to fix incorrect counts when it is wrong. [https://phabricator.wikimedia.org/T85696] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.22|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-02-15|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-02-16|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-02-17|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] In the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:AbuseFilter|AbuseFilter]] extension, the <code dir=ltr>rmspecials()</code> function has been updated so that it does not remove the "space" character. Wikis are advised to wrap all the uses of <code dir=ltr>rmspecials()</code> with <code dir=ltr>rmwhitespace()</code> wherever necessary to keep filters' behavior unchanged. You can use the search function on [[Special:AbuseFilter]] to locate its usage. [https://phabricator.wikimedia.org/T263024] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/07|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W07"/> </div> ००:४९, १५ फेब्रुवारी २०२२ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22821788 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == International Mother Language Day 2022 edit-a-thon == Dear Wikimedian, CIS-A2K announced [[:m:International Mother Language Day 2022 edit-a-thon|International Mother Language Day]] edit-a-thon which is going to take place on 19 & 20 February 2022. The motive of conducting this edit-a-thon is to celebrate International Mother Language Day. This time we will celebrate the day by creating & developing articles on local Wikimedia projects, such as proofreading the content on Wikisource, items that need to be created on Wikidata [edit Labels & Descriptions], some language-related content must be uploaded on Wikimedia Commons and so on. It will be a two-days long edit-a-thon to increase content about languages or related to languages. Anyone can participate in this event and editors can add their names [https://meta.wikimedia.org/wiki/International_Mother_Language_Day_2022_edit-a-thon#Participants here]. Thank you [[सदस्य:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[सदस्य चर्चा:MediaWiki message delivery|चर्चा]]) १८:४३, १५ फेब्रुवारी २०२२ (IST) <small> On behalf of [[User:Nitesh (CIS-A2K)]]</small> <!-- सदस्य:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_(CIS-A2K)/Mini_edit-a-thon_Participants&oldid=21886141 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/08|Tech News: 2022-08]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W08"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/08|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[Special:Nuke|Special:Nuke]] will now provide the standard deletion reasons (editable at <bdi lang="en" dir="ltr">[[MediaWiki:Deletereason-dropdown]]</bdi>) to use when mass-deleting pages. This was [[m:Community Wishlist Survey 2022/Admins and patrollers/Mass-delete to offer drop-down of standard reasons, or templated reasons.|a request in the 2022 Community Wishlist Survey]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T25020] * At Wikipedias, all new accounts now get the [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Feature_summary|Growth features]] by default when creating an account. Communities are encouraged to [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Account_creation|update their help resources]]. Previously, only 80% of new accounts would get the Growth features. A few Wikipedias remain unaffected by this change. [https://phabricator.wikimedia.org/T301820] * You can now prevent specific images that are used in a page from appearing in other locations, such as within PagePreviews or Search results. This is done with the markup <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>class=notpageimage</nowiki></code></bdi>. For example, <code><nowiki>[[File:Example.png|class=notpageimage]]</nowiki></code>. [https://phabricator.wikimedia.org/T301588] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] There has been a change to the HTML of Special:Contributions, Special:MergeHistory, and History pages, to support the grouping of changes by date in [[mw:Special:MyLanguage/Skin:Minerva_Neue|the mobile skin]]. While unlikely, this may affect gadgets and user scripts. A [[phab:T298638|list of all the HTML changes]] is on Phabricator. '''Events''' * [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2022/Results|Community Wishlist Survey results]] have been published. The [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey/Updates/2022 results#leaderboard|ranking of prioritized proposals]] is also available. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.23|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-02-22|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-02-23|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-02-24|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * The software to play videos and audio files on pages will change soon on all wikis. The old player will be removed. Some audio players will become wider after this change. [[mw:Special:MyLanguage/Extension:TimedMediaHandler/VideoJS_Player|The new player]] has been a beta feature for over four years. [https://phabricator.wikimedia.org/T100106][https://phabricator.wikimedia.org/T248418] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] Toolforge's underlying operating system is being updated. If you maintain any tools there, there are two options for migrating your tools into the new system. There are [[wikitech:News/Toolforge Stretch deprecation|details, deadlines, and instructions]] on Wikitech. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/cloud-announce@lists.wikimedia.org/thread/EPJFISC52T7OOEFH5YYMZNL57O4VGSPR/] * Administrators will soon have [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2021/(Un)delete associated talk page|the option to delete/undelete]] the associated "talk" page when they are deleting a given page. An API endpoint with this option will also be available. This was [[m:Community Wishlist Survey 2021/Admins and patrollers/(Un)delete associated talk page|a request from the 2021 Wishlist Survey]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/08|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W08"/> </div> ००:४२, २२ फेब्रुवारी २०२२ (IST) <!-- सदस्य:Trizek (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22847768 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/09|Tech News: 2022-09]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W09"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/09|Translations]] are available. '''Recent changes''' * When searching for edits by [[mw:Special:MyLanguage/Help:Tags|change tags]], e.g. in page history or user contributions, there is now a dropdown list of possible tags. This was [[m:Community Wishlist Survey 2022/Miscellaneous/Improve plain-text change tag selector|a request in the 2022 Community Wishlist Survey]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T27909] * Mentors using the [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Mentor_dashboard|Growth Mentor dashboard]] will now see newcomers assigned to them who have made at least one edit, up to 200 edits. Previously, all newcomers assigned to the mentor were visible on the dashboard, even ones without any edit or ones who made hundred of edits. Mentors can still change these values using the filters on their dashboard. Also, the last choice of filters will now be saved. [https://phabricator.wikimedia.org/T301268][https://phabricator.wikimedia.org/T294460] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] The user group <code>oversight</code> was renamed <code>suppress</code>. This is for [[phab:T109327|technical reasons]]. You may need to update any local references to the old name, e.g. gadgets, links to Special:Listusers, or uses of [[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic_words|NUMBERINGROUP]]. '''Problems''' * The recent change to the HTML of [[mw:Special:MyLanguage/Help:Tracking changes|tracking changes]] pages caused some problems for screenreaders. This is being fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T298638] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.24|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-03-01|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-03-02|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-03-03|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * Working with templates will become easier. [[m:WMDE_Technical_Wishes/Templates|Several improvements]] are planned for March 9 on most wikis and on March 16 on English Wikipedia. The improvements include: Bracket matching, syntax highlighting colors, finding and inserting templates, and related visual editor features. * If you are a template developer or an interface administrator, and you are intentionally overriding or using the default CSS styles of user feedback boxes (the classes: <code dir=ltr>successbox, messagebox, errorbox, warningbox</code>), please note that these classes and associated CSS will soon be removed from MediaWiki core. This is to prevent problems when the same class-names are also used on a wiki. Please let us know by commenting at [[phab:T300314]] if you think you might be affected. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/09|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W09"/> </div> ०४:३०, १ मार्च २०२२ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22902593 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/10|Tech News: 2022-10]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W10"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/10|Translations]] are available. '''Problems''' * There was a problem with some interface labels last week. It will be fixed this week. This change was part of ongoing work to simplify the support for skins which do not have active maintainers. [https://phabricator.wikimedia.org/T301203] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.25|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-03-08|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-03-09|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-03-10|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/10|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W10"/> </div> ०२:४६, ८ मार्च २०२२ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22958074 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == International Women's Month 2022 edit-a-thon == Dear Wikimedians, Hope you are doing well. Glad to inform you that to celebrate the month of March, A2K is to be conducting a mini edit-a-thon, International Women Month 2022 edit-a-thon. The dates are for the event is 19 March and 20 March 2022. It will be a two-day long edit-a-thon, just like the previous mini edit-a-thons. The edits are not restricted to any specific project. We will provide a list of articles to editors which will be suggested by the Art+Feminism team. If users want to add their own list, they are most welcome. Visit the given [[:m:International Women's Month 2022 edit-a-thon|link]] of the event page and add your name and language project. If you have any questions or doubts please write on [[:m:Talk:International Women's Month 2022 edit-a-thon|event discussion page]] or email at nitesh@cis-india.org. Thank you [[सदस्य:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[सदस्य चर्चा:MediaWiki message delivery|चर्चा]]) १८:२३, १४ मार्च २०२२ (IST) <small>On behalf of [[User:Nitesh (CIS-A2K)]]</small> <!-- सदस्य:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_(CIS-A2K)/Mini_edit-a-thon_Participants&oldid=21886141 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/11|Tech News: 2022-11]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W11"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/11|Translations]] are available. '''Recent changes''' * In the Wikipedia Android app [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_Apps/Team/Android/Communication#Updates|it is now possible]] to change the toolbar at the bottom so the tools you use more often are easier to click on. The app now also has a focused reading mode. [https://phabricator.wikimedia.org/T296753][https://phabricator.wikimedia.org/T254771] '''Problems''' * There was a problem with the collection of some page-view data from June 2021 to January 2022 on all wikis. This means the statistics are incomplete. To help calculate which projects and regions were most affected, relevant datasets are being retained for 30 extra days. You can [[m:Talk:Data_retention_guidelines#Added_exception_for_page_views_investigation|read more on Meta-wiki]]. * There was a problem with the databases on March 10. All wikis were unreachable for logged-in users for 12 minutes. Logged-out users could read pages but could not edit or access uncached content then. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Incident_documentation/2022-03-10_MediaWiki_availability] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.26|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-03-15|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-03-16|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-03-17|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]). * When [[mw:Special:MyLanguage/Help:System_message#Finding_messages_and_documentation|using <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>uselang=qqx</code></bdi> to find localisation messages]], it will now show all possible message keys for navigation tabs such as "{{int:vector-view-history}}". [https://phabricator.wikimedia.org/T300069] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] Access to [[{{#special:RevisionDelete}}]] has been expanded to include users who have <code dir=ltr>deletelogentry</code> and <code dir=ltr>deletedhistory</code> rights through their group memberships. Before, only those with the <code dir=ltr>deleterevision</code> right could access this special page. [https://phabricator.wikimedia.org/T301928] * On the [[{{#special:Undelete}}]] pages for diffs and revisions, there will be a link back to the main Undelete page with the list of revisions. [https://phabricator.wikimedia.org/T284114] '''Future changes''' * The Wikimedia Foundation has announced the IP Masking implementation strategy and next steps. The [[m:Special:MyLanguage/IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation#feb25|announcement can be read here]]. * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Android FAQ|Wikipedia Android app]] developers are working on [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Android/Communication|new functions]] for user talk pages and article talk pages. [https://phabricator.wikimedia.org/T297617] '''Events''' * The [[mw:Wikimedia Hackathon 2022|Wikimedia Hackathon 2022]] will take place as a hybrid event on 20-22 May 2022. The Hackathon will be held online and there are grants available to support local in-person meetups around the world. Grants can be requested until 20 March. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/11|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W11"/> </div> ०३:३८, १५ मार्च २०२२ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22993074 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/12|Tech News: 2022-12]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W12"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/12|Translations]] are available. '''New code release schedule for this week''' * There will be four MediaWiki releases this week, instead of just one. This is an experiment which should lead to fewer problems and to faster feature updates. The releases will be on all wikis, at different times, on Monday, Tuesday, and Wednesday. You can [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Release Engineering Team/Trainsperiment week|read more about this project]]. '''Recent changes''' * You can now set how many search results to show by default in [[Special:Preferences#mw-prefsection-searchoptions|your Preferences]]. This was the 12th most popular wish in the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2022/Results|Community Wishlist Survey 2022]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T215716] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] The Jupyter notebooks tool [[wikitech:PAWS|PAWS]] has been updated to a new interface. [https://phabricator.wikimedia.org/T295043] '''Future changes''' * Interactive maps via [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer|Kartographer]] will soon work on wikis using the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:FlaggedRevs|FlaggedRevisions]] extension. [https://wikimedia.sslsurvey.de/Kartographer-Workflows-EN/ Please tell us] which improvements you want to see in Kartographer. You can take this survey in simple English. [https://meta.wikimedia.org/wiki/WMDE_Technical_Wishes/Geoinformation] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/12|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W12"/> </div> २१:३१, २१ मार्च २०२२ (IST) <!-- सदस्य:Trizek (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23034693 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == Feminism and Folklore 2022 ends soon == [[File:Feminism and Folklore 2022 logo.svg|right|frameless|250px]] [[:m:Feminism and Folklore 2022|Feminism and Folklore 2022]] which is an international writing contest organized at Wikipedia ends soon that is on <b>31 March 2022 11:59 UTC</b>. This is the last chance of the year to write about feminism, women biographies and gender-focused topics such as <i>folk festivals, folk dances, folk music, folk activities, folk games, folk cuisine, folk wear, fairy tales, folk plays, folk arts, folk religion, mythology, folk artists, folk dancers, folk singers, folk musicians, folk game athletes, women in mythology, women warriors in folklore, witches and witch hunting, fairy tales and more</i> Keep an eye on the project page for declaration of Winners. We look forward for your immense co-operation. Thanks Wiki Loves Folklore international Team [[सदस्य:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[सदस्य चर्चा:MediaWiki message delivery|चर्चा]]) १९:५८, २६ मार्च २०२२ (IST) <!-- सदस्य:Rockpeterson@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Rockpeterson/fnf&oldid=23060054 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/13|Tech News: 2022-13]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W13"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/13|Translations]] are available. '''Recent changes''' * There is a simple new Wikimedia Commons upload tool available for macOS users, [[c:Commons:Sunflower|Sunflower]]. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.5|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-03-29|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-03-30|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-03-31|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). * Some wikis will be in read-only for a few minutes because of regular database maintenance. It will be performed on {{#time:j xg|2022-03-29|en}} at 7:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s3.dblist targeted wikis]) and on {{#time:j xg|2022-03-31|en}} at 7:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s5.dblist targeted wikis]). [https://phabricator.wikimedia.org/T301850][https://phabricator.wikimedia.org/T303798] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/13|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W13"/> </div> ०१:२५, २९ मार्च २०२२ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23073711 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/14|Tech News: 2022-14]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W14"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/14|Translations]] are available. '''Problems''' * For a few days last week, edits that were suggested to newcomers were not tagged in the [[{{#special:recentchanges}}]] feed. This bug has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T304747] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.6|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-04-05|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-04-06|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-04-07|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). * Some wikis will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2022-04-07|en}} at 7:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s4.dblist targeted wikis]). '''Future changes''' * Starting next week, Tech News' title will be translatable. When the newsletter is distributed, its title may not be <code dir=ltr>Tech News: 2022-14</code> anymore. It may affect some filters that have been set up by some communities. [https://phabricator.wikimedia.org/T302920] * Over the next few months, the "[[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]]" Growth feature [[phab:T304110|will become available to more Wikipedias]]. Each week, a few wikis will get the feature. You can test this tool at [[mw:Special:MyLanguage/Growth#deploymentstable|a few wikis where "Link recommendation" is already available]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/14|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W14"/> </div> ०२:३१, ५ एप्रिल २०२२ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23097604 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == Feminism and Folklore 2022 has ended, What's Next? == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">{{int:please-translate}} [[File:Feminism and Folklore 2022 logo.svg|right|350px]] Dear {{PAGENAME}}, '''[[m:Feminism and Folklore 2022|Feminism and Folklore 2022]]''' writing competition has ended. We thank you for organizing it on your local Wikipedia and help in document folk cultures and women in folklore in different regions of the world on Wikipedia. What's next? # Please complete the jury on or before 25th April 2022. # Email us on [mailto:wikilovesfolklore@gmail.com wikilovesfolklore@gmail.com] the Wiki usernames of top three users with most accepted articles in local contest. # You can also put the names of the winners on your local project page. # We will be contacting the winners in phased manner for distribution of prizes. Feel free to contact us via mail or [[:m:Talk:Feminism and Folklore 2022|talkpage]] if you need any help, clarification or assistance. [[File:Feminism and Folklore.webm|frameless|right|300px]] Thanks and regards '''International Team'''<br /> '''Feminism and Folklore''' </div> --[[सदस्य:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[सदस्य चर्चा:MediaWiki message delivery|चर्चा]]) २१:४९, ६ एप्रिल २०२२ (IST) <!-- सदस्य:Tiven2240@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/wlf1&oldid=23111012 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-15</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W15"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/15|Translations]] are available. '''Recent changes''' * There is a new public status page at <span class="mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">[https://www.wikimediastatus.net/ www.wikimediastatus.net]</span>. This site shows five automated high-level metrics where you can see the overall health and performance of our wikis' technical environment. It also contains manually-written updates for widespread incidents, which are written as quickly as the engineers are able to do so while also fixing the actual problem. The site is separated from our production infrastructure and hosted by an external service, so that it can be accessed even if the wikis are briefly unavailable. You can [https://diff.wikimedia.org/2022/03/31/announcing-www-wikimediastatus-net/ read more about this project]. * On Wiktionary wikis, the software to play videos and audio files on pages has now changed. The old player has been removed. Some audio players will become wider after this change. [[mw:Special:MyLanguage/Extension:TimedMediaHandler/VideoJS_Player|The new player]] has been a beta feature for over four years. [https://phabricator.wikimedia.org/T100106][https://phabricator.wikimedia.org/T248418] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.7|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-04-12|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-04-13|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-04-14|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/15|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W15"/> </div> ०१:१५, १२ एप्रिल २०२२ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23124108 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-16</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W16"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/16|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.8|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-04-19|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-04-20|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-04-21|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] Some wikis will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2022-04-19|en}} at 07:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s7.dblist targeted wikis]) and on {{#time:j xg|2022-04-21|en}} at 7:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s8.dblist targeted wikis]). * Administrators will now have [[m:Community Wishlist Survey 2021/(Un)delete associated talk page|the option to delete/undelete the associated "Talk" page]] when they are deleting a given page. An API endpoint with this option is also available. This concludes the [[m:Community Wishlist Survey 2021/Admins and patrollers/(Un)delete associated talk page|11th wish of the 2021 Community Wishlist Survey]]. * On [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop_Improvements#test-wikis|selected wikis]], 50% of logged-in users will see the new [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Features/Table of contents|table of contents]]. When scrolling up and down the page, the table of contents will stay in the same place on the screen. This is part of the [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements|Desktop Improvements]] project. [https://phabricator.wikimedia.org/T304169] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] Message boxes produced by MediaWiki code will no longer have these CSS classes: <code dir=ltr>successbox</code>, <code dir=ltr>errorbox</code>, <code dir=ltr>warningbox</code>. The styles for those classes and <code dir=ltr>messagebox</code> will be removed from MediaWiki core. This only affects wikis that use these classes in wikitext, or change their appearance within site-wide CSS. Please review any local usage and definitions for these classes you may have. This was previously announced in the [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/09|28 February issue of Tech News]]. '''Future changes''' * [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Kartographer|Kartographer]] will become compatible with [[mw:Special:MyLanguage/Extension:FlaggedRevs|FlaggedRevisions page stabilization]]. Kartographer maps will also work on pages with [[mw:Special:MyLanguage/Help:Pending changes|pending changes]]. [https://meta.wikimedia.org/wiki/WMDE_Technical_Wishes/Geoinformation#Project_descriptions] The Kartographer documentation has been thoroughly updated. [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer/Getting_started] [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Help:VisualEditor/Maps] [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/16|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W16"/> </div> ०४:४२, १९ एप्रिल २०२२ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23167004 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-17</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W17"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/17|Translations]] are available. '''Recent changes''' * On [https://noc.wikimedia.org/conf/dblists/group1.dblist many wikis] (group 1), the software to play videos and audio files on pages has now changed. The old player has been removed. Some audio players will become wider after this change. [[mw:Special:MyLanguage/Extension:TimedMediaHandler/VideoJS_Player|The new player]] has been a beta feature for over four years. [https://phabricator.wikimedia.org/T100106][https://phabricator.wikimedia.org/T248418] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.9|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-04-26|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-04-27|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-04-28|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] Some wikis will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2022-04-26|en}} at 07:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s2.dblist targeted wikis]). * Some very old browsers and operating systems are no longer supported. Some things on the wikis might look weird or not work in very old browsers like Internet Explorer 9 or 10, Android 4, or Firefox 38 or older. [https://phabricator.wikimedia.org/T306486] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/17|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W17"/> </div> ०४:२६, २६ एप्रिल २०२२ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23187115 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Editing news 2022 #1</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="message"/><i>[[metawiki:VisualEditor/Newsletter/2022/April|Read this in another language]] • [[m:VisualEditor/Newsletter|Subscription list for this multilingual newsletter]]</i> [[File:Junior Contributor New Topic Tool Completion Rate.png|thumb|New editors were more successful with this new tool.]] The [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools#New discussion tool|New topic tool]] helps editors create new ==Sections== on discussion pages. New editors are more successful with this new tool. You can [[mw:Talk pages project/New topic#21 April 2022|read the report]]. Soon, the Editing team will offer this to all editors at the 20 Wikipedias that participated in the test. You will be able to turn it off at [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing-discussion]].<section end="message"/> </div> [[User:Whatamidoing (WMF)|Whatamidoing (WMF)]] ००:१३, ३ मे २०२२ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=VisualEditor/Newsletter&oldid=23092897 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-18</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W18"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/18|Translations]] are available. '''Recent changes''' * On [https://noc.wikimedia.org/conf/dblists/group2.dblist all remaining wikis] (group 2), the software to play videos and audio files on pages has now changed. The old player has been removed. Some audio players will become wider after this change. [[mw:Special:MyLanguage/Extension:TimedMediaHandler/VideoJS_Player|The new player]] has been a beta feature for over four years. [https://phabricator.wikimedia.org/T100106][https://phabricator.wikimedia.org/T248418] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.10|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-05-03|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-05-04|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-05-05|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * The developers are working on talk pages in the [[mw:Wikimedia Apps/Team/iOS|Wikipedia app for iOS]]. You can [https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_9GBcHczQGLbQWTY give feedback]. You can take the survey in English, German, Hebrew or Chinese. * [[m:WMDE_Technical_Wishes/VisualEditor_template_dialog_improvements#Status_and_next_steps|Most wikis]] will receive an [[m:WMDE_Technical_Wishes/VisualEditor_template_dialog_improvements|improved template dialog]] in VisualEditor and New Wikitext mode. [https://phabricator.wikimedia.org/T296759] [https://phabricator.wikimedia.org/T306967] * If you use syntax highlighting while editing wikitext, you can soon activate a [[m:WMDE_Technical_Wishes/Improved_Color_Scheme_of_Syntax_Highlighting#Color-blind_mode|colorblind-friendly color scheme]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T306867] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] Several CSS IDs related to MediaWiki interface messages will be removed. Technical editors should please [[phab:T304363|review the list of IDs and links to their existing uses]]. These include <code dir=ltr>#mw-anon-edit-warning</code>, <code dir=ltr>#mw-undelete-revision</code> and 3 others. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/18|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W18"/> </div> ०१:०४, ३ मे २०२२ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23232924 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-19</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W19"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/19|Translations]] are available. '''Recent changes''' * You can now see categories in the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Android|Wikipedia app for Android]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T73966] '''Problems''' * Last week, there was a problem with Wikidata's search autocomplete. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T307586] * Last week, all wikis had slow access or no access for 20 minutes, for logged-in users and non-cached pages. This was caused by a problem with a database change. [https://phabricator.wikimedia.org/T307647] '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week. [https://phabricator.wikimedia.org/T305217#7894966] * [[m:WMDE Technical Wishes/Geoinformation#Current issues|Incompatibility issues]] with [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer|Kartographer]] and the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:FlaggedRevs|FlaggedRevs extension]] will be fixed: Deployment is planned for May 10 on all wikis. Kartographer will then be enabled on the [[phab:T307348|five wikis which have not yet enabled the extension]] on May 24. * The [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements|Vector (2022)]] skin will be set as the default on several more wikis, including Arabic and Catalan Wikipedias. Logged-in users will be able to switch back to the old Vector (2010). See the [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Updates/2022-04 for the largest wikis|latest update]] about Vector (2022). '''Future meetings''' * The next [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Updates/Talk to Web|open meeting with the Web team]] about Vector (2022) will take place on 17 May. The following meetings are currently planned for: 7 June, 21 June, 5 July, 19 July. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/19|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W19"/> </div> २०:५३, ९ मे २०२२ (IST) <!-- सदस्य:Trizek (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23256717 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-20</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W20"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/20|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * Some wikis can soon use the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|add a link]] feature. This will start on Wednesday. The wikis are {{int:project-localized-name-cawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-hewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-hiwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-nowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ptwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-simplewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-svwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ukwiki/en}}. This is part of the [[phab:T304110|progressive deployment of this tool to more Wikipedias]]. The communities can [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Community configuration|configure how this feature works locally]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T304542] * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Hackathon 2022|Wikimedia Hackathon 2022]] will take place online on May 20–22. It will be in English. There are also local [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Hackathon 2022/Meetups|hackathon meetups]] in Germany, Ghana, Greece, India, Nigeria and the United States. Technically interested Wikimedians can work on software projects and learn new skills. You can also host a session or post a project you want to work on. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.12|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-05-17|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-05-18|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-05-19|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * You can soon edit translatable pages in the visual editor. Translatable pages exist on for examples Meta and Commons. [https://diff.wikimedia.org/2022/05/12/mediawiki-1-38-brings-support-for-editing-translatable-pages-with-the-visual-editor/] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/20|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W20"/> </div> ००:२८, १७ मे २०२२ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23291515 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == Feminism and Folklore 2022 - Local prize winners == <div style="border:8px brown ridge;padding:6px;> [[File:Feminism and Folklore 2022 logo.svg|centre|550px|frameless]] ::<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> ''{{int:please-translate}}'' Congratulations for winning a local prize in '''[[:m:Feminism and Folklore 2022/Project Page|Feminism and Folklore 2022]]''' writing competition. Thank you for your contribution and documenting your local folk culture on Wikipedia. Please fill in your preferences before 15th of June 2022 to receive your prize. Requesting you to fill [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLScK5HgvVaLph_r_afctwShUuYVtXNwaN24HUSEYnzUUho8d-Q/viewform?usp=sf_link this form] before the deadline to avoid disappointments. Feel free to [[:m:Feminism and Folklore 2022/Contact Us|contact us]] if you need any assistance or further queries. Best wishes, [[:m:Feminism and Folklore 2022|FNF 2022 International Team]] ::::Stay connected [[File:B&W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]]&nbsp; [[File:B&W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]] </div></div> [[सदस्य:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[सदस्य चर्चा:MediaWiki message delivery|चर्चा]]) १३:२०, २२ मे २०२२ (IST) <!-- सदस्य:Tiven2240@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/fnf&oldid=23312270 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-21</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W21"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/21|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Administrators using the mobile web interface can now access Special:Block directly from user pages. [https://phabricator.wikimedia.org/T307341] * The <span class="mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">[https://www.wiktionary.org/ www.wiktionary.org]</span> portal page now uses an automated update system. Other [[m:Project_portals|project portals]] will be updated over the next few months. [https://phabricator.wikimedia.org/T304629] '''Problems''' * The Growth team maintains a mentorship program for newcomers. Previously, newcomers weren't able to opt out from the program. Starting May 19, 2022, newcomers are able to fully opt out from Growth mentorship, in case they do not wish to have any mentor at all. [https://phabricator.wikimedia.org/T287915] * Some editors cannot access the content translation tool if they load it by clicking from the contributions menu. This problem is being worked on. It should still work properly if accessed directly via Special:ContentTranslation. [https://phabricator.wikimedia.org/T308802] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.13|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-05-24|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-05-25|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-05-26|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] Gadget and user scripts developers are invited to give feedback on a [[mw:User:Jdlrobson/Extension:Gadget/Policy|proposed technical policy]] aiming to improve support from MediaWiki developers. [https://phabricator.wikimedia.org/T308686] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/21|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W21"/> </div> ०५:५१, २४ मे २०२२ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23317250 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == त्वरित वगळणे == :{{साद|Tiven2240}} कृपया, [[सदस्य:हर्षदा गाडगे]], [[सहाय्य चर्चा:सहाय्य पृष्ठ--DUP]], [[साचा:माहितीचौकट अभिनेता,डान्सर,मॉडेल]], [[चर्चा:मॅजिक एअर]], [[शिवाजी नावाच्या संस्था]], [[चर्चा:Sandbox/MainPage]], [[चर्चा:Sanjiv borkar:धुळपाटी/]], [[चर्चा:ज्ञानभाषा मराठी (समाज माध्यमांवरील समूह)]], [[सदस्य चर्चा:शिवचरित्रकार शुभम चौहान]], [[सदस्य:शिवचरित्रकार शुभम चौहान]], [[चर्चा:संपादन]] ही पाने त्वरित वगळावीत ही विनंती. [[सदस्य:Khirid Harshad|Khirid Harshad]] ([[सदस्य चर्चा:Khirid Harshad|चर्चा]]) १०:४१, ३० मे २०२२ (IST) ::{{साद|Khirid Harshad}} {{Done}}--[[सदस्य:Tiven2240|Tiven2240]] ([[सदस्य चर्चा:Tiven2240|चर्चा]]) ११:०९, ३१ मे २०२२ (IST) :{{साद|Tiven2240}} कृपया, [[सदस्य चर्चा:QueerEcofeminist/taggerforMarathi.js]], [[सदस्य:QueerEcofeminist/सदस्य योगदानाची प्रताधिकार भंगासाठी तपासणी]], [[चर्चा:ऑस्ट्रेलियाला येणे]], [[चर्चा:ज्ञानभाषा मराठी (समाज माध्यमांवरील समूह )]], [[चर्चा:गुलाम गौस सादिकशाह बाबा (रहेमतुल्ला अलेह)]], [[साचा:विकिपीडिया:सदस्य प्रताधिकारभंग/ज]], [[विभाग चर्चा:Dir\तात्पुरते]] ही पाने त्वरित वगळावीत ही विनंती. [[सदस्य:Khirid Harshad|Khirid Harshad]] ([[सदस्य चर्चा:Khirid Harshad|चर्चा]]) १०:१९, २७ जून २०२२ (IST) ::{{Done}} --[[सदस्य:Tiven2240|Tiven2240]] ([[सदस्य चर्चा:Tiven2240|चर्चा]]) ११:२८, २७ जून २०२२ (IST) == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-22</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W22"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/22|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] In the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:AbuseFilter|AbuseFilter]] extension, an <code dir=ltr>ip_in_ranges()</code> function has been introduced to check if an IP is in any of the ranges. Wikis are advised to combine multiple <code dir=ltr>ip_in_range()</code> expressions joined by <code>|</code> into a single expression for better performance. You can use the search function on [[Special:AbuseFilter|Special:AbuseFilter]] to locate its usage. [https://phabricator.wikimedia.org/T305017] * The [[m:Special:MyLanguage/IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation/IP Info feature|IP Info feature]] which helps abuse fighters access information about IPs, [[m:Special:MyLanguage/IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation/IP Info feature#May 24, 2022|has been deployed]] to all wikis as a beta feature. This comes after weeks of beta testing on test.wikipedia.org. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.14|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-05-31|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-06-01|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-06-02|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] Some wikis will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2022-05-31|en}} at 07:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s5.dblist targeted wikis]). * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools#New topic tool|New Topic Tool]] will be deployed for all editors at most wikis soon. You will be able to opt out from within the tool and in [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing-discussion|Preferences]]. [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Talk_pages_project/New_discussion][https://phabricator.wikimedia.org/T287804] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The [[:mw:Special:ApiHelp/query+usercontribs|list=usercontribs API]] will support fetching contributions from an [[mw:Special:MyLanguage/Help:Range blocks#Non-technical explanation|IP range]] soon. API users can set the <code>uciprange</code> parameter to get contributions from any IP range within [[:mw:Manual:$wgRangeContributionsCIDRLimit|the limit]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T177150] * A new parser function will be introduced: <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>{{=}}</nowiki></code></bdi>. It will replace existing templates named "=". It will insert an [[w:en:Equals sign|equal sign]]. This can be used to escape the equal sign in the parameter values of templates. [https://phabricator.wikimedia.org/T91154] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/22|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W22"/> </div> ०१:५९, ३१ मे २०२२ (IST) <!-- सदस्य:Trizek (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23340178 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == Reminder to provide information - Feminism and Folklore 2022 == Dear User The Google form to submit information of winners during the 2022 edition of Feminism and Folklore 2022 end on 10th of June 2022. Please be informed that you will loose your prize once the deadline for sending information ends. We humbly urge you to kindly fill the form using [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLScK5HgvVaLph_r_afctwShUuYVtXNwaN24HUSEYnzUUho8d-Q/viewform?usp=sf_link this link] as soon as possible. Feel free to contact us on mail or talkpage if you have any difficulties. Thank you for understanding! Regards International Team Feminism and Folklore 2022 [[सदस्य:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[सदस्य चर्चा:MediaWiki message delivery|चर्चा]]) १८:०८, ५ जून २०२२ (IST) <!-- सदस्य:Tiven2240@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/fnf&oldid=23364696 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-23</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W23"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/23|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.15|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-06-07|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-06-08|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-06-09|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] A new <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>str_replace_regexp()</code></bdi> function can be used in [[Special:AbuseFilter|abuse filters]] to replace parts of text using a [[w:en:Regular expression|regular expression]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T285468] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/23|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W23"/> </div> ०८:१६, ७ जून २०२२ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23366979 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-24</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W24"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/24|Translations]] are available. '''Recent changes''' * All wikis can now use [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Kartographer|Kartographer]] maps. Kartographer maps now also work on pages with [[mw:Special:MyLanguage/Help:Pending changes|pending changes]]. [https://meta.wikimedia.org/wiki/WMDE_Technical_Wishes/Geoinformation#Project_descriptions][https://phabricator.wikimedia.org/T307348] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.16|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-06-14|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-06-15|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-06-16|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] Some wikis will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2022-06-14|en}} at 06:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s6.dblist targeted wikis]). [https://phabricator.wikimedia.org/T300471] * Starting on Wednesday, a new set of Wikipedias will get "[[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]]" ({{int:project-localized-name-abwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-acewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-adywiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-afwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-akwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-alswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-amwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-anwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-angwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-arcwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-arzwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-astwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-atjwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-avwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-aywiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-azwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-azbwiki/en}}). This is part of the [[phab:T304110|progressive deployment of this tool to more Wikipedias]]. The communities can [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Community configuration|configure how this feature works locally]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T304548] * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools#New topic tool|New Topic Tool]] will be deployed for all editors at Commons, Wikidata, and some other wikis soon. You will be able to opt out from within the tool and in [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing-discussion|Preferences]]. [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Talk_pages_project/New_discussion][https://phabricator.wikimedia.org/T287804] '''Future meetings''' * The next [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Updates/Talk to Web|open meeting with the Web team]] about Vector (2022) will take place today (13 June). The following meetings will take place on: 28 June, 12 July, 26 July. '''Future changes''' * By the end of July, the [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements|Vector 2022]] skin should be ready to become the default across all wikis. Discussions on how to adjust it to the communities' needs will begin in the next weeks. It will always be possible to revert to the previous version on an individual basis. [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Updates/2022-04 for the largest wikis|Learn more]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/24|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W24"/> </div> २२:२९, १३ जून २०२२ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23389956 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-25</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W25"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/25|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Android|Wikipedia App for Android]] now has an option for editing the whole page at once, located in the overflow menu (three-dots menu [[File:Ic more vert 36px.svg|15px|link=|alt=]]). [https://phabricator.wikimedia.org/T103622] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] Some recent database changes may affect queries using the [[m:Research:Quarry|Quarry tool]]. Queries for <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>site_stats</code></bdi> at English Wikipedia, Commons, and Wikidata will need to be updated. [[phab:T306589|Read more]]. * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] A new <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>user_global_editcount</code></bdi> variable can be used in [[Special:AbuseFilter|abuse filters]] to avoid affecting globally active users. [https://phabricator.wikimedia.org/T130439] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.17|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-06-21|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-06-22|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-06-23|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). * Users of non-responsive skins (e.g. MonoBook or Vector) on mobile devices may notice a slight change in the default zoom level. This is intended to optimize zooming and ensure all interface elements are present on the page (for example the table of contents on Vector 2022). In the unlikely event this causes any problems with how you use the site, we'd love to understand better, please ping <span class="mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">[[m:User:Jon (WMF)|Jon (WMF)]]</span> to any on-wiki conversations. [https://phabricator.wikimedia.org/T306910] '''Future changes''' * The Beta Feature for [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools|DiscussionTools]] will be updated throughout July. Discussions will look different. You can see [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Usability/Prototype|some of the proposed changes]]. * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] Parsoid's HTML output will soon stop annotating file links with different <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>typeof</code></bdi> attribute values, and instead use <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>mw:File</code></bdi> for all types. Tool authors should adjust any code that expects: <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>mw:Image</code></bdi>, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>mw:Audio</code></bdi>, or <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>mw:Video</code></bdi>. [https://phabricator.wikimedia.org/T273505] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/25|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W25"/> </div> ०१:४८, २१ जून २०२२ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23425855 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-26</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W26"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/26|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Enterprise|Wikimedia Enterprise]] API service now has self-service accounts with free on-demand requests and monthly snapshots ([https://enterprise.wikimedia.com/docs/ API documentation]). Community access [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Enterprise/FAQ#community-access|via database dumps & Wikimedia Cloud Services]] continues. * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Wiktionary#lua|All Wikimedia wikis can now use Wikidata Lexemes in Lua]] after creating local modules and templates. Discussions are welcome [[d:Wikidata_talk:Lexicographical_data#You_can_now_reuse_Wikidata_Lexemes_on_all_wikis|on the project talk page]]. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.18|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-06-28|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-06-29|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-06-30|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] Some wikis will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2022-06-28|en}} at 06:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s7.dblist targeted wikis]). [https://phabricator.wikimedia.org/T311033] * Some global and cross-wiki services will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2022-06-30|en}} at 06:00 UTC. This will impact ContentTranslation, Echo, StructuredDiscussions, Growth experiments and a few more services. [https://phabricator.wikimedia.org/T300472] * Users will be able to sort columns within sortable tables in the mobile skin. [https://phabricator.wikimedia.org/T233340] '''Future meetings''' * The next [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Updates/Talk to Web|open meeting with the Web team]] about Vector (2022) will take place tomorrow (28 June). The following meetings will take place on 12 July and 26 July. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/26|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W26"/> </div> ०१:३३, २८ जून २०२२ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23453785 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-27</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W27"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/27|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.19|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-07-05|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-07-06|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-07-07|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] Some wikis will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2022-07-05|en}} at 07:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s6.dblist targeted wikis]) and on {{#time:j xg|2022-07-07|en}} at 7:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s4.dblist targeted wikis]). * The Beta Feature for [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools|DiscussionTools]] will be updated throughout July. Discussions will look different. You can see [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Usability/Prototype|some of the proposed changes]]. * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=| Advanced item]] This change only affects pages in the main namespace in Wikisource. The Javascript config variable <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>proofreadpage_source_href</code></bdi> will be removed from <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>[[mw:Special:MyLanguage/Manual:Interface/JavaScript#mw.config|mw.config]]</code></bdi> and be replaced with the variable <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>prpSourceIndexPage</code></bdi>. [https://phabricator.wikimedia.org/T309490] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/27|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W27"/> </div> ०१:०२, ५ जुलै २०२२ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23466250 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == Thanks for organizing Feminism and Folklore == Dear Organiser/Jury Thank you so much for your enormous contribution during the [[:Feminism and Folklore 2022|Feminism and Folklore 2022]] writing competition. We appreciate your time and efforts throughout the competition to bridge cultural and gender gap on Wikipedia. We are sending you a special postcard as a token of our appreciation and gratitude. Please fill out [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSeZ5eNggLMULDNupu4LFuTIcDmEyCIRh0QLhElkhkZvAmg0wQ/viewform this form] by July 20th 2022 to receive a postcard from us. We look forward to seeing you in 2023 next year. Stay safe! Gaurav Gaikwad. International Team Feminism and Folklore [[सदस्य:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[सदस्य चर्चा:MediaWiki message delivery|चर्चा]]) १९:२०, १० जुलै २०२२ (IST) <!-- सदस्य:Rockpeterson@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/wlf1&oldid=23501899 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-28</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W28"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/28|Translations]] are available. '''Recent changes''' * In the [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements|Vector 2022 skin]], the page title is now displayed above the tabs such as Discussion, Read, Edit, View history, or More. [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Updates#Page title/tabs switch|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T303549] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] It is now possible to easily view most of the configuration settings that apply to just one wiki, and to compare settings between two wikis if those settings are different. For example: [https://noc.wikimedia.org/wiki.php?wiki=jawiktionary Japanese Wiktionary settings], or [https://noc.wikimedia.org/wiki.php?wiki=eswiki&compare=eowiki settings that are different between the Spanish and Esperanto Wikipedias]. Local communities may want to [[m:Special:MyLanguage/Requesting_wiki_configuration_changes|discuss and propose changes]] to their local settings. Details about each of the named settings can be found by [[mw:Special:Search|searching MediaWiki.org]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T308932] *The Anti-Harassment Tools team [[m:Special:MyLanguage/IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation/IP Info feature#May|recently deployed]] the IP Info Feature as a [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|Beta Feature at all wikis]]. This feature allows abuse fighters to access information about IP addresses. Please check our update on [[m:Special:MyLanguage/IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation/IP Info feature#April|how to find and use the tool]]. Please share your feedback using a link you will be given within the tool itself. '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] Some wikis will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2022-07-12|en}} at 07:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s3.dblist targeted wikis]). '''Future changes''' * The Beta Feature for [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools|DiscussionTools]] will be updated throughout July. Discussions will look different. You can see [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Usability/Prototype|some of the proposed changes]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/28|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W28"/> </div> ००:५५, १२ जुलै २०२२ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23502519 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-29</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W29"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/29|Translations]] are available. '''Problems''' * The feature on mobile web for [[mw:Special:MyLanguage/Extension:NearbyPages|Nearby Pages]] was missing last week. It will be fixed this week. [https://phabricator.wikimedia.org/T312864] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.21|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-07-19|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-07-20|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-07-21|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * The [[mw:Technical_decision_making/Forum|Technical Decision Forum]] is seeking [[mw:Technical_decision_making/Community_representation|community representatives]]. You can apply on wiki or by emailing <span class="mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">TDFSupport@wikimedia.org</span> before 12 August. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/29|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W29"/> </div> ०४:३०, १९ जुलै २०२२ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23517957 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-30</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W30"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/30|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The <span class="mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">[https://www.wikibooks.org/ www.wikibooks.org]</span> and <span class="mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">[https://www.wikiquote.org/ www.wikiquote.org]</span> portal pages now use an automated update system. Other [[m:Project_portals|project portals]] will be updated over the next few months. [https://phabricator.wikimedia.org/T273179] '''Problems''' * Last week, some wikis were in read-only mode for a few minutes because of an emergency switch of their main database ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s7.dblist targeted wikis]). [https://phabricator.wikimedia.org/T313383] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.22|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-07-26|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-07-27|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-07-28|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). * The external link icon will change slightly in the skins Vector legacy and Vector 2022. The new icon uses simpler shapes to be more recognizable on low-fidelity screens. [https://phabricator.wikimedia.org/T261391] * Administrators will now see buttons on user pages for "{{int:changeblockip}}" and "{{int:unblockip}}" instead of just "{{int:blockip}}" if the user is already blocked. [https://phabricator.wikimedia.org/T308570] '''Future meetings''' * The next [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Updates/Talk to Web|open meeting with the Web team]] about Vector (2022) will take place tomorrow (26 July). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/30|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W30"/> </div> ००:५७, २६ जुलै २०२२ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23545370 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-31</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W31"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/31|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Improved [[m:Special:MyLanguage/Help:Displaying_a_formula#Phantom|LaTeX capabilities for math rendering]] are now available in the wikis thanks to supporting <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>Phantom</code></bdi> tags. This completes part of [[m:Community_Wishlist_Survey_2022/Editing/Missing_LaTeX_capabilities_for_math_rendering|the #59 wish]] of the 2022 Community Wishlist Survey. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.23|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-08-02|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-08-03|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-08-04|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:WikiEditor/Realtime_Preview|Realtime Preview]] will be available as a Beta Feature on wikis in [https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists%2Fgroup0.dblist Group 0]. This feature was built in order to fulfill [[m:Special:MyLanguage/Community_Wishlist_Survey_2021/Real_Time_Preview_for_Wikitext|one of the Community Wishlist Survey proposals]]. '''Future changes''' * The Beta Feature for [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools|DiscussionTools]] will be updated throughout August. Discussions will look different. You can see [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Usability/Prototype|some of the proposed changes]]. '''Future meetings''' * This week, three meetings about [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements|Vector (2022)]] with live interpretation will take place. On Tuesday, interpretation in Russian will be provided. On Thursday, meetings for Arabic and Spanish speakers will take place. [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Updates/Talk to Web|See how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/31|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W31"/> </div> ०२:५२, २ ऑगस्ट २०२२ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23615613 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-32</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W32"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/32|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[:m:Special:MyLanguage/Meta:GUS2Wiki/Script|GUS2Wiki]] copies the information from [[{{#special:GadgetUsage}}]] to an on-wiki page so you can review its history. If your project isn't already listed on the [[d:Q113143828|Wikidata entry for Project:GUS2Wiki]] you can either run GUS2Wiki yourself or [[:m:Special:MyLanguage/Meta:GUS2Wiki/Script#Opting|make a request to receive updates]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T121049] '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] Some wikis will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2022-08-09|en}} at 07:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s5.dblist targeted wikis]) and on {{#time:j xg|2022-08-11|en}} at 7:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s2.dblist targeted wikis]). '''Future meetings''' * The [[wmania:Special:MyLanguage/Hackathon|Wikimania Hackathon]] will take place online from August 12–14. Don't miss [[wmania:Special:MyLanguage/Hackathon/Schedule|the pre-hacking showcase]] to learn about projects and find collaborators. Anyone can [[phab:/project/board/6030/|propose a project]] or [[wmania:Special:MyLanguage/Hackathon/Schedule|host a session]]. [[wmania:Special:MyLanguage/Hackathon/Newcomers|Newcomers are welcome]]! '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/32|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W32"/> </div> ०१:२०, ९ ऑगस्ट २०२२ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23627807 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-33</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W33"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/33|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The Persian (Farsi) Wikipedia community decided to block IP editing from October 2021 to April 2022. The Wikimedia Foundation's Product Analytics team tracked the impact of this change. [[m:Special:MyLanguage/IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation/IP Editing Restriction Study/Farsi Wikipedia|An impact report]] is now available. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.25|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-08-16|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-08-17|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-08-18|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] Some wikis will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2022-08-16|en}} at 07:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s1.dblist targeted wikis]) and on {{#time:j xg|2022-08-18|en}} at 7:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s8.dblist targeted wikis]). * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:WikiEditor/Realtime_Preview|Realtime Preview]] will be available as a Beta Feature on wikis in [https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists%2Fgroup1.dblist Group 1]. This feature was built in order to fulfill [[m:Special:MyLanguage/Community_Wishlist_Survey_2021/Real_Time_Preview_for_Wikitext|one of the Community Wishlist Survey proposals]]. '''Future changes''' * The Beta Feature for [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools|DiscussionTools]] will be updated throughout August. Discussions will look different. You can see [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Usability/Prototype|some of the proposed changes]]. [https://www.mediawiki.org/wiki/Talk_pages_project/Usability#4_August_2022][https://www.mediawiki.org/wiki/Talk_pages_project/Usability#Phase_1:_Topic_containers][https://phabricator.wikimedia.org/T312672] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/33|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W33"/> </div> ०२:३९, १६ ऑगस्ट २०२२ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23658001 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-34</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W34"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/34|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Two problems with [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer|Kartographer]] maps have been fixed. Maps are no longer shown as empty when a geoline was created via VisualEditor. Geolines consisting of points with QIDs (e.g., subway lines) are no longer shown with pushpins. [https://phabricator.wikimedia.org/T292613][https://phabricator.wikimedia.org/T308560] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.26|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-08-23|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-08-24|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-08-25|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] Some wikis will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2022-08-25|en}} at 7:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s4.dblist targeted wikis]). * The colours of links and visited links will change. This is to make the difference between links and other text more clear. [https://phabricator.wikimedia.org/T213778] '''Future changes''' * The new [{{int:discussiontools-topicsubscription-button-subscribe}}] button [[mw:Talk pages project/Notifications#12 August 2022|helps newcomers get answers]]. The Editing team is enabling this tool everywhere. You can turn it off in [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing-discussion|your preferences]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T284489] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/34|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W34"/> </div> ०५:४३, २३ ऑगस्ट २०२२ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23675501 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-35</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W35"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/35|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:WikiEditor/Realtime_Preview|Realtime Preview]] is available as a Beta Feature on wikis in [https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists%2Fgroup2.dblist Group 2]. This feature was built in order to fulfill [[m:Special:MyLanguage/Community_Wishlist_Survey_2021/Real_Time_Preview_for_Wikitext|one of the Community Wishlist Survey proposals]]. Please note that when this Beta feature is enabled, it may cause conflicts with some wiki-specific Gadgets. '''Problems''' * In recent months, there have been inaccurate numbers shown for various [[{{#special:statistics}}]] at Commons, Wikidata, and English Wikipedia. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T315693] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.27|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-08-30|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-08-31|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-09-01|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] Some wikis will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2022-08-30|en}} at 07:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s6.dblist targeted wikis]) and on {{#time:j xg|2022-09-01|en}} at 7:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s7.dblist targeted wikis]). '''Future changes''' * The Wikimedia Foundation wants to improve how Wikimedia communities report harmful incidents by building the [[m:Special:MyLanguage/Private Incident Reporting System|Private Incident Reporting System (PIRS)]] to make it easy and safe for users to make reports. You can leave comments on the talk page, by answering the [[m:Special:MyLanguage/Private Incident Reporting System#Phase 1|questions provided]]. If you have ever faced a harmful situation that you wanted to report/reported, join a PIRS interview to share your experience. To sign up [[m:Special:EmailUser/MAna_(WMF)|please email]] <span class="mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">[[m:User:MAna (WMF)|Madalina Ana]]</span>. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/35|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W35"/> </div> ०४:३६, ३० ऑगस्ट २०२२ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23725814 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == Editing news 2022 #2 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="message"/><i>[[m:Special:MyLanguage/VisualEditor/Newsletter/2022/August|Read this in another language]] • [[m:VisualEditor/Newsletter|Subscription list for this multilingual newsletter]]</i> [[File:Desktop Topic Subscriptions median response time.png|alt=Graph showing 90-minute response time without the new tool and 39-minute response time with the tool|thumb|The [{{int:discussiontools-topicsubscription-button-subscribe}}] button shortens response times.]] The new [{{int:discussiontools-topicsubscription-button-subscribe}}] button [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools#subscribe|notifies people when someone replies]] to their comments. It helps newcomers get answers to their questions. People reply sooner. You can [[mw:Special:MyLanguage/Talk_pages_project/Notifications#12_August_2022|read the report]]. The Editing team is turning this tool on for everyone. You will be able to turn it off [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing-discussion|in your preferences]].<section end="message"/> </div> –[[m:User:Whatamidoing (WMF)|Whatamidoing (WMF)]] ०५:०६, ३० ऑगस्ट २०२२ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=VisualEditor/Newsletter&oldid=23569286 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-36</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W36"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/36|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.28|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-09-06|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-09-07|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-09-08|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] Some wikis will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2022-09-06|en}} at 07:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s1.dblist targeted wikis]) and on {{#time:j xg|2022-09-08|en}} at 7:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s3.dblist targeted wikis]). * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] On Special pages that only have one tab, the tab-bar's row will be hidden in the Vector-2022 skin to save space. The row will still show if Gadgets use it. Gadgets that currently append directly to the CSS id of <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>#p-namespaces</code></bdi> should be updated to use the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>[[mw:ResourceLoader/Core_modules#addPortletLink|mw.util.addPortletLink]]</code></bdi> function instead. Gadgets that style this id should consider also targeting <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>#p-associated-pages</code></bdi>, the new id for this row. [[phab:T316908|Examples are available]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T316908][https://phabricator.wikimedia.org/T313409] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/36|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W36"/> </div> ०४:५२, ६ सप्टेंबर २०२२ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23757743 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-37</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W37"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/37|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The search servers have been upgraded to a new major version. If you notice any issues with searching, please report them on [[phab:project/view/1849/|Phabricator]]. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/message/XPCTYYTN67FVFKN6XOHULJVGUO44J662] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.1|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-09-13|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-09-14|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-09-15|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). * [[mw:Special:MyLanguage/Extension:SyntaxHighlight|Syntax highlighting]] is now tracked as an [[mw:Special:MyLanguage/Manual:$wgExpensiveParserFunctionLimit|expensive parser function]]. Only 500 expensive function calls can be used on a single page. Pages that exceed the limit are added to a [[:Category:{{MediaWiki:expensive-parserfunction-category}}|tracking category]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T316858] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/37|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W37"/> </div> ०७:२०, १३ सप्टेंबर २०२२ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23787318 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-38</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W38"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/38|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] Two database fields in the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>templatelinks</nowiki></code></bdi> table are now being dropped: <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>tl_namespace</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>tl_title</nowiki></code></bdi>. Any queries that rely on these fields need to be changed to use the new normalization field called <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>tl_target_id</nowiki></code></bdi>. See <span class="mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">[[phab:T299417|T299417]]</span> for more information. This is part of [[w:Database normalization|normalization]] of links tables. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/message/U2U6TXIBABU3KDCVUOITIGI5OJ4COBSW/][https://www.mediawiki.org/wiki/User:ASarabadani_(WMF)/Database_for_devs_toolkit/Concepts/Normalization] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.2|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-09-20|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-09-21|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-09-22|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]). * In [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer|Kartographer]] maps, you can use icons on markers for common points of interest. On Tuesday, the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer/Icons|previous icon set]] will be updated to [https://de.wikipedia.beta.wmflabs.org/wiki/Hilfe:Extension:Kartographer/Icons version maki 7.2]. That means, around 100 new icons will be available. Additionally, all existing icons were updated for clarity and to make them work better in international contexts. [https://phabricator.wikimedia.org/T302861][https://meta.wikimedia.org/wiki/WMDE_Technical_Wishes/Geoinformation#Update_maki_icons] '''Future changes''' * In a [[m:Content_Partnerships_Hub/Software/Volunteer_developers_discussion_at_Wikimania_2022|group discussion at Wikimania]], more than 30 people talked about how to make content partnership software in the Wikimedia movement more sustainable. What kind of support is acceptable for volunteer developers? Read the summary and [[m:Talk:Content Partnerships Hub/Software/Volunteer developers discussion at Wikimania 2022|leave your feedback]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/38|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W38"/> </div> <span class="mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</span> ०३:४६, २० सप्टेंबर २०२२ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23826293 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-39</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W39"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/39|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] Parsoid clients should be updated to allow for space-separated multi-values in the <bdi lang="en" dir="ltr"><code>rel</code></bdi> attribute of links. Further details are in <bdi lang="en" dir="ltr">[[phab:T315209|T315209]]</bdi>. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.3|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-09-27|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-09-28|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-09-29|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). * [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Diffs|Visual diffs]] will become available to all users, except at the Wiktionaries and Wikipedias. [https://phabricator.wikimedia.org/T314588] * [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools#Mobile|Talk pages on the mobile site]] will change at the Arabic, Bangla, Chinese, French, Haitian Creole, Hebrew, Korean, and Vietnamese Wikipedias. They should be easier to use and provide more information. [https://phabricator.wikimedia.org/T318302] [https://www.mediawiki.org/wiki/Talk_pages_project/Mobile] * In the [[mw:Lua/Scripting|{{ns:828}}]] namespace, pages ending with <bdi lang="en" dir="ltr"><code>.json</code></bdi> will be treated as JSON, just like they already are in the {{ns:2}} and {{ns:8}} namespaces. [https://phabricator.wikimedia.org/T144475] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/39|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W39"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०६:००, २७ सप्टेंबर २०२२ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23860085 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == Inactive admins == (Apologies for writing in English if that is still not allowed). It seems that there are a few inactive admins: [https://meta.toolforge.org/stewardry/mrwiki?sysop=1&bureaucrat=1&interface-admin=1] '''[[User:Rschen7754|Rs]][[User talk:Rschen7754|chen]][[Special:Contributions/Rschen7754|7754]]''' ०६:०९, ३ ऑक्टोबर २०२२ (IST) :Hi {{ping|Rschen7754}}, the community is aware of the inactive admins and we have local inactivity policy on this Wiki project. --[[सदस्य:Tiven2240|Tiven2240]] ([[सदस्य चर्चा:Tiven2240|चर्चा]]) १५:३०, ३ ऑक्टोबर २०२२ (IST) == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-40</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W40"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/40|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer|Kartographer]] maps can now show geopoints from Wikidata, via QID or SPARQL query. Previously, this was only possible for geoshapes and geolines. [https://phabricator.wikimedia.org/T307695] [https://meta.wikimedia.org/wiki/WMDE_Technical_Wishes/Geoinformation/Geopoints_via_QID] * The [[m:Special:MyLanguage/Coolest_Tool_Award|Coolest Tool Award 2022]] is looking for nominations. You can recommend tools until 12 October. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.4|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-10-04|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-10-05|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-10-06|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). * [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools#Mobile|Talk pages on the mobile site]] will change at the Arabic, Bangla, Chinese, French, Haitian Creole, Hebrew, Korean, and Vietnamese Wikipedias. They should be easier to use and provide more information. (Last week's release was delayed) [https://phabricator.wikimedia.org/T318302] [https://www.mediawiki.org/wiki/Talk_pages_project/Mobile] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] The <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>scribunto-console</code></bdi> API module will require a [[mw:Special:MyLanguage/API:Tokens|CSRF token]]. This module is documented as internal and use of it is not supported. [[phab:T212071|[5]]] * The Vector 2022 skin will become the default across the smallest Wikimedia projects. [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop_Improvements#Deployment_plan_and_timeline|Learn more]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/40|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W40"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०५:५४, ४ ऑक्टोबर २०२२ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23885489 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-41</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W41"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/41|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.5|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-10-11|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-10-12|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-10-13|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). * On some wikis, [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer|Kartographer]] maps in full size view will be able to display nearby articles. After a feedback period, more wikis will follow. [https://phabricator.wikimedia.org/T316782][https://meta.wikimedia.org/wiki/WMDE_Technical_Wishes/Geoinformation/Nearby_articles] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/41|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W41"/> </div> १९:३९, १० ऑक्टोबर २०२२ (IST) <!-- सदस्य:Trizek (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23912412 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-42</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W42"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/42|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The recently implemented feature of [[phab:T306883|article thumbnails in Special:Search]] will be limited to Wikipedia projects only. Further details are in [[phab:T320510|T320510]]. [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Structured_Data_Across_Wikimedia/Search_Improvements] * A bug that caused problems in loading article thumbnails in Special:Search has been fixed. Further details are in [[phab:T320406|T320406]]. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.6|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-10-18|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-10-19|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-10-20|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] Lua module authors can use <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>[[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua_reference_manual#mw.loadJsonData|mw.loadJsonData()]]</code></bdi> to load data from JSON pages. [https://phabricator.wikimedia.org/T217500] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] Lua module authors can enable <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>[[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua_reference_manual#Strict_library|require( "strict" )]]</code></bdi> to add errors for some possible code problems. This replaces "[[wikidata:Q16748603|Module:No globals]]" on most wikis. [https://phabricator.wikimedia.org/T209310] '''Future changes''' * The [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|Beta Feature]] for [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools|DiscussionTools]] will be updated at most wikis. The "{{int:discussiontools-replylink}}" button will look different after this change. [https://phabricator.wikimedia.org/T320683] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/42|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W42"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०३:१६, १८ ऑक्टोबर २०२२ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23943992 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == You are invited to join/orginize Wikipedia Asain Month 2022 ! == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">[[File:Wikipedia_Asian_Month_Logo.svg|link=m:Wikipedia_Asian_Month_2022|right|217x217px|Wikipedia Asian Month 2022]] Hi WAM organizers and participants! Hope you are all doing well! Now is the time to sign up for [[:m:Wikipedia Asian Month 2022|Wikipedia Asian Month 2022]], which will take place in this November. '''For organizers:''' Here are the [[:m:Wikipedia_Asian_Month_2022/Rules|basic guidance and regulations]] for organizers. Please remember to: # use '''[https://outreachdashboard.wmflabs.org/campaigns/wikipedia_asian_month_2022/overview/ Wikipedia Asian Month 2022 Programs & Events Dashboard.]''' , or else you and your participants’ will not be able to receive the prize from WAM team. # Add your language projects and organizer list to the [[:m:Wikipedia Asian Month 2022#Communities and Organizers|meta page]] 1 week before '''your campaign start date'''. # Inform your community members WAM 2022 is coming!!! # If you want WAM team to share your event information on [https://www.facebook.com/wikiasianmonth/ Facebook] / [https://twitter.com/wikiasianmonth twitter], or you want to share your WAM experience/ achievements on our blog, feel free to send an email to info@asianmonth.wiki. If you want to hold a thematic event that is related to WAM, a.k.a. [[:m:Wikipedia Asian Month 2022#Subcontests|WAM sub-contest]]. The process is the same as the language one. '''For participants:''' Here are the [[:m:Wikipedia Asian Month 2022#How to Participate in Contest|event regulations]] and [[:m:Wikipedia_Asian_Month_2022/FAQ|Q&A information]]. Just join us! Let’s edit articles and win the prizes! '''Here are some updates from WAM team:''' # Based on the [[:m:COVID-19|COVID-19]] pandemic situation in different region, this year we still suggest all the Edit-a-thons are online, but you are more then welcome to organize local offline events. # The international postal systems are not stable, WAM team have decided to send all the qualified participants/ organizers a [[:m:Wikipedia Asian Month 2022/Barnstars|digital Barnstars]]. If you have any suggestions or thoughts, feel free to reach out the WAM team via emailing '''info@asianmonth.wiki''' or discuss on the meta talk page. If it’s urgent, please contact the leader directly ('''reke@wikimedia.tw'''). Hope you all have fun in Wikipedia Asian Month 2022 Sincerely yours, [[:m:Wikipedia_Asian_Month_2022/Team|Wikipedia Asian Month International Team]] 2022.10</div> </div> <!-- सदस्य:Joycewikiwiki@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikipedia_Asian_Month_Organisers&oldid=23975688 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-43</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W43"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/43|Translations]] are available. '''Recent changes''' * There have been some minor visual fixes in Special:Search, regarding audio player alignment and image placeholder height. Further details are in [[phab:T319230|T319230]]. * On Wikipedias, a new [[Special:Preferences#mw-prefsection-searchoptions|preference]] has been added to hide article thumbnails in Special:Search. Full details are in [[phab:T320337|T320337]]. '''Problems''' * Last week, three wikis ({{int:project-localized-name-frwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-jawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ruwiki/en}}) had read-only access for 25 minutes. This was caused by a hardware problem. [https://phabricator.wikimedia.org/T320990] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.7|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-10-25|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-10-26|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-10-27|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] Some wikis will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2022-10-25|en}} at 07:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s5.dblist targeted wikis]) and on {{#time:j xg|2022-10-27|en}} at 7:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s4.dblist targeted wikis]). * Starting on Wednesday, a new set of Wikipedias will get "[[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]]" ({{int:project-localized-name-aswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-bawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-banwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-barwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-bat smgwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-bclwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-bewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-be x oldwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-bgwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-bhwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-biwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-bjnwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-bmwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-bpywiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-brwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-bswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-bugwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-bxrwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-idwiki/en}}). This is part of the [[phab:T304110|progressive deployment of this tool to more Wikipedias]]. The communities can [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Community configuration|configure how this feature works locally]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T304549] * Starting on Wednesday October 26, 2022, the list of mentors will be upgraded [[d:Q14339834 | at wikis where Growth mentorship is available]]. The mentorship system will continue to work as it does now. The signup process [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Communities/How to configure the mentors' list#add|will be replaced]], and a new management option will be provided. Also, this change simplifies [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Communities/How to configure the mentors' list#create|the creation of mentorship systems at Wikipedias]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T314858][https://phabricator.wikimedia.org/T310905][https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Growth/Structured_mentor_list] * Pages with titles that start with a lower-case letter according to Unicode 11 will be renamed or deleted. There is a list of affected pages at <bdi lang="en" dir="ltr">[[m:Unicode 11 case map migration]]</bdi>. More information can be found at [[phab:T292552|T292552]]. * The Vector 2022 skin will become the default across the smallest Wikipedias. [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop_Improvements#smallest-1|Learn more]]. '''Future changes''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Replying|Reply tool]] and [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/New discussion|New Topic tool]] will soon get a [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Special characters|special characters menu]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T249072] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/43|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W43"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०२:५३, २५ ऑक्टोबर २०२२ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23975411 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-44</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W44"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/44|Translations]] are available. '''Recent changes''' * When using keyboard navigation on a [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer|Kartographer]] map, the focus will become more visible. [https://phabricator.wikimedia.org/T315997] * In {{#special:RecentChanges}}, you can now hide the log entries for new user creations with the filter for "{{int:rcfilters-filter-newuserlogactions-label}}". [https://phabricator.wikimedia.org/T321155] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.8|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-11-01|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-11-02|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-11-03|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]). * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer|maps dialog]] in VisualEditor now has some help texts. [https://phabricator.wikimedia.org/T318818] * It is now possible to select the language of a [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer|Kartographer]] map in VisualEditor via a dropdown menu. [https://phabricator.wikimedia.org/T318817] * It is now possible to add a caption to a [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer|Kartographer]] map in VisualEditor. [https://phabricator.wikimedia.org/T318815] * It is now possible to hide the frame of a [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer|Kartographer]] map in VisualEditor. [https://phabricator.wikimedia.org/T318813] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/44|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W44"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०२:४६, १ नोव्हेंबर २०२२ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23977539 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == विकिपीडिया आशियाई महिना २०२२ == [[चित्र:Wikipedia Asian Month 2022 Banner mr.svg|right|400px|frameless]] प्रिय विकिसदस्य, '''[[विकिपीडिया:विकिपीडिया आशियाई महिना २०२२|विकिपीडिया आशियाई महिना ]]''' हे विकीमेडियन्स द्वारा स्थापन केलेले एक वार्षिक अभियान आहे. हे अभियान मुख्यत्वे आशिया खंडातील देश आणि तेथील संस्कृती संबंधित विषयांवरील लेखांवर लक्ष केंद्रित करते. अनेक आशियाई व भारतीय विकिपीडिया समुदायांनी यात भाग घेतलेला आहे. आणि आमची अशी इच्छा आहे की आपण मराठी विकिपीडियावर आपले अमूल्य योगदान द्यावे. प्रकल्प पृष्ठ [[विकिपीडिया:विकिपीडिया आशियाई महिना २०२२|येथे]] उपलब्ध आहे. आपण ही स्पर्धा जिंकल्यास आपण '''विकिपीडिया आशियाई दूत घोषित होऊ शकता तसेच डिजीटल बार्नस्टार''' देखील प्राप्त करू शकता. अधिक माहितीसाठी प्रकल्प पृष्ठ तपासा. [[विकिपीडिया:विकिपीडिया आशियाई महिना २०२२/सहभागी|येथे]] आपली नोंदणी करा आणि [https://fountain.toolforge.org/editathons/wam-mr-2022 हा दुवा] वापरून आपला लेख सादर करा. जर तुम्हाला कोणत्या मदतीची आवश्यकता असेल तर स्थानिक आयोजक [[सदस्य:Sandesh9822|संदेश हिवाळे]], [[सदस्य:Tiven2240|Tiven2240]] किंवा [[सदस्य:संतोष गोरे|संतोष गोरे ]] यांना संपर्क करावा. धन्यवाद. '''आयोजक विकिपीडिया आशियाई महिना २०२२''' :<small>हा संदेश [[विकिपीडिया:स्वागत आणि साहाय्य चमू|विकिपीडिया मदत चमू]] करिता [[विकिपीडिया:एकगठ्ठा संदेश प्रणाली]] सुविधा वापरून [[विपी:प्रचालक|मराठी विकिपीडिया प्रचालकांमार्फत]] पाठविला गेला असण्याची संभावना आहे.</small> <!-- सदस्य:Tiven2240@mrwiki ने https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%B8%E0%A4%A6%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%AF:Tiven2240/test&oldid=2192714 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-45</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W45"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/45|Translations]] are available. '''Recent changes''' * An updated version of the [[m:Special:MyLanguage/EventCenter/Registration|Event Registration]] tool is now available for testing at [[testwiki:|testwiki]] and [[test2wiki:| test2wiki]]. The tool provides features for event organizers and participants. Your feedback is welcome at our [[m:Talk:Campaigns/Foundation Product Team/Registration|project talkpage]]. More information about [[m:Campaigns/Foundation Product Team/Registration|the project]] is available. [https://phabricator.wikimedia.org/T318592] '''Problems''' * Twice last week, for about 45 minutes, some files and thumbnails failed to load and uploads failed, mostly for logged-in users. The cause is being investigated and an incident report will be available soon. '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/45|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W45"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०६:०२, ८ नोव्हेंबर २०२२ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24001035 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-46</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W46"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/46|Translations]] are available. '''Recent changes''' * At Wikidata, an interwiki link can now point to a redirect page if certain conditions are met. This new feature is called [[wikidata:Special:MyLanguage/Wikidata:Sitelinks_to_redirects|sitelinks to redirects]]. It is needed when one wiki uses one page to cover multiple concepts but another wiki uses more pages to cover the same concepts. Your [[wikidata:Special:MyLanguage/Wikidata talk:Sitelinks to redirects|feedback on the talkpage]] of the new proposed guideline is welcome. [https://phabricator.wikimedia.org/T278962] * The <span class="mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">[https://www.wikinews.org/ www.wikinews.org]</span>, <span class="mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">[https://www.wikiversity.org/ www.wikiversity.org]</span>, and <span class="mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">[https://www.wikivoyage.org/ www.wikivoyage.org]</span> portal pages now use an automated update system. [https://phabricator.wikimedia.org/T273179] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.10|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-11-15|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-11-16|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-11-17|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]). * There will be a new link to directly "Edit template data" on Template pages. [https://phabricator.wikimedia.org/T316759] '''Future changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] Wikis where mobile [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools|DiscussionTools]] are enabled ([[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Deployment Status|these ones]]) will soon use full CSS styling to display any templates that are placed at the top of talk pages. To adapt these “talk page boxes” for narrow mobile devices you can use media queries, such as in [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Module:Message_box/tmbox.css&oldid=1097618699#L-69 this example]. [https://phabricator.wikimedia.org/T312309] * Starting in January 2023, [[m:Special:MyLanguage/Community Tech|Community Tech]] will be [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey/Updates/2023 Changes Update|running the Community Wishlist Survey (CWS) every two years]]. This means that in 2024, there will be no new proposals or voting. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/46|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W46"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०३:२५, १५ नोव्हेंबर २०२२ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24071290 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == WikiConference India 2023: Program submissions and Scholarships form are now open == Dear Wikimedian, We are really glad to inform you that '''[[:m:WikiConference India 2023|WikiConference India 2023]]''' has been successfully funded and it will take place from 3 to 5 March 2023. The theme of the conference will be '''Strengthening the Bonds'''. We also have exciting updates about the Program and Scholarships. The applications for scholarships and program submissions are already open! You can find the form for scholarship '''[[:m:WikiConference India 2023/Scholarships|here]]''' and for program you can go '''[[:m:WikiConference India 2023/Program Submissions|here]]'''. For more information and regular updates please visit the Conference [[:m:WikiConference India 2023|Meta page]]. If you have something in mind you can write on [[:m:Talk:WikiConference India 2023|talk page]]. ‘‘‘Note’’’: Scholarship form and the Program submissions will be open from '''11 November 2022, 00:00 IST''' and the last date to submit is '''27 November 2022, 23:59 IST'''. Regards [[सदस्य:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[सदस्य चर्चा:MediaWiki message delivery|चर्चा]]) १६:५५, १६ नोव्हेंबर २०२२ (IST) (on behalf of the WCI Organizing Committee) <!-- सदस्य:Nitesh Gill@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2023_active_users,_scholarships_and_program&oldid=24082246 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == WikiConference India 2023: Help us organize! == Dear Wikimedian, You may already know that the third iteration of [[:m:WikiConference_India_2023|WikiConference India]] is happening in March 2023. We have recently opened [[:m:WikiConference_India_2023/Scholarships|scholarship applications]] and [[:m:WikiConference_India_2023/Program_Submissions|session submissions for the program]]. As it is a huge conference, we will definitely need help with organizing. As you have been significantly involved in contributing to Wikimedia projects related to Indic languages, we wanted to reach out to you and see if you are interested in helping us. We have different teams that might interest you, such as communications, scholarships, programs, event management etc. If you are interested, please fill in [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdN7EpOETVPQJ6IG6OX_fTUwilh7MKKVX75DZs6Oj6SgbP9yA/viewform?usp=sf_link this form]. Let us know if you have any questions on the [[:m:Talk: WikiConference_India_2023|event talk page]]. Thank you [[सदस्य:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[सदस्य चर्चा:MediaWiki message delivery|चर्चा]]) २०:५१, १८ नोव्हेंबर २०२२ (IST) (on behalf of the WCI Organizing Committee) <!-- सदस्य:Nitesh Gill@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2023_active_users,_organizing_teams&oldid=24094749 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-47</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W47"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/47|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The display of non-free media in the search bar and for article thumbnails in Special:Search has been deactivated. Further details are in [[phab:T320661|T320661]]. '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] Some wikis will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2022-11-22|en}} at 07:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s2.dblist targeted wikis]) and on {{#time:j xg|2022-11-24|en}} at 07:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s7.dblist targeted wikis]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/47|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W47"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०४:५२, २२ नोव्हेंबर २०२२ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24071290 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-48</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W48"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/48|Translations]] are available. '''Recent changes''' * A new preference, “Enable limited width mode”, has been added to the [[Special:Preferences#mw-prefsection-rendering|Vector 2022 skin]]. The preference is also available as a toggle on every page if your monitor is 1600 pixels or wider. It allows for increasing the width of the page for logged-out and logged-in users. [https://phabricator.wikimedia.org/T319449] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.12|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-11-29|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-11-30|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-12-01|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] Some wikis will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2022-11-29|en}} at 07:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s3.dblist targeted wikis]) and on {{#time:j xg|2022-12-01|en}} at 07:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s1.dblist targeted wikis]). * Mathematical formulas shown in SVG image format will no longer have PNG fall-backs for browsers that don't support them. This is part of work to modernise the generation system. Showing only PNG versions was the default option until in February 2018. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikimedia-l@lists.wikimedia.org/message/3BGOKWJIZGL4TC4HJ22ICRU2SEPWGCR4/][https://phabricator.wikimedia.org/T311620][https://phabricator.wikimedia.org/T186327] * On [[phab:P40224|some wikis]] that use flagged revisions, [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:FlaggedRevs#Special:Contributions|a new checkbox will be added]] to Special:Contributions that enables you to see only the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Pending changes|pending changes]] by a user. [https://phabricator.wikimedia.org/T321445] '''Future changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] How media is structured in the parser's HTML output will change early next week at [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train#Wednesday group1 wikis] (but not Wikimedia Commons or Meta-Wiki). This change improves the accessibility of content, and makes it easier to write related CSS. You may need to update your site-CSS, or userscripts and gadgets. There are [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser_Unification/Media_structure/FAQ|details on what code to check, how to update the code, and where to report any related problems]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T314318] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/48|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W48"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०१:३३, २९ नोव्हेंबर २०२२ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24114342 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == WikiConference India 2023: Open Community Call and Extension of program and scholarship submissions deadline == Dear Wikimedian, Thank you for supporting Wiki Conference India 2023. We are humbled by the number of applications we have received and hope to learn more about the work that you all have been doing to take the movement forward. In order to offer flexibility, we have recently extended our deadline for the Program and Scholarships submission- you can find all the details on our [[:m:WikiConference India 2023|Meta Page]]. COT is working hard to ensure we bring together a conference that is truly meaningful and impactful for our movement and one that brings us all together. With an intent to be inclusive and transparent in our process, we are committed to organizing community sessions at regular intervals for sharing updates and to offer an opportunity to the community for engagement and review. Following the same, we are hosting the first Open Community Call on the 3rd of December, 2022. We wish to use this space to discuss the progress and answer any questions, concerns or clarifications, about the conference and the Program/Scholarships. Please add the following to your respective calendars and we look forward to seeing you on the call * '''WCI 2023 Open Community Call''' * '''Date''': 3rd December 2022 * '''Time''': 1800-1900 (IST) * '''Google Link'''': https://meet.google.com/cwa-bgwi-ryx Furthermore, we are pleased to share the email id of the conference contact@wikiconferenceindia.org which is where you could share any thoughts, inputs, suggestions, or questions and someone from the COT will reach out to you. Alternatively, leave us a message on the Conference [[:m:Talk:WikiConference India 2023|talk page]]. Regards [[सदस्य:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[सदस्य चर्चा:MediaWiki message delivery|चर्चा]]) २१:५१, २ डिसेंबर २०२२ (IST) On Behalf of, WCI 2023 Core organizing team. <!-- सदस्य:Nitesh Gill@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2023_active_users,_scholarships_and_program&oldid=24083503 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-49</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W49"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/49|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] The Wikisources use a tool called ProofreadPage. ProofreadPage uses OpenSeadragon which is an open source tool. The OpenSeadragon JavaScript API has been significantly re-written to support dynamically loading images. The functionality provided by the older version of the API should still work but it is no longer supported. User scripts and gadgets should migrate over to the newer version of the API. The functionality provided by the newer version of the API is [[mw:Extension:Proofread_Page/Page_viewer#JS_API|documented on MediaWiki]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T308098][https://www.mediawiki.org/wiki/Extension:Proofread_Page/Edit-in-Sequence] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.13|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-12-06|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-12-07|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-12-08|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/49|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W49"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०६:११, ६ डिसेंबर २०२२ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24151590 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-50</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W50"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/50|Translations]] are available. '''Recent changes''' * An [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Mobile|A/B test has begun]] at 15 Wikipedias for [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools#Mobile|DiscussionTools on mobile]]. Half of the editors on the [[mw:Reading/Web/Mobile|mobile web site]] will have access to the {{int:discussiontools-replybutton}} tool and other features. [https://phabricator.wikimedia.org/T321961] * The character <code>=</code> cannot be used in new usernames, to make usernames work better with templates. Existing usernames are not affected. [https://phabricator.wikimedia.org/T254045] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.14|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-12-13|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-12-14|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-12-15|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] The HTML markup used by [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools|DiscussionTools]] to [[mw:Special:MyLanguage/Talk_pages_project/Usability#Phase_1:_Topic_containers|show discussion metadata below section headings]] will be inserted after these headings, not inside of them. This change improves the accessibility of discussion pages for screen reader software. [https://phabricator.wikimedia.org/T314714] '''Events''' * The fourth edition of the [[m:Special:MyLanguage/Coolest_Tool_Award|Coolest Tool Award]] will happen online on [https://zonestamp.toolforge.org/1671210002 Friday 16 December 2022 at 17:00 UTC]! The event will be live-streamed on YouTube in the [https://www.youtube.com/user/watchmediawiki MediaWiki channel] and added to Commons afterwards. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/50|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W50"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०५:०५, १३ डिसेंबर २०२२ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24216570 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == WikiConference India 2023:WCI2023 Open Community call on 18 December 2022 == Dear Wikimedian, As you may know, we are hosting regular calls with the communities for [[:m:WikiConference India 2023|WikiConference India 2023]]. This message is for the second Open Community Call which is scheduled on the 18th of December, 2022 (Today) from 7:00 to 8:00 pm to answer any questions, concerns, or clarifications, take inputs from the communities, and give a few updates related to the conference from our end. Please add the following to your respective calendars and we look forward to seeing you on the call. * [WCI 2023] Open Community Call * Date: 18 December 2022 * Time: 1900-2000 [7 pm to 8 pm] (IST) * Google Link: https://meet.google.com/wpm-ofpx-vei Furthermore, we are pleased to share the telegram group created for the community members who are interested to be a part of WikiConference India 2023 and share any thoughts, inputs, suggestions, or questions. Link to join the telegram group: https://t.me/+X9RLByiOxpAyNDZl. Alternatively, you can also leave us a message on the [[:m:Talk:WikiConference India 2023|Conference talk page]]. Regards [[सदस्य:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[सदस्य चर्चा:MediaWiki message delivery|चर्चा]]) १३:४१, १८ डिसेंबर २०२२ (IST) <small> On Behalf of, WCI 2023 Organizing team </small> <!-- सदस्य:Nitesh Gill@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2023_active_users,_organizing_teams&oldid=24099166 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-51</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W51"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/51|Translations]] are available. '''Tech News''' * Because of the [[w:en:Christmas and holiday season|holidays]] the next issue of Tech News will be sent out on 9 January 2023. '''Recent changes''' * On a user's contributions page, you can filter it for edits with a tag like 'reverted'. Now, you can also filter for all edits that are not tagged like that. This was part of a Community Wishlist 2022 request. [https://phabricator.wikimedia.org/T119072] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] A new function has been used for gadget developers to add content underneath the title on article pages. This is considered a stable API that should work across all skins. [[mw:Special:MyLanguage/ResourceLoader/Core_modules#addSubtitle|Documentation is available]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T316830] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] [[test2wiki:|One of our test wikis]] is now being served from a new infrastructure powered by [[w:Kubernetes|Kubernetes]] ([[wikitech:MediaWiki On Kubernetes|read more]]). More Wikis will switch to this new infrastructure in early 2023. Please test and let us know of any issues. [https://phabricator.wikimedia.org/T290536] '''Problems''' * Last week, all wikis had no edit access for 9 minutes. This was caused by a database problem. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Incidents/2022-12-13_sessionstore] '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week or next week. * The word "{{int:discussiontools-replybutton}}" is very short in some languages, such as Arabic ("<bdi lang="ar">ردّ</bdi>"). This makes the {{int:discussiontools-preference-label}} button on talk pages difficult to use. An arrow icon will be added to those languages. This will only be visible to editors who have the [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|Beta Feature]] turned on. [https://www.mediawiki.org/wiki/Talk_pages_project/Usability#Status] [https://phabricator.wikimedia.org/T323537] '''Future changes''' * Edits can be automatically "tagged" by the system software or the {{int:Abusefilter}} system. Those tags link to a help page about the tags. Soon they will also link to Recent Changes to let you see other edits tagged this way. This was a Community Wishlist 2022 request. [https://phabricator.wikimedia.org/T301063] * The Trust & Safety tools team [[m:Special:MyLanguage/Private Incident Reporting System/Timeline and Updates|have shared new plans]] for building the Private Incident Reporting System. The system will make it easier for editors to ask for help if they are harassed or abused. * [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2021/Real Time Preview for Wikitext|Realtime Preview for Wikitext]] is coming out of beta as an enabled feature for every user of the 2010 Wikitext [[mw:Special:MyLanguage/Editor|editor]] in the week of January 9, 2023. It will be available to use via the toolbar in the 2010 Wikitext editor. The feature was the 4th most popular wish of the Community Wishlist Survey 2021. '''Events''' * You can now [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Hackathon 2023/Participate|register for the Wikimedia Hackathon 2023]], taking place on May 19–21 in Athens, Greece. You can also apply for a scholarship until January 14th. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/51|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W51"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०५:३०, २० डिसेंबर २०२२ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24258101 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == Messages to Wikipedian Asian Month 2022 Organizers == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Hello all Wikipedia Asian Month campaign organizors, The last WAM campaign has ended yesterday. Thank you all so much for organizing and participating this year's Wikipedia Asian Month Campaign. Give yourself and all editors a big applaud! While editors can take a break, the jury's work is just about to begin. Some WAM ended earlier, and has already finished the audit and review of all contributions. Just a reminder, this year, the rules has changed to whoever edit more than 3000 bytes with relaible sources can grant a barnstar (it doesn's has to be a newly created page). So make sure you include those editors, no matter with tool you are using for edit tracking. We suggest '''January 20th''' to be the deadline for all campaign to finalize their list, and report the username of [[Wikipedia_Asian_Month_2022/Ambassadors|"Ambassador"]] (who has the most edit at your campaign) and a list of all eligible editors at the WAM 2022 Ambassadors page, List of eligible editors(page link) column. Thank you! And wish you all a happy new year. WAM International Team 2022 </div> <!-- सदस्य:Joycewikiwiki@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Joycewikiwiki/WAM2022_Post_Campaign_Mass_Message_receiver&oldid=24259258 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == Invitation to organize Feminism and Folklore 2023 == <div style="border:8px maroon ridge;padding:6px;> [[File:Feminism and Folklore 2023 logo.svg|centre|550px|frameless]] ::<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <center>''{{int:please-translate}}''</center> Dear {{PAGENAME}}, Christmas Greetings and a Happy New Year 2023, You are humbly invited to organize the '''[[:m:Feminism and Folklore 2023|Feminism and Folklore 2023]]''' writing competition from February 1, 2023, to March 31, 2023. This year, Feminism and Folklore will focus on feminism, women's issues, and gender-focused topics for the project, with a [[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2023|Wiki Loves Folklore]] gender gap focus and a folk culture theme on Wikipedia. You can help Wikipedia's coverage of folklore from your area by writing or improving articles about things like folk festivals, folk dances, folk music, women and queer folklore figures, folk game athletes, women in mythology, women warriors in folklore, witches and witch hunting, fairy tales, and more. Users can help create new articles, expand or translate from a [[:m:Feminism and Folklore 2023/List of Articles|list]] of suggested articles. Organisers are requested to work on the following action items to sign up their communities for the project: # Create a page for the contest on the local wiki. # Set up a fountain tool or dashboard. # Create the local list and mention the timeline and local and international prizes. # Request local admins for site notice. # Link the local page and the fountain/dashboard link on the [[:m:Feminism and Folklore 2023/Project Page|meta project page]]. This year we would be supporting the community's financial aid for Internet and childcare support. This would be provided for the local team including their jury and coordinator team. This support is opt-in and non mandatory. Kindly fill in [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSea81OO0lVgUBd551iIiENXht7BRCISYZlKyBQlemZu_j2OHQ/viewform this Google form] and mark a mail to [mailto:support@wikilovesfolklore.org support@wikilovesfolklore.org] with the subject line starting as [Stipend] Name or Username/Language. The last date to sign up for internet and childcare aid from our team is 20th of January 2023, We encourage the language coordinators to sign up their community on this link by the 25th of January 2023. Learn more about the contest and prizes on our [[:m:Talk:Feminism and Folklore 2023|project page]]. Feel free to contact us on our [[:m:Talk:Feminism and Folklore 2023/Project Page|meta talk page]] or by email us if you need any assistance. We look forward to your immense coordination. Thank you and Best wishes, [[:m:Feminism and Folklore 2023|Feminism and Folklore 2023 International Team]] ::::Stay connected [[File:B&W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]]&nbsp; [[File:B&W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]] </div> --[[सदस्य:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[सदस्य चर्चा:MediaWiki message delivery|चर्चा]]) १५:४१, २४ डिसेंबर २०२२ (IST) <!-- सदस्य:Tiven2240@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/fnf&oldid=24282249 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-02</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W02"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/02|Translations]] are available. '''Recent changes''' * You can use tags to filter edits in the recent changes feed or on your watchlist. You can now use tags to filter out edits you don't want to see. Previously you could only use tags to focus on the edits with those tags. [https://phabricator.wikimedia.org/T174349] * [[Special:WhatLinksHere|Special:WhatLinksHere]] shows all pages that link to a specific page. There is now a [https://wlh.toolforge.org prototype] for how to sort those pages alphabetically. You can see the discussion in the [[phab:T4306|Phabricator ticket]]. * You can now use the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Thanks|thanks]] function on your watchlist and the user contribution page. [https://phabricator.wikimedia.org/T51541] * A wiki page can be moved to give it a new name. You can now get a dropdown menu with common reasons when you move a page. This is so you don't have to write the explanation every time. [https://phabricator.wikimedia.org/T325257] * [[m:Special:MyLanguage/Matrix.org|Matrix]] is a chat tool. You can now use <code>matrix:</code> to create Matrix links on wiki pages. [https://phabricator.wikimedia.org/T326021] * You can filter out translations when you look at the recent changes on multilingual wikis. This didn't hide translation pages. You can now also hide subpages which are translation pages. [https://phabricator.wikimedia.org/T233493] '''Changes later this week''' * [[m:Special:MyLanguage/Real Time Preview for Wikitext|Realtime preview for wikitext]] is a tool which lets editors preview the page when they edit wikitext. It will be enabled for all users of the 2010 wikitext editor. You will find it in the editor toolbar. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] Some wikis will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2023-01-10|en}} at 07:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s5.dblist targeted wikis]) and on {{#time:j xg|2023-01-12|en}} at 07:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s6.dblist targeted wikis]). * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.18|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-01-10|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-01-11|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-01-12|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/02|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W02"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०६:३८, १० जानेवारी २०२३ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24342971 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-03</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W03"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/03|Translations]] are available. '''Problems''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] The URLs in "{{int:last}}" links on page history now contain <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>diff=prev&oldid=[revision ID]</nowiki></code></bdi> in place of <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>diff=[revision ID]&oldid=[revision ID]</nowiki></code></bdi>. This is to fix a problem with links pointing to incorrect diffs when history was filtered by a tag. Some user scripts may break as a result of this change. [https://phabricator.wikimedia.org/T243569] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.19|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-01-17|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-01-18|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-01-19|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]). * Some [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Usability|changes to the appearance of talk pages]] have only been available on <code>{{ns:1}}:</code> and <code>{{ns:3}}:</code> namespaces. These will be extended to other talk namespaces, such as <code>{{ns:5}}:</code>. They will continue to be unavailable in non-talk namespaces, including <code>{{ns:4}}:</code> pages (e.g., at the Village Pump). You can [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing-discussion|change your preferences]] ([[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta feature]]). [https://phabricator.wikimedia.org/T325417] *On Wikisources, when an image is zoomed or panned in the Page: namespace, the same zoom and pan settings will be remembered for all Page: namespace pages that are linked to a particular Index: namespace page. [https://gerrit.wikimedia.org/r/c/mediawiki/extensions/ProofreadPage/+/868841] * The Vector 2022 skin will become the default for the English Wikipedia desktop users. The change will take place on January 18 at 15:00 UTC. [[:en:w:Wikipedia:Vector 2022|Learn more]]. '''Future changes''' * The 2023 edition of the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2023|Community Wishlist Survey]], which invites contributors to make technical proposals and vote for tools and improvements, starts next week on 23 January 2023 at 18:00 UTC. You can start drafting your proposals in [[m:Community Wishlist Survey/Sandbox|the CWS sandbox]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/03|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W03"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०६:४१, १७ जानेवारी २०२३ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24381020 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == 2022 Wikipedia Asian Month Organizer Update == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Dear all WAM organizers, Happy 2023! Thank you for updating the Ambassador list. We will '''start issuing the Barnstar''' to all eligible participants by late January. All ambassadors will received an additional special Barnstar. Please be sure to update '''[[:m:Wikipedia_Asian_Month_2022/Ambassadors|the list]]''' if you haven't done so. We also provide a '''[https://docs.google.com/document/d/1t1UEXwVkTsP5oP0sQmE74302M1SUDrlFW-kz2uTT5X0/edit?usp=sharing certificate template]''' for you to edit and print out to your participants. Once again, thank you for organizing and participating the 2022WAM, we like to hear your comment. Much appreciate for filling, and spreading out this [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSd8Jo4ixbwKS1rC6KmfC1q6wW53nmoCQATbmsMatbZ4A1RCwA/viewform?usp=sf_link '''feedback survey''']. Look forward to seeing you again in 2023 WAM! best, Wikipedia Asian Month International Team </div> <!-- सदस्य:Joycewikiwiki@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Joycewikiwiki/WAM2022_Post_Campaign_Mass_Message_receiver&oldid=24259258 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-04</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W04"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/04|Translations]] are available. '''Problems''' * Last week, for ~15 minutes, all wikis were unreachable for logged-in users and non-cached pages. This was caused by a timing issue. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Incidents/2023-01-17_MediaWiki] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.20|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-01-24|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-01-25|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-01-26|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]). * If you have the Beta Feature for [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project|DiscussionTools]] enabled, the appearance of talk pages will add more information about discussion activity. [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Talk_pages_project/Usability#Status][https://phabricator.wikimedia.org/T317907] * The 2023 edition of the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2023|Community Wishlist Survey]] (CWS), which invites contributors to make technical proposals and vote for tools and improvements, starts on Monday 23 January 2023 at [https://zonestamp.toolforge.org/1674496814 18:00 UTC]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/04|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W04"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०५:१६, २४ जानेवारी २०२३ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24418874 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == Request for filling up Google Form for Feminism and Folklore 2023 == [[File:Feminism and Folklore 2023 logo.svg | logo.svg|right|frameless|300px]] Greetings Organisers, We appreciate your enthusiasm for '''Feminism and Folklore''' and your initiative in setting up the competition on your local wikipedia. We would want to learn more about the needs of your community and for that please fill out the google form ([https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLScusayFXTzNWV-QgIiT3bRHQbAs_pVczvput2jehOcahnCdMg/viewform here]) as soon as possible so that we can plan and adapt the demands according to your specifications. By February 8, 2023, all entries for this form will be closed. Do share about the contest on your local Wikipedia. Ask your local administrator to add Feminism and Folklore to [[Mediawiki:Sitenotice]]. Create your own or see an example [[:m:User:Tiven2240/sn-fnf|on meta]] Also a reminder regarding the prior Google form sent for Internet and Childcare Support Financial Aid ([https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSea81OO0lVgUBd551iIiENXht7BRCISYZlKyBQlemZu_j2OHQ/viewform this]). Anyone who hasn't already filled it out has until February 5, 2023 to do so. Feel free to contact us via talkpage if you have any questions or concerns. Thanks and Regards, Feminism and Folklore 2023 International Team [[सदस्य:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[सदस्य चर्चा:MediaWiki message delivery|चर्चा]]) २०:११, ३० जानेवारी २०२३ (IST) <!-- सदस्य:Rockpeterson@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Rockpeterson/wlf2023&oldid=24455456 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-05</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W05"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/05|Translations]] are available. '''Problems''' * Last week, for ~15 minutes, some users were unable to log in or edit pages. This was caused by a problem with session storage. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Incidents/2023-01-24_sessionstore_quorum_issues] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.21|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-01-31|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-02-01|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-02-02|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] Wikis that use localized numbering schemes for references need to add new CSS. This will help to show citation numbers the same way in all reading and editing modes. If your wiki would prefer to do it yourselves, please see the [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Cite CSS|details and example CSS to copy from]], and also add your wiki to the list. Otherwise, the developers will directly help out starting the week of February 5. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/05|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W05"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०५:३६, ३१ जानेवारी २०२३ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24455949 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-06</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W06"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/06|Translations]] are available. '''Recent changes''' * In the [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements|Vector 2022 skin]], logged-out users using the full-width toggle will be able to see the setting of their choice even after refreshing pages or opening new ones. This only applies to wikis where Vector 2022 is the default. [https://phabricator.wikimedia.org/T321498] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.22|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-02-07|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-02-08|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-02-09|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]). * Previously, we announced when some wikis would be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. These switches will not be announced any more, as the read-only time has become non-significant. Switches will continue to happen at 7AM UTC on Tuesdays and Thursdays. [https://phabricator.wikimedia.org/T292543#8568433] * Across all the wikis, in the Vector 2022 skin, logged-in users will see the page-related links such as "What links here" in a [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop_Improvements/Features/Page_tools|new side menu]]. It will be displayed on the other side of the screen. This change had previously been made on Czech, English, and Vietnamese Wikipedias. [https://phabricator.wikimedia.org/T328692] *[[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2023|Community Wishlist Survey 2023]] will stop receiving new proposals on [https://zonestamp.toolforge.org/1675706431 Monday, 6 February 2023, at 18:00 UTC]. Proposers should complete any edits by then, to give time for [[m:Special:MyLanguage/Community_Wishlist_Survey/Help_us|translations]] and review. Voting will begin on Friday, 10 February. '''Future changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] Gadgets and user scripts will be changing to load on desktop and mobile sites. Previously they would only load on the desktop site. It is recommended that wiki administrators audit the [[MediaWiki:Gadgets-definition|gadget definitions]] prior to this change, and add <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>skins=…</code></bdi> for any gadgets which should not load on mobile. [https://phabricator.wikimedia.org/T328610 More details are available]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/06|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W06"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> १५:५१, ६ फेब्रुवारी २०२३ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24491749 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == विकिपीडिया:स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२३ == प्रिय विकिसदस्य, '''[[विकिपीडिया:स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२३|स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२३]]''' ही विकीमेडियन्स द्वारा स्थापन केलेली एक वार्षिक स्पर्धा आहे. [[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2023|विकी लव्हस फॉल्कलोर]] ची थीम लिंगभेद कमी करणे आणि लोकांवर लक्ष केंद्रित करणे यावर आधारित आहे. अनेक आशियाई व भारतीय विकिपीडिया समुदायांनी यात भाग घेतला आहे आणि आमची अशी इच्छा आहे की आपण मराठी विकिपीडियावर आपले योगदान द्यावे.योगदानाचा मुख्य हेतू लिंग अंतर कमी करण्यात थेट प्रभाव पाडेल. ही स्पर्धा १ फेब्रुवारी २०२३ रोजी सुरू झाली असून ३१ मार्च २०२३ रोजी समाप्त होईल. स्पर्धेतील विजेत्याला तयार केलेल्या पृष्ठांच्या संख्येच्या आधारे घोषित केले जाईल, पहिल्या विजेत्याला ३०० USD, द्वितीय विजेत्याला आणि तीसऱ्या विजेत्याला अनुक्रमे २०० USD आणि १०० USD दिले जातील. सहभाग किंवा योगदान करताना येणाऱ्या कोणत्याही समस्यांबाबत कोणत्याही मदतीसाठी, ज्युरी सदस्यांच्या [[सदस्य: संतोष गोरे|संतोष गोरे]] किंवा [[सदस्य:Sandesh9822|Sandesh9822]] यांच्या चर्चा पानावर संदेश लिहा. कृपया या पृष्ठावरील [[विकिपीडिया:स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२३#नियम|स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२३]] सर्व सूचना आणि नियम वाचा. या पेजवरून [[विकिपीडिया:स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२३/नोंदणी|स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२३/नोंदणी]] या स्पर्धेत सहभागी व्हा. आपण योगदानामध्ये सहभागी झाल्यास आपल्या मुख्य पृष्ठावर हा [[साचा:स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२३|साचा]] वापरा. येथून [https://fountain.toolforge.org/editathons/fnf2023-mr हा दुवा] तुम्ही तयार केलेला लेख सादर करावा. :<small>हा संदेश [[विकिपीडिया:स्वागत आणि साहाय्य चमू|विकिपीडिया मदत चमू]] करिता [[विकिपीडिया:एकगठ्ठा संदेश प्रणाली]] सुविधा वापरून [[विपी:प्रचालक|मराठी विकिपीडिया प्रचालकांमार्फत]] पाठविला गेला असण्याची संभावना आहे.</small> <!-- सदस्य:संतोष गोरे@mrwiki ने https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%B8%E0%A4%A6%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%AF:%E0%A4%B8%E0%A4%82%E0%A4%A4%E0%A5%8B%E0%A4%B7_%E0%A4%97%E0%A5%8B%E0%A4%B0%E0%A5%87/test&oldid=2236216 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == Wikipedia Asian Month 2022 Campaign Survey - We'd like to hear from you! == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> '''Dear WAM2022 organizors and participants,''' Once again, the WAM international team would like to hear your feedback by filling out the survey below. === [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSd8Jo4ixbwKS1rC6KmfC1q6wW53nmoCQATbmsMatbZ4A1RCwA/viewform?usp=sf_link Wikipedia Asian Month 2022 Survey] === We apologize for the permission setting that was blocking many of you from open the survey, this problem have been fixed. Please share this survey with your community. We hope to see you again with a better version in the 2023 campaign. all the best, The WAM International Team </div> <!-- सदस्य:Joycewikiwiki@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Joycewikiwiki/WAM2022_Post_Campaign_Mass_Message_receiver&oldid=24259258 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-07</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W07"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/07|Translations]] are available. '''Problems''' * On wikis where patrolled edits are enabled, changes made to the [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Communities/How to configure the mentors' list|mentor list]] by autopatrolled mentors are not correctly marked as patrolled. It will be fixed later this week. [https://phabricator.wikimedia.org/T328444] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.23|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-02-14|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-02-15|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-02-16|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]). * The Reply tool and other parts of [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools#Mobile|DiscussionTools]] will be deployed for all editors using the mobile site. You can [[mw:Special:MyLanguage/Talk_pages_project/Mobile#Status_Updates|read more about this decision]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T298060] '''Future changes''' * All wikis will be read-only for a few minutes on March 1. This is planned for [https://zonestamp.toolforge.org/1677679222 14:00 UTC]. More information will be published in Tech News and will also be posted on individual wikis in the coming weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T328287][https://phabricator.wikimedia.org/T327920][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/07|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W07"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०७:१९, १४ फेब्रुवारी २०२३ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24540832 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-08</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W08"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/08|Translations]] are available. '''Problems''' * Last week, during planned maintenance of Cloud Services, unforeseen complications forced the team to turn off all tools for 2–3 hours to prevent data corruption. Work is ongoing to prevent similar problems in the future. [https://phabricator.wikimedia.org/T329535] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.23|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-02-21|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-02-22|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-02-23|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]). *The voting phase for the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2023|Community Wishlist Survey 2023]] ends on [https://zonestamp.toolforge.org/1677261621 24 February at 18:00 UTC]. The results of the survey will be announced on 28 February. '''Future changes''' * All wikis will be read-only for a few minutes on March 1. This is planned for [https://zonestamp.toolforge.org/1677679222 14:00 UTC]. More information will be published in Tech News and will also be posted on individual wikis in the coming weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T328287][https://phabricator.wikimedia.org/T327920][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/08|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W08"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०७:२८, २१ फेब्रुवारी २०२३ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24570514 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == Editing news 2023 #1 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="message"/><i>[[m:Special:MyLanguage/VisualEditor/Newsletter/2023/February|Read this in another language]] • [[m:Special:MyLanguage/VisualEditor/Newsletter|Subscription list for this multilingual newsletter]]</i> This newsletter includes two key updates about the [[mw:Special:MyLanguage/Editing team|Editing]] team's work: # The Editing team will finish adding new features to the [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project|Talk pages project]] and deploy it. # They are beginning a new project, [[mw:Special:MyLanguage/Edit check|Edit check]]. <strong>Talk pages project</strong> [[File:Page Frame Features on desktop.png|alt=Screenshot showing the talk page design changes that are currently available as beta features at all Wikimedia wikis. These features include information about the number of people and comments within each discussion.|thumb|300px|Some of the upcoming changes]] The Editing team is nearly finished with this first phase of the [[mw:Special:MyLanguage/Talk_pages_project|Talk pages project]]. Nearly all [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Usability|new features]] are available now in the [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|Beta Feature for {{int:discussiontools-preference-label}}]]. It will show information about how active a discussion is, such as the date of the most recent comment. There will soon be a new "{{int:skin-action-addsection}}" button. You will be able to turn them off at [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing-discussion]]. Please [[mw:Special:MyLanguage/Talk:Talk_pages_project/Usability#c-PPelberg_(WMF)-20230215001000-Feedback:_Proposed_Revisions_to_%22Add_topic%22_button|tell them what you think]]. [[File:Daily edit completion rates mobile talk pages.png|thumb|300px|Daily edit completion rate by test group: DiscussionTools (test group) and MobileFrontend overlay (control group)]] An A/B test for [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Mobile|{{int:discussiontools-preference-label}} on the mobile site]] has finished. Editors were [[mw:Special:MyLanguage/Talk_pages_project/Mobile#Status_Updates|more successful with {{int:discussiontools-preference-label}}]]. The Editing team is enabling these features for all editors on the mobile site. <strong>New Project: Edit Check</strong> The Editing team is beginning [[mw:Special:MyLanguage/Edit check|a project to help new editors of Wikipedia]]. It will help people identify some problems before they click "{{int:publishchanges}}". The first tool will encourage people to add references when they add new content. Please [[mw:Special:MyLanguage/Help:Watchlist|watch]] that page for more information. You can [[mw:Special:MyLanguage/Editing_team/Community_Conversations#20230303|join a conference call on 3&nbsp;March&nbsp;2023]] to learn more.<section end="message"/> </div> –[[User:Whatamidoing (WMF)|Whatamidoing (WMF)]] ([[User talk:Whatamidoing (WMF)|{{int:Talkpagelinktext}}]]) ०४:४८, २३ फेब्रुवारी २०२३ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=VisualEditor/Newsletter&oldid=24472950 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-09</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W09"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/09|Translations]] are available. '''Problems''' * Last week, in some areas of the world, there were problems with loading pages for 20 minutes and saving edits for 55 minutes. These issues were caused by a problem with our caching servers due to unforseen events during a routine maintenance task. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Incidents/2023-02-22_wiki_outage][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Incidents/2023-02-22_read_only] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.25|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-02-28|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-03-01|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-03-02|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]). * All wikis will be read-only for a few minutes on March 1. This is planned for [https://zonestamp.toolforge.org/1677679222 14:00 UTC]. [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Tech/Server_switch] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/09|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W09"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०५:१७, २८ फेब्रुवारी २०२३ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24634242 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-10</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W10"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/10|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The Community Wishlist Survey 2023 edition has been concluded. Community Tech has [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2023/Results|published the results]] of the survey and will provide an update on what is next in April 2023. * On wikis which use [[mw:Special:MyLanguage/Writing_systems|LanguageConverter]] to handle multiple writing systems, articles which used custom conversion rules in the wikitext (primarily on Chinese Wikipedia) would have these rules applied inconsistently in the table of contents, especially in the Vector 2022 skin. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T306862] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.26|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-03-07|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-03-08|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-03-09|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]). * A search system has been added to the [[Special:Preferences|Preferences screen]]. This will let you find different options more easily. Making it work on mobile devices will happen soon. [https://phabricator.wikimedia.org/T313804] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/10|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W10"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०५:२०, ७ मार्च २०२३ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24676916 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == Women's Month Datathon on Commons == Dear Wikimedian, Hope you are doing well. CIS-A2K and [[:commons:Commons Photographers User Group|CPUG]] have planned an online activity for March. The activity will focus on Wikimedia Commons and it will begin on 21 March and end on 31 March 2023. During this campaign, the participants will work on structure data, categories and descriptions of the existing images. We will provide you with the list of the photographs that were uploaded under those campaigns, conducted for Women’s Month. You can find the event page link [[:m:CIS-A2K/Events/Women's Month Datathon on Commons|here]]. We are inviting you to participate in this event and make it successful. There will be at least one online session to demonstrate the tasks of the event. We will come back to you with the date and time. If you have any questions please write to us at the event [[:m:Talk:CIS-A2K/Events/Women's Month Datathon on Commons|talk page]] Regards [[सदस्य:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[सदस्य चर्चा:MediaWiki message delivery|चर्चा]]) २३:३९, १२ मार्च २०२३ (IST) <!-- सदस्य:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_(CIS-A2K)/Mini_edit-a-thon_Participants&oldid=21886141 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-11</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W11"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/11|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.27|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-03-14|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-03-15|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-03-16|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]). * Starting on Wednesday, a new set of Wikipedias will get "[[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]]" ({{int:project-localized-name-cbk_zamwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-cdowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-cewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-cebwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-chwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-chrwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-chywiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ckbwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-cowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-csbwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-cuwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-cvwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-cywiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-itwiki/en}}). This is part of the [[phab:T304110|progressive deployment of this tool to more Wikipedias]]. The communities can [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Community configuration|configure how this feature works locally]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T304542][https://phabricator.wikimedia.org/T304550] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/11|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W11"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०४:५०, १४ मार्च २०२३ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24700189 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-12</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W12"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/12|Translations]] are available. '''Problems''' * Last week, some users experienced issues loading image thumbnails. This was due to incorrectly cached images. [https://phabricator.wikimedia.org/T331820] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.1|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-03-21|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-03-22|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-03-23|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] A link to the user's [[{{#special:CentralAuth}}]] page will appear on [[{{#special:Contributions}}]] — some user scripts which previously added this link may cause conflicts. This feature request was [[:m:Community Wishlist Survey 2023/Admins and patrollers/Add link to CentralAuth on Special:Contributions|voted #17 in the 2023 Community Wishlist Survey]]. * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] The [[{{#special:AbuseFilter}}]] edit window will be resizable and larger by default. This feature request was [[:m:Community Wishlist Survey 2023/Anti-harassment/Make the AbuseFilter edit window resizable and larger by default|voted #80 in the 2023 Community Wishlist Survey]]. * There will be a new option for Administrators when they are unblocking a user, to add the unblocked user’s user page to their watchlist. This will work both via [[{{#special:Unblock}}]] and via the API. [https://phabricator.wikimedia.org/T257662] '''Meetings''' * You can join the next meeting with the Wikipedia mobile apps teams. During the meeting, we will discuss the current features and future roadmap. The meeting will be on [https://zonestamp.toolforge.org/1679677204 24 March at 17:00 (UTC)]. See [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Office Hours|details and how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/12|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W12"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०६:५६, २१ मार्च २०२३ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24732558 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == Women's Month Datathon on Commons Online Session == Dear Wikimedian, Hope you are doing well. As we mentioned in a previous message, CIS-A2K and [[:commons:Commons Photographers User Group|CPUG]] have been starting an online activity for March from 21 March to 31 March 2023. The activity already started yesterday and will end on 31 March 2023. During this campaign, the participants are working on structure data, categories and descriptions of the existing images. The event page link is [[:m:CIS-A2K/Events/Women's Month Datathon on Commons|here]]. We are inviting you to participate in this event. There is an online session to demonstrate the tasks of the event that is going to happen tonight after one hour from 8:00 pm to 9:00 pm. You can find the meeting link [[:m:CIS-A2K/Events/Women's Month Datathon on Commons/Online Session|here]]. We will wait for you. Regards [[सदस्य:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[सदस्य चर्चा:MediaWiki message delivery|चर्चा]]) १९:०८, २२ मार्च २०२३ (IST) <!-- सदस्य:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_(CIS-A2K)/Mini_edit-a-thon_Participants&oldid=21886141 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-13</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W13"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/13|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The [[:mw:Special:MyLanguage/Extension:AbuseFilter|AbuseFilter]] condition limit was increased from 1000 to 2000. [https://phabricator.wikimedia.org/T309609] * [[:m:Special:MyLanguage/Global AbuseFilter#Locally disabled actions|Some Global AbuseFilter]] actions will no longer apply to local projects. [https://phabricator.wikimedia.org/T332521] * Desktop users are now able to subscribe to talk pages by clicking on the {{int:discussiontools-newtopicssubscription-button-subscribe-label}} link in the {{int:toolbox}} menu. If you subscribe to a talk page, you receive [[mw:Special:MyLanguage/Notifications|notifications]] when new topics are started on that talk page. This is separate from putting the page on your watchlist or subscribing to a single discussion. [https://phabricator.wikimedia.org/T263821] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.2|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-03-28|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-03-29|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-03-30|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * You will be able to choose [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Diffs|visual diffs]] on all [[m:Special:MyLanguage/Help:Page history|history pages]] at the Wiktionaries and Wikipedias. [https://phabricator.wikimedia.org/T314588] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] The legacy [[mw:Mobile Content Service|Mobile Content Service]] is going away in July 2023. Developers are encouraged to switch to Parsoid or another API before then to ensure service continuity. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/4MVQQTONJT7FJAXNVOFV3WWVVMCHRINE/] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/13|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W13"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०६:४४, २८ मार्च २०२३ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24780854 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == Feminism and Folklore 2023 has been extended == [[File:Feminism and Folklore 2023 logo.svg | logo.svg|right|frameless|300px]] Greetings Organizers, Greetings from Feminism and Folklore International Team, We are pleased to inform you that [[m:Feminism and Folklore 2023|Feminism and Folklore]] an international writing contest on your local Wikipedia has been extended till the '''15th of April 2023'''. This is the last chance of the year to write about feminism, women biographies and gender-focused topics such as folk festivals, folk dances, folk music, folk activities, folk games, folk cuisine, folk wear, fairy tales, folk plays, folk arts, folk religion, mythology, folk artists, folk dancers, folk singers, folk musicians, folk game athletes, women in mythology, women warriors in folklore, witches and witch hunting, fairy tales and more We would like to have your immense participation in the writing contest to document your local Folk culture on Wikipedia. You can also help with the translation of [[m:Feminism and Folklore 2023|project pages]] and share a word in your local language. Organizers have been notified some instructions on mail. Please get in touch via email if you need any assistance. Best wishes, International Team Feminism and Folklore. --[[सदस्य:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[सदस्य चर्चा:MediaWiki message delivery|चर्चा]]) ०९:५८, ३० मार्च २०२३ (IST) <!-- सदस्य:Tiven2240@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Rockpeterson/wlf2023&oldid=24803574 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-14</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W14"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/14|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The system for automatically creating categories for the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Babel|Babel]] extension has had several important changes and fixes. One of them allows you to insert templates for automatic category descriptions on creation, allowing you to categorize the new categories. [https://phabricator.wikimedia.org/T211665][https://phabricator.wikimedia.org/T64714][https://phabricator.wikimedia.org/T170654][https://phabricator.wikimedia.org/T184941][https://phabricator.wikimedia.org/T33074] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.3|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-04-04|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-04-05|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-04-06|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). * Some older [[w:en:Web browser|Web browsers]] will stop being able to use [[w:en:JavaScript|JavaScript]] on Wikimedia wikis from this week. This mainly affects users of Internet Explorer 11. If you have an old web browser on your computer you can try to upgrade to a newer version. [https://phabricator.wikimedia.org/T178356] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The deprecated <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>jquery.hoverIntent</code></bdi> module has been removed. This module could be used by gadgets and user scripts, to create an artificial delay in how JavaScript responds to a hover event. Gadgets and user scripts should now use jQuery <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>hover()</code></bdi> or <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>on()</code></bdi> instead. Examples can be found in the [[mw:Special:MyLanguage/ResourceLoader/Migration_guide_(users)#jquery.hoverIntent|migration guide]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T311194] * Some of the links in [[{{#special:SpecialPages}}]] will be re-arranged. There will be a clearer separation between links that relate to all users, and links related to your own user account. [https://phabricator.wikimedia.org/T333242] * You will be able to hide the [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Replying|Reply button]] in archived discussion pages with a new <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>__ARCHIVEDTALK__</nowiki></code></bdi> magic word. There will also be a new <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>.mw-archivedtalk</code></bdi> CSS class for hiding the Reply button in individual sections on a page. [https://phabricator.wikimedia.org/T249293][https://phabricator.wikimedia.org/T295553][https://gerrit.wikimedia.org/r/c/mediawiki/extensions/DiscussionTools/+/738221] '''Future changes''' * The Vega software that creates data visualizations in pages, such as graphs, will be upgraded to the newest version in the future. Graphs that still use the very old version 1.5 syntax may stop working properly. Most existing uses have been found and updated, but you can help to check, and to update any local documentation. [[phab:T260542|Examples of how to find and fix these graphs are available]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/14|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W14"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०५:१०, ४ एप्रिल २०२३ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24820268 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-15</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W15"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/15|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] In the visual editor, it is now possible to edit captions of images in galleries without opening the gallery dialog. This feature request was [[:m:Community Wishlist Survey 2023/Editing/Editable gallery captions in Visual Editor|voted #61 in the 2023 Community Wishlist Survey]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T190224] * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] You can now receive notifications when another user edits your user page. See the "{{int:Echo-category-title-edit-user-page}}" option in [[Special:Preferences#mw-prefsection-echo|your Preferences]]. This feature request was [[:m:Community Wishlist Survey 2023/Anti-harassment/Notifications for user page edits|voted #3 in the 2023 Community Wishlist Survey]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T3876] '''Problems''' * There was a problem with all types of CentralNotice banners still being shown to logged-in users even if they had [[Special:Preferences#mw-prefsection-centralnotice-banners|turned off]] specific banner types. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T331671] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.4|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-04-11|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-04-12|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-04-13|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). * Starting on Wednesday, a new set of Wikipedias will get "[[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]]" ({{int:project-localized-name-arywiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-dawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-dinwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-dsbwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-eewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-elwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-emlwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-eowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-etwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-euwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-extwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tumwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ffwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-fiwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-fiu_vrowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-fjwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-fowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-frpwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-frrwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-furwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-gawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-gcrwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-gdwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-glwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-glkwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-gnwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-gomwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-gotwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-guwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-gvwiki/en}}). This is part of the [[phab:T304110|progressive deployment of this tool to more Wikipedias]]. The communities can [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Community configuration|configure how this feature works locally]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T304551][https://phabricator.wikimedia.org/T308133] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/15|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W15"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०१:३५, ११ एप्रिल २०२३ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24851886 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-16</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W16"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/16|Translations]] are available. '''Recent changes''' * You can now see [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer#Show_nearby_articles|nearby articles on a Kartographer map]] with the button for the new feature "{{int:Kartographer-sidebar-nearbybutton}}". Six wikis have been testing this feature since October. [https://meta.wikimedia.org/wiki/WMDE_Technical_Wishes/Geoinformation/Nearby_articles#Implementation][https://phabricator.wikimedia.org/T334079] * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] The [[m:Special:GlobalWatchlist|Special:GlobalWatchlist]] page now has links for "{{int:globalwatchlist-markpageseen}}" for each entry. This feature request was [[m:Community Wishlist Survey 2023/Notifications, Watchlists and Talk Pages/Button to mark a single change as read in the global watch list|voted #161 in the 2023 Community Wishlist Survey]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T334246] '''Problems''' * At Wikimedia Commons, some thumbnails have not been getting replaced correctly after a new version of the image is uploaded. This should be fixed later this week. [https://phabricator.wikimedia.org/T331138][https://phabricator.wikimedia.org/T333042] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] For the last few weeks, some external tools had inconsistent problems with logging-in with OAuth. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T332650] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.5|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-04-18|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-04-19|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-04-20|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/16|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W16"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०७:२५, १८ एप्रिल २०२३ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24881071 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-17</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W17"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/17|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] The date-selection menu on pages such as [[{{#special:Contributions}}]] will now show year-ranges that are in the current and past decade, instead of the current and future decade. This feature request was [[m:Community Wishlist Survey 2023/Miscellaneous/Change year range shown in date selection popup|voted #145 in the 2023 Community Wishlist Survey]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T334316] '''Problems''' * Due to security issues with the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Graph|Graph extension]], graphs have been disabled in all Wikimedia projects. Wikimedia Foundation teams are working to respond to these vulnerabilities. [https://phabricator.wikimedia.org/T334940] * For a few days, it was not possible to save some kinds of edits on the mobile version of a wiki. This has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T334797][https://phabricator.wikimedia.org/T334799][https://phabricator.wikimedia.org/T334794] '''Changes later this week''' * All wikis will be read-only for a few minutes on April 26. This is planned for [https://zonestamp.toolforge.org/1682517653 14:00 UTC]. [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Tech/Server_switch] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.6|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-04-25|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-04-26|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-04-27|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * The Editing team plans an A/B test for [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Usability|a usability analysis of the Talk page project]]. The [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Usability/Analysis|planned measurements are available]]. Your wiki [[phab:T332946|may be invited to participate]]. Please suggest improvements to the measurement plan at [[mw:Talk:Talk pages project/Usability|the discussion page]]. * [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2023-2024|The Wikimedia Foundation annual plan 2023-2024 draft is open for comment and input]] until May 19. The final plan will be published in July 2023 on Meta-wiki. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/17|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W17"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०३:३४, २५ एप्रिल २०२३ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24933592 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == Feminism and Folklore 2023 has ended, What's Next? == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">{{int:please-translate}} [[File:Feminism and Folklore 2023 logo.svg|right|350px]] Dear {{PAGENAME}}, '''[[m:Feminism and Folklore 2023|Feminism and Folklore 2023]]''' writing competition has ended. We thank you for organizing it on your local Wikipedia and help in document folk cultures and women in folklore in different regions of the world on Wikipedia. What's next? # Please complete the jury on or before 15th of May 2023. # Email us on [mailto:support@wikilovesfolklore.org support@wikilovesfolklore.org] the Wiki usernames of top three users with most accepted articles in local contest. # Write the information about the winners on the projects Meta Wiki '''[[:m:Feminism and Folklore 2023/Results|Results page]]''' # You can also put the names of the winners on your local project page. # We will be contacting the winners in phased manner for distribution of prizes. Feel free to contact us via mail or [[:m:Talk:Feminism and Folklore 2023|talkpage]] if you need any help, clarification or assistance. Thanks and regards, '''International Team'''<br /> '''Feminism and Folklore''' </div> <!-- सदस्य:Tiven2240@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Rockpeterson/wlf2023&oldid=24803574 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-18</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W18"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/18|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] The content attribution tools [[mw:Special:MyLanguage/Who Wrote That?|Who Wrote That?]], [[xtools:authorship|XTools Authorship]], and [[xtools:blame|XTools Blame]] now support the French and Italian Wikipedias. More languages will be added in the near future. This is part of the [[m:Community Wishlist Survey 2023/Reading/Extend "Who Wrote That?" tool to more wikis|#7 wish in the 2023 Community Wishlist Survey]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T243711][https://phabricator.wikimedia.org/T270490][https://phabricator.wikimedia.org/T334891] * The [[:commons:Special:MyLanguage/Commons:Video2commons|Video2commons]] tool has been updated. This fixed several bugs related to YouTube uploads. [https://github.com/toolforge/video2commons/pull/162/commits] * The [[{{#special:Preferences}}]] page has been redesigned on mobile web. The new design makes it easier to browse the different categories and settings at low screen widths. You can also now access the page via a link in the Settings menu in the mobile web sidebar. [https://www.mediawiki.org/wiki/Moderator_Tools/Content_moderation_on_mobile_web/Preferences] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.7|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-05-02|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-05-03|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-05-04|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/18|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W18"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०७:१५, २ मे २०२३ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24966974 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-19</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W19"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/19|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] Last week, Community Tech released the first update for providing [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2022/Better diff handling of paragraph splits|better diffs]], the #1 request in the 2022 Community Wishlist Survey. [[phab:T324759|This update]] adds legends and tooltips to inline diffs so that users unfamiliar with the blue and yellow highlights can better understand the type of edits made. * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] When you close an image that is displayed via MediaViewer, it will now return to the wiki page instead of going back in your browser history. This feature request was [[m:Community Wishlist Survey 2023/Reading/Return to the article when closing the MediaViewer|voted #65 in the 2023 Community Wishlist Survey]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T236591] * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:SyntaxHighlight|SyntaxHighlight]] extension now supports <bdi lang="en" dir="ltr"><code>wikitext</code></bdi> as a selected language. Old alternatives that were used to highlight wikitext, such as <bdi lang="en" dir="ltr"><code>html5</code></bdi>, <bdi lang="en" dir="ltr"><code>moin</code></bdi>, and <bdi lang="en" dir="ltr"><code>html+handlebars</code></bdi>, can now be replaced. [https://phabricator.wikimedia.org/T29828] * [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Creating pages with preloaded text|Preloading text to new pages/sections]] now supports preloading from localized MediaWiki interface messages. [https://cs.wikipedia.org/wiki/User_talk:Martin_Urbanec_(WMF)?action=edit&section=new&preload=MediaWiki:July Here is an example] at the {{int:project-localized-name-cswiki/en}} that uses <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>preload=MediaWiki:July</nowiki></code></bdi>. [https://phabricator.wikimedia.org/T330337] '''Problems''' * Graph Extension update: Foundation developers have completed upgrading the visualization software to Vega5. Existing community graphs based on Vega2 are no longer compatible. Communities need to update local graphs and templates, and shared lua modules like <bdi lang="de" dir="ltr">[[:de:Modul:Graph]]</bdi>. The [https://vega.github.io/vega/docs/porting-guide/ Vega Porting guide] provides the most comprehensive detail on migration from Vega2 and [https://www.mediawiki.org/w/index.php?title=Template:Graph:PageViews&action=history here is an example migration]. Vega5 has currently just been enabled on mediawiki.org to provide a test environment for communities. [https://phabricator.wikimedia.org/T334940#8813922] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.8|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-05-09|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-05-10|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-05-11|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] Until now, all new OAuth apps went through manual review. Starting this week, apps using identification-only or basic authorizations will not require review. [https://phabricator.wikimedia.org/T67750] '''Future changes''' * During the next year, MediaWiki will stop using IP addresses to identify logged-out users, and will start automatically assigning unique temporary usernames. Read more at [[m:Special:MyLanguage/IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation/Updates|IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation/Updates]]. You can [[m:Talk:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation#What should it look like?|join the discussion]] about the [[m:Special:MyLanguage/IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation/Updates#What will temporary usernames look like?|format of the temporary usernames]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T332805] * There will be an [[:w:en:A/B testing|A/B test]] on 10 Wikipedias where the Vector 2022 skin is the default skin. Half of logged-in desktop users will see an interface where the different parts of the page are more clearly separated. You can [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Updates/2023-05 Zebra9 A/B test|read more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T333180][https://phabricator.wikimedia.org/T335972] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] <code>jquery.tipsy</code> will be removed from the MediaWiki core. This will affect some user scripts. Many lines with <code>.tipsy(</code> can be commented out. <code>OO.ui.PopupWidget</code> can be used to keep things working like they are now. You can [[phab:T336019|read more]] and [[:mw:Help:Locating broken scripts|read about how to find broken scripts]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T336019] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/19|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W19"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०६:०६, ९ मे २०२३ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24998636 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-20</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W20"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/20|Translations]] are available. '''Problems''' * Citations that are automatically generated based on [[d:Q33057|ISBN]] are currently broken. This affects citations made with the [[mw:Special:MyLanguage/Help:VisualEditor/User_guide/Citations-Full#Automatic|VisualEditor Automatic tab]], and the use of the citoid API in gadgets and user scripts. Work is ongoing to restore this feature. [https://phabricator.wikimedia.org/T336298] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.9|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-05-16|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-05-17|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-05-18|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). * Starting on Wednesday, a new set of Wikipedias will get "[[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]]" ({{int:project-localized-name-gorwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-hawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-hakwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-hawwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-hifwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-hrwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-hsbwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-htwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-iawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-iewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-igwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ilowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-inhwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-iowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-iswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-iuwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-jamwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-jvwiki/en}}). This is part of the [[phab:T304110|progressive deployment of this tool to more Wikipedias]]. The communities can [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Community configuration|configure how this feature works locally]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T308134] '''Future changes''' * There is a recently formed team at the Wikimedia Foundation which will be focusing on experimenting with new tools. Currently they are building [[m:Wikimedia_Foundation_Annual_Plan/2023-2024/Draft/Future_Audiences#FA2.2_Conversational_AI|a prototype ChatGPT plugin that allows information generated by ChatGPT to be properly attributed]] to the Wikimedia projects. * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] Gadget and userscript developers should replace <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>jquery.cookie</code></bdi> with <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>mediawiki.cookie</code></bdi>. The <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>jquery.cookie</code></bdi> library will be removed in ~1 month, and staff developers will run a script to replace any remaining uses at that time. [https://phabricator.wikimedia.org/T336018] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/20|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W20"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०३:१५, १६ मे २०२३ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25011501 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-21</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W21"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/21|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] The "recent edits" time period for page watchers is now 30 days. It used to be 180 days. This was a [[m:Community Wishlist Survey 2023/Notifications, Watchlists and Talk Pages/Change information about the number of watchers on a page|Community Wishlist Survey proposal]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T336250] '''Changes later this week''' * An [[mw:special:MyLanguage/Growth/Positive reinforcement#Impact|improved impact module]] will be available at Wikipedias. The impact module is a feature available to newcomers [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Feature summary#Newcomer homepage|at their personal homepage]]. It will show their number of edits, how many readers their edited pages have, how many thanks they have received and similar things. It is also accessible by accessing Special:Impact. [https://phabricator.wikimedia.org/T336203] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.10|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-05-23|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-05-24|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-05-25|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/21|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W21"/> </div> २२:२५, २२ मे २०२३ (IST) <!-- सदस्य:Trizek (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25028325 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-22</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W22"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/22|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Citations can once again be added automatically from ISBNs, thanks to Zotero's ISBN searches. The current data sources are the Library of Congress (United States), the Bibliothèque nationale de France (French National Library), and K10plus ISBN (German repository). Additional data source searches can be [[mw:Citoid/Creating Zotero translators|proposed to Zotero]]. The ISBN labels in the [[mw:Special:MyLanguage/Help:VisualEditor/User_guide/Citations-Full#Automatic|VisualEditor Automatic tab]] will reappear later this week. [https://phabricator.wikimedia.org/T336298#8859917] * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] The page [[{{#special:EditWatchlist}}]] now has "{{int:watchlistedit-normal-check-all}}" options to select all the pages within a namespace. This feature request was [[m:Community Wishlist Survey 2023/Notifications, Watchlists and Talk Pages/Watchlist edit - "check all" checkbox|voted #161 in the 2023 Community Wishlist Survey]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T334252] '''Problems''' * For a few days earlier this month, the "Add interlanguage link" item in the Tools menu did not work properly. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T337081] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.11|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-05-30|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-05-31|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-06-01|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). * VisualEditor will be switched to a new backend on [https://phabricator.wikimedia.org/source/mediawiki-config/browse/master/dblists/small.dblist small] and [https://phabricator.wikimedia.org/source/mediawiki-config/browse/master/dblists/medium.dblist medium] wikis this week. Large wikis will follow in the coming weeks. This is part of the effort to move Parsoid into MediaWiki core. The change should have no noticeable effect on users, but if you experience any slow loading or other strangeness when using VisualEditor, please report it on the phabricator ticket linked here. [https://phabricator.wikimedia.org/T320529] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/22|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W22"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०३:३४, ३० मे २०२३ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25079963 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-23</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W23"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/23|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The [[:mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:RealMe|RealMe]] extension allows you to mark URLs on your user page as verified for Mastodon and similar software. * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] Citation and footnote editing can now be started from the reference list when using the visual editor. This feature request was [[m:Community Wishlist Survey 2023/Citations/Allow citations to be edited in the references section with VisualEditor|voted #2 in the 2023 Community Wishlist Survey]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T54750] * Previously, clicking on someone else's link to Recent Changes with filters applied within the URL could unintentionally change your preference for "{{int:Rcfilters-group-results-by-page}}". This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T202916#8874081] '''Problems''' * For a few days last week, some tools and bots returned outdated information due to database replication problems, and may have been down entirely while it was being fixed. These issues have now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T337446] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.12|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-06-06|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-06-07|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-06-08|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). * Bots will no longer be prevented from making edits because of URLs that match the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:SpamBlacklist|spam blacklist]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T313107] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/23|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W23"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०४:२२, ६ जून २०२३ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25114640 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == Feminism and Folklore 2023 - Local prize winners == [[File:Feminism and Folklore 2023 logo.svg|centre|550px|frameless]] ::<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> ''{{int:please-translate}}'' Congratulations on your remarkable achievement of winning a local prize in the '''Feminism and Folklore 2023''' writing competition! We greatly appreciate your valuable contribution and the effort you put into documenting your local Folk culture and Women on Wikipedia. To ensure you receive your prize, please take a moment to complete the preferences form before the 1st of July 2023. You can access the form [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdWlxDwI6UgtPXPfjQTbVjgnAYUMSYqShA5kEe4P4N5zwxaEw/viewform?usp=sf_link by clicking here]. We kindly request you to submit the form before the deadline to avoid any potential disappointments. If you have any questions or require further assistance, please do not hesitate to contact us via talkpage or Email. We are more than happy to help. Best wishes, [[:m:Feminism and Folklore 2023|FNF 2023 International Team]] ::::Stay connected [[File:B&W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]]&nbsp; [[File:B&W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]] [[सदस्य:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[सदस्य चर्चा:MediaWiki message delivery|चर्चा]]) १६:१७, १० जून २०२३ (IST) </div> <!-- सदस्य:Tiven2240@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/fnf2023&oldid=25134473 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-24</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W24"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/24|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] The content attribution tools [[mw:Special:MyLanguage/Who Wrote That?|Who Wrote That?]], [[xtools:authorship|XTools Authorship]], and [[xtools:blame|XTools Blame]] now support the Dutch, German, Hungarian, Indonesian, Japanese, Polish and Portuguese Wikipedias. This was the [[m:Community Wishlist Survey 2023/Reading/Extend "Who Wrote That?" tool to more wikis|#7 wish in the 2023 Community Wishlist Survey]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T334891] * The [[mw:Special:MyLanguage/Structured Data Across Wikimedia/Search Improvements#Search Preview panel|Search Preview panel]] has been deployed on four Wikipedias (Catalan, Dutch, Hungarian and Norwegian). The panel will show an image related to the article (if existing), the top sections of the article, related images (coming from MediaSearch on Commons), and eventually the sister projects associated with the article. [https://phabricator.wikimedia.org/T306341] * The [[:mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:RealMe#Verifying_a_link_on_non-user_pages|RealMe]] extension now allows administrators to verify URLs for any page, for Mastodon and similar software. [https://phabricator.wikimedia.org/T324937] * The default project license [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikimediaannounce-l@lists.wikimedia.org/thread/7G6XPWZPQFLZ2JANN3ZX6RT4DVUI3HZQ/ has been officially upgraded] to CC BY-SA 4.0. The software interface messages have been updated. Communities should feel free to start updating any mentions of the old CC BY-SA 3.0 licensing within policies and related documentation pages. [https://phabricator.wikimedia.org/T319064] '''Problems''' * For three days last month, some Wikipedia pages edited with VisualEditor or DiscussionTools had an unintended <code><nowiki>__TOC__</nowiki></code> (or its localized form) added during an edit. There is [[mw:Parsoid/Deployments/T336101_followup|a listing of affected pages sorted by wiki]], that may still need to be fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T336101] * Currently, the "{{int:Visualeditor-dialog-meta-categories-defaultsort-label}}" feature in VisualEditor is broken. Existing <code><nowiki>{{DEFAULTSORT:...}}</nowiki></code> keywords incorrectly appear as missing templates in VisualEditor. Developers are exploring how to fix this. In the meantime, those wishing to edit the default sortkey of a page are advised to switch to source editing. [https://phabricator.wikimedia.org/T337398] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] Last week, an update to the delete form may have broken some gadgets or user scripts. If you need to manipulate (empty) the reason field, replace <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>#wpReason</code></bdi> with <bdi lang="zxx" dir="ltr" style="white-space: nowrap;"><code>#wpReason > input</code></bdi>. See [https://cs.wikipedia.org/w/index.php?title=MediaWiki%3AGadget-CleanDeleteReasons.js&diff=22859956&oldid=12794189 an example fix]. [https://phabricator.wikimedia.org/T337809] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.13|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-06-13|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-06-14|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-06-15|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). * VisualEditor will be switched to a new backend on English Wikipedia on Monday, and all other [https://phabricator.wikimedia.org/source/mediawiki-config/browse/master/dblists/large.dblist large] wikis on Thursday. The change should have no noticeable effect on users, but if you experience any slow loading or other strangeness when using VisualEditor, please report it on the phabricator ticket linked here. [https://phabricator.wikimedia.org/T320529] '''Future changes''' * From 5 June to 17 July, the Foundation's [[:mw:Wikimedia Security Team|Security team]] is holding a consultation with contributors regarding a draft policy to govern the use of third-party resources in volunteer-developed gadgets and scripts. Feedback and suggestions are warmly welcome at [[m:Special:MyLanguage/Third-party resources policy|Third-party resources policy]] on meta-wiki. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/24|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W24"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> २०:२२, १२ जून २०२३ (IST) <!-- सदस्य:Trizek (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25133779 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-25</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W25"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/25|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] Flame graphs are now available in WikimediaDebug. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/JXNQD3EHG5V5QW5UXFDPSHQG4MJ3FWJQ/][https://techblog.wikimedia.org/2023/06/08/flame-graphs-arrive-in-wikimediadebug/] '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week. * There is now a toolbar search popup in the visual editor. You can trigger it by typing <code>\</code> or pressing <code>ctrl + shift + p</code>. It can help you quickly access most tools in the editor. [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Visual_editor_toolbar_search_feature.png][https://phabricator.wikimedia.org/T66905] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/25|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W25"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०१:३९, २० जून २०२३ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25159510 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-26</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W26"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/26|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The Action API modules and Special:LinkSearch will now add a trailing <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>/</code></bdi> to all <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>prop=extlinks</code></bdi> responses for bare domains. This is part of the work to remove duplication in the <code>externallinks</code> database table. [https://phabricator.wikimedia.org/T337994] '''Problems''' * Last week, search was broken on Commons and Wikidata for 23 hours. [https://phabricator.wikimedia.org/T339810][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Incidents/2023-06-18_search_broken_on_wikidata_and_commons] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.15|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-06-27|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-06-28|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-06-29|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The Minerva skin now applies more predefined styles to the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>.mbox-text</code></bdi> CSS class. This enables support for mbox templates that use divs instead of tables. Please make sure that the new styles won't affect other templates in your wiki. [https://gerrit.wikimedia.org/r/c/mediawiki/skins/MinervaNeue/+/930901/][https://phabricator.wikimedia.org/T339040] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] Gadgets will now load on both desktop and mobile by default. Previously, gadgets loaded only on desktop by default. Changing this default using the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>|targets=</code></bdi> parameter is also deprecated and should not be used. You should make gadgets work on mobile or disable them based on the skin (with the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>|skins=</code></bdi> parameter in <bdi lang="en" dir="ltr">MediaWiki:Gadgets-definition</bdi>) rather than whether the user uses the mobile or the desktop website. Popular gadgets that create errors on mobile will be disabled by developers on the Minerva skin as a temporary solution. [https://phabricator.wikimedia.org/T127268] * All namespace tabs now have the same browser [[m:Special:MyLanguage/Help:Keyboard_shortcuts|access key]] by default. Previously, custom and extension-defined namespaces would have to have their access keys set manually on-wiki, but that is no longer necessary. [https://phabricator.wikimedia.org/T22126] * The review form of the Flagged Revisions extension now uses the standardized [[mw:Special:MyLanguage/Codex|user interface components]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T191156] '''Future changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] How media is structured in the parser's HTML output will change in the coming weeks at [[:wikitech:Deployments/Train#Thursday|group2 wikis]]. This change improves the accessibility of content. You may need to update your site-CSS, or userscripts and gadgets. There are [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser_Unification/Media_structure/FAQ|details on what code to check, how to update the code, and where to report any related problems]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T314318] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/26|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W26"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> २१:४९, २६ जून २०२३ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25202311 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == Feminism and Folklore 2023 - International prize winners == [[File:Feminism and Folklore 2023 logo.svg|centre|550px|frameless]] ::<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> ''{{int:please-translate}}'' Congratulations! We are thrilled to announce that you have emerged as the victorious champion in the '''Feminism and Folklore 2023''' writing competition, securing an International prize. Your achievement is truly exceptional and worthy of celebration! We would like to express our utmost gratitude for your invaluable contribution to the documentation of your local Folk culture and Women on Wikipedia. The dedication and hard work you exhibited throughout the competition were truly remarkable. To ensure that you receive your well-deserved prize, we kindly request you to take a moment and complete the preferences form before the 10th of July 2023. By doing so, you will help us tailor the prize according to your preferences and guarantee a delightful experience for you. You can access the form [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfruDbLLEVmVA7WV0ngG2uLV6G5ekd73LmXf-708c5HnUrUtw/viewform?usp=sf_link by clicking here].. Should you have any queries or require any further assistance, please do not hesitate to reach out to us. You can easily contact us via the talkpage or by email. We are more than delighted to provide any support you may need. Once again, congratulations on this outstanding achievement! We are proud to have you as our winner and eagerly look forward to hearing from you. Best wishes, [[:m:Feminism and Folklore 2023|FNF 2023 International Team]] ::::Stay connected [[File:B&W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]]&nbsp; [[File:B&W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]] </div> --[[सदस्य:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[सदस्य चर्चा:MediaWiki message delivery|चर्चा]]) ११:३३, २९ जून २०२३ (IST) <!-- सदस्य:Tiven2240@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/fnf2023&oldid=25231197 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-27</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W27"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/27|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] As part of the rolling out of the [[m:Community Wishlist Survey 2022/Multimedia and Commons/Audio links that play on click|audio links that play on click]] wishlist proposal, [https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/small.dblist small wikis] will now be able to use the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Phonos#Inline audio player mode|inline audio player]] that is implemented by the [[mw:Extension:Phonos|Phonos]] extension. [https://phabricator.wikimedia.org/T336763] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] From this week all gadgets automatically load on mobile and desktop sites. If you see any problems with gadgets on your wikis, please adjust the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Gadgets#Options|gadget options]] in your gadget definitions file. [https://phabricator.wikimedia.org/T328610] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.16|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-07-04|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-07-05|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-07-06|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/27|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W27"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०४:२१, ४ जुलै २०२३ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25231546 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-28</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W28"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/28|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The [[:mw:Special:MyLanguage/Structured Data Across Wikimedia/Section-level Image Suggestions|Section-level Image Suggestions feature]] has been deployed on seven Wikipedias (Portuguese, Russian, Indonesian, Catalan, Hungarian, Finnish and Norwegian Bokmål). The feature recommends images for articles on contributors' watchlists that are a good match for individual sections of those articles. * [[:m:Special:MyLanguage/Global AbuseFilter|Global abuse filters]] have been enabled on all Wikimedia projects, except English and Japanese Wikipedias (who opted out). This change was made following a [[:m:Requests for comment/Make global abuse filters opt-out|global request for comments]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T341159] * [[{{#special:BlockedExternalDomains}}]] is a new tool for administrators to help fight spam. It provides a clearer interface for blocking plain domains (and their subdomains), is more easily searchable, and is faster for the software to process for each edit on the wiki. It does not support regex (for complex cases), nor URL path-matching, nor the [[MediaWiki:Spam-whitelist|MediaWiki:Spam-whitelist]], but otherwise it replaces most of the functionalities of the existing [[MediaWiki:Spam-blacklist|MediaWiki:Spam-blacklist]]. There is a Python script to help migrate all simple domains into this tool, and more feature details, within [[mw:Special:MyLanguage/Manual:BlockedExternalDomains|the tool's documentation]]. It is available at all wikis except for Meta-wiki, Commons, and Wikidata. [https://phabricator.wikimedia.org/T337431] * The WikiEditor extension was updated. It includes some of the most frequently used features of wikitext editing. In the past, many of its messages could only be translated by administrators, but now all regular translators on translatewiki can translate them. Please check [https://translatewiki.net/wiki/Special:MessageGroupStats?group=ext-wikieditor&messages=&x=D#sortable:0=asc the state of WikiEditor localization into your language], and if the "Completion" for your language shows anything less than 100%, please complete the translation. See [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-ambassadors@lists.wikimedia.org/thread/D4YELU2DXMZ75PGELUOKXXMFF3FH45XA/ a more detailed explanation]. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.17|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-07-11|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-07-12|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-07-13|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). * The default protocol of [[{{#special:LinkSearch}}]] and API counterparts has changed from http to both http and https. [https://phabricator.wikimedia.org/T14810] * [[{{#special:LinkSearch}}]] and its API counterparts will now search for all of the URL provided in the query. It used to be only the first 60 characters. This feature was requested fifteen years ago. [https://phabricator.wikimedia.org/T17218] '''Future changes''' * There is an experiment with a [[:w:en:ChatGPT|ChatGPT]] plugin. This is to show users where the information is coming from when they read information from Wikipedia. It has been tested by Wikimedia Foundation staff and other Wikimedians. Soon all ChatGPT plugin users can use the Wikipedia plugin. This is the same plugin which was mentioned in [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/20|Tech News 2023/20]]. [https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_Annual_Plan/2023-2024/Draft/Future_Audiences#FA2.2_Conversational_AI] * There is an ongoing discussion on a [[m:Special:MyLanguage/Third-party resources policy|proposed Third-party resources policy]]. The proposal will impact the use of third-party resources in gadgets and userscripts. Based on the ideas received so far, policy includes some of the risks related to user scripts and gadgets loading third-party resources, some best practices and exemption requirements such as code transparency and inspectability. Your feedback and suggestions are warmly welcome until July 17, 2023 on [[m:Talk:Third-party resources policy|on the policy talk page]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/28|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W28"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०१:२४, ११ जुलै २०२३ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25278797 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-29</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W29"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/29|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] We are now serving 1% of all global user traffic from [[:en:Kubernetes|Kubernetes]] (you can [[wikitech:MediaWiki On Kubernetes|read more technical details]]). We are planning to increment this percentage regularly. You can [[phab:T290536|follow the progress of this work]]. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.18|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-07-18|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-07-19|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-07-20|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] MediaWiki [[mw:Special:MyLanguage/Help:System_message|system messages]] will now look for available local fallbacks, instead of always using the default fallback defined by software. This means wikis no longer need to override each language on the [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Language#Fallback_languages|fallback chain]] separately. For example, English Wikipedia doesn't have to create <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>en-ca</code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>en-gb</code></bdi> subpages with a transclusion of the base pages anymore. This makes it easier to maintain local overrides. [https://phabricator.wikimedia.org/T229992] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>action=growthsetmentorstatus</code></bdi> API will be deprecated with the new MediaWiki version. Bots or scripts calling that API should use the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>action=growthmanagementorlist</code></bdi> API now. [https://phabricator.wikimedia.org/T321503] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/29|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W29"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०४:३८, १८ जुलै २०२३ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25289122 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-30</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W30"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/30|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] On July 18, the Wikimedia Foundation launched a survey about the [[:mw:Technical_decision_making|technical decision making process]] for people who do technical work that relies on software that is maintained by the Foundation or affiliates. If this applies to you, [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/885471 please take part in the survey]. The survey will be open for three weeks, until August 7. You can find more information in [[listarchive:list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/Q7DUCFA75DXG3G2KHTO7CEWMLCYTSDB2/|the announcement e-mail on wikitech-l]]. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.19|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-07-25|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-07-26|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-07-27|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/30|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W30"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०७:५०, २५ जुलै २०२३ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25332248 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == Feminism and Folklore 2023 - A Heartfelt Appreciation for Your Impactful Contribution! == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> [[File:Feminism and Folklore 2023 logo.svg|center|500px]] {{int:please-translate}} Dear Wikimedian, We extend our sincerest gratitude to you for making an extraordinary impact in the '''[[m:Feminism and Folklore 2023|Feminism and Folklore 2023]]''' writing competition. Your remarkable dedication and efforts have been instrumental in bridging cultural and gender gaps on Wikipedia. We are truly grateful for the time and energy you've invested in this endeavor. As a token of our deep appreciation, we'd love to send you a special postcard. It serves as a small gesture to convey our immense thanks for your involvement in the competition. To ensure you receive this token of appreciation, kindly fill out [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSeXZaej264LOTM0WQBq9QiGGAC1SWg_pbPByD7gp3sC4j7VKQ/viewform this form] by August 15th, 2023. Looking ahead, we are thrilled to announce that we'll be hosting Feminism and Folklore in 2024. We eagerly await your presence in the upcoming year as we continue our journey to empower and foster inclusivity. Once again, thank you for being an essential part of our mission to promote feminism and preserve folklore on Wikipedia. With warm regards, '''Feminism and Folklore International Team'''. --[[सदस्य:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[सदस्य चर्चा:MediaWiki message delivery|चर्चा]]) ००:०७, २६ जुलै २०२३ (IST) </div> <!-- सदस्य:Tiven2240@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/fnf2023p&oldid=25345565 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-31</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W31"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/31|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The [[mw:Synchronizer|Synchronizer]] tool is now available to keep Lua modules synced across Wikimedia wikis, along with [[mw:Multilingual Templates and Modules|updated documentation]] to develop global Lua modules and templates. * The tag filter on [[{{#special:NewPages}}]] and revision history pages can now be inverted. For example, you can hide edits that were made using an automated tool. [https://phabricator.wikimedia.org/T334337][https://phabricator.wikimedia.org/T334338] * The Wikipedia [[:w:en:ChatGPT|ChatGPT]] plugin experiment can now be used by ChatGPT users who can use plugins. You can participate in a [[:m:Talk:Wikimedia Foundation Annual Plan/2023-2024/Draft/Future Audiences#Announcing monthly Future Audiences open "office hours"|video call]] if you want to talk about this experiment or similar work. [https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_Annual_Plan/2023-2024/Draft/Future_Audiences#FA2.2_Conversational_AI] '''Problems''' * It was not possible to generate a PDF for pages with non-Latin characters in the title, for the last two weeks. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T342442] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.20|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-08-01|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-08-02|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-08-03|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). * Starting on Tuesday, a new set of Wikipedias will get "[[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]]" ({{int:project-localized-name-kawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kaawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kabwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kbdwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kbpwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kiwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kkwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kmwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-knwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kshwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kuwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kwwiki/en}}). This is part of the [[phab:T304110|progressive deployment of this tool to more Wikipedias]]. The communities can [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Community configuration|configure how this feature works locally]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T308135] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/31|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W31"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०५:२४, १ ऑगस्ट २०२३ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25362228 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-32</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W32"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/32|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Mobile Web editors can now [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Advanced_mobile_contributions#August_1,_2023_-_Full-page_editing_added_on_mobile|edit a whole page at once]]. To use this feature, turn on "{{int:Mobile-frontend-mobile-option-amc}}" in your settings and use the "{{int:Minerva-page-actions-editfull}}" button in the "{{int:Minerva-page-actions-overflow}}" menu. [https://phabricator.wikimedia.org/T203151] '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/32|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W32"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०२:५१, ८ ऑगस्ट २०२३ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25420038 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-33</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W33"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/33|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The Content translation system is no longer using Youdao's [[mw:Special:MyLanguage/Help:Content_translation/Translating/Initial_machine_translation|machine translation service]]. The service was in place for several years, but due to no usage, and availability of alternatives, it was deprecated to reduce maintenance overheads. Other services which cover the same languages are still available. [https://phabricator.wikimedia.org/T329137] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.22|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-08-15|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-08-16|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-08-17|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). * Starting on Wednesday, a new set of Wikipedias will get "[[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]]" ({{int:project-localized-name-lawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ladwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-lbwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-lbewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-lezwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-lfnwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-lgwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-liwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-lijwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-lmowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-lnwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ltgwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-lvwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-maiwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-map_bmswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mdfwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mgwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-hywiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kywiki/en}}). This is part of the [[phab:T304110|progressive deployment of this tool to more Wikipedias]]. The communities can [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Community configuration|configure how this feature works locally]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T308136] <!-- TODO replace wiki codes --> '''Future changes''' * A few gadgets/user scripts which add icons to the Minerva skin need to have their CSS updated. There are more details available including a [[phab:T344067|search for all existing instances and how to update them]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/33|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W33"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ११:३०, १५ ऑगस्ट २०२३ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25428668 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-34</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W34"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/34|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The [https://gdrive-to-commons.toolforge.org/ GDrive to Commons Uploader] tool is now available. It enables [[m:Special:MyLanguage/GDrive to Commons Uploader|securely selecting and uploading files]] from your Google Drive directly to Wikimedia Commons. [https://phabricator.wikimedia.org/T267868] * From now on, we will announce new Wikimedia wikis in Tech News, so you can update any tools or pages. ** Since the last edition, two new wikis have been created: *** a Wiktionary in [[d:Q7121294|Pa'O]] ([[wikt:blk:|<code>wikt:blk:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T343540] *** a Wikisource in [[d:Q34002|Sundanese]] ([[s:su:|<code>s:su:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T343539] ** To catch up, the next most recent six wikis are: *** Wikifunctions ([[f:|<code>f:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T275945] *** a Wiktionary in [[d:Q2891049|Mandailing]] ([[wikt:btm:|<code>wikt:btm:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T335216] *** a Wikipedia in [[d:Q5555465|Ghanaian Pidgin]] ([[w:gpe:|<code>w:gpe:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T335969] *** a Wikinews in [[d:Q3111668|Gungbe]] ([[n:guw:|<code>n:guw:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T334394] *** a Wiktionary in [[d:Q33522|Kabardian]] ([[wikt:kbd:|<code>wikt:kbd:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T333266] *** a Wikipedia in [[d:Q35570|Fante]] ([[w:fat:|<code>w:fat:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T335016] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.23|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-08-22|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-08-23|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-08-24|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] There is an existing [[mw:Stable interface policy|stable interface policy]] for MediaWiki backend code. There is a [[mw:User:Jdlrobson/Stable interface policy/frontend|proposed stable interface policy for frontend code]]. This is relevant for anyone who works on gadgets or Wikimedia frontend code. You can read it, discuss it, and let the proposer know if there are any problems. [https://phabricator.wikimedia.org/T344079] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/34|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W34"/> </div> २०:५५, २१ ऑगस्ट २०२३ (IST) <!-- सदस्य:Trizek (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25497111 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-35</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W35"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/35|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] As part of the changes for the [[m:Community Wishlist Survey 2022/Better diff handling of paragraph splits|better diff handling of paragraph splits]], improved detection of splits is being rolled out. Over the last two weeks, we deployed this support to [[wikitech:Deployments/Train#Groups|group0]] and group1 wikis. This week it will be deployed to group2 wikis. [https://phabricator.wikimedia.org/T341754] * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] All [[{{#special:Contributions}}]] pages now show the user's local edit count and the account's creation date. [https://phabricator.wikimedia.org/T324166] * Wikisource users can now use the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>prpbengalicurrency</code></bdi> label to denote Bengali currency characters as page numbers inside the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki><pagelist></nowiki></code></bdi> tag. [https://phabricator.wikimedia.org/T268932] * Two preferences have been relocated. The preference "{{int:visualeditor-preference-visualeditor}}" is now shown on the [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing|"{{int:prefs-editing}}" tab]] at all wikis. Previously it was shown on the "{{int:prefs-betafeatures}}" tab at some wikis. The preference "{{int:visualeditor-preference-newwikitexteditor-enable}}" is now also shown on the "{{int:prefs-editing}}" tab at all wikis, instead of the "{{int:prefs-betafeatures}}" tab. [https://phabricator.wikimedia.org/T335056][https://phabricator.wikimedia.org/T344158] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.24|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-08-29|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-08-30|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-08-31|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] New signups for a Wikimedia developer account will start being pushed towards <bdi lang="en" dir="ltr">[https://idm.wikimedia.org/ idm.wikimedia.org]</bdi>, rather than going via Wikitech. [[wikitech:IDM|Further information about the new system is available]]. * All right-to-left language wikis, plus Korean, Armenian, Ukrainian, Russian, and Bulgarian Wikipedias, will have a link in the sidebar that provides a short URL of that page, using the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia URL Shortener|Wikimedia URL Shortener]]. This feature will come to more wikis in future weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T267921] '''Future changes''' * The removal of the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:DoubleWiki|DoubleWiki extension]] is being discussed. This extension currently allows Wikisource users to view articles from multiple language versions side by side when the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><=></code></bdi> symbol next to a specific language edition is selected. Comments on this are welcomed at [[phab:T344544|the phabricator task]]. * A proposal has been made to merge the second hidden-categories list (which appears below the wikitext editing form) with the main list of categories (which is further down the page). [[phab:T340606|More information is available on Phabricator]]; feedback is welcome! '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/35|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W35"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> १९:३०, २८ ऑगस्ट २०२३ (IST) <!-- सदस्य:Trizek (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25510866 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-36</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W36"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/36|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[m:Wikisource_EditInSequence|EditInSequence]], a feature that allows users to edit pages faster on Wikisource has been moved to a Beta Feature based on community feedback. To enable it, you can navigate to the [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta features tab in Preferences]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T308098] * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] As part of the changes for the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2022/Generate Audio for IPA|Generate Audio for IPA]] and [[m:Community Wishlist Survey 2022/Multimedia and Commons/Audio links that play on click|Audio links that play on click]] wishlist proposals, the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Phonos#Inline_audio_player_mode|inline audio player mode]] of [[mw:Extension:Phonos|Phonos]] has been deployed to all projects. [https://phabricator.wikimedia.org/T336763] * There is a new option for Administrators when they are changing the usergroups for a user, to add the user’s user page to their watchlist. This works both via [[{{#special:UserRights}}]] and via the API. [https://phabricator.wikimedia.org/T272294] * One new wiki has been created: ** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q34318|Talysh]] ([[w:tly:|<code>w:tly:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T345166] '''Problems''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:LoginNotify|LoginNotify extension]] was not sending notifications since January. It has now been fixed, so going forward, you may see notifications for failed login attempts, and successful login attempts from a new device. [https://phabricator.wikimedia.org/T344785] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.25|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-09-05|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-09-06|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-09-07|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). * Starting on Wednesday, a new set of Wikipedias will get "[[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]]" ({{int:project-localized-name-mhrwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-miwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-minwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mkwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mlwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mnwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mrwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mrjwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mtwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mwlwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-myvwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mznwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-nahwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-napwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ndswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-nds_nlwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-newiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-newwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-nnwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-novwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-nqowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-nrmwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-nsowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-nvwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-nywiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ocwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-olowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-omwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-orwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-oswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-pawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-pagwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-pamwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-papwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-pcdwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-pdcwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-pflwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-pihwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-pmswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-pnbwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-pntwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-pswiki/en}}). This is part of the [[phab:T304110|progressive deployment of this tool to more Wikipedias]]. The communities can [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Community configuration|configure how this feature works locally]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T308137][https://phabricator.wikimedia.org/T308138] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/36|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W36"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०५:०४, ५ सप्टेंबर २०२३ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25566983 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-37</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W37"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/37|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[mw:Special:MyLanguage/ORES|ORES]], the revision evaluation service, is now using a new open-source infrastructure on all wikis except for English Wikipedia and Wikidata. These two will follow this week. If you notice any unusual results from the Recent Changes filters that are related to ORES (for example, "{{int:ores-rcfilters-damaging-title}}" and "{{int:ores-rcfilters-goodfaith-title}}"), please [[mw:Talk:Machine Learning|report them]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T342115] * When you are logged in on one Wikimedia wiki and visit a different Wikimedia wiki, the system tries to log you in there automatically. This has been unreliable for a long time. You can now visit the login page to make the system try extra hard. If you feel that made logging in better or worse than it used to be, your feedback is appreciated. [https://phabricator.wikimedia.org/T326281] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.26|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-09-12|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-09-13|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-09-14|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The [[mw:Special:MyLanguage/Technical decision making|Technical Decision-Making Forum Retrospective]] team invites anyone involved in the technical field of Wikimedia projects to signup to and join [[mw:Technical decision making/Listening Sessions|one of their listening sessions]] on 13 September. Another date will be scheduled later. The goal is to improve the technical decision-making processes. * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] As part of the changes for the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2022/Better diff handling of paragraph splits|Better diff handling of paragraph splits]] wishlist proposal, the inline switch widget in diff pages is being rolled out this week to all wikis. The inline switch will allow viewers to toggle between a unified inline or two-column diff wikitext format. [https://phabricator.wikimedia.org/T336716] '''Future changes''' * All wikis will be read-only for a few minutes on 20 September. [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|This is planned at 14:00 UTC.]] More information will be published in Tech News and will also be posted on individual wikis in the coming weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T345263] * The Enterprise API is launching a new feature called "[http://breakingnews-beta.enterprise.wikimedia.com/ breaking news]". Currently in BETA, this attempts to identify likely "newsworthy" topics as they are currently being written about in any Wikipedia. Your help is requested to improve the accuracy of its detection model, especially on smaller language editions, by recommending templates or identifiable editing patterns. See more information at [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Enterprise/Breaking news|the documentation page]] on MediaWiki or [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Enterprise/FAQ#What is Breaking News|the FAQ]] on Meta. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/37|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W37"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०२:३८, १२ सप्टेंबर २०२३ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25589064 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-38</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W38"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/38|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] MediaWiki now has a [[mw:Stable interface policy/frontend|stable interface policy for frontend code]] that more clearly defines how we deprecate MediaWiki code and wiki-based code (e.g. gadgets and user scripts). Thank you to everyone who contributed to the content and discussions. [https://phabricator.wikimedia.org/T346467][https://phabricator.wikimedia.org/T344079] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.27|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-09-19|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-09-20|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-09-21|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). * All wikis will be read-only for a few minutes on September 20. [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|This is planned at 14:00 UTC.]] [https://phabricator.wikimedia.org/T345263] * All wikis will have a link in the sidebar that provides a short URL of that page, using the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia URL Shortener|Wikimedia URL Shortener]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T267921] '''Future changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The team investigating the Graph Extension posted [[mw:Extension:Graph/Plans#Proposal|a proposal for reenabling it]] and they need your input. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/38|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W38"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ००:५०, १९ सप्टेंबर २०२३ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25623533 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-39</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W39"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/39|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The Vector 2022 skin will now remember the pinned/unpinned status for the Table of Contents for all logged-out users. [https://phabricator.wikimedia.org/T316060] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.28|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-09-26|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-09-27|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-09-28|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The ResourceLoader <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>mediawiki.ui</nowiki></code></bdi> modules are now deprecated as part of the move to Vue.js and Codex. There is a [[mw:Codex/Migrating_from_MediaWiki_UI|guide for migrating from MediaWiki UI to Codex]] for any tools that use it. More [[phab:T346468|details are available in the task]] and your questions are welcome there. * Gadget definitions will have a [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Gadgets#Options|new "namespaces" option]]. The option takes a list of namespace IDs. Gadgets that use this option will only load on pages in the given namespaces. '''Future changes''' * New variables will be added to [[mw:Special:MyLanguage/Extension:AbuseFilter|AbuseFilter]]: <code><bdi lang="zxx" dir="ltr">global_account_groups</bdi></code> and <code><bdi lang="zxx" dir="ltr">global_account_editcount</bdi></code>. They are available only when an account is being created. You can use them to prevent blocking automatic creation of accounts when users with many edits elsewhere visit your wiki for the first time. [https://phabricator.wikimedia.org/T345632][https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Extension:AbuseFilter/Rules_format] '''Meetings''' * You can join the next meeting with the Wikipedia mobile apps teams. During the meeting, we will discuss the current features and future roadmap. The meeting will be on [https://zonestamp.toolforge.org/1698426015 27 October at 17:00 (UTC)]. See [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_Apps/Office_Hours#October_2023|details and how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/39|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W39"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> २२:२१, २६ सप्टेंबर २०२३ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25655264 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-40</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W40"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/40|Translations]] are available. '''Recent changes''' * There is a new [[Special:Preferences#mw-prefsection-rendering-advancedrendering|user preference]] for "{{int:tog-forcesafemode}}". This setting will make pages load without including any on-wiki JavaScript or on-wiki stylesheet pages. It can be useful for debugging broken JavaScript gadgets. [https://phabricator.wikimedia.org/T342347] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] Gadget definitions now have a [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Gadgets#Options|new "<var>contentModels</var>" option]]. The option takes a list of page content models, like <code><bdi lang="zxx" dir="ltr">wikitext</bdi></code> or <code><bdi lang="zxx" dir="ltr">css</bdi></code>. Gadgets that use this option will only load on pages with the given content models. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.29|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-10-03|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-10-04|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-10-05|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The Vector 2022 skin will no longer use the custom styles and scripts of Vector legacy (2010). The change will be made later this year or in early 2024. See [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Features/Loading Vector 2010 scripts|how to adjust the CSS and JS pages on your wiki]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T331679] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/40|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W40"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०६:५७, ३ ऑक्टोबर २०२३ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25686930 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-41</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W41"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/41|Translations]] are available. '''Recent changes''' * One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q33291|Fon]] ([[w:fon:|<code>w:fon:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T347935] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.30|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-10-10|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-10-11|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-10-12|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). * Starting on Wednesday, a new set of Wikipedias will get "[[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]]" ({{int:project-localized-name-swwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-wawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-warwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-wowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-xalwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-xhwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-xmfwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-yiwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-yowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-zawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-zeawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-zh_min_nanwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-zuwiki/en}}). This is part of the [[phab:T304110|progressive deployment of this tool to more Wikipedias]]. The communities can [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Community configuration|configure how this feature works locally]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T308139] * At some wikis, newcomers are suggested images from Commons to add to articles without any images. Starting on Tuesday, newcomers at these wikis will be able to add images to unillustrated article sections. The specific wikis are listed under "Images recommendations" [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Deployment table|at the Growth team deployment table]]. You can [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add an image|learn more about this feature.]] [https://phabricator.wikimedia.org/T345940] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] In the mobile web skin (Minerva) the CSS ID <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>#page-actions</nowiki></code></bdi> will be replaced with <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>#p-views</nowiki></code></bdi>. This change is to make it consistent with other skins and to improve support for gadgets and extensions in the mobile skin. A few gadgets may need to be updated; there are [https://phabricator.wikimedia.org/T348267 details and search-links in the task]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/41|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W41"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> २०:०९, ९ ऑक्टोबर २०२३ (IST) <!-- सदस्य:Trizek (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25712895 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == Invite to Join Wikipedia Asian Month 2023 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> ''You are receiving this message because you participated in the [[:m:Wikipedia Asian Month 2022|Wikipedia Asian Month 2022]] as an organizer or editor.'' [[File:Wikipedia Asian Month Logo.svg|thumb|Join the Wikipedia Asian Month 2023 ]] <big>Dear all,</big> <big>The '''[[Wikipedia Asian Month Home|Wikipedia Asian Month 2023]]'''[1] is coming !</big> <big>The campaign start within a flexible 30 days from November to December. Following with the changes of the rules made by last year, the wish to have more people get to know Asia and Asian related topic is the same! </big>'''<big>Click [[:m:Wikipedia Asian Month 2023/Join an Event|"Here"]] to Organize/Join a WAM Event.</big>''' '''1. Propose "Focus Theme" related to Asia !''' If you are based somewhere in Asia, or have specific passion on an Asian topic, please propose your "Focus Theme" by October 25th. The WAM international team will select 5 themes. Please propose your focus theme through [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfPLz8kvSP_0LlI4vGRHAP2ydJPnLY__1hb9-p8AsRcS2R2NQ/viewform?usp=sf_link this link][2]. '''2. Enhancing existing articles can also count as part of campaign contribution.''' Any edits, including creating new articles or adding new content to existing articles, over 3000 bytes in total would be able to get a reward. Last year, due to this change of rules, the Programs & Events Dashboard was suggested. However, according to community survey of 2022, Fountain Tool is still the best platform for tracking edit and points. You don’t need to create any Dashboard. For the tracking of editing existing article, the international team is currently designing a form. Will soon publish to the main page of WAM 2023. '''3. More flexible campaign time''' The contribution duration would remain 30days, but we extended the overall campaign timeline to 2 months. All organizers can decide when to start their WAM as long as the whole duration is within November 1st to December 31th. It means that you can participate in WAM based on the needs of your local community. '''Timetable''' * October 1st, 2023 : Publish International Campaign Page of the Year * October 5th to 25th, 2023 : Call for focus themes of WAM 2023. * Before 29 October, 2023: Complete '''[[:m:Wikipedia Asian Month 2023/Join an Event|Registration]]''' [3] of Each language Wikipedia. * November 1st, UTC 00:00 to December 31th, UTC 00:00, 2023: Running the Campaign. (Find your local campaign for the actual event date.) * January 1st to March 15th, 2024: Auditing of each language Wikipedia. * March 30th, 2024: Deadline of reporting statistics and eligible editors to the International Team * April 1st to May 15th, 2024: The international team distributes Barnstars and Certificates to eligible editors of each event. For your information, the main page of Wikipedia Asian Month is currently undertaking a reconstruction for archiving purpose. For the 2023 event please bookmarked this page. We hope you will enjoy Wikipedia Asian Month! If you have any inquiry, feel free to contact us by info@asianmonth.wiki [4]. <big> We look forward to your participation. Cheers!!! WAM 2023 International Team</big> [1] https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikipedia_Asian_Month_2023 [2] https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfPLz8kvSP_0LlI4vGRHAP2ydJPnLY__1hb9-p8AsRcS2R2NQ/viewform?usp=sf_link [3] https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikipedia_Asian_Month_2023/Join_an_Event [4] info@asianmonth.wiki </div> <!-- सदस्य:Joycewikiwiki@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Joycewikiwiki/Wikipedia_Asian_Month_2023_Message_receiver_main&oldid=25753309 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-43</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W43"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/43|Translations]] are available. '''Recent changes''' * There is a new [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Language engineering/Newsletter/2023/October|Language and internationalization newsletter]], written quarterly. It contains updates on new feature development, improvements in various language-related technical projects, and related support work. * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] Source map support has been enabled on all wikis. When you open the debugger in your browser's developer tools, you should be able to see the unminified JavaScript source code. [https://phabricator.wikimedia.org/T47514] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.2|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-10-24|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-10-25|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-10-26|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/43|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W43"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०४:४६, २४ ऑक्टोबर २०२३ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25782286 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-44</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W44"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/44|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The Structured Content team, as part of its project of [[:commons:Commons:WMF support for Commons/Upload Wizard Improvements|improving UploadWizard on Commons]], made some UX improvements to the upload step of choosing own vs not own work ([[phab:T347590|T347590]]), as well as to the licensing step for own work ([[phab:T347756|T347756]]). * The Design Systems team has released version 1.0.0 of [[wmdoc:codex/latest/|Codex]], the new design system for Wikimedia. See the [[mw:Special:MyLanguage/Design_Systems_Team/Announcing_Codex_1.0|full announcement about the release of Codex 1.0.0]]. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.3|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-10-31|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-11-01|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-11-02|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). * Listings on category pages are sorted on each wiki for that language using a [[:w:en:International Components for Unicode|library]]. For a brief period on 2 November, changes to categories will not be sorted correctly for many languages. This is because the developers are upgrading to a new version of the library. They will then use a script to fix the existing categories. This will take a few hours or a few days depending on how big the wiki is. You can [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Technical Operations/ICU announcement|read more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T345561][https://phabricator.wikimedia.org/T267145] * Starting November 1, the impact module (Special:Impact) will be upgraded by the Growth team. The new impact module shows newcomers more data regarding their impact on the wiki. It was tested by a few wikis during the last few months. [https://phabricator.wikimedia.org/T336203] '''Future changes''' * There is [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Graph/Plans#Roadmap|a proposed plan]] for re-enabling the Graph Extension. You can help by reviewing this proposal and [[mw:Extension_talk:Graph/Plans#c-PPelberg_(WMF)-20231020221600-Update:_20_October|sharing what you think about it]]. * The WMF is working on making it possible for administrators to [[mw:Special:MyLanguage/Community_configuration_2.0|edit MediaWiki configuration directly]]. This is similar to previous work on Special:EditGrowthConfig. [[phab:T349757|A technical RfC is running until November 08, where you can provide feedback.]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/44|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W44"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०४:५१, ३१ ऑक्टोबर २०२३ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25801989 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == विकिपीडिया आशियाई महिना २०२३ == [[चित्र:Wikipedia Asian Month Logo Mr.svg|right|400px|frameless]] प्रिय विकिसदस्य, '''[[विकिपीडिया:विकिपीडिया आशियाई महिना २०२३|विकिपीडिया आशियाई महिना ]]''' हे विकीमेडियन्स द्वारा स्थापन केलेले एक वार्षिक अभियान आहे. हे अभियान मुख्यत्वे आशिया खंडातील देश आणि तेथील संस्कृती संबंधित विषयांवरील लेखांवर लक्ष केंद्रित करते. अनेक आशियाई व भारतीय विकिपीडिया समुदायांनी यात भाग घेतलेला आहे. आणि आमची अशी इच्छा आहे की आपण मराठी विकिपीडियावर आपले अमूल्य योगदान द्यावे. प्रकल्प पृष्ठ [[विकिपीडिया:विकिपीडिया आशियाई महिना २०२३|येथे]] उपलब्ध आहे. आपण ही स्पर्धा जिंकल्यास आपण '''विकिपीडिया आशियाई दूत घोषित होऊन तुम्हाला सही केलेले प्रमाणपत्र मिळेल व एक अधिक पोस्टकार्ड मिळेल''' तसेच '''डिजीटल बार्नस्टार''' देखील प्राप्त करू शकता. अधिक माहितीसाठी प्रकल्प पृष्ठ तपासा. [[विकिपीडिया:विकिपीडिया आशियाई महिना २०२३/सहभागी|येथे]] आपली नोंदणी करा आणि [https://fountain.toolforge.org/editathons/wam-mr-2023 हा दुवा] वापरून आपला लेख सादर करा. जर तुम्हाला कोणत्या मदतीची आवश्यकता असेल तर स्थानिक आयोजक [[सदस्य:संतोष गोरे|संतोष गोरे ]], [[सदस्य:Sandesh9822|संदेश हिवाळे]] किंवा [[सदस्य:Tiven2240|टायविन]] यांना संपर्क करावा. धन्यवाद. :'''आयोजक विकिपीडिया आशियाई महिना २०२३''' :<small>हा संदेश [[विकिपीडिया:स्वागत आणि साहाय्य चमू|विकिपीडिया मदत चमू]] करिता [[विकिपीडिया:एकगठ्ठा संदेश प्रणाली]] सुविधा वापरून [[विपी:प्रचालक|मराठी विकिपीडिया प्रचालकांमार्फत]] पाठविला गेला असण्याची संभावना आहे.</small> <!-- सदस्य:संतोष गोरे@mrwiki ने https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%B8%E0%A4%A6%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%AF:%E0%A4%B8%E0%A4%82%E0%A4%A4%E0%A5%8B%E0%A4%B7_%E0%A4%97%E0%A5%8B%E0%A4%B0%E0%A5%87/test&oldid=2341857 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-45</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W45"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/45|Translations]] are available. '''Recent changes''' * In the Vector 2022 skin, the default font-size of a number of navigational elements (tagline, tools menu, navigational links, and more) has been increased slightly to match the font size used in page content. [https://phabricator.wikimedia.org/T346062] '''Problems''' * Last week, there was a problem displaying some recent edits on [https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s5.dblist a few wikis], for 1-6 hours. The edits were saved but not immediately shown. This was due to a database problem. [https://phabricator.wikimedia.org/T350443] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.4|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-11-07|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-11-08|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-11-09|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). * The Growth team will reassign newcomers from former mentors to [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Structured mentor list|the currently active mentors]]. They have also changed the notification language to be more user-friendly. [https://phabricator.wikimedia.org/T330071][https://phabricator.wikimedia.org/T327493] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/45|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W45"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०२:३६, ७ नोव्हेंबर २०२३ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25838105 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-46</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W46"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/46|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Four new wikis have been created: ** a Wikipedia in [[d:Q7598268|Moroccan Amazigh]] ([[w:zgh:|<code>w:zgh:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T350216] ** a Wikipedia in [[d:Q35159|Dagaare]] ([[w:dga:|<code>w:dga:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T350218] ** a Wikipedia in [[d:Q33017|Toba Batak]] ([[w:bbc:|<code>w:bbc:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T350320] ** a Wikiquote in [[d:Q33151|Banjar]] ([[q:bjn:|<code>q:bjn:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T350217] '''Problems''' * Last week, users who previously visited Meta-Wiki or Wikimedia Commons and then became logged out on those wikis could not log in again. The problem is now resolved. [https://phabricator.wikimedia.org/T350695] * Last week, some pop-up dialogs and menus were shown with the wrong font size. The problem is now resolved. [https://phabricator.wikimedia.org/T350544] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.5|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-11-14|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-11-15|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-11-16|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * Reference Previews are coming to many wikis as a default feature. They are popups for references, similar to the [[mw:Special:MyLanguage/Page Previews|PagePreviews feature]]. [[m:WMDE Technical Wishes/ReferencePreviews#Opt-out feature|You can opt out]] of seeing them. If you are [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|using the gadgets]] Reference Tooltips or Navigation Popups, you won’t see Reference Previews. [[phab:T282999|Deployment]] is planned for November 22, 2023. * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] Canary (also known as heartbeat) events will be produced into [https://stream.wikimedia.org/?doc#/streams Wikimedia event streams] from December 11. Streams users are advised to filter out these events, by discarding all events where <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>meta.domain == "canary"</nowiki></code></bdi>. Updates to [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Pywikibot|Pywikibot]] or [https://github.com/ChlodAlejandro/wikimedia-streams wikimedia-streams] will discard these events by default. [https://phabricator.wikimedia.org/T266798] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/46|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W46"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०५:२२, १४ नोव्हेंबर २०२३ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25859263 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-47</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W47"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/47|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] * Starting on Wednesday, a new set of Wikipedias will get "[[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]]" ({{int:project-localized-name-quwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-rmwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-rmywiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-rnwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-roa_rupwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-roa_tarawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ruewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-rwwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-sawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-sahwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-satwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-scwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-scnwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-scowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-sdwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-sewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-sgwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-shwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-siwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-skwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-slwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-smwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-sowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-sqwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-srwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-srnwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-sswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-stwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-stqwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-suwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-szlwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tcywiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tetwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tgwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-thwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tkwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tlwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tnwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-towiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tpiwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-trwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ttwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-twwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tywiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tyvwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-udmwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ugwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-uzwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-vewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-vecwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-vepwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-vlswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-vowiki/en}}). This is part of the [[phab:T304110|progressive deployment of this tool to more Wikipedias]]. The communities can [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Community configuration|configure how this feature works locally]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T308141][https://phabricator.wikimedia.org/T308142][https://phabricator.wikimedia.org/T308143] * The Vector 2022 skin will have some minor visual changes to drop-down menus, column widths, and more. These changes were added to four Wikipedias last week. If no issues are found, these changes will proceed to all wikis this week. These changes will make it possible to add new menus for readability and dark mode. [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop_Improvements/Updates#November_2023:_Visual_changes,_more_deployments,_and_shifting_focus|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T347711] '''Future changes''' * There is [[mw:Extension talk:Graph/Plans#Update: 15 November|an update on re-enabling the Graph Extension]]. To speed up the process, Vega 2 will not be supported and only [https://phabricator.wikimedia.org/T335325 some protocols] will be available at launch. You can help by sharing what you think about the plan. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/47|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W47"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०६:२५, २१ नोव्हेंबर २०२३ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25884616 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-48</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W48"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/48|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.7|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-11-28|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-11-29|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-11-30|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). There is no new MediaWiki version next week. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] MediaWiki's JavaScript system will now allow <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>async</code>/<code>await</code></bdi> syntax in gadgets and user scripts. Gadget authors should remember that users' browsers may not support it, so it should be used appropriately. [https://phabricator.wikimedia.org/T343499] * The deployment of "[[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add_a_link|Add a link]]" announced [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/47|last week]] was postponed. It will resume this week. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/48|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W48"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०४:३९, २८ नोव्हेंबर २०२३ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25906379 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-49</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W49"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/49|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The spacing between paragraphs on Vector 2022 has been changed from 7px to 14px to match the size of the text. This will make it easier to distinguish paragraphs from sentences. [https://phabricator.wikimedia.org/T351754] * The "{{int:Visualeditor-dialog-meta-categories-defaultsort-label}}" feature in VisualEditor is working again. You no longer need to switch to source editing to edit <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>{{DEFAULTSORT:...}}</nowiki></code></bdi> keywords. [https://phabricator.wikimedia.org/T337398] '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] * On 6 December, people who have the enabled the preference for "{{int:Discussiontools-preference-visualenhancements}}" will notice the [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Usability|talk page usability improvements]] appear on pages that include the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>__NEWSECTIONLINK__</nowiki></code></bdi> magic word. If you notice any issues, please [[phab:T352232|share them with the team on Phabricator]]. '''Future changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The Toolforge [[wikitech:News/Toolforge Grid Engine deprecation|Grid Engine shutdown process]] will start on December 14. Maintainers of [[toolforge:grid-deprecation|tools that still use this old system]] should plan to migrate to Kubernetes, or tell the team your plans on Phabricator in the task about your tool, before that date. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/VIWWQKMSQO2ED3TVUR7KPPWRTOBYBVOA/] * Communities using [[mw:Special:MyLanguage/Structured_Discussions|Structured Discussions]] are being contacted regarding [[mw:Special:MyLanguage/Structured_Discussions/Deprecation|the upcoming deprecation of Structured Discussions]]. You can read more about this project, and share your comments, [[mw:Special:MyLanguage/Structured_Discussions/Deprecation|on the project's page]]. '''Events''' * Registration & Scholarship applications are now open for the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Hackathon 2024|Wikimedia Hackathon 2024]] that will take place from 3–5 May in Tallinn, Estonia. Scholarship applications are open until 5 January 2024. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/49|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W49"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०५:२०, ५ डिसेंबर २०२३ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25914435 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-50</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W50"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/50|Translations]] are available. '''Recent changes''' * On Wikimedia Commons, there are some minor user-interface improvements for the "choosing own vs not own work" step in the UploadWizard. This is part of the Structured Content team's project of [[:commons:Commons:WMF support for Commons/Upload Wizard Improvements|improving UploadWizard on Commons]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T352707][https://phabricator.wikimedia.org/T352709] '''Problems''' * There was a problem showing the [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Personalized first day/Newcomer homepage|Newcomer homepage]] feature with the "impact module" and their page-view graphs, for a few days in early December. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T352352][https://phabricator.wikimedia.org/T352349] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.9|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-12-12|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-12-13|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-12-14|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] '''Future changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]] The [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/796964 2023 Developer Satisfaction Survey] is seeking the opinions of the Wikimedia developer community. Please take the survey if you have any role in developing software for the Wikimedia ecosystem. The survey is open until 5 January 2024, and has an associated [[foundation:Legal:December_2023_Developer_Satisfaction_Survey|privacy statement]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/50|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W50"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०७:४२, १२ डिसेंबर २०२३ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25945501 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-51</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W51"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/51|Translations]] are available. '''Tech News''' * The next issue of Tech News will be sent out on 8 January 2024 because of [[w:en:Christmas and holiday season|the holidays]]. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.10|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-12-19|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-12-20|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-12-21|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). There is no new MediaWiki version next week. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] * Starting December 18, it won't be possible to activate Structured Discussions on a user's own talk page using the Beta feature. The Beta feature option remains available for users who want to deactivate Structured Discussions. This is part of [[mw:Structured Discussions/Deprecation|Structured Discussions' deprecation work]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T248309] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] There will be full support for redirects in the Module namespace. The "Move Page" feature will leave an appropriate redirect behind, and such redirects will be appropriately recognized by the software (e.g. hidden from [[{{#special:UnconnectedPages}}]]). There will also be support for [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua reference manual#Renaming or moving modules|manual redirects]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T120794] '''Future changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The MediaWiki JavaScript documentation is moving to a new format. During the move, you can read the old docs using [https://doc.wikimedia.org/mediawiki-core/REL1_41/js/ version 1.41]. Feedback about [https://doc.wikimedia.org/mediawiki-core/master/js/ the new site] is welcome on the [[mw:Talk:JSDoc_WMF_theme|project talk page]]. * The Wishathon is a new initiative that encourages collaboration across the Wikimedia community to develop solutions for wishes collected through the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey|Community Wishlist Survey]]. The first community Wishathon will take place from 15–17 March. If you are interested in a project proposal as a user, developer, designer, or product lead, you can [[m:Special:MyLanguage/Event:WishathonMarch2024|register for the event and read more]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/51|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W51"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> २१:४८, १८ डिसेंबर २०२३ (IST) <!-- सदस्य:Johan (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25959059 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-02</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W02"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/02|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [https://mediawiki2latex.wmflabs.org/ mediawiki2latex] is a tool that converts wiki content into the formats of LaTeX, PDF, ODT, and EPUB. The code now runs many times faster due to recent improvements. There is also an optional Docker container you can [[b:de:Benutzer:Dirk_Hünniger/wb2pdf/install#Using_Docker|install]] on your local machine. * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The way that Random pages are selected has been updated. This will slowly reduce the problem of some pages having a lower chance of appearing. [https://phabricator.wikimedia.org/T309477] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.13|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-01-09|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-01-10|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-01-11|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/02|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W02"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०६:५०, ९ जानेवारी २०२४ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26026251 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-03</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W03"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/03|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] Pages that use the JSON [[mw:Special:MyLanguage/Manual:ContentHandler|contentmodel]] will now use tabs instead of spaces for auto-indentation. This will significantly reduce the page size. [https://phabricator.wikimedia.org/T326065] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Gadgets|Gadgets]] and personal user scripts may now use JavaScript syntax introduced in ES6 (also known as "ES2015") and ES7 ("ES2016"). MediaWiki validates the source code to protect other site functionality from syntax errors, and to ensure scripts are valid in all [[mw:Special:MyLanguage/Compatibility#Browsers|supported browsers]]. Previously, Gadgets could use the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>requiresES6</nowiki></code></bdi> option. This option is no longer needed and will be removed in the future. [https://phabricator.wikimedia.org/T75714] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Bot passwords|Bot passwords]] and [[mw:Special:MyLanguage/OAuth/Owner-only consumers|owner-only OAuth consumers]] can now be restricted to allow editing only specific pages. [https://phabricator.wikimedia.org/T349957] * You can now [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Thanks|thank]] edits made by bots. [https://phabricator.wikimedia.org/T341388] * An update on the status of the Community Wishlist Survey for 2024 [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey/Future Of The Wishlist/January 4, 2024 Update|has been published]]. Please read and give your feedback. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.14|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-01-16|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-01-17|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-01-18|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] * Starting on January 17, it will not be possible to login to Wikimedia wikis from some specific old versions of the Chrome browser (versions 51–66, released between 2016 and 2018). Additionally, users of iOS 12, or Safari on Mac OS 10.14, may need to login to each wiki separately. [https://phabricator.wikimedia.org/T344791] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>jquery.cookie</code></bdi> module was deprecated and replaced with the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>mediawiki.cookie</code></bdi> module last year. A script has now been run to replace any remaining uses, and this week the temporary alias will be removed. [https://phabricator.wikimedia.org/T354966] '''Future changes''' * Wikimedia Deutschland is working to [[m:WMDE Technical Wishes/Reusing references|make reusing references easier]]. They are looking for people who are interested in participating in [https://wikimedia.sslsurvey.de/User-research-into-Reusing-References-Sign-up-Form-2024/en/ individual video calls for user research in January and February]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/03|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W03"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०५:४३, १६ जानेवारी २०२४ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26074460 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == Invitation to Organize Feminism and Folklore 2024 Writing Competition == <div style="border:8px maroon ridge;padding:6px;> [[File:Feminism and Folklore 2024 logo.svg|centre|550px|frameless]] ::<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <center>''{{int:please-translate}}''</center> Dear {{PAGENAME}}, Hope you are doing well, Wishing you a Happy New Year!. We extend a heartfelt invitation to you to organize the '''[[:m:Feminism and Folklore 2024|Feminism and Folklore 2024]]''' writing competition, which is scheduled to take place from February 1, 2024, to March 31, 2024. This year's edition of Feminism and Folklore will concentrate on feminism, women's issues, and gender-focused topics, aligning with a Wiki Loves Folklore gender gap focus and featuring a folk culture theme on Wikipedia. This year we have created two new Tools for the Feminism and Folklore project. The tool is called '''Campwiz'''. This tool is created by the international Tech team of Wiki Loves Folkore especially crafted for Feminism and Folklore project. The tool works as same as fountain or dashboard but has extra abilities required for jury and submission of articles. To create a new campaign on Campwiz, organizers to follow these steps: # Go to the tool link: <nowiki>https://tools.wikilovesfolklore.org/</nowiki> # Select your wiki on which you want to organize the campaign (enter the name or short code, such as "{{CONTENTLANG}}" for {{#language:{{PAGELANGUAGE}}}} {{SITENAME}}). # Give your campaign a name example "Feminism and Folklore 2024 on {{#language:{{PAGELANGUAGE}}}} {{SITENAME}})". # Select the start and end dates (note: keep your start date as Feb 1 and end date as March 31). # Provide a description for your campaign (you can briefly describe the campaign in this section). # Make sure to keep the checkboxes ticked for "Allow users to submit articles that were not created but expanded." if you want to use the campaign for expanded articles also. # Keep minimum added bytes as 4000 and minimum added words as 400 and click next. # In the jury section, keep the checkboxes ticked for "Allow jury members to participate in the campaign" and "Prevent jury members from seeing each other's votes." As per your preference. # Under the jury search box, type the username of your jury and click on the "+" button to add; you can add multiple jury members. # Click next to review and then click on save. With this we have also created a '''Missing article tool'''. This tool identifies articles in the English Wikipedia that are absent from your native language Wikipedia. You can customize your selection criteria, and our tool will provide you with a table displaying the missing articles along with suggested titles. You also have the option to download the list in both CSV and wikitable formats. Both tools, the Missing Article Tool and the Campwiz Tool, are now available for public use during the Feminism and Folklore campaign. You can find more information about these tools here: <nowiki>https://tools.wikilovesfolklore.org/</nowiki> There are also some changes in the rules and criteria's. Please go through the rules below. # '''Minimum Length:''' The expanded or new article should have a minimum of '''''4000 bytes or 400 words''''', ensuring sufficient depth and coverage of the chosen topic. The local organizers are free to choose the minimum length criteria as per needs of their local Wikipedia and must be clearly mention on local project page. # '''Language Quality:''' Articles should not be poorly machine-translated, ensuring that language quality and readability are maintained at a high standard. # '''Timeline of Creation or Expansion:''' The article should be created or expanded between 1 February and 31 March, aligning with the specified contest timeline. # '''Theme Relevance''': Articles should directly address the theme of feminism and folklore, exploring connections between gender, cultural traditions, and intangible heritage. # '''No Orphaned Articles:''' Articles must not be orphaned, meaning they should be linked from at least one other article to ensure visibility within the Wikipedia ecosystem. # '''No Copyright violations:''' There should be no copyright violations, and articles should adhere to local Wikipedia policies on notability, ensuring that the content meets the standards for notability. # '''Adequate references and Citations:''' Each article should include proper references and citations following local Wikipedia policies, ensuring the reliability and credibility of the information presented. Learn more about the contest details and prizes on our project page [[:m:Feminism and Folklore 2024|here]]. Should you require any assistance, please feel free to contact us on our meta talk page or via email. We eagerly anticipate your enthusiastic coordination and participation in Feminism and Folklore 2024. Thank you and Best wishes, '''Feminism and Folklore 2024 International Team''' --[[सदस्य:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[सदस्य चर्चा:MediaWiki message delivery|चर्चा]]) १२:२१, १८ जानेवारी २०२४ (IST) </div></div> <!-- सदस्य:Tiven2240@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/fnf&oldid=26088038 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-04</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W04"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/04|Translations]] are available. '''Problems''' * A bug in UploadWizard prevented linking to the userpage of the uploader when uploading. It has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T354529] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.15|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-01-23|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-01-24|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-01-25|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/04|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W04"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०६:३४, २३ जानेवारी २०२४ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26096197 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-05</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W05"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/05|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Starting Monday January 29, all talk pages messages' timestamps will become a link. This link is a permanent link to the comment. It allows users to find the comment they are looking for, even if this comment was moved elsewhere. This will affect all wikis except for the English Wikipedia. You can read more about this change [https://diff.wikimedia.org/2024/01/29/talk-page-permalinks-dont-lose-your-threads/ on Diff] or [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools#Talk_pages_permalinking|on Mediawiki.org]].<!-- The Diff post will be published on Monday morning UTC--> [https://phabricator.wikimedia.org/T302011] * There are some improvements to the CAPTCHA to make it harder for spam bots and scripts to bypass it. If you have feedback on this change, please comment on [[phab:T141490|the task]]. Staff are monitoring metrics related to the CAPTCHA, as well as secondary metrics such as account creations and edit counts. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.16|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-01-30|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-01-31|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-02-01|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] On February 1, a link will be added to the "Tools" menu to download a [[w:en:QR code|QR code]] that links to the page you are viewing. There will also be a new [[{{#special:QrCode}}]] page to create QR codes for any Wikimedia URL. This addresses the [[m:Community Wishlist Survey 2023/Mobile and apps/Add ability to share QR code for a page in any Wikimedia project|#19 most-voted wish]] from the [[m:Community Wishlist Survey 2023/Results|2023 Community Wishlist Survey]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T329973] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Gadgets|Gadgets]] which only work in some skins have sometimes used the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>targets</code></bdi> option to limit where you can use them. This will stop working this week. You should use the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>skins</code></bdi> option instead. [https://phabricator.wikimedia.org/T328497] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/05|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W05"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०१:०१, ३० जानेवारी २०२४ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26137870 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-06</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W06"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/06|Translations]] are available. '''Recent changes''' *The mobile site history pages now use the same HTML as the desktop history pages. If you hear of any problems relating to mobile history usage please point them to [[phab:T353388|the phabricator task]]. *On most wikis, admins can now block users from making specific actions. These actions are: uploading files, creating new pages, moving (renaming) pages, and sending thanks. The goal of this feature is to allow admins to apply blocks that are adequate to the blocked users' activity. [[m:Special:MyLanguage/Community health initiative/Partial blocks#action-blocks|Learn more about "action blocks"]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T242541][https://phabricator.wikimedia.org/T280531] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.17|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-02-06|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-02-07|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-02-08|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] * Talk pages permalinks that included diacritics and non-Latin script were malfunctioning. This issue is fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T356199] '''Future changes''' * [[m:WMDE Technical Wishes/ReferencePreviews#24WPs|24 Wikipedias]] with [[mw:Special:MyLanguage/Reference_Tooltips|Reference Tooltips]] as a default gadget are encouraged to remove that default flag. This would make [[mw:Special:MyLanguage/Help:Reference_Previews|Reference Previews]] the new default for reference popups, leading to a more consistent experience across wikis. For [[m:WMDE Technical Wishes/ReferencePreviews#46WPs|46 Wikipedias]] with less than 4 interface admins, the change is already scheduled for mid-February, [[m:Talk:WMDE Technical Wishes/ReferencePreviews#Reference Previews to become the default for previewing references on more wikis.|unless there are concerns]]. The older Reference Tooltips gadget will still remain usable and will override this feature, if it is available on your wiki and you have enabled it in your settings. [https://meta.wikimedia.org/wiki/WMDE_Technical_Wishes/ReferencePreviews#Reference_Previews_to_become_the_default_for_previewing_references_on_more_wikis][https://phabricator.wikimedia.org/T355312] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/06|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W06"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ००:५२, ६ फेब्रुवारी २०२४ (IST) <!-- सदस्य:UOzurumba (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26180971 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-07</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W07"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/07|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The [[d:Wikidata:SPARQL query service/WDQS graph split|WDQS Graph Split experiment]] is working and loaded onto 3 test servers. The team in charge is testing the split's impact and requires feedback from WDQS users through the UI or programmatically in different channels. [https://www.wikidata.org/wiki/Wikidata_talk:SPARQL_query_service/WDQS_graph_split][https://phabricator.wikimedia.org/T356773][https://www.wikidata.org/wiki/User:Sannita_(WMF)] Users' feedback will validate the impact of various use cases and workflows around the Wikidata Query service. [https://www.wikidata.org/wiki/Wikidata:SPARQL_query_service/WDQS_backend_update/October_2023_scaling_update][https://www.mediawiki.org/wiki/Wikidata_Query_Service/User_Manual#Federation] '''Problems''' *There was a bug that affected the appearance of visited links when using mobile device to access wiki sites. It made the links appear black; [[phab:T356928|this issue]] is fixed. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.18|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-02-13|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-02-14|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-02-15|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] As work continues on the grid engine deprecation,[https://wikitech.wikimedia.org/wiki/News/Toolforge_Grid_Engine_deprecation] tools on the grid engine will be stopped starting on February 14th, 2024. If you have tools actively migrating you can ask for an extension so they are not stopped. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Portal:Toolforge/About_Toolforge#Communication_and_support] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/07|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W07"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ११:१९, १३ फेब्रुवारी २०२४ (IST) <!-- सदस्य:UOzurumba (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26223994 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == Move a configuration page == Can you please move [[सदस्य:CampWiz_Bot/Templates/wlf.json]] to ''सदस्य:CampWiz_Bot/wlf.json''? [[सदस्य:Nokib Sarkar|Nokib Sarkar]] ([[सदस्य चर्चा:Nokib Sarkar|चर्चा]]) २१:२२, १६ फेब्रुवारी २०२४ (IST) == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-08</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W08"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/08|Translations]] are available. '''Recent changes''' * If you have the "{{int:Tog-enotifwatchlistpages}}" option enabled, edits by bot accounts no longer trigger notification emails. Previously, only minor edits would not trigger the notification emails. [https://phabricator.wikimedia.org/T356984] * There are changes to how user and site scripts load for [[mw:Special:MyLanguage/Skin:Vector/2022| Vector 2022]] on specific wikis. The changes impacted the following Wikis: all projects with [[mw:Special:MyLanguage/Skin:Vector|Vector legacy]] as the default skin, Wikivoyage, and Wikibooks. Other wikis will be affected over the course of the next three months. Gadgets are not impacted. If you have been affected or want to minimize the impact on your project, see [[Phab:T357580| this ticket]]. Please coordinate and take action proactively. *Newly auto-created accounts (the accounts you get when you visit a new wiki) now have the same local notification preferences as users who freshly register on that wiki. It is effected in four notification types listed in the [[phab:T353225|task's description]]. *The maximum file size when using [[c:Special:MyLanguage/Commons:Upload_Wizard|Upload Wizard]] is now 5 GiB. [https://phabricator.wikimedia.org/T191804] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.19|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-02-20|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-02-21|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-02-22|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] Selected tools on the grid engine have been [[wikitech:News/Toolforge_Grid_Engine_deprecation|stopped]] as we prepare to shut down the grid on March 14th, 2024. The tool's code and data have not been deleted. If you are a maintainer and you want your tool re-enabled reach out to the [[wikitech:Portal:Toolforge/About_Toolforge#Communication_and_support|team]]. Only tools that have asked for extension are still running on the grid. * The CSS <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>[https://developer.mozilla.org/en-US/docs/Web/CSS/filter filter]</code></bdi> property can now be used in HTML <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>style</code></bdi> attributes in wikitext. [https://phabricator.wikimedia.org/T308160] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/08|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W08"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> २१:०७, १९ फेब्रुवारी २०२४ (IST) <!-- सदस्य:UOzurumba (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26254282 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-09</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W09"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/09|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor_on_mobile|mobile visual editor]] is now the default editor for users who never edited before, at a small group of wikis. [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor_on_mobile/VE_mobile_default#A/B_test_results| Research ]] shows that users using this editor are slightly more successful publishing the edits they started, and slightly less successful publishing non-reverted edits. Users who defined the wikitext editor as their default on desktop will get the wikitext editor on mobile for their first edit on mobile as well. [https://phabricator.wikimedia.org/T352127] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The [[mw:Special:MyLanguage/ResourceLoader/Core modules#mw.config|mw.config]] value <code>wgGlobalGroups</code> now only contains groups that are active in the wiki. Scripts no longer have to check whether the group is active on the wiki via an API request. A code example of the above is: <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>if (/globalgroupname/.test(mw.config.get("wgGlobalGroups")))</code></bdi>. [https://phabricator.wikimedia.org/T356008] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.20|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-02-27|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-02-28|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-02-29|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] '''Future changes''' * The right to change [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Tags|edit tags]] (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>changetags</code></bdi>) will be removed from users in Wikimedia sites, keeping it by default for admins and bots only. Your community can ask to retain the old configuration on your wiki before this change happens. Please indicate in [[phab:T355639|this ticket]] to keep it for your community before the end of March 2024. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/09|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W09"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ००:५३, २७ फेब्रुवारी २०२४ (IST) <!-- सदस्य:UOzurumba (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26294125 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == Delete a page == Please delete the page [[सदस्य:CampWiz Bot/Templates/Article এভালুয়াতেদ/তিতলে]] [[सदस्य:Nokib Sarkar|Nokib Sarkar]] ([[सदस्य चर्चा:Nokib Sarkar|चर्चा]]) ०९:०९, २९ फेब्रुवारी २०२४ (IST) :{{done}} [[सदस्य:Tiven2240|Tiven2240]] ([[सदस्य चर्चा:Tiven2240|चर्चा]]) २३:२७, २९ फेब्रुवारी २०२४ (IST) == Organising Feminism and Folklore == [[File:Feminism and Folklore 2024 logo.svg | 350px | right]] Hello Community Organizers, Thank you for organising Feminism and Folklore writing competition on your wiki. We congratulate you in joining and celebrating our cultural heritage and promoting gender equality on Wikipedia. To encourage boost for the contributions of the participants, we're offering prizes for Feminism and Folklore local prizes. Each Wikipedia will have three local winners: *First Prize: $15 USD *Second Prize: $10 USD *Best Jury Article: $5 USD All this will be in '''gift voucher format only'''. Kindly inform your local community regarding these prizes and post them on the local project page The Best Jury Article will be chosen by the jury based on how unique the article is aligned with the theme. The jury will review all submissions and decide the winner together, making sure it's fair. These articles will also be featured on our social media handles. We're also providing internet and childcare support to the first 50 organizers and Jury members for who request for it. Remember, only 50 organizers will get this support, and it's given on a first-come, first-served basis. The registration form will close after 50 registrations, and the deadline is March 15, 2024. This support is optional and not compulsory, so if you're interested, fill out the form [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdnytyact-HR6DvsWwnrVeWuzMfuNH1dSjpF24m6od-f3LzZQ/viewform here]. Each organizer/jury who gets support will receive $30 USD in gift voucher format, even if they're involved in more than one wiki. No dual support will be provided if you have signed up in more than one language. This support is meant to appreciate your volunteer support for the contest. We also invite all organizers and jury members to join us for office hours on '''Saturday, March 2, 2024'''. This session will help you understand the jury process for both contests and give you a chance to ask questions. More details are on [https://meta.wikimedia.org/wiki/Wiki_Loves_Folklore_2024_Office_Hour_2 meta page]. Let's celebrate our different cultures and work towards gender equality on Wikipedia! Best regards, Rockpeterson [[सदस्य:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[सदस्य चर्चा:MediaWiki message delivery|चर्चा]]) ११:२६, २९ फेब्रुवारी २०२४ (IST) <!-- सदस्य:Rockpeterson@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Rockpeterson/fnf2024golbal&oldid=26304232 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-10</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W10"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/10|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>Special:Book</code></bdi> page (as well as the associated "Create a book" functionality) provided by the old [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Collection|Collection extension]] has been removed from all Wikisource wikis, as it was broken. This does not affect the ability to download normal books, which is provided by the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Wikisource|Wikisource extension]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T358437] * [[m:Wikitech|Wikitech]] now uses the next-generation [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid|Parsoid]] wikitext parser by default to generate all pages in the Talk namespace. Report any problems on the [[mw:Talk:Parsoid/Parser_Unification/Known_Issues|Known Issues discussion page]]. You can use the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:ParserMigration|ParserMigration]] extension to control the use of Parsoid; see the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:ParserMigration|ParserMigration help documentation]] for more details. * Maintenance on [https://etherpad.wikimedia.org etherpad] is completed. If you encounter any issues, please indicate in [[phab:T316421|this ticket]]. * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=| Advanced item]] [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Gadgets|Gadgets]] allow interface admins to create custom features with CSS and JavaScript. The <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>Gadget</code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>Gadget_definition</code></bdi> namespaces and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>gadgets-definition-edit</code></bdi> user right were reserved for an experiment in 2015, but were never used. These were visible on Special:Search and Special:ListGroupRights. The unused namespaces and user rights are now removed. No pages are moved, and no changes need to be made. [https://phabricator.wikimedia.org/T31272] * A usability improvement to the "Add a citation" in Wikipedia workflow has been made, the insert button was moved to the popup header. [https://phabricator.wikimedia.org/T354847] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.21|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-03-05|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-03-06|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-03-07|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] '''Future changes''' * All wikis will be read-only for a few minutes on March 20. This is planned at 14:00 UTC. More information will be published in Tech News and will also be posted on individual wikis in the coming weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T358233] * The HTML markup of headings and section edit links will be changed later this year to improve accessibility. See [[mw:Special:MyLanguage/Heading_HTML_changes|Heading HTML changes]] for details. The new markup will be the same as in the new Parsoid wikitext parser. You can test your gadget or stylesheet with the new markup if you add <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>?useparsoid=1</code></bdi> to your URL ([[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:ParserMigration#Selecting_a_parser_using_a_URL_query_string|more info]]) or turn on Parsoid read views in your user options ([[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:ParserMigration#Enabling_via_user_preference|more info]]). * '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/10|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W10"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०१:१७, ५ मार्च २०२४ (IST) <!-- सदस्य:UOzurumba (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26329807 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-11</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W11"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/11|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.22|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-03-12|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-03-13|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-03-14|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] * After consulting with various communities, the line height of the text on the [[mw:Special:MyLanguage/Skin:Minerva Neue|Minerva skin]] will be increased to its previous value of 1.65. Different options for typography can also be set using the options in the menu, as needed. [https://phabricator.wikimedia.org/T358498] *The active link color in [[mw:Special:MyLanguage/Skin:Minerva Neue|Minerva]] will be changed to provide more consistency with our other platforms and best practices. [https://phabricator.wikimedia.org/T358516] * [[c:Special:MyLanguage/Commons:Structured data|Structured data on Commons]] will no longer ask whether you want to leave the page without saving. This will prevent the “information you’ve entered may not be saved” popups from appearing when no information have been entered. It will also make file pages on Commons load faster in certain cases. However, the popups will be hidden even if information has indeed been entered. If you accidentally close the page before saving the structured data you entered, that data will be lost. [https://phabricator.wikimedia.org/T312315] '''Future changes''' * All wikis will be read-only for a few minutes on March 20. This is planned at 14:00 UTC. More information will be published in Tech News and will also be posted on individual wikis in the coming weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T358233][https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Tech/Server_switch] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/11|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W11"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०४:३४, १२ मार्च २०२४ (IST) <!-- सदस्य:UOzurumba (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26374013 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-12</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W12"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/12|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The notice "Language links are at the top of the page" that appears in the [[mw:Special:MyLanguage/Skin:Vector/2022|Vector 2022 skin]] main menu has been removed now that users have learned the new location of the Language switcher. [https://phabricator.wikimedia.org/T353619] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] [[m:Special:MyLanguage/IP_Editing:_Privacy_Enhancement_and_Abuse_Mitigation/IP_Info_feature|IP info feature]] displays data from Spur, an IP addresses database. Previously, the only data source for this feature was MaxMind. Now, IP info is more useful for patrollers. [https://phabricator.wikimedia.org/T341395] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The Toolforge Grid Engine services have been shut down after the final migration process from Grid Engine to Kubernetes. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Obsolete:Toolforge/Grid][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/News/Toolforge_Grid_Engine_deprecation][https://techblog.wikimedia.org/2022/03/14/toolforge-and-grid-engine/] * Communities can now customize the default reasons for undeleting a page by creating [[MediaWiki:Undelete-comment-dropdown]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T326746] '''Problems''' * [[m:Special:MyLanguage/WMDE_Technical_Wishes/RevisionSlider|RevisionSlider]] is an interface to interactively browse a page's history. Users in [[mw:Special:MyLanguage/Extension:RevisionSlider/Developing_a_RTL-accessible_feature_in_MediaWiki_-_what_we%27ve_learned_while_creating_the_RevisionSlider|right-to-left]] languages reported RevisionSlider reacting wrong to mouse clicks. This should be fixed now. [https://phabricator.wikimedia.org/T352169] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.23|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-03-19|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-03-20|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-03-21|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] * All wikis will be read-only for a few minutes on March 20. This is planned at [https://zonestamp.toolforge.org/1710943200 14:00 UTC]. [https://phabricator.wikimedia.org/T358233][https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Tech/Server_switch] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/12|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W12"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> २३:१०, १८ मार्च २०२४ (IST) <!-- सदस्य:UOzurumba (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26410165 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-13</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W13"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/13|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] An update was made on March 18th 2024 to how various projects load site, user JavaScript and CSS in [[mw:Special:MyLanguage/Skin:Vector/2022|Vector 2022 skin]]. A [[phab:T360384|checklist]] is provided for site admins to follow. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.24|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-03-26|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-03-27|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-03-28|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/13|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W13"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ००:२७, २६ मार्च २०२४ (IST) <!-- सदस्य:UOzurumba (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26446209 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-14</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W14"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/14|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Users of the [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Accessibility_for_reading|reading accessibility]] beta feature will notice that the default line height for the standard and large text options has changed. [https://phabricator.wikimedia.org/T359030] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.25|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-04-02|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-04-03|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-04-04|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] '''Future changes''' * The Wikimedia Foundation has an annual plan. The annual plan decides what the Wikimedia Foundation will work on. You can now read [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2024-2025/Product & Technology OKRs#Draft Key Results|the draft key results]] for the Product and Technology department. They are suggestions for what results the Foundation wants from big technical changes from July 2024 to June 2025. You can [[m:Talk:Wikimedia Foundation Annual Plan/2024-2025/Product & Technology OKRs|comment on the talk page]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/14|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W14"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०९:०६, २ एप्रिल २०२४ (IST) <!-- सदस्य:UOzurumba (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26462933 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == Next Steps and Feedback Request for Feminism and Folklore Organizers == [[File:Feminism and Folklore 2024 logo.svg|centre|550px|frameless]] Dear Organizer, I hope this message finds you well. First and foremost, I want to extend my gratitude to you for your efforts in organizing the '''Feminism and Folklore''' campaign on your local Wikipedia. Your contribution has been instrumental in bridging the gender and folk gap on Wikipedia, and we truly appreciate your dedication to this important cause. As the campaign draws to a close, I wanted to inform you about the next steps. It's time to commence the jury process using the CampWiz or Fountain tool where your campaign was hosted. Please ensure that you update the details of the jury, campaign links and the names of organizers accurately on the [[:m:Feminism and Folklore 2024/Project Page|sign-up page]]. Once the jury process is completed, kindly update the [[:m:Feminism and Folklore 2024/Results|results page]] accordingly. The deadline for jury submission of results is '''April 30, 2024'''. However, if you find that the number of articles is high and you require more time, please don't hesitate to inform us via email or on our Meta Wiki talk page. We are more than willing to approve an extension if needed. Should you encounter any issues with the tools, please feel free to reach out to us on Telegram for assistance. Your feedback and progress updates are crucial for us to improve the campaign and better understand your community's insights. Therefore, I kindly ask you to spare just 10 minutes to share your progress and achievements with us through a Google Form survey. Your input will greatly assist us in making the campaign more meaningful and impactful. Here's the link to the survey: [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfCkFONXlPVlakMmdh-BWtZp0orYBCSVvViJPbsjf2TIXAWvw/viewform?usp=sf_link Survey Google Form Link] Thank you once again for your hard work and dedication to the Feminism and Folklore campaign. Your efforts are deeply appreciated, and we look forward to hearing from you soon. Warm regards, '''Feminism and Folklore International Team #WeTogether''' [[सदस्य:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[सदस्य चर्चा:MediaWiki message delivery|चर्चा]]) १३:५६, ७ एप्रिल २०२४ (IST) <!-- सदस्य:Tiven2240@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/fnf2024&oldid=26557949 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-15</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W15"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/15|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Web browsers can use tools called [[:w:en:Browser extension|extensions]]. There is now a Chrome extension called [[m:Future Audiences/Experiment:Citation Needed|Citation Needed]] which you can use to see if an online statement is supported by a Wikipedia article. This is a small experiment to see if Wikipedia can be used this way. Because it is a small experiment, it can only be used in Chrome in English. * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] A new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit Recovery|Edit Recovery]] feature has been added to all wikis, available as a [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing|user preference]]. Once you enable it, your in-progress edits will be stored in your web browser, and if you accidentally close an editing window or your browser or computer crashes, you will be prompted to recover the unpublished text. Please leave any feedback on the [[m:Special:MyLanguage/Talk:Community Wishlist Survey 2023/Edit-recovery feature|project talk page]]. This was the #8 wish in the 2023 Community Wishlist Survey. * Initial results of [[mw:Special:MyLanguage/Edit check|Edit check]] experiments [[mw:Special:MyLanguage/Edit_check#4_April_2024|have been published]]. Edit Check is now deployed as a default feature at [[phab:T342930#9538364|the wikis that tested it]]. [[mw:Talk:Edit check|Let us know]] if you want your wiki to be part of the next deployment of Edit check. [https://phabricator.wikimedia.org/T342930][https://phabricator.wikimedia.org/T361727] * Readers using the [[mw:Special:MyLanguage/Skin:Minerva Neue|Minerva skin]] on mobile will notice there has been an improvement in the line height across all typography settings. [https://phabricator.wikimedia.org/T359029] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.26|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-04-09|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-04-10|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-04-11|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] * New accounts and logged-out users will get the [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor|visual editor]] as their default editor on mobile. This deployment is made at all wikis except for the English Wikipedia. [https://phabricator.wikimedia.org/T361134] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/15|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W15"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०५:०८, ९ एप्रिल २०२४ (IST) <!-- सदस्य:UOzurumba (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26564838 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-16</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W16"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/16|Translations]] are available. '''Problems''' * Between 2 April and 8 April, on wikis using [[mw:Special:MyLanguage/Extension:FlaggedRevs|Flagged Revisions]], the "{{Int:tag-mw-reverted}}" tag was not applied to undone edits. In addition, page moves, protections and imports were not autoreviewed. This problem is now fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T361918][https://phabricator.wikimedia.org/T361940] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.43/wmf.1|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-04-16|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-04-17|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-04-18|en}} ([[mw:MediaWiki 1.43/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic words#DEFAULTSORT|Default category sort keys]] will now affect categories added by templates placed in [[mw:Special:MyLanguage/Help:Cite|footnotes]]. Previously footnotes used the page title as the default sort key even if a different default sort key was specified (category-specific sort keys already worked). [https://phabricator.wikimedia.org/T40435] * A new variable <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>page_last_edit_age</code></bdi> will be added to [[Special:AbuseFilter|abuse filters]]. It tells how many seconds ago the last edit to a page was made. [https://phabricator.wikimedia.org/T269769] '''Future changes''' * Volunteer developers are kindly asked to update the code of their tools and features to handle [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]]. [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/For developers/2024-04 CTA|Learn more]]. * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] Four database fields will be removed from database replicas (including [[quarry:|Quarry]]). This affects only the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>abuse_filter</code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>abuse_filter_history</code></bdi> tables. Some queries might need to be updated. [https://phabricator.wikimedia.org/T361996] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/16|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W16"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०४:५९, १६ एप्रिल २०२४ (IST) <!-- सदस्य:UOzurumba (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26564838 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-17</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W17"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/17|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Starting this week, newcomers editing Wikipedia [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Positive reinforcement#Leveling up 3|will be encouraged]] to try structured tasks. [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Feature summary#Newcomer tasks|Structured tasks]] have been shown to [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Personalized first day/Structured tasks/Add a link/Experiment analysis, December 2021|improve newcomer activation and retention]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T348086] * You can [[m:Special:MyLanguage/Coolest Tool Award|nominate your favorite tools]] for the fifth edition of the Coolest Tool Award. Nominations will be open until May 10. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.43/wmf.2|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-04-23|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-04-24|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-04-25|en}} ([[mw:MediaWiki 1.43/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] '''Future changes''' * This is the last warning that by the end of May 2024 the Vector 2022 skin will no longer share site and user scripts/styles with old Vector. For user-scripts that you want to keep using on Vector 2022, copy the contents of [[{{#special:MyPage}}/vector.js]] to [[{{#special:MyPage}}/vector-2022.js]]. There are [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Features/Loading Vector 2010 scripts|more technical details]] available. Interface administrators who foresee this leading to lots of technical support questions may wish to send a mass message to your community, as was done on French Wikipedia. [https://phabricator.wikimedia.org/T362701] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/17|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W17"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०१:५८, २३ एप्रिल २०२४ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26647188 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-18</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W18"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/18|Translations]] are available. '''Recent changes''' [[File:Talk_pages_default_look_(April_2023).jpg|thumb|alt=Screenshot of the visual improvements made on talk pages|Example of a talk page with the new design, in French.]] * The appearance of talk pages changed for the following wikis: {{int:project-localized-name-azwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-bnwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-dewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-fawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-hewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-hiwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-idwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-nlwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ptwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-rowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-thwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-trwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ukwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-viwiki/en}}. These wikis participated to a test, where 50% of users got the new design, for one year. As this test [[Mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Usability/Analysis|gave positive results]], the new design is deployed on these wikis as the default design. It is possible to opt-out these changes [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing|in user preferences]] ("{{int:discussiontools-preference-visualenhancements}}"). The deployment will happen at all wikis in the coming weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T341491] * Seven new wikis have been created: ** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q33014|Betawi]] ([[w:bew:|<code>w:bew:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T357866] ** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q35708|Kusaal]] ([[w:kus:|<code>w:kus:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T359757] ** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q35513|Igala]] ([[w:igl:|<code>w:igl:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T361644] ** a {{int:project-localized-name-group-wiktionary}} in [[d:Q33541|Karakalpak]] ([[wikt:kaa:|<code>wikt:kaa:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T362135] ** a {{int:project-localized-name-group-wikisource}} in [[d:Q9228|Burmese]] ([[s:my:|<code>s:my:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T361085] ** a {{int:project-localized-name-group-wikisource}} in [[d:Q9237|Malay]] ([[s:ms:|<code>s:ms:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T363039] ** a {{int:project-localized-name-group-wikisource}} in [[d:Q8108|Georgian]] ([[s:ka:|<code>s:ka:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T363085] * You can now [https://translatewiki.net/wiki/Support#Early_access:_Watch_Message_Groups_on_Translatewiki.net watch message groups/projects] on [[m:Special:MyLanguage/translatewiki.net|Translatewiki.net]]. Initially, this feature will notify you of added or deleted messages in these groups. [https://phabricator.wikimedia.org/T348501] * Dark mode is now available on all wikis, on mobile web for logged-in users who opt into the [[Special:MobileOptions|advanced mode]]. This is the early release of the feature. Technical editors are invited to [https://night-mode-checker.wmcloud.org/ check for accessibility issues on wikis]. See [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Accessibility for reading/Updates/2024-04|more detailed guidelines]]. '''Problems''' * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer|Kartographer]] maps can use an alternative visual style without labels, by using <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>mapstyle="osm"</nowiki></code></bdi>. This wasn't working in previews, creating the wrong impression that it wasn't supported. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T362531] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.43/wmf.3|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-04-30|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-05-01|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-05-02|en}} ([[mw:MediaWiki 1.43/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/18|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W18"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०९:०४, ३० एप्रिल २०२४ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26689057 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-19</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W19"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/19|Translations]] are available. '''Recent changes''' [[File:Talk_pages_default_look_(April_2023).jpg|thumb|alt=Screenshot of the visual improvements made on talk pages|Example of a talk page with the new design, in French.]] * The appearance of talk pages changed for all wikis, except for Commons, Wikidata and most Wikipedias ([[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/18|a few]] have already received this design change). You can read the detail of the changes [[diffblog:2024/05/02/making-talk-pages-better-for-everyone/|on ''Diff'']]. It is possible to opt-out these changes [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing|in user preferences]] ("{{int:discussiontools-preference-visualenhancements}}"). The deployment will happen at remaining wikis in the coming weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T352087][https://phabricator.wikimedia.org/T319146] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] Interface admins now have greater control over the styling of article components on mobile with the introduction of the <code>SiteAdminHelper</code>. More information on how styles can be disabled can be found [[mw:Special:MyLanguage/Extension:WikimediaMessages#Site_admin_helper|at the extension's page]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T363932] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Enterprise|Wikimedia Enterprise]] has added article body sections in JSON format and a curated short description field to the existing parsed Infobox. This expansion to the API is also available via Wikimedia Cloud Services. [https://enterprise.wikimedia.com/blog/article-sections-and-description/] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.43/wmf.4|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-05-07|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-05-08|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-05-09|en}} ([[mw:MediaWiki 1.43/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] * When you look at the Special:Log page, the first view is labelled "All public logs", but it only shows some logs. This label will now say "Main public logs". [https://phabricator.wikimedia.org/T237729] '''Future changes''' * A new service will be built to replace [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Graph|Extension:Graph]]. Details can be found in [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Graph/Plans|the latest update]] regarding this extension. * Starting May 21, English Wikipedia and German Wikipedia will get the possibility to activate "[[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]]". This is part of the [[phab:T304110|progressive deployment of this tool to all Wikipedias]]. These communities can [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Community configuration|activate and configure the feature locally]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T308144] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/19|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W19"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> २२:१५, ६ मे २०२४ (IST) <!-- सदस्य:Trizek (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26729363 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-20</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W20"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/20|Translations]] are available. '''Recent changes''' * On Wikisource there is a special page listing pages of works without corresponding scan images. Now you can use the new magic word <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>__EXPECTWITHOUTSCANS__</code></bdi> to exclude certain pages (list of editions or translations of works) from that list. [https://phabricator.wikimedia.org/T344214] * If you use the [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing|user-preference]] "{{int:tog-uselivepreview}}", then the template-page feature "{{int:Templatesandbox-editform-legend}}" will now also work without reloading the page. [https://phabricator.wikimedia.org/T136907] * [[mw:Special:Mylanguage/Extension:Kartographer|Kartographer]] maps can now specify an alternative text via the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>alt=</nowiki></code></bdi> attribute. This is identical in usage to the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>alt=</nowiki></code></bdi> attribute in the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Images#Syntax|image and gallery syntax]]. An exception for this feature is wikis like Wikivoyage where the miniature maps are interactive. [https://phabricator.wikimedia.org/T328137] * The old [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GuidedTour|Guided Tour]] for the "[[mw:Special:MyLanguage/Edit Review Improvements/New filters for edit review|New Filters for Edit Review]]" feature has been removed. It was created in 2017 to show people with older accounts how the interface had changed, and has now been seen by most of the intended people. [https://phabricator.wikimedia.org/T217451] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.43/wmf.5|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-05-14|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-05-15|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-05-16|en}} ([[mw:MediaWiki 1.43/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The [[{{#special:search}}]] results page will now use CSS flex attributes, for better accessibility, instead of a table. If you have a gadget or script that adjusts search results, you should update your script to the new HTML structure. [https://phabricator.wikimedia.org/T320295] '''Future changes''' * In the Vector 2022 skin, main pages will be displayed at full width (like special pages). The goal is to keep the number of characters per line large enough. This is related to the coming changes to typography in Vector 2022. [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Accessibility for reading/Updates|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T357706] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] Two columns of the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>[[mw:Special:MyLanguage/Manual:pagelinks table|pagelinks]]</code></bdi> database table (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>pl_namespace</code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>pl_title</code></bdi>) are being dropped soon. Users must use two columns of the new <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>[[mw:special:MyLanguage/Manual:linktarget table|linktarget]]</code></bdi> table instead (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>lt_namespace</code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>lt_title</code></bdi>). In your existing SQL queries: *# Replace <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>JOIN pagelinks</code></bdi> with <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>JOIN linktarget</code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>pl_</code></bdi> with <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>lt_</code></bdi> in the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>ON</code></bdi> statement *# Below that add <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>JOIN pagelinks ON lt_id = pl_target_id</code></bdi> ** See <bdi lang="en" dir="ltr">[[phab:T222224]]</bdi> for technical reasoning. [https://phabricator.wikimedia.org/T222224][https://phabricator.wikimedia.org/T299947] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/20|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W20"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०५:२९, १४ मे २०२४ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26762074 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-21</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W21"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/21|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Nuke|Nuke]] feature, which enables administrators to mass delete pages, will now correctly delete pages which were moved to another title. [https://phabricator.wikimedia.org/T43351] * New changes have been made to the UploadWizard in Wikimedia Commons: the overall layout has been improved, by following new styling and spacing for the form and its fields; the headers and helper text for each of the fields was changed; the Caption field is now a required field, and there is an option for users to copy their caption into the media description. [https://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:WMF_support_for_Commons/Upload_Wizard_Improvements#Changes_to_%22Describe%22_workflow][https://phabricator.wikimedia.org/T361049] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.43/wmf.6|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-05-21|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-05-22|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-05-23|en}} ([[mw:MediaWiki 1.43/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The HTML used to render all headings [[mw:Heading_HTML_changes|is being changed to improve accessibility]]. It will change on 22 May in some skins (Timeless, Modern, CologneBlue, Nostalgia, and Monobook). Please test gadgets on your wiki on these skins and [[phab:T13555|report any related problems]] so that they can be resolved before this change is made in all other skins. The developers are also considering the introduction of a [[phab:T337286|Gadget API for adding buttons to section titles]] if that would be helpful to tool creators, and would appreciate any input you have on that. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/21|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W21"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०४:३४, २१ मे २०२४ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26786311 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-22</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W22"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/22|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Several bugs related to the latest updates to the UploadWizard on Wikimedia Commons have been fixed. For more information, see [[:phab:T365107|T365107]] and [[:phab:T365119|T365119]]. * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] In March 2024 a new [[mw:ResourceLoader/Core_modules#addPortlet|addPortlet]] API was added to allow gadgets to create new portlets (menus) in the skin. In certain skins this can be used to create dropdowns. Gadget developers are invited to try it and [[phab:T361661|give feedback]]. * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] Some CSS in the Minerva skin has been removed to enable easier community configuration. Interface editors should check the rendering on mobile devices for aspects related to the classes: <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>.collapsible</code></bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>.multicol</code></bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>.reflist</code></bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>.coordinates</code></bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>.topicon</code></bdi>. [[phab:T361659|Further details are available on replacement CSS]] if it is needed. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.43/wmf.7|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-05-28|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-05-29|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-05-30|en}} ([[mw:MediaWiki 1.43/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] * When you visit a wiki where you don't yet have a local account, local rules such as edit filters can sometimes prevent your account from being created. Starting this week, MediaWiki takes your global rights into account when evaluating whether you can override such local rules. [https://phabricator.wikimedia.org/T316303] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/22|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W22"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०५:४५, २८ मे २०२४ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26832205 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == Submission Deadline for Winners' Information Feminism and Folklore 2024 == Dear Organiser/Jury, Thank you for your invaluable contribution to the Feminism and Folklore writing competition. As a crucial part of our jury/organising team, we kindly request that you submit the information of the winners on [[:m:Feminism and Folklore 2024/Results|our winners' page]]. Please ensure this is done by '''June 7th, 2024'''. Failure to meet this deadline will result in your wiki being ineligible to receive the local prize for Feminism and Folklore 2024. If you require additional time due to a high number of articles or need assistance with the jury task, please inform us via email or the project talk page. The International Team of Feminism and Folklore will not be responsible for any missed deadlines. Thank you for your cooperation. Best regards, '''The International Team of Feminism and Folklore''' <!-- सदस्य:Tiven2240@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/fnf20242&oldid=26865458 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-23</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W23"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/23|Translations]] are available. '''Recent changes''' * It is now possible for local administrators to add new links to the bottom of the site Tools menu without JavaScript. [[mw:Manual:Interface/Sidebar#Add or remove toolbox sections|Documentation is available]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T6086] * The message name for the definition of the tracking category of WikiHiero has changed from "<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>MediaWiki:Wikhiero-usage-tracking-category</code></bdi>" to "<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>MediaWiki:Wikihiero-usage-tracking-category</code></bdi>". [https://gerrit.wikimedia.org/r/c/mediawiki/extensions/wikihiero/+/1035855] * One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q5317225|Kadazandusun]] ([[w:dtp:|<code>w:dtp:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T365220] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.43/wmf.8|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-06-04|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-06-05|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-06-06|en}} ([[mw:MediaWiki 1.43/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] '''Future changes''' * Next week, on wikis with the Vector 2022 skin as the default, logged-out desktop users will be able to choose between different font sizes. The default font size will also be increased for them. This is to make Wikimedia projects easier to read. [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Accessibility for reading/Updates/2024-06 deployments|Learn more]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/23|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W23"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०४:०५, ४ जून २०२४ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26844397 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == Congratulations to the Feminism and Folklore Prize Winner! == Dear Winner, We are thrilled to announce that you have been selected as one of the prize winners in the 2024 '''[[:m:Feminism and Folklore 2024|Feminism and Folklore]]''' Writing Contest! Your contributions have significantly enriched Wikipedia with articles that document the vibrant tapestry of folk cultures and highlight the crucial roles of women within these traditions. As a token of our appreciation, you will receive a gift coupon. To facilitate the delivery of your prize and gather valuable feedback on your experience, please fill out [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSc9Rkv1803Q6DnAc1SLxyYy95KN22GNrGXeA7kNFT-u62MGyg/viewform?usp=sf_link the Winners Google Form]. In the form, kindly provide your details for receiving the gift coupon and share your thoughts about the project. Your dedication and hard work have not only helped bridge the gender gap on Wikipedia but also ensured that the cultural narratives of underrepresented communities are preserved for future generations. We look forward to your continued participation and contributions in the future. Congratulations once again, and thank you for being a vital part of this global initiative! Warm regards, '''The Feminism and Folklore Team''' <!-- सदस्य:Tiven2240@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/fnf20242&oldid=26890688 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-24</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W24"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/24|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The software used to render SVG files has been updated to a new version, fixing many longstanding bugs in SVG rendering. [https://phabricator.wikimedia.org/T265549] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The HTML used to render all headings [[mw:Heading HTML changes|is being changed to improve accessibility]]. It was changed last week in some skins (Vector legacy and Minerva). Please test gadgets on your wiki on these skins and [[phab:T13555|report any related problems]] so that they can be resolved before this change is made in Vector-2022. The developers are still considering the introduction of a [[phab:T337286|Gadget API for adding buttons to section titles]] if that would be helpful to tool creators, and would appreciate any input you have on that. * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The HTML markup used for citations by [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid|Parsoid]] changed last week. In places where Parsoid previously added the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>mw-reference-text</code></bdi> class, Parsoid now also adds the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>reference-text</code></bdi> class for better compatibility with the legacy parser. [[mw:Specs/HTML/2.8.0/Extensions/Cite/Announcement|More details are available]]. [https://gerrit.wikimedia.org/r/1036705] '''Problems''' * There was a bug with the Content Translation interface that caused the tools menus to appear in the wrong location. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T366374] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.43/wmf.9|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-06-11|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-06-12|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-06-13|en}} ([[mw:MediaWiki 1.43/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The new version of MediaWiki includes another change to the HTML markup used for citations: [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid|Parsoid]] will now generate a <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki><span class="mw-cite-backlink"></nowiki></code></bdi> wrapper for both named and unnamed references for better compatibility with the legacy parser. Interface administrators should verify that gadgets that interact with citations are compatible with the new markup. [[mw:Specs/HTML/2.8.0/Extensions/Cite/Announcement|More details are available]]. [https://gerrit.wikimedia.org/r/1035809] * On multilingual wikis that use the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki><translate></nowiki></code></bdi> system, there is a feature that shows potentially-outdated translations with a pink background until they are updated or confirmed. From this week, confirming translations will be logged, and there is a new user-right that can be required for confirming translations if the community [[m:Special:MyLanguage/Requesting wiki configuration changes|requests it]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T49177] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/24|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W24"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०१:५०, ११ जून २०२४ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26893898 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-25</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W25"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/25|Translations]] are available. '''Recent changes''' * People who attempt to add an external link in the visual editor will now receive immediate feedback if they attempt to link to a domain that a project has decided to block. Please see [[mw:Special:MyLanguage/Edit_check#11_June_2024|Edit check]] for more details. [https://phabricator.wikimedia.org/T366751] * The new [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CommunityConfiguration|Community Configuration extension]] is available [[testwiki:Special:CommunityConfiguration|on Test Wikipedia]]. This extension allows communities to customize specific features to meet their local needs. Currently only Growth features are configurable, but the extension will support other [[mw:Special:MyLanguage/Community_configuration#Use_cases|Community Configuration use cases]] in the future. [https://phabricator.wikimedia.org/T323811][https://phabricator.wikimedia.org/T360954] * The dark mode [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta feature]] is now available on category and help pages, as well as more special pages. There may be contrast issues. Please report bugs on the [[mw:Talk:Reading/Web/Accessibility_for_reading|project talk page]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T366370] '''Problems''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] Cloud Services tools were not available for 25 minutes last week. This was caused by a faulty hardware cable in the data center. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Incidents/2024-06-11_WMCS_Ceph] * Last week, styling updates were made to the Vector 2022 skin. This caused unforeseen issues with templates, hatnotes, and images. Changes to templates and hatnotes were reverted. Most issues with images were fixed. If you still see any, [[phab:T367463|report them here]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T367480] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.43/wmf.10|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-06-18|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-06-19|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-06-20|en}} ([[mw:MediaWiki 1.43/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] * Starting June 18, the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check#ref|Reference Edit Check]] will be deployed to [[phab:T361843|a new set of Wikipedias]]. This feature is intended to help newcomers and to assist edit-patrollers by inviting people who are adding new content to a Wikipedia article to add a citation when they do not do so themselves. During [[mw:Special:MyLanguage/Edit_check#Reference_Check_A/B_Test|a test at 11 wikis]], the number of citations added [https://diff.wikimedia.org/?p=127553 more than doubled] when Reference Check was shown to people. Reference Check is [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Configuration|community configurable]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T361843]<!-- NOTE: THE DIFF BLOG WILL BE PUBLISHED ON MONDAY --> * [[m:Special:MyLanguage/Mailing_lists|Mailing lists]] will be unavailable for roughly two hours on Tuesday 10:00–12:00 UTC. This is to enable migration to a new server and upgrade its software. [https://phabricator.wikimedia.org/T367521] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/25|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W25"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०५:१९, १८ जून २०२४ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26911987 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-26</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W26"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/26|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Editors will notice that there have been some changes to the background color of text in the diff view, and the color of the byte-change numbers, last week. These changes are intended to make text more readable in both light mode and dark mode, and are part of a larger effort to increase accessibility. You can share your comments or questions [[mw:Talk:Reading/Web/Accessibility for reading|on the project talkpage]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T361717] * The text colors that are used for visited-links, hovered-links, and active-links, were also slightly changed last week to improve their accessibility in both light mode and dark mode. [https://phabricator.wikimedia.org/T366515] '''Problems''' * You can [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools#Talk pages permalinking|copy permanent links to talk page comments]] by clicking on a comment's timestamp. [[mw:Talk pages project/Permalinks|This feature]] did not always work when the topic title was very long and the link was used as a wikitext link. This has been fixed. Thanks to Lofhi for submitting the bug. [https://phabricator.wikimedia.org/T356196] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.43/wmf.11|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-06-25|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-06-26|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-06-27|en}} ([[mw:MediaWiki 1.43/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] * Starting 26 June, all talk pages messages' timestamps will become a link at English Wikipedia, making this feature available for you to use at all wikis. This link is a permanent link to the comment. It allows users to find the comment they were linked to, even if this comment has since been moved elsewhere. You can read more about this feature [[DiffBlog:/2024/01/29/talk-page-permalinks-dont-lose-your-threads/|on Diff]] or [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools#Talk pages permalinking|on Mediawiki.org]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T365974] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/26|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W26"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०४:०३, २५ जून २०२४ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26989424 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-27</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W27"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/27|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Over the next three weeks, dark mode will become available for all users, both logged-in and logged-out, starting with the mobile web version. This fulfils one of the [[m:Special:MyLanguage/Community_Wishlist_Survey_2023/Reading/Dark_mode|top-requested community wishes]], and improves low-contrast reading and usage in low-light settings. As part of these changes, dark mode will also work on User-pages and Portals. There is more information in [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Accessibility_for_reading/Updates#June_2024:_Typography_and_dark_mode_deployments,_new_global_preferences|the latest Web team update]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T366364] * Logged-in users can now set [[m:Special:GlobalPreferences#mw-prefsection-rendering-skin-skin-prefs|global preferences for the text-size and dark-mode]], thanks to a combined effort across Foundation teams. This allows Wikimedians using multiple wikis to set up a consistent reading experience easily, for example by switching between light and dark mode only once for all wikis. [https://phabricator.wikimedia.org/T341278] * If you use a very old web browser some features might not work on the Wikimedia wikis. This affects Internet Explorer 11 and versions of Chrome, Firefox and Safari older than 2016. This change makes it possible to use new [[d:Q46441|CSS]] features and to send less code to all readers. [https://phabricator.wikimedia.org/T288287][https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Manual:How_to_make_a_MediaWiki_skin#Using_CSS_variables_for_supporting_different_themes_e.g._dark_mode] * Wikipedia Admins can customize local wiki configuration options easily using [[mw:Special:MyLanguage/Community Configuration|Community Configuration]]. Community Configuration was created to allow communities to customize how some features work, because each language wiki has unique needs. At the moment, admins can configure [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Feature_summary|Growth features]] on their home wikis, in order to better recruit and retain new editors. More options will be provided in the coming months. [https://phabricator.wikimedia.org/T366458] * Editors interested in language issues that are related to [[w:en:Unicode|Unicode standards]], can now discuss those topics at [[mw:Talk:WMF membership with Unicode Consortium|a new conversation space in MediaWiki.org]]. The Wikimedia Foundation is now a [[mw:Special:MyLanguage/WMF membership with Unicode Consortium|member of the Unicode Consortium]], and the coordination group can collaboratively review the issues discussed and, where appropriate, bring them to the attention of the Unicode Consortium. * One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q2891049|Mandailing]] ([[w:btm:|<code>w:btm:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T368038] '''Problems''' * Editors can once again click on links within the visual editor's citation-preview, thanks to a bug fix by the Editing Team. [https://phabricator.wikimedia.org/T368119] '''Future changes''' * Please [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/758713?lang=en help us to improve Tech News by taking this short survey]. The goal is to better meet the needs of the various types of people who read Tech News. The survey will be open for 2 weeks. The survey is covered by [https://foundation.wikimedia.org/wiki/Legal:Tech_News_Survey_2024_Privacy_Statement this privacy statement]. Some translations are available. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/27|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W27"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०५:२९, २ जुलै २०२४ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27038456 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-28</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W28"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/28|Translations]] are available. '''Recent changes''' * At the Wikimedia Foundation a new task force was formed to replace the disabled Graph with [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart/Project|more secure, easy to use, and extensible Chart]]. You can [[mw:Special:MyLanguage/Newsletter:Chart Project|subscribe to the newsletter]] to get notified about new project updates and other news about Chart. * The [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents|CampaignEvents]] extension is now available on Meta-wiki, Igbo Wikipedia, and Swahili Wikipedia, and can be requested on your wiki. This extension helps in managing and making events more visible, giving Event organizers the ability to use tools like the Event registration tool. To learn more about the deployment status and how to request this extension for your wiki, visit the [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Deployment_status|CampaignEvents page on Meta-wiki]]. * Editors using the iOS Wikipedia app who have more than 50 edits can now use the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/iOS Suggested edits#Add an image|Add an Image]] feature. This feature presents opportunities for small but useful contributions to Wikipedia. * Thank you to [[mw:MediaWiki Product Insights/Contributor retention and growth/Celebration|all of the authors]] who have contributed to MediaWiki Core. As a result of these contributions, the [[mw:MediaWiki Product Insights/Contributor retention and growth|percentage of authors contributing more than 5 patches has increased by 25% since last year]], which helps ensure the sustainability of the platform for the Wikimedia projects. '''Problems''' * A problem with the color of the talkpage tabs always showing as blue, even for non-existent pages which should have been red, affecting the Vector 2022 skin, [[phab:T367982|has been fixed]]. '''Future changes''' * The Trust and Safety Product team wants to introduce [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] with as little disruption to tools and workflows as possible. Volunteer developers, including gadget and user-script maintainers, are kindly asked to update the code of their tools and features to handle temporary accounts. The team has [[mw:Trust and Safety Product/Temporary Accounts/For developers|created documentation]] explaining how to do the update. [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/For developers/2024-04 CTA|Learn more]]. '''Tech News survey''' * Please [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/758713?lang=en help us to improve Tech News by taking this short survey]. The goal is to better meet the needs of the various types of people who read Tech News. The survey will be open for 1 more week. The survey is covered by [https://foundation.wikimedia.org/wiki/Legal:Tech_News_Survey_2024_Privacy_Statement this privacy statement]. Some translations are available. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/28|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W28"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०३:०२, ९ जुलै २०२४ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27080357 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-29</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W29"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/29|Translations]] are available. '''Tech News survey''' * Please [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/758713?lang=en help us to improve Tech News by taking this short survey]. The goal is to better meet the needs of the various types of people who read Tech News. The survey will be open for 3 more days. The survey is covered by [https://foundation.wikimedia.org/wiki/Legal:Tech_News_Survey_2024_Privacy_Statement this privacy statement]. Some translations are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Wikimedia developers can now officially continue to use both [[mw:Special:MyLanguage/Gerrit|Gerrit]] and [[mw:Special:MyLanguage/GitLab|GitLab]], due to a June 24 decision by the Wikimedia Foundation to support software development on both platforms. Gerrit and GitLab are both code repositories used by developers to write, review, and deploy the software code that supports the MediaWiki software that the wiki projects are built on, as well as the tools used by editors to create and improve content. This decision will safeguard the productivity of our developers and prevent problems in code review from affecting our users. More details are available in the [[mw:GitLab/Migration status|Migration status]] page. * The Wikimedia Foundation seeks applicants for the [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Proposal|Product and Technology Advisory Council]] (PTAC). This group will bring technical contributors and Wikimedia Foundation together to co-define a more resilient, future-proof technological platform. Council members will evaluate and consult on the movement's product and technical activities, so that we develop multi-generational projects. We are looking for a range of technical contributors across the globe, from a variety of Wikimedia projects. [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Proposal#Joining the PTAC as a technical volunteer|Please apply here by August 10]]. * Editors with rollback user-rights who use the Wikipedia App for Android can use the new [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Android/Anti Vandalism|Edit Patrol]] features. These features include a new feed of Recent Changes, related links such as Undo and Rollback, and the ability to create and save a personal library of user talk messages to use while patrolling. If your wiki wants to make these features available to users who do not have rollback rights but have reached a certain edit threshold, [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Android#Contact us|you can contact the team]]. You can [[diffblog:2024/07/10/ِaddressing-vandalism-with-a-tap-the-journey-of-introducing-the-patrolling-feature-in-the-mobile-app/|read more about this project on Diff blog]]. * Editors who have access to [[m:Special:MyLanguage/The_Wikipedia_Library|The Wikipedia Library]] can once again use non-open access content in SpringerLinks, after the Foundation [[phab:T368865|contacted]] them to restore access. You can read more about [[m:Tech/News/Recently_resolved_community_tasks|this and 21 other community-submitted tasks that were completed last week]]. '''Changes later this week''' * This week, [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Accessibility for reading/Updates/2024-07 deployments|dark mode will be available on a number of Wikipedias]], both desktop and mobile, for logged-in and logged-out users. Interface admins and user script maintainers are encouraged to check gadgets and user scripts in the dark mode, to find any hard-coded colors and fix them. There are some [[mw:Special:MyLanguage/Recommendations for night mode compatibility on Wikimedia wikis|recommendations for dark mode compatibility]] to help. '''Future changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Next week, functionaries, volunteers maintaining tools, and software development teams are invited to test the [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] feature on testwiki. Temporary accounts is a feature that will help improve privacy on the wikis. No further temporary account deployments are scheduled yet. Please [[mw:Talk:Trust and Safety Product/Temporary Accounts|share your opinions and questions on the project talk page]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T348895] * Editors who upload files cross-wiki, or teach other people how to do so, may wish to join a Wikimedia Commons discussion. The Commons community is discussing limiting who can upload files through the cross-wiki upload/Upload dialog feature to users auto-confirmed on Wikimedia Commons. This is due to the large amount of copyright violations uploaded this way. There is a short summary at [[c:Special:MyLanguage/Commons:Cross-wiki upload|Commons:Cross-wiki upload]] and [[c:Commons:Village pump/Proposals#Deactivate cross-wiki uploads for new users|discussion at Commons:Village Pump]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/29|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' You can also get other news from the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Bulletin|Wikimedia Foundation Bulletin]]. </div><section end="technews-2024-W29"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०७:०१, १६ जुलै २०२४ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27124561 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == Thank You for Your Contribution to Feminism and Folklore 2024! == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> [[File:Feminism and Folklore 2024 logo.svg|center|500px]] {{int:please-translate}} Dear Wikimedian, We extend our sincerest gratitude to you for making an extraordinary impact in the '''[[:m:Feminism and Folklore 2024|Feminism and Folklore 2024]]''' writing competition. Your remarkable dedication and efforts have been instrumental in bridging cultural and gender gaps on Wikipedia. We are truly grateful for the time and energy you've invested in this endeavor. As a token of our deep appreciation, we'd love to send you a special postcard. It serves as a small gesture to convey our immense thanks for your involvement in organizing the competition. To ensure you receive this token of appreciation, kindly fill out [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSeHYAhFA9Q5vUs9UA1N45TOUxUdSNO8igGTmg4oPUL_qXS1EQ/viewform?usp=sf_link this form] by August 15th, 2024. Looking ahead, we are thrilled to announce that we'll be hosting Feminism and Folklore in 2025. We eagerly await your presence in the upcoming year as we continue our journey to empower and foster inclusivity. Once again, thank you for being an essential part of our mission to promote feminism and preserve folklore on Wikipedia. With warm regards, '''Feminism and Folklore International Team'''. --[[सदस्य:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[सदस्य चर्चा:MediaWiki message delivery|चर्चा]]) १७:५८, २१ जुलै २०२४ (IST) </div>. <!-- सदस्य:Tiven2240@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/fnf2024&oldid=26557949 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-30</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W30"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/30|Translations]] are available. '''Feature News''' * Stewards can now [[:m:Special:MyLanguage/Global_blocks|globally block]] accounts. Before [[phab:T17294|the change]] only IP addresses and IP ranges could be blocked globally. Global account blocks are useful when the blocked user should not be logged out. [[:m:Special:MyLanguage/Global_locks|Global locks]] (a similar tool logging the user out of their account) are unaffected by this change. The new global account block feature is related to the [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|Temporary Accounts]] project, which is a new type of user account that replaces IP addresses of unregistered editors that are no longer made public. * Later this week, Wikimedia site users will notice that the Interface of [[mw:Special:MyLanguage/Extension:FlaggedRevs|FlaggedRevs]] (also known as "Pending Changes") is improved and consistent with the rest of the MediaWiki interface and [[mw:Special:MyLanguage/Codex|Wikimedia's design system]]. The FlaggedRevs interface experience on mobile and [[mw:Special:MyLanguage/Skin:MinervaNeue|Minerva skin]] was inconsistent before it was fixed and ported to [[mw:Special:MyLanguage/Codex|Codex]] by the WMF Growth team and some volunteers. [https://phabricator.wikimedia.org/T191156] * Wikimedia site users can now submit account vanishing requests via [[m:Special:GlobalVanishRequest|GlobalVanishRequest]]. This feature is used when a contributor wishes to stop editing forever. It helps you hide your past association and edit to protect your privacy. Once processed, the account will be locked and renamed. [https://phabricator.wikimedia.org/T367329] * Have you tried monitoring and addressing vandalism in Wikipedia using your phone? [https://diff.wikimedia.org/2024/07/10/%d9%90addressing-vandalism-with-a-tap-the-journey-of-introducing-the-patrolling-feature-in-the-mobile-app/ A Diff blog post on Patrolling features in the Mobile App] highlights some of the new capabilities of the feature, including swiping through a feed of recent changes and a personal library of user talk messages for use when patrolling from your phone. * Wikimedia contributors and GLAM (galleries, libraries, archives, and museums) organisations can now learn and measure the impact Wikimedia Commons is having towards creating quality encyclopedic content using the [https://doc.wikimedia.org/generated-data-platform/aqs/analytics-api/reference/commons.html Commons Impact Metrics] analytics dashboard. The dashboard offers organizations analytics on things like monthly edits in a category, the most viewed files, and which Wikimedia articles are using Commons images. As a result of these new data dumps, GLAM organisation can more reliably measure their return on investment for programs bringing content into the digital Commons. [https://diff.wikimedia.org/2024/07/19/commons-impact-metrics-now-available-via-data-dumps-and-api/] '''Project Updates''' * Come share your ideas for improving the wikis on the newly reopened [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist|Community Wishlist]]. The Community Wishlist is Wikimedia’s forum for volunteers to share ideas (called wishes) to improve how the wikis work. The new version of the wishlist is always open, works with both wikitext and Visual Editor, and allows wishes in any language. '''Learn more''' * Have you ever wondered how Wikimedia software works across over 300 languages? This is 253 languages more than the Google Chrome interface, and it's no accident. The Language and Product Localization Team at the Wikimedia Foundation supports your work by adapting all the tools and interfaces in the MediaWiki software so that contributors in our movement who translate pages and strings can translate them and have the sites in all languages. Read more about the team and their upcoming work on [https://diff.wikimedia.org/2024/07/17/building-towards-a-robust-multilingual-knowledge-ecosystem-for-the-wikimedia-movement/ Diff]. * How can Wikimedia build innovative and experimental products while maintaining such heavily used websites? A recent [https://diff.wikimedia.org/2024/07/09/on-the-value-of-experimentation/ blog post] by WMF staff Johan Jönsson highlights the work of the [[m:Future Audiences#Objectives and Key Results|WMF Future Audience initiative]], where the goal is not to build polished products but test out new ideas, such as a [[m:Future_Audiences/Experiments: conversational/generative AI|ChatGPT plugin]] and [[m:Future_Audiences/Experiment:Add a Fact|Add a Fact]], to help take Wikimedia into the future. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/30|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' You can also get other news from the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Bulletin|Wikimedia Foundation Bulletin]]. </div><section end="technews-2024-W30"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०५:३५, २३ जुलै २०२४ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27142915 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-31</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W31"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/31|Translations]] are available. '''Feature news''' * Editors using the Visual Editor in languages that use non-Latin characters for numbers, such as Hindi, Manipuri and Eastern Arabic, may notice some changes in the formatting of reference numbers. This is a side effect of preparing a new sub-referencing feature, and will also allow fixing some general numbering issues in Visual Editor. If you notice any related problems on your wiki, please share details at the [[m:Talk:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|project talkpage]]. '''Bugs status''' * Some logged-in editors were briefly unable to edit or load pages last week. [[phab:T370304|These errors]] were mainly due to the addition of new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Linter|linter]] rules which led to caching problems. Fixes have been applied and investigations are continuing. * Editors can use the [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/IP Info|IP Information tool]] to get information about IP addresses. This tool is available as a Beta Feature in your preferences. The tool was not available for a few days last week, but is now working again. Thank you to Shizhao for filing the bug report. You can read about that, and [[m:Tech/News/Recently resolved community tasks#2024-07-25|28 other community-submitted tasks]] that were resolved last week. '''Project updates''' * There are new features and improvements to Phabricator from the Release Engineering and Collaboration Services teams, and some volunteers, including: the search systems, the new task creation system, the login systems, the translation setup which has resulted in support for more languages (thanks to Pppery), and fixes for many edge-case errors. You can [[phab:phame/post/view/316/iterative_improvements/|read details about these and other improvements in this summary]]. * There is an [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart/Project/Updates|update on the Charts project]]. The team has decided which visualization library to use, which chart types to start focusing on, and where to store chart definitions. * One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikivoyage}} in [[d:Q9056|Czech]] ([[voy:cs:|<code>voy:cs:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T370905] '''Learn more''' * There is a [[diffblog:2024/07/26/the-journey-to-open-our-first-data-center-in-south-america/|new Wikimedia Foundation data center]] in São Paulo, Brazil which helps to reduce load times. * There is new [[diffblog:2024/07/22/the-perplexing-process-of-uploading-images-to-wikipedia/|user research]] on problems with the process of uploading images. * Commons Impact Metrics are [[diffblog:2024/07/19/commons-impact-metrics-now-available-via-data-dumps-and-api/|now available]] via data dumps and API. * The latest quarterly [[mw:Technical Community Newsletter/2024/July|Technical Community Newsletter]] is now available. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/31|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W31"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०४:४१, ३० जुलै २०२४ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27164109 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == साचे चढविण्याची आकार मर्यादा == नमस्कार टायवीन, कृपया, [[भारताच्या टी२० क्रिकेट खेळाडूंची यादी]] हे पान पहा. मी हे पान इंग्रजी पानावरुन भाषांतरित केले आहे. ह्या पानावर [[:वर्ग:अशी पाने ज्यांच्यावर साचे चढविण्याची आकार मर्यादा संपलेली आहे|साचे चढविण्याची आकार मर्यादा संपलेली आहे]]. त्यामुळे नोंदी आणि संदर्भयादी दिसत नाही. तसेच यानंतर सुद्धा अजून साचे वापरले जाण्याची शक्यता आहे. यावर काही उपाय सुचवू शकता का? [[सदस्य:Nitin.kunjir|नितीन कुंजीर]] ([[सदस्य चर्चा:Nitin.kunjir|चर्चा]]) १९:२९, ४ ऑगस्ट २०२४ (IST) == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-32</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W32"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/32|Translations]] are available. '''Feature news''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Two new parser functions will be available this week: <code><nowiki>{{</nowiki>[[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic_words#dir|#dir]]<nowiki>}}</nowiki></code> and <code><nowiki>{{</nowiki>[[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic_words#bcp47|#bcp47]]<nowiki>}}</nowiki></code>. These will reduce the need for <code>Template:Dir</code> and <code>Template:BCP47</code> on Commons and allow us to [[phab:T343131|drop 100 million rows]] from the "what links here" database. Editors at any wiki that use these templates, can help by replacing the templates with these new functions. The templates at Commons will be updated during the Hackathon at Wikimania. [https://phabricator.wikimedia.org/T359761][https://phabricator.wikimedia.org/T366623] * Communities can request the activation of the visual editor on entire namespaces where discussions sometimes happen (for instance ''Wikipedia:'' or ''Wikisource:'' namespaces) if they understand the [[mw:Special:MyLanguage/Help:VisualEditor/FAQ#WPNS|known limitations]]. For discussions, users can already use [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools|DiscussionTools]] in these namespaces. * The tracking category "Pages using Timeline" has been renamed to "Pages using the EasyTimeline extension" [https://translatewiki.net/wiki/Special:Translations?message=MediaWiki%3ATimeline-tracking-category&namespace=8 in TranslateWiki]. Wikis that have created the category locally should rename their local creation to match. '''Project updates''' * Editors who help to organize WikiProjects and similar on-wiki collaborations, are invited to share ideas and examples of successful collaborations with the Campaigns and Programs teams. You can fill out [[m:Special:MyLanguage/Campaigns/WikiProjects|a brief survey]] or share your thoughts [[m:Talk:Campaigns/WikiProjects|on the talkpage]]. The teams are particularly looking for details about successful collaborations on non-English wikis. * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] The new parser is being rolled out on {{int:project-localized-name-group-wikivoyage}} wikis over the next few months. The {{int:project-localized-name-enwikivoyage}} and {{int:project-localized-name-hewikivoyage}} were [[phab:T365367|switched]] to Parsoid last week. For more information, see [[mw:Parsoid/Parser_Unification|Parsoid/Parser Unification]]. '''Learn more''' * There will be more than 200 sessions at Wikimania this week. Here is a summary of some of the [[diffblog:2024/08/05/interested-in-product-and-tech-here-are-some-wikimania-sessions-you-dont-want-to-miss/|key sessions related to the product and technology area]]. * The latest [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Bulletin/2024/07-02|Wikimedia Foundation Bulletin]] is available. * The latest quarterly [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter/2024/July|Language and Internationalization newsletter]] is available. It includes: New design previews for Translatable pages; Updates about MinT for Wiki Readers; the release of Translation dumps; and more. * The latest quarterly [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Newsletters/31|Growth newsletter]] is available. * The latest monthly [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Product Insights/Reports/July 2024|MediaWiki Product Insights newsletter]] is available. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/32|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W32"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०२:१४, ६ ऑगस्ट २०२४ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27233905 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-33</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W33"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/33|Translations]] are available. '''Feature news''' * [[mw:Special:MyLanguage/Extension:AbuseFilter|AbuseFilter]] editors and maintainers can now [[mw:Special:MyLanguage/Extension:AbuseFilter/Actions#Show a CAPTCHA|make a CAPTCHA show if a filter matches an edit]]. This allows communities to quickly respond to spamming by automated bots. [https://phabricator.wikimedia.org/T20110] * [[m:Special:MyLanguage/Stewards|Stewards]] can now specify if global blocks should prevent account creation. Before [[phab:T17273|this change]] by the [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product|Trust and Safety Product]] Team, all global blocks would prevent account creation. This will allow stewards to reduce the unintended side-effects of global blocks on IP addresses. '''Project updates''' * [[wikitech:Help talk:Toolforge/Toolforge standards committee#August_2024_committee_nominations|Nominations are open on Wikitech]] for new members to refresh the [[wikitech:Help:Toolforge/Toolforge standards committee|Toolforge standards committee]]. The committee oversees the Toolforge [[wikitech:Help:Toolforge/Right to fork policy|Right to fork policy]] and [[wikitech:Help:Toolforge/Abandoned tool policy|Abandoned tool policy]] among other duties. Nominations will remain open until at least 2024-08-26. * One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q2880037|West Coast Bajau]] ([[w:bdr:|<code>w:bdr:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T371757] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/33|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W33"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०४:५२, १३ ऑगस्ट २०२४ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27253654 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-34</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2024-W34"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/34|Translations]] are available. '''Feature news''' * Editors who want to re-use references but with different details such as page numbers, will be able to do so by the end of 2024, using a new [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#Sub-referencing in a nutshell|sub-referencing]] feature. You can read more [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|about the project]] and [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#Test|how to test the prototype]]. * Editors using tracking categories to identify which pages use specific extensions may notice that six of the categories have been renamed to make them more easily understood and consistent. These categories are automatically added to pages that use specialized MediaWiki extensions. The affected names are for: [https://translatewiki.net/wiki/Special:Translations?message=MediaWiki%3Aintersection-category&namespace=8 DynamicPageList], [https://translatewiki.net/wiki/Special:Translations?message=MediaWiki%3Akartographer-tracking-category&namespace=8 Kartographer], [https://translatewiki.net/wiki/Special:Translations?message=MediaWiki%3Aphonos-tracking-category&namespace=8 Phonos], [https://translatewiki.net/wiki/Special:Translations?message=MediaWiki%3Arss-tracking-category&namespace=8 RSS], [https://translatewiki.net/wiki/Special:Translations?message=MediaWiki%3Ascore-use-category&namespace=8 Score], [https://translatewiki.net/wiki/Special:Translations?message=MediaWiki%3Awikihiero-usage-tracking-category&namespace=8 WikiHiero]. Wikis that have created the category locally should rename their local creation to match. Thanks to Pppery for these improvements. [https://phabricator.wikimedia.org/T347324] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Technical volunteers who edit modules and want to get a list of the categories used on a page, can now do so using the <code><bdi lang="zxx" dir="ltr">categories</bdi></code> property of <code><bdi lang="zxx" dir="ltr">[[mediawikiwiki:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua reference manual#Title objects|mw.title objects]]</bdi></code>. This enables wikis to configure workflows such as category-specific edit notices. Thanks to SD001 for these improvements. [https://phabricator.wikimedia.org/T50175][https://phabricator.wikimedia.org/T85372] '''Bugs status''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Your help is needed to check if any pages need to be moved or deleted. A maintenance script was run to clean up unreachable pages (due to Unicode issues or introduction of new namespaces/namespace aliases). The script tried to find appropriate names for the pages (e.g. by following the Unicode changes or by moving pages whose titles on Wikipedia start with <code>Talk:WP:</code> so that their titles start with <code>Wikipedia talk:</code>), but it may have failed for some pages, and moved them to <bdi lang="zxx" dir="ltr">[[Special:PrefixIndex/T195546/]]</bdi> instead. Your community should check if any pages are listed there, and move them to the correct titles, or delete them if they are no longer needed. A full log (including pages for which appropriate names could be found) is available in [[phab:P67388]]. * Editors who volunteer as [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Mentorship|mentors]] to newcomers on their wiki are once again able to access lists of potential mentees who they can connect with to offer help and guidance. This functionality was restored thanks to [[phab:T372164|a bug fix]]. Thank you to Mbch331 for filing the bug report. You can read about that, and 18 other community-submitted tasks that were [[m:Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Project updates''' * The application deadline for the [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Proposal|Product & Technology Advisory Council]] (PTAC) has been extended to September 16. Members will help by providing advice to Foundation Product and Technology leadership on short and long term plans, on complex strategic problems, and help to get feedback from more contributors and technical communities. Selected members should expect to spend roughly 5 hours per month for the Council, during the one year pilot. Please consider applying, and spread the word to volunteers you think would make a positive contribution to the committee. '''Learn more''' * The [[m:Special:MyLanguage/Coolest Tool Award#2024 Winners|2024 Coolest Tool Awards]] were awarded at Wikimania, in seven categories. For example, one award went to the ISA Tool, used for adding structured data to files on Commons, which was recently improved during the [[m:Event:Wiki Mentor Africa ISA Hackathon 2024|Wiki Mentor Africa Hackathon]]. You can see video demonstrations of each tool at the awards page. Congratulations to this year's recipients, and thank you to all tool creators and maintainers. * The latest [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Bulletin/2024/08-01|Wikimedia Foundation Bulletin]] is available, and includes some highlights from Wikimania, an upcoming Language community meeting, and other news from the movement. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/34|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W34"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०६:२४, २० ऑगस्ट २०२४ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27307284 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-35</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2024-W35"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/35|Translations]] are available. '''Feature news''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Administrators can now test the [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] feature on test2wiki. This was done to allow cross-wiki testing of temporary accounts, for when temporary accounts switch between projects. The feature was enabled on testwiki a few weeks ago. No further temporary account deployments are scheduled yet. Temporary Accounts is a project to create a new type of user account that replaces IP addresses of unregistered editors which are no longer made public. Please [[mw:Talk:Trust and Safety Product/Temporary Accounts|share your opinions and questions on the project talk page]]. * Later this week, editors at wikis that use [[mw:Special:MyLanguage/Extension:FlaggedRevs|FlaggedRevs]] (also known as "Pending Changes") may notice that the indicators at the top of articles have changed. This change makes the system more consistent with the rest of the MediaWiki interface. [https://phabricator.wikimedia.org/T191156] '''Bugs status''' * Editors who use the 2010 wikitext editor, and use the Character Insert buttons, will [[phab:T361465|no longer]] experience problems with the buttons adding content into the edit-summary instead of the edit-window. You can read more about that, and 26 other community-submitted tasks that were [[m:Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Project updates''' * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] Please review and vote on [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Focus areas|Focus Areas]], which are groups of wishes that share a problem. Focus Areas were created for the newly reopened Community Wishlist, which is now open year-round for submissions. The first batch of focus areas are specific to moderator workflows, around welcoming newcomers, minimizing repetitive tasks, and prioritizing tasks. Once volunteers have reviewed and voted on focus areas, the Foundation will then review and select focus areas for prioritization. * Do you have a project and are willing to provide a three (3) month mentorship for an intern? [[mw:Special:MyLanguage/Outreachy|Outreachy]] is a twice a year program for people to participate in a paid internship that will start in December 2024 and end in early March 2025, and they need mentors and projects to work on. Projects can be focused on coding or non-coding (design, documentation, translation, research). See the Outreachy page for more details, and a list of past projects since 2013. '''Learn more''' * If you're curious about the product and technology improvements made by the Wikimedia Foundation last year, read [[diffblog:2024/08/21/wikimedia-foundation-product-technology-improving-the-user-experience/|this recent highlights summary on Diff]]. * To learn more about the technology behind the Wikimedia projects, you can now watch sessions from the technology track at Wikimania 2024 on Commons. This week, check out: ** [[c:File:Wikimania 2024 - Ohrid - Day 2 - Community Configuration - Shaping On-Wiki Functionality Together.webm|Community Configuration - Shaping On-Wiki Functionality Together]] (55 mins) - about the [[mw:Special:MyLanguage/Community Configuration|Community Configuration]] project. ** [[c:File:Wikimania 2024 - Belgrade - Day 1 - Future of MediaWiki. A sustainable platform to support a collaborative user base and billions of page views.webm|Future of MediaWiki. A sustainable platform to support a collaborative user base and billions of page views]] (30 mins) - an overview for both technical and non technical audiences, covering some of the challenges and open questions, related to the [[mw:MediaWiki Product Insights|platform evolution, stewardship and developer experiences]] research. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/35|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W35"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०२:०४, २७ ऑगस्ट २०२४ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27341211 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-35</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2024-W35"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/35|Translations]] are available. '''Feature news''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Administrators can now test the [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] feature on test2wiki. This was done to allow cross-wiki testing of temporary accounts, for when temporary accounts switch between projects. The feature was enabled on testwiki a few weeks ago. No further temporary account deployments are scheduled yet. Temporary Accounts is a project to create a new type of user account that replaces IP addresses of unregistered editors which are no longer made public. Please [[mw:Talk:Trust and Safety Product/Temporary Accounts|share your opinions and questions on the project talk page]]. * Later this week, editors at wikis that use [[mw:Special:MyLanguage/Extension:FlaggedRevs|FlaggedRevs]] (also known as "Pending Changes") may notice that the indicators at the top of articles have changed. This change makes the system more consistent with the rest of the MediaWiki interface. [https://phabricator.wikimedia.org/T191156] '''Bugs status''' * Editors who use the 2010 wikitext editor, and use the Character Insert buttons, will [[phab:T361465|no longer]] experience problems with the buttons adding content into the edit-summary instead of the edit-window. You can read more about that, and 26 other community-submitted tasks that were [[m:Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Project updates''' * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] Please review and vote on [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Focus areas|Focus Areas]], which are groups of wishes that share a problem. Focus Areas were created for the newly reopened Community Wishlist, which is now open year-round for submissions. The first batch of focus areas are specific to moderator workflows, around welcoming newcomers, minimizing repetitive tasks, and prioritizing tasks. Once volunteers have reviewed and voted on focus areas, the Foundation will then review and select focus areas for prioritization. * Do you have a project and are willing to provide a three (3) month mentorship for an intern? [[mw:Special:MyLanguage/Outreachy|Outreachy]] is a twice a year program for people to participate in a paid internship that will start in December 2024 and end in early March 2025, and they need mentors and projects to work on. Projects can be focused on coding or non-coding (design, documentation, translation, research). See the Outreachy page for more details, and a list of past projects since 2013. '''Learn more''' * If you're curious about the product and technology improvements made by the Wikimedia Foundation last year, read [[diffblog:2024/08/21/wikimedia-foundation-product-technology-improving-the-user-experience/|this recent highlights summary on Diff]]. * To learn more about the technology behind the Wikimedia projects, you can now watch sessions from the technology track at Wikimania 2024 on Commons. This week, check out: ** [[c:File:Wikimania 2024 - Ohrid - Day 2 - Community Configuration - Shaping On-Wiki Functionality Together.webm|Community Configuration - Shaping On-Wiki Functionality Together]] (55 mins) - about the [[mw:Special:MyLanguage/Community Configuration|Community Configuration]] project. ** [[c:File:Wikimania 2024 - Belgrade - Day 1 - Future of MediaWiki. A sustainable platform to support a collaborative user base and billions of page views.webm|Future of MediaWiki. A sustainable platform to support a collaborative user base and billions of page views]] (30 mins) - an overview for both technical and non technical audiences, covering some of the challenges and open questions, related to the [[mw:MediaWiki Product Insights|platform evolution, stewardship and developer experiences]] research. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/35|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W35"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०२:०६, २७ ऑगस्ट २०२४ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27341211 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-36</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2024-W36"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/36|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Editors and volunteer developers interested in data visualisation can now test the new software for charts. Its early version is available on beta Commons and beta Wikipedia. This is an important milestone before making charts available on regular wikis. You can [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart/Project/Updates|read more about this project update]] and help to test the charts. '''Feature news''' * Editors who use the [[{{#special:Unusedtemplates}}]] page can now filter out pages which are expected to be there permanently, such as sandboxes, test-cases, and templates that are always substituted. Editors can add the new magic word [[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic words#EXPECTUNUSEDTEMPLATE|<code dir="ltr"><nowiki>__EXPECTUNUSEDTEMPLATE__</nowiki></code>]] to a template page to hide it from the listing. Thanks to Sophivorus and DannyS712 for these improvements. [https://phabricator.wikimedia.org/T184633] * Editors who use the New Topic tool on discussion pages, will [[phab:T334163|now be reminded]] to add a section header, which should help reduce the quantity of newcomers who add sections without a header. You can read more about that, and {{formatnum:28}} other community-submitted tasks that were [[m:Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. * Last week, some Toolforge tools had occasional connection problems. The cause is still being investigated, but the problems have been resolved for now. [https://phabricator.wikimedia.org/T373243] * Translation administrators at multilingual wikis, when editing multiple translation units, can now easily mark which changes require updates to the translation. This is possible with the [[phab:T298852#10087288|new dropdown menu]]. '''Project updates''' * A new draft text of a policy discussing the use of Wikimedia's APIs [[m:Special:MyLanguage/API Policy Update 2024|has been published on Meta-Wiki]]. The draft text does not reflect a change in policy around the APIs; instead, it is an attempt to codify existing API rules. Comments, questions, and suggestions are welcome on [[m:Talk:API Policy Update 2024|the proposed update’s talk page]] until September 13 or until those discussions have concluded. '''Learn more''' * To learn more about the technology behind the Wikimedia projects, you can now watch sessions from the technology track at Wikimania 2024 on Commons. This week, check out: ** [[c:File:Wikimania 2024 - Ohrid - Day 2 - Charts, the successor of Graphs - A secure and extensible tool for data visualization.webm|Charts, the successor of Graphs - A secure and extensible tool for data visualization]] (25 mins) – about the above-mentioned Charts project. ** [[c:File:Wikimania 2024 - Ohrid - Day 3 - State of Language Technology and Onboarding at Wikimedia.webm|State of Language Technology and Onboarding at Wikimedia]] (90 mins) – about some of the language tools that support Wikimedia sites, such as [[mw:Special:MyLanguage/Content translation|Content]]/[[mw:Special:MyLanguage/Content translation/Section translation|Section Translation]], [[mw:Special:MyLanguage/MinT|MinT]], and LanguageConverter; also the current state and future of languages onboarding. [https://phabricator.wikimedia.org/T368772] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/36|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W36"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०६:३८, ३ सप्टेंबर २०२४ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27390268 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-37</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2024-W37"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/37|Translations]] are available. '''Feature news''' * Starting this week, the standard [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|syntax highlighter]] will receive new colors that make them compatible in dark mode. This is the first of many changes to come as part of a major upgrade to syntax highlighting. You can learn more about what's to come on the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|help page]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T365311][https://phabricator.wikimedia.org/T259059] * Editors of wikis using Wikidata will now be notified of only relevant Wikidata changes in their watchlist. This is because the Lua functions <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>entity:getSitelink()</code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>mw.wikibase.getSitelink(qid)</code></bdi> will have their logic unified for tracking different aspects of sitelinks to reduce junk notifications from [[m:Wikidata For Wikimedia Projects/Projects/Watchlist Wikidata Sitelinks Tracking|inconsistent sitelinks tracking]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T295356] '''Project updates''' * Users of all Wikis will have access to Wikimedia sites as read-only for a few minutes on September 25, starting at 15:00 UTC. This is a planned datacenter switchover for maintenance purposes. More information will be published in Tech News and will also be posted on individual wikis in the coming weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T370962] * Contributors of [[phab:T363538#10123348|11 Wikipedias]], including English will have a new <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>MOS</code></bdi> namespace added to their Wikipedias. This improvement ensures that links beginning with <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>MOS:</code></bdi> (usually shortcuts to the [[w:en:Wikipedia:Manual of Style|Manual of Style]]) are not broken by [[w:en:Mooré|Mooré]] Wikipedia (language code <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>mos</code></bdi>). [https://phabricator.wikimedia.org/T363538] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/37|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W37"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ००:२३, १० सप्टेंबर २०२४ (IST) <!-- सदस्य:UOzurumba (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27424457 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-38</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2024-W38"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/38|Translations]] are available. '''Improvements and Maintenance''' * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] Editors interested in templates can help by reading the latest Wishlist focus area, [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Focus areas/Template recall and discovery|Template recall and discovery]], and share your feedback on the talkpage. This input helps the Community Tech team to decide the right technical approach to build. Everyone is also encouraged to continue adding [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist|new wishes]]. * The new automated [[{{#special:NamespaceInfo}}]] page helps editors understand which [[mw:Special:MyLanguage/Help:Namespaces|namespaces]] exist on each wiki, and some details about how they are configured. Thanks to DannyS712 for these improvements. [https://phabricator.wikimedia.org/T263513] * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check#Reference check|References Check]] is a feature that encourages editors to add a citation when they add a new paragraph to a Wikipedia article. For a short time, the corresponding tag "Edit Check (references) activated" was erroneously being applied to some edits outside of the main namespace. This has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T373692] * It is now possible for a wiki community to change the order in which a page’s categories are displayed on their wiki. By default, categories are displayed in the order they appear in the wikitext. Now, wikis with a consensus to do so can [[m:Special:MyLanguage/Requesting wiki configuration changes|request]] a configuration change to display them in alphabetical order. [https://phabricator.wikimedia.org/T373480] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Tool authors can now access ToolsDB's [[wikitech:Portal:Data Services#ToolsDB|public databases]] from both [[m:Special:MyLanguage/Research:Quarry|Quarry]] and [[wikitech:Superset|Superset]]. Those databases have always been accessible to every [[wikitech:Portal:Toolforge|Toolforge]] user, but they are now more broadly accessible, as Quarry can be accessed by anyone with a Wikimedia account. In addition, Quarry's internal database can now be [[m:Special:MyLanguage/Research:Quarry#Querying Quarry's own database|queried from Quarry itself]]. This database contains information about all queries that are being run and starred by users in Quarry. This information was already public through the web interface, but you can now query it using SQL. You can read more about that, and {{formatnum:20}} other community-submitted tasks that were [[m:Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. * Any pages or tools that still use the very old CSS classes <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>mw-message-box</code></bdi> need to be updated. These old classes will be removed next week or soon afterwards. Editors can use a [https://global-search.toolforge.org/?q=mw-message-box&regex=1&namespaces=&title= global-search] to determine what needs to be changed. It is possible to use the newer <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>cdx-message</code></bdi> group of classes as a replacement (see [https://doc.wikimedia.org/codex/latest/components/demos/message.html#css-only-version the relevant Codex documentation], and [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Tech/Header&diff=prev&oldid=27449042 an example update]), but using locally defined onwiki classes would be best. [https://phabricator.wikimedia.org/T374499] '''Technical project updates''' * Next week, all Wikimedia wikis will be read-only for a few minutes. This will start on September 25 at [https://zonestamp.toolforge.org/1727276400 15:00 UTC]. This is a planned datacenter switchover for maintenance purposes. [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|This maintenance process also targets other services.]] The previous switchover took 3 minutes, and the Site Reliability Engineering teams use many tools to make sure that this essential maintenance work happens as quickly as possible. [https://phabricator.wikimedia.org/T370962] '''Tech in depth''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] The latest monthly [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Product Insights/Reports/August 2024|MediaWiki Product Insights newsletter]] is available. This edition includes details about: research about [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Hooks|hook]] handlers to help simplify development, research about performance improvements, work to improve the REST API for end-users, and more. * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] To learn more about the technology behind the Wikimedia projects, you can now watch sessions from the technology track at Wikimania 2024 on Commons. This week, check out: ** [[c:File:Wikimania 2024 - Auditorium Kyiv - Day 4 - Hackathon Showcase.webm|Hackathon Showcase]] (45 mins) - 19 short presentations by some of the Hackathon participants, describing some of the projects they worked on, such as automated testing of maintenance scripts, a video-cutting command line tool, and interface improvements for various tools. There are [[phab:T369234|more details and links available]] in the Phabricator task. ** [[c:File:Co-Creating a Sustainable Future for the Toolforge Ecosystem.webm|Co-Creating a Sustainable Future for the Toolforge Ecosystem]] (40 mins) - a roundtable discussion for tool-maintainers, users, and supporters of Toolforge about how to make the platform sustainable and how to evaluate the tools available there. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/38|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W38"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०५:३३, १७ सप्टेंबर २०२४ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27460876 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-39</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2024-W39"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/39|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * All wikis will be [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|read-only]] for a few minutes on Wednesday September 25 at [https://zonestamp.toolforge.org/1727276400 15:00 UTC]. Reading the wikis will not be interrupted, but editing will be paused. These twice-yearly processes allow WMF's site reliability engineering teams to remain prepared to keep the wikis functioning even in the event of a major interruption to one of our data centers. '''Updates for editors''' [[File:Add alt text from a halfsheet, with the article behind.png|thumb|A screenshot of the interface for the Alt Text suggested-edit feature]] * Editors who use the iOS Wikipedia app in Spanish, Portuguese, French, or Chinese, may see the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/iOS Suggested edits project/Alt Text Experiment|Alt Text suggested-edit experiment]] after editing an article, or completing a suggested edit using "[[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/iOS Suggested edits project#Hypothesis 2 Add an Image Suggested Edit|Add an image]]". Alt-text helps people with visual impairments to read Wikipedia articles. The team aims to learn if adding alt-text to images is a task that editors can be successful with. Please share any feedback on [[mw:Talk:Wikimedia Apps/iOS Suggested edits project/Alt Text Experiment|the discussion page]]. * The Codex color palette has been updated with new and revised colors for the MediaWiki user interfaces. The [[mw:Special:MyLanguage/Design System Team/Color/Design documentation#Updates|most noticeable changes]] for editors include updates for: dark mode colors for Links and for quiet Buttons (progressive and destructive), visited Link colors for both light and dark modes, and background colors for system-messages in both light and dark modes. * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] It is now possible to include clickable wikilinks and external links inside code blocks. This includes links that are used within <code><nowiki><syntaxhighlight></nowiki></code> tags and on code pages (JavaScript, CSS, Scribunto and Sanitized CSS). Uses of template syntax <code><nowiki>{{…}}</nowiki></code> are also linked to the template page. Thanks to SD0001 for these improvements. [https://phabricator.wikimedia.org/T368166] * Two bugs were fixed in the [[m:Special:MyLanguage/Account vanishing|GlobalVanishRequest]] system by improving the logging and by removing an incorrect placeholder message. [https://phabricator.wikimedia.org/T370595][https://phabricator.wikimedia.org/T372223] * View all {{formatnum:25}} community-submitted {{PLURAL:25|task|tasks}} that were [[m:Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] From [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Enterprise|Wikimedia Enterprise]]: ** The API now enables 5,000 on-demand API requests per month and twice-monthly HTML snapshots freely (gratis and libre). More information on the updates and also improvements to the software development kits (SDK) are explained on [https://enterprise.wikimedia.com/blog/enhanced-free-api/ the project's blog post]. While Wikimedia Enterprise APIs are designed for high-volume commercial reusers, this change enables many more community use-cases to be built on the service too. ** The Snapshot API (html dumps) have added beta Structured Contents endpoints ([https://enterprise.wikimedia.com/blog/structured-contents-snapshot-api/ blog post on that]) as well as released two beta datasets (English and French Wikipedia) from that endpoint to Hugging Face for public use and feedback ([https://enterprise.wikimedia.com/blog/hugging-face-dataset/ blog post on that]). These pre-parsed data sets enable new options for researchers, developers, and data scientists to use and study the content. '''In depth''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] The Wikidata Query Service (WDQS) is used to get answers to questions using the Wikidata data set. As Wikidata grows, we had to make a major architectural change so that WDQS could remain performant. As part of the [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:SPARQL query service/WDQS graph split|WDQS Graph Split project]], we have new SPARQL endpoints available for serving the "[https://query-scholarly.wikidata.org scholarly]" and "[https://query-main.wikidata.org main]" subgraphs of Wikidata. The [http://query.wikidata.org query.wikidata.org endpoint] will continue to serve the full Wikidata graph until March 2025. After this date, it will only serve the main graph. For more information, please see [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:SPARQL query service/WDQS backend update/September 2024 scaling update|the announcement on Wikidata]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/39|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W39"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०५:०७, २४ सप्टेंबर २०२४ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27493779 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-40</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2024-W40"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/40|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Readers of [[phab:T375401|42 more wikis]] can now use Dark Mode. If the option is not yet available for logged-out users of your wiki, this is likely because many templates do not yet display well in Dark Mode. Please use the [https://night-mode-checker.wmcloud.org/ night-mode-checker tool] if you are interested in helping to reduce the number of issues. The [[mw:Special:MyLanguage/Recommendations for night mode compatibility on Wikimedia wikis|recommendations page]] provides guidance on this. Dark Mode is enabled on additional wikis once per month. * Editors using the 2010 wikitext editor as their default can access features from the 2017 wikitext editor by adding <code dir=ltr>?veaction=editsource</code> to the URL. If you would like to enable the 2017 wikitext editor as your default, it can be set in [[Special:Preferences#mw-input-wpvisualeditor-newwikitext|your preferences]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T239796] * For logged-out readers using the Vector 2022 skin, the "donate" link has been moved from a collapsible menu next to the content area into a more prominent top menu, next to "Create an account". This restores the link to the level of prominence it had in the Vector 2010 skin. [[mw:Readers/2024 Reader and Donor Experiences#Donor Experiences (Key Result WE 3.2 and the related hypotheses)|Learn more]] about the changes related to donor experiences. [https://phabricator.wikimedia.org/T373585] * The CampaignEvents extension provides tools for organizers to more easily manage events, communicate with participants, and promote their events on the wikis. The extension has been [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Deployment status|enabled]] on Arabic Wikipedia, Igbo Wikipedia, Swahili Wikipedia, and Meta-Wiki. [[w:zh:Wikipedia:互助客栈/其他#引進CampaignEvents擴充功能|Chinese Wikipedia has decided]] to enable the extension, and discussions on the extension are in progress [[w:es:Wikipedia:Votaciones/2024/Sobre la política de Organizadores de Eventos|on Spanish Wikipedia]] and [[d:Wikidata:Project chat#Enabling the CampaignEvents Extention on Wikidata|on Wikidata]]. To learn how to enable the extension on your wiki, you can visit [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents|the CampaignEvents page on Meta-Wiki]]. * View all {{formatnum:22}} community-submitted {{PLURAL:22|task|tasks}} that were [[m:Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * Developers with an account on Wikitech-wiki should [[wikitech:Wikitech/SUL-migration|check if any action is required]] for their accounts. The wiki is being changed to use the single-user-login (SUL) system, and other configuration changes. This change will help reduce the overall complexity for the weekly software updates across all our wikis. '''In depth''' * The [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|server switch]] was completed successfully last week with a read-only time of [[wikitech:Switch Datacenter#Past Switches|only 2 minutes 46 seconds]]. This periodic process makes sure that engineers can switch data centers and keep all of the wikis available for readers, even if there are major technical issues. It also gives engineers a chance to do maintenance and upgrades on systems that normally run 24 hours a day, and often helps to reveal weaknesses in the infrastructure. The process involves dozens of software services and hundreds of hardware servers, and requires multiple teams working together. Work over the past few years has reduced the time from 17 minutes down to 2–3 minutes. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/66ZW7B2MG63AESQVTXDIFQBDBS766JGW/] '''Meetings and events''' * October 4–6: [[m:Special:MyLanguage/WikiIndaba conference 2024|WikiIndaba Conference's Hackathon]] in Johannesburg, South Africa * November 4–6: [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Users and Developers Conference Fall 2024|MediaWiki Users and Developers Conference Fall 2024]] in Vienna, Austria '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/40|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W40"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०३:५१, १ ऑक्टोबर २०२४ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27530062 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-41</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2024-W41"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/41|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Communities can now request installation of [[mw:Special:MyLanguage/Moderator Tools/Automoderator|Automoderator]] on their wiki. Automoderator is an automated anti-vandalism tool that reverts bad edits based on scores from the new "Revert Risk" machine learning model. You can [[mw:Special:MyLanguage/Extension:AutoModerator/Deploying|read details about the necessary steps]] for installation and configuration. [https://phabricator.wikimedia.org/T336934] '''Updates for editors''' * Translators in wikis where [[mw:Special:MyLanguage/Content translation/Section translation#Try the tool|the mobile experience of Content Translation is available]], can now customize their articles suggestion list from 41 filtering options when using the tool. This topic-based article suggestion feature makes it easy for translators to self-discover relevant articles based on their area of interest and translate them. You can [https://test.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:ContentTranslation&active-list=suggestions try it with your mobile device]. [https://phabricator.wikimedia.org/T368422] * View all {{formatnum:12}} community-submitted {{PLURAL:12|task|tasks}} that were [[m:Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * It is now possible for <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki><syntaxhighlight></nowiki></code></bdi> code blocks to offer readers a "Copy" button if the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>copy=1</nowiki></code></bdi> attribute is [[mw:Special:MyLanguage/Extension:SyntaxHighlight#copy|set on the tag]]. Thanks to SD0001 for these improvements. [https://phabricator.wikimedia.org/T40932] * Customized copyright footer messages on all wikis will be updated. The new versions will use wikitext markup instead of requiring editing raw HTML. [https://phabricator.wikimedia.org/T375789] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Later this month, [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] will be rolled out on several pilot wikis. The final list of the wikis will be published in the second half of the month. If you maintain any tools, bots, or gadgets on [[phab:T376499|these 11 wikis]], and your software is using data about IP addresses or is available for logged-out users, please check if it needs to be updated to work with temporary accounts. [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/For developers|Guidance on how to update the code is available]]. * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Rate limiting has been enabled for the code review tools [[Wikitech:Gerrit|Gerrit]] and [[Wikitech:GitLab|GitLab]] to address ongoing issues caused by malicious traffic and scraping. Clients that open too many concurrent connections will be restricted for a few minutes. This rate limiting is managed through [[Wikitech:nftables|nftables]] firewall rules. For more details, see Wikitech's pages on [[Wikitech:Firewall#Throttling with nftables|Firewall]], [[Wikitech:GitLab/Abuse and rate limiting|GitLab limits]] and [[Wikitech:Gerrit/Operations#Throttling IPs|Gerrit operations]]. * Five new wikis have been created: ** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q49224|Komering]] ([[w:kge:|<code>w:kge:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T374813] ** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q36096|Mooré]] ([[m:mos:|<code>m:mos:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T374641] ** a {{int:project-localized-name-group-wiktionary}} in [[d:Q36213|Madurese]] ([[wikt:mad:|<code>wikt:mad:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T374968] ** a {{int:project-localized-name-group-wikiquote}} in [[d:Q2501174|Gorontalo]] ([[q:gor:|<code>q:gor:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T375088] ** a {{int:project-localized-name-group-wikinews}} in [[d:Q56482|Shan]] ([[n:shn:|<code>n:shn:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T375430] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/41|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W41"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०५:१३, ८ ऑक्टोबर २०२४ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27557422 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-42</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2024-W42"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/42|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The Structured Discussion extension (also known as Flow) is starting to be removed. This extension is unmaintained and causes issues. It will be replaced by [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools|DiscussionTools]], which is used on any regular talk page. [[mw:Special:MyLanguage/Structured Discussions/Deprecation#Deprecation timeline|A first set of wikis]] are being contacted. These wikis are invited to stop using Flow, and to move all Flow boards to sub-pages, as archives. At these wikis, a script will move all Flow pages that aren't a sub-page to a sub-page automatically, starting on 22 October 2024. On 28 October 2024, all Flow boards at these wikis will be set in read-only mode. [https://www.mediawiki.org/wiki/Structured_Discussions/Deprecation][https://phabricator.wikimedia.org/T370722] * WMF's Search Platform team is working on making it easier for readers to perform text searches in their language. A [[phab:T332342|change last week]] on over 30 languages makes it easier to find words with accents and other diacritics. This applies to both full-text search and to types of advanced search such as the <bdi lang="en" dir="ltr">''hastemplate''</bdi> and <bdi lang="en" dir="ltr">''incategory''</bdi> keywords. More technical details (including a few other minor search upgrades) are available. [https://www.mediawiki.org/wiki/User:TJones_%28WMF%29/Notes/Language_Analyzer_Harmonization_Notes#ASCII-folding/ICU-folding_%28T332342%29] * View all {{formatnum:20}} community-submitted {{PLURAL:20|task|tasks}} that were [[m:Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check|EditCheck]] was installed at Russian Wikipedia, and fixes were made for some missing user interface styles. '''Updates for technical contributors''' * Editors who use the Toolforge tool [[toolforge:copyvios|Earwig's Copyright Violation Detector]] will now be required to log in with their Wikimedia account before running checks using the "search engine" option. This change is needed to help prevent external bots from misusing the system. Thanks to Chlod for these improvements. [https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia_talk:New_pages_patrol/Reviewers#Authentication_is_now_required_for_search_engine_checks_on_Earwig's_Copyvio_Tool] * [[m:Special:MyLanguage/Phabricator|Phabricator]] users can create tickets and add comments on existing tickets via Email again. [[mw:Special:MyLanguage/Phabricator/Help#Using email|Sending email to Phabricator]] has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T356077] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Some HTML elements in the interface are now wrapped with a <code><nowiki><bdi></nowiki></code> element, to make our HTML output more aligned with Web standards. More changes like this will be coming in future weeks. This change might break some tools that rely on the previous HTML structure of the interface. Note that relying on the HTML structure of the interface is [[mw:Special:MyLanguage/Stable interface policy/Frontend#What is not stable?|not recommended]] and might break at any time. [https://phabricator.wikimedia.org/T375975] '''In depth''' * The latest monthly [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Product Insights/Reports/September 2024|MediaWiki Product Insights newsletter]] is available. This edition includes: updates on Wikimedia's authentication system, research to simplify feature development in the MediaWiki platform, updates on Parser Unification and MathML rollout, and more. * The latest quarterly [[mw:Technical Community Newsletter/2024/October|Technical Community Newsletter]] is now available. This edition include: research about improving topic suggestions related to countries, improvements to PHPUnit tests, and more. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/42|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W42"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०२:५२, १५ ऑक्टोबर २०२४ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27597254 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == Join the Wikipedia Asian Month Campaign 2024 == <div lang="en" dir="ltr"> Dear 2022 & 2023 WAM Organizers, Greetings from Wikipedia Asian Month User Group! The [[m:Wikipedia_Asian_Month_2024|Wikipedia Asian Month Campaign 2024]] is just around the corner. We invite you to register your language for the event on the "[[m:Wikipedia_Asian_Month_2024/Join_an_Event|Join an event]]" page and once again become an organizer for your language's Wikipedia. Additionally, this year we have selected [[m:Wikipedia_Asian_Month_User_Group/Ambassadors|ambassadors]] for various regions in Asia. If you encounter any issues and need support, feel free to reach out to the ambassador responsible for your area or contact me for further communication. We look forward to seeing you again this year. Thank you! [[File:Wikipedia Asian Month Logo.svg|thumb|100px|right]] [[m:User:Betty2407|Betty2407]] ([[m:User talk:Betty2407|talk]]) 11:00, 20 October 2024 (UTC) on behalf of [[m:Wikipedia_Asian_Month_2024/Team|Wikipedia Asian Month 2024 Team]] <small>You received this message because you was an organizer in the previous campaigns. - [[m:User:Betty2407/WAMMassMessagelist|Unsubscribe]]</small> </div> <!-- सदस्य:Betty2407@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Betty2407/WAMMassMessagelist&oldid=27632678 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-43</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2024-W43"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/43|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Mobile Apps team has released an [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/iOS/Navigation Refresh#Phase 1: Creating a user Profile Menu (T373714)|update]] to the iOS app's navigation, and it is now available in the latest App store version. The team added a new Profile menu that allows for easy access to editor features like Notifications and Watchlist from the Article view, and brings the "Donate" button into a more accessible place for users who are reading an article. This is the first phase of a larger planned [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/iOS/Navigation Refresh|navigation refresh]] to help the iOS app transition from a primarily reader-focused app, to an app that fully supports reading and editing. The Wikimedia Foundation has added more editing features and support for on-wiki communication based on volunteer requests in recent years. [[File:IOS App Navigation refresh first phase 05.png|thumb|iOS Wikipedia App's profile menu and contents]] '''Updates for editors''' * Wikipedia readers can now download a browser extension to experiment with some early ideas on potential features that recommend articles for further reading, automatically summarize articles, and improve search functionality. For more details and to stay updated, check out the Web team's [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Content Discovery Experiments|Content Discovery Experiments page]] and [[mw:Special:MyLanguage/Newsletter:Web team's projects|subscribe to their newsletter]]. * Later this month, logged-out editors of [[phab:T376499|these 12 wikis]] will start to have [[mw:Special:Mylanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] created. The list may slightly change - some wikis may be removed but none will be added. Temporary account is a new [[mw:Special:MyLanguage/User account types|type of user account]]. It enhances the logged-out editors' privacy and makes it easier for community members to communicate with them. If you maintain any tools, bots, or gadgets on these 12 wikis, and your software is using data about IP addresses or is available for logged-out users, please check if it needs to be updated to work with temporary accounts. [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/For developers|Guidance on how to update the code is available]]. Read more about the [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/Updates|deployment plan across all wikis]]. * View all {{formatnum:33}} community-submitted {{PLURAL:33|task|tasks}} that were [[m:Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the [[w:nr:Main Page|South Ndebele]], [[w:rsk:Главни бок|Pannonian Rusyn]], [[w:ann:Uwu|Obolo]], [[w:iba:Lambar Keterubah|Iban]] and [[w:tdd:ᥞᥨᥝᥴ ᥘᥣᥲ ᥖᥥᥰ|Tai Nüa]] Wikipedia languages were created last week. [https://www.wikidata.org/wiki/Q36785][https://www.wikidata.org/wiki/Q35660][https://www.wikidata.org/wiki/Q36614][https://www.wikidata.org/wiki/Q33424][https://www.wikidata.org/wiki/Q36556] * It is now possible to create functions on Wikifunctions using Wikidata lexemes, through the new [[f:Z6005|Wikidata lexeme type]] launched last week. When you go to one of these functions, the user interface provides a lexeme selector that helps you pick a lexeme from Wikidata that matches the word you type. After hitting run, your selected lexeme is retrieved from Wikidata, transformed into a Wikidata lexeme type, and passed into the selected function. Read more about this in [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2024-10-17#Function of the Week: select representation from lexeme|the latest Wikifunctions newsletter]]. '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Users of the Wikimedia sites can now format dates more easily in different languages with the new <code dir="ltr">{{[[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:ParserFunctions##timef|#timef]]:…}}</code> parser function. For example, <code dir="ltr"><nowiki>{{#timef:now|date|en}}</nowiki></code> will show as "<bdi lang="en" dir="ltr">{{#timef:now|date|en}}</bdi>". Previously, <code dir="ltr"><nowiki>{{#time:…}}</nowiki></code> could be used to format dates, but this required knowledge of the order of the time and date components and their intervening punctuation. <code dir="ltr">#timef</code> (or <code dir="ltr">#timefl</code> for local time) provides access to the standard date formats that MediaWiki uses in its user interface. This may help to simplify some templates on multi-lingual wikis like Commons and Meta. [https://phabricator.wikimedia.org/T223772][https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Help:Extension:ParserFunctions##timef] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Commons and Meta users can now efficiently [[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic words#Localization|retrieve the user's language]] using <code dir="ltr"><nowiki>{{USERLANGUAGE}}</nowiki></code> instead of using <code dir="ltr"><nowiki>{{int:lang}}</nowiki></code>. [https://phabricator.wikimedia.org/T4085] * The [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council|Product and Tech Advisory Council]] (PTAC) now has its pilot members with representation across Africa, Asia, Europe, North America and South America. They will work to address the [[Special:MyLanguage/Movement Strategy/Initiatives/Technology Council|Movement Strategy's Technology Council]] initiative of having a co-defined and more resilient technological platform. [https://meta.wikimedia.org/wiki/Movement_Strategy/Initiatives/Technology_Council] '''In depth''' * The latest quarterly [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Newsletters/32|Growth newsletter]] is available. It includes: an upcoming Newcomer Homepage Community Updates module, new Community Configuration options, and details on new projects. * The Wikimedia Foundation is [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Security Team#CNA Partnership|now an official partner of the CVE program]], which is an international effort to catalog publicly disclosed cybersecurity vulnerabilities. This partnership will allow the Security Team to instantly publish [[w:en:Common Vulnerabilities and Exposures|common vulnerabilities and exposures]] (CVE) records that are affecting MediaWiki core, extensions, and skins, along with any other code the Foundation is a steward of. * The [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist|Community Wishlist]] is now [[m:Community Wishlist/Updates#October 16, 2024: Conversations Made Easier: Machine-Translated Wishes Are Here!|testing machine translations]] for Wishlist content. Volunteers can now read machine-translated versions of wishes and dive into discussions even before translators arrive to translate content. '''Meetings and events''' * 24 October - Wiki Education Speaker Series Webinar - [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/N4XTB4G55BUY3M3PNGUAKQWJ7A4UOPAK/ Open Source Tech: Building the Wiki Education Dashboard], featuring Wikimedia interns and a Web developer in the panel. * 20–22 December 2024 - [[m:Special:MyLanguage/Indic Wikimedia Hackathon Bhubaneswar 2024|Indic Wikimedia Hackathon Bhubaneswar 2024]] in Odisha, India. A hackathon for community members, including developers, designers and content editors, to build technical solutions that improve contributors' experiences. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/43|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W43"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०२:२३, २२ ऑक्टोबर २०२४ (IST) <!-- सदस्य:UOzurumba (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27634672 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == Feminism and Folklores 2024 Organizers Feedback == Dear Organizer, [[File:Feminism and Folklore 2024 logo.svg | right | frameless]] We extend our heartfelt gratitude for your invaluable contributions to [https://meta.wikimedia.org/wiki/Feminism_and_Folklore_2024 Feminism and Folklore 2024]. Your dedication to promoting feminist perspectives on Wikimedia platforms has been instrumental in the campaign's success. To better understand your initiatives and impact, we invite you to participate in a short survey (5-7 minutes). Your feedback will help us document your achievements in our report and showcase your story in our upcoming blog, highlighting the diversity of [https://meta.wikimedia.org/wiki/Feminism_and_Folklore Feminism and Folklore] initiatives. Click to participate in the [https://forms.gle/dSeoDP1r7S4KCrVZ6 survey]. By participating in the By participating in the survey, you help us share your efforts in reports and upcoming blogs. This will help showcase and amplify your work, inspiring others to join the movement. The survey covers: #Community engagement and participation #Challenges and successes #Partnership Thank you again for your tireless efforts in promoting [https://meta.wikimedia.org/wiki/Feminism_and_Folklore Feminism and Folklore]. Best regards,<br> [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|<span class="signature-talk">{{int:Talkpagelinktext}}</span>]]) 14:23, 26 October 2024 (UTC) <!-- सदस्य:Joris Darlington Quarshie@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Joris_Darlington_Quarshie/FnF1&oldid=27662256 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-44</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2024-W44"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/44|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Later in November, the Charts extension will be deployed to the test wikis in order to help identify and fix any issue. A security review is underway to then enable deployment to pilot wikis for broader testing. You can read [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart/Project/Updates#October 2024: Working towards production deployment|the October project update]] and see the [https://en.wikipedia.beta.wmflabs.org/wiki/Charts latest documentation and examples on Beta Wikipedia]. * View all {{formatnum:32}} community-submitted {{PLURAL:32|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, [[w:en:PediaPress|Pediapress.com]], an external service that creates books from Wikipedia, can now use [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Maps|Wikimedia Maps]] to include existing pre-rendered infobox map images in their printed books on Wikipedia. [https://phabricator.wikimedia.org/T375761] '''Updates for technical contributors''' * Wikis can use [[:mw:Special:MyLanguage/Extension:GuidedTour|the Guided Tour extension]] to help newcomers understand how to edit. The Guided Tours extension now works with [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Dark mode|dark mode]]. Guided Tour maintainers can check their tours to see that nothing looks odd. They can also set <code>emitTransitionOnStep</code> to <code>true</code> to fix an old bug. They can use the new flag <code>allowAutomaticBack</code> to avoid back-buttons they don't want. [https://phabricator.wikimedia.org/T73927#10241528] * Administrators in the Wikimedia projects who use the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Nuke|Nuke Extension]] will notice that mass deletions done with this tool have the "Nuke" tag. This change will make reviewing and analyzing deletions performed with the tool easier. [https://phabricator.wikimedia.org/T366068] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/44|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W44"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०२:२६, २९ ऑक्टोबर २०२४ (IST) <!-- सदस्य:UOzurumba (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27668811 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-45</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2024-W45"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/45|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Stewards can now make [[m:Special:MyLanguage/Global blocks|global account blocks]] cause global [[mw:Special:MyLanguage/Autoblock|autoblocks]]. This will assist stewards in preventing abuse from users who have been globally blocked. This includes preventing globally blocked temporary accounts from exiting their session or switching browsers to make subsequent edits for 24 hours. Previously, temporary accounts could exit their current session or switch browsers to continue editing. This is an anti-abuse tool improvement for the [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|Temporary Accounts]] project. You can read more about the [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/Updates|progress on key features for temporary accounts]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T368949] * Wikis that have the [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Deployment status|CampaignEvents extension enabled]] can now use the [[m:Special:MyLanguage/Campaigns/Foundation Product Team/Event list#October 29, 2024: Collaboration List launched|Collaboration List]] feature. This list provides a new, easy way for contributors to learn about WikiProjects on their wikis. Thanks to the Campaign team for this work that is part of [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2024-2025/Product %26 Technology OKRs#WE KRs|the 2024/25 annual plan]]. If you are interested in bringing the CampaignEvents extension to your wiki, you can [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Deployment status#How to Request the CampaignEvents Extension for your wiki|follow these steps]] or you can reach out to User:Udehb-WMF for help. * The text color for red links will be slightly changed later this week to improve their contrast in light mode. [https://phabricator.wikimedia.org/T370446] * View all {{formatnum:32}} community-submitted {{PLURAL:32|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, on multilingual wikis, users [[phab:T216368|can now]] hide translations from the WhatLinksHere special page. '''Updates for technical contributors''' * XML [[m:Special:MyLanguage/Data dumps|data dumps]] have been temporarily paused whilst a bug is investigated. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/xmldatadumps-l@lists.wikimedia.org/message/BXWJDPO5QI2QMBCY7HO36ELDCRO6HRM4/] '''In depth''' * Temporary Accounts have been deployed to six wikis; thanks to the Trust and Safety Product team for [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|this work]], you can read about [[phab:T340001|the deployment plans]]. Beginning next week, Temporary Accounts will also be enabled on [[phab:T378336|seven other projects]]. If you are active on these wikis and need help migrating your tools, please reach out to [[m:User:Udehb-WMF|User:Udehb-WMF]] for assistance. * The latest quarterly [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter/2024/October|Language and Internationalization newsletter]] is available. It includes: New languages supported in translatewiki or in MediaWiki; New keyboard input methods for some languages; details about recent and upcoming meetings, and more. '''Meetings and events''' * [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Users and Developers Conference Fall 2024|MediaWiki Users and Developers Conference Fall 2024]] is happening in Vienna, Austria and online from 4 to 6 November 2024. The conference will feature discussions around the usage of MediaWiki software by and within companies in different industries and will inspire and onboard new users. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/45|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W45"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०२:२०, ५ नोव्हेंबर २०२४ (IST) <!-- सदस्य:UOzurumba (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27693917 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == [Reminder] Apply for Cycle 3 Grants by December 1st! == Dear Feminism and Folklore Organizers, We hope this message finds you well. We are excited to inform you that the application window for Wikimedia Foundation's Cycle 3 of our grants is now open. Please ensure to submit your applications by December 1st. For a comprehensive guide on how to apply, please refer to the Wiki Loves Folklore Grant Toolkit: https://meta.wikimedia.org/wiki/Wiki_Loves_Folklore_Grant_Toolkit Additionally, you can find detailed information on the Rapid Grant timeline here: https://meta.wikimedia.org/wiki/Grants:Project/Rapid#Timeline We appreciate your continuous efforts and contributions to our campaigns. Should you have any questions or need further assistance, please do not hesitate to reach out: '''support@wikilovesfolkore.org''' Kind regards, <br> On behalf of the Wiki Loves Folklore International Team. <br> [[User:Joris Darlington Quarshie | Joris Darlington Quarshie]] ([[User talk:Joris Darlington Quarshie|talk]]) 08:39, 9 November 2024 (UTC) <!-- सदस्य:Joris Darlington Quarshie@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Joris_Darlington_Quarshie/FnF1&oldid=27662256 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-46</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2024-W46"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/46|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * On wikis with the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Translate|Translate extension]] enabled, users will notice that the FuzzyBot will now automatically create translated versions of categories used on translated pages. [https://phabricator.wikimedia.org/T285463] * View all {{formatnum:29}} community-submitted {{PLURAL:29|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the submitted task to use the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:SecurePoll|SecurePoll extension]] for English Wikipedia's special [[w:en:Wikipedia:Administrator elections|administrator election]] was resolved on time. [https://phabricator.wikimedia.org/T371454] '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] In <code dir="ltr">[[mw:MediaWiki_1.44/wmf.2|1.44.0-wmf-2]]</code>, the logic of Wikibase function <code>getAllStatements</code> changed to behave like <code>getBestStatements</code>. Invoking the function now returns a copy of values which are immutable. [https://phabricator.wikimedia.org/T270851] * [https://en.wikipedia.org/api/rest_v1/ Wikimedia REST API] users, such as bot operators and tool maintainers, may be affected by ongoing upgrades. The API will be rerouting some page content endpoints from RESTbase to the newer [[mw:Special:MyLanguage/API:REST API|MediaWiki REST API]] endpoints. The [[phab:T374683|impacted endpoints]] include getting page/revision metadata and rendered HTML content. These changes will be available on testwiki later this week, with other projects to follow. This change should not affect existing functionality, but active users of the impacted endpoints should verify behavior on testwiki, and raise any concerns on the related [[phab:T374683|Phabricator ticket]]. '''In depth''' * Admins and users of the Wikimedia projects [[mw:Special:MyLanguage/Moderator_Tools/Automoderator#Usage|where Automoderator is enabled]] can now monitor and evaluate important metrics related to Automoderator's actions. [https://superset.wmcloud.org/superset/dashboard/unified-automoderator-activity-dashboard/ This Superset dashboard] calculates and aggregates metrics about Automoderator's behaviour on the projects in which it is deployed. Thanks to the Moderator Tools team for this Dashboard; you can visit [[mw:Special:MyLanguage/Moderator Tools/Automoderator/Unified Activity Dashboard|the documentation page]] for more information about this work. [https://phabricator.wikimedia.org/T369488] '''Meetings and events''' * 21 November 2024 ([[m:Special:MyLanguage/Event:Commons community discussion - 21 November 2024 8:00 UTC|8:00 UTC]] & [[m:Special:MyLanguage/Event:Commons community discussion - 21 November 2024 16:00 UTC|16:00 UTC]]) - [[c:Commons:WMF support for Commons/Commons community calls|Community call]] with Wikimedia Commons volunteers and stakeholders to help prioritize support efforts for 2025-2026 Fiscal Year. The theme of this call is how content should be organised on Wikimedia Commons. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/46|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W46"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०५:३८, १२ नोव्हेंबर २०२४ (IST) <!-- सदस्य:UOzurumba (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27732268 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-47</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2024-W47"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/47|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Users of Wikimedia sites will now be warned when they create a [[mw:Special:MyLanguage/Help:Redirects|redirect]] to a page that doesn't exist. This will reduce the number of broken redirects to red links in our projects. [https://phabricator.wikimedia.org/T326057] * View all {{formatnum:42}} community-submitted {{PLURAL:42|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Pywikibot/Overview|Pywikibot]], which automates work on MediaWiki sites, was upgraded to 9.5.0 on Toolforge. [https://phabricator.wikimedia.org/T378676] '''Updates for technical contributors''' * On wikis that use the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:FlaggedRevs|FlaggedRevs extension]], pages created or moved by users with the appropriate permissions are marked as flagged automatically. This feature has not been working recently, and changes fixing it should be deployed this week. Thanks to Daniel and Wargo for working on this. [https://phabricator.wikimedia.org/T379218][https://phabricator.wikimedia.org/T368380] '''In depth''' * There is a new [https://diff.wikimedia.org/2024/11/05/say-hi-to-temporary-accounts-easier-collaboration-with-logged-out-editors-with-better-privacy-protection Diff post] about Temporary Accounts, available in more than 15 languages. Read it to learn about what Temporary Accounts are, their impact on different groups of users, and the plan to introduce the change on all wikis. '''Meetings and events''' * Technical volunteers can now register for the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Hackathon 2025|2025 Wikimedia Hackathon]], which will take place in Istanbul, Turkey. [https://pretix.eu/wikimedia/hackathon2025/ Application for travel and accommodation scholarships] is open from '''November 12 to December 10 2024'''. The registration for the event will close in mid-April 2025. The Wikimedia Hackathon is an annual gathering that unites the global technical community to collaborate on existing projects and explore new ideas. * Join the [[C:Special:MyLanguage/Commons:WMF%20support%20for%20Commons/Commons%20community%20calls|Wikimedia Commons community calls]] this week to help prioritize support for Commons which will be planned for 2025–2026. The theme will be how content should be organised on Wikimedia Commons. This is an opportunity for volunteers who work on different things to come together and talk about what matters for the future of the project. The calls will take place '''November 21, 2024, [[m:Special:MyLanguage/Event:Commons community discussion - 21 November 2024 8:00 UTC|8:00 UTC]] and [[m:Special:MyLanguage/Event:Commons community discussion - 21 November 2024 16:00 UTC|16:00 UTC]]'''. * A [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_Language_and_Product_Localization/Community meetings#29 November 2024|Language community meeting]] will take place '''November 29, 16:00 UTC''' to discuss updates and technical problem-solving. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/47|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W47"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०७:३१, १९ नोव्हेंबर २०२४ (IST) <!-- सदस्य:UOzurumba (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27806858 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-48</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2024-W48"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/48|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] A new version of the standard wikitext editor-mode [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|syntax highlighter]] will be available as a [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta feature]] later this week. This brings many new features and bug fixes, including right-to-left support, [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Template folding|template folding]], [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Autocompletion|autocompletion]], and an improved search panel. You can learn more on the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|help page]]. * The 2010 wikitext editor now supports common keyboard shortcuts such <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>Ctrl</code>+<code>B</code></bdi> for bold and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>Ctrl</code>+<code>I</code></bdi> for italics. A full [[mw:Help:Extension:WikiEditor#Keyboard shortcuts|list of all six shortcuts]] is available. Thanks to SD0001 for this improvement. [https://phabricator.wikimedia.org/T62928] * Starting November 28, Flow/Structured Discussions pages will be automatically archived and set to read-only at the following wikis: <bdi>bswiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>elwiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>euwiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>fawiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>fiwiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>frwikiquote</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>frwikisource</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>frwikiversity</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>frwikivoyage</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>idwiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>lvwiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>plwiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>ptwiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>urwiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>viwikisource</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>zhwikisource</bdi>. This is done as part of [[mw:Special:MyLanguage/Structured_Discussions/Deprecation|StructuredDiscussions deprecation work]]. If you need any assistance to archive your page in advance, please contact [[m:User:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]]. * View all {{formatnum:25}} community-submitted {{PLURAL:25|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a user creating a new AbuseFilter can now only set the filter to "protected" [[phab:T377765|if it includes a protected variable]]. '''Updates for technical contributors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeEditor|CodeEditor]], which can be used in JavaScript, CSS, JSON, and Lua pages, [[phab:T377663|now offers]] live autocompletion. Thanks to SD0001 for this improvement. The feature can be temporarily disabled on a page by pressing <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>Ctrl</code>+<code>,</code></bdi> and un-selecting "<bdi lang="en" dir="ltr">Live Autocompletion</bdi>". * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Tool-maintainers who use the Graphite system for tracking metrics, need to migrate to the newer Prometheus system. They can check [https://grafana.wikimedia.org/d/K6DEOo5Ik/grafana-graphite-datasource-utilization?orgId=1 this dashboard] and the list in the Description of the [[phab:T350592|task T350592]] to see if their tools are listed, and they should claim metrics and dashboards connected to their tools. They can then disable or migrate all existing metrics by following the instructions in the task. The Graphite service will become read-only in April. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/KLUV4IOLRYXPQFWD6WKKJUHMWE77BMSZ/] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] The [[mw:Special:MyLanguage/NewPP parser report|New PreProcessor parser performance report]] has been fixed to give an accurate count for the number of Wikibase entities accessed. It had previously been resetting after 400 entities. [https://phabricator.wikimedia.org/T279069] '''Meetings and events''' * A [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_Language_and_Product_Localization/Community meetings#29 November 2024|Language community meeting]] will take place November 29 at [https://zonestamp.toolforge.org/1732896000 16:00 UTC]. There will be presentations on topics like developing language keyboards, the creation of the Mooré Wikipedia, the language support track at [[m:Wiki Indaba|Wiki Indaba]], and a report from the Wayuunaiki community on their experiences with the Incubator and as a new community over the last 3 years. This meeting will be in English and will also have Spanish interpretation. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/48|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W48"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०४:१२, २६ नोव्हेंबर २०२४ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27847039 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-49</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2024-W49"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/49|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Two new parser functions were added this week. The <code dir="ltr"><nowiki>{{</nowiki>[[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic words#interwikilink|#interwikilink]]<nowiki>}}</nowiki></code> function adds an [[mw:Special:MyLanguage/Help:Links#Interwiki links|interwiki link]] and the <code dir="ltr"><nowiki>{{</nowiki>[[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic words#interlanguagelink|#interlanguagelink]]<nowiki>}}</nowiki></code> function adds an [[mw:Special:MyLanguage/Help:Links#Interlanguage links|interlanguage link]]. These parser functions are useful on wikis where namespaces conflict with interwiki prefixes. For example, links beginning with <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>MOS:</code></bdi> on English Wikipedia [[phab:T363538|conflict with the <code>mos</code> language code prefix of Mooré Wikipedia]]. * Starting this week, Wikimedia wikis no longer support connections using old RSA-based HTTPS certificates, specifically rsa-2048. This change is to improve security for all users. Some older, unsupported browser or smartphone devices will be unable to connect; Instead, they will display a connectivity error. See the [[wikitech:HTTPS/Browser_Recommendations|HTTPS Browser Recommendations page]] for more-detailed information. All modern operating systems and browsers are always able to reach Wikimedia projects. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/CTYEHVNSXUD3NFAAMG3BLZVTVQWJXJAH/] * Starting December 16, Flow/Structured Discussions pages will be automatically archived and set to read-only at the following wikis: <bdi>arwiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>cawiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>frwiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>mediawikiwiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>orwiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>wawiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>wawiktionary</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>wikidatawiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>zhwiki</bdi>. This is done as part of [[mw:Special:MyLanguage/Structured_Discussions/Deprecation|StructuredDiscussions deprecation work]]. If you need any assistance to archive your page in advance, please contact [[m:User:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T380910] * This month the Chart extension was deployed to production and is now available on Commons and Testwiki. With the security review complete, pilot wiki deployment is expected to start in the first week of December. You can see a working version [[testwiki:Charts|on Testwiki]] and read [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart/Project/Updates|the November project update]] for more details. * View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug with the "Download as PDF" system was fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T376438] '''Updates for technical contributors''' * In late February, temporary accounts will be rolled out on at least 10 large wikis. This deployment will have a significant effect on the community-maintained code. This is about Toolforge tools, bots, gadgets, and user scripts that use IP address data or that are available for logged-out users. The Trust and Safety Product team wants to identify this code, monitor it, and assist in updating it ahead of the deployment to minimize disruption to workflows. The team asks technical editors and volunteer developers to help identify such tools by adding them to [[mw:Trust and Safety Product/Temporary Accounts/For developers/Impacted tools|this list]]. In addition, review the [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/For developers|updated documentation]] to learn how to adjust the tools. Join the discussions on the [[mw:Talk:Trust and Safety Product/Temporary Accounts|project talk page]] or in the [[discord:channels/221049808784326656/1227616742340034722|dedicated thread]] on the [[w:Wikipedia:Discord|Wikimedia Community Discord server (in English)]] for support and to share feedback. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/49|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W49"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०३:५३, ३ डिसेंबर २०२४ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27873992 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == [Workshop] Identifying Win-Win Relationships with Partners for Wikimedia == Dear Recipient,<br> We are excited to invite you to the third workshop in our Advocacy series, part of the Feminism and Folklore International Campaign. This highly anticipated workshop, titled <b>"Identifying Win-Win Relationships with Partners for Wikimedia,"</b> will be led by the esteemed Alex Stinson, Lead Program Strategist at the Wikimedia Foundation. Don't miss this opportunity to gain valuable insights into forging effective partnerships. ===Workshop Objectives=== * <b>Introduction to Partnerships: </b>Understand the importance of building win-win relationships within the Wikimedia movement. * <b>Strategies for Collaboration: </b>Learn practical strategies for identifying and fostering effective partnerships. * <b>Case Studies:</b> Explore real-world examples of successful partnerships in the Wikimedia community. * <b>Interactive Discussions: </b>Engage in discussions to share experiences and insights on collaboration and advocacy. ===Workshop Details=== 📅 Date: 7th December 2024<br> ⏰ Time: 4:30 PM UTC ([https://zonestamp.toolforge.org/1733589000 Check your local time zone])<br> 📍 Venue: Zoom Meeting ===How to Join:=== Registration Link: https://meta.wikimedia.org/wiki/Event:Identifying_Win-Win_Relationships_with_Partners_for_Wikimedia <br> Meeting ID: 860 4444 3016 <br> Passcode: 834088 We welcome participants to bring their diverse perspectives and stories as we drive into the collaborative opportunities within the Wikimedia movement. Together, we’ll explore how these partnerships can enhance our advocacy and community efforts. Thank you, Wiki Loves Folklore International Team [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|<span class="signature-talk">{{int:Talkpagelinktext}}</span>]]) 07:34, 03 December 2024 (UTC) <!-- सदस्य:Joris Darlington Quarshie@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Joris_Darlington_Quarshie/FnF1&oldid=27662256 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-50</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2024-W50"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/50|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Technical documentation contributors can find updated resources, and new ways to connect with each other and the Wikimedia Technical Documentation Team, at the [[mw:Special:MyLanguage/Documentation|Documentation hub]] on MediaWiki.org. This page links to: resources for writing and improving documentation, a new <bdi lang="zxx" dir="ltr">#wikimedia-techdocs</bdi> IRC channel on libera.chat, a listing of past and upcoming documentation events, and ways to request a documentation consultation or review. If you have any feedback or ideas for improvements to the documentation ecosystem, please [[mw:Wikimedia Technical Documentation Team#Contact us|contact the Technical Documentation Team]]. '''Updates for editors''' [[File:Edit Check on Desktop.png|thumb|Layout change for the Edit Check feature]] * Later this week, [[mw:Special:MyLanguage/Edit check|Edit Check]] will be relocated to a sidebar on desktop. Edit check is the feature for new editors to help them follow policies and guidelines. This layout change creates space to present people with [[mw:Edit check#1 November 2024|new Checks]] that appear ''while'' they are typing. The [[mw:Special:MyLanguage/Edit check#Reference Check A/B Test|initial results]] show newcomers encountering Edit Check are 2.2 times more likely to publish a new content edit that includes a reference and is not reverted. * The Chart extension, which enables editors to create data visualizations, was successfully made available on MediaWiki.org and three pilot wikis (Italian, Swedish, and Hebrew Wikipedias). You can see a working examples [[testwiki:Charts|on Testwiki]] and read [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart/Project/Updates|the November project update]] for more details. * Translators in wikis where the [[mw:Special:MyLanguage/Content translation/Section translation#Try the tool|mobile experience of Content Translation is available]], can now discover articles in Wikiproject campaigns of their interest from the "[https://test.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:ContentTranslation&campaign=specialcx&filter-type=automatic&filter-id=collections&active-list=suggestions&from=es&to=en All collection]" category in the articles suggestion feature. Wikiproject Campaign organizers can use this feature, to help translators to discover articles of interest, by adding the <code dir=ltr><nowiki><page-collection> </page-collection></nowiki></code> tag to their campaign article list page on Meta-wiki. This will make those articles discoverable in the Content Translation tool. For more detailed information on how to use the tool and tag, please refer to [[mw:Special:MyLanguage/Translation suggestions: Topic-based & Community-defined lists/How to use the features|the step-by-step guide]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T378958] * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Nuke|Nuke]] feature, which enables administrators to mass delete pages, now has a [[phab:T376379#10310998|multiselect filter for namespace selection]]. This enables users to select multiple specific namespaces, instead of only one or all, when fetching pages for deletion. * The Nuke feature also now [[phab:T364225#10371365|provides links]] to the userpage of the user whose pages were deleted, and to the pages which were not selected for deletion, after page deletions are queued. This enables easier follow-up admin-actions. Thanks to Chlod and the Moderator Tools team for both of these improvements. [https://phabricator.wikimedia.org/T364225#10371365] * The Editing Team is working on making it easier to populate citations from archive.org using the [[mw:Special:MyLanguage/Citoid/Enabling Citoid on your wiki|Citoid]] tool, the auto-filled citation generator. They are asking communities to add two parameters preemptively, <code dir=ltr>archiveUrl</code> and <code dir=ltr>archiveDate</code>, within the TemplateData for each citation template using Citoid. You can see an [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Template%3ACite_web%2Fdoc&diff=1261320172&oldid=1260788022 example of a change in a template], and a [https://global-search.toolforge.org/?namespaces=10&q=%5C%22citoid%5C%22%3A%20%5C%7B&regex=1&title= list of all relevant templates]. [https://phabricator.wikimedia.org/T374831] * One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikivoyage}} in [[d:Q9240|Indonesian]] ([[voy:id:|<code>voy:id:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T380726] * Last week, all wikis had problems serving pages to logged-in users and some logged-out users for 30–45 minutes. This was caused by a database problem, and investigation is ongoing. [https://www.wikimediastatus.net/incidents/3g2ckc7bp6l9] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:19}} community-submitted {{PLURAL:19|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug in the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add Link]] feature has been fixed. Previously, the list of sections which are excluded from Add Link was partially ignored in certain cases. [https://phabricator.wikimedia.org/T380455][https://phabricator.wikimedia.org/T380329] '''Updates for technical contributors''' * [[mw:Special:MyLanguage/Codex|Codex]], the design system for Wikimedia, now has an early-stage [[git:design/codex-php|implementation in PHP]]. It is available for general use in MediaWiki extensions and Toolforge apps through [https://packagist.org/packages/wikimedia/codex Composer], with use in MediaWiki core coming soon. More information is available in [[wmdoc:design-codex-php/main/index.html|the documentation]]. Thanks to Doğu for the inspiration and many contributions to the library. [https://phabricator.wikimedia.org/T379662] * [https://en.wikipedia.org/api/rest_v1/ Wikimedia REST API] users, such as bot operators and tool maintainers, may be affected by ongoing upgrades. On December 4, the MediaWiki Interfaces team began rerouting page/revision metadata and rendered HTML content endpoints on [[testwiki:|testwiki]] from RESTbase to comparable MediaWiki REST API endpoints. The team encourages active users of these endpoints to verify their tool's behavior on testwiki and raise any concerns on the related [[phab:T374683|Phabricator ticket]] before the end of the year, as they intend to roll out the same change across all Wikimedia projects in early January. These changes are part of the work to replace the outdated [[mw:RESTBase/deprecation|RESTBase]] system. * The [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/986172 2024 Developer Satisfaction Survey] is seeking the opinions of the Wikimedia developer community. Please take the survey if you have any role in developing software for the Wikimedia ecosystem. The survey is open until 3 January 2025, and has an associated [[foundation:Legal:Developer Satisfaction Survey 2024 Privacy Statement|privacy statement]]. * There is no new MediaWiki version this week. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] '''Meetings and events''' * The next meeting in the series of [[c:Commons:WMF support for Commons/Commons community calls|Wikimedia Foundation discussions with the Wikimedia Commons community]] will take place on [[m:Event:Commons community discussion - 12 December 2024 08:00 UTC|December 12 at 8:00 UTC]] and [[m:Event:Commons community discussion - 12_December 2024 16:00 UTC|at 16:00 UTC]]. The topic of this call is new media and new contributors. Contributors from all wikis are welcome to attend. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/50|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W50"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०३:४६, १० डिसेंबर २०२४ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27919424 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-51</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2024-W51"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/51|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Interested in improving event management on your home wiki? The [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents|CampaignEvents extension]] offers organizers features like event registration management, event/wikiproject promotion, finding potential participants, and more - all directly on-wiki. If you are an organizer or think your community would benefit from this extension, start a discussion to enable it on your wiki today. To learn more about how to enable this extension on your wiki, visit the [[m:CampaignEvents/Deployment status#How to Request the CampaignEvents Extension for your wiki|deployment status page]]. '''Updates for editors''' * Users of the iOS Wikipedia App in Italy and Mexico on the Italian, Spanish, and English Wikipedias, can see a [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/iOS/Personalized Wikipedia Year in Review|personalized Year in Review]] with insights based on their reading and editing history. * Users of the Android Wikipedia App in Sub-Saharan Africa and South Asia can see the new [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Android/Rabbit Holes|Rabbit Holes]] feature. This feature shows a suggested search term in the Search bar based on the current article being viewed, and a suggested reading list generated from the user’s last two visited articles. * The [[m:Special:MyLanguage/Global reminder bot|global reminder bot]] is now active and running on nearly 800 wikis. This service reminds most users holding temporary rights when they are about to expire, so that they can renew should they want to. See [[m:Global reminder bot/Technical details|the technical details page]] for more information. * The next issue of Tech News will be sent out on 13 January 2025 because of the end of year holidays. Thank you to all of the translators, and people who submitted content or feedback, this year. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug was [[phab:T374988|fixed]] in the Android Wikipedia App which had caused translatable SVG images to show the wrong language when they were tapped. '''Updates for technical contributors''' * There is no new MediaWiki version next week. The next deployments will start on 14 January. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar/2025] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/51|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W51"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०३:५५, १७ डिसेंबर २०२४ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27942374 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == Invitation to Host Wiki Loves Folklore 2025 in Your Country == [[File:Wiki Loves Folklore Logo.svg|right|frameless]] Dear Team, My name is Joris Darlington Quarshie (user: Joris Darlington Quarshie), and I am the Event Coordinator for the Wiki Loves Folklore 2025 (WLF) International campaign. Wiki Loves Folklore 2025 is a photographic competition aimed at highlighting folk culture worldwide. The annual international photography competition is held on Wikimedia Commons between the 1st of February and the 31st of March. This campaign invites photographers and enthusiasts of folk culture globally to showcase their local traditions, festivals, cultural practices, and other folk events by uploading photographs to Wikimedia Commons. As we celebrate the seventh anniversary of Wiki Loves Folklore, the international team is thrilled to invite Wikimedia affiliates, user groups, and organizations worldwide to host a local edition in their respective countries. This is an opportunity to bring more visibility to the folk culture of your region and contribute valuable content to the internet. * Please find the project page for this year’s edition at: https://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:Wiki_Loves_Folklore_2025 * To sign up and organize the event in your country, visit: https://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:Wiki_Loves_Folklore_2025/Organize If you wish to organize your local edition in either February or March instead of both months, feel free to let us know. In addition to the photographic competition, there will also be a Wikipedia writing competition called Feminism and Folklore, which focuses on topics related to feminism, women's issues, gender gaps, and folk culture on Wikipedia. We welcome your team to organize both the photo and writing campaigns or either one of them in your local Wiki edition. If you are unable to organize both campaigns, feel free to share this opportunity with other groups or organizations in your region that may be interested. * You can find the Feminism and Folklore project page here: https://meta.wikimedia.org/wiki/Feminism_and_Folklore_2025 * The page to sign up is: https://meta.wikimedia.org/wiki/Feminism_and_Folklore_2025/Project_Page For any questions or to discuss further collaboration, feel free to contact us via the Talk page or email at support@wikilovesfolklore.org. If your team wishes to connect via a meeting to discuss this further, please let us know. We look forward to your participation in Wiki Loves Folklore 2025 and to seeing the incredible folk culture of your region represented on Wikimedia Commons. Sincerely, The Wiki Loves Folklore International Team [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|<span class="signature-talk">{{int:Talkpagelinktext}}</span>]]) 08:50, 27 December 2024 (UTC) <!-- सदस्य:Joris Darlington Quarshie@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Joris_Darlington_Quarshie/FnF1&oldid=27662256 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == Invitation to Organise Feminism and Folklore 2025 == == Invitation to Organise Feminism and Folklore 2025 == <div style="border:8px maroon ridge;padding:6px;"> [[File:Feminism and Folklore 2025 logo.svg|center|550px|frameless]] <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div style="text-align: center;"><em>{{int:please-translate}}</em></div> Dear {{PAGENAME}}, My name is [[User:SAgbley|Stella Agbley]], and I am the Event Coordinator for the Feminism and Folklore 2025 (FnF) International campaign. We're thrilled to announce the Feminism and Folklore 2025 writing competition, held in conjunction with Wiki Loves Folklore 2025! This initiative focuses on enriching Wikipedia with content related to feminism, women's issues, gender gaps, and folk culture. === Why Host the Competition? === * Empower voices: Provide a platform for discussions on feminism and its intersection with folk culture. * Enrich Wikipedia: Contribute valuable content to Wikipedia on underrepresented topics. * Raise awareness: Increase global understanding of these important issues. === Exciting Prizes Await! === We're delighted to acknowledge outstanding contributions with a range of prizes: **International Recognition:** * 1st Prize: $300 USD * 2nd Prize: $200 USD * 3rd Prize: $100 USD * Consolation Prizes (Top 10): $50 USD each **Local Recognition (Details Coming Soon!):** Each participating Wikipedia edition (out of 40+) will offer local prizes. Stay tuned for announcements! All prizes will be distributed in a convenient and accessible manner. Winners will receive major brand gift cards or vouchers equivalent to the prize value in their local currency. === Ready to Get Involved? === Learn more about Feminism and Folklore 2025: [https://meta.wikimedia.org/wiki/Feminism_and_Folklore_2025 Feminism and Folklore 2025] Sign Up to Organize a Campaign: [https://meta.wikimedia.org/wiki/Feminism_and_Folklore_2025/Project_Page Campaign Sign-Up Page] === Collaboration is Key! === Whether you choose to organize both photo and writing competitions (Wiki Loves Folklore and Feminism and Folklore) or just one, we encourage your participation. If hosting isn't feasible, please share this opportunity with interested groups in your region. === Let's Collaborate! === For questions or to discuss further collaboration, please contact us via the Talk page or email at support@wikilovesfolklore.org. We're happy to schedule a meeting to discuss details further. Together, let's celebrate women's voices and enrich Wikipedia with valuable content! Thank you, **Wiki Loves Folklore International Team** </div> </div> [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|{{int:Talkpagelinktext}}]]) 23:02, 05 January 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Joris Darlington Quarshie@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Joris_Darlington_Quarshie/FnF1&oldid=27662256 --> <!-- सदस्य:Joris Darlington Quarshie@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Joris_Darlington_Quarshie/FnF1&oldid=27662256 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == Invitation to Participate in the Wikimedia SAARC Conference Community Engagement Survey == Dear Community Members, I hope this message finds you well. Please excuse the use of English; we encourage translations into your local languages to ensure inclusivity. We are conducting a Community Engagement Survey to assess the sentiments, needs, and interests of South Asian Wikimedia communities in organizing the inaugural Wikimedia SAARC Regional Conference, proposed to be held in Kathmandu, Nepal. This initiative aims to bring together participants from eight nations to collaborate towards shared goals. Your insights will play a vital role in shaping the event's focus, identifying priorities, and guiding the strategic planning for this landmark conference. Survey Link: https://forms.gle/en8qSuCvaSxQVD7K6 We kindly request you to dedicate a few moments to complete the survey. Your feedback will significantly contribute to ensuring this conference addresses the community's needs and aspirations. Deadline to Submit the Survey: 20 January 2025 Your participation is crucial in shaping the future of the Wikimedia SAARC community and fostering regional collaboration. Thank you for your time and valuable input. Warm regards,<br> [[:m:User:Biplab Anand|Biplab Anand]] <!-- सदस्य:Biplab Anand@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Biplab_Anand/lists&oldid=28078122 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-03</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W03"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/03|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Single User Login system is being updated over the next few months. This is the system which allows users to fill out the login form on one Wikimedia site and get logged in on all others at the same time. It needs to be updated because of the ways that browsers are increasingly restricting cross-domain cookies. To accommodate these restrictions, login and account creation pages will move to a central domain, but it will still appear to the user as if they are on the originating wiki. The updated code will be enabled this week for users on test wikis. This change is planned to roll out to all users during February and March. See [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Platform Team/SUL3#Deployment|the SUL3 project page]] for more details and a timeline. '''Updates for editors''' * On wikis with [[mw:Special:MyLanguage/Extension:PageAssessments|PageAssessments]] installed, you can now [[mw:Special:MyLanguage/Extension:PageAssessments#Search|filter search results]] to pages in a given WikiProject by using the <code dir=ltr>inproject:</code> keyword. (These wikis: {{int:project-localized-name-arwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-enwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-enwikivoyage/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-frwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-huwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-newiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-trwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-zhwiki/en}}) [https://phabricator.wikimedia.org/T378868] * One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q34129|Tigre]] ([[w:tig:|<code>w:tig:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T381377] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:35}} community-submitted {{PLURAL:35|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, there was a bug with updating a user's edit-count after making a rollback edit, which is now fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T382592] '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Wikimedia REST API users, such as bot operators and tool maintainers, may be affected by ongoing upgrades. Starting the week of January 13, we will begin rerouting [[phab:T374683|some page content endpoints]] from RESTbase to the newer MediaWiki REST API endpoints for all wiki projects. This change was previously available on testwiki and should not affect existing functionality, but active users of the impacted endpoints may raise issues directly to the [[phab:project/view/6931/|MediaWiki Interfaces Team]] in Phabricator if they arise. * Toolforge tool maintainers can now share their feedback on Toolforge UI, an initiative to provide a web platform that allows creating and managing Toolforge tools through a graphic interface, in addition to existing command-line workflows. This project aims to streamline active maintainers’ tasks, as well as make registration and deployment processes more accessible for new tool creators. The initiative is still at a very early stage, and the Cloud Services team is in the process of collecting feedback from the Toolforge community to help shape the solution to their needs. [[wikitech:Wikimedia Cloud Services team/EnhancementProposals/Toolforge UI|Read more and share your thoughts about Toolforge UI]]. * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] For tool and library developers who use the OAuth system: The identity endpoint used for [[mw:Special:MyLanguage/OAuth/For Developers#Identifying the user|OAuth 1]] and [[mw:Special:MyLanguage/OAuth/For Developers#Identifying the user 2|OAuth 2]] returned a JSON object with an integer in its <code>sub</code> field, which was incorrect (the field must always be a string). This has been fixed; the fix will be deployed to Wikimedia wikis on the week of January 13. [https://phabricator.wikimedia.org/T382139] * Many wikis currently use [[:mw:Parsoid/Parser Unification/Cite CSS|Cite CSS]] to render custom footnote markers in Parsoid output. Starting January 20 these rules will be disabled, but the developers ask you to ''not'' clean up your <bdi lang="en" dir="ltr">[[MediaWiki:Common.css]]</bdi> until February 20 to avoid issues during the migration. Your wikis might experience some small changes to footnote markers in Visual Editor and when using experimental Parsoid read mode, but if there are changes these are expected to bring the rendering in line with the legacy parser output. [https://phabricator.wikimedia.org/T370027] '''Meetings and events''' * The next meeting in the series of [[c:Special:MyLanguage/Commons:WMF support for Commons/Commons community calls|Wikimedia Foundation Community Conversations with the Wikimedia Commons community]] will take place on [[m:Special:MyLanguage/Event:Commons community discussion - 15 January 2025 08:00 UTC|January 15 at 8:00 UTC]] and [[m:Special:MyLanguage/Event:Commons community discussion - 15 January 2025 16:00 UTC|at 16:00 UTC]]. The topic of this call is defining the priorities in tool investment for Commons. Contributors from all wikis, especially users who are maintaining tools for Commons, are welcome to attend. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/03|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W03"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०७:१२, १४ जानेवारी २०२५ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28048614 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-04</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W04"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/04|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Administrators can mass-delete multiple pages created by a user or IP address using [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Nuke|Extension:Nuke]]. It previously only allowed deletion of pages created in the last 30 days. It can now delete pages from the last 90 days, provided it is targeting a specific user or IP address. [https://phabricator.wikimedia.org/T380846] * On [[phab:P72148|wikis that use]] the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Patrolled edits|Patrolled edits]] feature, when the rollback feature is used to revert an unpatrolled page revision, that revision will now be marked as "manually patrolled" instead of "autopatrolled", which is more accurate. Some editors that use [[mw:Special:MyLanguage/Help:New filters for edit review/Filtering|filters]] on Recent Changes may need to update their filter settings. [https://phabricator.wikimedia.org/T302140] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:31}} community-submitted {{PLURAL:31|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the Visual Editor's "Insert link" feature did not always suggest existing pages properly when an editor started typing, which has now been [[phab:T383497|fixed]]. '''Updates for technical contributors''' * The Structured Discussion extension (also known as Flow) is being progressively removed from the wikis. This extension is unmaintained and causes issues. It will be replaced by [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools|DiscussionTools]], which is used on any regular talk page. [[mw:Special:MyLanguage/Structured Discussions/Deprecation#Deprecation timeline|The last group of wikis]] ({{int:project-localized-name-cawikiquote/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-fiwikimedia/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-gomwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kabwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ptwikibooks/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-sewikimedia/en}}) will soon be contacted. If you have questions about this process, please ping [[m:User:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]] at your wiki. [https://phabricator.wikimedia.org/T380912] * The latest quarterly [[mw:Technical_Community_Newsletter/2025/January|Technical Community Newsletter]] is now available. This edition includes: updates about services from the Data Platform Engineering teams, information about Codex from the Design System team, and more. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/04|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W04"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०७:०७, २१ जानेवारी २०२५ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28129769 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-05</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W05"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/05|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Patrollers and admins - what information or context about edits or users could help you to make patroller or admin decisions more quickly or easily? The Wikimedia Foundation wants to hear from you to help guide its upcoming annual plan. Please consider sharing your thoughts on this and [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Product & Technology OKRs|13 other questions]] to shape the technical direction for next year. '''Updates for editors''' * iOS Wikipedia App users worldwide can now access a [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/iOS/Personalized Wikipedia Year in Review/How your data is used|personalized Year in Review]] feature, which provides insights based on their reading and editing history on Wikipedia. This project is part of a broader effort to help welcome new readers as they discover and interact with encyclopedic content. * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] Edit patrollers now have a new feature available that can highlight potentially problematic new pages. When a page is created with the same title as a page which was previously deleted, a tag ('Recreated') will now be added, which users can filter for in [[{{#special:RecentChanges}}]] and [[{{#special:NewPages}}]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T56145] * Later this week, there will be a new warning for editors if they attempt to create a redirect that links to another redirect (a [[mw:Special:MyLanguage/Help:Redirects#Double redirects|double redirect]]). The feature will recommend that they link directly to the second redirect's target page. Thanks to the user SomeRandomDeveloper for this improvement. [https://phabricator.wikimedia.org/T326056] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Wikimedia wikis allow [[w:en:WebAuthn|WebAuthn]]-based second factor checks (such as hardware tokens) during login, but the feature is [[m:Community Wishlist Survey 2023/Miscellaneous/Fix security key (WebAuthn) support|fragile]] and has very few users. The MediaWiki Platform team is temporarily disabling adding new WebAuthn keys, to avoid interfering with the rollout of [[mw:MediaWiki Platform Team/SUL3|SUL3]] (single user login version 3). Existing keys are unaffected. [https://phabricator.wikimedia.org/T378402] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * For developers that use the [[wikitech:Data Platform/Data Lake/Edits/MediaWiki history dumps|MediaWiki History dumps]]: The Data Platform Engineering team has added a couple of new fields to these dumps, to support the [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|Temporary Accounts]] initiative. If you maintain software that reads those dumps, please review your code and the updated documentation, since the order of the fields in the row will change. There will also be one field rename: in the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>mediawiki_user_history</code></bdi> dump, the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>anonymous</code></bdi> field will be renamed to <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>is_anonymous</code></bdi>. The changes will take effect with the next release of the dumps in February. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/LKMFDS62TXGDN6L56F4ABXYLN7CSCQDI/] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/05|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W05"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०३:४५, २८ जानेवारी २०२५ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28149374 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-06</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W06"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/06|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Editors who use the "Special characters" editing-toolbar menu can now see the 32 special characters you have used most recently, across editing sessions on that wiki. This change should help make it easier to find the characters you use most often. The feature is in both the 2010 wikitext editor and VisualEditor. [https://phabricator.wikimedia.org/T110722] * Editors using the 2010 wikitext editor can now create sublists with correct indentation by selecting the line(s) you want to indent and then clicking the toolbar buttons.[https://phabricator.wikimedia.org/T380438] You can now also insert <code><nowiki><code></nowiki></code> tags using a new toolbar button.[https://phabricator.wikimedia.org/T383010] Thanks to user stjn for these improvements. * Help is needed to ensure the [[mw:Special:MyLanguage/Citoid/Enabling Citoid on your wiki|citation generator]] works properly on each wiki. ** (1) Administrators should update the local versions of the page <code dir=ltr>MediaWiki:Citoid-template-type-map.json</code> to include entries for <code dir=ltr>preprint</code>, <code dir=ltr>standard</code>, and <code dir=ltr>dataset</code>; Here are example diffs to replicate [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=MediaWiki%3ACitoid-template-type-map.json&diff=1189164774&oldid=1165783565 for 'preprint'] and [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=MediaWiki%3ACitoid-template-type-map.json&diff=1270832208&oldid=1270828390 for 'standard' and 'dataset']. ** (2.1) If the citoid map in the citation template used for these types of references is missing, [[mediawikiwiki:Citoid/Enabling Citoid on your wiki#Step 2.a: Create a 'citoid' maps value for each citation template|one will need to be added]]. (2.2) If the citoid map does exist, the TemplateData will need to be updated to include new field names. Here are example updates [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Template%3ACitation%2Fdoc&diff=1270829051&oldid=1262470053 for 'preprint'] and [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Template%3ACitation%2Fdoc&diff=1270831369&oldid=1270829480 for 'standard' and 'dataset']. The new fields that may need to be supported are <code dir=ltr>archiveID</code>, <code dir=ltr>identifier</code>, <code dir=ltr>repository</code>, <code dir=ltr>organization</code>, <code dir=ltr>repositoryLocation</code>, <code dir=ltr>committee</code>, and <code dir=ltr>versionNumber</code>. [https://phabricator.wikimedia.org/T383666] * One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikipedia/en}} in [[d:Q15637215|Central Kanuri]] ([[w:knc:|<code>w:knc:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T385181] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the [[mediawikiwiki:Special:MyLanguage/Help:Extension:Wikisource/Wikimedia OCR|OCR (optical character recognition) tool]] used for Wikisource now supports a new language, Church Slavonic. [https://phabricator.wikimedia.org/T384782] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/06|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W06"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०५:३९, ४ फेब्रुवारी २०२५ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28203495 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-07</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W07"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/07|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Product and Technology Advisory Council (PTAC) has published [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/February 2025 draft PTAC recommendation for feedback|a draft of their recommendations]] for the Wikimedia Foundation's Product and Technology department. They have recommended focusing on [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/February 2025 draft PTAC recommendation for feedback/Mobile experiences|mobile experiences]], particularly contributions. They request community [[m:Talk:Product and Technology Advisory Council/February 2025 draft PTAC recommendation for feedback|feedback at the talk page]] by 21 February. '''Updates for editors''' * The "Special pages" portlet link will be moved from the "Toolbox" into the "Navigation" section of the main menu's sidebar by default. This change is because the Toolbox is intended for tools relating to the current page, not tools relating to the site, so the link will be more logically and consistently located. To modify this behavior and update CSS styling, administrators can follow the instructions at [[phab:T385346|T385346]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T333211] * As part of this year's work around improving the ways readers discover content on the wikis, the Web team will be running an experiment with a small number of readers that displays some suggestions for related or interesting articles within the search bar. Please check out [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Content Discovery Experiments#Experiment 1: Display article recommendations in more prominent locations, search|the project page]] for more information. * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Template editors who use TemplateStyles can now customize output for users with specific accessibility needs by using accessibility related media queries (<code dir=ltr>[https://developer.mozilla.org/en-US/docs/Web/CSS/@media/prefers-reduced-motion prefers-reduced-motion]</code>, <code dir=ltr>[https://developer.mozilla.org/en-US/docs/Web/CSS/@media/prefers-reduced-transparency prefers-reduced-transparency]</code>, <code dir=ltr>[https://developer.mozilla.org/en-US/docs/Web/CSS/@media/prefers-contrast prefers-contrast]</code>, and <code dir=ltr>[https://developer.mozilla.org/en-US/docs/Web/CSS/@media/forced-colors forced-colors]</code>). Thanks to user Bawolff for these improvements. [https://phabricator.wikimedia.org/T384175] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:22}} community-submitted {{PLURAL:22|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the global blocks log will now be shown directly on the {{#special:CentralAuth}} page, similarly to global locks, to simplify the workflows for stewards. [https://phabricator.wikimedia.org/T377024] '''Updates for technical contributors''' * Wikidata [[d:Special:MyLanguage/Help:Default values for labels and aliases|now supports a special language as a "default for all languages"]] for labels and aliases. This is to avoid excessive duplication of the same information across many languages. If your Wikidata queries use labels, you may need to update them as some existing labels are getting removed. [https://phabricator.wikimedia.org/T312511] * The function <code dir="ltr">getDescription</code> was invoked on every Wiki page read and accounts for ~2.5% of a page's total load time. The calculated value will now be cached, reducing load on Wikimedia servers. [https://phabricator.wikimedia.org/T383660] * As part of the RESTBase deprecation [[mw:RESTBase/deprecation|effort]], the <code dir="ltr">/page/related</code> endpoint has been blocked as of February 6, 2025, and will be removed soon. This timeline was chosen to align with the deprecation schedules for older Android and iOS versions. The stable alternative is the "<code dir="ltr">morelike</code>" action API in MediaWiki, and [[gerrit:c/mediawiki/services/mobileapps/+/982154/13/pagelib/src/transform/FooterReadMore.js|a migration example]] is available. The MediaWiki Interfaces team [[phab:T376297|can be contacted]] for any questions. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/GFC2IJO7L4BWO3YTM7C5HF4MCCBE2RJ2/] '''In depth''' * The latest quarterly [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter/2025/January|Language and Internationalization newsletter]] is available. It includes: Updates about the "Contribute" menu; details on some of the newest language editions of Wikipedia; details on new languages supported by the MediaWiki interface; updates on the Community-defined lists feature; and more. * The latest [[mw:Extension:Chart/Project/Updates#January 2025: Better visibility into charts and tabular data usage|Chart Project newsletter]] is available. It includes updates on the progress towards bringing better visibility into global charts usage and support for categorizing pages in the Data namespace on Commons. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/07|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W07"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०५:४२, ११ फेब्रुवारी २०२५ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28231022 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-08</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W08"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/08|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Communities using growth tools can now showcase one event on the <code>{{#special:Homepage}}</code> for newcomers. This feature will help newcomers to be informed about editing activities they can participate in. Administrators can create a new event to showcase at <code>{{#special:CommunityConfiguration}}</code>. To learn more about this feature, please read [[diffblog:2025/02/12/community-updates-module-connecting-newcomers-to-your-initiatives/|the Diff post]], have a look [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Community updates module|at the documentation]], or contact [[mw:Talk:Growth|the Growth team]]. '''Updates for editors''' [[File:Page Frame Features on desktop.png|thumb|Highlighted talk pages improvements]] * Starting next week, talk pages at these wikis – {{int:project-localized-name-eswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-frwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-itwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-jawiki/en}} – will get [[diffblog:2024/05/02/making-talk-pages-better-for-everyone/|a new design]]. This change was extensively tested as a Beta feature and is the last step of [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Feature summary|talk pages improvements]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T379102] * You can now navigate to view a redirect page directly from its action pages, such as the history page. Previously, you were forced to first go to the redirect target. This change should help editors who work with redirects a lot. Thanks to user stjn for this improvement. [https://phabricator.wikimedia.org/T5324] * When a Cite reference is reused many times, wikis currently show either numbers like "1.23" or localized alphabetic markers like "a b c" in the reference list. Previously, if there were so many reuses that the alphabetic markers were all used, [[MediaWiki:Cite error references no backlink label|an error message]] was displayed. As part of the work to [[phab:T383036|modernize Cite customization]], these errors will no longer be shown and instead the backlinks will fall back to showing numeric markers like "1.23" once the alphabetic markers are all used. * The log entries for each change to an editor's user-groups are now clearer by specifying exactly what has changed, instead of the plain before and after listings. Translators can [[phab:T369466|help to update the localized versions]]. Thanks to user Msz2001 for these improvements. * A new filter has been added to the [[{{#special:Nuke}}]] tool, which allows administrators to mass delete pages, to enable users to filter for pages in a range of page sizes (in bytes). This allows, for example, deleting pages only of a certain size or below. [https://phabricator.wikimedia.org/T378488] * Non-administrators can now check which pages are able to be deleted using the [[{{#special:Nuke}}]] tool. Thanks to user MolecularPilot for this and the previous improvements. [https://phabricator.wikimedia.org/T376378] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:25}} community-submitted {{PLURAL:25|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug was fixed in the configuration for the AV1 video file format, which enables these files to play again. [https://phabricator.wikimedia.org/T382193] '''Updates for technical contributors''' * Parsoid Read Views is going to be rolling out to most Wiktionaries over the next few weeks, following the successful transition of Wikivoyage to Parsoid Read Views last year. For more information, see the [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification|Parsoid/Parser Unification]] project page. [https://phabricator.wikimedia.org/T385923][https://phabricator.wikimedia.org/T371640] * Developers of tools that run on-wiki should note that <code dir=ltr>mw.Uri</code> is deprecated. Tools requiring <code dir=ltr>mw.Uri</code> must explicitly declare <code dir=ltr>mediawiki.Uri</code> as a ResourceLoader dependency, and should migrate to the browser native <code dir=ltr>URL</code> API soon. [https://phabricator.wikimedia.org/T384515] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/08|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W08"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०२:४७, १८ फेब्रुवारी २०२५ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28275610 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-09</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W09"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/09|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Administrators can now customize how the [[m:Special:MyLanguage/User language|Babel feature]] creates categories using [[{{#special:CommunityConfiguration/Babel}}]]. They can rename language categories, choose whether they should be auto-created, and adjust other settings. [https://phabricator.wikimedia.org/T374348] * The <bdi lang="en" dir="ltr">[https://www.wikimedia.org/ wikimedia.org]</bdi> portal has been updated – and is receiving some ongoing improvements – to modernize and improve the accessibility of our portal pages. It now has better support for mobile layouts, updated wording and links, and better language support. Additionally, all of the Wikimedia project portals, such as <bdi lang="en" dir="ltr">[https://wikibooks.org wikibooks.org]</bdi>, now support dark mode when a reader is using that system setting. [https://phabricator.wikimedia.org/T373204][https://phabricator.wikimedia.org/T368221][https://meta.wikimedia.org/wiki/Project_portals] * One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wiktionary/en}} in [[d:Q33965|Santali]] ([[wikt:sat:|<code>wikt:sat:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T386619] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug was fixed that prevented clicking on search results in the web-interface for some Firefox for Android phone configurations. [https://phabricator.wikimedia.org/T381289] '''Meetings and events''' * The next Language Community Meeting is happening soon, February 28th at [https://zonestamp.toolforge.org/1740751200 14:00 UTC]. This week's meeting will cover: highlights and technical updates on keyboard and tools for the Sámi languages, Translatewiki.net contributions from the Bahasa Lampung community in Indonesia, and technical Q&A. If you'd like to join, simply [[mw:Wikimedia Language and Product Localization/Community meetings#28 February 2025|sign up on the wiki page]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/09|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W09"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०६:१२, २५ फेब्रुवारी २०२५ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28296129 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == Feminism and Folklore 2025: Important Updates for Organizers & Jury == Hello Community Organizers and Jury, Thank you for organising Feminism and Folklore writing competition on your wiki. Feminism and Folklore is the largest Wikipedia contest organized by community members. We congratulate you in joining and celebrating our cultural heritage and promoting gender equality on Wikipedia. To encourage boost for the contributions of the participants, we're offering prizes for Feminism and Folklore local prizes. Each Wikipedia will have three local winners: # First Prize: $25 USD # Second Prize: $20 USD # Best Jury Article: $15 USD All this will be in '''gift voucher format only'''. Prizes will only be given to users who have more than 5 accepted articles. No prizes will be given for users winning below 5 accepted articles. Kindly inform your local community regarding these prizes and post them on the local project page The Best Jury Article will be chosen by the jury based on how unique the article is aligned with the theme. The jury will review all submissions and decide the winner together, making sure it's fair. These articles will also be featured on our social media handles. We're also providing internet and childcare support to the first 75 organizers and Jury members for those who request for it. Remember, only 75 organizers will get this support, and it's given on a first-come, first-served basis. The registration form will close after 75 registrations, and the deadline is <nowiki>'''</nowiki>March 5, 2025<nowiki>'''</nowiki>. This support is optional and not compulsory, so if you're interested, fill out the [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSeum8md6FqHY1ISWRLW5bqOAv_lcd1tpVtMMZfWKRDU_IffLQ/viewform?usp=dialog Form] Each organizer/jury who gets support will receive $40 USD in gift voucher format, even if they're involved in more than one wiki. No dual support will be provided if you have signed up in more than one language. This support is meant to appreciate your volunteer support for the contest. We also invite all organizers and jury members to join us for Advocacy session on '''Saturday, Feb 28, 2025'''. This session will help you understand the jury process for both contests and give you a chance to ask questions. More details are on [[Event:Telling untold stories: How to document gendered narratives in Folklore on Wikipedia|Event:Telling untold stories: How to document gendered narratives in Folklore on Wikipedia - Meta]] Let's celebrate our different cultures and work towards gender equality on Wikipedia! Best regards, Stella and Tiven Wiki loves folklore international team [[User:SAgbley|SAgbley]] ([[User talk:SAgbley|talk]]) 04:39, 25 February 2025 (UTC) <!-- सदस्य:Joris Darlington Quarshie@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Joris_Darlington_Quarshie/Community_Prizes&oldid=28309519 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == Feminism and Folklore 2025: Important Updates for Organizers & Jury == Hello Community Organizers and Jury, Thank you for organising Feminism and Folklore writing competition on your wiki. Feminism and Folklore is the largest Wikipedia contest organized by community members. We congratulate you in joining and celebrating our cultural heritage and promoting gender equality on Wikipedia. To encourage boost for the contributions of the participants, we're offering prizes for Feminism and Folklore local prizes. Each Wikipedia will have three local winners: # First Prize: $25 USD # Second Prize: $20 USD # Best Jury Article: $15 USD All this will be in '''gift voucher format only'''. Prizes will only be given to users who have more than 5 accepted articles. No prizes will be given for users winning below 5 accepted articles. Kindly inform your local community regarding these prizes and post them on the local project page The Best Jury Article will be chosen by the jury based on how unique the article is aligned with the theme. The jury will review all submissions and decide the winner together, making sure it's fair. These articles will also be featured on our social media handles. We're also providing internet and childcare support to the first 75 organizers and Jury members for those who request for it. Remember, only 75 organizers will get this support, and it's given on a first-come, first-served basis. The registration form will close after 75 registrations, and the deadline is <nowiki>'''</nowiki>March 5, 2025<nowiki>'''</nowiki>. This support is optional and not compulsory, so if you're interested, fill out the [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSeum8md6FqHY1ISWRLW5bqOAv_lcd1tpVtMMZfWKRDU_IffLQ/viewform?usp=dialog Form] Each organizer/jury who gets support will receive $40 USD in gift voucher format, even if they're involved in more than one wiki. No dual support will be provided if you have signed up in more than one language. This support is meant to appreciate your volunteer support for the contest. We also invite all organizers and jury members to join us for Advocacy session on '''Saturday, Feb 28, 2025'''. This session will help you understand the jury process for both contests and give you a chance to ask questions. More details are on [[meta:Event:Telling untold stories: How to document gendered narratives in Folklore on Wikipedia|Event:Telling untold stories: How to document gendered narratives in Folklore on Wikipedia - Meta]] Let's celebrate our different cultures and work towards gender equality on Wikipedia! Best regards, Stella and Tiven Wiki loves folklore international team [[User:SAgbley|SAgbley]] ([[User talk:SAgbley|talk]]) 04:39, 25 February 2025 (UTC) <!-- सदस्य:Joris Darlington Quarshie@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Joris_Darlington_Quarshie/Community_Prizes&oldid=28309519 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-10</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W10"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/10|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * All logged-in editors using the mobile view can now edit a full page. The "{{int:Minerva-page-actions-editfull}}" link is accessible from the "{{int:minerva-page-actions-overflow}}" menu in the toolbar. This was previously only available to editors using the [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Advanced mobile contributions|Advanced mobile contributions]] setting. [https://phabricator.wikimedia.org/T387180] * Interface administrators can now help to remove the deprecated Cite CSS code matching "<code dir="ltr">mw-ref</code>" from their local <bdi lang="en" dir="ltr">[[MediaWiki:Common.css]]</bdi>. The list of wikis in need of cleanup, and the code to remove, [https://global-search.toolforge.org/?q=mw-ref%5B%5E-a-z%5D&regex=1&namespaces=8&title=.*css can be found with this global search] and in [https://ace.wikipedia.org/w/index.php?title=MediaWiki:Common.css&oldid=145662#L-139--L-144 this example], and you can learn more about how to help on the [[mw:Parsoid/Parser Unification/Cite CSS|CSS migration project page]]. The Cite footnote markers ("<code dir="ltr">[1]</code>") are now rendered by [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid|Parsoid]], and the deprecated CSS is no longer needed. The CSS for backlinks ("<code dir="ltr">mw:referencedBy</code>") should remain in place for now. This cleanup is expected to cause no visible changes for readers. Please help to remove this code before March 20, after which the development team will do it for you. * When editors embed a file (e.g. <code><nowiki>[[File:MediaWiki.png]]</nowiki></code>) on a page that is protected with cascading protection, the software will no longer restrict edits to the file description page, only to new file uploads.[https://phabricator.wikimedia.org/T24521] In contrast, transcluding a file description page (e.g. <code><nowiki>{{:File:MediaWiki.png}}</nowiki></code>) will now restrict edits to the page.[https://phabricator.wikimedia.org/T62109] * When editors revert a file to an earlier version it will now require the same permissions as ordinarily uploading a new version of the file. The software now checks for 'reupload' or 'reupload-own' rights,[https://phabricator.wikimedia.org/T304474] and respects cascading protection.[https://phabricator.wikimedia.org/T140010] * When administrators are listing pages for deletion with the Nuke tool, they can now also list associated talk pages and redirects for deletion, alongside pages created by the target, rather than needing to manually delete these pages afterwards. [https://phabricator.wikimedia.org/T95797] * The [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/03|previously noted]] update to Single User Login, which will accommodate browser restrictions on cross-domain cookies by moving login and account creation to a central domain, will now roll out to all users during March and April. The team plans to enable it for all new account creation on [[wikitech:Deployments/Train#Tuesday|Group0]] wikis this week. See [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Platform Team/SUL3#Deployment|the SUL3 project page]] for more details and an updated timeline. * Since last week there has been a bug that shows some interface icons as black squares until the page has fully loaded. It will be fixed this week. [https://phabricator.wikimedia.org/T387351] * One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikipedia/en}} in [[d:Q2044560|Sylheti]] ([[w:syl:|<code>w:syl:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T386441] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug was fixed with loading images in very old versions of the Firefox browser on mobile. [https://phabricator.wikimedia.org/T386400] '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.44/wmf.19|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/10|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W10"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०८:०१, ४ मार्च २०२५ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28334563 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-11</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W11"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/11|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Editors who use password managers at multiple wikis may notice changes in the future. The way that our wikis provide information to password managers about reusing passwords across domains has recently been updated, so some password managers might now offer you login credentials that you saved for a different Wikimedia site. Some password managers already did this, and are now doing it for more Wikimedia domains. This is part of the [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Platform Team/SUL3|SUL3 project]] which aims to improve how our unified login works, and to keep it compatible with ongoing changes to the web-browsers we use. [https://phabricator.wikimedia.org/T385520][https://phabricator.wikimedia.org/T384844] * The Wikipedia Apps Team is inviting interested users to help improve Wikipedia’s offline and limited internet use. After discussions in [[m:Afrika Baraza|Afrika Baraza]] and the last [[m:Special:MyLanguage/ESEAP Hub/Meetings|ESEAP call]], key challenges like search, editing, and offline access are being explored, with upcoming focus groups to dive deeper into these topics. All languages are welcome, and interpretation will be available. Want to share your thoughts? [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Improving Wikipedia Mobile Apps for Offline & Limited Internet Use|Join the discussion]] or email <bdi lang="en" dir="ltr">aramadan@wikimedia.org</bdi>! * All wikis will be read-only for a few minutes on March 19. This is planned at [https://zonestamp.toolforge.org/1742392800 14:00 UTC]. More information will be published in Tech News and will also be posted on individual wikis in the coming weeks. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.44/wmf.20|MediaWiki]] '''In depth''' * The latest quarterly [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Newsletters/33|Growth newsletter]] is available. It includes: the launch of the Community Updates module, the most recent changes in Community Configuration, and the upcoming test of in-article suggestions for first-time editors. * An old API that was previously used in the Android Wikipedia app is being removed at the end of March. There are no current software uses, but users of the app with a version that is older than 6 months by the time of removal (2025-03-31), will no longer have access to the Suggested Edits feature, until they update their app. You can [[diffblog:2025/02/24/sunset-of-wikimedia-recommendation-api/|read more details about this change]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/11|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W11"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०४:४०, ११ मार्च २०२५ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28372257 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == Join Us Today: Amplify Women’s Stories on Wikipedia! == <div style="border:8px maroon ridge;padding:6px;"> [[File:Feminism and Folklore 2025 logo.svg|center|550px|frameless]] <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> {{center|''{{int:please-translate}}''}} Dear {{PAGENAME}}, {{quote|Join us this International Women’s Month to uncover hidden stories and reshape cultural narratives! Dive into an interactive workshop where we’ll illuminate gaps in folklore and women’s history on Wikipedia—and take action to ensure their legacies are written into history.}} Facilitated by '''Rosie Stephenson-Goodknight''', this workshop will explore how to identify and curate missing stories about women’s contributions to culture and heritage. Let’s work together to amplify voices that have been overlooked for far too long! == Event Details == * '''📅 Date''': Today (15 March 2025) * '''⏰ Time''': 4:00 PM UTC ([https://www.timeanddate.com/worldclock/converter.html Convert to your time zone]) * '''📍 Platform''': [https://us06web.zoom.us/j/87522074523?pwd=0EEz1jfr4i9d9Nvdm3ioTaFdRGZojJ.1 Zoom Link] * '''🔗 Session''': [[Event:Feminism and Folklore International Campaign: Finding and Curating the Missing Gaps on Gender Disparities|Feminism and Folklore International Campaign: Finding and Curating the Missing Gaps on Gender Disparities]] * '''🆔 Meeting ID''': 860 8747 3266 * '''🔑 Passcode''': FNF@2025 == Participation == Whether you’re a seasoned editor or new to Wikipedia, this is your chance to contribute to a more inclusive historical record. ''Bring your curiosity and passion—we’ll provide the tools and guidance!'' '''Let’s make history ''her'' story too.''' See you there! Best regards,<br> '''Joris Quarshie'''<br> [[:m:Feminism and Folklore 2025|Feminism and Folklore 2025 International Team]] <div style="margin-top:1em; text-align:center;"> Stay connected [[File:B&W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]] [[File:B&W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]] </div> --[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|msg]]) 07:15, 24 March 2025 (UTC) </div> </div> <!-- सदस्य:Joris Darlington Quarshie@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Joris_Darlington_Quarshie/FnF1&oldid=27662256 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-12</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W12"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/12|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Twice a year, around the equinoxes, the Wikimedia Foundation's Site Reliability Engineering (SRE) team performs [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|a datacenter server switchover]], redirecting all traffic from one primary server to its backup. This provides reliability in case of a crisis, as we can always fall back on the other datacenter. [http://listen.hatnote.com/ Thanks to the Listen to Wikipedia] tool, you can hear the switchover take place: Before it begins, you'll hear the steady stream of edits; Then, as the system enters a brief read-only phase, the sound stops for a couple of minutes, before resuming after the switchover. You can [[diffblog:2025/03/12/hear-that-the-wikis-go-silent-twice-a-year/|read more about the background and details of this process on the Diff blog]]. If you want to keep an ear out for the next server switchover, listen to the wikis on [https://zonestamp.toolforge.org/1742392800 March 19 at 14:00 UTC]. '''Updates for editors''' * The [https://test.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:ContentTranslation&filter-type=automatic&filter-id=previous-edits&active-list=suggestions&from=en&to=es improved Content Translation tool dashboard] is now available in [[phab:T387820|10 Wikipedias]] and will be available for all Wikipedias [[phab:T387821|soon]]. With [[mw:Special:MyLanguage/Content translation#Improved translation experience|the unified dashboard]], desktop users can now: Translate new sections of an article; Discover and access topic-based [https://ig.m.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:ContentTranslation&active-list=suggestions&from=en&to=ig&filter-type=automatic&filter-id=previous-edits article suggestion filters] (initially available only for mobile device users); Discover and access the [[mw:Special:MyLanguage/Translation suggestions: Topic-based & Community-defined lists|Community-defined lists]] filter, also known as "Collections", from wiki-projects and campaigns. * On Wikimedia Commons, a [[c:Commons:WMF support for Commons/Upload Wizard Improvements#Improve category selection|new system to select the appropriate file categories]] has been introduced: if a category has one or more subcategories, users will be able to click on an arrow that will open the subcategories directly within the form, and choose the correct one. The parent category name will always be shown on top, and it will always be possible to come back to it. This should decrease the amount of work for volunteers in fixing/creating new categories. The change is also available on mobile. These changes are part of planned improvements to the UploadWizard. * The Community Tech team is seeking wikis to join a pilot for the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2023/Multiblocks|Multiblocks]] feature and a refreshed Special:Block page in late March. Multiblocks enables administrators to impose multiple different types of blocks on the same user at the same time. If you are an admin or steward and would like us to discuss joining the pilot with your community, please leave a message on the [[m:Talk:Community Wishlist Survey 2023/Multiblocks|project talk page]]. * Starting March 25, the Editing team will test a new feature for Edit Check at [[phab:T384372|12 Wikipedias]]: [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check#Multi-check|Multi-Check]]. Half of the newcomers on these wikis will see all [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check#ref|Reference Checks]] during their edit session, while the other half will continue seeing only one. The goal of this test is to see if users are confused or discouraged when shown multiple Reference Checks (when relevant) within a single editing session. At these wikis, the tags used on edits that show References Check will be simplified, as multiple tags could be shown within a single edit. Changes to the tags are documented [[phab:T373949|on Phabricator]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T379131] * The [[m:Special:MyLanguage/Global reminder bot|Global reminder bot]], which is a service for notifying users that their temporary user-rights are about to expire, now supports using the localized name of the user-rights group in the message heading. Translators can see the [[m:Global reminder bot/Translation|listing of existing translations and documentation]] to check if their language needs updating or creation. * The [[Special:GlobalPreferences|GlobalPreferences]] gender setting, which is used for how the software should refer to you in interface messages, now works as expected by overriding the local defaults. [https://phabricator.wikimedia.org/T386584] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:26}} community-submitted {{PLURAL:26|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the Wikipedia App for Android had a bug fixed for when a user is browsing and searching in multiple languages. [https://phabricator.wikimedia.org/T379777] '''Updates for technical contributors''' * Later this week, the way that Codex styles are loaded will be changing. There is a small risk that this may result in unstyled interface message boxes on certain pages. User generated content (e.g. templates) is not impacted. Gadgets may be impacted. If you see any issues [[phab:T388847|please report them]]. See the linked task for details, screenshots, and documentation on how to fix any affected gadgets. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.44/wmf.21|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/12|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W12"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०५:१८, १८ मार्च २०२५ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28412594 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-13</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W13"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/13|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Wikimedia Foundation is seeking your feedback on the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Product & Technology OKRs|drafts of the objectives and key results that will shape the Foundation's Product and Technology priorities]] for the next fiscal year (starting in July). The objectives are broad high-level areas, and the key-results are measurable ways to track the success of their objectives. Please share your feedback on the talkpage, in any language, ideally before the end of April. '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]] will be released to multiple wikis (see [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Deployment status#Global Deployment Plan|deployment plan]] for details) in April 2025, and the team has begun the process of engaging communities on the identified wikis. The extension provides tools to organize, manage, and promote collaborative activities (like events, edit-a-thons, and WikiProjects) on the wikis. The extension has three tools: [[m:Special:MyLanguage/Event Center/Registration|Event Registration]], [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Collaboration list|Collaboration List]], and [[m:Special:MyLanguage/Campaigns/Foundation Product Team/Invitation list|Invitation Lists]]. It is currently on 13 Wikipedias, including English Wikipedia, French Wikipedia, and Spanish Wikipedia, as well as Wikidata. Questions or requests can be directed to the [[mw:Help talk:Extension:CampaignEvents|extension talk page]] or in Phabricator (with <bdi lang="en" dir="ltr" style="white-space: nowrap;">#campaigns-product-team</bdi> tag). * Starting the week of March 31st, wikis will be able to set which user groups can view private registrants in [[m:Special:MyLanguage/Event Center/Registration|Event Registration]], as part of the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents]] extension. By default, event organizers and the local wiki admins will be able to see private registrants. This is a change from the current behavior, in which only event organizers can see private registrants. Wikis can change the default setup by [[m:Special:MyLanguage/Requesting wiki configuration changes|requesting a configuration change]] in Phabricator (and adding the <bdi lang="en" dir="ltr" style="white-space: nowrap;">#campaigns-product-team</bdi> tag). Participants of past events can cancel their registration at any time. * Administrators at wikis that have a customized <bdi lang="en" dir="ltr">[[MediaWiki:Sidebar]]</bdi> should check that it contains an entry for the {{int:specialpages}} listing. If it does not, they should add it using <code dir=ltr style="white-space: nowrap;">* specialpages-url|specialpages</code>. Wikis with a default sidebar will see the link moved from the page toolbox into the sidebar menu in April. [https://phabricator.wikimedia.org/T388927] * The Minerva skin (mobile web) combines both Notice and Alert notifications within the bell icon ([[File:OOjs UI icon bell.svg|16px|link=|class=skin-invert]]). There was a long-standing bug where an indication for new notifications was only shown if you had unseen Alerts. This bug is now fixed. In the future, Minerva users will notice a counter atop the bell icon when you have 1 or more unseen Notices and/or Alerts. [https://phabricator.wikimedia.org/T344029] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * VisualEditor has introduced a [[mw:VisualEditor/Hooks|new client-side hook]] for developers to use when integrating with the VisualEditor target lifecycle. This hook should replace the existing lifecycle-related hooks, and be more consistent between different platforms. In addition, the new hook will apply to uses of VisualEditor outside of just full article editing, allowing gadgets to interact with the editor in DiscussionTools as well. The Editing Team intends to deprecate and eventually remove the old lifecycle hooks, so any use cases that this new hook does not cover would be of interest to them and can be [[phab:T355555|shared in the task]]. * Developers who use the <code dir=ltr>mw.Api</code> JavaScript library, can now identify the tool using it with the <code dir=ltr>userAgent</code> parameter: <code dir=ltr>var api = new mw.Api( { userAgent: 'GadgetNameHere/1.0.1' } );</code>. If you maintain a gadget or user script, please set a user agent, because it helps with library and server maintenance and with differentiating between legitimate and illegitimate traffic. [https://phabricator.wikimedia.org/T373874][https://foundation.wikimedia.org/wiki/Policy:Wikimedia_Foundation_User-Agent_Policy] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.44/wmf.22|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/13|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W13"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०४:१३, २५ मार्च २०२५ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28443127 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-14</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W14"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/14|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The Editing team is working on a new [[mw:Special:MyLanguage/Edit Check|Edit check]]: [[mw:Special:MyLanguage/Edit check#26 March 2025|Peacock check]]. This check's goal is to identify non-neutral terms while a user is editing a wikipage, so that they can be informed that their edit should perhaps be changed before they publish it. This project is at the early stages, and the team is looking for communities' input: [[phab:T389445|in this Phabricator task]], they are gathering on-wiki policies, templates used to tag non-neutral articles, and the terms (jargon and keywords) used in edit summaries for the languages they are currently researching. You can participate by editing the table on Phabricator, commenting on the task, or directly messaging [[m:user:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]]. * [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Platform Team/SUL3|Single User Login]] has now been updated on all wikis to move login and account creation to a central domain. This makes user login compatible with browser restrictions on cross-domain cookies, which have prevented users of some browsers from staying logged in. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:35}} community-submitted {{PLURAL:35|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * Starting on March 31st, the MediaWiki Interfaces team will begin a limited release of generated OpenAPI specs and a SwaggerUI-based sandbox experience for [[mw:Special:MyLanguage/API:REST API|MediaWiki REST APIs]]. They invite developers from a limited group of non-English Wikipedia communities (Arabic, German, French, Hebrew, Interlingua, Dutch, Chinese) to review the documentation and experiment with the sandbox in their preferred language. In addition to these specific Wikipedia projects, the sandbox and OpenAPI spec will be available on the [[testwiki:Special:RestSandbox|on the test wiki REST Sandbox special page]] for developers with English as their preferred language. During the preview period, the MediaWiki Interfaces Team also invites developers to [[mw:MediaWiki Interfaces Team/Feature Feedback/REST Sandbox|share feedback about your experience]]. The preview will last for approximately 2 weeks, after which the sandbox and OpenAPI specs will be made available across all wiki projects. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.44/wmf.23|MediaWiki]] '''In depth''' * Sometimes a small, [[gerrit:c/operations/cookbooks/+/1129184|one line code change]] can have great significance: in this case, it means that for the first time in years we're able to run all of the stack serving <bdi lang="en" dir="ltr">[http://maps.wikimedia.org/ maps.wikimedia.org]</bdi> - a host dedicated to serving our wikis and their multi-lingual maps needs - from a single core datacenter, something we test every time we perform a [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|datacenter switchover]]. This is important because it means that in case one of our datacenters is affected by a catastrophe, we'll still be able to serve the site. This change is the result of [[phab:T216826|extensive work]] by two developers on porting the last component of the maps stack over to [[w:en:Kubernetes|kubernetes]], where we can allocate resources more efficiently than before, thus we're able to withstand more traffic in a single datacenter. This work involved a lot of complicated steps because this software, and the software libraries it uses, required many long overdue upgrades. This type of work makes the Wikimedia infrastructure more sustainable. '''Meetings and events''' * [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Users and Developers Workshop Spring 2025|MediaWiki Users and Developers Workshop Spring 2025]] is happening in Sandusky, USA, and online, from 14–16 May 2025. The workshop will feature discussions around the usage of MediaWiki software by and within companies in different industries and will inspire and onboard new users. Registration and presentation signup is now available at the workshop's website. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/14|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W14"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०५:३५, १ एप्रिल २०२५ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28473566 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-15</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W15"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/15|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * From now on, [[m:Special:MyLanguage/Interface administrators|interface admins]] and [[m:Special:MyLanguage/Central notice administrators|centralnotice admins]] are technically required to enable [[m:Special:MyLanguage/Help:Two-factor authentication|two-factor authentication]] before they can use their privileges. In the future this might be expanded to more groups with advanced user-rights. [https://phabricator.wikimedia.org/T150898] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:20}} community-submitted {{PLURAL:20|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * The Design System Team is preparing to release the next major version of Codex (v2.0.0) on April 29. Editors and developers who use CSS from Codex should see the [[mw:Codex/Release Timeline/2.0|2.0 overview documentation]], which includes guidance related to a few of the breaking changes such as <code dir=ltr style="white-space: nowrap;">font-size</code>, <code dir=ltr style="white-space: nowrap;">line-height</code>, and <code dir=ltr style="white-space: nowrap;">size-icon</code>. * The results of the [[mw:Developer Satisfaction Survey/2025|Developer Satisfaction Survey (2025)]]  are now available. Thank you to all participants. These results help the Foundation decide what to work on next and to review what they recently worked on. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.44/wmf.24|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Hackathon 2025|2025 Wikimedia Hackathon]] will take place in Istanbul, Turkey, between 2–4 May. Registration for attending the in-person event will close on 13 April. Before registering, please note the potential need for a [https://www.mfa.gov.tr/turkish-representations.en.mfa visa] or [https://www.mfa.gov.tr/visa-information-for-foreigners.en.mfa e-visa] to enter the country. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/15|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W15"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ००:२३, ८ एप्रिल २०२५ (IST) <!-- सदस्य:UOzurumba (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28507470 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-16</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W16"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/16|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Later this week, the default thumbnail size will be increased from 220px to 250px. This changes how pages are shown in all wikis and has been requested by some communities for many years, but wasn't previously possible due to technical limitations. [https://phabricator.wikimedia.org/T355914] * File thumbnails are now stored in discrete sizes. If a page specifies a thumbnail size that's not among the standard sizes (20, 40, 60, 120, 250, 330, 500, 960), then MediaWiki will pick the closest larger thumbnail size but will tell the browser to downscale it to the requested size. In these cases, nothing will change visually but users might load slightly larger images. If it doesn't matter which thumbnail size is used in a page, please pick one of the standard sizes to avoid the extra in-browser down-scaling step. [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Help:Images#Thumbnail_sizes][https://phabricator.wikimedia.org/T355914] '''Updates for editors''' * The Wikimedia Foundation are working on a system called [[m:Edge Uniques|Edge Uniques]] which will enable [[:w:en:A/B testing|A/B testing]], help protect against [[:w:en:Denial-of-service attack|Distributed denial-of-service attacks]] (DDoS attacks), and make it easier to understand how many visitors the Wikimedia sites have. This is so that they can more efficiently build tools which help readers, and make it easier for readers to find what they are looking for. * To improve security for users, a small percentage of logins will now require that the account owner input a one-time password [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:EmailAuth|emailed to their account]]. It is recommended that you [[Special:Preferences#mw-prefsection-personal-email|check]] that the email address on your account is set correctly, and that it has been confirmed, and that you have an email set for this purpose. [https://phabricator.wikimedia.org/T390662] * "Are you interested in taking a short survey to improve tools used for reviewing or reverting edits on your Wiki?" This question will be [[phab:T389401|asked at 7 wikis starting next week]], on Recent Changes and Watchlist pages. The [[mw:Special:MyLanguage/Moderator Tools|Moderator Tools team]] wants to know more about activities that involve looking at new edits made to your Wikimedia project, and determining whether they adhere to your project's policies. * On April 15, the full Wikidata graph will no longer be supported on <bdi lang="zxx" dir="ltr">[https://query.wikidata.org/ query.wikidata.org]</bdi>. After this date, scholarly articles will be available through <bdi lang="zxx" dir="ltr" style="white-space:nowrap;">[https://query-scholarly.wikidata.org/ query-scholarly.wikidata.org]</bdi>, while the rest of the data hosted on Wikidata will be available through the <bdi lang="zxx" dir="ltr">[https://query.wikidata.org/ query.wikidata.org]</bdi> endpoint. This is part of the scheduled split of the Wikidata Graph, which was [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:SPARQL query service/WDQS backend update/September 2024 scaling update|announced in September 2024]]. More information is [[d:Wikidata:SPARQL query service/WDQS graph split|available on Wikidata]]. * The latest quarterly [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Newsletter/First quarter of 2025|Wikimedia Apps Newsletter]] is now available. It covers updates, experiments, and improvements made to the Wikipedia mobile apps. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * The latest quarterly [[mw:Technical Community Newsletter/2025/April|Technical Community Newsletter]] is now available. This edition includes: an invitation for tool maintainers to attend the Toolforge UI Community Feedback Session on April 15th; recent community metrics; and recent technical blog posts. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.44/wmf.25|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/16|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W16"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०५:५५, १५ एप्रिल २०२५ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28540654 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-17</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W17"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/17|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Main Page|Wikifunctions]] is now integrated with [[w:dag:Solɔɣu|Dagbani Wikipedia]] since April 15. It is the first project that will be able to call [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Introduction|functions from Wikifunctions]] and integrate them in articles. A function is something that takes one or more inputs and transforms them into a desired output, such as adding up two numbers, converting miles into metres, calculating how much time has passed since an event, or declining a word into a case. Wikifunctions will allow users to do that through a simple call of [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Catalogue|a stable and global function]], rather than via a local template. [https://www.wikifunctions.org/wiki/Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status_updates/2025-04-16] * A new type of lint error has been created: [[Special:LintErrors/empty-heading|{{int:linter-category-empty-heading}}]] ([[mw:Special:MyLanguage/Help:Lint errors/empty-heading|documentation]]). The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Linter|Linter extension]]'s purpose is to identify wikitext patterns that must or can be fixed in pages and provide some guidance about what the problems are with those patterns and how to fix them. [https://phabricator.wikimedia.org/T368722] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:37}} community-submitted {{PLURAL:37|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * Following its publication on HuggingFace, the "Structured Contents" dataset, developed by Wikimedia Enterprise, is [https://enterprise.wikimedia.com/blog/kaggle-dataset/ now also available on Kaggle]. This Beta initiative is focused on making Wikimedia data more machine-readable for high-volume reusers. They are releasing this beta version in a location that open dataset communities already use, in order to seek feedback, to help improve the product for a future wider release. You can read more about the overall [https://enterprise.wikimedia.com/blog/structured-contents-snapshot-api/#open-datasets Structured Contents project], and about the [https://enterprise.wikimedia.com/blog/structured-contents-wikipedia-infobox/ first release that's freely usable]. * There is no new MediaWiki version this week. '''Meetings and events''' * The Editing and Machine Learning Teams invite interested volunteers to a video meeting to discuss [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Peacock check|Peacock check]], which is the latest [[mw:Special:MyLanguage/Edit check|Edit check]] that will detect "peacock" or "overly-promotional" or "non-neutral" language whilst an editor is typing. Editors who work with newcomers, or help to fix this kind of writing, or are interested in how we use artificial intelligence in our projects are encouraged to attend. The [[mw:Special:MyLanguage/Editing team/Community Conversations#Next Conversation|meeting will be on April 28, 2025]] at [https://zonestamp.toolforge.org/1745863200 18:00–19:00 UTC] and hosted on Zoom. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/17|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W17"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०२:३१, २२ एप्रिल २०२५ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28578245 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == Invitation: Gendering the Archive - Building Inclusive Folklore Repositories (April 30th) == <div lang="en" dir="ltr"> <div style="border:8px maroon ridge;padding:6px;"> [[File:Feminism and Folklore 2025 logo.svg|center|550px|frameless]] <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> {{center|''{{int:please-translate}}''}} Dear {{PAGENAME}}, You are invited to a hands-on session focused on [[meta:Gendering the Archive: Building Inclusive Repositories for Folklore Documentation|Gendering the Archive: Building Inclusive Repositories for Folklore Documentation]]. This online workshop will guide participants on how to create, edit, and expand gender-inclusive folklore articles and multimedia archives on Wikipedia and Wikidata. The session will be led by Rebecca Jeannette Nyinawumuntu. === Objectives === * '''Design Inclusive Repositories:''' Learn best practices for structuring folklore archives that foreground gender perspectives. * '''Hands-On Editing:''' Practice creating and improving articles and items on Wikipedia and Wikidata with a gender-inclusive lens. * '''Collaborative Mapping:''' Work in small groups to plan new entries and multimedia uploads that document underrepresented voices. * '''Advocacy & Outreach:''' Discuss strategies to promote and sustain these repositories within your local and online communities. === Details === * '''Date:''' 30th April 2025 * '''Day:''' Wednesday * '''Time:''' 16:00 UTC ([https://zonestamp.toolforge.org/1746028800 Check your local time zone]) * '''Venue:''' Online (Zoom) * '''Speaker:''' Rebecca Jeannette Nyinawumuntu (Co-founder, Wikimedia Rwanda & Community Engagement Director) === How to Join === * '''Zoom Link:''' [https://us06web.zoom.us/j/89158738825?pwd=ezEgXbAqwq9KEr499DvJxSzZyXSVQX Join here] * '''Meeting ID:''' 891 5873 8825 * '''Passcode:''' FNF@2025 * '''Add to Calendar:''' [https://zoom.us/meeting/tZ0scuGvrTMiGNH4I3T7EEQmhuFJkuCHL7Ci/ics?meetingMasterEventId=Xv247OBKRMWeJJ9LSbX2hA Add to your calendar] '''' === Agenda === # Welcome & Introductions: Opening remarks and participant roll-call. # Presentation: Overview of gender-inclusive principles and examples of folklore archives. # Hands-On Workshop: Step-by-step editing on Wikipedia and Wikidata—create or expand entries. # Group Brainstorm: Plan future repository items in breakout groups. # Q&A & Discussion: Share challenges, solutions, and next steps. # Closing Remarks: Summarise key takeaways and outline follow-up actions. We look forward to seeing you there! Best regards,<br> Stella<br> Feminism and Folklore Organiser -[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|<span class="signature-talk">{{int:Talkpagelinktext}}</span>]]) 10:28, 24 April 2025 (UTC) </div> </div> </div> <!-- सदस्य:Joris Darlington Quarshie@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Joris_Darlington_Quarshie/FnF1&oldid=28399508 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-18</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W18"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/18|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Event organizers who host collaborative activities on [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Deployment status#Global Deployment Plan|multiple wikis]], including Bengali, Japanese, and Korean Wikipedias, will have access to the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]] this week. Also, admins in the Wikipedia where the extension is enabled will automatically be granted the event organizer right soon. They won't have to manually grant themselves the right before they can manage events as [[phab:T386861|requested by a community]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:19}} community-submitted {{PLURAL:19|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * The release of the next major version of [[mw:Special:MyLanguage/Codex|Codex]], the design system for Wikimedia, is scheduled for 29 April 2025. Technical editors will have access to the release by the week of 5 May 2025. This update will include a number of [[mw:Special:MyLanguage/Codex/Release_Timeline/2.0#Breaking_changes|breaking changes]] and minor [[mw:Special:MyLanguage/Codex/Release_Timeline/2.0#Visual_changes|visual changes]]. Instructions on handling the breaking and visual changes are documented on [[mw:Special:MyLanguage/Codex/Release Timeline/2.0#|this page]]. Pre-release testing is reported in [[phab:T386298|T386298]], with post-release issues tracked in [[phab:T392379|T392379]] and [[phab:T392390|T392390]]. * Users of [[wikitech:Special:MyLanguage/Help:Wiki_Replicas|Wiki Replicas]] will notice that the database views of <code dir="ltr">ipblocks</code>, <code dir="ltr">ipblocks_ipindex</code>, and <code dir="ltr">ipblocks_compat</code> are [[phab:T390767|now deprecated]]. Users can query the <code dir="ltr">[[mw:Special:MyLanguage/Manual:Block_table|block]]</code> and <code dir="ltr">[[mw:Special:MyLanguage/Manual:Block_target_table|block_target]]</code> new views that mirror the new tables in the production database instead. The deprecated views will be removed entirely from Wiki Replicas in June, 2025. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.44/wmf.27|MediaWiki]] '''In depth''' * The latest quarterly [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter/2025/April|Language and Internationalization Newsletter]] is now available. This edition includes an overview of the improved [https://test.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:ContentTranslation&campaign=contributionsmenu&to=es&filter-type=automatic&filter-id=previous-edits&active-list=suggestions&from=en#/ Content Translation Dashboard Tool], [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter/2025/April#Language Support for New and Existing Languages|support for new languages]], [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter/2025/April#Wiki Loves Ramadan Articles Made In Content Translation Mobile Workflow|highlights from the Wiki Loves Ramadan campaign]], [[m:Special:MyLanguage/Research:Languages Onboarding Experiment 2024 - Executive Summary|results from the Language Onboarding Experiment]], an analysis of topic diversity in articles, and information on upcoming community meetings and events. '''Meetings and events''' * The [[Special:MyLanguage/Grants:Knowledge_Sharing/Connect/Calendar|Let's Connect Learning Clinic]] will take place on [https://zonestamp.toolforge.org/1745937000 April 29 at 14:30 UTC]. This edition will focus on "Understanding and Navigating Conflict in Wikimedia Projects". You can [[m:Special:MyLanguage/Event:Learning Clinic %E2%80%93 Understanding and Navigating Conflict in Wikimedia Projects (Part_1)|register now]] to attend. * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Hackathon 2025|2025 Wikimedia Hackathon]], which brings the global technical community together to connect, brainstorm, and hack existing projects, will take place from May 2 to 4th, 2025, at Istanbul, Turkey. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/18|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W18"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०१:०२, २९ एप्रिल २०२५ (IST) <!-- सदस्य:UOzurumba (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28585685 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-19</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W19"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/19|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Wikimedia Foundation has shared the latest draft update to their [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026|annual plan]] for next year (July 2025–June 2026). This includes an [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026|executive summary]] (also on [[diffblog:2025/04/25/sharing-the-wikimedia-foundations-2025-2026-draft-annual-plan/|Diff]]), details about the three main [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Goals|goals]] ([[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Product & Technology OKRs|Infrastructure]], [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Goals/Volunteer Support|Volunteer Support]], and [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Goals/Effectiveness|Effectiveness]]), [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Global Trends|global trends]], and the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Budget Overview|budget]] and [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Financial Model|financial model]]. Feedback and questions are welcome on the [[m:Talk:Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026|talk page]] until the end of May. '''Updates for editors''' * For wikis that have the [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Deployment status|CampaignEvents extension enabled]], two new feature improvements have been released: ** Admins can now choose which namespaces are permitted for [[m:Special:MyLanguage/Event Center/Registration|Event Registration]] via [[mw:Special:MyLanguage/Community Configuration|Community Configuration]] ([[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents/Registration/Permitted namespaces|documentation]]). The default setup is for event registration to be permitted in the Event namespace, but other namespaces (such as the project namespace or WikiProject namespace) can now be added. With this change, communities like WikiProjects can now more easily use Event Registration for their collaborative activities. ** Editors can now [[mw:Special:MyLanguage/Transclusion|transclude]] the Collaboration List on a wiki page ([[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents/Collaboration list/Transclusion|documentation]]). The Collaboration List is an automated list of events and WikiProjects on the wikis, accessed via {{#special:AllEvents}} ([[w:en:Special:AllEvents|example]]). Now, the Collaboration List can be added to all sorts of wiki pages, such as: a wiki mainpage, a WikiProject page, an affiliate page, an event page, or even a user page. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * Developers who use the <code dir=ltr>moment</code> library in gadgets and user scripts should revise their code to use alternatives like the <code dir=ltr>Intl</code> library or the new <code dir=ltr>mediawiki.DateFormatter</code> library. The <code dir=ltr>moment</code> library has been deprecated and will begin to log messages in the developer console. You can see a global search for current uses, and [[phab:T392532|ask related questions in this Phabricator task]]. * Developers who maintain a tool that queries the Wikidata term store tables (<code dir=ltr style="white-space: nowrap;">wbt_*</code>) need to update their code to connect to a separate database cluster. These tables are being split into a separate database cluster. Tools that query those tables via the wiki replicas must be adapted to connect to the new cluster instead. [[wikitech:News/2025 Wikidata term store database split|Documentation and related links are available]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T390954] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.44/wmf.28|MediaWiki]] '''In depth''' * The latest [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart/Project/Updates|Chart Project newsletter]] is available. It includes updates on preparing to expand the deployment to additional wikis as soon as this week (starting May 6) and scaling up over the following weeks, plus exploring filtering and transforming source data. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/19|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W19"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०५:४५, ६ मे २०२५ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28665011 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-20</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W20"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/20|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia URL Shortener|"Get shortened URL"]] link on the sidebar now includes a [[phab:T393309|QR code]]. Wikimedia site users can now use it by scanning or downloading it to quickly share and access shared content from Wikimedia sites, conveniently. '''Updates for editors''' * The Wikimedia Foundation is working on a system called [[m:Edge Uniques|Edge Uniques]], which will enable [[w:en:A/B testing|A/B testing]], help protect against [[w:en:Denial-of-service attack|distributed denial-of-service attacks]] (DDoS attacks), and make it easier to understand how many visitors the Wikimedia sites have. This is to help more efficiently build tools which help readers, and make it easier for readers to find what they are looking for. Tech News has [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/16|previously written about this]]. The deployment will be gradual. Some might see the Edge Uniques cookie the week of 19 May. You can discuss this on the [[m:Talk:Edge Uniques|talk page]]. * Starting May 19, 2025, Event organisers in wikis with the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]] enabled can use [[m:Special:MyLanguage/Event Center/Registration|Event Registration]] in the project namespace (e.g., Wikipedia namespace, Wikidata namespace). With this change, communities don't need admins to use the feature. However, wikis that don't want this change can remove and add the permitted namespaces at [[Special:CommunityConfiguration/CampaignEvents]]. * The Wikipedia project now has a {{int:project-localized-name-group-wikipedia/en}} in [[d:Q36720|Nupe]] ([[w:nup:|<code>w:nup:</code>]]). This is a language primarily spoken in the North Central region of Nigeria. Speakers of this language are invited to contribute to [[w:nup:Tatacin feregi|new Wikipedia]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * Developers can now access pre-parsed Dutch Wikipedia, amongst others (English, German, French, Spanish, Italian, and Portuguese) through the [https://enterprise.wikimedia.com/docs/snapshot/#structured-contents-snapshot-bundle-info-beta Structured Contents snapshots (beta)]. The content includes parsed Wikipedia abstracts, descriptions, main images, infoboxes, article sections, and references. * The <code dir="ltr">/page/data-parsoid</code> REST API endpoint is no longer in use and will be deprecated. It is [[phab:T393557|scheduled to be turned off]] on June 7, 2025. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.1|MediaWiki]] '''In depth''' * The [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/News/2025_Cloud_VPS_VXLAN_IPv6_migration IPv6 support] is a newly introduced Cloud virtual network that significantly boosts Wikimedia platforms' scalability, security, and readiness for the future. If you are a technical contributor eager to learn more, check out [https://techblog.wikimedia.org/2025/05/06/wikimedia-cloud-vps-ipv6-support/ this blog post] for an in-depth look at the journey to IPv6. '''Meetings and events''' * The 2nd edition of 2025 of [[m:Special:MyLanguage/Afrika Baraza|Afrika Baraza]], a virtual platform for African Wikimedians to connect, will take place on [https://zonestamp.toolforge.org/1747328400 May 15 at 17:00 UTC]. This edition will focus on discussions regarding [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026|Wikimedia Annual planning and progress]]. * The [[m:Special:MyLanguage/MENA Connect Community Call|MENA Connect Community Call]], a virtual meeting for [[w:en:Middle East and North Africa|MENA]] Wikimedians to connect, will take place on [https://zonestamp.toolforge.org/1747501200 May 17 at 17:00 UTC]. You can [[m:Event:MENA Connect (Wiki_Diwan) APP Call|register now]] to attend. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/20|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W20"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०४:०८, १३ मे २०२५ (IST) <!-- सदस्य:UOzurumba (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28714188 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-21</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W21"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/21|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Editing Team and the Machine Learning Team are working on a new check for newcomers: [[mw:Edit check/Peacock check|Peacock check]]. Using a prediction model, this check will encourage editors to improve the tone of their edits, using artificial intelligence. We invite volunteers to review the first version of the Peacock language model for the following languages: Arabic, Spanish, Portuguese, English, and Japanese. Users from these wikis interested in reviewing this model are [[mw:Edit check/Peacock check/model test|invited to sign up at MediaWiki.org]]. The deadline to sign up is on May 23, which will be the start date of the test. '''Updates for editors''' * From May 20, 2025, [[m:Special:MyLanguage/Oversight policy|oversighters]] and [[m:Special:MyLanguage/Meta:CheckUsers|checkusers]] will need to have their accounts secured with two-factor authentication (2FA) to be able to use their advanced rights. All users who belong to these two groups and do not have 2FA enabled have been informed. In the future, this requirement may be extended to other users with advanced rights. [[m:Special:MyLanguage/Mandatory two-factor authentication for users with some extended rights|Learn more]]. * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2023/Multiblocks|Multiblocks]] will begin mass deployment by the end of the month: all non-Wikipedia projects plus Catalan Wikipedia will adopt Multiblocks in the week of May 26, while all other Wikipedias will adopt it in the week of June 2. Please [[m:Talk:Community Wishlist Survey 2023/Multiblocks|contact the team]] if you have concerns. Administrators can test the new user interface now on your own wiki by browsing to [{{fullurl:Special:Block|usecodex=1}} {{#special:Block}}?usecodex=1], and can test the full multiblocks functionality [[testwiki:Special:Block|on testwiki]]. Multiblocks is the feature that makes it possible for administrators to impose different types of blocks on the same user at the same time. See the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Manage blocks|help page]] for more information. [https://phabricator.wikimedia.org/T377121] * Later this week, the [[{{#special:SpecialPages}}]] listing of almost all special pages will be updated with a new design. This page has been [[phab:T219543|redesigned]] to improve the user experience in a few ways, including: The ability to search for names and aliases of the special pages, sorting, more visible marking of restricted special pages, and a more mobile-friendly look. The new version can be [https://meta.wikimedia.beta.wmflabs.org/wiki/Special:SpecialPages previewed] at Beta Cluster now, and feedback shared in the task. [https://phabricator.wikimedia.org/T219543] * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart|Chart extension]] is being enabled on more wikis. For a detailed list of when the extension will be enabled on your wiki, please read the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart/Project#Deployment Timeline|deployment timeline]]. * [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Main Page|Wikifunctions]] will be deployed on May 27 on five Wiktionaries: [[wikt:ha:|Hausa]], [[wikt:ig:|Igbo]], [[wikt:bn:|Bengali]], [[wikt:ml:|Malayalam]], and [[wikt:dv:|Dhivehi/Maldivian]]. This is the second batch of deployment planned for the project. After deployment, the projects will be able to call [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Introduction|functions from Wikifunctions]] and integrate them in their pages. A function is something that takes one or more inputs and transforms them into a desired output, such as adding up two numbers, converting miles into metres, calculating how much time has passed since an event, or declining a word into a case. Wikifunctions will allow users to do that through a simple call of [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Catalogue|a stable and global function]], rather than via a local template. * Later this week, the Wikimedia Foundation will publish a hub for [[diffblog:2024/07/09/on-the-value-of-experimentation/|experiments]]. This is to showcase and get user feedback on product experiments. The experiments help the Wikimedia movement [[diffblog:2023/07/13/exploring-paths-for-the-future-of-free-knowledge-new-wikipedia-chatgpt-plugin-leveraging-rich-media-social-apps-and-other-experiments/|understand new users]], how they interact with the internet and how it could affect the Wikimedia movement. Some examples are [[m:Special:MyLanguage/Future Audiences/Generated Video|generated video]], the [[m:Special:MyLanguage/Future Audiences/Roblox game|Wikipedia Roblox speedrun game]] and [[m:Special:MyLanguage/Future Audiences/Discord bot|the Discord bot]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:29}} community-submitted {{PLURAL:29|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, there was a bug with creating an account using the API, which has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T390751] '''Updates for technical contributors''' * Gadgets and user scripts that interact with [[{{#special:Block}}]] may need to be updated to work with the new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Manage blocks|manage blocks interface]]. Please review the [[mw:Help:Manage blocks/Developers|developer guide]] for more information. If you need help or are unable to adapt your script to the new interface, please let the team know on the [[mw:Help talk:Manage blocks/Developers|talk page]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T377121] * The <code dir=ltr>mw.title</code> object allows you to get information about a specific wiki page in the [[w:en:Wikipedia:Lua|Lua]] programming language. Starting this week, a new property will be added to the object, named <code dir=ltr>isDisambiguationPage</code>. This property allows you to check if a page is a disambiguation page, without the need to write a custom function. [https://phabricator.wikimedia.org/T71441] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] User script developers can use a [[toolforge:gitlab-content|new reverse proxy tool]] to load javascript and css from [[gitlab:|gitlab.wikimedia.org]] with <code dir=ltr>mw.loader.load</code>. The tool's author hopes this will enable collaborative development workflows for user scripts including linting, unit tests, code generation, and code review on <bdi lang="zxx" dir="ltr">gitlab.wikimedia.org</bdi> without a separate copy-and-paste step to publish scripts to a Wikimedia wiki for integration and acceptance testing. See [[wikitech:Tool:Gitlab-content|Tool:Gitlab-content on Wikitech]] for more information. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.2|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * The 12th edition of [[m:Special:MyLanguage/Wiki Workshop 2025|Wiki Workshop 2025]], a forum that brings together researchers that explore all aspects of Wikimedia projects, will be held virtually on 21-22 May. Researchers can [https://pretix.eu/wikimedia/wikiworkshop2025/ register now]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/21|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W21"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०४:४३, २० मे २०२५ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28724712 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-22</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W22"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/22|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * A community-wide discussion about a very delicate issue for the development of [[m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia|Abstract Wikipedia]] is now open on Meta: where to store the abstract content that will be developed through functions from Wikifunctions and data from Wikidata. The discussion is open until June 12 at [[m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia/Location of Abstract Content|Abstract Wikipedia/Location of Abstract Content]], and every opinion is welcomed. The decision will be made and communicated after the consultation period by the Foundation. '''Updates for editors''' * Since last week, on all wikis except [[phab:T388604|the largest 20]], people using the mobile visual editor will have [[phab:T385851|additional tools in the menu bar]], accessed using the new <code>+</code> toolbar button. To start, the new menu will include options to add: citations, hieroglyphs, and code blocks. Deployment to the remaining wikis is [[phab:T388605|scheduled]] to happen in June. * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] The <code dir=ltr>[[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:ParserFunctions##ifexist|#ifexist]]</code> parser function will no longer register a link to its target page. This will improve the usefulness of [[{{#special:WantedPages}}]], which will eventually only list pages that are the target of an actual red link. This change will happen gradually as the source pages are updated. [https://phabricator.wikimedia.org/T14019] * This week, the Moderator Tools team will launch [[mw:Special:MyLanguage/2025 RecentChanges Language Agnostic Revert Risk Filtering|a new filter to Recent Changes]], starting at Indonesian Wikipedia. This new filter highlights edits that are likely to be reverted. The goal is to help Recent Changes patrollers identify potentially problematic edits. Other wikis will benefit from this filter in the future. * Upon clicking an empty search bar, logged-out users will see suggestions of articles for further reading. The feature will be available on both desktop and mobile. Readers of Catalan, Hebrew, and Italian Wikipedias and some sister projects will receive the change between May 21 and mid-June. Readers of other wikis will receive the change later. The goal is to encourage users to read the wikis more. [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Content Discovery Experiments/Search Suggestions|Learn more]]. * Some users of the Wikipedia Android app can use a new feature for readers, [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Android/TrivaGame|WikiGames]], a daily trivia game based on real historical events. The release has started as an A/B test, available to 50% of users in the following languages: English, French, Portuguese, Russian, Spanish, Arabic, Chinese, and Turkish. * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Newsletter|Newsletter extension]] that is available on MediaWiki.org allows the creation of [[mw:Special:Newsletters|various newsletters]] for global users. The extension can now publish new issues as section links on an existing page, instead of requiring a new page for each issue. [https://phabricator.wikimedia.org/T393844] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:32}} community-submitted {{PLURAL:32|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * The previously deprecated <code dir=ltr>[[mw:Special:MyLanguage/Manual:Ipblocks table|ipblocks]]</code> views in [[wikitech:Help:Wiki Replicas|Wiki Replicas]] will be removed in the beginning of June. Users are encouraged to query the new <code dir=ltr>[[mw:Special:MyLanguage/Manual:Block table|block]]</code> and <code dir=ltr>[[mw:Special:MyLanguage/Manual:Block target table|block_target]]</code> views instead. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.3|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * [[d:Special:MyLanguage/Event:Wikidata and Sister Projects|Wikidata and Sister Projects]] is a multi-day online event that will focus on how Wikidata is integrated to Wikipedia and the other Wikimedia projects. The event runs from May 29 – June 1. You can [[d:Special:MyLanguage/Event:Wikidata and Sister Projects#Sessions|read the Program schedule]] and [[d:Special:RegisterForEvent/1291|register]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/22|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W22"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०१:३५, २७ मे २०२५ (IST) <!-- सदस्य:UOzurumba (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28788673 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-23</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W23"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/23|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart|Chart extension]] is now available on all Wikimedia wikis. Editors can use this new extension to create interactive data visualizations like bar, line, area, and pie charts. Charts are designed to replace many of the uses of the legacy [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Graph|Graph extension]]. '''Updates for editors''' * It is now easier to configure automatic citations for your wiki within the visual editor's [[mw:Special:MyLanguage/Citoid/Enabling Citoid on your wiki|citation generator]]. Administrators can now set a default template by using the <code dir=ltr>_default</code> key in the local <bdi lang="en" dir="ltr">[[MediaWiki:Citoid-template-type-map.json]]</bdi> page ([[mw:Special:Diff/6969653/7646386|example diff]]). Setting this default will also help to future-proof your existing configurations when [[phab:T347823|new item types]] are added in the future. You can still set templates for individual item types as they will be preferred to the default template. [https://phabricator.wikimedia.org/T384709] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:20}} community-submitted {{PLURAL:20|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * Starting the week of June 2, bots logging in using <code dir=ltr>action=login</code> or <code dir=ltr>action=clientlogin</code> will fail more often. This is because of stronger protections against suspicious logins. Bots using [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Bot passwords|bot passwords]] or using a loginless authentication method such as [[mw:Special:MyLanguage/OAuth/Owner-only consumers|OAuth]] are not affected. If your bot is not using one of those, you should update it; using <code dir=ltr>action=login</code> without a bot password was deprecated [[listarchive:list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/message/3EEMN7VQX5G7WMQI5K2GP5JC2336DPTD/|in 2016]]. For most bots, this only requires changing what password the bot uses. [https://phabricator.wikimedia.org/T395205] * From this week, Wikimedia wikis will allow ES2017 features in JavaScript code for official code, gadgets, and user scripts. The most visible feature of ES2017 is <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>async</code>/<code>await</code></bdi> syntax, allowing for easier-to-read code. Until this week, the platform only allowed up to ES2016, and a few months before that, up to ES2015. [https://phabricator.wikimedia.org/T381537] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.4|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * Scholarship applications to participate in the [[m:Special:MyLanguage/GLAM Wiki 2025|GLAM Wiki Conference 2025]] are now open. The conference will take place from 30 October to 1 November, in Lisbon, Portugal. GLAM contributors who lack the means to support their participation can [[m:Special:MyLanguage/GLAM Wiki 2025/Scholarships|apply here]]. Scholarship applications close on June 7th. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/23|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W23"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०५:२५, ३ जून २०२५ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28819186 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-24</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W24"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/24|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product|Trust and Safety Product team]] is finalizing work needed to roll out [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] on large Wikipedias later this month. The team has worked with stewards and other users with extended rights to predict and address many use cases that may arise on larger wikis, so that community members can continue to effectively moderate and patrol temporary accounts. This will be the second of three phases of deployment – the last one will take place in September at the earliest. For more information about the recent developments on the project, [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/Updates|see this update]]. If you have any comments or questions, write on the [[mw:Talk:Trust and Safety Product/Temporary Accounts|talk page]], and [[m:Event:CEE Catch up Nr. 10 (June 2025)|join a CEE Catch Up]] this Tuesday. '''Updates for editors''' * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Watchlist expiry|watchlist expiry]] feature allows editors to watch pages for a limited period of time. After that period, the page is automatically removed from your watchlist. Starting this week, you can set a preference for the default period of time to watch pages. The [[Special:Preferences#mw-prefsection-watchlist-pageswatchlist|preferences]] also allow you to set different default watch periods for editing existing pages, pages you create, and when using rollback. [https://phabricator.wikimedia.org/T265716] [[File:Talk pages default look (April 2023).jpg|thumb|alt=Screenshot of the visual improvements made on talk pages|Example of a talk page with the new design, in French.]] * The appearance of talk pages will change at almost all Wikipedias ([[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/19|some]] have already received this design change, [[phab:T379264|a few]] will get these changes later). You can read details about the changes [[diffblog:2024/05/02/making-talk-pages-better-for-everyone/|on ''Diff'']]. It is possible to opt out of these changes [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing-discussion|in user preferences]] ("{{int:discussiontools-preference-visualenhancements}}"). [https://phabricator.wikimedia.org/T319146][https://phabricator.wikimedia.org/T392121] * Users with specific extended rights (including administrators, bureaucrats, checkusers, oversighters, and stewards) can now have IP addresses of all temporary accounts [[phab:T358853|revealed automatically]] during time-limited periods where they need to combat high-speed account-hopping vandalism. This feature was requested by stewards. [https://phabricator.wikimedia.org/T386492] * This week, the Moderator Tools and Machine Learning teams will continue the rollout of [[mw:Special:MyLanguage/2025 RecentChanges Language Agnostic Revert Risk Filtering|a new filter to Recent Changes]], releasing it to several more Wikipedias. This filter utilizes the Revert Risk model, which was created by the Research team, to highlight edits that are likely to be reverted and help Recent Changes patrollers identify potentially problematic contributions. The feature will be rolled out to the following Wikipedias: {{int:project-localized-name-afwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-bewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-bnwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-cywiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-hawwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-iswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kkwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-simplewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-trwiki/en}}. The rollout will continue in the coming weeks to include [[mw:Special:MyLanguage/2025 RecentChanges Language Agnostic Revert Risk Filtering|the rest of the Wikipedias in this project]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T391964] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * AbuseFilter editors active on Meta-Wiki and large Wikipedias are kindly asked to update AbuseFilter to make it compatible with temporary accounts. A link to the instructions and the private lists of filters needing verification are [[phab:T369611|available on Phabricator]]. * Lua modules now have access to the name of a page's associated thumbnail image, and on [https://gerrit.wikimedia.org/g/operations/mediawiki-config/+/2e4ab14aa15bb95568f9c07dd777065901eb2126/wmf-config/InitialiseSettings.php#10849 some wikis] to the WikiProject assessment information. This is possible using two new properties on [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua reference manual#added-by-extensions|mw.title objects]], named <code dir=ltr>pageImage</code> and <code dir=ltr>pageAssessments</code>. [https://phabricator.wikimedia.org/T131911][https://phabricator.wikimedia.org/T380122] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.5|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/24|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W24"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०६:४७, १० जून २०२५ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28846858 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-25</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W25"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/25|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * You can [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/359761?lang=en nominate your favorite tools] for the sixth edition of the [[m:Special:MyLanguage/Coolest Tool Award|Coolest Tool Award]]. Nominations are anonymous and will be open until June 25. You can re-use the survey to nominate multiple tools. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:33}} community-submitted {{PLURAL:33|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.6|MediaWiki]] '''In depth''' * Foundation staff and technical volunteers use Wikimedia APIs to build the tools, applications, features, and integrations that enhance user experiences. Over the coming years, the MediaWiki Interfaces team will be investing in Wikimedia web (HTTP) APIs to better serve technical volunteer needs and protect Wikimedia infrastructure from potential abuse. You can [https://techblog.wikimedia.org/2025/06/12/apis-as-a-product-investing-in-the-current-and-next-generation-of-technical-contributors/ read more about their plans to evolve the APIs in this Techblog post]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/25|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W25"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०५:०९, १७ जून २०२५ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28870688 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == You're invited: Feminism and Folklore Advocacy Session – June 20! == <div style="border:8px maroon ridge;padding:6px;> Hello {{PAGENAME}} [[File:Feminism and Folklore logo.svg | right | frameless]] We are pleased to invite you to an inspiring session in the Feminism and Folklore International Campaign Advocacy Series titled: 🎙️ Documenting Indigenous Women’s Wisdom: The Role of Grandmothers and Elders<br> 🗓 Friday, June 20, 2025<br> ⏰ 4:00 PM UTC<br> 🌍 Online – [https://us06web.zoom.us/j/86470824823?pwd=s7ruwuxrradtJNcZLVT9EyClb8g7ho.1 Zoom link]<br> 👤 Facilitator: Obiageli Ezeilo (Wiki for Senior Citizens Network)<br> Join us as we explore how the oral teachings of grandmothers and elders preserve cultural heritage and influence today’s feminist movements. Learn how to document these narratives using Wikimedia platforms! 🔗 Event Page & Details: https://meta.wikimedia.org/wiki/Event:Documenting_Indigenous_Women%E2%80%99s_Wisdom:_The_Role_of_Grandmothers_and_Elders This session includes:<br> ✔️ A keynote presentation<br> ✔️ Story-sharing interactive segment<br> ✔️ Q&A + tools for documenting women’s wisdom on Wikimedia<br> We hope to see you there! Warm regards,<br> Stella<br> On behalf of Feminism and Folklore Team<br> [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|<span class="signature-talk">{{int:Talkpagelinktext}}</span>]]) 23:49, 17 June 2025 (UTC) </div> <!-- सदस्य:Joris Darlington Quarshie@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Joris_Darlington_Quarshie/FnF1&oldid=28399508 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-26</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W26"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/26|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * This week, the Moderator Tools and Machine Learning teams will continue the rollout of [[mw:Special:MyLanguage/2025 RecentChanges Language Agnostic Revert Risk Filtering|a new filter to Recent Changes]], releasing it to the third and last batch of Wikipedias. This filter utilizes the Revert Risk model, which was created by the Research team, to highlight edits that are likely to be reverted and help Recent Changes patrollers identify potentially problematic contributions. The feature will be rolled out to the following Wikipedias: {{int:project-localized-name-azwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-lawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mkwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mlwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mrwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-nnwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-pawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-swwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tlwiki/en}}. The rollout will continue in the coming weeks to include [[mw:Special:MyLanguage/2025 RecentChanges Language Agnostic Revert Risk Filtering|the rest of the Wikipedias in this project]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T391964] '''Updates for editors''' * Last week, [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] were rolled out on Czech, Korean, and Turkish Wikipedias. This and next week, deployments on larger Wikipedias will follow. [[mw:Talk:Trust and Safety Product/Temporary Accounts|Share your thoughts]] about the project. [https://phabricator.wikimedia.org/T340001] * Later this week, the Editing team will release [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check#Multi check|Multi Check]] to all Wikipedias (except English Wikipedia). This feature shows multiple [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check#Reference check|Reference checks]] within the editing experience. This encourages users to add citations when they add multiple new paragraphs to a Wikipedia article. This feature was previously available as an A/B test. [https://analytics.wikimedia.org/published/reports/editing/multi_check_ab_test_report_final.html#summary-of-results The test shows] that users who are shown multiple checks are 1.3 times more likely to add a reference to their edit, and their edit is less likely to be reverted (-34.7%). [https://phabricator.wikimedia.org/T395519] * A few pages need to be renamed due to software updates and to match more recent Unicode standards. All of these changes are related to title-casing changes. Approximately 71 pages and 3 files will be renamed, across 15 wikis; the complete list is in [[phab:T396903|the task]]. The developers will rename these pages next week, and they will fix redirects and embedded file links a few minutes later via a system settings update. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:24}} community-submitted {{PLURAL:24|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug was fixed that had caused pages to scroll upwards when text near the top was selected. [https://phabricator.wikimedia.org/T364023] '''Updates for technical contributors''' * Editors can now use Lua modules to filter and transform tabular data for use with [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart|Extension:Chart]]. This can be used for things like selecting a subset of rows or columns from the source data, converting between units, statistical processing, and many other useful transformations. [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart/Transforms|Information on how to use transforms is available]]. [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Extension:Chart/Project/Updates] * The <code dir=ltr>all_links</code> variable in [[Special:AbuseFilter|AbuseFilter]] is now renamed to <code dir=ltr>new_links</code> for consistency with other variables. Old usages will still continue to work. [https://phabricator.wikimedia.org/T391811] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.7|MediaWiki]] '''In depth''' * The latest quarterly [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Newsletters/34|Growth newsletter]] is available. It includes: the recent updates for the "Add a Link" Task, two new Newcomer Engagement Features, and updates to Community Configuration. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/26|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W26"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०४:५१, २४ जून २०२५ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28870688 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == Feminism and Folklore 2025 - International prize winners == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> ''{{int:please-translate}}'' [[File:Feminism and Folklore 2025 logo.svg|centre|550px|frameless]] 🎉 Congratulations! 🎉 We’re absolutely thrilled to announce that you are one amongst the [[:m:Feminism and Folklore 2025/Results|grand champion]] of the '''Feminism and Folklore 2025''' writing competition, winning the coveted International prize! Your outstanding achievement deserves a standing ovation and endless celebration! 🌟 Your passion, dedication, and incredible effort in bringing local folk culture and the voices of women to life on Wikipedia have truly blown us away. You’ve made a remarkable impact, and we couldn’t be more grateful for your contribution. Now, to make sure you receive your well-deserved prize (and make it extra special for you!), please fill out the preferences form before July 10, 2025. This will help us customize your prize and ensure it’s a perfect fit. 👉 [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfCYwsIY3kTLyDRcIKxSfxJbz2eunqJUrukvc0uuwX6LU-WKA/viewform?usp=dialog Click here to fill out the form!] If you have any questions or need help with anything at all, don’t hesitate to reach out! You can contact us via the talkpage or email — we’re always here for you and happy to help. Once again, a huge congratulations on this incredible victory! We’re so proud to celebrate you and can’t wait to hear from you soon. ✨ Best wishes and endless cheers! ✨ [[:m:Feminism and Folklore 2025|FNF 2025 International Team]] ::::Stay connected [[File:B&W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]]&nbsp; [[File:B&W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]] </div> <!-- सदस्य:Tiven2240@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/fnf25&oldid=28920195 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-27</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W27"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/27|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]] has been enabled on all Wikipedias. The extension makes it easier to organize and participate in collaborative activities, like edit-a-thons and WikiProjects, on the wikis. The extension has three features: [[m:Special:MyLanguage/Event Center/Registration|Event Registration]], [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Collaboration list|Collaboration List]], and [[m:Campaigns/Foundation Product Team/Invitation list|Invitation List]]. To request the extension for your wiki, visit the [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Deployment status#How to Request the CampaignEvents Extension for your wiki|Deployment information page]]. '''Updates for editors''' * AbuseFilter maintainers can now [[mw:Special:MyLanguage/Extension:IPReputation/AbuseFilter variables|match against IP reputation data]] in [[mw:Special:MyLanguage/Extension:AbuseFilter|AbuseFilters]]. IP reputation data is information about the proxies and VPNs associated with the user's IP address. This data is not shown publicly and is not generated for actions performed by registered accounts. [https://phabricator.wikimedia.org/T354599] * Hidden content that is within [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Collapsible elements|collapsible parts of wikipages]] will now be revealed when someone searches the page using the web browser's "Find in page" function (Ctrl+F or ⌘F) in supporting browsers. [https://phabricator.wikimedia.org/T327893][https://developer.mozilla.org/en-US/docs/Web/HTML/Reference/Global_attributes/hidden#browser_compatibility] * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] A new feature, called [[mw:Special:MyLanguage/Help:TemplateData/Template discovery|Favourite Templates]], will be deployed later this week on all projects (except English Wikipedia, which will receive the feature next week), following a piloting phase on Polish and Arabic Wikipedia, and Italian and English Wikisource. The feature will provide a better way for new and experienced contributors to recall and discover templates via the template dialog, by allowing users to put templates on a special "favourite list". The feature works with both the visual editor and the wikitext editor. The feature is a [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Focus areas/Template recall and discovery|community wishlist focus area]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:31}} community-submitted {{PLURAL:31|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug was fixed that had caused some Notifications to be sent multiple times. [https://phabricator.wikimedia.org/T397103] '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.8|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/27|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W27"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०५:११, १ जुलै २०२५ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28917415 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-27</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W27"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/27|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]] has been enabled on all Wikipedias. The extension makes it easier to organize and participate in collaborative activities, like edit-a-thons and WikiProjects, on the wikis. The extension has three features: [[m:Special:MyLanguage/Event Center/Registration|Event Registration]], [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Collaboration list|Collaboration List]], and [[m:Campaigns/Foundation Product Team/Invitation list|Invitation List]]. To request the extension for your wiki, visit the [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Deployment status#How to Request the CampaignEvents Extension for your wiki|Deployment information page]]. '''Updates for editors''' * AbuseFilter maintainers can now [[mw:Special:MyLanguage/Extension:IPReputation/AbuseFilter variables|match against IP reputation data]] in [[mw:Special:MyLanguage/Extension:AbuseFilter|AbuseFilters]]. IP reputation data is information about the proxies and VPNs associated with the user's IP address. This data is not shown publicly and is not generated for actions performed by registered accounts. [https://phabricator.wikimedia.org/T354599] * Hidden content that is within [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Collapsible elements|collapsible parts of wikipages]] will now be revealed when someone searches the page using the web browser's "Find in page" function (Ctrl+F or ⌘F) in supporting browsers. [https://phabricator.wikimedia.org/T327893][https://developer.mozilla.org/en-US/docs/Web/HTML/Reference/Global_attributes/hidden#browser_compatibility] * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] A new feature, called [[mw:Special:MyLanguage/Help:TemplateData/Template discovery|Favourite Templates]], will be deployed later this week on all projects (except English Wikipedia, which will receive the feature next week), following a piloting phase on Polish and Arabic Wikipedia, and Italian and English Wikisource. The feature will provide a better way for new and experienced contributors to recall and discover templates via the template dialog, by allowing users to put templates on a special "favourite list". The feature works with both the visual editor and the wikitext editor. The feature is a [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Focus areas/Template recall and discovery|community wishlist focus area]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:31}} community-submitted {{PLURAL:31|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug was fixed that had caused some Notifications to be sent multiple times. [https://phabricator.wikimedia.org/T397103] '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.8|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/27|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W27"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०५:१२, १ जुलै २०२५ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28917415 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-28</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W28"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/28|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Temporary accounts|Temporary accounts]] have been rolled out on 18 large and medium-sized Wikipedias, including German, Japanese, French, and Chinese. Now, about 1/3 of all logged-out activity across wikis is coming from temporary accounts. Users involved in patrolling may be interested in two new documentation pages: [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/Access to IP|Access to IP]], explaining everything related to access to temporary account IP addresses, and [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/Repository|Repository]] with a list of new gadgets and user scripts. '''Updates for editors''' * Anyone can play an experimental new game, [[mw:Special:MyLanguage/New Engagement Experiments/WikiRun|WikiRun]], that lets you race through Wikipedia by clicking from one article to another, aiming to reach a target page in as few steps and in as little time as possible. The project's goal is to explore new ways of engaging readers. [https://wikirun-game.toolforge.org/ Try playing the game] and let the team know what you think [[mw:Talk:New Engagement Experiments/WikiRun|on the talk page]]. * Users of the Wikipedia Android app in some languages can now play the new [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Android/TrivaGame|trivia game]]. ''Which came first?'' is a simple history game where you guess which of two events happened earlier on today's date. It was previously available as an A/B test. It is now available to all users in English, German, French, Spanish, Portuguese, Russian, Arabic, Turkish, and Chinese. The goal of the feature is to help engage with new generations of readers. [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Tech/News/2025/22] * Users of the iOS Wikipedia App in some languages may see a new tabbed browsing feature that enables you to open multiple tabs while reading. This feature makes it easier to explore related topics and switch between articles. The A/B test is currently running in Arabic, English, and Japanese in selected regions. More details are available on the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/iOS/Tabbed Browsing (Tabs)|Tabbed Browsing project page]]. * Bureaucrats on Wikimedia wikis can now use [[{{#special:VerifyOATHForUser}}]] to check if users have enabled [[mw:Special:MyLanguage/Help:Two-factor authentication|two-factor authentication]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T265726] * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] A new feature related to [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Focus areas/Template recall and discovery|Template Recall and Discovery]] will be deployed later this week to all Wikimedia projects: a [[mw:Special:MyLanguage/Help:TemplateData/Template discovery#Template categories|template category browser]] will be introduced to assist users in finding templates to put in their “favourite” list. The browser will allow users to browse a list of templates which have been organised into a given category tree. The feature has been requested by the community [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Wishes/Select templates by categories|through the Community Wishlist]]. * It is now possible to access watchlist preferences from the watchlist page. Also the redundant button to edit the watchlist has been removed. [https://www.mediawiki.org/wiki/Moderator_Tools/Watchlist] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * As part of [[mw:MediaWiki_1.44|MediaWiki 1.44]] there is now a unified built-in Notifications system that makes it easier for developers to send, manage, and customize notifications. Check out the updated documentation at [[mw:Manual:Notifications|Manual:Notifications]], information about migration in [[phab:T388663|T388663]] and details on deprecated hooks in [[phab:T389624|T389624]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.9|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * [[d:Special:MyLanguage/Event:WikidataCon 2025|WikidataCon 2025]], the conference dedicated to Wikidata is now open for [https://pretalx.com/wikidatacon-2025/cfp session proposals] and for [[d:Special:RegisterForEvent/1340|registration]]. This year's event will be held online from October 31 – November 02 and will explore on the theme of "Connecting People through Linked Open Data". '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/28|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W28"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०५:३६, ८ जुलै २०२५ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28930584 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-29</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W29"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/29|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[mw:Special:MyLanguage/Help:TemplateData/Template discovery#Featured templates|Featured templates]], a new feature related to [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Focus areas/Template recall and discovery|Template Recall and Discovery]] will be deployed this week to all Wikimedia projects: With this feature, editors will be able to quickly access a list of templates that are likely to be useful. These templates will be displayed in a list, under the "featured" tab of the template discovery interface. Administrators can define the list via the Community Configuration interface. The feature fulfills a request by the community [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Wishes/Easy access Templates|through the Community Wishlist]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T367428][https://phabricator.wikimedia.org/T392896] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:31}} community-submitted {{PLURAL:31|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the request to add Malayalam fonts in the [[oldWikisource:Special:MyLanguage/Wikisource:WS Export|Wikisource Book Export Tool]] was resolved and now, the rendering of Malayalam letters in exported Wikisource books are accurate. [https://phabricator.wikimedia.org/T374457] '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.10|MediaWiki]] '''In depth''' * Developers, designers, and all Wikimedians are invited to [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/7953/ submit a project idea] for the Wikimania Hackathon 2025. Read [https://diff.wikimedia.org/2025/06/30/call-for-projects-wikimania-hackathon-2025-is-coming-to-nairobi/ this Diff blog post] for more details. '''Meetings and events''' * [[m:WikiIndaba conference 2025|WikiIndaba 2025]] scholarship application and program submission is open until 23:59 GMT on July 20. WikiIndaba is a regional conference for African Wikimedians both on the continent and in the diaspora to unite and grow together. Submit [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdJTv68R1OPASXXDfpIl8EWiMLTM-TDwh6_5gNVvFuWccFZ2Q/viewform your scholarship application] and [https://ee.kobotoolbox.org/x/BI3omIfH program proposal] now! * [https://br.wikimedia.org/wiki/WikiCon_Brasil_2025 WikiCon Brasil 2025] will take place on July 19-20 in Salvador, Bahia, Brazil. The Brazilian community members are encouraged to register and attend! '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/29|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W29"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०१:४०, १५ जुलै २०२५ (IST) <!-- सदस्य:UOzurumba (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28980963 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-30</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W30"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/30|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The Translation Suggestions feature in the [[mw:Special:MyLanguage/Content translation|Content Translation tool]] now has another level of article filters added to the "[https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:ContentTranslation&filter-type=automatic&filter-id=previous-edits&active-list=suggestions&from=en&to=fi#/ ... More]" category. Translators who use the Suggestions feature can now select and receive article suggestions that are customized to geographical locations of their interest using the new "{{int:Cx-sx-suggestions-filters-tab-regions}}" filter. [https://phabricator.wikimedia.org/T113257] * Administrators can now limit "Add a Link" to newcomers. The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|"Add a Link"]] Structured Task [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Constructive activation experimentation#Enwiki A/B test & "Add a Link" Improvements (Wiki Experiences 1.2.11 & 1.2.16)|helps new account holders start editing]], but some communities have requested the ability to restrict it to its intended audience: newcomers. Administrators can configure this setting within the [[Special:CommunityConfiguration/GrowthSuggestedEdits|Community Configuration]] feature. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:29}} community-submitted {{PLURAL:29|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * For AbuseFilter editors on [[phab:T392144|some wikis]], it is now possible to filter edits based on the RevertRisk score of the edit being attempted. It is only populated if the action being evaluated is an edit. For more information, please see the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:ORES/AbuseFilter variables#What variables are available for use|ORES/AbuseFilter variables]] documentation. * The [[mw:Special:MyLanguage/Beta Cluster|Beta Cluster]] wikis have [[listarchive:list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/YDABPV75LADRQCXMJAFWUP256N4EQ25B/|been moved]] from <code dir=ltr>beta.wmflabs.org</code> to <code dir=ltr>beta.wmcloud.org</code>. Users may need to update URLs in any tools, or in their password managers. Any related issues can be [[phab:T289318|reported in the task]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.11|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * [[m:Special:MyLanguage/WikiCite 2025|WikiCite 2025]] will take place from 29–31 August, both online and in-person in Bern, Switzerland. The event's goals are to reconnect communities, institutions, and individuals working with open citations, bibliographic data, and the Wikidata/Wikibase ecosystem. Registration is open and the call for proposals will be announced soon. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikidata@lists.wikimedia.org/message/KQZUG3ETKLBWPBYSB2YAWZIRPWHS24TG/] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/30|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W30"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०५:१३, २२ जुलै २०२५ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29005283 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-31</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W31"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/31|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Community Tech team will be focusing on wishes related to Watchlists and Recent Changes pages, over the next few months. They are looking for feedback. Please [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates#July 24, 2025: Watchlists and Recent Changes pages|read the latest update]], and if you have ideas, please [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist|submit a wish]] on the topic. '''Updates for editors''' * The Wikimedia Commons community has decided to block [[:mw:Special:MyLanguage/Upload dialog|cross-wiki uploads]] to Wikimedia Commons, for all users without autoconfirmed rights on that wiki, starting on August 16. This is because of [[:c:Commons:Cross-wiki media upload tool/History|widespread problems]] related to files that are uploaded by newcomers. Users who are affected by this will get an error message with a link to the less restrictive UploadWizard on Commons. Please help translating the [[:c:Special:MyLanguage/MediaWiki:Abusefilter-disallowed-cross-wiki-upload|message]] or give feedback on the message text. Please also update your local help pages to explain this restriction. [https://phabricator.wikimedia.org/T370598] * On wikis with temporary accounts enabled and Meta-Wiki, administrators may now set up a footer for the Special:Contributions pages of temporary accounts, similar to those which can be shown on IP and user-account pages. They may do it by creating the page named <code dir=ltr>MediaWiki:Sp-contributions-footer-temp</code>. [https://phabricator.wikimedia.org/T398347] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:21}} community-submitted {{PLURAL:21|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.12|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * [[wmania:Special:MyLanguage/2025:Wikimania|Wikimania 2025]] will run from August 6–9. The [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/schedule/ program is available] for you to plan which sessions you want to attend. Most sessions will be live-streamed, with exceptions for those that show the "no camera" icon. If you are joining online to watch live-streams and use the interactive features, please [[wmania:Special:MyLanguage/2025:Registration|register]] for a free virtual ticket. For example, you may be interested in technical sessions such as: ** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/KFEFVG/ Temporary Accounts: Enhancing privacy for our unregistered editors] ** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/TVCVAB/ Building a Sustainable Future for Wikimedia Contributors] ** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/WTRQCJ/ A dozen visions for wikitext!] ** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/8YKKP9/ Coordinate Across Stakeholders with the Product and Technology Advisory Council] * The [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Users and Developers Conference Fall 2025|MediaWiki Users and Developers Conference, Fall 2025]] will be held 28–30 October 2025 in Hanover, Germany. This event is organized by and for the third-party MediaWiki community. You can propose sessions and register to attend. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/31|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W31"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०५:५७, २९ जुलै २०२५ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29051727 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-32</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W32"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/32|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Editors can now enable the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Anti-abuse signals/User Info|User Info card]]. This feature adds an icon next to usernames on history pages and similar user-contribution log pages. When you tap or click on the icon, it displays data related to that user account such as the number of edits, reverted edits, blocks, and more. It's part of a broader project to make it easier for moderators to evaluate account trustworthiness. The feature can be enabled in [[testwiki:Special:GlobalPreferences#mw-prefsection-rendering|your global preferences]], and later this week it will be available in local preferences. [https://phabricator.wikimedia.org/T386439] * Everybody is invited to share comments on [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Collaborative contributions|Collaborative Contributions]], a project recently launched by the [[m:Special:MyLanguage/Connection Team|Connection team]]. The project aims to create a new way to display the impact of collaborative editing activities (such as edit-a-thons, backlog drives, and WikiProjects) on the wikis. Post your comments on the [[m:Talk:CampaignEvents/Collaborative contributions|project talk page]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T378035] * Administrators can now define the default block duration for temporary accounts. To do that, they need to create a page named <code dir=ltr>MediaWiki:Ipb-default-expiry-temporary-account</code> and use a value defined in <code dir=ltr>MediaWiki:Ipboptions</code>. This allows administrators to easily block temporary accounts for 90 days, which is functionally equivalent to an indefinite block. The advantage of this solution is that it does not clutter Special:BlockList. [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Block and unblock#Default block duration options|More documentation]] is available. [https://phabricator.wikimedia.org/T398626] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * Gadgets can now include <code dir=ltr>.vue</code> files. This makes it easier to develop modern user interfaces using [[mw:Vue.js|Vue.js]], in particular using [[mw:Special:MyLanguage/Codex|Codex]], the official design system of Wikimedia. [[wmdoc:codex/latest/icons/overview.html|Codex icons]] can be loaded through the gadget definition. [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Gadgets#Pages|The documentation]] has examples. For user scripts that use Vue.js, an [[mw:API:CodexIcons|API module]] now exists to load Codex icons. [https://phabricator.wikimedia.org/T340460][https://phabricator.wikimedia.org/T311099] * Module developers can now use a [[mw:Help:Extension:Translate/Message Bundles/Lua reference|Lua interface]] to simplify the preparation of Lua modules for translation on Meta-Wiki. This improvement makes it easier for translators to find and edit module strings without dealing with raw Lua code. It helps prevent mistakes that could break the module during translation. Module developers and translators are invited to [[commons:File:Translatable modules video demo July 2025.webm|watch the demo video]], read more about [[mw:Special:MyLanguage/Translatable modules|translatable modules]] to understand how it works, refer to Meta-Wiki's [[m:Module:User Wikimedia project|Module:User Wikimedia project]] for example usage, and [[mw:Talk:Translatable modules|share their feedback]] on how well it addresses the challenges in their workflow. The interface still has some performance issues, so it should not be used in widely used modules yet. [https://phabricator.wikimedia.org/T359918] * Developers of external tools that connect to Wikimedia pages must set a user-agent that complies with [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Wikimedia Foundation User-Agent Policy|the user-agent policy]]. This policy will start to be more strongly enforced in August because of external crawlers that are [[diffblog:2025/04/01/how-crawlers-impact-the-operations-of-the-wikimedia-projects/|overusing]] Wikimedia's resources. Tools that are hosted on Wikimedia's Toolforge or Cloud VPS will not be affected by this for now, but should still set a user-agent. [[phab:T400119|More technical details are available]], and related questions are welcome in that task. * Parsoid Read Views is going to be rolling out to some smaller Wikipedias over the next few weeks, following the successful transition of Wikivoyages and Wiktionaries to Parsoid Read Views. For more information, see the [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification|Parsoid/Parser Unification]] project page. [https://phabricator.wikimedia.org/project/profile/7694/] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.13|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * [[wmania:Special:MyLanguage/2025:Wikimania|Wikimania 2025]] will run from August 6–9. The [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/schedule/ program is available] for you to plan which sessions you want to attend. Most sessions will be live-streamed, with exceptions for those that show the "no camera" icon. If you are joining online to watch live-streams and use the interactive features, please [[wmania:Special:MyLanguage/2025:Registration|register]] for a free virtual ticket. For example, you may be interested in technical sessions such as: ** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/GEH9DH/ Wikimedia’s knowledge infrastructure in a changing internet: Establishing sustainable pathways for content reuse] ** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/7ELN9Q/ Wikifunctions is coming soon to a wiki near you!] ** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/ZMGVJV/ Shaping the Future of Wikipedia’s Reader Experience] ** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/KCKTFZ/ Making Wikipedia More Readable: What Comes Next] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/32|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W32"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०९:११, ५ ऑगस्ट २०२५ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29083927 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-33</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W33"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/33|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The WikiEditor toolbar now includes [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:WikiEditor#Keyboard shortcuts|its keyboard shortcuts]] in the tooltips for its buttons. This will help to improve the discoverability of this feature. [https://phabricator.wikimedia.org/T400583] * The [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council|Product and Technology Advisory Council]] published a set of [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/August 2025 draft PTAC proposals for feedback|proposed experiments]] the Wikimedia Foundation can try to improve communication with community. Feedback on the proposals are welcomed until August 22 on [[m:Talk:Product and Technology Advisory Council/August 2025 draft PTAC proposals for feedback|this talk page]]. * The search bar on the Minerva skin (mobile) has been updated to use the same type-ahead search component that is used on the Vector 2022 skin. There are no changes in search functionality but there are minor visual changes. Specifically, the close-search button has been changed from an "X" to a back arrow. This helps to distinguish it from the other "X" button that is used to clear any text. [https://phabricator.wikimedia.org/T393944] * Editors on some wikis will see a new toggle for "Group results by page" on watchlist, related changes, and recent changes pages. This is [[mw:Special:MyLanguage/Moderator Tools/Watchlist/Experiment|an A/B experiment]] that is planned to start on August 11, and will run for 3–6 weeks on the Bengali, Chinese, Czech, French, Greek, Portuguese, and Urdu Wikipedias. The experiment will examine how making this feature more discoverable might affect editors' ability to find the edits they are looking for. [https://phabricator.wikimedia.org/T396789] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:31}} community-submitted {{PLURAL:31|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * The multiwiki datasets of [[:wikt:en:Module:Unicode data|Unicode data]] have been moved to [[c:Category:Unicode Module Datasets|Category:Unicode Module Datasets]] on Wikimedia Commons, to follow the idea of "One common data source, multiple local wikis". Most wikis have been updated to use the Commons version. You can ask questions at [[c:Category talk:Unicode Module Datasets|the talkpage]]. [https://en.wiktionary.org/wiki/Module_talk:Unicode_data#Data_from_commons] * Lua code can add warnings when something is wrong, by using the <code dir=ltr>mw.addWarning()</code> function. It is now possible to add more than one warning, instead of new warnings replacing old ones. If you maintain a Lua module that used warnings, you should check it still works as expected. [https://phabricator.wikimedia.org/T398390] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.14|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/33|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W33"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०५:००, १२ ऑगस्ट २०२५ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29106516 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-34</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W34"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/34|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Later this week, people who are logged-in and have the "[[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Feature summary|Discussion tools]]" [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|Beta Feature]] enabled will gain the ability to "Thank" individual comments directly from talk pages, rather than needing to navigate to page history. [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Feature summary#Comment actions|Learn more about this feature]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T400849] * An A/B test comparing two versions of the desktop donate link launched on testwiki on 12 August and on English Wikipedia 14 August for 0.1% of logged out users on the desktop site. The experiment will run for three weeks, ending on 12 September. [https://phabricator.wikimedia.org/T395716] * An A/A test to measure the baseline for reader retention was launched 12 August using [[wikitech:Experimentation Lab|Experimentation Lab]]. This measures the percentage of users who revisit a wiki after their initial visit over a 14-day period. No visual changes are expected. The experiment will run through 31 August. [https://phabricator.wikimedia.org/T399227] * Five new wikis have been created: ** a {{int:project-localized-name-group-wikisource/en}} in [[d:Q34057|Tagalog]] ([[s:tl:|<code>s:tl:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T388639] ** a {{int:project-localized-name-group-wikisource/en}} in [[d:Q36213|Madurese]] ([[s:mad:|<code>s:mad:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T391747] ** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia/en}} in [[d:Q3450749|Rakhine]] ([[w:rki:|<code>w:rki:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T392490] ** a {{int:project-localized-name-group-wikibooks/en}} in [[d:Q13324|Minangkabau]] ([[b:min:|<code>b:min:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T395452] ** a {{int:project-localized-name-group-wiktionary/en}} in [[d:Q7598268|Standard Moroccan Amazigh]] ([[wikt:zgh:|<code>wikt:zgh:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T399684] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:46}} community-submitted {{PLURAL:46|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.15|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/34|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W34"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०६:०९, १९ ऑगस्ट २०२५ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29127690 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-35</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W35"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/35|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Template authors can now use additional CSS properties, since the CSS sanitizer used by [[mw:Special:MyLanguage/Help:TemplateStyles|TemplateStyles]] was updated. For example: <code>width: fit-content</code>; <code>ruby-align</code>; relative units such as <code>lh</code>; and custom strings in <code>list-style-type</code>. These improvements are a [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Wishes/Allow use of modern CSS in templates by updating the TemplateStyles CSS sanitizer|Community Wishlist wish]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T271958][https://phabricator.wikimedia.org/T277755][https://phabricator.wikimedia.org/T293633][https://phabricator.wikimedia.org/T295088][https://phabricator.wikimedia.org/T326906][https://phabricator.wikimedia.org/T340057][https://phabricator.wikimedia.org/T360725][https://phabricator.wikimedia.org/T371809][https://phabricator.wikimedia.org/T375344][https://phabricator.wikimedia.org/T394619] * On large wikis, the default time period to display edits from, within the Special:RecentChanges page, has been changed from 7 days to 1 day. This is part of a performance improvement project. This should have no user-facing impact due to the quantity of edits on these wikis. [https://phabricator.wikimedia.org/T399455] * Administrators can now access the [[{{#special:BlockedExternalDomains}}]] page from the [[{{#special:CommunityConfiguration}}]] list page. This makes it easier to find. [https://phabricator.wikimedia.org/T393240] * Wikimedia Commons videos were not shown in the Videos tab in Google Search. The problem was investigated and reported to Google who have now fixed the issue. [https://phabricator.wikimedia.org/T396168][https://meta.wikimedia.org/wiki/Community_Wishlist/Wishes/Do_something_about_Google_%26_DuckDuckGo_search_not_indexing_media_files_and_categories_on_Commons] * One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wiktionary/en}} in [[d:Q33014|Betawi]] ([[wikt:bew:|<code>wikt:bew:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T402130] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:39}} community-submitted {{PLURAL:39|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * Two fields of the [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Recentchanges table|recentchanges database table]] are being removed. <code>rc_new</code> and <code>rc_type</code> are being removed in favor of <code>rc_source</code>. Queries to these older fields will start to fail starting this week and developers should use <code>rc_source</code> instead. These older fields were deprecated over 10 years ago and should not be in use. This is part of work to improve the performance and stability of queries to the recentchanges table. [https://phabricator.wikimedia.org/T400696] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.16|MediaWiki]] '''In depth''' * The latest quarterly [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter/2025/July|Language and Internationalization Newsletter]] is now available. This edition includes: support for new languages in MediaWiki and translatewiki; the start of the Language Onboarding and Development project to help support the growth of new and small wikis; updates on research projects; and more. '''Meetings and events''' * The next [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Language and Product Localization/Community meetings#29 August 2025|Language Community Meeting]] is happening soon, August 29th at [https://zonestamp.toolforge.org/1756479600 15:00 UTC]. This week's meeting will cover: the Avro keyboard developers from Wikimedia Bangladesh, who were recently awarded a national award for their contributions to this keyboard; and other topics. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/35|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W35"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०५:४३, २६ ऑगस्ट २०२५ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29175124 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-36</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W36"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/36|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Editing team wants to compile a list of templates, jargon terms, and policies used in edit summaries when a copyright violation is removed. This will help them identify the number of edits reverted due to copyright issues. We invite community members from the following Wikis to list these terms in [[Phab:T402601|T402601]], or to share their list with [[User:Trizek (WMF)|Trizek_(WMF)]]: {{int:project-localized-name-arwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-cswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-dewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-enwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-eswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-fawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-frwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-hewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-idwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-itwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-jawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-nlwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-plwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ptwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-trwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ukwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-viwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-zhwiki/en}}. This project is open until September 9th 2025. '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]] has been enabled for all Wikisources. The extension makes it easier to organize and participate in collaborative activities, like edit-a-thons and WikiProjects, on the wikis. The extension has three features: [[m:Special:MyLanguage/Event Center/Registration|Event Registration]], [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Collaboration list|Collaboration List]], and [[m:Special:MyLanguage/Connection Team/Invitation list|Invitation List]]. To request the extension for your wiki, visit the Deployment information page. [https://meta.wikimedia.org/wiki/CampaignEvents/Deployment_status#How_to_Request_the_CampaignEvents_Extension_for_your_wiki] * The lists in the footer of the editing interface, such as "Templates used on this page," will now be organized into columns when there is enough space. This enhancement minimizes scrolling when editing lengthy articles on Wikipedia. [https://phabricator.wikimedia.org/T401066] * On September 3rd, 2025 we will increase the sampling percentages of our [[mw:Special:MyLanguage/Moderator Tools/Watchlist/Experiment#Scope of the experiment|group by toggle experiment]] of the <code>Special:RecentChanges</code>, <code>Special:Watchlist</code>, and <code>Special:RelatedChanges</code> pages on the Chinese, French, and Portuguese Wikipedias to 100 percent, allowing more editors to be part of this experiment. This adjustment is intended to ensure we have sufficient data to make informed decisions when evaluating the experiment results. [https://phabricator.wikimedia.org/T402958][https://phabricator.wikimedia.org/T396789] * Upon clicking an empty search bar, logged-out users will see suggestions of articles for further reading on English Wikipedia beginning the week of September 22. The feature will be available on both desktop and mobile. All non-English wikis received this change in June and July. The goal is to make it easier for users to find articles. [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Content Discovery Experiments/Search Suggestions|Learn more]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:37}} community-submitted {{PLURAL:37|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.17|MediaWiki]] '''In depth''' * Wikifunctions now has a new capability called "lightweight enumeration types", an enumeration type is simply a fixed set of values that's in the type's definition. This capability makes it quick and easy to define such a type, and allows for the reuse of values that are already present in Wikidata. Here is [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2025-07-19|a newsletter]] to learn more. * The latest [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Newsletter updates#August 2025: Newsletter #1|Readers Newsletter]] is now available. This edition includes: the formation of two new teams — Reader Growth and Reader Experience; insights into declining pageviews and account creations; highlights from the Wikimania Nairobi panel on improving the reading experience; upcoming experiments to engage new and existing readers; and more. '''Meetings and events''' * Spotlight on some Wikimania 2025 Sessions: ** Identifying AI-generated text by searching for ISBNs whose checksums fail: Mathias Schindler of WMDE [https://www.youtube.com/watch?v=Dw9o8Lsl974&t=15910s shared tools to help communities search for these]. ** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/TCHZKH/ La durabilité du mouvement Wikimedia face aux défis actuels et futurs]: This session explored how Wikimedia can stay a trusted source of knowledge in the age of generative AI, information overload, and disinformation. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/36|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W36"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०२:२१, २ सप्टेंबर २०२५ (IST) <!-- सदस्य:UOzurumba (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29196010 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-37</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W37"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/37|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Editing team is working on a new check: [[mw:Special:MyLanguage/Paste check|Paste check]]. This check informs newcomers who paste text into Wikipedia that the content might not be accepted. This check is an effort to increase the likelihood that the new content people are adding to Wikipedia is aligned with the Movement's commitment to offering information under a free content license. This check will soon be tested at a few wikis. If your community is interested in this test, please [[phab:T403680|tell us in this task]], or [[mw:Talk:Edit check|contact the team]]. '''Updates for editors''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Later this week, users of the "{{int:codemirror-beta-feature-title}}" [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta feature]] will be able to use a [[w:en:Lint (software)|linting tool]] to see errors or other potential problems in wikitext in real time. See the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Linting|help page for more information]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T381577] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] When browsing a wiki (like <code dir=ltr>en.wikipedia.org</code>), the software responds in one of two ways: a desktop page, or a redirect to a mobile version on an "m" domain (like <code dir=ltr>en.m.wikipedia.org</code>). Over the next three weeks, MediaWiki will start displaying the mobile version to mobile devices directly on the standard domain, without this redirect. This change does not affect existing m-dot URLs, or the "Desktop view" opt-out. [[mw:Requests for comment/Mobile domain sunsetting/2025 Announcement|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T214998] * When an edit changes the categories of a page, the changes to the category membership counts are now happening asynchronously. This improves the speed of saving edits, especially when moving many pages to or from the same category, and reduces the risk of site outages, but it means that the counts can show outdated information for a few minutes. [https://phabricator.wikimedia.org/T365303] * Edits on Wikidata to qualifiers (properties and values) and references (properties and values) in a Wikidata item statement will now not add entries to the RecentChanges or Watchlist pages on all other Wikis. This is a temporary change to improve performance while other solutions are created. Wikidata's own pages remain unchanged. [[m:Wikidata For Wikimedia Projects/Reduce change propagation noise#Phase 1: Turn off (temporarily) Qualifiers and References Wikidata edits to the Recent Changes tables|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T401286][https://phabricator.wikimedia.org/T400698] * Japanese-language wikis have had a major upgrade to the way that search works. The new search should generally give more accurate and more relevant search results. [https://phabricator.wikimedia.org/T318269] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:31}} community-submitted {{PLURAL:31|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.18|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/37|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W37"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०६:४५, ९ सप्टेंबर २०२५ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29238161 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-38</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W38"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/38|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * References lists that are made using the <code dir=ltr><nowiki><references/></nowiki></code> [[mw:Special:MyLanguage/Help:Cite#references-tag|tag]] will now automatically display with columns in Vector 2022 when readers are using its 'standard' settings for text-size and page-width. [https://phabricator.wikimedia.org/T334941] * Starting in the week of October 6, on [[git:operations/mediawiki-config/+/a2d2aaab9ace84280dd2f4c70a33bb69cd73850f/dblists/small.dblist|small wikis]] and [[git:operations/mediawiki-config/+/a2d2aaab9ace84280dd2f4c70a33bb69cd73850f/dblists/medium.dblist|medium wikis]] that have the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]] enabled, all autoconfirmed users will be able to use [[m:Special:MyLanguage/Event Center/Registration|Event Registration]] as an organizer. No changes will be made for [[git:operations/mediawiki-config/+/a2d2aaab9ace84280dd2f4c70a33bb69cd73850f/dblists/large.dblist|large wikis]] unless requested in Phabricator. This change is being made to make it easier for more people to use Event Registration, especially on wikis that are less likely to have policies related to the Event Organizer right. [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Proposal to grant autoconfirmed users on small and medium wikis the organizer access to the event registration tool|Learn more]]. * Users that search using regular expressions (regex) can now use additional features including: ** for the <code dir=ltr>intitle:</code> keyword: [[mw:Special:MyLanguage/Help:CirrusSearch#Metacharacters|metacharacters]] for start-of-line (<code dir=ltr>^</code>) and end-of-line (<code dir=ltr>$</code>) anchors [https://phabricator.wikimedia.org/T317599] ** for both <code dir=ltr>intitle:</code> and <code dir=ltr>insource:</code> keywords: shorthand [[mw:Special:MyLanguage/Help:CirrusSearch#Character_Classes|character classes]] for digits (<code dir=ltr>\d</code>), whitespace (<code dir=ltr>\s</code>), and word characters (<code dir=ltr>\w</code>); and [[mw:Special:MyLanguage/Help:CirrusSearch#Escape codes|escape codes]] for line feed (<code dir=ltr>\r</code>), newline (<code dir=ltr>\n</code>), tab (<code dir=ltr>\t</code>), and unicode (e.g. <code dir=ltr>\uHHHH</code>). [https://phabricator.wikimedia.org/T403212] * When you search for text that looks like an IP, the system will now show search results. It used to take you to the contributions for that IP instead of showing search results. [https://phabricator.wikimedia.org/T306325] * [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|All wikis will be read-only]] for a few minutes on September 24. This is planned at [https://zonestamp.toolforge.org/1758726000 15:00 UTC]. This is for the datacenter server switchover backup tests which happen twice a year. You can [[diffblog:2025/03/12/hear-that-the-wikis-go-silent-twice-a-year/|read more about the background and details of this process on the Diff blog]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:24}} community-submitted {{PLURAL:24|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug was fixed that affected users who used the page-tabs to switch from wikitext editing of a section into the visualeditor. [https://phabricator.wikimedia.org/T401043] '''Updates for technical contributors''' * The MediaWiki Interfaces team is redesigning the Wikimedia REST API Sandbox with Codex. If you have feedback on improvements for the API documentation or what makes developer experiences smooth (or frustrating), you’re invited to [https://calendar.google.com/calendar/u/0/appointments/schedules/AcZssZ2aZzbXeQvjOF7gB1fJXiwAYemQjKf4sXNaRODPA7_obFyNBwkzNkoVCoTF-aeov89kIjXHbCQm join an upcoming discovery interview], or [[mw:MediaWiki Interfaces Team/Developer Feedback/Wikimedia Web APIs|leave feedback onwiki]]. [[listarchive:list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/C4FBAOA57PH6G5ORVMAUF5TGYBLZDU5Q/|Learn more]]. * Edits to Wikidata aliases (an alternative name for an item or a property) will now be shown in RecentChanges and Watchlist entries on other wikis less often, reducing unnecessary notifications. This will reduce the overall quantity of 'noisy' entries. Wikidata's own pages remain unchanged. [[m:Wikidata For Wikimedia Projects/Reduce change propagation noise#Phase 1: More granular Alias tracking|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T401288] * The new [https://www.unicode.org/versions/Unicode17.0.0/ Unicode 17.0] version has been released. The [[:c:Category:Unicode Module Datasets|datasets on Commons]] for the [[:d:Q39301585|Module:Unicode data]] have been updated. Wikipedias that do not use the Commons datasets should either update their own data or switch to the Commons datasets. * Users of the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Enterprise|Wikimedia Enterprise]] Structured Contents endpoints can now access [https://enterprise.wikimedia.com/blog/parsed-wikipedia-tables/ Parsed Tables]. The new Parsed Tables feature extracts and represents Wikipedia tables in structured JSON. This improves machine accessibility as part of the [https://enterprise.wikimedia.com/api/structured-contents/ Structured Contents initiative]. Structured Contents output is freely available through the [https://enterprise.wikimedia.com/docs/on-demand/#article-structured-contents-beta On-demand API], or through Wikimedia Cloud Services. * A [https://www.kaggle.com/datasets/wikimedia-foundation/english-wikipedia-people-dataset dataset of English Wikipedia biographical information] from [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Enterprise|Wikimedia Enterprise]] has been published on Kaggle, for evaluation and research. This provides structured data from more than 1.5 million biographies, including birth and death dates, education, affiliations, careers, awards, and more (from a June 2024 snapshot). * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.19|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * [[wmania:Special:MyLanguage/2026:Scholarships|Scholarship applications]] for Wikimania 2026 in Paris, France, are open until October 31. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/38|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W38"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> २२:३८, १५ सप्टेंबर २०२५ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29263921 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-39</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W39"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/39|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * [https://zonestamp.toolforge.org/1758726000 On September 24th at 15:00 UTC], all Wikimedia sites users will experience a brief read-only period due to a scheduled [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|datacenter server switchover]]. The Wikimedia Foundation's Site Reliability Engineering (SRE) team will redirect all traffic from one primary server to its backup. You can listen to the switchover using the [http://listen.hatnote.com/ "Listen to Wikipedia"] tool, where you will hear edits stop for a few minutes during the read-only phase, then resume. This twice-yearly datacenter server switchover ensures reliability by testing the backup datacenter, so that our sites can stay online even if the primary datacenter fails. You can [[diffblog:2025/03/12/hear-that-the-wikis-go-silent-twice-a-year/|read more about the process on the Diff blog]]. '''Updates for editors''' * Editors of [[f:Special:Mylanguage/Wikifunctions:Status updates/2025-09-12#Next round of Wiktionaries to receive embedded Wikifunctions calls|60 more Wiktionaries]] will soon be able to call [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Introduction|functions from Wikifunctions]] and integrate them into their pages. A function takes one or more inputs and transforms them into a desired output, like adding numbers, converting miles to meters, calculating elapsed time, or declining a word into a case. They will join the other [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2025-08-29#Wikifunctions available on 65 Wiktionaries|65 Wiktionary language editions]], which already have access to embedded Wikifunctions calls. Later this year, plans are in place to expand to more Wiktionaries and the Incubator. * A new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic words#Technical metadata of another page|parser function]] has been added: <code><nowiki>{{#contentmodel}}</nowiki></code>. Template editors and admins can use it to get the localized or canonical name of the [[mw:Special:MyLanguage/Help:ChangeContentModel|content model]] of a specific page. The function makes it easier to create and edit system messages, such as ''MediaWiki:editinginterface'', even when you switch types of pages, like wiki, JavaScript, CSS or JSON page. [https://phabricator.wikimedia.org/T328254] * Adding or editing a <code>DISPLAYTITLE</code> for an article using VisualEditor will no longer be broken. Editors who use VisualEditor mode to modify the <code><nowiki>{{DISPLAYTITLE}}</nowiki></code> would no longer have the literal text "DISPLAYTITLE" or its localized variant added to their articles. A list of pages that may have been affected and might need cleanup is documented in [[phab:P83438|this ticket]]. * Beta users of the Wikipedia Android app can now try the redesigned [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Android/Activity Tab Experiment|Activity tab]], which replaces the Edits tab. The new tab offers personalized insights into reading, editing, and donation activity, while simplifying navigation and making app use more engaging. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:12}} community-submitted {{PLURAL:12|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.20|MediaWiki]] '''In depth''' * Wikifunctions users can now import many essential facts involving [[f:Special:MyLanguage/Z6011|geo-coordinates]], [[f:Special:MyLanguage/Z6010|quantities]] and [[f:Special:MyLanguage/Z6064|time]] values from Wikidata. This is made possible by the creation of Wikifunctions types for these values, which makes them available for use by functions in Wikifunctions. Learn more about how this works in [[c:File:ImportingWikidataDatatypesIntoWikifunctions.webm|this video]] and Wikifunctions' [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2025-08-01#News in Types I: Wikidata quantity|August 1 newsletter]] (for quantities) and [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2025-08-22#News in Types: Wikidata geo-coordinate|August 22 newsletter]] (for geo-coordinates). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/39|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W39"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०४:२६, २३ सप्टेंबर २०२५ (IST) <!-- सदस्य:UOzurumba (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29305556 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-40</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W40"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/40|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * A major software upgrade has been made to [[phab:|Phabricator]]. The update introduces performance improvements, a refreshed search interface, enhancements to Maniphest task search, updates to user profile pages and project workboards, new Herald automation features, as well as general text input, mobile experience improvements and more. [https://phabricator.wikimedia.org/phame/post/view/321/iterative_improvements_september_2025/] '''Updates for editors''' * The Community Tech team will release the new Community Wishlist extension on October 1, that will improve the way wishes will be submitted. The new extension will allow users to add tags to their wishes to better categorise them, and (in a future iteration) to filter them by status, tags and focus areas. It will also be possible to support individual wishes again, as requested by the community in many instances. The old system will be retired. There will be a brief period of downtime while the extension is deployed and wishes are migrated to the new system. You can read more about this [[:m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates|in the latest update]] or you can consult the [[:mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CommunityRequests|current documentation on MediaWiki]]. * As announced [[diffblog:2025/09/02/better-detecting-bots-and-replacing-our-captcha/|on Diff blog]], the production trial of the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Anti-abuse signals/hCaptcha|hCaptcha]] service for bot detection has begun. The trial is currently using hCaptcha to protect account creation on Chinese, Persian, Portuguese, Indonesian, Japanese, and Turkish Wikipedias, where it will replace our existing [[mw:Special:MyLanguage/Extension:ConfirmEdit#FancyCaptcha|CAPTCHA]] (FancyCaptcha). The goal with the trial is to better block bots while also improving usability and accessibility for users who encounter CAPTCHA challenges. * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CampaignEvents|CampaignEvents]] extension has been [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Deployment status|deployed]] to Wikimedia Commons. The extension makes it easier to organize and participate in collaborative activities, like edit-a-thons and WikiProjects, on the wikis. On Commons, anyone who is a registered user can use it as an event participant. To use it as an organizer, someone needs to have the [[c:Special:MyLanguage/Commons:Event organizers|event organizer right]]. * [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|Sub-referencing]], a new feature to re-use references with different details has been released to German Wikipedia. You can [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#test|test the feature]] on testwiki or [https://en.wikipedia.beta.wmcloud.org/wiki/Sub-referencing on betawiki] as well. Please share your thoughts on [[:m:Talk:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#Templates used in sub-references|using templates in sub-references]] or [[:m:Talk:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#Pilot wikis|volunteer to become a pilot wiki]]. * On wikis using the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Mentorship|Mentorship]] system, communities can now opt experienced editors out of Mentorship through [[{{#special:CommunityConfiguration/Mentorship}}]]. Within this setting, communities may define thresholds, based on edit count and account age, to decide when an editor is considered experienced enough to no longer receive Mentorship. [https://phabricator.wikimedia.org/T403563] * The Editing Team and the Machine Learning Team are working on a new check for newcomers: [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Tone Check|Tone check]]. Using a prediction model, this check will encourage editors to improve the tone of their edits, using artificial intelligence. We invite volunteers to review the first version of the Tone language model for the following languages: Arabic, Czech, German, Hebrew, Indonesian, Dutch, Polish, Russian, Turkish, Chinese, Farsi, Italian, Norwegian, Romanian and Latvian. Users from these wikis interested in reviewing this model are [[mw:Special:MyLanguage/Edit_check/Tone_Check/Model_evaluation|invited to sign up at MediaWiki.org]]. The deadline to sign up is on October 3, which will be the start date of the test. * The rollout of [[:mw:Special:MyLanguage/Help:Manage blocks|multiblocks]] had the side effect that non-active block logs may have been shown on {{#special:Contributions}} and on blocked users' user and user_talk pages. This issue will be fully resolved in a few days. As part of the fix, [{{fullurl:Special:Allmessages|prefix=sp-contributions-blocked-notice}} messages prefixed with <code>sp-contributions-blocked-notice</code>] will be removed and replaced with [{{fullurl:Special:Allmessages|prefix=blocked-notice-logextract}} those prefixed with <code>blocked-notice-logextract</code>] in a few weeks. Please help translate the new messages and update any local overrides if needed. * There was a bug with links added using visual editor if they included characters such as <code dir=ltr><nowiki>[ ] |</nowiki></code> after the fragment identifier (<code><nowiki>#</nowiki></code>). They were not encoded properly creating an incorrect link. This has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T404823] * One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikiquote/en}} in [[d:Q9237|Malay]] ([[q:ms:|<code>q:ms:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T404698] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:21}} community-submitted {{PLURAL:21|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Anti-abuse signals/User Info|User Info Card]] now displays currently active global lock/blocks. [https://phabricator.wikimedia.org/T401128] '''Updates for technical contributors''' * Later this week, editors using Lua modules will be able to use the <code>[[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua reference manual#mw.title.newBatch|mw.title.newBatch]]</code> function to look up the existence of up to 25 pages at once, in a way that only increases the [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Parser functions#Expensive parser functions|expensive function]] count once. * A new [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Unsupported Tools Working Group|Unsupported Tools Working Group]] has been formed as part of ongoing efforts to collectively determine technical work priorities, similar to the [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council|Product & Technology Advisory Council]] (PTAC). The working group will help prioritize and review requests for support of unmaintained extensions, gadgets, bots, and tools. For the first cycle, the group will be prioritizing an unsupported Wikimedia Commons tool. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.21|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/40|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W40"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०२:२४, ३० सप्टेंबर २०२५ (IST) <!-- सदस्य:UOzurumba (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29355230 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-41</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W41"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/41|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check#paste|Paste Check]] is a new Edit Check feature to help avoid and fight copyright violations. When editors paste text into an article, Paste Check prompts them to confirm the origin and licensing of the content. Starting Wednesday, 8 October, [[phab:T403680|22 wikis will test Paste Check]]. Paste Check will help new volunteers understand and follow the policies and guidelines necessary to make constructive contributions to Wikipedia projects. '''Updates for editors''' * Mobile devices will receive mobile articles directly on the standard domain (like <code>en.wikipedia.org</code>), instead of via a redirect to an "m" domain (like <code>en.m.wikipedia.org</code>). This change improves performance. This week it will be enabled on Wikipedias. The existing mobile URLs and the "Desktop view" opt-out remain available. [[mw:Requests for comment/Mobile domain sunsetting/2025 Announcement|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T214998] * New [[mw:Special:MyLanguage/Help:CirrusSearch#creationdate and lasteditdate|date filters]], <code dir=ltr>creationdate:</code> and <code dir=ltr>lasteditdate:</code>, are now available in the wiki search engine. This allows users to filter search results by a page's first or last revision date. The filters support comparison operators (e.g. <code dir=ltr>>2024</code>) and relative dates (e.g. <code dir=ltr>today-1d</code>), making it easier to find recently updated content or pages within specific age ranges. [https://phabricator.wikimedia.org/T403593] * [[f:|Wikifunctions]] now supports rich text in embedded calls across the 150 wikis where it's enabled. To showcase this, the team created a [[f:Z26333|Latin declination table]] that Wiktionary editors can use to automatically generate noun forms, producing clear, formatted results — see an [[f:Wikifunctions:Embedded function calls/Wiktionary tables demonstration|example output]]. If you need any help or have any feedback, please [[f:Wikifunctions:Project chat|contact the Wikifunctions Team]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T397402] * An edit link will now appear inside the categories box on article pages for logged in users, which will directly launch the VisualEditor category dialog. [https://phabricator.wikimedia.org/T291691] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:34}} community-submitted {{PLURAL:34|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, there was a problem downloading pdf files last week and that has been resolved. [https://phabricator.wikimedia.org/T405957] '''Updates for technical contributors''' * The field <code dir=ltr>rev_sha1</code> in the revision database table is being removed in favor of <code dir=ltr>content_sha1</code> in the content database table. See [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/cloud@lists.wikimedia.org/thread/2D2M3SP4WHR6BXXKTZ2PBLZQYR3EGQVR/ the announcement] for more information. * The [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web|Reader Experience team]] will roll out [[w:en:Light-on-dark color scheme|Dark Mode]] user interface on all Wikimedia sites on October 29, 2025. All anonymous users of Wikimedia sites will have the option to activate a color scheme that features light-colored text on a dark background. This is designed to provide a more comfortable reading experience, especially in low-light situations. Template authors and technical contributors are encouraged to [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Accessibility for reading/Updates/2024-04|learn how to make pages ready for Dark mode]] and address any compatibility issues found in templates in their wiki before the enablement. Please contact the Web team for questions or any support on [[mw:Talk:Reading/Web/Accessibility for reading#|this talk page]] before the enablement. [https://phabricator.wikimedia.org/T395628] * Starting on Monday, October 6, API endpoints under the <code>rest.php</code> path will be rerouted through a new internal API Gateway. Individual wikis will be updated based on the standard release groups, with total traffic increased over time. This change is expected to be non-breaking and non-disruptive. If any issues are observed, please file a Phabricator ticket to the [[phab:tag/serviceops/|Service Ops team board]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T400130] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.22|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/41|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W41"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> २२:५४, ६ ऑक्टोबर २०२५ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29400897 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-42</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W42"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/42|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Last week, improvements to account security and two-factor authentication (2FA) features were enabled across all wikis. These changes include user interface improvements for [https://auth.wikimedia.org/metawiki/wiki/Special:AccountSecurity Special:AccountSecurity], the support of multiple 2FA methods via authenticator apps and portable security keys (previously users could only enable one method), and a new Recovery Codes module which facilitates fewer account lockouts due to lost two-factor apps and devices. As part of the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security|Account Security]] project, work is continuing through the rest of 2025 on further user experience improvements, and support for passkeys as an alternate second factor. '''Updates for editors''' * Another part of the Account security project is making 2FA generally available to all users. Along with editors with advanced privileges, such as administrators and bureaucrats, 40% of editors now have access to 2FA. You can check if you have access at [https://auth.wikimedia.org/metawiki/wiki/Special:AccountSecurity Special:AccountSecurity]. Instructions for activation are on the linked page. The plan is to continue increasing availability if it is determined that the user support capabilities are able to support global usage. [https://phabricator.wikimedia.org/T400579] * This week, users at wikis where talk page [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Usability|Usability Improvements]] are already available by default (everywhere ''except'' the 12 wikis listed in [[phab:T379264|T379264]]) will gain the ability to Thank a comment directly from the talk page it appears on. Before this change, Thanking could only be done by visiting the revision history of the talk page. You can [[diffblog:2025/10/13/revolutionizing-gratitude-a-new-era-of-thanking-comments/|learn more about this change]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T366095] * Users who have not [[Special:Preferences#mw-prefsection-personal-email|verified their email address]] will soon be receiving monthly Notification reminders to do so. This is because users who have verified their email can more easily recover their account. These reminders will not be sent if the user is inactive or removes the unverified email from their account. [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Help:Email_confirmation][https://phabricator.wikimedia.org/T58074] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:21}} community-submitted {{PLURAL:21|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a fix was made for an occasional error with saving translated paragraphs in the Content Translation tool, and the related error messages are now easier to see. [https://phabricator.wikimedia.org/T376531] '''Updates for technical contributors''' * The Unsupported Tools Working Group has chosen [[c:Special:MyLanguage/Commons:Video2commons|Video2Commons]] as the first tool for its pilot cycle. The group will explore ways to improve and sustain the tool over the coming months. [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Unsupported Tools Working Group|Learn more on Meta]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.23|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/42|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W42"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ००:३०, १४ ऑक्टोबर २०२५ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29434481 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-43</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W43"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/43|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * To optimize how user data is stored in our databases, the saved preferences of users who haven't logged in for over five years and have fewer than 100 edits will be cleared. When those users return, default settings will apply. [https://phabricator.wikimedia.org/T406724] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:20}} community-submitted {{PLURAL:20|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, there was a broken link from the GlobalContributions interface message to the XTools GlobalContributions page which has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T406415] '''Updates for technical contributors''' * The work to reroute all traffic to API endpoints under the <code dir=ltr><nowiki>rest.php</nowiki></code> route through a common API gateway is now complete. If any issues are observed, please file a phabricator ticket to the [[phab:tag/serviceops/|Service Ops team board]]. * Edits to Wikidata references or qualifiers will now be shown in RecentChanges and Watchlist entries on other wikis less often, reducing unnecessary notifications. This will reduce the overall quantity of 'noisy' entries. Wikidata's own pages remain unchanged. [https://phabricator.wikimedia.org/T401290] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.24|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/43|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W43"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०१:०७, २१ ऑक्टोबर २०२५ (IST) <!-- सदस्य:STei (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29478670 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-44</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W44"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/44|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The Wikipedia iOS app has launched an A/B/C test of improvements made to the tabbed browsing feature for select regions and languages. The test, named “More dynamic tabs”, explores new tab experiences and includes “Did you know” and “Because you read” article recommendations. You can [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/iOS/Tabbed Browsing (Tabs)/New Tab Experience and Recommendations Experiment|read more on the project page]]. * Autoconfirmed users on [[git:operations/mediawiki-config/+/a2d2aaab9ace84280dd2f4c70a33bb69cd73850f/dblists/small.dblist|small]] and [[git:operations/mediawiki-config/+/a2d2aaab9ace84280dd2f4c70a33bb69cd73850f/dblists/medium.dblist|medium wikis]] with the CampaignEvents extension can now use [[m:Special:MyLanguage/Event Center/Registration|Event Registration]] without the Event Organizer right. This feature lets organizers enable registration, manage participants, and lets users register with one click instead of signing event pages. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:31}} community-submitted {{PLURAL:31|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue of flashing colors when holding or pressing the arrow keys under the dark mode settings in Vector 2022 has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T402285] '''Updates for technical contributors''' * The CampaignEvents extension will be deployed to all remaining wikis during the week of 17 November 2025. The extension currently includes three features: Event Registration, Collaboration List, and Invitation List. For this rollout, Invitation List will not be enabled on Wikifunctions and MediaWiki unless requested by those communities. [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Deployment status|Visit the deployment page to learn more]]. * The SwaggerUI-based REST sandbox experience is now live on all wiki projects. The sandbox can be accessed through the [[{{#special:RestSandbox}}]] page. Please report any issues to the MediaWiki Interfaces team board, or join the discussion on the [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Interfaces Team/Feature Feedback/REST Sandbox|project launch]] page. [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/6931/] * Transform endpoints with a trailing slash path in the MediaWiki REST API are now marked as deprecated. They will remain functional during this time, but removal is expected by the end of January 2026. All API users currently calling them are encouraged to transition to the non-trailing slash versions. Both endpoint variations can be found and tested using the [https://test.wikipedia.org/w/index.php?api=mw-extra&title=Special%3ARestSandbox REST Sandbox]. See the [[mw:API/Deprecation|MediaWiki REST API Deprecation]] page for more detailed information about the API deprecation policies and procedures. * A dedicated [[mw:API:REST API/Changelog|changelog now exists for the MediaWiki REST API]]. The changelog provides an overview of these changes, making it easier for developers to keep track of improvements and iterations. Announcements will also continue to flow through the standard communication channels, including Tech News and email distribution lists, but can now be more easily referenced from a central location. If you have feedback about the style, structure, or content of this changelog, please [[mw:API talk:REST API/Changelog|join the discussion]]. * Administrators can delete the tracking category which was previously added by the JsonConfig extension, as it is no longer used. See the categories linked from [[d:Q130635582#sitelinks-wikipedia|Q130635582]]. It is OK if there are still pages listed in the category as that is just a caching issue, and they will be automatically cleared out the next time each page is edited. [https://phabricator.wikimedia.org/T378352] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.25|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/44|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W44"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०१:०२, २८ ऑक्टोबर २०२५ (IST) <!-- सदस्य:STei (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29513638 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-45</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W45"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/45|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Administrators will now find that [[{{#special:MergeHistory}}]] is now significantly more flexible about what it can merge. It can now merge sections taken from the middle of the history of the source (rather than only the start) and insert revisions anywhere in the history of the destination page (rather than only the start). [https://phabricator.wikimedia.org/T382958] * For users with "{{int:discussiontools-preference-autotopicsub}}" [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing|enabled in their preferences]], starting a new topic or adding a reply to an existing topic will now subscribe them to replies to that topic. Previously, this would only happen if the DiscussionTools "{{int:Skin-action-addsection}}" or "{{int:Discussiontools-replybutton}}" widgets were used. When DiscussionTools was originally launched existing accounts were not opted in to automatic topic subscriptions, so this change should primarily affect newer accounts and users who have deliberately changed their preferences since that time. [https://phabricator.wikimedia.org/T290778] * Scribunto modules can now be used to [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua reference manual#SVG library|generate SVG images]]. This can be used to build charts, graphics and other visualizations dynamically through Lua, reducing the need to compose them externally and upload them as files. [https://phabricator.wikimedia.org/T405861] * Wikimedia sites now provide all anonymous users with the option to enable a dark mode color scheme, featuring light-colored text on a dark background. This enhancement aims to deliver a more enjoyable reading experience, especially in dimly lit environments. [https://phabricator.wikimedia.org/T395628] * Users with large watchlists have long faced timeouts when editing [[Special:EditWatchlist|Special:EditWatchlist]]. The page now loads entries in smaller sections instead of all at once due to a paging update, allowing everyone to edit their watchlists smoothly. As part of the database update, sorting by expiry has been removed because it was over 100× slower than sorting by title. A [https://meta.wikimedia.org/wiki/Community_Wishlist/W454 community wish] has been created to explore alternative ways to restore sort-by-expiry. If this feature is important to you, please support the wish! [https://phabricator.wikimedia.org/T41510] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:31}} community-submitted {{PLURAL:31|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the fixing of the persisting highlighting when using VisualEditor find and replace during a query. [https://phabricator.wikimedia.org/T407318] '''Updates for technical contributors''' * Since 2019 the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia URL Shortener|Wikimedia URL Shortener]] at https://w.wiki is available for all Wikimedia wikis to create short links to articles, permalinks, diffs, etc. It is available in the sidebar as "Get shortened URL". There are 30 wikis that also install an older "ShortUrl" extension. The old extension will soon be removed. This means <code>/s/</code> URLs will not be advertised under article titles via HTML <code dir=ltr>class="title-shortlink"</code>. The <code>/s/</code> URLs will keep working. [https://phabricator.wikimedia.org/T107188] * On Thursday, October 30, the [[:mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Interfaces Team|MediaWiki Interfaces]] and [[:mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Site Reliability Engineering|SRE Service Operations]] teams began rerouting Action API traffic through a common API gateway. Individual wikis will be updated based on the standard release groups, with total traffic increased over time. This change is expected to be non-breaking and non-disruptive. If any issues are observed, please file a Phabricator ticket to the [https://phabricator.wikimedia.org/tag/serviceops/ Service Ops team] board. * MediaWiki Train deployments will pause for the final two weeks of 2025: 22 December and 29 December. Backport windows will also pause between Monday, 22 December 2025 and Thursday, 2 January 2026. A backport window is a scheduled time to add things like bug fixes and configuration changes. There are seven deployment trains remaining for 2025. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/SMWTEAES4SDLDUSK4HMWNBSKNCXZAWYN/] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.26|MediaWiki]] '''In depth''' * In 2025, the Wikimedia Foundation reported that AI systems and search engines increasingly use Wikipedia content without driving users to the site, contributing to an 8% drop in human pageviews compared to 2024. After detecting bots disguised as humans, Wikimedia updated its traffic data to reflect this shift. Read more about current user trends on Wikipedia in [[diffblog:2025/10/17/new-user-trends-on-wikipedia/|a Diff blog post]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/45|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W45"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०१:०५, ४ नोव्हेंबर २०२५ (IST) <!-- सदस्य:STei (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29552512 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-45</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W45"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/45|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Administrators will now find that [[{{#special:MergeHistory}}]] is now significantly more flexible about what it can merge. It can now merge sections taken from the middle of the history of the source (rather than only the start) and insert revisions anywhere in the history of the destination page (rather than only the start). [https://phabricator.wikimedia.org/T382958] * For users with "{{int:discussiontools-preference-autotopicsub}}" [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing|enabled in their preferences]], starting a new topic or adding a reply to an existing topic will now subscribe them to replies to that topic. Previously, this would only happen if the DiscussionTools "{{int:Skin-action-addsection}}" or "{{int:Discussiontools-replybutton}}" widgets were used. When DiscussionTools was originally launched existing accounts were not opted in to automatic topic subscriptions, so this change should primarily affect newer accounts and users who have deliberately changed their preferences since that time. [https://phabricator.wikimedia.org/T290778] * Scribunto modules can now be used to [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua reference manual#SVG library|generate SVG images]]. This can be used to build charts, graphics and other visualizations dynamically through Lua, reducing the need to compose them externally and upload them as files. [https://phabricator.wikimedia.org/T405861] * Wikimedia sites now provide all anonymous users with the option to enable a dark mode color scheme, featuring light-colored text on a dark background. This enhancement aims to deliver a more enjoyable reading experience, especially in dimly lit environments. [https://phabricator.wikimedia.org/T395628] * Users with large watchlists have long faced timeouts when editing [[Special:EditWatchlist|Special:EditWatchlist]]. The page now loads entries in smaller sections instead of all at once due to a paging update, allowing everyone to edit their watchlists smoothly. As part of the database update, sorting by expiry has been removed because it was over 100× slower than sorting by title. A [https://meta.wikimedia.org/wiki/Community_Wishlist/W454 community wish] has been created to explore alternative ways to restore sort-by-expiry. If this feature is important to you, please support the wish! [https://phabricator.wikimedia.org/T41510] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:31}} community-submitted {{PLURAL:31|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the fixing of the persisting highlighting when using VisualEditor find and replace during a query. [https://phabricator.wikimedia.org/T407318] '''Updates for technical contributors''' * Since 2019 the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia URL Shortener|Wikimedia URL Shortener]] at https://w.wiki is available for all Wikimedia wikis to create short links to articles, permalinks, diffs, etc. It is available in the sidebar as "Get shortened URL". There are 30 wikis that also install an older "ShortUrl" extension. The old extension will soon be removed. This means <code>/s/</code> URLs will not be advertised under article titles via HTML <code dir=ltr>class="title-shortlink"</code>. The <code>/s/</code> URLs will keep working. [https://phabricator.wikimedia.org/T107188] * On Thursday, October 30, the [[:mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Interfaces Team|MediaWiki Interfaces]] and [[:mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Site Reliability Engineering|SRE Service Operations]] teams began rerouting Action API traffic through a common API gateway. Individual wikis will be updated based on the standard release groups, with total traffic increased over time. This change is expected to be non-breaking and non-disruptive. If any issues are observed, please file a Phabricator ticket to the [https://phabricator.wikimedia.org/tag/serviceops/ Service Ops team] board. * MediaWiki Train deployments will pause for the final two weeks of 2025: 22 December and 29 December. Backport windows will also pause between Monday, 22 December 2025 and Thursday, 2 January 2026. A backport window is a scheduled time to add things like bug fixes and configuration changes. There are seven deployment trains remaining for 2025. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/SMWTEAES4SDLDUSK4HMWNBSKNCXZAWYN/] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.26|MediaWiki]] '''In depth''' * In 2025, the Wikimedia Foundation reported that AI systems and search engines increasingly use Wikipedia content without driving users to the site, contributing to an 8% drop in human pageviews compared to 2024. After detecting bots disguised as humans, Wikimedia updated its traffic data to reflect this shift. Read more about current user trends on Wikipedia in [[diffblog:2025/10/17/new-user-trends-on-wikipedia/|a Diff blog post]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/45|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W45"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०१:०६, ४ नोव्हेंबर २०२५ (IST) <!-- सदस्य:STei (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29552512 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-46</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W46"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/46|Translations]] are available. '''Updates for editors''' [[File:Talk pages default look (April 2023).jpg|thumb|alt=Screenshot of the visual improvements made on talk pages|Example of a talk page with the new design, in French.]] * Starting November 12, users will see a change in the [[m:Special:MyLanguage/Talk pages project/Feature summary#Usability improvements|appearance of talk pages]] on [[Phab:T379264|some Wikipedias]]. Almost [[phab:T392121|all wikis]] have received this design change; [[phab:T409297|English Wikipedia]] will get these changes later. You can read more [[diffblog:2024/05/02/making-talk-pages-better-for-everyone/|on ''Diff'']]. Users can opt out of these changes [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing|in their user preferences]] in "{{int:discussiontools-preference-visualenhancements}}". [https://phabricator.wikimedia.org/T379264] * MediaWiki can now display a [[mw:Special:MyLanguage/Help:Protection indicators|page indicator]] automatically while a page is protected. This feature is disabled by default. It can be enabled by [[m:Special:MyLanguage/Requesting wiki configuration changes|community request]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T12347] * Using the "{{int:showpreview}}" or "{{int:showdiff}}" buttons in the wikitext editor will now carry over certain URL parameters like '[[mw:Special:MyLanguage/Manual:Parameters to index.php#useskin|useskin]]', '[[mw:Special:MyLanguage/Manual:Parameters to index.php#uselang|uselang]]' and '[[mw:Special:MyLanguage/Help:Section#Editing sections|section]]'. This update also fixes an issue where, if the browser crashed while previewing an edit to a single section, saving this edit could overwrite the entire page with just that section’s content. [https://phabricator.wikimedia.org/T62744][https://phabricator.wikimedia.org/T24029][https://phabricator.wikimedia.org/T155097] * Wikivoyage wikis can use [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer#Markers and counters|colored map markers in the article text]]. The text of these markers will now be shown in contrasting black or white color, instead of always being white. Local workarounds for the problem can be removed. [https://phabricator.wikimedia.org/T369454] * The Activity tab in the Wikipedia Android app is now available for all users. The new tab offers personalized insights into reading, editing, and donation activity, while simplifying navigation and making app use more engaging. [https://www.mediawiki.org/wiki/Wikimedia_Apps/Team/Android/Activity_Tab_Experiment] * The Reader Growth team is launching an experiment called "Image browsing" to test how to make it easier for readers to browse and discover images on Wikipedia articles. This experiment, a mobile-only A/B test, will go live on English Wikipedia in the week of November 17 and will run for four weeks, affecting 0.05% of users on English wiki. The test launched on November 3 on Arabic, Chinese, French, Indonesian, and Vietnamese wikis, affecting up to 10% of users on those wikis. [https://www.mediawiki.org/wiki/Readers/Reader_Growth/WE3.1.3_Image_Browsing] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example the inability to lock accounts on mobile sites has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T256185] '''Updates for technical contributors''' * [[wikitech:Help talk:Toolforge/Toolforge standards committee#November 2025 committee nominations|Nominations are open on Wikitech]] for new [[wikitech:Help:Toolforge/Toolforge standards committee|Toolforge standards committee]] members. The committee oversees the Toolforge [[wikitech:Help:Toolforge/Right to fork policy|Right to fork policy]] and [[wikitech:Help:Toolforge/Abandoned tool policy|Abandoned tool policy]] among other duties. Nominations will remain open through 2025-11-28. * The [[w:JSON Web Token#Standard fields|JWT issuer field]] in [[mw:Special:MyLanguage/OAuth/For Developers#OAuth 2|OAuth 2 access tokens]] for [[m:Special:MyLanguage/Help:Unified login|SUL wikis]] has been changed to <code><nowiki>https://meta.wikimedia.org</nowiki></code>. Old access tokens will still work. [https://phabricator.wikimedia.org/T399199] * The [[w:JSON Web Token#Standard fields|JWT subject field]] in [[mw:Special:MyLanguage/OAuth/For Developers#OAuth 2|OAuth 2 access tokens]] will soon change from <code><user id></code> to <code dir=ltr style="white-space:nowrap">mw:<identity type>:<user id></code>, where <code><identity type></code> is typically <code dir=ltr>CentralAuth:</code><!-- not a typo --> (for [[m:Special:MyLanguage/Help:Unified login|SUL wikis]]) or <code dir=ltr style="white-space:nowrap">local:<wiki id></code> (for other wikis). This is to avoid conflicts between different user ID types, and to make OAuth 2 access tokens and the <code>sessionJwt</code> cookie more similar. Old access tokens will still work. [https://phabricator.wikimedia.org/T399199] * MediaWiki's block messages ([[MediaWiki:Blockedtext|blockedtext]], [[MediaWiki:Blockedtext-partial|blockedtext-partial]], [[MediaWiki:Autoblockedtext|autoblockedtext]], [[MediaWiki:Systemblockedtext|systemblockedtext]], [[MediaWiki:Blockedtext-tempuser|blockedtext-tempuser]], [[MediaWiki:Autoblockedtext-tempuser|autoblockedtext-tempuser]]) now support additional parameters indicating whether the user is blocked from editing their own user talk page <code><nowiki>$9</nowiki></code> or emailing other users <code><nowiki>$</nowiki><nowiki>10</nowiki></code>. [https://phabricator.wikimedia.org/T285612] * A <code>REL1_45</code> branch for MediaWiki core and each of the extensions and skins in Wikimedia git has been created. This is the first step in the release process for MediaWiki 1.45.0, scheduled for late November 2025. If you are working on a critical bug fix or working on a new feature, you may need to take note of this change. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/ZUY7TY3Z6XPZWZVAZV63OPO5OW52Q6GE/] * The process for generating CirrusSearch dumps has been updated due to slowing performance. If you encounter any issues migrating to the replacement dumps, please contact the Search Platform Team for support. [https://phabricator.wikimedia.org/T366248][https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/3KQPOR6ACVN6OVLMLZPIBXQSWQKW4E3K/] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.2|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/46|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W46"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०२:०८, ११ नोव्हेंबर २०२५ (IST) <!-- सदस्य:UOzurumba (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29606150 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-47</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W47"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/47|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|Reader Experience team]] is experimenting with [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/WE3.3.4_Reading lists|reading lists on mobile web]], allowing logged-in readers with no edits to save private lists of articles for later. The experiment is running on Arabic, Chinese, French, Indonesian, and Vietnamese Wikipedias since the week of 10 November, and will begin on English Wikipedia the week of 17 November. * Users who can’t receive their email verification code during login can now get help by submitting a form on a new special page. This update is part of the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security|Account Security]] initiative. If your account has an email address, please make sure you still have access to it. When logging in from a new device or location without 2FA, you may be asked to enter a 6-digit code sent by email to finish logging in. [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security#Why are you requiring me to enter a code from my email to log in? Can I opt out of this?|Learn more]]. * One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikisource}} in [[d:Q13324|Minangkabau]] ([[s:min:|<code>s:min:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T408317] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * As part of the [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification|Parser Unification]] project, the Content Transform Team rolled out Parsoid as the default parser to many low-traffic Wikipedias and is preparing the next step to high traffic ones. This message is an invitation for you to opt-in to Parsoid, as described in the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:ParserMigration|Extension:ParserMigration]] documentation, and identify any issues you might encounter with your own workflow using bots, gadgets, or user scripts. Please, let us know through the ''"Report Visual Bug"'' link in the Tools sidebar or create a phab ticket and tag the [[phab:project/view/5846|Content Transform Team in Phabricator]]. * Unsupported Tools: Several issues with [[:c:Special:MyLanguage/Commons:Video2commons|Video2Commons]] have been fixed, including filename-related upload failures, black-video imports, and retry handling. AV1 support has also been added. Ongoing work focuses on backend stability, ffmpeg errors, subtitle imports, metadata handling, and playlist uploads. To track specific tasks, check the [[phab:tag/video2commons/|Phabricator board]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.3|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * Save the date for the next Wikimedia Hackathon happening in Milan, Italy from May 1–3, 2026. Registration will open in January 2026. [https://pretix.eu/wikimedia/Hackathon-2026/ Scholarship applications are currently open], and will close on November 28, 2025. If you have any questions, please email <bdi lang="en" dir="ltr">hackathon@wikimedia.org</bdi>. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/47|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W47"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> २२:५७, १७ नोव्हेंबर २०२५ (IST) <!-- सदस्य:STei (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29627455 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-48</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W48"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/48|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Last week, the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Search Platform|Wikimedia Search Team]] recreated the "DWIM" (Do What I Mean) gadget functionality server-side, for Russian and Hebrew Wikipedias. This feature adds cross-keyboard suggestions to the standard search-box suggestions. For example, searching for ''<span lang="und" dir="ltr">cxfcnmt</span>'' on Russian Wikipedia will now add suggestions for ''<span lang="ru" dir="ltr">счастье</span>'' ("happiness") that the user probably intended. They plan to enable this feature for other Russian and Hebrew wikis this week. [https://phabricator.wikimedia.org/T408734] * Later this week, users of the "{{int:codemirror-beta-feature-title}}" [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta feature]] will have syntax highlighting available in [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools|DiscussionTools]]. This requires that the "{{int:discussiontools-preference-sourcemodetoolbar}}" preference be set. [https://phabricator.wikimedia.org/T407918] * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|Campaign events extension]] – the set of tools for coordinating events and other on-wiki collaborations has now been deployed to all Wikimedia wikis. A new feature known as [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Collaborative contributions|Collaborative contribution]] to help organizers and participants see the impact of activities has also been added. Join the upcoming [[m:Special:MyLanguage/Event:Connection learning session 3|learning session]] to see the new feature in action and share your feedback. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:24}} community-submitted {{PLURAL:24|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the bug which stopped CodeReviewBot from working, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T410417] '''Updates for technical contributors''' * Users of Wikimedia API can join a usability study to help validate the new design of Wikimedia REST API sandboxes. Interested participants should fill the [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/487662 recruitment survey]. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/IREJRRWTZTGCYWQHDMSNJFTQAEPOOAE3/] * The MediaWiki Interfaces team is deprecating XSLT stylesheets within the Action API. Support for <code dir=ltr>format=xml'''&xlst={stylesheet}'''</code> will be removed from Wikimedia projects by the end of November, 2025. In addition, it will soon be disabled by default in MediaWiki release versions: v1.43 (LTS), v1.44, and v1.45. Support for XSLT stylesheets will be fully removed from MediaWiki v1.46 (expected to release between April and May 2026). [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/5AX7UWAVVUNUSBOIRHMNOKWOZ5EZI3JX/] * The WDQS legacy endpoint ([https://query-legacy-full.wikidata.org/ query-legacy-full.wikidata.org]) will be decommissioned at the end of December 2025, and finally closed down on 7th January 2026. After this date, users should expect requests to query.wikidata.org that require the full graph to fail or return invalid results if they are not rewritten to use SPARQL federation. The team encourages users to ensure that tools and workflows use the supported WDQS endpoints (<span dir=ltr><nowiki>https://query.wikidata.org/</nowiki></span> - Main graph or <span dir=ltr><nowiki>https://query-scholarly.wikidata.org/</nowiki></span> - Scholarly graph). For support with migrating use cases, please review the [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Data_access|Data Access]] and [[d:Wikidata:Request_a_query|Request a Query]] pages for details and assistance on alternative access methods. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.4|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/48|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W48"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> २१:२७, २४ नोव्हेंबर २०२५ (IST) <!-- सदस्य:STei (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29702226 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-49</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W49"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/49|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The Wikipedia Year in Review 2025 will be available on December 2 for users of iOS and Android Wikipedia apps, featuring new personalized insights, updated reading highlights, and refreshed designs. Learn more on the review's [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Wikipedia Year in Review/Updates|project page]]. * The Growth team is working on improving the text and presentation of the Verification Email sent to new users to make them more welcoming, useful and informative. Some new text have been drafted for A/B testing and you can help by translating them. See [[phab:T396155|Phabricator]]. * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]] will now be deployed at Japanese, Urdu and Chinese Wikipedias on December 2. Add a link is based on a prediction model that suggests links to be added to articles. While this feature has already been available on most Wikipedias, the prediction model could not support certain languages. A new model has now been developed to handle these languages, and it will be gradually rolled out to other Wikipedias over time. If you would like to know more, please contact [[mw:user:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:34}} community-submitted {{PLURAL:34|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where search boxes on some Commons pages showed no results due to switch from SpecialSearch to MediaSearch, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T399476] * Two new wikis have been created: ** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q36846|Toki Pona]] ([[w:tok:|<code>w:tok:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T404457] ** a {{int:project-localized-name-group-wikiquote}} in [[d:Q33655|Nigerian Pidgin]] ([[q:pcm:|<code>q:pcm:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T408318] '''Updates for technical contributors''' * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.5|MediaWiki]] '''In depth''' * The Wikimedia Foundation is in the early stages of exploring approaches to '''Article guidance'''. The initiative aims to identify interventions that could help new editors easily understand and apply existing Wikipedia practices and policies when creating an article. The project is in the exploration and early experimental design phase. All community members are encouraged to [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|learn more]] about the project, and share their thoughts on [[mw:Special:MyLanguage/Talk:Article guidance|the talk page]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/49|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W49"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ००:२८, २ डिसेंबर २०२५ (IST) <!-- सदस्य:STei (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29732328 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-50</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W50"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/50|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Anybody who wishes to secure their user account can now use [[m:Special:MyLanguage/Help:Two-factor authentication|two-factor authentication]] (2FA). This is available to all registered users of all Wikimedia projects. This is part of the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security|Account Security]] initiative. Later, 2FA will be required for all users who can take security- or privacy-sensitive actions. '''Updates for editors''' * Following last week's deployments, the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]] feature, which allows editors to add suggested links during editing, will be available to an additional [[Phab:T410469|33 Wikipedias]] starting on 9 December. This expansion is possible thanks to the new prediction model that now supports all languages, including those that were previously not covered. While the feature has been available on most Wikipedias for some time, this rollout brings us closer to using the improved model everywhere. If you have any questions or would like more details please contact [[mw:user:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]]. * Last week, the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Search Platform|Search Platform team]] added [[w:en:Transliteration|transliterated]] as-you-type search suggestions to Georgian wikis. If there are only a few regular search suggestions, then queries in Latin or Cyrillic script [[phab:T127003|are now rewritten into Georgian script]] to look for more matches. For example, searching for either <bdi lang="ka-Latn" dir="ltr">''bedniereba''</bdi> or <bdi lang="ka-Cyrl" dir="ltr">''бедниереба''</bdi> will now suggest the existing article about <bdi lang="ka" dir="ltr">ბედნიერება</bdi> ("happiness"). You can recommend other languages where transliterated suggestions would be useful [[phab:T375215|on Phabricator]] for future development. * Later this week, a controlled experiment will begin for editors on the 100 largest Wikipedias who are editing a section in the mobile web visual editor. 50% of these editors will notice a new "Edit full page" button that will enable them to expand their editing session to the whole page. This feature is intended to make it easier for people on mobile web to edit any article section, regardless of which section-edit icon they tapped to begin. The experiment will last ~4 weeks. You can find [[phab:T409112|more details]] about the project. * Later this week, the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth|Reader Growth team]] will launch a [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/WE3.1.14 Expanded Mobile Sections|mobile web experiment]] to expand all article sections by default (currently they are collapsed by default) and pin the section header the user is currently reading to the top of the page. The experiment will affect 10% of users on Arabic, Chinese, French, Indonesian, and Vietnamese Wikipedias. [https://phabricator.wikimedia.org/T409485] * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Wikipedia Year in Review/2025 Year in Review|Wikipedia Year in Review 2025]], a feature in the Wikipedia mobile apps (iOS and Android) that provides users with a personalised summary of their engagement with Wikipedia over the year, is now available on the iOS and Android apps. This edition includes expanded personalised insights, improved reading highlights, new donor messaging, and updated designs. Open the app to view your Year in Review and explore your reading journey from 2025. * A recent software bug caused edits made with VisualEditor to make unintended changes to wikitext, including removing whitespace and replacing spaces with underscores in wikilinks inside citations. This was partially fixed last week, and further fixes are in progress. Editors who used VisualEditor between November 28 and December 2 should review their edits for unexpected modifications. [https://phabricator.wikimedia.org/T411238] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the incorrect handling of URLs copied from the address bar of Microsoft Edge users, has been resolved. [https://phabricator.wikimedia.org/T341281] '''Updates for technical contributors''' * Starting this week, users of the "{{int:codemirror-beta-feature-title}}" [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta feature]] will have [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|CodeMirror]] as the editor for Lua, JavaScript, CSS, JSON and Vue content models, instead of [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeEditor|CodeEditor]]. With this, the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Linting|linters]] will be upgraded. This is part of a larger effort to eventually replace CodeEditor and provide a consistent code editing experience. [https://phabricator.wikimedia.org/T373711] * Developers are encouraged to take the [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/552643 2025 Developer Satisfaction Survey], which remains open until 5 January 2026. If you build software for the Wikimedia ecosystem and would like to share your experiences or feedback, your participation is greatly appreciated. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/W4WBKO6Q55UWWCCSFWQATKEXBEHP3QNR/] * There is no new MediaWiki version this week. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/50|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W50"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> २३:१६, ८ डिसेंबर २०२५ (IST) <!-- सदस्य:STei (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29738112 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == Invitation to Organise Feminism and Folklore 2026 == <div style="border:8px maroon ridge;padding:6px;"> [[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|center|550px|frameless]] <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div style="text-align: center;"><em>{{int:please-translate}}</em></div> Dear {{PAGENAME}}, Hope you’re doing well. I’m reaching out with some exciting updates about '''[[m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026]]'''. Thanks to the amazing support from organizers like you, the campaign has grown into one of the biggest and most collaborative initiatives in the entire Wikimedia movement. Your efforts have played a huge part in that, and we’re truly grateful. We’re hoping to make the 2026 edition even larger and even more community-driven. We’d be very happy to have you join again as an organizer. The sign-up process is simple this year: #Create your local event page (you can copy from the [[:m:Feminism_and_Folklore/Sample|sample]]) #Set up your Fountain or [https://tools.wikilovesfolklore.org/campwiz/ CampWiz] campaign. #Add your campaign link to the 2026 '''[[:m:Feminism_and_Folklore_2026/Project_Page|registration list]]''' The focus of the campaign remains the same - creating or expanding Wikipedia content on feminism, women’s issues, gender topics, and diverse folk traditions from around the world. International and local prizes will continue as before. '''Special Prize for 2026:''' Every participant will receive a Wikipedia 25 digital postcard as a token of appreciation for contributing to the global movement during Wikipedia’s 25th anniversary year. This will be sent to all contributors who take part in the campaign. We’re also adding an optional one-time internet and childcare support for organizers who may need extra assistance to carry out their local campaign. This is entirely optional and meant to help those who might otherwise face challenges in organizing. More details will be shared soon. If you’re unable to organize this year, no worries at all - please feel free to share the invitation with others in your community who might be interested. If you have any questions or would like to discuss plans, you can reach us on the [[:m:Talk:Feminism and Folklore 2026|talk page]] or by email. Looking forward to collaborating again, '''Wiki Loves Folklore International Team''' --[[सदस्य:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[सदस्य चर्चा:MediaWiki message delivery|चर्चा]]) २३:४८, १२ डिसेंबर २०२५ (IST) </div></div> <!-- सदस्य:Tiven2240@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/fnf25&oldid=29792058 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-51</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W51"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/51|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:18}} community-submitted {{PLURAL:18|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, one of the fixes addressed an issue for temporary accounts adding an external URL, which triggered an hCaptcha request in more cases than intended, and did not display the required popup on the first attempt to publish the edit. [https://phabricator.wikimedia.org/T411927] '''Updates for technical contributors''' * To improve database and site performance, external links to Wikimedia projects will no longer be stored in the database. This means they will not be searchable in [[{{#special:LinkSearch}}]], will not be checked by the Spam Blacklist or AbuseFilter as new links, and will not be in the <code dir=ltr>externallinks</code> table on database replicas. In the future this may be extended to other highly-linked trusted websites on a per-wiki basis, such as Creative Commons links on Wikimedia Commons. [https://phabricator.wikimedia.org/T405005] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.7|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/51|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W51"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ००:३३, १६ डिसेंबर २०२५ (IST) <!-- सदस्य:STei (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29796010 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-52</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W52"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/52|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * From January, edit filters [[mw:Special:MyLanguage/Extension:AbuseFilter/Access flags|can be set]] to automatically suppress their details such as rules and list of attempted edits and actions. This will help oversighters use edit filters to prevent doxxing or other suppressible material. [https://phabricator.wikimedia.org/T290324] * The next issue of Tech News will be sent out on 12 January 2026 because of the end of year holidays. Thank you to all of the translators, and people who submitted content or feedback, this year. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:16}} community-submitted {{PLURAL:16|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the crash that occurred when tapping "First Steps" in the Wikipedia Android Year in Review has now been fixed, and the feature opens as expected. [https://phabricator.wikimedia.org/T411546] '''Updates for technical contributors''' * Interface elements such as diffs and categories generated by MediaWiki used to have the attribute <code dir=ltr>data-mw="interface"</code> to distinguish from wiki content. The attribute has been replaced with <code dir=ltr>data-mw-interface=""</code>, to avoid potential conflicts with other <code dir=ltr>data-mw</code> attributes, which are generated by Parsoid. [https://phabricator.wikimedia.org/T409187] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] There is no new MediaWiki version this week or next week. '''Meetings and events''' * The [[mw:Wikimedia Hackathon Northwestern Europe 2026|Wikimedia Hackathon Northwestern Europe 2026]] will take place on 13-14 March 2026 in Arnhem, the Netherlands. Applications just opened mid-December and will close in mid-January or earlier if capacity is reached. With space for approximately 100 participants, early application is encouraged. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/52|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W52"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०३:१५, २३ डिसेंबर २०२५ (IST) <!-- सदस्य:STei (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29831856 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-03</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W03"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/03|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Wikimedia Foundation has shared some guiding questions for the July 2026–June 2027 Annual Plan on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027/Product & Technology OKRs|Meta]] and ''[[diffblog:2025/12/10/shaping-wikimedia-foundations-2026-2027-annual-goals-key-questions-for-the-wikimedia-movement/|Diff]]''. These focus on global trends, faster and healthier experimentation, better support for newcomers, strengthening editors and advanced users, improving collaboration across projects, and growing and retaining readership. Feedback and ideas are welcome on the [[m:Talk:Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027|talk page]]. '''Updates for editors''' * As part of the current work of Community Tech team on the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/W372|Multiple watchlists]] project, the display of [[Special:EditWatchlist|EditWatchlist]] will be updated as a first step towards multiple watchlists. Additionally, the pagination on [[Special:Search|Search]] will be updated too, as a part of the work on the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/W186|Revamp pagination / page navigation]] wish. [https://phabricator.wikimedia.org/T411596] * [[m:Special:GlobalWatchlist|The Global Watchlist]] is a MediaWiki [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] that lets you see your watchlists from different wikis on the same page. It was recently updated to look more like the regular [[Special:Watchlist|Watchlist]], such as preparing it for temporary accounts in IP masking (including rerouting user links to contributions pages), making page titles bold, and opening links in edit summaries and tags in new browser tabs. [https://phabricator.wikimedia.org/T398361][https://phabricator.wikimedia.org/T298919][https://phabricator.wikimedia.org/T273526][https://phabricator.wikimedia.org/T286309] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:28}} community-submitted {{PLURAL:28|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where global blocks did not have the option to disable sending emails, has now been fixed, and will be available for use in the week of January 13. [https://phabricator.wikimedia.org/T401293] '''Updates for technical contributors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Citation tool|VisualEditor citation tool]] and [[mw:Special:MyLanguage/Help:Reference Previews|Reference Previews]] now support "map" as a reference type. [https://phabricator.wikimedia.org/T411083] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.10|MediaWiki]]/[[mw:MediaWiki 1.46/wmf.11|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/03|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W03"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०१:०४, १३ जानेवारी २०२६ (IST) <!-- सदस्य:STei (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29907192 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == Feminism and Folklore 2026 starts soon == <div style="border:8px maroon ridge; padding:6px;"> [[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|center|550px|frameless]] <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="padding: 1em 2em;"> <div style="text-align: center; width: 100%;">''{{int:please-translate}}''</div> ;Invitation to Organize Feminism and Folklore 2026 Dear {{BASEPAGENAME}}, We are pleased to invite you to organize the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026]]''' writing competition on your local Wikipedia. The international campaign will run from '''1 February to 31 March 2026''' and aims to improve coverage of feminism, women’s histories, gender-related topics, and folk culture across Wikipedia projects. ;About the Campaign '''Feminism and Folklore''' is a global writing initiative that complements the '''[[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2026|Wiki Loves Folklore]]''' photography competition. While Wiki Loves Folklore focuses on visual documentation, this writing campaign addresses the '''gender gap on Wikipedia''' by improving encyclopedic content related to folk culture and women. ;What Can Participants Write About? Communities can contribute by creating, expanding, or translating articles related to: * Folk festivals, rituals, and celebrations * Folk dances, music, and traditional performances * Women and queer figures in folklore * Women in mythology and oral traditions * Women warriors, witches, and witch-hunting narratives * Fairy tales, folk stories, and legends * Folk games, sports, and cultural practices Participants may work from curated article lists or generate new article suggestions using campaign tools. ;How to Sign Up as an Organizer Organizers are requested to complete the following steps to register their community: # Create a local project page on your wiki [[:m:Feminism and Folklore/Sample|(see sample)]] # Set up the campaign using the '''CampWiz''' tool # Prepare a local article list and clearly mention: #* Campaign timeline #* Local and international prizes # Request a site notice from local administrators [[:mr:Template:SN-FNF|(see sample)]] # Add your local project page and CampWiz link to the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta project page]]''' ;Campaign Tools The Wiki Loves Folklore Tech Team has introduced tools to support organizers and participants: * '''Article List Generator by Topic''' – Helps identify articles available on English Wikipedia but missing in your local language Wikipedia. The tool allows customized filters and provides downloadable article lists in CSV and wikitable formats. * '''CampWiz''' – Enables communities to manage writing campaigns effectively, including jury-based evaluation. This will be the third year CampWiz is officially used for Feminism and Folklore. Both tools are now available for use in the campaign. '''[https://tools.wikilovesfolklore.org/ Click here to access the tools]''' ;Learn More & Get Support *For detailed information about rules, timelines, and prizes, please visit the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 project page]]'''. * Join the office hours on 23 January 2026 and connect with the international Team. ([[:m:Event:Wiki Loves Folklore 2026 Office Hours|sign up now]]) If you have any questions or need assistance, feel free to reach out via: * '''[[:m:Talk:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta talk page]]''' * Email us using details on the contact page. ;Join Us We look forward to your collaboration and coordination in making Feminism and Folklore 2026 a meaningful and impactful campaign for closing gender gaps and enriching folk culture content on Wikipedia. Thank you and best wishes, '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 International Team]]''' ---- ''Stay connected:'' [[File:B&W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]]&nbsp;[[File:B&W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]] </div></div> --[[सदस्य:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[सदस्य चर्चा:MediaWiki message delivery|चर्चा]]) २२:०१, १८ जानेवारी २०२६ (IST) <!-- सदस्य:Tiven2240@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/fnf25&oldid=29949330 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == Invitation: Bring Feminism and Folklore to your wiki == <div style="border:4px maroon ridge; padding:4px;"> [[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|center|550px|frameless]] <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="padding: 1em 2em;"> <div style="text-align: center; width: 100%;">''{{int:please-translate}}''</div> ;Hello {{BASEPAGENAME}}, We noticed your dedicated contributions to this wiki. As an experienced editor, your leadership could help bridge the gender gap on Wikipedia. We are inviting you to '''organize the Feminism and Folklore 2026''' writing competition for your community. ;Why Organize? The campaign (1 Feb – 31 March) focuses on women’s stories, folk culture, and traditions. By setting up a local page, you help your community document their unique history. ;We have made it easy for you You do not need to do everything from scratch. The international team has prepared tools to help you: * '''Article Lists:''' Find missing topics relevant to your culture. * '''CampWiz Tool:''' Easily manage the contest and track points. ;Want to talk to us first? If you have questions or want to meet the team, you are welcome to join our Office Hours (live Q&A sessions). ''[[:m:Event:Wiki Loves Folklore 2026 Office Hours|Click here to see the Office Hours schedule]]'' ;Ready to start? Please check the project page to see how simple it is to register. '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Click here to Learn More and Sign Up]]''' Thank you for your time and hard work! '''The Feminism and Folklore 2026 Team''' ---- <small>You received this message because you are a valued contributor. If you have questions, please ask on the [[:m:Talk:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta Talk Page]].</small> </div></div> --[[सदस्य:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[सदस्य चर्चा:MediaWiki message delivery|चर्चा]]) २२:१९, १८ जानेवारी २०२६ (IST) <!-- सदस्य:Tiven2240@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/fnf26-p&oldid=29949530 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-04</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W04"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/04|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The tray shown on [[Special:Diff|Special:Diff]] in mobile view has been redesigned. It is now collapsed by default, and incorporates a link to undo the edit being viewed, making it easier for mobile editors and reviewers to take action while keeping the interface uncluttered. [https://phabricator.wikimedia.org/T402297] * [[m:Special:GlobalWatchlist|The Global Watchlist]] lets you view your watchlists from multiple wikis on one page. The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] continues to improve — it now automatically determines the text direction (ensuring correct display of sites with unusual domain names) and shows detailed descriptions for log actions. Later this week, a new permanent link for page creations and CSS classes for each entry element will be added. [https://phabricator.wikimedia.org/T412505][https://phabricator.wikimedia.org/T287929][https://phabricator.wikimedia.org/T262768][https://phabricator.wikimedia.org/T414135] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:32}} community-submitted {{PLURAL:32|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the previously observed issue in Vector 2022, where anchor link targets were obscured by the sticky header, has now been addressed. [https://phabricator.wikimedia.org/T406114] '''Updates for technical contributors''' * As mentioned in the [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/44|October 2025 deprecation announcement]], MediaWiki Interfaces team will begin sunsetting all transform endpoints containing a trailing slash from the MediaWiki REST API the week of January 26. Changes are expected to roll out to all wikis on or before January 30th. All API users currently calling them are encouraged to transition to the non-trailing slash versions. Both endpoint variations can be found, compared, and tested using the [https://test.wikipedia.org/wiki/Special:RestSandbox REST Sandbox]. If you have questions or encounter any problems, please file a ticket in Phabricator to the [https://phabricator.wikimedia.org/project/view/6931/ #MW-Interfaces-Team board]. * Interactive reference documentation for the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia REST API|Wikimedia REST API]] has moved. Requests to API docs previously hosted through [[mw:Special:MyLanguage/RESTBase|RESTBase]] (e.g.: <code dir=ltr>https://en.wikipedia.org/api/rest_v1/</code>) are now redirected to the [[w:en:Special:RestSandbox|REST Sandbox]]. * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikidata Platform|WMF Wikidata Platform team]] (WDP) has published its [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Wikidata Platform team/Newsletter|January 2026 newsletter]]. It includes updates on the legacy full-graph endpoint decommissioning, the User-Agent policy change, the monthly Blazegraph migration office hours, and efforts to reduce regressions caused by the legacy endpoint shutdown. As a reminder, you can [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/WDP team updates|subscribe to the WDP newsletter]]! * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.12|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * The [[mw:Wikimedia Hackathon Northwestern Europe 2026|Wikimedia Hackathon Northwestern Europe 2026]] will take place on 13-14 March 2026 in Arnhem, the Netherlands. Applications opened mid-December and will close soon or when capacity is reached. It's a two-day, technically oriented hackathon bringing together Wikimedians from the region. Hope to see you there! '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/04|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W04"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०२:००, २० जानेवारी २०२६ (IST) <!-- सदस्य:STei (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29943403 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-05</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W05"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/05|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Wikimedia Foundation invites comments on [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Year1 Reflections and Proposed Way Forward 2026 Update|proposed future]] of the [[:m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council|Product and Technology Advisory Council]] until 28 February. * All users with registered accounts can now use passkeys for [[m:Special:MyLanguage/Help:Two-factor authentication|two-factor authentication]] (2FA). Passkeys are a simple way to log in without using a second device. They verify the user's identity using a fingerprint, face scan, or a PIN code. To set up a passkey, first set up a regular 2FA method. Currently, to log in with a passkey, users must also use a password. Later this quarter, passwordless login will allow users to log in with a single click and a passkey. Users with advanced rights will also be required to have 2FA enabled. This is part of the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security|Account Security]] project. * Unregistered contributors on blocked IPs or blocked IP ranges can now interact on-wiki to appeal a block by creating a temporary account to appeal a block on the user talk page, unless the "prevent this user from editing their own talk page" is enabled. This solves the problem of logged-out users unable to use the default unblock process via user talk page. [https://phabricator.wikimedia.org/T398673] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:20}} community-submitted {{PLURAL:20|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the Two-Factor Authentication (2FA) methods description on the management page has been updated. It is now clearer and easier for users to understand and make use of. [https://phabricator.wikimedia.org/T332385] '''Updates for technical contributors''' * A new AbuseFilter variable, <code>account_type</code>, has been added to provide a reliable way to determine the account type being created in the <code>createaccount</code> and <code>autocreateaccount</code> actions. As part of this change, the variable <code>accountname</code> has been renamed to <code>account_name</code>, and <code>accountname</code> is now deprecated. Edit filter managers should update any filters that use hardcoded account type checks or the deprecated variable. [https://phabricator.wikimedia.org/T414049] * Image thumbnails that are requested in non-standard sizes, and using non-standard methods such as direct requests to <code dir=ltr><nowiki>upload.wikimedia.org/…</nowiki></code> will stop working in the near future. This change is to prevent ongoing external abuse by web-scrapers and bots. Some users with custom CSS/JS, Interface Admins who can fix gadgets and local skins, and Tool-authors, will need to update their code to use standard thumbnail sizes. [[phab:T414805|Details, search-links, and examples of how to fix them, are available in the task]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.13|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/05|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W05"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०२:४८, २७ जानेवारी २०२६ (IST) <!-- सदस्य:UOzurumba (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29969530 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-06</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W06"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/06|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The "{{int:pageinfo-toolboxlink}}" feature, which gives validating information about a page ([{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|action=info}} example]), now automatically includes a table of contents. If there is a local [[{{ns:8}}:Pageinfo-header]] page created by individual users, it can now be removed. [https://phabricator.wikimedia.org/T363726] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:21}} community-submitted {{PLURAL:21|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, VisualEditor previously added bold or italic formatting inside link descriptions, making the wikicode complex. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T409669] '''Updates for technical contributors''' * There was no XML dump on 20 January. Additionally, from now on, dumps will be generated once per month only. [https://phabricator.wikimedia.org/T414389] * The MediaWiki Interfaces team removed support for all transform endpoints containing a trailing slash from the [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/API:REST%20API MediaWiki REST API]. All API users currently calling those endpoints are encouraged to transition to the non-trailing slash versions. If you have questions or encounter any problems, please file a ticket in phabricator to the [https://phabricator.wikimedia.org/project/view/6931/ #MW-Interfaces-Team board]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.14|MediaWiki]] '''Weekly highlight''' * Users are reminded that the Wikimedia Foundation has shared some guiding questions for the July 2026–June 2027 Annual Plan on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027/Product & Technology OKRs|Meta]] and ''[[diffblog:2025/12/10/shaping-wikimedia-foundations-2026-2027-annual-goals-key-questions-for-the-wikimedia-movement/|Diff]]''. These focus on global trends, faster and healthier experimentation, better support for newcomers, strengthening editors and advanced users, improving collaboration across projects, and growing and retaining readership. Feedback and ideas are welcome on the [[m:Talk:Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027|talk page]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/06|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W06"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> २३:१४, २ फेब्रुवारी २०२६ (IST) <!-- सदस्य:STei (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30000986 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२६ == [[File:FNF 2026 Mr logo.png|right|400px|frameless]] प्रिय विकिसदस्य, '''[[विकिपीडिया:स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२६|स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२६]]''' ही विकीमेडियन्स द्वारा स्थापन केलेली एक वार्षिक स्पर्धा आहे. [[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2026|विकी लव्हस फॉल्कलोर]]ची थीम लिंगभेद कमी करणे आणि लोकांवर लक्ष केंद्रित करणे यावर आधारित आहे. अनेक आशियाई व भारतीय विकिपीडिया समुदायांनी यात भाग घेतला आहे आणि आमची अशी इच्छा आहे की आपण मराठी विकिपीडियावर आपले योगदान द्यावे. योगदानाचा मुख्य हेतू लिंग अंतर कमी करण्यात थेट प्रभाव पाडेल. ही स्पर्धा १ फेब्रुवारी २०२६ रोजी सुरू होऊन ३१ मार्च २०२६ रोजी समाप्त होईल. स्पर्धेतील विजेत्याला तयार केलेल्या पृष्ठांच्या संख्येच्या आधारे घोषित केले जाईल. पहिले स्थानिक बक्षीस - २५ अमेरिकन डॉलर्स, दुसरे स्थानिक बक्षीस - २० अमेरिकन डॉलर्स, तर सर्वोत्कृष्ट निर्णायक लेखासाठी - १५ अमेरिकन डॉलर्स दिले जातील. सहभाग किंवा योगदान करताना येणाऱ्या कोणत्याही समस्यांबाबत अथवा कोणत्याही मदतीसाठी ज्युरी सदस्यांच्या ([[सदस्य:Tiven2240|Tiven2240]] किंवा [[सदस्य: संतोष गोरे|संतोष गोरे]]) चर्चा पानावर संदेश लिहा. कृपया [[विकिपीडिया:स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२६|स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२६]] या पृष्ठावरील सर्व सूचना आणि नियम वाचा. तसेच [[विकिपीडिया:स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२६/नोंदणी|स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२६/नोंदणी]] या पानावर आपली नाव नोंदणी करून स्पर्धेत सहभागी व्हावे. तसेच [https://tools.wikilovesfolklore.org/campwiz/campaign/224/submission/new हा दुवा] वापरून तुम्ही तयार केलेला लेख सादर करावा. :धन्यवाद. :[[सदस्य:Tiven2240|Tiven2240]] आणि [[सदस्य: संतोष गोरे|संतोष गोरे]] :आयोजक :'''स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य २०२६''' --[[सदस्य:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[सदस्य चर्चा:MediaWiki message delivery|चर्चा]]) २०:४२, ५ फेब्रुवारी २०२६ (IST) <!-- सदस्य:Tiven2240@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/fnf2026&oldid=30030409 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-07</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W07"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/07|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[File:Maki-gift-15.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] Logged-in contributors who manage large or complex watchlists can now organise and filter watched pages in ways that improve their workflows with the new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Watchlist labels|Watchlist labels]] feature. By adding custom labels (for example: pages you created, pages being monitored for vandalism, or discussion pages) users can more quickly identify what needs attention, reduce cognitive load, and respond more efficiently. This improves watchlist usability, especially for highly active editors. * A new feature available on [[Special:Contributions|Special:Contributions]] shows [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] that are likely operated by the same person, and so makes patrolling less time-consuming. Upon checking contributions of a temporary account, users with access to temporary account IP addresses can now see a view of contributions from the related temporary accounts. The feature looks up all the IPs associated with a given temporary account within the data retention period and shows all the contributions of all temporary accounts that have used these IPs. [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts#February 2026: Improvements to the patroller tooling|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T415674] * When editors preview a wikitext edit, the reminder box that they are only seeing a preview (which is shown at the top), now has a grey/neutral background instead of a yellow/warning background. This makes it easier to distinguish preview notes from actual warnings (for example, edit conflicts or problematic redirect targets), which will now be shown in separate warning or error boxes. [https://phabricator.wikimedia.org/T414742] * The [[m:Special:GlobalWatchlist|Global Watchlist]] lets you view your watchlists from multiple wikis on one page. The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] continues to improve — it now properly supports more than one Wikibase site, for example both [[d:|Wikidata]] and [[testwikidata:|testwikidata]]. In addition, issues regarding text direction have been fixed for users who prefer Wikidata or other Wikibase sites in right-to-left (RTL) languages. [https://phabricator.wikimedia.org/T415440][https://phabricator.wikimedia.org/T415458] * The automatic "magic links" for ISBN, RFC, and PMID numbers have been [[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic links|deprecated in wikitext since 2021]] due to inflexibility and difficulties with localization. Several wikis have successfully replaced RFC and PMID magic links with equivalent external links, but a template was often required to replace the functionality of the ISBN magic link. There is now a new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic words#isbn|built-in parser function]] <code dir=ltr><nowiki>{{#isbn}}</nowiki></code> available to replace the basic functionality of the ISBN magic link. This makes it easier for wikis who wish to migrate off of the deprecated magic link functionality to do so. [https://phabricator.wikimedia.org/T145604] * Two new wikis have been created: ** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q35401|Jju]] ([[w:kaj:|<code>w:kaj:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T413283] ** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q1186896|Nawat]] ([[w:ppl:|<code>w:ppl:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T413273] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * A new global user group has been created: [[{{int:grouppage-local-bot}}|{{int:group-local-bot}}]]. It will be used internally by the software to allow community bots to bypass rate limits that are applied to abusive [[w:en:Web scraping|web scrapers]]. Accounts that are approved as bots on at least one Wikimedia wiki will be automatically added to this group. It will not change what user permissions the bot has. [https://phabricator.wikimedia.org/T415588] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.15|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * The [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Users and Developers Conference Spring 2026|MediaWiki Users and Developers Conference, Spring 2026]] will be held March 25–27 in Salt Lake City, USA. This event is organized by and for the third-party MediaWiki community. You can propose sessions and register to attend. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/AZBWVI46SDEB65PGR5J6E4TYOQQEZXM7/] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/07|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W07"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०५:०१, १० फेब्रुवारी २०२६ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30026671 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == Feminism and Folklore 2026 – Community Organisers & Jury == Hello {{PAGENAME}}!, Thank you for taking the lead in organising '''Feminism and Folklore 2026''' in your community. We truly appreciate your efforts! To ensure a smooth and successful campaign, please make sure you have: * Fully completed all details on the [[:m:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Feminism and Folklore 2026 Project Page]]: * Started promoting the campaign within your community. * Requested a local administrator to place a '''sitenotice''' about the campaign so users are notified. * Used the '''[https://tools.wikilovesfolklore.org/fnf/ Article List Generator Tool]''' and shared the generated article lists with your community. === Internet & Childcare Support === Community organisers and jury members who require '''internet and childcare support''' (non-mandatory, opt-in, request-only support) should fill the support request form '''by 22 February 2026'''. '''[https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSeutXEF1yTnJfExWUYPIf6SkhcnTgul07BeI-biqT4RE_vsrA/viewform Link to the form]''' Requests submitted after this date will not be entertained. === Important Participation Guidelines === * Minimum article size: '''3000 bytes and 300 words''' (final decision may be set by local organisers). * If your country is not listed on the Article list generator tool, please contact us. === Community Engagement === * Keep your community active and motivated throughout the campaign. * Share your achievements and notable articles with us so we can highlight them globally. * In the support form, please indicate if you would like a '''quick coordination call after the campaign'''. Let’s make '''Feminism and Folklore''', under the banner of '''#WeTogether''', help bridge the '''gender gap''' and '''folklore gap''' on Wikipedia worldwide. 🌍✊ Thank you for your collaboration! ''If someone from your community organisers or jury has missed this message feel free to share this message with them.'' Feminism and Folklore International Team. –[[सदस्य:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[सदस्य चर्चा:MediaWiki message delivery|चर्चा]]) १०:४७, १६ फेब्रुवारी २०२६ (IST) <!-- सदस्य:Tiven2240@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/fnf26&oldid=30083330 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-08</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W08"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/08|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Site Reliability Engineering|SRE Team]] will be performing a cleanup of Wikimedia's [[m:Special:MyLanguage/Etherpad|Etherpad]] instance, the web-based editor for real-time collaborative document editing. All pads will be permanently deleted after 30 April, 2026 – if there are still migration projects in progress at that point the team can revisit the date on a case by case basis. Please create local backups of any content you wish to keep, as deleted data cannot be recovered. This cleanup helps reduce database size and minimize infrastructure footprint. Etherpad will continue to support real-time collaboration, but long-term storage should not be expected. Additional cleanups may occur in the future without prior notice. [https://phabricator.wikimedia.org/T415237] '''Updates for editors''' * The Information Retrieval team will be launching an [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Information Retrieval/Phase 1|Android mobile app experiment]] that tests hybrid search capabilities which can handle both semantic and keyword queries. The improvement of on-platform search will enable readers to find what they’re looking for directly on Wikipedia more easily. The experiment will first be launched on Greek Wikipedia in late February, followed by English, French, and Portuguese in March. [https://diff.wikimedia.org/2026/01/08/semantic-search-making-it-easier-to-find-the-information-readers-want/ Read more] on Diff blog. [https://www.mediawiki.org/wiki/Readers/Information_Retrieval] * The Reader Growth team will run [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/WE3.10.2 Mobile Table of Contents|an experiment]] for mobile web users, that adds a table of contents and automatically expands all article sections, to learn more about navigation issues they face. The test will be available on Arabic, Chinese, English, French, Indonesian, and Vietnamese Wikipedias. * Previously, site notices ([[{{ns:8}}:Sitenotice]] and [[{{ns:8}}:Anonnotice]]) would only render on the desktop site. Now, they will render on all platforms. Users on mobile web will now see these notices and be informed. Site administrators should be prepared to test and fix notices on mobile devices to avoid interference with articles. To opt out, interface admins can add <code dir="ltr">#siteNotice { display: none; }</code> to [[{{ns:8}}:Minerva.css]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T138572][https://phabricator.wikimedia.org/T416644] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:19}} community-submitted {{PLURAL:19|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue on [[Special:RecentChanges|Special:RecentChanges]] has been fixed. Previously, clicking hide in the active filters caused the "view new changes since…" button to disappear, though it should have remained visible. The button now behaves as expected. [https://phabricator.wikimedia.org/T406339] '''Updates for technical contributors''' * New documentation is now available to help editors debug on-site search features. It supports troubleshooting when pages do not appear in results, when ranking seems unexpected, and when you need to inspect what content is being indexed, helping make search behavior easier to understand and analyze. [[mw:Help:CirrusSearch/Debug|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T411169] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.16|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/08|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W08"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ००:४७, १७ फेब्रुवारी २०२६ (IST) <!-- सदस्य:STei (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30086330 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-09</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W09"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/09|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Reference Check|Reference Check]] has been deployed to English Wikipedia, completing its rollout across all Wikipedias. The feature prompts newcomers to add a citation before publishing new content, helping reduce common citation-related reverts and improve verifiability. In A/B testing, the impact was substantial: newcomers shown Reference Check were approximately 2.2 times more likely to include a reference on desktop and about 17.5 times more likely on mobile web. [https://analytics.wikimedia.org/published/reports/editing/reference_check_ab_test_report_final_2025.html] '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:InterwikiSorting|InterwikiSorting extension]], which allowed for the [[m:Special:MyLanguage/Interwiki sorting order|sorting of interwiki links]], has been undeployed from Wikipedia. As a result, editors who had enabled interwiki link sorting in non-compact mode (full list format) will now see links reordered. The links moving forward will be listed in the alphabetical order of language code. [https://phabricator.wikimedia.org/T253764] * Later this week, people who are editing a page-section using the mobile visual editor, will notice a new "Edit full page" button. When tapped, you will be able to edit the entire article. This helps when the change you want to make is outside the section you initially opened. [https://phabricator.wikimedia.org/T387175][https://phabricator.wikimedia.org/T409112] * [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|The Reader Experience team]] is inviting editors to assess whether dark mode should still be considered "beta" on their wiki, based on their experience of how well it functions on desktop and mobile. If the feature is deemed mature, editors can update the interface messages in <code dir=ltr>MediaWiki:skin-theme-description</code> and <code dir=ltr>MediaWiki:Vector-night-mode-beta-tag</code> to indicate that dark mode is ready and no longer considered beta. * The improved [[mw:Wikimedia_Apps/Team/iOS/Activity_Tab|Activity tab]] which displays user-insights is now available to all users of the Wikipedia iOS app (version 7.9.0 and later). Following earlier A/B testing that showed higher account creation among users with access to the feature, it has been rolled out to 100% of users along with some updates. The Activity tab now shows your edited articles in the timeline, offers editing impact insights like contribution counts and article view trends, and customization options to improve in-app experience for users. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:21}} community-submitted {{PLURAL:21|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug that prevented [[mw:Special:MyLanguage/Extension:DiscussionTools|DiscussionTools]] from working on mobile has now been fixed, restoring full functionality. [https://phabricator.wikimedia.org/T415303] '''Updates for technical contributors''' * The [[m:Special:GlobalWatchlist|Global Watchlist]] lets you view your watchlists from multiple wikis on one page. The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] that makes this possible continues to improve. The latest upgrade is the inclusion of a [[mw:Extension:GlobalWatchlist#hook|new hook]], <code dir=ltr>ext.globalwatchlist.rebuild</code>, which fires after each watchlist rebuild. This allows you to run gadgets and user scripts for the Special page. [https://phabricator.wikimedia.org/T275159] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.17|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/09|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W09"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ००:३४, २४ फेब्रुवारी २०२६ (IST) <!-- सदस्य:STei (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30119102 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-10</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W10"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/10|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Wikipedia 25 [[m:Special:MyLanguage/Wikipedia 25/Easter egg experiments|Birthday mode]] is now live on Betawi, Breton, Chinese, Czech, Dutch, English, French, Gorontalo, Indonesian, Italian, Luxembourgish, Madurese, Sicilian, Spanish, Thai, and Vietnamese Wikipedias! This limited-time campaign feature celebrates 25 years of Wikipedia with a birthday mascot, Baby Globe. When turned on, Baby Globe is shown on [[m:Special:MyLanguage/Wikipedia 25/Easter egg experiments/article configuration|~2,500 articles]], waiting to be discovered by readers. Communities can choose to turn Birthday mode on by getting consensus from their community and asking an admin to enable the feature and customize it via [[m:Special:MyLanguage/Wikipedia 25/Easter egg experiments#Community Configuration Demo|community configuration]] on the local wiki. '''Updates for editors''' * [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|Sub-referencing]], a new feature to re-use references with different details has been released to Swedish Wikipedia, Polish Wikipedia and [[:phab:T418209|a couple of other wikis]]. You can [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#test|try the feature]] on these projects or on testwiki and [https://en.wikipedia.beta.wmcloud.org/wiki/Sub-referencing betawiki]. Learnings from the first pilot wiki German Wikipedia have been [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing/Learnings|published in a report]]. Reach out to the Wikimedia Deutschland team if you are [[:m:Talk:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#Pilot wikis|interested in becoming a pilot wiki]]. * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check#Paste check|Paste Check]] will become available at all Wikipedias this week. The feature prompts newcomers who are pasting text they are not likely to have written into VisualEditor to consider whether doing so risks a copyright violation. Paste Check [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Tags|tags]] all edits where it is shown for potential review. Local administrators can configure various aspects of the feature via [[{{#special:EditChecks}}]]. [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Paste Check#A/B Experiment|Research]] across 22 wikis found that Paste Check resulted in an 18% decrease in relative reverted-edits compared to the control group. Translators can [https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special%3ATranslate&group=ext-visualeditor-ve-mw-editcheck&filter=&optional=1&action=translate help to localize] this and related features. * The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|Reader Experience team]] will be standardizing the user menu in the top right for all mobile users so that it is closer to the desktop experience. Currently this user menu is only visible to users with Advanced Mobile Controls (AMC) turned on. The only change is that a couple buttons previously in the left-side menu will move to the top right for users who do not have AMC turned on. This change is expected to go out March 9 and seeks to improve the user interface. [https://phabricator.wikimedia.org/T413912] * Starting in the week of March 2, the emails sent out when an email address was added, removed, or changed for an account will switch to a substantially nicer and clearer HTML email from the prior plaintext one. [https://phabricator.wikimedia.org/T410807] * Notifications are currently limited to 2,000 historic entries per user, and extend back to 2013 when the feature was released. This is going to be changed to only store Notifications from the last 5 years, but up to 10,000 of them. This will help with long-term infrastructure health and help to prevent more recent notifications from disappearing too soon. [https://phabricator.wikimedia.org/T383948] * The [[m:Special:GlobalWatchlist|Global Watchlist]] which lets you view your watchlists from multiple wikis on a single page continues to see improvements. The latest update improves label usage experience. The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] now allows activating the [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Language#Fallback languages|language fallback system]] for Wikidata items without labels in the viewed language, and showing those labels in the user’s preferred Wikidata language if no <code dir=ltr>uselang=</code> URL parameter is provided. [https://phabricator.wikimedia.org/T373686][https://phabricator.wikimedia.org/T416111] * The Wikipedia Android team has started a beta test of [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Information Retrieval/Phase 1|hybrid search]] on Greek Wikipedia. Hybrid search capabilities can handle both semantic and keyword queries enabling readers to find what they’re looking for directly on Wikipedia more easily. * For security reasons, members of certain user groups are [[m:Special:MyLanguage/Mandatory two-factor authentication for users with some extended rights|required to have two-factor authentication]] (2FA) enabled. Currently, 2FA is required to use the group, but not to be a member of it. Given that this model still has some vulnerabilities, the situation will [[phab:T418580|gradually change in March]]. Members of these groups will be unable to disable last 2FA method on their account, and it will be impossible to add users without 2FA to these groups. Users will still be able to add new authentication methods or remove them, as long as at least one method is continuously enabled. In the second half of March, users without 2FA will be removed from these groups. This applies to: CentralNotice administrators, checkusers, interface administrators, suppressors, Wikidata staff, Wikifunctions staff, WMF Office IT and WMF Trust & Safety. Nothing will change for other users. See the linked task for deployment schedule. [https://phabricator.wikimedia.org/T418580] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue preventing users from creating an instance in [https://www.wikibase.cloud/ Wikibase.cloud] has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T416807] '''Updates for technical contributors''' * To help ensure [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Product Insights/Responsible Reuse|fair use of infrastructure]], over the next month the Wikimedia Foundation will implement global API rate limits across our APIs. In early March, stricter limits will be applied to unidentified requests from outside Toolforge/WMCS and API requests that are made from web browsers. In April, higher limits will be applied to identified traffic. These limits are intentionally set as high as possible to minimise impact on the community. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki should not be affected for now. However, all developers are advised to follow updated best practices. For more information, see [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|Wikimedia APIs/Rate limits]]. * The Wikidata Query Service Linked Data Fragment (LDF) endpoint will be decommissioned in February. This endpoint served limited traffic, which was successfully migrated to other data access methods that were better suited to support existing use cases. The hardware used to support the LDF endpoint will be reallocated to support the ongoing backend migration efforts. [https://phabricator.wikimedia.org/T415696] * The new Parsoid parser [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Updates|continues to be deployed to additional wikis]], improving platform sustainability and making it easier to introduce new reading and editing features. Parsoid is now the default parser on 488 WMF wikis (268 Wikipedias), now covering more than 10% of all Wikipedia page views. * The process and criteria for [[Special:MyLanguage/Wikimedia Enterprise#Access|requesting exceptional access]] to the high volume feed of the ''Wikimedia Enterprise'' APIs (at no cost for mission-aligned usecases), [[m:Talk:Wikimedia Enterprise#Exceptional access criteria|have now been published]]. This is to provide more thorough and clearer documentation for users. * [https://techblog.wikimedia.org/ Tech Blog], the blog dedicated to the Wikimedia technical community [https://techblog.wikimedia.org/2026/02/24/a-tech-blog-diff/ will be migrating] to [[diffblog:|Diff]], the community news and event blog. The migration should be complete in April 2026, after which new posts will be accepted for publishing. Readers will be able to access posts – old and new – on the landing page at https://diff.wikimedia.org/techblog. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.18|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/10|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W10"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> २३:२२, २ मार्च २०२६ (IST) <!-- सदस्य:STei (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30137798 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-11</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W11"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/11|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|All wikis will be read-only]] for a few minutes on Wednesday, 25 March 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1774450800 15:00 UTC]. This is for the datacenter server switchover backup tests, [[wikitech:Deployments/Yearly calendar|which happen twice a year]]. During the switchover, all Wikimedia website traffic is shifted from one primary data center to the backup data center to test availability and prevent service disruption even in emergencies. * Last week, all wikis had 2 hours of read-only time, and extended unavailability for user-scripts and gadgets. This was due to a security incident which has since been resolved. Work is ongoing to prevent re-occurrences. For current information please see the [[m:Steward's noticeboard#Statement on Meta about today's user script security incident|post on the Stewards' noticeboard]] ([[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Product and Technology/Product Safety and Integrity/March 2026 User Script Incident|translations]]). '''Updates for editors''' * Users facing multiple blocks on mobile will now see the reasons for each block separately, instead of a generic message. This helps them understand why they are blocked and what steps they can take to resolve the issue. For example, users affected for using common VPNs (such as [[Special:MyLanguage/Apple iCloud Private Relay|iCloud Private Relay]]) will receive clearer guidance on what they need to do to start editing again. [https://phabricator.wikimedia.org/T357118] * Later this week, [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Suggestion Mode|Suggestion Mode]] will become available as a beta feature within the visual editor at all Wikipedias. This feature proactively suggests various types of actions that people can consider taking to improve Wikipedia articles, and learn about related guidelines. The feature is locally configurable, and can also be locally expanded with custom Suggestions. Current settings can be seen at [[Special:EditChecks]] and there are [[mw:Special:MyLanguage/Help:Suggestion mode#For administrators %E2%80%93 local customization|instructions for how administrators can customize]] the links to point to local guidelines. The feature is connected to [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check|Edit check]] which suggests improvements while someone is writing new content. In the future, the Editing team plans to evaluate the feature's impact with newcomers through a controlled experiment. [https://phabricator.wikimedia.org/T404600] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where the cursor became misaligned during the use of CodeMirror’s syntax highlighting, which makes wikitext and code easier to read, has now been fixed. This problem specifically affected users who defined a font rule in a custom stylesheet while creating a new topic with DiscussionTools. [https://phabricator.wikimedia.org/T418793] '''Updates for technical contributors''' * API rate limiting update: To help ensure [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Product Insights/Responsible Reuse|fair use of infrastructure]], global API rate limits will be applied this week to requests without a compliant User-Agent that originate from outside Toolforge/WMCS and to unauthenticated requests made from web browsers. Higher limits will be applied to identified traffic in April. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki should not be affected for now. However, all developers are advised to follow updated best practices. For more information, see [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|Wikimedia APIs/Rate limits]]. * The new GraphQL API has been released. The API was developed as a flexible alternative to select features of the Wikidata Query Service (WDQS), to improve developer experience and foster adaptability, and efficient data access. Try it out and [[d:Wikidata:Wikibase GraphQL#Feedback and development|give feedback]]. You can also [https://greatquestion.co/wikimediadeutschland/GraphQLAPI/apply sign up for usability tests]. * The [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Unsupported Tools Working Group|PTAC Unsupported Tools Working Group]] continued improvements to [[commons:Special:MyLanguage/Commons:Video2commons#|Video2Commons]] in February, with fixes addressing authentication errors, large-file handling, task queue visibility, and clearer upload behavior. Work is still ongoing in some areas, including changes related to deprecated server-side uploads. Read [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Unsupported Tools Working Group#February 2026|this update]] to learn more. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.19|MediaWiki]] '''In depth''' * The Article Guidance team invites experienced Wikipedia editors from selected [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance/Pilot wikis and collaborators#Collaborators|pilot wikis]] and interested contributors from other Wikipedias to fill out this questionnaire which is available in [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfmLeVWnxmsCbPoI_UF2jyRcn73WRGWCVPHzerXb4Cz97X_Ag/viewform English], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSd6rzr4XXQw8r4024fE3geTPFe13M_6w7Mitj-YJi0sOlWTAw/viewform?usp=header Arabic], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdok3-RfB18lcugYTUMGkpwmqG_8p760Wv4dCXitOXOszjUDw/viewform?usp=header Bengali], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfjTfYp4jEo0akA4B1e-Nfg3QZPCudUjhJzHzzDi6AHyAaMGA/viewform?usp=header Japanese], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLScteVoI29Aue4xc72dekk-6RYtvmMgQxzMI900UOawrFrSTWg/viewform?usp=header Portuguese], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSetdxnYwL3ub2vqA7awCg5hJZPMIYcDPaiTe12rY9h0GYnVlw/viewform?usp=header Persian], and [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLScNvfJF-Ot-4pzA4qAN771_0QDJ4Li19YcUsaTgSKW8Nc7U_Q/viewform?usp=header Turkish]. Your answers will help the team customize guidance for less experienced editors and help them learn community policies and practices while creating an article. Learn more [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|on the project page]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/11|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W11"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ००:२३, १० मार्च २०२६ (IST) <!-- सदस्य:STei (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30213008 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-12</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W12"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/12|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|{{int:codemirror-beta-feature-title}}]] beta feature, also known as [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror 6]], has been used for wikitext syntax highlighting since November 2024. It will be promoted out of beta by May 2026 in order to bring improvements and new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Features|features]] to all editors who use the standard syntax highlighter. If you have any questions or concerns about promoting the feature out of beta, [[mw:Special:MyLanguage/Help talk:Extension:CodeMirror|please share]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T259059] * Some changes to local user groups are performed by stewards on Meta-Wiki and logged there only. Now, interwiki rights changes will be logged both on Meta-Wiki and the wiki of the target user to make it easier to access a full record of user's rights changes on a local wiki. Past log entries for such changes will be backfilled in the coming weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T6055] * On wikis using [[m:Special:MyLanguage/Flagged Revisions|Flagged Revisions]], the number of pending changes shown on [[{{#Special:PendingChanges}}]] previously counted pages which were no longer pending review, because they have been removed from the system without being reviewed, e.g. due to being deleted, moved to a different namespace, or due to wiki configuration changes. The count will be correct now. On some wikis the number shown will be much smaller than before. There should be no change to the list of pages itself. [https://phabricator.wikimedia.org/T413016] * Wikifunctions composition language has been rewritten, resulting in a new version of the language. This change aims to increase service stability by reducing the orchestrator's memory consumption. This rewrite also enables substantial latency reduction, code simplification, and better abstractions, which will open the door to later feature additions. Read more about [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2026-03-11|the changes]]. * Users can now sort search results alphabetically by page title. The update gives an additional option to finding pages more easily and quickly. Previously, results could be sorted by Edit date, Creation date, or Relevance. To use the new option, open 'Advanced Search' on the search results page and select 'Alphabetically' under 'Sorting Order'. [https://phabricator.wikimedia.org/T403775] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:28}} community-submitted {{PLURAL:28|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the bug that prevented UploadWizard on Wikimedia Commons from importing files from Flickr has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T419263] '''Updates for technical contributors''' * A new special page, [[{{#special:LintTemplateErrors}}]], has been created to list transcluded pages that are flagged as containing lint errors to help users discover them easily. The list is sorted by the number of transclusions with errors. For example: [[{{#special:LintTemplateErrors}}/night-mode-unaware-background-color]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T170874] * Users of the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|{{int:codemirror-beta-feature-title}}]] beta feature have been using [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]] instead of [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeEditor|CodeEditor]] for syntax highlighting when editing JavaScript, CSS, JSON, Vue and Lua content pages, for some time now. Along with promoting CodeMirror 6 out of beta, the plan is to replace CodeEditor as the standard editor for these content models by May 2026. [[mw:Special:MyLanguage/Help talk:Extension:CodeMirror|Feedback or concerns are welcome]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T419332] * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]] JavaScript modules will soon be upgraded to CodeMirror 6. Leading up to the upgrade, loading the <code dir=ltr>ext.CodeMirror</code> or <code dir=ltr>ext.CodeMirror.lib</code> modules from gadgets and user scripts was deprecated in July 2025. The use of the <code dir=ltr>ext.CodeMirror.switch</code> hook was also deprecated in March 2025. Contributors can now make their scripts or gadgets compatible with CodeMirror 6. See the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror#Gadgets and user scripts|migration guide]] for more information. [https://phabricator.wikimedia.org/T373720] * The MediaWiki Interfaces team is expanding coverage of REST API module definitions to include [[mw:Special:MyLanguage/API:REST API/Extensions|extension APIs]]. REST API modules are groups of related endpoints that can be independently managed and versioned. Modules now exist for [https://phabricator.wikimedia.org/T414470 GrowthExperiments] and [https://phabricator.wikimedia.org/T419053 Wikifunctions] APIs. As we migrate extension APIs to this structure, documentation will move out of the main MediaWiki OpenAPI spec and REST Sandbox view, and will instead be accessible via module-specific options in the dropdown on the [https://test.wikipedia.org/wiki/Special:RestSandbox REST Sandbox] (i.e., [[{{#Special:RestSandbox}}]], available on all wiki projects). * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto|Scribunto]] extension provides different pieces of information about the wiki where the module is being used via the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua reference manual|mw.site]] library. Starting last week, the library also provides a [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua reference manual#mw.site.wikiId|way]] of accessing the [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Wiki ID|wiki ID]] that can be used to facilitate cross-wiki module maintenance. [https://phabricator.wikimedia.org/T146616] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.20|MediaWiki]] '''In depth''' * The [[m:Special:MyLanguage/Coolest Tool Award|2026 Coolest Tool Award]] celebrating outstanding community tools, is now open for nominations! Nominate your favorite tool using the [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/435684?lang=en nomination survey] form by 23 March 2026. For more information on privacy and data handling, please see the [[foundation:Special:MyLanguage/Legal:Coolest_Tool_Award_2026_Survey_Privacy_Statement|survey privacy statement]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/12|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W12"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०१:०६, १७ मार्च २०२६ (IST) <!-- सदस्य:STei (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30260505 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-13</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W13"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/13|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Wikimedia site users can now log in without a password using passkeys. This is a secure method supported by fingerprint, facial recognition, or PIN. With this change, all users who opt for passwordless login will find it easier, faster, and more secure to log in to their accounts using any device. The new passkey login option currently appears as an autofill suggestion in the username field. An additional [[phab:T417120|"Log in with passkey" button]] will soon be available for users who have already registered a passkey. This update will improve security and user experience. The [[c:File:Passwordless_login_screencast.webm|screen recording]] demonstrates the passwordless login process step by step. * [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|All wikis will be read-only]] for a few minutes on Wednesday, 25 March 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1774450800 15:00 UTC]. This is for the datacenter server switchover backup tests, [[wikitech:Deployments/Yearly calendar|which happen twice a year]]. During the switchover, all Wikimedia website traffic is shifted from one primary data center to the backup data center to test availability and prevent service disruption even in emergencies. '''Updates for editors''' * Wikimedia site users can now export their notifications older than 5 years using a [[toolforge:echo-chamber|new Toolforge tool]]. This will ensure that users retain their important notifications and avoid them being lost based on the planned change to delete notifications older than 5 years, as previously announced. [https://phabricator.wikimedia.org/T383948] * Wikipedia editors in Indonesian, Thai, Turkish, and Simple English now have access to Special:PersonalDashboard. This is an [[mw:Special:MyLanguage/Moderator Tools/Dashboard|early version of an experience]] that introduces newer editors to patrolling workflows, making it easier for them to move from making edits to participating in more advanced moderation work on their project. [https://phabricator.wikimedia.org/T402647] * The [[Special:Block]] now has two minor interface changes. Administrators can now easily perform indefinite blocks through a dedicated radio button in the expiry section. Also, choosing an indefinite expiry provides a different set of common reasons to select from, which can be changed at: [[MediaWiki:Ipbreason-indef-dropdown]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T401823] * Mobile editors [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments#Logged-out|at several wikis]] can now see an improved logged-out edit warning, thanks to the recent updates from the Growth team. These changes released last week are part of ongoing efforts and tests to enhance [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments|account creation experience on mobile]] and then increase participation. [https://phabricator.wikimedia.org/T408484] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:36}} community-submitted {{PLURAL:36|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the bug that prevented mobile web users from seeing the block information when affected by multiple blocks has been fixed. They can now see messages of all the blocks currently affecting them when they access Wikipedia. '''Updates for technical contributors''' * Images built using Toolforge will soon get the upgraded buildpacks version, bringing support for newer language versions and other upstream improvements and fixes. If you use Toolforge Build Service, review the recent [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/cloud-announce@lists.wikimedia.org/thread/EMYTA32EV2V5SQ2JIEOD2CL66YFIZEKV/ cloud-announce email] and update your build configuration as necessary to ensure your tools are compatible. [https://wikitech.wikimedia.org/w/index.php?title=Help:Toolforge/Building_container_images&oldid=2392097#Buildpack_environment_upgrade_process][https://phabricator.wikimedia.org/T380127] * The [https://api.wikimedia.org/wiki/Main_Page API Portal] documentation wiki will shut down in June 2026. API keys created on the API Portal will continue to work normally. api.wikimedia.org endpoints will be deprecated gradually starting in July 2026. Documentation on the API Portal is moving to [[mw:Wikimedia APIs|mediawiki.org]]. Learn more on the [[wikitech:API Portal/Deprecation|project page]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.21|MediaWiki]] '''In depth''' * [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes|WMDE Technical Wishes]] is considering improvements to [[m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names|automatically generated reference names in VisualEditor]]. Please check out the [[m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Proposed solutions|proposed solutions]] and participate in the [[m:Talk:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Request for comment|request for comment]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/13|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W13"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> २२:२१, २३ मार्च २०२६ (IST) <!-- सदस्य:UOzurumba (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30268305 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == [[चिखली ते सैलानी]] == Hello, Sir, I hope you are doing well. Actually I want to draw your attention towards cross-wiki abuse, regarding the article, [[चिखली ते सैलानी]], one of the editor of English Wikipedia, User:AltamashNgp is trying to spam Sailani Baba, the subject of the article accross multiple wikis. Since the draft is declined several times on English Wikipedia here <nowiki>https://en.wikipedia.org/wiki/Draft:Baba_Sailani</nowiki> and see deletion log too for the mainspace article creation too with different name change. sI am requesting you to quick delete here it to due to its spam nature as part of long term cross Wikipedia abuse. Thanks. [[विशेष:योगदान/&#126;2026-19042-99|&#126;2026-19042-99]] ([[सदस्य चर्चा:&#126;2026-19042-99|talk]]) ०७:०१, २७ मार्च २०२६ (IST) :@[[सदस्य:~2026-19042-99|~2026-19042-99]] {{done}} [[सदस्य:Tiven2240|Tiven2240]] ([[सदस्य चर्चा:Tiven2240|चर्चा]]) ०७:५७, २७ मार्च २०२६ (IST) ::@[[सदस्य:Tiven2240|Tiven2240]] Thanks for your kind co-operation, Respected, Sir. [[विशेष:योगदान/&#126;2026-18946-71|&#126;2026-18946-71]] ([[सदस्य चर्चा:&#126;2026-18946-71|talk]]) ०८:१६, २७ मार्च २०२६ (IST) == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-14</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W14"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/14|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Beta version of [[abstract:|Abstract Wikipedia]] a new Wikimedia project which is language-independent, was launched last week. The project allows communities to build Wikipedia articles in their native language, which can be readily accessed by other users in their own languages. The wiki is powered by instructions from Wikifunctions and also based on structured content from Wikidata. [[:f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2026-03-26|Read more]]. '''Updates for editors''' * The Growth team is running an A/B test to evaluate a clearer, more user-friendly message that promotes account creation on wikis. Currently when logged-out mobile users begin editing, they see a jarring warning message that can feel abrupt and discouraging. This also presents temporary account editing as the default rather than encouraging account creation. The test is running on ten Wikipedias, including Arabic, French, Spanish and German. [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments#2. Improve logged-out warning message (T415160)|Read more]]. * The Wikimedia Apps team is inviting feedback on [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Future of Editing on the Mobile Apps|how editing should work on the Wikipedia mobile apps]]. The discussion focuses on improving how users access editing tools when they tap "Edit". This is part of a broader effort to convert readers who develop an interest in editing, to access a more user-friendly pathway to start contributing. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:45}} community-submitted {{PLURAL:45|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where citation fetching from the large newspaper archive [https://www.newspapers.com Newspapers.com] was no longer working, due to a block in [[mw:Special:MyLanguage/Citoid|Citoid]] requests, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T419903] '''Updates for technical contributors''' * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.22|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/14|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W14"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ००:५६, ३१ मार्च २०२६ (IST) <!-- सदस्य:STei (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30329462 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-15</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W15"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/15|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]] now includes a new group goal-setting feature, enabling organizers to set and track event goals such as the number of articles created and participating contributors in real time. Similarly, participants can work toward shared targets and see their collective impact as the event unfolds. The feature is now available on all Wikimedia wikis. Learn more in [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents/Registration/Collaborative contributions#Goal setting|the documentation]]. * [[File:Maki-gift-15.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] The new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Watchlist labels|watchlist labels]] feature (announced in [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/07|Tech News 2026-07]]) is now available via VisualEditor, the source editor, and the 'watchstar' (or watch link, for skins that don't have a star icon). Previously it was only possible to assign labels via [[Special:EditWatchlist|EditWatchlist]]. In all three places it is a new field following the expiry field. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where talk pages on mobile with Parsoid are unusable after empty section headers, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T419171] '''Updates for technical contributors''' * The [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|sub-referencing feature]], which lets editors add details to an existing reference without duplicating it, will be gradually rolled out to [[phab:T414094|more wikis]] later this year. Wikis using the [[mw:Special:MyLanguage/Reference Tooltips|Reference Tooltips]] gadget are encouraged to update their version (typically at [[m:MediaWiki:Gadget-ReferenceTooltips.js|MediaWiki:Gadget-ReferenceTooltips.js]] as shown [https://en.wikipedia.org/w/index.php?diff=1344408362 here]) to ensure compatibility. Other reference-related gadgets may also be affected. [https://phabricator.wikimedia.org/T416304] * All Wikinews editions will be closed and switched to read-only mode on 4 May 2026. Content will remain accessible, but no new edits or articles can be added. This closure was approved by the Board of Trustees of the Wikimedia Foundation following extended discussions. [[m:Wikimedia Foundation Board noticeboard#Board of Trustees Approves Closure of Wikinews|Read more]]. * The [[:mw:Special:MyLanguage/API:Action API|Action API]] has had several formats for requested output. One of them, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>format=php</nowiki></code></bdi>, is being removed soon. Please ensure your scripts or bots use the [[mw:Special:MyLanguage/API:Data formats#Output|JSON format]]. This removal should affect very few scripts and bots. [https://phabricator.wikimedia.org/T118538] * The [[Special:NamespaceInfo|Special:NamespaceInfo]] page now includes namespace aliases. For example "WP" for the "Project" ("Wikipedia") namespace on the German Wikipedia. [https://phabricator.wikimedia.org/T381455] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.23|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/15|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W15"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> २१:४९, ६ एप्रिल २०२६ (IST) <!-- सदस्य:STei (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30362761 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == Next Steps and Feedback meeting for Feminism and Folklore Organizers == <div style="border:8px maroon ridge; padding:6px;"> [[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|center|550px|frameless]] <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="padding: 1em 2em;"> <div style="text-align: center; width: 100%;">''{{int:please-translate}}''</div> Dear Organizer, I hope this message finds you well. First and foremost, on behalf of the International Team I want to extend my gratitude to you for your efforts in organizing the '''Feminism and Folklore 2026''' campaign on your local Wikipedia. Your contribution has been instrumental in bridging the gender and folk gap on Wikipedia, and we truly appreciate your dedication to this important cause. As the campaign has ended I wanted to inform you about the next steps. It's time to commence the jury process using the CampWiz or Fountain tool where your campaign was hosted. Please ensure that you update the details of the jury, campaign links and the names of organizers accurately on the [[:m:Feminism and Folklore 2026/Project Page|sign-up page]]. Once the jury process is completed, kindly update only the top 3 winners details on the [[:m:Feminism and Folklore 2026/Results|results page]] accordingly. The deadline for jury submission of results is '''April 30, 2026'''. However, if you find that the number of articles is high and you require more time, please don't hesitate to inform us via email or on campaign Meta Wiki talk page. We are more than willing to approve an extension if needed. Should you encounter any issues with the tools, please feel free to reach out to us on Telegram for assistance. Your feedback and progress updates are crucial for us to improve the campaign and better understand your community's insights. Therefore, we kindly ask you to spare just an hour to collectively share your progress and achievements with us during our '''[[:m:Event:Feminism and Folklore 2026 Post-Campaign Office Hour|community feedback session]]'''. Your input will greatly assist us in making the campaign more meaningful and impactful. Thank you once again for your hard work and dedication to the Feminism and Folklore campaign. Your efforts are deeply appreciated, and we look forward to hearing from you soon. Warm regards, [[User:Tiven2240|Tiven2240]] on behalf of Feminism and Folklore International Team <nowiki>#WeTogether</nowiki> </div></div> --[[सदस्य:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[सदस्य चर्चा:MediaWiki message delivery|चर्चा]]) १७:२७, ११ एप्रिल २०२६ (IST) <!-- सदस्य:Tiven2240@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/fnf26&oldid=30391231 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-16</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W16"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/16|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Experienced editors are invited to [https://b24e11a4f1.catalyst.wmcloud.org/wiki/Main_Page test] the [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|Article guidance]] feature, designed to help less-experienced editors create well-structured, policy-compliant Wikipedia articles. Testing instructions are [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance/Test feature guide|available]]. Also, after reviewing [https://b24e11a4f1.catalyst.wmcloud.org/wiki/Category:Pages_using_article_guidance the outlines], please provide feedback on the [[mw:Talk:Article guidance|project talk page]]. Based on your input, the feature will be refined and transferred to the pilot Wikipedias to translate and adapt. Check out [[c:File:Article Guidance workflow demo - April 2026.webm|the video]] explaining the feature. '''Updates for editors''' * On most wikis, all autoconfirmed users can now use [[Special:ChangeContentModel|Special:ChangeContentModel]] page to [[mw:Special:MyLanguage/Help:ChangeContentModel|create new pages with custom content models]], such as mass message lists, making custom page formats more accessible. Check [[Special:ListGroupRights|Special:ListGroupRights]] for the status of your wiki. [https://phabricator.wikimedia.org/T248294] * The Growth team has launched an [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account_Creation_Experiments|account creation experiment]] to evaluate whether adding an account creation button to the mobile web header increases new account registrations and encourages more mobile users to contribute to the wikis. The experiment is currently live on Hindi, Indonesian, Bengali, Thai, and Hebrew Wikipedia, and targets 10% of logged-out mobile web users. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where VisualEditor could get stuck loading on Windows devices with animations turned off, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T382856] '''Updates for technical contributors''' * Starting later this week, {{int:group-abusefilter}} who have the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|{{int:codemirror-beta-feature-title}}]] beta feature enabled will have [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]] instead of [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeEditor|CodeEditor]] as the editor at [[Special:AbuseFilter|Special:AbuseFilter]]. This is part of the broader effort to make the user experience more consistent across all editors. [https://phabricator.wikimedia.org/T399673][https://phabricator.wikimedia.org/T419332] * Tools and bots that access the [[mw:Special:MyLanguage/Notifications/API|Notifications API]] (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>action=query&meta=notifications</nowiki></code></bdi>) will need to update their OAuth or BotPassword grants to also include access to private notifications. [https://phabricator.wikimedia.org/T421991] * Due to a library upgrade, listings on category pages may be displayed out of order starting on Monday, 20th April. A migration script will be run to correct this, and will take hours to days depending on the size of the wiki (up to a week for English Wikipedia). [https://phabricator.wikimedia.org/T422544] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.24|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/16|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W16"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> २०:४९, १३ एप्रिल २०२६ (IST) <!-- सदस्य:STei (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30380527 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-17</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W17"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/17|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * After two years of development, [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|{{int:codemirror-beta-feature-title}}]], also known as [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror 6]], is to be promoted out of beta on Tuesday, April 21. It brings better code and wikitext readability, reduction in typing errors, and other [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|benefits]] to all users of the standard syntax highlighter. A huge thank you to volunteer [https://phabricator.wikimedia.org/p/Bhsd/ Bhsd] who developed many of the new features, including [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Code folding|code folding]], [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Autocompletion|autocompletion]], and [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Linting|linting]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T259059] * A major update to the Wikipedia app for iOS is now rolling out, redesigning the interface to align with Apple's latest "Liquid Glass" visual design. [https://apps.apple.com/us/app/wikipedia/id324715238 Download the latest version] and explore the update. '''Updates for editors''' * [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/WE3.3.4 Reading lists|Reading lists]] is a feature which allows readers to save articles to a list for reading later. This feature is now in beta on Arabic, French, Indonesian, Vietnamese, and Chinese Wikipedias and by default for all new accounts on all Wikipedias. * An experiment which explores extending [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Mobile page previews|Page Previews to mobile web]] will be launched in the week of April 20 on Arabic, English, French, Italian, Polish, and Vietnamese Wikipedias. Page Previews are pop-ups that display a thumbnail, lead paragraph, and a link to open the full article of a blue link, thereby improving content discovery. The feature is already available on desktop and in the apps. [[m:Special:MyLanguage/List of experiments in Product and Technology#Template|Read more about this experiment and others]]. * On several wikis, logged-in editors who haven't [[mw:Special:MyLanguage/Help:Email confirmation|confirmed their email addresses]] can now see a banner encouraging them to do so. Having the email address confirmed allows a user to restore access to the account if they lose it. [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security#Encouraging users to confirm their email addresses|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T421366] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:15}} community-submitted {{PLURAL:15|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where editing very large wiki pages in the 2017 wikitext editor caused slow loading, preview and scrolling lag, and performance issues when selecting, cutting, or pasting content, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T184857] '''Updates for technical contributors''' * As part of the promotion of [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|CodeMirror]] from a beta feature, all users will use [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]] instead of [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeEditor|CodeEditor]] for syntax highlighting when editing JavaScript, CSS, JSON, Vue and Lua content pages. [https://phabricator.wikimedia.org/T419332] * The <code>mirrors.wikimedia.org</code> service for Debian and Ubuntu users will sunset and stop working on May 15. The resources for the service will be replaced with new and better options. Some users may need to switch to a different server which should take about a minute. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/LJYRIS4WB66HIRCAO4GIDTXCMDVZRBMA/ You can read more]. [https://phabricator.wikimedia.org/T416707] * The <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>image</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>oldimage</nowiki></code></bdi> table will be removed from [[wikitech:Help:Wiki Replicas|wikireplicas]]. If your tools or queries access <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>image</nowiki></code></bdi> or <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>oldimage</nowiki></code></bdi> directly, please update them to use the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>file</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>filerevision</nowiki></code></bdi> table before 28 May. [https://phabricator.wikimedia.org/T28741] * Following the recent implementation of global API rate limits on unidentified traffic, the Wikimedia Foundation will continue efforts to ensure [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Product Insights/Responsible Reuse|fair use of infrastructure]] by applying global limits to identified API traffic beginning the last week of April. These limits are intentionally set as high as possible to minimise impact on the community. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki should not be affected for now. However, all developers are advised to follow updated best practices. For more information, see [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|Wikimedia APIs/Rate limits]] and [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits/FAQ|Frequently Asked Questions]]. * The [[mw:Special:MyLanguage/Attribution API|Attribution API]] is now available as a [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Stability policy|beta]]. The API fetches information for crediting Wikimedia articles and media files wherever they are used. Reference documentation is available through the REST Sandbox special page available on all Wikimedia wikis (such as the [https://en.wikipedia.org/w/index.php?api=attribution.v0-beta&title=Special%3ARestSandbox REST sandbox on English Wikipedia]). Share your feedback on the [[mw:Talk:Attribution API|project talk page]]. * There is no new MediaWiki version this week. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/17|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W17"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> २०:३१, २० एप्रिल २०२६ (IST) <!-- सदस्य:STei (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30432763 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == मसुदा:गजानन पाटील - अभिप्राय विनंती == नमस्कार मी Gajanan patil sangli या खात्याचा वापरकर्ता आहे. अभय नातू सरांच्या २७ एप्रिल २०२६ रोजी ६:१६ AM च्या सूचनेनुसार [[मसुदा:गजानन पाटील]] येथे संदर्भांसह भर घातली आहे. सरांनी आपले नाव सुचवले आहे म्हणून आपल्याकडून मसुद्यावर अभिप्राय आणि मार्गदर्शनाची विनंती करत आहे. कृपया मसुदा तपासून आपले मत कळवावे. लेख प्रकाशित करण्यास योग्य आहे का ते सुचवावे ही नम्र विनंती. धन्यवाद. - गजानन पाटील सांगली. [[सदस्य:गजानन पाटील सांगली|गजानन पाटील सांगली]] ([[सदस्य चर्चा:गजानन पाटील सांगली|चर्चा]]) १४:३६, २७ एप्रिल २०२६ (IST) == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-18</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W18"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/18|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * There is a change in how new users are autoconfirmed that will improve anti-vandalism protection. Currently, users who have had an account for a few days and made a few edits are automatically added to the [[{{int:grouppage-autoconfirmed/{{CONTENTLANGUAGE}}}}|{{int:group-autoconfirmed}}]] group. This configuration tends to be exploited by some vandals, who create accounts and start to use them only after some time. To mitigate this, the configuration will be updated next week so that – for the purpose of becoming autoconfirmed – the account age will be counted from their first edit, instead of registration date. The numeric value of the age threshold will remain the same. This change will be deployed only to wikis which require at least one edit as part of the autoconfirmation conditions. [https://phabricator.wikimedia.org/T418484] * All Wikipedia users with new accounts and those who activated the "automatically enable most beta features" option in their preference can now use the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/WE3.3.4 Reading lists|reading lists]] beta feature to save articles for later reading. This helps organize reading interests in one place for convenient access. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where infobox images have huge padding in Firefox, has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T423676] '''Updates for technical contributors''' * As a reminder, the global API rate limits will be applied this week to identified API traffic. This is to help ensure [[mw:MediaWiki Product Insights/Responsible Reuse|fair use of infrastructure]]. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki should not be affected for now. However, all developers are advised to follow updated best practices. For more information, including the actual rate limits, see [[mw:Wikimedia APIs/Rate limits|Wikimedia APIs/Rate limits]] and [[mw:Wikimedia APIs/Rate limits/FAQ|Frequently Asked Questions]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.26|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/18|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W18"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> २३:३६, २७ एप्रिल २०२६ (IST) <!-- सदस्य:UOzurumba (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30458046 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == You may be an eligible candidate for the U4C election == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Greetings, The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] seeks candidates for the 2026 election. The U4C is the global committee responsible for overseeing enforcement of the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal Code of Conduct|Universal Code of Conduct]]. Elections are held annually, if elected a committee member serves for two years. This year the U4C requires candidates to hold administrator rights on at least one wiki, which is why you are being contacted as you appear to hold this right. There are other requirements, such as candidates must be at least 18 years old and may not be employed by the Wikimedia Foundation or other related chapters and affiliates. You can find more information in the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026#Call_for_Candidates|call for candidates on Meta-wiki]]. Additionally, the committee's working language is English; some ability to communicate in English is required. The election opens on 18 May, if you are eligible and interested you have until 10 May to submit your candidacy. There will be a week in between for candidates to answer questions from the community. Voting takes place privately in [[m:Special:MyLanguage/SecurePoll|SecurePoll]], successful candidates must receive at least 60% support. More information is available on [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|the 2026 Elections page]], including timelines and other candidacy information. If you read over the material and consider yourself qualified, please consider submitting your name to run for the committee. If you think someone else in your community might be interested and qualified, please encourage them to run. In partnership with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) ०१:३६, २९ एप्रिल २०२६ (IST) </div> <!-- सदस्य:Keegan (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Keegan_(WMF)/test&oldid=30472432 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-19</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W19"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/19|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|Article guidance]] team invites experienced editors of [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance/Pilot wikis and collaborators|pilot Wikipedias]]—Arabic, Bangla, Japanese, Portuguese, Persian, Turkish, Simple English, Spanish, and French—to help translate and adapt [https://b24e11a4f1.catalyst.wmcloud.org/wiki/Category:Pages_using_article_guidance sample outlines]. These outlines will guide editors in creating clear, well-structured, and policy-compliant articles when using [https://b24e11a4f1.catalyst.wmcloud.org/wiki/Special:NewArticle the feature] once it is launched in May 2026. [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance#Adapting a sample outline in a Wikipedia|Simple instructions]] on how to translate and adapt the outlines are available. '''Updates for editors''' * The [[:m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council|Product and Technology Advisory Council]] has published [[:m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/May 2026 draft PTAC recommendation for feedback|draft recommendations]] on a model that affiliates can follow when contributing to the technical space. Community members are invited to provide feedback on the recommendation until May 8th [[:m:Talk:Product and Technology Advisory Council/May 2026 draft PTAC recommendation for feedback|on the talk page]]. * The number of available thumbnail size preferences in MediaWiki is being reduced to three standardized options—Small (180px), Regular (250px), and Large (400px), as part of ongoing efforts to improve performance and reduce strain on thumbnail services. As a result, existing preferences will be mapped to the nearest new size (for example, smaller selections like 120px or 150px will render at 180px, while larger ones like 300px or 360px will render at 400px). The preferences interface will soon be updated to reflect these changes, and users who wish to opt out or provide feedback can do so. [https://phabricator.wikimedia.org/T424909] * From now on, even when a permission expires automatically, users will receive an Echo notification similar to the standard notification for permission changes. There is a difference between this and [[m:Special:MyLanguage/Global reminder bot|Global reminder bot]] in that the latter reminds users a week ''before'' the rights are due to expire, so that they can renew the rights. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:32}} community-submitted {{PLURAL:32|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the problem where the ULS language selector in [[m:Special:Translate|Special:Translate]] would scroll vertically when it shouldn't, has been resolved. Previously, when users opened the "Translate to English" dropdown and typed certain inputs, the dialog would scroll vertically by a few pixels even when there was enough space to display all results. The dropdown no longer shifts unnecessarily when filtering languages. [https://phabricator.wikimedia.org/T358864] * The [[m:Special:GlobalWatchlist|Global Watchlist]], which lets you view your watchlists from multiple wikis on a single page, continues to improve. For example, watchlists for Wikibase sites such as [[:d:|Wikidata]] now support [[mw:Special:MyLanguage/Extension:EntitySchema|EntitySchema]] elements for better tracking. The Live Updates mode now refreshes the special page every 60 seconds to comply with the updated [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|global API rate limits]] for improved real-time responsiveness. Additionally, a directionality bug that displayed links as "changes 3" instead of "3 changes" in mixed-direction lists has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T415450][https://phabricator.wikimedia.org/T424422][https://phabricator.wikimedia.org/T418091] '''Updates for technical contributors''' * The second phase of [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|global API rate limits]] has been rolled out to reduce the [[diffblog:2026/03/26/quo-vadis-crawlers-progress-and-whats-next-on-safeguarding-our-infrastructure/|impact of AI crawlers]] and ensure fair, sustainable access to Wikimedia resources, prioritising human and mission-aligned traffic. [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits#Limits|Limits]] have been shifted from per-hour to per-minute, producing smoother traffic patterns and more predictable API load. Community users are not expected to be affected, and no action is required. Early indications show some User-Agent-based requestors are adjusting behaviour, and around 64% of automated API traffic has been identified. Monitoring continues, and Wikimedia Enterprise remains available for commercial support. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.27|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/19|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W19"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०२:१४, ५ मे २०२६ (IST) <!-- सदस्य:STei (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30498077 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-20</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W20"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/20|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Community Tech has published [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/How to write a good wish|new guidance]] explaining how wishes on Community Wishlist are triaged and prioritized. The documentation is intended to help contributors write stronger proposals by clarifying the factors that influence prioritization decisions. Beyond vote counts, the guidance highlights considerations such as potential impact on the community when determining which wishes move forward. '''Updates for editors''' * The Reader Growth team is launching an experiment to test a new [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader_Growth/Share_Card|Share Card feature]] that allows readers to create visually engaging cards from Wikipedia articles or selected article sections and share them online, with each card linking back to the original article to help expand readership and article discovery. The mobile-only A/B test will be available to a portion of readers on Arabic, Chinese, French, Vietnamese, and English Wikipedia to better understand reading and sharing habits, and is scheduled to begin the week of May 18 and run for four weeks. * The Android and iOS Wikipedia apps recently released the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_Apps/Team/25th_Birthday_Reading_Challenge|25-day reading challenge]] into Beta, as part of efforts to drive reader engagement by encouraging users to complete reading milestones. To track their reading streak during the challenge, App users can add a widget featuring Baby Globe to their home screen. The challenge officially begins May 11. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:17}} community-submitted {{PLURAL:17|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the global preference for enabling syntax highlighting in wikitext could unexpectedly disable itself after being turned on, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T425286] '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The ResourceLoader module <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>mediawiki.ui.input</nowiki></code></bdi>, deprecated since [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/39|September 2023]], will be removed this week. There is a [[mw:Special:MyLanguage/Codex/Migrating_from_MediaWiki_UI|guide for migrating from MediaWiki UI to Codex]] for any tools that use it. [https://phabricator.wikimedia.org/T420125] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.2|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/20|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W20"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ००:५१, १२ मे २०२६ (IST) <!-- सदस्य:STei (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30524429 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-21</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W21"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/21|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Abstract Wikipedia team has identified five potential pilot wikis to assess their interest in adopting abstract articles on their wikis. The pilots are Malayalam, Bengali, Dagbani, Arabic, and Indonesian Wikipedia. The feedback period will be open until May 22. If your community is interested in becoming a pilot, [[m:Talk:Abstract Wikipedia|let us know on Meta]]. '''Updates for editors''' * An experiment to show [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|Reading Lists]] to logged-out readers on mobile web will launch on May 18 across German, Spanish, Italian, Portuguese, Polish, Dutch, Turkish, and Urdu Wikipedias, and will run for one month. The effort supports broader goals of helping readers save and organize articles for later reading, while encouraging habits that could lead to future Wikipedia contributions. * To support a bookmark button in the Reading List beta feature, the "Tools > Action" menu has been updated to display icons, including the watch star indicator that helps editors identify temporarily watched articles. The icons now also match those used on mobile, improving consistency across platforms. The change is currently limited to the actions menu and mainly affects editors with privileged user rights. [https://phabricator.wikimedia.org/T426008] * [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Suggestion Mode|Suggestion Mode]] was released as an [[w:en:A/B test|A/B test]] for newcomer editors on the mobile website at [[phab:T421189|~15 Wikipedias]]. The experiment will measure the impact that Suggestion Mode has on the proportion of newcomer mobile web edit sessions that result in constructive (un-reverted) article edits. The experiment will also evaluate the feature's impact on editor retention, and monitor changes in revert and block rates. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue in the Wikipedia Android app where images could sometimes fail to load after opening a recommended reading list notification, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T418231] '''Updates for technical contributors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikidata Platform|Wikidata Platform team]] has published its [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:SPARQL query service/WDQS backend update/Backend Replacement|backend replacement recommendation]] and accompanying [[wikitech:Wikidata Query Service/WDQS Architecture re-design|technical architecture]] for the migration of the Wikidata Query Service (WDQS) away from Blazegraph. Feedback is invited until May 25th 2026, especially on potential gaps and impacts on advanced use cases. Wikidata community members and WDQS users are also encouraged to help identify high-impact tools and workflows that may need attention on [[d:Wikidata:SPARQL query service/WDQS backend update/High-Impact Use Cases|this page]]. Feedback can be shared on the [[d:Wikidata talk:SPARQL query service/WDQS backend update|Migration talk page]] or during the [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Blazegraph Migration Office Hours|next office hour]]. See the [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Wikidata Platform team/Newsletter|WDP team newsletter]] for more details. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.3|MediaWiki]] '''In depth''' * On English, French, Japanese, and a few other Wikipedias, there was a [[diffblog:2025/09/02/better-detecting-bots-and-replacing-our-captcha/|trial of hCaptcha]], a third-party bot detection service. The trial showed that hCaptcha effectively detects and deters some bad-faith automated activity, on its own and by giving [[w:en:Wikipedia:Village pump (technical)/Archive 225#Introducing SuggestedInvestigations|checkusers and stewards]] signals to look into. Because the results were positive, hCaptcha will be rolled out across all wikis over the next few weeks. [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Anti-abuse signals/hCaptcha|See the hCaptcha project page]] for technical information about the implementation and privacy protections. [[diffblog:2026/05/04/better-detecting-bots-and-replacing-our-captcha-part-2/|Learn more]]. * The latest Community Tech update is now available, with progress across several Community Wishlist initiatives, including Reading Lists expansion from the mobile app to the website, new language support for "Who Wrote That" and the Personal Dashboard, improvements to 3D rendering and Charts, and upcoming work on talk page sorting, audio playback, and editing workflows. The update also shares current priorities, wishlist status trends, and opportunities for community feedback on future focus areas and the Wikimedia Foundation’s 2026–2027 Annual Plan. [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates#May 13, 2026: Latest updates from the Community Tech team|Read the full newsletter for details]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/21|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W21"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०१:५२, १९ मे २०२६ (IST) <!-- सदस्य:STei (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30539262 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-22</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W22"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/22|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Following a [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments#LOWM|successful account creation experiment]], an improved logged-out edit warning message will be deployed to all Wikimedia wikis in the first week of June. The change will only affect logged-out users on mobile web who open an editing session. The updated experience is designed to encourage account creation more clearly, while still allowing users to edit with temporary accounts. Results from the experiment showed a significant increase in account creation, with a 27% relative lift among users shown the updated message. As expected, as more people funnel into account creation, temporary accounts decreased by a relative 16%. The experiment did not show any significant changes in constructive edit rates or other monitored contributor metrics. [https://phabricator.wikimedia.org/T424595] '''Updates for editors''' * For security reasons, members of certain user groups are [[m:Special:MyLanguage/Mandatory two-factor authentication for users with some extended rights|required to have two-factor authentication]] (2FA) enabled. Members of these groups will be unable to disable the last 2FA method on their account, and it will be impossible to add users without 2FA to these groups. Users will still be able to add new authentication methods or remove them, as long as at least one method is continuously enabled. In the next few weeks, users without 2FA will be removed from these groups. Notably, this applies to bureaucrats. See the linked tasks for deployment schedules. [https://phabricator.wikimedia.org/T423119][https://phabricator.wikimedia.org/T423120] * [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes|WMDE Technical Wishes]] will run an [[w:en:A/B testing|A/B test]] on [[:phab:T415904|10 wikis]], testing [[m:WMDE Technical Wishes/References/Reference Previews|potential improvements for Reference Previews]]. The experiment will run for ~2 weeks at the end of May / beginning of June and will affect 10% of desktop readers on the participating wikis. * After two successful experiments, the Reader Growth team is rolling out an [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Image Browsing|Image Browsing]] beta feature for all Wikipedias on mobile on May 25. This means that anyone who has all beta features on by default will start to see this feature, and others can check the box to turn it on in their preferences. The beta feature will include a carousel of all an article's images at the top of the article, with controls for editors to [[mw:Readers/Reader_Growth/Image_Browsing#Phase_2.1_beta_feature|exclude images from the article's carousel or to exclude an article from the feature entirely]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, three dimensional STL files were being rendered incorrectly by the media viewer 3D extension which is now fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T416723] '''Updates for technical contributors''' * The legacy CSS classes <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>tleft</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>tright</nowiki></code></bdi> have been replaced with <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>floatleft</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>floatright</nowiki></code></bdi> as the former do not work consistently across all MediaWiki platforms, notably mobile web and mobile apps. Projects relying on these classes are encouraged to review related usage and plan for migration. Please note that <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>floatleft</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>floatright</nowiki></code></bdi> may also be deprecated in future, although there are currently no plans to do so. [[phab:T426452|Read more]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.4|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/22|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W22"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०३:२२, २६ मे २०२६ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30584502 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-23</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W23"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/23|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|Reader Experience team]] is conducting an experiment to show the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|reading lists]] feature, which is still in development, to logged-out mobile readers to test whether it encourages account creation at a higher rate compared to the watchstar button. The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists#Experiment timeline|experiment]] was launched on May 18th on German, Spanish, Italian, Portuguese, Polish, Dutch, Turkish, and Urdu wikis, and it will run for a month. * The Wikimedia Apps team released [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Explore Feed Refresh/Phase 1|Phase 1]] of the redesigned Home Feed to the Android Beta app. The new Home Feed includes a refreshed "Community" tab and a personalized "For You" tab featuring daily updated reading recommendations. The redesign is part of a broader effort to improve content discovery and create more engaging learning experiences in the Wikipedia apps. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:18}} community-submitted {{PLURAL:18|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where images could fail to load for some suggested edits on [[w:Special:Homepage|Special:Homepage]], leaving the thumbnail stuck in a loading state, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T424048] '''Updates for technical contributors''' * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.5|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/23|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W23"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०२:३९, २ जून २०२६ (IST) <!-- सदस्य:STei (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30613639 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == Final Reminder: Submission of Local Winners for Feminism and Folklore 2026 == Dear Feminism and Folklore organiser, This is a friendly reminder that the deadline for submitting the names and details of your local winners for '''Feminism and Folklore 2026''' is '''5 June 2026'''. Please ensure that your community's [[:m:Feminism and Folklore 2026/Results|winner information]] is submitted before this date. Communities that do not provide their winner data by the deadline will unfortunately not be eligible for prize distribution, and the international organizing team will not be able to accommodate late submissions received after 5 June 2026. Thank you for your prompt attention to this matter and for your participation in the campaign. Best regards, '''Feminism and Folklore International Organizing Team''' --[[सदस्य:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[सदस्य चर्चा:MediaWiki message delivery|चर्चा]]) ०७:३९, ३ जून २०२६ (IST) <!-- सदस्य:Tiven2240@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/wlf2026&oldid=30627457 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == Congratulations to the Top Global Winners of Feminism and Folklore 2026 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> [[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|right|350px]] Dear {{PAGENAME}}, The Feminism and Folklore International Organizing Team is pleased to announce and congratulate the '''Top Global Winners of Feminism and Folklore 2026'''. Your contributions have played a significant role in documenting and improving content related to women, gender, culture, oral traditions, and folklore across Wikimedia projects. Through your dedication and commitment, you have helped expand free knowledge and improve the representation of diverse cultural narratives from around the world. === Appreciation Form === As a token of appreciation, all Top Global Winners are requested to complete the following form on or before '''22 June 2026'''. '''Form link [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdSdw0KMLg-1WLcD9E2TKqd_jlON8udTj4suyy6s5fPJ9DqYA/viewform?usp=dialog here]''' ; Deadline : 22 June 2026 Please ensure that the submitted information is accurate and complete to facilitate the appreciation process. === Thank you === We extend our sincere gratitude for your outstanding contributions to the Feminism and Folklore campaign. Your efforts continue to strengthen the Wikimedia movement's mission of sharing free and inclusive knowledge with the world. Congratulations once again on your achievement, and thank you for being a valued part of the global Feminism and Folklore community. — ''Feminism and Folklore International Organizing Team'' </div> --[[सदस्य:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[सदस्य चर्चा:MediaWiki message delivery|चर्चा]]) २१:२४, ७ जून २०२६ (IST) <!-- सदस्य:Tiven2240@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/wlf2026&oldid=30649262 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == Congratulations to the Local Winners of Feminism and Folklore 2026 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> [[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|right|350px]] Dear {{PAGENAME}}, The Feminism and Folklore International Organizing Team is pleased to congratulate the Local Winners of '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026]]'''. Local Winners are participants who achieved top rankings within their respective language communities through their valuable contributions to documenting folklore, women's history, culture, traditions, and related knowledge on Wikimedia projects in their local languages. Your efforts have helped enrich Wikimedia content, preserve cultural heritage, and improve the representation of diverse communities and knowledge systems across the movement. We sincerely appreciate your dedication and contribution to the success of the campaign. === Appreciation Form === As a token of appreciation to receive prizes, all Local Winners are requested to complete the following form by '''22 June 2026'''. '''Form link''' - [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdGU7vkzANkB8P1k2X-NPwOwqBoTZafzgUZ-23wnVCeW2cj3g/viewform here] ; Deadline : 22 June 2026 Please ensure that all information provided in the form is accurate and complete. This information will be used for the appreciation process. === Thank you === We extend our heartfelt thanks to all Local Winners for their outstanding contributions and continued support of free knowledge. Your work has strengthened local-language content and helped make knowledge about folklore and women more accessible to communities around the world. Congratulations once again on your achievement. —''Feminism and Folklore International Organizing Team'' </div> --[[सदस्य:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[सदस्य चर्चा:MediaWiki message delivery|चर्चा]]) २२:५५, ७ जून २०२६ (IST) <!-- सदस्य:Tiven2240@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/wlf2026&oldid=30649454 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-24</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W24"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/24|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Wikimedia Enterprise has increased the free usage limits for its API offerings. The monthly request limit for the On-demand API has increased from 5,000 to 50,000 requests, while the Snapshot API limit has increased from 15 to 30 requests per month. In addition, Structured Contents snapshots are now available for free accounts. These changes expand access to Wikimedia Enterprise data for developers, researchers, and organizations using Wikimedia content. [https://enterprise.wikimedia.com/blog/enhanced-free-api] '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_Apps/Team/Explore Feed Refresh/Phase 1|refreshed Explore Feed]], now called the Home Feed, is rolling out to 50% of users of the Wikipedia Android app. The Home Feed helps readers discover relevant content through two new tabs: ''Community'' and ''For You''. The Community tab provides a scrollable feed of curated content and updates from the broader Wikimedia community and movement, while the ''For You'' tab offers a full-screen, swipeable experience that shows content tailored to a user's interests. The redesign is part of a broader effort to improve discovery and enhance the learning experience in the Wikipedia app. * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/iOS/"Which came first?" Game|Which came first?]] daily trivia game is now available in the beta version of the Wikipedia iOS app in English, German, French, Portuguese, Russian, Spanish, Arabic, Chinese, and Turkish. The game uses historical events from Wikipedia's "On This Day" content and challenges readers to guess which of two events happened first. The game was previously released on Android. Communities interested in making the game available in their languages can [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_Apps/Team/Games#Game availability by language|read the instructions and requirements]]. * [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|Sub-referencing]], a new MediaWiki feature that allows editors to reuse references with different details, will begin rolling out to Wikimedia wikis following a successful pilot phase. Deployment will start on 8 June for most [[wikitech:Deployments/Train#Wednesday|Group 1 wikis]] and French Wikipedia, with additional Wikipedia language editions receiving the feature over the coming months. Communities are encouraged to prepare by checking for [https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special%3ATranslate&group=ext-cite&language=en&action_source=search&filter=%21translated&optional=1&action=translate untranslated Cite extension messages] in their language and reviewing any use of [[mw:Special:MyLanguage/Reference Tooltips|Reference Tooltips]], which may require [[:phab:T416304#11668731|updates]] to support the new functionality. Wikis using [[mw:Special:MyLanguage/Help:Reference Previews|Reference Previews]] do not need to take any action. Communities may also wish to create the ''cite-tracking-category-ref-details'' [[Special:TrackingCategories|tracking category]] as a hidden category using <code><nowiki>__HIDDENCAT__</nowiki></code> (or a dedicated template), and connect it to the corresponding Wikidata item [[d:Q129764848]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T425662] * The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Mobile page previews#Experimentation|Page Previews experiment]] on mobile web has concluded. The team decided not to roll out the feature after the results showed no statistically significant impact on reader retention, as the primary success metric was retention improvement. Page Previews, which are already available on desktop and in the apps, display a thumbnail, lead paragraph, and link to the full article when readers tap a blue link. The experiment tested this experience on mobile web across six Wikipedias. * The [[mw:Special:MyLanguage/Codex/Design/Icons|user interface icon library]] will be [[phab:T399175|updated later this week or next week]]. Most of the ~300 icons have been slightly refined and ~30 new icons have been added. These changes improve the icons to make them more consistent and comprehensible, and provide more visual balance when they are used in groups. * The [[mw:Special:MyLanguage/Universal Language Selector|Universal Language Selector]] (ULS) interface in MediaWiki, which helps users select content in other languages, has been updated. The new version improves speed and accessibility, and users of Wikimedia projects can now pin languages for quicker language switching. The deployment to Wikimedia sites will happen gradually in the coming weeks. You can test it now as a beta feature by selecting [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta features]] in your profile preferences and share your feedback on [[mw:Special:MyLanguage/Universal Language Selector/New ULS|the project page]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:21}} community-submitted {{PLURAL:21|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the Pageviews Analysis dashboard on pageviews.wmcloud.org stopped updating graph data in May 2026, affecting all users, has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T427171] '''Updates for technical contributors''' * The function signature for <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>mw.util.addPortletLink()</nowiki></code></bdi> has been simplified. Developers can now pass a configuration object instead of a list of positional parameters when creating portlet links. The previous function signature remains supported for backwards compatibility. For example, instead of: <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>mw.util.addPortletLink('p-cactions', '#', 'Stub', 'ca-stubtag', 'Add a stub tag to this page');</nowiki></code></bdi> use <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>mw.util.addPortletLink('p-cactions', { href: '#', text: 'Stub', id: 'ca-stubtag', tooltip: 'Add a stub tag to this page' });</nowiki></code></bdi>. Script maintainers are encouraged to review existing uses of <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>addPortletLink()</nowiki></code></bdi> and update them where appropriate. This change will be available on all wikis from 11 June. Thanks to community volunteer Gerges for contributing this improvement. [https://phabricator.wikimedia.org/T427945] * '''Community Wishlist discussion''': Product & Technology [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates#May 20, 2026: Community Tech becomes a program|introduced changes]] meant to increase the number and complexity of wishes fulfilled, including the disbanding of the Community Tech team. They are [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates|engaging in discussions]] about a [[m:Talk:Community Wishlist#Proposed direction for Wishlist|proposed direction for the wishlist]] from community members. Includes ways to structure annual voting, better tracking of wishes, removing focus areas, and [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates|staffing updates]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.6|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/24|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W24"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०३:००, ९ जून २०२६ (IST) <!-- सदस्य:STei (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30650573 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-25</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W25"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/25|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth|Reader Growth team]] has launched an [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Image Browsing|Image Browsing]] beta feature on the mobile web version of all Wikipedias. The feature shows an image carousel at the top of articles with 3 or more images. Editors can configure this feature with the following controls: to hide a specific image from a page, either use <code>class=notpageimage</code> excluding it from thumbnail previews, or <code>class=noviewer</code> excluding it from MediaViewer. The carousel can also be disabled from a page entirely, with the magic word <code><nowiki>__NOMEDIAVIEWERCAROUSEL__</nowiki></code>. To submit feedback or flag bugs, please visit the [[mw:Talk:Readers/Reader Growth/Image Browsing|project page]]. * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Tables#class="wikitable"|Wikitables]] can now be [[mw:Special:MyLanguage/Help:Sortable tables#Forcing the initial sort direction|sorted in descending order]] on the first click by adding <code dir=ltr>data-sort-order="desc"</code> to the header cell. Previously, by default, clicking a column header for the first time sorts it in ascending order. This addition to a Wikitable gives it more control and flexibility, while the default behavior for subsequent clicks remains unchanged. [https://phabricator.wikimedia.org/T398416] '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|Article guidance]] feature is currently being tested with some editors creating new articles on the Simple English, French, and Turkish Wikipedias. The experiment will soon begin on the Arabic and Bangla Wikipedias as well. [[w:simple:Special:NewArticle|This feature]] gives editors community-curated guidance to help them create articles that follow community standards. Experienced editors can continue creating or adapting outlines for specific article types that are commonly created by less experienced contributors. The outlines guide less experienced editors in creating high-quality articles. A quick guide to markups used in outlines can be found on [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance/Test feature guide#Markups in outlines|this page]]. [[w:simple:Wikipedia:Article Guidance|Example outlines]] that can be adapted and instructions for how to adapt them are on [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance#Adapting a sample outline in a Wikipedia|this section]] of the project page. * Wikis that wish to replace the "indefinitely" button in Special:Block for temporary accounts (for example, wikis that block temporary users only until account expiration) will be able to do so by creating [[MediaWiki:ipb-indefinite-expiry-temporary-account]] with the block duration they want. [https://phabricator.wikimedia.org/T427125] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:41}} community-submitted {{PLURAL:41|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * By the end of June, a valid user-agent string will be required for automated dumps downloads from the dumps.wikimedia.org website. Automated requests that provide a generic or empty user-agent will be blocked. This [[phab:T400119|extends enforcement]] of the long standing [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Wikimedia Foundation User-Agent Policy|user-agent policy]]. Access to dumps through Wikimedia Cloud Services will not change. * The roll out of global [[mw:Wikimedia APIs/Rate limits|API rate limits]] is now complete, with limits enforced across all APIs and at the documented levels for all groups. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki remain exempt. All bots should continue to follow the documented best practices to avoid being rate limited. * The [https://api.wikimedia.org/wiki/Main_Page API Portal wiki] will be read only starting this week (June 15-18). The following week (June 22-25), all API Portal wiki URLs will redirect to [[mw:Wikimedia APIs|Wikimedia APIs on mediawiki.org]]. Learn more on the [[wikitech:API Portal/Deprecation|project page]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.7|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * On June 17th at 6pm UTC the WMF will be holding Discord call focused on a code review. We've heard through the [[mw:Special:MyLanguage/Developer Satisfaction Survey/2026|Developer Satisfaction Survey]] that volunteers are struggling with code review and we'd like to discuss these experiences with the goal of surfacing workable solutions. You can join the call [https://discord.gg/wikipedia?event=1514727511102062664 via the Wikimedia Community Discord server]. * The [[m:Special:MyLanguage/Conferencia Wikimedia de América Latina 2026|Latin American Wikimedia Conference]] will host a regional hackathon that will bring together the Wikimedia movement’s technical community including developers, system administrators, data scientists, and users with extended rights. Interested technical contributors can [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSf4osJzTHBJjQbYJk7TMVEJjTEQv7IgtsUDfP-o-qTgeRQQxw/viewform apply for a scholarship] to participate until June 21 at midnight (Bolivia time, UTC-4). * Sign up for Wikimania Team Challenges to join this special event. The Team challenges will take place online and in person from July 21 to 22, before Wikimania conference. Everyone is welcome, regardless of skills or Wikimania registration. Teams will work on 10 important challenges supporting the Wikimedia community. For details, visit [[wmania:Special:MyLanguage/2026:Team challenges|the Team Challenges page]] and [https://wikimedia.eventyay.com/wm/teamchallenges/ register there]. Registration closes on June 20th at 11pm UTC. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/25|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W25"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> २२:१९, १५ जून २०२६ (IST) <!-- सदस्य:UOzurumba (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30689604 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == Thank you for organising Feminism and Folklore 2026 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> [[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|right|350px]] Dear {{PAGENAME}}, Your dedication, coordination, and hard work played a vital role in making this year's [[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore]] campaign successful. We truly appreciate the time and effort you invested in engaging your community and supporting participants. As we have completed the jury phase and begin planning for next year's campaign, we would like to learn from your experiences. Please complete the organisers' feedback form and share your insights, challenges, and suggestions on how we can improve the campaign. '''This feedback form is mandatory for all organisers''', as it helps us evaluate the campaign and make meaningful improvements for future editions. '''Form link [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSf6IsGAsxkTEWTwueyLg-gBjRVlY3g2kTNj3xRhDiILiQnQwQ/viewform?usp=dialog here]''' Please submit your response by '''25 June 2026'''. Thank you once again for your invaluable contributions and for helping make Feminism and Folklore a global success. We look forward to working with you again in the future! Regards, '''Feminism and Folklore Team''' --[[सदस्य:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[सदस्य चर्चा:MediaWiki message delivery|चर्चा]]) १७:३५, १८ जून २०२६ (IST) </div> <!-- सदस्य:Tiven2240@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/wlf2026&oldid=30704175 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == Thank you for being a part of Feminism and Folklore 2026 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> [[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|right|350px]] Dear {{PAGENAME}}, Your contributions helped make this year's [[:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore]] campaign a great success, and we are truly grateful for your time, knowledge, and dedication to documenting women's stories and folklore on Wikimedia projects. As we reflect on this year's campaign and prepare for the next edition, we'd love to hear about your experience. Please take a few minutes to fill out our feedback form and share your thoughts and suggestions. As a token of our appreciation, everyone who completes the form will receive a '''special digital postcard'''! in their email. This year marks '''''25 years of Wikipedia''''', and the postcard has been created to celebrate this milestone and to recognize the incredible efforts of participants like you who continue to enrich free knowledge for the world. '''Form Link - [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdqFZN9IdWbAnZ_7DyG5bIsuq7KAkdsIxweC_TdPH9In-tthQ/viewform?usp=dialog here]''' Please complete the feedback form by '''25 June 2026'''. Thank you once again for making Feminism and Folklore 2026 a success. We hope to see you again in future campaigns! Best regards, Feminism and Folklore international Team. --[[सदस्य:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[सदस्य चर्चा:MediaWiki message delivery|चर्चा]]) २०:०१, १८ जून २०२६ (IST) </div> <!-- सदस्य:Tiven2240@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/wlf2026&oldid=30704478 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-26</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W26"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/26|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Feature summary|Growth features]] are [[phab:T418115|now available at Wikidata]]. This update enables access to Mentorship ([[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Mentorship|if configured]]), Impact module, the Help Panel, and a simplified Newcomer Homepage (without Suggested Edits). Wikidata administrators are still configuring the features through Community Configuration. '''Updates for editors''' * The special page [[{{#special:RangeCalculator}}]] has been created. It allows users to find an IP range without needing to rely on external tools. Until now, this tool was only available to CheckUsers. [https://phabricator.wikimedia.org/T268429] * [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|Sub-referencing]] is a new MediaWiki feature that allows editors to reuse references with different details. It will be deployed to most small and medium-sized Wikipedia language versions on June 23. The [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#deployment|FAQ]] lists possible actions to take on your wiki to support the deployment. Check the [[:phab:T414094|rollout plan]] for the next deployment steps. [https://phabricator.wikimedia.org/T428902] * Starting next week, users will get a notification when they are blocked or unblocked from editing, or if this block changes. [https://phabricator.wikimedia.org/T100974] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:32}} community-submitted {{PLURAL:32|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * Starting next week, abuse filters that are set to "require CAPTCHA verification" will begin to also affect users with the <code>skipcaptcha</code> right, which includes most autoconfirmed users. Bots are exempted. This change only affects edits that trigger an abuse filter. The <code>skipcaptcha</code> right will continue to exempt users from having to solve CAPTCHAs in the ordinary course of using the wikis. [https://phabricator.wikimedia.org/T402595] * Reference documentation for the [[wikitech:Machine_Learning/LiftWing/API|Lift Wing API]] has moved from the API Portal to the interactive [https://wikitech.wikimedia.org/w/index.php?api=lift-wing&title=Special%3ARestSandbox REST Sandbox]. * The API Portal wiki is now closed. For API documentation, see [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_APIs|Wikimedia APIs on mediawiki.org]]. All API Portal wiki URLs (https://api.wikimedia.org/wiki/) will redirect to the mediawiki.org page starting June 22. [https://phabricator.wikimedia.org/T427537] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.8|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * Join an online call on 25 June at 2:30pm UTC to meet the current Wikimedia interns for [[mw:Google_Summer_of_Code/2026|Google Summer of Code]] and [[mw:Outreachy/Round_32|Outreachy]]. Interns will provide an overview of their projects and a brief demo of their work so far. Attendees are encouraged to [[mw:event:Google_Summer_of_Code/Summer_2026_June_Internship_open_session|share ideas and connections in their community]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/26|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W26"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> १८:३५, २३ जून २०२६ (IST) <!-- सदस्य:Trizek (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30722494 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-27</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W27"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/27|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * As part of the [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments|Account Creation Experiments]], the Growth team tested adding a user account icon in the mobile web header for logged-out users, providing direct access to "Create account" and "Log in" actions. The experiment increased account creation by about 20% without negatively affecting edit quality or constructive edit rates. The feature will now be rolled out to all Wikimedia Foundation wikis on mobile web in the first week of July. [https://phabricator.wikimedia.org/T428220] * After a [[phab:T426248|successful experiment]], logged-in users who did not [[mw:Special:MyLanguage/Help:Email_confirmation|confirm their email address]] when their account was created see a new banner asking them to complete that process. This helps reduce the risk that users get locked out of their account, and makes account email addresses overall more reliable. This is part of the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security|Account Security]] project. [https://phabricator.wikimedia.org/T428292] * An update to [[Special:Search|Search]] is refining how the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>-prefix:</nowiki></code></bdi> behaves when used to exclude results. Previously, using <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>-prefix:</nowiki></code></bdi> with negation could unintentionally broaden search results by adding the namespaces included in the search scope, leading to confusing behavior for users expecting a straightforward exclusion filter. With the update, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>-prefix:</nowiki></code></bdi> will now strictly exclude matching page titles as intended and may display a warning if the relevant namespace has not been explicitly selected. The behavior of <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>prefix:</nowiki></code></bdi> without negation however remains unchanged. [https://phabricator.wikimedia.org/T427443] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:33}} community-submitted {{PLURAL:33|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where reviewers using the Page Curation toolbar were not automatically subscribed to talk page discussions they started has now been fixed. Reviewers will now receive notifications when someone replies to those discussions. [https://phabricator.wikimedia.org/T329346] '''Updates for technical contributors''' * Starting June 29th, automated downloads from the dumps.wikimedia.org website will be subject to the [[Foundation:Special:MyLanguage/Policy:Wikimedia Foundation User-Agent Policy|user-agent policy]]. Automated requests that provide a generic or empty user-agent will be blocked. Access to dumps through Wikimedia Cloud Services remains unaffected. This is a follow up to the announcement made in the [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/25|2026/25 issue of Tech News]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.9|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/27|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W27"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> १७:१८, २९ जून २०२६ (IST) <!-- सदस्य:STei (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30744833 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-28</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W28"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/28|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:34}} community-submitted {{PLURAL:34|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the search bar results on Wikidata, showed English results instead of using the correct language fallback for users of language variants, has now been fixed. Search suggestions will now follow the expected language fallback chain. [https://phabricator.wikimedia.org/T429769] '''Updates for technical contributors''' * In preparation for [[m:Special:MyLanguage/Event:Celebrate Women|Celebrate Women campaign]] planned for March 2027, the Wikimedia Foundation’s [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Advancement/Community Growth/Content Enablement|Content Enablement team]] has launched a 22-question survey to better understand technical contributions by women+ (anyone who identifies as a woman) across Wikimedia projects. The survey takes approximately 15–20 minutes to complete and will remain open until 20 July 2026. The [[m:Special:MyLanguage/Celebrate Women/Technical contributions survey|questions]] are also available on-wiki for review in advance. * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Score|Score extension]] now supports rendering music scores as SVG images in addition to PNG, addressing a long-standing [[:phab:T49578|feature request]] and resolving historical image quality issues. Both formats are now provided to clients, with PNG in the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>src</nowiki></code></bdi> attribute and SVG in the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>srcset</nowiki></code></bdi> attribute. * The new [[wikitech:Parsoid|Parsoid]] parser [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser_Unification/Updates|continues to be deployed to additional wikis]], making it easier to introduce new reading and editing features. It was enabled on French Wikipedia, bringing total progress to covering 78.9% of Wikipedia page views. Rollout to English Wikipedia desktop will progress through this week. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.10|MediaWiki]] '''In depth''' * The Wikimedia Hackathon 2026 [[diffblog:2026/06/29/wikimedia-hackathon-2026-building-collaborating-and-shaping-the-future-together/|recap blog post]] is now live. It highlights the projects, sessions, and social activities from this year’s event, and shares initial plans for the 2027 Wikimedia Hackathon. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/28|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W28"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> १९:२७, ६ जुलै २०२६ (IST) <!-- सदस्य:STei (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30773578 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-29</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W29"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/29|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Revise_Tone|Revise Tone]] helps newcomers identify passages in Wikipedia articles that may contain non-encyclopedic language and encourages them to consider revising the tone. The feature was [[w:en:A/B_testing|A/B tested]] on the Arabic, English, French, and Portuguese Wikipedias, where newcomer task completion rates [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Revise_Tone#Experiment_Results|increased by 38.7%]] compared to the default Copyedit task, with no decrease in edit quality. The test ended on July 9, and the feature is now available for everyone on these wikis, configurable via Community Configuration. [[phab:T426364|The plan]] is to release Revise Tone to more wikis. * The community configuration that allows [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Mentorship#Automated mentor list cleanup|automatic removal of inactive mentors]] based on configurable criteria will be enabled on Thursday 16, [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Deployment|on some wikis]] to keep mentor lists up to date. Mentors are experienced contributors who opt in to help new users on-wiki through the [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Feature summary|Growth Features]]. Administrators can now prepare the settings via [[w:Special:CommunityConfiguration/Mentorship|Special:CommunityConfiguration/Mentorship]]; they will take effect starting Thursday. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:38}} community-submitted {{PLURAL:38|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where some users of the Wikipedia Android app were logged out immediately after signing in, preventing them from staying logged in and editing pages, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T316916] '''Updates for technical contributors''' * Editing a page via user scripts or gadgets was causing watchlist labels that the user had assigned to that page to reset. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T423778] * To work around a Safari bug (see [[phab:T425211]]), on Parsoid-enabled wikis, wikilink hrefs now use absolute urls instead of protocol-relative urls. REST API output remains unchanged and continue to use protocol-relative urls. Gadgets, user scripts, bots, and CSS might need to be adapted if they relied on the presence of protocol-relative urls in wikilink hrefs. [https://phabricator.wikimedia.org/T431358] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.11|MediaWiki]] '''In depth''' * The Wikimedia Foundation’s Experiment Platform Team has published a blog post reflecting on its first year of structured experimentation. It highlights successful experiments such as Paste Check, Reference Check, and Tone Check, which improved editing outcomes and have been rolled out to more users, as well as experiments that did not lead to product changes. [[diffblog:2026/07/07/moving-the-needle-how-we-test-new-ideas-across-wikimedia-projects|Read more]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/29|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W29"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> २१:४२, १३ जुलै २०२६ (IST) <!-- सदस्य:STei (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30804401 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-30</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W30"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/30|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Reader/Reader Experience|Reader Experience team]] has incorporated community feedback around the placement of watchstar and watchlist buttons for the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/WE3.3.4 Reading lists|Reading Lists beta feature]], which would allow for saving articles for later reading – a [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/W102|wishlist item]] to bring the functionality to web. Editors are invited to enable the beta feature to test it out and [[phab:T426453|share their thoughts]]. * [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Suggestion Mode|Suggestion Mode]] offers edit suggestions within the VisualEditor for improving Wikipedia articles. [[Special:EditChecks|All suggestions]] are [[mw:Special:MyLanguage/Help:Suggestion mode#For administrators – local customization|community-configurable]]. The [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/TextMatch|TextMatch]] feature is a way for volunteers to create custom local suggestions. The feature searches in articles for strings of text, and now includes support for regular expressions. This gives volunteers greater precision and flexibility over the kinds of local suggestions they can create. Note: Suggestions [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Configuration#:~:text=maximumEditcount|can be targeted]] based on the edit count of the person editing as well as other aspects of the page. You can [[mw:Special:MyLanguage/Help:Suggestion mode#Create custom local types of Suggestions|find examples from other communities]] for inspiration, including TextMatches that detect: typos, grammar-errors, potential advertisements, clichés, incorrect dash or hyphen usage, non-specific time keywords, outdated names, and more. Any [[mw:Special:MyLanguage/Talk:VisualEditor/Suggestion Mode|feedback]] is appreciated. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the SVG Translate tool could use an outdated version of a file, causing existing translations to be overwritten when new ones were uploaded, has now [[phab:T430577|been fixed]]. Overall, in the last quarter from April – June 2026 about 337 community tasks were resolved by the Wikimedia Foundation. '''Updates for technical contributors''' * On Parsoid-enabled wikis, Parsoid now renders a maximum of 1,250 images per page. A new tracking category, "media-limit-reached", will be soon made available to identify pages where this limit is reached, making it easier to find content whose media output may have been restricted during rendering. See [[phab:T430854]] for more information and to provide feedback. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.12|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/30|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W30"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ११:१७, २१ जुलै २०२६ (IST) <!-- सदस्य:STei (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30836091 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-31</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W31"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/31|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[File:Maki-gift-15.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] [[mw:Special:MyLanguage/ContentTranslation|Content Translation]] now supports dark mode, fulfilling a [[m:Community Wishlist/W544|Community Wishlist request]]. This brings the tool in line with the accessibility features available in the Vector 2022 and Minerva skins, helping reduce visual fatigue for users translating content. [https://phabricator.wikimedia.org/T367077] * DiscussionTools' source mode and the 2017 wikitext editor will now offer autocomplete for links (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>[[</nowiki></code></bdi>), templates (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>{{</nowiki></code></bdi>), HTML and parser tags (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki><</nowiki></code></bdi>), and magic words (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>__</nowiki></code></bdi>), making it quicker and easier to insert links, templates, and other wiki markup while editing. [https://phabricator.wikimedia.org/T432400] * The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Mobile page previews|Readers Growth team]] has concluded its experiment with mobile page previews and will not roll out the feature. Page Previews are a pop-up bottom sheet that appears when readers tap a blue link, showing a thumbnail, lead paragraph, and an option to open the article. The experiment showed flat retention and negative indicator metrics, suggesting that mobile web readers preferred navigating directly to linked articles rather than using page previews. * The Reader Experience team has seen encouraging early results from the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|Reading Lists feature]], with 93% of participating users reporting that it was useful. Reading Lists help active readers save articles for future reading and support their learning goals on Wikimedia projects. The team plans further improvements before expanding the feature to more users. * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Explore Feed Refresh|Explore Feed Refresh]] initiative was tested with new and casual Wikipedia app readers. The refreshed feed helps readers discover new and relevant content. After a 10.5% increase in engagement with the feed, Wikimedia Apps team has decided to scale the Home Feed redesign to iOS with the learnings from the Android release applied. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where subject names in the Article Guidance feature were displayed with incorrect capitalization on French Wikipedia, has now been fixed. Subject names will now follow the correct capitalization rules for the language. [https://phabricator.wikimedia.org/T427201] '''Updates for technical contributors''' * After running several [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments|Account Creation Experiments]] to improve registration completion rates, a new version of the username field on [[Special:CreateAccount|Create Account]] has been rolled out. It includes [[:c:File:Create account - July 2026 updates.png|a popover summarizing the username policy]] to provide clearer guidance during account creation. As part of this change, the messages <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>createacct-helpusername</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>createacct-username-help</nowiki></code></bdi> that several communities have configured will no longer be used. If communities want to customize the guidance shown in the new popover, they can instead edit the following messages: <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>createacct-username-policy-popover-bullet1</nowiki></code></bdi>, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>createacct-username-policy-popover-bullet2</nowiki></code></bdi>, and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>createacct-username-policy-popover-bullet3</nowiki></code></bdi>. [https://phabricator.wikimedia.org/T430604] * Later this week, the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|CodeMirror syntax highlighter]] will offer [[w:en:Theme (computing)|themes]]. The themes can be picked from a dropdown menu in the full [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#CodeMirror preferences|CodeMirror preferences]] dialog. For wikitext, available themes are default, colorblind-friendly (previously the colorblind preference option on [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing]]) and no-highlighting. For code languages (i.e., CSS/JavaScript/JSON/Vue/Lua), there are several themes available. These same themes will eventually be available for wikitext, too. [https://phabricator.wikimedia.org/T163533] * From now on, wikis can restrict editing in the "User" namespace to only the page owner and certain user groups. [[mw:Special:MyLanguage/Manual:$wgRestrictUserPageEditing|Read the configuration documentation]] to learn more. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.14|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/31|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W31"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ००:२०, २८ जुलै २०२६ (IST) <!-- सदस्य:STei (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30856308 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-32</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W32"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/32|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|Reader Experience team]] has developed a [https://82db7c8d4b.catalyst.wmcloud.org/w/index.php?title=Regent%27s_Park&uselang=de patch demo] that wraps the page toolbar onto two lines when there is not enough horizontal space for all the buttons. This aims to reduce crowding in the Vector 2022 toolbar, which can occur on some language Wikipedias at certain screen widths. [https://phabricator.wikimedia.org/T429518] * The Reader Experience team is planning to launch [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|Reading Lists]], a [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2021/Mobile and apps/Have Apps reading lists available on Destop/Mobile|Community Wishlist item]], which is currently available to try in beta, as a full feature in September. Before then, volunteer translator help is needed for [https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special%3ATranslate&group=ext-readinglists&filter=&action=translate string translations] into a number of languages. The feature supports reading and learning goals on Wikipedia. * Next week, the table of contents on Wikimedia Commons file pages will be improved by consolidating the file page table of contents with the page table of contents. This will make it easier to understand a file page’s structure, navigate to specific sections, and share links to individual sections. [https://phabricator.wikimedia.org/T332644] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:24}} community-submitted {{PLURAL:24|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where some [[w:TIFF|TIFF]] images failed to load after clicking their thumbnail, causing a broken image to be displayed instead of the full-size image, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T429326] '''Updates for technical contributors''' * The variable and function selector in AbuseFilter has been updated to support search and autocomplete. It will allow filter maintainers to find the desired variable or function more quickly. [https://phabricator.wikimedia.org/T323698] * The MJPEG and VP8 formats are removed from the video player. The MP4 format (MPEG-4 Part 2) is added instead, which provides higher quality videos to older iPhone devices. It may take a few weeks to retroactively update all existing videos. The default format for modern devices stays the same (VP9/WebM). [https://phabricator.wikimedia.org/T358266] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.15|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/32|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W32"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०१:१७, ४ ऑगस्ट २०२६ (IST) <!-- सदस्य:STei (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30872536 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-33</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W33"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/33|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[File:Maki-gift-15.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] A new ChartWizard is [[c:Special:ChartWizard/Data:Example.Pie.chart|now available on Wikimedia Commons]] for users interested in creating charts from their own data. The wizard makes the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart|Chart extension]] more beginner-friendly by allowing editors to create charts, such as bar and pie charts, without needing to use JSON. Users can still switch to the JSON editor if they prefer. Feedback on the new tool is welcome on the [[m:Talk:Community Wishlist/W414|wish talk page]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:19}} community-submitted {{PLURAL:19|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the Wikipedia iOS app’s Picture of the Day widget displayed the same image every day instead of updating daily, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T430692] '''Updates for technical contributors''' * [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Math|Math formula]] SVG images will soon be generated in the browser instead of on the server. MathML continues to be generated on the server and renders in the browser without JavaScript. Wikibooks will see this change on 12 August, Wikisource on 19 August and Wikipedia from 20-27 August. You can try this by selecting "{{int:Mw-math-mathjax}}" in your preferences. This change is part of [[mw:Special:MyLanguage/RESTBase/deprecation|deprecating RESTBase]] and [[phab:T431372|deprecating Mathoid]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T271001] * Category pages will soon support sorting entries by the time they are added to a category. This will make it easier to find recently or long-standing categorized pages. It will also improve workflows for maintenance categories such as deletion backlogs and other time-based review tasks. You can use <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>cldsort=timestamp</nowiki></code></bdi> URL argument in category view to sort the entries. [https://phabricator.wikimedia.org/T433768] * [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Gadgets|Gadgets]] and user scripts on Wikimedia wikis may now use [[phab:T395347|ES2018 features]] and [[phab:T419142|ES2019 features]] in JavaScript code. Previously, the platform only allowed up to ES2017. MediaWiki validates the source code to protect functionality from syntax errors and to ensure scripts are valid in all [[mw:Special:MyLanguage/Compatibility#Browser_support_matrix|supported browsers]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T419142] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.16|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/33|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W33"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०२:१६, ११ ऑगस्ट २०२६ (IST) <!-- सदस्य:STei (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30901051 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-34</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W34"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/34|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents/Registration/Worklist|Worklist feature]] for the Event Registration tool is now live on all Wikimedia wikis. With Worklist, event organizers can add the articles their event will focus on directly to the event page. The Worklist also powers [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents/Registration/Worklist#How Event Pathways uses the worklist|Event Pathways]] which notifies other editors of the upcoming or ongoing event when they edit an article featured in the event's Worklist. This is the minimum viable version (MVP), and feedback is welcome. Organizers are encouraged to try the feature. A hands-on [[m:Special:MyLanguage/Event:Worklist Setup Workshop: Get Your Event Ready|Worklist Setup Workshop]] will take place on 18 August at 16:00 UTC and 19 August at 11:00 UTC. '''Updates for editors''' * [[Special:ShortPages]] displays short pages by their size, but in many cases it gets filled with disambiguations and soft redirects, making it harder to find the short articles themselves. Starting this weekend, you will be able to choose not to include an article in the special page by adding the magic word <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>__EXPECTSHORTPAGE__</nowiki></code></bdi>. [https://phabricator.wikimedia.org/T433203] * One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikipedia/en}} in [[d:Q3436680|Bole]] ([[w:bol:|<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>w:bol:</nowiki></code></bdi>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T429921] * Starting the week of August 17, the page toolbar will wrap onto two lines when there is not enough horizontal space for all the buttons. This is a [[phab:T429518|fully merged patch from the Reader Experience team]] which aims to reduce crowding in the Vector 2022 toolbar, that may occur on some language Wikipedias at certain screen widths. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:16}} community-submitted {{PLURAL:16|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, uploading large files to Wikimedia Commons has become more stable and less prone to failure following some fixes related to the “Could not acquire lock” upload error. [https://phabricator.wikimedia.org/T386640] '''Updates for technical contributors''' * Debian Bullseye will reach the end of its Long Term Support on 31 August 2026. [[phab:T434103|Some Cloud VPS projects]] still have instances running Debian Bullseye. Maintainers of those projects are encouraged to migrate to Debian Bookworm or Debian Trixie. A [[wikitech:Help:Cloud VPS instance operating system migration|migration guide]] is available to help with the process, and users may also want to consider whether their workload is better suited to Toolforge. If you need help or cannot complete the migration by 31 August, please contact the Cloud VPS admins as soon as possible. [[listarchive:list/cloud-announce@lists.wikimedia.org/thread/RVIPQSYLKMSL5M46JP6NEJVGVE6I2RXQ/|Read more]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.16|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/34|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W34"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०२:३४, १८ ऑगस्ट २०२६ (IST) <!-- सदस्य:STei (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30922806 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-35</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W35"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/35|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The [[Special:CreateAccount|Special:CreateAccount]] page has been simplified as part of ongoing work to modernize the account creation experience. The panel showing project statistics no longer appears next to the form on desktop and mobile web. Multiple account creation experiments show that a simpler form helps newcomers complete registration. [https://phabricator.wikimedia.org/T433783] * In order to improve page performance, images now load when they are viewed. This means images lower down an article will not load if a reader never scrolls to that part of the page, which may affect some image-related metrics. [https://phabricator.wikimedia.org/T148047] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:42}} community-submitted {{PLURAL:42|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where image thumbnails in Abstract Wikipedia could fail to display after the corresponding file was moved on Wikimedia Commons, has now been fixed. Thumbnails will now update correctly when files are moved. [https://phabricator.wikimedia.org/T433448] '''Updates for technical contributors''' * User Info card is a feature that helps patrollers see information about user accounts. So far, it has been available only in places such as page history, logs and recent changes. Now, it's possible to [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CheckUser#User_Info_card_in_page_content|place it in the page content]] as well, using the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>{{#uic:}}</nowiki></code></bdi> parser function. It can be particularly useful in templates like [[:en:Template:Userlinks|<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>{{Userlinks}}</nowiki></code></bdi>]] (or their specialized variants), as it will make it easier to see the context about a user on various noticeboard pages. The card will be displayed only to users who have it enabled in their [[Special:Preferences#mw-input-wpcheckuser-userinfocard-enable|preferences]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T424466] * Due to user security and privacy risks, we have disabled access to <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>Special:MyPage</nowiki></code></bdi> URLs when specifically using <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>action=raw</nowiki></code></bdi>. If you are impacted by this, consider whether you can use an alternative approach. <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>Special:MyPage</nowiki></code></bdi> URLs can still be accessed and used without <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>action=raw</nowiki></code></bdi>. Specified user page URLs (e.g. <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>User:Myusername</nowiki></code></bdi>) can still be used with <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>action=raw</nowiki></code></bdi>. [https://phabricator.wikimedia.org/T120386] * Due to an update, the thumbnailing software has been improved. This includes upgrading <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>librsvg</nowiki></code></bdi> to 2.60 and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>ImageMagick</nowiki></code></bdi> to 7, as well as resolving a number of long-standing thumbnailing bugs like rendering errors. [https://phabricator.wikimedia.org/T419815#12222841] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.17|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/35|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W35"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०२:१६, २५ ऑगस्ट २०२६ (IST) <!-- सदस्य:STei (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30961208 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-35</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W35"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/35|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The [[Special:CreateAccount|Special:CreateAccount]] page has been simplified as part of ongoing work to modernize the account creation experience. The panel showing project statistics no longer appears next to the form on desktop and mobile web. Multiple account creation experiments show that a simpler form helps newcomers complete registration. [https://phabricator.wikimedia.org/T433783] * In order to improve page performance, images now load when they are viewed. This means images lower down an article will not load if a reader never scrolls to that part of the page, which may affect some image-related metrics. [https://phabricator.wikimedia.org/T148047] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:42}} community-submitted {{PLURAL:42|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where image thumbnails in Abstract Wikipedia could fail to display after the corresponding file was moved on Wikimedia Commons, has now been fixed. Thumbnails will now update correctly when files are moved. [https://phabricator.wikimedia.org/T433448] '''Updates for technical contributors''' * User Info card is a feature that helps patrollers see information about user accounts. So far, it has been available only in places such as page history, logs and recent changes. Now, it's possible to [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CheckUser#User_Info_card_in_page_content|place it in the page content]] as well, using the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>{{#uic:}}</nowiki></code></bdi> parser function. It can be particularly useful in templates like [[:en:Template:Userlinks|<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>{{Userlinks}}</nowiki></code></bdi>]] (or their specialized variants), as it will make it easier to see the context about a user on various noticeboard pages. The card will be displayed only to users who have it enabled in their [[Special:Preferences#mw-input-wpcheckuser-userinfocard-enable|preferences]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T424466] * Due to user security and privacy risks, we have disabled access to <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>Special:MyPage</nowiki></code></bdi> URLs when specifically using <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>action=raw</nowiki></code></bdi>. If you are impacted by this, consider whether you can use an alternative approach. <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>Special:MyPage</nowiki></code></bdi> URLs can still be accessed and used without <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>action=raw</nowiki></code></bdi>. Specified user page URLs (e.g. <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>User:Myusername</nowiki></code></bdi>) can still be used with <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>action=raw</nowiki></code></bdi>. [https://phabricator.wikimedia.org/T120386] * Due to an update, the thumbnailing software has been improved. This includes upgrading <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>librsvg</nowiki></code></bdi> to 2.60 and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>ImageMagick</nowiki></code></bdi> to 7, as well as resolving a number of long-standing thumbnailing bugs like rendering errors. [https://phabricator.wikimedia.org/T419815#12222841] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.17|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/35|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W35"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०२:१७, २५ ऑगस्ट २०२६ (IST) <!-- सदस्य:STei (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30961208 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-36</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W36"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/36|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * A new format for the Community Wishlist is open for feedback. You can [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Community Wishlist 2027|read the proposed ideas on Meta]]. This new process plans to improve how wishes are triaged, voted on, and prioritized in a way that is transparent and balanced across project families and language editions. This consultation is open for two weeks. '''Updates for editors''' * The latest release of the Wikipedia Android app includes updates to the Saved feature, bringing the app’s saving experience closer to iOS and Web. The update redesigns the Saved tab with an “All articles” view, removes the default “Saved” reading list, renames reading lists to “Collections,” and modernizes the article-saving experience. [https://phabricator.wikimedia.org/T420788] * The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|Reading Lists]] feature was enabled for all logged-in users on Bengali, Chinese, Czech and Vietnamese Wikipedias on August 25, after several months as a beta feature. Reading Lists will be available to all logged-in users on Arabic, French and Indonesian Wikipedias on September 1, followed by English Wikipedia on September 14, and all other Wikipedia wikis on September 28. * At the end of the month, some logged-out readers on Bengali, Czech, Persian, English, and Polish Wikipedias using the Minerva skin on mobile will see an [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader_Growth/Minimal_Minerva|updated navigation bar]] in an [[w:A/B test|A/B test]]. The test will compare the current navigation bar with a new version designed to make it easier to find information more quickly. The goal is to determine whether these changes encourage readers to return more often. This experiment will not change the experience for logged-in readers and/or editors. * Editors who maintain redirects, templates, and categories used on redirect pages now have improved ways for finding and curating redirects. Previously, redirects pages could not be searched. Two new search keywords, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>onlyredirects:</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>withredirects:</nowiki></code></bdi>, now allow redirects to be searched directly and can be combined with existing keywords such as <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>incategory:</nowiki></code></bdi>, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>intitle:</nowiki></code></bdi>, and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>insource:</nowiki></code></bdi>. [https://phabricator.wikimedia.org/T204089] * The ISBN lookup tools for generating citations were recently not working because of external service problems. Developers are working on solutions. [https://phabricator.wikimedia.org/T435179] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where searching for pages by category using <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>deepcat</nowiki></code></bdi> could return no results or unrelated results has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T414859] '''Updates for technical contributors''' * The domain of URLs for thumbnails is changing from upload.wikimedia.org to thumb.wikimedia.org. The old URLs will continue to work for the foreseeable future but MediaWiki will advertise the new domain instead. URLs to other types of media such as original files, videos and transcodes will still be served from upload.wikimedia.org. [https://phabricator.wikimedia.org/T427465] * The Wikimedia [https://www.mediawiki.org/w/index.php?api=wmf-math%2Fv1&title=Special%3ARestSandbox Math API] is now deprecated. These endpoints will be fully sunset by the end of September 2026. Developers who call these endpoints should transition to alternative math rendering solutions, such as the native [https://developer.mozilla.org/en-US/docs/Web/MathML MathML] or [https://www.mathjax.org/ MathJax]. Third-party MediaWiki installations that utilize the Math extension for formula rendering are required to upgrade to v1.43+ to avoid disruption of service. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.18|MediaWiki]] '''In depth''' * Read more about [[mw:Special:MyLanguage/Edit_check/TextMatch|TextMatch]] in a Diff post titled, [[diffblog:2026/08/28/custom-edit-suggestions-for-every-wiki-how-communities-are-shaping-suggestion-mode-with-textmatch/|Custom edit suggestions for every wiki: How communities are shaping Suggestion Mode with TextMatch]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/36|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W36"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०२:२४, १ सप्टेंबर २०२६ (IST) <!-- सदस्य:STei (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30990659 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-37</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W37"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/37|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add_a_link|Add a Link]] has been upgraded for English Wikipedia users with improved detection of links that have different capitalization. This will help reduce ambiguous suggestions caused by differences in capitalization in article titles, including articles about cultural goods. A second phase of improvements is planned, which will also prepare the feature for release in other languages. [https://phabricator.wikimedia.org/T435526#12240876] [https://phabricator.wikimedia.org/T434259] * The [[mw:Special:MyLanguage/Article_guidance|Article guidance]] feature will be enabled by default for junior editors on Simple English and Turkish Wikipedia starting 10 September 2026 following [[mw:Special:MyLanguage/Article_guidance/Updates#Summary_of_experiment_result|an experiment]]. Junior editors with 0 to 99 edits will automatically see the feature when they click a red link or use the "[[tr:Vikipedi:Madde_sihirbazı|Madde oluşturto]]" option on Turkish Wikipedia to create a new article. The change is intended to help junior editors create higher-quality articles that meet each Wikipedia’s standards. [[phab:maniphest/query/z3tcTjmLMxk5/#R|Additional improvements]] will continue based on the experiment results and community feedback. * The [https://pageviews.wmcloud.org Pageviews Analysis] tool which allows users to compare pageviews across multiple pages, turns 10 years old this year and several new features have been added. They include [[toolforge:wikinav|WikiNav]] which provides insights into how readers of Wikipedia explore the content, editing stats in [https://pageviews.wmcloud.org/siteviews?range=latest-30&sites=en.wikipedia.org Siteviews], the ability to [https://pageviews.wmcloud.org/massviews?source=wikiproject&project=en.wikipedia.org lookup articles belonging to a WikiProject], and support for dark mode. [https://phabricator.wikimedia.org/T378549] * A [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader_Growth/Minimal_Minerva|visually simplified Minerva]] navigation bar is being tested for logged-out readers using mobile web on the Bengali, Czech, English, Farsi, and Polish Wikipedias. The experiment aims to determine whether simplifying the navigation improves reader retention. The test will run from August 31 to September 28, and no action is required from users. * [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes|WMDE Technical Wishes]] is working on improving [[en:Wikipedia:VisualEditor/Named references|auto-generated reference names in VisualEditor]]. Editors will only notice a slight change starting this week. When adding automatic reference names the numbering will start at <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>:1</nowiki></code></bdi> instead of <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>:0</nowiki></code></bdi>. Read more on the [[m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names|project page]]. [https://gerrit.wikimedia.org/r/c/VisualEditor/VisualEditor/+/1332704] * All wikis will be [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|read-only for a few minutes]] on September 23. This is planned at 14:00 UTC. More information will be published in Tech News and will also be posted on individual wikis in the coming weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T433363] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:25}} community-submitted {{PLURAL:25|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid|Parsoid]] could mishandle nested nowiki tags, causing content to be lost and displaying unwanted text has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T435116] '''Updates for technical contributors''' * Interface administrators can configure gadgets from [[MediaWiki:Gadgets-definition]]. The definition format has been updated and no longer requires the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>ResourceLoader</nowiki></code></bdi> option, as gadgets are always loaded through <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>ResourceLoader</nowiki></code></bdi>. This simplifies gadget configuration by removing an option that is no longer necessary, making gadget definitions easier for administrators. [https://phabricator.wikimedia.org/T298199] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.19|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/37|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W37"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ००:१५, ८ सप्टेंबर २०२६ (IST) <!-- सदस्य:STei (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=31008437 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-38</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W38"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/38|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Future Audiences team has started a [[en:Special:MyLanguage/Wikipedia:Village pump (proposals)#New proposed experiment to let readers know about “Google preferred sources”|discussion on English Wikipedia]] about a proposed new experiment to show a temporary notice about the new [https://blog.google/products-and-platforms/products/search/original-high-quality-content-search/ Google Preferred Sources] feature to Wikipedia readers coming from Google. The experiment is to test whether this notice makes visitors come back to Wikipedia more often. Preferred Sources feature lets users choose websites they trust so Google can highlight content from those sources more prominently in Search and AI experiences. We are interested in testing this on other languages that Google supports and would welcome assistance with starting conversations on other wikis. If interested, please reach out to Future Audiences on the [[m:Special:MyLanguage/Future Audiences/Preferred sources|talk page]]. '''Updates for editors''' * The chat platform Discord is releasing a new self-service framework that websites can use to specify how their links should look when shared on Discord. The Future Audiences team is planning to start using this new framework to improve how Wikipedia links look when shared on Discord, giving better attribution and credit to contributors. The link appearance and behavior won't change in the first phase of this project as we want to first collect some baseline data to assess the impact of future changes. However, if community members who are active on Discord spot any issues, they can reach out on [[phab:tag/future-audiences/|Phabricator]] or [[m:Special:MyLanguage/Future Audiences|Metawiki]]. * The Reader Growth team will be running an experiment to test whether [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader_Growth/Compact Lead|compacting article lead sections on mobiles]] with the addition of a "read more" button improves reader retention. The test will begin on September 17 on Arabic, Spanish, French, Indonesian, Italian, Japanese, Portuguese, Vietnamese, and Chinese Wikipedias and will run for four weeks. * All wikis will be [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|read-only for a few minutes]] on September 23. This is planned at 14:00 UTC. More information will be published in Tech News and will also be posted on individual wikis in the coming week. [https://phabricator.wikimedia.org/T433363] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:28}} community-submitted {{PLURAL:28|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where [https://wikistats.wmcloud.org/ Wikistats] for Wikipedias was returning an HTTP 500 error and could not be reached, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T435959] '''Updates for technical contributors''' * Developers who maintain a tool that queries the Wikimedia Commons links tables need to update their code to connect to the new x4 database cluster. The links tables have been moved from the s4 cluster to x4, and will no longer receive updates on s4. The page and redirect tables remain available on both clusters. A wiki replica for the x4 cluster will be set up afterwards. The change is being made because the s4 cluster has grown too large to operate efficiently. You can [[wikitech:Special:MyLanguage/News/2026 Commons links tables database split|read more]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.20|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/38|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W38"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> २१:०१, १४ सप्टेंबर २०२६ (IST) <!-- सदस्य:STei (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=31039826 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-39</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W39"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/39|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|All wikis will be read-only]] for a few minutes on Wednesday, 23 September 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1790172000 14:00 UTC]. This is for the datacenter server switchover backup tests, [[wikitech:Special:MyLanguage/Deployments/Yearly calendar|which happen twice a year]]. During the switchover, all Wikimedia website traffic is shifted from one primary data center to the backup data center to test availability and prevent service disruption even in emergencies. [https://phabricator.wikimedia.org/T433363] '''Updates for editors''' * The Growth team tested a new post-edit notice designed to [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments#4. Encourage Temporary Accounts to Register|encourage Temporary Account holders to register for a permanent account]]. The new notice replaced multiple dialogs and a simultaneous welcome notification with a single message highlighting the benefits of creating an account. The experiment increased permanent account creation from 1.94% to 3.66%, an 87% relative increase. The change will now be released to all wikis. [https://phabricator.wikimedia.org/T433551] * For Wikipedia editors using the [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|"Suggestion mode" Beta Feature]], there is a [[Special:Preferences#mw-input-wpvisualeditor-editcheck-experimental|new opt-in user preference]] for showing "experimental" edit checks and suggestions. These types are listed at [[Special:EditChecks#experimental-checks|Special:EditChecks]], and are intended for early developer-testing and for gathering feedback from experienced users. Administrators can change the [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Configuration|configuration details]] for each suggestion as usual. Administrators can also [[mw:Special:MyLanguage/Help:Suggestion mode#Experimental Suggestions|use this feature]] to help test their community's ideas for locally created checks and suggestions. Experimental types will have a more distinct visual style later this week. [[mw:Talk:VisualEditor/Suggestion Mode|Feedback is welcome]]. * The [[m:CEE Technical Village Pump|CEE Technical Village Pump]] has been launched as a space for technical discussions and collaboration among Wikimedia communities in Central and Eastern Europe. * A new tool, [[mw:Special:MyLanguage/Language Onboarding and Development/Starter kit|Starter Kit]], is now available for new and small language Wikipedia communities. It brings together guided tasks, tools, and resources to help communities get started, monitor their progress, and collaborate with the broader Wikimedia community. Starter Kit is hosted on Wikimedia Toolforge and is designed for Wikipedias with fewer than 50,000 articles. Learn more about how Starter Kit works and how communities have been using it in [[diffblog:2026/09/18/introducing-starter-kit-for-new-and-small-language-wikipedias/|this Diff blog post]]. * The Reader Growth team is launching a retest of the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Image Browsing|image carousel experiment]]. The retest will use three new versions of the design, updated based on community feedback. The team will assess results and determine with communities whether or not to proceed with the feature. The experiment will begin the week of September 28 and will run on Arabic, Bengali, Chinese, Czech, English, Farsi, French, German, Indonesian, Japanese, Polish, Portuguese, Spanish, Swedish, and Vietnamese Wikipedias. * After successful rollouts to Arabic, Bengali, Chinese, Czech, English, French, Indonesian, and Vietnamese Wikipedias, the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|Reading Lists feature]] from the Reader Experience team will be available to all logged-in users on all Wikipedia wikis starting September 28. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:28}} community-submitted {{PLURAL:28|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the mentor status script repeatedly updated mentors’ status even when nothing had changed, creating unnecessary Recent Changes entries, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T436659] '''Updates for technical contributors''' * The <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>abusefilters</nowiki></code></bdi> list query API, used to retrieve specific details about active or historical abuse filters configured on a wiki, has been updated to support the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>formatversion=2</nowiki></code></bdi> configuration parameter, thereby leading to breaking changes to the API response. All users who maintain user-scripts or other code need to check if they use the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>abusefilters</nowiki></code></bdi> list query API, and respond to any breaking changes. [https://phabricator.wikimedia.org/T435828] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.21|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/39|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W39"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> १७:२६, २७ सप्टेंबर २०२६ (IST) <!-- सदस्य:STei (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=31085309 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-40</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W40"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/40|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Users of default skins on desktop and mobile web (Vector 2022 and Minerva respectively) will now be informed if the search suggestions displayed as they type into Search come from page redirects. Previously, users could get confused when the top search suggestions did not match exactly what they had typed. The new redirect notice clarifies that these suggestions are not random, but related to the search. The suggested pages may be redirects to the most relevant destination articles being searched for. [https://phabricator.wikimedia.org/T303013] * Logged-out Wikipedia users on mobile web will begin to see a bookmark button for saving articles to their [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|reading lists]] instead of the current Watchstar button. When clicked, the bookmark button prompts users to log in or create an account to save an article for later. An earlier experiment found that the bookmark icon was four times more likely than the Watchstar button to encourage logged-out users to create an account. This change is part of efforts to encourage more readers to become account holders and use features that help them save and return to content. [https://phabricator.wikimedia.org/T438769] * An experiment will begin on September 29 on Spanish, Arabic, English, and French Wikipedias to simplify the experience users encounter immediately after account creation. The test will explore whether removing friction from the current Welcome Survey helps new users understand what to do next more easily. The experiment will run through the end of October. [https://phabricator.wikimedia.org/T430058] * The [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council|Product and Technology Advisory Council]] has put out a call for the community to suggest topics that it should consider and discuss with the Wikimedia Foundation. Editors and technical contributors are invited to add topics to [[m:Talk:Product and Technology Advisory Council|the council's talk page]]. * Later this week, it will be possible for communities to configure [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check|Edit Checks and Suggestions]] so that they are [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Configuration#extraNamespaces|shown within additional namespaces]], such as a <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>Draft:</nowiki></code></bdi> namespace. [[mw:Talk:VisualEditor/Suggestion Mode|Feedback is welcome]]. * A bug in the [[m:Special:GlobalWatchlist|Global Watchlist]] is causing the page to fail to load for users that have unseen changes on Wikimedia Commons. Developers are working on a fix. Until then, affected users can follow the workarounds described in the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist#GlobalWatchlist temporarily broken for users with Wikimedia Commons|relevant]] help section. * New magic words <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>{{CATEGORYSORT:TIMESTAMP}}</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>{{CATEGORYSORT:RTIMESTAMP}}</nowiki></code></bdi> are now available for use. They are able to change the default sorting of categories to be based on timestamp of categorization. [https://phabricator.wikimedia.org/T433768] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:20}} community-submitted {{PLURAL:20|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where [https://wikistats.wmcloud.org/ Wikistats] for Wikipedias was not reachable has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T435959] '''Updates for technical contributors''' * The datacenter switchover, scheduled on September 23, has been postponed. [[diffblog:2025/03/12/hear-that-the-wikis-go-silent-twice-a-year/|The equinox exercise]] revealed capacity issues, preventing the switch of all services to the other datacenter. The process has been paused, prioritizing investigating that issue, to ensure that we continue to be able to serve our users reliably. A new exercise will be scheduled. Meanwhile, all traffic and edits continue to work as usual. * On September 23, a power loss briefly affected all wikis, creating intermittent issues on both reading and editing modes. This also affected Gerrit. This is unrelated to the datacenter switchover postponement. [https://www.wikimediastatus.net/incidents/9fm19t8qykk8] * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Produnto|Produnto]] has been deployed to mediawiki.org and [[phab:T421436|some Indic language wikis]]. We want to hear your feedback on this experimental product. Produnto allows users to use Lua modules hosted in [[gitlab:repos/lua|Wikimedia's GitLab]]. It simplifies the sharing of Lua code between wikis. Instead of copying each individual Lua module from one wiki to another, users will be able to easily share packages across all wikis. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.22|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * A [[m:Event:Cross-wiki Code Collaboration Workshop|Cross-wiki code collaboration workshop]] will be held online on October 2 at 12:30 UTC, bringing together South Asian technical contributors to learn about Produnto and begin piloting it on Hindi, Punjabi, Odia, Telugu, and Malayalam Wikipedias. Produnto is a package manager for deploying Lua modules hosted on GitLab to Wikimedia wikis, and was recently deployed on some pilot wikis. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/40|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W40"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> १६:१९, २८ सप्टेंबर २०२६ (IST) <!-- सदस्य:STei (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=31092225 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == Let's start preparing for Feminism and Folklore 2027! == <div style="background:#f8f9fa; color:#202122; border:1px solid #a2a9b1; border-radius:4px; padding:20px; margin:10px 0;"> [[File:Feminism and Folklore logo.svg|right|150px|frameless]] Dear Feminism and Folklore organisers, We are happy to invite you to start preparing for the '''Feminism and Folklore 2027''' edition! The next Wikimedia Foundation [[:m:Grants/Rapid|Rapid Grant]] application cycle, Cycle 3, starts on '''1 November 2026'''. If you are planning to organise Feminism and Folklore in your country or region in 2027, we encourage you to start working on your project plans, Wikipedia workshops, community activities, local events, and budget ahead of the application period. In particular, organisers are encouraged to consider activities that support participants in creating and improving Wikipedia articles and other Wikimedia projects related to feminism, women, gender and local cultural heritage. You may also include expenses related to local prizes and other forms of recognition for contributors, where appropriate. Please review the [[:m:Grants/Rapid|Rapid Grant application process]] and prepare your application for the upcoming cycle. '''Once you submit your application and it appears on Meta, please share the link to your Rapid Grant application with support{{@}}wikilovesfolklore.org and copy team{{@}}wikilovesfolklore.org.''' This will allow the Feminism and Folklore team to endorse your application when the Wikimedia Foundation Grants Team reaches out to us for confirmation. If you have any questions or concerns about the Rapid Grant application process, please contact support{{@}}wikilovesfolklore.org. Thank you for your continued support and for all the work you do to document and celebrate the knowledge, stories, and contributions of women and gender-diverse communities around the world. We look forward to supporting your applications and working together towards another successful edition! '''Wiki Loves Folklore International team''' </div> --[[सदस्य:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[सदस्य चर्चा:MediaWiki message delivery|चर्चा]]) १९:२४, ३ ऑक्टोबर २०२६ (IST) <!-- सदस्य:Tiven2240@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/fnf&oldid=31123349 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-41</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W41"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/41|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The process for this year’s Community Wishlist [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Community Wishlist 2027#Updated Community Wishlist Process 2027/2028|has been published]], incorporating community feedback. The wish submission process will [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/FAQ#What is the deadline for submitting wishes?|end on November 8]]. This year, [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Community Wishlist 2027/Working group|a working group (open for volunteering)]] that includes community members familiar with the technical aspect of our wikis alongside Wikimedia Foundation staff, will take care of the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/FAQ#What is triage?|triage process]]. The triage is expected to be completed by late November. Votes for wishes will start in January. '''Updates for editors''' * Editors using the [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor|visual editor]] will now see a warning when they paste text that is likely to have initially been copied from one of five external generative AI chatbots into Wikipedia. This feature is known as [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/LLM Paste Check|LLM Paste Check]]. It is a type of [[mw:Special:MyLanguage/Edit check|Edit Check]] that is community configurable. The check looks for markers in the copied HTML and is not using content watermark detection. Edits will also [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/LLM Paste Check#Edit tags|be tagged]] so that patrollers can review them more closely. The feature helps newcomers add content that respects Wikipedia’s policies and makes it easier for experienced editors to identify problematic edits. Communities with local policies about LLM usage can [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/LLM Paste Check#Configuration|adjust the wording and policy that is linked]]. The team [[listarchive:list/translators-l@lists.wikimedia.org/message/EVHKWJ4IERZELMPIWNH3XUVUSQV5KOO4/|apologizes]] that this was rolled out without a delay for translations. * Editors can now easily [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Future of Editing on the Mobile Apps|access the web visual editor directly from the iOS and Android apps]]. When opening the editor, users will be given a choice between visual editing and source editing. If they choose visual editing, they will be sent to a mobile web window in their phone's browser. After completing their edit, a banner will give them the option to return to the app. This enables readers to make quick contributions while casually reading. * Users of the Wikipedia Android and iOS apps will now see a one-time account creation prompt after they have used the app for two consecutive weeks. This prompt explains the benefits of having an account. It is intended to help more casual readers become logged-in users who return to the apps regularly. [https://phabricator.wikimedia.org/T434847] * Editors on [[wmnoc:conf/dblists/group1.dblist|group1 wikis]], including Wikiquote, Wikibooks, Wikiversity, Wikivoyage, and Wikisource, will no longer see notifications on [[mw:Special:MyLanguage/Help:Recent changes|Recent Changes]] and [[mw:Special:MyLanguage/Help: Watching pages|Watchlist]] when a link to another language version of a page is added, removed, or changed in its Wikidata item. This change will begin on October 5 at 07:00 UTC as a two-week trial to reduce high-volume, low-value notifications and make important changes easier to identify. Editors who rely on these notifications can read more on the [[m:Wikidata For Wikimedia Projects/Clearer Wikidata Edit Summaries/Hide Language Link edits|project page]] and share feedback or concerns on the [[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|talk page]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T439415] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:36}} community-submitted {{PLURAL:36|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where mentors who removed themselves from the mentorship program could still have mentees assigned to them and receive questions, has now been fixed. Mentees will now be reassigned when a mentor leaves the program. [https://phabricator.wikimedia.org/T418194] '''Updates for technical contributors''' * Wikimedia Brasil has published its [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Brasil/Arcabouço de Boas Práticas de Desenvolvimento|Development Best Practices Framework]] (ABPD). It is a guide for staff, contractors and volunteers building technical tools and projects. It covers the project lifecycle, security, accessibility, personal data protection and responsible AI use, and explains how movement-wide guidelines were adapted to a local context. They encourage other affiliates to reuse it and adapt it. Read more in the [[wmfblog:2026/09/26/wikimedia-brasils-development-best-practices-framework-technical-sustainability-as-an-organizational-responsibility|Diff post]]. * A new, canonical base URL for Wikimedia APIs will soon be introduced. The new canonical route follows a <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>{projectName}/api/</nowiki></code></bdi> pattern and will act as an alternative path for current REST APIs (for example: <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>{projectName}/w/rest.php/</nowiki></code></bdi>). Both versions will be callable for all existing APIs, but the new structure will be the preferred path for newly created API modules. This change will be non-breaking for most users. The existing pathways will remain available for all existing endpoint requests. However, some endpoints may return URLs following the new pattern in response bodies. Changes will be available on test wiki first, with the rollout expected to cover all wikis by the end of October. [https://phabricator.wikimedia.org/T433535] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.23|MediaWiki]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/41|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W41"/> </div> ००:२२, ६ ऑक्टोबर २०२६ (IST) <!-- सदस्य:Trizek (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=31098825 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-42</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W42"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/42|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Starting October 13, wikis can change the default pattern for [[:en:Wikipedia:VisualEditor/Named references|auto-generated reference names in VisualEditor]] (currently <syntaxhighlight lang="wikitext" inline><ref name=":1" /></syntaxhighlight>). They will be able to use human-readable, content-based reference names that are more helpful to contributors using the source editor (e.g. <syntaxhighlight lang="wikitext" inline><ref name="Miller2026-1" /></syntaxhighlight>). VisualEditor reference name patterns can be defined using MediaWiki system messages, JSON, templates and modules ([[:mw:Special:MyLanguage/Help:Cite/VisualEditor reference names|more information]]). Admins can enable these changes via [[Special:CommunityConfiguration/Cite-VisualEditor-Autonames|community configuration]]. This is a [[:m:Special:MyLanguage/Community_Wishlist/W17|community wish]] implemented by [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes|WMDE Technical Wishes]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T436255] * [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|Sub-referencing]] is a new MediaWiki feature that allows editors to reuse references with different details. It will be deployed to English Wikipedia on October 14 and to remaining Wikimedia Foundation wikis by end of October (likely October 21). The [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#deployment|FAQ]] lists possible actions to take on your wiki to support the deployment. This is a [[:m:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing/History|long-standing community wish]] implemented by [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes|WMDE Technical Wishes]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T440243][https://phabricator.wikimedia.org/T440304] '''Updates for editors''' * [[mw:Special:MyLanguage/Moderator Tools|Moderator Tools]] will be removing the list view of the Watchlist and defaulting everyone to the changelog view. Previously, there were two versions of how the Watchlist is shown to mobile web users: the list view, where editors could see watched articles in a list format, and the changelog view, where editors could see changes to watched articles in a log format, controlled by a user's Advanced Mobile Control settings. This has created issues for code-base maintenance: two different displays means two sets of code to manage. By defaulting to the changelog view, we are simplifying the codebase and avoiding the likelihood of missing bugs. * The Wikipedia Android app is testing a way to listen to article introductions in the “For you” feed. A text-to-speech model reads the existing article text aloud without rewriting it or adding any content. The 30-day experiment will begin in the Wikipedia Beta app during the third week of September, then move to the regular Wikipedia Android app in October for a limited group of eligible users. A small portion of app users (those with English feeds and at least one topic interest) will have access to the feature. This experiment is part of broader efforts to give app readers options in how they consume content in order to deepen engagement and user retention. [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Listening to Wikipedia/Phase 1|Learn more]] and [[mw:Talk:Readers/Listening to Wikipedia|share feedback]]. * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|CodeMirror syntax highlighting]] was [[phab:T288161|enabled]] by default for all logged out and newly registered users on the English Wikipedia on September 14. With no signs of adverse effects, the same change is being proposed to be made globally across all wikis in a few weeks. If you have concerns or feedback, or if your wiki would like to opt out, [[mw:Special:MyLanguage/Help talk:Extension:CodeMirror#Enabling CodeMirror by default on all WMF wikis for newbies|please see the help page]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T440077] * [[d:Wikidata:Usability_and_usefulness/Item_editing_experience/Mobile_editing_of_statements|Wikidata mobile statement editing]] of all datatypes will be officially launched on October 13, when it will be removed from Wikidata [[d:Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta features]] and become available to all editors. Users can [[d:Wikidata_talk:Usability_and_usefulness/Item_editing_experience/Mobile_editing_of_statements|report bugs and share feedback]]. * Last week, language link changes were removed from [[Special:RecentChanges|Recent Changes]] and [[Special:Watchlist|Watchlist]] feeds on Wikivoyage, Wikisource, Wikiversity, Wikiquote and Wiktionary. As no adverse effects have been observed, the [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects|Wikidata For Wikimedia Projects]] plans to roll out this change globally to all Wikipedias. This is scheduled for October 13 at 07:00 UTC, after which editors will no longer see when a link to ''another'' language version of a page is added, removed, or changed in its Wikidata item. Editors who rely on these notifications can read more on the [[m:Wikidata For Wikimedia Projects/Clearer Wikidata Edit Summaries/Hide Language Link edits|project page]] and share feedback or ask to opt out their wiki on the [[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|talk page]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T440698] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:28}} community-submitted {{PLURAL:28|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where accidentally touching the graph while scrolling on the Pageviews tool on mobile could unintentionally zoom in has now been fixed. Click-and-drag zoom is now disabled on touch devices. [https://phabricator.wikimedia.org/T440075] '''Updates for technical contributors''' * There are three major changes coming to dumps: the legacy content dumps [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/xmldatadumps-l@lists.wikimedia.org/thread/E6D5EU4PMSTSOI2J7A46HJ3YW2W554CS/ deprecated in January 2026] will now be sunset, the replacement [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/MediaWiki_Content_File_Exports MediaWiki Content File Exports] will be delayed to implement a “safety buffer”, and they are now also available as 7zip-compressed files. Users will need to switch the URL they download their dump from. For more information, timeline and migration instructions, see [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Legacy_content_dumps_sunset Legacy content dumps sunset]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.24|MediaWiki]] '''In depth''' * The Wikimedia Foundation discovered unauthorized activity by OpenAI agents on Wikimedia projects, including edits to wikis, attempts to exploit a public note-taking tool, and heavy automated traffic. [[diffblog:2026/10/05/openai-rogue-agent-activities-found-on-wikimedia-projects/|Read the blog post on Diff]] for more details about the activity and the Foundation’s response. '''Meetings and events''' * Save the date for the next Wikimedia Hackathon! We’ll be meeting in lovely Tirana, Albania for the [https://www.mediawiki.org/wiki/Wikimedia%20Hackathon%202027 2027 Wikimedia Hackathon] from April 9–11, 2027. Scholarship and staff sponsorship applications are currently being [https://pretix.eu/wikimedia/Hackathon-2027/ accepted through Pretix] and will close on October 30, 2026. General registration will open in January 2027. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/42|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W42"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> १३:१०, १३ ऑक्टोबर २०२६ (IST) <!-- सदस्य:STei (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=31142468 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-43</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W43"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/43|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * To measure the impact of incorporating some [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader_Growth/Image_Browsing#November 2025: Ideas and feedback|community-requested features]] on logged-out reader retention, a test for [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader_Growth/Image_Browsing|Image Carousel]] will be pushed to logged-out readers. With the Image Carousel feature, readers browse community-uploaded images, selected by editors as relevant to specific articles. The test starts on November 20. * An experimental notice will be pushed to 0.5% of logged-out mobile readers who come to English Wikipedia from Google, asking them to add Wikipedia as a [https://blog.google/products-and-platforms/products/search/preferred-sources/ Google Preferred Source]. The test is to see if this notice increases reader retention and encourages people who use Google Search to visit Wikipedia more often. It will run from October 15–29 and will be assessed for its impact on retention and referrals. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:26}} community-submitted {{PLURAL:26|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where [[quarry:|Quarry]] returned an “Access denied” error when users tried to run SQL queries, preventing queries from running normally, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T440966] '''Updates for technical contributors''' * [[File:Cog-icon-grey.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Due to a long-standing bug, applications that use the [[mw:Special:MyLanguage/OAuth/For_Developers|OAuth 2]] client credentials flow to act on their owners’ behalf are treated as if they are logged out. This will be fixed for new applications registered on or after Monday, October 19. Some affected applications need to re-register. [https://phabricator.wikimedia.org/T420297] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.48/wmf.1|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * A proposal to hold the Wikimedia Hackathon every three years, with regional hackathons in between, [[mw:Wikimedia Hackathon/Community Proposal 2026|has been shared]]. It explores making the event more accessible to technical communities in different regions. Share your feedback on the proposal’s [[mw:Talk:Wikimedia Hackathon/Community Proposal 2026|talk page]] before November 6. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/43|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W43"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> २०:०८, १९ ऑक्टोबर २०२६ (IST) <!-- सदस्य:STei (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=31178499 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> kuxshcd6axe41il8ueh0b1sp7syavqe 0 197304 2723227 2617291 2026-10-19T17:18:51Z ~2026-55964-26 188708 2723227 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricket team | name = बांगलादेश | image = Flag of Bangladesh.svg| | caption = | nickname = लेडी टायगर्स, वाघिणी<ref>{{cite news|url=https://m.theindependentbd.com//post/247762|title=Tigresses to get coach after coronavirus pandemic|work=The Independent|location=Dhaka|date=7 June 2020|access-date=26 January 2021}}</ref> | association = [[बांगलादेश क्रिकेट बोर्ड]] | ground =[[शेख अबू नासेर स्टेडियम]], [[खुलना]] | chairman = [[शफीउल आलम चौधरी नदेल]] खासदार | captain = [[निगार सुलताना]] | coach = [[हसन तिलकरत्ने]] | test_status_year = २०२१ | icc_status = [[आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेच्या सदस्यांची यादी|पूर्ण सदस्य]] | icc_member_year = २००० | icc_status2 = संलग्न सदस्य | icc_member_year2 = १९९७ | icc_region = [[आशियाई क्रिकेट परिषद|आशिया]] | wodi_rank = ७वा | wt20i_rank = ९वा | wodi_rank_best = ५वा (२७ नोव्हेंबर २०२१)<!-- तिचा संघ प्रथमच सर्वकालीन सर्वोत्तम रँकिंगवर पोहोचल्याची तारीख --> | wt20i_rank_best = ८वा (२ ऑक्टोबर २०२०)<ref>{{cite web|title=Australia Women remain No.1 in ODIs, T20Is after annual update |url=https://www.icc-cricket.com/media-releases/1850260 |publisher=ICC|date=2 October 2020|access-date=2 October 2020}}</ref> <!-- तिचा संघ प्रथमच सर्वकालीन सर्वोत्तम रँकिंगवर पोहोचल्याची तारीख --> | first_wodi = वि {{crw|IRE}} येथे [[बांगलादेश क्रिरा शिकखा प्रतिष्ठान क्रिकेट मैदान#बांगलादेश क्रिरा शिकखा प्रतिष्ठान क्रमांक २ ग्राउंड|बांग्लादेश क्रिरा शिकखा प्रतिष्ठान क्रमांक २ ग्राउंड]], [[ढाका]]; २६ नोव्हेंबर २०११ | most_recent_wodi = वि {{crw|AUS}} [[शेर-ए-बांगला राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[ढाका]]; २७ मार्च २०२४ | num_wodis = ६६ | num_wodis_this_year = ३ | wodi_record = १७/४२<br />(२ बरोबरीत, ५ निकाल नाही) | wodi_record_this_year = ०/३<br />(० बरोबरीत, ० निकाल नाही) | wwc_apps = १ | wwc_first = [[२०२२ महिला क्रिकेट विश्वचषक|२०२२]] | wwc_best = गट फेरी ([[२०२२ महिला क्रिकेट विश्वचषक|२०२२]]) | wwcq_apps = ३ | wwcq_first = [[२०११ महिला क्रिकेट विश्वचषक पात्रता|२०११]] | wwcq_best = ५वा ([[२०११ महिला क्रिकेट विश्वचषक पात्रता|२०११]], [[२०१७ महिला क्रिकेट विश्वचषक पात्रता|२०१७]]) | first_wt20i = वि {{crw|IRE}} [[क्लोनटार्फ क्रिकेट क्लब ग्राउंड]], [[डब्लिन]] येथे; २८ ऑगस्ट २०१२ | most_recent_wt20i = वि {{crw|IND}} [[सिलहेट आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियम]], [[सिलहट]]; ९ मे २०२४ | num_wt20is = ११८ | num_wt20is_this_year = ८ | wt20i_record = ४३/७४<br />(० बरोबरीत, १ निकाल नाही) | wt20i_record_this_year = ०/८<br />(० बरोबरीत, ० निकाल नाही) | wwt20_apps = ५ | wwt20_first = [[२०१४ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२०१४]] | wwt20_best = पहिली फेरी ([[२०१४ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२०१४]], [[२०१६ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२०१६]], [[२०१८ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२०|२०१८]], [[२०२० आयसीसी महिला टी-२० विश्वचषक|२०२०]], [[२०२३ आयसीसी महिला टी-२० विश्वचषक|२०२३]]) | wwt20q_apps = ४ | wwt20q_first = [[२०१५ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२० पात्रता|२०१५]] | wwt20q_best = '''चॅम्पियन्स''' ([[२०१८ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२० पात्रता|२०१८]], [[२०१९ आयसीसी महिला विश्व ट्वेंटी-२० पात्रता|२०१९]], [[२०२२ आयसीसी महिला टी-२० विश्वचषक पात्रता|२०२२]]) | h_pattern_la = _usfgreenborder | h_pattern_b = _collar | h_pattern_ra = _usfgreenborder | h_pattern_pants = | h_leftarm = FFFFFF | h_body = FFFFFF | h_rightarm = FFFFFF | h_pants = FFFFFF | a_pattern_la = _redborder | a_pattern_b = _ban_odi_26 | a_pattern_ra = _redborder | a_pattern_pants = _redsides | a_leftarm = 004931 | a_body = 004931 | a_rightarm = 004931 | a_pants = 004931 | t_pattern_la = _usfgreenborder | t_pattern_b = _ban_t20i26 | t_pattern_ra = _usfgreenborder | t_pattern_pants = _redsides | t_leftarm = D80611 | t_body = D80611 | t_rightarm = D80611 | t_pants = 004931 | asofdate = ९ मे २०२४ }} '''बांगलादेश राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ''' हा आंतरराष्ट्रीय [[महिला क्रिकेट]]मध्ये [[बांगलादेश]]चे प्रतिनिधित्व करणारा संघ आहे. [[File:Asia Cup 2018 victory celebration of Bangladesh National Women Cricket team in Dhaka (4) (cropped).jpg|thumb|400px|आशिया कप २०१८ चा विजेता संघ ट्रॉफीसह]] {{विस्तार}} [[वर्ग:बांगलादेशमधील क्रिकेट|महिला संघ]] [[वर्ग:राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ]] cxdjd3krny6555w7iro2jedx7icidpd 0 211029 2723236 2722078 2026-10-19T17:45:24Z संतोष गोरे 135680 /* धार्मिक स्थळे */ 2723236 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = धामारी | native_name = | native_name_lang = | other_name = | nickname = | settlement_type = गाव | image_skyline = | image_alt = | image_caption = | pushpin_map = Maharashtra | pushpin_label_position = right | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = महाराष्ट्रातील स्थान | latd = 18.790 | latm = | lats = | latNS = | longd = 74.098 | longm = | longs = | longEW = | coordinates_display = | subdivision_type = देश | subdivision_name = {{flag|भारत}} | subdivision_type1 = राज्य | subdivision_name1 = महाराष्ट्र | subdivision_type2 = [[महाराष्ट्रातील जिल्हे|जिल्हा]] | subdivision_name2 = पुणे | subdivision_type3 = [[महाराष्ट्रातील तालुके|तालुका]] | subdivision_name3 = शिरूर | website = https://dhamarikar.com | established_title = <!-- Established --> | established_date = | founder = | named_for = | government_type = | governing_body = | unit_pref = Metric | area_footnotes = | area_rank = | area_total_km2 = 48.01 | elevation_footnotes = | elevation_m = 641 | population_total = 3909 | population_as_of = [[भारतीय जनगणना, २०११|२०११]] | population_rank = | population_density_km2 = 81 | population_demonym = | population_footnotes = | demographics_type1 = भाषा | demographics1_title1 = अधिकृत | demographics1_info1 = [[मराठी]] | timezone1 = [[भारतीय प्रमाणवेळ|भाप्रवे]] | utc_offset1 = =+५:३० | postal_code_type = [[Postal Index Number|पिन कोड]] | postal_code = 412403 | area_code_type = Telephone code | area_code = | registration_plate = | blank1_name_sec1 = जवळचे शहर | blank1_info_sec1 = [[पुणे]] | blank2_name_sec1 = [[लिंग गुणोत्तर]] | blank2_info_sec1 = 968 [[पुरुष|♂]]/[[महिला|♀]] | blank3_name_sec1 = साक्षरता | blank3_info_sec1 = ७२.०१% | blank1_name_sec2 = [[भारतीय जनगणना, २०११|जनगणना स्थल निर्देशांक]] | blank1_info_sec2 = ५५५५९१ | footnotes = }} '''धामारी''' हे [[पुणे जिल्हा|पुणे]] जिल्ह्यातल्या [[शिरूर | शिरूर तालुक्यातील]] ४८०१ हेक्टर क्षेत्राचे गाव आहे. == भौगोलिक स्थान आणि लोकसंख्या == धामारी हे [[पुणे जिल्हा|पुणे]] जिल्ह्यातल्या [[शिरूर|शिरूर तालुक्यातील]] ४८०१ हेक्टर क्षेत्राचे गाव असून २०११ च्या जनगणनेनुसार ह्या गावात ८१७ कुटुंबे व एकूण ३९०९ लोकसंख्या आहे. ह्याच्या सर्वात जवळचे शहर [[पुणे]] हे ३० किलोमीटर अंतरावर आहे. यामध्ये १९८६ पुरुष आणि १९२३ स्त्रिया आहेत. यामध्ये अनुसूचित जातीचे लोक १०१ असून अनुसूचित जमातीचे १७ लोक आहेत.ह्या गावाचा जनगणना स्थल निर्देशांक ५५५५९१ <ref>http://www.censusindia.gov.in/2011census/dchb/DCHB.html</ref> आहे. == साक्षरता == * एकूण साक्षर लोकसंख्या: २८१५ (७२.०१%) * साक्षर पुरुष लोकसंख्या: १५८० (७९.५६%) * साक्षर स्त्री लोकसंख्या: १२३५ (६४.२२%) ==हवामान== येथील सर्वसाधारण हवामान उष्ण व कोरडे आहे. हवामानातील बदलानुसार प्रत्येक वर्षात मुख्यतः तीन ऋतू असतात.मार्च ते मे पर्यंत उन्हाळा, जून ते ऑक्टोबर पर्यंत पावसाळा आणि नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी पर्यंत हिवाळा असतो. हिवाळ्यात शीतल वातावरण असते. तालुक्यातील वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान ४७० मिमी पर्यंत असते. == ग्रामपंचायत कार्यालय == ग्रामपंचायतमध्ये जन्म, मृत्यू, विवाह नोंदणी केंद्र उपलब्ध आहे तसेच गावकऱ्यांसाठी शासनाकडून येणाऱ्या सामान्य सुविधा ग्रामपंचायततर्फे पुरवल्या जातात. गावकऱ्यांना विविध दाखले देणे, त्याच्याकडून विविध कर गोळा करणे ई. कामे ग्रामपंचायत मध्ये केली जातात. == शैक्षणिक सुविधा == गावात ५ शासकीय [[पूर्व प्राथमिक शिक्षण|पूर्व-प्राथमिक]] [[शाळा]], १ शासकीय [[प्राथमिक शाळा]], १ शासकीय कनिष्ठ माध्यमिक शाळा आणि १ शासकीय [[माध्यमिक शाळा]] आहे. सर्वात जवळील [[उच्च माध्यमिक शिक्षण|उच्च माध्यमिक शाळा]] पाबळ येथे ७ किलोमीटर अंतरावर, [[महाविद्यालय|पदवी महाविद्यालय]] जातेगाव येथे ७ किलोमीटरहून जास्त अंतरावर, [[अभियांत्रिकी|अभियांत्रिकी महाविद्यालय]] वाघोली येथे ३५ किलोमीटरहून जास्त अंतरावर, वैद्यकीय महाविद्यालय पुणे येथे १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर, व्यवस्थापन संस्था वाघोली येथे ३५ किलोमीटरहून जास्त अंतरावर, पॉलिटेक्निक वाघोली येथे ३५ किलोमीटरहून जास्त अंतरावर, व्यावसायिक प्रशिक्षण शाळा कारेगाव येथे १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आणि अपंगांसाठी खास शाळा पुणे येथे ५२ किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. == वैद्यकीय सुविधा (शासकीय) == गावात शासकीय प्राथमिक आरोग्य केंद्र उपलब्ध आहे. सर्वात जवळील [[प्रसूती|प्रसूति व बालकल्याण केंद्र]] १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. सर्वात जवळचे क्षयरोग उपचार केंद्र १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. सर्वात जवळील पशुवैद्यकीय रुग्णालय १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. == वैद्यकीय सुविधा (खाजगी) == गावात १ खाजगी दवाखाना आणि १ औषधाचे दुकान उपलब्ध आहे. गावात १ इतर पदवीधर वैद्यक व्यवसायी आहे. ==धार्मिक स्थळे== गावात खंडोबा मंदिर, म्हतोबा मंदिर, विठ्ठल रखुमाई, दत्त मंदिर, राम मंदिर, वाघेश्वर मंदिर, हनुमान मंदिर आणि मस्जिद आहे. गावातील खंडोबा मंदिर हे गावाचे ग्रामदैवत असून दरवर्षी पौष शु षष्टी रोजी येथे यात्रा भरते. ==पाणी == *पिण्याचे पाणी - गावात पिण्यासाठी विहिर, हातपंप व बोअरवेलच्या पाण्याचा वापर होतो. *शेतीसाठी पाणी - सिंचनाचे स्रोत (हेक्टरमध्ये क्षेत्रफळ):* विहिरी / कूप नलिका: ५२९. गावच्या दक्षिण भागातील क्षेत्र गंगासागर तलावावरून जलसिंचित झालेले आहे. == स्वच्छता == गावात गटारव्यवस्था उघडी आहे. या क्षेत्राचा संपूर्ण स्वच्छता अभियानात समावेश आहे. आणि गावात न्हाणीघर नसलेले सार्वजनिक स्वच्छता गृह उपलब्ध आहे. == संपर्क व दळणवळण == गावात पोस्ट ऑफिस (४१२४०३), मोबाईल फोन सुविधा, इंटरनेट सुविधा, PMPML आणि एसटी महामंडळ यांसारख्या शासकीय [[बस]] सेवा उपलब्ध आहे. == बाजार व पतव्यवस्था == गावात व्यापारी बँक (पुणे मध्यवर्ती सहकारी बँक), विकास कार्यकारी संस्था, स्वयंसहाय्य गट आणि रेशन दुकान उपलब्ध आहे. गावात आठवड्याचा बाजार भरत नाही. गावात एटीएम उपलब्ध आहे. गावात असणाऱ्या जिल्हा सहकारी बँकेने ATM उपलब्ध करून दिले आहे. गावात कृषी उत्पन्न बाजार समिती नाही. सर्वात जवळील कृषी उत्पन्न बाजार समिती ७ किलोमीटर अंतरावर पाबळ येथे आहे. == आरोग्य == गावात एकात्मिक बाल विकास योजना (पोषण आहार केंद्र) उपलब्ध आहे. गावात अंगणवाडी (पोषण आहार केंद्र) उपलब्ध आहे. == वीज == गावठाणामध्ये घरगुती वापरासाठी २४ तास वीज उपलब्ध असून गावठाणाबाहेर शेतीसाठी आठ तास वीज उपलब्ध आहे. == जमिनीचा वापर == धामारी ह्या गावात जमिनीचा वापर खालीलप्रमाणे होतो (हेक्टरमध्ये क्षेत्रफळ): * [[वन]]: १४९ * बिगरशेती वापरात असलेली जमीन: १४५ * लागवडीयोग्य पडीक जमीन: ८० * पिकांखालची जमीन: ४४२७ * एकूण कोरडवाहू जमीन: ५२९ * एकूण बागायती जमीन: ३८९८ == उत्पादन == धामारी या गावी पुढील वस्तूंचे उत्पादन होते - कांदे, आलू, मेथी, मका, ज्वारी, बाजरी, मुग, तूर, मटकी इ. ==चित्रदालन== <gallery> File:ग्रामपंचायत कार्यालय, धामारी .jpg|ग्रामपंचायत कार्यालय, धामारी चित्र:न्यू इंग्लिश स्कूल धामारी.jpg|न्यू इंग्लिश स्कूल धामारी चित्र:पुणे मध्यवर्ती सहकारी बँक धामारी.jpg|पुणे मध्यवर्ती सहकारी बँक धामारी File:श्री. खंडेराय मंदिर, धामारी.jpg|श्री. खंडेराय मंदिर, धामारी </gallery> ==संदर्भ== {{संदर्भयादी}}२. https://dhamarikar.com [[वर्ग:पुणे]] [[वर्ग:शिरूर तालुक्यातील गावे]] [[वर्ग:पुणे जिल्ह्यातील गावे]] cnuqnef4cy156xjurwrpv84iwyn1gcf 0 213849 2723287 2555053 2026-10-19T21:26:57Z Jonathansammy 17110 माहिती घातली 2723287 wikitext text/x-wiki {{Pie chart |thumb = right |caption = महाराष्ट्रामधील धर्म (२०११)<ref name="census_2011_religion">{{cite web |url=http://www.censusindia.gov.in/2011census/C-01/DDW00C-01%20MDDS.XLS |title=Population by religious community - 2011 |publisher=Office of the Registrar General & Census Commissioner |work=[[2011 Census of India]] |accessdate=25 August 2015 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150825155850/http://www.censusindia.gov.in/2011census/C-01/DDW00C-01%20MDDS.XLS |archivedate=25 August 2015}}</ref> |label1 = [[हिंदू धर्म]] |value1 = 79.83 |color1 = DarkOrange |label2 = [[इस्लाम]] |value2 = 11.54 |color2 = Green |label3 = [[बौद्ध धर्म]] |value3 = 5.81 |color3 = yellow |label4 = [[जैन धर्म]] |value4 = 1.25 |color4 = Brown |label5 = [[ख्रिश्चन धर्म]] |value5 = 0.96 |color5 = DodgerBlue |label6 = [[शीख धर्म]] |value6 = 0.2 |color6 = DarkKhaki |label7 = इतर ([[पारसी]] व [[यहुदी]]ंचा समावेश) |value7 = 0.16 |color7 = Gray }} '''महाराष्ट्रामध्ये अनुसरले जाणारे विविध धर्म''' हे धार्मिक श्रद्धा आणि प्रथांमधून आपली विविधता दर्शवितात. [[महाराष्ट्र]]ात जगातील किमान आठ धर्मांचे अनुयायी आहेत; ते म्हणजे [[हिंदू धर्म]], [[इस्लाम]], [[बौद्ध धर्म]], [[जैन धर्म]], [[ख्रिश्चन धर्म]], [[शीख धर्म]], [[पारशी धर्म]] आणि [[यहुदी धर्म]] होय. [[महाराष्ट्राचा इतिहास|महाराष्ट्राच्या इतिहासात]] धर्म हा [[महाराष्ट्राची संस्कृती|राज्याच्या संस्कृतीचा]] महत्त्वाचा भाग बनलेला आहे. याशिवाय महाराष्ट्रात कोणताही [[धर्म]] वा [[ईश्वर]] न मानणारे असंख्य [[निधर्मी]] व [[नास्तिक]] लोक आहेत. [[भारताचे संविधान]] राज्याला एक धर्मनिरपेक्ष प्रजासत्ताक घोषित करते, त्यामुळे भारतीय नागरिकाला कोणत्याही धर्माची किंवा धार्मिक विश्वासाची उपासना करणे वा कोणताही धर्म न पाळणे आणि त्या विचारसरणीचा प्रसार करणे याचे स्वातंत्र्य वा मुभा आहे.<ref>[http://lawmin.nic.in/legislative/Art1-242%20(1-88).doc The Constitution of India Art 25-28] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090205135612/http://lawmin.nic.in/legislative/Art1-242%20(1-88).doc |date=2009-02-05 }}. Retrieved on 22 April 2007.</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत |url=http://indiacode.nic.in/coiweb/amend/amend42.htm |title=The Constitution (Forty-Second Amendment) Act, 1976 |accessdate=2007-04-22}}</ref> भारताच्या राज्यघटनेनसार धर्मस्वातंत्र्य हा भारतीय व्यक्तीचा मूलभूत अधिकार आहे. [[File:Diksha Bhumi.jpg|thumb|[[दीक्षाभूमी]], देशभरातील [[नवयान]]ी बौद्धांचे [[नागपूर]]मधील प्रमुख केंद्र]] [[File:Mount Mary Church (Bombay).jpg|thumb|[[माऊंट मेरी चर्च, बांद्रा]] ]] [[File:Hazur Sahib interior.jpg|thumb|श्री हजूर साहेब गुरुद्वारा, नांदेड]] == हिंदू धर्म == २०११ च्या भारतीय जनगणनेनुसार महाराष्ट्र राज्याच्या एकूण लोकसंख्येपैकी ८,७९०,९५० किंवा ७९.८% हिंदुधर्मीय आहेत आणि हा [[हिंदू धर्म]] महाराष्ट्रीय लोकांच्या दैनंदिन जीवनात महत्त्वाची भूमिका बजावतो. [[गणेश]] हा मराठी हिंदूंचा सर्वात लोकप्रिय देव आहे, त्यानंतर ते [[विठ्ठल]] रूपातील [[कृष्ण]] ते [[शंकर]] आणि [[पार्वती]]सारख्या शिव कौटुंबिक देवतेची उपासना करतात. [[वारकरी परंपरा|वारकरी परंपरेची]] महाराष्ट्रातील स्थानिक हिंदूंवर मजबूत पकड आहे. १९ व्या शतकाच्या उत्तरार्धात [[बाळ गंगाधर टिळक]]ांनी सुरू केलेला [[गणेशोत्सव]] अतिशय लोकप्रिय आहे. मराठी हिंदूंना [[संत ज्ञानेश्वर]], [[संत सावता माळी]], [[संत तुकाराम]], [[संत नामदेव]] व [[संत चोखामेळा]], [[संत तुकडोजी महाराज]] (संत आणि तत्त्वज्ञ), [[संत गाडगे महाराज]] (संत आणि तत्त्वज्ञ) व [[डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर]] (धर्मवेत्ते, विचारवंत व तत्वज्ञ [[बौद्ध]] आणि [[दलित|दलितांचे]] आध्यात्मिक नेते यांनी १३ ऑक्टोबर १९३५ [[येवला]], नाशिक येथे हिंदू म्हणून जन्माला आलो पण हिंदू म्हणून मरणार नाही ही घोषणा केली व १४ ऑक्टोबर १९५६ ला [[नागपुर]], [[दीक्षाभूमी]] येथे आपल्या पाच लाख अनुयांयांसोबत बौद्ध धम्माची दीक्षा घेतली) हे सन्माननिय आहेत. == इस्लाम == [[इस्लाम]] हा राज्यात दुसरा सर्वात मोठा धर्म आहे, २०११ च्या भारतीय जनगणनेनुसार, महाराष्ट्रात १,४७६,५२२ लोक [[मुस्लिम]] असून त्यांचे लोकसंख्येमधील प्रमाण सुमारे १३% (१३.५४ %) आहे. [[ईद-उल-फित्र]] ([[रमजान ईद]]) आणि [[ईद-उल-अधा]] ([[बकरी ईद]]) हे राज्यातील दोन सर्वात महत्त्वाचे मुस्लिम सण आहेत. राज्यातील मुस्लिम बहुसंख्य लोक [[सुन्नी]] आहेत. राज्यातील मुस्लिम लोकसंख्या ही मोठ्या प्रमाणात शहरात वसलेली आणि विविध क्षेत्रांमध्ये पसरलेली आहे. सर्वाधिक मुस्लिम लोकसंख्या [[मराठवाडा]], [[खानदेश]], आणि [[मुंबई]]-[[ठाणे]] पट्ट्यात आढळते. [[विदर्भ]], [[पश्चिम महाराष्ट्र]] आणि [[कोकण]]ाच्या क्षेत्रात मुस्लिम लोकसंख्या कमी प्रमाणात आहे. महाराष्ट्राची राजधानी असलेल्या [[मुंबई]] शहरामध्ये २५.०६% लोक मुस्लिम आहेत, तर उपराजधानी [[नागपूर]] शहरात ११.९५% लोक मुस्लिम आहेत. [[औरंगाबाद]] शहरामध्ये मुस्लिम लोकसंख्या ही ३०.७९% आहे. [[मालेगाव]] आणि [[भिवंडी]]सारख्या शहरांमध्येही मुस्लिम बहुसंख्य आहेत. == बौद्ध धर्म == {{मुख्य|महाराष्ट्रामध्ये बौद्ध धर्म}} [[बौद्ध धर्म]] हा महाराष्ट्र राज्यातील तिसरा सर्वात मोठा धर्म आहे. २०११ च्या भारतीय जनगणनेनुसार, बौद्ध धर्म हा महाराष्ट्रातील एकूण लोकसंख्येपैकी सुमारे ६% (५.८१%) असून ६५,३१,२०० लोक बौद्ध धर्माचे अनुयायी आहेत. भारतातील एकूण बौद्ध लोकसंख्येपैकी ७७.३६% बौद्ध हे महाराष्ट्र राज्यात आहेत. राज्यातील बौद्धांपैकी साधारणपणे ९९.९८% बौद्ध हे [[नवयान|नवयान बौद्ध धर्माचे]] ([[नवबौद्ध धर्म]]) अनुयायी आहेत, १९ व्या व २० व्या शतकात [[दलित बौद्ध चळवळ]] या भारतातील बौद्ध पुनरुत्थान मोहिमेला [[डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर]] यांचेकडून सर्वात महत्त्वाची प्रेरणा प्राप्त झाली. डॉ. आंबेडकरांपासून प्रेरित होऊन बौद्ध बनणाऱ्या भारतातील धर्मांतरित बौद्ध व्यक्तींना ‘[[नवबौद्ध]]’ म्हणजेच ‘[[नवयान|नवयानी बौद्ध]]' म्हणले जाते. भारतातील एकूण बौद्ध लोकसंख्येत ८७% बौद्ध हे नवयानी आहेत आणि या नवयानी बौद्ध अनुयायांपैकी जवळजवळ ९०% नवयानी बौद्ध हे महाराष्ट्रात राहणारे आहेत. == जैन धर्म == {{पुनर्लेखन}} [[जैन धर्म]] हा महाराष्ट्रामधील एक प्रमुख धर्म असून राज्यात चौथा सर्वात मोठा धर्म आहे. २०११ च्या भारतीय जगनगणेच्या अहवालानुसार महाराष्ट्रातील जैन समाजाची लोकसंख्या १४,००,३४९ (१.२५%) आहे. महाराष्ट्रातील जैन हे [[राजस्थान]] मधील [[मारवाड]] प्रांत आणि [[गुजरात]] राज्यातून आलेले आहेत. महाराष्ट्रात एक अल्पसंख्य देशी मराठी जैन समुदाय आहे. [[राष्ट्रकूट]] आणि [[चालुक्य]]ासारख्या राजवटींच्या काळात पहिल्या हजार वर्षांपासून महाराष्ट्रातील शासक जैन धर्माचे अनुयायी होते. प्राचीन [[वेरूळ लेणी]] परिसारात हिंदू आणि बौद्ध लेण्यांच्या बाजूला काही जैन लेणी आहेत. == ख्रिश्चन धर्म == २०११ भारतीय जनगणनेच्या अहवालानुसार, महाराष्ट्राची १०,८०,०७३ (०.९६%) एवढी लोकसंख्या [[ख्रिस्ती]] आहे. ख्रिश्चन धर्मात ३३,००० हून अधिक पंथ अाहेत. {{संदर्भ हवा}} महाराष्ट्रात [[रोमन कॅथलिक]] आणि [[प्रोटेस्टंट]] या पंथीयांची संख्या सगळ्यात जास्त आहे. त्याशिवाय ॲंग्लिकन, इव्हेंजलिस्ट, ईस्टर्न ऑर्थोडॉक्स, ख्राइस्ट चर्च, जेहोवाज चिल्ड्रेन, जेसुइट, पेंटेकोस्टल, बॅप्टिस्ट, मेथॉडिस्ट, सीरियन या पंथीयांचे प्रमाणही विचारात घेण्याइतके जास्त आहे.{{संदर्भ हवा}} [[मुंबई]] आणि [[पुणे]] या शहरी भागात प्रामुख्याने गोवन, मंगलोरियन, केरलाइट आणि तामिळी ख्रिश्चन आहेत. * [[ईस्ट इंडियन]] - बहुतेक कॅथोलिक पंथीय ख्रिश्चन हे मुंबई, [[ठाणे]] आणि शेजारील [[रायगड]] जिल्ह्यांमध्ये केंद्रित आहेत. पहिल्या शतकात [[सेंट बार्थोलेमेव]] यांनी या भागाच्या स्थानिक लोकांत धर्म प्रचार केला होता अशी वदंता आहे.<ref name="nasrani.net">{{Cite web |title=Mission of Saint Bartholomew, the Apostle in India |work=Nasranis |date=10 October 2014 |access-date=24 August 2020 |url= https://www.nasrani.net/2007/02/13/saint-bartholomew-mission-in-india/ }}</ref>मात्र वास्तवात, मुंबई आणि आसपासच्या भागांवर पोर्तुगीजांचे राज्य असताना, बहुतेक 'ईस्ट इंडियन' (East Indians) लोकांचे त्यांच्याद्वारे धर्मांतर करण्यात आले होते. . * [[मराठी ख्रिश्चन]] -१८ व्या शतकात अहमदनगर, नाशिक आणि सोलापूरमध्ये अमेरिकेच्या व ॲंग्लिकन मिशनऱ्यांनी यांना प्रोटेस्टंट पंथात आणले. मराठी ख्रिश्चनांनी त्यांच्या ख्रिश्चन होण्यापूर्वीच्या सांस्कृतिक पद्धती बहुधा तशाच ठेवल्या आहेत. *१९ व्या शतकाच्या सुरुवातीला काही जणांनी [[अहमदनगर]] आणि [[मिरज]]मधील दुष्काळग्रस्तांच्या काळात ख्रिस्ती धर्मात प्रवेश केला.<ref>{{स्रोत पुस्तक|आडनाव=रेगे|पहिलेनाव=शर्मिला|लेखक=शर्मिला रेगे|title=Writing caste, writing gender : reading Dalit women's testimonios|वर्ष=२००६|प्रकाशक=झुबन|location=New Delhi|आयएसबीएन=8189013017|पान=139|दुवा=https://books.google.com/books?id=Msaki69NQHsC&pg=PA139}}</ref> ते अमेरिकन मराठी मिशन, चर्च मिशन सोसायटी आणि युनायटेड सोसायटी फॉर द प्रॉपेगेशन ऑफ द गॉस्पेल यांच्या चर्च ऑफ इंग्लंडने अहमदनगर येथे इव्हॅन्जेिलिस्ट्स आल्यानंतर पंथबदल केला. अहमदनगर जिल्ह्यामधील मिशनरी तेथील स्थानिकांना [[बायबल]] समजावून संगण्यासाठी गावोगाव प्रवास करीत असत.<ref>{{स्रोत पुस्तक|आडनाव=Shelke|पहिलेनाव=Christopher|title=God the Creator : universality of inculturality.|वर्ष=२००८|प्रकाशक=Pontificia università gregoriana|location=Roma|आयएसबीएन=887839128X|पान=167|दुवा=https://books.google.com/books?id=_rM5g2ZmWPkC&pg=PA178}}</ref> तथापि, या ख्रिश्चन धर्मांतराला [[डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर]] यांच्या उदयाने आणि बौद्ध धर्मातील प्रवेशामुळे मोठ्या प्रमाणावर आळा बसला.<ref>{{स्रोत पुस्तक|आडनाव=Stackhouse|पहिलेनाव=editors, Lalsangkima Pachuau, Max L.|title=News of boundless riches : interrogating, comparing, and reconstructing mission in a global era|वर्ष=२००७|प्रकाशक=ISPCK|location=Delhi|आयएसबीएन=8184580134|पान=230–232|दुवा=https://books.google.com/books?id=6OPJ1BJCLw8C&pg=PA229}}</ref> == शीख धर्म == २०११ च्या जनगणनेनुसार, महाराष्ट्रात २,२३,२४७ (०.२०%) [[शीख]]धर्मीय आहेत. औरंगाबादच्या खालोखाल [[मराठवाडा]]मधील दुसऱ्या क्रमांकाचे मोठे शहर असलेले [[नांदेड]] हे [[शीख धर्म]]ासाठी एक मोठे पवित्र स्थान आहे, तेथील हजूर साहिब [[गुरुद्वारा]] प्रसिद्ध आहे. हजूरसाहेब ही शीख धर्मातल्या पाच तख्तांपैकी (तात्पुरती अधिकारांची जागा) एक आहे. तिथेच [[गोदावरी नदी]]च्या काठावरच्या नांदेड गावी, शिखांचे दहावे गुरु, गुरूगोविंद सिंह यांचा मृत्यू झाला. कॉम्प्लेक्सच्या आतील गुरुद्वाराला 'सच-कांड' असे म्हणतात. हजूर साहिब गुरुद्वारापासून एका हाकेच्या टप्प्यावर एक भव्य लंगर आहे. त्याला लंगर साहिब गुरुद्वारा म्हणतात. महाराष्ट्रात ऐतिहासिक महत्त्व असलेले लहानमोठे १३ गुरुद्वारा आहेत. [[मुंबई]], [[पुणे]], [[नागपूर]], [[नाशिक]] आणि औरंगाबाद या ठिकाणी बरीच शीख लोकसंख्या आहे. == झोरास्ट्रियन == महाराष्ट्रातील दोन झारोसीवादी जमाती आहेत. *[[पारसी]], मुख्यत्वे मुंबईत (आणि दक्षिणी [[गुजरात]]मध्ये राहतात). हे इराणी झोरास्ट्रियनांच्या एका गटातले असून [[इराण]]मधील मुसलमानांच्या छळामुळे १०व्या शतकात पश्चिमी भारतात स्थलांतरित झाले. बोहरी लोकांप्रामाणे तेही [[गुजराती भाषा]] बोलतात. *[[इराणी]], पारसींच्या तुलनेने नवीन व कमी आहेत. यांच्या पूर्वजांचा सांस्कृतिकदृष्ट्या आणि भाषादृष्ट्या संबंध [[याझ्ड]] व [[कर्मान प्रांत|कर्मान प्रांतातील]] झोरास्ट्रियनांप्रमाणे इराणमधील झोरास्ट्रियन लोकांशी आहे. ते आजही त्या प्रांतातील झरोस्तींची [[झोरास्ट्रियन दारी भाषा|दारी]] बोली बोलतात. एकेकाळी मुंबईत आणि पुण्यात अनेक इराणी रेस्टॉरन्ट्स होती. त्यांच्या मालकांतही दोन प्रकारचे इराणी होते, एक दाढी नसलेले आणि दुसरे खुरटी का होईना, पण दाढी ठेवणारे. बिन दाढीवाल्यांची हॉटेले मुंबईतील कुलाब्यात, फोर्टमध्ये आणि मुंबईच्या पश्चिम किनाऱ्यावर ग्रँट रोड, दादर-बांद्रा आदी भागात होती. पुण्यात ती डेक्कन जिमखान्यावर, अलका टॉकीजसमोर आणि कॅन्टॉनमेन्टमध्ये होती. दाढीवाले इराणी पक्के [[मुसलमान]] वाटत. त्यांची हॉटेले मुंबईच्या पूर्व किनाऱ्यावर, महंमद अली रोड, गोलपीठा, चोरबाजार आदी भागांत होती. पुण्यात ती गणेश-भवानी पेठांत आणि शिरीन टॉकीज परिसरात होती. == ज्यू धर्म == महाराष्ट्रामध्ये ज्यू धर्मीयांचे प्रमाण लक्षणीय आहे. ज्यूंच्या धर्माला इंग्रजीत ज्युडाइझम आणि हा धर्म पाळणाऱ्या लोकांना ज्युइश म्हणतात. महाराष्ट्रातील ज्यूंना [[बेने इस्राएल|बेने इस्रायली]] किंवा 'शनवार तेली' म्हणतात. मराठ्यांचे राज्य खालसा झाल्यानंतर ब्रिटिश राजवटीत बेने इस्रायली समाज महाराष्ट्रातील इतर भागातही स्थायिक होऊ लागला. १८५७ च्या स्वातंत्र्ययुद्धानंतर बेने इस्रायली सैनिकांची कुटुंबे पुण्याच्या रास्ता पेठेत, विशेषतः लकेऱ्या मारुतीच्या समोरील रस्त्याच्या दुतर्फा स्थायिक झाली होती. त्याला ''इस्रायली आळी'' असे नाव होते. त्यातील कित्येकांना खान बहाद्दुर, खानसाहेब अशा पदव्या मिळाल्या होत्या. ब्रिटिशकाळात सैन्यात नोकरी करणाऱ्या बेने इस्रायलींप्रमाणेच सरकारी नोकरीत काम करणारे बेने इस्रायलीसुद्धा मोठ्या प्रमाणात होते. सरकारी खात्यांपैकी रेल्वे, कस्टम, पोस्ट आणि टेलिग्राफ खात्यात अनेक बेने इस्रायली काम करत. त्यामुळे त्यांनी महाराष्ट्रातील इतर भागांत व भारतातील इतर शहरांत वास्तव्य केले होते. पुण्याच्या कॅंप भागातील प्रसिद्ध 'लाल देऊळ' हे ज्यूंचे प्रार्थनालय (सिनेगॉग) आहे. १९६१ व १९७१ च्या जनगणनेनुसार [[पुणे]], [[इगतपुरी]], [[भोर]], [[सातारा]], [[मुंबई]], [[ठाणे]] यांप्रमाणेच [[नाशिक]], [[सोलापूर]], [[सातारा]], [[नागपूर]], [[धुळे]], [[जळगाव]], [[अहमदनगर]], [[औरंगाबाद]], [[भंडारा]], [[वर्धा]], [[नांदेड]] येथेही कमी प्रमाणात का होईना; पण ज्यूंची नोंद झाली आहे. ===मुंबईतील ज्यू=== ईस्ट इंडिया कंपनीच्या कारकिर्दीत मुंबईत १८ व्या शतकात मोठ्या प्रमाणात ज्यू मुंबईत आले व स्थायिक झाले. त्यांनी बेने इस्रायली म्हणत. बेने इस्रायलींबरोबर बगदादी ज्यू, कोचीन ज्यू हेही आले. सन १७४६मध्ये बेने इस्रायली समाजातल्या आवसकर घराण्यातील पुरुषाने मुंबईतील खडक भागात सर्वात प्रथम घर बांधले. त्यानंतर दिवेकर कुटुंबीय त्यांच्या शेजारी राहण्यास आले. पुढच्या काळात मुंबईत मोठ्या प्रमाणावर बेने इस्रायली दाखल होऊन या भागात त्यांची स्वतंत्र घरे उभी राहिली. त्यामुळे ही वस्ती ‘इस्रायली मोहल्ला’ म्हणून ओळखली जाऊ लागली. मुंबईतील बेने इस्रायली प्रार्थना मंदिर दिवेकर यांनी बांधले. या प्रार्थनालयात सेफेरतोरा आणण्यासाठी ते कोचीनला निघाले. प्रवासात त्यांचा अंत झाला. पुढे त्यांच्या वारसांनी सेफेरतोरा (ज्यू धार्मिक हस्तलिखित ग्रंथ) आणून प्रार्थनालय चालू केले. हेच मुंबईतील जुने शाआर हारा हमीम प्रार्थनालय होय. ते मांडवी भागातील एका रस्त्यावर सन १७९६मध्ये स्थापन झाले. म्हणूनच प्रार्थनालय असलेल्या रस्त्याला इंग्रजांनी सॅम्युएल स्ट्रीट असे नाव दिले. या प्रार्थनालयाला मशीद म्हणले जाई. यावरून तेथून जवळ बांधलेल्या रेल्वे स्टेशनला ‘मशीद बंदर’ (मसजिद) असे नाव देण्यात आले. आजही मुंबईत माझगाव विभागात ज्यूंची वसती आहे. == हे सुद्धा पहा == * [[महाराष्ट्राची रूपरेषा]] * [[मराठी लोक]] * [[महाराष्ट्राची संस्कृती]] * [[महाराष्ट्रातील पर्यटन]] == संदर्भ आणि नोंदी == {{संदर्भयादी}} == बाह्य दुवे == {{कॉमन्स वर्ग|Religion in Maharashtra|{{लेखनाव}}}} * [http://www.census2011.co.in/census/state/maharashtra.html महाराष्ट्राची लोकसंख्या - धर्म] * [http://www.census2011.co.in/data/religion/state/27-maharashtra.html महाराष्ट्रातील जिल्ह्यांची धर्मनिहाय लोकसंख्या] [[वर्ग:महाराष्ट्राची संस्कृती]] [[वर्ग:महाराष्ट्र|धर्म]] [[वर्ग:भारतातील धर्म| ]] 42q3srt4y7f0jj7bvu1bgdm9bvp5hh1 0 216012 2723158 2353070 2026-10-19T13:06:21Z Vishnu888 82059 /* */ नवदुर्गा नव रूपे दुवा 2723158 wikitext text/x-wiki {{हा लेख|नवरात्र|नवरात्र (निःसंदिग्धीकरण)}} '''नवरात्री''' {{Efn|Also spelled ''Navratri'', ''Nauratri'', ''Navarathri'', ''Navaratra'', ''Navratam'', ''Nauratam'' or ''Naraate''}} हा देवी दुर्गा मातेच्या सन्मानार्थ साजरा केला जाणारा एक वार्षिक हिंदू सण आहे. नवरात्र म्हणजे ''नऊ रात्रींचा समूह'' असा शब्दशः अर्थ होत असून हा सण नऊ रात्री (आणि दहा दिवस) साजरा होतो; प्रथम चैत्र महिन्यात ( ग्रेगोरियन कॅलेंडरच्या मार्च/एप्रिलमध्ये) आणि पुन्हा शारदा महिन्यात साजरा होतो. नवरात्र वेगवेगळ्या कारणांसाठी आणि हिंदू भारतीय सांस्कृतिक क्षेत्राच्या विविध भागांमध्ये वेगळ्या पद्धतीने साजरी केली जाते. {{Sfn|Encyclopedia Britannica|2015}} <ref name="Fuller2004p108">{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.com/books?id=To6XSeBUW3oC&pg=PA108|title=The Camphor Flame: Popular Hinduism and Society in India|last=Christopher John Fuller|publisher=Princeton University Press|year=2004|isbn=978-0-69112-04-85|pages=108–109|author-link=Chris Fuller (academic)}}</ref> सैद्धांतिकदृष्ट्या, चार हंगामी ''नवरात्री'' आहेत. तथापि, व्यवहारात, पावसाळ्यानंतर शरद ऋतूतील शारदा नवरात्री नावाचा हा सण आहे. हा सण हिंदू कॅलेंडर महिन्याच्या अश्विन महिन्याच्या शुक्ल पक्षात साजरा केला जातो, जो विशेषतः सप्टेंबर आणि ऑक्टोबर या ग्रेगोरियन महिन्यांमध्ये येतो. {{Sfn|Encyclopedia Britannica|2015}} {{Sfn|James G. Lochtefeld|2002}} हिंदू धर्मात देवीची विशेष आराधना वर्षातून दोन वेळा केली जाते. # [[वासंतिक नवरात्र|वासंतिक नवरात्रात]] चैत्र शुद्ध प्रतिपदा ते चैत्र शुद्ध नवमीपर्यंत. # [[शारदीय नवरात्र|शारदीय नवरात्रात]] आश्विन शुद्ध प्रतिपदा ते आश्विन शुद्ध नवमीपर्यंत देवीची उपासना केली जाते. या नऊ दिवसात देवीच्या विविध रूपांची पूजा व अर्चना केली जाते. ==८/१० दिवसांच्या नवरात्री== नवरात्र हे साधारणपणे नऊ दिवसांचे असते, पण तिथीचा क्षय झाल्याने ती आठ दिवसांची, किंवा वृद्धी झाल्यास दहा दिवसांची असू शकते. चंपाषष्ठीची म्हणजे '''खंडोबाची''' नवरात्र फक्त सहा दिवसांचे असते. *शारदीय नवरात्र १९६७, २०११, २०१२, या साली ८ दिवसांचे होते, २०३८ सालीही ते आठच दिवसांचे असेल; २००० व २०१६ साली ते दहा दिवसांचे होते. * वासंतिक नवरात्र सन २००० (अष्टमी क्षय), २०१५ (तृतीया क्षय), २०१६ (तृतीया क्षय), २०१७ (प्रतिपदा क्षय) या वर्षी आठ दिवसांचे होते आणि २०१८ (नवमी क्षय), २०२५ (तृतीया क्षय), २०२६ (प्रतिपदा क्षय) या सालीही ते ८ दिवसांचे असेल. २०२९ (द्वितीया वृद्धी) या साली ते १० दिवसांचे असेल. काही विशेष नवरात्री- <br/> # चैत्र शुक्ल सप्तमी ते पौर्णिमा =सप्तशृंगी नवरात्र<br/> # शारदीय नवरात्र = आश्विन शुक्ल प्रतिपदा ते नवमी. # मार्गशीर्ष शुक्ल सप्तमी किंवा अष्टमी ते पौर्णिमा =योगेश्वरी अंबेजोगाई नवरात्र<br/> # चंपाषष्ठीचे नवरात्र = मार्गशीर्ष महिन्यातल्या पहिल्या दिवशी मल्हारी नवरात्र सुरू होते. मार्गशीर्ष शुद्ध प्रतिपदेपासून शुद्ध षष्ठीपर्यंत हे चंपाषष्ठीचे सहा दिवसांचे नवरात्र असते. यास खंडोबाचे नवरात्र असे म्हणतात.<br/> # पौष शुक्ल सप्तमी/अष्टमी ते पौर्णिमा =शाकंभरी नवरात्र <br/> ==देवीची नऊ रूपे== सर्व देवांच्या ठिकाणी असलेल्या शक्तींचे दैवतीकरण होऊन त्या शक्तिरूप मूर्तीला देवी असे नाव मिळाले आणि शाक्त संप्रदायी लोकांनी तिला सर्वश्रेष्ठ देवता, आदिमाया,किंवा जगदंबा म्हणून गौरविले. देवीची उग्र व सौम्य अशी दोन रूपे पहायला मिळतात. उमा, गौरी, पार्वती, जगदंबा , भवानी ही देवीच्या सौम्य रूपांची नावे असून [[दुर्गा]], [[काली]], चंडी, [[भैरवी]], [[चामुंडा]] ही देवीची उग्र रूपे आहेत.<ref name=":0" /> प्रथमं शैलपुत्रीति, द्वितीयं ब्रह्मचारिणी । </br> तृतीयं चन्द्रघण्टेति, कूष्मांडीति चतुर्थकम् ।।</br> पंचमं स्कंदमातेति षष्ठं कात्यायनीतिच ।</br> सप्तमं कालरात्रिश्च महागौरीतिचाष्टमम् ।।</br> नवमं सिद्धिदां प्रोक्ता नवदुर्गाः प्रकीर्तिताः ।</br> उक्तान्येतानि नामानि, ब्रह्मणैव महात्मना ।।</br> १. [[शैलपुत्री]] २. [[ब्रह्मचारिणी]] ३. [[चंद्रघंटा]] ४. [[कुष्मांडा]] ५. [[स्कंदमाता]] ६. [[कात्यायनी]] ७. [[कालरात्री]] ८. [[महागौरी]] ९. [[सिद्धीदात्री|सिद्धिदात्री]] अशी ही देवीची नऊ रूपे आहेत.<ref name=":0">{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.co.in/books?id=hy9kf7_TOHgC&printsec=frontcover&dq=navratri+in+india&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwi09JyuhdvdAhWKfLwKHQ6CAR4Q6AEIODAD#v=onepage&q&f=false|title=Devī-Māhātmya: The Crystallization of the Goddess Tradition|last=Coburn|first=Thomas B.|date=1988|publisher=Motilal Banarsidass Publ.|isbn=9788120805576|language=en}}</ref> [[मार्कंडेय पुराण|मार्कंडेय पुराणातील]] देवी माहात्म्यात सांगितले आहे - “ शरद ऋतूतील वार्षिक महापूजेत देवीमाहात्म्य भक्तिपूर्वक ऐकल्यास सर्व बंधनांपासून व्यक्ती मुक्त होते आणि धनधान्याने परिपूर्ण होते. (८९.११.१२) नवरात्र हा [[ऋतू]] परिवर्तनाचा काल असतो. यामुळे आपल्या नवीन शक्ती, नवा उत्साह, उमेद निर्माण होत असते. बृहत संहितेनुसार [[सूर्य]] तसेच इतर ग्रहांमध्ये होणाऱ्या परिवर्तनाचा प्रभाव मनुष्याच्या आरोग्यावर आणि व्यवहारांवर होत असतो. सृष्टीतील परिवर्तन हा शक्तीचाच खेळ आहे.ब्रह्मचर्य, संयम, उपासना, [[यज्ञ]] केल्याने शरीरात रोगप्रतिकारक शक्ती वाढते. स्मरणशक्ती चांगली होऊन बौद्धिक विकास होतो. म्हणून नवरात्र हा शारीरिक व आत्मिक शुद्धतेचा काळ आहे असे मानले जाते.<ref name=":1">{{स्रोत पुस्तक|title=श्री दुर्गा सप्तशती उपासना|last=कल्याणी|first=अपर्णा|publisher=|year=२००७|isbn=|location=|pages=}}</ref> == भारतातील इतर प्रांतातील नवरात्र == ===गुजरात=== [[गुजरात]]मध्ये नवरात्री उत्सव उत्साहाने साजरा केला जातो.'''दांडिया''' किंवा '''दांडिया रास''' हे [[गुजरात]]मधील [[लोकनृत्य]] आहे.<ref>{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.co.in/books?id=h67wZpGPUi0C&pg=PT37&dq=dandiya+dance&hl=mr&sa=X&ved=0ahUKEwjV6KTj4fLkAhU86nMBHSP2CTgQ6AEIJzAA#v=onepage&q=dandiya%20dance&f=false|title=Let's Know Dances of India|last=Sinha|first=Aakriti|date=2006|publisher=Star Publications|isbn=9788176500975|language=en}}</ref> हे समूहनृत्य विशेष करून [[नवरात्र|नवरात्रात]] नाचले जाते. गुजरातमध्ये कोणत्याही सणाला किंवा शुभप्रसंगी हे नृत्य करण्याची परंपरा आहे. गरबा हा गुजरातमधील नवरात्री उत्सवातील पारंपरिक नृत्याचा प्रकार आहे. एका रंगीत घड्याला छिद्रे पाडून त्यात दिवा लावला जातो. या घड्याला गरबो असे म्हणतात. गरबा खेळणे म्हणजे टाळयांच्या किंवा बहुधा लाकडी दांड्यांच्या लयबद्ध गजरामध्ये देवीची भक्तिरसपूर्ण गाणी म्हणणे.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.britannica.com/art/garba|title=Garba {{!}} dance|website=Encyclopedia Britannica|language=en|access-date=2020-10-05}}</ref>गरब्याच्या वेळी गोलाकार फेर धरून केलेले मंडल हे घटाचे प्रतीक असते. यांच्या मध्यभागी छिद्र असलेल्या रंगीबेरंगी मातीच्या घड्यात दिवे लावले जातात आणि त्याभोवती गोलाकार नाचण्याची पद्धत आहे. '''दांडियाचे उपप्रकार'''- * पनघट * पोपटीयो * हुड्डा * हिच याशिवाय गुजरातमधील गावांच्या नावावरूनदेखील प्रकार आहेत जसे: * अहमदाबादी दोडियो ([[अहमदाबाद|अहमदाबादचा]]) * बरोडो दोडियो ([[बडोदा|बडोद्याचा]]) * सुरतला ([[सुरत|सुरतचा]]) * बंगाल - {{मुख्य लेख|दुर्गापूजा}} == इतर नवरात्रे== नवरात्र साधारणपणे देवीचे असते, पण इतर देवांची नवरात्रेही असतात. तुळजाभवानीचे नवरात्र दहा दिवसांचे असते, तशीच खंडोबाचे, व्यंकटेशाचे, नरसिंहाचे, दत्ताचे अशी इतरही नवरात्रे असतात. यापैकी नरसिंहाचे नवरात्र तीन ते नऊ दिवस, खंडोबाचे पाच किंवा सहा दिवस, बालाजी (व्यंकटेशाचे) दहा दिवस, दत्ताचे नऊ ते दहा दिवस असते. आश्विन शुक्ल प्रतिपदेपासून सुरू होणाऱ्या नवरात्रींखेरीज, आश्विन शुक्ल तृतीयेपासून सुरू होणारा सप्तरात्रोत्सव, पंचमीपासून सुरू होणारा पंचरात्रोत्सव आणि सप्तमीपासून सुरू होणारा त्रिरात्रोत्सव ही कमी-अधिक दिवसांची नवरात्रे असतात. * शाकंभरीचे (बनशंकरी देवीचे) नवरात्र - पौष शुद्ध अष्टमी ते पौष पौर्णिमा या कालावधीत शाकंभरी नवरात्र असते. * गुप्त नवरात्र : तांत्रिक मंडळीत प्रचलित असलेले हे नवरात्र [[आषाढ]] (किंवा माघ) महिन्यातल्या शुद्ध प्रतिपदेपासून [[नवमी]]पर्यंत असते. २०१८ साली हे नवरात्र १३ जुलै रोजी सुरू होऊन २१ जुलैला संपेल. या नवरात्रीतली देवीची साधना चैत्री किंवा शारदीय नवरात्रापेक्षा कठीण असते. ही आराधना गुप्त रीतीने केली जाते, म्हणून या नवरात्राला गुप्त नवरात्र म्हणतात. या नवरात्रीदरम्यान १० महाविद्यांच्या साधनेला विशेष महत्त्व असते. गुप्त नवरात्र विशेषेकरून पंजाब, हरियाणा, हिमाचल प्रदेश, उत्तराखंड व आसपासच्या प्रदेशांत साजरे होते. * चंपाषष्ठीचे नवरात्र : मार्गशीर्ष शुद्ध प्रतिपदेपासून शुद्ध षष्ठीपर्यंत चंपाषष्ठीचे सहा दिवसांचे नवरात्र असते. [[जेजुरी]]ला हा उत्सव खूप मोठ्या प्रमाणात व भक्तिभावाने साजरा होतो. कुलाचाराप्रमाणे पूजेत सुघट व टाक असतात. नवरात्राप्रमाणेच रोज माळा वाढवत घाटावर लावायच्या असतात. सहा दिवस नंदादीप लावतात. या नवरात्रालाच मार्तंडभैरव षड्रात्रोत्सव म्हणतात. * दत्ताचे नवरात्र : मार्गशीर्ष शुद्ध षष्ठी ते मार्गशीर्ष पौर्णिमा असे दत्ताचे नवरात्र असते. अबेजोगाईला संत दासोपंतांच्या वाड्यातील धाकट्या देव्हाऱ्यात हे असते. षष्ठीसह सप्तमीला नवरात्र बसते. नसता सप्तमीला बसते. नवरात्रात रोज देवाला अभिषेक असतो. नवरात्राच्या दुसऱ्या दिवशी यंत्रपूजा असते. यंत्र दासोपंतांनी तयार केलेले आहे. त्यावर मंत्र लिहिलेले आहेत. यंत्रपूजा झाल्यावर, नवरात्र असेपर्यंत यंत्राला रोज हळदीकुंकू वाहिले जाते. नवरात्र म्हणून माळ वगैरे नसते. परंतु तेलाचा एक व तुपाचा एक असे दोन नंदादीप अखंड तेवत असतात. पौर्णिमेला नवरात्राची सांगता होते, तेव्हा होमहवन, पुरणावरणाचा नैवेद्य केला जातो. * दुर्गापूजा : बंगाल आणि त्याच्या आसपासच्या राज्यांत साजरे होणारे हे सहा दिवसांचे नवरात्र असते. ललिता पंचमीच्या दुसऱ्या दिवसापासून, म्हणजे षष्ठीपासून ते दसऱ्यापर्यंत हा उत्सव चालतो. महाअष्टमी (दुर्गाष्टमी)ला बकऱ्याचा आणि महानवमीला रेड्याचा बळी दिला जातो. * नरसिंहाचे नवरात्र : [[नृसिंह|नृसिंहा]]च्या सन्मानार्थ [[मार्गशीर्ष]] शुक्ल षष्ठीपासून ते चतुर्दशीपर्यंत नृसिंहाचे [[नवरात्र]] साजरे होते. * [[बालाजी]]चे नवरात्र : भारताच्या [[उत्तर प्रदेश]], पंजाब, राजस्थान आदी प्रदेशांतील बालाजीच्या मंदिरांत चैत्र शुक्ल प्रतिपदा ते नवमीपर्यंत हे साजरे होते. * श्रीराम नवरात्र - चैत्र शुद्ध प्रतिपदा ते चैत्र शुद्ध नवमी, म्हणजेच [[वासंतिक नवरात्र]] काळात रामभक्त हे श्रीराम नवरात्र साजरी करतात. * [[बिहार]]मध्ये सप्तमीपासून नवरात्र सुरू होते. * मार्गशीर्ष शुक्ल सप्तमी किंवा अष्टमी ते पौर्णिमा =योगेश्वरी अंबेजोगाई नवरात्र * मार्तंडभैरव षड्रात्रोत्सव = चंपाषष्ठीच्या सहा रात्री. * रामलीला : उत्तरी भारतात नवरात्रीत प्रतिपदेपासून ते (महा)नवमीपर्यंत रामलीला चालते. हिच्यात रंगमंचावर रामायणातील प्रसंग नाट्यरूपांत सादर होतात. दहाव्या दिवशी म्हणजे [[दसरा|दसऱ्याला]] रावणाच्या आणि मेघनाथाच्या भव्य पुतळ्यांचे दहन होते. * [[विठोबा]]चे नवरात्र : हे आषाढ शुक्ल प्रतिपदेपासून नवमीपर्यंत असते. * शाकंभरीचे नवरात्र : हे [[पौष]] शुक्ल अष्टमीपासून पौर्णिमेपर्यंत असते. तांत्रिक लोकांमध्ये सिद्धिप्राप्तीसाठी हे नवरात्र साजरे करण्याची प्रथा आहे. ==हे सुद्धा पहा== * [[शारदीय नवरात्र]] * [[वासंतिक नवरात्र]] * [[घटस्थापना]] * [[नवरात्र/उत्सवातील साड्यांचे रंग]] * [[देवदीपावली]] ==संदर्भ== {{संदर्भयादी}} {{हिंदू सण}} [[वर्ग:महाराष्ट्रातील सण आणि उत्सव]] [[वर्ग:हिंदू धर्मातील सण आणि उत्सव]] [[वर्ग:हिंदू धर्म उपासना पद्धती]] [[वर्ग:शारदीय नवरात्र]] 10wm7n3uyhaklpmsxx3hucyk0w4sf9p 0 217514 2723324 2652784 2026-10-20T10:15:23Z Vishnu888 82059 दण्डिनी 2723324 wikitext text/x-wiki {{विस्तार}} {{गल्लत|वाराही_कंद}} {{माहितीचौकट हिंदू दैवत |नाव= वाराही |वाहन=[[वाघ]] ,[[पाणम्हैस]] |विशेष= |मुख्य_तीर्थक्षेत्रे= |नामोल्लेख_धार्मिक_साहित्य= |मंत्र=ॐ वराहमुख्यै विद्महे । दण्डनाथायै धीमही । तन्नो अर्घ्रि प्रचोदयात् ॥ |या_अवताराची_मुख्य_देवता= मातृका,[[लक्ष्मी]]<ref>{{जर्नल स्रोत|date=2024-10-21|title=Varahi|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Varahi|journal=Wikipedia|language=en}}</ref> |या_देवतेचे_अन्य_अवतार= |अन्य_नावे= वार्त्ताली |अपत्ये= |पत्नी_नाव= |पती_नाव= [[वराह अवतार|वराह(विष्णू)]]<ref>{{जर्नल स्रोत|date=2024-10-21|title=Varahi|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Varahi|journal=Wikipedia|language=en}}</ref> |आई_नाव= |वडील_नाव= |शस्त्र= [[नांगर]] आणि मुसल |लोक= मणिद्वीप, वैकुंठ |चित्र=Varahi on tiger.jpg |निवासस्थान= कीर्ति चक्र |नाव_अन्य_लिपी_लेखन= |नाव_अन्य_लिपी= |नाव_तमिळ_लेखन= |नाव_कन्नड_लेखन= |नाव_पाली_लेखन= |नाव_संस्कृत_देवनागरी_लेखन=वाराही |नाव_मराठी_देवनागरी_लेखन={{lang|sa|वाराही}} |आधिपत्य= |चित्र_शीर्षक=वाघावर आरूढ वाराही |चित्र_रुंदी= |तळटिपा= |उत्सव व सण= }} '''वाराही''' '''([[आंतरराष्ट्रीय संस्कृत वर्णमाला लिप्यंतरण|IAST]]: ''Vārāhī'' )''' ही [[सप्तमातृका|सप्तमातृकांपैकी]] एक मातृका आहे. [[वराह अवतार|'वराह अवताराची']] शक्ती आहे. नेपाळमध्ये तिला ''''बाराही'''<nowiki/>' म्हणतात.[[राजस्थान]] आणि [[गुजरात|गुजरातमध्ये]] तिला '<nowiki/>'''दण्डिनी'''' म्हणून पूजले जाते.<ref>{{जर्नल स्रोत|date=2026-10-16|title=Varahi|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Varahi&oldid=1380584814|journal=Wikipedia|language=en}}</ref> हिंदू धर्माच्या चार प्रमुख पद्धतींनी वाराहीची पूजा केली जाते: [[शैव पंथ|शैवपंथ]], [[वैदिक धर्म]](ब्रह्म्), [[वैष्णव पंथ|वैष्णवपंथ]] आणि विशेषतः [[शाक्त पंथ|शाक्तपंथात]]. गुप्तपणे वाममार्ग तांत्रिक पद्धतींचा वापर करून रात्री तिची पूजा केली जाते. बौद्ध देवी वज्रवाराही<ref>{{जर्नल स्रोत|date=2019-11-15|title=Vajravārāhī|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Vajrav%C4%81r%C4%81h%C4%AB&oldid=926333499|journal=Wikipedia|language=en}}</ref> आणि मारीची<ref>{{जर्नल स्रोत|date=2019-12-08|title=Marici (Buddhism)|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Marici_(Buddhism)&oldid=929861887|journal=Wikipedia|language=en}}</ref> मुळ हिंदू देवी वाराहीशी संबंधित आहेत.<ref name=":0" /> == हिंदू धर्म == मार्कंडेय पुराणातील देवी महात्म्य म्हणजे दुर्गा सप्तशतीनुसार,मातृका या सर्व देवतांच्या शरीराचा शक्तीपासून उत्पन्न झाली;शास्त्र सांगते की [[वराह अवतार|वराह अवतारापासून]] वाराही तयार केली गेली आहे. ती हातामध्ये चक्र ,तलवार धारण करते <ref name=":0" /> <br />[[चित्र:Varahi on tiger.jpg|thumb|right|180px|वाघावर आरूढ वाराही]] [[चित्र:Varahi.jpg|thumb|right|180px|वाराही-चोळ राजकालातील एक मूर्ती]] == बौद्ध धर्म == [[चित्र:Vajravarahi.JPG|इवलेसे|चौदाव्या शतकातील वज्रवाराहीच्या मंडळाची तिबेटी थांगका चित्रकला]] [[चित्र:Marishiten Marici.jpg|इवलेसे|मारीची]] ==हेही बघा== * [[मातृका]] * [[सप्तमातृका]] == संदर्भ यादी == <references /> == बाह्य दुवा == [http://www.answerspoint.com/blogs/611/rivers-list-of-karnataka वाराही नदी  (कर्नाटकातील नदी)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191227112502/http://www.answerspoint.com/blogs/611/rivers-list-of-karnataka |date=2019-12-27 }} [[:en:Varahi,_Gujarat|गुजरातमधील गाव]] <ref name=":0">{{जर्नल स्रोत|date=2019-12-17|title=Varahi|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Varahi&oldid=931233002|journal=Wikipedia|language=en}}</ref> [[वर्ग:हिंदू दैवते]] [[वर्ग:अत्यंत छोटी पाने]] [[वर्ग:सप्तमातृका]] [[वर्ग:हिंदू तांत्रिक देवता]] [[वर्ग:हिंदू देवी]] ctkp54vjjzrw2m1p5tcmiu9k0ncfzgn 0 224340 2723326 2701284 2026-10-20T11:05:55Z ~2026-52310-38 187943 /* */ 2723326 wikitext text/x-wiki '''[[महाराष्ट्र|महाराष्ट्रात]] विमुक्त जातींची (DT- Denotified Tribe) ''' (वि.जा.-Vimukata Jati) [https://vishwakosh.marathi.gov.in/32762/#:~:text=%E0%A4%AC%E0%A5%87%E0%A4%B0%E0%A4%A1%2C%20%E0%A4%AC%E0%A5%87%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%B0%2C%20%E0%A4%AD%E0%A4%BE%E0%A4%AE%E0%A4%9F%E0%A4%BE%2C%20%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%AE%E0%A5%8B%E0%A4%B6%E0%A5%80,%E0%A4%AF%E0%A4%BE%20%E0%A4%95%E0%A4%BE%E0%A4%B9%E0%A5%80%20%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%AE%E0%A5%81%E0%A4%96%20%E0%A4%9C%E0%A4%BE%E0%A4%A4%E0%A5%80%20%E0%A4%86%E0%A4%B9%E0%A5%87%E0%A4%A] संख्या १४ असून या प्रवर्गास ३% [[आरक्षण]] आहे{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250806051040/https://vishwakosh.marathi.gov.in/32762/#:~:text=%E0%A4%AC%E0%A5%87%E0%A4%B0%E0%A4%A1%2C%20%E0%A4%AC%E0%A5%87%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%B0%2C%20%E0%A4%AD%E0%A4%BE%E0%A4%AE%E0%A4%9F%E0%A4%BE%2C%20%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%AE%E0%A5%8B%E0%A4%B6%E0%A5%80,%E0%A4%AF%E0%A4%BE%20%E0%A4%95%E0%A4%BE%E0%A4%B9%E0%A5%80%20%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%AE%E0%A5%81%E0%A4%96%20%E0%A4%9C%E0%A4%BE%E0%A4%A4%E0%A5%80%20%E0%A4%86%E0%A4%B9%E0%A5%87%E0%A4%A |date=2025-08-06 }}. == यादी == {| class="wikitable sortable" |- bgcolor="#CCCCCC" ! क्रमांक !! जाती<ref>अनुसूचित जाती व अनुसूचित जमाती आदेश (सुधारणा) कायदा 1976 (1976 चा 108 वा) मधील परिशिष्ट 1 मधील भाग -10 मध्ये नमूद केल्याप्रमाणे</ref> !! तत्सम |- | १ || [[बेरड]] ||अ)**, ब) नाईकवाडी, क) तलवार, ड) वाल्मिकी |- | २ || [[बेस्तर]] ||संचलू वड्डार |- | ३ || [[भामटा]] ||अ) भामटी, ब) गिरणी वडडार, क) कामाटी, ड) पाथरुट इ) [[टकारी समाज]] ([[मुस्लिम]] धर्मीयांसह), फ) उचले, ग) घंटीचोर |- | ४ || [[कैकाडी]] _{(मुंबई, ठाणे, कुलाबा, रत्‍नागिरी, नाशिक, धुळे, जळगाव, पुणे, अहिल्यानगर, सातारा, सांगली, कोल्हापूर, सोलापूर, संभाजीनगर, बीड, परभणी, धाराशिव, नांदेड, जिल्हे व चंद्रपूर जिल्हयातील राजूरा तालुका यात)} || अ) धोंतले ब) कोरवा क) माकडवाले किंवा कोंचीकोरवा ड) पामलोर इ) कोरवी |- | ५ || [[कंजारभाट]] || अ) छारा, ब) कंजार, क) नात |- | ६ || [[कटाबू]] || |- | ७ || [[बंजारा]] || अ) गोर बंजारा, ब) लंबाडा/ लंबारा, क) लंभाणी ड) चरण बंजारा, इ) लभाण, फ) मथुरा लभाण ग) कचकीवाले बंजारा, ह) लमान बंजारा इ) लमाण/ लमाणी, ज) लबान, क) *** ल) धाली/ धालीया, ग) धाडी/ धारी, न) सिंगारी व) नावी बंजारा, प) जोगी बंजारा, क्यु) **, र) ** स) बंजारी |- | ८ || **** || पाल पारधी |- | ९ || [[राज पारधी]] || अ) *** , ब) [[फासेपारधी|गाव पारधी]], क) हरण शिकारी, ड)* |- | १० || [[राजपूत भामटा]] || अ) परदेशी भामटा, ब) परदेशी भामटी |- | ११ || [[रामोशी]] || - |- | १२ || [[वडार]] || अ) गाडी वडार, ब) जाती वडार, क) माती वडार ड) पाथरवट, इ) संगतराश / दगडफोडू, ई) वडार |- | १३ || [[वाघरी]] || अ)सलात, ब) सलात वाघरी |- | १४ || [[छप्परबंद]] (मुस्लिम धर्मीयासह) || |- |} ==हे सुद्धा पहा== * [[महाराष्ट्रातील मागास वर्गीय जातींची यादी]] * [[महाराष्ट्रातील आरक्षण]] ==संदर्भ== {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:महाराष्ट्रातील मागासवर्गीय जाती| ]] [[वर्ग:महाराष्ट्रातील विमुक्त जाती| ]] 8z1c0lmkfprgx0deembabd5rdnp4ud3 2723327 2723326 2026-10-20T11:06:22Z ~2026-52310-38 187943 /* */ 2723327 wikitext text/x-wiki '''[[महाराष्ट्र|महाराष्ट्रात]] विमुक्त जातींची (DT- Denotified Tribe) ''' (वि.जा.-Vimukata Jati) [https://vishwakosh.marathi.gov.in/32762/#:~:text=%E0%A4%AC%E0%A5%87%E0%A4%B0%E0%A4%A1%2C%20%E0%A4%AC%E0%A5%87%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%B0%2C%20%E0%A4%AD%E0%A4%BE%E0%A4%AE%E0%A4%9F%E0%A4%BE%2C%20%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%AE%E0%A5%8B%E0%A4%B6%E0%A5%80,%E0%A4%AF%E0%A4%BE%20%E0%A4%95%E0%A4%BE%E0%A4%B9%E0%A5%80%20%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%AE%E0%A5%81%E0%A4%96%20%E0%A4%9C%E0%A4%BE%E0%A4%A4%E0%A5%80%20%E0%A4%86%E0%A4%B9%E0%A5%87%E0%A4%A] संख्या १४ असून या प्रवर्गास ३% [[आरक्षण]] आहे.{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250806051040/https://vishwakosh.marathi.gov.in/32762/#:~:text=%E0%A4%AC%E0%A5%87%E0%A4%B0%E0%A4%A1%2C%20%E0%A4%AC%E0%A5%87%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%B0%2C%20%E0%A4%AD%E0%A4%BE%E0%A4%AE%E0%A4%9F%E0%A4%BE%2C%20%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%AE%E0%A5%8B%E0%A4%B6%E0%A5%80,%E0%A4%AF%E0%A4%BE%20%E0%A4%95%E0%A4%BE%E0%A4%B9%E0%A5%80%20%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%AE%E0%A5%81%E0%A4%96%20%E0%A4%9C%E0%A4%BE%E0%A4%A4%E0%A5%80%20%E0%A4%86%E0%A4%B9%E0%A5%87%E0%A4%A |date=2025-08-06 }} == यादी == {| class="wikitable sortable" |- bgcolor="#CCCCCC" ! क्रमांक !! जाती<ref>अनुसूचित जाती व अनुसूचित जमाती आदेश (सुधारणा) कायदा 1976 (1976 चा 108 वा) मधील परिशिष्ट 1 मधील भाग -10 मध्ये नमूद केल्याप्रमाणे</ref> !! तत्सम |- | १ || [[बेरड]] ||अ)**, ब) नाईकवाडी, क) तलवार, ड) वाल्मिकी |- | २ || [[बेस्तर]] ||संचलू वड्डार |- | ३ || [[भामटा]] ||अ) भामटी, ब) गिरणी वडडार, क) कामाटी, ड) पाथरुट इ) [[टकारी समाज]] ([[मुस्लिम]] धर्मीयांसह), फ) उचले, ग) घंटीचोर |- | ४ || [[कैकाडी]] _{(मुंबई, ठाणे, कुलाबा, रत्‍नागिरी, नाशिक, धुळे, जळगाव, पुणे, अहिल्यानगर, सातारा, सांगली, कोल्हापूर, सोलापूर, संभाजीनगर, बीड, परभणी, धाराशिव, नांदेड, जिल्हे व चंद्रपूर जिल्हयातील राजूरा तालुका यात)} || अ) धोंतले ब) कोरवा क) माकडवाले किंवा कोंचीकोरवा ड) पामलोर इ) कोरवी |- | ५ || [[कंजारभाट]] || अ) छारा, ब) कंजार, क) नात |- | ६ || [[कटाबू]] || |- | ७ || [[बंजारा]] || अ) गोर बंजारा, ब) लंबाडा/ लंबारा, क) लंभाणी ड) चरण बंजारा, इ) लभाण, फ) मथुरा लभाण ग) कचकीवाले बंजारा, ह) लमान बंजारा इ) लमाण/ लमाणी, ज) लबान, क) *** ल) धाली/ धालीया, ग) धाडी/ धारी, न) सिंगारी व) नावी बंजारा, प) जोगी बंजारा, क्यु) **, र) ** स) बंजारी |- | ८ || **** || पाल पारधी |- | ९ || [[राज पारधी]] || अ) *** , ब) [[फासेपारधी|गाव पारधी]], क) हरण शिकारी, ड)* |- | १० || [[राजपूत भामटा]] || अ) परदेशी भामटा, ब) परदेशी भामटी |- | ११ || [[रामोशी]] || - |- | १२ || [[वडार]] || अ) गाडी वडार, ब) जाती वडार, क) माती वडार ड) पाथरवट, इ) संगतराश / दगडफोडू, ई) वडार |- | १३ || [[वाघरी]] || अ)सलात, ब) सलात वाघरी |- | १४ || [[छप्परबंद]] (मुस्लिम धर्मीयासह) || |- |} ==हे सुद्धा पहा== * [[महाराष्ट्रातील मागास वर्गीय जातींची यादी]] * [[महाराष्ट्रातील आरक्षण]] ==संदर्भ== {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:महाराष्ट्रातील मागासवर्गीय जाती| ]] [[वर्ग:महाराष्ट्रातील विमुक्त जाती| ]] 994t26ln1liiy8jixwocfvdegnl9jdm 2723328 2723327 2026-10-20T11:07:13Z ~2026-52310-38 187943 /* */ 2723328 wikitext text/x-wiki '''[[महाराष्ट्र|महाराष्ट्रात]] विमुक्त जातींची (DT- Denotified Tribe) ''' (वि.जा.-Vimukata Jati) [https://vishwakosh.marathi.gov.in/32762/#:~:text=%E0%A4%AC%E0%A5%87%E0%A4%B0%E0%A4%A1%2C%20%E0%A4%AC%E0%A5%87%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%B0%2C%20%E0%A4%AD%E0%A4%BE%E0%A4%AE%E0%A4%9F%E0%A4%BE%2C%20%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%AE%E0%A5%8B%E0%A4%B6%E0%A5%80,%E0%A4%AF%E0%A4%BE%20%E0%A4%95%E0%A4%BE%E0%A4%B9%E0%A5%80%20%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%AE%E0%A5%81%E0%A4%96%20%E0%A4%9C%E0%A4%BE%E0%A4%A4%E0%A5%80%20%E0%A4%86%E0%A4%B9%E0%A5%87%E0%A4%A] संख्या १४ असून या प्रवर्गास ३% [[आरक्षण]] आहे. * {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250806051040/https://vishwakosh.marathi.gov.in/32762/#:~:text=%E0%A4%AC%E0%A5%87%E0%A4%B0%E0%A4%A1%2C%20%E0%A4%AC%E0%A5%87%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%B0%2C%20%E0%A4%AD%E0%A4%BE%E0%A4%AE%E0%A4%9F%E0%A4%BE%2C%20%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%AE%E0%A5%8B%E0%A4%B6%E0%A5%80,%E0%A4%AF%E0%A4%BE%20%E0%A4%95%E0%A4%BE%E0%A4%B9%E0%A5%80%20%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%AE%E0%A5%81%E0%A4%96%20%E0%A4%9C%E0%A4%BE%E0%A4%A4%E0%A5%80%20%E0%A4%86%E0%A4%B9%E0%A5%87%E0%A4%A |date=2025-08-06}} == यादी == {| class="wikitable sortable" |- bgcolor="#CCCCCC" ! क्रमांक !! जाती<ref>अनुसूचित जाती व अनुसूचित जमाती आदेश (सुधारणा) कायदा 1976 (1976 चा 108 वा) मधील परिशिष्ट 1 मधील भाग -10 मध्ये नमूद केल्याप्रमाणे</ref> !! तत्सम |- | १ || [[बेरड]] ||अ)**, ब) नाईकवाडी, क) तलवार, ड) वाल्मिकी |- | २ || [[बेस्तर]] ||संचलू वड्डार |- | ३ || [[भामटा]] ||अ) भामटी, ब) गिरणी वडडार, क) कामाटी, ड) पाथरुट इ) [[टकारी समाज]] ([[मुस्लिम]] धर्मीयांसह), फ) उचले, ग) घंटीचोर |- | ४ || [[कैकाडी]] _{(मुंबई, ठाणे, कुलाबा, रत्‍नागिरी, नाशिक, धुळे, जळगाव, पुणे, अहिल्यानगर, सातारा, सांगली, कोल्हापूर, सोलापूर, संभाजीनगर, बीड, परभणी, धाराशिव, नांदेड, जिल्हे व चंद्रपूर जिल्हयातील राजूरा तालुका यात)} || अ) धोंतले ब) कोरवा क) माकडवाले किंवा कोंचीकोरवा ड) पामलोर इ) कोरवी |- | ५ || [[कंजारभाट]] || अ) छारा, ब) कंजार, क) नात |- | ६ || [[कटाबू]] || |- | ७ || [[बंजारा]] || अ) गोर बंजारा, ब) लंबाडा/ लंबारा, क) लंभाणी ड) चरण बंजारा, इ) लभाण, फ) मथुरा लभाण ग) कचकीवाले बंजारा, ह) लमान बंजारा इ) लमाण/ लमाणी, ज) लबान, क) *** ल) धाली/ धालीया, ग) धाडी/ धारी, न) सिंगारी व) नावी बंजारा, प) जोगी बंजारा, क्यु) **, र) ** स) बंजारी |- | ८ || **** || पाल पारधी |- | ९ || [[राज पारधी]] || अ) *** , ब) [[फासेपारधी|गाव पारधी]], क) हरण शिकारी, ड)* |- | १० || [[राजपूत भामटा]] || अ) परदेशी भामटा, ब) परदेशी भामटी |- | ११ || [[रामोशी]] || - |- | १२ || [[वडार]] || अ) गाडी वडार, ब) जाती वडार, क) माती वडार ड) पाथरवट, इ) संगतराश / दगडफोडू, ई) वडार |- | १३ || [[वाघरी]] || अ)सलात, ब) सलात वाघरी |- | १४ || [[छप्परबंद]] (मुस्लिम धर्मीयासह) || |- |} ==हे सुद्धा पहा== * [[महाराष्ट्रातील मागास वर्गीय जातींची यादी]] * [[महाराष्ट्रातील आरक्षण]] ==संदर्भ== {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:महाराष्ट्रातील मागासवर्गीय जाती| ]] [[वर्ग:महाराष्ट्रातील विमुक्त जाती| ]] rd1kzhjjtv9pb26eyvvw0yzf6wdx4hy 2723345 2723328 2026-10-20T11:36:58Z ~2026-52310-38 187943 /* हे सुद्धा पहा */ 2723345 wikitext text/x-wiki '''[[महाराष्ट्र|महाराष्ट्रात]] विमुक्त जातींची (DT- Denotified Tribe) ''' (वि.जा.-Vimukata Jati) [https://vishwakosh.marathi.gov.in/32762/#:~:text=%E0%A4%AC%E0%A5%87%E0%A4%B0%E0%A4%A1%2C%20%E0%A4%AC%E0%A5%87%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%B0%2C%20%E0%A4%AD%E0%A4%BE%E0%A4%AE%E0%A4%9F%E0%A4%BE%2C%20%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%AE%E0%A5%8B%E0%A4%B6%E0%A5%80,%E0%A4%AF%E0%A4%BE%20%E0%A4%95%E0%A4%BE%E0%A4%B9%E0%A5%80%20%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%AE%E0%A5%81%E0%A4%96%20%E0%A4%9C%E0%A4%BE%E0%A4%A4%E0%A5%80%20%E0%A4%86%E0%A4%B9%E0%A5%87%E0%A4%A] संख्या १४ असून या प्रवर्गास ३% [[आरक्षण]] आहे. * {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250806051040/https://vishwakosh.marathi.gov.in/32762/#:~:text=%E0%A4%AC%E0%A5%87%E0%A4%B0%E0%A4%A1%2C%20%E0%A4%AC%E0%A5%87%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%B0%2C%20%E0%A4%AD%E0%A4%BE%E0%A4%AE%E0%A4%9F%E0%A4%BE%2C%20%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%AE%E0%A5%8B%E0%A4%B6%E0%A5%80,%E0%A4%AF%E0%A4%BE%20%E0%A4%95%E0%A4%BE%E0%A4%B9%E0%A5%80%20%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%AE%E0%A5%81%E0%A4%96%20%E0%A4%9C%E0%A4%BE%E0%A4%A4%E0%A5%80%20%E0%A4%86%E0%A4%B9%E0%A5%87%E0%A4%A |date=2025-08-06}} == यादी == {| class="wikitable sortable" |- bgcolor="#CCCCCC" ! क्रमांक !! जाती<ref>अनुसूचित जाती व अनुसूचित जमाती आदेश (सुधारणा) कायदा 1976 (1976 चा 108 वा) मधील परिशिष्ट 1 मधील भाग -10 मध्ये नमूद केल्याप्रमाणे</ref> !! तत्सम |- | १ || [[बेरड]] ||अ)**, ब) नाईकवाडी, क) तलवार, ड) वाल्मिकी |- | २ || [[बेस्तर]] ||संचलू वड्डार |- | ३ || [[भामटा]] ||अ) भामटी, ब) गिरणी वडडार, क) कामाटी, ड) पाथरुट इ) [[टकारी समाज]] ([[मुस्लिम]] धर्मीयांसह), फ) उचले, ग) घंटीचोर |- | ४ || [[कैकाडी]] _{(मुंबई, ठाणे, कुलाबा, रत्‍नागिरी, नाशिक, धुळे, जळगाव, पुणे, अहिल्यानगर, सातारा, सांगली, कोल्हापूर, सोलापूर, संभाजीनगर, बीड, परभणी, धाराशिव, नांदेड, जिल्हे व चंद्रपूर जिल्हयातील राजूरा तालुका यात)} || अ) धोंतले ब) कोरवा क) माकडवाले किंवा कोंचीकोरवा ड) पामलोर इ) कोरवी |- | ५ || [[कंजारभाट]] || अ) छारा, ब) कंजार, क) नात |- | ६ || [[कटाबू]] || |- | ७ || [[बंजारा]] || अ) गोर बंजारा, ब) लंबाडा/ लंबारा, क) लंभाणी ड) चरण बंजारा, इ) लभाण, फ) मथुरा लभाण ग) कचकीवाले बंजारा, ह) लमान बंजारा इ) लमाण/ लमाणी, ज) लबान, क) *** ल) धाली/ धालीया, ग) धाडी/ धारी, न) सिंगारी व) नावी बंजारा, प) जोगी बंजारा, क्यु) **, र) ** स) बंजारी |- | ८ || **** || पाल पारधी |- | ९ || [[राज पारधी]] || अ) *** , ब) [[फासेपारधी|गाव पारधी]], क) हरण शिकारी, ड)* |- | १० || [[राजपूत भामटा]] || अ) परदेशी भामटा, ब) परदेशी भामटी |- | ११ || [[रामोशी]] || - |- | १२ || [[वडार]] || अ) गाडी वडार, ब) जाती वडार, क) माती वडार ड) पाथरवट, इ) संगतराश / दगडफोडू, ई) वडार |- | १३ || [[वाघरी]] || अ)सलात, ब) सलात वाघरी |- | १४ || [[छप्परबंद]] (मुस्लिम धर्मीयासह) || |- |} ==हे सुद्धा पहा== * [[महाराष्ट्रातील आरक्षण]] * [[महाराष्ट्रातील भटक्या जमातींची (ब) यादी]] * [[महाराष्ट्रातील मागास वर्गीय जातींची यादी]] ==संदर्भ== {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:महाराष्ट्रातील मागासवर्गीय जाती| ]] [[वर्ग:महाराष्ट्रातील विमुक्त जाती| ]] b1k6ec7hlq16k2j2euiagnmrurk0wb3 2723346 2723345 2026-10-20T11:39:05Z ~2026-52310-38 187943 /* हे सुद्धा पहा */ 2723346 wikitext text/x-wiki '''[[महाराष्ट्र|महाराष्ट्रात]] विमुक्त जातींची (DT- Denotified Tribe) ''' (वि.जा.-Vimukata Jati) [https://vishwakosh.marathi.gov.in/32762/#:~:text=%E0%A4%AC%E0%A5%87%E0%A4%B0%E0%A4%A1%2C%20%E0%A4%AC%E0%A5%87%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%B0%2C%20%E0%A4%AD%E0%A4%BE%E0%A4%AE%E0%A4%9F%E0%A4%BE%2C%20%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%AE%E0%A5%8B%E0%A4%B6%E0%A5%80,%E0%A4%AF%E0%A4%BE%20%E0%A4%95%E0%A4%BE%E0%A4%B9%E0%A5%80%20%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%AE%E0%A5%81%E0%A4%96%20%E0%A4%9C%E0%A4%BE%E0%A4%A4%E0%A5%80%20%E0%A4%86%E0%A4%B9%E0%A5%87%E0%A4%A] संख्या १४ असून या प्रवर्गास ३% [[आरक्षण]] आहे. * {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250806051040/https://vishwakosh.marathi.gov.in/32762/#:~:text=%E0%A4%AC%E0%A5%87%E0%A4%B0%E0%A4%A1%2C%20%E0%A4%AC%E0%A5%87%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%B0%2C%20%E0%A4%AD%E0%A4%BE%E0%A4%AE%E0%A4%9F%E0%A4%BE%2C%20%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%AE%E0%A5%8B%E0%A4%B6%E0%A5%80,%E0%A4%AF%E0%A4%BE%20%E0%A4%95%E0%A4%BE%E0%A4%B9%E0%A5%80%20%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%AE%E0%A5%81%E0%A4%96%20%E0%A4%9C%E0%A4%BE%E0%A4%A4%E0%A5%80%20%E0%A4%86%E0%A4%B9%E0%A5%87%E0%A4%A |date=2025-08-06}} == यादी == {| class="wikitable sortable" |- bgcolor="#CCCCCC" ! क्रमांक !! जाती<ref>अनुसूचित जाती व अनुसूचित जमाती आदेश (सुधारणा) कायदा 1976 (1976 चा 108 वा) मधील परिशिष्ट 1 मधील भाग -10 मध्ये नमूद केल्याप्रमाणे</ref> !! तत्सम |- | १ || [[बेरड]] ||अ)**, ब) नाईकवाडी, क) तलवार, ड) वाल्मिकी |- | २ || [[बेस्तर]] ||संचलू वड्डार |- | ३ || [[भामटा]] ||अ) भामटी, ब) गिरणी वडडार, क) कामाटी, ड) पाथरुट इ) [[टकारी समाज]] ([[मुस्लिम]] धर्मीयांसह), फ) उचले, ग) घंटीचोर |- | ४ || [[कैकाडी]] _{(मुंबई, ठाणे, कुलाबा, रत्‍नागिरी, नाशिक, धुळे, जळगाव, पुणे, अहिल्यानगर, सातारा, सांगली, कोल्हापूर, सोलापूर, संभाजीनगर, बीड, परभणी, धाराशिव, नांदेड, जिल्हे व चंद्रपूर जिल्हयातील राजूरा तालुका यात)} || अ) धोंतले ब) कोरवा क) माकडवाले किंवा कोंचीकोरवा ड) पामलोर इ) कोरवी |- | ५ || [[कंजारभाट]] || अ) छारा, ब) कंजार, क) नात |- | ६ || [[कटाबू]] || |- | ७ || [[बंजारा]] || अ) गोर बंजारा, ब) लंबाडा/ लंबारा, क) लंभाणी ड) चरण बंजारा, इ) लभाण, फ) मथुरा लभाण ग) कचकीवाले बंजारा, ह) लमान बंजारा इ) लमाण/ लमाणी, ज) लबान, क) *** ल) धाली/ धालीया, ग) धाडी/ धारी, न) सिंगारी व) नावी बंजारा, प) जोगी बंजारा, क्यु) **, र) ** स) बंजारी |- | ८ || **** || पाल पारधी |- | ९ || [[राज पारधी]] || अ) *** , ब) [[फासेपारधी|गाव पारधी]], क) हरण शिकारी, ड)* |- | १० || [[राजपूत भामटा]] || अ) परदेशी भामटा, ब) परदेशी भामटी |- | ११ || [[रामोशी]] || - |- | १२ || [[वडार]] || अ) गाडी वडार, ब) जाती वडार, क) माती वडार ड) पाथरवट, इ) संगतराश / दगडफोडू, ई) वडार |- | १३ || [[वाघरी]] || अ)सलात, ब) सलात वाघरी |- | १४ || [[छप्परबंद]] (मुस्लिम धर्मीयासह) || |- |} ==हे सुद्धा पहा== * [[महाराष्ट्रातील आरक्षण]] * [[महाराष्ट्रातील भटक्या जमातींची (ब) यादी| मुळ भटक्या जमातींची यादी]] * [[महाराष्ट्रातील मागास वर्गीय जातींची यादी]] ==संदर्भ== {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:महाराष्ट्रातील मागासवर्गीय जाती| ]] [[वर्ग:महाराष्ट्रातील विमुक्त जाती| ]] 4ucmgw0xys1bce2pp3g30piuizfpzjz 2723347 2723346 2026-10-20T11:45:29Z संतोष गोरे 135680 2723347 wikitext text/x-wiki '''[[महाराष्ट्र|महाराष्ट्रात]] विमुक्त जातींची (DT- Denotified Tribe) ''' (वि.जा.-Vimukata Jati) [https://vishwakosh.marathi.gov.in/32762/#:~:text=%E0%A4%AC%E0%A5%87%E0%A4%B0%E0%A4%A1%2C%20%E0%A4%AC%E0%A5%87%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%B0%2C%20%E0%A4%AD%E0%A4%BE%E0%A4%AE%E0%A4%9F%E0%A4%BE%2C%20%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%AE%E0%A5%8B%E0%A4%B6%E0%A5%80,%E0%A4%AF%E0%A4%BE%20%E0%A4%95%E0%A4%BE%E0%A4%B9%E0%A5%80%20%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%AE%E0%A5%81%E0%A4%96%20%E0%A4%9C%E0%A4%BE%E0%A4%A4%E0%A5%80%20%E0%A4%86%E0%A4%B9%E0%A5%87%E0%A4%A] संख्या १४ असून या प्रवर्गास ३% [[आरक्षण]] आहे. * {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250806051040/https://vishwakosh.marathi.gov.in/32762/#:~:text=%E0%A4%AC%E0%A5%87%E0%A4%B0%E0%A4%A1%2C%20%E0%A4%AC%E0%A5%87%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%B0%2C%20%E0%A4%AD%E0%A4%BE%E0%A4%AE%E0%A4%9F%E0%A4%BE%2C%20%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%AE%E0%A5%8B%E0%A4%B6%E0%A5%80,%E0%A4%AF%E0%A4%BE%20%E0%A4%95%E0%A4%BE%E0%A4%B9%E0%A5%80%20%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%AE%E0%A5%81%E0%A4%96%20%E0%A4%9C%E0%A4%BE%E0%A4%A4%E0%A5%80%20%E0%A4%86%E0%A4%B9%E0%A5%87%E0%A4%A |date=2025-08-06}} == यादी == {| class="wikitable sortable" |- bgcolor="#CCCCCC" ! क्रमांक !! जाती<ref>अनुसूचित जाती व अनुसूचित जमाती आदेश (सुधारणा) कायदा 1976 (1976 चा 108 वा) मधील परिशिष्ट 1 मधील भाग -10 मध्ये नमूद केल्याप्रमाणे</ref> !! तत्सम |- | १ || [[बेरड]] ||अ)**, ब) नाईकवाडी, क) तलवार, ड) वाल्मिकी |- | २ || [[बेस्तर]] ||संचलू वड्डार |- | ३ || [[भामटा]] ||अ) भामटी, ब) गिरणी वडडार, क) कामाटी, ड) पाथरुट इ) [[टकारी समाज]] ([[मुस्लिम]] धर्मीयांसह), फ) उचले, ग) घंटीचोर |- | ४ || [[कैकाडी]] _{(मुंबई, ठाणे, कुलाबा, रत्‍नागिरी, नाशिक, धुळे, जळगाव, पुणे, अहिल्यानगर, सातारा, सांगली, कोल्हापूर, सोलापूर, संभाजीनगर, बीड, परभणी, धाराशिव, नांदेड, जिल्हे व चंद्रपूर जिल्हयातील राजूरा तालुका यात)} || अ) धोंतले ब) कोरवा क) माकडवाले किंवा कोंचीकोरवा ड) पामलोर इ) कोरवी |- | ५ || [[कंजारभाट]] || अ) छारा, ब) कंजार, क) नात |- | ६ || [[कटाबू]] || |- | ७ || [[बंजारा]] || अ) गोर बंजारा, ब) लंबाडा/ लंबारा, क) लंभाणी ड) चरण बंजारा, इ) लभाण, फ) मथुरा लभाण ग) कचकीवाले बंजारा, ह) लमान बंजारा इ) लमाण/ लमाणी, ज) लबान, क) *** ल) धाली/ धालीया, ग) धाडी/ धारी, न) सिंगारी व) नावी बंजारा, प) जोगी बंजारा, क्यु) **, र) ** स) बंजारी |- | ८ || **** || पाल पारधी |- | ९ || [[राज पारधी]] || अ) *** , ब) [[फासेपारधी|गाव पारधी]], क) हरण शिकारी, ड)* |- | १० || [[राजपूत भामटा]] || अ) परदेशी भामटा, ब) परदेशी भामटी |- | ११ || [[रामोशी]] || - |- | १२ || [[वडार]] || अ) गाडी वडार, ब) जाती वडार, क) माती वडार ड) पाथरवट, इ) संगतराश / दगडफोडू, ई) वडार |- | १३ || [[वाघरी]] || अ)सलात, ब) सलात वाघरी |- | १४ || [[छप्परबंद]] (मुस्लिम धर्मीयासह) || |- |} ==हे सुद्धा पहा== * [[महाराष्ट्रातील आरक्षण]] * [[महाराष्ट्रातील मागास वर्गीय जातींची यादी]] ==संदर्भ== {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:महाराष्ट्रातील मागासवर्गीय जाती| ]] [[वर्ग:महाराष्ट्रातील विमुक्त जाती| ]] 1eoju6o4oena5jaxsrkmxh7fsc75s5c 0 231624 2723117 2721171 2026-10-19T12:03:04Z Dharmadhyaksha 28394 /* मुख्य निवडणूक आयुक्तांची यादी */ काय हे?! 2723117 wikitext text/x-wiki {{विकिडेटा माहितीचौकट}} '''भारताचे मुख्य निवडणूक आयुक्त''' हे [[भारतीय निवडणूक आयोग]]चे प्रमुख अधिकारी असतात. ह्या पदावरील अधिकारी बहुदा ''[[भारतीय नागरी सेवा|भारतीय नागरी सेवेचा]]'' सदस्य असतो अन् त्यातही मुख्यतः ''[[भारतीय प्रशासकीय सेवा|भारतीय प्रशासकीय सेवेतून]]'' आलेला असतो. हे पद कोणत्याही इतर पदांना थेट जबाबदार नसते. पहिले निवडणूक आयुक्त (एकसदस्यीय समीती) सुकुमार सेन होते. == मुख्य निवडणूक आयुक्तांची यादी == खालील व्यक्तींनी भारताचे मुख्य निवडणूक आयुक्तपद भूषवले आहे.<ref>{{cite web|title=Former Chief Election Commissioners|url=https://eci.gov.in/former-cec-ec/|publisher=[[भारत निवडणूक आयोग|भारतीय निवडणूक आयोग]]|access-date=19 May 2022}}</ref> {| class="wikitable sortable" style="text-align:center" |- ! अ.क्र. ! नाव ! छायाचित्र ! पदभार स्वीकारला ! पद सोडले ! कार्यकाळ |- | १ |[[सुकुमार सेन]] | |२१ मार्च १९५० |१९ डिसेंबर १९५८ |{{वय वर्षे व दिवसांमध्ये|1950|3|21|1958|12|19}} |- | २ |[[कल्याण सुंदरम]] | |२० डिसेंबर १९५८ |३० सप्टेंबर १९६७ |{{वय वर्षे व दिवसांमध्ये|1958|12|20|1967|9|30}} |- | ३ |एस. पी. सेन वर्मा | |१ ऑक्टोबर १९६७ |३० सप्टेंबर १९७२ |{{वय वर्षे व दिवसांमध्ये|1967|10|1|1972|9|30}} |- | ४ |[[नागेंद्र सिंग|नागेंद्र सिंह]] | |१ ऑक्टोबर १९७२ |६ फेब्रुवारी १९७३ |{{वय वर्षे व दिवसांमध्ये|1972|10|1|1973|2|6}} |- | ५ |[[टी. स्वामिनाथन]] | |७ फेब्रुवारी १९७३ |१७ जून १९७७ |{{वय वर्षे व दिवसांमध्ये|1973|6|7|1977|6|17}} |- | ६ |एस. एल. शकधर | |१८ जून १९७७ |१७ जून १९८२ |{{वय वर्षे व दिवसांमध्ये|1977|6|18|1982|6|17}} |- | ७ |आर. के. त्रिवेदी | |१८ जून १९८२ |३१ डिसेंबर १९८५ |{{वय वर्षे व दिवसांमध्ये|1982|6|18|1985|12|31}} |- | ८ |आर. व्ही. एस. पेरी शास्त्री | |१ जानेवारी १९८६ |२५ नोव्हेंबर १९९० |{{वय वर्षे व दिवसांमध्ये|1986|1|1|1990|11|25}} |- | ९ |[[व्ही. एस. रमादेवी]] |[[File:VS RamaDevi.jpg|120x120px|frameless]] |२६ नोव्हेंबर १९९० |११ डिसेंबर १९९० |१६ दिवस |- | १० |[[टी.एन. शेषन|टी. एन. शेषन]] |[[File:T.N. Seshan in 1994.jpg|100x100px]] |१२ डिसेंबर १९९० |११ डिसेंबर १९९६ |६ वर्षे |- | ११ |[[एम. एस. गिल]] |[[File:Minister of State for Youth Affairs & Sports, Dr. M.S. Gill.jpg|133x133px]] |१२ डिसेंबर १९९६ |१३ जून २००१ |४ वर्षे ६९ दिवस |- | १२ |[[जेम्स मायकेल लिंगदोह|जे. एम. लिंगडोह]] |[[File:J.M. Lyngdoh.png|100x100px]] |१४ जून २००१ |७ फेब्रुवारी २००४ |२ वर्षे २६९ दिवस |- | १३ |[[टी. एस. कृष्णमूर्ती]] |[[File:The Chief Election Commissioner Shri T. S. Krishna Murthy delivering the keynote address on "Media Coverage of Election in India towards Free and Fair Elections" at a function organised by Centre for Advocacy and Research (cropped).jpg|103x103px]] |८ फेब्रुवारी २००४ |१५ मे २००५ |१ वर्ष ६९ दिवस |- | १४ |[[बी. बी. टंडन]] |[[File:Shri B.B. Tandon in his office after assuming the charge as the Chief Election Commissioner of India in New Delhi on May 16, 2005.jpg|117x117px]] |१६ मे २००५ |२९ जून २००६ |२६९ दिवस |- | १५ |[[एन. गोपालस्वामी]] |[[File:The Chief Election Commissioner, Shri N. Gopalaswami announcing the schedule for the Lok Sabha polls, at a Press Conference, in New Delhi on March 02, 2009 (cropped).jpg|100x100px]] |३० जून २००६ |२० एप्रिल २००९ |{{वय वर्षे व दिवसांमध्ये|2006|6|30| 2009|4|20}} |- | १६ |[[नवीन चावला]] |[[File:Election Commissioner Shri Navin. B. Chawla releasing Landmark Judgments on Election Law at a meeting with Chief Electoral Officers of all the States, in New Delhi on June 28, 2006 (cropped).jpg|106x106px]] |२१ एप्रिल २००९ |२९ जुलै २०१० |१ वर्ष ८९ दिवस |- | १७ |[[एस. वाय. कुरेशी]] |[[File:Dr. S.Y. Quraishi taking charge as the Chief Election Commissioner of India, in New Delhi on July 30, 2010 (cropped).jpg|100x100px]] |३० जुलै २०१० |१० जून २०१२ |१ वर्ष ३१६ दिवस |- | १८ |[[व्ही. एस. संपत]] |[[File:Shri V. S. Sampath assuming the charge of the Election Commissioner, in New Delhi on April, 21, 2009.jpg|100x100px]] |११ जून २०१२ |१५ जानेवारी २०१५ |२ वर्षे २१८ दिवस |- | १९ |[[हरिशंकर ब्रह्मा]] |[[File:The Chief Election Commissioner, Shri H.S. Bramha addressing a Curtain Raiser Press Conference on the project of seeding of Aadhar with Electoral Roll database, in New Delhi on February 26, 2015 (cropped).jpg|100x100px]] |१६ जानेवारी २०१५ |१८ एप्रिल २०१५ |९२ दिवस |- | २० |[[नसीम जैदी]] |[[File:Dr. Syed Nasim Ahmad Zaidi assumes the charge as the Election Commissioner of India, in New Delhi on August 07, 2012.jpg|146x146px]] |१९ एप्रिल २०१५<ref>{{cite web|url=http://eci.nic.in/eci_main1/election_comission.aspx|title=Election Commission of India|website=ECI.nic.in|access-date=11 June 2017}}</ref> |५ जुलै २०१७ |२ वर्षे ७७ दिवस |- | २१ |[[अचल कुमार ज्योती]] |[[File:Shri Achal Kumar Joti taking charge as the Chief Election Commissioner of India (CEC), in New Delhi on July 06, 2017 (1) (cropped).jpg|104x104px]] |६ जुलै २०१७<ref name=":6">{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/india/story/india-chief-election-commissioner-achal-kumar-jyoti-to-take-charge-on-july-6-1022011-2017-07-02|title=India's new Chief Election Commissioner Achal Kumar Jyoti to take charge on 6 July|date=3 July 2017|editor-last=Borgohain|editor-first=Sonalee|website=[[इंडिया टुडे]]|access-date=2 September 2017}}</ref> |२२ जानेवारी २०१८ |{{वय वर्षे व दिवसांमध्ये|2017|7|6|2018|1|22}} |- | २२ |[[ओम प्रकाश रावत]] |[[File:Shri Om Prakash Rawat (cropped).jpg|100x100px]] |२३ जानेवारी २०१८<ref>{{Cite web|url=http://indianexpress.com/article/india/om-prakash-rawat-to-succeed-ak-joti-as-new-chief-election-commissioner-5033745/|title=Om Prakash Rawat to succeed AK Joti as new Chief Election Commissioner|date=21 January 2018|website=[[द इंडियन एक्सप्रेस]]|publication-place=[[नवी दिल्ली]]|access-date=21 January 2018}}</ref> |१ डिसेंबर २०१८ |{{वय वर्षे व दिवसांमध्ये|2018|1|23|2018|12|1}} |- | २३ |[[सुनील अरोरा]] |[[File:Media address by Chief Election Commissioner of India, Shri Sunil Arora on 2nd December 2018 (cropped).jpg|100x100px]] |२ डिसेंबर २०१८<ref>{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/india/president-kovind-appoints-sunil-arora-as-new-chief-election-commissioner-5465892/|title=President Kovind appoints Sunil Arora as new Chief Election Commissioner|date=2018-11-26|access-date=2018-11-27}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.hindustantimes.com/india-news/sunil-arora-takes-over-as-chief-election-commissioner-will-oversee-2019-polls/story-xFbXfa07Z5CIX2NNBQWByO.html|title=Sunil Arora takes over as Chief Election Commissioner, will oversee 2019 polls|date=2018-12-02}}</ref> |१२ एप्रिल २०२१ |{{वय वर्षे व दिवसांमध्ये|2018|12|2|2021|4|12}} |- | २४ |[[सुशील चंद्रा]] | [[File:Sushil Chandra, Election Commissioner of India (cropped).jpg|113x113px]] |१३ एप्रिल २०२१<ref>{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/news/national/sushil-chandra-appointed-chief-election-commissioner/article34303884.ece|title = Sushil Chandra appointed Chief Election Commissioner|newspaper = The Hindu|date = 12 April 2021|last1 = Nath|first1 = Damini}}</ref> |१४ मे २०२२ |{{वय वर्षे व दिवसांमध्ये|2021|4|13|2022|5|14}} |- | २५ |[[राजीव कुमार (सनदी अधिकारी)|राजीव कुमार]] |[[File:Chief Election Commissioner of India Rajiv Kumar (cropped).jpg|125x125px]] |१५ मे २०२२<ref>{{cite news |title=Rajiv Kumar takes charge as 25th Chief Election Commissioner, says EC won't shy away from tough calls |url=https://www.thehindu.com/news/national/rajiv-kumar-assumes-charge-as-chief-election-commissioner/article65416424.ece |access-date=19 May 2022 |work=The Hindu |date=15 May 2022 |language=en-IN}}</ref> |१८ फेब्रुवारी २०२५ |{{वय वर्षे व दिवसांमध्ये|2022|5|15|2025|2|18}} |- | २६ |[[ज्ञानेश कुमार]] |[[File:The Chief Election Commissioner of India, Sh. Gyanesh Kumar.jpg|frameless|100x100px]] |१९ फेब्रुवारी २०२५<ref>{{cite news|url=https://www.hindustantimes.com/india-news/gyanesh-kumar-named-new-chief-election-commissioner-101739805476783.html|title=Gyanesh Kumar appointed next chief election commissioner|access-date=18 February 2024|date=18 February 2014|newspaper=[[द हिंदुस्तान टाइम्स]]}}</ref> |''पदस्थ'' |{{वय वर्षे व दिवसांमध्ये|2025|2|19}} |} == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:भारतीय निवडणूक आयोग]] ij19t63lrlrhbbl2run9xsifjnwnrh5 0 234487 2723241 2721831 2026-10-19T18:01:19Z InternetArchiveBot 130355 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2723241 wikitext text/x-wiki [[चित्र:Cherry blossom flowers 1.jpg|thumb|260px|चेरीच्या फुलांचा बहर]] [[चित्र:Castle Himeji sakura02.jpg|thumb|260px|हिमेजी किल्ल्याच्या भोवती ''हानामीसाठी'' सहली, २००५]] [[चित्र:Osaka-jo Yozakura.JPG|thumb|260px|ओसाका किल्ला]] '''हानामी''' (जपानी भाषेमध्ये: (花見, [[फुले]] पाहणे) ही [[जपान|जपानमधील]] फुलांचा बहर पाहण्याचा आनंद घेण्याची एक परंपरा आहे. [[जपानी भाषा|जपानी]] भाषेत हाना म्हणजे फुले आणि मी म्हणजे पाहणे. जरी या परंपरेचे फुले पाहणे असे नाव असले, तरी बहुतेकवेळा [[चेरी|चेरीच्या]] (जपानी भाषेमध्ये: साकुरा) झाडांची फुले आणि कधीकधी अलुबुखारच्या (जपानी भाषेमध्ये: उमे) झाडांची फुले पाहणे असाच अर्थ अभिप्रेत असतो.<ref>{{स्रोत पुस्तक|title=Introduction to Japanese culture|url=https://archive.org/details/introductiontoja00dani|last=Sosnoski|first=Daniel|publisher=Tuttle Publishing|year=1996|isbn=ISBN 0-8048-2056-2|location=|pages=[https://archive.org/details/introductiontoja00dani/page/12 12]}}</ref> [[मार्च महिना|मार्चच्या]] अखेरीपासून ते [[मे महिना|मे]] महिन्याच्या सुरुवातीपर्यंत संपूर्ण जपानभर चेरीच्या फुलांना बहर येतो. आणि एक फेब्रुवारीच्या दरम्यान [[ओकिनावा]] बेटावर चेरीचा बहर पाहायला मिळतो.जपानच्या हवामान खात्यातर्फे दर वर्षी चेरीच्या बहराचा अंदाज वर्तवला जातो.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=https://sakura.weathermap.jp/|title=さくら開花予想2018|संकेतस्थळ=sakura.weathermap.jp|भाषा=ja|ॲक्सेसदिनांक=2018-10-03}}</ref> चेरीच्या फुलांचा हा अल्पजीवी बहर केवळ एक ते दोन आठवडे टिकत असल्यामुळे हानामीचे नियोजन करणारे या तारखांवर लक्ष ठेवून असतात.आधुनिक काळात जपानमध्ये उद्यानात बहरलेल्या साकुराच्या वृक्षाखाली दिवसा किंवा रात्री पार्टी करून हानामी साजरी करतात.रात्रीच्या वेळच्या हानामीला यो-झाकुरा (夜桜) म्हणजे रात्रीचा साकुरा असे म्हणतात. उएनो पार्क सारख्या अनेक उद्यानांमध्ये योझाकुरासाठी कागदी [[आकाशकंदील|आकाश कंदील]] लावले जातात.ओकिनावा बेटावर मोतोबू शहराजवळच्या याए पर्वतावर किंवा नाकीजीन किल्ल्यावर विद्युत आकाश कंदीलांची रोषणाई केलेली असते. हानामीचा एक अजून प्राचीन प्रकार सुद्धा जपानमध्ये आहे. त्याला उमेमी (梅見, आलुबुखारची फुले पाहणे ) असे म्हणतात. यामध्ये चेरीऐवजी अलुबुखारच्या फुलांच्या सौंदर्याचा आस्वाद घेतला जातो. या प्रकारची हानामी विशेषतः ज्येष्ठ नागरिकांमध्ये जास्त लोकप्रिय आहे. साकुरा पार्ट्यांमध्ये विशेषतः तरुण लोक मोठ्या प्रमाणावर सहभागी होत असल्यामुळे गर्दी आणि आवाज जास्त असतो, तुलनेने उमेमी पार्ट्या शांत आणि कमी गर्दी असलेल्या असतात. == इतिहास == हानामीची प्रथा अनेक शतके जुनी आहे. ही पद्धत नारा काळात (७१०-७९४)सुरू झाली असे मानले जाते. सुरुवातीच्या काळात लोक अलुबुखारच्या बहराचे कौतुक करत असत. पण हेई काळात (७९४-११८५) चेरीच्या बहराने अधिक लक्ष वेधून घेण्यास सुरुवात केली आणि हानामी म्हणजे साकुरा (चेरी) असे समीकरण तयार झाले. तेव्हापासून वाका आणि [[हायकू]] दोन्हीमध्ये " फुले" म्हणजे "साकुरा" असे गृहीत धरलेले असते. हेई काळातील 'गेंजीची गोष्ट' या कादंबरीत सर्वप्रथम साकुराच्या बहारासाठी 'हानामी' हा शब्द वापरलेला आढळतो. मुळात साकुराची पूजा करून भात लावणीच्या हंगामाची सुरुवात केली जात असे. वृक्षातील देवावर लोकांची श्रद्धा होती आणि त्याला नैवैद्य दाखवला जात असे. नंतर तो प्रसाद म्हणून साके(तांदळाची दारू) बरोबर सेवन केला जात असे. हेई काळातील सम्राट सागाने या पद्धतीला सुरुवात केली आणि क्योतोमधील राजप्रासादातील साकुराच्या फुलांनी बहरलेल्या झाडांखाली साके आणि इतर पदार्थ असलेल्या मेजवान्या आयोजित करण्यास सुरुवात केली. या नाजूक फुलांवर [[कविता]] लिहिल्या जात असत. ही फुले सुंदर, तेजस्वी पण क्षणभंगुर आयुष्याचे प्रतीकच मानली गेली. जपानमधील हानामीची सुरुवात इथून झाली असे मानण्यात येते. आरंभीच्या काळात ही प्रथा फक्त राजदरबारापुरती मर्यादित होती, पण हळूहळू ती [[सामुराई]] समाजात पसरली आणि इदो काळापर्यंत ती सामान्य लोकापर्यंत पोचली. या प्रथेला प्रोत्साहन देण्यासाठी तोकुगावा योशीमुने यांनी अनेक चेरीच्या झाडांची लागवड केली. साकुराच्या बहरलेल्या झाडांखाली लोक वनभोजन करीत आणि साकेचे सेवन करत असत. <gallery widths="130px" heights="145px"> चित्र:Hana No En.jpg| गेंजीची गोष्ट या कादंबरीतील चित्र, प्रकरण २०,चित्रकार कुनीसादा(१८५२) चित्र:Cherry Blossom Viewing Picnic, ca. 1624-1644, 39.87.jpg|''चेरीचा बहर पाहण्यासाठी सहल'', सीए. १६२४-१६४४. एदो कालखंड, ब्रुकलीन वस्तुसंग्रहालय चित्र:Yasui tenjinyama hanami.jpg|ओसाकामधील हानामी, लोक नृत्य, संगीत आणि खाद्यपदार्थ,साके यांचा आस्वाद घेत हानामी साजरी करत आहेत.चित्रकार हिरोशिगे (१८३४) चित्र:Chiyoda Ooku Hanami.jpg|चेरीच्या बहराचा आनंद घेणाऱ्या एदो राजवाड्यातील स्त्रिया, चित्रकार: तोयोहारा चिकानोबू(१८९४) चित्र:Rukujogosho hanami.jpg|रोकुजो राजवाड्यात हानामीसाठी संध्याकाळचे भोजन,चित्रकार कुनीसादा(१८५५) चित्र:Yoshitsune with benkei.jpg|चेरीच्या झाडाखाली, चित्रकार: त्सुकीयोका योशीतोशी </gallery> == सध्याची प्रचलित पद्धत == जपानी लोकांनी हानामीची परंपरा सुरू ठेवली आहे.जिथे चेरीच्या झाडांना बहर येतो , तिथे जपानी लोक हानामीसाठी गर्दी करतात. चेरीच्या बहरलेल्या झाडाखाली पार्टी करण्यासाठी हजारो लोक विविध उद्यानांना भेट देतात.अशा पार्ट्या अनेकवेळा रात्री उशिरापर्यंत सुरू असतात.जपानच्या निम्म्याहून जास्त भागात हानामी आणि शालेय वर्षाची सुरुवात तसेच सुट्ट्यांच्या नंतर ऑफिसची सुरुवात होण्याची वेळ एकत्र येते. त्यामुळे अनेकवेळा हानामी पार्टीने स्वागत केले जाते.[[तोक्यो|टोकियोमधील]] उएनो उद्यान आणि शिन्जुकू उद्यान अशा मोठ्या उद्यानांमध्ये चेरीच्या विविध जातीच्या वृक्षांना विविधरंगी फुलांचा बहर येतो.त्यामुळे या बागांमध्ये विशेष गर्दी होते.<ref>{{स्रोत बातमी|दुवा=https://www.wiscnews.com/news/world/photos-cherry-blossoms-in-full-bloom-in-japan/collection_a0d01ffa-f658-5194-bd9a-299c342c71db.html#2|title=Photos: Cherry blossoms in full bloom in Japan|work=Wiscnews.com|access-date=2018-10-11|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20180529032229/http://www.wiscnews.com/news/world/photos-cherry-blossoms-in-full-bloom-in-japan/collection_a0d01ffa-f658-5194-bd9a-299c342c71db.html#2|archive-date=2018-05-29|url-status=dead}}</ref> <gallery widths="130px" heights="145px"> चित्र:Shinshuku Gyoen.jpg|शिंजुकू उद्यान चित्र:Ueno park.jpg|उएनो उद्यानात हानामी पार्टीसाठी झालेली गर्दी </gallery> == जपानबाहेर हानामी == <gallery widths="130px" heights="145px"> चित्र:Chblossomfest.JPG|मेकन, जॉर्जिया मधला '''आंतरराष्ट्रीय चेरी बहर उत्सव''' चित्र:Cherry Blossom Festival Washington DC.JPG|[[वॉशिंग्टन, डी.सी.|वॉशिंग्टन]] डी.सी.मधला चेरीचा बहर चित्र:2008-Subaru-Cherry-Blossom-Festival-of-Greater-Philadelphia-1.jpg|फिलाडेल्फियामधला चेरीचा बहर चित्र:Wuxi Taihu lake Changchun bridge.jpg|वुक्सी ताईहू तलाव, चीन चित्र:2016 Shanghai Cherry Blossom Festival in Gucun Park.JPG|शांघायमधला चेरीचा बहर </gallery> जपानबाहेर [[तैवान]],कोरिया,[[फिलिपाईन्स]] आणि [[चीन]] या देशांमध्ये छोट्या प्रमाणावर हानामी साजरी केली जाते.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=http://english.seoul.go.kr/today/news/event/1243608_3328.html|title=SEOUL METROPOLITAN GOVERNMENT|दिनांक=2009-02-02|ॲक्सेसदिनांक=2018-10-11|archive-date=2009-02-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20090202003621/http://english.seoul.go.kr/today/news/event/1243608_3328.html|url-status=dead}}</ref> [[अमेरिका|अमेरिकेमध्ये]] सुद्धा हानामी लोकप्रिय झाली आहे.१९१२ साली जपानने अमेरिकेला या दोन देशांची मैत्री साजरी करण्यासाठी चेरीची ३००० झाडे भेट दिली.ही झाडे [[वॉशिंग्टन, डी.सी.|वॉशिंग्टन]] डी.सी.मध्ये लावण्यात आली. १९६५ मध्ये अजून ३८०० झाडे भेट देण्यात आली.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=https://www.nps.gov/subjects/cherryblossom/index.htm|title=Cherry Blossom Festival (U.S. National Park Service)|संकेतस्थळ=www.nps.gov|भाषा=en|ॲक्सेसदिनांक=2018-10-11}}</ref> ही चेरीची झाडे पर्यटकांचे खास आकर्षण आहेत.दरवर्षी [[वसंत]] ऋतूच्या सुरुवातीला या वृक्षांना बहर येतो तेव्हा येथे '''राष्ट्रीय चेरी बहर उत्सव''' साजरा केला जातो.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=https://www.nationalcherryblossomfestival.org/|title=Homepage - National Cherry Blossom Festival|संकेतस्थळ=National Cherry Blossom Festival|भाषा=en-US|ॲक्सेसदिनांक=2018-10-11}}</ref> मेकन,[[जॉर्जिया (अमेरिका)|जॉर्जिया]] येथे '''आंतरराष्ट्रीय चेरी बहर उत्सव''' साजरा केला जातो.मेकनला चेरीच्या बहराची जागतिक राजधानी असे म्हणतात. कारण येथे चेरीची ३,००,००० झाडे आहेत.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=https://cherryblossom.com/|title=International Cherry Blossom Festival {{!}} Macon, GA|संकेतस्थळ=Macon, Georgia's International Cherry Blossom Festival|भाषा=en-US|ॲक्सेसदिनांक=2018-10-11}}</ref> [[ब्रूकलिन|ब्रुकलीन]],[[न्यू यॉर्क]] येथे मे मध्ये ब्रुकलीन बोटॅनिकल गार्डनमध्ये दरवर्षी वार्षिक चेरी ब्लॉसम उत्सव साजरा केला जातो.१९८१ पासून हा उत्सव साजरा केला जातो. आणि या उद्यानाचे हे एका अतिशय लोकप्रिय आकर्षण आहे. नेवार्क, [[न्यू जर्सी|न्यू जर्सीच्या]] ब्रँच ब्रूक उद्यानात सुद्धा दरवर्षी हानामी साजरी केली जाते. या उद्यानात १८ जातींचे ५००० चेरी वृक्ष आहेत.उत्सवाच्या काळात दररोज सुमारे १०००० लोक या उद्यानाला भेट देतात.<ref>{{स्रोत बातमी|दुवा=https://www.nj.com/news/index.ssf/2016/03/the_story_behind_branch_brook_parks_cherry_blossom.html|title=The story behind Branch Brook Park's cherry blossom trees {{!}} Di Ionno|work=NJ.com|access-date=2018-10-11|language=en-US}}</ref> अनेक [[युरोप|युरोपियन]] देशांमध्ये सुद्धा हानामी साजरी केली जाते.[[फिनलंड|फिनलंडमध्ये]] [[हेलसिंकी]] येथे हानामी साजरी केली जाते.स्थानिक जपानी लोक आणि कंपन्या यांनी भेट दिलेली २०० चेरीची झाडे कार्सिक्कापुईस्टो येथे लावण्यात आलेली आहेत.मे महिन्याच्या मध्यावर या झाडांना बहर येतो. [[इटली|इटलीतील]] [[रोम]] येथे युर उद्यानात हानामी साजरी केली जाते.जपानने १९५९ मध्ये दिलेली चेरीची झाडे येथे लावण्यात आलेली आहेत.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=http://www.rerumromanarum.com/2015/04/passeggiata-del-giappone.html|title=Passeggiata del Giappone|संकेतस्थळ=www.rerumromanarum.com|ॲक्सेसदिनांक=2018-10-11}}</ref> [[स्टॉकहोम|स्टॉकहोममध्ये]] कुंगस्ट्राडगार्डनमध्ये दरवर्षी हानामी साजरी केली जाते.<ref>{{स्रोत बातमी|दुवा=http://sivertlindblom.se/hanami-korsbarsblomningen-i-kungstradgarden/|title=Hanami – körsbärsblomningen i Kungsträdgården|date=2018-07-15|work=Sivert Lindblom|access-date=2018-10-11|language=sv-SE|archive-url=https://web.archive.org/web/20180822221240/http://sivertlindblom.se/hanami-korsbarsblomningen-i-kungstradgarden/|archive-date=2018-08-22|url-status=dead}}</ref> == संदर्भ == [[वर्ग:जपानी संस्कृती]] 1vb9vm2nw1uahuos012au35kdx5gb24 0 236286 2723325 2722790 2026-10-20T10:41:01Z Vishnu888 82059 /* */ माहिती चौकट पती 2723325 wikitext text/x-wiki {{विस्तार}} {{बदल}} {{माहितीचौकट हिंदू दैवत|नाव=|चित्र=A Bhudevi,.JPG|चित्र_रुंदी=|चित्र_title=|आधिपत्य=|नाव_मराठी_देवनागरी_लेखन=पृथ्वी|नाव_संस्कृत_देवनागरी_लेखन=|नाव_पाली_लेखन=|नाव_कन्नड_लेखन=|नाव_तमिळ_लेखन=|नाव_अन्य_लिपी=|नाव_अन्य_लिपी_लेखन=|निवासस्थान=पृथ्वीलोक,द्युलोक|लोक=|वाहन=|शस्त्र=|वडील_नाव=|आई_नाव=|पती_नाव=द्यौष्पिता (ऋग्वेद)|पत्नी_नाव=|अपत्ये=मंगल व नरकासुर|अन्य_नावे=भूमि वा भुमीदेवी , भुवनी, भुवनेश्वरी, भुवनेन्द्री, भुवीशा, अवनी, पृथ्वी, धरती, धात्री, धरणी, वसुधा, वसुंधरा|या_देवतेचे_अन्य_अवतार=|या_अवताराची_मुख्य_देवता=[[लक्ष्मी]]|मंत्र=ओम भूमाय नमः|नामोल्लेख_धार्मिक_साहित्य=ऋग्वेद,अथर्ववेद भूमि सूक्त,पैप्पलादसंहिता|मुख्य_तीर्थक्षेत्रे=|विशेष=|तळटिपा=}}'''पृथ्वी''' (संस्कृत: पृथ्वी,पृथिवी '''[[आंतरराष्ट्रीय संस्कृत वर्णमाला लिप्यंतरण|IAST:]] pṛúthvī,Prithvi''' ''',इंग्रजी : Mother Earth,Gaia, Mother Nature,Pachamama''') ही वैदिक देवी आहे.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=http://aryamantavya.in/muripuja/|title=वैदिक देवता पृथ्वी : मूर्तिपूजा की परिणति - देवर्षि कलानाथ शास्त्री|दिनांक=2015-10-11|संकेतस्थळ=Aryamantavya|भाषा=en-US|ॲक्सेसदिनांक=2019-09-21|archive-date=2017-08-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20170807192036/http://aryamantavya.in/muripuja/|url-status=dead}}</ref> वैदिक वेदामध्ये अकाशाची(द्यौ<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=https://sa.wikisource.org/wiki/%E0%A4%AA%E0%A5%88%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%AA%E0%A4%B2%E0%A4%BE%E0%A4%A6%E0%A4%B8%E0%A4%82%E0%A4%B9%E0%A4%BF%E0%A4%A4%E0%A4%BE/%E0%A4%95%E0%A4%BE%E0%A4%A3%E0%A5%8D%E0%A4%A1%E0%A4%AE%E0%A5%8D_%E0%A5%A7%E0%A5%AD|title=पैप्पलादसंहिता/काण्डम् १७ - विकिस्रोतः|संकेतस्थळ=sa.wikisource.org|ॲक्सेसदिनांक=2019-09-21}}</ref> वा द्यौष्पितृ ) यांची पत्नी आहे.<ref>{{जर्नल स्रोत|date=2019-07-02|title=Dyaus|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Dyaus&oldid=904520319|journal=Wikipedia|language=en}}</ref>पृथ्वी आणि आकाश(द्यौ) प्रामुख्याने ''''द्यावापृथिवी'''<nowiki/>' म्हणून संबोधित केले आहेत . विश्वजगाची सर्वप्राणी जींवाची माता आहे. पालन-पोषण आईच्या स्वरूपात आहे निर्सग, प्रकृती , धन , धान्याची देवी आहे. हिंदू धर्मात विष्णूपत्नी [[लक्ष्मी]]<nowiki/>चे स्वरूप आहे; देवी भूमी , [[वराह अवतार|वराह अवताराची]] पत्नी आहे.<ref>{{जर्नल स्रोत|date=2019-09-19|title=Varaha|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Varaha&oldid=916579478|journal=Wikipedia|language=en}}</ref> पौरणिक कथानुसार पृथ्वी शेष नावाच्या नागाने आपल्या मस्तकावर तोलून धरली आहे, काही पुराणकथांमध्ये पृथ्वी [[अष्टदिशा|आठ दिशांना]] आठ दिग्गजांनी तोलून धरली आहे, असा उल्लेख आढळतो.शांखायन आरण्यकात बहुधा यामुळेच पृथ्वीला ‘वसुमति’ म्हणजे संपत्तीने परिपूर्ण असे म्हणले आहे.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=https://vishwakosh.marathi.gov.in/21069/|title=पृथ्वी|दिनांक=2019-07-04|संकेतस्थळ=मराठी विश्वकोश प्रथमावृत्ती|भाषा=mr-IN|ॲक्सेसदिनांक=2019-09-22|archive-date=2019-09-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20190922223803/https://vishwakosh.marathi.gov.in/21069/|url-status=dead}}</ref> == व्युत्पत्तीशास्त्र == भारतीय परंपरेनुसार पृथ्वी पंचमहाभूतांपैकी एक असून प्रथ् (विस्तार पावणे) या धातूवरून पृथ्वी (विस्तार पावणारी) हा शब्द आला आहे. <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=https://vishwakosh.marathi.gov.in/21069/|title=पृथ्वी|दिनांक=2019-07-04|संकेतस्थळ=मराठी विश्वकोश प्रथमावृत्ती|भाषा=mr-IN|ॲक्सेसदिनांक=2019-09-22|archive-date=2019-09-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20190922223803/https://vishwakosh.marathi.gov.in/21069/|url-status=dead}}</ref> == इतर वेदात वर्णन == '''पृथ्वी''' ही ऋग्वेद मध्ये द्यौष्पिताची<ref>{{जर्नल स्रोत|date=2017-02-02|title=द्यौष्पिता|url=https://hi.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%A6%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A5%8C%E0%A4%B7%E0%A5%8D%E0%A4%AA%E0%A4%BF%E0%A4%A4%E0%A4%BE&oldid=3332946|journal=विकिपीडिया|language=hi}}</ref> पत्नी आहे. पृथ्वीचे 'द्यावापृथिवी' नाव अनेकदा ऋग्वेद मध्ये आढळते .'''ऋग्वेदः - मण्डल १०''' सूक्तं १०.११३<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=https://sa.wikisource.org/wiki/%E0%A4%8B%E0%A4%97%E0%A5%8D%E0%A4%B5%E0%A5%87%E0%A4%A6%E0%A4%83_%E0%A4%B8%E0%A5%82%E0%A4%95%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%82_%E0%A5%A7%E0%A5%A6.%E0%A5%A7%E0%A5%A7%E0%A5%A9|title=ऋग्वेदः सूक्तं १०.११३ - विकिस्रोतः|संकेतस्थळ=sa.wikisource.org|ॲक्सेसदिनांक=2019-09-21}}</ref> | '''ऋग्वेदः - मण्डल १०''' सूक्तं १०.९३<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=https://sa.wikisource.org/wiki/%E0%A4%8B%E0%A4%97%E0%A5%8D%E0%A4%B5%E0%A5%87%E0%A4%A6%E0%A4%83_%E0%A4%B8%E0%A5%82%E0%A4%95%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%82_%E0%A5%A7%E0%A5%A6.%E0%A5%AF%E0%A5%A9|title=ऋग्वेदः सूक्तं १०.९३ - विकिस्रोतः|संकेतस्थळ=sa.wikisource.org|ॲक्सेसदिनांक=2019-09-21}}</ref>| '''ऋग्वेदः - मण्डल १''' सूक्तं १.११५ <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=https://sa.wikisource.org/wiki/%E0%A4%8B%E0%A4%97%E0%A5%8D%E0%A4%B5%E0%A5%87%E0%A4%A6%E0%A4%83_%E0%A4%B8%E0%A5%82%E0%A4%95%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%82_%E0%A5%A7.%E0%A5%A7%E0%A5%A7%E0%A5%AB|title=ऋग्वेदः सूक्तं १.११५ - विकिस्रोतः|संकेतस्थळ=sa.wikisource.org|ॲक्सेसदिनांक=2019-09-21}}</ref>| '''ऋग्वेदः - मण्डल ६''' सूक्तं ६.७०<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=https://sa.wikisource.org/wiki/%E0%A4%8B%E0%A4%97%E0%A5%8D%E0%A4%B5%E0%A5%87%E0%A4%A6%E0%A4%83_%E0%A4%B8%E0%A5%82%E0%A4%95%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%82_%E0%A5%AC.%E0%A5%AD%E0%A5%A6|title=ऋग्वेदः सूक्तं ६.७० - विकिस्रोतः|संकेतस्थळ=sa.wikisource.org|ॲक्सेसदिनांक=2019-09-21}}</ref> | '''ऋग्वेदः - मण्डल ८''' सूक्तं ८.४२ <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=https://sa.wikisource.org/wiki/%E0%A4%8B%E0%A4%97%E0%A5%8D%E0%A4%B5%E0%A5%87%E0%A4%A6%E0%A4%83_%E0%A4%B8%E0%A5%82%E0%A4%95%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%82_%E0%A5%AE.%E0%A5%AA%E0%A5%A8|title=ऋग्वेदः सूक्तं ८.४२ - विकिस्रोतः|संकेतस्थळ=sa.wikisource.org|ॲक्सेसदिनांक=2019-09-22}}</ref>| '''ऋग्वेदः - मण्डल ७''' सूक्तं ७.५२<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=https://sa.wikisource.org/wiki/%E0%A4%8B%E0%A4%97%E0%A5%8D%E0%A4%B5%E0%A5%87%E0%A4%A6%E0%A4%83_%E0%A4%B8%E0%A5%82%E0%A4%95%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%82_%E0%A5%AD.%E0%A5%AB%E0%A5%A8|title=ऋग्वेदः सूक्तं ७.५२ - विकिस्रोतः|संकेतस्थळ=sa.wikisource.org|ॲक्सेसदिनांक=2019-09-21}}</ref> * '''ऋग्वेदः - मण्डल १''' सूक्तं १.८९<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=https://sa.wikisource.org/wiki/%E0%A4%8B%E0%A4%97%E0%A5%8D%E0%A4%B5%E0%A5%87%E0%A4%A6%E0%A4%83_%E0%A4%B8%E0%A5%82%E0%A4%95%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%82_%E0%A5%A7.%E0%A5%AE%E0%A5%AF|title=ऋग्वेदः सूक्तं १.८९ - विकिस्रोतः|संकेतस्थळ=sa.wikisource.org|ॲक्सेसदिनांक=2019-09-21}}</ref> तन्नो वातो मयोभु वातु भेषजं तन्माता पृथिवी तत्पिता द्यौः । तद्ग्रावाणः सोमसुतो मयोभुवस्तदश्विना शृणुतं धिष्ण्या युवम् ॥४॥ * '''पैप्पलादसंहिता/काण्डम् १७'''<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=https://sa.wikisource.org/wiki/%E0%A4%AA%E0%A5%88%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%AA%E0%A4%B2%E0%A4%BE%E0%A4%A6%E0%A4%B8%E0%A4%82%E0%A4%B9%E0%A4%BF%E0%A4%A4%E0%A4%BE/%E0%A4%95%E0%A4%BE%E0%A4%A3%E0%A5%8D%E0%A4%A1%E0%A4%AE%E0%A5%8D_%E0%A5%A7%E0%A5%AD|title=पैप्पलादसंहिता/काण्डम् १७ - विकिस्रोतः|संकेतस्थळ=sa.wikisource.org|ॲक्सेसदिनांक=2019-09-21}}</ref> आणि '''अथर्ववेदः/काण्डं १२/सूक्तम् ०१''' <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=https://sa.wikisource.org/wiki/%E0%A4%85%E0%A4%A5%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%B5%E0%A4%B5%E0%A5%87%E0%A4%A6%E0%A4%83/%E0%A4%95%E0%A4%BE%E0%A4%A3%E0%A5%8D%E0%A4%A1%E0%A4%82_%E0%A5%A7%E0%A5%A8/%E0%A4%B8%E0%A5%82%E0%A4%95%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%AE%E0%A5%8D_%E0%A5%A6%E0%A5%A7|title=अथर्ववेदः/काण्डं १२/सूक्तम् ०१ - विकिस्रोतः|संकेतस्थळ=sa.wikisource.org|ॲक्सेसदिनांक=2019-09-21}}</ref> '''भूमि सूक्त'''<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=https://sa.wikisource.org/wiki/%E0%A4%85%E0%A4%A5%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%B5%E0%A4%B5%E0%A5%87%E0%A4%A6%E0%A4%83/%E0%A4%95%E0%A4%BE%E0%A4%A3%E0%A5%8D%E0%A4%A1%E0%A4%82_%E0%A5%A7%E0%A5%A8|title=अथर्ववेदः/काण्डं १२ - विकिस्रोतः|संकेतस्थळ=sa.wikisource.org|ॲक्सेसदिनांक=2019-09-21}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=https://greenmesg.org/stotras/bhoomi/bhoomi_sukta.php|title=Bhoomi Sukta - In sanskrit with meaning|संकेतस्थळ=greenmesg.org|ॲक्सेसदिनांक=2019-09-21}}</ref> यामश्विनावमिमातां विष्णूर्यस्यां विचक्रमे । इन्द्रो यां चक्र आत्मनेऽनमित्रां शचीपतिः । सानो भूमिर्वि सृजतां माता पुत्राय मे पयः ॥१०॥<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=https://www.msn.com/hi-in/lifestyle/horoscope/%E0%A4%AA%E0%A5%83%E0%A4%A5%E0%A5%8D%E0%A4%B5%E0%A5%80-%E0%A4%A6%E0%A4%BF%E0%A4%B5%E0%A4%B8-%E0%A4%85%E0%A4%A5%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%B5%E0%A4%B5%E0%A5%87%E0%A4%A6-%E0%A4%AE%E0%A5%87%E0%A4%82-%E0%A4%AC%E0%A4%A4%E0%A4%BE%E0%A4%AF%E0%A4%BE-%E0%A4%B9%E0%A5%88-%E0%A4%95%E0%A5%88%E0%A4%B8%E0%A5%87-%E0%A4%B9%E0%A5%81%E0%A4%88-%E0%A4%A7%E0%A4%B0%E0%A4%A4%E0%A5%80-%E0%A4%95%E0%A5%80-%E0%A4%89%E0%A4%A4%E0%A5%8D%E0%A4%AA%E0%A4%A4%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%BF/ar-BBWah7F|title=पृथ्वी दिवस, अथर्ववेद में बताया है कैसे हुई धरती की उत्पत्ति|संकेतस्थळ=www.msn.com|ॲक्सेसदिनांक=2019-09-21}}</ref><br /> == अन्य नाव == भूमि वा भुमीदेवी , भुवनी, भुवनेश्वरी, भुवनेन्द्री, भुवीशा, अवनी, पृथ्वी, धरती, धात्री, धरणी, वसुधा, वसुंधरा, वैष्णवी,विष्णूपत्नि ,हिरण्मय,अम्बरस्थली,रोदसी,द्यावापृथिवी विविध नावाने ओळखतात == उपासना == ====== शांति मंत्र<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=https://greenmesg.org/stotras/vedas/om_dyauha_shanti.php|title=Om Dyauha Shanti - In sanskrit with meaning|संकेतस्थळ=greenmesg.org|ॲक्सेसदिनांक=2019-09-21}}</ref> ====== ॐ द्यौः शान्तिरन्तरिक्षं शान्तिः पृथिवी शान्तिरापः शान्तिरोषधयः शान्तिः । वनस्पतयः शान्तिर्विश्वेदेवाः शान्तिर्ब्रह्म शान्तिः सर्वं शान्तिः शान्तिरेव शान्तिः सा मा शान्तिरेधि ॥ ॐ शान्तिः शान्तिः शान्तिः ॥ ====== '''पृथ्वी स्तुति'''====== [[चित्र:Statue of Goddess or Queen at Monas.JPG|इवलेसे|Ibu Pertiwi  पृथ्वीची मूर्ती  इंडोनेशिया मध्ये]] समुद्रवसने देवि पर्वतस्तनमण्डले । विष्णूपत्नि नमस्तुभ्यं पादस्पर्शं क्षमस्वमे ॥ अर्थ : समुद्रवस्त्र धारण करणाऱ्या, पर्वतरूपी स्तन असणाऱ्या आणि श्रीविष्णूची पत्‍नी (पृथ्वीदेवी), मी तुला नमस्कार करतो. पायांचा स्पर्श होणार आहे, याबद्दल तू मला क्षमा कर.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=http://greenmesg.org/stotras/bhoomi/samudra_vasane_devi.php|title=Samudra Vasane Devi - In sanskrit with meaning|संकेतस्थळ=greenmesg.org|ॲक्सेसदिनांक=2018-11-22}}</ref> ====== महानारायणोपनिषत् ====== * श्रीश्च ते लक्ष्मीश्च पत्न्यौ * * स्योना पृथिवि भवान् नृक्षरा निवेशनी । यच्च्हा नः शर्म सप्रथाः ॥ ४६॥ '''श्रीसुक्त''' गन्धद्वारां दुराधर्षां नित्यपुष्टां करीषिणीम् । ईश्वरीम् सर्वभूतानां तामिहोपह्वये श्रियम् ॥ ४७॥<br /> == बौद्ध पौराणिक कथा == [[मार (राक्षस)]]<nowiki/>ने बोधी वृक्षाच्या खाली ध्यानात असलेल्या शाक्यमुनि सिद्धार्थ गौतम बुद्धांच्या मार्गात अडथळा अणतो. मार (राक्षस) असुरी शक्तीचा उपयोग करून भयानक चेहरे असलेले आणि अनेक प्रकारचे शस्त्रे पकडलेले राक्षस सेवकांना पाठवले. परंतु सिद्धार्थ गौतम बुद्ध ध्यानात शांत स्थिर असलेला, आपल्या उजवा हाताने भूमीला स्पर्श करून मग वसुंधरा प्रकट झाली तिने आपल्या केसाने पाणी प्रवाहित करून राक्षस सेवकांचा नाश केला.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=http://mesosyn.com/myth2-1.html|title=Buddha and Mara|संकेतस्थळ=mesosyn.com|ॲक्सेसदिनांक=2019-12-31}}{{मृत दुवा|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> दक्षिण आशियात इंडोनेशिया मध्ये '''[[:en:Ibu_Pertiwi|Ibu Pertiwi]]''' किंवा  '''[[:en:Phra_Mae_Thorani|Phra Mae Thorani]]''' या नावाने ओळखतात. इंडोनेशिया मध्ये राष्ट्रीय व्यक्तित्व आहे.<ref>{{जर्नल स्रोत|date=2019-08-03|title=Prithvi|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Prithvi&oldid=909153498|journal=Wikipedia|language=en}}</ref> बुद्ध धर्मात धरणी [[:en:Vasudhara|,वसुधरा]] ,मण्डल, भूमि या नावाने ओळखतात == हे सुद्धा पहा == '''[[:en:Phra_Mae_Thorani|Phra Mae Thorani]]''' [[:en:Ibu_Pertiwi|Ibu Pertiwi]] [[सत्य युग|सतयुग]] [[लक्ष्मी]] [[विष्णू]] <br /> == संदर्भ यादी == [[वर्ग:हिंदू दैवते]] [[वर्ग:वैदिक साहित्य]] [[वर्ग:ऋग्वेदिक देवता]] p66d7eetd1qckmfyjppjary16af477k 0 238603 2723309 2699863 2026-10-20T03:22:13Z अभय नातू 206 /* प्राणी संपदा */ 2723309 wikitext text/x-wiki [[File:The Buddha statue in Siddhartha Garden and Zoo 03.jpg|thumb|सिद्धार्थ उद्यानातील बुद्ध मुर्ती]] [[File:Siddharth Garden and Zoo.jpg|thumb|सिद्धार्थ उद्यान व प्राणी संग्रहालयाचे (जूने) प्रवेशद्वार]] '''सिद्धार्थ उद्यान व प्राणी संग्रहालय''' हे [[छत्रपती संभाजीनगर]] मधील उद्यान व प्राणी संग्रहालय आहे. हे उद्यान १९८५ मध्ये छोट्या स्वरूपात सुरू करण्यात आले होते. हे उद्यान शहरातील मध्यवर्ती बसस्थानकाच्या बाजूला आहे. सिद्धार्थ उद्यान व प्राणी संग्रहालय [[मराठवाडा|मराठवाड्यातील]] एकमेव प्राणी संग्रहालय आहे. या प्राणी संग्रहालयात विविध प्रकारचे २०० पेक्षा जास्त [[प्राणी]] व [[पक्षी]] आहेत. हे एक राज्यातील विशेषतः मराठवाड्यातील एक प्रमुख प्रेक्षणीय स्थळ असून विद्यार्थ्यांच्या सहलीसह लाखो पर्यटक दरवर्षी प्राणिसंग्रहालयाला भेटी देतात. याचे "सिद्धार्थ" नाव हे [[गौतम बुद्ध|गौतम बुद्धांच्या]] नावावरून ठेवण्यात आले आलेले असून उद्यानात बुद्धांचा एक भव्य पुतळा बसवण्यात आला आहे.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=https://maharashtratimes.indiatimes.com/aurangabad-marathwada-news/aurangabad/promise-trees-wild-animals/articleshow/67066484.cms|title=वृक्ष, वन्यप्राण्यांचे सवंर्धन करा|दिनांक=2018-12-13|संकेतस्थळ=Maharashtra Times|भाषा=mr|ॲक्सेसदिनांक=2019-01-10|archive-date=2019-01-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20190112200548/https://maharashtratimes.indiatimes.com/aurangabad-marathwada-news/aurangabad/promise-trees-wild-animals/articleshow/67066484.cms|url-status=dead}}</ref> प्राण्यांसाठी असलेली अपुरी जागा, सोयी-सुविधांचा अभाव, चुकीच्या पद्धतीने ठेवलेले पिंजरे या कारणांमुळे केंद्रीय प्राणिसंग्रहालय प्राधिकरणाने २६ नोव्हेंबर २०१८ रोजी या प्राणिसंग्रहालयाची मान्यता रद्द केली होती.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=https://divyamarathi.bhaskar.com/news/aurangabad-animal-museum-permission-has-been-canceled-5988799.html|title=सिद्धार्थ उद्यानातील प्राणी संग्रहालयाची परवानगी केली रद्द, महानगरपालिकेचा निष्काळजीपणा भोवला|दिनांक=2018-12-01|संकेतस्थळ=divyamarathi|भाषा=mr|ॲक्सेसदिनांक=2019-01-10}}</ref> मात्र पुढे १२ डिसेंबर २०१८ रोजी केंद्रीय वने व पर्यावरण मंत्रालयाने या निर्णयास स्थगिती दिली.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=https://www.esakal.com/marathwada/suspension-order-cancel-approval-zoo-160357|title=आता तरी सुधारणा होणार का?|संकेतस्थळ=www.esakal.com|भाषा=mr|ॲक्सेसदिनांक=2019-01-10}}</ref> == वैशिष्ट्ये == छत्रपती संभाजीनगर मधील नागरिकांसाठी व छत्रपती संभाजीनगरमध्ये येणाऱ्या पर्यटकांसाठी सिद्धार्थ उद्यान आणि या उद्यानाच्या परिसरात असलेले प्राणिसंग्रहाल एक आकर्षणाचा विषय व महत्त्वाचे प्रर्यटनस्थळ आहे. शहरातील सर्वांत मोठे उद्यान सिद्धार्थ गार्डन मध्यवर्ती बसस्थानकाजवळ असल्याने शहरातील लोकांसह परगावाहून या उद्यानामध्ये जाणाऱ्यांची संख्या लक्षणीय असते. हे मराठवाड्यातील एकमेव प्राणिसंग्रहालय असल्याने मराठवाड्यातून अनेकजण, शाळांच्या सहली येथे येत असतात. उद्यानाच्या परिसरात मत्स्यालय देखील आहे, ज्यात विविध प्रजातींचे मासे आहेत. हैदराबाद मुक्तिसंग्राम संग्रहालय देखील उद्यानाच्या परिसरात आहे, त्यामध्ये मुक्तिसंग्रामात सहभागी झालेल्या स्वातंत्र्य सैनिकांची माहिती व मुक्तिसंग्रामाचा इतिहास आहे. उद्यानात लहान मुलांसाठी वेगवेगळ्या खेळण्याची व्यवस्था आहे. सिद्धार्थ उद्यान आणि प्राणिसंग्रहालयाला दिवसाकाठी भेट देणाऱ्यांची संख्या ८०० ते एक हजारांच्या घरात आहे. यामध्ये लहान मुलांची संख्या लक्षणीय असते. सुटीच्या दिवशी यापेक्षा जास्त नागरिक उद्यानात येतात. तर उन्हाळ्याच्या सुट्ट्यांमध्ये उद्यानाला भेट देणाऱ्या पर्यटकांच्या संख्येत जास्त वाढ होत असते. सिद्धार्थ उद्यानासाठी मोठ्या व्यक्तींना २० रुपये तर, लहान मुलांना दहा रुपये प्रवेश शुल्क आकारले जाते. प्राणिसंग्रहालयासाठी मोठ्या व्यक्तींना ५० रुपये तर, लहान मुलांसाठी २० रुपये शुल्क आकारले जाते. उद्यान अधीक्षक विजय पाटील यांच्यानुसार, 'या उद्यानाचे २६ एप्रिल रोजीचे उत्पन्न १ लाख २७ हजार रुपये इतके होते, तर प्राणिसंग्रहालयाचे उत्पन्न ५४ हजार रुपये होते.<ref name="maharashtratimes.com">https://maharashtratimes.com/maharashtra/aurangabad-marathwada-news/aurangabad/daily-siddhartha-earns-up-to-two-lakhs/articleshow/69081481.cms</ref><ref name="esakal.com">https://www.esakal.com/marathwada-news/aurangabad/auravgabad-siddharth-guarden-zoo-deserted-270959</ref><ref>https://m.lokmat.com/aurangabad/third-eye-siddhartha-garden-closed/</ref> == बुद्ध मुर्ती == [[File:The Buddha statue in Siddhartha Garden and Zoo 04.jpg|thumb|[[सिद्धार्थ गार्डन]] मधील बुद्ध मुर्ती]] सिद्धार्थ उद्यानाच्या आत प्रवेश केल्यानंतर समोरील बाजूस ध्यानस्त मुद्रेतील [[गौतम बुद्ध|गौतम बुद्धांचा]] ब्राँझ धातूचा भव्य पुतळा बसवण्यात आलेला आहे. १९ ऑगस्ट २००२ रोजी बुद्धांचा पुतळा उद्यानात उभारण्याचा संबंधीचा ठराव औरंगाबाद महानगरपालिकेने मंजूर केला होता. या बुद्ध पुतळ्याची उंची १५ फुट उंच असून तो १० फुट उंचीच्या चबुतऱ्यावर स्थित आहे. या पुतळ्याचे वजन ३.५० टन आहे. == प्राणी संपदा == डिसेंबर २०१८ नुसार, सिद्धार्थ प्राणी संग्रहालयातील प्राण्यांची संख्या खालीलप्रमाणे आहे.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|दुवा=https://abpmajha.abplive.in/aurangabad/animal-museum-in-siddhartha-garden-of-aurangabad-will-be-closed-609661|title=औरंगाबादच्या सिद्धार्थ उद्यानातील प्राणी संग्रहालय बंद होणार !|last=औरंगाबाद|पहिले नाव=कृष्णा केंडे, एबीपी माझा|दिनांक=2018-12-01|संकेतस्थळ=ABP Majha|भाषा=mr|ॲक्सेसदिनांक=2019-01-10|archive-date=2019-06-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20190608170915/https://abpmajha.abplive.in/aurangabad/animal-museum-in-siddhartha-garden-of-aurangabad-will-be-closed-609661|url-status=dead}}</ref> === मांसाहारी प्राणी === {| class="wikitable sortable" |- ! अ.क्र. !! प्राणी !! संख्या !! अन्नसाखळीतील स्थान / नोंदी |- | १ || [[वाघ]] || ९ || सर्वोच्च भक्षक |- | २ || [[बिबट्या|बिबटे]] || ३ || सर्वोच्च / मुख्य भक्षक |- | ३ || [[तरस|तडस]] || १ || शिकारी व सर्वोच्च मृतोपजीवी भक्षक |- | ४ || [[मगर]] || ५ || जलचर सर्वोच्च भक्षक |- | ५ || [[कोल्हा|कोल्हे]] || २ || दुय्यम भक्षक |- | ६ || [[साप]] || १०० || दुय्यम भक्षक (सरपटणारे प्राणी) |} === शाकाहारी प्राणी === {| class="wikitable sortable" |- ! अ.क्र. !! प्राणी !! संख्या !! अन्नसाखळीतील स्थान / नोंदी |- | १ || [[नीलगाय]] || ३ || प्राथमिक भक्षक (मोठे शाकाहारी) |- | २ || [[सांबर हरीण|सांबर]] || ४७ || प्राथमिक भक्षक (मोठे तृणभक्षी) |- | ३ || [[हरीण]], [[काळवीट]] || ४८ || प्राथमिक भक्षक (मध्यम तृणभक्षी) |- | ४ || [[चितळ]] || २ || प्राथमिक भक्षक (मध्यम तृणभक्षी) |- | ५ || [[सायाळ]] || २ || प्राथमिक भक्षक (लहान कृंतक) |} === इतर (सर्वभक्षी / विशिष्ट वर्ग) === {| class="wikitable sortable" |- ! अ.क्र. !! प्राणी !! संख्या !! नोंदी |- | १ || [[माकड]] || १० || सर्वभक्षी |- | २ || [[पक्षी]] || १९ || विविध प्रजाती |} ==हैदराबाद मुक्तिसंग्रामाचे संग्रहालय== सिद्धार्थ उद्यानामध्ये [[हैदराबाद मुक्तिसंग्राम]] या लढ्याच्या स्मृतींना उजाळा देणारा संग्रहालय आहे. त्यामध्ये मुक्तिसंग्रामाच्या इतिहास रेखाटलेला आहे. मुर्ती, तैलचित्रे, माहिती लेख, मराठी संस्कृतीशी निगडीत बाबी संग्रहालयातील आहेत. संग्रहालयासमोर हैदराबाद मुक्तिसंग्राम लढ्यातील क्रांतिकारकांच्या सन्मानार्थ एक भव्य स्तंभ उभारलेला असून दरवर्षी १७ सप्टेंबर रोजी त्याला मानवंदना दिली जाते.<ref name="maharashtratimes.com"/><ref name="esakal.com"/> ==संदर्भ== {{संदर्भयादी}} ==बाह्य दुवे== {{कॉमन्स वर्ग|Siddhartha Garden and Zoo|सिद्धार्थ उद्यान व प्राणी संग्रहालय}} [[वर्ग:छत्रपती संभाजीनगर]] [[वर्ग:प्राणी संग्रहालय]] [[वर्ग:उद्याने]] [[वर्ग:इ.स. १९८५ मधील निर्मिती]] 2dw2dpx4xh7psskno2l1jlljn2mgps3 0 239585 2723307 2340843 2026-10-20T03:11:55Z अभय नातू 206 माहिती 2723307 wikitext text/x-wiki {{विकिकरण}} मुगल काळापासून ते भारताला स्वातंत्र्य मिळेपर्यंत, खालील प्रकारचे चलन अस्तित्वात होते. सगळ्यात छोटे चलन हे फुटकी कवडी होते. त्यानंतर कवडी, दमडी, पै ,ढेला, पैसा, आणा व रुपया असे चलनाची किंमत वाढत जात होती. खाली त्याबाबतचा तक्ता दिला आहे- {| class="wikitable" |- ! क्र. !! चलनाचे नाव !! दुसऱ्या चलनाशी बरोबरी |- | १ || फुटलेली कवडी|| सर्वात छोटे चलन |- | २|| कवडी || ३ फुटक्या कवड्या |- | ३ || दमडी || १० कवड्या |- | ४ || पै || ४ दमड्या |- |५ || ढेला|| २ दमड्या |- |६ || पैसा ||२ ढेले = ३ पै |- |७ || ४ पैसे || १ आणा |- |८ || १ रुपया || ६४ पैसे / १६ आणे / १२८ ढेले / १९२ पया / २५६ दमड्या |} == शिवपूर्व, शिवकालीन व शिवोत्तर काळातील चलनांचा शब्दकोश == {| class="wikitable sortable" |- ! चलन / नाणे !! अंदाजे कालखंड !! चित्र !! नोंदी |- | अटका, अडका || शिवपूर्व व शिवकालीन || || सुपारीच्या किमतीइतके किंवा लहान मूल्याचे तांब्याचे क्षुद्र नाणे. |- | अटीचा रुपया || शिवकालीन व पेशवेकालीन || || आटविण्यास (वितळवण्यास) योग्य, गुळगुळीत किंवा खराब झालेला रुपया. |- | अदवानी || शिवकालीन || || विजयनगर/आदिलशाही प्रभावातील होनाचा एक प्रकार. |- | अधेला || शिवपूर्व ते आधुनिक || || अर्धा पैसा. |- | अधेली || शिवकालीन ते आधुनिक || || अर्धा रुपया (आठ आणे). |- | अर्दी || शिवकालीन || || एक पै मूल्याचे नाणे. |- | अलिबागी || पेशवेकालीन (आंग्रे काळ) || || कुलाबा (अलिबाग) येथील आंग्रे टांकसाळीत पाडलेला रुपया. |- | अशरफी (अश्रफी) || शिवपूर्व ते शिवकालीन || || [[File:Xerafim (1784).jpg|100px|अशरफी / झेराफिन]] || सोन्याचे नाणे (मोहर); पोर्तुगीज 'झेराफिन' (Xerafim) किंवा अरबी शब्दाचा अपभ्रंश. |- | अहमदी || उत्तर शिवोत्तर (१८ वे शतक) || || टिपू सुलतानच्या काळातील म्हैसूर राज्यातील सोन्याचा होन. |- | आगुदान || शिवपूर्व (यादव काळ) || || देवगिरीच्या यादवांचे सुवर्णनाणे. |- | आसू || शिवपूर्व (यादव काळ) || || देवगिरीच्या यादवांच्या काळातील चांदीचे नाणे. |- | इटावप्रत || पेशवेकालीन || || उत्तर भारतातील इटावा टांकसाळीत पाडलेला रुपया. |- | इभ्रामी || शिवपूर्व (आदिलशाही) || || विजापूरच्या इब्राहीम आदिलशहाच्या काळातील होन. |- | उदानका || प्राचीन ते शिवपूर्व || || तांब्याचा पैसा. |- | एकेरी || शिवकालीन || || दक्षिणेकडील प्रदेशात प्रचलित असलेला एकेरी होन. |- | कची ठेली || शिवकालीन व पेशवेकालीन || || तडे गेलेला, तुटका किंवा पुसट शिक्का असलेला रुपया. |- | कंठी रुपया || पेशवेकालीन || || नीळकंठी रुपया म्हणून ओळखला जाणारा प्रकार. |- | कपर्दक, कपर्दिका || प्राचीन ते शिवोत्तर || [[File:Cypraea moneta 01.jpg|100px|कवडी]] || कवडी; सर्वात लहान मूल्यद्रव्य (व्यवहारातील लहानात लहान घटक). |- | कलदार || ब्रिटिश व पेशवेकालीन || [[File:1840 Victoria Rupee.jpg|100px|कलदार रुपया]] || इंग्रजी शिक्क्याचा किंवा सूरत टांकसाळीचा यंत्राद्वारे बनवलेला कडा असलेला रुपया. |- | कलेकरी || ब्रिटिश काळ || || कलदार रुपयाचा स्थानिक उच्चार. |- | कामील || शिवपूर्व व शिवकालीन || || पूर्ण वजनाचा अथवा उच्च दर्जाचा होनाचा प्रकार. |- | कावेरीपाक || शिवपूर्व व शिवकालीन || || दक्षिण भारतातील कावेरीपाक भागात पाडलेला होन. |- | कार्षापण || प्राचीन काळ || [[File:Karshapana 1st C BCE.jpg|100px|कार्षापण]] || भारतातील अतिप्राचीन काळातील चांदीचे किंवा तांब्याचे पंचमार्क नाणे. |- | खुर्दा || सर्व कालखंड || || लहान चलनाची मोड (चिल्लर). |- | खुळा पैसा || शिवोत्तर व पेशवेकालीन || || दक्षिणेतील तांब्याचे नाणे (७०० खुळे पैसे = १ रुपया). |- | गंजीकोट || शिवकालीन || || गंजीकोट टांकसाळीतील चलन. |- | गबर (गंभर, गंभार) || शिवपूर्व ते शिवकालीन || || एक प्रकारचे परदेशी किंवा दाक्षिणात्य सोन्याचे नाणे. |- | गिनी || ब्रिटिश काळ || [[File:George III guinea 1789.jpg|100px|गिनी]] || इंग्लंडमधील सोन्याचे नाणे (Guinea). |- | गिन्नी || ब्रिटिश काळ || || हिंदुस्थानात प्रचलित असलेले एक आणा मूल्याचे लहान नाणे किंवा सोन्याचे पदक. |- | घुला || सर्व कालखंड || || पिवळसर रंगाची मोठी कवडी. |- | चकार (चकारा, चकारी) || शिवकालीन व पेशवेकालीन || || चवला किंवा दोन आण्याचे नाणे. |- | चक्रम || शिवपूर्व ते शिवकालीन || [[File:Travancore gold fanam or chakram.jpg|100px|चक्रम]] || त्रावणकोर व दक्षिणेकडील प्रदेशातील सोन्याचे/चांदीचे लहान नाणे. |- | चतरसिंगी रुपया || पेशवेकालीन || || पुणे येथील चतुःशृंगी टांकसाळीत पाडलेला रुपया. |- | चवल, चवली || शिवकालीन ते आधुनिक || || दोन आण्याचे नाणे (रुपयाचा १/८ भाग). |- | चाम || प्राचीन ते शिवपूर्व || || सुवर्णनाणे. |- | चाल || सर्व कालखंड || || व्यवहारात चालू असलेले वैध नाणे. |- | चौली || शिवकालीन || || चवली (दोन आणे). |- | दुणेली || शिवकालीन || || एक आणा किमतीचे नाणे. |- | छदाम || शिवकालीन ते ब्रिटिश काळ || || एका पैशाचा १/४ भाग (दोन दमड्या किंवा सहा दाम). |- | जडमोल || शिवकालीन || || वजनाने भारी असलेल्या होनाचा प्रकार. |- | जमखंडी (जमसिरी, जमसेरी) || शिवकालीन व पेशवेकालीन || || जमखंडी संस्थान किंवा तत्कालीन भागातील होनाचा प्रकार. |- | जहाजानी पंचमेळ रुपया || शिवकालीन || || पाच धातूंच्या किंवा टांकसाळींच्या मिश्रणातून बनलेला रुपयाचा प्रकार. |- | जुनथर || सर्व कालखंड || || जुने किंवा घिसलेले चलनातील नाणे. |- | जुल्फकारी (झुल्पकारी) || शिवोत्तर ते पेशवेकालीन || || हैदराबादच्या निजामाचा रुपया, ज्यावर जुल्फिकार (दुधारी तलवार) चिन्ह असे. |- | जैफ || सर्व कालखंड || || पुसट, गुळगुळीत झालेली अथवा कातरलेली अवैध/कमी मूल्याची नाणी. |- | टाक || शिवपूर्व व शिवकालीन || || चांदीचा रुपया किंवा नाण्यांचे वजन मोजण्याचे परिमाण. |- | टाली || शिवकालीन || || आठ आणे (अधेली). |- | टोली || शिवकालीन || || पैशाचा आठवा हिस्सा. |- | तांग || शिवपूर्व ते शिवकालीन || || सोळा पैशांचे एक चलन (आणेली). |- | ताट || शिवकालीन || || पुतळी; सुमारे पाच रुपये किमतीचे सोन्याचे नाणे. |- | तांबली || शिवकालीन || || तांब्याचे लहान क्षुद्र नाणे. |- | तिवल || शिवकालीन || || दीड आणा मूल्याचे नाणे. |- | दुवल || शिवकालीन || || एक आणा (रुपयाचा १६ वा भाग). |- | दुवली || शिवकालीन || || आणेली. |- | तिरकी || शिवकालीन || || एक पै किंवा रुका. |- | तुरू || शिवपूर्व || || एक जुने नाणे. |- | दमडी || शिवपूर्व ते आधुनिक || [[File:One Damri 1940.jpg|100px|दमडी]] || पैशाचा चौथा हिस्सा किंवा १०-१२ कवड्यांचे मूल्य असलेले तांब्याचे नाणे. |- | दाभोळीलारी || शिवपूर्व (आदिलशाही) || [[File:Larin (coin).jpg|100px|लारी]] || दाभोळ टांकसाळीतील आदिलशाही चांदीचे नाणे (हेअरपिनच्या आकाराची वळवलेली चांदीची कांडी). |- | दाम || शिवपूर्व ते घोरपडे/मुघल काळ || [[File:Paisa Sher Shah Suri.jpg|100px|दाम]] || तांब्याचे नाणे (१/६ छदाम). |- | दिडकी || शिवकालीन ते ब्रिटिश काळ || || दीड पैसा किंवा दीड दुगाणी नाणे. |- | दिरम (दिरिम) || शिवपूर्व (सुलतानशाही) || || अरबी 'द्राम' वरून आलेले दोन आणे किमतीचे चांदीचे नाणे. |- | दुकंडा || सर्व कालखंड || || दोन कवड्यांच्या मूल्याचे चलन. |- | दुगनी || शिवकालीन || || तांब्याचे जुने नाणे. |- | दुगाणी || शिवकालीन || || अर्धा पैसा. |- | दुदांडी || पेशवेकालीन || || दोन समांतर रेषा असलेले पेशवेकालीन तांब्याचे शिवराई नाणे. |- | दुकार || शिवकालीन || || एक आणा. |- | दुडु || शिवपूर्व ते शिवकालीन || || पैशाच्या १/४ किमतीचे तांब्याचे नाणे. |- | दुवल || शिवकालीन || || रुपयाचा सोळावा भाग (एक आणा). |- | दुवली || शिवकालीन || || आणेली. |- | दोकडा || शिवपूर्व व पेशवेकालीन || || गुजरात प्रदेशातील नाण्याचे परिमाण. |- | धरण || शिवकालीन || || नऊ आणे किंवा पाव होनाचे परिमाण. |- | नासरी || शिवकालीन || || अर्धी दमडी. |- | निमती || शिवकालीन || || अधेली (आठ आणे). |- | निष्क || प्राचीन काळ || || वैदिक/प्राचीन काळातील सोन्याचे नाणे किंवा मूल्य परिमाण. |- | पचकी || शिवकालीन || || दमडीच्या किमतीचे तांब्याचे लहान नाणे. |- | पताक || शिवकालीन || || एक रुपया मूल्याचे नाणे. |- | पाई || शिवकालीन ते ब्रिटिश काळ || [[File:1 Pie 1943.jpg|100px|पाई]] || पै (आण्याचा १२ वा भाग). |- | पागोडा || शिवपूर्व ते शिवकालीन || [[File:Star Pagoda Madras.jpg|100px|पागोडा]] || मद्रास (दक्षिण भारत) मधील विजयनगर/ईस्ट इंडिया कंपनीचे सोन्याचे नाणे (होन). |- | पाची || शिवकालीन || || पाच रुपये किमतीचे सोन्याचे नाणे. |- | पार्दाव || शिवपूर्व (पोर्तुगीज काळ) || || पोर्तुगीज भारतातील 'पार्दाव' (Pardao) नाणे. |- | पावणा || शिवकालीन ते ब्रिटिश काळ || || पाव आणा. |- | पावला (पावली) || शिवकालीन ते आधुनिक || [[File:Quarter rupee 1840.jpg|100px|पावली]] || रुपयाचा १/४ भाग (चार आणे). |- | पै || शिवकालीन ते आधुनिक || || आण्याचा १२ वा भाग. |- | पैसा || शिवकालीन ते आधुनिक || [[File:1 paisa 1965.jpg|100px|पैसा]] || तांब्याचे नाणे; आण्याचा चौथा भाग. |- | पोवन || ब्रिटिश काळ || || 'सोव्हेरेन' (Sovereign) या सोन्याच्या नाण्याचा अपभ्रंश. |- | पुतळी || प्राचीन ते शिवकालीन || [[File:Venetian ducat.jpg|100px|डुकॅट / पुतळी]] || युरोपीय/रोमन/व्हेनेशियन डुकॅट (Ducat) सोन्याचे नाणे, ज्यावर मानवी आकृती छापलेली असे. |- | फनम || शिवपूर्व ते शिवकालीन || [[File:Gold Fanam.jpg|100px|फनम]] || दक्षिण भारतातील सोन्याचे अथवा चांदीचे अत्यंत लहान नाणे (पणम्). |- | फसकी || शिवकालीन || || फांसा किंवा कडी असलेली सोन्याची पुतळी. |- | फाटा (फांटा) || शिवकालीन || || रुपयाचा सोळावा भाग (एक आणा). |- | बेल || शिवकालीन || || अर्धा आणा. |- | बोडी || शिवकालीन || || वीस कवड्यांचे मूल्य असलेले नाणे. |- | ब्याळ || शिवकालीन || || अर्धा आणा. |- | मुयेद || शिवकालीन || || २८ रुपये किमतीचे सोन्याचे अत्यंत मौल्यवान नाणे. |- | मोहर || शिवपूर्व ते पेशवेकालीन || [[File:Mughal Gold Mohur.jpg|100px|मोहर]] || सोन्याचे एक तोळा वजनाचे अधिकृत नाणे. |- | म्वार || शिवकालीन || || मोहरचा उच्चारभेद. |- | रयाल || शिवपूर्व ते शिवकालीन || [[File:Spanish Real.jpg|100px|रयाल]] || स्पॅनिश/पोर्तुगीज चांदीचे 'रियाल' (Real) नाणे. |- | रुका (रुक्का) || शिवकालीन || || आण्याचा १२ वा भाग किंवा शिवराई तांब्याच्या नाण्याचा भाग. |- | रुपया || शिवपूर्व ते आधुनिक || [[File:Rupiya Sher Shah Suri.jpg|100px|रुपया]] || सोळा आणे किमतीचे चांदीचे प्रमाण नाणे. |- | रुब || शिवकालीन || || चार पै. |- | रुबल || शिवोत्तर ते आधुनिक || [[File:1 Rouble 1898.jpg|100px|रुबल]] || रशिया देशाचे नाणे (रुबल). |- | रेवती || शिवकालीन || || अधेली (अर्धा रुपया). |- | रेस || शिवपूर्व ते पोर्तुगीज काळ || || पोर्तुगीज नाणे (Réis); आण्याचा २५ वा व रुपयाचा ४०० वा भाग. |- | लहारी (लारी, लाहरी) || शिवपूर्व (आदिलशाही) || [[File:Larin (coin).jpg|100px|लारी]] || तीन आणे किमतीचे आदिलशाही काळातील वळवलेल्या चांदीच्या कांडीच्या आकाराचे नाणे (लारी). |- | लोही || शिवकालीन || || सोन्याची मोहर. |- | शाईपैसा || शिवकालीन || || शाही (विजापूर/गोवळकोंडा) टांकसाळीतील तांब्याचा पैसा. |- | शिवराई || शिवकालीन ते पेशवेकालीन || [[File:Shivrai Gold Hon.jpg|100px|शिवराई होन]] || छत्रपती शिवाजी महाराजांनी रायगड टांकसाळीत पाडलेली सोन्याची (होन) व तांब्याची (शिवराई) नाणी. |- | शिवाई || शिवकालीन || || शिवराई होन. |- | शेटवाई मोहर || शिवकालीन व पेशवेकालीन || || स्थानिक सावकारांनी अथवा शेटजींनी पाडलेली मोहर. |- | शेणी || शिवकालीन || || दुंडा किंवा ढबू पैसा. |- | सणी || शिवकालीन || || सजगणी किंवा दोन पैशांचा ढबू. |- | सन्या || शिवकालीन || || अर्धा आणा. |- | सप्तगनी (सप्तगाणी) || शिवपूर्व (सुलतानशाही) || || दुंडा किंवा सात गनी मूल्य असलेले नाणे. |- | सकरीन || शिवकालीन || || आठ आणे (अधेली) किमतीचे नाणे. |- | सजगणी (ससगणी, ससगाणी) || शिवपूर्व ते शिवकालीन || || ढबू पैसा (दोन पैसे). |- | सापिका || शिवकालीन || || दीड रुका किमतीचे तांब्याचे नाणे. |- | होन || शिवपूर्व ते शिवकालीन || [[File:Shivrai Gold Hon.jpg|100px|होन]] || दक्षिण भारतातील व शिवकालीन सोन्याचे मुख्य नाणे (साधारण साडेतीन रुपये मूल्य). |} ==या चलनांवर आधारित म्हणी, वाक्प्रचार व गाणी== ===मराठी=== * कवडी एक खर्चिता देशी हार मुक्ताफळाहो - देवीच्या आरतीमधील ओळ * दातांवर मारायला फुटकी कवडी नाही. * दीड दमडीचा नाही पण गोष्टी पहा याच्या. - संवाद * नाही खर्चिली कवडी दमडी, नाही वेचला घाम - मराठी गाणे, 'जगाच्या पाठीवर' मराठी चित्रपट ===हिंदी=== * एक फूटी कौडी नही दूंगा - (हिंदी चित्रपटातील डायलॉग) * चमडी जाय पर दमडी न जाय ‌- एक हिंदी म्हण * ढेलेका काम नही करता वो, सिर्फ बैठके खाता है| * पाई पाई (पै) का हिसाब लूंगा - ==भारतीय चलनांवरील मराठी पुस्तके== * महाराष्ट्रातील चलनाचा इतिहास (पद्माकर प्रभुणे) ==अधिक वाचन== * [https://hi.wiktionary.org/wiki/%E0%A4%95%E0%A5%8C%E0%A4%A1%E0%A5%80 हिंदी विक्शनरीवर कौडी (कवडी) बाबत माहिती.] == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} {{DEFAULTSORT:शिवकालीन चलने}} [[वर्ग:महाराष्ट्राचा इतिहास]] [[वर्ग:नाणी]] [[वर्ग:भारतीय चलनव्यवस्था]] exfqpamnfiox66zylytkjobpriq452q 2723308 2723307 2026-10-20T03:12:45Z अभय नातू 206 /* शिवपूर्व, शिवकालीन व शिवोत्तर काळातील चलनांचा शब्दकोश */ 2723308 wikitext text/x-wiki {{विकिकरण}} मुगल काळापासून ते भारताला स्वातंत्र्य मिळेपर्यंत, खालील प्रकारचे चलन अस्तित्वात होते. सगळ्यात छोटे चलन हे फुटकी कवडी होते. त्यानंतर कवडी, दमडी, पै ,ढेला, पैसा, आणा व रुपया असे चलनाची किंमत वाढत जात होती. खाली त्याबाबतचा तक्ता दिला आहे- {| class="wikitable" |- ! क्र. !! चलनाचे नाव !! दुसऱ्या चलनाशी बरोबरी |- | १ || फुटलेली कवडी|| सर्वात छोटे चलन |- | २|| कवडी || ३ फुटक्या कवड्या |- | ३ || दमडी || १० कवड्या |- | ४ || पै || ४ दमड्या |- |५ || ढेला|| २ दमड्या |- |६ || पैसा ||२ ढेले = ३ पै |- |७ || ४ पैसे || १ आणा |- |८ || १ रुपया || ६४ पैसे / १६ आणे / १२८ ढेले / १९२ पया / २५६ दमड्या |} == शिवपूर्व, शिवकालीन व शिवोत्तर काळातील चलनांचा शब्दकोश == {| class="wikitable sortable" |- ! चलन / नाणे !! अंदाजे कालखंड !! चित्र !! नोंदी |- | अटका, अडका || शिवपूर्व व शिवकालीन || || सुपारीच्या किमतीइतके किंवा लहान मूल्याचे तांब्याचे क्षुद्र नाणे. |- | अटीचा रुपया || शिवकालीन व पेशवेकालीन || || आटविण्यास (वितळवण्यास) योग्य, गुळगुळीत किंवा खराब झालेला रुपया. |- | अदवानी || शिवकालीन || || विजयनगर/आदिलशाही प्रभावातील होनाचा एक प्रकार. |- | अधेला || शिवपूर्व ते आधुनिक || || अर्धा पैसा. |- | अधेली || शिवकालीन ते आधुनिक || || अर्धा रुपया (आठ आणे). |- | अर्दी || शिवकालीन || || एक पै मूल्याचे नाणे. |- | अलिबागी || पेशवेकालीन (आंग्रे काळ) || || कुलाबा (अलिबाग) येथील आंग्रे टांकसाळीत पाडलेला रुपया. |- | अशरफी (अश्रफी) || शिवपूर्व ते शिवकालीन || || [[File:Xerafim (1784).jpg|100px|अशरफी / झेराफिन]] || सोन्याचे नाणे (मोहर); पोर्तुगीज 'झेराफिन' (Xerafim) किंवा अरबी शब्दाचा अपभ्रंश. |- | अहमदी || उत्तर शिवोत्तर (१८ वे शतक) || || टिपू सुलतानच्या काळातील म्हैसूर राज्यातील सोन्याचा होन. |- | आगुदान || शिवपूर्व (यादव काळ) || || देवगिरीच्या यादवांचे सुवर्णनाणे. |- | आसू || शिवपूर्व (यादव काळ) || || देवगिरीच्या यादवांच्या काळातील चांदीचे नाणे. |- | इटावप्रत || पेशवेकालीन || || उत्तर भारतातील इटावा टांकसाळीत पाडलेला रुपया. |- | इभ्रामी || शिवपूर्व (आदिलशाही) || || विजापूरच्या इब्राहीम आदिलशहाच्या काळातील होन. |- | उदानका || प्राचीन ते शिवपूर्व || || तांब्याचा पैसा. |- | एकेरी || शिवकालीन || || दक्षिणेकडील प्रदेशात प्रचलित असलेला एकेरी होन. |- | कची ठेली || शिवकालीन व पेशवेकालीन || || तडे गेलेला, तुटका किंवा पुसट शिक्का असलेला रुपया. |- | कंठी रुपया || पेशवेकालीन || || नीळकंठी रुपया म्हणून ओळखला जाणारा प्रकार. |- | कपर्दक, कपर्दिका || प्राचीन ते शिवोत्तर || [[File:Cypraea moneta 01.jpg|100px|कवडी]] || कवडी; सर्वात लहान मूल्यद्रव्य (व्यवहारातील लहानात लहान घटक). |- | कलदार || ब्रिटिश व पेशवेकालीन || [[चित्र:1840 Victoria Rupee.jpg|100px|कलदार रुपया]] || इंग्रजी शिक्क्याचा किंवा सूरत टांकसाळीचा यंत्राद्वारे बनवलेला कडा असलेला रुपया. |- | कलेकरी || ब्रिटिश काळ || || कलदार रुपयाचा स्थानिक उच्चार. |- | कामील || शिवपूर्व व शिवकालीन || || पूर्ण वजनाचा अथवा उच्च दर्जाचा होनाचा प्रकार. |- | कावेरीपाक || शिवपूर्व व शिवकालीन || || दक्षिण भारतातील कावेरीपाक भागात पाडलेला होन. |- | कार्षापण || प्राचीन काळ || [[File:Karshapana 1st C BCE.jpg|100px|कार्षापण]] || भारतातील अतिप्राचीन काळातील चांदीचे किंवा तांब्याचे पंचमार्क नाणे. |- | खुर्दा || सर्व कालखंड || || लहान चलनाची मोड (चिल्लर). |- | खुळा पैसा || शिवोत्तर व पेशवेकालीन || || दक्षिणेतील तांब्याचे नाणे (७०० खुळे पैसे = १ रुपया). |- | गंजीकोट || शिवकालीन || || गंजीकोट टांकसाळीतील चलन. |- | गबर (गंभर, गंभार) || शिवपूर्व ते शिवकालीन || || एक प्रकारचे परदेशी किंवा दाक्षिणात्य सोन्याचे नाणे. |- | गिनी || ब्रिटिश काळ || [[File:George III guinea 1789.jpg|100px|गिनी]] || इंग्लंडमधील सोन्याचे नाणे (Guinea). |- | गिन्नी || ब्रिटिश काळ || || हिंदुस्थानात प्रचलित असलेले एक आणा मूल्याचे लहान नाणे किंवा सोन्याचे पदक. |- | घुला || सर्व कालखंड || || पिवळसर रंगाची मोठी कवडी. |- | चकार (चकारा, चकारी) || शिवकालीन व पेशवेकालीन || || चवला किंवा दोन आण्याचे नाणे. |- | चक्रम || शिवपूर्व ते शिवकालीन || [[File:Travancore gold fanam or chakram.jpg|100px|चक्रम]] || त्रावणकोर व दक्षिणेकडील प्रदेशातील सोन्याचे/चांदीचे लहान नाणे. |- | चतरसिंगी रुपया || पेशवेकालीन || || पुणे येथील चतुःशृंगी टांकसाळीत पाडलेला रुपया. |- | चवल, चवली || शिवकालीन ते आधुनिक || || दोन आण्याचे नाणे (रुपयाचा १/८ भाग). |- | चाम || प्राचीन ते शिवपूर्व || || सुवर्णनाणे. |- | चाल || सर्व कालखंड || || व्यवहारात चालू असलेले वैध नाणे. |- | चौली || शिवकालीन || || चवली (दोन आणे). |- | दुणेली || शिवकालीन || || एक आणा किमतीचे नाणे. |- | छदाम || शिवकालीन ते ब्रिटिश काळ || || एका पैशाचा १/४ भाग (दोन दमड्या किंवा सहा दाम). |- | जडमोल || शिवकालीन || || वजनाने भारी असलेल्या होनाचा प्रकार. |- | जमखंडी (जमसिरी, जमसेरी) || शिवकालीन व पेशवेकालीन || || जमखंडी संस्थान किंवा तत्कालीन भागातील होनाचा प्रकार. |- | जहाजानी पंचमेळ रुपया || शिवकालीन || || पाच धातूंच्या किंवा टांकसाळींच्या मिश्रणातून बनलेला रुपयाचा प्रकार. |- | जुनथर || सर्व कालखंड || || जुने किंवा घिसलेले चलनातील नाणे. |- | जुल्फकारी (झुल्पकारी) || शिवोत्तर ते पेशवेकालीन || || हैदराबादच्या निजामाचा रुपया, ज्यावर जुल्फिकार (दुधारी तलवार) चिन्ह असे. |- | जैफ || सर्व कालखंड || || पुसट, गुळगुळीत झालेली अथवा कातरलेली अवैध/कमी मूल्याची नाणी. |- | टाक || शिवपूर्व व शिवकालीन || || चांदीचा रुपया किंवा नाण्यांचे वजन मोजण्याचे परिमाण. |- | टाली || शिवकालीन || || आठ आणे (अधेली). |- | टोली || शिवकालीन || || पैशाचा आठवा हिस्सा. |- | तांग || शिवपूर्व ते शिवकालीन || || सोळा पैशांचे एक चलन (आणेली). |- | ताट || शिवकालीन || || पुतळी; सुमारे पाच रुपये किमतीचे सोन्याचे नाणे. |- | तांबली || शिवकालीन || || तांब्याचे लहान क्षुद्र नाणे. |- | तिवल || शिवकालीन || || दीड आणा मूल्याचे नाणे. |- | दुवल || शिवकालीन || || एक आणा (रुपयाचा १६ वा भाग). |- | दुवली || शिवकालीन || || आणेली. |- | तिरकी || शिवकालीन || || एक पै किंवा रुका. |- | तुरू || शिवपूर्व || || एक जुने नाणे. |- | दमडी || शिवपूर्व ते आधुनिक || [[File:One Damri 1940.jpg|100px|दमडी]] || पैशाचा चौथा हिस्सा किंवा १०-१२ कवड्यांचे मूल्य असलेले तांब्याचे नाणे. |- | दाभोळीलारी || शिवपूर्व (आदिलशाही) || [[File:Larin (coin).jpg|100px|लारी]] || दाभोळ टांकसाळीतील आदिलशाही चांदीचे नाणे (हेअरपिनच्या आकाराची वळवलेली चांदीची कांडी). |- | दाम || शिवपूर्व ते घोरपडे/मुघल काळ || [[File:Paisa Sher Shah Suri.jpg|100px|दाम]] || तांब्याचे नाणे (१/६ छदाम). |- | दिडकी || शिवकालीन ते ब्रिटिश काळ || || दीड पैसा किंवा दीड दुगाणी नाणे. |- | दिरम (दिरिम) || शिवपूर्व (सुलतानशाही) || || अरबी 'द्राम' वरून आलेले दोन आणे किमतीचे चांदीचे नाणे. |- | दुकंडा || सर्व कालखंड || || दोन कवड्यांच्या मूल्याचे चलन. |- | दुगनी || शिवकालीन || || तांब्याचे जुने नाणे. |- | दुगाणी || शिवकालीन || || अर्धा पैसा. |- | दुदांडी || पेशवेकालीन || || दोन समांतर रेषा असलेले पेशवेकालीन तांब्याचे शिवराई नाणे. |- | दुकार || शिवकालीन || || एक आणा. |- | दुडु || शिवपूर्व ते शिवकालीन || || पैशाच्या १/४ किमतीचे तांब्याचे नाणे. |- | दुवल || शिवकालीन || || रुपयाचा सोळावा भाग (एक आणा). |- | दुवली || शिवकालीन || || आणेली. |- | दोकडा || शिवपूर्व व पेशवेकालीन || || गुजरात प्रदेशातील नाण्याचे परिमाण. |- | धरण || शिवकालीन || || नऊ आणे किंवा पाव होनाचे परिमाण. |- | नासरी || शिवकालीन || || अर्धी दमडी. |- | निमती || शिवकालीन || || अधेली (आठ आणे). |- | निष्क || प्राचीन काळ || || वैदिक/प्राचीन काळातील सोन्याचे नाणे किंवा मूल्य परिमाण. |- | पचकी || शिवकालीन || || दमडीच्या किमतीचे तांब्याचे लहान नाणे. |- | पताक || शिवकालीन || || एक रुपया मूल्याचे नाणे. |- | पाई || शिवकालीन ते ब्रिटिश काळ || [[File:1 Pie 1943.jpg|100px|पाई]] || पै (आण्याचा १२ वा भाग). |- | पागोडा || शिवपूर्व ते शिवकालीन || [[File:Star Pagoda Madras.jpg|100px|पागोडा]] || मद्रास (दक्षिण भारत) मधील विजयनगर/ईस्ट इंडिया कंपनीचे सोन्याचे नाणे (होन). |- | पाची || शिवकालीन || || पाच रुपये किमतीचे सोन्याचे नाणे. |- | पार्दाव || शिवपूर्व (पोर्तुगीज काळ) || || पोर्तुगीज भारतातील 'पार्दाव' (Pardao) नाणे. |- | पावणा || शिवकालीन ते ब्रिटिश काळ || || पाव आणा. |- | पावला (पावली) || शिवकालीन ते आधुनिक || [[File:Quarter rupee 1840.jpg|100px|पावली]] || रुपयाचा १/४ भाग (चार आणे). |- | पै || शिवकालीन ते आधुनिक || || आण्याचा १२ वा भाग. |- | पैसा || शिवकालीन ते आधुनिक || [[File:1 paisa 1965.jpg|100px|पैसा]] || तांब्याचे नाणे; आण्याचा चौथा भाग. |- | पोवन || ब्रिटिश काळ || || 'सोव्हेरेन' (Sovereign) या सोन्याच्या नाण्याचा अपभ्रंश. |- | पुतळी || प्राचीन ते शिवकालीन || [[File:Venetian ducat.jpg|100px|डुकॅट / पुतळी]] || युरोपीय/रोमन/व्हेनेशियन डुकॅट (Ducat) सोन्याचे नाणे, ज्यावर मानवी आकृती छापलेली असे. |- | फनम || शिवपूर्व ते शिवकालीन || [[File:Gold Fanam.jpg|100px|फनम]] || दक्षिण भारतातील सोन्याचे अथवा चांदीचे अत्यंत लहान नाणे (पणम्). |- | फसकी || शिवकालीन || || फांसा किंवा कडी असलेली सोन्याची पुतळी. |- | फाटा (फांटा) || शिवकालीन || || रुपयाचा सोळावा भाग (एक आणा). |- | बेल || शिवकालीन || || अर्धा आणा. |- | बोडी || शिवकालीन || || वीस कवड्यांचे मूल्य असलेले नाणे. |- | ब्याळ || शिवकालीन || || अर्धा आणा. |- | मुयेद || शिवकालीन || || २८ रुपये किमतीचे सोन्याचे अत्यंत मौल्यवान नाणे. |- | मोहर || शिवपूर्व ते पेशवेकालीन || [[File:Mughal Gold Mohur.jpg|100px|मोहर]] || सोन्याचे एक तोळा वजनाचे अधिकृत नाणे. |- | म्वार || शिवकालीन || || मोहरचा उच्चारभेद. |- | रयाल || शिवपूर्व ते शिवकालीन || [[File:Spanish Real.jpg|100px|रयाल]] || स्पॅनिश/पोर्तुगीज चांदीचे 'रियाल' (Real) नाणे. |- | रुका (रुक्का) || शिवकालीन || || आण्याचा १२ वा भाग किंवा शिवराई तांब्याच्या नाण्याचा भाग. |- | रुपया || शिवपूर्व ते आधुनिक || [[File:Rupiya Sher Shah Suri.jpg|100px|रुपया]] || सोळा आणे किमतीचे चांदीचे प्रमाण नाणे. |- | रुब || शिवकालीन || || चार पै. |- | रुबल || शिवोत्तर ते आधुनिक || [[File:1 Rouble 1898.jpg|100px|रुबल]] || रशिया देशाचे नाणे (रुबल). |- | रेवती || शिवकालीन || || अधेली (अर्धा रुपया). |- | रेस || शिवपूर्व ते पोर्तुगीज काळ || || पोर्तुगीज नाणे (Réis); आण्याचा २५ वा व रुपयाचा ४०० वा भाग. |- | लहारी (लारी, लाहरी) || शिवपूर्व (आदिलशाही) || [[File:Larin (coin).jpg|100px|लारी]] || तीन आणे किमतीचे आदिलशाही काळातील वळवलेल्या चांदीच्या कांडीच्या आकाराचे नाणे (लारी). |- | लोही || शिवकालीन || || सोन्याची मोहर. |- | शाईपैसा || शिवकालीन || || शाही (विजापूर/गोवळकोंडा) टांकसाळीतील तांब्याचा पैसा. |- | शिवराई || शिवकालीन ते पेशवेकालीन || [[File:Shivrai Gold Hon.jpg|100px|शिवराई होन]] || छत्रपती शिवाजी महाराजांनी रायगड टांकसाळीत पाडलेली सोन्याची (होन) व तांब्याची (शिवराई) नाणी. |- | शिवाई || शिवकालीन || || शिवराई होन. |- | शेटवाई मोहर || शिवकालीन व पेशवेकालीन || || स्थानिक सावकारांनी अथवा शेटजींनी पाडलेली मोहर. |- | शेणी || शिवकालीन || || दुंडा किंवा ढबू पैसा. |- | सणी || शिवकालीन || || सजगणी किंवा दोन पैशांचा ढबू. |- | सन्या || शिवकालीन || || अर्धा आणा. |- | सप्तगनी (सप्तगाणी) || शिवपूर्व (सुलतानशाही) || || दुंडा किंवा सात गनी मूल्य असलेले नाणे. |- | सकरीन || शिवकालीन || || आठ आणे (अधेली) किमतीचे नाणे. |- | सजगणी (ससगणी, ससगाणी) || शिवपूर्व ते शिवकालीन || || ढबू पैसा (दोन पैसे). |- | सापिका || शिवकालीन || || दीड रुका किमतीचे तांब्याचे नाणे. |- | होन || शिवपूर्व ते शिवकालीन || [[File:Shivrai Gold Hon.jpg|100px|होन]] || दक्षिण भारतातील व शिवकालीन सोन्याचे मुख्य नाणे (साधारण साडेतीन रुपये मूल्य). |} ==या चलनांवर आधारित म्हणी, वाक्प्रचार व गाणी== ===मराठी=== * कवडी एक खर्चिता देशी हार मुक्ताफळाहो - देवीच्या आरतीमधील ओळ * दातांवर मारायला फुटकी कवडी नाही. * दीड दमडीचा नाही पण गोष्टी पहा याच्या. - संवाद * नाही खर्चिली कवडी दमडी, नाही वेचला घाम - मराठी गाणे, 'जगाच्या पाठीवर' मराठी चित्रपट ===हिंदी=== * एक फूटी कौडी नही दूंगा - (हिंदी चित्रपटातील डायलॉग) * चमडी जाय पर दमडी न जाय ‌- एक हिंदी म्हण * ढेलेका काम नही करता वो, सिर्फ बैठके खाता है| * पाई पाई (पै) का हिसाब लूंगा - ==भारतीय चलनांवरील मराठी पुस्तके== * महाराष्ट्रातील चलनाचा इतिहास (पद्माकर प्रभुणे) ==अधिक वाचन== * [https://hi.wiktionary.org/wiki/%E0%A4%95%E0%A5%8C%E0%A4%A1%E0%A5%80 हिंदी विक्शनरीवर कौडी (कवडी) बाबत माहिती.] == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} {{DEFAULTSORT:शिवकालीन चलने}} [[वर्ग:महाराष्ट्राचा इतिहास]] [[वर्ग:नाणी]] [[वर्ग:भारतीय चलनव्यवस्था]] lemqo9hlrh8okouynpwf2gqh4rsrbln 0 250398 2723133 2701926 2026-10-19T12:27:27Z InternetArchiveBot 130355 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2723133 wikitext text/x-wiki {{अन्न | name = मेपलपाक | image = Maple syrup.jpg | caption = बाटलीतील मेपल सरबत | alternate_name = | country = कॅनडा<br/>अमेरिका | region = | creator = | course = | type = | served = | main_ingredient = झेलेम सैप (सहसा साखर मेपल, लाल मेपल किंवा ब्लॅक मेपलमधून) | variations = | calories = | other = }} '''मेपलपाक''' सामान्यत: साखरेच्या [[मेपल]], [[लाल मेपल]] किंवा [[काळा मेपल|काळ्या मेपलच्या]] झाडाच्या चीकापासून बनविलेला पाक आहे. हे इतर मेपल प्रजातींपासून देखील बनवता येते. थंड हवामानात ही झाडे हिवाळ्यापूर्वी त्यांच्या खोडात व मुळांमध्ये स्टार्च जमा करून ठेवतात. नंतर स्टार्च [[साखर]]<nowiki/>ेमध्ये रूपांतरित होते आणि हिवाळ्याच्या शेवटी आणि वसंतऋतूच्या सुरुवातीला चीक स्वरूपातबाहेर येते. मेपलच्या झाडावर त्यांच्या खोडांमध्ये छिद्र करून ही जमा झालेली साखर गोळा केली जाते. नंतर त्यावर बाष्पीभवनाची प्रक्रिया केली जाते आणि पाणी उडून गेल्यानंतर राहिलेले घट्ट सरबत एकत्र केले जाते. बहुतेक झाडे प्रति हंगामात {{convert|5|to|15|usgal|L|sigfig=1|order=flip|abbr=off}} स्टार्च तयार करतात.<ref>{{cite web|url=https://vermontmaple.org/how-maple-syrup-is-made |publisher=Vermont Maple|title=How maple syrup is made"}}</ref> मेपल सरबत प्रथम उत्तर अमेरिकेच्या आदिवासींनी बनविला आणि वापरात आणला. नंतर ही प्रथा तेथे स्थायिक झालेल्या युरोपियन लोकांनी स्वीकारली. त्यांनी हळूहळू उत्पादन पद्धती अधिक विकसित केली. १९७० च्या दशकात झालेल्या तांत्रिक सुधारणांनी सरबत प्रक्रियेला अधिक सहज बनवले. कॅनडाचा क्वेबेक प्रांत आतापर्यंतचा सर्वात मोठा उत्पादक आहे, जो जगातील ७० टक्के मेपल सरबत बनवतो. २०१६ मध्ये मेपल सरबताची कॅनेडियन निर्यात कॅनेडियन डॉलर ४८७ दशलक्ष होती, क्वेबेकने यापैकी जवळपास ९० टक्के हिस्सा बनविला.<ref name="cbc17">{{cite web|url=http://www.cbc.ca/news/canada/montreal/quebec-maple-syrup-production-increase-1.3990828|title=Quebec increases maple syrup production amid internal revolt, foreign competition|author=Marowits, Ross|publisher=CBC|date=20 February 2017|accessdate=21 May 2017|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170518192634/http://www.cbc.ca/news/canada/montreal/quebec-maple-syrup-production-increase-1.3990828|archivedate=18 May 2017|df=dmy-all}}</ref><ref name="bbc17">{{cite web|url=https://www.bbc.com/news/world-us-canada-39375257|author=Robin Levinson-King and Jessica Murphy|title=Quebec's maple syrup producers seeking global domination|publisher=BBC News |date=9 April 2017|accessdate=21 May 2017|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170606145949/http://www.bbc.com/news/world-us-canada-39375257|archivedate=6 June 2017|df=dmy-all}}</ref> मेपल सिरप त्याच्या घनता आणि अर्धपारदर्शकतेच्या आधारावर कॅनडा, युनायटेड स्टेट्स किंवा व्हरमॉंट स्केलनुसार वर्गीकृत केले जाते. मेपल सिरपमध्ये सुक्रोज सर्वात जास्त आहे. [[कॅनडा]]<nowiki/>मध्ये, मेपल सिरप म्हणून पात्र होण्यासाठी सिरप केवळ मेपल सॅपपासून तयार केले जाणे आवश्यक आहे आणि किमान ६६% साखर असणे देखील आवश्यक आहे.<ref>{{cite web|title=Chapter 13 – Labelling of Maple Products |url=http://www.inspection.gc.ca/english/fssa/labeti/guide/ch13e.shtml |publisher=Canadian Food Inspection Agency |accessdate=9 December 2011 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111201232833/http://www.inspection.gc.ca/english/fssa/labeti/guide/ch13e.shtml |archivedate=1 December 2011 }}</ref> अमेरिकेत, व्हर्मॉंट आणि न्यू यॉर्कसारख्या राज्यांत अधिक प्रतिबंधात्मक व्याख्या असल्या तरी, मॅरपल सेपपासून संपूर्णपणे संपूर्णपणे तयार केले जाणे आवश्यक आहे. मेपल सिरप बहुतेक वेळा पॅनकेक्स, वाफल्स, फ्रेंच टोस्ट, ओटचे जाडे भरडे पीठ किंवा लापशी यांच्यात एकत्र करून वापरले जाते. हे बेकिंगमध्ये घटक म्हणून आणि स्वीटनर किंवा फ्लेवरिंग एजंट म्हणून देखील वापरले जाते. पाकशास्त्रज्ञांनी त्याच्या अद्वितीय चवचे कौतुक केले आहे, परंतु यामागचे रसायनशास्त्र पूर्णपणे समजलेले नाही.<ref name="Brown2010">{{cite book |author=Amy Christine Brown |title=Understanding Food: Principles and Preparation |url=https://books.google.com/books?id=ppMzyDFyHUwC&pg=PA441 |date=June 2010 |publisher=Cengage Learning |isbn=978-0-538-73498-1 |page=441 |quote=Maple Syrup Colors The flavor and color of maple syrup develop during the boiling of the initially colorless sap. Government standards ... but real maple syrup has a unique flavor and smoothness not duplicated by substitutes. Pure or blended |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170302122036/https://books.google.com/books?id=ppMzyDFyHUwC&pg=PA441 |archivedate=2 March 2017 |df=dmy-all }}</ref> ==स्रोत== [[File:Acer saccharum.jpg|thumb|upright|मेपलचे झाड]] मेपलच्या झाडांच्या तीन प्रजाती प्रामुख्याने मेपल सिरप तयार करण्यासाठी वापरल्या जातात. साखर मेपल (एसर सॅचरम), ब्लॅक मेपल (ए. निग्रम) आणि लाल मेपल (ए. रुब्रम) ह्या तीन प्रजाती आहेत. {{sfn|Elliot|2006|pp=8–10}} कारण या प्रजातींच्या रसात साखर जास्त (अंदाजे दोन ते पाच टक्के) आहे. {{sfn|Ciesla|2002|pp=37–38}} काळ्या मेपलला काही वनस्पतिशास्त्रज्ञांनी ए सॅचरम, शुगर मेपलच्या अधिक व्यापकपणे पाहिल्या गेलेल्या संकल्पनेत उप-प्रजाती किंवा विविधता म्हणून समाविष्ट केले आहे.<ref name=grin>{{GRIN | ''Acer saccharum'' subsp. ''nigrum'' | 314801 | accessdate = 10 December 2011}}</ref> त्यापैकी, लाल मेपलचा हंगाम कमी असतो कारण इतर दोन मेपल प्रजातींच्यापेक्षा तो लवकर अंकुरतो, ज्याची चवही वेगळी असते.<ref>{{cite web | url=https://www.extension.iastate.edu/forestry/publications/PDF_files/F-337.pdf | title=Maple syrup production; Publication F-337A | publisher=Iowa State University, Forestry Extension, Ames, IA | date=February 2010 | accessdate=21 October 2016 | author=Randall, Jesse A | url-status=live | archiveurl=https://web.archive.org/web/20170829010945/https://www.extension.iastate.edu/forestry/publications/PDF_files/F-337.pdf | archivedate=29 August 2017 | df=dmy-all }}</ref> मेपल (एसर)च्या इतर काही प्रजाती (एसर) देखील कधीकधी बॉक्स एल्डर किंवा मॅनिटोबा मेपल (एसर न्युगुंडो) सह मेपल सिरप तयार करण्यासाठी सॅप स्रोत म्हणून वापरल्या जातात.<ref name="thestarphoenix">{{cite news |title=Sask. sap too sweet to waste |last=Ehman |first=Amy Jo |newspaper=[[The StarPhoenix]] |date=25 April 2011 |page=B1}}</ref> चांदीचा मेपल (ए. सॅचरिनम) <ref name="resource">{{cite book |last1=Heiligmann |first1=Randall B |last2=Winch |first2=Fred E |editor1-first=Melvin R |editor1-last=Koelling |editor2-last=Heiligmann |editor2-first=Randall B |title=North American Maple Syrup Producers Manual |chapter-url=http://estore.osu-extension.org/cw_Search.aspx?k=maple |accessdate=23 September 2016 |year=1996 |publisher=Ohio State University |chapter=Chapter 3: The Maple Resource |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160924094635/http://estore.osu-extension.org/cw_Search.aspx?k=maple |archivedate=24 September 2016 |df=dmy-all }}</ref> आणि बिगलीफ मेपल <ref>{{cite journal|authors=Ruth, Robert H; Underwood, J Clyde; Smith, Clark E; Yang, Hoya Y|year=1972|title=Maple sirup production from bigleaf maple|journal=PNW-181|publisher=US Department of Agriculture, Forest Service, Pacific Northwest Forest and Range Experiment Station|page=12|url=http://www.fs.fed.us/pnw/pubs/rn181.pdf|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20060614073802/http://www.fs.fed.us/pnw/pubs/rn181.pdf|archivedate=14 June 2006|df=dmy-all}}</ref> इतर स्रोतांमधून अक्रोड, बर्च किंवा खजुरीच्या झाडापासून देखील अशी सरबत तयार केली जाऊ शकते.<ref>{{cite news|newspaper=The Globe and Mail|title=Why settle for maple when you could have birch syrup?|date=7 June 2011|url=https://www.theglobeandmail.com/life/food-and-wine/trends/trends-features/why-settle-for-maple-when-you-could-have-birch-syrup/article2050424/|accessdate=12 December 2011|author=Leung, Wency|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120111110050/http://www.theglobeandmail.com/life/food-and-wine/trends/trends-features/why-settle-for-maple-when-you-could-have-birch-syrup/article2050424/|archivedate=11 January 2012|df=dmy-all}}</ref><ref>{{cite book|title=Utilization of tropical foods: trees : compendium on technological and nutritional aspects of processing and utilization of tropical foods, both animal and plant, for purposes of training and field reference.|url=https://archive.org/details/utilizationoftro0000unse|year=1989|publisher=Food and Agriculture Organization of the United Nations|isbn=978-92-5-102776-9|page=[https://archive.org/details/utilizationoftro0000unse/page/5 5]}}</ref><ref>{{cite web|title=Tapping Walnut Trees for a Novel and Delicious Syrup.|year=2016|publisher=Cornel University|url=http://smallfarms.cornell.edu/2016/01/11/tapping-walnut-trees/|access-date=2019-12-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20160129183445/http://smallfarms.cornell.edu/2016/01/11/tapping-walnut-trees/|archive-date=2016-01-29|url-status=dead}}</ref> ==संदर्भ== <references /> [[वर्ग:खाद्यपदार्थ]] l6epl5pqv6szkshdcyeq9kwquoagb88 0 251336 2723216 2690655 2026-10-19T16:59:09Z ~2026-52310-38 187943 /* */ 2723216 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट पदाधिकारी | सन्मानवाचक पूर्वप्रत्यय = | नाव = सतेज (बंटी) पाटील | सन्मानवाचक प्रत्यय = | चित्र = | चित्र आकारमान = | लघुचित्र = | चित्र शीर्षक = | क्रम2 = | पद2 = [[महाराष्ट्र शासन|गृह (शहरे), गृहनिर्माण, परिवहन, माहिती तंत्रज्ञान, संसदीय कार्य, माजी सैनिक कल्याण राज्यमंत्री, महाराष्ट्र]] | कार्यकाळ_आरंभ2 = ३० डिसेंबर २०१९ | कार्यकाळ_समाप्ती2 = ३० जुन, २०२२ | उपराष्ट्रपती = | उपपंतप्रधान = | डेप्युटी = | लेफ्टनंट = | सम्राट = | राष्ट्रपती = | पंतप्रधान = | राज्यपाल2 = [[भगतसिंग कोश्यारी]] | गव्हर्नर-जनरल = | मागील = | पुढील = | मतदारसंघ = कोल्हापूर, स्थानिक स्वराज्य संस्था | बहुमत = | क्रम1 = | पद1 = [[महाराष्ट्र विधान परिषद|सदस्य, महाराष्ट्र विधान परिषद]] | कार्यकाळ_आरंभ1 = २ जानेवारी, २०२२ | कार्यकाळ_समाप्ती1 = | उपराष्ट्रपती2 = | उपपंतप्रधान2 = | डेप्युटी2 = | लेफ्टनंट2 = | सम्राट2 = | राष्ट्रपती2 = | पंतप्रधान2 = | राज्यपाल1 = | मागील2 = <!-- अंक बदलून आठ वेळा वापरू शकतो --> | पुढील2 = <!-- अंक बदलून आठ वेळा वापरू शकतो --> | मतदारसंघ2 = <!-- अंक बदलून आठ वेळा वापरू शकतो --> | बहुमत2 = <!-- अंक बदलून आठ वेळा वापरू शकतो --> | क्रम = | जन्मदिनांक = | जन्मस्थान = | मृत्युदिनांक = | मृत्युस्थान = | राष्ट्रीयत्व = | पक्ष = [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | शिक्षण = | इतर पक्ष = | आई = | वडील = [[डी.वाय. पाटील]] | पती = | पत्नी = | नाते = ऋतुराज पाटील | अपत्ये = | निवास = कोल्हापूर | शाळा_महाविद्यालय = | व्यवसाय = राजकारण | धंदा = | सही = | संकेतस्थळ = | तळटीपा = कॉंग्रेस विधीमंडळ गटनेते }} '''सतेज ज्ञानदेव पाटील''' हे एक भारतीय राजकारणी आहेत. त्यांनी [[महाराष्ट्र शासन|महाराष्ट्राच्या]] गृह (शहरे), गृहनिर्माण, परिवहन, माहिती तंत्रज्ञान, संसदीय कार्य, माजी सैनिक कल्याण या विभागांचे राज्य[[मंत्री]] हे पद भुषविले होते. ते [[महाराष्ट्र विधान परिषद|महाराष्ट्र विधान परिषदेत]] कोल्हापूर स्थानिक स्वराज्य संस्था मतदारसंघातून निवडून आलेले आहेत.<ref>{{Cite web|url=https://www.bbc.com/marathi/india-50944457|title=उद्धव ठाकरे सरकारच्या मंत्र्यांची संपूर्ण यादी: पक्ष आणि खाती|date= ५ जाने २०२० |via=www.bbc.com}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://divyamarathi.bhaskar.com/news/maha-cabinet-expansion-first-cabinet-expansion-of-maha-government-led-by-cm-uddhav-thackeray-126407251.html|title=फडणवीस गेले, अजित पवार मात्र पुन्हा आले! उपमुख्यमंत्र्यासह २५ कॅबिनेट,१० राज्यमंत्र्यांना शपथ|website=Divya Marathi}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.esakal.com/maharashtra/allocation-portfolios-chief-minister-uddhav-thackeray-declared-249311|title=अखेर खातेवाटप जाहीर; 'या' मंत्र्यांकडे असतील 'ही' खाती &#124; eSakal|website=www.esakal.com}}</ref> ==संदर्भ== {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षातील राजकारणी]] [[वर्ग:महाराष्ट्र विधानपरिषदेचे सदस्य]] [[वर्ग:मराठी राजकारणी]] [[वर्ग:इ.स. १९७२ मधील जन्म]] [[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]] l2pmh9zngvs3nnb23554yqn2zitegot 2723218 2723216 2026-10-19T17:00:15Z ~2026-52310-38 187943 /* */ 2723218 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट पदाधिकारी | सन्मानवाचक पूर्वप्रत्यय = | नाव = सतेज (बंटी) पाटील | सन्मानवाचक प्रत्यय = | चित्र = | चित्र आकारमान = | लघुचित्र = | चित्र शीर्षक = | क्रम2 = | पद2 = [[महाराष्ट्र शासन|गृह (शहरे), गृहनिर्माण, परिवहन, माहिती तंत्रज्ञान, संसदीय कार्य, माजी सैनिक कल्याण राज्यमंत्री, महाराष्ट्र]] | कार्यकाळ_आरंभ2 = ३० डिसेंबर २०१९ | कार्यकाळ_समाप्ती2 = ३० जुन, २०२२ | उपराष्ट्रपती = | उपपंतप्रधान = | डेप्युटी = | लेफ्टनंट = | सम्राट = | राष्ट्रपती = | पंतप्रधान = | राज्यपाल2 = [[भगतसिंग कोश्यारी]] | गव्हर्नर-जनरल = | मागील = | पुढील = | मतदारसंघ = कोल्हापूर, स्थानिक स्वराज्य संस्था | बहुमत = | क्रम1 = | पद1 = [[महाराष्ट्र विधान परिषद|सदस्य, महाराष्ट्र विधान परिषद]] | कार्यकाळ_आरंभ1 = २ जानेवारी, २०२२ | कार्यकाळ_समाप्ती1 = | उपराष्ट्रपती2 = | उपपंतप्रधान2 = | डेप्युटी2 = | लेफ्टनंट2 = | सम्राट2 = | राष्ट्रपती2 = | पंतप्रधान2 = | राज्यपाल1 = | मागील2 = <!-- अंक बदलून आठ वेळा वापरू शकतो --> | पुढील2 = <!-- अंक बदलून आठ वेळा वापरू शकतो --> | मतदारसंघ2 = <!-- अंक बदलून आठ वेळा वापरू शकतो --> | बहुमत2 = <!-- अंक बदलून आठ वेळा वापरू शकतो --> | क्रम = | जन्मदिनांक = | जन्मस्थान = | मृत्युदिनांक = | मृत्युस्थान = | राष्ट्रीयत्व = | पक्ष = [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | शिक्षण = | इतर पक्ष = | आई = | वडील = [[डी.वाय. पाटील]] | पती = | पत्नी = | नाते = ऋतुराज पाटील | अपत्ये = | निवास = कोल्हापूर | शाळा_महाविद्यालय = | व्यवसाय = राजकारण | धंदा = | सही = | संकेतस्थळ = | तळटीपा = कॉंग्रेस विधीमंडळ गटनेते }} '''सतेज ज्ञानदेव पाटील''' हे एक भारतीय राजकारणी आहेत. त्यांनी [[महाराष्ट्र शासन|महाराष्ट्राच्या]] गृह (शहरे), गृहनिर्माण, परिवहन, माहिती तंत्रज्ञान, संसदीय कार्य, माजी सैनिक कल्याण या विभागांचे राज्य[[मंत्री]] हे पद भुषविले होते. सध्या ते [[महाराष्ट्र विधान परिषद|महाराष्ट्र विधान परिषदेत]] कोल्हापूर स्थानिक स्वराज्य संस्था मतदारसंघातून निवडून आलेले आहेत.<ref>{{Cite web|url=https://www.bbc.com/marathi/india-50944457|title=उद्धव ठाकरे सरकारच्या मंत्र्यांची संपूर्ण यादी: पक्ष आणि खाती|date= ५ जाने २०२० |via=www.bbc.com}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://divyamarathi.bhaskar.com/news/maha-cabinet-expansion-first-cabinet-expansion-of-maha-government-led-by-cm-uddhav-thackeray-126407251.html|title=फडणवीस गेले, अजित पवार मात्र पुन्हा आले! उपमुख्यमंत्र्यासह २५ कॅबिनेट,१० राज्यमंत्र्यांना शपथ|website=Divya Marathi}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.esakal.com/maharashtra/allocation-portfolios-chief-minister-uddhav-thackeray-declared-249311|title=अखेर खातेवाटप जाहीर; 'या' मंत्र्यांकडे असतील 'ही' खाती &#124; eSakal|website=www.esakal.com}}</ref> ==संदर्भ== {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षातील राजकारणी]] [[वर्ग:महाराष्ट्र विधानपरिषदेचे सदस्य]] [[वर्ग:मराठी राजकारणी]] [[वर्ग:इ.स. १९७२ मधील जन्म]] [[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]] cy2ohp5v2a59v5dvw9shqgmdmstnlq6 2723219 2723218 2026-10-19T17:00:46Z ~2026-52310-38 187943 /* */ 2723219 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट पदाधिकारी | सन्मानवाचक पूर्वप्रत्यय = | नाव = सतेज (बंटी) पाटील | सन्मानवाचक प्रत्यय = | चित्र = | चित्र आकारमान = | लघुचित्र = | चित्र शीर्षक = | क्रम2 = | पद2 = [[महाराष्ट्र शासन|गृह (शहरे), गृहनिर्माण, परिवहन, माहिती तंत्रज्ञान, संसदीय कार्य, माजी सैनिक कल्याण राज्यमंत्री, महाराष्ट्र]] | कार्यकाळ_आरंभ2 = ३० डिसेंबर २०१९ | कार्यकाळ_समाप्ती2 = ३० जुन, २०२२ | उपराष्ट्रपती = | उपपंतप्रधान = | डेप्युटी = | लेफ्टनंट = | सम्राट = | राष्ट्रपती = | पंतप्रधान = | राज्यपाल2 = [[भगतसिंग कोश्यारी]] | गव्हर्नर-जनरल = | मागील = | पुढील = | मतदारसंघ = कोल्हापूर, स्थानिक स्वराज्य संस्था | बहुमत = | क्रम1 = | पद1 = [[महाराष्ट्र विधान परिषद|सदस्य, महाराष्ट्र विधान परिषद]] | कार्यकाळ_आरंभ1 = २ जानेवारी, २०२२ | कार्यकाळ_समाप्ती1 = | उपराष्ट्रपती2 = | उपपंतप्रधान2 = | डेप्युटी2 = | लेफ्टनंट2 = | सम्राट2 = | राष्ट्रपती2 = | पंतप्रधान2 = | राज्यपाल1 = | मागील2 = <!-- अंक बदलून आठ वेळा वापरू शकतो --> | पुढील2 = <!-- अंक बदलून आठ वेळा वापरू शकतो --> | मतदारसंघ2 = <!-- अंक बदलून आठ वेळा वापरू शकतो --> | बहुमत2 = <!-- अंक बदलून आठ वेळा वापरू शकतो --> | क्रम = | जन्मदिनांक = | जन्मस्थान = | मृत्युदिनांक = | मृत्युस्थान = | राष्ट्रीयत्व = | पक्ष = [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस]] | शिक्षण = | इतर पक्ष = | आई = | वडील = [[डी.वाय. पाटील]] | पती = | पत्नी = | नाते = ऋतुराज पाटील | अपत्ये = | निवास = कोल्हापूर | शाळा_महाविद्यालय = | व्यवसाय = राजकारण | धंदा = | सही = | संकेतस्थळ = | तळटीपा = कॉंग्रेस विधीमंडळ गटनेते }} '''सतेज ज्ञानदेव पाटील''' हे एक भारतीय राजकारणी आहेत. त्यांनी [[महाराष्ट्र शासन|महाराष्ट्राच्या]] गृह (शहरे), गृहनिर्माण, परिवहन, माहिती तंत्रज्ञान, संसदीय कार्य, माजी सैनिक कल्याण या विभागांचे राज्य[[मंत्री]] हे पद भुषविले होते. * सध्या ते [[महाराष्ट्र विधान परिषद|महाराष्ट्र विधान परिषदेत]] कोल्हापूर स्थानिक स्वराज्य संस्था मतदारसंघातून निवडून आलेले आहेत.<ref>{{Cite web|url=https://www.bbc.com/marathi/india-50944457|title=उद्धव ठाकरे सरकारच्या मंत्र्यांची संपूर्ण यादी: पक्ष आणि खाती|date= ५ जाने २०२० |via=www.bbc.com}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://divyamarathi.bhaskar.com/news/maha-cabinet-expansion-first-cabinet-expansion-of-maha-government-led-by-cm-uddhav-thackeray-126407251.html|title=फडणवीस गेले, अजित पवार मात्र पुन्हा आले! उपमुख्यमंत्र्यासह २५ कॅबिनेट,१० राज्यमंत्र्यांना शपथ|website=Divya Marathi}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.esakal.com/maharashtra/allocation-portfolios-chief-minister-uddhav-thackeray-declared-249311|title=अखेर खातेवाटप जाहीर; 'या' मंत्र्यांकडे असतील 'ही' खाती &#124; eSakal|website=www.esakal.com}}</ref> ==संदर्भ== {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षातील राजकारणी]] [[वर्ग:महाराष्ट्र विधानपरिषदेचे सदस्य]] [[वर्ग:मराठी राजकारणी]] [[वर्ग:इ.स. १९७२ मधील जन्म]] [[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]] 8ep8izewi79q87irhqjjpnchuqe6whv 0 262726 2723319 2689530 2026-10-20T08:19:42Z ~2026-56382-52 188726 /* कलाकार */ 2723319 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट दूरचित्रवाणी कार्यक्रम | कार्यक्रम = खुलता कळी खुलेना | चित्र = | लोगो_चित्र_शीर्षक = | उपशीर्षक = | प्रकार = | निर्माता = | निर्मिती संस्था = | दिग्दर्शक = | क्रिएटीव्ह दिग्दर्शक = | सूत्रधार = | कलाकार = [[#कलाकार|खाली पहा]] | पंच = | आवाज = | अभिवाचक = | थीम संगीत संगीतकार = | शीर्षकगीत = | अंतिम संगीत = | संगीतकार = | देश = [[भारत]] | भाषा = [[मराठी भाषा|मराठी]] | वर्ष संख्या = | एपिसोड संख्या = ३७२ | कार्यकारी निर्माता = | सुपरवायझिंग निर्माता = | असोसिएट निर्माता = | सह निर्माता = | कथा संकलन = | संकलन = | स्थळ = | कॅमेरा = | चालण्याचा वेळ = सोमवार ते शनिवार रात्री ८:३० वाजता | वाहिनी = [[झी मराठी]] | चित्र प्रकार = | ध्वनी प्रकार = | पहिला भाग = | प्रथम प्रसारण = १८ जुलै २०१६ | शेवटचे प्रसारण = १६ सप्टेंबर २०१७ | आधी = [[माझ्या नवऱ्याची बायको]] | नंतर = [[काहे दिया परदेस]] | सारखे = }} '''खुलता कळी खुलेना''' ही [[झी मराठी]] वाहिनीवर प्रसारित झालेली एक दूरचित्रवाणी मालिका आहे. == कलाकार == * ओमप्रकाश शिंदे - डॉ. विक्रांत विजय दळवी * [[मयुरी देशमुख]] - डॉ. मानसी शशिकांत देशपांडे * [[अभिज्ञा भावे]] - मोनिका शशिकांत देशपांडे / मोनिका विक्रांत दळवी * [[संजय मोने]] - विजय सदाशिव दळवी (बाबा) * [[सविता प्रभुणे]] - अलका विजय दळवी (आई) * [[उषा नाडकर्णी]] - पार्वती सदाशिव दळवी (माई / आजी) * [[आशा शेलार]] - डॉ. निर्मला सदाशिव दळवी / डॉ. निर्मला निरंजन सोहनी (आत्या) * [[लोकेश गुप्ते]] / मंगेश साळवी - मोहन सदाशिव दळवी (काका) * शर्वरी लोहोकरे / [[शर्वाणी पिल्लई]] - गीता मोहन दळवी (काकी) * वेद आंब्रे - आर्यन मोहन दळवी * सुनील गोडबोले - नानू मामा * अरुण मोहरे - गोविंद रा. देशपांडे (आजोबा) * [[मानसी मागीकर]] - मालती गोविंद देशपांडे (आजी) * [[संकर्षण कऱ्हाडे]] - सलील गजानन पंडित * निरंजन नामजोशी - राजन मनोहर सावंत * ऋतुजा धर्माधिकारी - ऋचा * शर्वरी पाटणकर - सई * सीमा घोगले - बकुळा (बक्स) == टीआरपी == {| class="wikitable sortable" style="text-align:center" ! rowspan="2" | आठवडा ! rowspan="2" | वर्ष ! colspan="2" | TRP ! rowspan="2" | संदर्भ |- ! TVT ! क्रमांक |- |आठवडा ४७ |२०१६ |२.४ |५ |<ref>{{Cite web|title=टीआरपीमध्ये 'माझ्या नवऱ्याची बायको' मालिका अव्वल|url=https://zeenews.india.com/marathi/news/kallabaji/mazya-navryachi-bayko-get-more-trp-in-serials/340816|access-date=2021-04-15|website=[[झी २४ तास]]}}</ref> |- |२५ डिसेंबर २०१६ |१ तासाचा विशेष भाग |३.२ |३ | |- |आठवडा ६ |२०१७ |२.० |५ | |- |आठवडा ८ |२०१७ |२.७ |४ | |- |आठवडा १७ |२०१७ |२.३ |५ |<ref>{{Cite web|title='तुझ्यात जीव रंगला' टीआरपीमध्ये अव्वल|url=https://zeenews.india.com/marathi/entertainment/tuzyat-jeev-rangla-top-in-trp/366365|access-date=2021-08-15|website=[[झी २४ तास]]}}</ref> |- |आठवडा ३८ |२०१७ |३.१ |४ | |} == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} == बाह्य दुवे == {{झी मराठी रात्री ८.३०च्या मालिका}} [[वर्ग:मराठी दूरचित्रवाहिनी मालिका]] [[वर्ग:झी मराठी दूरचित्रवाहिनी मालिका]] p2c3wi3py1l1acoyyc07qd29qvuplhm 0 295420 2723240 2714156 2026-10-19T17:59:08Z InternetArchiveBot 130355 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2723240 wikitext text/x-wiki [[चित्र:Kyushu_Ceramic_Museum_7705,7706_Hakuji-Rokkaku-Wan,Sara.JPG|इवलेसे| हाकुजी व्हाईट पोर्सिलेन [[अरिता वेर]] पद्धतीच्या षटकोनी वाट्या आणि ताटल्या. एडोचा शेवटचा काळ ते मीजी कालखंड, १८४० - १८७०]] [[चित्र:Maria_Kannon.jpg|इवलेसे| बौद्धच्या देहुआ भट्टीत बनवलेला बुद्धचा पुतळा. ख्रिश्चन छाप दिसून येते.]] [[चित्र:1977_HakujiSendanMarugataSyuki_Masahiro-Mori.jpg|इवलेसे| हाकुजी साके, संच रचना मसाहिरो मोरी (१९७७)]] हाकुजी (白磁) हा [[जपानी मातीची भांडी आणि पोर्सिलेन|जपानी मातीची भांडी आणि पोर्सिलेनचा]] एक प्रकार आहे. सामान्यतः पांढरा पोर्सिलेन, ज्याची उत्पत्ती चिनी देहुआ पोर्सिलेनचे अनुकरण म्हणून झाली आहे. आज हा शब्द जपानमध्ये साध्या पांढऱ्या पोर्सिलेनसाठी वापरला जातो. ही भांडी नेहमी साध्या पांढऱ्या रंगात असतात. या मध्ये वाट्या, चहाची भांडी, कप आणि इतर जपानी टेबलवेर अशी भांडी मोडतात. हा प्रकार लहान मूर्तींसाठी देखील वापरला जात असे, मुख्यतः बौद्ध आणि कधीकधी ख्रिश्चन धार्मिक व्यक्ती आणि जपानी शैलीतील आकृत्यांसाठी वापरला जात असे. इतर साध्या वस्तूंप्रमाणे, धार्मिक वापरासाठी विविध प्रकारच्या भांड्यांसाठी त्याचा वापर योग्य होता. हे मूलतः जपानी बाजारपेठेसाठी विकसित केले गेले होते. परंतु नंतर ते जपानमधून निर्यात होणाऱ्या पोर्सिलेनपैकी एक झाले आहे. == इतिहास == देहुआ पांढरा पोर्सिलेन जपानी लोकांमध्ये पारंपारिकपणे हाकुगोराई किंवा "कोरियन व्हाईट वेर" म्हणून ओळखला जातो. जरी कोराई ही प्राचीन [[कोरिया|कोरियन]] राज्याची संज्ञा असली तरी, हा शब्द कोरियन द्वीपकल्पातील विविध उत्पादनांसाठी सर्वव्यापी शब्द म्हणून वापरला जातो. याचा अर्थ असा नाही की ऐतिहासिकदृष्ट्या जपानी लोक फुझियान प्रांतातील भट्ट्या आणि त्यांच्या पोर्सिलेनच्या अस्तित्वाबद्दल पूर्णपणे गाफील होते. ज्याला आता देहुआ किंवा ब्लँक डी चाइन वेर म्हणून ओळखले जाते (चिनी पांढऱ्या पोर्सिलेनसाठी एक फ्रेंच शब्द जो पश्चिम देशांमध्ये सामान्यपणे वापरला जातो). देहुआ भट्ट्या [[फूच्यान|फुजियान]] प्रांतात आहेत. हा भाग तैवान बेटाच्या समोर आहे. पारंपारिकपणे अनेक बंदरे आणि शहरी केंद्रांसह चिनी अर्थव्यवस्थेचे व्यापार केंद्र होते. फुजियान व्हाईट वेर संपूर्ण आशियासाठी होते. तथापि, १६०० च्या दशकाच्या मध्यापर्यंत कठोर व्यापार निर्बंध येण्यापूर्वी या सिरेमिकचा मोठ्या प्रमाणात जपानी बाजारासाठी होत होता. कौटुंबिक वेदीच्या वापरासाठी वापरल्या जाणाऱ्या बौद्ध प्रतिमा आणि धार्मिक विधीची भांडी या वस्तू मोठ्या प्रमाणात या प्रकाराने बनत होत्या. चिनी सिरेमिक संस्कृती आणि इतिहासाच्या इतर पैलूंमध्ये तीव्र स्वारस्य असूनही, अंत्यसंस्कार आणि मृत व्यक्तींशी संबंधित वस्तूंमुळे कदाचित सध्याच्या जपानी लोकांमध्ये या वस्तूंबद्दल काही अनास्था निर्माण झाली आहे. या वेरच्या उत्कृष्ट सौंदर्याची अनेक उदाहरणे जपानमधून पश्चिमेकडील देशांमध्ये संग्रहित झाली आहेत. जपानी बाजारपेठेसाठी असलेल्या अगणित बौद्ध प्रतिमांमध्ये टोकुगावा जपानचे वर्चस्व असलेल्या कानो स्कूल ऑफ पेंटिंगचा प्रभाव दर्शविणारी जोरदार शैलीदार वस्त्रे आहेत. देहुआ व्हाईट वेर ही जपानी आवड लक्षात घेऊन बनवली गेली होती हे निश्चित दिसते. साध्या पांढऱ्या उदबत्तीचे ट्रायपॉड आणि जपानी धार्मिक, धार्मिक विधी पाळण्यासाठी आणि दयेच्या बौद्ध देवीच्या लहान मुलांच्या मूर्तींसह संबंधित वस्तू ज्या ख्रिश्चन मॅडोना आणि चाइल्ड यांच्याशी अगदी जवळून साम्य आहेत ते विशेषतः जपानी बाजारपेठेसाठी डिझाइन केले आहेत. अशा पुतळ्यांना मारिया कॅनन किंवा "दयेच्या धन्य व्हर्जिन देवी" म्हणून ओळखले जात होते आणि त्या टोकुगावा जपानच्या "लपलेल्या ख्रिश्चन " संस्कृतीचा भाग होत्या ज्याने धर्मावर कठोरपणे बंदी घातली होती. जपानमध्ये हिराडो भट्टी आणि इतरत्र पांढऱ्या पोर्सिलेन बौद्ध पुतळ्याची मोठ्या प्रमाणावर निर्मिती केली गेली. दोन वस्तू सहजपणे ओळखल्या जाऊ शकतात. जपानी आकृत्या सहसा बेसवर बंद असतात आणि वायुवीजनासाठी एक लहान छिद्र दिसू शकते. तर हिराडो वेर देखील चकाकी नसलेल्या भागावर किंचित नारिंगी रंगाची छटा दाखवते. १६०० च्या दशकाच्या सुरुवातीस, सागा डोमेनचे लॉर्ड नाबेशिमा नौशिगे (१५३७ - १६१९) यांनी अनेक कोरियन कुंभारांना ताब्यात घेतले, ज्यात कुंभार री सॅम्पेई ( यी सॅम प्योंग ) यांचा समावेश होता.<ref name="e-yakimono1">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.e-yakimono.net/guide/html/porcelain.html|title=PORCELAIN Menu - EY Net Japanese Pottery Primer|website=E-yakimono.net|access-date=2016-09-17}}</ref> स.न. १६१६१ मध्ये, त्यांना अरिता येथील डोंगरावर एक उत्कृष्ट पांढरी दगडी माती सापडली. ही चिकणमाती जपानी पांढऱ्या पोर्सिलेनच्या उत्पादनासाठी वापरली जात असे. अरितामधील हाकुजीचे उत्पादन मेजी युगातही चालू राहिले. हाकुजीचे उत्पादन आजही विविध भांड्यांसाठी केले जाते. मासाहिरो मोरी यांनी अनेक आधुनिक हाकुजी वेर डिझाइन केले आहेत. आणखी एक कलाकार म्हणजे सेगो नाकामुरा, जो [[अरिता वेर]] बनविणारा कलाकार आहे<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.japanpotterynet.com/en/products/detail.php?product_id=1879|title=Japan Pottery Net / HAKUJI HACHI (White Porcelain Bowl B)|website=Japanpotterynet.com|access-date=2016-09-17|archive-date=2016-09-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20160915032757/http://www.japanpotterynet.com/en/products/detail.php?product_id=1879|url-status=dead}}</ref> आणि इनू मंजी.<ref name="e-yakimono1"/> एका किरकोळ कंपनी मुजि ने नवीन हाकुजी प्रकारची भांडी आणली आहेत. या मध्ये अमाकुसा दगड आणि चिकणमाती एकत्र करून पारंपारिक तंत्र वापरून बनवलेली आहेत. <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.muji.eu/pages/online.asp?Sec=11&Sub=97|title=MUJI Online - Welcome to the MUJI Online Store|last=MUJI IT Department|website=Muji.eu|access-date=2016-09-17}}</ref> हाकुजीला 1१९९५ मध्ये सरकारने जपानची अमूर्त सांस्कृतिक मालमत्ता म्हणून घोषित केले होते.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://kunishitei.bunka.go.jp/heritage/detail/303/43|title=Database of Registered National Cultural Properties|publisher=[[Agency for Cultural Affairs]]|access-date=15 March 2011}}</ref><ref>{{स्रोत पुस्तक|title=Crafting Beauty in Modern Japan|last=Rousmaniere, Nicole|publisher=[[British Museum]]|year=2007|isbn=978-0-7141-2448-3|pages=158–160}}</ref> == सेहाकुजी == दुसरा प्रकार म्हणजे {{निहोंगो|सेहाकुजी|青白磁|}} पोर्सिलेन आहे. यात चकचकीत बर्फाळ, निळसर पांढऱ्या रंगाची सूक्ष्म श्रेणी असते.<ref name="e-yakimono1"/> चीनी झिलई हा प्रकार म्हणून ओळखले जाते. क्विंगबाइ वेर या नावानेही हे ओ़ळखले जाते. यात रंग अधिक हिरवट-पांढरा असतो. याला सेलाडोनचा एक् प्रकार म्हणून देखील मानले जाते.<ref name="cornell1">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://museum.cornell.edu/collections/asian-pacific/japan/pure-pure-seihakuji-bowl|title="Pure-pure" Seihakuji bowl &#124; Herbert F. Johnson Museum of Art|website=Museum.cornell.edu|access-date=2016-09-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20151221231648/http://museum.cornell.edu/collections/asian-pacific/japan/pure-pure-seihakuji-bowl|archive-date=2015-12-21|url-status=dead}}</ref> क्विंगबाईचा इतिहास गाण्याच्या राजघराण्यापर्यंतचा आहे. थोड्या प्रमाणात लोह असलेल्या ग्लेझने पेंट केले आहे. पुन्हा गरम केल्यावर हा निळसर रंग येतो. फुकामी सुहेरू,<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.brooklynmuseum.org/opencollection/objects/156197|title=Brooklyn Museum|access-date=2021-11-30|archive-date=2021-11-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20211130102440/https://www.brooklynmuseum.org/opencollection/objects/156197|url-status=dead}}</ref><ref name="cornell1"/><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://erikthomsen.com/exhibition/2008/sep/seihakuji-porcelain-sculptures-sueharu-fukami|title=Seihakuji: Porcelain Sculptures by Sueharu Fukami &#124; Erik Thomsen Asian Art|website=Erikthomsen.com|access-date=2016-09-17|archive-date=2016-09-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20160916202002/http://erikthomsen.com/exhibition/2008/sep/seihakuji-porcelain-sculptures-sueharu-fukami|url-status=dead}}</ref> सुझुकी ओसामू,<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.mirviss.com/ceramics/suzuki-osamu|title=Suzuki Osamu - Ceramics - Joan B Mirviss LTD &#124; Japanese Fine Art|date=2016-04-15|website=Mirviss.com|access-date=2016-09-17|archive-date=2016-09-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20160917174703/http://www.mirviss.com/ceramics/suzuki-osamu|url-status=dead}}</ref> आणि यागी अकिरा हे सेहाकुजीमध्ये पारंगत असलेले काही कारागीर आहेत.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.mirviss.com/ceramics/yagi-akira|title=Yagi Akira - Ceramics - Joan B Mirviss LTD &#124; Japanese Fine Art|date=2016-04-15|website=Mirviss.com|access-date=2016-09-17|archive-date=2016-09-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20160917191135/http://www.mirviss.com/ceramics/yagi-akira|url-status=dead}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.chawanzaka.com/zaijusakka/yagiakira.html|title=茶わん坂在住作家・八木明|website=Chawanzaka.com|access-date=2016-09-17}}</ref> {{निहोंगो|काइजी त्सुकामोटो|塚本快示}} (१९१२ - १९९०) यांना त्यांच्या सेहाकुजीमधील कामांसाठी १९८३ मध्ये लिव्हिंग नॅशनल ट्रेझर म्हणून नामांकन मिळाले होते. == संदर्भ == <references />   == इतर स्रोत == * शांघाय आर्ट म्युझियम, ''फुजियान सिरॅमिक्स आणि पोर्सिलेन'', चीनी सिरॅमिक्स, व्हॉल. 27, क्योतो, 1983. * काटो तोकोकू, ''गेन्शोकू टोकी डायजितेन'' (रंगातील सिरॅमिक्सचा शब्दकोश), तोक्यो, १९७२, पृ.&nbsp;७७७. == बाह्य दुवे == {{commonscat-inline}} [[वर्ग:जपानी कला शब्दावली]] [[वर्ग:जपानी मातीची भांडी]] 3lb38g063m66e795gp58wsxty44ljkn 3 304694 2723187 2721357 2026-10-19T14:38:37Z MediaWiki message delivery 38883 /* Tech News: 2026-43 */ नवीन विभाग 2723187 wikitext text/x-wiki {{जुन्या चर्चा चौकट|search=yes| <center>[[सदस्य चर्चा:Usernamekiran/Archive 1|जुनी चर्चा १]], [[सदस्य चर्चा:Usernamekiran/Archive 2|जुनी चर्चा २]]</center>}} __FORCETOC__ {{clear}} == कामाची पावती == हल्ली कोणी कोणाला असे बार्नस्टार देताना फारसे दिसत नाहीत. पण आपण अल्पावधीत केलेल्या कामाबद्दल हा स्टार. बॉट कसा वापरावा हे तुमच्याकडून शिकण्यासारखे आहे. दुसरे वैशिष्ट्य म्हणजे आपण सामान्य सदस्यांचे ऐकता, कंपूबाजी न करता त्यांना विश्वासात घेता, विचारलेल्या प्रश्नांची प्रामाणिक उत्तरे देता हे सर्व माझ्यासाठी फार महत्त्वाचे आहे. [[सदस्य:Shantanuo|Shantanuo]] ([[सदस्य चर्चा:Shantanuo|चर्चा]]) १२:४७, ५ एप्रिल २०२२ (IST) [[Image:Working Wikimedian's Barnstar.png|शुद्धिचिकित्सक बॉटसाठी|right|frame]] :{{ping|Shantanuo}} खूप खूप धन्यवाद. पण botचा जवळपास ९८% code आधीच तयार होता, त्यात मी फक्त २% वाढवला आणि खरं तर मराठी विकिपीडियावर bot ची केवळ तांत्रिक प्रोग्रामिंग मी केली, त्यातील जास्तीत जास्त शब्द तुम्हीच सुचवले. ह्याव्यतिरिक तांत्रिकदृष्ट्यासुद्धा तुम्ही खूप मदत केली. मी काही दिवसांपूर्वीच तुम्हाला औपचारिकरीत्या धन्यवाद म्हणणार होतो, पण राहून गेलं. मी त्यामध्ये तुम्ही म्ह्टल्याप्रमाणेच म्हणणार होतो कि स्वतःचा काही फायदा/हेतू नसतानासुद्धा तुम्ही भरपूर मदत केलीत. ह्याचा मी खूप आदर करतो.{{pb}}मी मराठी विकिपीडियावर सक्रियरित्या कार्यरत नसलो तरी गेल्या २-३ वर्षांपासून मी mrwiki बघतोय. सध्या हेतू नसताना कार्य करणारे केवळ १० ते १५ संपादक आहेत, पण ते किती दिवस टिकतील त्याचा नेम नाही.{{pb}}विकिपीडिया हा आपल्या सगळ्यांचाच आहे. मला वाटते त्यामध्ये कंपूबाजी नसावी. पारदर्शकता खूप महत्वाची आहे. तुमच्या मदतीसाठी पुन्हा एकदा आभार. —usernamekiran [[User talk:Usernamekiran|(talk)]] १५:१०, ५ एप्रिल २०२२ (IST) ==शुद्धलेखनाचा बार्नस्टार== {| style="border: 1px solid gray; background-color: #fdffe7;" |rowspan="2" style="vertical-align:middle;" | {{#ifeq:{{{2}}}|alt|[[File:Grammar-star.png|100px]]| [[File:Grammar-star.png|100px]]}} |rowspan="2" | |style="font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em;" | '''शुद्धलेखनाचा बार्नस्टार''' |- |style="vertical-align: middle; border-top: 1px solid gray;" | किरणबॉट द्वारे केलेल्या अविरत परिश्रमाबद्दल.-[[सदस्य:संतोष गोरे|'''<span style="text-shadow:grey 3px 3px 2px;color: blue"> संतोष</span><span style="text-shadow:gray 3px 3px 2px;color: blue"> गोरे </span>''']] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|<span style="text-shadow:grey 3px 3px 1px;"> 💬</span>]] ) २१:३९, १७ एप्रिल २०२२ (IST) |} == मिडियाविकी:Spam-blacklist == [[मिडियाविकी:Spam-blacklist]] याला संरक्षित केलेले दिसते. मिडियाविकी पाने फक्त प्रचालक संपादन करू शकतात. त्यामुळे संरक्षण काढावे अशी विनंती. --[[सदस्य:Tiven2240|Tiven2240]] ([[सदस्य चर्चा:Tiven2240|चर्चा]]) २२:१६, १ जुलै २०२२ (IST) :काढले. —usernamekiran [[User talk:Usernamekiran|(talk)]] ०१:४७, २ जुलै २०२२ (IST) == Request to move (or delete) a page == I don't know where to request this on mrwiki, so asking you for help. The article [[लोकेनाथ]] is not the correct name of the subject. It is [[लोकनाथ]] and should be moved to that title. Alternatively, it may be just deleted because it doesn't have any article content at all. Thanks! [[सदस्य:CX Zoom|CX Zoom]] ([[सदस्य चर्चा:CX Zoom|चर्चा]]) १६:०९, १३ जुलै २०२२ (IST) :नवीन पान निर्माण करून पुनर्निर्देशित देखील केले.-[[सदस्य:संतोष गोरे|'''<span style="text-shadow:grey 3px 3px 2px;color: blue"> संतोष</span><span style="text-shadow:gray 3px 3px 2px;color: blue"> गोरे </span>''']] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|<span style="text-shadow:grey 3px 3px 1px;"> 💬</span>]] ) १७:११, १३ जुलै २०२२ (IST) ::{{ping|CX Zoom}} Hello. Editor संतोष गोरे has taken care of it. {{ping|संतोष गोरे}} धन्यवाद :-) —usernamekiran [[User talk:Usernamekiran|(talk)]] १८:३८, १३ जुलै २०२२ (IST) ::: Thank you both you! [[सदस्य:CX Zoom|CX Zoom]] ([[सदस्य चर्चा:CX Zoom|चर्चा]]) १८:४२, १३ जुलै २०२२ (IST) == साचा:Ambox == नमस्कार {{tl|Ambox}} हा साचा मोबाईल view मध्ये बरोबर दिसत आहे. परंतु डेस्कटॉप view मध्ये तो गायब झाला आहे. मी संबंधीत साच्यात बदल केले आहेत, परंतु तरीही साचा बरोबर दिसत नाही. आपण काही मदत करू शकाल का? --[[सदस्य:Tiven2240|Tiven2240]] ([[सदस्य चर्चा:Tiven2240|चर्चा]]) १२:३१, १० ऑगस्ट २०२२ (IST) :{{ping|Tiven2240}} साच्यामध्ये lua आहे. जर मला जुना (बरोबर काम करत असलेला) व आत्ताचा source code [[सदस्य:Usernamekiran/sandbox]] वर टाकून दिला तर मी धुळपाटीवर प्रयत्न करून बघू शकतो. —usernamekiran [[User talk:Usernamekiran|(talk)]] १६:३५, १० ऑगस्ट २०२२ (IST) == वर्गातील पाने स्थानांतरण == कृपया किरण बॉटद्वारे खालील वर्गातील पाने स्थानांतरित करावी, धन्यवाद! # [[:वर्ग:न्यू झीलँड क्रिकेट]] → [[:वर्ग:न्यू झीलंडमधील क्रिकेट]] # [[:वर्ग:न्यू झीलँड क्रिकेट संघाचे परदेशी दौरे]] → [[:वर्ग:न्यू झीलंड क्रिकेट संघाचे परदेशी दौरे]] # [[:वर्ग:न्यू झीलँड मधील क्रिकेट संघ]] → [[:वर्ग:न्यू झीलंडमधील क्रिकेट संघ]] # [[:वर्ग:न्यू झीलँडचे एकदिवसीय क्रिकेट खेळाडू]] → [[:वर्ग:न्यू झीलंडचे एकदिवसीय क्रिकेट खेळाडू]] # [[:वर्ग:न्यू झीलँडचे कसोटी क्रिकेट खेळाडू]] → [[:वर्ग:न्यू झीलंडचे कसोटी क्रिकेट खेळाडू]] # [[:वर्ग:न्यू झीलँडचे क्रिकेट खेळाडू]] → [[:वर्ग:न्यू झीलंडचे क्रिकेट खेळाडू]] # [[:वर्ग:न्यू झीलँडचे पंतप्रधान]] → [[:वर्ग:न्यू झीलंडचे पंतप्रधान]] # [[:वर्ग:न्यू झीलँडच्या महिला क्रिकेट खेळाडू]] → [[:वर्ग:न्यू झीलंडच्या महिला क्रिकेट खेळाडू]] # [[:वर्ग:न्यू झीलँडमधील क्रिकेट मैदाने]] → [[:वर्ग:न्यू झीलंडमधील क्रिकेट मैदाने]] # [[:वर्ग:न्यू झीलँडमधील शहरे]] → [[:वर्ग:न्यू झीलंडमधील शहरे]] # [[:वर्ग:ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघाचे न्यू झीलँड दौरे]] → [[:वर्ग:ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघाचे न्यू झीलंड दौरे]] # [[:वर्ग:ऑस्ट्रेलियन क्रिकेट संघाचे भारत दौरे]] → [[:वर्ग:ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघाचे भारत दौरे]] # [[:वर्ग:इंग्लिश क्रिकेट खेळाडू]] → [[:वर्ग:इंग्लंडचे क्रिकेट खेळाडू]] # [[:वर्ग:इंग्लिश क्रिकेट]] → [[:वर्ग:इंग्लंडमधील क्रिकेट]] # [[:वर्ग:इंग्लिश महिला क्रिकेट खेळाडू]] → [[:वर्ग:इंग्लंडच्या महिला क्रिकेट खेळाडू]] # [[:वर्ग:फिलिपाईन्सचे क्रिकेट खेळाडू]] → [[:वर्ग:फिलिपिन्सचे क्रिकेट खेळाडू]] [[सदस्य:Khirid Harshad|Khirid Harshad]] ([[सदस्य चर्चा:Khirid Harshad|चर्चा]]) १२:२०, १२ ऑगस्ट २०२२ (IST) :{{ping|Khirid Harshad}} हो. —usernamekiran [[User talk:Usernamekiran|(talk)]] १४:२२, १२ ऑगस्ट २०२२ (IST) :: {{ping|Khirid Harshad}} वरील ऐवजी [[:वर्ग:न्यू झीलंडमधील क्रिकेट]] व [[:वर्ग:इंग्लंडमधील क्रिकेट]] ह्या नावाने वर्ग तयार केले. —usernamekiran [[User talk:Usernamekiran|(talk)]] १२:५६, १५ ऑगस्ट २०२२ (IST) ::: सगळे झाले. —usernamekiran [[User talk:Usernamekiran|(talk)]] ०९:०७, १६ ऑगस्ट २०२२ (IST) == नवी यादी == अजून काही वर्गातील पाने किरण बॉटद्वारे स्थलांतरित करावी. # [[:वर्ग:ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट]] → [[:वर्ग:ऑस्ट्रेलियामधील क्रिकेट]] # [[:वर्ग:श्रीलंका क्रिकेट]] → [[:वर्ग:श्रीलंकामधील क्रिकेट]] # [[:वर्ग:वेस्ट इंडीज क्रिकेट]] → [[:वर्ग:वेस्ट इंडीजमधील क्रिकेट]] # [[:वर्ग:दक्षिण आफ्रिका क्रिकेट]] → [[:वर्ग:दक्षिण आफ्रिकेमधील क्रिकेट]] # [[:वर्ग:पाकिस्तान क्रिकेट]] → [[:वर्ग:पाकिस्तानमधील क्रिकेट]] # [[:वर्ग:बांगलादेश क्रिकेट]] → [[:वर्ग:बांगलादेशमधील क्रिकेट]] # [[:वर्ग:मर्सिडिज-बेंझ]] → [[:वर्ग:मर्सेडिझ-बेंझ]] # [[:वर्ग:ब्राझिलचे राष्ट्राध्यक्ष]] → [[:वर्ग:ब्राझीलचे राष्ट्राध्यक्ष]] # [[:वर्ग:अशियामधील राष्ट्रीय फुटबॉल संघ]] → [[:वर्ग:आशियामधील राष्ट्रीय फुटबॉल संघ]] # [[:वर्ग:आर्जेंटिनाचे फुटबॉल खेळाडू]] → [[:वर्ग:आर्जेन्टिनाचे फुटबॉल खेळाडू]] # [[:वर्ग:उन्हाळी ऑलिंपिक मैदाने]] → [[:वर्ग:ऑलिंपिक स्टेडियम]] # [[:वर्ग:चंदिगड लायन्स खेळाडू]] → [[:वर्ग:चंदिगढ लायन्स खेळाडू]] # [[:वर्ग:ओरिसामधील जिल्हे]] → [[:वर्ग:ओडिशामधील जिल्हे]] # [[:वर्ग:ओरिसामधील लोकसभा मतदारसंघ]] → [[:वर्ग:ओडिशामधील लोकसभा मतदारसंघ]] # [[:वर्ग:ऑस्कर पुरस्कारविजेते दिग्दर्शक]] → [[:वर्ग:ऑस्कर पुरस्कार विजेते दिग्दर्शक]] # [[:वर्ग:आंध्र प्रदेशामधील लोकसभा मतदारसंघ]] → [[:वर्ग:आंध्र प्रदेशमधील लोकसभा मतदारसंघ]] # [[:वर्ग:मध्य प्रदेशामधील लोकसभा मतदारसंघ]] → [[:वर्ग:मध्य प्रदेशमधील लोकसभा मतदारसंघ]] # [[:वर्ग:कोच्चीतील पर्यटनस्थळे]] → [[:वर्ग:कोचीमधील पर्यटनस्थळे]] # [[:वर्ग:भारतीय प्रौद्योगिकी संस्थाने]] → [[:वर्ग:भारतीय तंत्रज्ञान संस्था]] [[सदस्य:Khirid Harshad|Khirid Harshad]] ([[सदस्य चर्चा:Khirid Harshad|चर्चा]]) १३:४६, ३ सप्टेंबर २०२२ (IST) :{{ping|Khirid Harshad}} एक-दोन दिवसात करतो. —usernamekiran [[User talk:Usernamekiran|(talk)]] २२:२१, ९ सप्टेंबर २०२२ (IST) दोन महिने झाले अजून बॉटद्वारे स्थानांतर केले नाही, आठवण करुन दिली धन्यवाद. [[सदस्य:Khirid Harshad|Khirid Harshad]] ([[सदस्य चर्चा:Khirid Harshad|चर्चा]]) १०:५६, ९ नोव्हेंबर २०२२ (IST) :{{ping|Khirid Harshad}} हुकूमशाह आणि हुकूमशहा या दोन शब्दांपैकी योग्य कोणता हे मला नक्की माहीत नाही, त्यामुळे मी तो वर्ग बदलला नाही. {{ping|Shantanuo}} यांना विचारावे लागेल. तसेच "श्रीलंकामधील" ऐवजी "श्रीलंकेमधील", आणि "ऑलिंपिक स्टेडियम" ऐवजी "ऑलिंपिक मैदाने" अशे वर्ग तयार केले. —usernamekiran [[User talk:Usernamekiran|(talk)]] २२:०९, २२ नोव्हेंबर २०२२ (IST) ::{{ping|Khirid Harshad}} नमस्कार. जुनी टिप्पणी (comment) बदलण्याऐवजी प्रत्येक वेळेस नवी टिप्पणी लिहून सही करावी हि विनंती. —usernamekiran [[User talk:Usernamekiran|(talk)]] २१:२६, २ डिसेंबर २०२२ (IST) == अधीक्षक का अधिक्षक == नमस्कार आपल्या बॉट मध्ये 'अधीक्षक —> अधिक्षक' असा बदल दिसून येतो. परंतु आंतरजालावर तसेच [https://gadchirolipolice.gov.in/Specialunitsinfo?specialunits_category=1 गडचिरोली पोलिस] येथे हा शब्द 'अधीक्षक' असा लिहिलेला दिसून येत आहे. कृपया नक्की अचूक शब्द कोणता आहे हे सांगावे. :cc {{साद|Shantanuo}} -[[User:संतोष गोरे|<span style="color: blue; font-weight: bold; background: linear-gradient( orange, white, green)">संतोष गोरे</span>]] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|<span style="text-shadow:grey 3px 3px 1px;"> 💬</span>]] ) १९:१४, २४ ऑगस्ट २०२२ (IST) :: चूक नजरेस आणून दिल्याबद्दल धन्यवाद. किरण साहेब, कृपया 'अधिक्षक' > 'अधीक्षक' अशी नवीन नोंद करावी आणि '_अधीक_' > '_अधिक_' अशी स्पेस द्यावी. [[सदस्य:Shantanuo|Shantanuo]] ([[सदस्य चर्चा:Shantanuo|चर्चा]]) ०९:४५, २५ ऑगस्ट २०२२ (IST) : https://shabdakosh.marathi.gov.in/ महाराष्ट्र शासन व्यवहारासाठी शब्दकोश आणि शास्त्रीय व तांत्रिक परिभाषा कोश येथे पण हा शब्द 'अधीक्षक' असा लिहिलेल आहे.--[[सदस्य:Omega45|Omega45]] ([[सदस्य चर्चा:Omega45|चर्चा]]) १०:२६, २५ ऑगस्ट २०२२ (IST) :::{{ping|संतोष गोरे|Omega45|Shantanuo}} माफ करा, मी काही दिवस गावाबाहेर होतो. मी आवश्यक ते बदल केले आहेत, सर्व संपादने दुपारी अडीच वाजता होतील, व फक्त "अधिक्षक → अधीक्षक" हा बदल दुपारी साडे तीन वाजता होईल. —usernamekiran [[User talk:Usernamekiran|(talk)]] ०३:०३, २८ ऑगस्ट २०२२ (IST) == पान वगळणे == [[:वर्ग:उल्लेखनीयता रद्दीकरण]] मध्ये बरीच अनावश्यक पाने व वर्ग आहेत ती कृपया वगळावी, धन्यवाद. [[सदस्य:Khirid Harshad|Khirid Harshad]] ([[सदस्य चर्चा:Khirid Harshad|चर्चा]]) १७:२०, १८ सप्टेंबर २०२२ (IST) == विपत्र == नमस्कार, गेले काही दिवस मला नोटिफिकेशन येत आहे की तुम्ही मला विपत्र पाठविले आहे परंतु ते मला माझ्या ईमेल मध्ये दिसत नाही. तरी तुम्ही नक्की हे पाठविले होते का हे कळवावे. धन्यवाद. [[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) १४:२५, १६ ऑक्टोबर २०२२ (IST) :{{ping|अभय नातू}} हो. विपत्र कदाचित स्पॅम मध्ये गेले असावे? तुम्ही मला एक विपत्र पाठवसाल का? म्हणजे मी त्याला उत्तर देऊ शकतो. —usernamekiran [[User talk:Usernamekiran|(talk)]] १६:३५, १६ ऑक्टोबर २०२२ (IST) :पाठविले. :[[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] ([[सदस्य चर्चा:अभय नातू|चर्चा]]) ०८:२८, २१ ऑक्टोबर २०२२ (IST) ::{{ping|अभय नातू}} I've sent you an email, but directly this time. Did you get it? —usernamekiran [[User talk:Usernamekiran|(talk)]] ००:०१, १३ डिसेंबर २०२२ (IST) == Edit == Can you kindly provide me a valid reason for this edit? [https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%95%E0%A4%BF%E0%A4%AA%E0%A5%80%E0%A4%A1%E0%A4%BF%E0%A4%AF%E0%A4%BE:%E0%A4%95%E0%A5%8C%E0%A4%B2/%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%9A%E0%A4%BE%E0%A4%B2%E0%A4%95&curid=68011&diff=2188619&oldid=2188237] [[सदस्य:Tiven2240|Tiven2240]] ([[सदस्य चर्चा:Tiven2240|चर्चा]]) ०८:५०, १८ ऑक्टोबर २०२२ (IST) :{{re|Tiven2240}} आताचे संपादन ठीक आहे का? —usernamekiran [[User talk:Usernamekiran|(talk)]] १९:१२, १८ ऑक्टोबर २०२२ (IST) == पिंपरी-चिंचवडमधील नाट्यगृहे == नमस्कार सर , आता तुम्ही हे '''पिंपरी-चिंचवडमधील नाट्यगृहे''' पानाचं स्थानांतर केलेलं आहे हे पान '''महाराष्ट्रातील नाट्यगृहांची यादी'' नावाने पुन्हा पूर्वपदावर आणा. वेगळं पान न बनवता महाराष्ट्रातील सर्व नाट्यगृहाची माहिती या पानांमध्ये जोडता येऊ शकतं. [[सदस्य:AShiv1212|AShiv1212]] ([[सदस्य चर्चा:AShiv1212|चर्चा]]) १९:२०, ३ नोव्हेंबर २०२२ (IST) :{{re|AShiv1212}} eka tasat karto :-) —usernamekiran [[User talk:Usernamekiran|(talk)]] १९:४०, ३ नोव्हेंबर २०२२ (IST) धन्यवाद सर [[सदस्य:AShiv1212|AShiv1212]] ([[सदस्य चर्चा:AShiv1212|चर्चा]]) ००:१५, ४ नोव्हेंबर २०२२ (IST) == बदल स्वीकारण्याची आणि पान हटवलेले परत आणायचे विनंती == नमस्कार किरण, सुप्रभात मी एका आठवड्यानंतर विकिपीडियावर परत आलो आणि पाहिले की तुम्ही माझ्याद्वारे तयार केलेली आणि अनुल्लेखनीयताचा टॅग असलेली पाने हटवली आहेत. (हे लेख आहेत - [[जय जय लाइव]] ‎, [[नयामत हांडा]] ) मी ह्यच्या माघे सुदाह लेखात अधिक माहिती आणि संदर्भ घालून अनुल्लेखनीयताचा टॅग काढून घेतला आहे. मला सर्व उल्लेखनीयतेचे निकष माहित आहेत, ही विनंती आहे की कृपया मला पृष्ठांच्या संदर्भांसह अधिक माहिती जोडण्याची संधी द्या जेणेकरून ते उल्लेखनीयतेचे निकष पूर्ण करेल.स्थिरता समस्या असलेल्या लेखात इंटरनेटवर सार्वजनिकपणे उपलब्ध असलेल्या संदर्भांसह पुरेशी माहिती जोडण्याचा माझा नेहमीच हेतू असतो. धन्यवाद [[सदस्य:Rockpeterson|Rockpeterson]] ([[सदस्य चर्चा:Rockpeterson|चर्चा]]) १२:४४, ४ नोव्हेंबर २०२२ (IST) == वर्ग नाव बदल == [[कारंजा घाडगे तालुका]] पानावरील कारंजा घाडगे तालुक्यातील गावे विभागातील सर्व पाने [[:वर्ग:कारंजा लाड तालुक्यातील गावे]] हा वर्ग काढून [[:वर्ग:कारंजा घाडगे तालुक्यातील गावे]] या नव्या वर्गास जोडावीत ही विनंती. [[सदस्य:Khirid Harshad|Khirid Harshad]] ([[सदस्य चर्चा:Khirid Harshad|चर्चा]]) १३:४८, १० डिसेंबर २०२२ (IST) :{{ping|Khirid Harshad}} [[कारंजा घाडगे तालुका]], आणि [[कारंजा लाड तालुका]] हे दोन वेग-वेगळे तालुके आहेत. वरीलप्रमाणे संपादने केल्यास दोन्ही तालुक्यातील गावे एकाच तालुक्याच्या वर्गात जोडण्यात येतील. —usernamekiran [[User talk:Usernamekiran|(talk)]] १४:०५, १५ डिसेंबर २०२२ (IST) {{साद|Usernamekiran}} आधीपासून [[कारंजा घाडगे]] तालुक्यातील गावे [[कारंजा लाड]] च्या वर्गात समाविष्ट आहेत, मग पुन्हा ते एकत्र कसे होतील? [[सदस्य:Khirid Harshad|Khirid Harshad]] ([[सदस्य चर्चा:Khirid Harshad|चर्चा]]) १४:५९, १५ डिसेंबर २०२२ (IST) :{{re|Khirid Harshad}} मी काही दिवसांनंतर दोन्ही तालुक्यातील गावे योग्य त्या वर्गात टाकतो. —usernamekiran [[User talk:Usernamekiran|(talk)]] १५:०३, १५ डिसेंबर २०२२ (IST) ठीक आहे, धन्यवाद. [[सदस्य:Khirid Harshad|Khirid Harshad]] ([[सदस्य चर्चा:Khirid Harshad|चर्चा]]) १५:०४, १५ डिसेंबर २०२२ (IST) :{{re|Khirid Harshad}} झाले. —usernamekiran [[User talk:Usernamekiran|(talk)]] २०:५९, १९ डिसेंबर २०२२ (IST) == [[जावद रमदानी]] == Hi Usernamekiran, sorry for writing in English. I wanted to mark [[जावद रमदानी]] for deletion as this page is crosswiki spam / fake, see e.g. [https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Sockpuppet_investigations/%D8%AC%D9%88%D8%A7%D8%AF_%D8%B1%D9%85%D8%B6%D8%A7%D9%86%DB%8C_%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7%D8%A8/Archive][https://meta.wikimedia.org/wiki/Talk:Title_blacklist/Archives/2015#Javad_Ramezani] (I can provide more links if you want). Unfortunately an abuse filter told me to consider not posting the deletion request as community consensus is against SMWT Members being active on your wiki. Could you take a look at this and either delete the page or create a deletion request yourself? Thanks and best regards --[[सदस्य:Johannnes89|Johannnes89]] ([[सदस्य चर्चा:Johannnes89|चर्चा]]) १८:४६, ८ जानेवारी २०२३ (IST) :{{ping|Johannnes89}} deleted, and salted. Thanks for the heads-up. —usernamekiran [[User talk:Usernamekiran|(talk)]] २०:३८, ८ जानेवारी २०२३ (IST) == वर्ग स्थानांतरण == खालील वर्गातील फक्त वर्षाचे वर्ग (उदा. वर्ग:इ.स. ४१४ किंवा वर्ग:इ.स. ६२८) नव्या वर्गात स्थानांतरण करावे. # [[:वर्ग:इ.स.चे ५ वे शतक]] → [[:वर्ग:इ.स.च्या ५ व्या शतकातील वर्षे]] # [[:वर्ग:इ.स.चे ६ वे शतक]] → [[:वर्ग:इ.स.च्या ६ व्या शतकातील वर्षे]] # [[:वर्ग:इ.स.चे ७ वे शतक]] → [[:वर्ग:इ.स.च्या ७ व्या शतकातील वर्षे]] [[सदस्य:Khirid Harshad|Khirid Harshad]] ([[सदस्य चर्चा:Khirid Harshad|चर्चा]]) १५:०८, १६ जानेवारी २०२३ (IST) : एक महिना उलटून गेला असल्याने आठवण करुन दिली, धन्यवाद. [[सदस्य:Khirid Harshad|Khirid Harshad]] ([[सदस्य चर्चा:Khirid Harshad|चर्चा]]) २१:४२, १७ फेब्रुवारी २०२३ (IST) # [[:वर्ग:विसावे शतकातील वर्षे]] → [[:वर्ग:इ.स.च्या २० व्या शतकातील वर्षे]] # [[:वर्ग:न्यू यॉर्कमधील काउंटी]] → [[:वर्ग:न्यू यॉर्क राज्यामधील काउंटी]] # [[:वर्ग:वॉशिंग्टनमधील काउंटी]] → [[:वर्ग:वॉशिंग्टन राज्यामधील काउंटी]] # [[:वर्ग:समुद्र किनार्याची चित्रे]] → [[:वर्ग:समुद्र किनाऱ्याची चित्रे]] # [[:वर्ग:इमारती चित्रे]] → [[:वर्ग:इमारत चित्रे]] # [[:वर्ग:खाण्याच्या वस्तू चित्रे]] → [[:वर्ग:खाद्य पदार्थाची चित्रे]] [[सदस्य:Khirid Harshad|Khirid Harshad]] ([[सदस्य चर्चा:Khirid Harshad|चर्चा]]) ०९:५८, २६ फेब्रुवारी २०२३ (IST) == दुवा दुरुस्ती == नमस्कार स्त्रीवाद आणि लोकसाहित्य या प्रकल्पाचे एक गठ्ठा संदेश सक्रिय सदस्यांना पाठवण्यात आले आहेत. परंतु त्यात पुढील दुवा चुकीचा टाकण्यात आलाय. <nowiki>https://fountain.toolforge.org/editathons/fnf2023 या ऐवजी https://fountain.toolforge.org/editathons/fnf2023-mr </nowiki> हा दुवा पाहिजे आहे. कृपया आपण त्यात बदल करताल का.-[[User:संतोष गोरे|<span style="color: blue; font-weight: bold; background: linear-gradient( orange, white, green)">संतोष गोरे</span>]] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|<span style="text-shadow:grey 3px 3px 1px;"> 💬</span>]] ) २०:५७, ७ फेब्रुवारी २०२३ (IST) :{{re|संतोष गोरे}} namaskar. Mi saddhya gavabaher ahe, tyamule mi durusti karu shaknar nahi. Mi 11 tarkhela durusti karu shakel. Abhay Natu aani Tiven doghe AWB vapartat, te hi durusti karu shaktil. —usernamekiran [[User talk:Usernamekiran|(talk)]] २१:४२, ७ फेब्रुवारी २०२३ (IST) ::{{साद|अभय नातू|Tiven2240}} कृपया बदल करून द्यावा ही विनंती. [[User:संतोष गोरे|<span style="color: blue; font-weight: bold; background: linear-gradient( orange, white, green)">संतोष गोरे</span>]] ([[सदस्य चर्चा:संतोष गोरे|<span style="text-shadow:grey 3px 3px 1px;"> 💬</span>]] ) ०८:५४, ८ फेब्रुवारी २०२३ (IST) :::{{done}} --[[सदस्य:Tiven2240|Tiven2240]] ([[सदस्य चर्चा:Tiven2240|चर्चा]]) ०९:४६, ८ फेब्रुवारी २०२३ (IST) == मंगरूळपीर तालुका, वाशिम जिल्ह्यातील गावांची नावे बदलणे == नमस्कार, आपल्या KiranBOT ह्या बॉटद्वारे आपण जे गावांच्या नावाबाबतीत काम करीत आहात त्यात सहभाग घ्यावा वाटला. मला प्रत्यक्ष माहीत असलेल्या गावांची नावे मी "स्थानांतरण " च्या मदतीने बदलली आहेत. तरी ही कृती योग्य आहे का हे सांगावे. आणि उचित कृती सुचवावी. धन्यवाद. [[सदस्य:मंदार १|मंदार १]] ([[सदस्य चर्चा:मंदार १|चर्चा]]) २१:४६, १६ एप्रिल २०२३ (IST) == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-26</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W26"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/26|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * This week, the Moderator Tools and Machine Learning teams will continue the rollout of [[mw:Special:MyLanguage/2025 RecentChanges Language Agnostic Revert Risk Filtering|a new filter to Recent Changes]], releasing it to the third and last batch of Wikipedias. This filter utilizes the Revert Risk model, which was created by the Research team, to highlight edits that are likely to be reverted and help Recent Changes patrollers identify potentially problematic contributions. The feature will be rolled out to the following Wikipedias: {{int:project-localized-name-azwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-lawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mkwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mlwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mrwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-nnwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-pawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-swwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tlwiki/en}}. The rollout will continue in the coming weeks to include [[mw:Special:MyLanguage/2025 RecentChanges Language Agnostic Revert Risk Filtering|the rest of the Wikipedias in this project]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T391964] '''Updates for editors''' * Last week, [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] were rolled out on Czech, Korean, and Turkish Wikipedias. This and next week, deployments on larger Wikipedias will follow. [[mw:Talk:Trust and Safety Product/Temporary Accounts|Share your thoughts]] about the project. [https://phabricator.wikimedia.org/T340001] * Later this week, the Editing team will release [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check#Multi check|Multi Check]] to all Wikipedias (except English Wikipedia). This feature shows multiple [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check#Reference check|Reference checks]] within the editing experience. This encourages users to add citations when they add multiple new paragraphs to a Wikipedia article. This feature was previously available as an A/B test. [https://analytics.wikimedia.org/published/reports/editing/multi_check_ab_test_report_final.html#summary-of-results The test shows] that users who are shown multiple checks are 1.3 times more likely to add a reference to their edit, and their edit is less likely to be reverted (-34.7%). [https://phabricator.wikimedia.org/T395519] * A few pages need to be renamed due to software updates and to match more recent Unicode standards. All of these changes are related to title-casing changes. Approximately 71 pages and 3 files will be renamed, across 15 wikis; the complete list is in [[phab:T396903|the task]]. The developers will rename these pages next week, and they will fix redirects and embedded file links a few minutes later via a system settings update. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:24}} community-submitted {{PLURAL:24|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug was fixed that had caused pages to scroll upwards when text near the top was selected. [https://phabricator.wikimedia.org/T364023] '''Updates for technical contributors''' * Editors can now use Lua modules to filter and transform tabular data for use with [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart|Extension:Chart]]. This can be used for things like selecting a subset of rows or columns from the source data, converting between units, statistical processing, and many other useful transformations. [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart/Transforms|Information on how to use transforms is available]]. [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Extension:Chart/Project/Updates] * The <code dir=ltr>all_links</code> variable in [[Special:AbuseFilter|AbuseFilter]] is now renamed to <code dir=ltr>new_links</code> for consistency with other variables. Old usages will still continue to work. [https://phabricator.wikimedia.org/T391811] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.7|MediaWiki]] '''In depth''' * The latest quarterly [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Newsletters/34|Growth newsletter]] is available. It includes: the recent updates for the "Add a Link" Task, two new Newcomer Engagement Features, and updates to Community Configuration. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/26|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W26"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०४:५१, २४ जून २०२५ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28870688 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-27</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W27"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/27|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]] has been enabled on all Wikipedias. The extension makes it easier to organize and participate in collaborative activities, like edit-a-thons and WikiProjects, on the wikis. The extension has three features: [[m:Special:MyLanguage/Event Center/Registration|Event Registration]], [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Collaboration list|Collaboration List]], and [[m:Campaigns/Foundation Product Team/Invitation list|Invitation List]]. To request the extension for your wiki, visit the [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Deployment status#How to Request the CampaignEvents Extension for your wiki|Deployment information page]]. '''Updates for editors''' * AbuseFilter maintainers can now [[mw:Special:MyLanguage/Extension:IPReputation/AbuseFilter variables|match against IP reputation data]] in [[mw:Special:MyLanguage/Extension:AbuseFilter|AbuseFilters]]. IP reputation data is information about the proxies and VPNs associated with the user's IP address. This data is not shown publicly and is not generated for actions performed by registered accounts. [https://phabricator.wikimedia.org/T354599] * Hidden content that is within [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Collapsible elements|collapsible parts of wikipages]] will now be revealed when someone searches the page using the web browser's "Find in page" function (Ctrl+F or ⌘F) in supporting browsers. [https://phabricator.wikimedia.org/T327893][https://developer.mozilla.org/en-US/docs/Web/HTML/Reference/Global_attributes/hidden#browser_compatibility] * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] A new feature, called [[mw:Special:MyLanguage/Help:TemplateData/Template discovery|Favourite Templates]], will be deployed later this week on all projects (except English Wikipedia, which will receive the feature next week), following a piloting phase on Polish and Arabic Wikipedia, and Italian and English Wikisource. The feature will provide a better way for new and experienced contributors to recall and discover templates via the template dialog, by allowing users to put templates on a special "favourite list". The feature works with both the visual editor and the wikitext editor. The feature is a [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Focus areas/Template recall and discovery|community wishlist focus area]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:31}} community-submitted {{PLURAL:31|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug was fixed that had caused some Notifications to be sent multiple times. [https://phabricator.wikimedia.org/T397103] '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.8|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/27|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W27"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०५:११, १ जुलै २०२५ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28917415 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-28</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W28"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/28|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Temporary accounts|Temporary accounts]] have been rolled out on 18 large and medium-sized Wikipedias, including German, Japanese, French, and Chinese. Now, about 1/3 of all logged-out activity across wikis is coming from temporary accounts. Users involved in patrolling may be interested in two new documentation pages: [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/Access to IP|Access to IP]], explaining everything related to access to temporary account IP addresses, and [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/Repository|Repository]] with a list of new gadgets and user scripts. '''Updates for editors''' * Anyone can play an experimental new game, [[mw:Special:MyLanguage/New Engagement Experiments/WikiRun|WikiRun]], that lets you race through Wikipedia by clicking from one article to another, aiming to reach a target page in as few steps and in as little time as possible. The project's goal is to explore new ways of engaging readers. [https://wikirun-game.toolforge.org/ Try playing the game] and let the team know what you think [[mw:Talk:New Engagement Experiments/WikiRun|on the talk page]]. * Users of the Wikipedia Android app in some languages can now play the new [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Android/TrivaGame|trivia game]]. ''Which came first?'' is a simple history game where you guess which of two events happened earlier on today's date. It was previously available as an A/B test. It is now available to all users in English, German, French, Spanish, Portuguese, Russian, Arabic, Turkish, and Chinese. The goal of the feature is to help engage with new generations of readers. [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Tech/News/2025/22] * Users of the iOS Wikipedia App in some languages may see a new tabbed browsing feature that enables you to open multiple tabs while reading. This feature makes it easier to explore related topics and switch between articles. The A/B test is currently running in Arabic, English, and Japanese in selected regions. More details are available on the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/iOS/Tabbed Browsing (Tabs)|Tabbed Browsing project page]]. * Bureaucrats on Wikimedia wikis can now use [[{{#special:VerifyOATHForUser}}]] to check if users have enabled [[mw:Special:MyLanguage/Help:Two-factor authentication|two-factor authentication]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T265726] * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] A new feature related to [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Focus areas/Template recall and discovery|Template Recall and Discovery]] will be deployed later this week to all Wikimedia projects: a [[mw:Special:MyLanguage/Help:TemplateData/Template discovery#Template categories|template category browser]] will be introduced to assist users in finding templates to put in their “favourite” list. The browser will allow users to browse a list of templates which have been organised into a given category tree. The feature has been requested by the community [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Wishes/Select templates by categories|through the Community Wishlist]]. * It is now possible to access watchlist preferences from the watchlist page. Also the redundant button to edit the watchlist has been removed. [https://www.mediawiki.org/wiki/Moderator_Tools/Watchlist] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * As part of [[mw:MediaWiki_1.44|MediaWiki 1.44]] there is now a unified built-in Notifications system that makes it easier for developers to send, manage, and customize notifications. Check out the updated documentation at [[mw:Manual:Notifications|Manual:Notifications]], information about migration in [[phab:T388663|T388663]] and details on deprecated hooks in [[phab:T389624|T389624]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.9|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * [[d:Special:MyLanguage/Event:WikidataCon 2025|WikidataCon 2025]], the conference dedicated to Wikidata is now open for [https://pretalx.com/wikidatacon-2025/cfp session proposals] and for [[d:Special:RegisterForEvent/1340|registration]]. This year's event will be held online from October 31 – November 02 and will explore on the theme of "Connecting People through Linked Open Data". '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/28|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W28"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०५:३६, ८ जुलै २०२५ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28930584 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-29</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W29"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/29|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[mw:Special:MyLanguage/Help:TemplateData/Template discovery#Featured templates|Featured templates]], a new feature related to [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Focus areas/Template recall and discovery|Template Recall and Discovery]] will be deployed this week to all Wikimedia projects: With this feature, editors will be able to quickly access a list of templates that are likely to be useful. These templates will be displayed in a list, under the "featured" tab of the template discovery interface. Administrators can define the list via the Community Configuration interface. The feature fulfills a request by the community [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Wishes/Easy access Templates|through the Community Wishlist]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T367428][https://phabricator.wikimedia.org/T392896] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:31}} community-submitted {{PLURAL:31|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the request to add Malayalam fonts in the [[oldWikisource:Special:MyLanguage/Wikisource:WS Export|Wikisource Book Export Tool]] was resolved and now, the rendering of Malayalam letters in exported Wikisource books are accurate. [https://phabricator.wikimedia.org/T374457] '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.10|MediaWiki]] '''In depth''' * Developers, designers, and all Wikimedians are invited to [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/7953/ submit a project idea] for the Wikimania Hackathon 2025. Read [https://diff.wikimedia.org/2025/06/30/call-for-projects-wikimania-hackathon-2025-is-coming-to-nairobi/ this Diff blog post] for more details. '''Meetings and events''' * [[m:WikiIndaba conference 2025|WikiIndaba 2025]] scholarship application and program submission is open until 23:59 GMT on July 20. WikiIndaba is a regional conference for African Wikimedians both on the continent and in the diaspora to unite and grow together. Submit [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdJTv68R1OPASXXDfpIl8EWiMLTM-TDwh6_5gNVvFuWccFZ2Q/viewform your scholarship application] and [https://ee.kobotoolbox.org/x/BI3omIfH program proposal] now! * [https://br.wikimedia.org/wiki/WikiCon_Brasil_2025 WikiCon Brasil 2025] will take place on July 19-20 in Salvador, Bahia, Brazil. The Brazilian community members are encouraged to register and attend! '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/29|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W29"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०१:४०, १५ जुलै २०२५ (IST) <!-- सदस्य:UOzurumba (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28980963 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-30</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W30"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/30|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The Translation Suggestions feature in the [[mw:Special:MyLanguage/Content translation|Content Translation tool]] now has another level of article filters added to the "[https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:ContentTranslation&filter-type=automatic&filter-id=previous-edits&active-list=suggestions&from=en&to=fi#/ ... More]" category. Translators who use the Suggestions feature can now select and receive article suggestions that are customized to geographical locations of their interest using the new "{{int:Cx-sx-suggestions-filters-tab-regions}}" filter. [https://phabricator.wikimedia.org/T113257] * Administrators can now limit "Add a Link" to newcomers. The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|"Add a Link"]] Structured Task [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Constructive activation experimentation#Enwiki A/B test & "Add a Link" Improvements (Wiki Experiences 1.2.11 & 1.2.16)|helps new account holders start editing]], but some communities have requested the ability to restrict it to its intended audience: newcomers. Administrators can configure this setting within the [[Special:CommunityConfiguration/GrowthSuggestedEdits|Community Configuration]] feature. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:29}} community-submitted {{PLURAL:29|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * For AbuseFilter editors on [[phab:T392144|some wikis]], it is now possible to filter edits based on the RevertRisk score of the edit being attempted. It is only populated if the action being evaluated is an edit. For more information, please see the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:ORES/AbuseFilter variables#What variables are available for use|ORES/AbuseFilter variables]] documentation. * The [[mw:Special:MyLanguage/Beta Cluster|Beta Cluster]] wikis have [[listarchive:list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/YDABPV75LADRQCXMJAFWUP256N4EQ25B/|been moved]] from <code dir=ltr>beta.wmflabs.org</code> to <code dir=ltr>beta.wmcloud.org</code>. Users may need to update URLs in any tools, or in their password managers. Any related issues can be [[phab:T289318|reported in the task]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.11|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * [[m:Special:MyLanguage/WikiCite 2025|WikiCite 2025]] will take place from 29–31 August, both online and in-person in Bern, Switzerland. The event's goals are to reconnect communities, institutions, and individuals working with open citations, bibliographic data, and the Wikidata/Wikibase ecosystem. Registration is open and the call for proposals will be announced soon. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikidata@lists.wikimedia.org/message/KQZUG3ETKLBWPBYSB2YAWZIRPWHS24TG/] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/30|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W30"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०५:१३, २२ जुलै २०२५ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29005283 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-31</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W31"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/31|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Community Tech team will be focusing on wishes related to Watchlists and Recent Changes pages, over the next few months. They are looking for feedback. Please [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates#July 24, 2025: Watchlists and Recent Changes pages|read the latest update]], and if you have ideas, please [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist|submit a wish]] on the topic. '''Updates for editors''' * The Wikimedia Commons community has decided to block [[:mw:Special:MyLanguage/Upload dialog|cross-wiki uploads]] to Wikimedia Commons, for all users without autoconfirmed rights on that wiki, starting on August 16. This is because of [[:c:Commons:Cross-wiki media upload tool/History|widespread problems]] related to files that are uploaded by newcomers. Users who are affected by this will get an error message with a link to the less restrictive UploadWizard on Commons. Please help translating the [[:c:Special:MyLanguage/MediaWiki:Abusefilter-disallowed-cross-wiki-upload|message]] or give feedback on the message text. Please also update your local help pages to explain this restriction. [https://phabricator.wikimedia.org/T370598] * On wikis with temporary accounts enabled and Meta-Wiki, administrators may now set up a footer for the Special:Contributions pages of temporary accounts, similar to those which can be shown on IP and user-account pages. They may do it by creating the page named <code dir=ltr>MediaWiki:Sp-contributions-footer-temp</code>. [https://phabricator.wikimedia.org/T398347] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:21}} community-submitted {{PLURAL:21|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.12|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * [[wmania:Special:MyLanguage/2025:Wikimania|Wikimania 2025]] will run from August 6–9. The [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/schedule/ program is available] for you to plan which sessions you want to attend. Most sessions will be live-streamed, with exceptions for those that show the "no camera" icon. If you are joining online to watch live-streams and use the interactive features, please [[wmania:Special:MyLanguage/2025:Registration|register]] for a free virtual ticket. For example, you may be interested in technical sessions such as: ** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/KFEFVG/ Temporary Accounts: Enhancing privacy for our unregistered editors] ** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/TVCVAB/ Building a Sustainable Future for Wikimedia Contributors] ** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/WTRQCJ/ A dozen visions for wikitext!] ** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/8YKKP9/ Coordinate Across Stakeholders with the Product and Technology Advisory Council] * The [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Users and Developers Conference Fall 2025|MediaWiki Users and Developers Conference, Fall 2025]] will be held 28–30 October 2025 in Hanover, Germany. This event is organized by and for the third-party MediaWiki community. You can propose sessions and register to attend. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/31|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W31"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०५:५७, २९ जुलै २०२५ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29051727 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == Translation notification: Incident Reporting System == Hello Usernamekiran, You are receiving this notification because you signed up as a translator to Marathi on Meta. The page [[:metawikipedia:Incident Reporting System|Incident Reporting System]] is available for translation. You can translate it here: * [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-Incident+Reporting+System&language=mr&action=page&action_source=translation_notification translate to Marathi] The priority of this page is medium. <div lang="en" class="mw-content-ltr"></div> Your help is greatly appreciated. Translators like you help Meta to function as a truly multilingual community. To unsubscribe or to change your notification preferences for translations, please visit [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:TranslatorSignup Special:TranslatorSignup]. Thank you! Meta translation coordinators‎, ०९:२३, २ ऑगस्ट २०२५ (IST) <!-- सदस्य:Minorax@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:NotifyTranslators वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-32</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W32"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/32|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Editors can now enable the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Anti-abuse signals/User Info|User Info card]]. This feature adds an icon next to usernames on history pages and similar user-contribution log pages. When you tap or click on the icon, it displays data related to that user account such as the number of edits, reverted edits, blocks, and more. It's part of a broader project to make it easier for moderators to evaluate account trustworthiness. The feature can be enabled in [[testwiki:Special:GlobalPreferences#mw-prefsection-rendering|your global preferences]], and later this week it will be available in local preferences. [https://phabricator.wikimedia.org/T386439] * Everybody is invited to share comments on [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Collaborative contributions|Collaborative Contributions]], a project recently launched by the [[m:Special:MyLanguage/Connection Team|Connection team]]. The project aims to create a new way to display the impact of collaborative editing activities (such as edit-a-thons, backlog drives, and WikiProjects) on the wikis. Post your comments on the [[m:Talk:CampaignEvents/Collaborative contributions|project talk page]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T378035] * Administrators can now define the default block duration for temporary accounts. To do that, they need to create a page named <code dir=ltr>MediaWiki:Ipb-default-expiry-temporary-account</code> and use a value defined in <code dir=ltr>MediaWiki:Ipboptions</code>. This allows administrators to easily block temporary accounts for 90 days, which is functionally equivalent to an indefinite block. The advantage of this solution is that it does not clutter Special:BlockList. [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Block and unblock#Default block duration options|More documentation]] is available. [https://phabricator.wikimedia.org/T398626] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * Gadgets can now include <code dir=ltr>.vue</code> files. This makes it easier to develop modern user interfaces using [[mw:Vue.js|Vue.js]], in particular using [[mw:Special:MyLanguage/Codex|Codex]], the official design system of Wikimedia. [[wmdoc:codex/latest/icons/overview.html|Codex icons]] can be loaded through the gadget definition. [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Gadgets#Pages|The documentation]] has examples. For user scripts that use Vue.js, an [[mw:API:CodexIcons|API module]] now exists to load Codex icons. [https://phabricator.wikimedia.org/T340460][https://phabricator.wikimedia.org/T311099] * Module developers can now use a [[mw:Help:Extension:Translate/Message Bundles/Lua reference|Lua interface]] to simplify the preparation of Lua modules for translation on Meta-Wiki. This improvement makes it easier for translators to find and edit module strings without dealing with raw Lua code. It helps prevent mistakes that could break the module during translation. Module developers and translators are invited to [[commons:File:Translatable modules video demo July 2025.webm|watch the demo video]], read more about [[mw:Special:MyLanguage/Translatable modules|translatable modules]] to understand how it works, refer to Meta-Wiki's [[m:Module:User Wikimedia project|Module:User Wikimedia project]] for example usage, and [[mw:Talk:Translatable modules|share their feedback]] on how well it addresses the challenges in their workflow. The interface still has some performance issues, so it should not be used in widely used modules yet. [https://phabricator.wikimedia.org/T359918] * Developers of external tools that connect to Wikimedia pages must set a user-agent that complies with [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Wikimedia Foundation User-Agent Policy|the user-agent policy]]. This policy will start to be more strongly enforced in August because of external crawlers that are [[diffblog:2025/04/01/how-crawlers-impact-the-operations-of-the-wikimedia-projects/|overusing]] Wikimedia's resources. Tools that are hosted on Wikimedia's Toolforge or Cloud VPS will not be affected by this for now, but should still set a user-agent. [[phab:T400119|More technical details are available]], and related questions are welcome in that task. * Parsoid Read Views is going to be rolling out to some smaller Wikipedias over the next few weeks, following the successful transition of Wikivoyages and Wiktionaries to Parsoid Read Views. For more information, see the [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification|Parsoid/Parser Unification]] project page. [https://phabricator.wikimedia.org/project/profile/7694/] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.13|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * [[wmania:Special:MyLanguage/2025:Wikimania|Wikimania 2025]] will run from August 6–9. The [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/schedule/ program is available] for you to plan which sessions you want to attend. Most sessions will be live-streamed, with exceptions for those that show the "no camera" icon. If you are joining online to watch live-streams and use the interactive features, please [[wmania:Special:MyLanguage/2025:Registration|register]] for a free virtual ticket. For example, you may be interested in technical sessions such as: ** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/GEH9DH/ Wikimedia’s knowledge infrastructure in a changing internet: Establishing sustainable pathways for content reuse] ** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/7ELN9Q/ Wikifunctions is coming soon to a wiki near you!] ** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/ZMGVJV/ Shaping the Future of Wikipedia’s Reader Experience] ** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/KCKTFZ/ Making Wikipedia More Readable: What Comes Next] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/32|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W32"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०९:११, ५ ऑगस्ट २०२५ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29083927 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-33</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W33"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/33|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The WikiEditor toolbar now includes [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:WikiEditor#Keyboard shortcuts|its keyboard shortcuts]] in the tooltips for its buttons. This will help to improve the discoverability of this feature. [https://phabricator.wikimedia.org/T400583] * The [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council|Product and Technology Advisory Council]] published a set of [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/August 2025 draft PTAC proposals for feedback|proposed experiments]] the Wikimedia Foundation can try to improve communication with community. Feedback on the proposals are welcomed until August 22 on [[m:Talk:Product and Technology Advisory Council/August 2025 draft PTAC proposals for feedback|this talk page]]. * The search bar on the Minerva skin (mobile) has been updated to use the same type-ahead search component that is used on the Vector 2022 skin. There are no changes in search functionality but there are minor visual changes. Specifically, the close-search button has been changed from an "X" to a back arrow. This helps to distinguish it from the other "X" button that is used to clear any text. [https://phabricator.wikimedia.org/T393944] * Editors on some wikis will see a new toggle for "Group results by page" on watchlist, related changes, and recent changes pages. This is [[mw:Special:MyLanguage/Moderator Tools/Watchlist/Experiment|an A/B experiment]] that is planned to start on August 11, and will run for 3–6 weeks on the Bengali, Chinese, Czech, French, Greek, Portuguese, and Urdu Wikipedias. The experiment will examine how making this feature more discoverable might affect editors' ability to find the edits they are looking for. [https://phabricator.wikimedia.org/T396789] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:31}} community-submitted {{PLURAL:31|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * The multiwiki datasets of [[:wikt:en:Module:Unicode data|Unicode data]] have been moved to [[c:Category:Unicode Module Datasets|Category:Unicode Module Datasets]] on Wikimedia Commons, to follow the idea of "One common data source, multiple local wikis". Most wikis have been updated to use the Commons version. You can ask questions at [[c:Category talk:Unicode Module Datasets|the talkpage]]. [https://en.wiktionary.org/wiki/Module_talk:Unicode_data#Data_from_commons] * Lua code can add warnings when something is wrong, by using the <code dir=ltr>mw.addWarning()</code> function. It is now possible to add more than one warning, instead of new warnings replacing old ones. If you maintain a Lua module that used warnings, you should check it still works as expected. [https://phabricator.wikimedia.org/T398390] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.14|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/33|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W33"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०५:००, १२ ऑगस्ट २०२५ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29106516 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-34</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W34"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/34|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Later this week, people who are logged-in and have the "[[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Feature summary|Discussion tools]]" [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|Beta Feature]] enabled will gain the ability to "Thank" individual comments directly from talk pages, rather than needing to navigate to page history. [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Feature summary#Comment actions|Learn more about this feature]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T400849] * An A/B test comparing two versions of the desktop donate link launched on testwiki on 12 August and on English Wikipedia 14 August for 0.1% of logged out users on the desktop site. The experiment will run for three weeks, ending on 12 September. [https://phabricator.wikimedia.org/T395716] * An A/A test to measure the baseline for reader retention was launched 12 August using [[wikitech:Experimentation Lab|Experimentation Lab]]. This measures the percentage of users who revisit a wiki after their initial visit over a 14-day period. No visual changes are expected. The experiment will run through 31 August. [https://phabricator.wikimedia.org/T399227] * Five new wikis have been created: ** a {{int:project-localized-name-group-wikisource/en}} in [[d:Q34057|Tagalog]] ([[s:tl:|<code>s:tl:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T388639] ** a {{int:project-localized-name-group-wikisource/en}} in [[d:Q36213|Madurese]] ([[s:mad:|<code>s:mad:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T391747] ** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia/en}} in [[d:Q3450749|Rakhine]] ([[w:rki:|<code>w:rki:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T392490] ** a {{int:project-localized-name-group-wikibooks/en}} in [[d:Q13324|Minangkabau]] ([[b:min:|<code>b:min:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T395452] ** a {{int:project-localized-name-group-wiktionary/en}} in [[d:Q7598268|Standard Moroccan Amazigh]] ([[wikt:zgh:|<code>wikt:zgh:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T399684] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:46}} community-submitted {{PLURAL:46|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.15|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/34|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W34"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०६:०९, १९ ऑगस्ट २०२५ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29127690 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-35</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W35"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/35|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Template authors can now use additional CSS properties, since the CSS sanitizer used by [[mw:Special:MyLanguage/Help:TemplateStyles|TemplateStyles]] was updated. For example: <code>width: fit-content</code>; <code>ruby-align</code>; relative units such as <code>lh</code>; and custom strings in <code>list-style-type</code>. These improvements are a [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Wishes/Allow use of modern CSS in templates by updating the TemplateStyles CSS sanitizer|Community Wishlist wish]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T271958][https://phabricator.wikimedia.org/T277755][https://phabricator.wikimedia.org/T293633][https://phabricator.wikimedia.org/T295088][https://phabricator.wikimedia.org/T326906][https://phabricator.wikimedia.org/T340057][https://phabricator.wikimedia.org/T360725][https://phabricator.wikimedia.org/T371809][https://phabricator.wikimedia.org/T375344][https://phabricator.wikimedia.org/T394619] * On large wikis, the default time period to display edits from, within the Special:RecentChanges page, has been changed from 7 days to 1 day. This is part of a performance improvement project. This should have no user-facing impact due to the quantity of edits on these wikis. [https://phabricator.wikimedia.org/T399455] * Administrators can now access the [[{{#special:BlockedExternalDomains}}]] page from the [[{{#special:CommunityConfiguration}}]] list page. This makes it easier to find. [https://phabricator.wikimedia.org/T393240] * Wikimedia Commons videos were not shown in the Videos tab in Google Search. The problem was investigated and reported to Google who have now fixed the issue. [https://phabricator.wikimedia.org/T396168][https://meta.wikimedia.org/wiki/Community_Wishlist/Wishes/Do_something_about_Google_%26_DuckDuckGo_search_not_indexing_media_files_and_categories_on_Commons] * One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wiktionary/en}} in [[d:Q33014|Betawi]] ([[wikt:bew:|<code>wikt:bew:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T402130] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:39}} community-submitted {{PLURAL:39|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * Two fields of the [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Recentchanges table|recentchanges database table]] are being removed. <code>rc_new</code> and <code>rc_type</code> are being removed in favor of <code>rc_source</code>. Queries to these older fields will start to fail starting this week and developers should use <code>rc_source</code> instead. These older fields were deprecated over 10 years ago and should not be in use. This is part of work to improve the performance and stability of queries to the recentchanges table. [https://phabricator.wikimedia.org/T400696] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.16|MediaWiki]] '''In depth''' * The latest quarterly [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter/2025/July|Language and Internationalization Newsletter]] is now available. This edition includes: support for new languages in MediaWiki and translatewiki; the start of the Language Onboarding and Development project to help support the growth of new and small wikis; updates on research projects; and more. '''Meetings and events''' * The next [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Language and Product Localization/Community meetings#29 August 2025|Language Community Meeting]] is happening soon, August 29th at [https://zonestamp.toolforge.org/1756479600 15:00 UTC]. This week's meeting will cover: the Avro keyboard developers from Wikimedia Bangladesh, who were recently awarded a national award for their contributions to this keyboard; and other topics. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/35|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W35"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०५:४३, २६ ऑगस्ट २०२५ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29175124 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-36</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W36"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/36|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Editing team wants to compile a list of templates, jargon terms, and policies used in edit summaries when a copyright violation is removed. This will help them identify the number of edits reverted due to copyright issues. We invite community members from the following Wikis to list these terms in [[Phab:T402601|T402601]], or to share their list with [[User:Trizek (WMF)|Trizek_(WMF)]]: {{int:project-localized-name-arwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-cswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-dewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-enwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-eswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-fawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-frwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-hewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-idwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-itwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-jawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-nlwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-plwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ptwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-trwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ukwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-viwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-zhwiki/en}}. This project is open until September 9th 2025. '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]] has been enabled for all Wikisources. The extension makes it easier to organize and participate in collaborative activities, like edit-a-thons and WikiProjects, on the wikis. The extension has three features: [[m:Special:MyLanguage/Event Center/Registration|Event Registration]], [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Collaboration list|Collaboration List]], and [[m:Special:MyLanguage/Connection Team/Invitation list|Invitation List]]. To request the extension for your wiki, visit the Deployment information page. [https://meta.wikimedia.org/wiki/CampaignEvents/Deployment_status#How_to_Request_the_CampaignEvents_Extension_for_your_wiki] * The lists in the footer of the editing interface, such as "Templates used on this page," will now be organized into columns when there is enough space. This enhancement minimizes scrolling when editing lengthy articles on Wikipedia. [https://phabricator.wikimedia.org/T401066] * On September 3rd, 2025 we will increase the sampling percentages of our [[mw:Special:MyLanguage/Moderator Tools/Watchlist/Experiment#Scope of the experiment|group by toggle experiment]] of the <code>Special:RecentChanges</code>, <code>Special:Watchlist</code>, and <code>Special:RelatedChanges</code> pages on the Chinese, French, and Portuguese Wikipedias to 100 percent, allowing more editors to be part of this experiment. This adjustment is intended to ensure we have sufficient data to make informed decisions when evaluating the experiment results. [https://phabricator.wikimedia.org/T402958][https://phabricator.wikimedia.org/T396789] * Upon clicking an empty search bar, logged-out users will see suggestions of articles for further reading on English Wikipedia beginning the week of September 22. The feature will be available on both desktop and mobile. All non-English wikis received this change in June and July. The goal is to make it easier for users to find articles. [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Content Discovery Experiments/Search Suggestions|Learn more]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:37}} community-submitted {{PLURAL:37|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.17|MediaWiki]] '''In depth''' * Wikifunctions now has a new capability called "lightweight enumeration types", an enumeration type is simply a fixed set of values that's in the type's definition. This capability makes it quick and easy to define such a type, and allows for the reuse of values that are already present in Wikidata. Here is [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2025-07-19|a newsletter]] to learn more. * The latest [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Newsletter updates#August 2025: Newsletter #1|Readers Newsletter]] is now available. This edition includes: the formation of two new teams — Reader Growth and Reader Experience; insights into declining pageviews and account creations; highlights from the Wikimania Nairobi panel on improving the reading experience; upcoming experiments to engage new and existing readers; and more. '''Meetings and events''' * Spotlight on some Wikimania 2025 Sessions: ** Identifying AI-generated text by searching for ISBNs whose checksums fail: Mathias Schindler of WMDE [https://www.youtube.com/watch?v=Dw9o8Lsl974&t=15910s shared tools to help communities search for these]. ** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/TCHZKH/ La durabilité du mouvement Wikimedia face aux défis actuels et futurs]: This session explored how Wikimedia can stay a trusted source of knowledge in the age of generative AI, information overload, and disinformation. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/36|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W36"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०२:२१, २ सप्टेंबर २०२५ (IST) <!-- सदस्य:UOzurumba (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29196010 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-37</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W37"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/37|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Editing team is working on a new check: [[mw:Special:MyLanguage/Paste check|Paste check]]. This check informs newcomers who paste text into Wikipedia that the content might not be accepted. This check is an effort to increase the likelihood that the new content people are adding to Wikipedia is aligned with the Movement's commitment to offering information under a free content license. This check will soon be tested at a few wikis. If your community is interested in this test, please [[phab:T403680|tell us in this task]], or [[mw:Talk:Edit check|contact the team]]. '''Updates for editors''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Later this week, users of the "{{int:codemirror-beta-feature-title}}" [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta feature]] will be able to use a [[w:en:Lint (software)|linting tool]] to see errors or other potential problems in wikitext in real time. See the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Linting|help page for more information]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T381577] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] When browsing a wiki (like <code dir=ltr>en.wikipedia.org</code>), the software responds in one of two ways: a desktop page, or a redirect to a mobile version on an "m" domain (like <code dir=ltr>en.m.wikipedia.org</code>). Over the next three weeks, MediaWiki will start displaying the mobile version to mobile devices directly on the standard domain, without this redirect. This change does not affect existing m-dot URLs, or the "Desktop view" opt-out. [[mw:Requests for comment/Mobile domain sunsetting/2025 Announcement|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T214998] * When an edit changes the categories of a page, the changes to the category membership counts are now happening asynchronously. This improves the speed of saving edits, especially when moving many pages to or from the same category, and reduces the risk of site outages, but it means that the counts can show outdated information for a few minutes. [https://phabricator.wikimedia.org/T365303] * Edits on Wikidata to qualifiers (properties and values) and references (properties and values) in a Wikidata item statement will now not add entries to the RecentChanges or Watchlist pages on all other Wikis. This is a temporary change to improve performance while other solutions are created. Wikidata's own pages remain unchanged. [[m:Wikidata For Wikimedia Projects/Reduce change propagation noise#Phase 1: Turn off (temporarily) Qualifiers and References Wikidata edits to the Recent Changes tables|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T401286][https://phabricator.wikimedia.org/T400698] * Japanese-language wikis have had a major upgrade to the way that search works. The new search should generally give more accurate and more relevant search results. [https://phabricator.wikimedia.org/T318269] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:31}} community-submitted {{PLURAL:31|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.18|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/37|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W37"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०६:४५, ९ सप्टेंबर २०२५ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29238161 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == Translation notification: Meta:Deletion policy == Hello Usernamekiran, You are receiving this notification because you signed up as a translator to Marathi on Meta-Wiki. The page [[:metawikipedia:Meta:Deletion policy|Meta:Deletion policy]] is available for translation. You can translate it here: * [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-Meta%3ADeletion+policy&language=mr&action=page&action_source=translation_notification translate to Marathi] The priority of this page is low. <div lang="en" class="mw-content-ltr"></div> Your help is greatly appreciated. Translators like you help Meta-Wiki to function as a truly multilingual community. To unsubscribe or to change your notification preferences for translations, please visit [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:TranslatorSignup Special:TranslatorSignup]. Thank you! Meta-Wiki translation coordinators‎, १२:३७, १५ सप्टेंबर २०२५ (IST) <!-- सदस्य:Minorax@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:NotifyTranslators वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-38</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W38"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/38|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * References lists that are made using the <code dir=ltr><nowiki><references/></nowiki></code> [[mw:Special:MyLanguage/Help:Cite#references-tag|tag]] will now automatically display with columns in Vector 2022 when readers are using its 'standard' settings for text-size and page-width. [https://phabricator.wikimedia.org/T334941] * Starting in the week of October 6, on [[git:operations/mediawiki-config/+/a2d2aaab9ace84280dd2f4c70a33bb69cd73850f/dblists/small.dblist|small wikis]] and [[git:operations/mediawiki-config/+/a2d2aaab9ace84280dd2f4c70a33bb69cd73850f/dblists/medium.dblist|medium wikis]] that have the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]] enabled, all autoconfirmed users will be able to use [[m:Special:MyLanguage/Event Center/Registration|Event Registration]] as an organizer. No changes will be made for [[git:operations/mediawiki-config/+/a2d2aaab9ace84280dd2f4c70a33bb69cd73850f/dblists/large.dblist|large wikis]] unless requested in Phabricator. This change is being made to make it easier for more people to use Event Registration, especially on wikis that are less likely to have policies related to the Event Organizer right. [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Proposal to grant autoconfirmed users on small and medium wikis the organizer access to the event registration tool|Learn more]]. * Users that search using regular expressions (regex) can now use additional features including: ** for the <code dir=ltr>intitle:</code> keyword: [[mw:Special:MyLanguage/Help:CirrusSearch#Metacharacters|metacharacters]] for start-of-line (<code dir=ltr>^</code>) and end-of-line (<code dir=ltr>$</code>) anchors [https://phabricator.wikimedia.org/T317599] ** for both <code dir=ltr>intitle:</code> and <code dir=ltr>insource:</code> keywords: shorthand [[mw:Special:MyLanguage/Help:CirrusSearch#Character_Classes|character classes]] for digits (<code dir=ltr>\d</code>), whitespace (<code dir=ltr>\s</code>), and word characters (<code dir=ltr>\w</code>); and [[mw:Special:MyLanguage/Help:CirrusSearch#Escape codes|escape codes]] for line feed (<code dir=ltr>\r</code>), newline (<code dir=ltr>\n</code>), tab (<code dir=ltr>\t</code>), and unicode (e.g. <code dir=ltr>\uHHHH</code>). [https://phabricator.wikimedia.org/T403212] * When you search for text that looks like an IP, the system will now show search results. It used to take you to the contributions for that IP instead of showing search results. [https://phabricator.wikimedia.org/T306325] * [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|All wikis will be read-only]] for a few minutes on September 24. This is planned at [https://zonestamp.toolforge.org/1758726000 15:00 UTC]. This is for the datacenter server switchover backup tests which happen twice a year. You can [[diffblog:2025/03/12/hear-that-the-wikis-go-silent-twice-a-year/|read more about the background and details of this process on the Diff blog]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:24}} community-submitted {{PLURAL:24|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug was fixed that affected users who used the page-tabs to switch from wikitext editing of a section into the visualeditor. [https://phabricator.wikimedia.org/T401043] '''Updates for technical contributors''' * The MediaWiki Interfaces team is redesigning the Wikimedia REST API Sandbox with Codex. If you have feedback on improvements for the API documentation or what makes developer experiences smooth (or frustrating), you’re invited to [https://calendar.google.com/calendar/u/0/appointments/schedules/AcZssZ2aZzbXeQvjOF7gB1fJXiwAYemQjKf4sXNaRODPA7_obFyNBwkzNkoVCoTF-aeov89kIjXHbCQm join an upcoming discovery interview], or [[mw:MediaWiki Interfaces Team/Developer Feedback/Wikimedia Web APIs|leave feedback onwiki]]. [[listarchive:list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/C4FBAOA57PH6G5ORVMAUF5TGYBLZDU5Q/|Learn more]]. * Edits to Wikidata aliases (an alternative name for an item or a property) will now be shown in RecentChanges and Watchlist entries on other wikis less often, reducing unnecessary notifications. This will reduce the overall quantity of 'noisy' entries. Wikidata's own pages remain unchanged. [[m:Wikidata For Wikimedia Projects/Reduce change propagation noise#Phase 1: More granular Alias tracking|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T401288] * The new [https://www.unicode.org/versions/Unicode17.0.0/ Unicode 17.0] version has been released. The [[:c:Category:Unicode Module Datasets|datasets on Commons]] for the [[:d:Q39301585|Module:Unicode data]] have been updated. Wikipedias that do not use the Commons datasets should either update their own data or switch to the Commons datasets. * Users of the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Enterprise|Wikimedia Enterprise]] Structured Contents endpoints can now access [https://enterprise.wikimedia.com/blog/parsed-wikipedia-tables/ Parsed Tables]. The new Parsed Tables feature extracts and represents Wikipedia tables in structured JSON. This improves machine accessibility as part of the [https://enterprise.wikimedia.com/api/structured-contents/ Structured Contents initiative]. Structured Contents output is freely available through the [https://enterprise.wikimedia.com/docs/on-demand/#article-structured-contents-beta On-demand API], or through Wikimedia Cloud Services. * A [https://www.kaggle.com/datasets/wikimedia-foundation/english-wikipedia-people-dataset dataset of English Wikipedia biographical information] from [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Enterprise|Wikimedia Enterprise]] has been published on Kaggle, for evaluation and research. This provides structured data from more than 1.5 million biographies, including birth and death dates, education, affiliations, careers, awards, and more (from a June 2024 snapshot). * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.19|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * [[wmania:Special:MyLanguage/2026:Scholarships|Scholarship applications]] for Wikimania 2026 in Paris, France, are open until October 31. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/38|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W38"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> २२:३८, १५ सप्टेंबर २०२५ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29263921 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-39</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W39"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/39|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * [https://zonestamp.toolforge.org/1758726000 On September 24th at 15:00 UTC], all Wikimedia sites users will experience a brief read-only period due to a scheduled [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|datacenter server switchover]]. The Wikimedia Foundation's Site Reliability Engineering (SRE) team will redirect all traffic from one primary server to its backup. You can listen to the switchover using the [http://listen.hatnote.com/ "Listen to Wikipedia"] tool, where you will hear edits stop for a few minutes during the read-only phase, then resume. This twice-yearly datacenter server switchover ensures reliability by testing the backup datacenter, so that our sites can stay online even if the primary datacenter fails. You can [[diffblog:2025/03/12/hear-that-the-wikis-go-silent-twice-a-year/|read more about the process on the Diff blog]]. '''Updates for editors''' * Editors of [[f:Special:Mylanguage/Wikifunctions:Status updates/2025-09-12#Next round of Wiktionaries to receive embedded Wikifunctions calls|60 more Wiktionaries]] will soon be able to call [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Introduction|functions from Wikifunctions]] and integrate them into their pages. A function takes one or more inputs and transforms them into a desired output, like adding numbers, converting miles to meters, calculating elapsed time, or declining a word into a case. They will join the other [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2025-08-29#Wikifunctions available on 65 Wiktionaries|65 Wiktionary language editions]], which already have access to embedded Wikifunctions calls. Later this year, plans are in place to expand to more Wiktionaries and the Incubator. * A new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic words#Technical metadata of another page|parser function]] has been added: <code><nowiki>{{#contentmodel}}</nowiki></code>. Template editors and admins can use it to get the localized or canonical name of the [[mw:Special:MyLanguage/Help:ChangeContentModel|content model]] of a specific page. The function makes it easier to create and edit system messages, such as ''MediaWiki:editinginterface'', even when you switch types of pages, like wiki, JavaScript, CSS or JSON page. [https://phabricator.wikimedia.org/T328254] * Adding or editing a <code>DISPLAYTITLE</code> for an article using VisualEditor will no longer be broken. Editors who use VisualEditor mode to modify the <code><nowiki>{{DISPLAYTITLE}}</nowiki></code> would no longer have the literal text "DISPLAYTITLE" or its localized variant added to their articles. A list of pages that may have been affected and might need cleanup is documented in [[phab:P83438|this ticket]]. * Beta users of the Wikipedia Android app can now try the redesigned [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Android/Activity Tab Experiment|Activity tab]], which replaces the Edits tab. The new tab offers personalized insights into reading, editing, and donation activity, while simplifying navigation and making app use more engaging. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:12}} community-submitted {{PLURAL:12|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.20|MediaWiki]] '''In depth''' * Wikifunctions users can now import many essential facts involving [[f:Special:MyLanguage/Z6011|geo-coordinates]], [[f:Special:MyLanguage/Z6010|quantities]] and [[f:Special:MyLanguage/Z6064|time]] values from Wikidata. This is made possible by the creation of Wikifunctions types for these values, which makes them available for use by functions in Wikifunctions. Learn more about how this works in [[c:File:ImportingWikidataDatatypesIntoWikifunctions.webm|this video]] and Wikifunctions' [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2025-08-01#News in Types I: Wikidata quantity|August 1 newsletter]] (for quantities) and [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2025-08-22#News in Types: Wikidata geo-coordinate|August 22 newsletter]] (for geo-coordinates). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/39|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W39"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०४:२६, २३ सप्टेंबर २०२५ (IST) <!-- सदस्य:UOzurumba (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29305556 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-40</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W40"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/40|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * A major software upgrade has been made to [[phab:|Phabricator]]. The update introduces performance improvements, a refreshed search interface, enhancements to Maniphest task search, updates to user profile pages and project workboards, new Herald automation features, as well as general text input, mobile experience improvements and more. [https://phabricator.wikimedia.org/phame/post/view/321/iterative_improvements_september_2025/] '''Updates for editors''' * The Community Tech team will release the new Community Wishlist extension on October 1, that will improve the way wishes will be submitted. The new extension will allow users to add tags to their wishes to better categorise them, and (in a future iteration) to filter them by status, tags and focus areas. It will also be possible to support individual wishes again, as requested by the community in many instances. The old system will be retired. There will be a brief period of downtime while the extension is deployed and wishes are migrated to the new system. You can read more about this [[:m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates|in the latest update]] or you can consult the [[:mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CommunityRequests|current documentation on MediaWiki]]. * As announced [[diffblog:2025/09/02/better-detecting-bots-and-replacing-our-captcha/|on Diff blog]], the production trial of the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Anti-abuse signals/hCaptcha|hCaptcha]] service for bot detection has begun. The trial is currently using hCaptcha to protect account creation on Chinese, Persian, Portuguese, Indonesian, Japanese, and Turkish Wikipedias, where it will replace our existing [[mw:Special:MyLanguage/Extension:ConfirmEdit#FancyCaptcha|CAPTCHA]] (FancyCaptcha). The goal with the trial is to better block bots while also improving usability and accessibility for users who encounter CAPTCHA challenges. * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CampaignEvents|CampaignEvents]] extension has been [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Deployment status|deployed]] to Wikimedia Commons. The extension makes it easier to organize and participate in collaborative activities, like edit-a-thons and WikiProjects, on the wikis. On Commons, anyone who is a registered user can use it as an event participant. To use it as an organizer, someone needs to have the [[c:Special:MyLanguage/Commons:Event organizers|event organizer right]]. * [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|Sub-referencing]], a new feature to re-use references with different details has been released to German Wikipedia. You can [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#test|test the feature]] on testwiki or [https://en.wikipedia.beta.wmcloud.org/wiki/Sub-referencing on betawiki] as well. Please share your thoughts on [[:m:Talk:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#Templates used in sub-references|using templates in sub-references]] or [[:m:Talk:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#Pilot wikis|volunteer to become a pilot wiki]]. * On wikis using the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Mentorship|Mentorship]] system, communities can now opt experienced editors out of Mentorship through [[{{#special:CommunityConfiguration/Mentorship}}]]. Within this setting, communities may define thresholds, based on edit count and account age, to decide when an editor is considered experienced enough to no longer receive Mentorship. [https://phabricator.wikimedia.org/T403563] * The Editing Team and the Machine Learning Team are working on a new check for newcomers: [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Tone Check|Tone check]]. Using a prediction model, this check will encourage editors to improve the tone of their edits, using artificial intelligence. We invite volunteers to review the first version of the Tone language model for the following languages: Arabic, Czech, German, Hebrew, Indonesian, Dutch, Polish, Russian, Turkish, Chinese, Farsi, Italian, Norwegian, Romanian and Latvian. Users from these wikis interested in reviewing this model are [[mw:Special:MyLanguage/Edit_check/Tone_Check/Model_evaluation|invited to sign up at MediaWiki.org]]. The deadline to sign up is on October 3, which will be the start date of the test. * The rollout of [[:mw:Special:MyLanguage/Help:Manage blocks|multiblocks]] had the side effect that non-active block logs may have been shown on {{#special:Contributions}} and on blocked users' user and user_talk pages. This issue will be fully resolved in a few days. As part of the fix, [{{fullurl:Special:Allmessages|prefix=sp-contributions-blocked-notice}} messages prefixed with <code>sp-contributions-blocked-notice</code>] will be removed and replaced with [{{fullurl:Special:Allmessages|prefix=blocked-notice-logextract}} those prefixed with <code>blocked-notice-logextract</code>] in a few weeks. Please help translate the new messages and update any local overrides if needed. * There was a bug with links added using visual editor if they included characters such as <code dir=ltr><nowiki>[ ] |</nowiki></code> after the fragment identifier (<code><nowiki>#</nowiki></code>). They were not encoded properly creating an incorrect link. This has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T404823] * One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikiquote/en}} in [[d:Q9237|Malay]] ([[q:ms:|<code>q:ms:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T404698] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:21}} community-submitted {{PLURAL:21|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Anti-abuse signals/User Info|User Info Card]] now displays currently active global lock/blocks. [https://phabricator.wikimedia.org/T401128] '''Updates for technical contributors''' * Later this week, editors using Lua modules will be able to use the <code>[[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua reference manual#mw.title.newBatch|mw.title.newBatch]]</code> function to look up the existence of up to 25 pages at once, in a way that only increases the [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Parser functions#Expensive parser functions|expensive function]] count once. * A new [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Unsupported Tools Working Group|Unsupported Tools Working Group]] has been formed as part of ongoing efforts to collectively determine technical work priorities, similar to the [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council|Product & Technology Advisory Council]] (PTAC). The working group will help prioritize and review requests for support of unmaintained extensions, gadgets, bots, and tools. For the first cycle, the group will be prioritizing an unsupported Wikimedia Commons tool. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.21|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/40|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W40"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०२:२४, ३० सप्टेंबर २०२५ (IST) <!-- सदस्य:UOzurumba (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29355230 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-41</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W41"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/41|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check#paste|Paste Check]] is a new Edit Check feature to help avoid and fight copyright violations. When editors paste text into an article, Paste Check prompts them to confirm the origin and licensing of the content. Starting Wednesday, 8 October, [[phab:T403680|22 wikis will test Paste Check]]. Paste Check will help new volunteers understand and follow the policies and guidelines necessary to make constructive contributions to Wikipedia projects. '''Updates for editors''' * Mobile devices will receive mobile articles directly on the standard domain (like <code>en.wikipedia.org</code>), instead of via a redirect to an "m" domain (like <code>en.m.wikipedia.org</code>). This change improves performance. This week it will be enabled on Wikipedias. The existing mobile URLs and the "Desktop view" opt-out remain available. [[mw:Requests for comment/Mobile domain sunsetting/2025 Announcement|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T214998] * New [[mw:Special:MyLanguage/Help:CirrusSearch#creationdate and lasteditdate|date filters]], <code dir=ltr>creationdate:</code> and <code dir=ltr>lasteditdate:</code>, are now available in the wiki search engine. This allows users to filter search results by a page's first or last revision date. The filters support comparison operators (e.g. <code dir=ltr>>2024</code>) and relative dates (e.g. <code dir=ltr>today-1d</code>), making it easier to find recently updated content or pages within specific age ranges. [https://phabricator.wikimedia.org/T403593] * [[f:|Wikifunctions]] now supports rich text in embedded calls across the 150 wikis where it's enabled. To showcase this, the team created a [[f:Z26333|Latin declination table]] that Wiktionary editors can use to automatically generate noun forms, producing clear, formatted results — see an [[f:Wikifunctions:Embedded function calls/Wiktionary tables demonstration|example output]]. If you need any help or have any feedback, please [[f:Wikifunctions:Project chat|contact the Wikifunctions Team]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T397402] * An edit link will now appear inside the categories box on article pages for logged in users, which will directly launch the VisualEditor category dialog. [https://phabricator.wikimedia.org/T291691] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:34}} community-submitted {{PLURAL:34|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, there was a problem downloading pdf files last week and that has been resolved. [https://phabricator.wikimedia.org/T405957] '''Updates for technical contributors''' * The field <code dir=ltr>rev_sha1</code> in the revision database table is being removed in favor of <code dir=ltr>content_sha1</code> in the content database table. See [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/cloud@lists.wikimedia.org/thread/2D2M3SP4WHR6BXXKTZ2PBLZQYR3EGQVR/ the announcement] for more information. * The [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web|Reader Experience team]] will roll out [[w:en:Light-on-dark color scheme|Dark Mode]] user interface on all Wikimedia sites on October 29, 2025. All anonymous users of Wikimedia sites will have the option to activate a color scheme that features light-colored text on a dark background. This is designed to provide a more comfortable reading experience, especially in low-light situations. Template authors and technical contributors are encouraged to [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Accessibility for reading/Updates/2024-04|learn how to make pages ready for Dark mode]] and address any compatibility issues found in templates in their wiki before the enablement. Please contact the Web team for questions or any support on [[mw:Talk:Reading/Web/Accessibility for reading#|this talk page]] before the enablement. [https://phabricator.wikimedia.org/T395628] * Starting on Monday, October 6, API endpoints under the <code>rest.php</code> path will be rerouted through a new internal API Gateway. Individual wikis will be updated based on the standard release groups, with total traffic increased over time. This change is expected to be non-breaking and non-disruptive. If any issues are observed, please file a Phabricator ticket to the [[phab:tag/serviceops/|Service Ops team board]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T400130] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.22|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/41|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W41"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> २२:५४, ६ ऑक्टोबर २०२५ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29400897 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-42</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W42"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/42|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Last week, improvements to account security and two-factor authentication (2FA) features were enabled across all wikis. These changes include user interface improvements for [https://auth.wikimedia.org/metawiki/wiki/Special:AccountSecurity Special:AccountSecurity], the support of multiple 2FA methods via authenticator apps and portable security keys (previously users could only enable one method), and a new Recovery Codes module which facilitates fewer account lockouts due to lost two-factor apps and devices. As part of the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security|Account Security]] project, work is continuing through the rest of 2025 on further user experience improvements, and support for passkeys as an alternate second factor. '''Updates for editors''' * Another part of the Account security project is making 2FA generally available to all users. Along with editors with advanced privileges, such as administrators and bureaucrats, 40% of editors now have access to 2FA. You can check if you have access at [https://auth.wikimedia.org/metawiki/wiki/Special:AccountSecurity Special:AccountSecurity]. Instructions for activation are on the linked page. The plan is to continue increasing availability if it is determined that the user support capabilities are able to support global usage. [https://phabricator.wikimedia.org/T400579] * This week, users at wikis where talk page [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Usability|Usability Improvements]] are already available by default (everywhere ''except'' the 12 wikis listed in [[phab:T379264|T379264]]) will gain the ability to Thank a comment directly from the talk page it appears on. Before this change, Thanking could only be done by visiting the revision history of the talk page. You can [[diffblog:2025/10/13/revolutionizing-gratitude-a-new-era-of-thanking-comments/|learn more about this change]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T366095] * Users who have not [[Special:Preferences#mw-prefsection-personal-email|verified their email address]] will soon be receiving monthly Notification reminders to do so. This is because users who have verified their email can more easily recover their account. These reminders will not be sent if the user is inactive or removes the unverified email from their account. [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Help:Email_confirmation][https://phabricator.wikimedia.org/T58074] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:21}} community-submitted {{PLURAL:21|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a fix was made for an occasional error with saving translated paragraphs in the Content Translation tool, and the related error messages are now easier to see. [https://phabricator.wikimedia.org/T376531] '''Updates for technical contributors''' * The Unsupported Tools Working Group has chosen [[c:Special:MyLanguage/Commons:Video2commons|Video2Commons]] as the first tool for its pilot cycle. The group will explore ways to improve and sustain the tool over the coming months. [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Unsupported Tools Working Group|Learn more on Meta]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.23|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/42|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W42"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ००:३०, १४ ऑक्टोबर २०२५ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29434481 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-43</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W43"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/43|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * To optimize how user data is stored in our databases, the saved preferences of users who haven't logged in for over five years and have fewer than 100 edits will be cleared. When those users return, default settings will apply. [https://phabricator.wikimedia.org/T406724] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:20}} community-submitted {{PLURAL:20|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, there was a broken link from the GlobalContributions interface message to the XTools GlobalContributions page which has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T406415] '''Updates for technical contributors''' * The work to reroute all traffic to API endpoints under the <code dir=ltr><nowiki>rest.php</nowiki></code> route through a common API gateway is now complete. If any issues are observed, please file a phabricator ticket to the [[phab:tag/serviceops/|Service Ops team board]]. * Edits to Wikidata references or qualifiers will now be shown in RecentChanges and Watchlist entries on other wikis less often, reducing unnecessary notifications. This will reduce the overall quantity of 'noisy' entries. Wikidata's own pages remain unchanged. [https://phabricator.wikimedia.org/T401290] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.24|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/43|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W43"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०१:०७, २१ ऑक्टोबर २०२५ (IST) <!-- सदस्य:STei (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29478670 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-44</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W44"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/44|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The Wikipedia iOS app has launched an A/B/C test of improvements made to the tabbed browsing feature for select regions and languages. The test, named “More dynamic tabs”, explores new tab experiences and includes “Did you know” and “Because you read” article recommendations. You can [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/iOS/Tabbed Browsing (Tabs)/New Tab Experience and Recommendations Experiment|read more on the project page]]. * Autoconfirmed users on [[git:operations/mediawiki-config/+/a2d2aaab9ace84280dd2f4c70a33bb69cd73850f/dblists/small.dblist|small]] and [[git:operations/mediawiki-config/+/a2d2aaab9ace84280dd2f4c70a33bb69cd73850f/dblists/medium.dblist|medium wikis]] with the CampaignEvents extension can now use [[m:Special:MyLanguage/Event Center/Registration|Event Registration]] without the Event Organizer right. This feature lets organizers enable registration, manage participants, and lets users register with one click instead of signing event pages. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:31}} community-submitted {{PLURAL:31|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue of flashing colors when holding or pressing the arrow keys under the dark mode settings in Vector 2022 has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T402285] '''Updates for technical contributors''' * The CampaignEvents extension will be deployed to all remaining wikis during the week of 17 November 2025. The extension currently includes three features: Event Registration, Collaboration List, and Invitation List. For this rollout, Invitation List will not be enabled on Wikifunctions and MediaWiki unless requested by those communities. [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Deployment status|Visit the deployment page to learn more]]. * The SwaggerUI-based REST sandbox experience is now live on all wiki projects. The sandbox can be accessed through the [[{{#special:RestSandbox}}]] page. Please report any issues to the MediaWiki Interfaces team board, or join the discussion on the [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Interfaces Team/Feature Feedback/REST Sandbox|project launch]] page. [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/6931/] * Transform endpoints with a trailing slash path in the MediaWiki REST API are now marked as deprecated. They will remain functional during this time, but removal is expected by the end of January 2026. All API users currently calling them are encouraged to transition to the non-trailing slash versions. Both endpoint variations can be found and tested using the [https://test.wikipedia.org/w/index.php?api=mw-extra&title=Special%3ARestSandbox REST Sandbox]. See the [[mw:API/Deprecation|MediaWiki REST API Deprecation]] page for more detailed information about the API deprecation policies and procedures. * A dedicated [[mw:API:REST API/Changelog|changelog now exists for the MediaWiki REST API]]. The changelog provides an overview of these changes, making it easier for developers to keep track of improvements and iterations. Announcements will also continue to flow through the standard communication channels, including Tech News and email distribution lists, but can now be more easily referenced from a central location. If you have feedback about the style, structure, or content of this changelog, please [[mw:API talk:REST API/Changelog|join the discussion]]. * Administrators can delete the tracking category which was previously added by the JsonConfig extension, as it is no longer used. See the categories linked from [[d:Q130635582#sitelinks-wikipedia|Q130635582]]. It is OK if there are still pages listed in the category as that is just a caching issue, and they will be automatically cleared out the next time each page is edited. [https://phabricator.wikimedia.org/T378352] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.25|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/44|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W44"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०१:०२, २८ ऑक्टोबर २०२५ (IST) <!-- सदस्य:STei (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29513638 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == Translation notification: Template:AffCom == Hello Usernamekiran, You are receiving this notification because you signed up as a translator to Marathi on Meta-Wiki. The page [[:metawikipedia:Template:AffCom|Template:AffCom]] is available for translation. You can translate it here: * [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-Template%3AAffCom&language=mr&action=page&action_source=translation_notification translate to Marathi] The priority of this page is low. <div lang="en" class="mw-content-ltr"></div> Your help is greatly appreciated. Translators like you help Meta-Wiki to function as a truly multilingual community. To unsubscribe or to change your notification preferences for translations, please visit [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:TranslatorSignup Special:TranslatorSignup]. Thank you! Meta-Wiki translation coordinators‎, १०:२५, ३० ऑक्टोबर २०२५ (IST) <!-- सदस्य:Minorax@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:NotifyTranslators वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-45</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W45"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/45|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Administrators will now find that [[{{#special:MergeHistory}}]] is now significantly more flexible about what it can merge. It can now merge sections taken from the middle of the history of the source (rather than only the start) and insert revisions anywhere in the history of the destination page (rather than only the start). [https://phabricator.wikimedia.org/T382958] * For users with "{{int:discussiontools-preference-autotopicsub}}" [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing|enabled in their preferences]], starting a new topic or adding a reply to an existing topic will now subscribe them to replies to that topic. Previously, this would only happen if the DiscussionTools "{{int:Skin-action-addsection}}" or "{{int:Discussiontools-replybutton}}" widgets were used. When DiscussionTools was originally launched existing accounts were not opted in to automatic topic subscriptions, so this change should primarily affect newer accounts and users who have deliberately changed their preferences since that time. [https://phabricator.wikimedia.org/T290778] * Scribunto modules can now be used to [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua reference manual#SVG library|generate SVG images]]. This can be used to build charts, graphics and other visualizations dynamically through Lua, reducing the need to compose them externally and upload them as files. [https://phabricator.wikimedia.org/T405861] * Wikimedia sites now provide all anonymous users with the option to enable a dark mode color scheme, featuring light-colored text on a dark background. This enhancement aims to deliver a more enjoyable reading experience, especially in dimly lit environments. [https://phabricator.wikimedia.org/T395628] * Users with large watchlists have long faced timeouts when editing [[Special:EditWatchlist|Special:EditWatchlist]]. The page now loads entries in smaller sections instead of all at once due to a paging update, allowing everyone to edit their watchlists smoothly. As part of the database update, sorting by expiry has been removed because it was over 100× slower than sorting by title. A [https://meta.wikimedia.org/wiki/Community_Wishlist/W454 community wish] has been created to explore alternative ways to restore sort-by-expiry. If this feature is important to you, please support the wish! [https://phabricator.wikimedia.org/T41510] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:31}} community-submitted {{PLURAL:31|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the fixing of the persisting highlighting when using VisualEditor find and replace during a query. [https://phabricator.wikimedia.org/T407318] '''Updates for technical contributors''' * Since 2019 the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia URL Shortener|Wikimedia URL Shortener]] at https://w.wiki is available for all Wikimedia wikis to create short links to articles, permalinks, diffs, etc. It is available in the sidebar as "Get shortened URL". There are 30 wikis that also install an older "ShortUrl" extension. The old extension will soon be removed. This means <code>/s/</code> URLs will not be advertised under article titles via HTML <code dir=ltr>class="title-shortlink"</code>. The <code>/s/</code> URLs will keep working. [https://phabricator.wikimedia.org/T107188] * On Thursday, October 30, the [[:mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Interfaces Team|MediaWiki Interfaces]] and [[:mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Site Reliability Engineering|SRE Service Operations]] teams began rerouting Action API traffic through a common API gateway. Individual wikis will be updated based on the standard release groups, with total traffic increased over time. This change is expected to be non-breaking and non-disruptive. If any issues are observed, please file a Phabricator ticket to the [https://phabricator.wikimedia.org/tag/serviceops/ Service Ops team] board. * MediaWiki Train deployments will pause for the final two weeks of 2025: 22 December and 29 December. Backport windows will also pause between Monday, 22 December 2025 and Thursday, 2 January 2026. A backport window is a scheduled time to add things like bug fixes and configuration changes. There are seven deployment trains remaining for 2025. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/SMWTEAES4SDLDUSK4HMWNBSKNCXZAWYN/] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.26|MediaWiki]] '''In depth''' * In 2025, the Wikimedia Foundation reported that AI systems and search engines increasingly use Wikipedia content without driving users to the site, contributing to an 8% drop in human pageviews compared to 2024. After detecting bots disguised as humans, Wikimedia updated its traffic data to reflect this shift. Read more about current user trends on Wikipedia in [[diffblog:2025/10/17/new-user-trends-on-wikipedia/|a Diff blog post]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/45|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W45"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०१:०५, ४ नोव्हेंबर २०२५ (IST) <!-- सदस्य:STei (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29552512 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-46</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W46"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/46|Translations]] are available. '''Updates for editors''' [[File:Talk pages default look (April 2023).jpg|thumb|alt=Screenshot of the visual improvements made on talk pages|Example of a talk page with the new design, in French.]] * Starting November 12, users will see a change in the [[m:Special:MyLanguage/Talk pages project/Feature summary#Usability improvements|appearance of talk pages]] on [[Phab:T379264|some Wikipedias]]. Almost [[phab:T392121|all wikis]] have received this design change; [[phab:T409297|English Wikipedia]] will get these changes later. You can read more [[diffblog:2024/05/02/making-talk-pages-better-for-everyone/|on ''Diff'']]. Users can opt out of these changes [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing|in their user preferences]] in "{{int:discussiontools-preference-visualenhancements}}". [https://phabricator.wikimedia.org/T379264] * MediaWiki can now display a [[mw:Special:MyLanguage/Help:Protection indicators|page indicator]] automatically while a page is protected. This feature is disabled by default. It can be enabled by [[m:Special:MyLanguage/Requesting wiki configuration changes|community request]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T12347] * Using the "{{int:showpreview}}" or "{{int:showdiff}}" buttons in the wikitext editor will now carry over certain URL parameters like '[[mw:Special:MyLanguage/Manual:Parameters to index.php#useskin|useskin]]', '[[mw:Special:MyLanguage/Manual:Parameters to index.php#uselang|uselang]]' and '[[mw:Special:MyLanguage/Help:Section#Editing sections|section]]'. This update also fixes an issue where, if the browser crashed while previewing an edit to a single section, saving this edit could overwrite the entire page with just that section’s content. [https://phabricator.wikimedia.org/T62744][https://phabricator.wikimedia.org/T24029][https://phabricator.wikimedia.org/T155097] * Wikivoyage wikis can use [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer#Markers and counters|colored map markers in the article text]]. The text of these markers will now be shown in contrasting black or white color, instead of always being white. Local workarounds for the problem can be removed. [https://phabricator.wikimedia.org/T369454] * The Activity tab in the Wikipedia Android app is now available for all users. The new tab offers personalized insights into reading, editing, and donation activity, while simplifying navigation and making app use more engaging. [https://www.mediawiki.org/wiki/Wikimedia_Apps/Team/Android/Activity_Tab_Experiment] * The Reader Growth team is launching an experiment called "Image browsing" to test how to make it easier for readers to browse and discover images on Wikipedia articles. This experiment, a mobile-only A/B test, will go live on English Wikipedia in the week of November 17 and will run for four weeks, affecting 0.05% of users on English wiki. The test launched on November 3 on Arabic, Chinese, French, Indonesian, and Vietnamese wikis, affecting up to 10% of users on those wikis. [https://www.mediawiki.org/wiki/Readers/Reader_Growth/WE3.1.3_Image_Browsing] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example the inability to lock accounts on mobile sites has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T256185] '''Updates for technical contributors''' * [[wikitech:Help talk:Toolforge/Toolforge standards committee#November 2025 committee nominations|Nominations are open on Wikitech]] for new [[wikitech:Help:Toolforge/Toolforge standards committee|Toolforge standards committee]] members. The committee oversees the Toolforge [[wikitech:Help:Toolforge/Right to fork policy|Right to fork policy]] and [[wikitech:Help:Toolforge/Abandoned tool policy|Abandoned tool policy]] among other duties. Nominations will remain open through 2025-11-28. * The [[w:JSON Web Token#Standard fields|JWT issuer field]] in [[mw:Special:MyLanguage/OAuth/For Developers#OAuth 2|OAuth 2 access tokens]] for [[m:Special:MyLanguage/Help:Unified login|SUL wikis]] has been changed to <code><nowiki>https://meta.wikimedia.org</nowiki></code>. Old access tokens will still work. [https://phabricator.wikimedia.org/T399199] * The [[w:JSON Web Token#Standard fields|JWT subject field]] in [[mw:Special:MyLanguage/OAuth/For Developers#OAuth 2|OAuth 2 access tokens]] will soon change from <code><user id></code> to <code dir=ltr style="white-space:nowrap">mw:<identity type>:<user id></code>, where <code><identity type></code> is typically <code dir=ltr>CentralAuth:</code><!-- not a typo --> (for [[m:Special:MyLanguage/Help:Unified login|SUL wikis]]) or <code dir=ltr style="white-space:nowrap">local:<wiki id></code> (for other wikis). This is to avoid conflicts between different user ID types, and to make OAuth 2 access tokens and the <code>sessionJwt</code> cookie more similar. Old access tokens will still work. [https://phabricator.wikimedia.org/T399199] * MediaWiki's block messages ([[MediaWiki:Blockedtext|blockedtext]], [[MediaWiki:Blockedtext-partial|blockedtext-partial]], [[MediaWiki:Autoblockedtext|autoblockedtext]], [[MediaWiki:Systemblockedtext|systemblockedtext]], [[MediaWiki:Blockedtext-tempuser|blockedtext-tempuser]], [[MediaWiki:Autoblockedtext-tempuser|autoblockedtext-tempuser]]) now support additional parameters indicating whether the user is blocked from editing their own user talk page <code><nowiki>$9</nowiki></code> or emailing other users <code><nowiki>$</nowiki><nowiki>10</nowiki></code>. [https://phabricator.wikimedia.org/T285612] * A <code>REL1_45</code> branch for MediaWiki core and each of the extensions and skins in Wikimedia git has been created. This is the first step in the release process for MediaWiki 1.45.0, scheduled for late November 2025. If you are working on a critical bug fix or working on a new feature, you may need to take note of this change. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/ZUY7TY3Z6XPZWZVAZV63OPO5OW52Q6GE/] * The process for generating CirrusSearch dumps has been updated due to slowing performance. If you encounter any issues migrating to the replacement dumps, please contact the Search Platform Team for support. [https://phabricator.wikimedia.org/T366248][https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/3KQPOR6ACVN6OVLMLZPIBXQSWQKW4E3K/] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.2|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/46|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W46"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०२:०८, ११ नोव्हेंबर २०२५ (IST) <!-- सदस्य:UOzurumba (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29606150 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-47</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W47"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/47|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|Reader Experience team]] is experimenting with [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/WE3.3.4_Reading lists|reading lists on mobile web]], allowing logged-in readers with no edits to save private lists of articles for later. The experiment is running on Arabic, Chinese, French, Indonesian, and Vietnamese Wikipedias since the week of 10 November, and will begin on English Wikipedia the week of 17 November. * Users who can’t receive their email verification code during login can now get help by submitting a form on a new special page. This update is part of the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security|Account Security]] initiative. If your account has an email address, please make sure you still have access to it. When logging in from a new device or location without 2FA, you may be asked to enter a 6-digit code sent by email to finish logging in. [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security#Why are you requiring me to enter a code from my email to log in? Can I opt out of this?|Learn more]]. * One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikisource}} in [[d:Q13324|Minangkabau]] ([[s:min:|<code>s:min:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T408317] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * As part of the [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification|Parser Unification]] project, the Content Transform Team rolled out Parsoid as the default parser to many low-traffic Wikipedias and is preparing the next step to high traffic ones. This message is an invitation for you to opt-in to Parsoid, as described in the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:ParserMigration|Extension:ParserMigration]] documentation, and identify any issues you might encounter with your own workflow using bots, gadgets, or user scripts. Please, let us know through the ''"Report Visual Bug"'' link in the Tools sidebar or create a phab ticket and tag the [[phab:project/view/5846|Content Transform Team in Phabricator]]. * Unsupported Tools: Several issues with [[:c:Special:MyLanguage/Commons:Video2commons|Video2Commons]] have been fixed, including filename-related upload failures, black-video imports, and retry handling. AV1 support has also been added. Ongoing work focuses on backend stability, ffmpeg errors, subtitle imports, metadata handling, and playlist uploads. To track specific tasks, check the [[phab:tag/video2commons/|Phabricator board]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.3|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * Save the date for the next Wikimedia Hackathon happening in Milan, Italy from May 1–3, 2026. Registration will open in January 2026. [https://pretix.eu/wikimedia/Hackathon-2026/ Scholarship applications are currently open], and will close on November 28, 2025. If you have any questions, please email <bdi lang="en" dir="ltr">hackathon@wikimedia.org</bdi>. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/47|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W47"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> २२:५७, १७ नोव्हेंबर २०२५ (IST) <!-- सदस्य:STei (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29627455 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-48</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W48"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/48|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Last week, the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Search Platform|Wikimedia Search Team]] recreated the "DWIM" (Do What I Mean) gadget functionality server-side, for Russian and Hebrew Wikipedias. This feature adds cross-keyboard suggestions to the standard search-box suggestions. For example, searching for ''<span lang="und" dir="ltr">cxfcnmt</span>'' on Russian Wikipedia will now add suggestions for ''<span lang="ru" dir="ltr">счастье</span>'' ("happiness") that the user probably intended. They plan to enable this feature for other Russian and Hebrew wikis this week. [https://phabricator.wikimedia.org/T408734] * Later this week, users of the "{{int:codemirror-beta-feature-title}}" [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta feature]] will have syntax highlighting available in [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools|DiscussionTools]]. This requires that the "{{int:discussiontools-preference-sourcemodetoolbar}}" preference be set. [https://phabricator.wikimedia.org/T407918] * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|Campaign events extension]] – the set of tools for coordinating events and other on-wiki collaborations has now been deployed to all Wikimedia wikis. A new feature known as [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Collaborative contributions|Collaborative contribution]] to help organizers and participants see the impact of activities has also been added. Join the upcoming [[m:Special:MyLanguage/Event:Connection learning session 3|learning session]] to see the new feature in action and share your feedback. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:24}} community-submitted {{PLURAL:24|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the bug which stopped CodeReviewBot from working, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T410417] '''Updates for technical contributors''' * Users of Wikimedia API can join a usability study to help validate the new design of Wikimedia REST API sandboxes. Interested participants should fill the [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/487662 recruitment survey]. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/IREJRRWTZTGCYWQHDMSNJFTQAEPOOAE3/] * The MediaWiki Interfaces team is deprecating XSLT stylesheets within the Action API. Support for <code dir=ltr>format=xml'''&xlst={stylesheet}'''</code> will be removed from Wikimedia projects by the end of November, 2025. In addition, it will soon be disabled by default in MediaWiki release versions: v1.43 (LTS), v1.44, and v1.45. Support for XSLT stylesheets will be fully removed from MediaWiki v1.46 (expected to release between April and May 2026). [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/5AX7UWAVVUNUSBOIRHMNOKWOZ5EZI3JX/] * The WDQS legacy endpoint ([https://query-legacy-full.wikidata.org/ query-legacy-full.wikidata.org]) will be decommissioned at the end of December 2025, and finally closed down on 7th January 2026. After this date, users should expect requests to query.wikidata.org that require the full graph to fail or return invalid results if they are not rewritten to use SPARQL federation. The team encourages users to ensure that tools and workflows use the supported WDQS endpoints (<span dir=ltr><nowiki>https://query.wikidata.org/</nowiki></span> - Main graph or <span dir=ltr><nowiki>https://query-scholarly.wikidata.org/</nowiki></span> - Scholarly graph). For support with migrating use cases, please review the [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Data_access|Data Access]] and [[d:Wikidata:Request_a_query|Request a Query]] pages for details and assistance on alternative access methods. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.4|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/48|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W48"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> २१:२७, २४ नोव्हेंबर २०२५ (IST) <!-- सदस्य:STei (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29702226 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-49</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W49"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/49|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The Wikipedia Year in Review 2025 will be available on December 2 for users of iOS and Android Wikipedia apps, featuring new personalized insights, updated reading highlights, and refreshed designs. Learn more on the review's [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Wikipedia Year in Review/Updates|project page]]. * The Growth team is working on improving the text and presentation of the Verification Email sent to new users to make them more welcoming, useful and informative. Some new text have been drafted for A/B testing and you can help by translating them. See [[phab:T396155|Phabricator]]. * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]] will now be deployed at Japanese, Urdu and Chinese Wikipedias on December 2. Add a link is based on a prediction model that suggests links to be added to articles. While this feature has already been available on most Wikipedias, the prediction model could not support certain languages. A new model has now been developed to handle these languages, and it will be gradually rolled out to other Wikipedias over time. If you would like to know more, please contact [[mw:user:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:34}} community-submitted {{PLURAL:34|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where search boxes on some Commons pages showed no results due to switch from SpecialSearch to MediaSearch, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T399476] * Two new wikis have been created: ** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q36846|Toki Pona]] ([[w:tok:|<code>w:tok:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T404457] ** a {{int:project-localized-name-group-wikiquote}} in [[d:Q33655|Nigerian Pidgin]] ([[q:pcm:|<code>q:pcm:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T408318] '''Updates for technical contributors''' * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.5|MediaWiki]] '''In depth''' * The Wikimedia Foundation is in the early stages of exploring approaches to '''Article guidance'''. The initiative aims to identify interventions that could help new editors easily understand and apply existing Wikipedia practices and policies when creating an article. The project is in the exploration and early experimental design phase. All community members are encouraged to [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|learn more]] about the project, and share their thoughts on [[mw:Special:MyLanguage/Talk:Article guidance|the talk page]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/49|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W49"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ००:२८, २ डिसेंबर २०२५ (IST) <!-- सदस्य:STei (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29732328 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == Translation notification: Help:Two-factor authentication == Hello Usernamekiran, You are receiving this notification because you signed up as a translator to Marathi on Meta-Wiki. The page [[:metawikipedia:Help:Two-factor authentication|Help:Two-factor authentication]] is available for translation. You can translate it here: * [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-Help%3ATwo-factor+authentication&language=mr&action=page&action_source=translation_notification translate to Marathi] The priority of this page is medium. <div lang="en" class="mw-content-ltr"></div> Your help is greatly appreciated. Translators like you help Meta-Wiki to function as a truly multilingual community. To unsubscribe or to change your notification preferences for translations, please visit [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:TranslatorSignup Special:TranslatorSignup]. Thank you! Meta-Wiki translation coordinators‎, ०८:३९, ६ डिसेंबर २०२५ (IST) <!-- सदस्य:Minorax@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:NotifyTranslators वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-50</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W50"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/50|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Anybody who wishes to secure their user account can now use [[m:Special:MyLanguage/Help:Two-factor authentication|two-factor authentication]] (2FA). This is available to all registered users of all Wikimedia projects. This is part of the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security|Account Security]] initiative. Later, 2FA will be required for all users who can take security- or privacy-sensitive actions. '''Updates for editors''' * Following last week's deployments, the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]] feature, which allows editors to add suggested links during editing, will be available to an additional [[Phab:T410469|33 Wikipedias]] starting on 9 December. This expansion is possible thanks to the new prediction model that now supports all languages, including those that were previously not covered. While the feature has been available on most Wikipedias for some time, this rollout brings us closer to using the improved model everywhere. If you have any questions or would like more details please contact [[mw:user:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]]. * Last week, the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Search Platform|Search Platform team]] added [[w:en:Transliteration|transliterated]] as-you-type search suggestions to Georgian wikis. If there are only a few regular search suggestions, then queries in Latin or Cyrillic script [[phab:T127003|are now rewritten into Georgian script]] to look for more matches. For example, searching for either <bdi lang="ka-Latn" dir="ltr">''bedniereba''</bdi> or <bdi lang="ka-Cyrl" dir="ltr">''бедниереба''</bdi> will now suggest the existing article about <bdi lang="ka" dir="ltr">ბედნიერება</bdi> ("happiness"). You can recommend other languages where transliterated suggestions would be useful [[phab:T375215|on Phabricator]] for future development. * Later this week, a controlled experiment will begin for editors on the 100 largest Wikipedias who are editing a section in the mobile web visual editor. 50% of these editors will notice a new "Edit full page" button that will enable them to expand their editing session to the whole page. This feature is intended to make it easier for people on mobile web to edit any article section, regardless of which section-edit icon they tapped to begin. The experiment will last ~4 weeks. You can find [[phab:T409112|more details]] about the project. * Later this week, the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth|Reader Growth team]] will launch a [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/WE3.1.14 Expanded Mobile Sections|mobile web experiment]] to expand all article sections by default (currently they are collapsed by default) and pin the section header the user is currently reading to the top of the page. The experiment will affect 10% of users on Arabic, Chinese, French, Indonesian, and Vietnamese Wikipedias. [https://phabricator.wikimedia.org/T409485] * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Wikipedia Year in Review/2025 Year in Review|Wikipedia Year in Review 2025]], a feature in the Wikipedia mobile apps (iOS and Android) that provides users with a personalised summary of their engagement with Wikipedia over the year, is now available on the iOS and Android apps. This edition includes expanded personalised insights, improved reading highlights, new donor messaging, and updated designs. Open the app to view your Year in Review and explore your reading journey from 2025. * A recent software bug caused edits made with VisualEditor to make unintended changes to wikitext, including removing whitespace and replacing spaces with underscores in wikilinks inside citations. This was partially fixed last week, and further fixes are in progress. Editors who used VisualEditor between November 28 and December 2 should review their edits for unexpected modifications. [https://phabricator.wikimedia.org/T411238] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the incorrect handling of URLs copied from the address bar of Microsoft Edge users, has been resolved. [https://phabricator.wikimedia.org/T341281] '''Updates for technical contributors''' * Starting this week, users of the "{{int:codemirror-beta-feature-title}}" [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta feature]] will have [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|CodeMirror]] as the editor for Lua, JavaScript, CSS, JSON and Vue content models, instead of [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeEditor|CodeEditor]]. With this, the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Linting|linters]] will be upgraded. This is part of a larger effort to eventually replace CodeEditor and provide a consistent code editing experience. [https://phabricator.wikimedia.org/T373711] * Developers are encouraged to take the [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/552643 2025 Developer Satisfaction Survey], which remains open until 5 January 2026. If you build software for the Wikimedia ecosystem and would like to share your experiences or feedback, your participation is greatly appreciated. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/W4WBKO6Q55UWWCCSFWQATKEXBEHP3QNR/] * There is no new MediaWiki version this week. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/50|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W50"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> २३:१६, ८ डिसेंबर २०२५ (IST) <!-- सदस्य:STei (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29738112 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-51</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W51"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/51|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:18}} community-submitted {{PLURAL:18|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, one of the fixes addressed an issue for temporary accounts adding an external URL, which triggered an hCaptcha request in more cases than intended, and did not display the required popup on the first attempt to publish the edit. [https://phabricator.wikimedia.org/T411927] '''Updates for technical contributors''' * To improve database and site performance, external links to Wikimedia projects will no longer be stored in the database. This means they will not be searchable in [[{{#special:LinkSearch}}]], will not be checked by the Spam Blacklist or AbuseFilter as new links, and will not be in the <code dir=ltr>externallinks</code> table on database replicas. In the future this may be extended to other highly-linked trusted websites on a per-wiki basis, such as Creative Commons links on Wikimedia Commons. [https://phabricator.wikimedia.org/T405005] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.7|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/51|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W51"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ००:३३, १६ डिसेंबर २०२५ (IST) <!-- सदस्य:STei (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29796010 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-52</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W52"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/52|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * From January, edit filters [[mw:Special:MyLanguage/Extension:AbuseFilter/Access flags|can be set]] to automatically suppress their details such as rules and list of attempted edits and actions. This will help oversighters use edit filters to prevent doxxing or other suppressible material. [https://phabricator.wikimedia.org/T290324] * The next issue of Tech News will be sent out on 12 January 2026 because of the end of year holidays. Thank you to all of the translators, and people who submitted content or feedback, this year. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:16}} community-submitted {{PLURAL:16|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the crash that occurred when tapping "First Steps" in the Wikipedia Android Year in Review has now been fixed, and the feature opens as expected. [https://phabricator.wikimedia.org/T411546] '''Updates for technical contributors''' * Interface elements such as diffs and categories generated by MediaWiki used to have the attribute <code dir=ltr>data-mw="interface"</code> to distinguish from wiki content. The attribute has been replaced with <code dir=ltr>data-mw-interface=""</code>, to avoid potential conflicts with other <code dir=ltr>data-mw</code> attributes, which are generated by Parsoid. [https://phabricator.wikimedia.org/T409187] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] There is no new MediaWiki version this week or next week. '''Meetings and events''' * The [[mw:Wikimedia Hackathon Northwestern Europe 2026|Wikimedia Hackathon Northwestern Europe 2026]] will take place on 13-14 March 2026 in Arnhem, the Netherlands. Applications just opened mid-December and will close in mid-January or earlier if capacity is reached. With space for approximately 100 participants, early application is encouraged. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/52|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W52"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०३:१५, २३ डिसेंबर २०२५ (IST) <!-- सदस्य:STei (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29831856 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-03</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W03"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/03|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Wikimedia Foundation has shared some guiding questions for the July 2026–June 2027 Annual Plan on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027/Product & Technology OKRs|Meta]] and ''[[diffblog:2025/12/10/shaping-wikimedia-foundations-2026-2027-annual-goals-key-questions-for-the-wikimedia-movement/|Diff]]''. These focus on global trends, faster and healthier experimentation, better support for newcomers, strengthening editors and advanced users, improving collaboration across projects, and growing and retaining readership. Feedback and ideas are welcome on the [[m:Talk:Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027|talk page]]. '''Updates for editors''' * As part of the current work of Community Tech team on the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/W372|Multiple watchlists]] project, the display of [[Special:EditWatchlist|EditWatchlist]] will be updated as a first step towards multiple watchlists. Additionally, the pagination on [[Special:Search|Search]] will be updated too, as a part of the work on the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/W186|Revamp pagination / page navigation]] wish. [https://phabricator.wikimedia.org/T411596] * [[m:Special:GlobalWatchlist|The Global Watchlist]] is a MediaWiki [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] that lets you see your watchlists from different wikis on the same page. It was recently updated to look more like the regular [[Special:Watchlist|Watchlist]], such as preparing it for temporary accounts in IP masking (including rerouting user links to contributions pages), making page titles bold, and opening links in edit summaries and tags in new browser tabs. [https://phabricator.wikimedia.org/T398361][https://phabricator.wikimedia.org/T298919][https://phabricator.wikimedia.org/T273526][https://phabricator.wikimedia.org/T286309] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:28}} community-submitted {{PLURAL:28|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where global blocks did not have the option to disable sending emails, has now been fixed, and will be available for use in the week of January 13. [https://phabricator.wikimedia.org/T401293] '''Updates for technical contributors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Citation tool|VisualEditor citation tool]] and [[mw:Special:MyLanguage/Help:Reference Previews|Reference Previews]] now support "map" as a reference type. [https://phabricator.wikimedia.org/T411083] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.10|MediaWiki]]/[[mw:MediaWiki 1.46/wmf.11|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/03|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W03"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०१:०४, १३ जानेवारी २०२६ (IST) <!-- सदस्य:STei (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29907192 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == Translation notification: Universal Code of Conduct/Annual review/Messages/Review open == Hello Usernamekiran, You are receiving this notification because you signed up as a translator to Marathi on Meta-Wiki. The page [[:metawikipedia:Universal Code of Conduct/Annual review/Messages/Review open|Universal Code of Conduct/Annual review/Messages/Review open]] is available for translation. You can translate it here: * [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-Universal+Code+of+Conduct%2FAnnual+review%2FMessages%2FReview+open&language=mr&action=page&action_source=translation_notification translate to Marathi] The priority of this page is medium. The deadline for translating this page is 2026-01-19. <div lang="en" class="mw-content-ltr">This message will be sent to all the wikis to inform communities about their chance to participate in proposing changes to the Universal Code of Conduct. </div> Your help is greatly appreciated. Translators like you help Meta-Wiki to function as a truly multilingual community. To unsubscribe or to change your notification preferences for translations, please visit [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:TranslatorSignup Special:TranslatorSignup]. Thank you! Meta-Wiki translation coordinators‎, ०४:००, १५ जानेवारी २०२६ (IST) <!-- सदस्य:Keegan (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:NotifyTranslators वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-04</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W04"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/04|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The tray shown on [[Special:Diff|Special:Diff]] in mobile view has been redesigned. It is now collapsed by default, and incorporates a link to undo the edit being viewed, making it easier for mobile editors and reviewers to take action while keeping the interface uncluttered. [https://phabricator.wikimedia.org/T402297] * [[m:Special:GlobalWatchlist|The Global Watchlist]] lets you view your watchlists from multiple wikis on one page. The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] continues to improve — it now automatically determines the text direction (ensuring correct display of sites with unusual domain names) and shows detailed descriptions for log actions. Later this week, a new permanent link for page creations and CSS classes for each entry element will be added. [https://phabricator.wikimedia.org/T412505][https://phabricator.wikimedia.org/T287929][https://phabricator.wikimedia.org/T262768][https://phabricator.wikimedia.org/T414135] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:32}} community-submitted {{PLURAL:32|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the previously observed issue in Vector 2022, where anchor link targets were obscured by the sticky header, has now been addressed. [https://phabricator.wikimedia.org/T406114] '''Updates for technical contributors''' * As mentioned in the [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/44|October 2025 deprecation announcement]], MediaWiki Interfaces team will begin sunsetting all transform endpoints containing a trailing slash from the MediaWiki REST API the week of January 26. Changes are expected to roll out to all wikis on or before January 30th. All API users currently calling them are encouraged to transition to the non-trailing slash versions. Both endpoint variations can be found, compared, and tested using the [https://test.wikipedia.org/wiki/Special:RestSandbox REST Sandbox]. If you have questions or encounter any problems, please file a ticket in Phabricator to the [https://phabricator.wikimedia.org/project/view/6931/ #MW-Interfaces-Team board]. * Interactive reference documentation for the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia REST API|Wikimedia REST API]] has moved. Requests to API docs previously hosted through [[mw:Special:MyLanguage/RESTBase|RESTBase]] (e.g.: <code dir=ltr>https://en.wikipedia.org/api/rest_v1/</code>) are now redirected to the [[w:en:Special:RestSandbox|REST Sandbox]]. * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikidata Platform|WMF Wikidata Platform team]] (WDP) has published its [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Wikidata Platform team/Newsletter|January 2026 newsletter]]. It includes updates on the legacy full-graph endpoint decommissioning, the User-Agent policy change, the monthly Blazegraph migration office hours, and efforts to reduce regressions caused by the legacy endpoint shutdown. As a reminder, you can [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/WDP team updates|subscribe to the WDP newsletter]]! * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.12|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * The [[mw:Wikimedia Hackathon Northwestern Europe 2026|Wikimedia Hackathon Northwestern Europe 2026]] will take place on 13-14 March 2026 in Arnhem, the Netherlands. Applications opened mid-December and will close soon or when capacity is reached. It's a two-day, technically oriented hackathon bringing together Wikimedians from the region. Hope to see you there! '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/04|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W04"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०२:००, २० जानेवारी २०२६ (IST) <!-- सदस्य:STei (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29943403 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-05</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W05"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/05|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Wikimedia Foundation invites comments on [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Year1 Reflections and Proposed Way Forward 2026 Update|proposed future]] of the [[:m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council|Product and Technology Advisory Council]] until 28 February. * All users with registered accounts can now use passkeys for [[m:Special:MyLanguage/Help:Two-factor authentication|two-factor authentication]] (2FA). Passkeys are a simple way to log in without using a second device. They verify the user's identity using a fingerprint, face scan, or a PIN code. To set up a passkey, first set up a regular 2FA method. Currently, to log in with a passkey, users must also use a password. Later this quarter, passwordless login will allow users to log in with a single click and a passkey. Users with advanced rights will also be required to have 2FA enabled. This is part of the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security|Account Security]] project. * Unregistered contributors on blocked IPs or blocked IP ranges can now interact on-wiki to appeal a block by creating a temporary account to appeal a block on the user talk page, unless the "prevent this user from editing their own talk page" is enabled. This solves the problem of logged-out users unable to use the default unblock process via user talk page. [https://phabricator.wikimedia.org/T398673] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:20}} community-submitted {{PLURAL:20|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the Two-Factor Authentication (2FA) methods description on the management page has been updated. It is now clearer and easier for users to understand and make use of. [https://phabricator.wikimedia.org/T332385] '''Updates for technical contributors''' * A new AbuseFilter variable, <code>account_type</code>, has been added to provide a reliable way to determine the account type being created in the <code>createaccount</code> and <code>autocreateaccount</code> actions. As part of this change, the variable <code>accountname</code> has been renamed to <code>account_name</code>, and <code>accountname</code> is now deprecated. Edit filter managers should update any filters that use hardcoded account type checks or the deprecated variable. [https://phabricator.wikimedia.org/T414049] * Image thumbnails that are requested in non-standard sizes, and using non-standard methods such as direct requests to <code dir=ltr><nowiki>upload.wikimedia.org/…</nowiki></code> will stop working in the near future. This change is to prevent ongoing external abuse by web-scrapers and bots. Some users with custom CSS/JS, Interface Admins who can fix gadgets and local skins, and Tool-authors, will need to update their code to use standard thumbnail sizes. [[phab:T414805|Details, search-links, and examples of how to fix them, are available in the task]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.13|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/05|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W05"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०२:४८, २७ जानेवारी २०२६ (IST) <!-- सदस्य:UOzurumba (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29969530 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-06</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W06"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/06|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The "{{int:pageinfo-toolboxlink}}" feature, which gives validating information about a page ([{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|action=info}} example]), now automatically includes a table of contents. If there is a local [[{{ns:8}}:Pageinfo-header]] page created by individual users, it can now be removed. [https://phabricator.wikimedia.org/T363726] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:21}} community-submitted {{PLURAL:21|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, VisualEditor previously added bold or italic formatting inside link descriptions, making the wikicode complex. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T409669] '''Updates for technical contributors''' * There was no XML dump on 20 January. Additionally, from now on, dumps will be generated once per month only. [https://phabricator.wikimedia.org/T414389] * The MediaWiki Interfaces team removed support for all transform endpoints containing a trailing slash from the [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/API:REST%20API MediaWiki REST API]. All API users currently calling those endpoints are encouraged to transition to the non-trailing slash versions. If you have questions or encounter any problems, please file a ticket in phabricator to the [https://phabricator.wikimedia.org/project/view/6931/ #MW-Interfaces-Team board]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.14|MediaWiki]] '''Weekly highlight''' * Users are reminded that the Wikimedia Foundation has shared some guiding questions for the July 2026–June 2027 Annual Plan on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027/Product & Technology OKRs|Meta]] and ''[[diffblog:2025/12/10/shaping-wikimedia-foundations-2026-2027-annual-goals-key-questions-for-the-wikimedia-movement/|Diff]]''. These focus on global trends, faster and healthier experimentation, better support for newcomers, strengthening editors and advanced users, improving collaboration across projects, and growing and retaining readership. Feedback and ideas are welcome on the [[m:Talk:Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027|talk page]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/06|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W06"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> २३:१४, २ फेब्रुवारी २०२६ (IST) <!-- सदस्य:STei (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30000986 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-07</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W07"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/07|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[File:Maki-gift-15.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] Logged-in contributors who manage large or complex watchlists can now organise and filter watched pages in ways that improve their workflows with the new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Watchlist labels|Watchlist labels]] feature. By adding custom labels (for example: pages you created, pages being monitored for vandalism, or discussion pages) users can more quickly identify what needs attention, reduce cognitive load, and respond more efficiently. This improves watchlist usability, especially for highly active editors. * A new feature available on [[Special:Contributions|Special:Contributions]] shows [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] that are likely operated by the same person, and so makes patrolling less time-consuming. Upon checking contributions of a temporary account, users with access to temporary account IP addresses can now see a view of contributions from the related temporary accounts. The feature looks up all the IPs associated with a given temporary account within the data retention period and shows all the contributions of all temporary accounts that have used these IPs. [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts#February 2026: Improvements to the patroller tooling|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T415674] * When editors preview a wikitext edit, the reminder box that they are only seeing a preview (which is shown at the top), now has a grey/neutral background instead of a yellow/warning background. This makes it easier to distinguish preview notes from actual warnings (for example, edit conflicts or problematic redirect targets), which will now be shown in separate warning or error boxes. [https://phabricator.wikimedia.org/T414742] * The [[m:Special:GlobalWatchlist|Global Watchlist]] lets you view your watchlists from multiple wikis on one page. The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] continues to improve — it now properly supports more than one Wikibase site, for example both [[d:|Wikidata]] and [[testwikidata:|testwikidata]]. In addition, issues regarding text direction have been fixed for users who prefer Wikidata or other Wikibase sites in right-to-left (RTL) languages. [https://phabricator.wikimedia.org/T415440][https://phabricator.wikimedia.org/T415458] * The automatic "magic links" for ISBN, RFC, and PMID numbers have been [[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic links|deprecated in wikitext since 2021]] due to inflexibility and difficulties with localization. Several wikis have successfully replaced RFC and PMID magic links with equivalent external links, but a template was often required to replace the functionality of the ISBN magic link. There is now a new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic words#isbn|built-in parser function]] <code dir=ltr><nowiki>{{#isbn}}</nowiki></code> available to replace the basic functionality of the ISBN magic link. This makes it easier for wikis who wish to migrate off of the deprecated magic link functionality to do so. [https://phabricator.wikimedia.org/T145604] * Two new wikis have been created: ** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q35401|Jju]] ([[w:kaj:|<code>w:kaj:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T413283] ** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q1186896|Nawat]] ([[w:ppl:|<code>w:ppl:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T413273] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * A new global user group has been created: [[{{int:grouppage-local-bot}}|{{int:group-local-bot}}]]. It will be used internally by the software to allow community bots to bypass rate limits that are applied to abusive [[w:en:Web scraping|web scrapers]]. Accounts that are approved as bots on at least one Wikimedia wiki will be automatically added to this group. It will not change what user permissions the bot has. [https://phabricator.wikimedia.org/T415588] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.15|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * The [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Users and Developers Conference Spring 2026|MediaWiki Users and Developers Conference, Spring 2026]] will be held March 25–27 in Salt Lake City, USA. This event is organized by and for the third-party MediaWiki community. You can propose sessions and register to attend. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/AZBWVI46SDEB65PGR5J6E4TYOQQEZXM7/] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/07|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W07"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०५:०१, १० फेब्रुवारी २०२६ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30026671 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == Translation notification: Wiki Loves Ramadan 2026/List of Articles/Culture/1 == Hello Usernamekiran, You are receiving this notification because you signed up as a translator to Marathi on Meta-Wiki. The page [[:metawikipedia:Wiki Loves Ramadan 2026/List of Articles/Culture/1|Wiki Loves Ramadan 2026/List of Articles/Culture/1]] is available for translation. You can translate it here: * [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-Wiki+Loves+Ramadan+2026%2FList+of+Articles%2FCulture%2F1&language=mr&action=page&action_source=translation_notification translate to Marathi] The priority of this page is low. The deadline for translating this page is 2026-02-28. <div lang="en" class="mw-content-ltr">Hello! We have a new page for translation: Wiki Loves Ramadan 2026/List of Articles/Culture/1. Thank you!</div> Your help is greatly appreciated. Translators like you help Meta-Wiki to function as a truly multilingual community. To unsubscribe or to change your notification preferences for translations, please visit [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:TranslatorSignup Special:TranslatorSignup]. Thank you! Meta-Wiki translation coordinators‎, १६:३२, १५ फेब्रुवारी २०२६ (IST) <!-- सदस्य:Julius 12345@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:NotifyTranslators वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-08</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W08"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/08|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Site Reliability Engineering|SRE Team]] will be performing a cleanup of Wikimedia's [[m:Special:MyLanguage/Etherpad|Etherpad]] instance, the web-based editor for real-time collaborative document editing. All pads will be permanently deleted after 30 April, 2026 – if there are still migration projects in progress at that point the team can revisit the date on a case by case basis. Please create local backups of any content you wish to keep, as deleted data cannot be recovered. This cleanup helps reduce database size and minimize infrastructure footprint. Etherpad will continue to support real-time collaboration, but long-term storage should not be expected. Additional cleanups may occur in the future without prior notice. [https://phabricator.wikimedia.org/T415237] '''Updates for editors''' * The Information Retrieval team will be launching an [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Information Retrieval/Phase 1|Android mobile app experiment]] that tests hybrid search capabilities which can handle both semantic and keyword queries. The improvement of on-platform search will enable readers to find what they’re looking for directly on Wikipedia more easily. The experiment will first be launched on Greek Wikipedia in late February, followed by English, French, and Portuguese in March. [https://diff.wikimedia.org/2026/01/08/semantic-search-making-it-easier-to-find-the-information-readers-want/ Read more] on Diff blog. [https://www.mediawiki.org/wiki/Readers/Information_Retrieval] * The Reader Growth team will run [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/WE3.10.2 Mobile Table of Contents|an experiment]] for mobile web users, that adds a table of contents and automatically expands all article sections, to learn more about navigation issues they face. The test will be available on Arabic, Chinese, English, French, Indonesian, and Vietnamese Wikipedias. * Previously, site notices ([[{{ns:8}}:Sitenotice]] and [[{{ns:8}}:Anonnotice]]) would only render on the desktop site. Now, they will render on all platforms. Users on mobile web will now see these notices and be informed. Site administrators should be prepared to test and fix notices on mobile devices to avoid interference with articles. To opt out, interface admins can add <code dir="ltr">#siteNotice { display: none; }</code> to [[{{ns:8}}:Minerva.css]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T138572][https://phabricator.wikimedia.org/T416644] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:19}} community-submitted {{PLURAL:19|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue on [[Special:RecentChanges|Special:RecentChanges]] has been fixed. Previously, clicking hide in the active filters caused the "view new changes since…" button to disappear, though it should have remained visible. The button now behaves as expected. [https://phabricator.wikimedia.org/T406339] '''Updates for technical contributors''' * New documentation is now available to help editors debug on-site search features. It supports troubleshooting when pages do not appear in results, when ranking seems unexpected, and when you need to inspect what content is being indexed, helping make search behavior easier to understand and analyze. [[mw:Help:CirrusSearch/Debug|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T411169] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.16|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/08|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W08"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ००:४७, १७ फेब्रुवारी २०२६ (IST) <!-- सदस्य:STei (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30086330 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-09</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W09"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/09|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Reference Check|Reference Check]] has been deployed to English Wikipedia, completing its rollout across all Wikipedias. The feature prompts newcomers to add a citation before publishing new content, helping reduce common citation-related reverts and improve verifiability. In A/B testing, the impact was substantial: newcomers shown Reference Check were approximately 2.2 times more likely to include a reference on desktop and about 17.5 times more likely on mobile web. [https://analytics.wikimedia.org/published/reports/editing/reference_check_ab_test_report_final_2025.html] '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:InterwikiSorting|InterwikiSorting extension]], which allowed for the [[m:Special:MyLanguage/Interwiki sorting order|sorting of interwiki links]], has been undeployed from Wikipedia. As a result, editors who had enabled interwiki link sorting in non-compact mode (full list format) will now see links reordered. The links moving forward will be listed in the alphabetical order of language code. [https://phabricator.wikimedia.org/T253764] * Later this week, people who are editing a page-section using the mobile visual editor, will notice a new "Edit full page" button. When tapped, you will be able to edit the entire article. This helps when the change you want to make is outside the section you initially opened. [https://phabricator.wikimedia.org/T387175][https://phabricator.wikimedia.org/T409112] * [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|The Reader Experience team]] is inviting editors to assess whether dark mode should still be considered "beta" on their wiki, based on their experience of how well it functions on desktop and mobile. If the feature is deemed mature, editors can update the interface messages in <code dir=ltr>MediaWiki:skin-theme-description</code> and <code dir=ltr>MediaWiki:Vector-night-mode-beta-tag</code> to indicate that dark mode is ready and no longer considered beta. * The improved [[mw:Wikimedia_Apps/Team/iOS/Activity_Tab|Activity tab]] which displays user-insights is now available to all users of the Wikipedia iOS app (version 7.9.0 and later). Following earlier A/B testing that showed higher account creation among users with access to the feature, it has been rolled out to 100% of users along with some updates. The Activity tab now shows your edited articles in the timeline, offers editing impact insights like contribution counts and article view trends, and customization options to improve in-app experience for users. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:21}} community-submitted {{PLURAL:21|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug that prevented [[mw:Special:MyLanguage/Extension:DiscussionTools|DiscussionTools]] from working on mobile has now been fixed, restoring full functionality. [https://phabricator.wikimedia.org/T415303] '''Updates for technical contributors''' * The [[m:Special:GlobalWatchlist|Global Watchlist]] lets you view your watchlists from multiple wikis on one page. The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] that makes this possible continues to improve. The latest upgrade is the inclusion of a [[mw:Extension:GlobalWatchlist#hook|new hook]], <code dir=ltr>ext.globalwatchlist.rebuild</code>, which fires after each watchlist rebuild. This allows you to run gadgets and user scripts for the Special page. [https://phabricator.wikimedia.org/T275159] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.17|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/09|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W09"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ००:३४, २४ फेब्रुवारी २०२६ (IST) <!-- सदस्य:STei (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30119102 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-10</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W10"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/10|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Wikipedia 25 [[m:Special:MyLanguage/Wikipedia 25/Easter egg experiments|Birthday mode]] is now live on Betawi, Breton, Chinese, Czech, Dutch, English, French, Gorontalo, Indonesian, Italian, Luxembourgish, Madurese, Sicilian, Spanish, Thai, and Vietnamese Wikipedias! This limited-time campaign feature celebrates 25 years of Wikipedia with a birthday mascot, Baby Globe. When turned on, Baby Globe is shown on [[m:Special:MyLanguage/Wikipedia 25/Easter egg experiments/article configuration|~2,500 articles]], waiting to be discovered by readers. Communities can choose to turn Birthday mode on by getting consensus from their community and asking an admin to enable the feature and customize it via [[m:Special:MyLanguage/Wikipedia 25/Easter egg experiments#Community Configuration Demo|community configuration]] on the local wiki. '''Updates for editors''' * [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|Sub-referencing]], a new feature to re-use references with different details has been released to Swedish Wikipedia, Polish Wikipedia and [[:phab:T418209|a couple of other wikis]]. You can [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#test|try the feature]] on these projects or on testwiki and [https://en.wikipedia.beta.wmcloud.org/wiki/Sub-referencing betawiki]. Learnings from the first pilot wiki German Wikipedia have been [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing/Learnings|published in a report]]. Reach out to the Wikimedia Deutschland team if you are [[:m:Talk:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#Pilot wikis|interested in becoming a pilot wiki]]. * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check#Paste check|Paste Check]] will become available at all Wikipedias this week. The feature prompts newcomers who are pasting text they are not likely to have written into VisualEditor to consider whether doing so risks a copyright violation. Paste Check [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Tags|tags]] all edits where it is shown for potential review. Local administrators can configure various aspects of the feature via [[{{#special:EditChecks}}]]. [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Paste Check#A/B Experiment|Research]] across 22 wikis found that Paste Check resulted in an 18% decrease in relative reverted-edits compared to the control group. Translators can [https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special%3ATranslate&group=ext-visualeditor-ve-mw-editcheck&filter=&optional=1&action=translate help to localize] this and related features. * The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|Reader Experience team]] will be standardizing the user menu in the top right for all mobile users so that it is closer to the desktop experience. Currently this user menu is only visible to users with Advanced Mobile Controls (AMC) turned on. The only change is that a couple buttons previously in the left-side menu will move to the top right for users who do not have AMC turned on. This change is expected to go out March 9 and seeks to improve the user interface. [https://phabricator.wikimedia.org/T413912] * Starting in the week of March 2, the emails sent out when an email address was added, removed, or changed for an account will switch to a substantially nicer and clearer HTML email from the prior plaintext one. [https://phabricator.wikimedia.org/T410807] * Notifications are currently limited to 2,000 historic entries per user, and extend back to 2013 when the feature was released. This is going to be changed to only store Notifications from the last 5 years, but up to 10,000 of them. This will help with long-term infrastructure health and help to prevent more recent notifications from disappearing too soon. [https://phabricator.wikimedia.org/T383948] * The [[m:Special:GlobalWatchlist|Global Watchlist]] which lets you view your watchlists from multiple wikis on a single page continues to see improvements. The latest update improves label usage experience. The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] now allows activating the [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Language#Fallback languages|language fallback system]] for Wikidata items without labels in the viewed language, and showing those labels in the user’s preferred Wikidata language if no <code dir=ltr>uselang=</code> URL parameter is provided. [https://phabricator.wikimedia.org/T373686][https://phabricator.wikimedia.org/T416111] * The Wikipedia Android team has started a beta test of [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Information Retrieval/Phase 1|hybrid search]] on Greek Wikipedia. Hybrid search capabilities can handle both semantic and keyword queries enabling readers to find what they’re looking for directly on Wikipedia more easily. * For security reasons, members of certain user groups are [[m:Special:MyLanguage/Mandatory two-factor authentication for users with some extended rights|required to have two-factor authentication]] (2FA) enabled. Currently, 2FA is required to use the group, but not to be a member of it. Given that this model still has some vulnerabilities, the situation will [[phab:T418580|gradually change in March]]. Members of these groups will be unable to disable last 2FA method on their account, and it will be impossible to add users without 2FA to these groups. Users will still be able to add new authentication methods or remove them, as long as at least one method is continuously enabled. In the second half of March, users without 2FA will be removed from these groups. This applies to: CentralNotice administrators, checkusers, interface administrators, suppressors, Wikidata staff, Wikifunctions staff, WMF Office IT and WMF Trust & Safety. Nothing will change for other users. See the linked task for deployment schedule. [https://phabricator.wikimedia.org/T418580] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue preventing users from creating an instance in [https://www.wikibase.cloud/ Wikibase.cloud] has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T416807] '''Updates for technical contributors''' * To help ensure [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Product Insights/Responsible Reuse|fair use of infrastructure]], over the next month the Wikimedia Foundation will implement global API rate limits across our APIs. In early March, stricter limits will be applied to unidentified requests from outside Toolforge/WMCS and API requests that are made from web browsers. In April, higher limits will be applied to identified traffic. These limits are intentionally set as high as possible to minimise impact on the community. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki should not be affected for now. However, all developers are advised to follow updated best practices. For more information, see [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|Wikimedia APIs/Rate limits]]. * The Wikidata Query Service Linked Data Fragment (LDF) endpoint will be decommissioned in February. This endpoint served limited traffic, which was successfully migrated to other data access methods that were better suited to support existing use cases. The hardware used to support the LDF endpoint will be reallocated to support the ongoing backend migration efforts. [https://phabricator.wikimedia.org/T415696] * The new Parsoid parser [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Updates|continues to be deployed to additional wikis]], improving platform sustainability and making it easier to introduce new reading and editing features. Parsoid is now the default parser on 488 WMF wikis (268 Wikipedias), now covering more than 10% of all Wikipedia page views. * The process and criteria for [[Special:MyLanguage/Wikimedia Enterprise#Access|requesting exceptional access]] to the high volume feed of the ''Wikimedia Enterprise'' APIs (at no cost for mission-aligned usecases), [[m:Talk:Wikimedia Enterprise#Exceptional access criteria|have now been published]]. This is to provide more thorough and clearer documentation for users. * [https://techblog.wikimedia.org/ Tech Blog], the blog dedicated to the Wikimedia technical community [https://techblog.wikimedia.org/2026/02/24/a-tech-blog-diff/ will be migrating] to [[diffblog:|Diff]], the community news and event blog. The migration should be complete in April 2026, after which new posts will be accepted for publishing. Readers will be able to access posts – old and new – on the landing page at https://diff.wikimedia.org/techblog. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.18|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/10|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W10"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> २३:२२, २ मार्च २०२६ (IST) <!-- सदस्य:STei (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30137798 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-11</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W11"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/11|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|All wikis will be read-only]] for a few minutes on Wednesday, 25 March 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1774450800 15:00 UTC]. This is for the datacenter server switchover backup tests, [[wikitech:Deployments/Yearly calendar|which happen twice a year]]. During the switchover, all Wikimedia website traffic is shifted from one primary data center to the backup data center to test availability and prevent service disruption even in emergencies. * Last week, all wikis had 2 hours of read-only time, and extended unavailability for user-scripts and gadgets. This was due to a security incident which has since been resolved. Work is ongoing to prevent re-occurrences. For current information please see the [[m:Steward's noticeboard#Statement on Meta about today's user script security incident|post on the Stewards' noticeboard]] ([[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Product and Technology/Product Safety and Integrity/March 2026 User Script Incident|translations]]). '''Updates for editors''' * Users facing multiple blocks on mobile will now see the reasons for each block separately, instead of a generic message. This helps them understand why they are blocked and what steps they can take to resolve the issue. For example, users affected for using common VPNs (such as [[Special:MyLanguage/Apple iCloud Private Relay|iCloud Private Relay]]) will receive clearer guidance on what they need to do to start editing again. [https://phabricator.wikimedia.org/T357118] * Later this week, [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Suggestion Mode|Suggestion Mode]] will become available as a beta feature within the visual editor at all Wikipedias. This feature proactively suggests various types of actions that people can consider taking to improve Wikipedia articles, and learn about related guidelines. The feature is locally configurable, and can also be locally expanded with custom Suggestions. Current settings can be seen at [[Special:EditChecks]] and there are [[mw:Special:MyLanguage/Help:Suggestion mode#For administrators %E2%80%93 local customization|instructions for how administrators can customize]] the links to point to local guidelines. The feature is connected to [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check|Edit check]] which suggests improvements while someone is writing new content. In the future, the Editing team plans to evaluate the feature's impact with newcomers through a controlled experiment. [https://phabricator.wikimedia.org/T404600] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where the cursor became misaligned during the use of CodeMirror’s syntax highlighting, which makes wikitext and code easier to read, has now been fixed. This problem specifically affected users who defined a font rule in a custom stylesheet while creating a new topic with DiscussionTools. [https://phabricator.wikimedia.org/T418793] '''Updates for technical contributors''' * API rate limiting update: To help ensure [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Product Insights/Responsible Reuse|fair use of infrastructure]], global API rate limits will be applied this week to requests without a compliant User-Agent that originate from outside Toolforge/WMCS and to unauthenticated requests made from web browsers. Higher limits will be applied to identified traffic in April. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki should not be affected for now. However, all developers are advised to follow updated best practices. For more information, see [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|Wikimedia APIs/Rate limits]]. * The new GraphQL API has been released. The API was developed as a flexible alternative to select features of the Wikidata Query Service (WDQS), to improve developer experience and foster adaptability, and efficient data access. Try it out and [[d:Wikidata:Wikibase GraphQL#Feedback and development|give feedback]]. You can also [https://greatquestion.co/wikimediadeutschland/GraphQLAPI/apply sign up for usability tests]. * The [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Unsupported Tools Working Group|PTAC Unsupported Tools Working Group]] continued improvements to [[commons:Special:MyLanguage/Commons:Video2commons#|Video2Commons]] in February, with fixes addressing authentication errors, large-file handling, task queue visibility, and clearer upload behavior. Work is still ongoing in some areas, including changes related to deprecated server-side uploads. Read [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Unsupported Tools Working Group#February 2026|this update]] to learn more. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.19|MediaWiki]] '''In depth''' * The Article Guidance team invites experienced Wikipedia editors from selected [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance/Pilot wikis and collaborators#Collaborators|pilot wikis]] and interested contributors from other Wikipedias to fill out this questionnaire which is available in [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfmLeVWnxmsCbPoI_UF2jyRcn73WRGWCVPHzerXb4Cz97X_Ag/viewform English], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSd6rzr4XXQw8r4024fE3geTPFe13M_6w7Mitj-YJi0sOlWTAw/viewform?usp=header Arabic], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdok3-RfB18lcugYTUMGkpwmqG_8p760Wv4dCXitOXOszjUDw/viewform?usp=header Bengali], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfjTfYp4jEo0akA4B1e-Nfg3QZPCudUjhJzHzzDi6AHyAaMGA/viewform?usp=header Japanese], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLScteVoI29Aue4xc72dekk-6RYtvmMgQxzMI900UOawrFrSTWg/viewform?usp=header Portuguese], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSetdxnYwL3ub2vqA7awCg5hJZPMIYcDPaiTe12rY9h0GYnVlw/viewform?usp=header Persian], and [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLScNvfJF-Ot-4pzA4qAN771_0QDJ4Li19YcUsaTgSKW8Nc7U_Q/viewform?usp=header Turkish]. Your answers will help the team customize guidance for less experienced editors and help them learn community policies and practices while creating an article. Learn more [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|on the project page]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/11|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W11"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ००:२३, १० मार्च २०२६ (IST) <!-- सदस्य:STei (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30213008 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-12</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W12"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/12|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|{{int:codemirror-beta-feature-title}}]] beta feature, also known as [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror 6]], has been used for wikitext syntax highlighting since November 2024. It will be promoted out of beta by May 2026 in order to bring improvements and new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Features|features]] to all editors who use the standard syntax highlighter. If you have any questions or concerns about promoting the feature out of beta, [[mw:Special:MyLanguage/Help talk:Extension:CodeMirror|please share]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T259059] * Some changes to local user groups are performed by stewards on Meta-Wiki and logged there only. Now, interwiki rights changes will be logged both on Meta-Wiki and the wiki of the target user to make it easier to access a full record of user's rights changes on a local wiki. Past log entries for such changes will be backfilled in the coming weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T6055] * On wikis using [[m:Special:MyLanguage/Flagged Revisions|Flagged Revisions]], the number of pending changes shown on [[{{#Special:PendingChanges}}]] previously counted pages which were no longer pending review, because they have been removed from the system without being reviewed, e.g. due to being deleted, moved to a different namespace, or due to wiki configuration changes. The count will be correct now. On some wikis the number shown will be much smaller than before. There should be no change to the list of pages itself. [https://phabricator.wikimedia.org/T413016] * Wikifunctions composition language has been rewritten, resulting in a new version of the language. This change aims to increase service stability by reducing the orchestrator's memory consumption. This rewrite also enables substantial latency reduction, code simplification, and better abstractions, which will open the door to later feature additions. Read more about [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2026-03-11|the changes]]. * Users can now sort search results alphabetically by page title. The update gives an additional option to finding pages more easily and quickly. Previously, results could be sorted by Edit date, Creation date, or Relevance. To use the new option, open 'Advanced Search' on the search results page and select 'Alphabetically' under 'Sorting Order'. [https://phabricator.wikimedia.org/T403775] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:28}} community-submitted {{PLURAL:28|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the bug that prevented UploadWizard on Wikimedia Commons from importing files from Flickr has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T419263] '''Updates for technical contributors''' * A new special page, [[{{#special:LintTemplateErrors}}]], has been created to list transcluded pages that are flagged as containing lint errors to help users discover them easily. The list is sorted by the number of transclusions with errors. For example: [[{{#special:LintTemplateErrors}}/night-mode-unaware-background-color]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T170874] * Users of the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|{{int:codemirror-beta-feature-title}}]] beta feature have been using [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]] instead of [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeEditor|CodeEditor]] for syntax highlighting when editing JavaScript, CSS, JSON, Vue and Lua content pages, for some time now. Along with promoting CodeMirror 6 out of beta, the plan is to replace CodeEditor as the standard editor for these content models by May 2026. [[mw:Special:MyLanguage/Help talk:Extension:CodeMirror|Feedback or concerns are welcome]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T419332] * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]] JavaScript modules will soon be upgraded to CodeMirror 6. Leading up to the upgrade, loading the <code dir=ltr>ext.CodeMirror</code> or <code dir=ltr>ext.CodeMirror.lib</code> modules from gadgets and user scripts was deprecated in July 2025. The use of the <code dir=ltr>ext.CodeMirror.switch</code> hook was also deprecated in March 2025. Contributors can now make their scripts or gadgets compatible with CodeMirror 6. See the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror#Gadgets and user scripts|migration guide]] for more information. [https://phabricator.wikimedia.org/T373720] * The MediaWiki Interfaces team is expanding coverage of REST API module definitions to include [[mw:Special:MyLanguage/API:REST API/Extensions|extension APIs]]. REST API modules are groups of related endpoints that can be independently managed and versioned. Modules now exist for [https://phabricator.wikimedia.org/T414470 GrowthExperiments] and [https://phabricator.wikimedia.org/T419053 Wikifunctions] APIs. As we migrate extension APIs to this structure, documentation will move out of the main MediaWiki OpenAPI spec and REST Sandbox view, and will instead be accessible via module-specific options in the dropdown on the [https://test.wikipedia.org/wiki/Special:RestSandbox REST Sandbox] (i.e., [[{{#Special:RestSandbox}}]], available on all wiki projects). * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto|Scribunto]] extension provides different pieces of information about the wiki where the module is being used via the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua reference manual|mw.site]] library. Starting last week, the library also provides a [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua reference manual#mw.site.wikiId|way]] of accessing the [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Wiki ID|wiki ID]] that can be used to facilitate cross-wiki module maintenance. [https://phabricator.wikimedia.org/T146616] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.20|MediaWiki]] '''In depth''' * The [[m:Special:MyLanguage/Coolest Tool Award|2026 Coolest Tool Award]] celebrating outstanding community tools, is now open for nominations! Nominate your favorite tool using the [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/435684?lang=en nomination survey] form by 23 March 2026. For more information on privacy and data handling, please see the [[foundation:Special:MyLanguage/Legal:Coolest_Tool_Award_2026_Survey_Privacy_Statement|survey privacy statement]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/12|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W12"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०१:०६, १७ मार्च २०२६ (IST) <!-- सदस्य:STei (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30260505 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-13</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W13"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/13|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Wikimedia site users can now log in without a password using passkeys. This is a secure method supported by fingerprint, facial recognition, or PIN. With this change, all users who opt for passwordless login will find it easier, faster, and more secure to log in to their accounts using any device. The new passkey login option currently appears as an autofill suggestion in the username field. An additional [[phab:T417120|"Log in with passkey" button]] will soon be available for users who have already registered a passkey. This update will improve security and user experience. The [[c:File:Passwordless_login_screencast.webm|screen recording]] demonstrates the passwordless login process step by step. * [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|All wikis will be read-only]] for a few minutes on Wednesday, 25 March 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1774450800 15:00 UTC]. This is for the datacenter server switchover backup tests, [[wikitech:Deployments/Yearly calendar|which happen twice a year]]. During the switchover, all Wikimedia website traffic is shifted from one primary data center to the backup data center to test availability and prevent service disruption even in emergencies. '''Updates for editors''' * Wikimedia site users can now export their notifications older than 5 years using a [[toolforge:echo-chamber|new Toolforge tool]]. This will ensure that users retain their important notifications and avoid them being lost based on the planned change to delete notifications older than 5 years, as previously announced. [https://phabricator.wikimedia.org/T383948] * Wikipedia editors in Indonesian, Thai, Turkish, and Simple English now have access to Special:PersonalDashboard. This is an [[mw:Special:MyLanguage/Moderator Tools/Dashboard|early version of an experience]] that introduces newer editors to patrolling workflows, making it easier for them to move from making edits to participating in more advanced moderation work on their project. [https://phabricator.wikimedia.org/T402647] * The [[Special:Block]] now has two minor interface changes. Administrators can now easily perform indefinite blocks through a dedicated radio button in the expiry section. Also, choosing an indefinite expiry provides a different set of common reasons to select from, which can be changed at: [[MediaWiki:Ipbreason-indef-dropdown]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T401823] * Mobile editors [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments#Logged-out|at several wikis]] can now see an improved logged-out edit warning, thanks to the recent updates from the Growth team. These changes released last week are part of ongoing efforts and tests to enhance [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments|account creation experience on mobile]] and then increase participation. [https://phabricator.wikimedia.org/T408484] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:36}} community-submitted {{PLURAL:36|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the bug that prevented mobile web users from seeing the block information when affected by multiple blocks has been fixed. They can now see messages of all the blocks currently affecting them when they access Wikipedia. '''Updates for technical contributors''' * Images built using Toolforge will soon get the upgraded buildpacks version, bringing support for newer language versions and other upstream improvements and fixes. If you use Toolforge Build Service, review the recent [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/cloud-announce@lists.wikimedia.org/thread/EMYTA32EV2V5SQ2JIEOD2CL66YFIZEKV/ cloud-announce email] and update your build configuration as necessary to ensure your tools are compatible. [https://wikitech.wikimedia.org/w/index.php?title=Help:Toolforge/Building_container_images&oldid=2392097#Buildpack_environment_upgrade_process][https://phabricator.wikimedia.org/T380127] * The [https://api.wikimedia.org/wiki/Main_Page API Portal] documentation wiki will shut down in June 2026. API keys created on the API Portal will continue to work normally. api.wikimedia.org endpoints will be deprecated gradually starting in July 2026. Documentation on the API Portal is moving to [[mw:Wikimedia APIs|mediawiki.org]]. Learn more on the [[wikitech:API Portal/Deprecation|project page]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.21|MediaWiki]] '''In depth''' * [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes|WMDE Technical Wishes]] is considering improvements to [[m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names|automatically generated reference names in VisualEditor]]. Please check out the [[m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Proposed solutions|proposed solutions]] and participate in the [[m:Talk:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Request for comment|request for comment]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/13|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W13"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> २२:२१, २३ मार्च २०२६ (IST) <!-- सदस्य:UOzurumba (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30268305 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-14</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W14"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/14|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Beta version of [[abstract:|Abstract Wikipedia]] a new Wikimedia project which is language-independent, was launched last week. The project allows communities to build Wikipedia articles in their native language, which can be readily accessed by other users in their own languages. The wiki is powered by instructions from Wikifunctions and also based on structured content from Wikidata. [[:f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2026-03-26|Read more]]. '''Updates for editors''' * The Growth team is running an A/B test to evaluate a clearer, more user-friendly message that promotes account creation on wikis. Currently when logged-out mobile users begin editing, they see a jarring warning message that can feel abrupt and discouraging. This also presents temporary account editing as the default rather than encouraging account creation. The test is running on ten Wikipedias, including Arabic, French, Spanish and German. [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments#2. Improve logged-out warning message (T415160)|Read more]]. * The Wikimedia Apps team is inviting feedback on [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Future of Editing on the Mobile Apps|how editing should work on the Wikipedia mobile apps]]. The discussion focuses on improving how users access editing tools when they tap "Edit". This is part of a broader effort to convert readers who develop an interest in editing, to access a more user-friendly pathway to start contributing. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:45}} community-submitted {{PLURAL:45|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where citation fetching from the large newspaper archive [https://www.newspapers.com Newspapers.com] was no longer working, due to a block in [[mw:Special:MyLanguage/Citoid|Citoid]] requests, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T419903] '''Updates for technical contributors''' * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.22|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/14|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W14"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ००:५६, ३१ मार्च २०२६ (IST) <!-- सदस्य:STei (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30329462 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-15</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W15"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/15|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]] now includes a new group goal-setting feature, enabling organizers to set and track event goals such as the number of articles created and participating contributors in real time. Similarly, participants can work toward shared targets and see their collective impact as the event unfolds. The feature is now available on all Wikimedia wikis. Learn more in [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents/Registration/Collaborative contributions#Goal setting|the documentation]]. * [[File:Maki-gift-15.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] The new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Watchlist labels|watchlist labels]] feature (announced in [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/07|Tech News 2026-07]]) is now available via VisualEditor, the source editor, and the 'watchstar' (or watch link, for skins that don't have a star icon). Previously it was only possible to assign labels via [[Special:EditWatchlist|EditWatchlist]]. In all three places it is a new field following the expiry field. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where talk pages on mobile with Parsoid are unusable after empty section headers, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T419171] '''Updates for technical contributors''' * The [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|sub-referencing feature]], which lets editors add details to an existing reference without duplicating it, will be gradually rolled out to [[phab:T414094|more wikis]] later this year. Wikis using the [[mw:Special:MyLanguage/Reference Tooltips|Reference Tooltips]] gadget are encouraged to update their version (typically at [[m:MediaWiki:Gadget-ReferenceTooltips.js|MediaWiki:Gadget-ReferenceTooltips.js]] as shown [https://en.wikipedia.org/w/index.php?diff=1344408362 here]) to ensure compatibility. Other reference-related gadgets may also be affected. [https://phabricator.wikimedia.org/T416304] * All Wikinews editions will be closed and switched to read-only mode on 4 May 2026. Content will remain accessible, but no new edits or articles can be added. This closure was approved by the Board of Trustees of the Wikimedia Foundation following extended discussions. [[m:Wikimedia Foundation Board noticeboard#Board of Trustees Approves Closure of Wikinews|Read more]]. * The [[:mw:Special:MyLanguage/API:Action API|Action API]] has had several formats for requested output. One of them, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>format=php</nowiki></code></bdi>, is being removed soon. Please ensure your scripts or bots use the [[mw:Special:MyLanguage/API:Data formats#Output|JSON format]]. This removal should affect very few scripts and bots. [https://phabricator.wikimedia.org/T118538] * The [[Special:NamespaceInfo|Special:NamespaceInfo]] page now includes namespace aliases. For example "WP" for the "Project" ("Wikipedia") namespace on the German Wikipedia. [https://phabricator.wikimedia.org/T381455] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.23|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/15|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W15"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> २१:४९, ६ एप्रिल २०२६ (IST) <!-- सदस्य:STei (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30362761 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-16</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W16"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/16|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Experienced editors are invited to [https://b24e11a4f1.catalyst.wmcloud.org/wiki/Main_Page test] the [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|Article guidance]] feature, designed to help less-experienced editors create well-structured, policy-compliant Wikipedia articles. Testing instructions are [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance/Test feature guide|available]]. Also, after reviewing [https://b24e11a4f1.catalyst.wmcloud.org/wiki/Category:Pages_using_article_guidance the outlines], please provide feedback on the [[mw:Talk:Article guidance|project talk page]]. Based on your input, the feature will be refined and transferred to the pilot Wikipedias to translate and adapt. Check out [[c:File:Article Guidance workflow demo - April 2026.webm|the video]] explaining the feature. '''Updates for editors''' * On most wikis, all autoconfirmed users can now use [[Special:ChangeContentModel|Special:ChangeContentModel]] page to [[mw:Special:MyLanguage/Help:ChangeContentModel|create new pages with custom content models]], such as mass message lists, making custom page formats more accessible. Check [[Special:ListGroupRights|Special:ListGroupRights]] for the status of your wiki. [https://phabricator.wikimedia.org/T248294] * The Growth team has launched an [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account_Creation_Experiments|account creation experiment]] to evaluate whether adding an account creation button to the mobile web header increases new account registrations and encourages more mobile users to contribute to the wikis. The experiment is currently live on Hindi, Indonesian, Bengali, Thai, and Hebrew Wikipedia, and targets 10% of logged-out mobile web users. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where VisualEditor could get stuck loading on Windows devices with animations turned off, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T382856] '''Updates for technical contributors''' * Starting later this week, {{int:group-abusefilter}} who have the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|{{int:codemirror-beta-feature-title}}]] beta feature enabled will have [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]] instead of [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeEditor|CodeEditor]] as the editor at [[Special:AbuseFilter|Special:AbuseFilter]]. This is part of the broader effort to make the user experience more consistent across all editors. [https://phabricator.wikimedia.org/T399673][https://phabricator.wikimedia.org/T419332] * Tools and bots that access the [[mw:Special:MyLanguage/Notifications/API|Notifications API]] (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>action=query&meta=notifications</nowiki></code></bdi>) will need to update their OAuth or BotPassword grants to also include access to private notifications. [https://phabricator.wikimedia.org/T421991] * Due to a library upgrade, listings on category pages may be displayed out of order starting on Monday, 20th April. A migration script will be run to correct this, and will take hours to days depending on the size of the wiki (up to a week for English Wikipedia). [https://phabricator.wikimedia.org/T422544] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.24|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/16|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W16"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> २०:४९, १३ एप्रिल २०२६ (IST) <!-- सदस्य:STei (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30380527 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-17</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W17"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/17|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * After two years of development, [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|{{int:codemirror-beta-feature-title}}]], also known as [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror 6]], is to be promoted out of beta on Tuesday, April 21. It brings better code and wikitext readability, reduction in typing errors, and other [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|benefits]] to all users of the standard syntax highlighter. A huge thank you to volunteer [https://phabricator.wikimedia.org/p/Bhsd/ Bhsd] who developed many of the new features, including [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Code folding|code folding]], [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Autocompletion|autocompletion]], and [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Linting|linting]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T259059] * A major update to the Wikipedia app for iOS is now rolling out, redesigning the interface to align with Apple's latest "Liquid Glass" visual design. [https://apps.apple.com/us/app/wikipedia/id324715238 Download the latest version] and explore the update. '''Updates for editors''' * [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/WE3.3.4 Reading lists|Reading lists]] is a feature which allows readers to save articles to a list for reading later. This feature is now in beta on Arabic, French, Indonesian, Vietnamese, and Chinese Wikipedias and by default for all new accounts on all Wikipedias. * An experiment which explores extending [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Mobile page previews|Page Previews to mobile web]] will be launched in the week of April 20 on Arabic, English, French, Italian, Polish, and Vietnamese Wikipedias. Page Previews are pop-ups that display a thumbnail, lead paragraph, and a link to open the full article of a blue link, thereby improving content discovery. The feature is already available on desktop and in the apps. [[m:Special:MyLanguage/List of experiments in Product and Technology#Template|Read more about this experiment and others]]. * On several wikis, logged-in editors who haven't [[mw:Special:MyLanguage/Help:Email confirmation|confirmed their email addresses]] can now see a banner encouraging them to do so. Having the email address confirmed allows a user to restore access to the account if they lose it. [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security#Encouraging users to confirm their email addresses|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T421366] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:15}} community-submitted {{PLURAL:15|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where editing very large wiki pages in the 2017 wikitext editor caused slow loading, preview and scrolling lag, and performance issues when selecting, cutting, or pasting content, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T184857] '''Updates for technical contributors''' * As part of the promotion of [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|CodeMirror]] from a beta feature, all users will use [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]] instead of [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeEditor|CodeEditor]] for syntax highlighting when editing JavaScript, CSS, JSON, Vue and Lua content pages. [https://phabricator.wikimedia.org/T419332] * The <code>mirrors.wikimedia.org</code> service for Debian and Ubuntu users will sunset and stop working on May 15. The resources for the service will be replaced with new and better options. Some users may need to switch to a different server which should take about a minute. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/LJYRIS4WB66HIRCAO4GIDTXCMDVZRBMA/ You can read more]. [https://phabricator.wikimedia.org/T416707] * The <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>image</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>oldimage</nowiki></code></bdi> table will be removed from [[wikitech:Help:Wiki Replicas|wikireplicas]]. If your tools or queries access <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>image</nowiki></code></bdi> or <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>oldimage</nowiki></code></bdi> directly, please update them to use the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>file</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>filerevision</nowiki></code></bdi> table before 28 May. [https://phabricator.wikimedia.org/T28741] * Following the recent implementation of global API rate limits on unidentified traffic, the Wikimedia Foundation will continue efforts to ensure [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Product Insights/Responsible Reuse|fair use of infrastructure]] by applying global limits to identified API traffic beginning the last week of April. These limits are intentionally set as high as possible to minimise impact on the community. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki should not be affected for now. However, all developers are advised to follow updated best practices. For more information, see [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|Wikimedia APIs/Rate limits]] and [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits/FAQ|Frequently Asked Questions]]. * The [[mw:Special:MyLanguage/Attribution API|Attribution API]] is now available as a [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Stability policy|beta]]. The API fetches information for crediting Wikimedia articles and media files wherever they are used. Reference documentation is available through the REST Sandbox special page available on all Wikimedia wikis (such as the [https://en.wikipedia.org/w/index.php?api=attribution.v0-beta&title=Special%3ARestSandbox REST sandbox on English Wikipedia]). Share your feedback on the [[mw:Talk:Attribution API|project talk page]]. * There is no new MediaWiki version this week. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/17|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W17"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> २०:३१, २० एप्रिल २०२६ (IST) <!-- सदस्य:STei (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30432763 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-18</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W18"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/18|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * There is a change in how new users are autoconfirmed that will improve anti-vandalism protection. Currently, users who have had an account for a few days and made a few edits are automatically added to the [[{{int:grouppage-autoconfirmed/{{CONTENTLANGUAGE}}}}|{{int:group-autoconfirmed}}]] group. This configuration tends to be exploited by some vandals, who create accounts and start to use them only after some time. To mitigate this, the configuration will be updated next week so that – for the purpose of becoming autoconfirmed – the account age will be counted from their first edit, instead of registration date. The numeric value of the age threshold will remain the same. This change will be deployed only to wikis which require at least one edit as part of the autoconfirmation conditions. [https://phabricator.wikimedia.org/T418484] * All Wikipedia users with new accounts and those who activated the "automatically enable most beta features" option in their preference can now use the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/WE3.3.4 Reading lists|reading lists]] beta feature to save articles for later reading. This helps organize reading interests in one place for convenient access. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where infobox images have huge padding in Firefox, has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T423676] '''Updates for technical contributors''' * As a reminder, the global API rate limits will be applied this week to identified API traffic. This is to help ensure [[mw:MediaWiki Product Insights/Responsible Reuse|fair use of infrastructure]]. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki should not be affected for now. However, all developers are advised to follow updated best practices. For more information, including the actual rate limits, see [[mw:Wikimedia APIs/Rate limits|Wikimedia APIs/Rate limits]] and [[mw:Wikimedia APIs/Rate limits/FAQ|Frequently Asked Questions]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.26|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/18|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W18"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> २३:३६, २७ एप्रिल २०२६ (IST) <!-- सदस्य:UOzurumba (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30458046 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == You may be an eligible candidate for the U4C election == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Greetings, The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] seeks candidates for the 2026 election. The U4C is the global committee responsible for overseeing enforcement of the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal Code of Conduct|Universal Code of Conduct]]. Elections are held annually, if elected a committee member serves for two years. This year the U4C requires candidates to hold administrator rights on at least one wiki, which is why you are being contacted as you appear to hold this right. There are other requirements, such as candidates must be at least 18 years old and may not be employed by the Wikimedia Foundation or other related chapters and affiliates. You can find more information in the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026#Call_for_Candidates|call for candidates on Meta-wiki]]. Additionally, the committee's working language is English; some ability to communicate in English is required. The election opens on 18 May, if you are eligible and interested you have until 10 May to submit your candidacy. There will be a week in between for candidates to answer questions from the community. Voting takes place privately in [[m:Special:MyLanguage/SecurePoll|SecurePoll]], successful candidates must receive at least 60% support. More information is available on [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|the 2026 Elections page]], including timelines and other candidacy information. If you read over the material and consider yourself qualified, please consider submitting your name to run for the committee. If you think someone else in your community might be interested and qualified, please encourage them to run. In partnership with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) ०१:३६, २९ एप्रिल २०२६ (IST) </div> <!-- सदस्य:Keegan (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Keegan_(WMF)/test&oldid=30472432 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-19</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W19"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/19|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|Article guidance]] team invites experienced editors of [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance/Pilot wikis and collaborators|pilot Wikipedias]]—Arabic, Bangla, Japanese, Portuguese, Persian, Turkish, Simple English, Spanish, and French—to help translate and adapt [https://b24e11a4f1.catalyst.wmcloud.org/wiki/Category:Pages_using_article_guidance sample outlines]. These outlines will guide editors in creating clear, well-structured, and policy-compliant articles when using [https://b24e11a4f1.catalyst.wmcloud.org/wiki/Special:NewArticle the feature] once it is launched in May 2026. [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance#Adapting a sample outline in a Wikipedia|Simple instructions]] on how to translate and adapt the outlines are available. '''Updates for editors''' * The [[:m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council|Product and Technology Advisory Council]] has published [[:m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/May 2026 draft PTAC recommendation for feedback|draft recommendations]] on a model that affiliates can follow when contributing to the technical space. Community members are invited to provide feedback on the recommendation until May 8th [[:m:Talk:Product and Technology Advisory Council/May 2026 draft PTAC recommendation for feedback|on the talk page]]. * The number of available thumbnail size preferences in MediaWiki is being reduced to three standardized options—Small (180px), Regular (250px), and Large (400px), as part of ongoing efforts to improve performance and reduce strain on thumbnail services. As a result, existing preferences will be mapped to the nearest new size (for example, smaller selections like 120px or 150px will render at 180px, while larger ones like 300px or 360px will render at 400px). The preferences interface will soon be updated to reflect these changes, and users who wish to opt out or provide feedback can do so. [https://phabricator.wikimedia.org/T424909] * From now on, even when a permission expires automatically, users will receive an Echo notification similar to the standard notification for permission changes. There is a difference between this and [[m:Special:MyLanguage/Global reminder bot|Global reminder bot]] in that the latter reminds users a week ''before'' the rights are due to expire, so that they can renew the rights. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:32}} community-submitted {{PLURAL:32|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the problem where the ULS language selector in [[m:Special:Translate|Special:Translate]] would scroll vertically when it shouldn't, has been resolved. Previously, when users opened the "Translate to English" dropdown and typed certain inputs, the dialog would scroll vertically by a few pixels even when there was enough space to display all results. The dropdown no longer shifts unnecessarily when filtering languages. [https://phabricator.wikimedia.org/T358864] * The [[m:Special:GlobalWatchlist|Global Watchlist]], which lets you view your watchlists from multiple wikis on a single page, continues to improve. For example, watchlists for Wikibase sites such as [[:d:|Wikidata]] now support [[mw:Special:MyLanguage/Extension:EntitySchema|EntitySchema]] elements for better tracking. The Live Updates mode now refreshes the special page every 60 seconds to comply with the updated [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|global API rate limits]] for improved real-time responsiveness. Additionally, a directionality bug that displayed links as "changes 3" instead of "3 changes" in mixed-direction lists has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T415450][https://phabricator.wikimedia.org/T424422][https://phabricator.wikimedia.org/T418091] '''Updates for technical contributors''' * The second phase of [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|global API rate limits]] has been rolled out to reduce the [[diffblog:2026/03/26/quo-vadis-crawlers-progress-and-whats-next-on-safeguarding-our-infrastructure/|impact of AI crawlers]] and ensure fair, sustainable access to Wikimedia resources, prioritising human and mission-aligned traffic. [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits#Limits|Limits]] have been shifted from per-hour to per-minute, producing smoother traffic patterns and more predictable API load. Community users are not expected to be affected, and no action is required. Early indications show some User-Agent-based requestors are adjusting behaviour, and around 64% of automated API traffic has been identified. Monitoring continues, and Wikimedia Enterprise remains available for commercial support. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.27|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/19|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W19"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०२:१४, ५ मे २०२६ (IST) <!-- सदस्य:STei (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30498077 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-20</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W20"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/20|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Community Tech has published [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/How to write a good wish|new guidance]] explaining how wishes on Community Wishlist are triaged and prioritized. The documentation is intended to help contributors write stronger proposals by clarifying the factors that influence prioritization decisions. Beyond vote counts, the guidance highlights considerations such as potential impact on the community when determining which wishes move forward. '''Updates for editors''' * The Reader Growth team is launching an experiment to test a new [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader_Growth/Share_Card|Share Card feature]] that allows readers to create visually engaging cards from Wikipedia articles or selected article sections and share them online, with each card linking back to the original article to help expand readership and article discovery. The mobile-only A/B test will be available to a portion of readers on Arabic, Chinese, French, Vietnamese, and English Wikipedia to better understand reading and sharing habits, and is scheduled to begin the week of May 18 and run for four weeks. * The Android and iOS Wikipedia apps recently released the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_Apps/Team/25th_Birthday_Reading_Challenge|25-day reading challenge]] into Beta, as part of efforts to drive reader engagement by encouraging users to complete reading milestones. To track their reading streak during the challenge, App users can add a widget featuring Baby Globe to their home screen. The challenge officially begins May 11. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:17}} community-submitted {{PLURAL:17|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the global preference for enabling syntax highlighting in wikitext could unexpectedly disable itself after being turned on, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T425286] '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The ResourceLoader module <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>mediawiki.ui.input</nowiki></code></bdi>, deprecated since [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/39|September 2023]], will be removed this week. There is a [[mw:Special:MyLanguage/Codex/Migrating_from_MediaWiki_UI|guide for migrating from MediaWiki UI to Codex]] for any tools that use it. [https://phabricator.wikimedia.org/T420125] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.2|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/20|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W20"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ००:५१, १२ मे २०२६ (IST) <!-- सदस्य:STei (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30524429 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == Translation notification: User:Keegan (WMF)/U4C eligible voter == Hello Usernamekiran, You are receiving this notification because you signed up as a translator to Marathi on Meta-Wiki. The page [[:metawikipedia:User:Keegan (WMF)/U4C eligible voter|User:Keegan (WMF)/U4C eligible voter]] is available for translation. You can translate it here: * [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-User%3AKeegan+%28WMF%29%2FU4C+eligible+voter&language=mr&action=page&action_source=translation_notification translate to Marathi] The priority of this page is medium. The deadline for translating this page is 2026-05-19. <div lang="en" class="mw-content-ltr"></div> Your help is greatly appreciated. Translators like you help Meta-Wiki to function as a truly multilingual community. To unsubscribe or to change your notification preferences for translations, please visit [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:TranslatorSignup Special:TranslatorSignup]. Thank you! Meta-Wiki translation coordinators‎, ०५:५८, १५ मे २०२६ (IST) <!-- सदस्य:Keegan (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:NotifyTranslators वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-21</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W21"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/21|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Abstract Wikipedia team has identified five potential pilot wikis to assess their interest in adopting abstract articles on their wikis. The pilots are Malayalam, Bengali, Dagbani, Arabic, and Indonesian Wikipedia. The feedback period will be open until May 22. If your community is interested in becoming a pilot, [[m:Talk:Abstract Wikipedia|let us know on Meta]]. '''Updates for editors''' * An experiment to show [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|Reading Lists]] to logged-out readers on mobile web will launch on May 18 across German, Spanish, Italian, Portuguese, Polish, Dutch, Turkish, and Urdu Wikipedias, and will run for one month. The effort supports broader goals of helping readers save and organize articles for later reading, while encouraging habits that could lead to future Wikipedia contributions. * To support a bookmark button in the Reading List beta feature, the "Tools > Action" menu has been updated to display icons, including the watch star indicator that helps editors identify temporarily watched articles. The icons now also match those used on mobile, improving consistency across platforms. The change is currently limited to the actions menu and mainly affects editors with privileged user rights. [https://phabricator.wikimedia.org/T426008] * [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Suggestion Mode|Suggestion Mode]] was released as an [[w:en:A/B test|A/B test]] for newcomer editors on the mobile website at [[phab:T421189|~15 Wikipedias]]. The experiment will measure the impact that Suggestion Mode has on the proportion of newcomer mobile web edit sessions that result in constructive (un-reverted) article edits. The experiment will also evaluate the feature's impact on editor retention, and monitor changes in revert and block rates. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue in the Wikipedia Android app where images could sometimes fail to load after opening a recommended reading list notification, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T418231] '''Updates for technical contributors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikidata Platform|Wikidata Platform team]] has published its [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:SPARQL query service/WDQS backend update/Backend Replacement|backend replacement recommendation]] and accompanying [[wikitech:Wikidata Query Service/WDQS Architecture re-design|technical architecture]] for the migration of the Wikidata Query Service (WDQS) away from Blazegraph. Feedback is invited until May 25th 2026, especially on potential gaps and impacts on advanced use cases. Wikidata community members and WDQS users are also encouraged to help identify high-impact tools and workflows that may need attention on [[d:Wikidata:SPARQL query service/WDQS backend update/High-Impact Use Cases|this page]]. Feedback can be shared on the [[d:Wikidata talk:SPARQL query service/WDQS backend update|Migration talk page]] or during the [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Blazegraph Migration Office Hours|next office hour]]. See the [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Wikidata Platform team/Newsletter|WDP team newsletter]] for more details. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.3|MediaWiki]] '''In depth''' * On English, French, Japanese, and a few other Wikipedias, there was a [[diffblog:2025/09/02/better-detecting-bots-and-replacing-our-captcha/|trial of hCaptcha]], a third-party bot detection service. The trial showed that hCaptcha effectively detects and deters some bad-faith automated activity, on its own and by giving [[w:en:Wikipedia:Village pump (technical)/Archive 225#Introducing SuggestedInvestigations|checkusers and stewards]] signals to look into. Because the results were positive, hCaptcha will be rolled out across all wikis over the next few weeks. [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Anti-abuse signals/hCaptcha|See the hCaptcha project page]] for technical information about the implementation and privacy protections. [[diffblog:2026/05/04/better-detecting-bots-and-replacing-our-captcha-part-2/|Learn more]]. * The latest Community Tech update is now available, with progress across several Community Wishlist initiatives, including Reading Lists expansion from the mobile app to the website, new language support for "Who Wrote That" and the Personal Dashboard, improvements to 3D rendering and Charts, and upcoming work on talk page sorting, audio playback, and editing workflows. The update also shares current priorities, wishlist status trends, and opportunities for community feedback on future focus areas and the Wikimedia Foundation’s 2026–2027 Annual Plan. [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates#May 13, 2026: Latest updates from the Community Tech team|Read the full newsletter for details]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/21|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W21"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०१:५२, १९ मे २०२६ (IST) <!-- सदस्य:STei (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30539262 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-22</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W22"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/22|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Following a [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments#LOWM|successful account creation experiment]], an improved logged-out edit warning message will be deployed to all Wikimedia wikis in the first week of June. The change will only affect logged-out users on mobile web who open an editing session. The updated experience is designed to encourage account creation more clearly, while still allowing users to edit with temporary accounts. Results from the experiment showed a significant increase in account creation, with a 27% relative lift among users shown the updated message. As expected, as more people funnel into account creation, temporary accounts decreased by a relative 16%. The experiment did not show any significant changes in constructive edit rates or other monitored contributor metrics. [https://phabricator.wikimedia.org/T424595] '''Updates for editors''' * For security reasons, members of certain user groups are [[m:Special:MyLanguage/Mandatory two-factor authentication for users with some extended rights|required to have two-factor authentication]] (2FA) enabled. Members of these groups will be unable to disable the last 2FA method on their account, and it will be impossible to add users without 2FA to these groups. Users will still be able to add new authentication methods or remove them, as long as at least one method is continuously enabled. In the next few weeks, users without 2FA will be removed from these groups. Notably, this applies to bureaucrats. See the linked tasks for deployment schedules. [https://phabricator.wikimedia.org/T423119][https://phabricator.wikimedia.org/T423120] * [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes|WMDE Technical Wishes]] will run an [[w:en:A/B testing|A/B test]] on [[:phab:T415904|10 wikis]], testing [[m:WMDE Technical Wishes/References/Reference Previews|potential improvements for Reference Previews]]. The experiment will run for ~2 weeks at the end of May / beginning of June and will affect 10% of desktop readers on the participating wikis. * After two successful experiments, the Reader Growth team is rolling out an [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Image Browsing|Image Browsing]] beta feature for all Wikipedias on mobile on May 25. This means that anyone who has all beta features on by default will start to see this feature, and others can check the box to turn it on in their preferences. The beta feature will include a carousel of all an article's images at the top of the article, with controls for editors to [[mw:Readers/Reader_Growth/Image_Browsing#Phase_2.1_beta_feature|exclude images from the article's carousel or to exclude an article from the feature entirely]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, three dimensional STL files were being rendered incorrectly by the media viewer 3D extension which is now fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T416723] '''Updates for technical contributors''' * The legacy CSS classes <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>tleft</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>tright</nowiki></code></bdi> have been replaced with <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>floatleft</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>floatright</nowiki></code></bdi> as the former do not work consistently across all MediaWiki platforms, notably mobile web and mobile apps. Projects relying on these classes are encouraged to review related usage and plan for migration. Please note that <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>floatleft</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>floatright</nowiki></code></bdi> may also be deprecated in future, although there are currently no plans to do so. [[phab:T426452|Read more]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.4|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/22|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W22"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०३:२२, २६ मे २०२६ (IST) <!-- सदस्य:Quiddity (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30584502 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-23</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W23"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/23|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|Reader Experience team]] is conducting an experiment to show the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|reading lists]] feature, which is still in development, to logged-out mobile readers to test whether it encourages account creation at a higher rate compared to the watchstar button. The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists#Experiment timeline|experiment]] was launched on May 18th on German, Spanish, Italian, Portuguese, Polish, Dutch, Turkish, and Urdu wikis, and it will run for a month. * The Wikimedia Apps team released [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Explore Feed Refresh/Phase 1|Phase 1]] of the redesigned Home Feed to the Android Beta app. The new Home Feed includes a refreshed "Community" tab and a personalized "For You" tab featuring daily updated reading recommendations. The redesign is part of a broader effort to improve content discovery and create more engaging learning experiences in the Wikipedia apps. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:18}} community-submitted {{PLURAL:18|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where images could fail to load for some suggested edits on [[w:Special:Homepage|Special:Homepage]], leaving the thumbnail stuck in a loading state, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T424048] '''Updates for technical contributors''' * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.5|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/23|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W23"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०२:३९, २ जून २०२६ (IST) <!-- सदस्य:STei (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30613639 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-24</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W24"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/24|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Wikimedia Enterprise has increased the free usage limits for its API offerings. The monthly request limit for the On-demand API has increased from 5,000 to 50,000 requests, while the Snapshot API limit has increased from 15 to 30 requests per month. In addition, Structured Contents snapshots are now available for free accounts. These changes expand access to Wikimedia Enterprise data for developers, researchers, and organizations using Wikimedia content. [https://enterprise.wikimedia.com/blog/enhanced-free-api] '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_Apps/Team/Explore Feed Refresh/Phase 1|refreshed Explore Feed]], now called the Home Feed, is rolling out to 50% of users of the Wikipedia Android app. The Home Feed helps readers discover relevant content through two new tabs: ''Community'' and ''For You''. The Community tab provides a scrollable feed of curated content and updates from the broader Wikimedia community and movement, while the ''For You'' tab offers a full-screen, swipeable experience that shows content tailored to a user's interests. The redesign is part of a broader effort to improve discovery and enhance the learning experience in the Wikipedia app. * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/iOS/"Which came first?" Game|Which came first?]] daily trivia game is now available in the beta version of the Wikipedia iOS app in English, German, French, Portuguese, Russian, Spanish, Arabic, Chinese, and Turkish. The game uses historical events from Wikipedia's "On This Day" content and challenges readers to guess which of two events happened first. The game was previously released on Android. Communities interested in making the game available in their languages can [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_Apps/Team/Games#Game availability by language|read the instructions and requirements]]. * [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|Sub-referencing]], a new MediaWiki feature that allows editors to reuse references with different details, will begin rolling out to Wikimedia wikis following a successful pilot phase. Deployment will start on 8 June for most [[wikitech:Deployments/Train#Wednesday|Group 1 wikis]] and French Wikipedia, with additional Wikipedia language editions receiving the feature over the coming months. Communities are encouraged to prepare by checking for [https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special%3ATranslate&group=ext-cite&language=en&action_source=search&filter=%21translated&optional=1&action=translate untranslated Cite extension messages] in their language and reviewing any use of [[mw:Special:MyLanguage/Reference Tooltips|Reference Tooltips]], which may require [[:phab:T416304#11668731|updates]] to support the new functionality. Wikis using [[mw:Special:MyLanguage/Help:Reference Previews|Reference Previews]] do not need to take any action. Communities may also wish to create the ''cite-tracking-category-ref-details'' [[Special:TrackingCategories|tracking category]] as a hidden category using <code><nowiki>__HIDDENCAT__</nowiki></code> (or a dedicated template), and connect it to the corresponding Wikidata item [[d:Q129764848]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T425662] * The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Mobile page previews#Experimentation|Page Previews experiment]] on mobile web has concluded. The team decided not to roll out the feature after the results showed no statistically significant impact on reader retention, as the primary success metric was retention improvement. Page Previews, which are already available on desktop and in the apps, display a thumbnail, lead paragraph, and link to the full article when readers tap a blue link. The experiment tested this experience on mobile web across six Wikipedias. * The [[mw:Special:MyLanguage/Codex/Design/Icons|user interface icon library]] will be [[phab:T399175|updated later this week or next week]]. Most of the ~300 icons have been slightly refined and ~30 new icons have been added. These changes improve the icons to make them more consistent and comprehensible, and provide more visual balance when they are used in groups. * The [[mw:Special:MyLanguage/Universal Language Selector|Universal Language Selector]] (ULS) interface in MediaWiki, which helps users select content in other languages, has been updated. The new version improves speed and accessibility, and users of Wikimedia projects can now pin languages for quicker language switching. The deployment to Wikimedia sites will happen gradually in the coming weeks. You can test it now as a beta feature by selecting [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta features]] in your profile preferences and share your feedback on [[mw:Special:MyLanguage/Universal Language Selector/New ULS|the project page]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:21}} community-submitted {{PLURAL:21|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the Pageviews Analysis dashboard on pageviews.wmcloud.org stopped updating graph data in May 2026, affecting all users, has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T427171] '''Updates for technical contributors''' * The function signature for <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>mw.util.addPortletLink()</nowiki></code></bdi> has been simplified. Developers can now pass a configuration object instead of a list of positional parameters when creating portlet links. The previous function signature remains supported for backwards compatibility. For example, instead of: <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>mw.util.addPortletLink('p-cactions', '#', 'Stub', 'ca-stubtag', 'Add a stub tag to this page');</nowiki></code></bdi> use <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>mw.util.addPortletLink('p-cactions', { href: '#', text: 'Stub', id: 'ca-stubtag', tooltip: 'Add a stub tag to this page' });</nowiki></code></bdi>. Script maintainers are encouraged to review existing uses of <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>addPortletLink()</nowiki></code></bdi> and update them where appropriate. This change will be available on all wikis from 11 June. Thanks to community volunteer Gerges for contributing this improvement. [https://phabricator.wikimedia.org/T427945] * '''Community Wishlist discussion''': Product & Technology [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates#May 20, 2026: Community Tech becomes a program|introduced changes]] meant to increase the number and complexity of wishes fulfilled, including the disbanding of the Community Tech team. They are [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates|engaging in discussions]] about a [[m:Talk:Community Wishlist#Proposed direction for Wishlist|proposed direction for the wishlist]] from community members. Includes ways to structure annual voting, better tracking of wishes, removing focus areas, and [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates|staffing updates]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.6|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/24|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W24"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०३:००, ९ जून २०२६ (IST) <!-- सदस्य:STei (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30650573 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-25</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W25"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/25|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth|Reader Growth team]] has launched an [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Image Browsing|Image Browsing]] beta feature on the mobile web version of all Wikipedias. The feature shows an image carousel at the top of articles with 3 or more images. Editors can configure this feature with the following controls: to hide a specific image from a page, either use <code>class=notpageimage</code> excluding it from thumbnail previews, or <code>class=noviewer</code> excluding it from MediaViewer. The carousel can also be disabled from a page entirely, with the magic word <code><nowiki>__NOMEDIAVIEWERCAROUSEL__</nowiki></code>. To submit feedback or flag bugs, please visit the [[mw:Talk:Readers/Reader Growth/Image Browsing|project page]]. * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Tables#class="wikitable"|Wikitables]] can now be [[mw:Special:MyLanguage/Help:Sortable tables#Forcing the initial sort direction|sorted in descending order]] on the first click by adding <code dir=ltr>data-sort-order="desc"</code> to the header cell. Previously, by default, clicking a column header for the first time sorts it in ascending order. This addition to a Wikitable gives it more control and flexibility, while the default behavior for subsequent clicks remains unchanged. [https://phabricator.wikimedia.org/T398416] '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|Article guidance]] feature is currently being tested with some editors creating new articles on the Simple English, French, and Turkish Wikipedias. The experiment will soon begin on the Arabic and Bangla Wikipedias as well. [[w:simple:Special:NewArticle|This feature]] gives editors community-curated guidance to help them create articles that follow community standards. Experienced editors can continue creating or adapting outlines for specific article types that are commonly created by less experienced contributors. The outlines guide less experienced editors in creating high-quality articles. A quick guide to markups used in outlines can be found on [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance/Test feature guide#Markups in outlines|this page]]. [[w:simple:Wikipedia:Article Guidance|Example outlines]] that can be adapted and instructions for how to adapt them are on [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance#Adapting a sample outline in a Wikipedia|this section]] of the project page. * Wikis that wish to replace the "indefinitely" button in Special:Block for temporary accounts (for example, wikis that block temporary users only until account expiration) will be able to do so by creating [[MediaWiki:ipb-indefinite-expiry-temporary-account]] with the block duration they want. [https://phabricator.wikimedia.org/T427125] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:41}} community-submitted {{PLURAL:41|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * By the end of June, a valid user-agent string will be required for automated dumps downloads from the dumps.wikimedia.org website. Automated requests that provide a generic or empty user-agent will be blocked. This [[phab:T400119|extends enforcement]] of the long standing [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Wikimedia Foundation User-Agent Policy|user-agent policy]]. Access to dumps through Wikimedia Cloud Services will not change. * The roll out of global [[mw:Wikimedia APIs/Rate limits|API rate limits]] is now complete, with limits enforced across all APIs and at the documented levels for all groups. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki remain exempt. All bots should continue to follow the documented best practices to avoid being rate limited. * The [https://api.wikimedia.org/wiki/Main_Page API Portal wiki] will be read only starting this week (June 15-18). The following week (June 22-25), all API Portal wiki URLs will redirect to [[mw:Wikimedia APIs|Wikimedia APIs on mediawiki.org]]. Learn more on the [[wikitech:API Portal/Deprecation|project page]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.7|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * On June 17th at 6pm UTC the WMF will be holding Discord call focused on a code review. We've heard through the [[mw:Special:MyLanguage/Developer Satisfaction Survey/2026|Developer Satisfaction Survey]] that volunteers are struggling with code review and we'd like to discuss these experiences with the goal of surfacing workable solutions. You can join the call [https://discord.gg/wikipedia?event=1514727511102062664 via the Wikimedia Community Discord server]. * The [[m:Special:MyLanguage/Conferencia Wikimedia de América Latina 2026|Latin American Wikimedia Conference]] will host a regional hackathon that will bring together the Wikimedia movement’s technical community including developers, system administrators, data scientists, and users with extended rights. Interested technical contributors can [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSf4osJzTHBJjQbYJk7TMVEJjTEQv7IgtsUDfP-o-qTgeRQQxw/viewform apply for a scholarship] to participate until June 21 at midnight (Bolivia time, UTC-4). * Sign up for Wikimania Team Challenges to join this special event. The Team challenges will take place online and in person from July 21 to 22, before Wikimania conference. Everyone is welcome, regardless of skills or Wikimania registration. Teams will work on 10 important challenges supporting the Wikimedia community. For details, visit [[wmania:Special:MyLanguage/2026:Team challenges|the Team Challenges page]] and [https://wikimedia.eventyay.com/wm/teamchallenges/ register there]. Registration closes on June 20th at 11pm UTC. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/25|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W25"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> २२:१९, १५ जून २०२६ (IST) <!-- सदस्य:UOzurumba (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30689604 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-26</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W26"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/26|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Feature summary|Growth features]] are [[phab:T418115|now available at Wikidata]]. This update enables access to Mentorship ([[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Mentorship|if configured]]), Impact module, the Help Panel, and a simplified Newcomer Homepage (without Suggested Edits). Wikidata administrators are still configuring the features through Community Configuration. '''Updates for editors''' * The special page [[{{#special:RangeCalculator}}]] has been created. It allows users to find an IP range without needing to rely on external tools. Until now, this tool was only available to CheckUsers. [https://phabricator.wikimedia.org/T268429] * [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|Sub-referencing]] is a new MediaWiki feature that allows editors to reuse references with different details. It will be deployed to most small and medium-sized Wikipedia language versions on June 23. The [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#deployment|FAQ]] lists possible actions to take on your wiki to support the deployment. Check the [[:phab:T414094|rollout plan]] for the next deployment steps. [https://phabricator.wikimedia.org/T428902] * Starting next week, users will get a notification when they are blocked or unblocked from editing, or if this block changes. [https://phabricator.wikimedia.org/T100974] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:32}} community-submitted {{PLURAL:32|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * Starting next week, abuse filters that are set to "require CAPTCHA verification" will begin to also affect users with the <code>skipcaptcha</code> right, which includes most autoconfirmed users. Bots are exempted. This change only affects edits that trigger an abuse filter. The <code>skipcaptcha</code> right will continue to exempt users from having to solve CAPTCHAs in the ordinary course of using the wikis. [https://phabricator.wikimedia.org/T402595] * Reference documentation for the [[wikitech:Machine_Learning/LiftWing/API|Lift Wing API]] has moved from the API Portal to the interactive [https://wikitech.wikimedia.org/w/index.php?api=lift-wing&title=Special%3ARestSandbox REST Sandbox]. * The API Portal wiki is now closed. For API documentation, see [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_APIs|Wikimedia APIs on mediawiki.org]]. All API Portal wiki URLs (https://api.wikimedia.org/wiki/) will redirect to the mediawiki.org page starting June 22. [https://phabricator.wikimedia.org/T427537] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.8|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * Join an online call on 25 June at 2:30pm UTC to meet the current Wikimedia interns for [[mw:Google_Summer_of_Code/2026|Google Summer of Code]] and [[mw:Outreachy/Round_32|Outreachy]]. Interns will provide an overview of their projects and a brief demo of their work so far. Attendees are encouraged to [[mw:event:Google_Summer_of_Code/Summer_2026_June_Internship_open_session|share ideas and connections in their community]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/26|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W26"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> १८:३५, २३ जून २०२६ (IST) <!-- सदस्य:Trizek (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30722494 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-27</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W27"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/27|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * As part of the [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments|Account Creation Experiments]], the Growth team tested adding a user account icon in the mobile web header for logged-out users, providing direct access to "Create account" and "Log in" actions. The experiment increased account creation by about 20% without negatively affecting edit quality or constructive edit rates. The feature will now be rolled out to all Wikimedia Foundation wikis on mobile web in the first week of July. [https://phabricator.wikimedia.org/T428220] * After a [[phab:T426248|successful experiment]], logged-in users who did not [[mw:Special:MyLanguage/Help:Email_confirmation|confirm their email address]] when their account was created see a new banner asking them to complete that process. This helps reduce the risk that users get locked out of their account, and makes account email addresses overall more reliable. This is part of the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security|Account Security]] project. [https://phabricator.wikimedia.org/T428292] * An update to [[Special:Search|Search]] is refining how the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>-prefix:</nowiki></code></bdi> behaves when used to exclude results. Previously, using <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>-prefix:</nowiki></code></bdi> with negation could unintentionally broaden search results by adding the namespaces included in the search scope, leading to confusing behavior for users expecting a straightforward exclusion filter. With the update, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>-prefix:</nowiki></code></bdi> will now strictly exclude matching page titles as intended and may display a warning if the relevant namespace has not been explicitly selected. The behavior of <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>prefix:</nowiki></code></bdi> without negation however remains unchanged. [https://phabricator.wikimedia.org/T427443] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:33}} community-submitted {{PLURAL:33|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where reviewers using the Page Curation toolbar were not automatically subscribed to talk page discussions they started has now been fixed. Reviewers will now receive notifications when someone replies to those discussions. [https://phabricator.wikimedia.org/T329346] '''Updates for technical contributors''' * Starting June 29th, automated downloads from the dumps.wikimedia.org website will be subject to the [[Foundation:Special:MyLanguage/Policy:Wikimedia Foundation User-Agent Policy|user-agent policy]]. Automated requests that provide a generic or empty user-agent will be blocked. Access to dumps through Wikimedia Cloud Services remains unaffected. This is a follow up to the announcement made in the [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/25|2026/25 issue of Tech News]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.9|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/27|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W27"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> १७:१८, २९ जून २०२६ (IST) <!-- सदस्य:STei (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30744833 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-28</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W28"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/28|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:34}} community-submitted {{PLURAL:34|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the search bar results on Wikidata, showed English results instead of using the correct language fallback for users of language variants, has now been fixed. Search suggestions will now follow the expected language fallback chain. [https://phabricator.wikimedia.org/T429769] '''Updates for technical contributors''' * In preparation for [[m:Special:MyLanguage/Event:Celebrate Women|Celebrate Women campaign]] planned for March 2027, the Wikimedia Foundation’s [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Advancement/Community Growth/Content Enablement|Content Enablement team]] has launched a 22-question survey to better understand technical contributions by women+ (anyone who identifies as a woman) across Wikimedia projects. The survey takes approximately 15–20 minutes to complete and will remain open until 20 July 2026. The [[m:Special:MyLanguage/Celebrate Women/Technical contributions survey|questions]] are also available on-wiki for review in advance. * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Score|Score extension]] now supports rendering music scores as SVG images in addition to PNG, addressing a long-standing [[:phab:T49578|feature request]] and resolving historical image quality issues. Both formats are now provided to clients, with PNG in the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>src</nowiki></code></bdi> attribute and SVG in the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>srcset</nowiki></code></bdi> attribute. * The new [[wikitech:Parsoid|Parsoid]] parser [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser_Unification/Updates|continues to be deployed to additional wikis]], making it easier to introduce new reading and editing features. It was enabled on French Wikipedia, bringing total progress to covering 78.9% of Wikipedia page views. Rollout to English Wikipedia desktop will progress through this week. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.10|MediaWiki]] '''In depth''' * The Wikimedia Hackathon 2026 [[diffblog:2026/06/29/wikimedia-hackathon-2026-building-collaborating-and-shaping-the-future-together/|recap blog post]] is now live. It highlights the projects, sessions, and social activities from this year’s event, and shares initial plans for the 2027 Wikimedia Hackathon. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/28|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W28"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> १९:२७, ६ जुलै २०२६ (IST) <!-- सदस्य:STei (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30773578 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-29</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W29"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/29|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Revise_Tone|Revise Tone]] helps newcomers identify passages in Wikipedia articles that may contain non-encyclopedic language and encourages them to consider revising the tone. The feature was [[w:en:A/B_testing|A/B tested]] on the Arabic, English, French, and Portuguese Wikipedias, where newcomer task completion rates [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Revise_Tone#Experiment_Results|increased by 38.7%]] compared to the default Copyedit task, with no decrease in edit quality. The test ended on July 9, and the feature is now available for everyone on these wikis, configurable via Community Configuration. [[phab:T426364|The plan]] is to release Revise Tone to more wikis. * The community configuration that allows [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Mentorship#Automated mentor list cleanup|automatic removal of inactive mentors]] based on configurable criteria will be enabled on Thursday 16, [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Deployment|on some wikis]] to keep mentor lists up to date. Mentors are experienced contributors who opt in to help new users on-wiki through the [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Feature summary|Growth Features]]. Administrators can now prepare the settings via [[w:Special:CommunityConfiguration/Mentorship|Special:CommunityConfiguration/Mentorship]]; they will take effect starting Thursday. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:38}} community-submitted {{PLURAL:38|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where some users of the Wikipedia Android app were logged out immediately after signing in, preventing them from staying logged in and editing pages, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T316916] '''Updates for technical contributors''' * Editing a page via user scripts or gadgets was causing watchlist labels that the user had assigned to that page to reset. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T423778] * To work around a Safari bug (see [[phab:T425211]]), on Parsoid-enabled wikis, wikilink hrefs now use absolute urls instead of protocol-relative urls. REST API output remains unchanged and continue to use protocol-relative urls. Gadgets, user scripts, bots, and CSS might need to be adapted if they relied on the presence of protocol-relative urls in wikilink hrefs. [https://phabricator.wikimedia.org/T431358] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.11|MediaWiki]] '''In depth''' * The Wikimedia Foundation’s Experiment Platform Team has published a blog post reflecting on its first year of structured experimentation. It highlights successful experiments such as Paste Check, Reference Check, and Tone Check, which improved editing outcomes and have been rolled out to more users, as well as experiments that did not lead to product changes. [[diffblog:2026/07/07/moving-the-needle-how-we-test-new-ideas-across-wikimedia-projects|Read more]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/29|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W29"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> २१:४२, १३ जुलै २०२६ (IST) <!-- सदस्य:STei (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30804401 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-30</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W30"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/30|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Reader/Reader Experience|Reader Experience team]] has incorporated community feedback around the placement of watchstar and watchlist buttons for the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/WE3.3.4 Reading lists|Reading Lists beta feature]], which would allow for saving articles for later reading – a [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/W102|wishlist item]] to bring the functionality to web. Editors are invited to enable the beta feature to test it out and [[phab:T426453|share their thoughts]]. * [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Suggestion Mode|Suggestion Mode]] offers edit suggestions within the VisualEditor for improving Wikipedia articles. [[Special:EditChecks|All suggestions]] are [[mw:Special:MyLanguage/Help:Suggestion mode#For administrators – local customization|community-configurable]]. The [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/TextMatch|TextMatch]] feature is a way for volunteers to create custom local suggestions. The feature searches in articles for strings of text, and now includes support for regular expressions. This gives volunteers greater precision and flexibility over the kinds of local suggestions they can create. Note: Suggestions [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Configuration#:~:text=maximumEditcount|can be targeted]] based on the edit count of the person editing as well as other aspects of the page. You can [[mw:Special:MyLanguage/Help:Suggestion mode#Create custom local types of Suggestions|find examples from other communities]] for inspiration, including TextMatches that detect: typos, grammar-errors, potential advertisements, clichés, incorrect dash or hyphen usage, non-specific time keywords, outdated names, and more. Any [[mw:Special:MyLanguage/Talk:VisualEditor/Suggestion Mode|feedback]] is appreciated. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the SVG Translate tool could use an outdated version of a file, causing existing translations to be overwritten when new ones were uploaded, has now [[phab:T430577|been fixed]]. Overall, in the last quarter from April – June 2026 about 337 community tasks were resolved by the Wikimedia Foundation. '''Updates for technical contributors''' * On Parsoid-enabled wikis, Parsoid now renders a maximum of 1,250 images per page. A new tracking category, "media-limit-reached", will be soon made available to identify pages where this limit is reached, making it easier to find content whose media output may have been restricted during rendering. See [[phab:T430854]] for more information and to provide feedback. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.12|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/30|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W30"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ११:१७, २१ जुलै २०२६ (IST) <!-- सदस्य:STei (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30836091 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-31</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W31"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/31|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[File:Maki-gift-15.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] [[mw:Special:MyLanguage/ContentTranslation|Content Translation]] now supports dark mode, fulfilling a [[m:Community Wishlist/W544|Community Wishlist request]]. This brings the tool in line with the accessibility features available in the Vector 2022 and Minerva skins, helping reduce visual fatigue for users translating content. [https://phabricator.wikimedia.org/T367077] * DiscussionTools' source mode and the 2017 wikitext editor will now offer autocomplete for links (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>[[</nowiki></code></bdi>), templates (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>{{</nowiki></code></bdi>), HTML and parser tags (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki><</nowiki></code></bdi>), and magic words (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>__</nowiki></code></bdi>), making it quicker and easier to insert links, templates, and other wiki markup while editing. [https://phabricator.wikimedia.org/T432400] * The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Mobile page previews|Readers Growth team]] has concluded its experiment with mobile page previews and will not roll out the feature. Page Previews are a pop-up bottom sheet that appears when readers tap a blue link, showing a thumbnail, lead paragraph, and an option to open the article. The experiment showed flat retention and negative indicator metrics, suggesting that mobile web readers preferred navigating directly to linked articles rather than using page previews. * The Reader Experience team has seen encouraging early results from the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|Reading Lists feature]], with 93% of participating users reporting that it was useful. Reading Lists help active readers save articles for future reading and support their learning goals on Wikimedia projects. The team plans further improvements before expanding the feature to more users. * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Explore Feed Refresh|Explore Feed Refresh]] initiative was tested with new and casual Wikipedia app readers. The refreshed feed helps readers discover new and relevant content. After a 10.5% increase in engagement with the feed, Wikimedia Apps team has decided to scale the Home Feed redesign to iOS with the learnings from the Android release applied. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where subject names in the Article Guidance feature were displayed with incorrect capitalization on French Wikipedia, has now been fixed. Subject names will now follow the correct capitalization rules for the language. [https://phabricator.wikimedia.org/T427201] '''Updates for technical contributors''' * After running several [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments|Account Creation Experiments]] to improve registration completion rates, a new version of the username field on [[Special:CreateAccount|Create Account]] has been rolled out. It includes [[:c:File:Create account - July 2026 updates.png|a popover summarizing the username policy]] to provide clearer guidance during account creation. As part of this change, the messages <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>createacct-helpusername</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>createacct-username-help</nowiki></code></bdi> that several communities have configured will no longer be used. If communities want to customize the guidance shown in the new popover, they can instead edit the following messages: <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>createacct-username-policy-popover-bullet1</nowiki></code></bdi>, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>createacct-username-policy-popover-bullet2</nowiki></code></bdi>, and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>createacct-username-policy-popover-bullet3</nowiki></code></bdi>. [https://phabricator.wikimedia.org/T430604] * Later this week, the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|CodeMirror syntax highlighter]] will offer [[w:en:Theme (computing)|themes]]. The themes can be picked from a dropdown menu in the full [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#CodeMirror preferences|CodeMirror preferences]] dialog. For wikitext, available themes are default, colorblind-friendly (previously the colorblind preference option on [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing]]) and no-highlighting. For code languages (i.e., CSS/JavaScript/JSON/Vue/Lua), there are several themes available. These same themes will eventually be available for wikitext, too. [https://phabricator.wikimedia.org/T163533] * From now on, wikis can restrict editing in the "User" namespace to only the page owner and certain user groups. [[mw:Special:MyLanguage/Manual:$wgRestrictUserPageEditing|Read the configuration documentation]] to learn more. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.14|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/31|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W31"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ००:२०, २८ जुलै २०२६ (IST) <!-- सदस्य:STei (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30856308 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-32</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W32"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/32|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|Reader Experience team]] has developed a [https://82db7c8d4b.catalyst.wmcloud.org/w/index.php?title=Regent%27s_Park&uselang=de patch demo] that wraps the page toolbar onto two lines when there is not enough horizontal space for all the buttons. This aims to reduce crowding in the Vector 2022 toolbar, which can occur on some language Wikipedias at certain screen widths. [https://phabricator.wikimedia.org/T429518] * The Reader Experience team is planning to launch [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|Reading Lists]], a [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2021/Mobile and apps/Have Apps reading lists available on Destop/Mobile|Community Wishlist item]], which is currently available to try in beta, as a full feature in September. Before then, volunteer translator help is needed for [https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special%3ATranslate&group=ext-readinglists&filter=&action=translate string translations] into a number of languages. The feature supports reading and learning goals on Wikipedia. * Next week, the table of contents on Wikimedia Commons file pages will be improved by consolidating the file page table of contents with the page table of contents. This will make it easier to understand a file page’s structure, navigate to specific sections, and share links to individual sections. [https://phabricator.wikimedia.org/T332644] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:24}} community-submitted {{PLURAL:24|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where some [[w:TIFF|TIFF]] images failed to load after clicking their thumbnail, causing a broken image to be displayed instead of the full-size image, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T429326] '''Updates for technical contributors''' * The variable and function selector in AbuseFilter has been updated to support search and autocomplete. It will allow filter maintainers to find the desired variable or function more quickly. [https://phabricator.wikimedia.org/T323698] * The MJPEG and VP8 formats are removed from the video player. The MP4 format (MPEG-4 Part 2) is added instead, which provides higher quality videos to older iPhone devices. It may take a few weeks to retroactively update all existing videos. The default format for modern devices stays the same (VP9/WebM). [https://phabricator.wikimedia.org/T358266] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.15|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/32|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W32"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०१:१७, ४ ऑगस्ट २०२६ (IST) <!-- सदस्य:STei (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30872536 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == Translation notification: Event:Open Heritage-Wikidata Contest == Hello Usernamekiran, You are receiving this notification because you signed up as a translator to Marathi on Meta-Wiki. The page [[:metawikipedia:Event:Open Heritage-Wikidata Contest|Event:Open Heritage-Wikidata Contest]] is available for translation. You can translate it here: * [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-Event%3AOpen+Heritage-Wikidata+Contest&language=mr&action=page&action_source=translation_notification translate to Marathi] The priority of this page is medium. The deadline for translating this page is 2026-08-15. <div lang="en" class="mw-content-ltr">Hello, We are looking forward to translating this page. We highly appreciate your support Best</div> Your help is greatly appreciated. Translators like you help Meta-Wiki to function as a truly multilingual community. To unsubscribe or to change your notification preferences for translations, please visit [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:TranslatorSignup Special:TranslatorSignup]. Thank you! Meta-Wiki translation coordinators‎, ००:२४, ११ ऑगस्ट २०२६ (IST) <!-- सदस्य:SanBonne@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:NotifyTranslators वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-33</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W33"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/33|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[File:Maki-gift-15.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] A new ChartWizard is [[c:Special:ChartWizard/Data:Example.Pie.chart|now available on Wikimedia Commons]] for users interested in creating charts from their own data. The wizard makes the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart|Chart extension]] more beginner-friendly by allowing editors to create charts, such as bar and pie charts, without needing to use JSON. Users can still switch to the JSON editor if they prefer. Feedback on the new tool is welcome on the [[m:Talk:Community Wishlist/W414|wish talk page]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:19}} community-submitted {{PLURAL:19|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the Wikipedia iOS app’s Picture of the Day widget displayed the same image every day instead of updating daily, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T430692] '''Updates for technical contributors''' * [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Math|Math formula]] SVG images will soon be generated in the browser instead of on the server. MathML continues to be generated on the server and renders in the browser without JavaScript. Wikibooks will see this change on 12 August, Wikisource on 19 August and Wikipedia from 20-27 August. You can try this by selecting "{{int:Mw-math-mathjax}}" in your preferences. This change is part of [[mw:Special:MyLanguage/RESTBase/deprecation|deprecating RESTBase]] and [[phab:T431372|deprecating Mathoid]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T271001] * Category pages will soon support sorting entries by the time they are added to a category. This will make it easier to find recently or long-standing categorized pages. It will also improve workflows for maintenance categories such as deletion backlogs and other time-based review tasks. You can use <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>cldsort=timestamp</nowiki></code></bdi> URL argument in category view to sort the entries. [https://phabricator.wikimedia.org/T433768] * [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Gadgets|Gadgets]] and user scripts on Wikimedia wikis may now use [[phab:T395347|ES2018 features]] and [[phab:T419142|ES2019 features]] in JavaScript code. Previously, the platform only allowed up to ES2017. MediaWiki validates the source code to protect functionality from syntax errors and to ensure scripts are valid in all [[mw:Special:MyLanguage/Compatibility#Browser_support_matrix|supported browsers]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T419142] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.16|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/33|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W33"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०२:१६, ११ ऑगस्ट २०२६ (IST) <!-- सदस्य:STei (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30901051 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-34</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W34"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/34|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents/Registration/Worklist|Worklist feature]] for the Event Registration tool is now live on all Wikimedia wikis. With Worklist, event organizers can add the articles their event will focus on directly to the event page. The Worklist also powers [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents/Registration/Worklist#How Event Pathways uses the worklist|Event Pathways]] which notifies other editors of the upcoming or ongoing event when they edit an article featured in the event's Worklist. This is the minimum viable version (MVP), and feedback is welcome. Organizers are encouraged to try the feature. A hands-on [[m:Special:MyLanguage/Event:Worklist Setup Workshop: Get Your Event Ready|Worklist Setup Workshop]] will take place on 18 August at 16:00 UTC and 19 August at 11:00 UTC. '''Updates for editors''' * [[Special:ShortPages]] displays short pages by their size, but in many cases it gets filled with disambiguations and soft redirects, making it harder to find the short articles themselves. Starting this weekend, you will be able to choose not to include an article in the special page by adding the magic word <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>__EXPECTSHORTPAGE__</nowiki></code></bdi>. [https://phabricator.wikimedia.org/T433203] * One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikipedia/en}} in [[d:Q3436680|Bole]] ([[w:bol:|<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>w:bol:</nowiki></code></bdi>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T429921] * Starting the week of August 17, the page toolbar will wrap onto two lines when there is not enough horizontal space for all the buttons. This is a [[phab:T429518|fully merged patch from the Reader Experience team]] which aims to reduce crowding in the Vector 2022 toolbar, that may occur on some language Wikipedias at certain screen widths. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:16}} community-submitted {{PLURAL:16|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, uploading large files to Wikimedia Commons has become more stable and less prone to failure following some fixes related to the “Could not acquire lock” upload error. [https://phabricator.wikimedia.org/T386640] '''Updates for technical contributors''' * Debian Bullseye will reach the end of its Long Term Support on 31 August 2026. [[phab:T434103|Some Cloud VPS projects]] still have instances running Debian Bullseye. Maintainers of those projects are encouraged to migrate to Debian Bookworm or Debian Trixie. A [[wikitech:Help:Cloud VPS instance operating system migration|migration guide]] is available to help with the process, and users may also want to consider whether their workload is better suited to Toolforge. If you need help or cannot complete the migration by 31 August, please contact the Cloud VPS admins as soon as possible. [[listarchive:list/cloud-announce@lists.wikimedia.org/thread/RVIPQSYLKMSL5M46JP6NEJVGVE6I2RXQ/|Read more]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.16|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/34|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W34"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०२:३४, १८ ऑगस्ट २०२६ (IST) <!-- सदस्य:STei (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30922806 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-35</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W35"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/35|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The [[Special:CreateAccount|Special:CreateAccount]] page has been simplified as part of ongoing work to modernize the account creation experience. The panel showing project statistics no longer appears next to the form on desktop and mobile web. Multiple account creation experiments show that a simpler form helps newcomers complete registration. [https://phabricator.wikimedia.org/T433783] * In order to improve page performance, images now load when they are viewed. This means images lower down an article will not load if a reader never scrolls to that part of the page, which may affect some image-related metrics. [https://phabricator.wikimedia.org/T148047] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:42}} community-submitted {{PLURAL:42|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where image thumbnails in Abstract Wikipedia could fail to display after the corresponding file was moved on Wikimedia Commons, has now been fixed. Thumbnails will now update correctly when files are moved. [https://phabricator.wikimedia.org/T433448] '''Updates for technical contributors''' * User Info card is a feature that helps patrollers see information about user accounts. So far, it has been available only in places such as page history, logs and recent changes. Now, it's possible to [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CheckUser#User_Info_card_in_page_content|place it in the page content]] as well, using the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>{{#uic:}}</nowiki></code></bdi> parser function. It can be particularly useful in templates like [[:en:Template:Userlinks|<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>{{Userlinks}}</nowiki></code></bdi>]] (or their specialized variants), as it will make it easier to see the context about a user on various noticeboard pages. The card will be displayed only to users who have it enabled in their [[Special:Preferences#mw-input-wpcheckuser-userinfocard-enable|preferences]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T424466] * Due to user security and privacy risks, we have disabled access to <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>Special:MyPage</nowiki></code></bdi> URLs when specifically using <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>action=raw</nowiki></code></bdi>. If you are impacted by this, consider whether you can use an alternative approach. <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>Special:MyPage</nowiki></code></bdi> URLs can still be accessed and used without <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>action=raw</nowiki></code></bdi>. Specified user page URLs (e.g. <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>User:Myusername</nowiki></code></bdi>) can still be used with <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>action=raw</nowiki></code></bdi>. [https://phabricator.wikimedia.org/T120386] * Due to an update, the thumbnailing software has been improved. This includes upgrading <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>librsvg</nowiki></code></bdi> to 2.60 and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>ImageMagick</nowiki></code></bdi> to 7, as well as resolving a number of long-standing thumbnailing bugs like rendering errors. [https://phabricator.wikimedia.org/T419815#12222841] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.17|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/35|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W35"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०२:१६, २५ ऑगस्ट २०२६ (IST) <!-- सदस्य:STei (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30961208 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-36</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W36"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/36|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * A new format for the Community Wishlist is open for feedback. You can [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Community Wishlist 2027|read the proposed ideas on Meta]]. This new process plans to improve how wishes are triaged, voted on, and prioritized in a way that is transparent and balanced across project families and language editions. This consultation is open for two weeks. '''Updates for editors''' * The latest release of the Wikipedia Android app includes updates to the Saved feature, bringing the app’s saving experience closer to iOS and Web. The update redesigns the Saved tab with an “All articles” view, removes the default “Saved” reading list, renames reading lists to “Collections,” and modernizes the article-saving experience. [https://phabricator.wikimedia.org/T420788] * The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|Reading Lists]] feature was enabled for all logged-in users on Bengali, Chinese, Czech and Vietnamese Wikipedias on August 25, after several months as a beta feature. Reading Lists will be available to all logged-in users on Arabic, French and Indonesian Wikipedias on September 1, followed by English Wikipedia on September 14, and all other Wikipedia wikis on September 28. * At the end of the month, some logged-out readers on Bengali, Czech, Persian, English, and Polish Wikipedias using the Minerva skin on mobile will see an [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader_Growth/Minimal_Minerva|updated navigation bar]] in an [[w:A/B test|A/B test]]. The test will compare the current navigation bar with a new version designed to make it easier to find information more quickly. The goal is to determine whether these changes encourage readers to return more often. This experiment will not change the experience for logged-in readers and/or editors. * Editors who maintain redirects, templates, and categories used on redirect pages now have improved ways for finding and curating redirects. Previously, redirects pages could not be searched. Two new search keywords, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>onlyredirects:</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>withredirects:</nowiki></code></bdi>, now allow redirects to be searched directly and can be combined with existing keywords such as <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>incategory:</nowiki></code></bdi>, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>intitle:</nowiki></code></bdi>, and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>insource:</nowiki></code></bdi>. [https://phabricator.wikimedia.org/T204089] * The ISBN lookup tools for generating citations were recently not working because of external service problems. Developers are working on solutions. [https://phabricator.wikimedia.org/T435179] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where searching for pages by category using <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>deepcat</nowiki></code></bdi> could return no results or unrelated results has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T414859] '''Updates for technical contributors''' * The domain of URLs for thumbnails is changing from upload.wikimedia.org to thumb.wikimedia.org. The old URLs will continue to work for the foreseeable future but MediaWiki will advertise the new domain instead. URLs to other types of media such as original files, videos and transcodes will still be served from upload.wikimedia.org. [https://phabricator.wikimedia.org/T427465] * The Wikimedia [https://www.mediawiki.org/w/index.php?api=wmf-math%2Fv1&title=Special%3ARestSandbox Math API] is now deprecated. These endpoints will be fully sunset by the end of September 2026. Developers who call these endpoints should transition to alternative math rendering solutions, such as the native [https://developer.mozilla.org/en-US/docs/Web/MathML MathML] or [https://www.mathjax.org/ MathJax]. Third-party MediaWiki installations that utilize the Math extension for formula rendering are required to upgrade to v1.43+ to avoid disruption of service. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.18|MediaWiki]] '''In depth''' * Read more about [[mw:Special:MyLanguage/Edit_check/TextMatch|TextMatch]] in a Diff post titled, [[diffblog:2026/08/28/custom-edit-suggestions-for-every-wiki-how-communities-are-shaping-suggestion-mode-with-textmatch/|Custom edit suggestions for every wiki: How communities are shaping Suggestion Mode with TextMatch]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/36|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W36"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ०२:२४, १ सप्टेंबर २०२६ (IST) <!-- सदस्य:STei (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30990659 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-37</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W37"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/37|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add_a_link|Add a Link]] has been upgraded for English Wikipedia users with improved detection of links that have different capitalization. This will help reduce ambiguous suggestions caused by differences in capitalization in article titles, including articles about cultural goods. A second phase of improvements is planned, which will also prepare the feature for release in other languages. [https://phabricator.wikimedia.org/T435526#12240876] [https://phabricator.wikimedia.org/T434259] * The [[mw:Special:MyLanguage/Article_guidance|Article guidance]] feature will be enabled by default for junior editors on Simple English and Turkish Wikipedia starting 10 September 2026 following [[mw:Special:MyLanguage/Article_guidance/Updates#Summary_of_experiment_result|an experiment]]. Junior editors with 0 to 99 edits will automatically see the feature when they click a red link or use the "[[tr:Vikipedi:Madde_sihirbazı|Madde oluşturto]]" option on Turkish Wikipedia to create a new article. The change is intended to help junior editors create higher-quality articles that meet each Wikipedia’s standards. [[phab:maniphest/query/z3tcTjmLMxk5/#R|Additional improvements]] will continue based on the experiment results and community feedback. * The [https://pageviews.wmcloud.org Pageviews Analysis] tool which allows users to compare pageviews across multiple pages, turns 10 years old this year and several new features have been added. They include [[toolforge:wikinav|WikiNav]] which provides insights into how readers of Wikipedia explore the content, editing stats in [https://pageviews.wmcloud.org/siteviews?range=latest-30&sites=en.wikipedia.org Siteviews], the ability to [https://pageviews.wmcloud.org/massviews?source=wikiproject&project=en.wikipedia.org lookup articles belonging to a WikiProject], and support for dark mode. [https://phabricator.wikimedia.org/T378549] * A [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader_Growth/Minimal_Minerva|visually simplified Minerva]] navigation bar is being tested for logged-out readers using mobile web on the Bengali, Czech, English, Farsi, and Polish Wikipedias. The experiment aims to determine whether simplifying the navigation improves reader retention. The test will run from August 31 to September 28, and no action is required from users. * [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes|WMDE Technical Wishes]] is working on improving [[en:Wikipedia:VisualEditor/Named references|auto-generated reference names in VisualEditor]]. Editors will only notice a slight change starting this week. When adding automatic reference names the numbering will start at <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>:1</nowiki></code></bdi> instead of <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>:0</nowiki></code></bdi>. Read more on the [[m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names|project page]]. [https://gerrit.wikimedia.org/r/c/VisualEditor/VisualEditor/+/1332704] * All wikis will be [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|read-only for a few minutes]] on September 23. This is planned at 14:00 UTC. More information will be published in Tech News and will also be posted on individual wikis in the coming weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T433363] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:25}} community-submitted {{PLURAL:25|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid|Parsoid]] could mishandle nested nowiki tags, causing content to be lost and displaying unwanted text has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T435116] '''Updates for technical contributors''' * Interface administrators can configure gadgets from [[MediaWiki:Gadgets-definition]]. The definition format has been updated and no longer requires the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>ResourceLoader</nowiki></code></bdi> option, as gadgets are always loaded through <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>ResourceLoader</nowiki></code></bdi>. This simplifies gadget configuration by removing an option that is no longer necessary, making gadget definitions easier for administrators. [https://phabricator.wikimedia.org/T298199] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.19|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/37|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W37"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ००:१५, ८ सप्टेंबर २०२६ (IST) <!-- सदस्य:STei (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=31008437 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-38</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W38"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/38|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Future Audiences team has started a [[en:Special:MyLanguage/Wikipedia:Village pump (proposals)#New proposed experiment to let readers know about “Google preferred sources”|discussion on English Wikipedia]] about a proposed new experiment to show a temporary notice about the new [https://blog.google/products-and-platforms/products/search/original-high-quality-content-search/ Google Preferred Sources] feature to Wikipedia readers coming from Google. The experiment is to test whether this notice makes visitors come back to Wikipedia more often. Preferred Sources feature lets users choose websites they trust so Google can highlight content from those sources more prominently in Search and AI experiences. We are interested in testing this on other languages that Google supports and would welcome assistance with starting conversations on other wikis. If interested, please reach out to Future Audiences on the [[m:Special:MyLanguage/Future Audiences/Preferred sources|talk page]]. '''Updates for editors''' * The chat platform Discord is releasing a new self-service framework that websites can use to specify how their links should look when shared on Discord. The Future Audiences team is planning to start using this new framework to improve how Wikipedia links look when shared on Discord, giving better attribution and credit to contributors. The link appearance and behavior won't change in the first phase of this project as we want to first collect some baseline data to assess the impact of future changes. However, if community members who are active on Discord spot any issues, they can reach out on [[phab:tag/future-audiences/|Phabricator]] or [[m:Special:MyLanguage/Future Audiences|Metawiki]]. * The Reader Growth team will be running an experiment to test whether [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader_Growth/Compact Lead|compacting article lead sections on mobiles]] with the addition of a "read more" button improves reader retention. The test will begin on September 17 on Arabic, Spanish, French, Indonesian, Italian, Japanese, Portuguese, Vietnamese, and Chinese Wikipedias and will run for four weeks. * All wikis will be [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|read-only for a few minutes]] on September 23. This is planned at 14:00 UTC. More information will be published in Tech News and will also be posted on individual wikis in the coming week. [https://phabricator.wikimedia.org/T433363] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:28}} community-submitted {{PLURAL:28|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where [https://wikistats.wmcloud.org/ Wikistats] for Wikipedias was returning an HTTP 500 error and could not be reached, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T435959] '''Updates for technical contributors''' * Developers who maintain a tool that queries the Wikimedia Commons links tables need to update their code to connect to the new x4 database cluster. The links tables have been moved from the s4 cluster to x4, and will no longer receive updates on s4. The page and redirect tables remain available on both clusters. A wiki replica for the x4 cluster will be set up afterwards. The change is being made because the s4 cluster has grown too large to operate efficiently. You can [[wikitech:Special:MyLanguage/News/2026 Commons links tables database split|read more]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.20|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/38|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W38"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> २१:०१, १४ सप्टेंबर २०२६ (IST) <!-- सदस्य:STei (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=31039826 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == Translation notification: Bengali Wikipedia == Hello Usernamekiran, You are receiving this notification because you signed up as a translator to Marathi on Meta-Wiki. The page [[:metawikipedia:Bengali Wikipedia|Bengali Wikipedia]] is available for translation. You can translate it here: * [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-Bengali+Wikipedia&language=mr&action=page&action_source=translation_notification translate to Marathi] The priority of this page is medium. <div lang="en" class="mw-content-ltr"></div> Your help is greatly appreciated. Translators like you help Meta-Wiki to function as a truly multilingual community. To unsubscribe or to change your notification preferences for translations, please visit [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:TranslatorSignup Special:TranslatorSignup]. Thank you! Meta-Wiki translation coordinators‎, १६:४५, १७ सप्टेंबर २०२६ (IST) <!-- सदस्य:Borhan@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:NotifyTranslators वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-39</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W39"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/39|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|All wikis will be read-only]] for a few minutes on Wednesday, 23 September 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1790172000 14:00 UTC]. This is for the datacenter server switchover backup tests, [[wikitech:Special:MyLanguage/Deployments/Yearly calendar|which happen twice a year]]. During the switchover, all Wikimedia website traffic is shifted from one primary data center to the backup data center to test availability and prevent service disruption even in emergencies. [https://phabricator.wikimedia.org/T433363] '''Updates for editors''' * The Growth team tested a new post-edit notice designed to [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments#4. Encourage Temporary Accounts to Register|encourage Temporary Account holders to register for a permanent account]]. The new notice replaced multiple dialogs and a simultaneous welcome notification with a single message highlighting the benefits of creating an account. The experiment increased permanent account creation from 1.94% to 3.66%, an 87% relative increase. The change will now be released to all wikis. [https://phabricator.wikimedia.org/T433551] * For Wikipedia editors using the [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|"Suggestion mode" Beta Feature]], there is a [[Special:Preferences#mw-input-wpvisualeditor-editcheck-experimental|new opt-in user preference]] for showing "experimental" edit checks and suggestions. These types are listed at [[Special:EditChecks#experimental-checks|Special:EditChecks]], and are intended for early developer-testing and for gathering feedback from experienced users. Administrators can change the [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Configuration|configuration details]] for each suggestion as usual. Administrators can also [[mw:Special:MyLanguage/Help:Suggestion mode#Experimental Suggestions|use this feature]] to help test their community's ideas for locally created checks and suggestions. Experimental types will have a more distinct visual style later this week. [[mw:Talk:VisualEditor/Suggestion Mode|Feedback is welcome]]. * The [[m:CEE Technical Village Pump|CEE Technical Village Pump]] has been launched as a space for technical discussions and collaboration among Wikimedia communities in Central and Eastern Europe. * A new tool, [[mw:Special:MyLanguage/Language Onboarding and Development/Starter kit|Starter Kit]], is now available for new and small language Wikipedia communities. It brings together guided tasks, tools, and resources to help communities get started, monitor their progress, and collaborate with the broader Wikimedia community. Starter Kit is hosted on Wikimedia Toolforge and is designed for Wikipedias with fewer than 50,000 articles. Learn more about how Starter Kit works and how communities have been using it in [[diffblog:2026/09/18/introducing-starter-kit-for-new-and-small-language-wikipedias/|this Diff blog post]]. * The Reader Growth team is launching a retest of the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Image Browsing|image carousel experiment]]. The retest will use three new versions of the design, updated based on community feedback. The team will assess results and determine with communities whether or not to proceed with the feature. The experiment will begin the week of September 28 and will run on Arabic, Bengali, Chinese, Czech, English, Farsi, French, German, Indonesian, Japanese, Polish, Portuguese, Spanish, Swedish, and Vietnamese Wikipedias. * After successful rollouts to Arabic, Bengali, Chinese, Czech, English, French, Indonesian, and Vietnamese Wikipedias, the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|Reading Lists feature]] from the Reader Experience team will be available to all logged-in users on all Wikipedia wikis starting September 28. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:28}} community-submitted {{PLURAL:28|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the mentor status script repeatedly updated mentors’ status even when nothing had changed, creating unnecessary Recent Changes entries, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T436659] '''Updates for technical contributors''' * The <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>abusefilters</nowiki></code></bdi> list query API, used to retrieve specific details about active or historical abuse filters configured on a wiki, has been updated to support the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>formatversion=2</nowiki></code></bdi> configuration parameter, thereby leading to breaking changes to the API response. All users who maintain user-scripts or other code need to check if they use the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>abusefilters</nowiki></code></bdi> list query API, and respond to any breaking changes. [https://phabricator.wikimedia.org/T435828] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.21|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/39|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W39"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> १७:२६, २७ सप्टेंबर २०२६ (IST) <!-- सदस्य:STei (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=31085309 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-40</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W40"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/40|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Users of default skins on desktop and mobile web (Vector 2022 and Minerva respectively) will now be informed if the search suggestions displayed as they type into Search come from page redirects. Previously, users could get confused when the top search suggestions did not match exactly what they had typed. The new redirect notice clarifies that these suggestions are not random, but related to the search. The suggested pages may be redirects to the most relevant destination articles being searched for. [https://phabricator.wikimedia.org/T303013] * Logged-out Wikipedia users on mobile web will begin to see a bookmark button for saving articles to their [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|reading lists]] instead of the current Watchstar button. When clicked, the bookmark button prompts users to log in or create an account to save an article for later. An earlier experiment found that the bookmark icon was four times more likely than the Watchstar button to encourage logged-out users to create an account. This change is part of efforts to encourage more readers to become account holders and use features that help them save and return to content. [https://phabricator.wikimedia.org/T438769] * An experiment will begin on September 29 on Spanish, Arabic, English, and French Wikipedias to simplify the experience users encounter immediately after account creation. The test will explore whether removing friction from the current Welcome Survey helps new users understand what to do next more easily. The experiment will run through the end of October. [https://phabricator.wikimedia.org/T430058] * The [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council|Product and Technology Advisory Council]] has put out a call for the community to suggest topics that it should consider and discuss with the Wikimedia Foundation. Editors and technical contributors are invited to add topics to [[m:Talk:Product and Technology Advisory Council|the council's talk page]]. * Later this week, it will be possible for communities to configure [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check|Edit Checks and Suggestions]] so that they are [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Configuration#extraNamespaces|shown within additional namespaces]], such as a <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>Draft:</nowiki></code></bdi> namespace. [[mw:Talk:VisualEditor/Suggestion Mode|Feedback is welcome]]. * A bug in the [[m:Special:GlobalWatchlist|Global Watchlist]] is causing the page to fail to load for users that have unseen changes on Wikimedia Commons. Developers are working on a fix. Until then, affected users can follow the workarounds described in the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist#GlobalWatchlist temporarily broken for users with Wikimedia Commons|relevant]] help section. * New magic words <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>{{CATEGORYSORT:TIMESTAMP}}</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>{{CATEGORYSORT:RTIMESTAMP}}</nowiki></code></bdi> are now available for use. They are able to change the default sorting of categories to be based on timestamp of categorization. [https://phabricator.wikimedia.org/T433768] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:20}} community-submitted {{PLURAL:20|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where [https://wikistats.wmcloud.org/ Wikistats] for Wikipedias was not reachable has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T435959] '''Updates for technical contributors''' * The datacenter switchover, scheduled on September 23, has been postponed. [[diffblog:2025/03/12/hear-that-the-wikis-go-silent-twice-a-year/|The equinox exercise]] revealed capacity issues, preventing the switch of all services to the other datacenter. The process has been paused, prioritizing investigating that issue, to ensure that we continue to be able to serve our users reliably. A new exercise will be scheduled. Meanwhile, all traffic and edits continue to work as usual. * On September 23, a power loss briefly affected all wikis, creating intermittent issues on both reading and editing modes. This also affected Gerrit. This is unrelated to the datacenter switchover postponement. [https://www.wikimediastatus.net/incidents/9fm19t8qykk8] * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Produnto|Produnto]] has been deployed to mediawiki.org and [[phab:T421436|some Indic language wikis]]. We want to hear your feedback on this experimental product. Produnto allows users to use Lua modules hosted in [[gitlab:repos/lua|Wikimedia's GitLab]]. It simplifies the sharing of Lua code between wikis. Instead of copying each individual Lua module from one wiki to another, users will be able to easily share packages across all wikis. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.22|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * A [[m:Event:Cross-wiki Code Collaboration Workshop|Cross-wiki code collaboration workshop]] will be held online on October 2 at 12:30 UTC, bringing together South Asian technical contributors to learn about Produnto and begin piloting it on Hindi, Punjabi, Odia, Telugu, and Malayalam Wikipedias. Produnto is a package manager for deploying Lua modules hosted on GitLab to Wikimedia wikis, and was recently deployed on some pilot wikis. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/40|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W40"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> १६:१९, २८ सप्टेंबर २०२६ (IST) <!-- सदस्य:STei (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=31092225 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-41</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W41"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/41|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The process for this year’s Community Wishlist [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Community Wishlist 2027#Updated Community Wishlist Process 2027/2028|has been published]], incorporating community feedback. The wish submission process will [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/FAQ#What is the deadline for submitting wishes?|end on November 8]]. This year, [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Community Wishlist 2027/Working group|a working group (open for volunteering)]] that includes community members familiar with the technical aspect of our wikis alongside Wikimedia Foundation staff, will take care of the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/FAQ#What is triage?|triage process]]. The triage is expected to be completed by late November. Votes for wishes will start in January. '''Updates for editors''' * Editors using the [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor|visual editor]] will now see a warning when they paste text that is likely to have initially been copied from one of five external generative AI chatbots into Wikipedia. This feature is known as [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/LLM Paste Check|LLM Paste Check]]. It is a type of [[mw:Special:MyLanguage/Edit check|Edit Check]] that is community configurable. The check looks for markers in the copied HTML and is not using content watermark detection. Edits will also [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/LLM Paste Check#Edit tags|be tagged]] so that patrollers can review them more closely. The feature helps newcomers add content that respects Wikipedia’s policies and makes it easier for experienced editors to identify problematic edits. Communities with local policies about LLM usage can [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/LLM Paste Check#Configuration|adjust the wording and policy that is linked]]. The team [[listarchive:list/translators-l@lists.wikimedia.org/message/EVHKWJ4IERZELMPIWNH3XUVUSQV5KOO4/|apologizes]] that this was rolled out without a delay for translations. * Editors can now easily [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Future of Editing on the Mobile Apps|access the web visual editor directly from the iOS and Android apps]]. When opening the editor, users will be given a choice between visual editing and source editing. If they choose visual editing, they will be sent to a mobile web window in their phone's browser. After completing their edit, a banner will give them the option to return to the app. This enables readers to make quick contributions while casually reading. * Users of the Wikipedia Android and iOS apps will now see a one-time account creation prompt after they have used the app for two consecutive weeks. This prompt explains the benefits of having an account. It is intended to help more casual readers become logged-in users who return to the apps regularly. [https://phabricator.wikimedia.org/T434847] * Editors on [[wmnoc:conf/dblists/group1.dblist|group1 wikis]], including Wikiquote, Wikibooks, Wikiversity, Wikivoyage, and Wikisource, will no longer see notifications on [[mw:Special:MyLanguage/Help:Recent changes|Recent Changes]] and [[mw:Special:MyLanguage/Help: Watching pages|Watchlist]] when a link to another language version of a page is added, removed, or changed in its Wikidata item. This change will begin on October 5 at 07:00 UTC as a two-week trial to reduce high-volume, low-value notifications and make important changes easier to identify. Editors who rely on these notifications can read more on the [[m:Wikidata For Wikimedia Projects/Clearer Wikidata Edit Summaries/Hide Language Link edits|project page]] and share feedback or concerns on the [[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|talk page]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T439415] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:36}} community-submitted {{PLURAL:36|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where mentors who removed themselves from the mentorship program could still have mentees assigned to them and receive questions, has now been fixed. Mentees will now be reassigned when a mentor leaves the program. [https://phabricator.wikimedia.org/T418194] '''Updates for technical contributors''' * Wikimedia Brasil has published its [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Brasil/Arcabouço de Boas Práticas de Desenvolvimento|Development Best Practices Framework]] (ABPD). It is a guide for staff, contractors and volunteers building technical tools and projects. It covers the project lifecycle, security, accessibility, personal data protection and responsible AI use, and explains how movement-wide guidelines were adapted to a local context. They encourage other affiliates to reuse it and adapt it. Read more in the [[wmfblog:2026/09/26/wikimedia-brasils-development-best-practices-framework-technical-sustainability-as-an-organizational-responsibility|Diff post]]. * A new, canonical base URL for Wikimedia APIs will soon be introduced. The new canonical route follows a <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>{projectName}/api/</nowiki></code></bdi> pattern and will act as an alternative path for current REST APIs (for example: <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>{projectName}/w/rest.php/</nowiki></code></bdi>). Both versions will be callable for all existing APIs, but the new structure will be the preferred path for newly created API modules. This change will be non-breaking for most users. The existing pathways will remain available for all existing endpoint requests. However, some endpoints may return URLs following the new pattern in response bodies. Changes will be available on test wiki first, with the rollout expected to cover all wikis by the end of October. [https://phabricator.wikimedia.org/T433535] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.23|MediaWiki]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/41|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W41"/> </div> ००:२२, ६ ऑक्टोबर २०२६ (IST) <!-- सदस्य:Trizek (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=31098825 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-42</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W42"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/42|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Starting October 13, wikis can change the default pattern for [[:en:Wikipedia:VisualEditor/Named references|auto-generated reference names in VisualEditor]] (currently <syntaxhighlight lang="wikitext" inline><ref name=":1" /></syntaxhighlight>). They will be able to use human-readable, content-based reference names that are more helpful to contributors using the source editor (e.g. <syntaxhighlight lang="wikitext" inline><ref name="Miller2026-1" /></syntaxhighlight>). VisualEditor reference name patterns can be defined using MediaWiki system messages, JSON, templates and modules ([[:mw:Special:MyLanguage/Help:Cite/VisualEditor reference names|more information]]). Admins can enable these changes via [[Special:CommunityConfiguration/Cite-VisualEditor-Autonames|community configuration]]. This is a [[:m:Special:MyLanguage/Community_Wishlist/W17|community wish]] implemented by [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes|WMDE Technical Wishes]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T436255] * [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|Sub-referencing]] is a new MediaWiki feature that allows editors to reuse references with different details. It will be deployed to English Wikipedia on October 14 and to remaining Wikimedia Foundation wikis by end of October (likely October 21). The [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#deployment|FAQ]] lists possible actions to take on your wiki to support the deployment. This is a [[:m:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing/History|long-standing community wish]] implemented by [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes|WMDE Technical Wishes]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T440243][https://phabricator.wikimedia.org/T440304] '''Updates for editors''' * [[mw:Special:MyLanguage/Moderator Tools|Moderator Tools]] will be removing the list view of the Watchlist and defaulting everyone to the changelog view. Previously, there were two versions of how the Watchlist is shown to mobile web users: the list view, where editors could see watched articles in a list format, and the changelog view, where editors could see changes to watched articles in a log format, controlled by a user's Advanced Mobile Control settings. This has created issues for code-base maintenance: two different displays means two sets of code to manage. By defaulting to the changelog view, we are simplifying the codebase and avoiding the likelihood of missing bugs. * The Wikipedia Android app is testing a way to listen to article introductions in the “For you” feed. A text-to-speech model reads the existing article text aloud without rewriting it or adding any content. The 30-day experiment will begin in the Wikipedia Beta app during the third week of September, then move to the regular Wikipedia Android app in October for a limited group of eligible users. A small portion of app users (those with English feeds and at least one topic interest) will have access to the feature. This experiment is part of broader efforts to give app readers options in how they consume content in order to deepen engagement and user retention. [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Listening to Wikipedia/Phase 1|Learn more]] and [[mw:Talk:Readers/Listening to Wikipedia|share feedback]]. * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|CodeMirror syntax highlighting]] was [[phab:T288161|enabled]] by default for all logged out and newly registered users on the English Wikipedia on September 14. With no signs of adverse effects, the same change is being proposed to be made globally across all wikis in a few weeks. If you have concerns or feedback, or if your wiki would like to opt out, [[mw:Special:MyLanguage/Help talk:Extension:CodeMirror#Enabling CodeMirror by default on all WMF wikis for newbies|please see the help page]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T440077] * [[d:Wikidata:Usability_and_usefulness/Item_editing_experience/Mobile_editing_of_statements|Wikidata mobile statement editing]] of all datatypes will be officially launched on October 13, when it will be removed from Wikidata [[d:Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta features]] and become available to all editors. Users can [[d:Wikidata_talk:Usability_and_usefulness/Item_editing_experience/Mobile_editing_of_statements|report bugs and share feedback]]. * Last week, language link changes were removed from [[Special:RecentChanges|Recent Changes]] and [[Special:Watchlist|Watchlist]] feeds on Wikivoyage, Wikisource, Wikiversity, Wikiquote and Wiktionary. As no adverse effects have been observed, the [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects|Wikidata For Wikimedia Projects]] plans to roll out this change globally to all Wikipedias. This is scheduled for October 13 at 07:00 UTC, after which editors will no longer see when a link to ''another'' language version of a page is added, removed, or changed in its Wikidata item. Editors who rely on these notifications can read more on the [[m:Wikidata For Wikimedia Projects/Clearer Wikidata Edit Summaries/Hide Language Link edits|project page]] and share feedback or ask to opt out their wiki on the [[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|talk page]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T440698] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:28}} community-submitted {{PLURAL:28|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where accidentally touching the graph while scrolling on the Pageviews tool on mobile could unintentionally zoom in has now been fixed. Click-and-drag zoom is now disabled on touch devices. [https://phabricator.wikimedia.org/T440075] '''Updates for technical contributors''' * There are three major changes coming to dumps: the legacy content dumps [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/xmldatadumps-l@lists.wikimedia.org/thread/E6D5EU4PMSTSOI2J7A46HJ3YW2W554CS/ deprecated in January 2026] will now be sunset, the replacement [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/MediaWiki_Content_File_Exports MediaWiki Content File Exports] will be delayed to implement a “safety buffer”, and they are now also available as 7zip-compressed files. Users will need to switch the URL they download their dump from. For more information, timeline and migration instructions, see [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Legacy_content_dumps_sunset Legacy content dumps sunset]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.24|MediaWiki]] '''In depth''' * The Wikimedia Foundation discovered unauthorized activity by OpenAI agents on Wikimedia projects, including edits to wikis, attempts to exploit a public note-taking tool, and heavy automated traffic. [[diffblog:2026/10/05/openai-rogue-agent-activities-found-on-wikimedia-projects/|Read the blog post on Diff]] for more details about the activity and the Foundation’s response. '''Meetings and events''' * Save the date for the next Wikimedia Hackathon! We’ll be meeting in lovely Tirana, Albania for the [https://www.mediawiki.org/wiki/Wikimedia%20Hackathon%202027 2027 Wikimedia Hackathon] from April 9–11, 2027. Scholarship and staff sponsorship applications are currently being [https://pretix.eu/wikimedia/Hackathon-2027/ accepted through Pretix] and will close on October 30, 2026. General registration will open in January 2027. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/42|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W42"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> १३:१०, १३ ऑक्टोबर २०२६ (IST) <!-- सदस्य:STei (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=31142468 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-43</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W43"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/43|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * To measure the impact of incorporating some [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader_Growth/Image_Browsing#November 2025: Ideas and feedback|community-requested features]] on logged-out reader retention, a test for [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader_Growth/Image_Browsing|Image Carousel]] will be pushed to logged-out readers. With the Image Carousel feature, readers browse community-uploaded images, selected by editors as relevant to specific articles. The test starts on November 20. * An experimental notice will be pushed to 0.5% of logged-out mobile readers who come to English Wikipedia from Google, asking them to add Wikipedia as a [https://blog.google/products-and-platforms/products/search/preferred-sources/ Google Preferred Source]. The test is to see if this notice increases reader retention and encourages people who use Google Search to visit Wikipedia more often. It will run from October 15–29 and will be assessed for its impact on retention and referrals. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:26}} community-submitted {{PLURAL:26|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where [[quarry:|Quarry]] returned an “Access denied” error when users tried to run SQL queries, preventing queries from running normally, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T440966] '''Updates for technical contributors''' * [[File:Cog-icon-grey.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Due to a long-standing bug, applications that use the [[mw:Special:MyLanguage/OAuth/For_Developers|OAuth 2]] client credentials flow to act on their owners’ behalf are treated as if they are logged out. This will be fixed for new applications registered on or after Monday, October 19. Some affected applications need to re-register. [https://phabricator.wikimedia.org/T420297] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.48/wmf.1|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * A proposal to hold the Wikimedia Hackathon every three years, with regional hackathons in between, [[mw:Wikimedia Hackathon/Community Proposal 2026|has been shared]]. It explores making the event more accessible to technical communities in different regions. Share your feedback on the proposal’s [[mw:Talk:Wikimedia Hackathon/Community Proposal 2026|talk page]] before November 6. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/43|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W43"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> २०:०८, १९ ऑक्टोबर २०२६ (IST) <!-- सदस्य:STei (WMF)@metawiki ने https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=31178499 वरील यादी वापरुन संदेश पाठविला. --> efzxrl6jj1pl3w4x1xve3hrnztq08nc 0 324735 2723266 2329293 2026-10-19T19:21:45Z InternetArchiveBot 130355 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2723266 wikitext text/x-wiki {{Infobox sports competition event |event = महिला क्रिकेट |games = २०१९ दक्षिण आशियाई खेळ |image = |caption = |venue = [[पोखरा रंगशाला|पोखरा स्टेडियम]], [[पोखरा]] |date = {{Start date|2019|12|02|df=y}} – {{End date|2019|12|08|df=y}} |competitors = |nations = ४ |gold = {{crw|BAN}} (पहिले शीर्षक) |silver = {{crw|SL}} |bronze = {{crw|NEP}} |prev = |next = }} {{main|२०१९ दक्षिण आशियाई खेळांमध्ये क्रिकेट}} २०१९ दक्षिण आशियाई क्रीडा स्पर्धेतील महिला क्रिकेट २ ते ८ डिसेंबर २०१९ दरम्यान पोखरा, नेपाळ येथे आयोजित करण्यात आले होते. महिला स्पर्धेत बांगलादेश, श्रीलंका, मालदीव आणि नेपाळचे संघ सहभागी झाले होते. श्रीलंकेने २३ वर्षांखालील संघाची घोषणा केली,<ref>{{cite web|url=http://www.thepapare.com/south-asian-games-2019-sri-lanka-men-and-women-squads/|title=SLC Men’s and Women’s squads for SAG 2019 announced|work=The Papare|date=23 October 2019|accessdate=2 December 2019}}</ref> तर बांगलादेश, मालदीव आणि नेपाळ यांच्यातील सामन्यांना महिलांचा ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय दर्जा देण्यात आला. पोखरा स्टेडियमवर सामने खेळले गेले.<ref name="sagfixtures">{{cite web|url=https://www.13sagnepal.com/sport/cricket/|title=Men's Cricket schedule announced for 2019 South Asian Games (SAG)|work=2019 South Asia Games|accessdate=30 November 2019}}</ref> २ डिसेंबर २०१९ रोजी, मालदीवने त्यांचा पहिला-वहिला महिला टी२०आ सामना खेळला, जेव्हा त्यांचा स्पर्धेच्या सुरुवातीच्या सामन्यात नेपाळशी सामना झाला.<ref>{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/series/0/report/1208804/nepal-women-vs-maldives-women-1st-match |title=Nepal's Anjali Chand makes history with figures of 6 for 0 |work=ESPN Cricinfo |accessdate=2 December 2019}}</ref> याच सामन्यात नेपाळच्या अंजली चंदने एकही धाव न देता सहा विकेट घेतल्या.<ref>{{cite web|url=https://www.thenational.ae/sport/cricket/nepal-bowler-takes-six-wickets-for-no-runs-maldives-dismissed-for-16-1.945824 |title=Nepal bowler takes six wickets for no runs, Maldives dismissed for 16 |work=The National |accessdate=2 December 2019}}</ref> ५ डिसेंबर २०१९ रोजी, बांगलादेशने मालदीवचा २४९ धावांनी पराभव केला, मालदीव त्यांच्या डावात केवळ ६ धावांत आटोपला.<ref>{{cite web|url=https://www.dhakatribune.com/sport/2019/12/05/sag2019-nigar-fargana-score-centuries-maldives-all-out-for-6 |title=Bangladesh women demolish Maldives |work=Dhaka Tribune |accessdate=5 December 2019}}</ref> नेपाळने प्ले-ऑफ सामन्यात मालदीवचा दहा गडी राखून पराभव करत कांस्यपदक पटकावले.<ref>{{cite web |url=https://english.khabarhub.com/2019/07/60351/ |title=Nepal wins bronze medal in SAG women's cricket |work=Khabarhub |accessdate=7 December 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191207110604/https://english.khabarhub.com/2019/07/60351/ |archive-date=2019-12-07 |url-status=dead}}</ref> या सामन्यात, मालदीवचा संघ केवळ आठ धावांत संपुष्टात आला, ज्याने महिला टी२०आ सामन्यातील दुसऱ्या सर्वात कमी धावसंख्येची नोंद केली.<ref>{{cite web|url=https://www.news.com.au/sport/cricket/records-tumble-as-maldives-womens-cricket-team-are-dismissed-for-eight/news-story/b1adc3671483917b5048919528ac8cb6 |title=Records tumble as Maldives women's cricket team are dismissed for eight |work=News.com.au |accessdate=7 December 2019}}</ref> बॅटमधून फक्त एक धाव आली, बाकीच्या सात धावा वाईड्समधून आल्या.<ref>{{cite web|url=https://sportstar.thehindu.com/cricket/south-asian-games-nepal-maldives-womens-cricket-record-lowest-total-eight-runs-mali/article30231815.ece |title=SAG 2019: Maldives cricket team pushed into rough waters, out for 8 |work=SportStar |accessdate=7 December 2019}}</ref> नऊ क्रिकेट खेळाडू धावा न करता बाद झाले.<ref>{{cite web|url=https://www.indiatoday.in/sports/cricket/story/maldives-women-cricket-team-dismissed-for-8-runs-9-players-out-for-duck-1626226-2019-12-07 |title=Maldives women cricket team dismissed for 8 runs, 9 players out for zero |work=India Today |accessdate=7 December 2019}}</ref> अंतिम फेरीत बांगलादेशने श्रीलंकेचा दोन धावांनी पराभव करत सुवर्णपदक पटकावले.<ref>{{cite web|url=https://www.thedailystar.net/sports/bangladesh-cricket/news/bangladesh-womens-cricket-team-take-gold-sa-games-1837444 |title=Bangladesh women’s cricket team clinch gold in SA games |work=The Daily Star |accessdate=8 December 2019}}</ref> बांगलादेशने सामन्याच्या अंतिम षटकात सात धावा राखून दक्षिण आशियाई क्रीडा स्पर्धेत क्रिकेटमधील पहिले सुवर्ण जिंकले.<ref>{{cite web|url=https://www.dhakatribune.com/sport/cricket/2019/12/08/sag2019-bangladesh-women-cricket-team-clinch-gold |title=SAG2019: Women clinch gold after defending 7 runs in final over |work=Dhaka Tribune |accessdate=8 December 2019}}</ref><ref>{{cite web|url=https://en.prothomalo.com/sports/news/206133/SA-Games-cricket-Bangladesh-women-win-gold-medal |title=SA Games cricket: Bangladesh women win gold medal |work=prothomalo |accessdate=8 December 2019}}</ref> ==स्वरूप== चार सहभागी राष्ट्रांनी राऊंड रॉबिन पद्धतीने सामने खेळले. अव्वल दोन संघ अंतिम फेरीत पोहोचले, तर तिसरे आणि चौथे संघ कांस्यपदकाच्या लढतीत भिडले. ==राउंड-रॉबिन स्टेज== ===फिक्स्चर=== {{anchor|मालदीव विरुद्ध नेपाळ}} {{Single-innings cricket match | date = २ डिसेंबर २०१९ | time = ११:०० | daynight = | team1 = {{crw-rt|MDV}} | team2 = {{crw|NEP}} | score1 = १६ (१०.१ षटके) | runs1 = हमजा नियाज ९ (११) | wickets1 = अंजली चंद ६/० (२.१ षटके) | score2 = १७/० (०.५ षटके) | runs2 = काजल श्रेष्ठ १३[[नाबाद|*]] (५) | wickets2 = | result = नेपाळ १० गडी राखून विजयी | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1208804.html धावफलक] | venue = पोखरा स्टेडियम, पोखरा | umpires = अधिप प्रधान (नेपाळ) आणि बासू करण (नेपाळ) | motm = अंजली चंद (नेपाळ) | toss = मालदीवने नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला. | rain = | notes = अंजली चंद, सरस्वती कुमारी (नेपाळ), हफसा अब्दुल्ला, सुमय्या अब्दुल, आयमा ऐशाथ, शम्मा अली, सजा फातिमथ, लतशा हलीमथ, ईशाल इब्राहिम, किनानाथ इस्माईल, झूना मैयाम, हमजा नियाझ आणि शफा सलीम (मालदीव) या सर्वांनी महिला टी२०आ पदार्पण केले. * अंजली चंदने महिला टी२०आ मध्‍ये सर्वोत्‍कृष्‍ट गोलंदाजी करण्‍याचा नवा विक्रम प्रस्थापित केला आहे,<ref>{{cite web|url=https://www.indiatoday.in/sports/cricket/story/anjali-chand-nepal-6-wickets-0-runs-maldives-t20i-bowling-figures-south-asian-games-1624386-2019-12-02 |title=6 wickets, 0 runs: Nepal's Anjali Chand creates T20I history at South Asian Games |work=India Today |accessdate=2 December 2019}}</ref> ज्यात तिच्या शेवटच्‍या तीन चेंडूंमध्‍ये हॅट्‍ट्रिकचा समावेश आहे.<ref>{{cite web|url=https://indianexpress.com/article/sports/cricket/anjali-chand-best-t20i-bowling-figures-6-wickets-0-runs-nepal-vs-malaysia-women-6146495/ |title=6 wickets for 0 runs: Nepal’s Anjali Chand registers best bowling figures in T20I cricket |work=Indian Express |accessdate=2 December 2019}}</ref> }} ---- {{Single-innings cricket match | date = ३ डिसेंबर २०१९ | time = ११:०० | daynight = | team1 = {{crw-rt|SL|name=Sri Lanka U23}} | team2 = {{crw|BAN|}} | score1 = १२२/६ (२० षटके) | runs1 = उमेषा थिमाशिनी ५६ (४९) | wickets1 = [[नाहिदा अख्तर]] ४/३२ (४ षटके) | score2 = १२६/३ (१८.३ षटके) | runs2 = [[संजिदा इस्लाम]] ५१[[नाबाद|*]] (४५) | wickets2 = उमेषा थिमाशिनी १/१३ (२ षटके) | result = बांगलादेश ७ गडी राखून विजयी | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1208805.html धावफलक] | venue = पोखरा स्टेडियम, पोखरा | umpires = मंजुल भट्टराई (नेपाळ) आणि हिरालाल राऊत (नेपाळ) | motm = [[संजिदा इस्लाम]] (बांगलादेश) | toss = बांगलादेशने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला. | rain = | notes = }} ---- {{Single-innings cricket match | date = ४ डिसेंबर २०१९ | time = ०९:०० | daynight = | team1 = {{crw-rt|NEP}} | team2 = {{crw|BAN}} | score1 = ५० (१९.२ षटके) | runs1 = [[रुबिना छेत्री]] १३ (२९) | wickets1 = [[राबेया खान]] ४/८ (४ षटके) | score2 = ५१/० (७.४ षटके) | runs2 = [[आयशा रहमान]] २६[[नाबाद|*]] (२२) | wickets2 = | result = बांगलादेश १० गडी राखून विजयी | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1208806.html धावफलक] | venue = पोखरा स्टेडियम, पोखरा | umpires = अधिप प्रधान (नेपाळ) आणि बासू करण (नेपाळ) | motm = [[राबेया खान]] (बांगलादेश) | toss = बांगलादेशने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला. | rain = | notes = राबेया खान (बांगलादेश) हिने महिला टी२०आ पदार्पण केले. }} ---- {{Single-innings cricket match | date = ४ डिसेंबर २०१९ | time = १३:०० | daynight = | team1 = {{crw-rt|SL|name=Sri Lanka U23}} | team2 = {{crw|MDV}} | score1 = २७९/२ (२० षटके) | runs1 = हर्षिता मडवी १०६[[नाबाद|*]] (४७) | wickets1 = शम्मा अली १/५७ (४ षटके) | score2 = ३० (१४.५ षटके) | runs2 = सजा फातिमठ ६ (४) | wickets2 = जनादी अनली 3/2 (1.5 षटके) | result = श्रीलंकेच्या २३ वर्षांखालील संघाने २४९ धावांनी विजय मिळवला | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1208807.html धावफलक] | venue = पोखरा स्टेडियम, पोखरा | umpires = मंजुल भट्टराई (नेपाळ) आणि संजय सिग्देल (नेपाळ) | motm = हर्षिता मडवी (श्रीलंका) | toss = मालदीवने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला. | rain = | notes = }} ---- {{anchor|बांगलादेश विरुद्ध मालदीव}} {{Single-innings cricket match | date = ५ डिसेंबर २०१९ | time = ११:०० | daynight = | team1 = {{crw-rt|BAN}} | team2 = {{crw|MDV}} | score1 = २५५/२ (२० षटके) | runs1 = [[निगार सुलताना]] 113[[नाबाद|*]] (६५) | wickets1 = शम्मा अली १/३८ (४ षटके) | score2 = ६ (१२.१ षटके) | runs2 = शम्मा अली २ (१२) | wickets2 = [[रितू मोनी]] ३/१ (४ षटके) | result = बांगलादेश २४९ धावांनी जिंकला | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1208808.html धावफलक] | venue = पोखरा स्टेडियम, पोखरा | umpires = बासू करण (नेपाळ) आणि हिरालाल राऊत (नेपाळ) | motm = [[निगार सुलताना]] (बांगलादेश) | toss = बांगलादेशने नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला. | rain = | notes = पूजा चक्रवर्ती (बांगलादेश) आणि माहा नसीर (मालदीव) या दोघांनीही महिला टी२०आ पदार्पण केले. * ''बांगलादेशच्या तिसऱ्या विकेटसाठी निगार सुलताना आणि फरगाना होक यांनी केलेल्या २३६ नाबाद धावा ही महिला टी२०आ सामन्यातील कोणत्याही विकेटसाठीची सर्वोच्च भागीदारी होती. * ''मालदीव महिलांनी केलेल्या सहा धावा पूर्ण झालेल्या महिला टी२०आ डावातील सर्वात कमी संघाच्या धावा होत्या. }} ---- {{Single-innings cricket match | date = ६ डिसेंबर २०१९ | time = ११:०० | daynight = | team1 = {{crw-rt|SL|name=Sri Lanka U23}} | team2 = {{crw|NEP}} | score1 = ११८/७ (२० षटके) | runs1 = लिहिनी अप्सरा ३७ (२७) | wickets1 = सोनू खडका २/१३ (४ षटके) | score2 = ७७/९ (२० षटके) | runs2 = [[रुबिना छेत्री]] १९ (२८) | wickets2 = सचिनि निसांसला ३/१६ (४ षटके) | result = श्रीलंका २३ वर्षांखालील संघ ४१ धावांनी विजयी | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1208809.html धावफलक] | venue = पोखरा स्टेडियम, पोखरा | umpires = अधिप प्रधान (नेपाळ) आणि हिरालाल राऊत (नेपाळ) | motm = सचिनि निसांसला (श्रीलंका २३ वर्षांखालील) | toss = श्रीलंकेच्या २३ वर्षांखालील संघाने नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला. | rain = | notes = }} ==पदक फेरी== ===कांस्यपदकाचा सामना=== {{Single-innings cricket match | date = ७ डिसेंबर २०१९ | time = ११:०० | daynight = | team1 = {{crw-rt|MDV}} | team2 = {{crw|NEP}} | score1 = ८ (११.३ षटके) | runs1 = आईमा ऐशाथ १ (१२) | wickets1 = अंजली चंद ४/१ (४ षटके) | score2 = ९/० (१.१ षटके) | runs2 = रोमा थापा ५[[नाबाद|*]] (४) | wickets2 = | result = नेपाळ १० गडी राखून विजयी | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1208810.html धावफलक] | venue = पोखरा स्टेडियम, पोखरा | umpires =हिरालाल राऊत (नेपाळ) आणि मंजुल भट्टारी (नेपाळ) | motm = अंजली चंद (नेपाळ) | toss = मालदीवने नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला. | rain = | notes = सुमन खतिवडा (नेपाळ) ने तिचे महिला टी२०आ पदार्पण केले. }} ===सुवर्णपदक सामना=== {{Single-innings cricket match | date = ८ डिसेंबर २०१९ | time = ११:०० | daynight = | team1 = {{crw-rt|BAN}} | team2 = {{crw|SL|name=Sri Lanka U23}} | score1 = ९१/८ (२० षटके) | runs1 = [[निगार सुलताना]] २९[[नाबाद|*]] (३८) | wickets1 = उमेषा थिमाशिनी ४/८ (४ षटके) | score2 = ८९/९ (२० षटके) | runs2 = हर्षिता मडवी ३२ (३३) | wickets2 = [[नाहिदा अख्तर]] २/९ (४ षटके) | result = बांगलादेश २ धावांनी विजयी | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1208811.html धावफलक] | venue = पोखरा स्टेडियम, पोखरा | umpires = बासू करण (नेपाळ) आणि अधिप प्रधान (नेपाळ) | motm = [[नाहिदा अख्तर]] (बांगलादेश) | toss = श्रीलंकेच्या २३ वर्षांखालील संघाने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला. | rain = | notes = }} == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:इ.स. २०१९ मधील क्रिकेट]] f8gv27kaqdcat4nfl0fa93xvk0tx11m 0 348218 2723137 2410310 2026-10-19T12:31:01Z EmausBot 9929 Bot: Fixing double redirect from [[महाराष्ट्रामधील लोकसभा व विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] to [[महाराष्ट्र विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] 2723137 wikitext text/x-wiki #पुनर्निर्देशन [[महाराष्ट्र विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] __अनुक्रमणिकाहवीच__ p5sqptvjt5mui7dylwlyt2ktcwjeihp 0 348219 2723141 2410313 2026-10-19T12:31:41Z EmausBot 9929 Bot: Fixing double redirect from [[महाराष्ट्रामधील लोकसभा व विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] to [[महाराष्ट्र विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] 2723141 wikitext text/x-wiki #पुनर्निर्देशन [[महाराष्ट्र विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] __अनुक्रमणिकाहवीच__ p5sqptvjt5mui7dylwlyt2ktcwjeihp 0 348220 2723140 2410312 2026-10-19T12:31:31Z EmausBot 9929 Bot: Fixing double redirect from [[महाराष्ट्रामधील लोकसभा व विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] to [[महाराष्ट्र विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] 2723140 wikitext text/x-wiki #पुनर्निर्देशन [[महाराष्ट्र विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] __अनुक्रमणिकाहवीच__ p5sqptvjt5mui7dylwlyt2ktcwjeihp 0 348221 2723139 2409924 2026-10-19T12:31:21Z EmausBot 9929 Bot: Fixing double redirect from [[महाराष्ट्रामधील लोकसभा व विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] to [[महाराष्ट्र विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] 2723139 wikitext text/x-wiki #पुनर्निर्देशन [[महाराष्ट्र विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] __अनुक्रमणिकाहवीच__ p5sqptvjt5mui7dylwlyt2ktcwjeihp 0 348222 2723143 2409928 2026-10-19T12:32:01Z EmausBot 9929 Bot: Fixing double redirect from [[महाराष्ट्रामधील लोकसभा व विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] to [[महाराष्ट्र विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] 2723143 wikitext text/x-wiki #पुनर्निर्देशन [[महाराष्ट्र विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] __अनुक्रमणिकाहवीच__ p5sqptvjt5mui7dylwlyt2ktcwjeihp 0 348224 2723144 2410315 2026-10-19T12:32:11Z EmausBot 9929 Bot: Fixing double redirect from [[महाराष्ट्रामधील लोकसभा व विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] to [[महाराष्ट्र विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] 2723144 wikitext text/x-wiki #पुनर्निर्देशन [[महाराष्ट्र विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] __अनुक्रमणिकाहवीच__ p5sqptvjt5mui7dylwlyt2ktcwjeihp 0 348225 2723138 2410311 2026-10-19T12:31:11Z EmausBot 9929 Bot: Fixing double redirect from [[महाराष्ट्रामधील लोकसभा व विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] to [[महाराष्ट्र विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] 2723138 wikitext text/x-wiki #पुनर्निर्देशन [[महाराष्ट्र विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] __अनुक्रमणिकाहवीच__ p5sqptvjt5mui7dylwlyt2ktcwjeihp 0 348226 2723142 2410314 2026-10-19T12:31:51Z EmausBot 9929 Bot: Fixing double redirect from [[महाराष्ट्रामधील लोकसभा व विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] to [[महाराष्ट्र विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] 2723142 wikitext text/x-wiki #पुनर्निर्देशन [[महाराष्ट्र विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] __अनुक्रमणिकाहवीच__ p5sqptvjt5mui7dylwlyt2ktcwjeihp 0 356365 2723134 2667167 2026-10-19T12:28:37Z Vishnu888 82059 /* */ इंग्रजी भाषेत भाषांतर,माहितीचौकट व्यक्ती,संदर्भ यादी 2723134 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट हिंदू दैवत | नाव = प्रत्यंगिरा | चित्र = Pratyangira 2014-02-25 09-47.JPG | चित्र_रुंदी = | चित्र_शीर्षक = | आधिपत्य = | नाव_मराठी_देवनागरी_लेखन = | नाव_संस्कृत_देवनागरी_लेखन = प्रत्यङ्गिरा | नाव_पाली_लेखन = | नाव_कन्नड_लेखन = | नाव_तमिळ_लेखन = | नाव_अन्य_लिपी = | नाव_अन्य_लिपी_लेखन = | निवासस्थान = | लोक = | वाहन = [[घुबड]] किंवा [[सिंह]] | शस्त्र = [[त्रिशूळ|त्रिशूळ]], [[डमरु|डमरू]], कपाल, [[पाश (आयुध)|पाश]] | वडील_नाव = | आई_नाव = | पती_नाव = [[नृसिंह]](विष्णू) किंवा [[शरभ ]](शिव) | पत्नी_नाव = | अपत्ये = | भावंडे = | अन्य_नावे = नरसिंही, अथर्वण भद्रकाली, प्रत्यंगिरा, सिंहमुखी | या_देवतेचे_अन्य_अवतार = महादेवी, [[महालक्ष्मी]], चंडी, [[दुर्गा]], कौशिकी, ललिता | या_अवताराची_मुख्य_देवता = [[लक्ष्मी]] | मंत्र = | नामोल्लेख_धार्मिक_साहित्य = देवी भागवत, कालिका पुराण, अथर्ववेद | मुख्य_तीर्थक्षेत्रे = | विशेष = | तळटिपा }} '''प्रत्यांगिरा''' ( Sanskrit: प्रत्यङ्गिरा , IAST: Pratyaṅgirā ), ज्याला '''अथर्वण भद्रकाली''', '''नरसिंही''' आणि '''निकुंबला देखील म्हणतात,''' ही एक [[देवी|हिंदू देवी]] आहे जी [[शाक्त पंथ|शाक्त पंथाशी]] संबंधित आहे. तिचे वर्णन स्त्री ऊर्जा आणि [[नृसिंह|नरसिंहाची]] पत्नी असे केले जाते. <ref>{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.com/books?id=2MQoAAAAYAAJ&q=Narsimhi+goddess|title=The Universal Mother|last=Nagar|first=Shanti Lal|date=1989|publisher=Atma Ram & Sons|isbn=978-81-7043-113-8|pages=71|language=en}}</ref> <ref>{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.com/books?id=D4rXAAAAMAAJ&q=narasimhi+consort+narasimha|title=Daughters of the Ocean: Discovering the Goddess Within|last=Punja|first=Shobita|date=1996|publisher=Viking|isbn=978-0-670-87053-0|pages=120|language=en}}</ref> त्रिपुर रहस्यानुसार ती [[षोडशी|त्रिपुरासुंदरीच्या]] क्रोधाचे शुद्ध प्रकटीकरण आहे. [[वेद|वेदांमध्ये]], प्रत्यांगिराचे सर्वप्रथम वर्णन अथर्ववेदाची आणि जादूटोण्याची देवी 'अथर्वणा भद्रकाली'च्या रूपात केले आहे.<ref>Dr Ramamurthy, Sri Maha Pratyangira Devi: Holy Divine Mother in Ferocious Form</ref> नरसिंही ही [[मातृका|सप्तमातृका]] मातृदेवतांचा भाग आहे. तिला लोकप्रियपणे शिवाची पत्नी मानले जाते.ती [[मातृका|मातृकांपैकी]] एक आहे, सात मातृदेवतांचा एक गट ज्यांना विशेषतः शाक्त आणि तंत्र परंपरांमध्ये पूजले जाते.<ref>{{जर्नल स्रोत|date=2026-10-17|title=Pratyangira|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Pratyangira&oldid=1380685009|journal=Wikipedia|language=en}}</ref> == वर्णन == देवी प्रत्यांगिरा ही दैवी मातेची एक शक्तिशाली प्रकटीकरण आहे जी तिच्या भक्तांवर नेहमीच कृपा करण्यास तयार असते. तिला नर सिंहाचे डोके आणि स्त्रीचे शरीर असलेली देवी म्हणून वर्णन केले आहे. हे अद्वितीय संयोजन शिव आणि शक्तीच्या मिलनाचे प्रतिनिधित्व करते. वैष्णव धर्मात तिला नरसिंहाची शक्ती, नरसिंह असे संबोधले जाते. शैव धर्मात प्रत्यांगिरा ही सिद्धिलक्ष्मी आहे, जी गुह्य कालीचे एक रूप आहे. दुर्गा परंपरेत, प्रत्यांगिरा पूर्णा चंडी म्हणून ओळखली जाते, ती शरभाशी संबंधित आहे.<ref>{{Cite book |last=Bhattacharji |first=Sukumari |url=https://books.google.com/books?id=2UszWGeqkZcC&dq=kaushiki+fair+goddess&pg=PA29#v=onepage&q=kaushiki%20fair%20goddess&f=false |title=Legends of Devi |last2=Sukumari |date=1998 |publisher=Orient Blackswan |isbn=978-81-250-1438-6 |language=en}}</ref> वेदांमध्ये, प्रत्यांगिराचे नाव अथर्ववेदाची अधिपती देवी अथर्वणा भद्रकाली असे आहे. तिला जादूटोण्यामुळे निर्माण होणाऱ्या प्रभावांना प्रतिकार करणारी एक शक्तिशाली औषध मानली जाते आणि अधर्म करणाऱ्या कोणालाही शिक्षा करण्याची शक्ती तिच्यात असल्याचे म्हटले जाते. अनेक चित्रांमध्ये तिचे वर्णन गडद रंगाची, सिंहाचा चेहरा, लाल डोळे, विस्कटलेले केस आणि बाहेर पडणारी जीभ असलेली देवी असे केले आहे. ती मानवी कवटीचा हार घालून सिंहावर स्वार होते. तिच्या हातात त्रिशूळ , फासाच्या स्वरूपात सर्प, हाताचा ढोल आणि चारही हातात कवटी असते. तिचे वर्णन प्रामुख्याने दोन रूपांमध्ये केले आहे. एक, सिंहावर बसलेल्या चार हात असलेल्या देवीचे सामान्यतः पाहिले जाणारे रूप. दुसरे म्हणजे महाप्रत्यंगिरा देवी नावाचे एक मोठे रूप ज्याचे अनेक चेहरे सिंहाचे आणि असंख्य हात आहेत. तिच्या भयानक रूपामागे एक अद्भुत आई आहे जी कोमल मनाची आहे आणि तिच्या मुलांना मदत करण्यास नेहमीच तयार आहे. तिला मनापासून प्रार्थना केल्याने तुम्हाला कोणत्याही प्रकारच्या समस्येवर मात करण्यास नक्कीच मदत होईल. == आख्यायिका == नरसिंहीच्या विविध आख्यायिका सांगणारे अनेक [[हिंदू धर्म|हिंदू]] ग्रंथ आहेत. [[दुर्गा सप्तशती|देवी महात्म्यममधील]] एका कथेत नरसिंही ही [[मातृका|सप्तमातृकांपैकी]] एक होती, किंवा सात मातृदेवतांपैकी एक होती जी देवी [[महादेवी|महादेवीची]] रूपे होती. ते [[असुर]] [[शुंभ आणि निशुंभ]] यांचा पराभव करण्यासाठी एकत्र आले होते, ज्यांनी [[स्वर्ग]] जिंकला होता. <ref>{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.com/books?id=2UszWGeqkZcC&dq=kaushiki+fair+goddess&pg=PA29|title=Legends of Devi|last=Bhattacharji|first=Sukumari|last2=Sukumari|date=1998|publisher=Orient Blackswan|isbn=978-81-250-1438-6|language=en}}</ref> अनेक ''[[पुराणे|पुराणानुसार]]'', ''[[सत्य युग|कृतयुगाच्या]]'' शेवटी, ब्रह्मांडातून एक तेजस्वी ठिणगी प्रकट झाली आणि त्याचे रूपांतर [[विपुलासुर]] नावाच्या दुष्ट राक्षसात झाले. विपुलासुराने [[अष्टलक्ष्मी]]चे अनुष्ठान करणाऱ्या आठ ऋषींच्या समूहाला त्रास दिला. यामुळे देवी [[लक्ष्मी]] क्रोधित झाली जिने पवित्र कमळाच्या फुलाचे ''कवच'' किंवा मजबूत ढालीत रूपांतर केले. ज्या कमळाचे रूपांतर झाले त्यात ५६२ पाकळ्या होत्या असाही उल्लेख आहे. ढाल आठ ऋषींना एक उत्तम संरक्षण प्रदान करते, ज्यामुळे त्यांना कोणताही त्रास न होता पवित्र विधी करता आला. यानंतर [[महादेवी]]ने नरसिंहीचे रूप धारण केले आणि विपुलासुर राक्षसाचा पराभव करून त्याचा वध केला.<ref>{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.com/books?id=MS5AAQAAIAAJ&q=vipulasura+lakshmi|title=Śiva-mahāpurāṇa: Māhātmyam, Vidyeśvara saṁhitā, Rudra saṁhitā (Sr̥ṣṭi khaṇḍa, Satī khaṇḍa and Pārvatī khaṇḍa)|last=Nagar|first=Shanti Lal|date=2007|publisher=Parimal Publications|isbn=978-81-7110-298-3|language=en}}</ref> 'प्रति' या शब्दाचा अर्थ उलटा आणि 'अंगिरस' म्हणजे हल्ला करणे. अशा प्रकारे, देवी प्रत्यांगिरा ही अशी आहे जी कोणत्याही काळ्या जादूच्या हल्ल्यांना उलट करते. दक्षिण भारतातील मंदिरांमध्ये, तिला अथर्वण भद्रकाली म्हणून देखील गौरवले जाते कारण तिला [[अथर्ववेद|अथर्ववेदाचे]] मूर्त स्वरूप मानले जाते.<ref>Max Muller [https://books.google.com/books?id=_S_5oAEACAAJ&q=pratyangira The Hymns of the Atharva-Veda: The Sacred Books of the East V42]</ref> <ref>Teun Goudriaan [https://books.google.com/books?id=15-heLWM3UcC&dq=pratyangira&pg=PA104 Maya: Divine And Human]</ref> हिंदू महाकाव्य रामायणातही प्रथंगिराचा उल्लेख आहे. राम आणि वानर सेना लंकेत युद्ध करत असताना इंद्रजिताने निकुंबला यज्ञ करण्यास सुरुवात केल्याचे वर्णन आहे. निकुंबला देवी हे प्रत्यंगिराचे दुसरे नाव आहे. हनुमान त्या ठिकाणी पोहोचले आणि त्यांनी या विधीत विघ्न निर्माण केले. जर हा विधी पूर्ण झाला असता तर इंद्रजित अजेय ठरला असता. परिणामी, लक्ष्मण लंकेच्या युद्धात इंद्रजिताला पराभूत करून मारण्यात यशस्वी झाला.<ref>{{Cite book |last=Dharma |first=Krishna |url=https://books.google.com/books?id=M7AeEAAAQBAJ&dq=Indrajit+ritual&pg=PA389 |title=Ramayana: India's Immortal Tale of Adventure, Love, and Wisdom |date=2020-08-18 |publisher=Simon and Schuster |isbn=978-1-68383-919-4 |pages=390 |language=en}}</ref> == तांत्रिक कृत्य == [[चित्र:Yantra of the Goddess Pratyangira (recto), Symbol (verso) LACMA M.91.128.1.jpg|इवलेसे| प्रत्यंगिरा देवीचे यंत्र]] सर्व तांत्रिक देवतांप्रमाणे, आठ प्रकारच्या सामान्य कृतींसाठी तिला आवाहन केले जाऊ शकते. ज्यात आकर्षक, वाढ, वाढवणे, आकर्षित करणे, वश करणे, मतभेद करणे, निरसन करणे आणि मारणे आहेत. संबंधित उद्देशासाठी कोणत्या प्रकारचे साहित्य वापरायचे आणि किती पठण करायचे याबद्दल तपशीलवार माहिती मिळते. पुढे असे म्हटले जाते की या देवतेचे आवाहन करणारे कोणतेही कृत्य, विशेषतः मारणे आणि वश करणे यासारख्या वाईट कृती, कर्ता इच्छा असतानाही ते मागे घेणे अशक्य आहे. == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:हिंदू देवी]] 17fm5ld9d1itg2wdvb96wg2uckgsue9 0 357577 2723239 2722806 2026-10-19T17:49:28Z संतोष गोरे 135680 [[Special:Contributions/~2026-55787-53|~2026-55787-53]] ([[User talk:~2026-55787-53|चर्चा]]) यांनी केलेले बदल [[User:~2026-25579-33|~2026-25579-33]] यांच्या आवृत्तीकडे पूर्वपदास नेले. 2681260 wikitext text/x-wiki {{विकिडेटा माहितीचौकट}} '''सुनेत्रा अजित पवार''' ([[१८ ऑक्टोबर]], [[१९६३]]:[[धाराशिव]] - ) या [[महाराष्ट्र|महाराष्ट्रातील]] एक भारतीय राजकारणी आहेत. त्या ३१ जानेवारी, २०२६ पासून [[महाराष्ट्राच्या उपमुख्यमंत्र्यांची यादी|महाराष्ट्राच्या उपमुख्यमंत्री]] म्हणून कार्यरत आहेत. या पदावर विराजमान झालेल्या त्या महाराष्ट्राच्या पहिल्या महिला आहेत.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.lokmat.com/maharashtra/sunetra-pawar-takes-oath-as-deputy-chief-minister-mlas-chant-slogans-of-long-live-ajit-pawar-a-a607/|title="मी सुनेत्रा अजित पवार...", महाराष्ट्राला मिळाल्या पहिल्या महिला उपमुख्यमंत्री|date=31 January 2026|access-date=31 January 2026|website=[[लोकमत]]|url-status=live}}</ref> यापूर्वी, त्या राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्षाच्या सदस्या म्हणून महाराष्ट्रातून राज्यसभेच्या खासदार होत्या. महाराष्ट्राचे माजी उपमुख्यमंत्री [[अजित पवार]] यांच्या त्या पत्नी आहेत. सुनेत्रा पवार [[बारामती टेक्सटाईल कंपनी]]<nowiki/>च्या चेअरपर्सन आणि [[एन्व्हायर्नमेंटल फोरम ऑफ इंडिया]]<nowiki/>च्या मुख्याधिकारी आहेत. त्यांना जय आणि पार्थ पवार ही २ मुलगे आहेत. राष्ट्रवादी काँग्रेसकडून त्या [[बारामती लोकसभा मतदारसंघ|बारामती लोकसभा मतदारसंघाच्या]] उमेदवार होत्या.<ref name="k283">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://indianexpress.com/article/cities/pune/sunetra-pawar-ministerial-berth-modi-govt-rajya-sabha-mp-9394507/|title=Sunetra Pawar eyes ministerial berth in Modi govt as she is set to be Rajya Sabha MP|date=15 June 2024|website=द इंडियन एक्सप्रेस|access-date=28 June 2024}}</ref><ref name="s698">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.thehindu.com/news/national/maharashtra/sunetra-pawar-from-ncp-elected-rajya-sabha-member/article68305465.ece|title=Ajit Pawar's wife Sunetra elected Rajya Sabha member|last=द हिंदू Bureau|date=18 June 2024|website=द हिंदू|access-date=28 June 2024}}</ref><ref name="w655">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/pune/city-ncp-unit-seeks-rs-seat-mos-post-for-sunetra-pawar/articleshow/110887304.cms|title=City NCP unit seeks RS seat, MoS post for Sunetra Pawar|last=Nair|first=Ardhra|date=11 June 2024|website=The Times of India|access-date=28 June 2024}}</ref> महाराष्ट्राचे माजी गृहमंत्री,ऊर्जामंत्री व पाटबंधारे मंत्री आणि धाराशिव मतदारसंघाचे लोकसभा खासदार म्हणून ज्यांनी काम केले असे [[पद्मसिंह बाजीराव पाटील|डॉ.पद्मसिंह पाटील]] हे सुनेत्रा पवार यांचे थोरले भाऊ आहेत. == संदर्भ आणि नोंदी == {{संदर्भयादी}} {{DEFAULTSORT:पवार, सुनेत्रा}} [[वर्ग:राज्यसभा सदस्य]] [[वर्ग:राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्षातील राजकारणी]] [[वर्ग:मराठी राजकारणी]] [[वर्ग:इ.स. १९६३ मधील जन्म]] [[वर्ग:स्त्री चरित्रलेख]] 3ikcpdq58fyqv3fcbhh4lwej9lni96w 0 365626 2723118 2714506 2026-10-19T12:04:26Z InternetArchiveBot 130355 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2723118 wikitext text/x-wiki {{short description|बंगाली हिंदू आघाडीचा जाति समूह}} {{Infobox ethnic group | group = माहिष्य | image = | caption = | region1 = [[प्रेसिडेंसी डिवीज़न]] (तेव्हा यात [[खुलना डिवीज़न]] समाविष्ट होते) • [[बर्दवान डिवीज़न]] (यात [[मेदिनीपूर डिवीज़न]] समाविष्ट आहे) • [[राजशाही डिवीज़न]] (यात [[मालदा डिवीज़न]] समाविष्ट आहे) • [[ढाका डिवीज़न]] | pop1 = ~२३.८ लाख (प्रांताच्या हिंदू लोकसंख्येचा सुमारे एक चतुर्थांश {{लगभग|१९३१}}) | langs = [[बंगाली भाषा]] | rels = [[image:Om symbol.svg|15px]] [[हिंदू धर्म]] }} '''माहिष्य''' ([[आईएएसटी]]: '''Māhiṣya''') ही एक बंगाली हिंदू पारंपारिकपणे [[कृषि प्रधान समाज|खेतीकार]] आणि [[योद्धा]] [[जात]] आहे,<ref>{{Cite book|last=Society|first=Indian Anthropological|url=https://books.google.com/books?id=nlqBAAAAMAAJ&q=mahishya|title=Journal of the Indian Anthropological Society|date=2005|publisher=The Society|pages=187–191|language=en}}</ref><ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=Cd6ZAAAAIAAJ&q=mahishyas|title=Man and Life|date=1992|publisher=Institute of Social Research and Applied Anthropology|language=en}}</ref> आणि [[अविभाजित बंगाल]]मधील सर्वात मोठी जात होती.<ref>{{Cite book|last=Sarma|first=Jyotirmoyee|url=https://books.google.com/books?id=hfE_AAAAMAAJ&q=Mahishyas|title=Caste Dynamics Among the Bengali Hindus|date=1980|publisher=Firma KLM|isbn=978-0-8364-0633-7|pages=119|language=en}}</ref> माहिष्य ही पूर्वी आणि आजही एक अत्यंत वैविध्यपूर्ण जात आहे, जी भौतिक परिस्थिती आणि दर्जाच्या दृष्टीने सर्व संभाव्य वर्गांचा समावेश करते.<ref>{{Cite book|last1=Pfeffer|first1=Georg|url=https://books.google.com/books?id=2j9LAAAAYAAJ&q=mahishya|title=Contemporary Society: Developmental issues, transition, and change|last2=Behera|first2=Deepak Kumar|date=1997|publisher=Concept Publishing Company|isbn=978-81-7022-642-0|language=en}}</ref><ref name=":6">{{Cite journal |last=Bandyopadhyay |first=Sekhar |date=2023-07-12 |title=Caste and politics in (West) Bengal |url=https://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/09584935.2023.2229751?journalCode=ccsa20 |journal=Contemporary South Asia |pages=4|doi=10.1080/09584935.2023.2229751 |s2cid=259862847 }}</ref> या समाजाचा बंगालमध्ये महत्त्वपूर्ण कृषी, आर्थिक आणि राजकीय प्रभाव राहिला आहे. ==मूळ, शिलालेख आणि ग्रंथ== ४४० ईस्वीचा कलाईकुरी-सुल्तानपूर ताम्रपत्र शिलालेख [[गुप्त साम्राज्य|गुप्त]] काळात वरेन्द्र मध्ये स्थानिक सभेमध्ये (अधिकारण) कैवर्तशर्मन, जो एक ब्राह्मण कुटम्बिन (शेतकरी जमीनदार) होता, त्याच्या उपस्थितीवर प्रकाश टाकतो.<ref>{{Cite book |last=Bhattacharya |first=Swapna |url=https://books.google.com/books?id=ut4dAAAAMAAJ&q=Kaivarta%C5%9Barman |title=Landschenkungen und staatliche Entwicklung im frühmittelalterlichen Bengalen (5. bis 13. Jh. n. Chr.) |date=1985 |publisher=F. Steiner Verlag Wiesbaden |isbn=978-3-515-04534-6 |pages=59, 166 |language=de}}</ref><ref>{{Cite book |last=Furui |first=Ryosuke |url=https://books.google.com/books?id=lM6gDwAAQBAJ&q=Land+and+society |title=Land and Society in Early South Asia: Eastern India 400–1250 AD |year=2019 |publisher=Taylor & Francis |isbn=978-1-000-08480-1 |pages=49 |language=en}}</ref> ===स्मृति, पुराण आणि मध्ययुगीन ग्रंथ=== [[याज्ञवल्क्य स्मृति]] आणि [[गौतम धर्मसूत्र]] सारख्या काही हिंदू धर्मग्रंथांनुसार, माहिष्यांची उत्पत्ती [[क्षत्रिय]] पिता आणि [[वैश्य]] मातेच्या संयोगातून झाली असे वर्णन केले आहे. पारंपारिक ग्रंथांमध्ये या वंशांना बहुतेक वेळा अनुकूल मानले जाते.<ref>{{cite book|last1=Agarwalla|first1=Shyam. S.|title=Religion and Caste Politics|date=1998|publisher=Rawat Publications|page=133|isbn=9788170334682|url=https://books.google.com/books?id=MOJ4AAAAMAAJ&q=mahishya+varna}}</ref><ref>{{cite book|last1=Kumar|first1=Sangeet|title=Changing Role of the Caste System: A Critique|date=2005|publisher=Rawat Publications|location=Jaipur, India|isbn=8170338816|page=48|url=https://books.google.com/books?id=guhtAAAAMAAJ&q=mahishya}}</ref> [[ब्रह्म वैवर्त पुराण]], जे विविध मिश्रित जातींचे वर्णन करते, कैवर्तांची उत्पत्ती देखील अशाच प्रकारे (क्षत्रिय पिता आणि वैश्य माता) सांगते,<ref>{{Cite book |last=Sur |first=Atul |title=Bangalir Nritatwik Porichoy |publisher=Jiggassa Agencies Ltd |location=Kolkata |pages=38–39 |language=Bengali}}</ref><ref>{{Cite book |last=Hazra |first=Rajendra Chandra |url=https://books.google.com/books?id=Jar4V3piCeQC |title=Studies in the Purāṇic Records on Hindu Rites and Customs |date=1975 |publisher=Motilal Banarsidass Publishe |isbn=978-81-208-0422-7 |pages=166–67 |language=en}}</ref> हा शब्द ऐतिहासिकदृष्ट्या शेती करणाऱ्या माहिष्यांशी जोडलेला आहे. उच्च वर्णांतील पालकांचा समावेश असलेला हा वंश ग्रंथांमध्ये वर्णन केलेल्या इतर मिश्रित उत्पत्तीपेक्षा वेगळा आहे. 'माहिष्य' हा शब्द या विशिष्ट शास्त्रीय उत्पत्तीशी जोडलेला आहे, ज्यामुळे हा समाज [[जलिय कैवर्त]] सारख्या गटांपेक्षा वेगळा ठरतो, जे भिन्न उत्पत्ती आणि व्यवसायांशी संबंधित आहेत आणि पारंपरिकदृष्ट्या मासेमारी करतात.<ref>{{cite book|last1=Agarwalla|first1=Shyam. S.|title=Religion and Caste Politics|date=1998|publisher=Rawat Publications|page=133|isbn=9788170334682|url=https://books.google.com/books?id=MOJ4AAAAMAAJ&q=mahishya+varna}}</ref><ref>{{cite book|last1=Kumar|first1=Sangeet|title=Changing Role of the Caste System: A Critique|date=2005|publisher=Rawat Publications|location=Jaipur, India|isbn=8170338816|page=48|url=https://books.google.com/books?id=guhtAAAAMAAJ&q=mahishya}}</ref><ref>{{Cite book|last=MAJUMDAR|first=R. C.|url=http://archive.org/details/dli.bengal.10689.13287|title=HISTORY OF ANCIENT BENGAL|date=1971|publisher=G. BHARADWAJ, CALCUTTA|pages=422}}</ref><ref>{{Cite book |last=Sur |first=Atul |title=Bangalir Nritatwik Porichoy |publisher=Jiggassa Agencies Ltd |location=Kolkata |pages=38–39 |language=Bengali}}</ref> सोळाव्या शतकाच्या उत्तरार्धातील ग्रंथ [[चंडीमंगल]] मध्ये एका प्रकारच्या दासांचा उल्लेख आहे, जे शेतकरी होते.<ref>{{Cite book |last=Naskar |first=Sanat Kumar |title=Kavikankan-Chandi (Kalketu-pala) |publisher=Ratnabali |year=2009 |location=Kolkata |pages=299}}</ref> 'चासी-कैवर्त' हा शब्द सर्वप्रथम [[भारतचंद्र राय]] यांच्या [[अन्नदा मंगल]] (१७५३) मध्ये आढळला.<ref>{{Cite book |last=Sanyal |first=Hiteshranjan |title=Social Mobility in Bengal |publisher=Papyrus |year=1981 |location=Kolkata |pages=41}}</ref> ==इतिहास== सध्या माहिष्य म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या गटाला पूर्वी कैवर्त किंवा कैवर्तास म्हणून ओळखले जात असे. आठव्या ते तेराव्या शतकापर्यंत, कैवर्तांनी प्रशासक आणि कायदेशीर अधिकारी म्हणून पदे भूषवल्याची अनेक उदाहरणे आहेत.<ref>{{Cite book|last=Ray|first=Niharranjan|url=https://books.google.com/books?id=sEBuAAAAMAAJ&q=kaivarta|title=History of the Bengali People: Ancient Period|date=1994|publisher=Orient Longman|isbn=978-0-86311-378-9|pages=207|language=en}}</ref> [[पाल साम्राज्य|पाल]] राजवटीत, अनेक कैवर्त, अनेक ब्राह्मणांसोबत, राजदरबारात मंत्री म्हणून काम करत असत.<ref>{{Cite book |last=Sarma |first=Jyotirmoyee |url=https://books.google.com/books?id=hfE_AAAAMAAJ |title=Caste Dynamics Among the Bengali Hindus |date=1980 |publisher=Firma KLM |isbn=978-0-8364-0633-7 |pages=7 |language=en}}</ref> अकराव्या शतकात, एका विद्रोही शत्रुत्वात, दिव्य, जो मूळतः एक सरंजामदार ([[सामंत]]) होता, त्याने [[महिपाल द्वितीय]]ची हत्या केली, [[वarendra विद्रोह|वarendra]]वर कब्जा केला आणि तिथे आपले राज्य स्थापन केले. थोड्या काळासाठी वarendraने तीन कैवर्त राजांची - दिव्य, रुदोक आणि भीमची - सर्वोच्चता स्वीकारली.<ref name=":0">{{Cite book|last=Ray|first=Niharranjan|url=https://books.google.com/books?id=sEBuAAAAMAAJ&q=kaivarta|title=History of the Bengali People: Ancient Period|date=1994|publisher=Orient Longman|isbn=978-0-86311-378-9|pages=179|language=en}}</ref><ref>{{Cite book|last1=Sur|first1=Atul Krishna|url=https://books.google.com/books?id=kb09AAAAIAAJ&q=Kaivarta|title=History and Culture of Bengal|last2=Sur|first2=Atul Kumar|date=1963|publisher=Chuckervertti, Chatterjee|language=en}}</ref><ref>{{Cite book|last=MAJUMDAR|first=R. C.|url=http://archive.org/details/dli.bengal.10689.13287|title=HISTORY OF ANCIENT BENGAL|date=1971|publisher=G. BHARADWAJ, CALCUTTA}}</ref> इतिहासकार [[रोमिला थापर]] यांच्या मते, हा कदाचित भारतीय इतिहासातील पहिला शेतकरी उठाव होता.<ref>{{Cite book|last=Thapar|first=Romila|url=https://books.google.com/books?id=aei9AAAAQBAJ&pg=PA501|title=The Past Before Us|date=2013-10-14|publisher=Harvard University Press|isbn=978-0-674-72651-2|language=en}}</ref><ref name=":9">{{Cite book |last=Thapar |first=Romila |url=https://books.google.com/books?id=-5irrXX0apQC&dq=kaivarta+revolt&pg=PA410 |title=Early India: From the Origins to AD 1300 |date=February 2004 |publisher=University of California Press |isbn=978-0-520-24225-8 |pages=410 |language=en}}</ref><ref name=":10">{{Cite book |last=Majumdar |first=Ramesh Chandra |url=https://books.google.com/books?id=XNxiN5tzKOgC&q=kaivarta |title=Ancient India |date=1977 |publisher=Motilal Banarsidass Publ. |isbn=978-81-208-0436-4 |pages=318 to 319 |language=en}}</ref><ref>{{Cite book|last1=Sharma|first1=R. S.|url=https://books.google.com/books?id=i_sIE1sO5kwC&q=kaivarta|title=Early Medieval Indian Society (pb)|last2=Sharma|first2=Ram Sharan|date=2003|publisher=Orient Blackswan|isbn=978-81-250-2523-8|pages=221–226|language=en}}</ref> आपल्या राजवटीत भीमाने ब्राह्मणवादी आणि इतर लाभार्थ्यांना बेदखल केले आणि त्यांच्याकडून कर गोळा केले आणि शेतकऱ्यांच्या हितांना प्राधान्य दिले.<ref>{{Cite book|last1=Sharma|first1=R. S.|url=https://books.google.com/books?id=i_sIE1sO5kwC&q=Bhima|title=Early Medieval Indian Society (pb)|last2=Sharma|first2=Ram Sharan|date=2003|publisher=Orient Blackswan|isbn=978-81-250-2523-8|pages=224|language=en}}</ref> अकराव्या आणि बाराव्या शतकात काही कैवर्त [[संस्कृत]]मध्ये निपुण होते आणि कविता रचत असत.<ref name=":0" /> १९ व्या शतकाच्या शेवटी, बंगाल समाजात माहिष्यांच्या पदावर विद्वानांमध्ये मतभेद दिसून आले. संस्कृतज्ञ आणि पुरातत्त्वज्ञ राजेंद्रलाल मित्रा यांनी सुचवले की माहिष्य आधुनिक शिक्षणाचा अभाव असलेली लहान शेतकऱ्यांची जात असू शकते. तथापि, नदिया पंडित महाविद्यालयाचे अध्यक्ष आणि १८९६ च्या "हिंदू कास्ट्स अँड सेक्ट्स" या प्रमुख ग्रंथाचे लेखक जोगेन्द्रनाथ भट्टाचार्य यांनी नमूद केले की मिदनापूरच्या [[तामलुक उपविभाग|तामलुक]] आणि [[कोंताई उपविभाग|कोंताई]] उपविभागांमध्ये, जिथे त्यांची संख्या मोठी होती आणि उच्च जातींची लोकसंख्या कमी होती, तिथे कैवर्तांना स्थानिक अभिजात वर्गात गणले जाऊ शकते आणि इतर जिल्ह्यांमध्ये त्यांचे स्थान कायस्थांच्या नंतरचे होते.<ref>{{Cite book |last=Sengupta |first=Saswati |url=https://books.google.com/books?id=VKkPEAAAQBAJ |title=Mutating Goddesses: Bengal's Laukika Hinduism and Gender Rights |date=2020-11-30 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-099325-2 |pages=109 |language=en}}</ref> १९ व्या शतकाच्या उत्तरार्धात माहिष्य चळवळ यशस्वी व्यक्तींनी चालवली होती, ज्यांनी व्यापार, शिक्षण आणि व्यवसायात नवीन संधींचा फायदा घेतला होता, अनेकदा पारंपरिक समाजपतींच्या (भूमिधारक सामाजिक नेते) विरोधात, ज्यांनी कधीकधी चळवळीला विरोध केला.<ref name=":7">{{Cite book |last1=Ray |first1=Rajat Kanta |url=https://books.google.com/books?id=K15uAAAAMAAJ&q=kaivartas |title=Social Conflict and Political Unrest in Bengal, 1875-1927 |last2=Ray |first2=Professor and Head of the Department of History Rajat Kanta |date=1984 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-561654-5 |pages=75, 76 |language=en}}</ref><ref>{{Cite book |last=Ahir |first=Rajiv |url=https://books.google.com/books?id=HBziwQEACAAJ&q=a+brief+history+of+modern+india |title=A Brief History of Modern India |date=2018 |publisher=Spectrum Books (P) Limited |isbn=978-81-7930-688-8 |pages=839 |language=en}}</ref> तोपर्यंत या विविध व्यक्तींना सामान्यतः चासी-कैवर्त म्हणून ओळखले जात होते. चासी-कैवर्त लोकसंख्या, विशेषतः [[मिदनापूर जिल्हा|मिदनापूर]]च्या पूर्व आणि दक्षिण भागांमध्ये प्रभावशाली होती. त्यांनी जमीन सुधारणे करून, [[बंगालमधील जमीनदार|जमीनदार]] आणि [[जोतदार|जोतदार]] ते लहान शेतकऱ्यांपर्यंत विविध स्तरांवर कब्जा करून कृषी अर्थव्यवस्थेत एक मजबूत स्थान स्थापित केले. [[मेदिनीपूर डिव्हिजन|मेदिनीपूर]]मधील अनेक प्रमुख अर्ध-राजघराणी, ज्यात [[तामलुक राजघराणे|तामलुक राजघराणे]], [[काजलागढ़]] राजघराणे आणि [[मोयना राजघराणे|मोयना राजघराणे]] यांचा समावेश आहे, ते स्वतःला माहिष्य म्हणून ओळखतात.<ref name=":8">{{Cite book |last=Das |first=Bishnupada |url=https://books.google.com/books?id=wuLZAAAAMAAJ |title=Some Aspects of Socio-economic Changes in South Western Frontier Bengal Since Introduction of Neo-Vaiṣṇavism |date=1996 |publisher=Firma KLM Private Limited |isbn=978-81-7102-049-2 |pages=23, 157, 225 |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Bhowmik |first=Arindam |title=MEDINIPUR {{!}} মেদিনীপুর {{!}} मेदिनीपुर {{!}} MIDNAPUR {{!}} MIDNAPORE {{!}} JHARGRAM |url=https://www.midnapore.in/ |access-date=2024-10-01 |website=www.midnapore.in |language=en}}</ref> [[ढाका जिल्हा|ढाका]] सारख्या जिल्ह्यांमध्ये, मुस्लिम राजवटीच्या काळापासून माहिष्यांमधील उच्च आणि मध्यम वर्ग (ज्यांना पराशर दास किंवा हालीक दास म्हणूनही ओळखले जाते) उल्लेखनीय जमीनदार आणि मोठे भूधारक होते. बर्दवान, [[हुगली जिल्हा|हुगली]], नदिया, [[२४ परगणा]] आणि फरीदपूरसारख्या पूर्वेकडील जिल्ह्यांमध्ये, त्यांनी शेतीमध्ये महत्त्वाची भूमिका बजावली, ज्यात काही मोठे भूधारक, धान्य व्यापारी आणि शेतकरी-मालक होते.<ref>{{Cite book |last=Bandyopādhyāẏa |first=Śekhara |url=https://books.google.com/books?id=8UNuAAAAMAAJ |title=Caste, Politics, and the Raj: Bengal, 1872-1937 |date=1990 |publisher=K.P. Bagchi & Company |isbn=978-81-7074-066-7 |language=en}}</ref><ref>{{Cite book |last=Bhaumik |first=Sudarshana |url=https://books.google.com/books?id=bKh4EAAAQBAJ |title=The Changing World of Caste and Hierarchy in Bengal: Depiction from the Mangalkavyas c. 1700–1931 |date=2022-08-26 |publisher=Taylor & Francis |isbn=978-1-000-64143-1 |pages=37–38 |language=en}}</ref> [[कलकत्ता]] येथील मोठे जमीनदार कुटुंबे जसे की [[जानबाजार]]मधील मारह कुटुंब आणि [[बावली राज|बावली येथील मंडल कुटुंब]] देखील माहिष्य होते.<ref name=":2" /><ref>{{Cite book |last=Basu |first=Debashis |url=https://books.google.com/books?id=33MbAAAAIAAJ |title=Kalakātāra purākathā |date=1990 |publisher=Pustaka Bipaṇi |isbn=978-81-85471-01-3 |location=Kolkata |pages=71, 78 |language=bn}}</ref> शहरी भागांमध्ये, माहिष्यांचा एक मोठा गट व्यापार, उत्पादन आणि कायदा यांसारख्या व्यवसायांमध्ये गुंतलेला होता.<ref>{{Cite book|last=Chakrabarty|first=Bidyut|url=https://books.google.com/books?id=B2tuAAAAMAAJ&q=Mahishya|title=Local Politics and Indian Nationalism, Midnapur, 1919-1944|date=1997|publisher=Manohar Publishers & Distributors|isbn=978-81-7304-158-7|language=en}}</ref><ref name=":7" /> ग्रामीण भागात अनेक माहिष्य आजही पारंपरिक शेतीमध्ये गुंतलेले असले तरी, एका पिढीतच मोठ्या संख्येने माहिष्यांनी हावडा आणि कोलकाताच्या शहरी भागात शेती सोडून अभियांत्रिकी आणि कुशल कामगार म्हणून काम सुरू केले. हावडामध्ये माहिष्य हे सर्वाधिक संख्येने असलेले आणि यशस्वी व्यावसायिक आहेत. विसाव्या शतकाच्या सुरुवातीला बहुतेक जमीन आणि कारखाने [[कायस्थ]] लोकांच्या मालकीचे होते, परंतु १९६७ पर्यंत जिल्ह्यातील ६७ टक्के अभियांत्रिकी व्यवसायांचे स्वामित्व माहिष्य समाजाकडे आले.<ref name="Vaishyas">{{cite journal | author = Lessinger, Johanna M. | title = ''The New Vaishyas''. | journal = Economic Development and Cultural Change | year = 1982 | volume = 30 | issue = 4 | pages = 920–924 | url=https://archive.org/details/sim_economic-development-and-cultural-change_1982-07_30_4/page/920 | doi = 10.1086/452603 }} </ref><ref>{{Cite book|last=Timberg|first=Thomas A.|url=https://books.google.com/books?id=a_UVAQAAMAAJ&q=Mahishya|title=The Marwaris, from Traders to Industrialists|date=1978|publisher=Vikas|isbn=978-0-7069-0528-1|language=en}}</ref><ref>{{Cite book|last=Others|url=https://books.google.com/books?id=fEwOQh41NZMC&dq=mahisya&pg=PA243|title=Reader In Urban Sociology|date=1991|publisher=Orient Blackswan|isbn=978-0-86311-152-5|language=en}}</ref> ==स्वतंत्रता चळवळीतील भूमिका== [[नदिया जिल्हा|नदिया]] येथील छोटे जमीनदार आणि सावकार दिगंबर विश्वास आणि बिष्णु चरण विश्वास यांनी नदिया आणि [[जैसोर जिल्हा|जैसोर]]च्या शेतकऱ्यांना संघटित केले आणि लाठियाल आणि भालाधारींची सेना उभी केली. त्यांनी या प्रदेशात [[नीळ उठाव]]चे नेतृत्व केले आणि बंडानंतर शेतकऱ्यांचे कर्ज फेडले. नीळ कारखान्यांचे असंतुष्ट माजी कर्मचारी, गावचे प्रमुख (मंडल) आणि काही इतर शेतकरी समुदायांचे सदस्यही या युरोपियन मळेवाल्यांविरुद्धच्या उठावात मोठ्या प्रमाणात सहभागी झाले.<ref>{{Cite book |last=Kling |first=Blair B. |url=https://www.jstor.org/stable/j.ctv513101 |title=The Blue Mutiny: The Indigo Disturbances in Bengal, 1859-1862 |date=1966 |publisher=University of Pennsylvania Press |isbn=978-1-5128-0349-5 |pages=84–86, 95|jstor=j.ctv513101 }}</ref><ref>{{Cite journal |last=Bhattacharya |first=Subhas |date=1977 |title=The Indigo Revolt of Bengal |url=https://www.jstor.org/stable/3516809 |journal=Social Scientist |volume=5 |issue=12 |pages=16–18 |doi=10.2307/3516809 |jstor=3516809 |issn=0970-0293}}</ref> माहिष्यांनी राष्ट्रवादी चळवळीत महत्त्वाची भूमिका बजावली.<ref>{{Cite book|last=Chakrabarty|first=Bidyut|url=https://books.google.com/books?id=B2tuAAAAMAAJ&q=Mahishyas|title=Local Politics and Indian Nationalism, Midnapur, 1919-1944|date=1997|publisher=Manohar Publishers & Distributors|isbn=978-81-7304-158-7|language=en}}</ref> ''देशप्राण'' [[बिरेन्द्रनाथ शासमल]]<ref>{{Cite web|title=.:: Legacy of Midnapore(Medinipur, Midnapur, Purba Medinipur, Paschim Medinipur, East Midnapore, West Midnapore)::.|url=https://www.midnapore.in/bi.html|access-date=2021-09-29|website=www.midnapore.in}}</ref> यांनी १९१९ मध्ये युनियन बोर्ड करांविरुद्ध माहिष्यांचे नेतृत्व केले, जे नंतर मिदनापूरमध्ये [[असहकार आंदोलन (१९१९-२२)|असहकार आंदोलना]]मध्ये विलीन झाले.<ref>{{Cite book |last=Bandyopādhyāẏa |first=Śekhara |url=https://books.google.com/books?id=0oVra0ulQ3QC&q=from+plassey+to+partition |title=From Plassey to Partition: A History of Modern India |date=2004 |publisher=Orient Blackswan |isbn=978-81-250-2596-2 |pages=307–308 |language=en}}</ref> [सविनय कायदेभंग चळवळ]च्या काळात माहिष्यांनी तामलुक आणि [[कोंताई उपविभाग|कोंताई]] क्षेत्रांमध्ये ब्रिटिश प्रशासनाच्या वस्तुतः पतनाकडे नेणाऱ्या भविष्यातील कृतींसाठी मार्ग मोकळा केला.<ref>{{Cite book|last1=Dasgupta|first1=Tapati|url=https://books.google.com/books?id=VShFAAAAYAAJ&q=Mahishyas|title=Rural Development in India: A Socio-historic Approach|last2=Chattopadhyay|first2=R. N.|date=1999|publisher=National Book Organisation|isbn=978-81-85135-98-4|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Mahotsav |first=Amrit |title=Mahishya peasant movement |url=https://amritmahotsav.nic.in/district-reopsitory-detail.htm?19511 |access-date=2023-08-12 |website=Azadi Ka Amrit Mahotsav, Ministry of Culture, Government of India |language=English}}</ref> १९४० च्या दशकापर्यंत, मिदनापूर आणि संपूर्ण [[दक्षिण बंगाल]]मध्ये [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|काँग्रेस]]च्या नेतृत्वाखालील उग्रवादी राष्ट्रवादी चळवळीचा माहिष्य कणा झाले होते. खरं तर, मिदनापूरमधील [[भारत छोडो आंदोलन]]चे बहुसंख्य नेते आणि सैनिक माहिष्य होते. त्यांनी [[तामलुक]]मध्ये एक समांतर सरकार, [[ताम्रलिप्त जातीय सरकार]]<ref>{{Cite book|last=Sarkar|first=Sumit|url=https://books.google.com/books?id=kOawCwAAQBAJ&pg=PA401|title=Modern India 1885–1947|date=1989-01-24|publisher=Springer|isbn=978-1-349-19712-5|language=en}}</ref> स्थापन केली, जी जवळजवळ दोन वर्षे (१९४२-४४) चालली. तिची स्वतःची सेना, न्यायपालिका आणि वित्त विभाग होता. बिप्लबी, मिदनापूरमधील समांतर राष्ट्रीय सरकारचे मुखपत्र, नंतर इंग्रजीत प्रकाशित झाले.<ref name=":2" /><ref>{{Cite book|url=https://archive.org/details/dli.bengal.10689.13237|quote=tamralipta jatiya sarkar.|title=Sarbadhinayak: life story of Sri Satis Chandra Samanta, first Sarbadhinayak of Tamralipta Jatiya Sarkar|date=1982|publisher=Tamralipta Swadhinata Sangram Itihas Committee|language=en}}</ref> ==वर्ण दर्जा== बंगालमधील पारंपारिक [[वर्ण]] व्यवस्था कधीकधी ब्राह्मण आणि [[शूद्र]] यांच्यातील प्राथमिक विभाजनाद्वारे वैशिष्ट्यीकृत केली गेली आहे, ज्यामध्ये अनेक गैर-ब्राह्मण गट, ज्यात ऐतिहासिकदृष्ट्या [[क्षत्रिय]] आणि [[वैश्य]] स्थितीचा दावा करणारे समाविष्ट आहेत, त्यांना काही वर्गीकरणांमध्ये मोटे तौर पर [[शूद्र]] वर्गाखाली वर्गीकृत केले गेले आहे.<ref>{{Cite book |last=SIRCAR |first=D. C. |url=http://archive.org/details/dli.bengal.10689.12965 |title=STUDIES IN THE SOCIETY AND ADMINISTRATION OF ANCIENT AND MEDIEVAL INDIA VOL. 1 |date=1959 |publisher=FIRMA K. L. MUKHOPADHYAY, CALCUTTA |pages=115}}</ref> तथापि, माहिष्यांनी सातत्याने एक वेगळा आणि उच्च दर्जा राखला आहे. शास्त्रानुसार, जसे की वर उल्लेख केले आहे, [[याज्ञवल्क्य स्मृति]], [[गौतम धर्मसूत्र]], आणि [[ब्रह्म वैवर्त पुराण]] सारखे ग्रंथ माहिष्य (किंवा कैवर्त, जे ऐतिहासिकदृष्ट्या या गटाशी संबंधित आहेत) यांना क्षत्रिय पिता आणि वैश्य मातेच्या संयोगातून उत्पन्न झालेले असल्याचे वर्णन करतात.<ref>{{cite book|last1=Agarwalla|first1=Shyam. S.|title=Religion and Caste Politics|date=1998|publisher=Rawat Publications|page=133|isbn=9788170334682|url=https://books.google.com/books?id=MOJ4AAAAMAAJ&q=mahishya+varna}}</ref><ref>{{cite book|last1=Kumar|first1=Sangeet|title=Changing Role of the Caste System: A Critique|date=2005|publisher=Rawat Publications|location=Jaipur, India|isbn=8170338816|page=48|url=https://books.google.com/books?id=guhtAAAAMAAJ&q=mahishya}}</ref><ref>{{Cite book |last=Sur |first=Atul |title=Bangalir Nritatwik Porichoy |publisher=Jiggassa Agencies Ltd |location=Kolkata |pages=38–39 |language=Bengali}}</ref> ऐतिहासिकदृष्ट्या, समुदायाने या उत्पत्तीनुसार मान्यता मिळविण्यासाठी सक्रियपणे प्रयत्न केला, १९०१ च्या जनगणनेत [[वैश्य|वैश्य]] दर्जाचा दावा केला आणि १९३१ च्या जनगणनेत [[क्षत्रिय|क्षत्रिय]] किंवा माहिष्य क्षत्रिय दर्जाचा दावा केला.<ref>{{Cite book |last=Dasgupta |first=Swapan |url=https://books.google.co.in/books/about/Local_Politics_in_Bengal.html?id=tRNJMwEACAAJ&redir_esc=y |title=Local Politics in Bengal: Midnapur District 1907-1934 |publisher=University of London, School of Oriental and African Studies |location=[[London]] |pages=58 |language=en|quotation=The Mahishyas claimed their origin from the union of a Kshatriya male and a Vaishya female. Although in neighbouring Orissa they were regarded as Kshatriyas and had once formed the bulk of the peasant militia, the rigid Kulinism of Bengal forced them into the category of Sudras.}}</ref><ref>{{Cite book |last=Bandyopādhyāẏa |first=Śekhara |url=https://books.google.co.in/books/about/Caste_Politics_and_the_Raj.html?id=qj4gAAAAIAAJ&redir_esc=y |title=Caste, Politics, and the Raj: Bengal, 1872-1937 |date=1990 |publisher=K.P. Bagchi & Company |isbn=978-81-7074-066-7 |pages=103 |language=en}}</ref><ref>{{Cite book |last=Bhaumik |first=Sudarshana |url=https://www.google.co.in/books/edition/The_Changing_World_of_Caste_and_Hierarch/bKh4EAAAQBAJ?hl=en |title=The Changing World of Caste and Hierarchy in Bengal: Depiction from the Mangalkavyas c. 1700–1931 |date=2022-08-26 |publisher=Taylor & Francis |isbn=978-1-000-64143-1 |language=en|quotation=The Khandaits were quasi military castes of Orissa. They formed the Paik militia forces of the local rajas and zamindars of Mayurbhanj and enjoyed rent-free lands as jagir. Abul Fazl describes Khandaits as “zamindars of the district of Midnapur.(P46); The Chasi Kaivartas were also a dominant ruling class in Midnapore.The kingdom of Tamralipta (Tamluk) ruled from time immemorial by Maurya dynasty and was seized by the Kaivarta house of Bhuiya Rays who became the zamindars of Tamluk. Ain-i-Akbari mentions that during the time of Akbar it was a zamindari held by khandait family.(P170)}}</ref> [[स्वपन दासगुप्ता]] सारखे विद्वान त्यांच्या क्षत्रिय पार्श्वभूमीच्या दाव्याला समर्थन देतात, त्यांच्या शेतकरी-सैन्याच्या इतिहासाकडे लक्ष वेधून, ओरिसाच्या खंडाट्यांसारख्या गटांशी समानता दर्शवतात.<ref>{{Cite book |last=Dasgupta |first=Swapan |url=https://books.google.co.in/books/about/Local_Politics_in_Bengal.html?id=tRNJMwEACAAJ&redir_esc=y |title=Local Politics in Bengal: Midnapur District 1907-1934 |publisher=University of London, School of Oriental and African Studies |location=[[London]] |pages=58 |language=en|quotation=The Mahishyas claimed their origin from the union of a Kshatriya male and a Vaishya female. Although in neighbouring Orissa they were regarded as Kshatriyas and had once formed the bulk of the peasant militia, the rigid Kulinism of Bengal forced them into the category of Sudras.}}</ref><ref>{{Cite book |last=Bhaumik |first=Sudarshana |url=https://www.google.co.in/books/edition/The_Changing_World_of_Caste_and_Hierarch/bKh4EAAAQBAJ?hl=en |title=The Changing World of Caste and Hierarchy in Bengal: Depiction from the Mangalkavyas c. 1700–1931 |date=2022-08-26 |publisher=Taylor & Francis |isbn=978-1-000-64143-1 |language=en|quotation=The Khandaits were quasi military castes of Orissa. They formed the Paik militia forces of the local rajas and zamindars of Mayurbhanj and enjoyed rent-free lands as jagir. Abul Fazl describes Khandaits as “zamindars of the district of Midnapur.(P46); The Chasi Kaivartas were also a dominant ruling class in Midnapore.The kingdom of Tamralipta (Tamluk) ruled from time immemorial by Maurya dynasty and was seized by the Kaivarta house of Bhuiya Rays who became the zamindars of Tamluk. Ain-i-Akbari mentions that during the time of Akbar it was a zamindari held by khandait family.(P170)}}</ref> माहिष्यांचा विशिष्ट [[वर्ण]] दर्जा हा विद्वत्तापूर्ण चर्चेचा विषय राहिला आहे.<ref>{{Cite book |last=Sarma |first=Jyotirmoyee |url=https://books.google.com/books?id=hfE_AAAAMAAJ |title=Caste Dynamics Among the Bengali Hindus |date=1980 |publisher=Firma KLM |isbn=978-0-8364-0633-7 |pages=118–120 |language=en}}</ref> हे लक्षात घेणे महत्त्वाचे आहे की माहिष्य समाज [[जलिय कैवर्त]] गटापेक्षा वेगळा आहे, जो पारंपरिकदृष्ट्या मासेमारीशी संबंधित आहे आणि स्वतंत्रपणे वर्गीकृत आहे.<ref>{{Cite book|last=MAJUMDAR|first=R. C.|url=http://archive.org/details/dli.bengal.10689.13287|title=HISTORY OF ANCIENT BENGAL|date=1971|publisher=G. BHARADWAJ, CALCUTTA|pages=422}}</ref><ref>{{Cite book |last=Sur |first=Atul |title=Bangalir Nritatwik Porichoy |publisher=Jiggassa Agencies Ltd |location=Kolkata |pages=38–39 |language=Bengali}}</ref> त्यांच्या ऐतिहासिक प्रमुखतेमुळे आणि उच्च वर्णांशी आत्म-ओळख असूनही, औपनिवेशिक प्रशासनाद्वारे केलेली काही वर्गीकरणे, जसे की १९२१ च्या "दबावलेल्या वर्गां"च्या यादीत 'चासी-कैवर्त'चा समावेश, समाजातील संपन्न आणि प्रगतीशील भागांनी जोरदारपणे नाकारली, ज्यांनी अशा वर्गीकरणांना त्यांच्या "उच्च जाति हिंदू" स्थितीच्या दाव्यासाठी हानिकारक मानले.<ref name=":2" /><ref name=":1">{{Cite web |date=2021-04-05 |title=In Bengal, the battle for Mahishya vote and the politics of turning OBC |url=https://www.hindustantimes.com/elections/west-bengal-assembly-election/in-bengal-the-battle-for-mahishya-vote-and-the-politics-of-turning-obc-101617600433681.html |access-date=2021-11-13 |website=Hindustan Times |language=en}}</ref><ref>{{Cite book |last1=Chandra |first1=Uday |url=https://books.google.com/books?id=7qXbCgAAQBAJ |title=The Politics of Caste in West Bengal |last2=Heierstad |first2=Geir |last3=Nielsen |first3=Kenneth Bo |date=2015-09-25 |publisher=Routledge |isbn=978-1-317-41477-3 |pages=35 |language=en}}</ref> नंतर, १९४६ मध्ये, कथित नुकसानीचा सामना करत, एका जाति संघटनेने "मध्यवर्ती आणि दबावाखालील" जाती म्हणून ओळख करून विशेष सुविधा मागितल्या, ज्याने संधींपासून त्यांच्या बहिष्कारावर जोर दिला. हे पाऊल निम्न दर्जाच्या सामान्य स्वीकृतीपेक्षा सामरिक राजकीय डावपेच दर्शवते.<ref>{{Cite book |last=Bhaumik |first=Sudarshana |url=https://books.google.com/books?id=bKh4EAAAQBAJ&q=sudarshana+bhaumik |title=The Changing World of Caste and Hierarchy in Bengal: Depiction from the Mangalkavyas c. 1700–1931 |date=2022-08-26 |publisher=Taylor & Francis |isbn=978-1-000-64143-1 |pages=253 |language=en}}</ref> आधुनिक संदर्भात, [[मंडल आयोग]]ने पश्चिम बंगाल राज्यासाठी १७७ "मागास वर्गां"च्या यादीत चासी-कैवर्त आणि माहिष्य दोन्हीचा समावेश केला असला तरी, स्थिती जटिल राहिली आहे. सेन आयोगाने 'चासी-कैवर्त' (मागास म्हणून ओळखले गेलेले) आणि 'माहिष्य' (मागास म्हणून ओळखले न गेलेले) यांच्यात फरक केला. सध्या, 'चासी-कैवर्त' म्हणून दस्तऐवजीकृत असलेल्यांना ओबीसी दर्जा उपलब्ध आहे. माहिष्य गट एकूणच [[सामान्य वर्ग|सामान्य]] श्रेणीतच राहतो,<ref>{{Cite web |title=National Commission for Backward Classes |url=http://www.ncbc.nic.in/user_panel/GazetteResolution.aspx?Value=mPICjsL1aLsuCuiz9sxodXx6rFC7RUTUuP8uuQ4DdwcJR73toyBDjMzv/hn6ilCP |access-date=2022-10-15 |website=www.ncbc.nic.in}}</ref><ref name=":2" /><ref name=":1" /></ref><ref>{{Cite journal |title=Seventh Report |url=http://wbcbc.gov.in/advice/7th-rpt.pdf |journal= |accessdate=2025-05-29 |archive-date=2023-12-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231202182021/http://wbcbc.gov.in/advice/7th-rpt.pdf |url-status=dead }}</ref> आणि [[पश्चिम बंगाल]]मधील सर्वात मोठी जात बनवणे सुरू ठेवतो.<ref name=":1" /> त्यांच्या शास्त्रीय उत्पत्तीवर, शासक आणि जमीनदार म्हणून ऐतिहासिक प्रमुखतेवर, कृषी आणि औद्योगिक दोन्ही क्षेत्रांतील आर्थिक यशावर, महत्त्वपूर्ण राजकीय प्रभावावर, सामाजिक दर्ल्यावर आणि मुख्यत्वे सामान्य श्रेणीतील आधुनिक वर्गीकरणावर आधारित, माहिष्यांना बंगाली हिंदू सामाजिक पदानुक्रमात व्यापकपणे उच्च-मध्यम जात (आघाडीचा जाति समूह) म्हणून मानले जाते.<ref>{{Cite book |last=Chatterjee |first=Partha |url=https://books.google.com/books?id=OjhuAAAAMAAJ&q=Mahishya |title=The Present History of West Bengal: Essays in Political Criticism |date=1997 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-563945-2 |pages=73, 75 |language=en}}</ref><ref>{{Cite book |url=https://books.google.com/books?id=W5oiAAAAMAAJ&q=dominant+caste |title=Tropical Man |date=1972 |publisher=E.J. Brill |language=en}}</ref><ref>{{Cite book |last1=Beech |first1=Robert Paul |url=https://books.google.com/books?id=OT1tAAAAMAAJ&q=mahisya+dominant |title=South Asia Series Occasional Paper |last2=Beech |first2=Mary Jane |date=1969 |publisher=Asian Studies Center, Michigan State University |pages=107 |language=en}}</ref><ref>{{Cite book |last=Chatterjee |first=Gouripada |url=https://books.google.com/books?id=75-a8FSPmvQC&dq=mahisyas&pg=PA157 |title=Midnapore, the Forerunner of India's Freedom Struggle |date=1986 |publisher=Mittal Publications |pages=158 |language=en}}</ref><ref name=":1"/> ==सामाजिक-आर्थिक स्थिती== ग्रामीण भागात अनेक माहिष्य अजूनही पारंपरिक कामात गुंतलेले असले तरी, एका पिढीतच मोठ्या संख्येने माहिष्यांनी [[हावडा]] आणि [[कोलकाता]]च्या शहरी भागात शेती सोडून अभियांत्रिकी आणि कुशल कामगार म्हणून काम सुरू केले. हावडामध्ये माहिष्य हे सर्वाधिक संख्येने असलेले आणि यशस्वी व्यावसायिक आहेत. २० व्या शतकाच्या सुरुवातीला बहुतेक जमीन आणि कारखाने [[कायस्थ]] लोकांच्या मालकीचे होते, परंतु १९६७ पर्यंत माहिष्य समाजाने जिल्ह्यातील ६७ टक्के अभियांत्रिकी व्यवसायांचे स्वामित्व मिळवले.<ref name="Vaishyas"/> उदाहरणार्थ, जेव्हा [[सुभाष चंद्र बोस]] आणि [[बिरेन्द्रनाथ शासमल]] यांच्यात [[कोलकाता महानगरपालिका]]च्या मुख्य कार्यकारी अधिकारी पदासाठी लढाई झाली, जी तेव्हा बंगालच्या राजकीय जीवनावर वर्चस्व गाजवत होती, तेव्हा बोस कुशलतेने विजयी झाले.<ref name="Freedom">{{cite book | last = Maity | first = Sachindra | year = 1975 | title = Freedom Movement in Midnapore | publisher = Firma, K.L. | location = Calcutta | pages = }}</ref> जरी [[चित्तरंजन दास]]ने शासमलच्या सेवांना या नोकरीची ऑफर देऊन पुरस्कृत करण्याचा प्रस्ताव दिला होता, तरी जेव्हा त्यांना समजले की या निवडीमुळे शहरातील कायस्थ टोळी नाराज होईल, तेव्हा ते लगेच मागे हटले. त्यापैकी एकाने तर असेही म्हटले की: 'मिदनापूरचा [[कैवर्त|केओट]] येऊन कलकत्त्यात राज्य करेल का?'{{Efn|Refer {{Cite book|last=Mohanty|first=Nivedita |title=Oriya Nationalism Quest for a United Orissa 1866-1956|publisher=Prafulla|year=2005}} Page 263: "In 1924, when Birendranath Sasmal claimed the post of Chief Executive Officer of Calcutta corporation an untoward situation occurred. A newspaper reported that he was greeted with derogatory slogans because of his Oriya origin and his claim for the post was overruled."}} शासमलने बंगाल प्रांतीय काँग्रेस कमिटी (BPCC) च्या बैठकीत आपल्या मार्गदर्शकाला दास यांना दोन प्रश्न विचारले: '(१) सुभाष बोस स्वराज पक्षाने कलकत्ता कॉर्पोरेशनचे सदस्य आणि त्यांचे बंधू शरत बोस एल्डरमन म्हणून निवडले गेले होते. BPCC एकाच कुटुंबाचे कॉर्पोरेशनवर प्रभुत्व स्थापित करण्यावर का ठाम होते? (२) कॉर्पोरेशनच्या सर्वोच्च कार्यकारी पदावर, त्यांना बाजूला ठेवून दुसऱ्या माणसाची नेमणूक करण्याचा प्रस्ताव होता. हे त्याच्या निम्न जातीमुळे त्याला तुच्छ मानले जात होते म्हणून होते का?' दासांनी पहिल्या प्रश्नावर नाराजी व्यक्त केली आणि दुसऱ्याचे अपुरे उत्तर दिले ज्यामुळे शासमल संतुष्ट झाले नाहीत. शासमल पूर्ण अपमानाने आणि रागाने BPCC सोडून गेले आणि [[कोंताई उपविभाग|कोंताई]] आणि [[मिदनापूर]]मधील त्यांच्या कायदेशीर व्यवसायात आणि स्थानिक राजकारणावर नियंत्रण ठेवले.<ref>{{Cite book |last=Ray |first=Rajat Kanta |url=https://books.google.com/books?id=K15uAAAAMAAJ |title=Social Conflict and Political Unrest in Bengal, 1875-1927 |date=1984 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-561654-5 |pages=330–331 |language=en}}</ref> माहिष्यांच्या आर्थिक, सामाजिक आणि राजकीय यशाव्यतिरिक्त, त्यांना कधीकधी सामाजिक आव्हानांचा सामना करावा लागला आहे. ऐतिहासिकदृष्ट्या कृषी मुळांशी संबंधित असल्याने, समाजाला शारीरिक श्रमाची सवय होती, हे वैशिष्ट्य पारंपरिकदृष्ट्या "उच्च जातीं"च्या काही भागांकडून कधीकधी वेगळ्या दृष्टीने पाहिले जात होते. ही गतिशीलता प्रमुख माहिष्यांनी शहरी आणि राजकीय क्षेत्रांमध्ये नेव्हिगेट करताना सामना केलेल्या प्रतिकाराच्या उदाहरणांद्वारे स्पष्ट होते, ज्यांवर पूर्वी इतर गटांचे वर्चस्व होते.<ref name="Vaishyas"/><ref>{{Cite book |last=Ray |first=Rajat Kanta |url=https://books.google.com/books?id=K15uAAAAMAAJ |title=Social Conflict and Political Unrest in Bengal, 1875-1927 |date=1984 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-561654-5 |pages=330–331 |language=en}}</ref> १९८० च्या दशकात, पश्चिम बंगाल सरकारकडून राज्यातील मागास जातींना मान्यता देण्याबाबत राजकीय इच्छाशक्तीचा अभाव होता.<ref name=":6" /> [[मंडल आयोग]]ने पश्चिम बंगाल राज्यासाठी १७७ "मागास वर्गां"च्या यादीत चासी-कैवर्त आणि माहिष्य दोन्हीचा समावेश केला. १९८९ नंतर, आयोगाचे प्रस्ताव लागू झाल्यानंतर, निम्न मध्यम आणि निम्न वर्ग माहिष्यांमधील एका विभागाने [[इतर मागास वर्ग|ओबीसी]] दर्जासाठी कमी तीव्रतेची मोहीम चालवली. तथापि, संपन्न विभागातील काही व्यक्तींनी याचा विरोध केला, ज्यांनी या पुढाऱ्यांविरुद्ध न्यायालयातही धाव घेतली. १९९० च्या दशकाच्या उत्तरार्धात सेन आयोग या निष्कर्षावर पोहोचला की चासी-कैवर्त एक मागास वर्ग आहे आणि माहिष्य म्हणून तो राज्यात मागास वर्ग नाही. २००० च्या दशकाच्या सुरुवातीपर्यंत, चासी-कैवर्तांना ओबीसी दर्जा देण्यात आला. जो कोणी हे सिद्ध करू शकेल की ते चासी-कैवर्त जातीचे होते, ते तेव्हा ओबीसी दर्जासाठी पात्र होते. २०१० च्या दशकाच्या सुरुवातीपासून, माहिष्यांमधील अधिक चांगले लोक देखील संपूर्ण जातीसाठी ओबीसी दर्जासाठी मोहीम चालवत आहेत, परंतु माहिष्य नावाचा गट अजूनही [[सामान्य वर्ग|सामान्य]] श्रेणीत येतो आणि [[पश्चिम बंगाल]]मधील सर्वात मोठी जात बनवणे सुरू ठेवतो.<ref>{{Cite journal |title=Seventh Report |url=http://wbcbc.gov.in/advice/7th-rpt.pdf |journal= |accessdate=2025-05-29 |archive-date=2023-12-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231202182021/http://wbcbc.gov.in/advice/7th-rpt.pdf |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |title=National Commission for Backward Classes |url=http://www.ncbc.nic.in/user_panel/GazetteResolution.aspx?Value=mPICjsL1aLsuCuiz9sxodXx6rFC7RUTUuP8uuQ4DdwcJR73toyBDjMzv/hn6ilCP |access-date=2022-10-15 |website=www.ncbc.nic.in}}</ref><ref name=":2" /><ref name=":1" /><ref>{{Cite web |date=2010-01-10 |title=Bengal govt wary of implementing Mandal report, says OBC group |url=https://indianexpress.com/article/cities/kolkata/bengal-govt-wary-of-implementing-mandal-report-says-obc-group/ |access-date=2023-05-21 |website=द इंडियन एक्सप्रेस |language=en}}</ref> बाराव्या शतकाच्या उत्तरार्धापर्यंत पार्थ चटर्जी यांनी माहिष्यांना दक्षिण-पश्चिम बंगालमधील एकमेव सर्वात महत्त्वाचा 'मध्यम-जाति' समूह मानले, जिथे त्यांची संख्या खूप मोठी आहे, ज्यात मिदनापूर, २४ परगणा, हुगली, हावडा जिल्हे समाविष्ट आहेत; तर बीच आणि बीच यांनी त्यांना पूर्वीच्या दोन जिल्ह्यांच्या दक्षिण भागात [[प्रमुख जाति]] म्हणून ओळखले. नदिया आणि [[मुर्शिदाबाद]] हे इतर दोन जिल्हे आहेत जिथे माहिष्य संख्यात्मकदृष्ट्या सर्वात प्रमुख जाति आहेत.<ref>{{Cite book |url=https://books.google.com/books?id=W5oiAAAAMAAJ&q=dominant+caste |title=Tropical Man |date=1972 |publisher=E.J. Brill |language=en}}</ref><ref>{{Cite book |last1=Beech |first1=Robert Paul |url=https://books.google.com/books?id=OT1tAAAAMAAJ&q=mahisya+dominant |title=South Asia Series Occasional Paper |last2=Beech |first2=Mary Jane |date=1969 |publisher=Asian Studies Center, Michigan State University |pages=107 |language=en}}</ref><ref>{{Cite book |last=Chatterjee |first=Gouripada |url=https://books.google.com/books?id=75-a8FSPmvQC&dq=mahisyas&pg=PA157 |title=Midnapore, the Forerunner of India's Freedom Struggle |date=1986 |publisher=Mittal Publications |pages=158 |language=en}}</ref><ref>{{Cite book |last=Chatterjee |first=Partha |url=https://books.google.com/books?id=OjhuAAAAMAAJ&q=Mahishya |title=The Present History of West Bengal: Essays in Political Criticism |date=1997 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-563945-2 |pages=73, 75 |language=en}}</ref> ==उल्लेखनीय व्यक्ती== [[राणी राशमोनी]], भारतीय [[जमीनदार]], व्यावसायिक, परोपकारी, [[दक्षिणेश्वर काली मंदिर]]च्या संस्थापक<ref>{{Cite book |last=Sarkar |first=Sumit |url=https://books.google.com/books?id=jyxuAAAAMAAJ |title=Writing Social History |date=1997 |publisher=New York |isbn=978-0-19-564024-3 |pages=226 |language=en}}</ref><ref>{{Cite book |last1=Pathak |first1=Dr Indu Prabha |url=https://books.google.com/books?id=nwmYEAAAQBAJ |title=Glass Ceiling: Impact on Women |last2=Khurana |first2=Dr Payal |publisher=Shanlax Publications |isbn=978-93-94899-94-0 |pages=38 |language=en}}</ref> [[दीवान मोहनलाल]], हिंदू राजा आणि नवाब [[सिराज उद्दौला]]च्या प्रमुख सेनापतींपैकी एक<ref>{{Cite book |last=Halder |first=Narottam |title=Gangaridi: Alochona o Parjalochona |publisher=Dey book store |year=1988 |location=Kolkata |pages=51, 52 |language=Bengali}}</ref> [[बिरेन्द्रनाथ शासमल]], स्वातंत्र्यसैनिक, [[बॅरिस्टर]] आणि राजकारणी, लोकप्रिय 'देशप्राण' म्हणून ओळखले जातात<ref>{{Cite book |last=Ray |first=Rajat Kanta |url=https://books.google.com/books?id=K15uAAAAMAAJ |title=Social Conflict and Political Unrest in Bengal, 1875-1927 |date=1984 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-561654-5 |pages=290 |language=en}}</ref><ref>{{Cite book |last=Hardiman |first=David |url=https://books.google.com/books?id=uX4fEAAAQBAJ |title=Noncooperation in India: Nonviolent Strategy and Protest, 1920-22 |date=2021-03-01 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-758056-1 |pages=165 |language=en}}</ref> [[हेमचंद्र कानूनगो]], बॉम्ब बनवणे शिकण्यासाठी परदेशात जाणारे पहिले क्रांतिकारक, भारताच्या [[कलकत्ता ध्वज|पहिल्या अनधिकृत ध्वजा]]चे सह-निर्माता<ref name=":5">{{Cite book |last=Maiti |first=Sisirkumar |title=Kichu mat, kichu path |publisher=Asavari Publication |year=1988 |pages=83 |language=Bengali}}</ref> [[बसन्त कुमार बिस्वास]], स्वातंत्र्यसैनिक, सर्वात तरुण शहीदांपैकी एक, [[चार्ल्स हार्डिंग, पहिले बॅरन हार्डिंग ऑफ पेन्सहर्स्ट|लॉर्ड हार्डिंग]]च्या हत्येचा प्रयत्न केला<ref>{{Cite book |last=Sengupta |first=Subodh Chandra |title=Sansad Bangali Charitabhidhan |publisher=Sahitya Sansad |year=1960 |location=Kolkata |pages=329 |language=Bengali}}</ref><ref>{{Cite book |last=Sen |first=Bankim Chandra |title=Lokmata Rani Rashmoni |publisher=Bhavna prakasana |year=1973 |location=Kolkata |pages=55 |language=Bengali}}</ref> [[मातंगिनी हाज़रा]], स्वातंत्र्यसैनिक, [[भारत छोडो आंदोलन]] दरम्यान शहीद, लोकप्रिय 'लेडी गांधी' म्हणून ओळखल्या जातात<ref name=":3">{{Cite book |last=Ghosh |first=G. K. |url=https://books.google.com/books?id=z6eBAAAAMAAJ|title=Legends of Origin of the Castes and Tribes of Eastern India|date=2000|publisher=Firma KLM|isbn=978-81-7102-046-1|pages=49|language=en}}</ref><ref>{{Cite book |last=Ghosh |first=Chitra |url=https://books.google.com/books?id=4BMqAAAAYAAJ |title=Women Movement Politics in Bengal |date=1991 |publisher=Chatterjee Publisher |isbn=978-81-85089-04-1 |pages=72 |language=en}}</ref> [[सतीश चंद्र सामन्त]], स्वातंत्र्यसैनिक, समर्पित [[गांधीवादी]], [[ब्रिटिश राज]] दरम्यान [[तामलुक]]मध्ये [[ताम्रलिप्त जातीय सरकार|समानांतर सरकार]] स्थापन केली<ref name=":3" /><ref name=":4">{{Cite book |last=Basu |first=Sajal |url=https://books.google.com/books?id=LTZuAAAAMAAJ|title=Factions, Ideology, and Politics: Coalition Politics in Bengal|date=1990|publisher=Minerva Associates (Publications)|isbn=978-81-85195-26-1|pages=20|language=en}}</ref> [[सुशील कुमार धारा]], स्वातंत्र्यसैनिक, [[ब्रिटिश राज]] दरम्यान [[तामलुक]]मध्ये [[ताम्रलिप्त जातीय सरकार|समानांतर सरकार]] स्थापन केली<ref name=":3" /><ref name=":4" /> [[बसन्त कुमार दास (Indian politician)|बसन्त कुमार दास]], स्वातंत्र्यसैनिक, स्वातंत्र्य कार्यकर्ते, राजकारणी, [[भारताची संविधान सभा]] सदस्य<ref>{{Cite web |last=Bhowmik |first=Arindam |title=বসন্তকুমার ও সতীশচন্দ্র: অপূর্ব মেলবন্ধন {{!}} Satish Chandra Samanta & Basanta Kumar Das: Tale of two friends |url=https://www.midnapore.in/article/Freedomfighter_Satishchandrasamanta_Basantakumardas.html |access-date=2025-03-25 |website=www.midnapore.in |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=The Bengal contingent at the Constituent Assembly |url=https://www.getbengal.com/details/the-bengal-contingent-at-the-constituent-assembly |access-date=2025-03-25 |website=Get Bengal |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20250325023700/https://www.getbengal.com/details/the-bengal-contingent-at-the-constituent-assembly |archive-date=2025-03-25 |url-status=dead}}</ref> [[अनाथ बंधु पंजा]], स्वातंत्र्यसैनिक, [[बंगाल वॉलंटियर्स]] सदस्य, [[जिल्हा दंडाधिकारी]] बर्नार्ड ई. जे. बर्जच्या हत्येनंतर शहीद झाले<ref>{{Cite web |title=.:: Legacy of Midnapore - Freedom Fighter - Anath Bandhu Panja ::. |url=https://www.midnapore.in/freedomfighters/anathbandhu_panja.html |access-date=2024-11-05 |website=www.midnapore.in}}</ref><ref>{{Cite web |last=Bharat |first=E. T. V. |date=2020-08-21 |title=গুলি করে পালিয়ে যাননি, অনাথবন্ধু চড়ে বসেছিলেন ইংরেজ অফিসারের বুকে |url=https://www.etvbharat.com/bengali/west-bengal/state/paschim-medinipur/freedom-fighter-anath-bandhu-panja/wb20200821193217633 |access-date=2024-11-05 |website=ETV Bharat News |language=bn}}</ref> [[चारु चंद्र भंडारी]], स्वातंत्र्य कार्यकर्ते, [[गांधीवादी]] राजकारणी, [[वकील]] आणि [[बंगाल]]मधील [[सर्वोदय चळवळ]]चे प्रमुख नेते होते<ref>{{Cite book |last=Senapati and Das |first=Uma and Dulal Krishna |title=মাহিষ্য রত্নাবলী জীবনী শতক |publisher=Tuhina Publications |year=2018 |isbn=9788194434641 |edition=2nd |location=[[कोलकाता]] |publication-date=2020 |pages=74 to 75 |language=Bengali |trans-title=Mahishya Ratnavali Biographical Century}}</ref><ref>{{Cite web |date=2023-06-24 |title=Freedom fighter Charuchandra Bhandari : স্বাধীনতা সংগ্রামী চারুচন্দ্র ভান্ডারির প্রয়াণ দিবসে উঠল খadi মন্দির সংস্কারের দাবি |url=https://bengali.news18.com/news/south-24-parganas/on-the-death-anniversary-of-freedom-fighter-charuchandra-bhandari-the-demand-for-renovation-of-khadi-temple-was-raised-l18-1159758.html |access-date=2025-04-16 |website=bengali.news18.com |language=bn }}{{मृत दुवा|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> [[आलममोहन दास]], अग्रणी [[उद्योगपती]] आणि इंडिया मशीनरी कंपनीचे संस्थापक, [[दासनागर रेल्वे स्थानक|दासनागर]]चे नामकरण त्यांच्या नावावर<ref>{{Cite book |last=Bandyopadhyay |first=Ritajyoti |url=https://books.google.com/books?id=GeZ3EAAAQBAJ |title=Streets in Motion: The Making of Infrastructure, Property, and Political Culture in Twentieth-century Calcutta |date=2022-11-10 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-1-009-27674-0 |pages=22 |language=en}}</ref><ref>{{Cite book |last1=Mitra |first1=Iman Kumar |url=https://books.google.com/books?id=WKrCDAAAQBAJ |title=Accumulation in Post-Colonial Capitalism |last2=Samaddar |first2=Ranabir |last3=Sen |first3=Samita |date=2016-07-29 |publisher=Springer |isbn=978-981-10-1037-8 |pages=193 |language=en}}</ref> [[शरत कुमार रॉय]], [[भारतीय अमेरिकन]] [[भूवैज्ञानिक]] आणि साहसी. [[उत्तर ध्रुव]] मोहिमेवर जाणारे भारतीय वंशाचे पहिले व्यक्ती<ref>{{Cite journal |last=Biswas |first=Lokesh Chandra |title=Forgotten Bengali Scientist |journal=Krishti |pages=41, 44}}</ref> [[प्रबोध कुमार भौमिक]], प्राध्यापक, लेखक, [[कोलकाता विद्यापीठ]]ात [[डीन (शिक्षण)|मानवशास्त्र]]चे माजी डीन, [[लोढा लोक|लोढा जमातीं]]वर काम केले<ref>{{Cite web |last=Manna |first=Professor Samita |date=2024-02-06 |title=Legacy Of a Legendary Field Anthropologist |url=https://www.anthropologyindiaforum.org/post/legacy-of-a-legendary-field-anthropologist#_ftn1 |access-date=2025-04-30 |website=UIAF |language=en |archive-date=2025-05-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250513233602/https://www.anthropologyindiaforum.org/post/legacy-of-a-legendary-field-anthropologist#_ftn1 |url-status=dead }}</ref> [[सौरिन्द्र मोहन सरकार]], महानतम भारतीय वनस्पतिशास्त्रज्ञांपैकी एक. [[इंडियन सायन्स काँग्रेस असोसिएशन|आयएसएसी]]चे सरचिटणीस देखील होते<ref>{{Cite journal |date=2001 |title=Sourindra Mohan Sircar |journal=Dishari |pages=100, 101}}</ref> [[तारक चंद्र दास]], मानववंशशास्त्रज्ञ, लेखक, [[कोलकाता विद्यापीठ]]ात [[मानववंशशास्त्र]]चे पहिले [[प्राध्यापक]]<ref>{{Cite book |last=Senapati and Das |first=Uma and Dulal Krishna |title=মাহিষ্য রত্নাবলী-জীবনী শতক |publisher=Tuhina Publications |year=2018 |isbn=9788194434641 |edition=2nd |location=Kolkata |publication-date=2020 |pages=81 to 82 |language=Bengali |trans-title=Mahishya Ratnavali-Biographical Century}}</ref> *[[सुनील जानाह]], डाव्या विचारसरणीचे फोटो पत्रकार आणि माहितीपट छायाचित्रकार, [[कोलकाता फिल्म सोसायटी]]चे सह-संस्थापक<ref name=":2" /> *[[कानन देवी]], ज्यांना "[[बंगाली सिनेमा (भारत)|बंगाली सिनेमा]]ची पहिली महिला" म्हणून ओळखले जाते, त्यांना १९७६ मध्ये [[दादासाहेब फाळके पुरस्कार]] प्रदान करण्यात आला.<ref>{{Cite book |last=Senapati and Das |first=Uma and Dulal Krishna |title=মাহিষ্য রত্নাবলী-জীবনী শতক |date= |publisher=Tuhina Publications |year=2018 |isbn=9788194434641 |edition=2nd |location=Kolkata |publication-date=2020 |pages=44 to 46 |language=Bengali |trans-title=Mahishya Ratnavali-Biographical Century}}</ref><ref>{{Cite web |date=2014-05-24 |title=Obituary: Kanan Devi - People - News - The Independent |url=http://www.independent.co.uk/news/people/obituary-kanan-devi-1534655.html |access-date=2024-12-24 |website=web.archive.org |archive-date=2014-05-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140524004341/http://www.independent.co.uk/news/people/obituary-kanan-devi-1534655.html |url-status=bot: unknown }}</ref> *[[निर्मलेन्दु चौधरी]], अत्यंत प्रशंसित [[संगीतकार]], [[संगीतकार]] आणि [[गायक]], [[पूर्व भारत]]ातील [[लोकसंगीत]]ात मोठे योगदान दिले<ref>{{Cite book |last=Das |first=Pyarimohan |url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.316785/page/n49/mode/1up?view=theater |title=Itibritta-tattwa |date=1915 |pages=39 to 40}}</ref><ref>{{Cite web |title=নির্মলেন্দু চৌধুরী : লোকগানে বিশ্বলোকে – কালি ও কলম |url=https://www.kaliokalam.com/%E0%A6%A8%E0%A6%BF%E0%A6%B0%E0%A7%8D%E0%A6%AE%E0%A6%B2%E0%A7%87%E0%A6%A8%E0%A7%8D%E0%A6%A6%E0%A7%81-%E0%A6%9A%E0%A7%8C%E0%A6%A7%E0%A7%81%E0%A6%B0%E0%A7%80-%E0%A6%B2%E0%A7%8B%E0%A6%95%E0%A6%97/ |access-date=2025-03-31 |language=en-US}}</ref> [[मणी लाल भौमिक]], [[भारतीय अमेरिकन]] भौतिकशास्त्रज्ञ, [[उद्योजकता|उद्योजक]], आंतरराष्ट्रीय स्तरावर बेस्टसेलिंग लेखक आणि परोपकारी<ref>{{Cite book |last=Bandyopadhyay |first=Ranjan |title=Manikanchan |publisher=Ananda Publishers Pvt Ltd |location=Kolkata |pages=3, 5 |language=Bengali}}</ref> [[अनिल कुमार गैन]], भारतीय गणितज्ञ आणि [[सांख्यिकी|सांख्यिकीविद्]], [[विद्यासागर विद्यापीठ]]ाचे संस्थापक<ref>{{Cite journal |last=Guha |first=Abhijit |date=2013-04-01 |title=Vidyasagar viswavidyalayer bismrita prothistata |url=https://www.academia.edu/7375855 |journal=Vidyasagar Viswavidyalayer Bismrita Prothistata |volume=4 |issue=12 |pages=13}}</ref> [[सुरेश बिस्वास|कॅप्टन सुरेश बिस्वास]], भारतीय साहसी, [[रिंगमास्टर (circus)|रिंगमास्टर]] म्हणून ख्याती मिळवली, [[ब्राझिलियन नौदल उठाव]] दडपण्यात महत्त्वपूर्ण भूमिका बजावली<ref>{{Cite web |last=Sen |first=Paromita |date=17 November 2018 |title=The Royal Bengal Lion-tamer |url=http://www.telegraphindia.com |access-date=January 10, 2024 |website=telegraphindia.com}}</ref> [[पवित्र सरकार]], भारतीय [[भाषाविज्ञान|भाषावैज्ञानिक]], [[लेखक]] आणि [[शिक्षणतज्ञ]], [[जपान सरकार]]कडून [[ऑर्डर ऑफ द रायझिंग सन]] जिंकला<ref>{{Cite book |last=Roy |first=Nibedita |title=Kaibarta Jatibarner Itihas |date=2022 |publisher=Tangan Prakashan |location=Rajshahi |pages=204 to 208 |language=Bengali}}</ref> [[दिनेश दास]], बंगाली [[कवि]], स्वातंत्र्य कार्यकर्ते, [[मार्क्सवाद|मार्क्सवादी]] लेखक<ref name=":5" /><ref>{{Cite book |last=Ray |first=Sudhir |url=https://books.google.com/books?id=loYOAQAAMAAJ |title=Marxist Parties of West Bengal in Opposition and in Government, 1947-2001 |date=2007 |publisher=Progressive Publishers |isbn=978-81-8064-135-0 |pages=255 |language=en}}</ref> [[अनिल घोरई]], भारतीय [[कवि]], [[कादंबरीकार]] आणि लघुकथा लेखक, २०१० मध्ये [[बंकिम पुरस्कार]] जिंकला<ref>{{Cite book |last=Senapati and Das |first=Uma and Dulal Krishna |title=মাহিষ্য রত্নাবলী-জীবনী শতক |publisher=Tuhina Publications |year=2018 |isbn=9788194434641 |edition=2nd |location=Kolkata |publication-date=2020 |pages=31 to 32 |language=Bengali |trans-title=Mahishya Ratnavali-Biographical Century}}</ref><ref>{{Cite web |last=sray1707 |date=2014-12-14 |title=কথা ও কাহিনির মধ্যে ভূমিতেই বিলগ্ন ছিলেন তিনি, আজীবন |url=https://eisamay.com/editorial/post-editorial/editorial-on-late-author-anil-ghorai/45511627.cms |access-date=2024-12-30 |website=Eisamay Online |language=bn}}</ref> [[अनिल बिस्वास (राजकारणी)|अनिल बिस्वास]], भारतीय [[राजकारणी]], प्रमुख [[मार्क्सवाद|मार्क्सवादी]] नेत्यांपैकी एक, [[भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष (मार्क्सवादी) चे पॉलिट ब्युरो|सीपीएमच्या पॉलिट ब्युरो]]चे माजी सदस्य<ref>{{Cite book |last=Senapati and Das |first=Uma and Dulal Krishna |title=মাহিষ্য রত্নাবলী জীবনী শতক |publisher=Tuhina Publications |year=2018 |isbn=9788194434641 |edition=2nd |location=[[कोलकाता]] |publication-date=2020 |pages=33 to 35 |language=Bengali |trans-title=Mahishya Ratnavali Biographical Century}}</ref> [[आभा मैती]], स्वातंत्र्यसैनिक, राजकारणी, [[पश्चिम बंगाल]]च्या निर्वासित मदत आणि पुनर्वसन मंत्री (१९६२-१९६७), १९७७ ते १९७९ पर्यंत [[भारत सरकार]]मध्ये उद्योग राज्यमंत्री<ref>{{Cite book |last=Senapati and Das |first=Uma and Dulal Krishna |title=মাহিষ্য রত্নাবলী জীবনী শতক |publisher=Tuhina Publications |year=2018 |isbn=9788194434641 |edition=2nd |location=Kolkata |publication-date=2020 |pages=36 to 37 |language=Bengali |trans-title=Mahishya Ratnavali Biographical Century}}</ref><ref>{{Cite book |url=https://books.google.com/books?id=Pf8nAAAAMAAJ |title=Enlite |date=1968 |publisher=Light Publications. |pages=8 |language=en}}</ref> *[[शैलेन मन्ना]], भारतीय फुटबॉल खेळाडू, १९५३ मध्ये [[इंग्लिश एफए]]ने जगातील दहा सर्वोत्तम कर्णधारांमध्ये निवडलेला एकमेव आशियाई फुटबॉल खेळाडू<ref>{{Cite journal |last=Jana |first=Madhusudan |date=2019 |title=Bharatiya Footballer Samrat Sailen Manna |journal=Tuhina |pages=215}}</ref> == संदर्भ आणि नोंदी == {{संदर्भयादी}} {{बंगाली हिंदू लोक}} [[वर्ग:बंगाली हिंदू जाती]] [[वर्ग:भारतातील जाती]] [[वर्ग:भारताचा लोकसांख्यिकीय इतिहास]] [[वर्ग:पश्चिम बंगालमधील सामाजिक गट]] fykwc6cavtksu3cgoiv4hj6ru6mo8f1 0 370166 2723316 2714337 2026-10-20T06:30:10Z Vishnu888 82059 /* */ आंतरराष्ट्रीय संस्कृत वर्णमाला लिप्यंतरण 2723316 wikitext text/x-wiki {{विकिडेटा माहितीचौकट}} '''नर-नारायण,''' किंवा '''नरनारायण''', (संस्कृत: नरनारायण, रोमनीकृत: Naranārāyān)हे [[हिंदू धर्म|हिंदू धर्मात]] ऋषी-बंधूंची जोडी आहेत. त्यांना सामान्यतः पृथ्वीवरील संरक्षक देवता [[विष्णु|विष्णूचे]] अंशतः अवतार (अश-अवतार) मानले जाते.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.wisdomlib.org/hinduism/book/devi-bhagavata-purana/d/doc57169.html|title=On the dialogues of Nara Nārāyaṇa [Chapter 5]|last=www.wisdomlib.org|date=2013-05-15|website=www.wisdomlib.org|at=The two Risis named Nara and Nārāyaṇa, born of Hari’s Aṃśa|language=en|access-date=2022-10-11}}</ref><ref>{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.com/books?id=VzxKEAAAQBAJ&dq=naranarayana+vishnu&pg=PT13|title=Garuda Purana: Achara Khanda Part 1 : English Translation only without Slokas|last=Books|first=Kausiki|date=2021-07-12|publisher=Kausiki Books|pages=13|language=en}}</ref> नर-नारायणांना धर्म आणि मूर्तीचे पुत्र म्हणून वर्णन केले आहे.<ref>{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.com/books?id=1iGKDwAAQBAJ&dq=nara+narayana+sages&pg=PT132|title=Ancient Sages|last=Satyamayananda|first=Swami|date=2019|publisher=Advaita Ashrama (A publication branch of Ramakrishna Math, Belur Math)|isbn=978-81-7505-923-8|pages=132|language=en}}</ref> हिंदू धर्मग्रंथ ''[[महाभारत]]'' हे [[अर्जुन|अर्जुनाची]] ओळख नराशी आणि [[कृष्ण|कृष्णाची]] नारायणाशी करते.<ref>{{स्रोत बातमी|url=https://www.thehindu.com/features/friday-review/religion/religion-twin-incarnation-of-the-lord/article7695022.ece|title=Twin incarnation of the Lord|date=2015-09-27|work=The Hindu|language=en-IN|issn=0971-751X|access-date=2021-06-28}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.wisdomlib.org/definition/nara|title=Nara, Nārā, Narā, Ñaṟā, Naṟa, Naṟā: 41 definitions|last=www.wisdomlib.org|date=2010-09-28|website=www.wisdomlib.org|language=en|access-date=2025-07-17}}</ref> ''[[भागवत पुराण|भागवत पुराणातही]]'' नर-नारायणाची आख्यायिका सांगितली आहे. हिंदूंचा असा विश्वास आहे की ही जोडी [[बद्रीनाथ]] येथे राहते, जिथे त्यांचे सर्वात महत्वाचे [[बद्रीनाथ मंदिर|मंदिर]] आहे. प्रतिमांमध्ये नर-नारायण एकत्रितपणे किंवा वेगळे चित्रित केले आहेत. जेव्हा वेगळे चित्रित केले जाते तेव्हा नराचे दोन्ही हात आणि हरणाची कातडी घातलेली चित्रण असते, तर नारायण उजवीकडे विष्णूच्या नेहमीच्या रूपात दाखवले जातात. नर गोरा रंगाचा, तर नारायण सावळ्या रंगाचा दर्शविला जातो.<ref>{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.com/books?id=1iGKDwAAQBAJ&dq=nara+narayana+dark+fair&pg=PT132|title=Ancient Sages|last=Satyamayananda|first=Swami|date=2019|publisher=Advaita Ashrama (A publication branch of Ramakrishna Math, Belur Math)|isbn=978-81-7505-923-8|pages=132|language=en}}</ref> == आख्यायिका == [[वामन पुराण|वामन पुराणानुसार]], नर-नारायण हे [[ब्रह्मदेव|ब्रह्माचा]] पुत्र [[धम्म|धर्म]] आणि त्याची पत्नी मूर्ती ([[दक्ष|दक्षाची]] कन्या) किंवा अहिंसेचे पुत्र होते. त्यांनी [[समुद्रमंथन|समुद्रमंथनात]] राक्षसांना पराभूत करण्यास मदत केली आणि [[इंद्र|इंद्राने]] नराला रक्षणासाठी अमृत दिले.<ref>{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.com/books?id=N7LOZfwCDpEC&dq=nara-narayana&pg=PA221|title=Handbook of Hindu Mythology|last=Williams|first=George M.|publisher=Oxford University Press|year=2008|isbn=978-0-19-533261-2|pages=221}}</ref> ते [[बद्रीनाथ|बद्रीनाथमध्ये]] राहिले, जिथे त्यांनी हजार वर्षे [[तप|तपस्या]] केली.<ref name=":0">{{स्रोत पुस्तक|url=https://books.google.com/books?id=pNmfdAKFpkQC&dq=nara-narayana&pg=PA262|title=The Religions of India: A Concise Guide to Nine Major Faiths|last=Dalal|first=Roshen|publisher=Penguin Books India|year=2010|isbn=978-0-14-341517-6|pages=262}}</ref> === उर्वशीचा जन्म === [[भागवत पुराण|''भागवत पुराणात'']] [[उर्वशी|उर्वशीचा]] जन्म नर-नारायण ऋषींपासून झाल्याचे वर्णन आहे.<ref>''The Goddess in India: The Five Faces of the Eternal Feminine'' By Devdutt Pattanaik, Published 2000, Inner Traditions / Bear & Company, 176 pages, {{ISBN|0-89281-807-7}} p.66</ref> नर-नारायण [[हिमालय|हिमालयातील]] बद्रीनाथच्या मंदिरात ध्यानस्थ होते. त्यांच्या तपश्चर्येने देवांचा राजा [[इंद्र]] घाबरला व त्याने [[कामदेव]], [[रति|रती]], वसंत, [[मेनका]] आणि [[रंभा]] सारख्या विविध [[अप्सरा]] यांना कामुक उत्तेजनाने प्रेरित करण्यासाठी पाठवले.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.wisdomlib.org/hinduism/compilation/puranic-encyclopaedia/d/doc241796.html|title=Story of Nārāyaṇa|last=www.wisdomlib.org|date=2019-01-28|website=www.wisdomlib.org|language=en|access-date=2022-10-11}}</ref> नारायण ऋषींनी एक फूल घेतले आणि ते त्यांच्या मांडीवर ठेवले. लगेचच, एक सुंदर अप्सरा बाहेर आली जी अप्सरांपेक्षा खूपच श्रेष्ठ होते. त्यामुळे लज्जेने आणि क्रोधाने अप्सरा स्वर्गात परतल्या. नारायणाने या अप्सरेला इंद्राकडे पाठवले. ती ऋषीच्या मांडी ( [[संस्‍कृत भाषा|संस्कृतमध्ये]] उरु) पासून निर्माण झाली असल्याने, तिला [[उर्वशी]] असे म्हटले गेले. अप्सरांना परत पाठवल्यानंतर, दैवी ऋषींनी ध्यान पुन्हा सुरू ठेवले.<ref>''Tales from the Puranas'' By Mahesh Sharma, pp.60-62, Diamond Pocket Books (P) Ltd.,{{ISBN|81-288-1040-5}}</ref><ref name="Vijnanananda267">{{Harvard citation no brackets|Vijnanananda|2004}}</ref> === शिवाशी संघर्ष === [[महाभारत|''महाभारतानुसार'']], [[दक्ष यज्ञ|दक्षाच्या यज्ञाचा]] नाश केल्यानंतर, [[शिव|शिवाचे]] [[त्रिशूळ|त्रिशूल]] [[बद्रीनाथ|बदरिकाश्रमात]] पडले, जिथे ते तपश्चर्येत असलेल्या नारायणाच्या छातीला लागले. नारायणाने निर्माण केलेल्या 'हं' या ध्वनीच्या उच्चाराच्या बळावर, त्रिशूल त्याच्या छातीतून बाहेर आले आणि शिवाकडे परत गेले, ज्यांनी नंतर ऋषींना मारण्याचा दृढनिश्चय केला. नराने पृथ्वीवरून गवताचे एक पाते उपटले, जे कुऱ्हाड झाले आणि ते शिवाकडे सोडले असे म्हटले जाते. शिवाने ही कुऱ्हाड तोडल्याचे वर्णन आहे.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.wisdomlib.org/hinduism/compilation/puranic-encyclopaedia/d/doc241792.html|title=Story of Nara|last=www.wisdomlib.org|date=2019-01-28|website=www.wisdomlib.org|language=en|access-date=2022-10-11}}</ref> [[शैव पंथ|शैव]] परंपरेत, ऋषी नारायणाने बदरिकाश्रमाच्या शिवाला प्रसन्न करण्यासाठी तपश्चर्या केली.<ref>{{स्रोत पुस्तक|url=http://archive.org/details/Sircar1971|title=Studies In The Religious Life Of Ancient and Medieval India by Dineschandra Sircar (1971)|last=Dineschandra Sircar|date=1971|pages=23–24}}</ref> == आदर == [[स्वामीनारायण]] पंथात, नर आणि नारायण यांना ''नर-नारायण देव'' म्हणतात. ते बदरिकाश्रमात राहतात आणि कर्मानुसार सर्व प्राण्यांच्या भाग्याचे प्रमुख नियंत्रक आहेत असे मानले जाते. नर-नारायण देव [[अहमदाबाद|अहमदाबादमधील]] [[साबरमती नदी|साबरमती]] नदीच्या काठावरील नारायण घाटावर प्रकट झाले असे मानले जाते. म्हणूनच, त्यांच्या [[मूर्ति|प्रतिमा]] स्वामीनारायणांनी अहमदाबाद येथील पहिल्या स्वामीनारायण मंदिरात स्थापित केल्या. == संदर्भ == {{संदर्भयादी}}{{दशावतार}} [[वर्ग:कृष्णाची रूपे]] [[वर्ग:विष्णूचे अवतार]] [[वर्ग:हिंदू देव]] 3qev90hqze7he5lfc1fffm57gid306u 0 383268 2723274 2705988 2026-10-19T20:08:15Z InternetArchiveBot 130355 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2723274 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट क्रिकेट स्पर्धा | name = २०२६ कॅप्रिकॉर्न महिला चौरंगी मालिका | fromdate = २१ जुलै | todate = ३० जुलै २०२६ | administrator = [[क्रिकेट नामिबिया]] | cricket format = [[महिला ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय|महिला आंतरराष्ट्रीय टी२०]] | tournament format = [[राऊंड-रॉबिन स्पर्धा|दुहेरी साखळी सामने]] आणि [[बाद फेरी]] | host = {{flag|नामिबिया}} | champions = {{crw|UGA}} | count = २ | runners-up = {{crw|NAM}} | participants = ४ | matches = १४ | player of the series = {{crwicon|NAM}} मेकेलाये म्वातिले | most runs = {{crwicon|NAM}} [[सुने विटमन]] (२३८) | most wickets = {{crwicon|NAM}} मेकेलाये म्वातिले (८)<br>{{crwicon|UGA}} सारा वालाझा (८) | previous_year = २०२४ | previous_tournament = २०२४ कॅप्रिकॉर्न महिला तिरंगी मालिका }} '''२०२६ कॅप्रिकॉर्न महिला चौरंगी मालिका''' ही २१ ते ३० जुलै २०२६ दरम्यान [[नामिबिया]]मध्ये आयोजित महिला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट स्पर्धा होती. या स्पर्धेत यजमान [[नामिबिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|नामिबिया]], [[हाँग काँग राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|हाँग काँग]], [[टांझानिया राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|टांझानिया]] आणि [[युगांडा राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|युगांडा]] या चार संघांनी भाग घेतला. स्पर्धेतील सर्व सामने [[विंडहोक]] येथे खेळविण्यात आले.<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/women-s-t20-quadrangular-series-in-namibia-2026-1544593 |title=Women's T20 Quadrangular Series in Namibia 2026 |work=[[क्रिकइन्फो]] |language=en |access-date=२६ ऑगस्ट २०२६}}</ref> नामिबियाने दुहेरी साखळी फेरीतील सर्व सहा सामने जिंकून अंतिम सामन्यात प्रवेश केला. अंतिम सामन्यात युगांडाने नामिबियाचा १७ धावांनी पराभव करून स्पर्धेचे विजेतेपद पटकावले.<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/women-s-t20-quadrangular-series-in-namibia-2026-1544593/namibia-women-vs-uganda-women-final-1544612/full-scorecard |title=Namibia Women v Uganda Women, Final, Women's T20 Quadrangular Series in Namibia 2026 |work=[[क्रिकइन्फो]] |language=en |access-date=२६ ऑगस्ट २०२६}}</ref> मेकेलाये म्वातिले मालिकावीर ठरली, तर [[सुने विटमन]]ने स्पर्धेत सर्वाधिक २३८ धावा केल्या.<ref>{{cite web |url=https://www.namibian.com.na/capricorn-eagles-lose-the-battle-but-win-the-war/ |title=Capricorn Eagles lose the battle but win the war |date=५ ऑगस्ट २०२६ |work=The Namibian |language=en |access-date=२६ ऑगस्ट २०२६}}</ref> ==खेळाडू== {| class="wikitable" style="text-align:left; white-space:nowrap; margin:auto;" |- ! {{crw|NAM}}<ref>{{cite web |url=https://cricketnamibia.com/capricorn-eagles-set-for-exciting-international-t20i-series-on-home-soil/ |title=Capricorn Eagles Set for Exciting International T20I Series on Home Soil |date=२० जुलै २०२६ |work=[[क्रिकेट नामिबिया]] |language=en |access-date=२६ ऑगस्ट २०२६}}</ref> ! {{crw|HKG}}<ref>{{cite web |url=https://www.cricbuzz.com/cricket-match-facts/167417/hkc-w-vs-tanw-3rd-place-play-off-womens-t20i-quadrangular-series-in-namibia-2026 |title=Hong Kong, China Women vs Tanzania Women, 3rd Place Play-off, Women's T20I Quadrangular Series in Namibia 2026 |work=Cricbuzz |language=en |access-date=२६ ऑगस्ट २०२६}}</ref> ! {{crw|UGA}}<ref>{{cite web |url=https://nnalubaalesports.com/2026-capricorn-series-coaches-muhumuza-and-masaba-name-victoria-pearls-squad-for-namibia-battle/ |title=2026 Capricorn Series: Coaches Muhumuza and Masaba Name Victoria Pearls Squad For Namibia Battle |date=१५ जुलै २०२६ |work=Nnalubaale Sports |language=en |access-date=२६ ऑगस्ट २०२६ |archive-url=https://web.archive.org/web/20260827081009/https://nnalubaalesports.com/2026-capricorn-series-coaches-muhumuza-and-masaba-name-victoria-pearls-squad-for-namibia-battle/ |archive-date=2026-08-27 |url-status=dead}}</ref> ! {{crw|TAN}}<ref>{{cite web |url=https://dailynews.co.tz/tz-women-ready-for-namibia-quadrangular-cricket-series-campaign/ |title=TZ women ready for Namibia quadrangular cricket series campaign |date=२० जुलै २०२६ |work=Daily News |language=en |access-date=२६ ऑगस्ट २०२६}}</ref> |- | valign="top" | * [[सुने विटमन]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)|कर्णधार]]) * मेझर्ली गोरासेस ([[यष्टिरक्षक|यष्टीरक्षक]]) * [[कायलीन ग्रीन]] * अरास्ता डियरगार्ड्ट * [[सिल्व्हिया शिहेपो]] * सायमा तुहादेलेनी * [[विल्का म्वातिले]] * मेकेलाये म्वातिले * बियांका मॅन्युएल * सराफिया हांदिबा * नाओमी बेंजामिन * ॲलेक्सा व्हॉर्स्टर * एव्हलीन केजारुकुआ * [[व्हिक्टोरिया हामुन्येला]] * एडेल व्हॅन झिल | valign="top" | * [[नताशा माइल्स]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)|कर्णधार]]) * मरियम बिबी ([[यष्टिरक्षक|यष्टीरक्षक]]) * [[कॅरी चॅन]] * [[मारिको हिल]] * [[यास्मिन दासवानी]] * मरीना लॅम्पलॉ * ॲलिसन सिऊ * इक्रा सहर * जॉयलीन कौर * शानझीन शहजाद * रुचिता वेंकटेश * डोरोथिया शिंग चॅन * महेकदीप कौर * झारा हैदर | valign="top" | * [[जॅनेट म्बाबाझी]] ([[कर्णधार (क्रिकेट)|कर्णधार]]) * [[रिटा मुसमाळी]] (उपकर्णधार) * एस्थर इलोकू ([[यष्टिरक्षक|यष्टीरक्षक]]) * जिमिया अब्दल्ला मुहम्मद ([[यष्टिरक्षक|यष्टीरक्षक]]) * प्रॉस्कोव्हिया अलाको * [[इम्मॅक्युलेट नाकीसूयी]] * [[कॉन्सी अवेको]] * [[स्टेफनी नम्पीना]] * सारा अकितेंग * मलिसा अरिओकोट * आयरीन मुतोनी * फिओना एगारू कुलुमे * असुमिन अकुरुत * सारा वालाझा | valign="top" | * नीमा जस्टिन पियस ([[कर्णधार (क्रिकेट)|कर्णधार]]) * हुडा ओमारी (उपकर्णधार) * साउम म्ताए * नसरा नासोरो सैदी * ॲग्नेस क्वेले * पेरिस कमुन्या * आयशा मोहम्मद * साउमु हुसेन ([[यष्टिरक्षक|यष्टीरक्षक]]) * लिंडा मसावे ([[यष्टिरक्षक|यष्टीरक्षक]]) * शीला किझिटो * सोफिया फ्रँक जेरोम * साउम बोराकांबी * मारिया जस्टिन मसावे * म्वानाइदी अथुमान |} ==गुणतालिका== {| class="wikitable" style="text-align:center;" ! स्थान !! संघ !! सामने !! विजय !! पराभव !! बरोबरी !! निकाल नाही !! गुण !! निव्वळ धावगती !! पात्रता |- style="background:#BBF3BB;" | १ || style="text-align:left;" | {{crw|NAM}} || ६ || ६ || ० || ० || ० || १२ || +१.४०६ || rowspan="2" style="text-align:left; vertical-align:middle;" | [[२०२६ कॅप्रिकॉर्न महिला चौरंगी मालिका#अंतिम सामना|अंतिम सामन्यासाठी पात्र]] |- style="background:#BBF3BB;" | २ || style="text-align:left;" | {{crw|UGA}} || ६ || ४ || २ || ० || ० || ८ || +०.३१० |- style="background:#FFFFBB;" | ३ || style="text-align:left;" | {{crw|HKG}} || ६ || २ || ४ || ० || ० || ४ || −०.५१५ || rowspan="2" style="text-align:left; vertical-align:middle;" | [[२०२६ कॅप्रिकॉर्न महिला चौरंगी मालिका#तिसऱ्या स्थानाचा सामना|तिसऱ्या स्थानाच्या सामन्यासाठी पात्र]] |- style="background:#FFFFBB;" | ४ || style="text-align:left;" | {{crw|TAN}} || ६ || ० || ६ || ० || ० || ० || −१.२५९ |} <small>स्रोत: [[क्रिकइन्फो]]<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/women-s-t20-quadrangular-series-in-namibia-2026-1544593/points-table-standings |title=Women's T20 Quadrangular Series (in Namibia) 2026 Points Table |work=[[क्रिकइन्फो]] |language=en |access-date=२६ ऑगस्ट २०२६}}</ref></small> ==साखळी सामने== {{hatnote|सर्व वेळा मध्य आफ्रिका प्रमाणवेळेनुसार ([[यूटीसी+०२:००]]).}} {{Single-innings cricket match | time = ०९:३० | date = २१ जुलै २०२६ | team1 = {{cr-rt|HKG}} | team2 = {{cr|UGA}} | score1 = १०८/४ (२० षटके) | runs1 = [[नताशा माइल्स]] ४५ (४३) | wickets1 = सारा वालाझा १/१५ (४ षटके) | score2 = ११२/४ (१८.५ षटके) | runs2 = प्रॉस्कोव्हिया अलाको ३८ (४३) | wickets2 = मरीना लॅम्पलॉ १/१२ (४ षटके) | result = युगांडाने ६ गडी राखून विजय मिळवला. | report = [https://www.espncricinfo.com/series/women-s-t20-quadrangular-series-in-namibia-2026-1544593/hong-kong-women-vs-uganda-women-1st-match-1544599/full-scorecard धावफलक] | venue = हाय परफॉर्मन्स ओव्हल, [[विंडहोक]] | umpires = आयरीन व्हॅन झिल (नामिबिया) आणि एलोइस डु प्लूई (नामिबिया) | motm = [[नताशा माइल्स]] (हाँग काँग) | toss = युगांडाने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला. | rain = | notes = }} ---- {{Single-innings cricket match | time = १४:०० | date = २१ जुलै २०२६ | team1 = {{cr-rt|TAN}} | team2 = {{cr|NAM}} | score1 = ९५ (१९ षटके) | runs1 = साउम म्ताए २५ (१७) | wickets1 = [[व्हिक्टोरिया हामुन्येला]] २/६ (४ षटके) | score2 = ९६/१ (१३.५ षटके) | runs2 = [[सुने विटमन]] ५३[[नाबाद|*]] (४४) | wickets2 = ॲग्नेस क्वेले १/१५ (३ षटके) | result = नामिबियाने ९ गडी राखून विजय मिळवला. | report = [https://www.espncricinfo.com/series/women-s-t20-quadrangular-series-in-namibia-2026-1544593/namibia-women-vs-tanzania-women-2nd-match-1544600/full-scorecard धावफलक] | venue = हाय परफॉर्मन्स ओव्हल, [[विंडहोक]] | umpires = एलोइस डु प्लूई (नामिबिया) आणि स्टीव्हन डेलपोर्ट (नामिबिया) | motm = [[सुने विटमन]] (नामिबिया) | toss = नामिबियाने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला. | rain = | notes = }} ---- {{Single-innings cricket match | time = ०९:३० | date = २२ जुलै २०२६ | team1 = {{cr-rt|NAM}} | team2 = {{cr|UGA}} | score1 = १२३/७ (२० षटके) | runs1 = ज्युरिएन डियरगार्ड्ट ३६ (३३) | wickets1 = सारा वालाझा ३/१८ (४ षटके) | score2 = १२३/७ (२० षटके) | runs2 = प्रॉस्कोव्हिया अलाको ४४ (३९) | wickets2 = ज्युरिएन डियरगार्ड्ट ३/२१ (४ षटके) | result = सामना बरोबरीत सुटला; नामिबियाने सुपर ओव्हर जिंकला. | report = [https://www.espncricinfo.com/series/women-s-t20-quadrangular-series-in-namibia-2026-1544593/namibia-women-vs-uganda-women-3rd-match-1544601/full-scorecard धावफलक] | venue = हाय परफॉर्मन्स ओव्हल, [[विंडहोक]] | umpires = एलोइस डु प्लूई (नामिबिया) आणि आयरीन व्हॅन झिल (नामिबिया) | motm = ज्युरिएन डियरगार्ड्ट (नामिबिया) | toss = युगांडाने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला. | rain = | notes = सुपर ओव्हरमध्ये नामिबियाने १३/० धावा केल्या, तर युगांडाने १२/१ धावा केल्या. }} ---- {{Single-innings cricket match | time = १४:०० | date = २२ जुलै २०२६ | team1 = {{cr-rt|HKG}} | team2 = {{cr|TAN}} | score1 = १५२/३ (२० षटके) | runs1 = [[नताशा माइल्स]] ५१ (४८) | wickets1 = आयशा मोहम्मद १/२६ (२ षटके) | score2 = १३६/५ (२० षटके) | runs2 = पेरिस कमुन्या २२ (२४) | wickets2 = [[कॅरी चॅन]] १/१६ (४ षटके) | result = हाँग काँगने १६ धावांनी विजय मिळवला. | report = [https://www.espncricinfo.com/series/women-s-t20-quadrangular-series-in-namibia-2026-1544593/hong-kong-women-vs-tanzania-women-4th-match-1544602/full-scorecard धावफलक] | venue = हाय परफॉर्मन्स ओव्हल, [[विंडहोक]] | umpires = हेन्रियेट ह्यूगो (नामिबिया) आणि एलोइस डु प्लूई (नामिबिया) | motm = [[कॅरी चॅन]] (हाँग काँग) | toss = हाँग काँगने नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला. | rain = | notes = }} ---- {{Single-innings cricket match | time = ०९:३० | date = २४ जुलै २०२६ | team1 = {{cr-rt|UGA}} | team2 = {{cr|TAN}} | score1 = १३२/६ (२० षटके) | runs1 = [[रिटा मुसमाळी]] ३७ (३६) | wickets1 = पेरिस कमुन्या २/१४ (४ षटके) | score2 = १२७/८ (२० षटके) | runs2 = नीमा जस्टिन पियस ३८ (३०) | wickets2 = असुमिन अकुरुत २/२० (४ षटके) | result = युगांडाने ५ धावांनी विजय मिळवला. | report = [https://www.espncricinfo.com/series/women-s-t20-quadrangular-series-in-namibia-2026-1544593/tanzania-women-vs-uganda-women-5th-match-1544603/full-scorecard धावफलक] | venue = हाय परफॉर्मन्स ओव्हल, [[विंडहोक]] | umpires = हेन्रियेट ह्यूगो (नामिबिया) आणि आयरीन व्हॅन झिल (नामिबिया) | motm = [[इम्मॅक्युलेट नाकीसूयी]] (युगांडा) | toss = टांझानियाने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला. | rain = | notes = }} ---- {{Single-innings cricket match | time = १४:०० | date = २४ जुलै २०२६ | team1 = {{cr-rt|HKG}} | team2 = {{cr|NAM}} | score1 = ११३/७ (२० षटके) | runs1 = मरियम बिबी ३८[[नाबाद|*]] (३८) | wickets1 = मेकेलाये म्वातिले ३/१० (४ षटके) | score2 = ११६/५ (१८.२ षटके) | runs2 = [[विल्का म्वातिले]] ३९[[नाबाद|*]] (३२) | wickets2 = इक्रा सहर २/२२ (३ षटके) | result = नामिबियाने ५ गडी राखून विजय मिळवला. | report = [https://www.espncricinfo.com/series/women-s-t20-quadrangular-series-in-namibia-2026-1544593/hong-kong-women-vs-namibia-women-6th-match-1544604/full-scorecard धावफलक] | venue = हाय परफॉर्मन्स ओव्हल, [[विंडहोक]] | umpires = हेन्रियेट ह्यूगो (नामिबिया) आणि सुनेट शूनबी (नामिबिया) | motm = [[विल्का म्वातिले]] (नामिबिया) | toss = हाँग काँगने नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला. | rain = | notes = }} ---- {{Single-innings cricket match | time = ०९:३० | date = २५ जुलै २०२६ | team1 = {{cr-rt|TAN}} | team2 = {{cr|NAM}} | score1 = ९६/५ (२० षटके) | runs1 = हुडा ओमारी २५ (२४) | wickets1 = [[व्हिक्टोरिया हामुन्येला]] १/६ (२ षटके) | score2 = १००/१ (१३.४ षटके) | runs2 = [[सुने विटमन]] ५६ (४६) | wickets2 = सोफिया जेरोम १/११ (२ षटके) | result = नामिबियाने ९ गडी राखून विजय मिळवला. | report = [https://www.espncricinfo.com/series/women-s-t20-quadrangular-series-in-namibia-2026-1544593/namibia-women-vs-tanzania-women-7th-match-1544605/full-scorecard धावफलक] | venue = हाय परफॉर्मन्स ओव्हल, [[विंडहोक]] | umpires = एलोइस डु प्लूई (नामिबिया) आणि सुनेट शूनबी (नामिबिया) | motm = [[सुने विटमन]] (नामिबिया) | toss = टांझानियाने नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला. | rain = | notes = }} ---- {{Single-innings cricket match | time = १४:०० | date = २५ जुलै २०२६ | team1 = {{cr-rt|HKG}} | team2 = {{cr|UGA}} | score1 = ११४/७ (२० षटके) | runs1 = [[मारिको हिल]] ३७ (४२) | wickets1 = सारा वालाझा २/२२ (४ षटके)<br/>आयरीन मुतोनी २/२२ (४ षटके) | score2 = ११५/८ (१७.४ षटके) | runs2 = [[रिटा मुसमाळी]] २२ (२६) | wickets2 = महेकदीप कौर २/० (१ षटक) | result = युगांडाने २ गडी राखून विजय मिळवला. | report = [https://www.espncricinfo.com/series/women-s-t20-quadrangular-series-in-namibia-2026-1544593/hong-kong-women-vs-uganda-women-8th-match-1544606/full-scorecard धावफलक] | venue = हाय परफॉर्मन्स ओव्हल, [[विंडहोक]] | umpires = एलोइस डु प्लूई (नामिबिया) आणि सुनेट शूनबी (नामिबिया) | motm = सारा वालाझा (युगांडा) | toss = युगांडाने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला. | rain = | notes = }} ---- {{Single-innings cricket match | time = ०९:३० | date = २७ जुलै २०२६ | team1 = {{cr-rt|TAN}} | team2 = {{cr|HKG}} | score1 = १३५/५ (२० षटके) | runs1 = हुडा ओमारी ६४ (४६) | wickets1 = जॉयलीन कौर २/२४ (४ षटके) | score2 = १३८/१ (१८.३ षटके) | runs2 = [[मारिको हिल]] ७४[[नाबाद|*]] (६३) | wickets2 = ॲग्नेस क्वेले १/३१ (३ षटके) | result = हाँग काँगने ९ गडी राखून विजय मिळवला. | report = [https://www.espncricinfo.com/series/women-s-t20-quadrangular-series-in-namibia-2026-1544593/hong-kong-women-vs-tanzania-women-9th-match-1544607/full-scorecard धावफलक] | venue = नामिबिया क्रिकेट मैदान, [[विंडहोक]] | umpires = हेन्रियेट ह्यूगो (नामिबिया) आणि मेरीके शॉर्ट (नामिबिया) | motm = [[मारिको हिल]] (हाँग काँग) | toss = हाँग काँगने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला. | rain = | notes = }} ---- {{Single-innings cricket match | time = १४:०० | date = २७ जुलै २०२६ | team1 = {{cr-rt|UGA}} | team2 = {{cr|NAM}} | score1 = १४७/४ (२० षटके) | runs1 = [[इम्मॅक्युलेट नाकीसूयी]] ४३[[नाबाद|*]] (२२) | wickets1 = [[व्हिक्टोरिया हामुन्येला]] २/२० (३ षटके) | score2 = १४८/४ (१८.५ षटके) | runs2 = मेकेलाये म्वातिले ४९ (४८)<br/>ज्युरिएन डियरगार्ड्ट ४९[[नाबाद|*]] (४०) | wickets2 = फिओना कुलुमे १/१५ (२ षटके) | result = नामिबियाने ६ गडी राखून विजय मिळवला. | report = [https://www.espncricinfo.com/series/women-s-t20-quadrangular-series-in-namibia-2026-1544593/namibia-women-vs-uganda-women-10th-match-1544608/full-scorecard धावफलक] | venue = नामिबिया क्रिकेट मैदान, [[विंडहोक]] | umpires = हेन्रियेट ह्यूगो (नामिबिया) आणि सुनेट शूनबी (नामिबिया) | motm = मेकेलाये म्वातिले (नामिबिया) | toss = नामिबियाने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला. | rain = | notes = }} ---- {{Single-innings cricket match | time = ०९:३० | date = २८ जुलै २०२६ | team1 = {{cr-rt|HKG}} | team2 = {{cr|NAM}} | score1 = १२०/६ (२० षटके) | runs1 = [[मारिको हिल]] ३५ (३५) | wickets1 = एव्हलीन केजारुकुआ २/१६ (४ षटके) | score2 = १२४/२ (१३.४ षटके) | runs2 = [[सुने विटमन]] ५९[[नाबाद|*]] (३८) | wickets2 = मरीना लॅम्पलॉ १/३० (४ षटके) | result = नामिबियाने ८ गडी राखून विजय मिळवला. | report = [https://www.espncricinfo.com/series/women-s-t20-quadrangular-series-in-namibia-2026-1544593/namibia-women-vs-hong-kong-women-11th-match-1544609/full-scorecard धावफलक] | venue = नामिबिया क्रिकेट मैदान, [[विंडहोक]] | umpires = मेरीके शॉर्ट (नामिबिया) आणि सुनेट शूनबी (नामिबिया) | motm = [[सुने विटमन]] (नामिबिया) | toss = नामिबियाने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला. | rain = | notes = }} ---- {{Single-innings cricket match | time = १४:०० | date = २८ जुलै २०२६ | team1 = {{cr-rt|UGA}} | team2 = {{cr|TAN}} | score1 = ११६/२ (१६.४ षटके) | runs1 = [[जॅनेट म्बाबाझी]] ५७[[नाबाद|*]] (४४)<br/>प्रॉस्कोव्हिया अलाको ५२ (५८) | wickets1 = | score2 = | runs2 = | wickets2 = | result = सामना युगांडाला बहाल करण्यात आला. | report = [https://www.espncricinfo.com/series/women-s-t20-quadrangular-series-in-namibia-2026-1544593/tanzania-women-vs-uganda-women-12th-match-1544610/full-scorecard धावफलक] | venue = नामिबिया क्रिकेट मैदान, [[विंडहोक]] | umpires = मेरीके शॉर्ट (नामिबिया) आणि सुनेट शूनबी (नामिबिया) | motm = | toss = टांझानियाने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला. | rain = | notes = टांझानिया संघातील खेळाडूंच्या दुखापतींमुळे टांझानियाने सामना पुढे खेळण्यास असमर्थता दर्शवली. दोन्ही संघांच्या परस्पर निर्णयानंतर सामना युगांडाला बहाल करण्यात आला.<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/21373/scorecard/1544610/tanzania-women-vs-uganda-women-12th-match-womens-t20-quadrangular-series-in-namibia-2026 |title=Tanzania Women v Uganda Women, 12th Match, Women's T20 Quadrangular Series in Namibia 2026 |work=[[क्रिकइन्फो]] |access-date=२६ ऑगस्ट २०२६}}</ref> }} ==तिसऱ्या स्थानाचा सामना== {{Single-innings cricket match | date = ३० जुलै २०२६ | time = ०९:३० | team1 = {{cr-rt|HKG}} | team2 = {{cr|TAN}} | score1 = ११६/४ (२० षटके) | runs1 = [[नताशा माइल्स]] ५५[[नाबाद|*]] (५५) | wickets1 = ॲग्नेस क्वेले २/२९ (४ षटके) | score2 = ११७/३ (१६.५ षटके) | runs2 = साउम म्ताए ५९ (३६) | wickets2 = जॉयलीन कौर २/१७ (३ षटके) | result = टांझानियाने ७ गडी राखून विजय मिळवला. | report = [https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1544611.html धावफलक] | venue = हाय परफॉर्मन्स ओव्हल, [[विंडहोक]] | umpires = एलोइस डु प्लूई (नामिबिया) आणि हेन्रियेट ह्यूगो (नामिबिया) | motm = साउम म्ताए (टांझानिया) | toss = टांझानियाने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला. | rain = | notes = }} ==अंतिम सामना== {{Single-innings cricket match | date = ३० जुलै २०२६ | time = १४:०० | team1 = {{cr-rt|UGA}} | team2 = {{cr|NAM}} | score1 = १४६/३ (२० षटके) | runs1 = [[जॅनेट म्बाबाझी]] ६१ (५६) | wickets1 = [[विल्का म्वातिले]] १/२४ (४ षटके) | score2 = १२९/६ (२० षटके) | runs2 = [[सुने विटमन]] ३३ (३९) | wickets2 = [[कॉन्सी अवेको]] ३/२० (४ षटके) | result = युगांडाने १७ धावांनी विजय मिळवला. | report = [https://www.espncricinfo.com/series/women-s-t20-quadrangular-series-in-namibia-2026-1544593/namibia-women-vs-uganda-women-final-1544612/full-scorecard धावफलक] | venue = हाय परफॉर्मन्स ओव्हल, [[विंडहोक]] | umpires = एलोइस डु प्लूई (नामिबिया) आणि सुनेट शूनबी (नामिबिया) | motm = [[जॅनेट म्बाबाझी]] (युगांडा) | toss = नामिबियाने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला. | rain = | notes = }} ==संदर्भ== {{संदर्भयादी}} ==बाह्य दुवे== * [https://www.espncricinfo.com/series/women-s-t20-quadrangular-series-in-namibia-2026-1544593 क्रिकइन्फोवरील स्पर्धेचे पान] {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६}} [[वर्ग:इ.स. २०२६ मधील क्रिकेट]] [[वर्ग:नामिबियामधील क्रिकेट]] [[वर्ग:महिला क्रिकेट]] 0bytgolfd0skkn2r3rezsiw1zb1had9 0 383511 2723277 2707541 2026-10-19T20:15:49Z InternetArchiveBot 130355 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2723277 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट क्रिकेट स्पर्धा | name = २०२६ महिला कॉन्टिनेंटल चषक | fromdate = २६ ऑगस्ट | todate = ३० ऑगस्ट २०२६ | administrator = रोमानियन क्रिकेट फेडरेशन | cricket format = [[महिला ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय]] | tournament format = [[राऊंड-रॉबिन स्पर्धा|साखळी सामने]] आणि स्थाननिर्धारण सामने | host = {{ध्वज|रोमेनिया}} | champions = {{crw|TUR}} | count = १ | runners-up = {{crw|IOM}} | participants = ८ | matches = १४ | most runs = {{cricon|IOM}} ल्युसी बार्नेट (२५७) | most wickets = {{cricon|AUT}} मल्लिका पथिरन्नेहेलागे (८)<br>{{cricon|TUR}} हासेर चेलिक (८)<br>{{cricon|IOM}} जोआन हिक्स (८) | previous_year = २०२५ | previous_tournament = २०२५ महिला कॉन्टिनेंटल चषक }} '''२०२६ महिला कॉन्टिनेंटल चषक''' ही २६ ते ३० ऑगस्ट २०२६ दरम्यान [[रोमेनिया]]मध्ये आयोजित करण्यात आलेली महिला [[महिला ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय|टी२० आंतरराष्ट्रीय]] क्रिकेट स्पर्धा होती.<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/women-s-continental-cup-2026-1549166 |title=Women's Continental Cup 2026 |work=[[क्रिकइन्फो]] |access-date=२ सप्टेंबर २०२६}}</ref> स्पर्धेत आठ संघांनी भाग घेतला आणि एकूण १४ सामने खेळवण्यात आले. सर्व सामने [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] येथे खेळवण्यात आले. अंतिम सामन्यात [[तुर्की राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|तुर्की]]ने [[आईल ऑफ मान राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ|आईल ऑफ मान]]वर ५ गडी राखून विजय मिळवत स्पर्धेचे विजेतेपद पटकावले.<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/women-s-continental-cup-2026-1549166 |title=Women's Continental Cup 2026 |work=[[क्रिकइन्फो]] |access-date=२ सप्टेंबर २०२६}}</ref> ==खेळाडू== {| class="wikitable" style="text-align:center; margin:auto" |- ! {{crw|AUT}}<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/austria-women-in-romania-2026-1549177/teams |title=Austria Women in Romania Teams 2026 |work=[[क्रिकइन्फो]] |access-date=२ सप्टेंबर २०२६}}</ref> ! {{crw|TUR}}<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/turkey-women-in-romania-2026-1549178/teams |title=Turkey Women in Romania Teams 2026 |work=[[क्रिकइन्फो]] |access-date=२ सप्टेंबर २०२६}}</ref> ! {{crw|GUE}}<ref>{{cite web |url=https://www.guernseycricket.com/post/guernsey-women-s-squad-announced-for-women-s-continental-cricket-cup-2026 |title=Guernsey Women's Squad Announced for Women's Continental Cricket Cup 2026 |publisher=Guernsey Cricket |date=२८ जून २०२६ |access-date=२ सप्टेंबर २०२६ |archive-url=https://web.archive.org/web/20260902025152/https://www.guernseycricket.com/post/guernsey-women-s-squad-announced-for-women-s-continental-cricket-cup-2026 |archive-date=2026-09-02 |url-status=dead}}</ref> ! {{crw|CZE}}<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/czech-republic-women-in-romania-2026-1549182/teams |title=Czech Republic Women in Romania Teams 2026 |work=[[क्रिकइन्फो]] |access-date=२ सप्टेंबर २०२६}}</ref> |- style="vertical-align:top" | * प्रिया साबू ([[कर्णधार (क्रिकेट)|क]]) * हादिया सिद्दीकी ([[यष्टिरक्षक|य]]) * श्रिया कोमाटी रेड्डी * आशी चोपला * शीतल भारद्वाज * मल्लिका पथिरन्नेहेलागे * प्रविथा गणेशन * वेरा पोग्लिट्श * प्रिथा गणेशन * अश्मान सैफी * अंजुमन हिरा * हरजीवन भुल्लर * [[अँड्रिया-मे झेपेडा]] * अनिशा नूकळा * प्रभावती तल्लोजी * शालिका अरियासिंघागे * फ्लॉरेन्स हिरा * जेनिफर हिरा | * कुब्रा कानावार्जी ([[कर्णधार (क्रिकेट)|क]]) * रुवेदा चेनिक ([[यष्टिरक्षक|य]]) * मेर्वे एरजिन ([[यष्टिरक्षक|य]]) * सालीहा ओझकुंदुझ * एझगी नूर किलिच * गोक्सू आयान * सुझान तुरान * झेहरा एंदर * सुहेदा हांजर * रेय्यान अलिउस्ता * हासेर चेलिक * गुलहातून केलेश * गुलचे जेंगिझ * याप्राक करादोगान * मेलिके बायराम * दुयगू टेकयिल्दिरिम * सिला यिल्दिरिम * हानिम कावासोग्लू | * क्रिस्टा डी ला मारे ([[कर्णधार (क्रिकेट)|क]], [[यष्टिरक्षक|य]]) * ॲनी ले रे * रेबेका हबर्ड * शार्लट ग्रिग्ज * क्लेअर एल्मोर * एलिस मिलिंग्टन * इव्हा बोरगेझ * फ्रान्सेस्का बुलपिट * हाना ॲटकिन्सन * केटी रॉबर्ट * मॉली वॉटसन * ऑलिव्हिया मॉर्गन * फिलिपा स्टाहेलिन * रेचल मेरियन | * सौजन्या तालामारला ([[कर्णधार (क्रिकेट)|क]]) * झुझाना फ्रानोव्हा ([[यष्टिरक्षक|य]]) * कॅतेरिना टेसारिकोव्हा * देसिका मारिकोव्हा-मुडली * एरिका कुन्कोव्हा * फरवा बाबर * याना कोमिन्कोव्हा * क्लारा किसोव्हा * रेचल पाव्लिकोव्हा * व्हायोला कोमेडा * इव्हा कोनासोव्हा * तेरेझा कोल्कुनोव्हा * प्रतिभा चौधरी * दिव्या मेहतानी * मानसी परमार * अडेला पाव्लिकोव्हा |- ! {{crw|IOM}}<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/isle-of-man-women-in-romania-2026-1549179/teams |title=Isle of Man Women in Romania Teams 2026 |work=[[क्रिकइन्फो]] |access-date=२ सप्टेंबर २०२६}}</ref> ! {{crw|NOR}}<ref>{{cite web |url=https://cricketforbundet.no/norges-kvinnelandslag-til-womens-continental-cup-i-romania/ |title=Norges kvinnelandslag til Women's Continental Cup i Romania |publisher=Norges Cricketforbund |date=१२ ऑगस्ट २०२६ |access-date=२ सप्टेंबर २०२६}}</ref> ! {{crw|ROM}}<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/women-s-continental-cup-2026-1549166/teams |title=Women's Continental Cup 2026 Teams |work=[[क्रिकइन्फो]] |access-date=२ सप्टेंबर २०२६}}</ref> ! {{crw|GRE}}<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/greece-women-in-romania-2026-1549181/teams |title=Greece Women in Romania Teams 2026 |work=[[क्रिकइन्फो]] |access-date=२ सप्टेंबर २०२६}}</ref> |- style="vertical-align:top" | * ल्युसी बार्नेट ([[कर्णधार (क्रिकेट)|क]]) * लिबी मूर ([[यष्टिरक्षक|य]]) * इझी क्लार्क * ग्रेस कॉटियर * क्लेअर क्रो * क्लो डिलन * जॉर्जिना फोर्ड * अमेलिया ग्रिफिथ्स * जोआन हिक्स * रेचल ओव्हरमन * मेसी स्किलन * अलान्या थॉर्प * ॲना विल्सन | * मिराब रझवान ([[कर्णधार (क्रिकेट)|क]]) * बिजेयता कुमारी ([[यष्टिरक्षक|य]]) * अलिना अस्लम * अनुष्का सौरभ गोरड * अर्चना विश्वकर्मा * आयेशा हसन * लिझी स्टॅनफर्गिन * लोपामुद्रा साहू * नायब रझवान * प्राची कुमारी * रम्या इम्माडी * शंकीरथना रवींद्रकुमार * विद्या बाबनिवास वियाला | * रेबेका लेइला ब्लेक ([[कर्णधार (क्रिकेट)|क]]) * मदालिना मारिन ([[यष्टिरक्षक|य]]) * माया केअरवेल * अलिना लुपास्कू * क्रिस्टिना सिर्लिग * युलियाना मुंटेअन * मारिया अबाबी * दारिया तनासे * मिहाएला स्टॅन * हेराथ बंडारा * मिरुना गॅब्रिएला इओनिता * निरोशी कुरुप्पू * राइसा क्रिस्टिना | * ॲगेलिकी साव्वानी ([[कर्णधार (क्रिकेट)|क]]) * ॲगेलिकी-इओआना आर्गिरोपुलू ([[यष्टिरक्षक|य]]) * अदामांटिया माक्री * मारिया पोलिमेरी * लिडिया कात्सिमारी * अलेक्झांद्रा कुरकुलू * मारिया आफ्रोदिती व्हेर्वित्सिओती * मारिया पेन्ना * सोफिया जॉर्गोटा * थियोदोरा मेसिमेरी * क्रिस्टिना मोस्कू * किरियाकी जिआन्नोला * नेफेली वित्सू |} ==साखळी सामने== ===गट अ=== {| class="wikitable" style="text-align:center" ! स्थान ! संघ ! सामने ! विजय ! पराभव ! निकाल नाही ! गुण ! निव्वळ धावगती ! पात्रता |- style="background:#ccffcc" | १ || style="text-align:left" | {{crw|TUR}} || ३ || ३ || ० || ० || '''६''' || +३.२१२ || [[#अंतिम सामना|अंतिम सामन्यासाठी पात्र]] |- style="background:#ffffcc" | २ || style="text-align:left" | {{crw|AUT}} || ३ || २ || १ || ० || '''४''' || +१.६६३ || [[#तिसऱ्या स्थानाचा सामना|तिसऱ्या स्थानाच्या सामन्यासाठी पात्र]] |- | ३ || style="text-align:left" | {{crw|GUE}} || ३ || १ || २ || ० || '''२''' || −१.५७१ || |- | ४ || style="text-align:left" | {{crw|CZE}} || ३ || ० || ३ || ० || '''०''' || −२.०८० || |} {{Single-innings cricket match | date = २६ ऑगस्ट २०२६ | time = ०८:३० | team1 = {{crw-rt|AUT}} | team2 = {{crw|TUR}} | score1 = ३५ (८.१ षटके) | runs1 = कोमाती रेड्डी ८ (१९) | wickets1 = हाजेर चेलिक ४/६ (२ षटके) | score2 = ४०/२ (५.३ षटके) | runs2 = झेहरा एन्डर १३[[नाबाद|*]] (१२) | wickets2 = मल्लिका पथिरान्नेहेलागे २/७ (२ षटके) | result = तुर्की ८ गडी राखून विजयी | report = [https://www.espncricinfo.com/series/women-s-continental-cup-2026-1549166/austria-women-vs-turkey-women-1st-match-group-a-1549194/full-scorecard धावफलक] | venue = [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] | umpires = ओनेसीमस कोईलराज (स्वित्झर्लंड) आणि निलकेश पटेल (स्पेन) | motm = कुब्रा कॅनावार्जी (तुर्की) | toss = तुर्कीने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला. | rain = | notes = अंजुमन हिरा (ऑस्ट्रिया) हिने महिला आंतरराष्ट्रीय टी२० क्रिकेटमध्ये पदार्पण केले. }} {{Single-innings cricket match | date = २६ ऑगस्ट २०२६ | time = १६:०० | team1 = {{crw-rt|AUT}} | team2 = {{crw|GGY}} | score1 = १०४/८ (२० षटके) | runs1 = कोमाती रेड्डी ३० (४०) | wickets1 = क्लेअर एल्मोर २/१२ (३ षटके) | score2 = १९ (६.५ षटके) | runs2 = ॲनी ले रे ५ (७)<br>रेबेका हबर्ड ५ (१०) | wickets2 = कोमाती रेड्डी ४/२ (१.५ षटके) | result = ऑस्ट्रिया ८५ धावांनी विजयी | report = [https://www.espncricinfo.com/series/women-s-continental-cup-2026-1549166/austria-women-vs-guernsey-women-3rd-match-group-a-1549196/full-scorecard धावफलक] | venue = [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] | umpires = निलकेश पटेल (स्पेन) आणि सेनुरा लक्वीन (रोमानिया) | motm = कोमाती रेड्डी (ऑस्ट्रिया) | toss = गर्न्सीने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला. | rain = | notes = फ्लोरेन्स हिरा (ऑस्ट्रिया) आणि क्लेअर एल्मोर (गर्न्सी) यांनी महिला आंतरराष्ट्रीय टी२० क्रिकेटमध्ये पदार्पण केले. }} {{Single-innings cricket match | date = २७ ऑगस्ट २०२६ | time = १२:३० | team1 = {{crw-rt|CZE}} | team2 = {{crw|TUR}} | score1 = ६४ (१३.३ षटके) | runs1 = याना कोमिन्कोव्हा ८ (८) | wickets1 = एझगी नूर किलिच ३/५ (३ षटके) | score2 = ६५/२ (५.५ षटके) | runs2 = दुयगु टेकयिल्दिरिम २७[[नाबाद|*]] (१९) | wickets2 = सौजन्या तलामारला २/१३ (२ षटके) | result = तुर्की ८ गडी राखून विजयी | report = [https://www.espncricinfo.com/series/women-s-continental-cup-2026-1549166/czech-republic-women-vs-turkey-women-5th-match-group-a-1549198/full-scorecard धावफलक] | venue = [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] | umpires = ओनेसीमस कोईलराज (स्वित्झर्लंड) आणि सेनुरा लक्वीन (रोमानिया) | motm = एझगी नूर किलिच (तुर्की) | toss = तुर्कीने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला. | rain = | notes = मेर्वे एर्चिन, रेय्यान अलिउस्ता आणि सुहेदा हान्जेर (तुर्की) यांनी महिला आंतरराष्ट्रीय टी२० क्रिकेटमध्ये पदार्पण केले. }} {{Single-innings cricket match | date = २८ ऑगस्ट २०२६ | time = १२:३० | team1 = {{crw-rt|TUR}} | team2 = {{crw|GGY}} | score1 = १२६/९ (२० षटके) | runs1 = सुझान तुरान २५ (३१) | wickets1 = केटी रॉबर्ट ३/३१ (४ षटके) | score2 = १०९/५ (२० षटके) | runs2 = केटी रॉबर्ट ३५ (४८) | wickets2 = एझगी नूर किलिच १/१४ (४ षटके) | result = तुर्की १७ धावांनी विजयी | report = [https://www.espncricinfo.com/series/women-s-continental-cup-2026-1549166/guernsey-women-vs-turkey-women-8th-match-group-a-1549201/full-scorecard धावफलक] | venue = [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] | umpires = ओनेसीमस कोईलराज (स्वित्झर्लंड) आणि सेनुरा लक्वीन (रोमानिया) | motm = केटी रॉबर्ट (गर्न्सी) | toss = तुर्कीने नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला. | rain = | notes = }} {{Single-innings cricket match | date = २८ ऑगस्ट २०२६ | time = १६:०० | team1 = {{crw-rt|CZE}} | team2 = {{crw|AUT}} | score1 = ७३ (१९.२ षटके) | runs1 = झुझाना फ्रानोव्हा २३ (४८) | wickets1 = मल्लिका पथिरान्नेहेलागे २/९ (४ षटके) | score2 = ७४/५ (१६.४ षटके) | runs2 = अँड्रिया-माए झेपेडा २१[[नाबाद|*]] (२४) | wickets2 = व्हायोला कोमेडा १/१३ (४ षटके) | result = ऑस्ट्रिया ५ गडी राखून विजयी | report = [https://www.espncricinfo.com/series/women-s-continental-cup-2026-1549166/austria-women-vs-czech-republic-women-9th-match-group-a-1549202/full-scorecard धावफलक] | venue = [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] | umpires = निलकेश पटेल (स्पेन) आणि सेनुरा लक्वीन (रोमानिया) | motm = अँड्रिया-माए झेपेडा (ऑस्ट्रिया) | toss = झेक प्रजासत्ताकने नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला. | rain = | notes = जेनिफर हिरा (ऑस्ट्रिया) हिने महिला आंतरराष्ट्रीय टी२० क्रिकेटमध्ये पदार्पण केले. }} {{Single-innings cricket match | date = २९ ऑगस्ट २०२६ | time = १२:३० | team1 = {{crw-rt|CZE}} | team2 = {{crw|GGY}} | score1 = १२३/५ (२० षटके) | runs1 = एरिका कुन्कोव्हा २६ (४६) | wickets1 = केटी रॉबर्ट २/७ (३ षटके) | score2 = १२५/५ (१८.४ षटके) | runs2 = क्रिस्टा डे ला मारे ३०[[नाबाद|*]] (२५) | wickets2 = व्हायोला कोमेडा ३/३१ (४ षटके) | result = गर्न्सी ५ गडी राखून विजयी | report = [https://www.espncricinfo.com/series/women-s-continental-cup-2026-1549166/czech-republic-women-vs-guernsey-women-11th-match-group-a-1549204/full-scorecard धावफलक] | venue = [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] | umpires = ओनेसीमस कोईलराज (स्वित्झर्लंड) आणि रमेश सतीसन (रोमानिया) | motm = केटी रॉबर्ट (गर्न्सी) | toss = गर्न्सीने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला. | rain = | notes = }} ===गट ब=== {| class="wikitable" style="text-align:center" ! स्थान ! संघ ! सामने ! विजय ! पराभव ! निकाल नाही ! गुण ! निव्वळ धावगती ! पात्रता |- style="background:#ccffcc" | १ || style="text-align:left" | {{crw|IOM}} || ३ || ३ || ० || ० || '''६''' || +३.५५५ || [[#अंतिम सामना|अंतिम सामन्यासाठी पात्र]] |- style="background:#ffffcc" | २ || style="text-align:left" | {{crw|NOR}} || ३ || २ || १ || ० || '''४''' || −०.१८३ || [[#तिसऱ्या स्थानाचा सामना|तिसऱ्या स्थानाच्या सामन्यासाठी पात्र]] |- | ३ || style="text-align:left" | {{crw|ROM}} || ३ || १ || २ || ० || '''२''' || −०.५३३ || |- | ४ || style="text-align:left" | {{crw|GRE}} || ३ || ० || ३ || ० || '''०''' || −३.०९१ || |} <small>स्रोत: [[क्रिकइन्फो]]<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/women-s-continental-cup-2026-1549166/points-table-standings |title=Women's Continental Cup 2026 Points Table |work=[[क्रिकइन्फो]] |access-date=२ सप्टेंबर २०२६}}</ref></small> {{Single-innings cricket match | date = २६ ऑगस्ट २०२६ | time = १२:३० | team1 = {{crw-rt|ROU}} | team2 = {{crw|IOM}} | score1 = १२७/२ (२० षटके) | runs1 = रेबेका ब्लेक ६२[[नाबाद|*]] (६७) | wickets1 = इझाबेला क्लार्क २/२४ (४ षटके) | score2 = १२८/७ (१३.२ षटके) | runs2 = ल्युसी बार्नेट ७१[[नाबाद|*]] (४३) | wickets2 = युलियाना मुंटेअन २/२४ (३ षटके) | result = आइल ऑफ मॅन ३ गडी राखून विजयी | report = [https://www.espncricinfo.com/series/women-s-continental-cup-2026-1549166/romania-women-vs-isle-of-man-women-2nd-match-group-b-1549195/full-scorecard धावफलक] | venue = [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] | umpires = ओनेसीमस कोईलराज (स्वित्झर्लंड) आणि सेनुरा लक्वीन (रोमानिया) | motm = ल्युसी बार्नेट (आइल ऑफ मॅन) | toss = रोमानियाने नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला. | rain = | notes = मिहाएला स्टॅन आणि मारिया अबाबी (रोमानिया), तसेच क्लोई डिलन, अमेलिया ग्रिफिथ्स, इझाबेला क्लार्क आणि ग्रेस कॉटियर (आइल ऑफ मॅन) यांनी महिला आंतरराष्ट्रीय टी२० क्रिकेटमध्ये पदार्पण केले. }} {{Single-innings cricket match | date = २७ ऑगस्ट २०२६ | time = ०८:३० | team1 = {{crw-rt|GRC}} | team2 = {{crw|IOM}} | score1 = ५२ (१५ षटके) | runs1 = ॲगेलिकी-इओआना आर्गिरोपोलू १७ (३६) | wickets1 = जोआन हिक्स ५/१० (४ षटके) | score2 = ५६/१ (६ षटके) | runs2 = लिबी मूर २४[[नाबाद|*]] (२०) | wickets2 = अडामांतिया माक्री १/२२ (२ षटके) | result = आइल ऑफ मॅन ९ गडी राखून विजयी | report = [https://www.espncricinfo.com/series/women-s-continental-cup-2026-1549166/greece-women-vs-isle-of-man-women-4th-match-group-b-1549197/full-scorecard धावफलक] | venue = [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] | umpires = ओनेसीमस कोईलराज (स्वित्झर्लंड) आणि निलकेश पटेल (स्पेन) | motm = जोआन हिक्स (आइल ऑफ मॅन) | toss = ग्रीसने नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला. | rain = | notes = लिडिया कात्सिमारी आणि किरियाकी जियानोला (ग्रीस), तसेच ॲना विल्सन (आइल ऑफ मॅन) यांनी महिला आंतरराष्ट्रीय टी२० क्रिकेटमध्ये पदार्पण केले. }} {{Single-innings cricket match | date = २७ ऑगस्ट २०२६ | time = १६:०० | team1 = {{crw-rt|ROU}} | team2 = {{crw|NOR}} | score1 = १५७/२ (२० षटके) | runs1 = रेबेका ब्लेक ९०[[नाबाद|*]] (६१) | wickets1 = मिराब रझवान १/३० (४ षटके) | score2 = १२९/४ (१७ षटके) | runs2 = बिजेयता कुमारी २८ (४०) | wickets2 = माया केअरवेल १/८ (१ षटक) | result = नॉर्वे २ धावांनी विजयी ([[डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत|डीएलएस पद्धतीने]]) | report = [https://www.espncricinfo.com/series/women-s-continental-cup-2026-1549166/romania-women-vs-norway-women-6th-match-group-b-1549199/full-scorecard धावफलक] | venue = [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] | umpires = निलकेश पटेल (स्पेन) आणि सेनुरा लक्वीन (रोमानिया) | motm = रम्या इम्माडी (नॉर्वे) | toss = रोमानियाने नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला. | rain = पावसामुळे नॉर्वेचा डाव १७ षटकांनंतर थांबवण्यात आला. | notes = हेराथ बंडारा आणि राइसा क्रिस्टिना (रोमानिया) यांनी महिला आंतरराष्ट्रीय टी२० क्रिकेटमध्ये पदार्पण केले. }} {{Single-innings cricket match | date = २८ ऑगस्ट २०२६ | time = ०८:३० | team1 = {{crw-rt|ROU}} | team2 = {{crw|GRC}} | score1 = ८८/० (१० षटके) | runs1 = रेबेका ब्लेक ४५[[नाबाद|*]] (३६) | wickets1 = अडामांतिया माक्री ०/१२ (२ षटके) | score2 = ५८/३ (१० षटके) | runs2 = ॲगेलिकी साव्वानी १४[[नाबाद|*]] (२२)<br>ॲगेलिकी-इओआना आर्गिरोपोलू १४ (११) | wickets2 = मारिया अबाबी १/४ (१ षटक) | result = रोमानिया ३० धावांनी विजयी | report = [https://www.espncricinfo.com/series/women-s-continental-cup-2026-1549166/romania-women-vs-greece-women-7th-match-group-b-1549200/full-scorecard धावफलक] | venue = [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] | umpires = ओनेसीमस कोईलराज (स्वित्झर्लंड) आणि निलकेश पटेल (स्पेन) | motm = रेबेका ब्लेक (रोमानिया) | toss = रोमानियाने नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला. | rain = सामना प्रत्येकी १० षटकांचा करण्यात आला. | notes = क्रिस्टिना मोस्कू (ग्रीस) हिने महिला आंतरराष्ट्रीय टी२० क्रिकेटमध्ये पदार्पण केले. }} {{Single-innings cricket match | date = २९ ऑगस्ट २०२६ | time = ०८:३० | team1 = {{crw-rt|GRC}} | team2 = {{crw|NOR}} | score1 = १०९/५ (२० षटके) | runs1 = ॲगेलिकी-इओआना आर्गिरोपोलू ३७[[नाबाद|*]] (४१) | wickets1 = लोपामुद्रा १/१३ (२ षटके)<br>विद्या वियाला १/१३ (३ षटके) | score2 = ११०/४ (१८ षटके) | runs2 = आयेशा हसन ४५[[नाबाद|*]] (४६) | wickets2 = सोफिया-नेफेली जॉर्गोटा २/२३ (४ षटके) | result = नॉर्वे ६ गडी राखून विजयी | report = [https://www.espncricinfo.com/series/women-s-continental-cup-2026-1549166/greece-women-vs-norway-women-10th-match-group-b-1549203/full-scorecard धावफलक] | venue = [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] | umpires = रमेश सतीसन (रोमानिया) आणि सेनुरा लक्वीन (रोमानिया) | motm = विद्या वियाला (नॉर्वे) | toss = नॉर्वेने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला. | rain = | notes = }} {{Single-innings cricket match | date = २९ ऑगस्ट २०२६ | time = १६:०० | team1 = {{crw-rt|IOM}} | team2 = {{crw|NOR}} | score1 = १६१/६ (२० षटके) | runs1 = ल्युसी बार्नेट १२३[[नाबाद|*]] (६४) | wickets1 = मिराब रझवान २/२२ (४ षटके) | score2 = १३४/७ (२० षटके) | runs2 = शंगीरथना रवींद्रकुमार २४ (२९) | wickets2 = इझाबेला क्लार्क ३/९ (३ षटके) | result = आइल ऑफ मॅन २७ धावांनी विजयी | report = [https://www.espncricinfo.com/series/women-s-continental-cup-2026-1549166/isle-of-man-women-vs-norway-women-12th-match-group-b-1549205/full-scorecard धावफलक] | venue = [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] | umpires = ओनेसीमस कोईलराज (स्वित्झर्लंड) आणि निलकेश पटेल (स्पेन) | motm = ल्युसी बार्नेट (आइल ऑफ मॅन) | toss = नॉर्वेने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला. | rain = | notes = मेसी स्किलन (आइल ऑफ मॅन) हिने महिला आंतरराष्ट्रीय टी२० क्रिकेटमध्ये पदार्पण केले. }} ==तिसऱ्या स्थानाचा सामना== {{Single-innings cricket match | date = ३० ऑगस्ट २०२६ | time = ०९:०० | team1 = {{crw-rt|NOR}} | team2 = {{crw|AUT}} | score1 = ८१ (१७.३ षटके) | runs1 = अनुष्का सौरभ गोरड २३ (३२) | wickets1 = [[अँड्रिया-मे झेपेडा]] ४/१४ (४ षटके) | score2 = ८२/३ (१६.४ षटके) | runs2 = [[अँड्रिया-मे झेपेडा]]२५[[नाबाद|*]] (१५) | wickets2 = विद्या वियाला १/१२ (३ षटके) | result = ऑस्ट्रिया ७ गडी राखून विजयी | report = [https://www.espncricinfo.com/series/women-s-continental-cup-2026-1549166/austria-women-vs-norway-women-3rd-place-play-off-1549206/full-scorecard धावफलक] | venue = [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] | umpires = रमेश सतीसन (रोमानिया) आणि सेनुरा लक्वीन (रोमानिया) | motm = [[अँड्रिया-मे झेपेडा]] (ऑस्ट्रिया) | toss = ऑस्ट्रियाने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला. | rain = | notes = }} ==अंतिम सामना== {{Single-innings cricket match | date = ३० ऑगस्ट २०२६ | time = १३:०० | team1 = {{crw-rt|IOM}} | team2 = {{crw|TUR}} | score1 = ११७/८ (२० षटके) | runs1 = ल्युसी बार्नेट ५९ (३४) | wickets1 = रेय्यान अलिउस्ता ३/२५ (३ षटके) | score2 = ११८/५ (१५ षटके) | runs2 = हाजेर चेलिक ५४ (३६) | wickets2 = जोआन हिक्स २/१९ (३ षटके) | result = तुर्की ५ गडी राखून विजयी | report = [https://www.espncricinfo.com/series/women-s-continental-cup-2026-1549166/isle-of-man-women-vs-turkey-women-final-1549207/full-scorecard धावफलक] | venue = [[मोआरा व्लासी क्रिकेट मैदान]], [[इल्फोव्ह काउंटी]] | umpires = ओनेसीमस कोईलराज (स्वित्झर्लंड) आणि निलकेश पटेल (स्पेन) | motm = हाजेर चेलिक (तुर्की) | toss = तुर्कीने नाणेफेक जिंकून क्षेत्ररक्षणाचा निर्णय घेतला. | rain = | notes = }} ==संदर्भ== {{संदर्भयादी}} ==बाह्य दुवे== * [https://www.espncricinfo.com/series/women-s-continental-cup-2026-1549166 क्रिकइन्फोवरील स्पर्धेचे पान] {{आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २०२६}} [[वर्ग:इ.स. २०२६ मधील क्रिकेट]] [[वर्ग:महिला क्रिकेट]] [[वर्ग:रोमेनियामधील क्रिकेट]] 1n98i5cbxyx7k0ftaze5a8jymr85hzt 118 385168 2723234 2718773 2026-10-19T17:44:03Z संतोष गोरे 135680 संतोष गोरे ने लेख [[इमाम बुर्हान भाई पठाण]] वरुन [[मसुदा:इमाम बुर्हान भाई पठाण]] ला हलविला: कच्चा मसुदा, पहा : [[विकिपीडिया:उल्लेखनीयता|उल्लेखनीयता]] 2718773 wikitext text/x-wiki '''इमाम बुर्हान भाई पठाण''' तथा '''इमामभाई पठाण''' हे [[महाराष्ट्र]] राज्याच्या [[अहमदनगर जिल्हा|अहमदनगर जिल्ह्यातील]] [[संगमनेर तालुका|संगमनेर तालुक्यातील]] [[मेंढवण]] गावचे माजी [[सरपंच]] आणि सामाजिक कार्यकर्ते आहेत. [[भारत|भारतातील]] लोकसहभागातून झालेल्या पाणलोट क्षेत्राच्या विकासाचे प्रणेते मानल्या जाणाऱ्या फादर [[हर्मन बाकर]] (''बाकर बाबा'') यांच्यासोबत त्यांनी [[जलसंधारण|जलसंधारणाच्या]] क्षेत्रात कार्य केले.<ref name="indiacsr">{{cite news |title=Father Hermann Bacher - The Baba who brought happiness to 4.3 million people |url=https://indiacsr.in/father-hermann-bacher-the-baba-who-brought-happiness-to-4-3-million-people/ |work=India CSR |date=2021-10-26 |access-date=2026-10-09}}</ref> == कार्य == १९८० च्या दशकात पडलेल्या भीषण [[दुष्काळ|दुष्काळाच्या]] काळात पठाण यांनी मेंढवण गावाचे सरपंच असताना पुढाकार घेऊन गावात जलसंधारण आणि मृद्-संधारणाची कामे सुरू केली.<ref name="indiacsr"/> फादर हर्मन बाकर यांच्या मार्गदर्शनाखाली मेंढवण हे गाव भारतातील पहिल्या 'इंडो-जर्मन पाणलोट विकास कार्यक्रमाचे' (Indo-German Watershed Development Programme - IGWDP) आदर्श मॉडेल झाले.<ref name="wotr">{{cite web |title=Father Hermann Bacher: The Man Who Gave India Its First People-Led Fight Against Drought |url=https://wotr.org/father-hermann-bacher-the-man-who-gave-india-its-first-people-led-fight-against-drought/ |publisher=Watershed Organisation Trust (WOTR) |access-date=2026-10-09}}</ref> लोकसहभाग आणि [[श्रमदान|श्रमदानाच्या]] माध्यमातून मेंढवण गावात बंधारे निर्माण करणे, [[वृक्षारोपण|झाडे लावणे]] व पाणी अडवून ते जमिनीत जिरवणे यांसारखे उपक्रम राबवून गावाला जलसमृद्ध आणि दुष्काळमुक्त बनवण्यात त्यांनी मोलाचा वाटा उचलला.<ref name="indiacsr"/> == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} {{DEFAULTSORT:पठाण, इमाम बुर्हान भाई}} [[वर्ग:महाराष्ट्रातील सामाजिक कार्यकर्ते]] [[वर्ग:महाराष्ट्रातील जलसंधारण]] [[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]] {{मराठी चित्रपटसृष्टी}} hce3rzzg0w4ralnifb0u1zl9wbya8a9 0 385282 2723149 2722969 2026-10-19T12:48:19Z Koolkrazy 1591 /* मुख्य पात्रता फेरी */ 2723149 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट ग्रांप्री शर्यत माहिती | प्रकार = एफ.१ | चित्र = Albert Park Circuit 2021.svg | चित्र_शीर्षक = '''आल्बर्ट पार्क सर्किट''' | वर्ष = २०२६ | ग्रांप्री = ऑस्ट्रेलियन | शर्यत_क्रमांक = १ | हंगामात_एकूण_शर्यती = २३ | अधिकृत_नाव = फॉर्म्युला १ कतार एअरवेज ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री २०२६ | दिनांक = ८ मार्च | शर्यतीचे_ठिकाण = [[अल्बर्ट पार्क ग्रांप्री सर्किट]], [[मेलबर्न]], [[ऑस्ट्रेलिया]] | सर्किट_अंतर_किमी = ५.२७८ | सर्किट_अंतर_मैल = ३.२९५ | सर्किट_प्रकार = तात्पुरते स्ट्रीट सर्किट | एकूण_फेऱ्या = ५८ | एकूण_अंतर_किमी = ३०६.१२४ | एकूण_अंतर_मैल = १९०.२१७ | पोल_चालक = [[जॉर्ज रसेल]] | पोल_देश = GBR | पोल_संघ = [[मर्सिडीज-बेंझ]] | पोल_वेळ = १:१८.५१८ | जलद_चालक = [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | जलद_देश = NED | जलद_संघ = [[रेड बुल रेसिंग]] | जलद_वेळ = १:२२.०९१ | जलद_फेरी = ४३ | हवामान = कोरडे आणि सौम्य | पहिला_चालक = [[जॉर्ज रसेल]] | पहिला_देश = GBR | पहिला_संघ = [[मर्सिडीज-बेंझ]] | दुसरा_चालक = [[किमी आंतोनेली]] | दुसरा_देश = ITA | दुसरा_संघ = [[मर्सिडीज-बेंझ]] | तिसरा_चालक = [[शार्ल लक्लेर]] | तिसरा_देश = MON | तिसरा_संघ = [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | हंगामातील_मागील_शर्यत = २०२५ अबु धाबी ग्रांप्री | हंगामातील_पुढील_शर्यत = २०२६ चिनी ग्रांप्री | ग्रांप्री_मागील_शर्यत = २०२५ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री | ग्रांप्री_पुढील_शर्यत = २०२७ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री }} '''२०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री''' (अधिकृत नाव: '''फॉर्म्युला १ कतार एअरवेज ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री २०२६''') ही ८ मार्च २०२६ रोजी [[ऑस्ट्रेलिया]]तील [[मेलबर्न]] येथील [[अल्बर्ट पार्क ग्रांप्री सर्किट]]वर झालेली [[फॉर्म्युला वन]] शर्यत होती. ही [[२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम]]ाची पहिली फेरी आणि नव्या तांत्रिक नियमांतर्गत झालेली पहिली अजिंक्यपद शर्यत होती. ६–८ मार्चदरम्यान झालेल्या सप्ताहांतात तीन मुक्त सराव सत्रे, तीन भागांची पात्रता फेरी आणि ५८ फेऱ्यांची मुख्य शर्यत झाली; स्प्रिंट शर्यत नव्हती.<ref name="AUS26_RACEREPORT"/> [[मर्सिडीज-बेंझ]]चा [[जॉर्ज रसेल]] याने पोल पोझिशनवरून सुरुवात केली आणि संघसहकारी [[किमी आंतोनेली]]च्या पुढे विजय मिळवला. [[स्कुदेरिआ फेरारी]]चा [[शार्ल लक्लेर]] तिसरा आणि [[लुइस हॅमिल्टन]] चौथा राहिला. दोन व्हर्च्युअल सेफ्टी कार कालावधीत मर्सिडीजने पिट-स्टॉप घेण्याचा, तर फेरारीने ट्रॅकवर राहण्याचा निर्णय घेतला; या वेगळ्या टायर रणनीतींनी शर्यतीचे स्वरूप बदलले.<ref name="AUS26_RESULT"/><ref name="AUS26_STRATEGY">{{स्रोत बातमी|title=ऑस्ट्रेलियात फेरारीच्या व्हर्च्युअल सेफ्टी कार रणनीतीचे विश्लेषण|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/monday-morning-debrief-could-ferrari-have-won-in-australia-with-a-different.6yQwaJxaJCZdS16fS2jcIw|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=९ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> == पार्श्वभूमी == === हंगामाची सुरुवात आणि सहभागी संघ === २०२६ हंगामातील मोठ्या एरोडायनामिक आणि पॉवर युनिट नियमबदलांमुळे कारची रचना व ऊर्जा वापरण्याची पद्धत बदलली होती. नव्याने स्पर्धेत उतरलेल्या [[ऑडी एफ१ संघ]] आणि [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]]मुळे ग्रिडवर ११ संघ व २२ चालक होते. रेसिंग बुल्सचा [[आर्विड लिंडब्लाड]] फॉर्म्युला वनमधील पदार्पणाची शर्यत खेळत होता. हंगामाची ही पहिली शर्यत असल्यामुळे प्रारंभी चालक व कारनिर्माता अजिंक्यपदात सर्वांचे गुण शून्य होते.<ref name="AUS26_LOWDOWN"/> === सर्किट, टायर आणि शर्यतीचे अंतर === ५.२७८ किमी लांबीच्या अल्बर्ट पार्क सर्किटवर ५८ फेऱ्यांची, एकूण ३०६.१२४ किमीची शर्यत आयोजित झाली. [[पिरेली]]ने C3 (हार्ड), C4 (मीडियम) आणि C5 (सॉफ्ट) टायर मिश्रणे उपलब्ध करून दिली. शर्यतीत मीडियमवर सुरुवात करून हार्डवर जाण्याची रणनीती अनेक संघांनी निवडली; अन्य काही चालकांनी हार्ड किंवा सॉफ्ट टायरवर सुरुवात केली.<ref name="AUS26_RACEREPORT"/> == मुक्त सराव सत्रे == === पहिला मुक्त सराव === शुक्रवार, ६ मार्च रोजीच्या पहिल्या सरावात फेरारीचा लक्लेर १:२०.२६७ वेळेसह सर्वात वेगवान ठरला. हॅमिल्टन त्याच्या ०.४६९ सेकंद मागे दुसरा आणि व्हर्सटॅपन ०.५२२ सेकंद मागे तिसरा राहिला. नव्या कारची पहिली अधिकृत सराव चाचणी असल्याने संघांनी पॉवर युनिट, ऊर्जा वापर आणि संतुलन यांची माहिती गोळा केली. पियास्त्रीला सुरुवातीला क्षणिक शक्ती-अडचण आली; नॉरिसच्या मॅकलारेनच्या गिअरबॉक्सची तपासणी झाल्याने त्याचे फेरे मर्यादित राहिले. अलोन्सोने या सत्रात वेळ नोंदवली नाही.<ref name="AUS26_FP1">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री – पहिला मुक्त सराव निकाल|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1279/australia/practice/1|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=६ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="AUS26_FP1REPORT">{{स्रोत बातमी|title=ऑस्ट्रेलियातील पहिल्या सरावात लक्लेर सर्वात वेगवान|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/fp1-leclerc-leads-first-practice-session-of-2026-from-hamilton-and.3ovgyYzAAKrXtq4xx1UAfI.3ovgyYzAAKrXtq4xx1UAfI|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=६ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> '''पहिल्या मुक्त सरावाचे निकाल''' {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! सर्वोत्तम वेळ / अंतर !! फेऱ्या |- | align="center" | १ || align="center" | १६ || [[शार्ल लक्लेर]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | १:२०.२६७ || align="center" | ३३ |- | align="center" | २ || align="center" | ४४ || [[लुइस हॅमिल्टन]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | +०.४६९ || align="center" | ३० |- | align="center" | ३ || align="center" | ३ || [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | +०.५२२ || align="center" | २७ |- | align="center" | ४ || align="center" | ६ || [[आयझॅक हादजार]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | +०.८२० || align="center" | २४ |- | align="center" | ५ || align="center" | ४१ || [[आर्विड लिंडब्लाड]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | +१.०४६ || align="center" | २२ |- | align="center" | ६ || align="center" | ८१ || [[ऑस्कर पियास्त्री]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | +१.०७५ || align="center" | २१ |- | align="center" | ७ || align="center" | ६३ || [[जॉर्ज रसेल]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | +१.१०४ || align="center" | २६ |- | align="center" | ८ || align="center" | १२ || [[किमी आंतोनेली]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | +१.१०९ || align="center" | २४ |- | align="center" | ९ || align="center" | ५ || [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | +१.४२९ || align="center" | २३ |- | align="center" | १० || align="center" | २७ || [[निको हल्केनबर्ग]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | +१.७०२ || align="center" | २१ |- | align="center" | ११ || align="center" | ३१ || [[एस्टेबन ओकन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | +१.८९४ || align="center" | २८ |- | align="center" | १२ || align="center" | ५५ || [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | +२.०५६ || align="center" | ३० |- | align="center" | १३ || align="center" | ३० || [[लियाम लॉसन]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | +२.३४६ || align="center" | २८ |- | align="center" | १४ || align="center" | ८७ || [[ऑलिव्हर बेअरमन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | +२.४१५ || align="center" | २५ |- | align="center" | १५ || align="center" | २३ || [[अलेक्झांडर अल्बोन]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | +२.८६३ || align="center" | २४ |- | align="center" | १६ || align="center" | ४३ || [[फ्रान्को कोलापिंटो]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | +३.०५८ || align="center" | २६ |- | align="center" | १७ || align="center" | ७७ || [[वालट्टेरी बोट्टास]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | +३.७५५ || align="center" | २४ |- | align="center" | १८ || align="center" | १० || [[पियेर गॅस्ली]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | +३.७६८ || align="center" | २७ |- | align="center" | १९ || align="center" | १ || [[लॅन्डो नॉरिस]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | +४.१२४ || align="center" | ७ |- | align="center" | २० || align="center" | ११ || [[सर्गिओ पेरेझ]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | +४.३५३ || align="center" | १४ |- | align="center" | २१ || align="center" | १८ || [[लान्स स्ट्रोल]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | +३०.०६७ || align="center" | ३ |- | align="center" | — || align="center" | १४ || [[फर्नांदो अलोन्सो]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | सहभागी नाही || align="center" | ० |} === दुसरा मुक्त सराव === दुसऱ्या सरावात स्थानिक चालक पियास्त्रीने १:१९.७२९ वेळ नोंदवून आघाडी मिळवली. आंतोनेली दुसरा व रसेल तिसरा राहिला. सुरुवातीला पिट-लेनमधून बाहेर पडताना रसेलची कार लिंडब्लाडच्या कारला लागली. त्याच सत्रात कोलापिंटोच्या मंदावलेल्या कारपासून हॅमिल्टनला बाजूला व्हावे लागले; व्हर्सटॅपनची रेड बुल पिट-लेनमध्ये थांबल्याने त्याचाही कार्यक्रम अडखळला. शुक्रवारी या घटनांच्या चौकशीबरोबरच संघांनी शर्यतीतील टायर वापराचे प्रयत्न केले.<ref name="AUS26_FP2REPORT">{{स्रोत बातमी|title=दुसऱ्या मुक्त सरावात पियास्त्रीची आघाडी; पिट-लेनमधील घटना|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/fp2-piastri-beats-antonelli-and-russell-to-top-spot-during-second-practice.55GqdYfXKqsrDnWfEAiXgL|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=६ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="AUS26_FP2">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री – दुसरा मुक्त सराव निकाल|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1279/australia/practice/2|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=६ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> '''दुसऱ्या मुक्त सरावाचे निकाल''' {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! सर्वोत्तम वेळ / अंतर !! फेऱ्या |- | align="center" | १ || align="center" | ८१ || [[ऑस्कर पियास्त्री]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | १:१९.७२९ || align="center" | २६ |- | align="center" | २ || align="center" | १२ || [[किमी आंतोनेली]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | +०.२१४ || align="center" | ३१ |- | align="center" | ३ || align="center" | ६३ || [[जॉर्ज रसेल]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | +०.३२० || align="center" | २८ |- | align="center" | ४ || align="center" | ४४ || [[लुइस हॅमिल्टन]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | +०.३२१ || align="center" | ३२ |- | align="center" | ५ || align="center" | १६ || [[शार्ल लक्लेर]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | +०.५६२ || align="center" | ३० |- | align="center" | ६ || align="center" | ३ || [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | +०.६३७ || align="center" | १३ |- | align="center" | ७ || align="center" | १ || [[लॅन्डो नॉरिस]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | +१.०६५ || align="center" | २९ |- | align="center" | ८ || align="center" | ४१ || [[आर्विड लिंडब्लाड]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | +१.१९३ || align="center" | ३० |- | align="center" | ९ || align="center" | ६ || [[आयझॅक हादजार]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | +१.२१२ || align="center" | २८ |- | align="center" | १० || align="center" | ३१ || [[एस्टेबन ओकन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | +१.४५० || align="center" | २९ |- | align="center" | ११ || align="center" | ८७ || [[ऑलिव्हर बेअरमन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | +१.५९७ || align="center" | ३१ |- | align="center" | १२ || align="center" | २७ || [[निको हल्केनबर्ग]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | +१.६२२ || align="center" | ३४ |- | align="center" | १३ || align="center" | ३० || [[लियाम लॉसन]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | +१.६२९ || align="center" | २९ |- | align="center" | १४ || align="center" | ५ || [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | +१.९३९ || align="center" | २८ |- | align="center" | १५ || align="center" | २३ || [[अलेक्झांडर अल्बोन]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | +२.११८ || align="center" | ३२ |- | align="center" | १६ || align="center" | १० || [[पियेर गॅस्ली]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | +२.४३८ || align="center" | १६ |- | align="center" | १७ || align="center" | ५५ || [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | +२.५२४ || align="center" | १० |- | align="center" | १८ || align="center" | ४३ || [[फ्रान्को कोलापिंटो]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | +२.८९० || align="center" | २७ |- | align="center" | १९ || align="center" | ७७ || [[वालट्टेरी बोट्टास]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | +३.९३१ || align="center" | २८ |- | align="center" | २० || align="center" | १४ || [[फर्नांदो अलोन्सो]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | +४.९३३ || align="center" | १८ |- | align="center" | २१ || align="center" | १८ || [[लान्स स्ट्रोल]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | +६.०८७ || align="center" | १३ |- | align="center" | २२ || align="center" | ११ || [[सर्गिओ पेरेझ]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | वेळ नाही || align="center" | २ |} === तिसरा मुक्त सराव === शनिवारच्या तिसऱ्या सरावाची सुरुवात आधीच्या फॉर्म्युला ३ स्प्रिंट अपघातानंतर कठड्यांची दुरुस्ती करण्यासाठी उशिराने झाली. रसेलने १:१९.०५३ अशी सर्वोत्तम वेळ नोंदवली; हॅमिल्टन आणि लक्लेर अनुक्रमे दुसरे व तिसरे राहिले. कार्लोस सायेन्सची गाडी थांबल्यामुळे आणि आंतोनेलीच्या अपघातामुळे सत्रात लाल झेंडे दाखवण्यात आले. आंतोनेलीच्या कारचे नुकसान झाले असले तरी मर्सिडीजने ती पात्रता फेरीसाठी दुरुस्त केली. स्ट्रोलने तिसऱ्या सरावात वेळ नोंदवली नाही.<ref name="AUS26_FP3REPORT">{{स्रोत बातमी|title=तिसऱ्या सरावात रसेल सर्वात वेगवान; आंतोनेलीचा अपघात|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/fp3-russell-goes-fastest-in-final-australia-practice-as-antonelli-crashes.7787HPr7wqS9Hx2FMOh7Rx|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=७ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="AUS26_FP3">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री – तिसरा मुक्त सराव निकाल|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1279/australia/practice/3|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=७ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> '''तिसऱ्या मुक्त सरावाचे निकाल''' {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! सर्वोत्तम वेळ / अंतर !! फेऱ्या |- | align="center" | १ || align="center" | ६३ || [[जॉर्ज रसेल]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | १:१९.०५३ || align="center" | २३ |- | align="center" | २ || align="center" | ४४ || [[लुइस हॅमिल्टन]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | +०.६१६ || align="center" | २२ |- | align="center" | ३ || align="center" | १६ || [[शार्ल लक्लेर]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | +०.७७४ || align="center" | २० |- | align="center" | ४ || align="center" | ८१ || [[ऑस्कर पियास्त्री]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | +१.०३४ || align="center" | १७ |- | align="center" | ५ || align="center" | ६ || [[आयझॅक हादजार]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | +१.०८४ || align="center" | १५ |- | align="center" | ६ || align="center" | ३ || [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | +१.१४४ || align="center" | १५ |- | align="center" | ७ || align="center" | १२ || [[किमी आंतोनेली]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | +१.२७१ || align="center" | १८ |- | align="center" | ८ || align="center" | १ || [[लॅन्डो नॉरिस]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | +१.३९० || align="center" | २२ |- | align="center" | ९ || align="center" | ५ || [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | +१.४०६ || align="center" | १९ |- | align="center" | १० || align="center" | ८७ || [[ऑलिव्हर बेअरमन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | +१.७२५ || align="center" | १८ |- | align="center" | ११ || align="center" | ४१ || [[आर्विड लिंडब्लाड]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | +१.७८५ || align="center" | १५ |- | align="center" | १२ || align="center" | ३० || [[लियाम लॉसन]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | +१.८३७ || align="center" | १३ |- | align="center" | १३ || align="center" | ३१ || [[एस्टेबन ओकन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | +१.९३० || align="center" | १९ |- | align="center" | १४ || align="center" | २७ || [[निको हल्केनबर्ग]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | +२.०१४ || align="center" | २२ |- | align="center" | १५ || align="center" | १० || [[पियेर गॅस्ली]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | +२.०१८ || align="center" | २६ |- | align="center" | १६ || align="center" | ४३ || [[फ्रान्को कोलापिंटो]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | +२.३६० || align="center" | २२ |- | align="center" | १७ || align="center" | २३ || [[अलेक्झांडर अल्बोन]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | +२.६११ || align="center" | १७ |- | align="center" | १८ || align="center" | १४ || [[फर्नांदो अलोन्सो]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | +३.६६७ || align="center" | २० |- | align="center" | १९ || align="center" | ७७ || [[वालट्टेरी बोट्टास]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | +४.४६१ || align="center" | १२ |- | align="center" | २० || align="center" | ११ || [[सर्गिओ पेरेझ]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | +५.३४४ || align="center" | २१ |- | align="center" | २१ || align="center" | ५५ || [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | वेळ नाही || align="center" | १ |- | align="center" | — || align="center" | १८ || [[लान्स स्ट्रोल]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | सहभागी नाही || align="center" | ० |} == मुख्य पात्रता फेरी == पात्रता फेरी शनिवार, ७ मार्च रोजी झाली. पहिल्या दोन फेऱ्यांतून प्रत्येकी सहा चालक बाहेर पडले आणि उर्वरित दहा चालकांनी अंतिम फेरीत पोल पोझिशनसाठी प्रयत्न केले.<ref name="AUS26_Q">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री – पात्रता फेरी निकाल|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1279/australia/qualifying|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=७ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === फेरी १ === व्हर्सटॅपनची रेड बुल पहिल्या वळणावर ब्रेक लावताना मागील भागाचे नियंत्रण सुटून अडथळ्यांवर आदळली. त्यामुळे लाल झेंडा दाखवावा लागला व त्याला पात्रतेची वेळ नोंदवता आली नाही. सायेन्स आणि स्ट्रोल यांनीही तांत्रिक कारणांमुळे वेळ दिली नाही. पहिल्या फेरीतून अलोन्सो, पेरेझ, बोट्टास, व्हर्सटॅपन, सायेन्स व स्ट्रोल बाहेर पडले. रसेल १:१९.५०७ वेळेसह या फेरीत सर्वात वेगवान होता.<ref name="AUS26_QREPORT">{{स्रोत बातमी|title=मेलबर्नमधील पात्रता फेरीत रसेल आणि आंतोनेलीची पहिली दोन स्थाने|दुवा=https://www.fia.com/news/f1-russell-leads-mercedes-one-two-qualifying-melbourne-verstappen-crashes|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=७ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="AUS26_Q"/> === फेरी २ === दुसऱ्या फेरीत मर्सिडीज व फेरारीने आपला वेग वाढवला. कोलापिंटो, अल्बोन, गॅस्ली, ओकन, बेअरमन आणि हल्केनबर्ग यांना शेवटच्या दहा चालकांत प्रवेश मिळवता आला नाही. बोर्तोलेतो पात्र ठरला, परंतु त्याच्या ऑडीला आलेल्या समस्येमुळे पुढील फेरीत वेळ नोंदवता आली नाही.<ref name="AUS26_QREPORT"/><ref name="AUS26_Q"/> === फेरी ३ === अंतिम फेरीपूर्वी आंतोनेलीची कार दुरुस्त करून पुन्हा स्पर्धेत उतरवण्यात आली होती. पिटमधून बाहेर पडताना कारला जोडलेले शीतकरणाचे उपकरण सुटले व ट्रॅकवर पडलेल्या भागांमुळे लाल झेंडा दाखवण्यात आला. अखेरीस रसेलने १:१८.५१८ वेळेसह पोल पोझिशन मिळवली; आंतोनेली १:१८.८११ वेळेसह दुसरा आणि हादजार १:१९.३०३ वेळेसह तिसरा राहिला. हादजारच्या मागे लक्लेर, पियास्त्री, नॉरिस, हॅमिल्टन, लॉसन आणि लिंडब्लाड होते.<ref name="AUS26_QREPORT"/><ref name="AUS26_ANTFINE"/> === पात्रता फेरीचे संपूर्ण निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! अंतिम स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! फेरी १ !! फेरी २ !! फेरी ३ |- | align="center" | १ || align="center" | ६३ || [[जॉर्ज रसेल]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | १:१९.५०७ || align="center" | १:१८.९३४ || align="center" | १:१८.५१८ |- | align="center" | २ || align="center" | १२ || [[किमी आंतोनेली]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | १:२०.१२० || align="center" | १:१९.४३५ || align="center" | १:१८.८११ |- | align="center" | ३ || align="center" | ६ || [[आयझॅक हादजार]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | १:२०.०२३ || align="center" | १:१९.६५३ || align="center" | १:१९.३०३ |- | align="center" | ४ || align="center" | १६ || [[शार्ल लक्लेर]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | १:२०.२२६ || align="center" | १:१९.३५७ || align="center" | १:१९.३२७ |- | align="center" | ५ || align="center" | ८१ || [[ऑस्कर पियास्त्री]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | १:१९.६६४ || align="center" | १:१९.५२५ || align="center" | १:१९.३८० |- | align="center" | ६ || align="center" | १ || [[लॅन्डो नॉरिस]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | १:२०.०१० || align="center" | १:१९.८८२ || align="center" | १:१९.४७५ |- | align="center" | ७ || align="center" | ४४ || [[लुइस हॅमिल्टन]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | १:१९.८११ || align="center" | १:१९.९२१ || align="center" | १:१९.४७८ |- | align="center" | ८ || align="center" | ३० || [[लियाम लॉसन]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | १:२०.४९१ || align="center" | १:२०.१४४ || align="center" | १:१९.९९४ |- | align="center" | ९ || align="center" | ४१ || [[आर्विड लिंडब्लाड]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | १:२०.४०९ || align="center" | १:१९.९७१ || align="center" | १:२१.२४७ |- | align="center" | १० || align="center" | ५ || [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | १:२०.४९५ || align="center" | १:२०.२२१ || align="center" | — |- | align="center" | ११ || align="center" | २७ || [[निको हल्केनबर्ग]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | १:२१.०२४ || align="center" | १:२०.३०३ || align="center" | — |- | align="center" | १२ || align="center" | ८७ || [[ऑलिव्हर बेअरमन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | १:२१.२४७ || align="center" | १:२०.३११ || align="center" | — |- | align="center" | १३ || align="center" | ३१ || [[एस्टेबन ओकन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | १:२०.७५९ || align="center" | १:२०.४९१ || align="center" | — |- | align="center" | १४ || align="center" | १० || [[पियेर गॅस्ली]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | १:२१.१३८ || align="center" | १:२०.५०१ || align="center" | — |- | align="center" | १५ || align="center" | २३ || [[अलेक्झांडर अल्बोन]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | १:२१.०५१ || align="center" | १:२०.९४१ || align="center" | — |- | align="center" | १६ || align="center" | ४३ || [[फ्रान्को कोलापिंटो]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | १:२१.२०० || align="center" | १:२१.२७० || align="center" | — |- | align="center" | १७ || align="center" | १४ || [[फर्नांदो अलोन्सो]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | १:२१.९६९ || align="center" | — || align="center" | — |- | align="center" | १८ || align="center" | ११ || [[सर्गिओ पेरेझ]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | १:२२.६०५ || align="center" | — || align="center" | — |- | align="center" | १९ || align="center" | ७७ || [[वालट्टेरी बोट्टास]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | १:२३.२४४ || align="center" | — || align="center" | — |- | align="center" | २० || align="center" | ३ || [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | — || align="center" | — || align="center" | — |- | align="center" | २१ || align="center" | ५५ || [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | — || align="center" | — || align="center" | — |- | align="center" | २२ || align="center" | १८ || [[लान्स स्ट्रोल]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | — || align="center" | — || align="center" | — |} ''टीप:'' वेगवान फेरीची वेळ नोंदवू न शकलेल्या व्हर्सटॅपन, सायेन्स आणि स्ट्रोल यांना एफआयए पंचांनी पूर्वीच्या सरावातील वेळा विचारात घेऊन शर्यतीत सहभागी होण्याची परवानगी दिली.<ref name="AUS26_GRID">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री – सुरुवातीची अधिकृत क्रमवारी|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1279/australia/starting-grid|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="AUS26_FIAINDEX">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री – अधिकृत एफआयए निर्णयपत्रे|दुवा=https://api.fia.com/documents/championships/fia-formula-one-world-championship-14/season/season-2026-2072/event/Australian%20Grand%20Prix|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === मुख्य शर्यतीची सुरुवातीची क्रमवारी === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ |- | align="center" | १ || align="center" | ६३ || [[जॉर्ज रसेल]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] |- | align="center" | २ || align="center" | १२ || [[किमी आंतोनेली]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] |- | align="center" | ३ || align="center" | ६ || [[आयझॅक हादजार]] || [[रेड बुल रेसिंग]] |- | align="center" | ४ || align="center" | १६ || [[शार्ल लक्लेर]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] |- | align="center" | ५ || align="center" | ८१ || [[ऑस्कर पियास्त्री]] || [[मॅकलारेन]] |- | align="center" | ६ || align="center" | १ || [[लॅन्डो नॉरिस]] || [[मॅकलारेन]] |- | align="center" | ७ || align="center" | ४४ || [[लुइस हॅमिल्टन]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] |- | align="center" | ८ || align="center" | ३० || [[लियाम लॉसन]] || [[रेसिंग बुल्स]] |- | align="center" | ९ || align="center" | ४१ || [[आर्विड लिंडब्लाड]] || [[रेसिंग बुल्स]] |- | align="center" | १० || align="center" | ५ || [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] |- | align="center" | ११ || align="center" | २७ || [[निको हल्केनबर्ग]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] |- | align="center" | १२ || align="center" | ८७ || [[ऑलिव्हर बेअरमन]] || [[हास एफ.१ संघ]] |- | align="center" | १३ || align="center" | ३१ || [[एस्टेबन ओकन]] || [[हास एफ.१ संघ]] |- | align="center" | १४ || align="center" | १० || [[पियेर गॅस्ली]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] |- | align="center" | १५ || align="center" | २३ || [[अलेक्झांडर अल्बोन]] || [[विलियम्स एफ१]] |- | align="center" | १६ || align="center" | ४३ || [[फ्रान्को कोलापिंटो]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] |- | align="center" | १७ || align="center" | १४ || [[फर्नांदो अलोन्सो]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] |- | align="center" | १८ || align="center" | ११ || [[सर्गिओ पेरेझ]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] |- | align="center" | १९ || align="center" | ७७ || [[वालट्टेरी बोट्टास]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] |- | align="center" | २० || align="center" | ३ || [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] || [[रेड बुल रेसिंग]] |- | align="center" | २१ || align="center" | ५५ || [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] || [[विलियम्स एफ१]] |- | align="center" | २२ || align="center" | १८ || [[लान्स स्ट्रोल]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] |} == मुख्य शर्यत == === शर्यतीपूर्वीच्या घटना === रविवार, ८ मार्च रोजी पाचव्या स्थानावरून सुरुवात करणार असलेल्या पियास्त्रीचा ग्रिडकडे जाताना चौथ्या वळणाबाहेर अपघात झाला. त्याच्या मॅकलारेनला मोठे नुकसान झाल्याने त्याला स्वतःच्या घरच्या ग्रांप्रीमध्ये सुरुवातही करता आली नाही. हल्केनबर्गची ऑडी तांत्रिक समस्येमुळे ग्रिडवरून गॅरेजमध्ये परत नेण्यात आली. परिणामी २२ नोंदणीकृत चालकांपैकी २० चालकांनी शर्यत सुरू केली. बहुतांश चालक मीडियम टायरवर होते; व्हर्सटॅपन, बोट्टास व कोलापिंटो हार्ड, तर अलोन्सो व सायेन्स सॉफ्ट मिश्रणावर होते.<ref name="AUS26_RACEREPORT">{{स्रोत बातमी|title=ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्रीमध्ये रसेलचा विजय आणि मर्सिडीजची दुहेरी आघाडी|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/russell-wins-action-packed-australian-gp-from-antonelli-as-mercedes-secure-1.4WRxPAtF4dFtrKCsWIiQX2.4WRxPAtF4dFtrKCsWIiQX2|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === सुरुवात आणि पहिल्या दहा फेऱ्यांतील संघर्ष === पोलवरून सुरुवात करूनही रसेलला पहिल्या वळणापर्यंत आघाडी राखता आली नाही. चौथ्या स्थानावरून लक्लेरने पुढे येत पहिला क्रमांक घेतला; सातव्या स्थानावरून आलेला हॅमिल्टन तिसरा पोहोचला, तर आंतोनेली सातव्या क्रमांकापर्यंत मागे गेला. दुसऱ्या फेरीत रसेलने आघाडी मिळवली, परंतु पुढील फेरीत लक्लेरने नव्या ओव्हरटेक पद्धतीचा वापर करून पुन्हा पहिले स्थान घेतले. पुढील अनेक फेऱ्यांत दोघांनी स्थानांची अदलाबदल केली. नवव्या फेरीत रसेलचे पहिल्या वळणावर ब्रेक लॉक झाले, तरी त्याची कार ट्रॅकवर राहिली. या काळात आंतोनेली पुन्हा चौथ्या स्थानावर पोहोचला. पहिल्या दहा फेऱ्यांत अग्रस्थान एकूण सात वेळा बदलले.<ref name="AUS26_RACEREPORT"/> === व्हर्च्युअल सेफ्टी कार आणि पिट-स्टॉप रणनीती === ११व्या फेरीत हादजारची रेड बुल धूर निघत असल्याने ट्रॅकच्या बाजूला थांबली आणि व्हर्च्युअल सेफ्टी कार (व्हीएससी) लागू झाली. मर्सिडीजने रसेल व आंतोनेली दोघांनाही पिटमध्ये बोलावून मीडियमऐवजी हार्ड टायर लावले. आघाडीवरील लक्लेर आणि हॅमिल्टन यांना फेरारीने ट्रॅकवरच ठेवले. व्हीएससी संपल्यावर फेरारीच्या दोन्ही कार पुढे होत्या; तथापि मर्सिडीजने कमी वेळेच्या पिट-थांब्याचा फायदा आधीच मिळवला होता.<ref name="AUS26_RACEREPORT"/><ref name="AUS26_STRATEGY"/> बोट्टासची कॅडिलॅक पिट-लेनच्या प्रवेशाजवळ थांबल्यानंतर आणखी एक व्हीएससी लागू झाली. फेरारीने या संधीतही पिट न करण्याचा निर्णय कायम ठेवला. २०व्या फेरीत शर्यत पुन्हा वेगाने सुरू झाल्यावर व्हर्सटॅपनने लिंडब्लाडला मागे टाकून सहावे स्थान मिळवले. लक्लेरने २६व्या फेरीत हार्ड टायरसाठी पिट-स्टॉप घेतला; हॅमिल्टनने त्यानंतर थांबले. या सामान्य वेगातील थांब्यांमुळे फेरारीच्या गाड्या मर्सिडीजच्या मागे आल्या.<ref name="AUS26_RACEREPORT"/> === मध्य टप्पा आणि अंतिम रणनीती === शर्यतीच्या मध्यापर्यंत रसेल व आंतोनेलीकडे अग्रस्थानाची पुनर्प्राप्ती झाली होती. लवकर घेतलेल्या हार्ड टायरवर दोघांना शेवटपर्यंत जाता येईल की पुन्हा थांबावे लागेल, हा प्रश्न राहिला. ३४व्या फेरीत पेरेझच्या कारचा भाग ट्रॅकवर पडल्यामुळे आणखी काही काळ व्हीएससी लागू झाली; नॉरिसने दुसरा पिट-स्टॉप घेतला. व्हर्सटॅपनने दोन पिट-स्टॉपची रणनीती निवडली आणि ४२व्या फेरीपर्यंत सहाव्या स्थानावर होता. उरलेल्या फेऱ्यांमध्ये रसेल व आंतोनेलीने टायर सांभाळून अतिरिक्त थांबा न घेण्याचा निर्णय यशस्वी केला.<ref name="AUS26_RACEREPORT"/><ref name="AUS26_LOWDOWN"/> === शेवटच्या फेऱ्या आणि निकाल === शेवटच्या टप्प्यात हॅमिल्टन लक्लेरच्या जवळ आला, तर व्हर्सटॅपन नॉरिसला पाचव्या स्थानासाठी दबावात ठेवत होता. लक्लेरने तिसरे स्थान राखले आणि हॅमिल्टन ०.६२५ सेकंद मागे चौथा ठरला. नॉरिसने व्हर्सटॅपनला मागे ठेवून पाचवे स्थान मिळवले; विसाव्या स्थानावरून सुरुवात केलेला व्हर्सटॅपन सहावा आला. रसेलने १:२३:०६.८०१ वेळेत ५८ फेऱ्या पूर्ण करून आंतोनेलीपेक्षा २.९७४ सेकंद आधी विजय मिळवला. रेसिंग बुल्सच्या लिंडब्लाडने पदार्पणात आठवे, तर ऑडीच्या बोर्तोलेतोने नववे स्थान घेऊन गुण मिळवले.<ref name="AUS26_RESULT">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री – मुख्य शर्यतीचा निकाल|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1279/australia/race-result|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="AUS26_RACEREPORT"/> === शर्यतीतील इतर घटना === लॉसन व पेरेझ यांची तिसऱ्या वळणाजवळ स्थानासाठी चुरस असताना दोन्ही कार एकमेकांना स्पर्शून गेल्या. ओकन व गॅस्ली यांच्याही कार एकमेकांना लागल्या; गॅस्लीच्या कारच्या पुढील भागाला नुकसान झाले. दोन्ही घटनांची पंचांनी चौकशी केली. एस्टन मार्टिनच्या अलोन्सो आणि स्ट्रोल यांनी कारच्या समस्या आल्याने थांबून नंतर काही फेऱ्या पुन्हा चालवल्या, पण त्यांना अधिकृत वर्गीकरण मिळाले नाही. शेवटपर्यंत १६ चालक वर्गीकृत झाले.<ref name="AUS26_RACEREPORT"/><ref name="AUS26_FIAINDEX"/> == मुख्य शर्यतीचा निकाल == '''अधिकृत अंतिम निकाल'''<ref name="AUS26_RESULT"/> {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! पूर्ण फेऱ्या !! वेळ / अंतर / स्थिती !! गुण |- | align="center" | १ || align="center" | ६३ || [[जॉर्ज रसेल]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | ५८ || १:२३:०६.८०१ || align="center" | २५ |- | align="center" | २ || align="center" | १२ || [[किमी आंतोनेली]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | ५८ || +२.९७४ || align="center" | १८ |- | align="center" | ३ || align="center" | १६ || [[शार्ल लक्लेर]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | ५८ || +१५.५१९ || align="center" | १५ |- | align="center" | ४ || align="center" | ४४ || [[लुइस हॅमिल्टन]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | ५८ || +१६.१४४ || align="center" | १२ |- | align="center" | ५ || align="center" | १ || [[लॅन्डो नॉरिस]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | ५८ || +५१.७४१ || align="center" | १० |- | align="center" | ६ || align="center" | ३ || [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | ५८ || +५४.६१७ || align="center" | ८ |- | align="center" | ७ || align="center" | ८७ || [[ऑलिव्हर बेअरमन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | ५७ || +१ फेरी || align="center" | ६ |- | align="center" | ८ || align="center" | ४१ || [[आर्विड लिंडब्लाड]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | ५७ || +१ फेरी || align="center" | ४ |- | align="center" | ९ || align="center" | ५ || [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | ५७ || +१ फेरी || align="center" | २ |- | align="center" | १० || align="center" | १० || [[पियेर गॅस्ली]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | ५७ || +१ फेरी || align="center" | १ |- | align="center" | ११ || align="center" | ३१ || [[एस्टेबन ओकन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | ५७ || +१ फेरी || align="center" | ० |- | align="center" | १२ || align="center" | २३ || [[अलेक्झांडर अल्बोन]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | ५७ || +१ फेरी || align="center" | ० |- | align="center" | १३ || align="center" | ३० || [[लियाम लॉसन]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | ५७ || +१ फेरी || align="center" | ० |- | align="center" | १४ || align="center" | ४३ || [[फ्रान्को कोलापिंटो]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | ५६ || +२ फेऱ्या || align="center" | ० |- | align="center" | १५ || align="center" | ५५ || [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | ५६ || +२ फेऱ्या || align="center" | ० |- | align="center" | १६ || align="center" | ११ || [[सर्गिओ पेरेझ]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | ५५ || +३ फेऱ्या || align="center" | ० |- | align="center" | — || align="center" | १८ || [[लान्स स्ट्रोल]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | ४३ || वर्गीकृत नाही || align="center" | ० |- | align="center" | — || align="center" | १४ || [[फर्नांदो अलोन्सो]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | २१ || निवृत्त || align="center" | ० |- | align="center" | — || align="center" | ७७ || [[वालट्टेरी बोट्टास]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | १५ || निवृत्त || align="center" | ० |- | align="center" | — || align="center" | ६ || [[आयझॅक हादजार]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | १० || निवृत्त || align="center" | ० |- | align="center" | — || align="center" | ८१ || [[ऑस्कर पियास्त्री]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | ० || सुरुवात केली नाही || align="center" | ० |- | align="center" | — || align="center" | २७ || [[निको हल्केनबर्ग]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | ० || सुरुवात केली नाही || align="center" | ० |} ''टीप:'' 'वर्गीकृत नाही' (NC), 'निवृत्त' (DNF) आणि 'सुरुवात केली नाही' (DNS) या नोंदी अधिकृत निकालपत्रातील स्थितीनुसार वेगळ्या दाखविल्या आहेत. == शर्यतीनंतरचे पंचांचे निर्णय == === कोलापिंटोवरील स्टॉप-अँड-गो दंड === शर्यत सुरू होण्याआधी ग्रिडवरील १५ सेकंदांचा इशारा दिल्यानंतरही अल्पाइनचा एक कर्मचारी कोलापिंटोच्या कारला स्पर्श करत होता. नियमानुसार अशा स्थितीत संबंधित कारने पिट-लेनमधून सुरुवात करणे आवश्यक होते; कोलापिंटोने मात्र ग्रिडवरून सुरुवात केली. त्यामुळे एफआयए पंचांनी अनिवार्य स्टॉप-अँड-गो दंड सुनावला. हा दंड त्याने शर्यतीत भोगला आणि अखेरीस तो १४वा राहिला.<ref name="AUS26_COLAPINTO">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज ६० – कोलापिंटोच्या ग्रिड प्रक्रियेतील नियमभंगावरील निर्णय|दुवा=https://api.fia.com/system/files/decision-document/2026_australian_grand_prix_-_infringement_-_car_43_-_grid_procedure_infringement.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === सराव व पात्रता फेरीतील कार सोडण्यासंबंधी निर्णय === दुसऱ्या मुक्त सरावातील पिट-लेन घटनेत रसेलला फटकारणी आणि सरावातील दुसऱ्या नियमभंगासाठी इशारा देण्यात आला. पात्रता फेरीत आंतोनेलीच्या कारला जोडलेले शीतकरण उपकरण बाहेर पडून सुटल्यामुळे मर्सिडीजला ७,५०० युरो दंड झाला. गॅस्लीची कार असुरक्षित स्थितीत गॅरेजमधून सोडल्याबद्दल अल्पाइनला ५,००० युरो दंड झाला. हे संघांवरील आर्थिक दंड होते; मुख्य शर्यतीच्या वेळेत त्यांची भर पडली नाही.<ref name="AUS26_FIAINDEX"/><ref name="AUS26_ANTFINE">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज ४२ – आंतोनेलीची कार असुरक्षित स्थितीत बाहेर सोडल्याबद्दल दंड|दुवा=https://api.fia.com/documents/championships/fia-formula-one-world-championship-14/season/season-2026-2072/event/Australian%20Grand%20Prix|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=७ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="AUS26_GASLYFINE">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज ४१ – गॅस्लीची कार असुरक्षित स्थितीत बाहेर सोडल्याबद्दल दंड|दुवा=https://api.fia.com/documents/championships/fia-formula-one-world-championship-14/season/season-2026-2072/event/Australian%20Grand%20Prix|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=७ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === शर्यतीतील संपर्क आणि इतर चौकशा === तिसऱ्या वळणावरील ओकन-गॅस्ली धडकेत कोणत्याही चालकावर प्रामुख्याने दोष ठेवता येत नसल्याचे ठरवून पंचांनी पुढील कारवाई केली नाही. पेरेझ आणि लॉसन यांच्या संपर्कातही लॉसनला वळणाच्या बाहेर जागेचा अधिकार नसल्याचा निष्कर्ष काढून पेरेझवरील कारवाई टाळली. व्हीएससीच्या काळात ओकनने अनावश्यकरीत्या कमी वेगाने गाडी चालवली का, या चौकशीतही कोणताही दंड झाला नाही.<ref name="AUS26_OCON">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज ६२ – ओकन आणि गॅस्ली यांच्यातील धडकेसंदर्भातील निर्णय|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_australian_grand_prix_-_decision_-_car_31_-_alleged_causing_a_collision_with_car_10.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="AUS26_PEREZ">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज ६६ – पेरेझ आणि लॉसन यांच्या घटनेवरील निर्णय|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_australian_grand_prix_-_decision_-_car_11_-_alleged_forcing_another_driver_off_the_track.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="AUS26_FIAINDEX"/> == अजिंक्यपदाची शर्यतीनंतरची स्थिती == ऑस्ट्रेलियातील ही पहिली फेरी असल्याने खालील गुण हंगामाची पहिली अधिकृत अजिंक्यपद स्थिती दर्शवतात. सर्वात वेगवान फेरीसाठी अतिरिक्त गुण दिला जात नव्हता; त्यामुळे गुण चालकांच्या शर्यत-समाप्तीच्या स्थानांवर आधारित आहेत.<ref name="AUS26_RESULT"/> === चालक अजिंक्यपद === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! चालक !! संघ !! गुण |- | align="center" | १ || [[जॉर्ज रसेल]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | २५ |- | align="center" | २ || [[किमी आंतोनेली]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | १८ |- | align="center" | ३ || [[शार्ल लक्लेर]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | १५ |- | align="center" | ४ || [[लुइस हॅमिल्टन]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | १२ |- | align="center" | ५ || [[लॅन्डो नॉरिस]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | १० |- | align="center" | ६ || [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | ८ |- | align="center" | ७ || [[ऑलिव्हर बेअरमन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | ६ |- | align="center" | ८ || [[आर्विड लिंडब्लाड]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | ४ |- | align="center" | ९ || [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | २ |- | align="center" | १० || [[पियेर गॅस्ली]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | १ |- | align="center" | ११ || [[एस्टेबन ओकन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | ० |- | align="center" | १२ || [[अलेक्झांडर अल्बोन]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | ० |- | align="center" | १३ || [[लियाम लॉसन]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | ० |- | align="center" | १४ || [[फ्रान्को कोलापिंटो]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | ० |- | align="center" | १५ || [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | ० |- | align="center" | १६ || [[सर्गिओ पेरेझ]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | ० |- | align="center" | १७ || [[लान्स स्ट्रोल]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | ० |- | align="center" | १८ || [[फर्नांदो अलोन्सो]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | ० |- | align="center" | १९ || [[वालट्टेरी बोट्टास]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | ० |- | align="center" | २० || [[आयझॅक हादजार]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | ० |- | align="center" | २१ || [[ऑस्कर पियास्त्री]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | ० |- | align="center" | २२ || [[निको हल्केनबर्ग]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | ० |} === कारनिर्माता अजिंक्यपद === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कारनिर्माता !! गुण |- | align="center" | १ || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | ४३ |- | align="center" | २ || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | २७ |- | align="center" | ३ || [[मॅकलारेन]] || align="center" | १० |- | align="center" | ४ || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | ८ |- | align="center" | ५ || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | ६ |- | align="center" | ६ || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | ४ |- | align="center" | ७ || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | २ |- | align="center" | ८ || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | १ |- | align="center" | ९ || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | ० |- | align="center" | १० || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | ० |- | align="center" | ११ || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | ० |} == शर्यतीचा महत्त्वाचा परिणाम == मर्सिडीजने नव्या तांत्रिक नियमांच्या पहिल्या ग्रांप्रीमध्ये पहिली दोन स्थाने मिळवून चालक व कारनिर्माता दोन्ही अजिंक्यपदांत सुरुवातीची आघाडी घेतली. फेरारीने वेगवान सुरुवात करूनही व्हीएससी दरम्यान पिट न करण्याच्या रणनीतीमुळे आघाडी गमावली. पदार्पणाच्या शर्यतीत लिंडब्लाडने चार गुण आणि नव्या ऑडी संघाने बोर्तोलेतोमार्फत दोन गुण मिळवले; दुसरीकडे पियास्त्री आणि हल्केनबर्गला मुख्य शर्यत सुरूही करता आली नाही. पुढील फेरी चीनमध्ये आयोजित करण्यात आली.<ref name="AUS26_LOWDOWN">{{स्रोत बातमी|title=ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री सप्ताहांतातील महत्त्वाच्या घटना आणि त्यांचे परिणाम|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/australia-lowdown-2026-all-the-key-moments-as-mercedes-enjoy-a-perfect-start.538A9JyEiem5LTfO4gkmr2.538A9JyEiem5LTfO4gkmr2|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="AUS26_RACEREPORT"/> == हे सुद्धा पहा == # [[फॉर्म्युला वन]] # [[ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री]] # [[२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम]] # [[फॉर्म्युला वन ग्रांप्री यादी]] # [[फॉर्म्युला वन चालक अजिंक्यपद यादी]] # [[फॉर्म्युला वन कारनिर्माते अजिंक्यपद यादी]] # [[फॉर्म्युला वन सर्किटांची यादी]] == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} ==तळटीप== {{reflist|group=टीप}} == बाह्य दुवे == * [https://www.formula1.com/en/racing/2026/australia ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्रीचे अधिकृत संकेतस्थळ] * [https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1279/australia/race-result शर्यतीचे अधिकृत निकाल] * [https://api.fia.com/documents/championships/fia-formula-one-world-championship-14/season/season-2026-2072/event/Australian%20Grand%20Prix एफआयए निर्णयपत्रे] {{माहितीचौकट ग्रांप्री शर्यत | हंगाम = २०२६ | ग्रांप्री = ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री | हंगामातील_मागील_शर्यत = २०२५ अबु धाबी ग्रांप्री | हंगामातील_पुढील_शर्यत = २०२६ चिनी ग्रांप्री | ग्रांप्री_मागील_शर्यत = २०२५ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री | ग्रांप्री_पुढील_शर्यत = २०२७ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री }} {{२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम}} {{फॉर्म्युला वन अजिंक्यपद}} [[वर्ग:ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री]] [[वर्ग:२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम]] r4yfac93tsmkutllxwnyqq7quql3zjy 2723245 2723149 2026-10-19T18:25:40Z Koolkrazy 1591 2723245 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट ग्रांप्री शर्यत माहिती | प्रकार = एफ.१ | देश = ऑस्ट्रेलिया | ग्रांप्री = ऑस्ट्रेलियन | चित्र = 2022 F1 CourseLayout Australia.svg | चित्र_शीर्षक = अल्बर्ट पार्क सर्किटचा २०२२ पासून वापरला जाणारा आराखडा | दिनांक = मार्च ८ | वर्ष = २०२६ | अधिकृत_नाव = फॉर्म्युला १ कतार एअरवेज ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री २०२६ | शर्यत_क्रमांक = १ | हंगामात_एकूण_शर्यती = २३ | शर्यतीचे_ठिकाण = [[अल्बर्ट पार्क ग्रांप्री सर्किट]], [[मेलबर्न]], [[ऑस्ट्रेलिया]] | सर्किट_प्रकार = तात्पुरते स्ट्रीट सर्किट | सर्किट_अंतर_किमी = ५.२७८ | सर्किट_अंतर_मैल = ३.२८० | एकूण_फेऱ्या = ५८ | एकूण_अंतर_किमी = ३०६.१२४ | एकूण_अंतर_मैल = १९०.२१७ | हवामान = कोरडे आणि सौम्य | पोल_चालक = [[जॉर्ज रसेल]] | पोल_देश = GBR | पोल_संघ = [[मर्सिडीज-बेंझ]] | पोल_वेळ = १:१८.५१८ | जलद_चालक = [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | जलद_देश = NED | जलद_संघ = [[रेड बुल रेसिंग]] | जलद_वेळ = १:२२.०९१ | जलद_फेरी = ४३ | पहिला_चालक = [[जॉर्ज रसेल]] | पहिला_देश = GBR | पहिला_संघ = [[मर्सिडीज-बेंझ]] | दुसरा_चालक = [[किमी आंतोनेली]] | दुसरा_देश = ITA | दुसरा_संघ = [[मर्सिडीज-बेंझ]] | तिसरा_चालक = [[शार्ल लक्लेर]] | तिसरा_देश = MON | तिसरा_संघ = [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | हंगामातील_मागील_शर्यत = २०२५ अबु धाबी ग्रांप्री | हंगामातील_पुढील_शर्यत = २०२६ चिनी ग्रांप्री | ग्रांप्री_मागील_शर्यत = २०२५ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री | ग्रांप्री_पुढील_शर्यत = २०२७ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री }} '''२०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री''' (अधिकृत नाव: '''फॉर्म्युला १ कतार एअरवेज ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री २०२६''') ही ८ मार्च २०२६ रोजी [[ऑस्ट्रेलिया]]तील [[मेलबर्न]] येथील [[अल्बर्ट पार्क ग्रांप्री सर्किट]]वर झालेली [[फॉर्म्युला वन]] शर्यत होती. ही [[२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम]]ाची पहिली फेरी आणि नव्या तांत्रिक नियमांतर्गत झालेली पहिली अजिंक्यपद शर्यत होती. ६–८ मार्चदरम्यान झालेल्या सप्ताहांतात तीन मुक्त सराव सत्रे, तीन भागांची पात्रता फेरी आणि ५८ फेऱ्यांची मुख्य शर्यत झाली; स्प्रिंट शर्यत नव्हती.<ref name="AUS26_RACEREPORT">{{स्रोत बातमी|title=ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्रीमध्ये रसेलचा विजय आणि मर्सिडीजची दुहेरी आघाडी|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/russell-wins-action-packed-australian-gp-from-antonelli-as-mercedes-secure-1.4WRxPAtF4dFtrKCsWIiQX2.4WRxPAtF4dFtrKCsWIiQX2|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> [[मर्सिडीज-बेंझ]]चा [[जॉर्ज रसेल]] याने पोल पोझिशनवरून सुरुवात केली आणि संघसहकारी [[किमी आंतोनेली]]च्या पुढे विजय मिळवला. [[स्कुदेरिआ फेरारी]]चा [[शार्ल लक्लेर]] तिसरा आणि [[लुइस हॅमिल्टन]] चौथा राहिला. दोन व्हर्च्युअल सेफ्टी कार कालावधीत मर्सिडीजने पिट-स्टॉप घेण्याचा, तर फेरारीने ट्रॅकवर राहण्याचा निर्णय घेतला; या वेगळ्या टायर रणनीतींनी शर्यतीचे स्वरूप बदलले.<ref name="AUS26_RESULT">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री – मुख्य शर्यतीचा निकाल|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1279/australia/race-result|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="AUS26_STRATEGY">{{स्रोत बातमी|title=ऑस्ट्रेलियात फेरारीच्या व्हर्च्युअल सेफ्टी कार रणनीतीचे विश्लेषण|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/monday-morning-debrief-could-ferrari-have-won-in-australia-with-a-different.6yQwaJxaJCZdS16fS2jcIw|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=९ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> == पार्श्वभूमी == === शर्यतीपूर्वीची अजिंक्यपदाची स्थिती === २०२६ हंगामातील मोठ्या एरोडायनामिक आणि पॉवर युनिट नियमबदलांमुळे कारची रचना व ऊर्जा वापरण्याची पद्धत बदलली होती. नव्याने स्पर्धेत उतरलेल्या [[ऑडी एफ१ संघ]] आणि [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]]मुळे ग्रिडवर ११ संघ व २२ चालक होते. रेसिंग बुल्सचा [[आर्विड लिंडब्लाड]] फॉर्म्युला वनमधील पदार्पणाची शर्यत खेळत होता. हंगामाची ही पहिली शर्यत असल्यामुळे प्रारंभी चालक व कारनिर्माता अजिंक्यपदात सर्वांचे गुण शून्य होते.<ref name="AUS26_LOWDOWN">{{स्रोत बातमी|title=ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री सप्ताहांतातील महत्त्वाच्या घटना आणि त्यांचे परिणाम|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/australia-lowdown-2026-all-the-key-moments-as-mercedes-enjoy-a-perfect-start.538A9JyEiem5LTfO4gkmr2.538A9JyEiem5LTfO4gkmr2|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === सर्किट आणि सप्ताहांत === ५.२७८ किमी लांबीच्या अल्बर्ट पार्क सर्किटवर ५८ फेऱ्यांची, एकूण ३०६.१२४ किमीची शर्यत आयोजित झाली. === सहभागी चालक आणि संघ === या ग्रांप्रीत ११ संघांचे २२ चालक सहभागी झाले. खाली अधिकृत सुरुवातीच्या क्रमवारीत नोंदलेले चालक, संघ आणि कार क्रमांक दिले आहेत.<ref name="AUS26_GRID">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री – सुरुवातीची अधिकृत क्रमवारी|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1279/australia/starting-grid|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> {| class="wikitable" style="font-size:85%;" ! संघ !! चालक !! कार क्रमांक |- | [[मर्सिडीज-बेंझ]] || {{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]] || align="center" | ६३ |- | [[मर्सिडीज-बेंझ]] || {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] || align="center" | १२ |- | [[रेड बुल रेसिंग]] || {{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]] || align="center" | ६ |- | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || {{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]] || align="center" | १६ |- | [[मॅकलारेन]] || {{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]] || align="center" | ८१ |- | [[मॅकलारेन]] || {{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]] || align="center" | १ |- | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || {{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]] || align="center" | ४४ |- | [[रेसिंग बुल्स]] || {{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]] || align="center" | ३० |- | [[रेसिंग बुल्स]] || {{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]] || align="center" | ४१ |- | [[ऑडी एफ१ संघ]] || {{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] || align="center" | ५ |- | [[ऑडी एफ१ संघ]] || {{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]] || align="center" | २७ |- | [[हास एफ.१ संघ]] || {{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]] || align="center" | ८७ |- | [[हास एफ.१ संघ]] || {{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]] || align="center" | ३१ |- | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || {{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]] || align="center" | १० |- | [[विलियम्स एफ१]] || {{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]] || align="center" | २३ |- | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || {{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]] || align="center" | ४३ |- | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || {{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]] || align="center" | १४ |- | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || {{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]] || align="center" | ११ |- | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || {{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]] || align="center" | ७७ |- | [[रेड बुल रेसिंग]] || {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] || align="center" | ३ |- | [[विलियम्स एफ१]] || {{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] || align="center" | ५५ |- | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || {{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]] || align="center" | १८ |- class="sortbottom" | colspan="3" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="AUS26_GRID"/> |} === टायर === [[पिरेली]]ने C3 (हार्ड), C4 (मीडियम) आणि C5 (सॉफ्ट) टायर मिश्रणे उपलब्ध करून दिली. शर्यतीत मीडियमवर सुरुवात करून हार्डवर जाण्याची रणनीती अनेक संघांनी निवडली; अन्य काही चालकांनी हार्ड किंवा सॉफ्ट टायरवर सुरुवात केली.<ref name="AUS26_RACEREPORT"/> {| class="wikitable" style="font-size:85%;" ! टायर प्रकार !! मिश्रण !! बाजूच्या पट्टीचा रंग |- | हार्ड || C3 || पांढरा |- | मीडियम || C4 || पिवळा |- | सॉफ्ट || C5 || लाल |- class="sortbottom" | colspan="3" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="AUS26_RACEREPORT"/> |} == मुक्त सराव सत्रे == === पहिला मुक्त सराव === शुक्रवार, ६ मार्च रोजीच्या पहिल्या सरावात फेरारीचा लक्लेर १:२०.२६७ वेळेसह सर्वात वेगवान ठरला. हॅमिल्टन त्याच्या ०.४६९ सेकंद मागे दुसरा आणि व्हर्सटॅपन ०.५२२ सेकंद मागे तिसरा राहिला. नव्या कारची पहिली अधिकृत सराव चाचणी असल्याने संघांनी पॉवर युनिट, ऊर्जा वापर आणि संतुलन यांची माहिती गोळा केली. पियास्त्रीला सुरुवातीला क्षणिक शक्ती-अडचण आली; नॉरिसच्या मॅकलारेनच्या गिअरबॉक्सची तपासणी झाल्याने त्याचे फेरे मर्यादित राहिले. अलोन्सोने या सत्रात वेळ नोंदवली नाही.<ref name="AUS26_FP1REPORT">{{स्रोत बातमी|title=ऑस्ट्रेलियातील पहिल्या सरावात लक्लेर सर्वात वेगवान|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/fp1-leclerc-leads-first-practice-session-of-2026-from-hamilton-and.3ovgyYzAAKrXtq4xx1UAfI.3ovgyYzAAKrXtq4xx1UAfI|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=६ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="AUS26_FP1">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री – पहिला मुक्त सराव निकाल|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1279/australia/practice/1|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=६ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === मुक्त सराव १ चे निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! सर्वोत्तम वेळ / अंतर !! फेऱ्या |- | align="center" | १ || align="center" | १६ || [[शार्ल लक्लेर]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | १:२०.२६७ || align="center" | ३३ |- | align="center" | २ || align="center" | ४४ || [[लुइस हॅमिल्टन]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | +०.४६९ || align="center" | ३० |- | align="center" | ३ || align="center" | ३ || [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | +०.५२२ || align="center" | २७ |- | align="center" | ४ || align="center" | ६ || [[आयझॅक हादजार]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | +०.८२० || align="center" | २४ |- | align="center" | ५ || align="center" | ४१ || [[आर्विड लिंडब्लाड]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | +१.०४६ || align="center" | २२ |- | align="center" | ६ || align="center" | ८१ || [[ऑस्कर पियास्त्री]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | +१.०७५ || align="center" | २१ |- | align="center" | ७ || align="center" | ६३ || [[जॉर्ज रसेल]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | +१.१०४ || align="center" | २६ |- | align="center" | ८ || align="center" | १२ || [[किमी आंतोनेली]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | +१.१०९ || align="center" | २४ |- | align="center" | ९ || align="center" | ५ || [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | +१.४२९ || align="center" | २३ |- | align="center" | १० || align="center" | २७ || [[निको हल्केनबर्ग]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | +१.७०२ || align="center" | २१ |- | align="center" | ११ || align="center" | ३१ || [[एस्टेबन ओकन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | +१.८९४ || align="center" | २८ |- | align="center" | १२ || align="center" | ५५ || [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | +२.०५६ || align="center" | ३० |- | align="center" | १३ || align="center" | ३० || [[लियाम लॉसन]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | +२.३४६ || align="center" | २८ |- | align="center" | १४ || align="center" | ८७ || [[ऑलिव्हर बेअरमन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | +२.४१५ || align="center" | २५ |- | align="center" | १५ || align="center" | २३ || [[अलेक्झांडर अल्बोन]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | +२.८६३ || align="center" | २४ |- | align="center" | १६ || align="center" | ४३ || [[फ्रान्को कोलापिंटो]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | +३.०५८ || align="center" | २६ |- | align="center" | १७ || align="center" | ७७ || [[वालट्टेरी बोट्टास]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | +३.७५५ || align="center" | २४ |- | align="center" | १८ || align="center" | १० || [[पियेर गॅस्ली]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | +३.७६८ || align="center" | २७ |- | align="center" | १९ || align="center" | १ || [[लॅन्डो नॉरिस]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | +४.१२४ || align="center" | ७ |- | align="center" | २० || align="center" | ११ || [[सर्गिओ पेरेझ]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | +४.३५३ || align="center" | १४ |- | align="center" | २१ || align="center" | १८ || [[लान्स स्ट्रोल]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | +३०.०६७ || align="center" | ३ |- | align="center" | — || align="center" | १४ || [[फर्नांदो अलोन्सो]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | सहभागी नाही || align="center" | ० |- class="sortbottom" | colspan="6" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="AUS26_FP1"/> |} === दुसरा मुक्त सराव === दुसऱ्या सरावात स्थानिक चालक पियास्त्रीने १:१९.७२९ वेळ नोंदवून आघाडी मिळवली. आंतोनेली दुसरा व रसेल तिसरा राहिला. सुरुवातीला पिट-लेनमधून बाहेर पडताना रसेलची कार लिंडब्लाडच्या कारला लागली. त्याच सत्रात कोलापिंटोच्या मंदावलेल्या कारपासून हॅमिल्टनला बाजूला व्हावे लागले; व्हर्सटॅपनची रेड बुल पिट-लेनमध्ये थांबल्याने त्याचाही कार्यक्रम अडखळला. शुक्रवारी या घटनांच्या चौकशीबरोबरच संघांनी शर्यतीतील टायर वापराचे प्रयत्न केले.<ref name="AUS26_FP2REPORT">{{स्रोत बातमी|title=दुसऱ्या मुक्त सरावात पियास्त्रीची आघाडी; पिट-लेनमधील घटना|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/fp2-piastri-beats-antonelli-and-russell-to-top-spot-during-second-practice.55GqdYfXKqsrDnWfEAiXgL|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=६ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="AUS26_FP2">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री – दुसरा मुक्त सराव निकाल|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1279/australia/practice/2|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=६ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === मुक्त सराव २ चे निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! सर्वोत्तम वेळ / अंतर !! फेऱ्या |- | align="center" | १ || align="center" | ८१ || [[ऑस्कर पियास्त्री]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | १:१९.७२९ || align="center" | २६ |- | align="center" | २ || align="center" | १२ || [[किमी आंतोनेली]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | +०.२१४ || align="center" | ३१ |- | align="center" | ३ || align="center" | ६३ || [[जॉर्ज रसेल]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | +०.३२० || align="center" | २८ |- | align="center" | ४ || align="center" | ४४ || [[लुइस हॅमिल्टन]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | +०.३२१ || align="center" | ३२ |- | align="center" | ५ || align="center" | १६ || [[शार्ल लक्लेर]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | +०.५६२ || align="center" | ३० |- | align="center" | ६ || align="center" | ३ || [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | +०.६३७ || align="center" | १३ |- | align="center" | ७ || align="center" | १ || [[लॅन्डो नॉरिस]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | +१.०६५ || align="center" | २९ |- | align="center" | ८ || align="center" | ४१ || [[आर्विड लिंडब्लाड]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | +१.१९३ || align="center" | ३० |- | align="center" | ९ || align="center" | ६ || [[आयझॅक हादजार]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | +१.२१२ || align="center" | २८ |- | align="center" | १० || align="center" | ३१ || [[एस्टेबन ओकन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | +१.४५० || align="center" | २९ |- | align="center" | ११ || align="center" | ८७ || [[ऑलिव्हर बेअरमन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | +१.५९७ || align="center" | ३१ |- | align="center" | १२ || align="center" | २७ || [[निको हल्केनबर्ग]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | +१.६२२ || align="center" | ३४ |- | align="center" | १३ || align="center" | ३० || [[लियाम लॉसन]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | +१.६२९ || align="center" | २९ |- | align="center" | १४ || align="center" | ५ || [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | +१.९३९ || align="center" | २८ |- | align="center" | १५ || align="center" | २३ || [[अलेक्झांडर अल्बोन]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | +२.११८ || align="center" | ३२ |- | align="center" | १६ || align="center" | १० || [[पियेर गॅस्ली]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | +२.४३८ || align="center" | १६ |- | align="center" | १७ || align="center" | ५५ || [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | +२.५२४ || align="center" | १० |- | align="center" | १८ || align="center" | ४३ || [[फ्रान्को कोलापिंटो]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | +२.८९० || align="center" | २७ |- | align="center" | १९ || align="center" | ७७ || [[वालट्टेरी बोट्टास]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | +३.९३१ || align="center" | २८ |- | align="center" | २० || align="center" | १४ || [[फर्नांदो अलोन्सो]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | +४.९३३ || align="center" | १८ |- | align="center" | २१ || align="center" | १८ || [[लान्स स्ट्रोल]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | +६.०८७ || align="center" | १३ |- | align="center" | २२ || align="center" | ११ || [[सर्गिओ पेरेझ]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | वेळ नाही || align="center" | २ |- class="sortbottom" | colspan="6" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="AUS26_FP2"/> |} === तिसरा मुक्त सराव === शनिवारच्या तिसऱ्या सरावाची सुरुवात आधीच्या फॉर्म्युला ३ स्प्रिंट अपघातानंतर कठड्यांची दुरुस्ती करण्यासाठी उशिराने झाली. रसेलने १:१९.०५३ अशी सर्वोत्तम वेळ नोंदवली; हॅमिल्टन आणि लक्लेर अनुक्रमे दुसरे व तिसरे राहिले. कार्लोस सायेन्सची गाडी थांबल्यामुळे आणि आंतोनेलीच्या अपघातामुळे सत्रात लाल झेंडे दाखवण्यात आले. आंतोनेलीच्या कारचे नुकसान झाले असले तरी मर्सिडीजने ती पात्रता फेरीसाठी दुरुस्त केली. स्ट्रोलने तिसऱ्या सरावात वेळ नोंदवली नाही.<ref name="AUS26_FP3REPORT">{{स्रोत बातमी|title=तिसऱ्या सरावात रसेल सर्वात वेगवान; आंतोनेलीचा अपघात|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/fp3-russell-goes-fastest-in-final-australia-practice-as-antonelli-crashes.7787HPr7wqS9Hx2FMOh7Rx|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=७ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="AUS26_FP3">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री – तिसरा मुक्त सराव निकाल|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1279/australia/practice/3|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=७ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === मुक्त सराव ३ चे निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! सर्वोत्तम वेळ / अंतर !! फेऱ्या |- | align="center" | १ || align="center" | ६३ || [[जॉर्ज रसेल]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | १:१९.०५३ || align="center" | २३ |- | align="center" | २ || align="center" | ४४ || [[लुइस हॅमिल्टन]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | +०.६१६ || align="center" | २२ |- | align="center" | ३ || align="center" | १६ || [[शार्ल लक्लेर]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | +०.७७४ || align="center" | २० |- | align="center" | ४ || align="center" | ८१ || [[ऑस्कर पियास्त्री]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | +१.०३४ || align="center" | १७ |- | align="center" | ५ || align="center" | ६ || [[आयझॅक हादजार]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | +१.०८४ || align="center" | १५ |- | align="center" | ६ || align="center" | ३ || [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | +१.१४४ || align="center" | १५ |- | align="center" | ७ || align="center" | १२ || [[किमी आंतोनेली]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | +१.२७१ || align="center" | १८ |- | align="center" | ८ || align="center" | १ || [[लॅन्डो नॉरिस]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | +१.३९० || align="center" | २२ |- | align="center" | ९ || align="center" | ५ || [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | +१.४०६ || align="center" | १९ |- | align="center" | १० || align="center" | ८७ || [[ऑलिव्हर बेअरमन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | +१.७२५ || align="center" | १८ |- | align="center" | ११ || align="center" | ४१ || [[आर्विड लिंडब्लाड]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | +१.७८५ || align="center" | १५ |- | align="center" | १२ || align="center" | ३० || [[लियाम लॉसन]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | +१.८३७ || align="center" | १३ |- | align="center" | १३ || align="center" | ३१ || [[एस्टेबन ओकन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | +१.९३० || align="center" | १९ |- | align="center" | १४ || align="center" | २७ || [[निको हल्केनबर्ग]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | +२.०१४ || align="center" | २२ |- | align="center" | १५ || align="center" | १० || [[पियेर गॅस्ली]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | +२.०१८ || align="center" | २६ |- | align="center" | १६ || align="center" | ४३ || [[फ्रान्को कोलापिंटो]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | +२.३६० || align="center" | २२ |- | align="center" | १७ || align="center" | २३ || [[अलेक्झांडर अल्बोन]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | +२.६११ || align="center" | १७ |- | align="center" | १८ || align="center" | १४ || [[फर्नांदो अलोन्सो]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | +३.६६७ || align="center" | २० |- | align="center" | १९ || align="center" | ७७ || [[वालट्टेरी बोट्टास]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | +४.४६१ || align="center" | १२ |- | align="center" | २० || align="center" | ११ || [[सर्गिओ पेरेझ]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | +५.३४४ || align="center" | २१ |- | align="center" | २१ || align="center" | ५५ || [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | वेळ नाही || align="center" | १ |- | align="center" | — || align="center" | १८ || [[लान्स स्ट्रोल]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | सहभागी नाही || align="center" | ० |- class="sortbottom" | colspan="6" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="AUS26_FP3"/> |} == ग्रांप्री पात्रता फेरी == पात्रता फेरी शनिवार, ७ मार्च रोजी झाली. पहिल्या दोन फेऱ्यांतून प्रत्येकी सहा चालक बाहेर पडले आणि उर्वरित दहा चालकांनी अंतिम फेरीत पोल पोझिशनसाठी प्रयत्न केले.<ref name="AUS26_Q">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री – पात्रता फेरी निकाल|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1279/australia/qualifying|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=७ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === फेरी १ === व्हर्सटॅपनची रेड बुल पहिल्या वळणावर ब्रेक लावताना मागील भागाचे नियंत्रण सुटून अडथळ्यांवर आदळली. त्यामुळे लाल झेंडा दाखवावा लागला व त्याला पात्रतेची वेळ नोंदवता आली नाही. सायेन्स आणि स्ट्रोल यांनीही तांत्रिक कारणांमुळे वेळ दिली नाही. पहिल्या फेरीतून अलोन्सो, पेरेझ, बोट्टास, व्हर्सटॅपन, सायेन्स व स्ट्रोल बाहेर पडले. रसेल १:१९.५०७ वेळेसह या फेरीत सर्वात वेगवान होता.<ref name="AUS26_QREPORT">{{स्रोत बातमी|title=मेलबर्नमधील पात्रता फेरीत रसेल आणि आंतोनेलीची पहिली दोन स्थाने|दुवा=https://www.fia.com/news/f1-russell-leads-mercedes-one-two-qualifying-melbourne-verstappen-crashes|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=७ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="AUS26_Q"/> === फेरी २ === दुसऱ्या फेरीत मर्सिडीज व फेरारीने आपला वेग वाढवला. कोलापिंटो, अल्बोन, गॅस्ली, ओकन, बेअरमन आणि हल्केनबर्ग यांना शेवटच्या दहा चालकांत प्रवेश मिळवता आला नाही. बोर्तोलेतो पात्र ठरला, परंतु त्याच्या ऑडीला आलेल्या समस्येमुळे पुढील फेरीत वेळ नोंदवता आली नाही.<ref name="AUS26_QREPORT"/><ref name="AUS26_Q"/> === फेरी ३ === अंतिम फेरीपूर्वी आंतोनेलीची कार दुरुस्त करून पुन्हा स्पर्धेत उतरवण्यात आली होती. पिटमधून बाहेर पडताना कारला जोडलेले शीतकरणाचे उपकरण सुटले व ट्रॅकवर पडलेल्या भागांमुळे लाल झेंडा दाखवण्यात आला. अखेरीस रसेलने १:१८.५१८ वेळेसह पोल पोझिशन मिळवली; आंतोनेली १:१८.८११ वेळेसह दुसरा आणि हादजार १:१९.३०३ वेळेसह तिसरा राहिला. हादजारच्या मागे लक्लेर, पियास्त्री, नॉरिस, हॅमिल्टन, लॉसन आणि लिंडब्लाड होते.<ref name="AUS26_QREPORT"/><ref name="AUS26_ANTFINE">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज ४२ – आंतोनेलीची कार असुरक्षित स्थितीत बाहेर सोडल्याबद्दल दंड|दुवा=https://api.fia.com/documents/championships/fia-formula-one-world-championship-14/season/season-2026-2072/event/Australian%20Grand%20Prix|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=७ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === मुख्य पात्रता फेरीचे निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! अंतिम स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! फेरी १ !! फेरी २ !! फेरी ३ |- | align="center" | १ || align="center" | ६३ || [[जॉर्ज रसेल]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | १:१९.५०७ || align="center" | १:१८.९३४ || align="center" | १:१८.५१८ |- | align="center" | २ || align="center" | १२ || [[किमी आंतोनेली]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | १:२०.१२० || align="center" | १:१९.४३५ || align="center" | १:१८.८११ |- | align="center" | ३ || align="center" | ६ || [[आयझॅक हादजार]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | १:२०.०२३ || align="center" | १:१९.६५३ || align="center" | १:१९.३०३ |- | align="center" | ४ || align="center" | १६ || [[शार्ल लक्लेर]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | १:२०.२२६ || align="center" | १:१९.३५७ || align="center" | १:१९.३२७ |- | align="center" | ५ || align="center" | ८१ || [[ऑस्कर पियास्त्री]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | १:१९.६६४ || align="center" | १:१९.५२५ || align="center" | १:१९.३८० |- | align="center" | ६ || align="center" | १ || [[लॅन्डो नॉरिस]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | १:२०.०१० || align="center" | १:१९.८८२ || align="center" | १:१९.४७५ |- | align="center" | ७ || align="center" | ४४ || [[लुइस हॅमिल्टन]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | १:१९.८११ || align="center" | १:१९.९२१ || align="center" | १:१९.४७८ |- | align="center" | ८ || align="center" | ३० || [[लियाम लॉसन]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | १:२०.४९१ || align="center" | १:२०.१४४ || align="center" | १:१९.९९४ |- | align="center" | ९ || align="center" | ४१ || [[आर्विड लिंडब्लाड]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | १:२०.४०९ || align="center" | १:१९.९७१ || align="center" | १:२१.२४७ |- | align="center" | १० || align="center" | ५ || [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | १:२०.४९५ || align="center" | १:२०.२२१ || align="center" | — |- | align="center" | ११ || align="center" | २७ || [[निको हल्केनबर्ग]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | १:२१.०२४ || align="center" | १:२०.३०३ || align="center" | — |- | align="center" | १२ || align="center" | ८७ || [[ऑलिव्हर बेअरमन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | १:२१.२४७ || align="center" | १:२०.३११ || align="center" | — |- | align="center" | १३ || align="center" | ३१ || [[एस्टेबन ओकन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | १:२०.७५९ || align="center" | १:२०.४९१ || align="center" | — |- | align="center" | १४ || align="center" | १० || [[पियेर गॅस्ली]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | १:२१.१३८ || align="center" | १:२०.५०१ || align="center" | — |- | align="center" | १५ || align="center" | २३ || [[अलेक्झांडर अल्बोन]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | १:२१.०५१ || align="center" | १:२०.९४१ || align="center" | — |- | align="center" | १६ || align="center" | ४३ || [[फ्रान्को कोलापिंटो]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | १:२१.२०० || align="center" | १:२१.२७० || align="center" | — |- | align="center" | १७ || align="center" | १४ || [[फर्नांदो अलोन्सो]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | १:२१.९६९ || align="center" | — || align="center" | — |- | align="center" | १८ || align="center" | ११ || [[सर्गिओ पेरेझ]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | १:२२.६०५ || align="center" | — || align="center" | — |- | align="center" | १९ || align="center" | ७७ || [[वालट्टेरी बोट्टास]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | १:२३.२४४ || align="center" | — || align="center" | — |- | align="center" | २० || align="center" | ३ || [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | — || align="center" | — || align="center" | — |- | align="center" | २१ || align="center" | ५५ || [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | — || align="center" | — || align="center" | — |- | align="center" | २२ || align="center" | १८ || [[लान्स स्ट्रोल]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | — || align="center" | — || align="center" | — |- class="sortbottom" | colspan="7" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="AUS26_Q"/> |} ''टीप:'' वेगवान फेरीची वेळ नोंदवू न शकलेल्या व्हर्सटॅपन, सायेन्स आणि स्ट्रोल यांना एफआयए पंचांनी पूर्वीच्या सरावातील वेळा विचारात घेऊन शर्यतीत सहभागी होण्याची परवानगी दिली.<ref name="AUS26_GRID"/><ref name="AUS26_FIAINDEX">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री – अधिकृत एफआयए निर्णयपत्रे|दुवा=https://api.fia.com/documents/championships/fia-formula-one-world-championship-14/season/season-2026-2072/event/Australian%20Grand%20Prix|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === शर्यतीची अधिकृत सुरुवातीची क्रमवारी === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ |- | align="center" | १ || align="center" | ६३ || [[जॉर्ज रसेल]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] |- | align="center" | २ || align="center" | १२ || [[किमी आंतोनेली]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] |- | align="center" | ३ || align="center" | ६ || [[आयझॅक हादजार]] || [[रेड बुल रेसिंग]] |- | align="center" | ४ || align="center" | १६ || [[शार्ल लक्लेर]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] |- | align="center" | ५ || align="center" | ८१ || [[ऑस्कर पियास्त्री]] || [[मॅकलारेन]] |- | align="center" | ६ || align="center" | १ || [[लॅन्डो नॉरिस]] || [[मॅकलारेन]] |- | align="center" | ७ || align="center" | ४४ || [[लुइस हॅमिल्टन]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] |- | align="center" | ८ || align="center" | ३० || [[लियाम लॉसन]] || [[रेसिंग बुल्स]] |- | align="center" | ९ || align="center" | ४१ || [[आर्विड लिंडब्लाड]] || [[रेसिंग बुल्स]] |- | align="center" | १० || align="center" | ५ || [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] |- | align="center" | ११ || align="center" | २७ || [[निको हल्केनबर्ग]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] |- | align="center" | १२ || align="center" | ८७ || [[ऑलिव्हर बेअरमन]] || [[हास एफ.१ संघ]] |- | align="center" | १३ || align="center" | ३१ || [[एस्टेबन ओकन]] || [[हास एफ.१ संघ]] |- | align="center" | १४ || align="center" | १० || [[पियेर गॅस्ली]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] |- | align="center" | १५ || align="center" | २३ || [[अलेक्झांडर अल्बोन]] || [[विलियम्स एफ१]] |- | align="center" | १६ || align="center" | ४३ || [[फ्रान्को कोलापिंटो]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] |- | align="center" | १७ || align="center" | १४ || [[फर्नांदो अलोन्सो]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] |- | align="center" | १८ || align="center" | ११ || [[सर्गिओ पेरेझ]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] |- | align="center" | १९ || align="center" | ७७ || [[वालट्टेरी बोट्टास]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] |- | align="center" | २० || align="center" | ३ || [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] || [[रेड बुल रेसिंग]] |- | align="center" | २१ || align="center" | ५५ || [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] || [[विलियम्स एफ१]] |- | align="center" | २२ || align="center" | १८ || [[लान्स स्ट्रोल]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] |- class="sortbottom" | colspan="4" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="AUS26_GRID"/> |} == मुख्य शर्यत == === शर्यतीपूर्वीच्या घटना === रविवार, ८ मार्च रोजी पाचव्या स्थानावरून सुरुवात करणार असलेल्या पियास्त्रीचा ग्रिडकडे जाताना चौथ्या वळणाबाहेर अपघात झाला. त्याच्या मॅकलारेनला मोठे नुकसान झाल्याने त्याला स्वतःच्या घरच्या ग्रांप्रीमध्ये सुरुवातही करता आली नाही. हल्केनबर्गची ऑडी तांत्रिक समस्येमुळे ग्रिडवरून गॅरेजमध्ये परत नेण्यात आली. परिणामी २२ नोंदणीकृत चालकांपैकी २० चालकांनी शर्यत सुरू केली. बहुतांश चालक मीडियम टायरवर होते; व्हर्सटॅपन, बोट्टास व कोलापिंटो हार्ड, तर अलोन्सो व सायेन्स सॉफ्ट मिश्रणावर होते.<ref name="AUS26_RACEREPORT"/> === सुरुवात आणि पहिल्या दहा फेऱ्यांतील संघर्ष === पोलवरून सुरुवात करूनही रसेलला पहिल्या वळणापर्यंत आघाडी राखता आली नाही. चौथ्या स्थानावरून लक्लेरने पुढे येत पहिला क्रमांक घेतला; सातव्या स्थानावरून आलेला हॅमिल्टन तिसरा पोहोचला, तर आंतोनेली सातव्या क्रमांकापर्यंत मागे गेला. दुसऱ्या फेरीत रसेलने आघाडी मिळवली, परंतु पुढील फेरीत लक्लेरने नव्या ओव्हरटेक पद्धतीचा वापर करून पुन्हा पहिले स्थान घेतले. पुढील अनेक फेऱ्यांत दोघांनी स्थानांची अदलाबदल केली. नवव्या फेरीत रसेलचे पहिल्या वळणावर ब्रेक लॉक झाले, तरी त्याची कार ट्रॅकवर राहिली. या काळात आंतोनेली पुन्हा चौथ्या स्थानावर पोहोचला. पहिल्या दहा फेऱ्यांत अग्रस्थान एकूण सात वेळा बदलले.<ref name="AUS26_RACEREPORT"/> === व्हर्च्युअल सेफ्टी कार आणि पिट-स्टॉप रणनीती === ११व्या फेरीत हादजारची रेड बुल धूर निघत असल्याने ट्रॅकच्या बाजूला थांबली आणि व्हर्च्युअल सेफ्टी कार (व्हीएससी) लागू झाली. मर्सिडीजने रसेल व आंतोनेली दोघांनाही पिटमध्ये बोलावून मीडियमऐवजी हार्ड टायर लावले. आघाडीवरील लक्लेर आणि हॅमिल्टन यांना फेरारीने ट्रॅकवरच ठेवले. व्हीएससी संपल्यावर फेरारीच्या दोन्ही कार पुढे होत्या; तथापि मर्सिडीजने कमी वेळेच्या पिट-थांब्याचा फायदा आधीच मिळवला होता.<ref name="AUS26_RACEREPORT"/><ref name="AUS26_STRATEGY"/> बोट्टासची कॅडिलॅक पिट-लेनच्या प्रवेशाजवळ थांबल्यानंतर आणखी एक व्हीएससी लागू झाली. फेरारीने या संधीतही पिट न करण्याचा निर्णय कायम ठेवला. २०व्या फेरीत शर्यत पुन्हा वेगाने सुरू झाल्यावर व्हर्सटॅपनने लिंडब्लाडला मागे टाकून सहावे स्थान मिळवले. लक्लेरने २६व्या फेरीत हार्ड टायरसाठी पिट-स्टॉप घेतला; हॅमिल्टनने त्यानंतर थांबले. या सामान्य वेगातील थांब्यांमुळे फेरारीच्या गाड्या मर्सिडीजच्या मागे आल्या.<ref name="AUS26_RACEREPORT"/> === मध्य टप्पा आणि अंतिम रणनीती === शर्यतीच्या मध्यापर्यंत रसेल व आंतोनेलीकडे अग्रस्थानाची पुनर्प्राप्ती झाली होती. लवकर घेतलेल्या हार्ड टायरवर दोघांना शेवटपर्यंत जाता येईल की पुन्हा थांबावे लागेल, हा प्रश्न राहिला. ३४व्या फेरीत पेरेझच्या कारचा भाग ट्रॅकवर पडल्यामुळे आणखी काही काळ व्हीएससी लागू झाली; नॉरिसने दुसरा पिट-स्टॉप घेतला. व्हर्सटॅपनने दोन पिट-स्टॉपची रणनीती निवडली आणि ४२व्या फेरीपर्यंत सहाव्या स्थानावर होता. उरलेल्या फेऱ्यांमध्ये रसेल व आंतोनेलीने टायर सांभाळून अतिरिक्त थांबा न घेण्याचा निर्णय यशस्वी केला.<ref name="AUS26_RACEREPORT"/><ref name="AUS26_LOWDOWN"/> === शेवटच्या फेऱ्या आणि निकाल === शेवटच्या टप्प्यात हॅमिल्टन लक्लेरच्या जवळ आला, तर व्हर्सटॅपन नॉरिसला पाचव्या स्थानासाठी दबावात ठेवत होता. लक्लेरने तिसरे स्थान राखले आणि हॅमिल्टन ०.६२५ सेकंद मागे चौथा ठरला. नॉरिसने व्हर्सटॅपनला मागे ठेवून पाचवे स्थान मिळवले; विसाव्या स्थानावरून सुरुवात केलेला व्हर्सटॅपन सहावा आला. रसेलने १:२३:०६.८०१ वेळेत ५८ फेऱ्या पूर्ण करून आंतोनेलीपेक्षा २.९७४ सेकंद आधी विजय मिळवला. रेसिंग बुल्सच्या लिंडब्लाडने पदार्पणात आठवे, तर ऑडीच्या बोर्तोलेतोने नववे स्थान घेऊन गुण मिळवले.<ref name="AUS26_RESULT"/><ref name="AUS26_RACEREPORT"/> === शर्यतीतील इतर घटना === लॉसन व पेरेझ यांची तिसऱ्या वळणाजवळ स्थानासाठी चुरस असताना दोन्ही कार एकमेकांना स्पर्शून गेल्या. ओकन व गॅस्ली यांच्याही कार एकमेकांना लागल्या; गॅस्लीच्या कारच्या पुढील भागाला नुकसान झाले. दोन्ही घटनांची पंचांनी चौकशी केली. एस्टन मार्टिनच्या अलोन्सो आणि स्ट्रोल यांनी कारच्या समस्या आल्याने थांबून नंतर काही फेऱ्या पुन्हा चालवल्या, पण त्यांना अधिकृत वर्गीकरण मिळाले नाही. शेवटपर्यंत १६ चालक वर्गीकृत झाले.<ref name="AUS26_RACEREPORT"/><ref name="AUS26_FIAINDEX"/> === मुख्य शर्यतीचे निकाल === '''अधिकृत अंतिम निकाल'''<ref name="AUS26_RESULT"/> {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! पूर्ण फेऱ्या !! वेळ / अंतर / स्थिती !! गुण |- | align="center" | १ || align="center" | ६३ || [[जॉर्ज रसेल]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | ५८ || १:२३:०६.८०१ || align="center" | २५ |- | align="center" | २ || align="center" | १२ || [[किमी आंतोनेली]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | ५८ || +२.९७४ || align="center" | १८ |- | align="center" | ३ || align="center" | १६ || [[शार्ल लक्लेर]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | ५८ || +१५.५१९ || align="center" | १५ |- | align="center" | ४ || align="center" | ४४ || [[लुइस हॅमिल्टन]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | ५८ || +१६.१४४ || align="center" | १२ |- | align="center" | ५ || align="center" | १ || [[लॅन्डो नॉरिस]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | ५८ || +५१.७४१ || align="center" | १० |- | align="center" | ६ || align="center" | ३ || [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | ५८ || +५४.६१७ || align="center" | ८ |- | align="center" | ७ || align="center" | ८७ || [[ऑलिव्हर बेअरमन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | ५७ || +१ फेरी || align="center" | ६ |- | align="center" | ८ || align="center" | ४१ || [[आर्विड लिंडब्लाड]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | ५७ || +१ फेरी || align="center" | ४ |- | align="center" | ९ || align="center" | ५ || [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | ५७ || +१ फेरी || align="center" | २ |- | align="center" | १० || align="center" | १० || [[पियेर गॅस्ली]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | ५७ || +१ फेरी || align="center" | १ |- | align="center" | ११ || align="center" | ३१ || [[एस्टेबन ओकन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | ५७ || +१ फेरी || align="center" | ० |- | align="center" | १२ || align="center" | २३ || [[अलेक्झांडर अल्बोन]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | ५७ || +१ फेरी || align="center" | ० |- | align="center" | १३ || align="center" | ३० || [[लियाम लॉसन]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | ५७ || +१ फेरी || align="center" | ० |- | align="center" | १४ || align="center" | ४३ || [[फ्रान्को कोलापिंटो]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | ५६ || +२ फेऱ्या || align="center" | ० |- | align="center" | १५ || align="center" | ५५ || [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | ५६ || +२ फेऱ्या || align="center" | ० |- | align="center" | १६ || align="center" | ११ || [[सर्गिओ पेरेझ]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | ५५ || +३ फेऱ्या || align="center" | ० |- | align="center" | — || align="center" | १८ || [[लान्स स्ट्रोल]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | ४३ || वर्गीकृत नाही || align="center" | ० |- | align="center" | — || align="center" | १४ || [[फर्नांदो अलोन्सो]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | २१ || निवृत्त || align="center" | ० |- | align="center" | — || align="center" | ७७ || [[वालट्टेरी बोट्टास]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | १५ || निवृत्त || align="center" | ० |- | align="center" | — || align="center" | ६ || [[आयझॅक हादजार]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | १० || निवृत्त || align="center" | ० |- | align="center" | — || align="center" | ८१ || [[ऑस्कर पियास्त्री]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | ० || सुरुवात केली नाही || align="center" | ० |- | align="center" | — || align="center" | २७ || [[निको हल्केनबर्ग]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | ० || सुरुवात केली नाही || align="center" | ० |- class="sortbottom" | colspan="7" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="AUS26_RESULT"/> |} ''टीप:'' 'वर्गीकृत नाही' (NC), 'निवृत्त' (DNF) आणि 'सुरुवात केली नाही' (DNS) या नोंदी अधिकृत निकालपत्रातील स्थितीनुसार वेगळ्या दाखविल्या आहेत. === सर्वात वेगवान फेरी === मुख्य शर्यतीतील सर्वात वेगवान फेरी [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] याने ४३व्या फेरीत १:२२.०९१ या वेळेत पूर्ण केली.<ref name="AUS26_FASTLAP">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री – सर्वात वेगवान फेऱ्या|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1279/australia/fastest-laps|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१९ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> {| class="wikitable" ! चालक !! कारनिर्माता !! फेरी क्रमांक !! वेळ |- | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || ४३ || १:२२.०९१ |- class="sortbottom" | colspan="4" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="AUS26_FASTLAP"/> |} == शर्यतीनंतरचे विश्लेषण == === कोलापिंटोवरील स्टॉप-अँड-गो दंड === शर्यत सुरू होण्याआधी ग्रिडवरील १५ सेकंदांचा इशारा दिल्यानंतरही अल्पाइनचा एक कर्मचारी कोलापिंटोच्या कारला स्पर्श करत होता. नियमानुसार अशा स्थितीत संबंधित कारने पिट-लेनमधून सुरुवात करणे आवश्यक होते; कोलापिंटोने मात्र ग्रिडवरून सुरुवात केली. त्यामुळे एफआयए पंचांनी अनिवार्य स्टॉप-अँड-गो दंड सुनावला. हा दंड त्याने शर्यतीत भोगला आणि अखेरीस तो १४वा राहिला.<ref name="AUS26_COLAPINTO">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज ६० – कोलापिंटोच्या ग्रिड प्रक्रियेतील नियमभंगावरील निर्णय|दुवा=https://api.fia.com/system/files/decision-document/2026_australian_grand_prix_-_infringement_-_car_43_-_grid_procedure_infringement.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === सराव व पात्रता फेरीतील कार सोडण्यासंबंधी निर्णय === दुसऱ्या मुक्त सरावातील पिट-लेन घटनेत रसेलला फटकारणी आणि सरावातील दुसऱ्या नियमभंगासाठी इशारा देण्यात आला. पात्रता फेरीत आंतोनेलीच्या कारला जोडलेले शीतकरण उपकरण बाहेर पडून सुटल्यामुळे मर्सिडीजला ७,५०० युरो दंड झाला. गॅस्लीची कार असुरक्षित स्थितीत गॅरेजमधून सोडल्याबद्दल अल्पाइनला ५,००० युरो दंड झाला. हे संघांवरील आर्थिक दंड होते; मुख्य शर्यतीच्या वेळेत त्यांची भर पडली नाही.<ref name="AUS26_FIAINDEX"/><ref name="AUS26_ANTFINE"/><ref name="AUS26_GASLYFINE">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज ४१ – गॅस्लीची कार असुरक्षित स्थितीत बाहेर सोडल्याबद्दल दंड|दुवा=https://api.fia.com/documents/championships/fia-formula-one-world-championship-14/season/season-2026-2072/event/Australian%20Grand%20Prix|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=७ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === शर्यतीतील संपर्क आणि इतर चौकशा === तिसऱ्या वळणावरील ओकन-गॅस्ली धडकेत कोणत्याही चालकावर प्रामुख्याने दोष ठेवता येत नसल्याचे ठरवून पंचांनी पुढील कारवाई केली नाही. पेरेझ आणि लॉसन यांच्या संपर्कातही लॉसनला वळणाच्या बाहेर जागेचा अधिकार नसल्याचा निष्कर्ष काढून पेरेझवरील कारवाई टाळली. व्हीएससीच्या काळात ओकनने अनावश्यकरीत्या कमी वेगाने गाडी चालवली का, या चौकशीतही कोणताही दंड झाला नाही.<ref name="AUS26_OCON">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज ६२ – ओकन आणि गॅस्ली यांच्यातील धडकेसंदर्भातील निर्णय|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_australian_grand_prix_-_decision_-_car_31_-_alleged_causing_a_collision_with_car_10.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="AUS26_PEREZ">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज ६६ – पेरेझ आणि लॉसन यांच्या घटनेवरील निर्णय|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_australian_grand_prix_-_decision_-_car_11_-_alleged_forcing_another_driver_off_the_track.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="AUS26_FIAINDEX"/> === शर्यतीचा परिणाम आणि महत्त्व === मर्सिडीजने नव्या तांत्रिक नियमांच्या पहिल्या ग्रांप्रीमध्ये पहिली दोन स्थाने मिळवून चालक व कारनिर्माता दोन्ही अजिंक्यपदांत सुरुवातीची आघाडी घेतली. फेरारीने वेगवान सुरुवात करूनही व्हीएससी दरम्यान पिट न करण्याच्या रणनीतीमुळे आघाडी गमावली. पदार्पणाच्या शर्यतीत लिंडब्लाडने चार गुण आणि नव्या ऑडी संघाने बोर्तोलेतोमार्फत दोन गुण मिळवले; दुसरीकडे पियास्त्री आणि हल्केनबर्गला मुख्य शर्यत सुरूही करता आली नाही. पुढील फेरी चीनमध्ये आयोजित करण्यात आली.<ref name="AUS26_LOWDOWN"/><ref name="AUS26_RACEREPORT"/> == निकालानंतर गुणतालिका == ऑस्ट्रेलियातील ही पहिली फेरी असल्याने खालील गुण हंगामाची पहिली अधिकृत अजिंक्यपद स्थिती दर्शवतात. सर्वात वेगवान फेरीसाठी अतिरिक्त गुण दिला जात नव्हता; त्यामुळे गुण चालकांच्या शर्यत-समाप्तीच्या स्थानांवर आधारित आहेत.<ref name="AUS26_RESULT"/> === जागतिक चालक अजिंक्यपद गुणतालिका === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! चालक !! संघ !! गुण |- | align="center" | १ || [[जॉर्ज रसेल]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | २५ |- | align="center" | २ || [[किमी आंतोनेली]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | १८ |- | align="center" | ३ || [[शार्ल लक्लेर]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | १५ |- | align="center" | ४ || [[लुइस हॅमिल्टन]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | १२ |- | align="center" | ५ || [[लॅन्डो नॉरिस]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | १० |- | align="center" | ६ || [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | ८ |- | align="center" | ७ || [[ऑलिव्हर बेअरमन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | ६ |- | align="center" | ८ || [[आर्विड लिंडब्लाड]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | ४ |- | align="center" | ९ || [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | २ |- | align="center" | १० || [[पियेर गॅस्ली]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | १ |- | align="center" | ११ || [[एस्टेबन ओकन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | ० |- | align="center" | १२ || [[अलेक्झांडर अल्बोन]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | ० |- | align="center" | १३ || [[लियाम लॉसन]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | ० |- | align="center" | १४ || [[फ्रान्को कोलापिंटो]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | ० |- | align="center" | १५ || [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | ० |- | align="center" | १६ || [[सर्गिओ पेरेझ]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | ० |- | align="center" | १७ || [[लान्स स्ट्रोल]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | ० |- | align="center" | १८ || [[फर्नांदो अलोन्सो]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | ० |- | align="center" | १९ || [[वालट्टेरी बोट्टास]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | ० |- | align="center" | २० || [[आयझॅक हादजार]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | ० |- | align="center" | २१ || [[ऑस्कर पियास्त्री]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | ० |- | align="center" | २२ || [[निको हल्केनबर्ग]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | ० |- class="sortbottom" | colspan="4" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="AUS26_RESULT"/> |} === जागतिक कारनिर्माते अजिंक्यपद गुणतालिका === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कारनिर्माता !! गुण |- | align="center" | १ || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | ४३ |- | align="center" | २ || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | २७ |- | align="center" | ३ || [[मॅकलारेन]] || align="center" | १० |- | align="center" | ४ || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | ८ |- | align="center" | ५ || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | ६ |- | align="center" | ६ || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | ४ |- | align="center" | ७ || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | २ |- | align="center" | ८ || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | १ |- | align="center" | ९ || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | ० |- | align="center" | १० || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | ० |- | align="center" | ११ || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | ० |- class="sortbottom" | colspan="3" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="AUS26_RESULT"/> |} == हे सुद्धा पहा == # [[फॉर्म्युला वन]] # [[सिंगापूर ग्रांप्री]] # [[अल्बर्ट पार्क ग्रांप्री सर्किट]] # [[२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम]] # [[फॉर्म्युला वन ग्रांप्री यादी]] # [[फॉर्म्युला वन चालक अजिंक्यपद यादी]] # [[फॉर्म्युला वन कारनिर्माते अजिंक्यपद यादी]] # [[फॉर्म्युला वन सर्किटांची यादी]] == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} ==तळटीप== {{reflist|group=टीप}} == बाह्य दुवे == * [https://www.formula1.com/en/racing/2026/australia ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्रीचे अधिकृत संकेतस्थळ] * [https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1279/australia/race-result शर्यतीचे अधिकृत निकाल] * [https://api.fia.com/documents/championships/fia-formula-one-world-championship-14/season/season-2026-2072/event/Australian%20Grand%20Prix एफआयए निर्णयपत्रे] {{माहितीचौकट ग्रांप्री शर्यत | हंगाम = २०२६ | ग्रांप्री = ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री | हंगामातील_मागील_शर्यत = २०२५ अबु धाबी ग्रांप्री | हंगामातील_पुढील_शर्यत = २०२६ चिनी ग्रांप्री | ग्रांप्री_मागील_शर्यत = २०२५ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री | ग्रांप्री_पुढील_शर्यत = २०२७ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री }} {{२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम}} {{फॉर्म्युला वन अजिंक्यपद}} ignn9tx6dxqrc58odmhzcibpmtfdugb 2723248 2723245 2026-10-19T18:29:35Z Koolkrazy 1591 /* हे सुद्धा पहा */ 2723248 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट ग्रांप्री शर्यत माहिती | प्रकार = एफ.१ | देश = ऑस्ट्रेलिया | ग्रांप्री = ऑस्ट्रेलियन | चित्र = 2022 F1 CourseLayout Australia.svg | चित्र_शीर्षक = अल्बर्ट पार्क सर्किटचा २०२२ पासून वापरला जाणारा आराखडा | दिनांक = मार्च ८ | वर्ष = २०२६ | अधिकृत_नाव = फॉर्म्युला १ कतार एअरवेज ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री २०२६ | शर्यत_क्रमांक = १ | हंगामात_एकूण_शर्यती = २३ | शर्यतीचे_ठिकाण = [[अल्बर्ट पार्क ग्रांप्री सर्किट]], [[मेलबर्न]], [[ऑस्ट्रेलिया]] | सर्किट_प्रकार = तात्पुरते स्ट्रीट सर्किट | सर्किट_अंतर_किमी = ५.२७८ | सर्किट_अंतर_मैल = ३.२८० | एकूण_फेऱ्या = ५८ | एकूण_अंतर_किमी = ३०६.१२४ | एकूण_अंतर_मैल = १९०.२१७ | हवामान = कोरडे आणि सौम्य | पोल_चालक = [[जॉर्ज रसेल]] | पोल_देश = GBR | पोल_संघ = [[मर्सिडीज-बेंझ]] | पोल_वेळ = १:१८.५१८ | जलद_चालक = [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | जलद_देश = NED | जलद_संघ = [[रेड बुल रेसिंग]] | जलद_वेळ = १:२२.०९१ | जलद_फेरी = ४३ | पहिला_चालक = [[जॉर्ज रसेल]] | पहिला_देश = GBR | पहिला_संघ = [[मर्सिडीज-बेंझ]] | दुसरा_चालक = [[किमी आंतोनेली]] | दुसरा_देश = ITA | दुसरा_संघ = [[मर्सिडीज-बेंझ]] | तिसरा_चालक = [[शार्ल लक्लेर]] | तिसरा_देश = MON | तिसरा_संघ = [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | हंगामातील_मागील_शर्यत = २०२५ अबु धाबी ग्रांप्री | हंगामातील_पुढील_शर्यत = २०२६ चिनी ग्रांप्री | ग्रांप्री_मागील_शर्यत = २०२५ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री | ग्रांप्री_पुढील_शर्यत = २०२७ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री }} '''२०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री''' (अधिकृत नाव: '''फॉर्म्युला १ कतार एअरवेज ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री २०२६''') ही ८ मार्च २०२६ रोजी [[ऑस्ट्रेलिया]]तील [[मेलबर्न]] येथील [[अल्बर्ट पार्क ग्रांप्री सर्किट]]वर झालेली [[फॉर्म्युला वन]] शर्यत होती. ही [[२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम]]ाची पहिली फेरी आणि नव्या तांत्रिक नियमांतर्गत झालेली पहिली अजिंक्यपद शर्यत होती. ६–८ मार्चदरम्यान झालेल्या सप्ताहांतात तीन मुक्त सराव सत्रे, तीन भागांची पात्रता फेरी आणि ५८ फेऱ्यांची मुख्य शर्यत झाली; स्प्रिंट शर्यत नव्हती.<ref name="AUS26_RACEREPORT">{{स्रोत बातमी|title=ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्रीमध्ये रसेलचा विजय आणि मर्सिडीजची दुहेरी आघाडी|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/russell-wins-action-packed-australian-gp-from-antonelli-as-mercedes-secure-1.4WRxPAtF4dFtrKCsWIiQX2.4WRxPAtF4dFtrKCsWIiQX2|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> [[मर्सिडीज-बेंझ]]चा [[जॉर्ज रसेल]] याने पोल पोझिशनवरून सुरुवात केली आणि संघसहकारी [[किमी आंतोनेली]]च्या पुढे विजय मिळवला. [[स्कुदेरिआ फेरारी]]चा [[शार्ल लक्लेर]] तिसरा आणि [[लुइस हॅमिल्टन]] चौथा राहिला. दोन व्हर्च्युअल सेफ्टी कार कालावधीत मर्सिडीजने पिट-स्टॉप घेण्याचा, तर फेरारीने ट्रॅकवर राहण्याचा निर्णय घेतला; या वेगळ्या टायर रणनीतींनी शर्यतीचे स्वरूप बदलले.<ref name="AUS26_RESULT">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री – मुख्य शर्यतीचा निकाल|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1279/australia/race-result|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="AUS26_STRATEGY">{{स्रोत बातमी|title=ऑस्ट्रेलियात फेरारीच्या व्हर्च्युअल सेफ्टी कार रणनीतीचे विश्लेषण|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/monday-morning-debrief-could-ferrari-have-won-in-australia-with-a-different.6yQwaJxaJCZdS16fS2jcIw|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=९ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> == पार्श्वभूमी == === शर्यतीपूर्वीची अजिंक्यपदाची स्थिती === २०२६ हंगामातील मोठ्या एरोडायनामिक आणि पॉवर युनिट नियमबदलांमुळे कारची रचना व ऊर्जा वापरण्याची पद्धत बदलली होती. नव्याने स्पर्धेत उतरलेल्या [[ऑडी एफ१ संघ]] आणि [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]]मुळे ग्रिडवर ११ संघ व २२ चालक होते. रेसिंग बुल्सचा [[आर्विड लिंडब्लाड]] फॉर्म्युला वनमधील पदार्पणाची शर्यत खेळत होता. हंगामाची ही पहिली शर्यत असल्यामुळे प्रारंभी चालक व कारनिर्माता अजिंक्यपदात सर्वांचे गुण शून्य होते.<ref name="AUS26_LOWDOWN">{{स्रोत बातमी|title=ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री सप्ताहांतातील महत्त्वाच्या घटना आणि त्यांचे परिणाम|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/australia-lowdown-2026-all-the-key-moments-as-mercedes-enjoy-a-perfect-start.538A9JyEiem5LTfO4gkmr2.538A9JyEiem5LTfO4gkmr2|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === सर्किट आणि सप्ताहांत === ५.२७८ किमी लांबीच्या अल्बर्ट पार्क सर्किटवर ५८ फेऱ्यांची, एकूण ३०६.१२४ किमीची शर्यत आयोजित झाली. === सहभागी चालक आणि संघ === या ग्रांप्रीत ११ संघांचे २२ चालक सहभागी झाले. खाली अधिकृत सुरुवातीच्या क्रमवारीत नोंदलेले चालक, संघ आणि कार क्रमांक दिले आहेत.<ref name="AUS26_GRID">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री – सुरुवातीची अधिकृत क्रमवारी|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1279/australia/starting-grid|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> {| class="wikitable" style="font-size:85%;" ! संघ !! चालक !! कार क्रमांक |- | [[मर्सिडीज-बेंझ]] || {{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]] || align="center" | ६३ |- | [[मर्सिडीज-बेंझ]] || {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] || align="center" | १२ |- | [[रेड बुल रेसिंग]] || {{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]] || align="center" | ६ |- | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || {{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]] || align="center" | १६ |- | [[मॅकलारेन]] || {{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]] || align="center" | ८१ |- | [[मॅकलारेन]] || {{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]] || align="center" | १ |- | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || {{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]] || align="center" | ४४ |- | [[रेसिंग बुल्स]] || {{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]] || align="center" | ३० |- | [[रेसिंग बुल्स]] || {{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]] || align="center" | ४१ |- | [[ऑडी एफ१ संघ]] || {{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] || align="center" | ५ |- | [[ऑडी एफ१ संघ]] || {{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]] || align="center" | २७ |- | [[हास एफ.१ संघ]] || {{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]] || align="center" | ८७ |- | [[हास एफ.१ संघ]] || {{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]] || align="center" | ३१ |- | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || {{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]] || align="center" | १० |- | [[विलियम्स एफ१]] || {{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]] || align="center" | २३ |- | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || {{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]] || align="center" | ४३ |- | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || {{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]] || align="center" | १४ |- | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || {{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]] || align="center" | ११ |- | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || {{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]] || align="center" | ७७ |- | [[रेड बुल रेसिंग]] || {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] || align="center" | ३ |- | [[विलियम्स एफ१]] || {{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] || align="center" | ५५ |- | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || {{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]] || align="center" | १८ |- class="sortbottom" | colspan="3" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="AUS26_GRID"/> |} === टायर === [[पिरेली]]ने C3 (हार्ड), C4 (मीडियम) आणि C5 (सॉफ्ट) टायर मिश्रणे उपलब्ध करून दिली. शर्यतीत मीडियमवर सुरुवात करून हार्डवर जाण्याची रणनीती अनेक संघांनी निवडली; अन्य काही चालकांनी हार्ड किंवा सॉफ्ट टायरवर सुरुवात केली.<ref name="AUS26_RACEREPORT"/> {| class="wikitable" style="font-size:85%;" ! टायर प्रकार !! मिश्रण !! बाजूच्या पट्टीचा रंग |- | हार्ड || C3 || पांढरा |- | मीडियम || C4 || पिवळा |- | सॉफ्ट || C5 || लाल |- class="sortbottom" | colspan="3" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="AUS26_RACEREPORT"/> |} == मुक्त सराव सत्रे == === पहिला मुक्त सराव === शुक्रवार, ६ मार्च रोजीच्या पहिल्या सरावात फेरारीचा लक्लेर १:२०.२६७ वेळेसह सर्वात वेगवान ठरला. हॅमिल्टन त्याच्या ०.४६९ सेकंद मागे दुसरा आणि व्हर्सटॅपन ०.५२२ सेकंद मागे तिसरा राहिला. नव्या कारची पहिली अधिकृत सराव चाचणी असल्याने संघांनी पॉवर युनिट, ऊर्जा वापर आणि संतुलन यांची माहिती गोळा केली. पियास्त्रीला सुरुवातीला क्षणिक शक्ती-अडचण आली; नॉरिसच्या मॅकलारेनच्या गिअरबॉक्सची तपासणी झाल्याने त्याचे फेरे मर्यादित राहिले. अलोन्सोने या सत्रात वेळ नोंदवली नाही.<ref name="AUS26_FP1REPORT">{{स्रोत बातमी|title=ऑस्ट्रेलियातील पहिल्या सरावात लक्लेर सर्वात वेगवान|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/fp1-leclerc-leads-first-practice-session-of-2026-from-hamilton-and.3ovgyYzAAKrXtq4xx1UAfI.3ovgyYzAAKrXtq4xx1UAfI|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=६ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="AUS26_FP1">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री – पहिला मुक्त सराव निकाल|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1279/australia/practice/1|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=६ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === मुक्त सराव १ चे निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! सर्वोत्तम वेळ / अंतर !! फेऱ्या |- | align="center" | १ || align="center" | १६ || [[शार्ल लक्लेर]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | १:२०.२६७ || align="center" | ३३ |- | align="center" | २ || align="center" | ४४ || [[लुइस हॅमिल्टन]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | +०.४६९ || align="center" | ३० |- | align="center" | ३ || align="center" | ३ || [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | +०.५२२ || align="center" | २७ |- | align="center" | ४ || align="center" | ६ || [[आयझॅक हादजार]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | +०.८२० || align="center" | २४ |- | align="center" | ५ || align="center" | ४१ || [[आर्विड लिंडब्लाड]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | +१.०४६ || align="center" | २२ |- | align="center" | ६ || align="center" | ८१ || [[ऑस्कर पियास्त्री]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | +१.०७५ || align="center" | २१ |- | align="center" | ७ || align="center" | ६३ || [[जॉर्ज रसेल]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | +१.१०४ || align="center" | २६ |- | align="center" | ८ || align="center" | १२ || [[किमी आंतोनेली]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | +१.१०९ || align="center" | २४ |- | align="center" | ९ || align="center" | ५ || [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | +१.४२९ || align="center" | २३ |- | align="center" | १० || align="center" | २७ || [[निको हल्केनबर्ग]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | +१.७०२ || align="center" | २१ |- | align="center" | ११ || align="center" | ३१ || [[एस्टेबन ओकन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | +१.८९४ || align="center" | २८ |- | align="center" | १२ || align="center" | ५५ || [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | +२.०५६ || align="center" | ३० |- | align="center" | १३ || align="center" | ३० || [[लियाम लॉसन]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | +२.३४६ || align="center" | २८ |- | align="center" | १४ || align="center" | ८७ || [[ऑलिव्हर बेअरमन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | +२.४१५ || align="center" | २५ |- | align="center" | १५ || align="center" | २३ || [[अलेक्झांडर अल्बोन]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | +२.८६३ || align="center" | २४ |- | align="center" | १६ || align="center" | ४३ || [[फ्रान्को कोलापिंटो]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | +३.०५८ || align="center" | २६ |- | align="center" | १७ || align="center" | ७७ || [[वालट्टेरी बोट्टास]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | +३.७५५ || align="center" | २४ |- | align="center" | १८ || align="center" | १० || [[पियेर गॅस्ली]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | +३.७६८ || align="center" | २७ |- | align="center" | १९ || align="center" | १ || [[लॅन्डो नॉरिस]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | +४.१२४ || align="center" | ७ |- | align="center" | २० || align="center" | ११ || [[सर्गिओ पेरेझ]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | +४.३५३ || align="center" | १४ |- | align="center" | २१ || align="center" | १८ || [[लान्स स्ट्रोल]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | +३०.०६७ || align="center" | ३ |- | align="center" | — || align="center" | १४ || [[फर्नांदो अलोन्सो]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | सहभागी नाही || align="center" | ० |- class="sortbottom" | colspan="6" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="AUS26_FP1"/> |} === दुसरा मुक्त सराव === दुसऱ्या सरावात स्थानिक चालक पियास्त्रीने १:१९.७२९ वेळ नोंदवून आघाडी मिळवली. आंतोनेली दुसरा व रसेल तिसरा राहिला. सुरुवातीला पिट-लेनमधून बाहेर पडताना रसेलची कार लिंडब्लाडच्या कारला लागली. त्याच सत्रात कोलापिंटोच्या मंदावलेल्या कारपासून हॅमिल्टनला बाजूला व्हावे लागले; व्हर्सटॅपनची रेड बुल पिट-लेनमध्ये थांबल्याने त्याचाही कार्यक्रम अडखळला. शुक्रवारी या घटनांच्या चौकशीबरोबरच संघांनी शर्यतीतील टायर वापराचे प्रयत्न केले.<ref name="AUS26_FP2REPORT">{{स्रोत बातमी|title=दुसऱ्या मुक्त सरावात पियास्त्रीची आघाडी; पिट-लेनमधील घटना|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/fp2-piastri-beats-antonelli-and-russell-to-top-spot-during-second-practice.55GqdYfXKqsrDnWfEAiXgL|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=६ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="AUS26_FP2">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री – दुसरा मुक्त सराव निकाल|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1279/australia/practice/2|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=६ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === मुक्त सराव २ चे निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! सर्वोत्तम वेळ / अंतर !! फेऱ्या |- | align="center" | १ || align="center" | ८१ || [[ऑस्कर पियास्त्री]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | १:१९.७२९ || align="center" | २६ |- | align="center" | २ || align="center" | १२ || [[किमी आंतोनेली]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | +०.२१४ || align="center" | ३१ |- | align="center" | ३ || align="center" | ६३ || [[जॉर्ज रसेल]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | +०.३२० || align="center" | २८ |- | align="center" | ४ || align="center" | ४४ || [[लुइस हॅमिल्टन]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | +०.३२१ || align="center" | ३२ |- | align="center" | ५ || align="center" | १६ || [[शार्ल लक्लेर]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | +०.५६२ || align="center" | ३० |- | align="center" | ६ || align="center" | ३ || [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | +०.६३७ || align="center" | १३ |- | align="center" | ७ || align="center" | १ || [[लॅन्डो नॉरिस]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | +१.०६५ || align="center" | २९ |- | align="center" | ८ || align="center" | ४१ || [[आर्विड लिंडब्लाड]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | +१.१९३ || align="center" | ३० |- | align="center" | ९ || align="center" | ६ || [[आयझॅक हादजार]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | +१.२१२ || align="center" | २८ |- | align="center" | १० || align="center" | ३१ || [[एस्टेबन ओकन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | +१.४५० || align="center" | २९ |- | align="center" | ११ || align="center" | ८७ || [[ऑलिव्हर बेअरमन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | +१.५९७ || align="center" | ३१ |- | align="center" | १२ || align="center" | २७ || [[निको हल्केनबर्ग]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | +१.६२२ || align="center" | ३४ |- | align="center" | १३ || align="center" | ३० || [[लियाम लॉसन]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | +१.६२९ || align="center" | २९ |- | align="center" | १४ || align="center" | ५ || [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | +१.९३९ || align="center" | २८ |- | align="center" | १५ || align="center" | २३ || [[अलेक्झांडर अल्बोन]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | +२.११८ || align="center" | ३२ |- | align="center" | १६ || align="center" | १० || [[पियेर गॅस्ली]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | +२.४३८ || align="center" | १६ |- | align="center" | १७ || align="center" | ५५ || [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | +२.५२४ || align="center" | १० |- | align="center" | १८ || align="center" | ४३ || [[फ्रान्को कोलापिंटो]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | +२.८९० || align="center" | २७ |- | align="center" | १९ || align="center" | ७७ || [[वालट्टेरी बोट्टास]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | +३.९३१ || align="center" | २८ |- | align="center" | २० || align="center" | १४ || [[फर्नांदो अलोन्सो]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | +४.९३३ || align="center" | १८ |- | align="center" | २१ || align="center" | १८ || [[लान्स स्ट्रोल]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | +६.०८७ || align="center" | १३ |- | align="center" | २२ || align="center" | ११ || [[सर्गिओ पेरेझ]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | वेळ नाही || align="center" | २ |- class="sortbottom" | colspan="6" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="AUS26_FP2"/> |} === तिसरा मुक्त सराव === शनिवारच्या तिसऱ्या सरावाची सुरुवात आधीच्या फॉर्म्युला ३ स्प्रिंट अपघातानंतर कठड्यांची दुरुस्ती करण्यासाठी उशिराने झाली. रसेलने १:१९.०५३ अशी सर्वोत्तम वेळ नोंदवली; हॅमिल्टन आणि लक्लेर अनुक्रमे दुसरे व तिसरे राहिले. कार्लोस सायेन्सची गाडी थांबल्यामुळे आणि आंतोनेलीच्या अपघातामुळे सत्रात लाल झेंडे दाखवण्यात आले. आंतोनेलीच्या कारचे नुकसान झाले असले तरी मर्सिडीजने ती पात्रता फेरीसाठी दुरुस्त केली. स्ट्रोलने तिसऱ्या सरावात वेळ नोंदवली नाही.<ref name="AUS26_FP3REPORT">{{स्रोत बातमी|title=तिसऱ्या सरावात रसेल सर्वात वेगवान; आंतोनेलीचा अपघात|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/fp3-russell-goes-fastest-in-final-australia-practice-as-antonelli-crashes.7787HPr7wqS9Hx2FMOh7Rx|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=७ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="AUS26_FP3">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री – तिसरा मुक्त सराव निकाल|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1279/australia/practice/3|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=७ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === मुक्त सराव ३ चे निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! सर्वोत्तम वेळ / अंतर !! फेऱ्या |- | align="center" | १ || align="center" | ६३ || [[जॉर्ज रसेल]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | १:१९.०५३ || align="center" | २३ |- | align="center" | २ || align="center" | ४४ || [[लुइस हॅमिल्टन]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | +०.६१६ || align="center" | २२ |- | align="center" | ३ || align="center" | १६ || [[शार्ल लक्लेर]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | +०.७७४ || align="center" | २० |- | align="center" | ४ || align="center" | ८१ || [[ऑस्कर पियास्त्री]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | +१.०३४ || align="center" | १७ |- | align="center" | ५ || align="center" | ६ || [[आयझॅक हादजार]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | +१.०८४ || align="center" | १५ |- | align="center" | ६ || align="center" | ३ || [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | +१.१४४ || align="center" | १५ |- | align="center" | ७ || align="center" | १२ || [[किमी आंतोनेली]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | +१.२७१ || align="center" | १८ |- | align="center" | ८ || align="center" | १ || [[लॅन्डो नॉरिस]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | +१.३९० || align="center" | २२ |- | align="center" | ९ || align="center" | ५ || [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | +१.४०६ || align="center" | १९ |- | align="center" | १० || align="center" | ८७ || [[ऑलिव्हर बेअरमन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | +१.७२५ || align="center" | १८ |- | align="center" | ११ || align="center" | ४१ || [[आर्विड लिंडब्लाड]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | +१.७८५ || align="center" | १५ |- | align="center" | १२ || align="center" | ३० || [[लियाम लॉसन]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | +१.८३७ || align="center" | १३ |- | align="center" | १३ || align="center" | ३१ || [[एस्टेबन ओकन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | +१.९३० || align="center" | १९ |- | align="center" | १४ || align="center" | २७ || [[निको हल्केनबर्ग]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | +२.०१४ || align="center" | २२ |- | align="center" | १५ || align="center" | १० || [[पियेर गॅस्ली]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | +२.०१८ || align="center" | २६ |- | align="center" | १६ || align="center" | ४३ || [[फ्रान्को कोलापिंटो]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | +२.३६० || align="center" | २२ |- | align="center" | १७ || align="center" | २३ || [[अलेक्झांडर अल्बोन]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | +२.६११ || align="center" | १७ |- | align="center" | १८ || align="center" | १४ || [[फर्नांदो अलोन्सो]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | +३.६६७ || align="center" | २० |- | align="center" | १९ || align="center" | ७७ || [[वालट्टेरी बोट्टास]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | +४.४६१ || align="center" | १२ |- | align="center" | २० || align="center" | ११ || [[सर्गिओ पेरेझ]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | +५.३४४ || align="center" | २१ |- | align="center" | २१ || align="center" | ५५ || [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | वेळ नाही || align="center" | १ |- | align="center" | — || align="center" | १८ || [[लान्स स्ट्रोल]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | सहभागी नाही || align="center" | ० |- class="sortbottom" | colspan="6" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="AUS26_FP3"/> |} == ग्रांप्री पात्रता फेरी == पात्रता फेरी शनिवार, ७ मार्च रोजी झाली. पहिल्या दोन फेऱ्यांतून प्रत्येकी सहा चालक बाहेर पडले आणि उर्वरित दहा चालकांनी अंतिम फेरीत पोल पोझिशनसाठी प्रयत्न केले.<ref name="AUS26_Q">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री – पात्रता फेरी निकाल|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1279/australia/qualifying|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=७ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === फेरी १ === व्हर्सटॅपनची रेड बुल पहिल्या वळणावर ब्रेक लावताना मागील भागाचे नियंत्रण सुटून अडथळ्यांवर आदळली. त्यामुळे लाल झेंडा दाखवावा लागला व त्याला पात्रतेची वेळ नोंदवता आली नाही. सायेन्स आणि स्ट्रोल यांनीही तांत्रिक कारणांमुळे वेळ दिली नाही. पहिल्या फेरीतून अलोन्सो, पेरेझ, बोट्टास, व्हर्सटॅपन, सायेन्स व स्ट्रोल बाहेर पडले. रसेल १:१९.५०७ वेळेसह या फेरीत सर्वात वेगवान होता.<ref name="AUS26_QREPORT">{{स्रोत बातमी|title=मेलबर्नमधील पात्रता फेरीत रसेल आणि आंतोनेलीची पहिली दोन स्थाने|दुवा=https://www.fia.com/news/f1-russell-leads-mercedes-one-two-qualifying-melbourne-verstappen-crashes|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=७ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="AUS26_Q"/> === फेरी २ === दुसऱ्या फेरीत मर्सिडीज व फेरारीने आपला वेग वाढवला. कोलापिंटो, अल्बोन, गॅस्ली, ओकन, बेअरमन आणि हल्केनबर्ग यांना शेवटच्या दहा चालकांत प्रवेश मिळवता आला नाही. बोर्तोलेतो पात्र ठरला, परंतु त्याच्या ऑडीला आलेल्या समस्येमुळे पुढील फेरीत वेळ नोंदवता आली नाही.<ref name="AUS26_QREPORT"/><ref name="AUS26_Q"/> === फेरी ३ === अंतिम फेरीपूर्वी आंतोनेलीची कार दुरुस्त करून पुन्हा स्पर्धेत उतरवण्यात आली होती. पिटमधून बाहेर पडताना कारला जोडलेले शीतकरणाचे उपकरण सुटले व ट्रॅकवर पडलेल्या भागांमुळे लाल झेंडा दाखवण्यात आला. अखेरीस रसेलने १:१८.५१८ वेळेसह पोल पोझिशन मिळवली; आंतोनेली १:१८.८११ वेळेसह दुसरा आणि हादजार १:१९.३०३ वेळेसह तिसरा राहिला. हादजारच्या मागे लक्लेर, पियास्त्री, नॉरिस, हॅमिल्टन, लॉसन आणि लिंडब्लाड होते.<ref name="AUS26_QREPORT"/><ref name="AUS26_ANTFINE">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज ४२ – आंतोनेलीची कार असुरक्षित स्थितीत बाहेर सोडल्याबद्दल दंड|दुवा=https://api.fia.com/documents/championships/fia-formula-one-world-championship-14/season/season-2026-2072/event/Australian%20Grand%20Prix|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=७ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === मुख्य पात्रता फेरीचे निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! अंतिम स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! फेरी १ !! फेरी २ !! फेरी ३ |- | align="center" | १ || align="center" | ६३ || [[जॉर्ज रसेल]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | १:१९.५०७ || align="center" | १:१८.९३४ || align="center" | १:१८.५१८ |- | align="center" | २ || align="center" | १२ || [[किमी आंतोनेली]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | १:२०.१२० || align="center" | १:१९.४३५ || align="center" | १:१८.८११ |- | align="center" | ३ || align="center" | ६ || [[आयझॅक हादजार]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | १:२०.०२३ || align="center" | १:१९.६५३ || align="center" | १:१९.३०३ |- | align="center" | ४ || align="center" | १६ || [[शार्ल लक्लेर]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | १:२०.२२६ || align="center" | १:१९.३५७ || align="center" | १:१९.३२७ |- | align="center" | ५ || align="center" | ८१ || [[ऑस्कर पियास्त्री]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | १:१९.६६४ || align="center" | १:१९.५२५ || align="center" | १:१९.३८० |- | align="center" | ६ || align="center" | १ || [[लॅन्डो नॉरिस]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | १:२०.०१० || align="center" | १:१९.८८२ || align="center" | १:१९.४७५ |- | align="center" | ७ || align="center" | ४४ || [[लुइस हॅमिल्टन]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | १:१९.८११ || align="center" | १:१९.९२१ || align="center" | १:१९.४७८ |- | align="center" | ८ || align="center" | ३० || [[लियाम लॉसन]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | १:२०.४९१ || align="center" | १:२०.१४४ || align="center" | १:१९.९९४ |- | align="center" | ९ || align="center" | ४१ || [[आर्विड लिंडब्लाड]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | १:२०.४०९ || align="center" | १:१९.९७१ || align="center" | १:२१.२४७ |- | align="center" | १० || align="center" | ५ || [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | १:२०.४९५ || align="center" | १:२०.२२१ || align="center" | — |- | align="center" | ११ || align="center" | २७ || [[निको हल्केनबर्ग]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | १:२१.०२४ || align="center" | १:२०.३०३ || align="center" | — |- | align="center" | १२ || align="center" | ८७ || [[ऑलिव्हर बेअरमन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | १:२१.२४७ || align="center" | १:२०.३११ || align="center" | — |- | align="center" | १३ || align="center" | ३१ || [[एस्टेबन ओकन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | १:२०.७५९ || align="center" | १:२०.४९१ || align="center" | — |- | align="center" | १४ || align="center" | १० || [[पियेर गॅस्ली]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | १:२१.१३८ || align="center" | १:२०.५०१ || align="center" | — |- | align="center" | १५ || align="center" | २३ || [[अलेक्झांडर अल्बोन]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | १:२१.०५१ || align="center" | १:२०.९४१ || align="center" | — |- | align="center" | १६ || align="center" | ४३ || [[फ्रान्को कोलापिंटो]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | १:२१.२०० || align="center" | १:२१.२७० || align="center" | — |- | align="center" | १७ || align="center" | १४ || [[फर्नांदो अलोन्सो]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | १:२१.९६९ || align="center" | — || align="center" | — |- | align="center" | १८ || align="center" | ११ || [[सर्गिओ पेरेझ]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | १:२२.६०५ || align="center" | — || align="center" | — |- | align="center" | १९ || align="center" | ७७ || [[वालट्टेरी बोट्टास]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | १:२३.२४४ || align="center" | — || align="center" | — |- | align="center" | २० || align="center" | ३ || [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | — || align="center" | — || align="center" | — |- | align="center" | २१ || align="center" | ५५ || [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | — || align="center" | — || align="center" | — |- | align="center" | २२ || align="center" | १८ || [[लान्स स्ट्रोल]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | — || align="center" | — || align="center" | — |- class="sortbottom" | colspan="7" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="AUS26_Q"/> |} ''टीप:'' वेगवान फेरीची वेळ नोंदवू न शकलेल्या व्हर्सटॅपन, सायेन्स आणि स्ट्रोल यांना एफआयए पंचांनी पूर्वीच्या सरावातील वेळा विचारात घेऊन शर्यतीत सहभागी होण्याची परवानगी दिली.<ref name="AUS26_GRID"/><ref name="AUS26_FIAINDEX">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री – अधिकृत एफआयए निर्णयपत्रे|दुवा=https://api.fia.com/documents/championships/fia-formula-one-world-championship-14/season/season-2026-2072/event/Australian%20Grand%20Prix|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === शर्यतीची अधिकृत सुरुवातीची क्रमवारी === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ |- | align="center" | १ || align="center" | ६३ || [[जॉर्ज रसेल]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] |- | align="center" | २ || align="center" | १२ || [[किमी आंतोनेली]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] |- | align="center" | ३ || align="center" | ६ || [[आयझॅक हादजार]] || [[रेड बुल रेसिंग]] |- | align="center" | ४ || align="center" | १६ || [[शार्ल लक्लेर]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] |- | align="center" | ५ || align="center" | ८१ || [[ऑस्कर पियास्त्री]] || [[मॅकलारेन]] |- | align="center" | ६ || align="center" | १ || [[लॅन्डो नॉरिस]] || [[मॅकलारेन]] |- | align="center" | ७ || align="center" | ४४ || [[लुइस हॅमिल्टन]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] |- | align="center" | ८ || align="center" | ३० || [[लियाम लॉसन]] || [[रेसिंग बुल्स]] |- | align="center" | ९ || align="center" | ४१ || [[आर्विड लिंडब्लाड]] || [[रेसिंग बुल्स]] |- | align="center" | १० || align="center" | ५ || [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] |- | align="center" | ११ || align="center" | २७ || [[निको हल्केनबर्ग]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] |- | align="center" | १२ || align="center" | ८७ || [[ऑलिव्हर बेअरमन]] || [[हास एफ.१ संघ]] |- | align="center" | १३ || align="center" | ३१ || [[एस्टेबन ओकन]] || [[हास एफ.१ संघ]] |- | align="center" | १४ || align="center" | १० || [[पियेर गॅस्ली]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] |- | align="center" | १५ || align="center" | २३ || [[अलेक्झांडर अल्बोन]] || [[विलियम्स एफ१]] |- | align="center" | १६ || align="center" | ४३ || [[फ्रान्को कोलापिंटो]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] |- | align="center" | १७ || align="center" | १४ || [[फर्नांदो अलोन्सो]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] |- | align="center" | १८ || align="center" | ११ || [[सर्गिओ पेरेझ]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] |- | align="center" | १९ || align="center" | ७७ || [[वालट्टेरी बोट्टास]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] |- | align="center" | २० || align="center" | ३ || [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] || [[रेड बुल रेसिंग]] |- | align="center" | २१ || align="center" | ५५ || [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] || [[विलियम्स एफ१]] |- | align="center" | २२ || align="center" | १८ || [[लान्स स्ट्रोल]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] |- class="sortbottom" | colspan="4" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="AUS26_GRID"/> |} == मुख्य शर्यत == === शर्यतीपूर्वीच्या घटना === रविवार, ८ मार्च रोजी पाचव्या स्थानावरून सुरुवात करणार असलेल्या पियास्त्रीचा ग्रिडकडे जाताना चौथ्या वळणाबाहेर अपघात झाला. त्याच्या मॅकलारेनला मोठे नुकसान झाल्याने त्याला स्वतःच्या घरच्या ग्रांप्रीमध्ये सुरुवातही करता आली नाही. हल्केनबर्गची ऑडी तांत्रिक समस्येमुळे ग्रिडवरून गॅरेजमध्ये परत नेण्यात आली. परिणामी २२ नोंदणीकृत चालकांपैकी २० चालकांनी शर्यत सुरू केली. बहुतांश चालक मीडियम टायरवर होते; व्हर्सटॅपन, बोट्टास व कोलापिंटो हार्ड, तर अलोन्सो व सायेन्स सॉफ्ट मिश्रणावर होते.<ref name="AUS26_RACEREPORT"/> === सुरुवात आणि पहिल्या दहा फेऱ्यांतील संघर्ष === पोलवरून सुरुवात करूनही रसेलला पहिल्या वळणापर्यंत आघाडी राखता आली नाही. चौथ्या स्थानावरून लक्लेरने पुढे येत पहिला क्रमांक घेतला; सातव्या स्थानावरून आलेला हॅमिल्टन तिसरा पोहोचला, तर आंतोनेली सातव्या क्रमांकापर्यंत मागे गेला. दुसऱ्या फेरीत रसेलने आघाडी मिळवली, परंतु पुढील फेरीत लक्लेरने नव्या ओव्हरटेक पद्धतीचा वापर करून पुन्हा पहिले स्थान घेतले. पुढील अनेक फेऱ्यांत दोघांनी स्थानांची अदलाबदल केली. नवव्या फेरीत रसेलचे पहिल्या वळणावर ब्रेक लॉक झाले, तरी त्याची कार ट्रॅकवर राहिली. या काळात आंतोनेली पुन्हा चौथ्या स्थानावर पोहोचला. पहिल्या दहा फेऱ्यांत अग्रस्थान एकूण सात वेळा बदलले.<ref name="AUS26_RACEREPORT"/> === व्हर्च्युअल सेफ्टी कार आणि पिट-स्टॉप रणनीती === ११व्या फेरीत हादजारची रेड बुल धूर निघत असल्याने ट्रॅकच्या बाजूला थांबली आणि व्हर्च्युअल सेफ्टी कार (व्हीएससी) लागू झाली. मर्सिडीजने रसेल व आंतोनेली दोघांनाही पिटमध्ये बोलावून मीडियमऐवजी हार्ड टायर लावले. आघाडीवरील लक्लेर आणि हॅमिल्टन यांना फेरारीने ट्रॅकवरच ठेवले. व्हीएससी संपल्यावर फेरारीच्या दोन्ही कार पुढे होत्या; तथापि मर्सिडीजने कमी वेळेच्या पिट-थांब्याचा फायदा आधीच मिळवला होता.<ref name="AUS26_RACEREPORT"/><ref name="AUS26_STRATEGY"/> बोट्टासची कॅडिलॅक पिट-लेनच्या प्रवेशाजवळ थांबल्यानंतर आणखी एक व्हीएससी लागू झाली. फेरारीने या संधीतही पिट न करण्याचा निर्णय कायम ठेवला. २०व्या फेरीत शर्यत पुन्हा वेगाने सुरू झाल्यावर व्हर्सटॅपनने लिंडब्लाडला मागे टाकून सहावे स्थान मिळवले. लक्लेरने २६व्या फेरीत हार्ड टायरसाठी पिट-स्टॉप घेतला; हॅमिल्टनने त्यानंतर थांबले. या सामान्य वेगातील थांब्यांमुळे फेरारीच्या गाड्या मर्सिडीजच्या मागे आल्या.<ref name="AUS26_RACEREPORT"/> === मध्य टप्पा आणि अंतिम रणनीती === शर्यतीच्या मध्यापर्यंत रसेल व आंतोनेलीकडे अग्रस्थानाची पुनर्प्राप्ती झाली होती. लवकर घेतलेल्या हार्ड टायरवर दोघांना शेवटपर्यंत जाता येईल की पुन्हा थांबावे लागेल, हा प्रश्न राहिला. ३४व्या फेरीत पेरेझच्या कारचा भाग ट्रॅकवर पडल्यामुळे आणखी काही काळ व्हीएससी लागू झाली; नॉरिसने दुसरा पिट-स्टॉप घेतला. व्हर्सटॅपनने दोन पिट-स्टॉपची रणनीती निवडली आणि ४२व्या फेरीपर्यंत सहाव्या स्थानावर होता. उरलेल्या फेऱ्यांमध्ये रसेल व आंतोनेलीने टायर सांभाळून अतिरिक्त थांबा न घेण्याचा निर्णय यशस्वी केला.<ref name="AUS26_RACEREPORT"/><ref name="AUS26_LOWDOWN"/> === शेवटच्या फेऱ्या आणि निकाल === शेवटच्या टप्प्यात हॅमिल्टन लक्लेरच्या जवळ आला, तर व्हर्सटॅपन नॉरिसला पाचव्या स्थानासाठी दबावात ठेवत होता. लक्लेरने तिसरे स्थान राखले आणि हॅमिल्टन ०.६२५ सेकंद मागे चौथा ठरला. नॉरिसने व्हर्सटॅपनला मागे ठेवून पाचवे स्थान मिळवले; विसाव्या स्थानावरून सुरुवात केलेला व्हर्सटॅपन सहावा आला. रसेलने १:२३:०६.८०१ वेळेत ५८ फेऱ्या पूर्ण करून आंतोनेलीपेक्षा २.९७४ सेकंद आधी विजय मिळवला. रेसिंग बुल्सच्या लिंडब्लाडने पदार्पणात आठवे, तर ऑडीच्या बोर्तोलेतोने नववे स्थान घेऊन गुण मिळवले.<ref name="AUS26_RESULT"/><ref name="AUS26_RACEREPORT"/> === शर्यतीतील इतर घटना === लॉसन व पेरेझ यांची तिसऱ्या वळणाजवळ स्थानासाठी चुरस असताना दोन्ही कार एकमेकांना स्पर्शून गेल्या. ओकन व गॅस्ली यांच्याही कार एकमेकांना लागल्या; गॅस्लीच्या कारच्या पुढील भागाला नुकसान झाले. दोन्ही घटनांची पंचांनी चौकशी केली. एस्टन मार्टिनच्या अलोन्सो आणि स्ट्रोल यांनी कारच्या समस्या आल्याने थांबून नंतर काही फेऱ्या पुन्हा चालवल्या, पण त्यांना अधिकृत वर्गीकरण मिळाले नाही. शेवटपर्यंत १६ चालक वर्गीकृत झाले.<ref name="AUS26_RACEREPORT"/><ref name="AUS26_FIAINDEX"/> === मुख्य शर्यतीचे निकाल === '''अधिकृत अंतिम निकाल'''<ref name="AUS26_RESULT"/> {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! पूर्ण फेऱ्या !! वेळ / अंतर / स्थिती !! गुण |- | align="center" | १ || align="center" | ६३ || [[जॉर्ज रसेल]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | ५८ || १:२३:०६.८०१ || align="center" | २५ |- | align="center" | २ || align="center" | १२ || [[किमी आंतोनेली]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | ५८ || +२.९७४ || align="center" | १८ |- | align="center" | ३ || align="center" | १६ || [[शार्ल लक्लेर]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | ५८ || +१५.५१९ || align="center" | १५ |- | align="center" | ४ || align="center" | ४४ || [[लुइस हॅमिल्टन]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | ५८ || +१६.१४४ || align="center" | १२ |- | align="center" | ५ || align="center" | १ || [[लॅन्डो नॉरिस]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | ५८ || +५१.७४१ || align="center" | १० |- | align="center" | ६ || align="center" | ३ || [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | ५८ || +५४.६१७ || align="center" | ८ |- | align="center" | ७ || align="center" | ८७ || [[ऑलिव्हर बेअरमन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | ५७ || +१ फेरी || align="center" | ६ |- | align="center" | ८ || align="center" | ४१ || [[आर्विड लिंडब्लाड]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | ५७ || +१ फेरी || align="center" | ४ |- | align="center" | ९ || align="center" | ५ || [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | ५७ || +१ फेरी || align="center" | २ |- | align="center" | १० || align="center" | १० || [[पियेर गॅस्ली]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | ५७ || +१ फेरी || align="center" | १ |- | align="center" | ११ || align="center" | ३१ || [[एस्टेबन ओकन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | ५७ || +१ फेरी || align="center" | ० |- | align="center" | १२ || align="center" | २३ || [[अलेक्झांडर अल्बोन]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | ५७ || +१ फेरी || align="center" | ० |- | align="center" | १३ || align="center" | ३० || [[लियाम लॉसन]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | ५७ || +१ फेरी || align="center" | ० |- | align="center" | १४ || align="center" | ४३ || [[फ्रान्को कोलापिंटो]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | ५६ || +२ फेऱ्या || align="center" | ० |- | align="center" | १५ || align="center" | ५५ || [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | ५६ || +२ फेऱ्या || align="center" | ० |- | align="center" | १६ || align="center" | ११ || [[सर्गिओ पेरेझ]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | ५५ || +३ फेऱ्या || align="center" | ० |- | align="center" | — || align="center" | १८ || [[लान्स स्ट्रोल]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | ४३ || वर्गीकृत नाही || align="center" | ० |- | align="center" | — || align="center" | १४ || [[फर्नांदो अलोन्सो]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | २१ || निवृत्त || align="center" | ० |- | align="center" | — || align="center" | ७७ || [[वालट्टेरी बोट्टास]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | १५ || निवृत्त || align="center" | ० |- | align="center" | — || align="center" | ६ || [[आयझॅक हादजार]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | १० || निवृत्त || align="center" | ० |- | align="center" | — || align="center" | ८१ || [[ऑस्कर पियास्त्री]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | ० || सुरुवात केली नाही || align="center" | ० |- | align="center" | — || align="center" | २७ || [[निको हल्केनबर्ग]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | ० || सुरुवात केली नाही || align="center" | ० |- class="sortbottom" | colspan="7" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="AUS26_RESULT"/> |} ''टीप:'' 'वर्गीकृत नाही' (NC), 'निवृत्त' (DNF) आणि 'सुरुवात केली नाही' (DNS) या नोंदी अधिकृत निकालपत्रातील स्थितीनुसार वेगळ्या दाखविल्या आहेत. === सर्वात वेगवान फेरी === मुख्य शर्यतीतील सर्वात वेगवान फेरी [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] याने ४३व्या फेरीत १:२२.०९१ या वेळेत पूर्ण केली.<ref name="AUS26_FASTLAP">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री – सर्वात वेगवान फेऱ्या|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1279/australia/fastest-laps|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१९ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> {| class="wikitable" ! चालक !! कारनिर्माता !! फेरी क्रमांक !! वेळ |- | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || ४३ || १:२२.०९१ |- class="sortbottom" | colspan="4" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="AUS26_FASTLAP"/> |} == शर्यतीनंतरचे विश्लेषण == === कोलापिंटोवरील स्टॉप-अँड-गो दंड === शर्यत सुरू होण्याआधी ग्रिडवरील १५ सेकंदांचा इशारा दिल्यानंतरही अल्पाइनचा एक कर्मचारी कोलापिंटोच्या कारला स्पर्श करत होता. नियमानुसार अशा स्थितीत संबंधित कारने पिट-लेनमधून सुरुवात करणे आवश्यक होते; कोलापिंटोने मात्र ग्रिडवरून सुरुवात केली. त्यामुळे एफआयए पंचांनी अनिवार्य स्टॉप-अँड-गो दंड सुनावला. हा दंड त्याने शर्यतीत भोगला आणि अखेरीस तो १४वा राहिला.<ref name="AUS26_COLAPINTO">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज ६० – कोलापिंटोच्या ग्रिड प्रक्रियेतील नियमभंगावरील निर्णय|दुवा=https://api.fia.com/system/files/decision-document/2026_australian_grand_prix_-_infringement_-_car_43_-_grid_procedure_infringement.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === सराव व पात्रता फेरीतील कार सोडण्यासंबंधी निर्णय === दुसऱ्या मुक्त सरावातील पिट-लेन घटनेत रसेलला फटकारणी आणि सरावातील दुसऱ्या नियमभंगासाठी इशारा देण्यात आला. पात्रता फेरीत आंतोनेलीच्या कारला जोडलेले शीतकरण उपकरण बाहेर पडून सुटल्यामुळे मर्सिडीजला ७,५०० युरो दंड झाला. गॅस्लीची कार असुरक्षित स्थितीत गॅरेजमधून सोडल्याबद्दल अल्पाइनला ५,००० युरो दंड झाला. हे संघांवरील आर्थिक दंड होते; मुख्य शर्यतीच्या वेळेत त्यांची भर पडली नाही.<ref name="AUS26_FIAINDEX"/><ref name="AUS26_ANTFINE"/><ref name="AUS26_GASLYFINE">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज ४१ – गॅस्लीची कार असुरक्षित स्थितीत बाहेर सोडल्याबद्दल दंड|दुवा=https://api.fia.com/documents/championships/fia-formula-one-world-championship-14/season/season-2026-2072/event/Australian%20Grand%20Prix|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=७ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === शर्यतीतील संपर्क आणि इतर चौकशा === तिसऱ्या वळणावरील ओकन-गॅस्ली धडकेत कोणत्याही चालकावर प्रामुख्याने दोष ठेवता येत नसल्याचे ठरवून पंचांनी पुढील कारवाई केली नाही. पेरेझ आणि लॉसन यांच्या संपर्कातही लॉसनला वळणाच्या बाहेर जागेचा अधिकार नसल्याचा निष्कर्ष काढून पेरेझवरील कारवाई टाळली. व्हीएससीच्या काळात ओकनने अनावश्यकरीत्या कमी वेगाने गाडी चालवली का, या चौकशीतही कोणताही दंड झाला नाही.<ref name="AUS26_OCON">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज ६२ – ओकन आणि गॅस्ली यांच्यातील धडकेसंदर्भातील निर्णय|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_australian_grand_prix_-_decision_-_car_31_-_alleged_causing_a_collision_with_car_10.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="AUS26_PEREZ">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज ६६ – पेरेझ आणि लॉसन यांच्या घटनेवरील निर्णय|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_australian_grand_prix_-_decision_-_car_11_-_alleged_forcing_another_driver_off_the_track.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="AUS26_FIAINDEX"/> === शर्यतीचा परिणाम आणि महत्त्व === मर्सिडीजने नव्या तांत्रिक नियमांच्या पहिल्या ग्रांप्रीमध्ये पहिली दोन स्थाने मिळवून चालक व कारनिर्माता दोन्ही अजिंक्यपदांत सुरुवातीची आघाडी घेतली. फेरारीने वेगवान सुरुवात करूनही व्हीएससी दरम्यान पिट न करण्याच्या रणनीतीमुळे आघाडी गमावली. पदार्पणाच्या शर्यतीत लिंडब्लाडने चार गुण आणि नव्या ऑडी संघाने बोर्तोलेतोमार्फत दोन गुण मिळवले; दुसरीकडे पियास्त्री आणि हल्केनबर्गला मुख्य शर्यत सुरूही करता आली नाही. पुढील फेरी चीनमध्ये आयोजित करण्यात आली.<ref name="AUS26_LOWDOWN"/><ref name="AUS26_RACEREPORT"/> == निकालानंतर गुणतालिका == ऑस्ट्रेलियातील ही पहिली फेरी असल्याने खालील गुण हंगामाची पहिली अधिकृत अजिंक्यपद स्थिती दर्शवतात. सर्वात वेगवान फेरीसाठी अतिरिक्त गुण दिला जात नव्हता; त्यामुळे गुण चालकांच्या शर्यत-समाप्तीच्या स्थानांवर आधारित आहेत.<ref name="AUS26_RESULT"/> === जागतिक चालक अजिंक्यपद गुणतालिका === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! चालक !! संघ !! गुण |- | align="center" | १ || [[जॉर्ज रसेल]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | २५ |- | align="center" | २ || [[किमी आंतोनेली]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | १८ |- | align="center" | ३ || [[शार्ल लक्लेर]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | १५ |- | align="center" | ४ || [[लुइस हॅमिल्टन]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | १२ |- | align="center" | ५ || [[लॅन्डो नॉरिस]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | १० |- | align="center" | ६ || [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | ८ |- | align="center" | ७ || [[ऑलिव्हर बेअरमन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | ६ |- | align="center" | ८ || [[आर्विड लिंडब्लाड]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | ४ |- | align="center" | ९ || [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | २ |- | align="center" | १० || [[पियेर गॅस्ली]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | १ |- | align="center" | ११ || [[एस्टेबन ओकन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | ० |- | align="center" | १२ || [[अलेक्झांडर अल्बोन]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | ० |- | align="center" | १३ || [[लियाम लॉसन]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | ० |- | align="center" | १४ || [[फ्रान्को कोलापिंटो]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | ० |- | align="center" | १५ || [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | ० |- | align="center" | १६ || [[सर्गिओ पेरेझ]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | ० |- | align="center" | १७ || [[लान्स स्ट्रोल]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | ० |- | align="center" | १८ || [[फर्नांदो अलोन्सो]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | ० |- | align="center" | १९ || [[वालट्टेरी बोट्टास]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | ० |- | align="center" | २० || [[आयझॅक हादजार]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | ० |- | align="center" | २१ || [[ऑस्कर पियास्त्री]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | ० |- | align="center" | २२ || [[निको हल्केनबर्ग]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | ० |- class="sortbottom" | colspan="4" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="AUS26_RESULT"/> |} === जागतिक कारनिर्माते अजिंक्यपद गुणतालिका === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कारनिर्माता !! गुण |- | align="center" | १ || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | ४३ |- | align="center" | २ || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | २७ |- | align="center" | ३ || [[मॅकलारेन]] || align="center" | १० |- | align="center" | ४ || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | ८ |- | align="center" | ५ || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | ६ |- | align="center" | ६ || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | ४ |- | align="center" | ७ || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | २ |- | align="center" | ८ || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | १ |- | align="center" | ९ || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | ० |- | align="center" | १० || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | ० |- | align="center" | ११ || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | ० |- class="sortbottom" | colspan="3" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="AUS26_RESULT"/> |} == हे सुद्धा पहा == # [[फॉर्म्युला वन]] # [[ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री]] # [[अल्बर्ट पार्क ग्रांप्री सर्किट]] # [[२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम]] # [[फॉर्म्युला वन ग्रांप्री यादी]] # [[फॉर्म्युला वन चालक अजिंक्यपद यादी]] # [[फॉर्म्युला वन कारनिर्माते अजिंक्यपद यादी]] # [[फॉर्म्युला वन सर्किटांची यादी]] == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} ==तळटीप== {{reflist|group=टीप}} == बाह्य दुवे == * [https://www.formula1.com/en/racing/2026/australia ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्रीचे अधिकृत संकेतस्थळ] * [https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1279/australia/race-result शर्यतीचे अधिकृत निकाल] * [https://api.fia.com/documents/championships/fia-formula-one-world-championship-14/season/season-2026-2072/event/Australian%20Grand%20Prix एफआयए निर्णयपत्रे] {{माहितीचौकट ग्रांप्री शर्यत | हंगाम = २०२६ | ग्रांप्री = ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री | हंगामातील_मागील_शर्यत = २०२५ अबु धाबी ग्रांप्री | हंगामातील_पुढील_शर्यत = २०२६ चिनी ग्रांप्री | ग्रांप्री_मागील_शर्यत = २०२५ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री | ग्रांप्री_पुढील_शर्यत = २०२७ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री }} {{२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम}} {{फॉर्म्युला वन अजिंक्यपद}} ny8c6nw6rl2h6z6jb5is1vs94o0hm7s 2723249 2723248 2026-10-19T18:30:10Z Koolkrazy 1591 /* बाह्य दुवे */ 2723249 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट ग्रांप्री शर्यत माहिती | प्रकार = एफ.१ | देश = ऑस्ट्रेलिया | ग्रांप्री = ऑस्ट्रेलियन | चित्र = 2022 F1 CourseLayout Australia.svg | चित्र_शीर्षक = अल्बर्ट पार्क सर्किटचा २०२२ पासून वापरला जाणारा आराखडा | दिनांक = मार्च ८ | वर्ष = २०२६ | अधिकृत_नाव = फॉर्म्युला १ कतार एअरवेज ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री २०२६ | शर्यत_क्रमांक = १ | हंगामात_एकूण_शर्यती = २३ | शर्यतीचे_ठिकाण = [[अल्बर्ट पार्क ग्रांप्री सर्किट]], [[मेलबर्न]], [[ऑस्ट्रेलिया]] | सर्किट_प्रकार = तात्पुरते स्ट्रीट सर्किट | सर्किट_अंतर_किमी = ५.२७८ | सर्किट_अंतर_मैल = ३.२८० | एकूण_फेऱ्या = ५८ | एकूण_अंतर_किमी = ३०६.१२४ | एकूण_अंतर_मैल = १९०.२१७ | हवामान = कोरडे आणि सौम्य | पोल_चालक = [[जॉर्ज रसेल]] | पोल_देश = GBR | पोल_संघ = [[मर्सिडीज-बेंझ]] | पोल_वेळ = १:१८.५१८ | जलद_चालक = [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | जलद_देश = NED | जलद_संघ = [[रेड बुल रेसिंग]] | जलद_वेळ = १:२२.०९१ | जलद_फेरी = ४३ | पहिला_चालक = [[जॉर्ज रसेल]] | पहिला_देश = GBR | पहिला_संघ = [[मर्सिडीज-बेंझ]] | दुसरा_चालक = [[किमी आंतोनेली]] | दुसरा_देश = ITA | दुसरा_संघ = [[मर्सिडीज-बेंझ]] | तिसरा_चालक = [[शार्ल लक्लेर]] | तिसरा_देश = MON | तिसरा_संघ = [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | हंगामातील_मागील_शर्यत = २०२५ अबु धाबी ग्रांप्री | हंगामातील_पुढील_शर्यत = २०२६ चिनी ग्रांप्री | ग्रांप्री_मागील_शर्यत = २०२५ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री | ग्रांप्री_पुढील_शर्यत = २०२७ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री }} '''२०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री''' (अधिकृत नाव: '''फॉर्म्युला १ कतार एअरवेज ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री २०२६''') ही ८ मार्च २०२६ रोजी [[ऑस्ट्रेलिया]]तील [[मेलबर्न]] येथील [[अल्बर्ट पार्क ग्रांप्री सर्किट]]वर झालेली [[फॉर्म्युला वन]] शर्यत होती. ही [[२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम]]ाची पहिली फेरी आणि नव्या तांत्रिक नियमांतर्गत झालेली पहिली अजिंक्यपद शर्यत होती. ६–८ मार्चदरम्यान झालेल्या सप्ताहांतात तीन मुक्त सराव सत्रे, तीन भागांची पात्रता फेरी आणि ५८ फेऱ्यांची मुख्य शर्यत झाली; स्प्रिंट शर्यत नव्हती.<ref name="AUS26_RACEREPORT">{{स्रोत बातमी|title=ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्रीमध्ये रसेलचा विजय आणि मर्सिडीजची दुहेरी आघाडी|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/russell-wins-action-packed-australian-gp-from-antonelli-as-mercedes-secure-1.4WRxPAtF4dFtrKCsWIiQX2.4WRxPAtF4dFtrKCsWIiQX2|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> [[मर्सिडीज-बेंझ]]चा [[जॉर्ज रसेल]] याने पोल पोझिशनवरून सुरुवात केली आणि संघसहकारी [[किमी आंतोनेली]]च्या पुढे विजय मिळवला. [[स्कुदेरिआ फेरारी]]चा [[शार्ल लक्लेर]] तिसरा आणि [[लुइस हॅमिल्टन]] चौथा राहिला. दोन व्हर्च्युअल सेफ्टी कार कालावधीत मर्सिडीजने पिट-स्टॉप घेण्याचा, तर फेरारीने ट्रॅकवर राहण्याचा निर्णय घेतला; या वेगळ्या टायर रणनीतींनी शर्यतीचे स्वरूप बदलले.<ref name="AUS26_RESULT">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री – मुख्य शर्यतीचा निकाल|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1279/australia/race-result|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="AUS26_STRATEGY">{{स्रोत बातमी|title=ऑस्ट्रेलियात फेरारीच्या व्हर्च्युअल सेफ्टी कार रणनीतीचे विश्लेषण|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/monday-morning-debrief-could-ferrari-have-won-in-australia-with-a-different.6yQwaJxaJCZdS16fS2jcIw|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=९ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> == पार्श्वभूमी == === शर्यतीपूर्वीची अजिंक्यपदाची स्थिती === २०२६ हंगामातील मोठ्या एरोडायनामिक आणि पॉवर युनिट नियमबदलांमुळे कारची रचना व ऊर्जा वापरण्याची पद्धत बदलली होती. नव्याने स्पर्धेत उतरलेल्या [[ऑडी एफ१ संघ]] आणि [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]]मुळे ग्रिडवर ११ संघ व २२ चालक होते. रेसिंग बुल्सचा [[आर्विड लिंडब्लाड]] फॉर्म्युला वनमधील पदार्पणाची शर्यत खेळत होता. हंगामाची ही पहिली शर्यत असल्यामुळे प्रारंभी चालक व कारनिर्माता अजिंक्यपदात सर्वांचे गुण शून्य होते.<ref name="AUS26_LOWDOWN">{{स्रोत बातमी|title=ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री सप्ताहांतातील महत्त्वाच्या घटना आणि त्यांचे परिणाम|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/australia-lowdown-2026-all-the-key-moments-as-mercedes-enjoy-a-perfect-start.538A9JyEiem5LTfO4gkmr2.538A9JyEiem5LTfO4gkmr2|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === सर्किट आणि सप्ताहांत === ५.२७८ किमी लांबीच्या अल्बर्ट पार्क सर्किटवर ५८ फेऱ्यांची, एकूण ३०६.१२४ किमीची शर्यत आयोजित झाली. === सहभागी चालक आणि संघ === या ग्रांप्रीत ११ संघांचे २२ चालक सहभागी झाले. खाली अधिकृत सुरुवातीच्या क्रमवारीत नोंदलेले चालक, संघ आणि कार क्रमांक दिले आहेत.<ref name="AUS26_GRID">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री – सुरुवातीची अधिकृत क्रमवारी|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1279/australia/starting-grid|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> {| class="wikitable" style="font-size:85%;" ! संघ !! चालक !! कार क्रमांक |- | [[मर्सिडीज-बेंझ]] || {{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]] || align="center" | ६३ |- | [[मर्सिडीज-बेंझ]] || {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] || align="center" | १२ |- | [[रेड बुल रेसिंग]] || {{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]] || align="center" | ६ |- | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || {{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]] || align="center" | १६ |- | [[मॅकलारेन]] || {{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]] || align="center" | ८१ |- | [[मॅकलारेन]] || {{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]] || align="center" | १ |- | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || {{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]] || align="center" | ४४ |- | [[रेसिंग बुल्स]] || {{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]] || align="center" | ३० |- | [[रेसिंग बुल्स]] || {{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]] || align="center" | ४१ |- | [[ऑडी एफ१ संघ]] || {{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] || align="center" | ५ |- | [[ऑडी एफ१ संघ]] || {{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]] || align="center" | २७ |- | [[हास एफ.१ संघ]] || {{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]] || align="center" | ८७ |- | [[हास एफ.१ संघ]] || {{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]] || align="center" | ३१ |- | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || {{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]] || align="center" | १० |- | [[विलियम्स एफ१]] || {{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]] || align="center" | २३ |- | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || {{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]] || align="center" | ४३ |- | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || {{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]] || align="center" | १४ |- | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || {{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]] || align="center" | ११ |- | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || {{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]] || align="center" | ७७ |- | [[रेड बुल रेसिंग]] || {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] || align="center" | ३ |- | [[विलियम्स एफ१]] || {{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] || align="center" | ५५ |- | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || {{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]] || align="center" | १८ |- class="sortbottom" | colspan="3" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="AUS26_GRID"/> |} === टायर === [[पिरेली]]ने C3 (हार्ड), C4 (मीडियम) आणि C5 (सॉफ्ट) टायर मिश्रणे उपलब्ध करून दिली. शर्यतीत मीडियमवर सुरुवात करून हार्डवर जाण्याची रणनीती अनेक संघांनी निवडली; अन्य काही चालकांनी हार्ड किंवा सॉफ्ट टायरवर सुरुवात केली.<ref name="AUS26_RACEREPORT"/> {| class="wikitable" style="font-size:85%;" ! टायर प्रकार !! मिश्रण !! बाजूच्या पट्टीचा रंग |- | हार्ड || C3 || पांढरा |- | मीडियम || C4 || पिवळा |- | सॉफ्ट || C5 || लाल |- class="sortbottom" | colspan="3" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="AUS26_RACEREPORT"/> |} == मुक्त सराव सत्रे == === पहिला मुक्त सराव === शुक्रवार, ६ मार्च रोजीच्या पहिल्या सरावात फेरारीचा लक्लेर १:२०.२६७ वेळेसह सर्वात वेगवान ठरला. हॅमिल्टन त्याच्या ०.४६९ सेकंद मागे दुसरा आणि व्हर्सटॅपन ०.५२२ सेकंद मागे तिसरा राहिला. नव्या कारची पहिली अधिकृत सराव चाचणी असल्याने संघांनी पॉवर युनिट, ऊर्जा वापर आणि संतुलन यांची माहिती गोळा केली. पियास्त्रीला सुरुवातीला क्षणिक शक्ती-अडचण आली; नॉरिसच्या मॅकलारेनच्या गिअरबॉक्सची तपासणी झाल्याने त्याचे फेरे मर्यादित राहिले. अलोन्सोने या सत्रात वेळ नोंदवली नाही.<ref name="AUS26_FP1REPORT">{{स्रोत बातमी|title=ऑस्ट्रेलियातील पहिल्या सरावात लक्लेर सर्वात वेगवान|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/fp1-leclerc-leads-first-practice-session-of-2026-from-hamilton-and.3ovgyYzAAKrXtq4xx1UAfI.3ovgyYzAAKrXtq4xx1UAfI|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=६ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="AUS26_FP1">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री – पहिला मुक्त सराव निकाल|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1279/australia/practice/1|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=६ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === मुक्त सराव १ चे निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! सर्वोत्तम वेळ / अंतर !! फेऱ्या |- | align="center" | १ || align="center" | १६ || [[शार्ल लक्लेर]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | १:२०.२६७ || align="center" | ३३ |- | align="center" | २ || align="center" | ४४ || [[लुइस हॅमिल्टन]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | +०.४६९ || align="center" | ३० |- | align="center" | ३ || align="center" | ३ || [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | +०.५२२ || align="center" | २७ |- | align="center" | ४ || align="center" | ६ || [[आयझॅक हादजार]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | +०.८२० || align="center" | २४ |- | align="center" | ५ || align="center" | ४१ || [[आर्विड लिंडब्लाड]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | +१.०४६ || align="center" | २२ |- | align="center" | ६ || align="center" | ८१ || [[ऑस्कर पियास्त्री]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | +१.०७५ || align="center" | २१ |- | align="center" | ७ || align="center" | ६३ || [[जॉर्ज रसेल]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | +१.१०४ || align="center" | २६ |- | align="center" | ८ || align="center" | १२ || [[किमी आंतोनेली]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | +१.१०९ || align="center" | २४ |- | align="center" | ९ || align="center" | ५ || [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | +१.४२९ || align="center" | २३ |- | align="center" | १० || align="center" | २७ || [[निको हल्केनबर्ग]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | +१.७०२ || align="center" | २१ |- | align="center" | ११ || align="center" | ३१ || [[एस्टेबन ओकन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | +१.८९४ || align="center" | २८ |- | align="center" | १२ || align="center" | ५५ || [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | +२.०५६ || align="center" | ३० |- | align="center" | १३ || align="center" | ३० || [[लियाम लॉसन]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | +२.३४६ || align="center" | २८ |- | align="center" | १४ || align="center" | ८७ || [[ऑलिव्हर बेअरमन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | +२.४१५ || align="center" | २५ |- | align="center" | १५ || align="center" | २३ || [[अलेक्झांडर अल्बोन]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | +२.८६३ || align="center" | २४ |- | align="center" | १६ || align="center" | ४३ || [[फ्रान्को कोलापिंटो]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | +३.०५८ || align="center" | २६ |- | align="center" | १७ || align="center" | ७७ || [[वालट्टेरी बोट्टास]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | +३.७५५ || align="center" | २४ |- | align="center" | १८ || align="center" | १० || [[पियेर गॅस्ली]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | +३.७६८ || align="center" | २७ |- | align="center" | १९ || align="center" | १ || [[लॅन्डो नॉरिस]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | +४.१२४ || align="center" | ७ |- | align="center" | २० || align="center" | ११ || [[सर्गिओ पेरेझ]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | +४.३५३ || align="center" | १४ |- | align="center" | २१ || align="center" | १८ || [[लान्स स्ट्रोल]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | +३०.०६७ || align="center" | ३ |- | align="center" | — || align="center" | १४ || [[फर्नांदो अलोन्सो]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | सहभागी नाही || align="center" | ० |- class="sortbottom" | colspan="6" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="AUS26_FP1"/> |} === दुसरा मुक्त सराव === दुसऱ्या सरावात स्थानिक चालक पियास्त्रीने १:१९.७२९ वेळ नोंदवून आघाडी मिळवली. आंतोनेली दुसरा व रसेल तिसरा राहिला. सुरुवातीला पिट-लेनमधून बाहेर पडताना रसेलची कार लिंडब्लाडच्या कारला लागली. त्याच सत्रात कोलापिंटोच्या मंदावलेल्या कारपासून हॅमिल्टनला बाजूला व्हावे लागले; व्हर्सटॅपनची रेड बुल पिट-लेनमध्ये थांबल्याने त्याचाही कार्यक्रम अडखळला. शुक्रवारी या घटनांच्या चौकशीबरोबरच संघांनी शर्यतीतील टायर वापराचे प्रयत्न केले.<ref name="AUS26_FP2REPORT">{{स्रोत बातमी|title=दुसऱ्या मुक्त सरावात पियास्त्रीची आघाडी; पिट-लेनमधील घटना|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/fp2-piastri-beats-antonelli-and-russell-to-top-spot-during-second-practice.55GqdYfXKqsrDnWfEAiXgL|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=६ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="AUS26_FP2">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री – दुसरा मुक्त सराव निकाल|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1279/australia/practice/2|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=६ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === मुक्त सराव २ चे निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! सर्वोत्तम वेळ / अंतर !! फेऱ्या |- | align="center" | १ || align="center" | ८१ || [[ऑस्कर पियास्त्री]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | १:१९.७२९ || align="center" | २६ |- | align="center" | २ || align="center" | १२ || [[किमी आंतोनेली]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | +०.२१४ || align="center" | ३१ |- | align="center" | ३ || align="center" | ६३ || [[जॉर्ज रसेल]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | +०.३२० || align="center" | २८ |- | align="center" | ४ || align="center" | ४४ || [[लुइस हॅमिल्टन]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | +०.३२१ || align="center" | ३२ |- | align="center" | ५ || align="center" | १६ || [[शार्ल लक्लेर]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | +०.५६२ || align="center" | ३० |- | align="center" | ६ || align="center" | ३ || [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | +०.६३७ || align="center" | १३ |- | align="center" | ७ || align="center" | १ || [[लॅन्डो नॉरिस]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | +१.०६५ || align="center" | २९ |- | align="center" | ८ || align="center" | ४१ || [[आर्विड लिंडब्लाड]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | +१.१९३ || align="center" | ३० |- | align="center" | ९ || align="center" | ६ || [[आयझॅक हादजार]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | +१.२१२ || align="center" | २८ |- | align="center" | १० || align="center" | ३१ || [[एस्टेबन ओकन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | +१.४५० || align="center" | २९ |- | align="center" | ११ || align="center" | ८७ || [[ऑलिव्हर बेअरमन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | +१.५९७ || align="center" | ३१ |- | align="center" | १२ || align="center" | २७ || [[निको हल्केनबर्ग]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | +१.६२२ || align="center" | ३४ |- | align="center" | १३ || align="center" | ३० || [[लियाम लॉसन]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | +१.६२९ || align="center" | २९ |- | align="center" | १४ || align="center" | ५ || [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | +१.९३९ || align="center" | २८ |- | align="center" | १५ || align="center" | २३ || [[अलेक्झांडर अल्बोन]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | +२.११८ || align="center" | ३२ |- | align="center" | १६ || align="center" | १० || [[पियेर गॅस्ली]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | +२.४३८ || align="center" | १६ |- | align="center" | १७ || align="center" | ५५ || [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | +२.५२४ || align="center" | १० |- | align="center" | १८ || align="center" | ४३ || [[फ्रान्को कोलापिंटो]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | +२.८९० || align="center" | २७ |- | align="center" | १९ || align="center" | ७७ || [[वालट्टेरी बोट्टास]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | +३.९३१ || align="center" | २८ |- | align="center" | २० || align="center" | १४ || [[फर्नांदो अलोन्सो]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | +४.९३३ || align="center" | १८ |- | align="center" | २१ || align="center" | १८ || [[लान्स स्ट्रोल]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | +६.०८७ || align="center" | १३ |- | align="center" | २२ || align="center" | ११ || [[सर्गिओ पेरेझ]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | वेळ नाही || align="center" | २ |- class="sortbottom" | colspan="6" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="AUS26_FP2"/> |} === तिसरा मुक्त सराव === शनिवारच्या तिसऱ्या सरावाची सुरुवात आधीच्या फॉर्म्युला ३ स्प्रिंट अपघातानंतर कठड्यांची दुरुस्ती करण्यासाठी उशिराने झाली. रसेलने १:१९.०५३ अशी सर्वोत्तम वेळ नोंदवली; हॅमिल्टन आणि लक्लेर अनुक्रमे दुसरे व तिसरे राहिले. कार्लोस सायेन्सची गाडी थांबल्यामुळे आणि आंतोनेलीच्या अपघातामुळे सत्रात लाल झेंडे दाखवण्यात आले. आंतोनेलीच्या कारचे नुकसान झाले असले तरी मर्सिडीजने ती पात्रता फेरीसाठी दुरुस्त केली. स्ट्रोलने तिसऱ्या सरावात वेळ नोंदवली नाही.<ref name="AUS26_FP3REPORT">{{स्रोत बातमी|title=तिसऱ्या सरावात रसेल सर्वात वेगवान; आंतोनेलीचा अपघात|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/fp3-russell-goes-fastest-in-final-australia-practice-as-antonelli-crashes.7787HPr7wqS9Hx2FMOh7Rx|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=७ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="AUS26_FP3">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री – तिसरा मुक्त सराव निकाल|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1279/australia/practice/3|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=७ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === मुक्त सराव ३ चे निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! सर्वोत्तम वेळ / अंतर !! फेऱ्या |- | align="center" | १ || align="center" | ६३ || [[जॉर्ज रसेल]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | १:१९.०५३ || align="center" | २३ |- | align="center" | २ || align="center" | ४४ || [[लुइस हॅमिल्टन]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | +०.६१६ || align="center" | २२ |- | align="center" | ३ || align="center" | १६ || [[शार्ल लक्लेर]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | +०.७७४ || align="center" | २० |- | align="center" | ४ || align="center" | ८१ || [[ऑस्कर पियास्त्री]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | +१.०३४ || align="center" | १७ |- | align="center" | ५ || align="center" | ६ || [[आयझॅक हादजार]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | +१.०८४ || align="center" | १५ |- | align="center" | ६ || align="center" | ३ || [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | +१.१४४ || align="center" | १५ |- | align="center" | ७ || align="center" | १२ || [[किमी आंतोनेली]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | +१.२७१ || align="center" | १८ |- | align="center" | ८ || align="center" | १ || [[लॅन्डो नॉरिस]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | +१.३९० || align="center" | २२ |- | align="center" | ९ || align="center" | ५ || [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | +१.४०६ || align="center" | १९ |- | align="center" | १० || align="center" | ८७ || [[ऑलिव्हर बेअरमन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | +१.७२५ || align="center" | १८ |- | align="center" | ११ || align="center" | ४१ || [[आर्विड लिंडब्लाड]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | +१.७८५ || align="center" | १५ |- | align="center" | १२ || align="center" | ३० || [[लियाम लॉसन]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | +१.८३७ || align="center" | १३ |- | align="center" | १३ || align="center" | ३१ || [[एस्टेबन ओकन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | +१.९३० || align="center" | १९ |- | align="center" | १४ || align="center" | २७ || [[निको हल्केनबर्ग]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | +२.०१४ || align="center" | २२ |- | align="center" | १५ || align="center" | १० || [[पियेर गॅस्ली]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | +२.०१८ || align="center" | २६ |- | align="center" | १६ || align="center" | ४३ || [[फ्रान्को कोलापिंटो]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | +२.३६० || align="center" | २२ |- | align="center" | १७ || align="center" | २३ || [[अलेक्झांडर अल्बोन]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | +२.६११ || align="center" | १७ |- | align="center" | १८ || align="center" | १४ || [[फर्नांदो अलोन्सो]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | +३.६६७ || align="center" | २० |- | align="center" | १९ || align="center" | ७७ || [[वालट्टेरी बोट्टास]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | +४.४६१ || align="center" | १२ |- | align="center" | २० || align="center" | ११ || [[सर्गिओ पेरेझ]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | +५.३४४ || align="center" | २१ |- | align="center" | २१ || align="center" | ५५ || [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | वेळ नाही || align="center" | १ |- | align="center" | — || align="center" | १८ || [[लान्स स्ट्रोल]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | सहभागी नाही || align="center" | ० |- class="sortbottom" | colspan="6" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="AUS26_FP3"/> |} == ग्रांप्री पात्रता फेरी == पात्रता फेरी शनिवार, ७ मार्च रोजी झाली. पहिल्या दोन फेऱ्यांतून प्रत्येकी सहा चालक बाहेर पडले आणि उर्वरित दहा चालकांनी अंतिम फेरीत पोल पोझिशनसाठी प्रयत्न केले.<ref name="AUS26_Q">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री – पात्रता फेरी निकाल|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1279/australia/qualifying|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=७ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === फेरी १ === व्हर्सटॅपनची रेड बुल पहिल्या वळणावर ब्रेक लावताना मागील भागाचे नियंत्रण सुटून अडथळ्यांवर आदळली. त्यामुळे लाल झेंडा दाखवावा लागला व त्याला पात्रतेची वेळ नोंदवता आली नाही. सायेन्स आणि स्ट्रोल यांनीही तांत्रिक कारणांमुळे वेळ दिली नाही. पहिल्या फेरीतून अलोन्सो, पेरेझ, बोट्टास, व्हर्सटॅपन, सायेन्स व स्ट्रोल बाहेर पडले. रसेल १:१९.५०७ वेळेसह या फेरीत सर्वात वेगवान होता.<ref name="AUS26_QREPORT">{{स्रोत बातमी|title=मेलबर्नमधील पात्रता फेरीत रसेल आणि आंतोनेलीची पहिली दोन स्थाने|दुवा=https://www.fia.com/news/f1-russell-leads-mercedes-one-two-qualifying-melbourne-verstappen-crashes|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=७ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="AUS26_Q"/> === फेरी २ === दुसऱ्या फेरीत मर्सिडीज व फेरारीने आपला वेग वाढवला. कोलापिंटो, अल्बोन, गॅस्ली, ओकन, बेअरमन आणि हल्केनबर्ग यांना शेवटच्या दहा चालकांत प्रवेश मिळवता आला नाही. बोर्तोलेतो पात्र ठरला, परंतु त्याच्या ऑडीला आलेल्या समस्येमुळे पुढील फेरीत वेळ नोंदवता आली नाही.<ref name="AUS26_QREPORT"/><ref name="AUS26_Q"/> === फेरी ३ === अंतिम फेरीपूर्वी आंतोनेलीची कार दुरुस्त करून पुन्हा स्पर्धेत उतरवण्यात आली होती. पिटमधून बाहेर पडताना कारला जोडलेले शीतकरणाचे उपकरण सुटले व ट्रॅकवर पडलेल्या भागांमुळे लाल झेंडा दाखवण्यात आला. अखेरीस रसेलने १:१८.५१८ वेळेसह पोल पोझिशन मिळवली; आंतोनेली १:१८.८११ वेळेसह दुसरा आणि हादजार १:१९.३०३ वेळेसह तिसरा राहिला. हादजारच्या मागे लक्लेर, पियास्त्री, नॉरिस, हॅमिल्टन, लॉसन आणि लिंडब्लाड होते.<ref name="AUS26_QREPORT"/><ref name="AUS26_ANTFINE">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज ४२ – आंतोनेलीची कार असुरक्षित स्थितीत बाहेर सोडल्याबद्दल दंड|दुवा=https://api.fia.com/documents/championships/fia-formula-one-world-championship-14/season/season-2026-2072/event/Australian%20Grand%20Prix|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=७ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === मुख्य पात्रता फेरीचे निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! अंतिम स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! फेरी १ !! फेरी २ !! फेरी ३ |- | align="center" | १ || align="center" | ६३ || [[जॉर्ज रसेल]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | १:१९.५०७ || align="center" | १:१८.९३४ || align="center" | १:१८.५१८ |- | align="center" | २ || align="center" | १२ || [[किमी आंतोनेली]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | १:२०.१२० || align="center" | १:१९.४३५ || align="center" | १:१८.८११ |- | align="center" | ३ || align="center" | ६ || [[आयझॅक हादजार]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | १:२०.०२३ || align="center" | १:१९.६५३ || align="center" | १:१९.३०३ |- | align="center" | ४ || align="center" | १६ || [[शार्ल लक्लेर]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | १:२०.२२६ || align="center" | १:१९.३५७ || align="center" | १:१९.३२७ |- | align="center" | ५ || align="center" | ८१ || [[ऑस्कर पियास्त्री]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | १:१९.६६४ || align="center" | १:१९.५२५ || align="center" | १:१९.३८० |- | align="center" | ६ || align="center" | १ || [[लॅन्डो नॉरिस]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | १:२०.०१० || align="center" | १:१९.८८२ || align="center" | १:१९.४७५ |- | align="center" | ७ || align="center" | ४४ || [[लुइस हॅमिल्टन]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | १:१९.८११ || align="center" | १:१९.९२१ || align="center" | १:१९.४७८ |- | align="center" | ८ || align="center" | ३० || [[लियाम लॉसन]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | १:२०.४९१ || align="center" | १:२०.१४४ || align="center" | १:१९.९९४ |- | align="center" | ९ || align="center" | ४१ || [[आर्विड लिंडब्लाड]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | १:२०.४०९ || align="center" | १:१९.९७१ || align="center" | १:२१.२४७ |- | align="center" | १० || align="center" | ५ || [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | १:२०.४९५ || align="center" | १:२०.२२१ || align="center" | — |- | align="center" | ११ || align="center" | २७ || [[निको हल्केनबर्ग]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | १:२१.०२४ || align="center" | १:२०.३०३ || align="center" | — |- | align="center" | १२ || align="center" | ८७ || [[ऑलिव्हर बेअरमन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | १:२१.२४७ || align="center" | १:२०.३११ || align="center" | — |- | align="center" | १३ || align="center" | ३१ || [[एस्टेबन ओकन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | १:२०.७५९ || align="center" | १:२०.४९१ || align="center" | — |- | align="center" | १४ || align="center" | १० || [[पियेर गॅस्ली]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | १:२१.१३८ || align="center" | १:२०.५०१ || align="center" | — |- | align="center" | १५ || align="center" | २३ || [[अलेक्झांडर अल्बोन]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | १:२१.०५१ || align="center" | १:२०.९४१ || align="center" | — |- | align="center" | १६ || align="center" | ४३ || [[फ्रान्को कोलापिंटो]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | १:२१.२०० || align="center" | १:२१.२७० || align="center" | — |- | align="center" | १७ || align="center" | १४ || [[फर्नांदो अलोन्सो]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | १:२१.९६९ || align="center" | — || align="center" | — |- | align="center" | १८ || align="center" | ११ || [[सर्गिओ पेरेझ]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | १:२२.६०५ || align="center" | — || align="center" | — |- | align="center" | १९ || align="center" | ७७ || [[वालट्टेरी बोट्टास]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | १:२३.२४४ || align="center" | — || align="center" | — |- | align="center" | २० || align="center" | ३ || [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | — || align="center" | — || align="center" | — |- | align="center" | २१ || align="center" | ५५ || [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | — || align="center" | — || align="center" | — |- | align="center" | २२ || align="center" | १८ || [[लान्स स्ट्रोल]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | — || align="center" | — || align="center" | — |- class="sortbottom" | colspan="7" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="AUS26_Q"/> |} ''टीप:'' वेगवान फेरीची वेळ नोंदवू न शकलेल्या व्हर्सटॅपन, सायेन्स आणि स्ट्रोल यांना एफआयए पंचांनी पूर्वीच्या सरावातील वेळा विचारात घेऊन शर्यतीत सहभागी होण्याची परवानगी दिली.<ref name="AUS26_GRID"/><ref name="AUS26_FIAINDEX">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री – अधिकृत एफआयए निर्णयपत्रे|दुवा=https://api.fia.com/documents/championships/fia-formula-one-world-championship-14/season/season-2026-2072/event/Australian%20Grand%20Prix|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === शर्यतीची अधिकृत सुरुवातीची क्रमवारी === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ |- | align="center" | १ || align="center" | ६३ || [[जॉर्ज रसेल]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] |- | align="center" | २ || align="center" | १२ || [[किमी आंतोनेली]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] |- | align="center" | ३ || align="center" | ६ || [[आयझॅक हादजार]] || [[रेड बुल रेसिंग]] |- | align="center" | ४ || align="center" | १६ || [[शार्ल लक्लेर]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] |- | align="center" | ५ || align="center" | ८१ || [[ऑस्कर पियास्त्री]] || [[मॅकलारेन]] |- | align="center" | ६ || align="center" | १ || [[लॅन्डो नॉरिस]] || [[मॅकलारेन]] |- | align="center" | ७ || align="center" | ४४ || [[लुइस हॅमिल्टन]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] |- | align="center" | ८ || align="center" | ३० || [[लियाम लॉसन]] || [[रेसिंग बुल्स]] |- | align="center" | ९ || align="center" | ४१ || [[आर्विड लिंडब्लाड]] || [[रेसिंग बुल्स]] |- | align="center" | १० || align="center" | ५ || [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] |- | align="center" | ११ || align="center" | २७ || [[निको हल्केनबर्ग]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] |- | align="center" | १२ || align="center" | ८७ || [[ऑलिव्हर बेअरमन]] || [[हास एफ.१ संघ]] |- | align="center" | १३ || align="center" | ३१ || [[एस्टेबन ओकन]] || [[हास एफ.१ संघ]] |- | align="center" | १४ || align="center" | १० || [[पियेर गॅस्ली]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] |- | align="center" | १५ || align="center" | २३ || [[अलेक्झांडर अल्बोन]] || [[विलियम्स एफ१]] |- | align="center" | १६ || align="center" | ४३ || [[फ्रान्को कोलापिंटो]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] |- | align="center" | १७ || align="center" | १४ || [[फर्नांदो अलोन्सो]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] |- | align="center" | १८ || align="center" | ११ || [[सर्गिओ पेरेझ]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] |- | align="center" | १९ || align="center" | ७७ || [[वालट्टेरी बोट्टास]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] |- | align="center" | २० || align="center" | ३ || [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] || [[रेड बुल रेसिंग]] |- | align="center" | २१ || align="center" | ५५ || [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] || [[विलियम्स एफ१]] |- | align="center" | २२ || align="center" | १८ || [[लान्स स्ट्रोल]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] |- class="sortbottom" | colspan="4" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="AUS26_GRID"/> |} == मुख्य शर्यत == === शर्यतीपूर्वीच्या घटना === रविवार, ८ मार्च रोजी पाचव्या स्थानावरून सुरुवात करणार असलेल्या पियास्त्रीचा ग्रिडकडे जाताना चौथ्या वळणाबाहेर अपघात झाला. त्याच्या मॅकलारेनला मोठे नुकसान झाल्याने त्याला स्वतःच्या घरच्या ग्रांप्रीमध्ये सुरुवातही करता आली नाही. हल्केनबर्गची ऑडी तांत्रिक समस्येमुळे ग्रिडवरून गॅरेजमध्ये परत नेण्यात आली. परिणामी २२ नोंदणीकृत चालकांपैकी २० चालकांनी शर्यत सुरू केली. बहुतांश चालक मीडियम टायरवर होते; व्हर्सटॅपन, बोट्टास व कोलापिंटो हार्ड, तर अलोन्सो व सायेन्स सॉफ्ट मिश्रणावर होते.<ref name="AUS26_RACEREPORT"/> === सुरुवात आणि पहिल्या दहा फेऱ्यांतील संघर्ष === पोलवरून सुरुवात करूनही रसेलला पहिल्या वळणापर्यंत आघाडी राखता आली नाही. चौथ्या स्थानावरून लक्लेरने पुढे येत पहिला क्रमांक घेतला; सातव्या स्थानावरून आलेला हॅमिल्टन तिसरा पोहोचला, तर आंतोनेली सातव्या क्रमांकापर्यंत मागे गेला. दुसऱ्या फेरीत रसेलने आघाडी मिळवली, परंतु पुढील फेरीत लक्लेरने नव्या ओव्हरटेक पद्धतीचा वापर करून पुन्हा पहिले स्थान घेतले. पुढील अनेक फेऱ्यांत दोघांनी स्थानांची अदलाबदल केली. नवव्या फेरीत रसेलचे पहिल्या वळणावर ब्रेक लॉक झाले, तरी त्याची कार ट्रॅकवर राहिली. या काळात आंतोनेली पुन्हा चौथ्या स्थानावर पोहोचला. पहिल्या दहा फेऱ्यांत अग्रस्थान एकूण सात वेळा बदलले.<ref name="AUS26_RACEREPORT"/> === व्हर्च्युअल सेफ्टी कार आणि पिट-स्टॉप रणनीती === ११व्या फेरीत हादजारची रेड बुल धूर निघत असल्याने ट्रॅकच्या बाजूला थांबली आणि व्हर्च्युअल सेफ्टी कार (व्हीएससी) लागू झाली. मर्सिडीजने रसेल व आंतोनेली दोघांनाही पिटमध्ये बोलावून मीडियमऐवजी हार्ड टायर लावले. आघाडीवरील लक्लेर आणि हॅमिल्टन यांना फेरारीने ट्रॅकवरच ठेवले. व्हीएससी संपल्यावर फेरारीच्या दोन्ही कार पुढे होत्या; तथापि मर्सिडीजने कमी वेळेच्या पिट-थांब्याचा फायदा आधीच मिळवला होता.<ref name="AUS26_RACEREPORT"/><ref name="AUS26_STRATEGY"/> बोट्टासची कॅडिलॅक पिट-लेनच्या प्रवेशाजवळ थांबल्यानंतर आणखी एक व्हीएससी लागू झाली. फेरारीने या संधीतही पिट न करण्याचा निर्णय कायम ठेवला. २०व्या फेरीत शर्यत पुन्हा वेगाने सुरू झाल्यावर व्हर्सटॅपनने लिंडब्लाडला मागे टाकून सहावे स्थान मिळवले. लक्लेरने २६व्या फेरीत हार्ड टायरसाठी पिट-स्टॉप घेतला; हॅमिल्टनने त्यानंतर थांबले. या सामान्य वेगातील थांब्यांमुळे फेरारीच्या गाड्या मर्सिडीजच्या मागे आल्या.<ref name="AUS26_RACEREPORT"/> === मध्य टप्पा आणि अंतिम रणनीती === शर्यतीच्या मध्यापर्यंत रसेल व आंतोनेलीकडे अग्रस्थानाची पुनर्प्राप्ती झाली होती. लवकर घेतलेल्या हार्ड टायरवर दोघांना शेवटपर्यंत जाता येईल की पुन्हा थांबावे लागेल, हा प्रश्न राहिला. ३४व्या फेरीत पेरेझच्या कारचा भाग ट्रॅकवर पडल्यामुळे आणखी काही काळ व्हीएससी लागू झाली; नॉरिसने दुसरा पिट-स्टॉप घेतला. व्हर्सटॅपनने दोन पिट-स्टॉपची रणनीती निवडली आणि ४२व्या फेरीपर्यंत सहाव्या स्थानावर होता. उरलेल्या फेऱ्यांमध्ये रसेल व आंतोनेलीने टायर सांभाळून अतिरिक्त थांबा न घेण्याचा निर्णय यशस्वी केला.<ref name="AUS26_RACEREPORT"/><ref name="AUS26_LOWDOWN"/> === शेवटच्या फेऱ्या आणि निकाल === शेवटच्या टप्प्यात हॅमिल्टन लक्लेरच्या जवळ आला, तर व्हर्सटॅपन नॉरिसला पाचव्या स्थानासाठी दबावात ठेवत होता. लक्लेरने तिसरे स्थान राखले आणि हॅमिल्टन ०.६२५ सेकंद मागे चौथा ठरला. नॉरिसने व्हर्सटॅपनला मागे ठेवून पाचवे स्थान मिळवले; विसाव्या स्थानावरून सुरुवात केलेला व्हर्सटॅपन सहावा आला. रसेलने १:२३:०६.८०१ वेळेत ५८ फेऱ्या पूर्ण करून आंतोनेलीपेक्षा २.९७४ सेकंद आधी विजय मिळवला. रेसिंग बुल्सच्या लिंडब्लाडने पदार्पणात आठवे, तर ऑडीच्या बोर्तोलेतोने नववे स्थान घेऊन गुण मिळवले.<ref name="AUS26_RESULT"/><ref name="AUS26_RACEREPORT"/> === शर्यतीतील इतर घटना === लॉसन व पेरेझ यांची तिसऱ्या वळणाजवळ स्थानासाठी चुरस असताना दोन्ही कार एकमेकांना स्पर्शून गेल्या. ओकन व गॅस्ली यांच्याही कार एकमेकांना लागल्या; गॅस्लीच्या कारच्या पुढील भागाला नुकसान झाले. दोन्ही घटनांची पंचांनी चौकशी केली. एस्टन मार्टिनच्या अलोन्सो आणि स्ट्रोल यांनी कारच्या समस्या आल्याने थांबून नंतर काही फेऱ्या पुन्हा चालवल्या, पण त्यांना अधिकृत वर्गीकरण मिळाले नाही. शेवटपर्यंत १६ चालक वर्गीकृत झाले.<ref name="AUS26_RACEREPORT"/><ref name="AUS26_FIAINDEX"/> === मुख्य शर्यतीचे निकाल === '''अधिकृत अंतिम निकाल'''<ref name="AUS26_RESULT"/> {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! पूर्ण फेऱ्या !! वेळ / अंतर / स्थिती !! गुण |- | align="center" | १ || align="center" | ६३ || [[जॉर्ज रसेल]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | ५८ || १:२३:०६.८०१ || align="center" | २५ |- | align="center" | २ || align="center" | १२ || [[किमी आंतोनेली]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | ५८ || +२.९७४ || align="center" | १८ |- | align="center" | ३ || align="center" | १६ || [[शार्ल लक्लेर]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | ५८ || +१५.५१९ || align="center" | १५ |- | align="center" | ४ || align="center" | ४४ || [[लुइस हॅमिल्टन]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | ५८ || +१६.१४४ || align="center" | १२ |- | align="center" | ५ || align="center" | १ || [[लॅन्डो नॉरिस]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | ५८ || +५१.७४१ || align="center" | १० |- | align="center" | ६ || align="center" | ३ || [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | ५८ || +५४.६१७ || align="center" | ८ |- | align="center" | ७ || align="center" | ८७ || [[ऑलिव्हर बेअरमन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | ५७ || +१ फेरी || align="center" | ६ |- | align="center" | ८ || align="center" | ४१ || [[आर्विड लिंडब्लाड]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | ५७ || +१ फेरी || align="center" | ४ |- | align="center" | ९ || align="center" | ५ || [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | ५७ || +१ फेरी || align="center" | २ |- | align="center" | १० || align="center" | १० || [[पियेर गॅस्ली]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | ५७ || +१ फेरी || align="center" | १ |- | align="center" | ११ || align="center" | ३१ || [[एस्टेबन ओकन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | ५७ || +१ फेरी || align="center" | ० |- | align="center" | १२ || align="center" | २३ || [[अलेक्झांडर अल्बोन]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | ५७ || +१ फेरी || align="center" | ० |- | align="center" | १३ || align="center" | ३० || [[लियाम लॉसन]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | ५७ || +१ फेरी || align="center" | ० |- | align="center" | १४ || align="center" | ४३ || [[फ्रान्को कोलापिंटो]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | ५६ || +२ फेऱ्या || align="center" | ० |- | align="center" | १५ || align="center" | ५५ || [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | ५६ || +२ फेऱ्या || align="center" | ० |- | align="center" | १६ || align="center" | ११ || [[सर्गिओ पेरेझ]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | ५५ || +३ फेऱ्या || align="center" | ० |- | align="center" | — || align="center" | १८ || [[लान्स स्ट्रोल]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | ४३ || वर्गीकृत नाही || align="center" | ० |- | align="center" | — || align="center" | १४ || [[फर्नांदो अलोन्सो]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | २१ || निवृत्त || align="center" | ० |- | align="center" | — || align="center" | ७७ || [[वालट्टेरी बोट्टास]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | १५ || निवृत्त || align="center" | ० |- | align="center" | — || align="center" | ६ || [[आयझॅक हादजार]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | १० || निवृत्त || align="center" | ० |- | align="center" | — || align="center" | ८१ || [[ऑस्कर पियास्त्री]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | ० || सुरुवात केली नाही || align="center" | ० |- | align="center" | — || align="center" | २७ || [[निको हल्केनबर्ग]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | ० || सुरुवात केली नाही || align="center" | ० |- class="sortbottom" | colspan="7" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="AUS26_RESULT"/> |} ''टीप:'' 'वर्गीकृत नाही' (NC), 'निवृत्त' (DNF) आणि 'सुरुवात केली नाही' (DNS) या नोंदी अधिकृत निकालपत्रातील स्थितीनुसार वेगळ्या दाखविल्या आहेत. === सर्वात वेगवान फेरी === मुख्य शर्यतीतील सर्वात वेगवान फेरी [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] याने ४३व्या फेरीत १:२२.०९१ या वेळेत पूर्ण केली.<ref name="AUS26_FASTLAP">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री – सर्वात वेगवान फेऱ्या|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1279/australia/fastest-laps|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१९ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> {| class="wikitable" ! चालक !! कारनिर्माता !! फेरी क्रमांक !! वेळ |- | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || ४३ || १:२२.०९१ |- class="sortbottom" | colspan="4" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="AUS26_FASTLAP"/> |} == शर्यतीनंतरचे विश्लेषण == === कोलापिंटोवरील स्टॉप-अँड-गो दंड === शर्यत सुरू होण्याआधी ग्रिडवरील १५ सेकंदांचा इशारा दिल्यानंतरही अल्पाइनचा एक कर्मचारी कोलापिंटोच्या कारला स्पर्श करत होता. नियमानुसार अशा स्थितीत संबंधित कारने पिट-लेनमधून सुरुवात करणे आवश्यक होते; कोलापिंटोने मात्र ग्रिडवरून सुरुवात केली. त्यामुळे एफआयए पंचांनी अनिवार्य स्टॉप-अँड-गो दंड सुनावला. हा दंड त्याने शर्यतीत भोगला आणि अखेरीस तो १४वा राहिला.<ref name="AUS26_COLAPINTO">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज ६० – कोलापिंटोच्या ग्रिड प्रक्रियेतील नियमभंगावरील निर्णय|दुवा=https://api.fia.com/system/files/decision-document/2026_australian_grand_prix_-_infringement_-_car_43_-_grid_procedure_infringement.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === सराव व पात्रता फेरीतील कार सोडण्यासंबंधी निर्णय === दुसऱ्या मुक्त सरावातील पिट-लेन घटनेत रसेलला फटकारणी आणि सरावातील दुसऱ्या नियमभंगासाठी इशारा देण्यात आला. पात्रता फेरीत आंतोनेलीच्या कारला जोडलेले शीतकरण उपकरण बाहेर पडून सुटल्यामुळे मर्सिडीजला ७,५०० युरो दंड झाला. गॅस्लीची कार असुरक्षित स्थितीत गॅरेजमधून सोडल्याबद्दल अल्पाइनला ५,००० युरो दंड झाला. हे संघांवरील आर्थिक दंड होते; मुख्य शर्यतीच्या वेळेत त्यांची भर पडली नाही.<ref name="AUS26_FIAINDEX"/><ref name="AUS26_ANTFINE"/><ref name="AUS26_GASLYFINE">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज ४१ – गॅस्लीची कार असुरक्षित स्थितीत बाहेर सोडल्याबद्दल दंड|दुवा=https://api.fia.com/documents/championships/fia-formula-one-world-championship-14/season/season-2026-2072/event/Australian%20Grand%20Prix|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=७ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === शर्यतीतील संपर्क आणि इतर चौकशा === तिसऱ्या वळणावरील ओकन-गॅस्ली धडकेत कोणत्याही चालकावर प्रामुख्याने दोष ठेवता येत नसल्याचे ठरवून पंचांनी पुढील कारवाई केली नाही. पेरेझ आणि लॉसन यांच्या संपर्कातही लॉसनला वळणाच्या बाहेर जागेचा अधिकार नसल्याचा निष्कर्ष काढून पेरेझवरील कारवाई टाळली. व्हीएससीच्या काळात ओकनने अनावश्यकरीत्या कमी वेगाने गाडी चालवली का, या चौकशीतही कोणताही दंड झाला नाही.<ref name="AUS26_OCON">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज ६२ – ओकन आणि गॅस्ली यांच्यातील धडकेसंदर्भातील निर्णय|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_australian_grand_prix_-_decision_-_car_31_-_alleged_causing_a_collision_with_car_10.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="AUS26_PEREZ">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज ६६ – पेरेझ आणि लॉसन यांच्या घटनेवरील निर्णय|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_australian_grand_prix_-_decision_-_car_11_-_alleged_forcing_another_driver_off_the_track.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="AUS26_FIAINDEX"/> === शर्यतीचा परिणाम आणि महत्त्व === मर्सिडीजने नव्या तांत्रिक नियमांच्या पहिल्या ग्रांप्रीमध्ये पहिली दोन स्थाने मिळवून चालक व कारनिर्माता दोन्ही अजिंक्यपदांत सुरुवातीची आघाडी घेतली. फेरारीने वेगवान सुरुवात करूनही व्हीएससी दरम्यान पिट न करण्याच्या रणनीतीमुळे आघाडी गमावली. पदार्पणाच्या शर्यतीत लिंडब्लाडने चार गुण आणि नव्या ऑडी संघाने बोर्तोलेतोमार्फत दोन गुण मिळवले; दुसरीकडे पियास्त्री आणि हल्केनबर्गला मुख्य शर्यत सुरूही करता आली नाही. पुढील फेरी चीनमध्ये आयोजित करण्यात आली.<ref name="AUS26_LOWDOWN"/><ref name="AUS26_RACEREPORT"/> == निकालानंतर गुणतालिका == ऑस्ट्रेलियातील ही पहिली फेरी असल्याने खालील गुण हंगामाची पहिली अधिकृत अजिंक्यपद स्थिती दर्शवतात. सर्वात वेगवान फेरीसाठी अतिरिक्त गुण दिला जात नव्हता; त्यामुळे गुण चालकांच्या शर्यत-समाप्तीच्या स्थानांवर आधारित आहेत.<ref name="AUS26_RESULT"/> === जागतिक चालक अजिंक्यपद गुणतालिका === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! चालक !! संघ !! गुण |- | align="center" | १ || [[जॉर्ज रसेल]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | २५ |- | align="center" | २ || [[किमी आंतोनेली]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | १८ |- | align="center" | ३ || [[शार्ल लक्लेर]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | १५ |- | align="center" | ४ || [[लुइस हॅमिल्टन]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | १२ |- | align="center" | ५ || [[लॅन्डो नॉरिस]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | १० |- | align="center" | ६ || [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | ८ |- | align="center" | ७ || [[ऑलिव्हर बेअरमन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | ६ |- | align="center" | ८ || [[आर्विड लिंडब्लाड]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | ४ |- | align="center" | ९ || [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | २ |- | align="center" | १० || [[पियेर गॅस्ली]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | १ |- | align="center" | ११ || [[एस्टेबन ओकन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | ० |- | align="center" | १२ || [[अलेक्झांडर अल्बोन]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | ० |- | align="center" | १३ || [[लियाम लॉसन]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | ० |- | align="center" | १४ || [[फ्रान्को कोलापिंटो]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | ० |- | align="center" | १५ || [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | ० |- | align="center" | १६ || [[सर्गिओ पेरेझ]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | ० |- | align="center" | १७ || [[लान्स स्ट्रोल]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | ० |- | align="center" | १८ || [[फर्नांदो अलोन्सो]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | ० |- | align="center" | १९ || [[वालट्टेरी बोट्टास]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | ० |- | align="center" | २० || [[आयझॅक हादजार]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | ० |- | align="center" | २१ || [[ऑस्कर पियास्त्री]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | ० |- | align="center" | २२ || [[निको हल्केनबर्ग]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | ० |- class="sortbottom" | colspan="4" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="AUS26_RESULT"/> |} === जागतिक कारनिर्माते अजिंक्यपद गुणतालिका === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कारनिर्माता !! गुण |- | align="center" | १ || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | ४३ |- | align="center" | २ || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | २७ |- | align="center" | ३ || [[मॅकलारेन]] || align="center" | १० |- | align="center" | ४ || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | ८ |- | align="center" | ५ || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | ६ |- | align="center" | ६ || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | ४ |- | align="center" | ७ || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | २ |- | align="center" | ८ || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | १ |- | align="center" | ९ || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | ० |- | align="center" | १० || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | ० |- | align="center" | ११ || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | ० |- class="sortbottom" | colspan="3" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="AUS26_RESULT"/> |} == हे सुद्धा पहा == # [[फॉर्म्युला वन]] # [[ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री]] # [[अल्बर्ट पार्क ग्रांप्री सर्किट]] # [[२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम]] # [[फॉर्म्युला वन ग्रांप्री यादी]] # [[फॉर्म्युला वन चालक अजिंक्यपद यादी]] # [[फॉर्म्युला वन कारनिर्माते अजिंक्यपद यादी]] # [[फॉर्म्युला वन सर्किटांची यादी]] == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} ==तळटीप== {{reflist|group=टीप}} == बाह्य दुवे == * [https://www.formula1.com/en/racing/2026/australia ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्रीचे अधिकृत संकेतस्थळ] * [https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1279/australia/race-result शर्यतीचे अधिकृत निकाल] * [https://api.fia.com/documents/championships/fia-formula-one-world-championship-14/season/season-2026-2072/event/Australian%20Grand%20Prix एफआयए निर्णयपत्रे] {{माहितीचौकट ग्रांप्री शर्यत | हंगाम = २०२६ | ग्रांप्री = ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री | हंगामातील_मागील_शर्यत = २०२५ अबु धाबी ग्रांप्री | हंगामातील_पुढील_शर्यत = २०२६ चिनी ग्रांप्री | ग्रांप्री_मागील_शर्यत = २०२५ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री | ग्रांप्री_पुढील_शर्यत = २०२७ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री }} {{२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम}} {{फॉर्म्युला वन अजिंक्यपद}} [[वर्ग:ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री]] [[वर्ग:२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम]] 8b1y0qlup746vdyr8snemazavw8s1p6 2723253 2723249 2026-10-19T18:52:07Z Koolkrazy 1591 /* जागतिक चालक अजिंक्यपद गुणतालिका */ 2723253 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट ग्रांप्री शर्यत माहिती | प्रकार = एफ.१ | देश = ऑस्ट्रेलिया | ग्रांप्री = ऑस्ट्रेलियन | चित्र = 2022 F1 CourseLayout Australia.svg | चित्र_शीर्षक = अल्बर्ट पार्क सर्किटचा २०२२ पासून वापरला जाणारा आराखडा | दिनांक = मार्च ८ | वर्ष = २०२६ | अधिकृत_नाव = फॉर्म्युला १ कतार एअरवेज ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री २०२६ | शर्यत_क्रमांक = १ | हंगामात_एकूण_शर्यती = २३ | शर्यतीचे_ठिकाण = [[अल्बर्ट पार्क ग्रांप्री सर्किट]], [[मेलबर्न]], [[ऑस्ट्रेलिया]] | सर्किट_प्रकार = तात्पुरते स्ट्रीट सर्किट | सर्किट_अंतर_किमी = ५.२७८ | सर्किट_अंतर_मैल = ३.२८० | एकूण_फेऱ्या = ५८ | एकूण_अंतर_किमी = ३०६.१२४ | एकूण_अंतर_मैल = १९०.२१७ | हवामान = कोरडे आणि सौम्य | पोल_चालक = [[जॉर्ज रसेल]] | पोल_देश = GBR | पोल_संघ = [[मर्सिडीज-बेंझ]] | पोल_वेळ = १:१८.५१८ | जलद_चालक = [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | जलद_देश = NED | जलद_संघ = [[रेड बुल रेसिंग]] | जलद_वेळ = १:२२.०९१ | जलद_फेरी = ४३ | पहिला_चालक = [[जॉर्ज रसेल]] | पहिला_देश = GBR | पहिला_संघ = [[मर्सिडीज-बेंझ]] | दुसरा_चालक = [[किमी आंतोनेली]] | दुसरा_देश = ITA | दुसरा_संघ = [[मर्सिडीज-बेंझ]] | तिसरा_चालक = [[शार्ल लक्लेर]] | तिसरा_देश = MON | तिसरा_संघ = [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | हंगामातील_मागील_शर्यत = २०२५ अबु धाबी ग्रांप्री | हंगामातील_पुढील_शर्यत = २०२६ चिनी ग्रांप्री | ग्रांप्री_मागील_शर्यत = २०२५ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री | ग्रांप्री_पुढील_शर्यत = २०२७ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री }} '''२०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री''' (अधिकृत नाव: '''फॉर्म्युला १ कतार एअरवेज ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री २०२६''') ही ८ मार्च २०२६ रोजी [[ऑस्ट्रेलिया]]तील [[मेलबर्न]] येथील [[अल्बर्ट पार्क ग्रांप्री सर्किट]]वर झालेली [[फॉर्म्युला वन]] शर्यत होती. ही [[२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम]]ाची पहिली फेरी आणि नव्या तांत्रिक नियमांतर्गत झालेली पहिली अजिंक्यपद शर्यत होती. ६–८ मार्चदरम्यान झालेल्या सप्ताहांतात तीन मुक्त सराव सत्रे, तीन भागांची पात्रता फेरी आणि ५८ फेऱ्यांची मुख्य शर्यत झाली; स्प्रिंट शर्यत नव्हती.<ref name="AUS26_RACEREPORT">{{स्रोत बातमी|title=ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्रीमध्ये रसेलचा विजय आणि मर्सिडीजची दुहेरी आघाडी|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/russell-wins-action-packed-australian-gp-from-antonelli-as-mercedes-secure-1.4WRxPAtF4dFtrKCsWIiQX2.4WRxPAtF4dFtrKCsWIiQX2|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> [[मर्सिडीज-बेंझ]]चा [[जॉर्ज रसेल]] याने पोल पोझिशनवरून सुरुवात केली आणि संघसहकारी [[किमी आंतोनेली]]च्या पुढे विजय मिळवला. [[स्कुदेरिआ फेरारी]]चा [[शार्ल लक्लेर]] तिसरा आणि [[लुइस हॅमिल्टन]] चौथा राहिला. दोन व्हर्च्युअल सेफ्टी कार कालावधीत मर्सिडीजने पिट-स्टॉप घेण्याचा, तर फेरारीने ट्रॅकवर राहण्याचा निर्णय घेतला; या वेगळ्या टायर रणनीतींनी शर्यतीचे स्वरूप बदलले.<ref name="AUS26_RESULT">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री – मुख्य शर्यतीचा निकाल|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1279/australia/race-result|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="AUS26_STRATEGY">{{स्रोत बातमी|title=ऑस्ट्रेलियात फेरारीच्या व्हर्च्युअल सेफ्टी कार रणनीतीचे विश्लेषण|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/monday-morning-debrief-could-ferrari-have-won-in-australia-with-a-different.6yQwaJxaJCZdS16fS2jcIw|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=९ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> == पार्श्वभूमी == === शर्यतीपूर्वीची अजिंक्यपदाची स्थिती === २०२६ हंगामातील मोठ्या एरोडायनामिक आणि पॉवर युनिट नियमबदलांमुळे कारची रचना व ऊर्जा वापरण्याची पद्धत बदलली होती. नव्याने स्पर्धेत उतरलेल्या [[ऑडी एफ१ संघ]] आणि [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]]मुळे ग्रिडवर ११ संघ व २२ चालक होते. रेसिंग बुल्सचा [[आर्विड लिंडब्लाड]] फॉर्म्युला वनमधील पदार्पणाची शर्यत खेळत होता. हंगामाची ही पहिली शर्यत असल्यामुळे प्रारंभी चालक व कारनिर्माता अजिंक्यपदात सर्वांचे गुण शून्य होते.<ref name="AUS26_LOWDOWN">{{स्रोत बातमी|title=ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री सप्ताहांतातील महत्त्वाच्या घटना आणि त्यांचे परिणाम|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/australia-lowdown-2026-all-the-key-moments-as-mercedes-enjoy-a-perfect-start.538A9JyEiem5LTfO4gkmr2.538A9JyEiem5LTfO4gkmr2|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === सर्किट आणि सप्ताहांत === ५.२७८ किमी लांबीच्या अल्बर्ट पार्क सर्किटवर ५८ फेऱ्यांची, एकूण ३०६.१२४ किमीची शर्यत आयोजित झाली. === सहभागी चालक आणि संघ === या ग्रांप्रीत ११ संघांचे २२ चालक सहभागी झाले. खाली अधिकृत सुरुवातीच्या क्रमवारीत नोंदलेले चालक, संघ आणि कार क्रमांक दिले आहेत.<ref name="AUS26_GRID">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री – सुरुवातीची अधिकृत क्रमवारी|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1279/australia/starting-grid|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> {| class="wikitable" style="font-size:85%;" ! संघ !! चालक !! कार क्रमांक |- | [[मर्सिडीज-बेंझ]] || {{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]] || align="center" | ६३ |- | [[मर्सिडीज-बेंझ]] || {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] || align="center" | १२ |- | [[रेड बुल रेसिंग]] || {{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]] || align="center" | ६ |- | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || {{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]] || align="center" | १६ |- | [[मॅकलारेन]] || {{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]] || align="center" | ८१ |- | [[मॅकलारेन]] || {{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]] || align="center" | १ |- | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || {{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]] || align="center" | ४४ |- | [[रेसिंग बुल्स]] || {{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]] || align="center" | ३० |- | [[रेसिंग बुल्स]] || {{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]] || align="center" | ४१ |- | [[ऑडी एफ१ संघ]] || {{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] || align="center" | ५ |- | [[ऑडी एफ१ संघ]] || {{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]] || align="center" | २७ |- | [[हास एफ.१ संघ]] || {{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]] || align="center" | ८७ |- | [[हास एफ.१ संघ]] || {{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]] || align="center" | ३१ |- | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || {{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]] || align="center" | १० |- | [[विलियम्स एफ१]] || {{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]] || align="center" | २३ |- | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || {{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]] || align="center" | ४३ |- | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || {{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]] || align="center" | १४ |- | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || {{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]] || align="center" | ११ |- | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || {{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]] || align="center" | ७७ |- | [[रेड बुल रेसिंग]] || {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] || align="center" | ३ |- | [[विलियम्स एफ१]] || {{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] || align="center" | ५५ |- | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || {{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]] || align="center" | १८ |- class="sortbottom" | colspan="3" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="AUS26_GRID"/> |} === टायर === [[पिरेली]]ने C3 (हार्ड), C4 (मीडियम) आणि C5 (सॉफ्ट) टायर मिश्रणे उपलब्ध करून दिली. शर्यतीत मीडियमवर सुरुवात करून हार्डवर जाण्याची रणनीती अनेक संघांनी निवडली; अन्य काही चालकांनी हार्ड किंवा सॉफ्ट टायरवर सुरुवात केली.<ref name="AUS26_RACEREPORT"/> {| class="wikitable" style="font-size:85%;" ! टायर प्रकार !! मिश्रण !! बाजूच्या पट्टीचा रंग |- | हार्ड || C3 || पांढरा |- | मीडियम || C4 || पिवळा |- | सॉफ्ट || C5 || लाल |- class="sortbottom" | colspan="3" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="AUS26_RACEREPORT"/> |} == मुक्त सराव सत्रे == === पहिला मुक्त सराव === शुक्रवार, ६ मार्च रोजीच्या पहिल्या सरावात फेरारीचा लक्लेर १:२०.२६७ वेळेसह सर्वात वेगवान ठरला. हॅमिल्टन त्याच्या ०.४६९ सेकंद मागे दुसरा आणि व्हर्सटॅपन ०.५२२ सेकंद मागे तिसरा राहिला. नव्या कारची पहिली अधिकृत सराव चाचणी असल्याने संघांनी पॉवर युनिट, ऊर्जा वापर आणि संतुलन यांची माहिती गोळा केली. पियास्त्रीला सुरुवातीला क्षणिक शक्ती-अडचण आली; नॉरिसच्या मॅकलारेनच्या गिअरबॉक्सची तपासणी झाल्याने त्याचे फेरे मर्यादित राहिले. अलोन्सोने या सत्रात वेळ नोंदवली नाही.<ref name="AUS26_FP1REPORT">{{स्रोत बातमी|title=ऑस्ट्रेलियातील पहिल्या सरावात लक्लेर सर्वात वेगवान|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/fp1-leclerc-leads-first-practice-session-of-2026-from-hamilton-and.3ovgyYzAAKrXtq4xx1UAfI.3ovgyYzAAKrXtq4xx1UAfI|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=६ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="AUS26_FP1">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री – पहिला मुक्त सराव निकाल|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1279/australia/practice/1|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=६ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === मुक्त सराव १ चे निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! सर्वोत्तम वेळ / अंतर !! फेऱ्या |- | align="center" | १ || align="center" | १६ || [[शार्ल लक्लेर]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | १:२०.२६७ || align="center" | ३३ |- | align="center" | २ || align="center" | ४४ || [[लुइस हॅमिल्टन]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | +०.४६९ || align="center" | ३० |- | align="center" | ३ || align="center" | ३ || [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | +०.५२२ || align="center" | २७ |- | align="center" | ४ || align="center" | ६ || [[आयझॅक हादजार]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | +०.८२० || align="center" | २४ |- | align="center" | ५ || align="center" | ४१ || [[आर्विड लिंडब्लाड]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | +१.०४६ || align="center" | २२ |- | align="center" | ६ || align="center" | ८१ || [[ऑस्कर पियास्त्री]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | +१.०७५ || align="center" | २१ |- | align="center" | ७ || align="center" | ६३ || [[जॉर्ज रसेल]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | +१.१०४ || align="center" | २६ |- | align="center" | ८ || align="center" | १२ || [[किमी आंतोनेली]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | +१.१०९ || align="center" | २४ |- | align="center" | ९ || align="center" | ५ || [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | +१.४२९ || align="center" | २३ |- | align="center" | १० || align="center" | २७ || [[निको हल्केनबर्ग]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | +१.७०२ || align="center" | २१ |- | align="center" | ११ || align="center" | ३१ || [[एस्टेबन ओकन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | +१.८९४ || align="center" | २८ |- | align="center" | १२ || align="center" | ५५ || [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | +२.०५६ || align="center" | ३० |- | align="center" | १३ || align="center" | ३० || [[लियाम लॉसन]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | +२.३४६ || align="center" | २८ |- | align="center" | १४ || align="center" | ८७ || [[ऑलिव्हर बेअरमन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | +२.४१५ || align="center" | २५ |- | align="center" | १५ || align="center" | २३ || [[अलेक्झांडर अल्बोन]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | +२.८६३ || align="center" | २४ |- | align="center" | १६ || align="center" | ४३ || [[फ्रान्को कोलापिंटो]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | +३.०५८ || align="center" | २६ |- | align="center" | १७ || align="center" | ७७ || [[वालट्टेरी बोट्टास]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | +३.७५५ || align="center" | २४ |- | align="center" | १८ || align="center" | १० || [[पियेर गॅस्ली]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | +३.७६८ || align="center" | २७ |- | align="center" | १९ || align="center" | १ || [[लॅन्डो नॉरिस]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | +४.१२४ || align="center" | ७ |- | align="center" | २० || align="center" | ११ || [[सर्गिओ पेरेझ]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | +४.३५३ || align="center" | १४ |- | align="center" | २१ || align="center" | १८ || [[लान्स स्ट्रोल]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | +३०.०६७ || align="center" | ३ |- | align="center" | — || align="center" | १४ || [[फर्नांदो अलोन्सो]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | सहभागी नाही || align="center" | ० |- class="sortbottom" | colspan="6" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="AUS26_FP1"/> |} === दुसरा मुक्त सराव === दुसऱ्या सरावात स्थानिक चालक पियास्त्रीने १:१९.७२९ वेळ नोंदवून आघाडी मिळवली. आंतोनेली दुसरा व रसेल तिसरा राहिला. सुरुवातीला पिट-लेनमधून बाहेर पडताना रसेलची कार लिंडब्लाडच्या कारला लागली. त्याच सत्रात कोलापिंटोच्या मंदावलेल्या कारपासून हॅमिल्टनला बाजूला व्हावे लागले; व्हर्सटॅपनची रेड बुल पिट-लेनमध्ये थांबल्याने त्याचाही कार्यक्रम अडखळला. शुक्रवारी या घटनांच्या चौकशीबरोबरच संघांनी शर्यतीतील टायर वापराचे प्रयत्न केले.<ref name="AUS26_FP2REPORT">{{स्रोत बातमी|title=दुसऱ्या मुक्त सरावात पियास्त्रीची आघाडी; पिट-लेनमधील घटना|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/fp2-piastri-beats-antonelli-and-russell-to-top-spot-during-second-practice.55GqdYfXKqsrDnWfEAiXgL|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=६ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="AUS26_FP2">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री – दुसरा मुक्त सराव निकाल|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1279/australia/practice/2|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=६ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === मुक्त सराव २ चे निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! सर्वोत्तम वेळ / अंतर !! फेऱ्या |- | align="center" | १ || align="center" | ८१ || [[ऑस्कर पियास्त्री]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | १:१९.७२९ || align="center" | २६ |- | align="center" | २ || align="center" | १२ || [[किमी आंतोनेली]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | +०.२१४ || align="center" | ३१ |- | align="center" | ३ || align="center" | ६३ || [[जॉर्ज रसेल]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | +०.३२० || align="center" | २८ |- | align="center" | ४ || align="center" | ४४ || [[लुइस हॅमिल्टन]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | +०.३२१ || align="center" | ३२ |- | align="center" | ५ || align="center" | १६ || [[शार्ल लक्लेर]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | +०.५६२ || align="center" | ३० |- | align="center" | ६ || align="center" | ३ || [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | +०.६३७ || align="center" | १३ |- | align="center" | ७ || align="center" | १ || [[लॅन्डो नॉरिस]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | +१.०६५ || align="center" | २९ |- | align="center" | ८ || align="center" | ४१ || [[आर्विड लिंडब्लाड]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | +१.१९३ || align="center" | ३० |- | align="center" | ९ || align="center" | ६ || [[आयझॅक हादजार]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | +१.२१२ || align="center" | २८ |- | align="center" | १० || align="center" | ३१ || [[एस्टेबन ओकन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | +१.४५० || align="center" | २९ |- | align="center" | ११ || align="center" | ८७ || [[ऑलिव्हर बेअरमन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | +१.५९७ || align="center" | ३१ |- | align="center" | १२ || align="center" | २७ || [[निको हल्केनबर्ग]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | +१.६२२ || align="center" | ३४ |- | align="center" | १३ || align="center" | ३० || [[लियाम लॉसन]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | +१.६२९ || align="center" | २९ |- | align="center" | १४ || align="center" | ५ || [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | +१.९३९ || align="center" | २८ |- | align="center" | १५ || align="center" | २३ || [[अलेक्झांडर अल्बोन]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | +२.११८ || align="center" | ३२ |- | align="center" | १६ || align="center" | १० || [[पियेर गॅस्ली]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | +२.४३८ || align="center" | १६ |- | align="center" | १७ || align="center" | ५५ || [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | +२.५२४ || align="center" | १० |- | align="center" | १८ || align="center" | ४३ || [[फ्रान्को कोलापिंटो]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | +२.८९० || align="center" | २७ |- | align="center" | १९ || align="center" | ७७ || [[वालट्टेरी बोट्टास]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | +३.९३१ || align="center" | २८ |- | align="center" | २० || align="center" | १४ || [[फर्नांदो अलोन्सो]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | +४.९३३ || align="center" | १८ |- | align="center" | २१ || align="center" | १८ || [[लान्स स्ट्रोल]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | +६.०८७ || align="center" | १३ |- | align="center" | २२ || align="center" | ११ || [[सर्गिओ पेरेझ]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | वेळ नाही || align="center" | २ |- class="sortbottom" | colspan="6" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="AUS26_FP2"/> |} === तिसरा मुक्त सराव === शनिवारच्या तिसऱ्या सरावाची सुरुवात आधीच्या फॉर्म्युला ३ स्प्रिंट अपघातानंतर कठड्यांची दुरुस्ती करण्यासाठी उशिराने झाली. रसेलने १:१९.०५३ अशी सर्वोत्तम वेळ नोंदवली; हॅमिल्टन आणि लक्लेर अनुक्रमे दुसरे व तिसरे राहिले. कार्लोस सायेन्सची गाडी थांबल्यामुळे आणि आंतोनेलीच्या अपघातामुळे सत्रात लाल झेंडे दाखवण्यात आले. आंतोनेलीच्या कारचे नुकसान झाले असले तरी मर्सिडीजने ती पात्रता फेरीसाठी दुरुस्त केली. स्ट्रोलने तिसऱ्या सरावात वेळ नोंदवली नाही.<ref name="AUS26_FP3REPORT">{{स्रोत बातमी|title=तिसऱ्या सरावात रसेल सर्वात वेगवान; आंतोनेलीचा अपघात|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/fp3-russell-goes-fastest-in-final-australia-practice-as-antonelli-crashes.7787HPr7wqS9Hx2FMOh7Rx|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=७ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="AUS26_FP3">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री – तिसरा मुक्त सराव निकाल|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1279/australia/practice/3|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=७ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === मुक्त सराव ३ चे निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! सर्वोत्तम वेळ / अंतर !! फेऱ्या |- | align="center" | १ || align="center" | ६३ || [[जॉर्ज रसेल]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | १:१९.०५३ || align="center" | २३ |- | align="center" | २ || align="center" | ४४ || [[लुइस हॅमिल्टन]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | +०.६१६ || align="center" | २२ |- | align="center" | ३ || align="center" | १६ || [[शार्ल लक्लेर]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | +०.७७४ || align="center" | २० |- | align="center" | ४ || align="center" | ८१ || [[ऑस्कर पियास्त्री]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | +१.०३४ || align="center" | १७ |- | align="center" | ५ || align="center" | ६ || [[आयझॅक हादजार]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | +१.०८४ || align="center" | १५ |- | align="center" | ६ || align="center" | ३ || [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | +१.१४४ || align="center" | १५ |- | align="center" | ७ || align="center" | १२ || [[किमी आंतोनेली]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | +१.२७१ || align="center" | १८ |- | align="center" | ८ || align="center" | १ || [[लॅन्डो नॉरिस]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | +१.३९० || align="center" | २२ |- | align="center" | ९ || align="center" | ५ || [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | +१.४०६ || align="center" | १९ |- | align="center" | १० || align="center" | ८७ || [[ऑलिव्हर बेअरमन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | +१.७२५ || align="center" | १८ |- | align="center" | ११ || align="center" | ४१ || [[आर्विड लिंडब्लाड]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | +१.७८५ || align="center" | १५ |- | align="center" | १२ || align="center" | ३० || [[लियाम लॉसन]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | +१.८३७ || align="center" | १३ |- | align="center" | १३ || align="center" | ३१ || [[एस्टेबन ओकन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | +१.९३० || align="center" | १९ |- | align="center" | १४ || align="center" | २७ || [[निको हल्केनबर्ग]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | +२.०१४ || align="center" | २२ |- | align="center" | १५ || align="center" | १० || [[पियेर गॅस्ली]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | +२.०१८ || align="center" | २६ |- | align="center" | १६ || align="center" | ४३ || [[फ्रान्को कोलापिंटो]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | +२.३६० || align="center" | २२ |- | align="center" | १७ || align="center" | २३ || [[अलेक्झांडर अल्बोन]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | +२.६११ || align="center" | १७ |- | align="center" | १८ || align="center" | १४ || [[फर्नांदो अलोन्सो]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | +३.६६७ || align="center" | २० |- | align="center" | १९ || align="center" | ७७ || [[वालट्टेरी बोट्टास]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | +४.४६१ || align="center" | १२ |- | align="center" | २० || align="center" | ११ || [[सर्गिओ पेरेझ]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | +५.३४४ || align="center" | २१ |- | align="center" | २१ || align="center" | ५५ || [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | वेळ नाही || align="center" | १ |- | align="center" | — || align="center" | १८ || [[लान्स स्ट्रोल]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | सहभागी नाही || align="center" | ० |- class="sortbottom" | colspan="6" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="AUS26_FP3"/> |} == ग्रांप्री पात्रता फेरी == पात्रता फेरी शनिवार, ७ मार्च रोजी झाली. पहिल्या दोन फेऱ्यांतून प्रत्येकी सहा चालक बाहेर पडले आणि उर्वरित दहा चालकांनी अंतिम फेरीत पोल पोझिशनसाठी प्रयत्न केले.<ref name="AUS26_Q">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री – पात्रता फेरी निकाल|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1279/australia/qualifying|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=७ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === फेरी १ === व्हर्सटॅपनची रेड बुल पहिल्या वळणावर ब्रेक लावताना मागील भागाचे नियंत्रण सुटून अडथळ्यांवर आदळली. त्यामुळे लाल झेंडा दाखवावा लागला व त्याला पात्रतेची वेळ नोंदवता आली नाही. सायेन्स आणि स्ट्रोल यांनीही तांत्रिक कारणांमुळे वेळ दिली नाही. पहिल्या फेरीतून अलोन्सो, पेरेझ, बोट्टास, व्हर्सटॅपन, सायेन्स व स्ट्रोल बाहेर पडले. रसेल १:१९.५०७ वेळेसह या फेरीत सर्वात वेगवान होता.<ref name="AUS26_QREPORT">{{स्रोत बातमी|title=मेलबर्नमधील पात्रता फेरीत रसेल आणि आंतोनेलीची पहिली दोन स्थाने|दुवा=https://www.fia.com/news/f1-russell-leads-mercedes-one-two-qualifying-melbourne-verstappen-crashes|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=७ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="AUS26_Q"/> === फेरी २ === दुसऱ्या फेरीत मर्सिडीज व फेरारीने आपला वेग वाढवला. कोलापिंटो, अल्बोन, गॅस्ली, ओकन, बेअरमन आणि हल्केनबर्ग यांना शेवटच्या दहा चालकांत प्रवेश मिळवता आला नाही. बोर्तोलेतो पात्र ठरला, परंतु त्याच्या ऑडीला आलेल्या समस्येमुळे पुढील फेरीत वेळ नोंदवता आली नाही.<ref name="AUS26_QREPORT"/><ref name="AUS26_Q"/> === फेरी ३ === अंतिम फेरीपूर्वी आंतोनेलीची कार दुरुस्त करून पुन्हा स्पर्धेत उतरवण्यात आली होती. पिटमधून बाहेर पडताना कारला जोडलेले शीतकरणाचे उपकरण सुटले व ट्रॅकवर पडलेल्या भागांमुळे लाल झेंडा दाखवण्यात आला. अखेरीस रसेलने १:१८.५१८ वेळेसह पोल पोझिशन मिळवली; आंतोनेली १:१८.८११ वेळेसह दुसरा आणि हादजार १:१९.३०३ वेळेसह तिसरा राहिला. हादजारच्या मागे लक्लेर, पियास्त्री, नॉरिस, हॅमिल्टन, लॉसन आणि लिंडब्लाड होते.<ref name="AUS26_QREPORT"/><ref name="AUS26_ANTFINE">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज ४२ – आंतोनेलीची कार असुरक्षित स्थितीत बाहेर सोडल्याबद्दल दंड|दुवा=https://api.fia.com/documents/championships/fia-formula-one-world-championship-14/season/season-2026-2072/event/Australian%20Grand%20Prix|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=७ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === मुख्य पात्रता फेरीचे निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! अंतिम स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! फेरी १ !! फेरी २ !! फेरी ३ |- | align="center" | १ || align="center" | ६३ || [[जॉर्ज रसेल]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | १:१९.५०७ || align="center" | १:१८.९३४ || align="center" | १:१८.५१८ |- | align="center" | २ || align="center" | १२ || [[किमी आंतोनेली]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | १:२०.१२० || align="center" | १:१९.४३५ || align="center" | १:१८.८११ |- | align="center" | ३ || align="center" | ६ || [[आयझॅक हादजार]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | १:२०.०२३ || align="center" | १:१९.६५३ || align="center" | १:१९.३०३ |- | align="center" | ४ || align="center" | १६ || [[शार्ल लक्लेर]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | १:२०.२२६ || align="center" | १:१९.३५७ || align="center" | १:१९.३२७ |- | align="center" | ५ || align="center" | ८१ || [[ऑस्कर पियास्त्री]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | १:१९.६६४ || align="center" | १:१९.५२५ || align="center" | १:१९.३८० |- | align="center" | ६ || align="center" | १ || [[लॅन्डो नॉरिस]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | १:२०.०१० || align="center" | १:१९.८८२ || align="center" | १:१९.४७५ |- | align="center" | ७ || align="center" | ४४ || [[लुइस हॅमिल्टन]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | १:१९.८११ || align="center" | १:१९.९२१ || align="center" | १:१९.४७८ |- | align="center" | ८ || align="center" | ३० || [[लियाम लॉसन]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | १:२०.४९१ || align="center" | १:२०.१४४ || align="center" | १:१९.९९४ |- | align="center" | ९ || align="center" | ४१ || [[आर्विड लिंडब्लाड]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | १:२०.४०९ || align="center" | १:१९.९७१ || align="center" | १:२१.२४७ |- | align="center" | १० || align="center" | ५ || [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | १:२०.४९५ || align="center" | १:२०.२२१ || align="center" | — |- | align="center" | ११ || align="center" | २७ || [[निको हल्केनबर्ग]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | १:२१.०२४ || align="center" | १:२०.३०३ || align="center" | — |- | align="center" | १२ || align="center" | ८७ || [[ऑलिव्हर बेअरमन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | १:२१.२४७ || align="center" | १:२०.३११ || align="center" | — |- | align="center" | १३ || align="center" | ३१ || [[एस्टेबन ओकन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | १:२०.७५९ || align="center" | १:२०.४९१ || align="center" | — |- | align="center" | १४ || align="center" | १० || [[पियेर गॅस्ली]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | १:२१.१३८ || align="center" | १:२०.५०१ || align="center" | — |- | align="center" | १५ || align="center" | २३ || [[अलेक्झांडर अल्बोन]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | १:२१.०५१ || align="center" | १:२०.९४१ || align="center" | — |- | align="center" | १६ || align="center" | ४३ || [[फ्रान्को कोलापिंटो]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | १:२१.२०० || align="center" | १:२१.२७० || align="center" | — |- | align="center" | १७ || align="center" | १४ || [[फर्नांदो अलोन्सो]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | १:२१.९६९ || align="center" | — || align="center" | — |- | align="center" | १८ || align="center" | ११ || [[सर्गिओ पेरेझ]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | १:२२.६०५ || align="center" | — || align="center" | — |- | align="center" | १९ || align="center" | ७७ || [[वालट्टेरी बोट्टास]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | १:२३.२४४ || align="center" | — || align="center" | — |- | align="center" | २० || align="center" | ३ || [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | — || align="center" | — || align="center" | — |- | align="center" | २१ || align="center" | ५५ || [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | — || align="center" | — || align="center" | — |- | align="center" | २२ || align="center" | १८ || [[लान्स स्ट्रोल]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | — || align="center" | — || align="center" | — |- class="sortbottom" | colspan="7" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="AUS26_Q"/> |} ''टीप:'' वेगवान फेरीची वेळ नोंदवू न शकलेल्या व्हर्सटॅपन, सायेन्स आणि स्ट्रोल यांना एफआयए पंचांनी पूर्वीच्या सरावातील वेळा विचारात घेऊन शर्यतीत सहभागी होण्याची परवानगी दिली.<ref name="AUS26_GRID"/><ref name="AUS26_FIAINDEX">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री – अधिकृत एफआयए निर्णयपत्रे|दुवा=https://api.fia.com/documents/championships/fia-formula-one-world-championship-14/season/season-2026-2072/event/Australian%20Grand%20Prix|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === शर्यतीची अधिकृत सुरुवातीची क्रमवारी === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ |- | align="center" | १ || align="center" | ६३ || [[जॉर्ज रसेल]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] |- | align="center" | २ || align="center" | १२ || [[किमी आंतोनेली]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] |- | align="center" | ३ || align="center" | ६ || [[आयझॅक हादजार]] || [[रेड बुल रेसिंग]] |- | align="center" | ४ || align="center" | १६ || [[शार्ल लक्लेर]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] |- | align="center" | ५ || align="center" | ८१ || [[ऑस्कर पियास्त्री]] || [[मॅकलारेन]] |- | align="center" | ६ || align="center" | १ || [[लॅन्डो नॉरिस]] || [[मॅकलारेन]] |- | align="center" | ७ || align="center" | ४४ || [[लुइस हॅमिल्टन]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] |- | align="center" | ८ || align="center" | ३० || [[लियाम लॉसन]] || [[रेसिंग बुल्स]] |- | align="center" | ९ || align="center" | ४१ || [[आर्विड लिंडब्लाड]] || [[रेसिंग बुल्स]] |- | align="center" | १० || align="center" | ५ || [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] |- | align="center" | ११ || align="center" | २७ || [[निको हल्केनबर्ग]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] |- | align="center" | १२ || align="center" | ८७ || [[ऑलिव्हर बेअरमन]] || [[हास एफ.१ संघ]] |- | align="center" | १३ || align="center" | ३१ || [[एस्टेबन ओकन]] || [[हास एफ.१ संघ]] |- | align="center" | १४ || align="center" | १० || [[पियेर गॅस्ली]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] |- | align="center" | १५ || align="center" | २३ || [[अलेक्झांडर अल्बोन]] || [[विलियम्स एफ१]] |- | align="center" | १६ || align="center" | ४३ || [[फ्रान्को कोलापिंटो]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] |- | align="center" | १७ || align="center" | १४ || [[फर्नांदो अलोन्सो]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] |- | align="center" | १८ || align="center" | ११ || [[सर्गिओ पेरेझ]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] |- | align="center" | १९ || align="center" | ७७ || [[वालट्टेरी बोट्टास]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] |- | align="center" | २० || align="center" | ३ || [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] || [[रेड बुल रेसिंग]] |- | align="center" | २१ || align="center" | ५५ || [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] || [[विलियम्स एफ१]] |- | align="center" | २२ || align="center" | १८ || [[लान्स स्ट्रोल]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] |- class="sortbottom" | colspan="4" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="AUS26_GRID"/> |} == मुख्य शर्यत == === शर्यतीपूर्वीच्या घटना === रविवार, ८ मार्च रोजी पाचव्या स्थानावरून सुरुवात करणार असलेल्या पियास्त्रीचा ग्रिडकडे जाताना चौथ्या वळणाबाहेर अपघात झाला. त्याच्या मॅकलारेनला मोठे नुकसान झाल्याने त्याला स्वतःच्या घरच्या ग्रांप्रीमध्ये सुरुवातही करता आली नाही. हल्केनबर्गची ऑडी तांत्रिक समस्येमुळे ग्रिडवरून गॅरेजमध्ये परत नेण्यात आली. परिणामी २२ नोंदणीकृत चालकांपैकी २० चालकांनी शर्यत सुरू केली. बहुतांश चालक मीडियम टायरवर होते; व्हर्सटॅपन, बोट्टास व कोलापिंटो हार्ड, तर अलोन्सो व सायेन्स सॉफ्ट मिश्रणावर होते.<ref name="AUS26_RACEREPORT"/> === सुरुवात आणि पहिल्या दहा फेऱ्यांतील संघर्ष === पोलवरून सुरुवात करूनही रसेलला पहिल्या वळणापर्यंत आघाडी राखता आली नाही. चौथ्या स्थानावरून लक्लेरने पुढे येत पहिला क्रमांक घेतला; सातव्या स्थानावरून आलेला हॅमिल्टन तिसरा पोहोचला, तर आंतोनेली सातव्या क्रमांकापर्यंत मागे गेला. दुसऱ्या फेरीत रसेलने आघाडी मिळवली, परंतु पुढील फेरीत लक्लेरने नव्या ओव्हरटेक पद्धतीचा वापर करून पुन्हा पहिले स्थान घेतले. पुढील अनेक फेऱ्यांत दोघांनी स्थानांची अदलाबदल केली. नवव्या फेरीत रसेलचे पहिल्या वळणावर ब्रेक लॉक झाले, तरी त्याची कार ट्रॅकवर राहिली. या काळात आंतोनेली पुन्हा चौथ्या स्थानावर पोहोचला. पहिल्या दहा फेऱ्यांत अग्रस्थान एकूण सात वेळा बदलले.<ref name="AUS26_RACEREPORT"/> === व्हर्च्युअल सेफ्टी कार आणि पिट-स्टॉप रणनीती === ११व्या फेरीत हादजारची रेड बुल धूर निघत असल्याने ट्रॅकच्या बाजूला थांबली आणि व्हर्च्युअल सेफ्टी कार (व्हीएससी) लागू झाली. मर्सिडीजने रसेल व आंतोनेली दोघांनाही पिटमध्ये बोलावून मीडियमऐवजी हार्ड टायर लावले. आघाडीवरील लक्लेर आणि हॅमिल्टन यांना फेरारीने ट्रॅकवरच ठेवले. व्हीएससी संपल्यावर फेरारीच्या दोन्ही कार पुढे होत्या; तथापि मर्सिडीजने कमी वेळेच्या पिट-थांब्याचा फायदा आधीच मिळवला होता.<ref name="AUS26_RACEREPORT"/><ref name="AUS26_STRATEGY"/> बोट्टासची कॅडिलॅक पिट-लेनच्या प्रवेशाजवळ थांबल्यानंतर आणखी एक व्हीएससी लागू झाली. फेरारीने या संधीतही पिट न करण्याचा निर्णय कायम ठेवला. २०व्या फेरीत शर्यत पुन्हा वेगाने सुरू झाल्यावर व्हर्सटॅपनने लिंडब्लाडला मागे टाकून सहावे स्थान मिळवले. लक्लेरने २६व्या फेरीत हार्ड टायरसाठी पिट-स्टॉप घेतला; हॅमिल्टनने त्यानंतर थांबले. या सामान्य वेगातील थांब्यांमुळे फेरारीच्या गाड्या मर्सिडीजच्या मागे आल्या.<ref name="AUS26_RACEREPORT"/> === मध्य टप्पा आणि अंतिम रणनीती === शर्यतीच्या मध्यापर्यंत रसेल व आंतोनेलीकडे अग्रस्थानाची पुनर्प्राप्ती झाली होती. लवकर घेतलेल्या हार्ड टायरवर दोघांना शेवटपर्यंत जाता येईल की पुन्हा थांबावे लागेल, हा प्रश्न राहिला. ३४व्या फेरीत पेरेझच्या कारचा भाग ट्रॅकवर पडल्यामुळे आणखी काही काळ व्हीएससी लागू झाली; नॉरिसने दुसरा पिट-स्टॉप घेतला. व्हर्सटॅपनने दोन पिट-स्टॉपची रणनीती निवडली आणि ४२व्या फेरीपर्यंत सहाव्या स्थानावर होता. उरलेल्या फेऱ्यांमध्ये रसेल व आंतोनेलीने टायर सांभाळून अतिरिक्त थांबा न घेण्याचा निर्णय यशस्वी केला.<ref name="AUS26_RACEREPORT"/><ref name="AUS26_LOWDOWN"/> === शेवटच्या फेऱ्या आणि निकाल === शेवटच्या टप्प्यात हॅमिल्टन लक्लेरच्या जवळ आला, तर व्हर्सटॅपन नॉरिसला पाचव्या स्थानासाठी दबावात ठेवत होता. लक्लेरने तिसरे स्थान राखले आणि हॅमिल्टन ०.६२५ सेकंद मागे चौथा ठरला. नॉरिसने व्हर्सटॅपनला मागे ठेवून पाचवे स्थान मिळवले; विसाव्या स्थानावरून सुरुवात केलेला व्हर्सटॅपन सहावा आला. रसेलने १:२३:०६.८०१ वेळेत ५८ फेऱ्या पूर्ण करून आंतोनेलीपेक्षा २.९७४ सेकंद आधी विजय मिळवला. रेसिंग बुल्सच्या लिंडब्लाडने पदार्पणात आठवे, तर ऑडीच्या बोर्तोलेतोने नववे स्थान घेऊन गुण मिळवले.<ref name="AUS26_RESULT"/><ref name="AUS26_RACEREPORT"/> === शर्यतीतील इतर घटना === लॉसन व पेरेझ यांची तिसऱ्या वळणाजवळ स्थानासाठी चुरस असताना दोन्ही कार एकमेकांना स्पर्शून गेल्या. ओकन व गॅस्ली यांच्याही कार एकमेकांना लागल्या; गॅस्लीच्या कारच्या पुढील भागाला नुकसान झाले. दोन्ही घटनांची पंचांनी चौकशी केली. एस्टन मार्टिनच्या अलोन्सो आणि स्ट्रोल यांनी कारच्या समस्या आल्याने थांबून नंतर काही फेऱ्या पुन्हा चालवल्या, पण त्यांना अधिकृत वर्गीकरण मिळाले नाही. शेवटपर्यंत १६ चालक वर्गीकृत झाले.<ref name="AUS26_RACEREPORT"/><ref name="AUS26_FIAINDEX"/> === मुख्य शर्यतीचे निकाल === '''अधिकृत अंतिम निकाल'''<ref name="AUS26_RESULT"/> {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! पूर्ण फेऱ्या !! वेळ / अंतर / स्थिती !! गुण |- | align="center" | १ || align="center" | ६३ || [[जॉर्ज रसेल]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | ५८ || १:२३:०६.८०१ || align="center" | २५ |- | align="center" | २ || align="center" | १२ || [[किमी आंतोनेली]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | ५८ || +२.९७४ || align="center" | १८ |- | align="center" | ३ || align="center" | १६ || [[शार्ल लक्लेर]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | ५८ || +१५.५१९ || align="center" | १५ |- | align="center" | ४ || align="center" | ४४ || [[लुइस हॅमिल्टन]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | ५८ || +१६.१४४ || align="center" | १२ |- | align="center" | ५ || align="center" | १ || [[लॅन्डो नॉरिस]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | ५८ || +५१.७४१ || align="center" | १० |- | align="center" | ६ || align="center" | ३ || [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | ५८ || +५४.६१७ || align="center" | ८ |- | align="center" | ७ || align="center" | ८७ || [[ऑलिव्हर बेअरमन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | ५७ || +१ फेरी || align="center" | ६ |- | align="center" | ८ || align="center" | ४१ || [[आर्विड लिंडब्लाड]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | ५७ || +१ फेरी || align="center" | ४ |- | align="center" | ९ || align="center" | ५ || [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | ५७ || +१ फेरी || align="center" | २ |- | align="center" | १० || align="center" | १० || [[पियेर गॅस्ली]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | ५७ || +१ फेरी || align="center" | १ |- | align="center" | ११ || align="center" | ३१ || [[एस्टेबन ओकन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | ५७ || +१ फेरी || align="center" | ० |- | align="center" | १२ || align="center" | २३ || [[अलेक्झांडर अल्बोन]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | ५७ || +१ फेरी || align="center" | ० |- | align="center" | १३ || align="center" | ३० || [[लियाम लॉसन]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | ५७ || +१ फेरी || align="center" | ० |- | align="center" | १४ || align="center" | ४३ || [[फ्रान्को कोलापिंटो]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | ५६ || +२ फेऱ्या || align="center" | ० |- | align="center" | १५ || align="center" | ५५ || [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | ५६ || +२ फेऱ्या || align="center" | ० |- | align="center" | १६ || align="center" | ११ || [[सर्गिओ पेरेझ]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | ५५ || +३ फेऱ्या || align="center" | ० |- | align="center" | — || align="center" | १८ || [[लान्स स्ट्रोल]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | ४३ || वर्गीकृत नाही || align="center" | ० |- | align="center" | — || align="center" | १४ || [[फर्नांदो अलोन्सो]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | २१ || निवृत्त || align="center" | ० |- | align="center" | — || align="center" | ७७ || [[वालट्टेरी बोट्टास]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | १५ || निवृत्त || align="center" | ० |- | align="center" | — || align="center" | ६ || [[आयझॅक हादजार]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | १० || निवृत्त || align="center" | ० |- | align="center" | — || align="center" | ८१ || [[ऑस्कर पियास्त्री]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | ० || सुरुवात केली नाही || align="center" | ० |- | align="center" | — || align="center" | २७ || [[निको हल्केनबर्ग]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | ० || सुरुवात केली नाही || align="center" | ० |- class="sortbottom" | colspan="7" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="AUS26_RESULT"/> |} ''टीप:'' 'वर्गीकृत नाही' (NC), 'निवृत्त' (DNF) आणि 'सुरुवात केली नाही' (DNS) या नोंदी अधिकृत निकालपत्रातील स्थितीनुसार वेगळ्या दाखविल्या आहेत. === सर्वात वेगवान फेरी === मुख्य शर्यतीतील सर्वात वेगवान फेरी [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] याने ४३व्या फेरीत १:२२.०९१ या वेळेत पूर्ण केली.<ref name="AUS26_FASTLAP">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री – सर्वात वेगवान फेऱ्या|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1279/australia/fastest-laps|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१९ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> {| class="wikitable" ! चालक !! कारनिर्माता !! फेरी क्रमांक !! वेळ |- | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || ४३ || १:२२.०९१ |- class="sortbottom" | colspan="4" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="AUS26_FASTLAP"/> |} == शर्यतीनंतरचे विश्लेषण == === कोलापिंटोवरील स्टॉप-अँड-गो दंड === शर्यत सुरू होण्याआधी ग्रिडवरील १५ सेकंदांचा इशारा दिल्यानंतरही अल्पाइनचा एक कर्मचारी कोलापिंटोच्या कारला स्पर्श करत होता. नियमानुसार अशा स्थितीत संबंधित कारने पिट-लेनमधून सुरुवात करणे आवश्यक होते; कोलापिंटोने मात्र ग्रिडवरून सुरुवात केली. त्यामुळे एफआयए पंचांनी अनिवार्य स्टॉप-अँड-गो दंड सुनावला. हा दंड त्याने शर्यतीत भोगला आणि अखेरीस तो १४वा राहिला.<ref name="AUS26_COLAPINTO">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज ६० – कोलापिंटोच्या ग्रिड प्रक्रियेतील नियमभंगावरील निर्णय|दुवा=https://api.fia.com/system/files/decision-document/2026_australian_grand_prix_-_infringement_-_car_43_-_grid_procedure_infringement.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === सराव व पात्रता फेरीतील कार सोडण्यासंबंधी निर्णय === दुसऱ्या मुक्त सरावातील पिट-लेन घटनेत रसेलला फटकारणी आणि सरावातील दुसऱ्या नियमभंगासाठी इशारा देण्यात आला. पात्रता फेरीत आंतोनेलीच्या कारला जोडलेले शीतकरण उपकरण बाहेर पडून सुटल्यामुळे मर्सिडीजला ७,५०० युरो दंड झाला. गॅस्लीची कार असुरक्षित स्थितीत गॅरेजमधून सोडल्याबद्दल अल्पाइनला ५,००० युरो दंड झाला. हे संघांवरील आर्थिक दंड होते; मुख्य शर्यतीच्या वेळेत त्यांची भर पडली नाही.<ref name="AUS26_FIAINDEX"/><ref name="AUS26_ANTFINE"/><ref name="AUS26_GASLYFINE">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज ४१ – गॅस्लीची कार असुरक्षित स्थितीत बाहेर सोडल्याबद्दल दंड|दुवा=https://api.fia.com/documents/championships/fia-formula-one-world-championship-14/season/season-2026-2072/event/Australian%20Grand%20Prix|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=७ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === शर्यतीतील संपर्क आणि इतर चौकशा === तिसऱ्या वळणावरील ओकन-गॅस्ली धडकेत कोणत्याही चालकावर प्रामुख्याने दोष ठेवता येत नसल्याचे ठरवून पंचांनी पुढील कारवाई केली नाही. पेरेझ आणि लॉसन यांच्या संपर्कातही लॉसनला वळणाच्या बाहेर जागेचा अधिकार नसल्याचा निष्कर्ष काढून पेरेझवरील कारवाई टाळली. व्हीएससीच्या काळात ओकनने अनावश्यकरीत्या कमी वेगाने गाडी चालवली का, या चौकशीतही कोणताही दंड झाला नाही.<ref name="AUS26_OCON">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज ६२ – ओकन आणि गॅस्ली यांच्यातील धडकेसंदर्भातील निर्णय|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_australian_grand_prix_-_decision_-_car_31_-_alleged_causing_a_collision_with_car_10.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="AUS26_PEREZ">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज ६६ – पेरेझ आणि लॉसन यांच्या घटनेवरील निर्णय|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_australian_grand_prix_-_decision_-_car_11_-_alleged_forcing_another_driver_off_the_track.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="AUS26_FIAINDEX"/> === शर्यतीचा परिणाम आणि महत्त्व === मर्सिडीजने नव्या तांत्रिक नियमांच्या पहिल्या ग्रांप्रीमध्ये पहिली दोन स्थाने मिळवून चालक व कारनिर्माता दोन्ही अजिंक्यपदांत सुरुवातीची आघाडी घेतली. फेरारीने वेगवान सुरुवात करूनही व्हीएससी दरम्यान पिट न करण्याच्या रणनीतीमुळे आघाडी गमावली. पदार्पणाच्या शर्यतीत लिंडब्लाडने चार गुण आणि नव्या ऑडी संघाने बोर्तोलेतोमार्फत दोन गुण मिळवले; दुसरीकडे पियास्त्री आणि हल्केनबर्गला मुख्य शर्यत सुरूही करता आली नाही. पुढील फेरी चीनमध्ये आयोजित करण्यात आली.<ref name="AUS26_LOWDOWN"/><ref name="AUS26_RACEREPORT"/> == निकालानंतर गुणतालिका == ऑस्ट्रेलियातील ही पहिली फेरी असल्याने खालील गुण हंगामाची पहिली अधिकृत अजिंक्यपद स्थिती दर्शवतात. सर्वात वेगवान फेरीसाठी अतिरिक्त गुण दिला जात नव्हता; त्यामुळे गुण चालकांच्या शर्यत-समाप्तीच्या स्थानांवर आधारित आहेत.<ref name="AUS26_RESULT"/> === चालक अजिंक्यपद गुणतालिका === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! चालक !! संघ !! गुण |- | align="center" | १ || [[जॉर्ज रसेल]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | २५ |- | align="center" | २ || [[किमी आंतोनेली]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | १८ |- | align="center" | ३ || [[शार्ल लक्लेर]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | १५ |- | align="center" | ४ || [[लुइस हॅमिल्टन]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | १२ |- | align="center" | ५ || [[लॅन्डो नॉरिस]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | १० |- | align="center" | ६ || [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | ८ |- | align="center" | ७ || [[ऑलिव्हर बेअरमन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | ६ |- | align="center" | ८ || [[आर्विड लिंडब्लाड]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | ४ |- | align="center" | ९ || [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | २ |- | align="center" | १० || [[पियेर गॅस्ली]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | १ |- | align="center" | ११ || [[एस्टेबन ओकन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | ० |- | align="center" | १२ || [[अलेक्झांडर अल्बोन]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | ० |- | align="center" | १३ || [[लियाम लॉसन]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | ० |- | align="center" | १४ || [[फ्रान्को कोलापिंटो]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | ० |- | align="center" | १५ || [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | ० |- | align="center" | १६ || [[सर्गिओ पेरेझ]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | ० |- | align="center" | १७ || [[लान्स स्ट्रोल]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | ० |- | align="center" | १८ || [[फर्नांदो अलोन्सो]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | ० |- | align="center" | १९ || [[वालट्टेरी बोट्टास]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | ० |- | align="center" | २० || [[आयझॅक हादजार]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | ० |- | align="center" | २१ || [[ऑस्कर पियास्त्री]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | ० |- | align="center" | २२ || [[निको हल्केनबर्ग]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | ० |- class="sortbottom" | colspan="4" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="AUS26_RESULT"/> |} === जागतिक कारनिर्माते अजिंक्यपद गुणतालिका === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कारनिर्माता !! गुण |- | align="center" | १ || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | ४३ |- | align="center" | २ || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | २७ |- | align="center" | ३ || [[मॅकलारेन]] || align="center" | १० |- | align="center" | ४ || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | ८ |- | align="center" | ५ || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | ६ |- | align="center" | ६ || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | ४ |- | align="center" | ७ || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | २ |- | align="center" | ८ || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | १ |- | align="center" | ९ || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | ० |- | align="center" | १० || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | ० |- | align="center" | ११ || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | ० |- class="sortbottom" | colspan="3" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="AUS26_RESULT"/> |} == हे सुद्धा पहा == # [[फॉर्म्युला वन]] # [[ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री]] # [[अल्बर्ट पार्क ग्रांप्री सर्किट]] # [[२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम]] # [[फॉर्म्युला वन ग्रांप्री यादी]] # [[फॉर्म्युला वन चालक अजिंक्यपद यादी]] # [[फॉर्म्युला वन कारनिर्माते अजिंक्यपद यादी]] # [[फॉर्म्युला वन सर्किटांची यादी]] == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} ==तळटीप== {{reflist|group=टीप}} == बाह्य दुवे == * [https://www.formula1.com/en/racing/2026/australia ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्रीचे अधिकृत संकेतस्थळ] * [https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1279/australia/race-result शर्यतीचे अधिकृत निकाल] * [https://api.fia.com/documents/championships/fia-formula-one-world-championship-14/season/season-2026-2072/event/Australian%20Grand%20Prix एफआयए निर्णयपत्रे] {{माहितीचौकट ग्रांप्री शर्यत | हंगाम = २०२६ | ग्रांप्री = ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री | हंगामातील_मागील_शर्यत = २०२५ अबु धाबी ग्रांप्री | हंगामातील_पुढील_शर्यत = २०२६ चिनी ग्रांप्री | ग्रांप्री_मागील_शर्यत = २०२५ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री | ग्रांप्री_पुढील_शर्यत = २०२७ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री }} {{२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम}} {{फॉर्म्युला वन अजिंक्यपद}} [[वर्ग:ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री]] [[वर्ग:२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम]] h9ifdvl0y7hp0xrdyjvb0w79t3ijzwv 2723254 2723253 2026-10-19T18:52:20Z Koolkrazy 1591 /* जागतिक कारनिर्माते अजिंक्यपद गुणतालिका */ 2723254 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट ग्रांप्री शर्यत माहिती | प्रकार = एफ.१ | देश = ऑस्ट्रेलिया | ग्रांप्री = ऑस्ट्रेलियन | चित्र = 2022 F1 CourseLayout Australia.svg | चित्र_शीर्षक = अल्बर्ट पार्क सर्किटचा २०२२ पासून वापरला जाणारा आराखडा | दिनांक = मार्च ८ | वर्ष = २०२६ | अधिकृत_नाव = फॉर्म्युला १ कतार एअरवेज ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री २०२६ | शर्यत_क्रमांक = १ | हंगामात_एकूण_शर्यती = २३ | शर्यतीचे_ठिकाण = [[अल्बर्ट पार्क ग्रांप्री सर्किट]], [[मेलबर्न]], [[ऑस्ट्रेलिया]] | सर्किट_प्रकार = तात्पुरते स्ट्रीट सर्किट | सर्किट_अंतर_किमी = ५.२७८ | सर्किट_अंतर_मैल = ३.२८० | एकूण_फेऱ्या = ५८ | एकूण_अंतर_किमी = ३०६.१२४ | एकूण_अंतर_मैल = १९०.२१७ | हवामान = कोरडे आणि सौम्य | पोल_चालक = [[जॉर्ज रसेल]] | पोल_देश = GBR | पोल_संघ = [[मर्सिडीज-बेंझ]] | पोल_वेळ = १:१८.५१८ | जलद_चालक = [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | जलद_देश = NED | जलद_संघ = [[रेड बुल रेसिंग]] | जलद_वेळ = १:२२.०९१ | जलद_फेरी = ४३ | पहिला_चालक = [[जॉर्ज रसेल]] | पहिला_देश = GBR | पहिला_संघ = [[मर्सिडीज-बेंझ]] | दुसरा_चालक = [[किमी आंतोनेली]] | दुसरा_देश = ITA | दुसरा_संघ = [[मर्सिडीज-बेंझ]] | तिसरा_चालक = [[शार्ल लक्लेर]] | तिसरा_देश = MON | तिसरा_संघ = [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | हंगामातील_मागील_शर्यत = २०२५ अबु धाबी ग्रांप्री | हंगामातील_पुढील_शर्यत = २०२६ चिनी ग्रांप्री | ग्रांप्री_मागील_शर्यत = २०२५ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री | ग्रांप्री_पुढील_शर्यत = २०२७ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री }} '''२०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री''' (अधिकृत नाव: '''फॉर्म्युला १ कतार एअरवेज ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री २०२६''') ही ८ मार्च २०२६ रोजी [[ऑस्ट्रेलिया]]तील [[मेलबर्न]] येथील [[अल्बर्ट पार्क ग्रांप्री सर्किट]]वर झालेली [[फॉर्म्युला वन]] शर्यत होती. ही [[२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम]]ाची पहिली फेरी आणि नव्या तांत्रिक नियमांतर्गत झालेली पहिली अजिंक्यपद शर्यत होती. ६–८ मार्चदरम्यान झालेल्या सप्ताहांतात तीन मुक्त सराव सत्रे, तीन भागांची पात्रता फेरी आणि ५८ फेऱ्यांची मुख्य शर्यत झाली; स्प्रिंट शर्यत नव्हती.<ref name="AUS26_RACEREPORT">{{स्रोत बातमी|title=ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्रीमध्ये रसेलचा विजय आणि मर्सिडीजची दुहेरी आघाडी|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/russell-wins-action-packed-australian-gp-from-antonelli-as-mercedes-secure-1.4WRxPAtF4dFtrKCsWIiQX2.4WRxPAtF4dFtrKCsWIiQX2|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> [[मर्सिडीज-बेंझ]]चा [[जॉर्ज रसेल]] याने पोल पोझिशनवरून सुरुवात केली आणि संघसहकारी [[किमी आंतोनेली]]च्या पुढे विजय मिळवला. [[स्कुदेरिआ फेरारी]]चा [[शार्ल लक्लेर]] तिसरा आणि [[लुइस हॅमिल्टन]] चौथा राहिला. दोन व्हर्च्युअल सेफ्टी कार कालावधीत मर्सिडीजने पिट-स्टॉप घेण्याचा, तर फेरारीने ट्रॅकवर राहण्याचा निर्णय घेतला; या वेगळ्या टायर रणनीतींनी शर्यतीचे स्वरूप बदलले.<ref name="AUS26_RESULT">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री – मुख्य शर्यतीचा निकाल|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1279/australia/race-result|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="AUS26_STRATEGY">{{स्रोत बातमी|title=ऑस्ट्रेलियात फेरारीच्या व्हर्च्युअल सेफ्टी कार रणनीतीचे विश्लेषण|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/monday-morning-debrief-could-ferrari-have-won-in-australia-with-a-different.6yQwaJxaJCZdS16fS2jcIw|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=९ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> == पार्श्वभूमी == === शर्यतीपूर्वीची अजिंक्यपदाची स्थिती === २०२६ हंगामातील मोठ्या एरोडायनामिक आणि पॉवर युनिट नियमबदलांमुळे कारची रचना व ऊर्जा वापरण्याची पद्धत बदलली होती. नव्याने स्पर्धेत उतरलेल्या [[ऑडी एफ१ संघ]] आणि [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]]मुळे ग्रिडवर ११ संघ व २२ चालक होते. रेसिंग बुल्सचा [[आर्विड लिंडब्लाड]] फॉर्म्युला वनमधील पदार्पणाची शर्यत खेळत होता. हंगामाची ही पहिली शर्यत असल्यामुळे प्रारंभी चालक व कारनिर्माता अजिंक्यपदात सर्वांचे गुण शून्य होते.<ref name="AUS26_LOWDOWN">{{स्रोत बातमी|title=ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री सप्ताहांतातील महत्त्वाच्या घटना आणि त्यांचे परिणाम|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/australia-lowdown-2026-all-the-key-moments-as-mercedes-enjoy-a-perfect-start.538A9JyEiem5LTfO4gkmr2.538A9JyEiem5LTfO4gkmr2|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === सर्किट आणि सप्ताहांत === ५.२७८ किमी लांबीच्या अल्बर्ट पार्क सर्किटवर ५८ फेऱ्यांची, एकूण ३०६.१२४ किमीची शर्यत आयोजित झाली. === सहभागी चालक आणि संघ === या ग्रांप्रीत ११ संघांचे २२ चालक सहभागी झाले. खाली अधिकृत सुरुवातीच्या क्रमवारीत नोंदलेले चालक, संघ आणि कार क्रमांक दिले आहेत.<ref name="AUS26_GRID">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री – सुरुवातीची अधिकृत क्रमवारी|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1279/australia/starting-grid|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> {| class="wikitable" style="font-size:85%;" ! संघ !! चालक !! कार क्रमांक |- | [[मर्सिडीज-बेंझ]] || {{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]] || align="center" | ६३ |- | [[मर्सिडीज-बेंझ]] || {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] || align="center" | १२ |- | [[रेड बुल रेसिंग]] || {{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]] || align="center" | ६ |- | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || {{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]] || align="center" | १६ |- | [[मॅकलारेन]] || {{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]] || align="center" | ८१ |- | [[मॅकलारेन]] || {{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]] || align="center" | १ |- | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || {{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]] || align="center" | ४४ |- | [[रेसिंग बुल्स]] || {{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]] || align="center" | ३० |- | [[रेसिंग बुल्स]] || {{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]] || align="center" | ४१ |- | [[ऑडी एफ१ संघ]] || {{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] || align="center" | ५ |- | [[ऑडी एफ१ संघ]] || {{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]] || align="center" | २७ |- | [[हास एफ.१ संघ]] || {{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]] || align="center" | ८७ |- | [[हास एफ.१ संघ]] || {{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]] || align="center" | ३१ |- | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || {{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]] || align="center" | १० |- | [[विलियम्स एफ१]] || {{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]] || align="center" | २३ |- | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || {{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]] || align="center" | ४३ |- | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || {{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]] || align="center" | १४ |- | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || {{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]] || align="center" | ११ |- | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || {{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]] || align="center" | ७७ |- | [[रेड बुल रेसिंग]] || {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] || align="center" | ३ |- | [[विलियम्स एफ१]] || {{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] || align="center" | ५५ |- | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || {{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]] || align="center" | १८ |- class="sortbottom" | colspan="3" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="AUS26_GRID"/> |} === टायर === [[पिरेली]]ने C3 (हार्ड), C4 (मीडियम) आणि C5 (सॉफ्ट) टायर मिश्रणे उपलब्ध करून दिली. शर्यतीत मीडियमवर सुरुवात करून हार्डवर जाण्याची रणनीती अनेक संघांनी निवडली; अन्य काही चालकांनी हार्ड किंवा सॉफ्ट टायरवर सुरुवात केली.<ref name="AUS26_RACEREPORT"/> {| class="wikitable" style="font-size:85%;" ! टायर प्रकार !! मिश्रण !! बाजूच्या पट्टीचा रंग |- | हार्ड || C3 || पांढरा |- | मीडियम || C4 || पिवळा |- | सॉफ्ट || C5 || लाल |- class="sortbottom" | colspan="3" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="AUS26_RACEREPORT"/> |} == मुक्त सराव सत्रे == === पहिला मुक्त सराव === शुक्रवार, ६ मार्च रोजीच्या पहिल्या सरावात फेरारीचा लक्लेर १:२०.२६७ वेळेसह सर्वात वेगवान ठरला. हॅमिल्टन त्याच्या ०.४६९ सेकंद मागे दुसरा आणि व्हर्सटॅपन ०.५२२ सेकंद मागे तिसरा राहिला. नव्या कारची पहिली अधिकृत सराव चाचणी असल्याने संघांनी पॉवर युनिट, ऊर्जा वापर आणि संतुलन यांची माहिती गोळा केली. पियास्त्रीला सुरुवातीला क्षणिक शक्ती-अडचण आली; नॉरिसच्या मॅकलारेनच्या गिअरबॉक्सची तपासणी झाल्याने त्याचे फेरे मर्यादित राहिले. अलोन्सोने या सत्रात वेळ नोंदवली नाही.<ref name="AUS26_FP1REPORT">{{स्रोत बातमी|title=ऑस्ट्रेलियातील पहिल्या सरावात लक्लेर सर्वात वेगवान|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/fp1-leclerc-leads-first-practice-session-of-2026-from-hamilton-and.3ovgyYzAAKrXtq4xx1UAfI.3ovgyYzAAKrXtq4xx1UAfI|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=६ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="AUS26_FP1">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री – पहिला मुक्त सराव निकाल|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1279/australia/practice/1|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=६ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === मुक्त सराव १ चे निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! सर्वोत्तम वेळ / अंतर !! फेऱ्या |- | align="center" | १ || align="center" | १६ || [[शार्ल लक्लेर]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | १:२०.२६७ || align="center" | ३३ |- | align="center" | २ || align="center" | ४४ || [[लुइस हॅमिल्टन]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | +०.४६९ || align="center" | ३० |- | align="center" | ३ || align="center" | ३ || [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | +०.५२२ || align="center" | २७ |- | align="center" | ४ || align="center" | ६ || [[आयझॅक हादजार]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | +०.८२० || align="center" | २४ |- | align="center" | ५ || align="center" | ४१ || [[आर्विड लिंडब्लाड]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | +१.०४६ || align="center" | २२ |- | align="center" | ६ || align="center" | ८१ || [[ऑस्कर पियास्त्री]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | +१.०७५ || align="center" | २१ |- | align="center" | ७ || align="center" | ६३ || [[जॉर्ज रसेल]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | +१.१०४ || align="center" | २६ |- | align="center" | ८ || align="center" | १२ || [[किमी आंतोनेली]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | +१.१०९ || align="center" | २४ |- | align="center" | ९ || align="center" | ५ || [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | +१.४२९ || align="center" | २३ |- | align="center" | १० || align="center" | २७ || [[निको हल्केनबर्ग]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | +१.७०२ || align="center" | २१ |- | align="center" | ११ || align="center" | ३१ || [[एस्टेबन ओकन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | +१.८९४ || align="center" | २८ |- | align="center" | १२ || align="center" | ५५ || [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | +२.०५६ || align="center" | ३० |- | align="center" | १३ || align="center" | ३० || [[लियाम लॉसन]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | +२.३४६ || align="center" | २८ |- | align="center" | १४ || align="center" | ८७ || [[ऑलिव्हर बेअरमन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | +२.४१५ || align="center" | २५ |- | align="center" | १५ || align="center" | २३ || [[अलेक्झांडर अल्बोन]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | +२.८६३ || align="center" | २४ |- | align="center" | १६ || align="center" | ४३ || [[फ्रान्को कोलापिंटो]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | +३.०५८ || align="center" | २६ |- | align="center" | १७ || align="center" | ७७ || [[वालट्टेरी बोट्टास]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | +३.७५५ || align="center" | २४ |- | align="center" | १८ || align="center" | १० || [[पियेर गॅस्ली]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | +३.७६८ || align="center" | २७ |- | align="center" | १९ || align="center" | १ || [[लॅन्डो नॉरिस]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | +४.१२४ || align="center" | ७ |- | align="center" | २० || align="center" | ११ || [[सर्गिओ पेरेझ]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | +४.३५३ || align="center" | १४ |- | align="center" | २१ || align="center" | १८ || [[लान्स स्ट्रोल]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | +३०.०६७ || align="center" | ३ |- | align="center" | — || align="center" | १४ || [[फर्नांदो अलोन्सो]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | सहभागी नाही || align="center" | ० |- class="sortbottom" | colspan="6" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="AUS26_FP1"/> |} === दुसरा मुक्त सराव === दुसऱ्या सरावात स्थानिक चालक पियास्त्रीने १:१९.७२९ वेळ नोंदवून आघाडी मिळवली. आंतोनेली दुसरा व रसेल तिसरा राहिला. सुरुवातीला पिट-लेनमधून बाहेर पडताना रसेलची कार लिंडब्लाडच्या कारला लागली. त्याच सत्रात कोलापिंटोच्या मंदावलेल्या कारपासून हॅमिल्टनला बाजूला व्हावे लागले; व्हर्सटॅपनची रेड बुल पिट-लेनमध्ये थांबल्याने त्याचाही कार्यक्रम अडखळला. शुक्रवारी या घटनांच्या चौकशीबरोबरच संघांनी शर्यतीतील टायर वापराचे प्रयत्न केले.<ref name="AUS26_FP2REPORT">{{स्रोत बातमी|title=दुसऱ्या मुक्त सरावात पियास्त्रीची आघाडी; पिट-लेनमधील घटना|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/fp2-piastri-beats-antonelli-and-russell-to-top-spot-during-second-practice.55GqdYfXKqsrDnWfEAiXgL|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=६ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="AUS26_FP2">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री – दुसरा मुक्त सराव निकाल|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1279/australia/practice/2|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=६ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === मुक्त सराव २ चे निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! सर्वोत्तम वेळ / अंतर !! फेऱ्या |- | align="center" | १ || align="center" | ८१ || [[ऑस्कर पियास्त्री]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | १:१९.७२९ || align="center" | २६ |- | align="center" | २ || align="center" | १२ || [[किमी आंतोनेली]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | +०.२१४ || align="center" | ३१ |- | align="center" | ३ || align="center" | ६३ || [[जॉर्ज रसेल]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | +०.३२० || align="center" | २८ |- | align="center" | ४ || align="center" | ४४ || [[लुइस हॅमिल्टन]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | +०.३२१ || align="center" | ३२ |- | align="center" | ५ || align="center" | १६ || [[शार्ल लक्लेर]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | +०.५६२ || align="center" | ३० |- | align="center" | ६ || align="center" | ३ || [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | +०.६३७ || align="center" | १३ |- | align="center" | ७ || align="center" | १ || [[लॅन्डो नॉरिस]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | +१.०६५ || align="center" | २९ |- | align="center" | ८ || align="center" | ४१ || [[आर्विड लिंडब्लाड]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | +१.१९३ || align="center" | ३० |- | align="center" | ९ || align="center" | ६ || [[आयझॅक हादजार]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | +१.२१२ || align="center" | २८ |- | align="center" | १० || align="center" | ३१ || [[एस्टेबन ओकन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | +१.४५० || align="center" | २९ |- | align="center" | ११ || align="center" | ८७ || [[ऑलिव्हर बेअरमन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | +१.५९७ || align="center" | ३१ |- | align="center" | १२ || align="center" | २७ || [[निको हल्केनबर्ग]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | +१.६२२ || align="center" | ३४ |- | align="center" | १३ || align="center" | ३० || [[लियाम लॉसन]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | +१.६२९ || align="center" | २९ |- | align="center" | १४ || align="center" | ५ || [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | +१.९३९ || align="center" | २८ |- | align="center" | १५ || align="center" | २३ || [[अलेक्झांडर अल्बोन]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | +२.११८ || align="center" | ३२ |- | align="center" | १६ || align="center" | १० || [[पियेर गॅस्ली]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | +२.४३८ || align="center" | १६ |- | align="center" | १७ || align="center" | ५५ || [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | +२.५२४ || align="center" | १० |- | align="center" | १८ || align="center" | ४३ || [[फ्रान्को कोलापिंटो]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | +२.८९० || align="center" | २७ |- | align="center" | १९ || align="center" | ७७ || [[वालट्टेरी बोट्टास]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | +३.९३१ || align="center" | २८ |- | align="center" | २० || align="center" | १४ || [[फर्नांदो अलोन्सो]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | +४.९३३ || align="center" | १८ |- | align="center" | २१ || align="center" | १८ || [[लान्स स्ट्रोल]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | +६.०८७ || align="center" | १३ |- | align="center" | २२ || align="center" | ११ || [[सर्गिओ पेरेझ]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | वेळ नाही || align="center" | २ |- class="sortbottom" | colspan="6" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="AUS26_FP2"/> |} === तिसरा मुक्त सराव === शनिवारच्या तिसऱ्या सरावाची सुरुवात आधीच्या फॉर्म्युला ३ स्प्रिंट अपघातानंतर कठड्यांची दुरुस्ती करण्यासाठी उशिराने झाली. रसेलने १:१९.०५३ अशी सर्वोत्तम वेळ नोंदवली; हॅमिल्टन आणि लक्लेर अनुक्रमे दुसरे व तिसरे राहिले. कार्लोस सायेन्सची गाडी थांबल्यामुळे आणि आंतोनेलीच्या अपघातामुळे सत्रात लाल झेंडे दाखवण्यात आले. आंतोनेलीच्या कारचे नुकसान झाले असले तरी मर्सिडीजने ती पात्रता फेरीसाठी दुरुस्त केली. स्ट्रोलने तिसऱ्या सरावात वेळ नोंदवली नाही.<ref name="AUS26_FP3REPORT">{{स्रोत बातमी|title=तिसऱ्या सरावात रसेल सर्वात वेगवान; आंतोनेलीचा अपघात|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/fp3-russell-goes-fastest-in-final-australia-practice-as-antonelli-crashes.7787HPr7wqS9Hx2FMOh7Rx|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=७ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="AUS26_FP3">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री – तिसरा मुक्त सराव निकाल|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1279/australia/practice/3|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=७ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === मुक्त सराव ३ चे निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! सर्वोत्तम वेळ / अंतर !! फेऱ्या |- | align="center" | १ || align="center" | ६३ || [[जॉर्ज रसेल]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | १:१९.०५३ || align="center" | २३ |- | align="center" | २ || align="center" | ४४ || [[लुइस हॅमिल्टन]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | +०.६१६ || align="center" | २२ |- | align="center" | ३ || align="center" | १६ || [[शार्ल लक्लेर]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | +०.७७४ || align="center" | २० |- | align="center" | ४ || align="center" | ८१ || [[ऑस्कर पियास्त्री]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | +१.०३४ || align="center" | १७ |- | align="center" | ५ || align="center" | ६ || [[आयझॅक हादजार]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | +१.०८४ || align="center" | १५ |- | align="center" | ६ || align="center" | ३ || [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | +१.१४४ || align="center" | १५ |- | align="center" | ७ || align="center" | १२ || [[किमी आंतोनेली]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | +१.२७१ || align="center" | १८ |- | align="center" | ८ || align="center" | १ || [[लॅन्डो नॉरिस]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | +१.३९० || align="center" | २२ |- | align="center" | ९ || align="center" | ५ || [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | +१.४०६ || align="center" | १९ |- | align="center" | १० || align="center" | ८७ || [[ऑलिव्हर बेअरमन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | +१.७२५ || align="center" | १८ |- | align="center" | ११ || align="center" | ४१ || [[आर्विड लिंडब्लाड]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | +१.७८५ || align="center" | १५ |- | align="center" | १२ || align="center" | ३० || [[लियाम लॉसन]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | +१.८३७ || align="center" | १३ |- | align="center" | १३ || align="center" | ३१ || [[एस्टेबन ओकन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | +१.९३० || align="center" | १९ |- | align="center" | १४ || align="center" | २७ || [[निको हल्केनबर्ग]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | +२.०१४ || align="center" | २२ |- | align="center" | १५ || align="center" | १० || [[पियेर गॅस्ली]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | +२.०१८ || align="center" | २६ |- | align="center" | १६ || align="center" | ४३ || [[फ्रान्को कोलापिंटो]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | +२.३६० || align="center" | २२ |- | align="center" | १७ || align="center" | २३ || [[अलेक्झांडर अल्बोन]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | +२.६११ || align="center" | १७ |- | align="center" | १८ || align="center" | १४ || [[फर्नांदो अलोन्सो]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | +३.६६७ || align="center" | २० |- | align="center" | १९ || align="center" | ७७ || [[वालट्टेरी बोट्टास]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | +४.४६१ || align="center" | १२ |- | align="center" | २० || align="center" | ११ || [[सर्गिओ पेरेझ]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | +५.३४४ || align="center" | २१ |- | align="center" | २१ || align="center" | ५५ || [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | वेळ नाही || align="center" | १ |- | align="center" | — || align="center" | १८ || [[लान्स स्ट्रोल]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | सहभागी नाही || align="center" | ० |- class="sortbottom" | colspan="6" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="AUS26_FP3"/> |} == ग्रांप्री पात्रता फेरी == पात्रता फेरी शनिवार, ७ मार्च रोजी झाली. पहिल्या दोन फेऱ्यांतून प्रत्येकी सहा चालक बाहेर पडले आणि उर्वरित दहा चालकांनी अंतिम फेरीत पोल पोझिशनसाठी प्रयत्न केले.<ref name="AUS26_Q">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री – पात्रता फेरी निकाल|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1279/australia/qualifying|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=७ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === फेरी १ === व्हर्सटॅपनची रेड बुल पहिल्या वळणावर ब्रेक लावताना मागील भागाचे नियंत्रण सुटून अडथळ्यांवर आदळली. त्यामुळे लाल झेंडा दाखवावा लागला व त्याला पात्रतेची वेळ नोंदवता आली नाही. सायेन्स आणि स्ट्रोल यांनीही तांत्रिक कारणांमुळे वेळ दिली नाही. पहिल्या फेरीतून अलोन्सो, पेरेझ, बोट्टास, व्हर्सटॅपन, सायेन्स व स्ट्रोल बाहेर पडले. रसेल १:१९.५०७ वेळेसह या फेरीत सर्वात वेगवान होता.<ref name="AUS26_QREPORT">{{स्रोत बातमी|title=मेलबर्नमधील पात्रता फेरीत रसेल आणि आंतोनेलीची पहिली दोन स्थाने|दुवा=https://www.fia.com/news/f1-russell-leads-mercedes-one-two-qualifying-melbourne-verstappen-crashes|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=७ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="AUS26_Q"/> === फेरी २ === दुसऱ्या फेरीत मर्सिडीज व फेरारीने आपला वेग वाढवला. कोलापिंटो, अल्बोन, गॅस्ली, ओकन, बेअरमन आणि हल्केनबर्ग यांना शेवटच्या दहा चालकांत प्रवेश मिळवता आला नाही. बोर्तोलेतो पात्र ठरला, परंतु त्याच्या ऑडीला आलेल्या समस्येमुळे पुढील फेरीत वेळ नोंदवता आली नाही.<ref name="AUS26_QREPORT"/><ref name="AUS26_Q"/> === फेरी ३ === अंतिम फेरीपूर्वी आंतोनेलीची कार दुरुस्त करून पुन्हा स्पर्धेत उतरवण्यात आली होती. पिटमधून बाहेर पडताना कारला जोडलेले शीतकरणाचे उपकरण सुटले व ट्रॅकवर पडलेल्या भागांमुळे लाल झेंडा दाखवण्यात आला. अखेरीस रसेलने १:१८.५१८ वेळेसह पोल पोझिशन मिळवली; आंतोनेली १:१८.८११ वेळेसह दुसरा आणि हादजार १:१९.३०३ वेळेसह तिसरा राहिला. हादजारच्या मागे लक्लेर, पियास्त्री, नॉरिस, हॅमिल्टन, लॉसन आणि लिंडब्लाड होते.<ref name="AUS26_QREPORT"/><ref name="AUS26_ANTFINE">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज ४२ – आंतोनेलीची कार असुरक्षित स्थितीत बाहेर सोडल्याबद्दल दंड|दुवा=https://api.fia.com/documents/championships/fia-formula-one-world-championship-14/season/season-2026-2072/event/Australian%20Grand%20Prix|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=७ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === मुख्य पात्रता फेरीचे निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! अंतिम स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! फेरी १ !! फेरी २ !! फेरी ३ |- | align="center" | १ || align="center" | ६३ || [[जॉर्ज रसेल]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | १:१९.५०७ || align="center" | १:१८.९३४ || align="center" | १:१८.५१८ |- | align="center" | २ || align="center" | १२ || [[किमी आंतोनेली]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | १:२०.१२० || align="center" | १:१९.४३५ || align="center" | १:१८.८११ |- | align="center" | ३ || align="center" | ६ || [[आयझॅक हादजार]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | १:२०.०२३ || align="center" | १:१९.६५३ || align="center" | १:१९.३०३ |- | align="center" | ४ || align="center" | १६ || [[शार्ल लक्लेर]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | १:२०.२२६ || align="center" | १:१९.३५७ || align="center" | १:१९.३२७ |- | align="center" | ५ || align="center" | ८१ || [[ऑस्कर पियास्त्री]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | १:१९.६६४ || align="center" | १:१९.५२५ || align="center" | १:१९.३८० |- | align="center" | ६ || align="center" | १ || [[लॅन्डो नॉरिस]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | १:२०.०१० || align="center" | १:१९.८८२ || align="center" | १:१९.४७५ |- | align="center" | ७ || align="center" | ४४ || [[लुइस हॅमिल्टन]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | १:१९.८११ || align="center" | १:१९.९२१ || align="center" | १:१९.४७८ |- | align="center" | ८ || align="center" | ३० || [[लियाम लॉसन]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | १:२०.४९१ || align="center" | १:२०.१४४ || align="center" | १:१९.९९४ |- | align="center" | ९ || align="center" | ४१ || [[आर्विड लिंडब्लाड]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | १:२०.४०९ || align="center" | १:१९.९७१ || align="center" | १:२१.२४७ |- | align="center" | १० || align="center" | ५ || [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | १:२०.४९५ || align="center" | १:२०.२२१ || align="center" | — |- | align="center" | ११ || align="center" | २७ || [[निको हल्केनबर्ग]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | १:२१.०२४ || align="center" | १:२०.३०३ || align="center" | — |- | align="center" | १२ || align="center" | ८७ || [[ऑलिव्हर बेअरमन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | १:२१.२४७ || align="center" | १:२०.३११ || align="center" | — |- | align="center" | १३ || align="center" | ३१ || [[एस्टेबन ओकन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | १:२०.७५९ || align="center" | १:२०.४९१ || align="center" | — |- | align="center" | १४ || align="center" | १० || [[पियेर गॅस्ली]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | १:२१.१३८ || align="center" | १:२०.५०१ || align="center" | — |- | align="center" | १५ || align="center" | २३ || [[अलेक्झांडर अल्बोन]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | १:२१.०५१ || align="center" | १:२०.९४१ || align="center" | — |- | align="center" | १६ || align="center" | ४३ || [[फ्रान्को कोलापिंटो]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | १:२१.२०० || align="center" | १:२१.२७० || align="center" | — |- | align="center" | १७ || align="center" | १४ || [[फर्नांदो अलोन्सो]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | १:२१.९६९ || align="center" | — || align="center" | — |- | align="center" | १८ || align="center" | ११ || [[सर्गिओ पेरेझ]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | १:२२.६०५ || align="center" | — || align="center" | — |- | align="center" | १९ || align="center" | ७७ || [[वालट्टेरी बोट्टास]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | १:२३.२४४ || align="center" | — || align="center" | — |- | align="center" | २० || align="center" | ३ || [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | — || align="center" | — || align="center" | — |- | align="center" | २१ || align="center" | ५५ || [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | — || align="center" | — || align="center" | — |- | align="center" | २२ || align="center" | १८ || [[लान्स स्ट्रोल]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | — || align="center" | — || align="center" | — |- class="sortbottom" | colspan="7" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="AUS26_Q"/> |} ''टीप:'' वेगवान फेरीची वेळ नोंदवू न शकलेल्या व्हर्सटॅपन, सायेन्स आणि स्ट्रोल यांना एफआयए पंचांनी पूर्वीच्या सरावातील वेळा विचारात घेऊन शर्यतीत सहभागी होण्याची परवानगी दिली.<ref name="AUS26_GRID"/><ref name="AUS26_FIAINDEX">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री – अधिकृत एफआयए निर्णयपत्रे|दुवा=https://api.fia.com/documents/championships/fia-formula-one-world-championship-14/season/season-2026-2072/event/Australian%20Grand%20Prix|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === शर्यतीची अधिकृत सुरुवातीची क्रमवारी === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ |- | align="center" | १ || align="center" | ६३ || [[जॉर्ज रसेल]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] |- | align="center" | २ || align="center" | १२ || [[किमी आंतोनेली]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] |- | align="center" | ३ || align="center" | ६ || [[आयझॅक हादजार]] || [[रेड बुल रेसिंग]] |- | align="center" | ४ || align="center" | १६ || [[शार्ल लक्लेर]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] |- | align="center" | ५ || align="center" | ८१ || [[ऑस्कर पियास्त्री]] || [[मॅकलारेन]] |- | align="center" | ६ || align="center" | १ || [[लॅन्डो नॉरिस]] || [[मॅकलारेन]] |- | align="center" | ७ || align="center" | ४४ || [[लुइस हॅमिल्टन]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] |- | align="center" | ८ || align="center" | ३० || [[लियाम लॉसन]] || [[रेसिंग बुल्स]] |- | align="center" | ९ || align="center" | ४१ || [[आर्विड लिंडब्लाड]] || [[रेसिंग बुल्स]] |- | align="center" | १० || align="center" | ५ || [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] |- | align="center" | ११ || align="center" | २७ || [[निको हल्केनबर्ग]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] |- | align="center" | १२ || align="center" | ८७ || [[ऑलिव्हर बेअरमन]] || [[हास एफ.१ संघ]] |- | align="center" | १३ || align="center" | ३१ || [[एस्टेबन ओकन]] || [[हास एफ.१ संघ]] |- | align="center" | १४ || align="center" | १० || [[पियेर गॅस्ली]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] |- | align="center" | १५ || align="center" | २३ || [[अलेक्झांडर अल्बोन]] || [[विलियम्स एफ१]] |- | align="center" | १६ || align="center" | ४३ || [[फ्रान्को कोलापिंटो]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] |- | align="center" | १७ || align="center" | १४ || [[फर्नांदो अलोन्सो]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] |- | align="center" | १८ || align="center" | ११ || [[सर्गिओ पेरेझ]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] |- | align="center" | १९ || align="center" | ७७ || [[वालट्टेरी बोट्टास]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] |- | align="center" | २० || align="center" | ३ || [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] || [[रेड बुल रेसिंग]] |- | align="center" | २१ || align="center" | ५५ || [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] || [[विलियम्स एफ१]] |- | align="center" | २२ || align="center" | १८ || [[लान्स स्ट्रोल]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] |- class="sortbottom" | colspan="4" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="AUS26_GRID"/> |} == मुख्य शर्यत == === शर्यतीपूर्वीच्या घटना === रविवार, ८ मार्च रोजी पाचव्या स्थानावरून सुरुवात करणार असलेल्या पियास्त्रीचा ग्रिडकडे जाताना चौथ्या वळणाबाहेर अपघात झाला. त्याच्या मॅकलारेनला मोठे नुकसान झाल्याने त्याला स्वतःच्या घरच्या ग्रांप्रीमध्ये सुरुवातही करता आली नाही. हल्केनबर्गची ऑडी तांत्रिक समस्येमुळे ग्रिडवरून गॅरेजमध्ये परत नेण्यात आली. परिणामी २२ नोंदणीकृत चालकांपैकी २० चालकांनी शर्यत सुरू केली. बहुतांश चालक मीडियम टायरवर होते; व्हर्सटॅपन, बोट्टास व कोलापिंटो हार्ड, तर अलोन्सो व सायेन्स सॉफ्ट मिश्रणावर होते.<ref name="AUS26_RACEREPORT"/> === सुरुवात आणि पहिल्या दहा फेऱ्यांतील संघर्ष === पोलवरून सुरुवात करूनही रसेलला पहिल्या वळणापर्यंत आघाडी राखता आली नाही. चौथ्या स्थानावरून लक्लेरने पुढे येत पहिला क्रमांक घेतला; सातव्या स्थानावरून आलेला हॅमिल्टन तिसरा पोहोचला, तर आंतोनेली सातव्या क्रमांकापर्यंत मागे गेला. दुसऱ्या फेरीत रसेलने आघाडी मिळवली, परंतु पुढील फेरीत लक्लेरने नव्या ओव्हरटेक पद्धतीचा वापर करून पुन्हा पहिले स्थान घेतले. पुढील अनेक फेऱ्यांत दोघांनी स्थानांची अदलाबदल केली. नवव्या फेरीत रसेलचे पहिल्या वळणावर ब्रेक लॉक झाले, तरी त्याची कार ट्रॅकवर राहिली. या काळात आंतोनेली पुन्हा चौथ्या स्थानावर पोहोचला. पहिल्या दहा फेऱ्यांत अग्रस्थान एकूण सात वेळा बदलले.<ref name="AUS26_RACEREPORT"/> === व्हर्च्युअल सेफ्टी कार आणि पिट-स्टॉप रणनीती === ११व्या फेरीत हादजारची रेड बुल धूर निघत असल्याने ट्रॅकच्या बाजूला थांबली आणि व्हर्च्युअल सेफ्टी कार (व्हीएससी) लागू झाली. मर्सिडीजने रसेल व आंतोनेली दोघांनाही पिटमध्ये बोलावून मीडियमऐवजी हार्ड टायर लावले. आघाडीवरील लक्लेर आणि हॅमिल्टन यांना फेरारीने ट्रॅकवरच ठेवले. व्हीएससी संपल्यावर फेरारीच्या दोन्ही कार पुढे होत्या; तथापि मर्सिडीजने कमी वेळेच्या पिट-थांब्याचा फायदा आधीच मिळवला होता.<ref name="AUS26_RACEREPORT"/><ref name="AUS26_STRATEGY"/> बोट्टासची कॅडिलॅक पिट-लेनच्या प्रवेशाजवळ थांबल्यानंतर आणखी एक व्हीएससी लागू झाली. फेरारीने या संधीतही पिट न करण्याचा निर्णय कायम ठेवला. २०व्या फेरीत शर्यत पुन्हा वेगाने सुरू झाल्यावर व्हर्सटॅपनने लिंडब्लाडला मागे टाकून सहावे स्थान मिळवले. लक्लेरने २६व्या फेरीत हार्ड टायरसाठी पिट-स्टॉप घेतला; हॅमिल्टनने त्यानंतर थांबले. या सामान्य वेगातील थांब्यांमुळे फेरारीच्या गाड्या मर्सिडीजच्या मागे आल्या.<ref name="AUS26_RACEREPORT"/> === मध्य टप्पा आणि अंतिम रणनीती === शर्यतीच्या मध्यापर्यंत रसेल व आंतोनेलीकडे अग्रस्थानाची पुनर्प्राप्ती झाली होती. लवकर घेतलेल्या हार्ड टायरवर दोघांना शेवटपर्यंत जाता येईल की पुन्हा थांबावे लागेल, हा प्रश्न राहिला. ३४व्या फेरीत पेरेझच्या कारचा भाग ट्रॅकवर पडल्यामुळे आणखी काही काळ व्हीएससी लागू झाली; नॉरिसने दुसरा पिट-स्टॉप घेतला. व्हर्सटॅपनने दोन पिट-स्टॉपची रणनीती निवडली आणि ४२व्या फेरीपर्यंत सहाव्या स्थानावर होता. उरलेल्या फेऱ्यांमध्ये रसेल व आंतोनेलीने टायर सांभाळून अतिरिक्त थांबा न घेण्याचा निर्णय यशस्वी केला.<ref name="AUS26_RACEREPORT"/><ref name="AUS26_LOWDOWN"/> === शेवटच्या फेऱ्या आणि निकाल === शेवटच्या टप्प्यात हॅमिल्टन लक्लेरच्या जवळ आला, तर व्हर्सटॅपन नॉरिसला पाचव्या स्थानासाठी दबावात ठेवत होता. लक्लेरने तिसरे स्थान राखले आणि हॅमिल्टन ०.६२५ सेकंद मागे चौथा ठरला. नॉरिसने व्हर्सटॅपनला मागे ठेवून पाचवे स्थान मिळवले; विसाव्या स्थानावरून सुरुवात केलेला व्हर्सटॅपन सहावा आला. रसेलने १:२३:०६.८०१ वेळेत ५८ फेऱ्या पूर्ण करून आंतोनेलीपेक्षा २.९७४ सेकंद आधी विजय मिळवला. रेसिंग बुल्सच्या लिंडब्लाडने पदार्पणात आठवे, तर ऑडीच्या बोर्तोलेतोने नववे स्थान घेऊन गुण मिळवले.<ref name="AUS26_RESULT"/><ref name="AUS26_RACEREPORT"/> === शर्यतीतील इतर घटना === लॉसन व पेरेझ यांची तिसऱ्या वळणाजवळ स्थानासाठी चुरस असताना दोन्ही कार एकमेकांना स्पर्शून गेल्या. ओकन व गॅस्ली यांच्याही कार एकमेकांना लागल्या; गॅस्लीच्या कारच्या पुढील भागाला नुकसान झाले. दोन्ही घटनांची पंचांनी चौकशी केली. एस्टन मार्टिनच्या अलोन्सो आणि स्ट्रोल यांनी कारच्या समस्या आल्याने थांबून नंतर काही फेऱ्या पुन्हा चालवल्या, पण त्यांना अधिकृत वर्गीकरण मिळाले नाही. शेवटपर्यंत १६ चालक वर्गीकृत झाले.<ref name="AUS26_RACEREPORT"/><ref name="AUS26_FIAINDEX"/> === मुख्य शर्यतीचे निकाल === '''अधिकृत अंतिम निकाल'''<ref name="AUS26_RESULT"/> {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! पूर्ण फेऱ्या !! वेळ / अंतर / स्थिती !! गुण |- | align="center" | १ || align="center" | ६३ || [[जॉर्ज रसेल]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | ५८ || १:२३:०६.८०१ || align="center" | २५ |- | align="center" | २ || align="center" | १२ || [[किमी आंतोनेली]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | ५८ || +२.९७४ || align="center" | १८ |- | align="center" | ३ || align="center" | १६ || [[शार्ल लक्लेर]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | ५८ || +१५.५१९ || align="center" | १५ |- | align="center" | ४ || align="center" | ४४ || [[लुइस हॅमिल्टन]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | ५८ || +१६.१४४ || align="center" | १२ |- | align="center" | ५ || align="center" | १ || [[लॅन्डो नॉरिस]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | ५८ || +५१.७४१ || align="center" | १० |- | align="center" | ६ || align="center" | ३ || [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | ५८ || +५४.६१७ || align="center" | ८ |- | align="center" | ७ || align="center" | ८७ || [[ऑलिव्हर बेअरमन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | ५७ || +१ फेरी || align="center" | ६ |- | align="center" | ८ || align="center" | ४१ || [[आर्विड लिंडब्लाड]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | ५७ || +१ फेरी || align="center" | ४ |- | align="center" | ९ || align="center" | ५ || [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | ५७ || +१ फेरी || align="center" | २ |- | align="center" | १० || align="center" | १० || [[पियेर गॅस्ली]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | ५७ || +१ फेरी || align="center" | १ |- | align="center" | ११ || align="center" | ३१ || [[एस्टेबन ओकन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | ५७ || +१ फेरी || align="center" | ० |- | align="center" | १२ || align="center" | २३ || [[अलेक्झांडर अल्बोन]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | ५७ || +१ फेरी || align="center" | ० |- | align="center" | १३ || align="center" | ३० || [[लियाम लॉसन]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | ५७ || +१ फेरी || align="center" | ० |- | align="center" | १४ || align="center" | ४३ || [[फ्रान्को कोलापिंटो]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | ५६ || +२ फेऱ्या || align="center" | ० |- | align="center" | १५ || align="center" | ५५ || [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | ५६ || +२ फेऱ्या || align="center" | ० |- | align="center" | १६ || align="center" | ११ || [[सर्गिओ पेरेझ]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | ५५ || +३ फेऱ्या || align="center" | ० |- | align="center" | — || align="center" | १८ || [[लान्स स्ट्रोल]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | ४३ || वर्गीकृत नाही || align="center" | ० |- | align="center" | — || align="center" | १४ || [[फर्नांदो अलोन्सो]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | २१ || निवृत्त || align="center" | ० |- | align="center" | — || align="center" | ७७ || [[वालट्टेरी बोट्टास]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | १५ || निवृत्त || align="center" | ० |- | align="center" | — || align="center" | ६ || [[आयझॅक हादजार]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | १० || निवृत्त || align="center" | ० |- | align="center" | — || align="center" | ८१ || [[ऑस्कर पियास्त्री]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | ० || सुरुवात केली नाही || align="center" | ० |- | align="center" | — || align="center" | २७ || [[निको हल्केनबर्ग]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | ० || सुरुवात केली नाही || align="center" | ० |- class="sortbottom" | colspan="7" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="AUS26_RESULT"/> |} ''टीप:'' 'वर्गीकृत नाही' (NC), 'निवृत्त' (DNF) आणि 'सुरुवात केली नाही' (DNS) या नोंदी अधिकृत निकालपत्रातील स्थितीनुसार वेगळ्या दाखविल्या आहेत. === सर्वात वेगवान फेरी === मुख्य शर्यतीतील सर्वात वेगवान फेरी [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] याने ४३व्या फेरीत १:२२.०९१ या वेळेत पूर्ण केली.<ref name="AUS26_FASTLAP">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री – सर्वात वेगवान फेऱ्या|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1279/australia/fastest-laps|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१९ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> {| class="wikitable" ! चालक !! कारनिर्माता !! फेरी क्रमांक !! वेळ |- | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || ४३ || १:२२.०९१ |- class="sortbottom" | colspan="4" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="AUS26_FASTLAP"/> |} == शर्यतीनंतरचे विश्लेषण == === कोलापिंटोवरील स्टॉप-अँड-गो दंड === शर्यत सुरू होण्याआधी ग्रिडवरील १५ सेकंदांचा इशारा दिल्यानंतरही अल्पाइनचा एक कर्मचारी कोलापिंटोच्या कारला स्पर्श करत होता. नियमानुसार अशा स्थितीत संबंधित कारने पिट-लेनमधून सुरुवात करणे आवश्यक होते; कोलापिंटोने मात्र ग्रिडवरून सुरुवात केली. त्यामुळे एफआयए पंचांनी अनिवार्य स्टॉप-अँड-गो दंड सुनावला. हा दंड त्याने शर्यतीत भोगला आणि अखेरीस तो १४वा राहिला.<ref name="AUS26_COLAPINTO">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज ६० – कोलापिंटोच्या ग्रिड प्रक्रियेतील नियमभंगावरील निर्णय|दुवा=https://api.fia.com/system/files/decision-document/2026_australian_grand_prix_-_infringement_-_car_43_-_grid_procedure_infringement.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === सराव व पात्रता फेरीतील कार सोडण्यासंबंधी निर्णय === दुसऱ्या मुक्त सरावातील पिट-लेन घटनेत रसेलला फटकारणी आणि सरावातील दुसऱ्या नियमभंगासाठी इशारा देण्यात आला. पात्रता फेरीत आंतोनेलीच्या कारला जोडलेले शीतकरण उपकरण बाहेर पडून सुटल्यामुळे मर्सिडीजला ७,५०० युरो दंड झाला. गॅस्लीची कार असुरक्षित स्थितीत गॅरेजमधून सोडल्याबद्दल अल्पाइनला ५,००० युरो दंड झाला. हे संघांवरील आर्थिक दंड होते; मुख्य शर्यतीच्या वेळेत त्यांची भर पडली नाही.<ref name="AUS26_FIAINDEX"/><ref name="AUS26_ANTFINE"/><ref name="AUS26_GASLYFINE">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज ४१ – गॅस्लीची कार असुरक्षित स्थितीत बाहेर सोडल्याबद्दल दंड|दुवा=https://api.fia.com/documents/championships/fia-formula-one-world-championship-14/season/season-2026-2072/event/Australian%20Grand%20Prix|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=७ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === शर्यतीतील संपर्क आणि इतर चौकशा === तिसऱ्या वळणावरील ओकन-गॅस्ली धडकेत कोणत्याही चालकावर प्रामुख्याने दोष ठेवता येत नसल्याचे ठरवून पंचांनी पुढील कारवाई केली नाही. पेरेझ आणि लॉसन यांच्या संपर्कातही लॉसनला वळणाच्या बाहेर जागेचा अधिकार नसल्याचा निष्कर्ष काढून पेरेझवरील कारवाई टाळली. व्हीएससीच्या काळात ओकनने अनावश्यकरीत्या कमी वेगाने गाडी चालवली का, या चौकशीतही कोणताही दंड झाला नाही.<ref name="AUS26_OCON">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज ६२ – ओकन आणि गॅस्ली यांच्यातील धडकेसंदर्भातील निर्णय|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_australian_grand_prix_-_decision_-_car_31_-_alleged_causing_a_collision_with_car_10.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="AUS26_PEREZ">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज ६६ – पेरेझ आणि लॉसन यांच्या घटनेवरील निर्णय|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_australian_grand_prix_-_decision_-_car_11_-_alleged_forcing_another_driver_off_the_track.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="AUS26_FIAINDEX"/> === शर्यतीचा परिणाम आणि महत्त्व === मर्सिडीजने नव्या तांत्रिक नियमांच्या पहिल्या ग्रांप्रीमध्ये पहिली दोन स्थाने मिळवून चालक व कारनिर्माता दोन्ही अजिंक्यपदांत सुरुवातीची आघाडी घेतली. फेरारीने वेगवान सुरुवात करूनही व्हीएससी दरम्यान पिट न करण्याच्या रणनीतीमुळे आघाडी गमावली. पदार्पणाच्या शर्यतीत लिंडब्लाडने चार गुण आणि नव्या ऑडी संघाने बोर्तोलेतोमार्फत दोन गुण मिळवले; दुसरीकडे पियास्त्री आणि हल्केनबर्गला मुख्य शर्यत सुरूही करता आली नाही. पुढील फेरी चीनमध्ये आयोजित करण्यात आली.<ref name="AUS26_LOWDOWN"/><ref name="AUS26_RACEREPORT"/> == निकालानंतर गुणतालिका == ऑस्ट्रेलियातील ही पहिली फेरी असल्याने खालील गुण हंगामाची पहिली अधिकृत अजिंक्यपद स्थिती दर्शवतात. सर्वात वेगवान फेरीसाठी अतिरिक्त गुण दिला जात नव्हता; त्यामुळे गुण चालकांच्या शर्यत-समाप्तीच्या स्थानांवर आधारित आहेत.<ref name="AUS26_RESULT"/> === चालक अजिंक्यपद गुणतालिका === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! चालक !! संघ !! गुण |- | align="center" | १ || [[जॉर्ज रसेल]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | २५ |- | align="center" | २ || [[किमी आंतोनेली]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | १८ |- | align="center" | ३ || [[शार्ल लक्लेर]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | १५ |- | align="center" | ४ || [[लुइस हॅमिल्टन]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | १२ |- | align="center" | ५ || [[लॅन्डो नॉरिस]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | १० |- | align="center" | ६ || [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | ८ |- | align="center" | ७ || [[ऑलिव्हर बेअरमन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | ६ |- | align="center" | ८ || [[आर्विड लिंडब्लाड]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | ४ |- | align="center" | ९ || [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | २ |- | align="center" | १० || [[पियेर गॅस्ली]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | १ |- | align="center" | ११ || [[एस्टेबन ओकन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | ० |- | align="center" | १२ || [[अलेक्झांडर अल्बोन]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | ० |- | align="center" | १३ || [[लियाम लॉसन]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | ० |- | align="center" | १४ || [[फ्रान्को कोलापिंटो]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | ० |- | align="center" | १५ || [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | ० |- | align="center" | १६ || [[सर्गिओ पेरेझ]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | ० |- | align="center" | १७ || [[लान्स स्ट्रोल]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | ० |- | align="center" | १८ || [[फर्नांदो अलोन्सो]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | ० |- | align="center" | १९ || [[वालट्टेरी बोट्टास]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | ० |- | align="center" | २० || [[आयझॅक हादजार]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | ० |- | align="center" | २१ || [[ऑस्कर पियास्त्री]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | ० |- | align="center" | २२ || [[निको हल्केनबर्ग]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | ० |- class="sortbottom" | colspan="4" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="AUS26_RESULT"/> |} === कारनिर्माते अजिंक्यपद गुणतालिका === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कारनिर्माता !! गुण |- | align="center" | १ || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | ४३ |- | align="center" | २ || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | २७ |- | align="center" | ३ || [[मॅकलारेन]] || align="center" | १० |- | align="center" | ४ || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | ८ |- | align="center" | ५ || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | ६ |- | align="center" | ६ || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | ४ |- | align="center" | ७ || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | २ |- | align="center" | ८ || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | १ |- | align="center" | ९ || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | ० |- | align="center" | १० || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | ० |- | align="center" | ११ || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | ० |- class="sortbottom" | colspan="3" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="AUS26_RESULT"/> |} == हे सुद्धा पहा == # [[फॉर्म्युला वन]] # [[ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री]] # [[अल्बर्ट पार्क ग्रांप्री सर्किट]] # [[२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम]] # [[फॉर्म्युला वन ग्रांप्री यादी]] # [[फॉर्म्युला वन चालक अजिंक्यपद यादी]] # [[फॉर्म्युला वन कारनिर्माते अजिंक्यपद यादी]] # [[फॉर्म्युला वन सर्किटांची यादी]] == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} ==तळटीप== {{reflist|group=टीप}} == बाह्य दुवे == * [https://www.formula1.com/en/racing/2026/australia ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्रीचे अधिकृत संकेतस्थळ] * [https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1279/australia/race-result शर्यतीचे अधिकृत निकाल] * [https://api.fia.com/documents/championships/fia-formula-one-world-championship-14/season/season-2026-2072/event/Australian%20Grand%20Prix एफआयए निर्णयपत्रे] {{माहितीचौकट ग्रांप्री शर्यत | हंगाम = २०२६ | ग्रांप्री = ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री | हंगामातील_मागील_शर्यत = २०२५ अबु धाबी ग्रांप्री | हंगामातील_पुढील_शर्यत = २०२६ चिनी ग्रांप्री | ग्रांप्री_मागील_शर्यत = २०२५ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री | ग्रांप्री_पुढील_शर्यत = २०२७ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री }} {{२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम}} {{फॉर्म्युला वन अजिंक्यपद}} [[वर्ग:ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री]] [[वर्ग:२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम]] 4ppfc09i8ftqp4zv824gb1mty48xacy 2723267 2723254 2026-10-19T19:34:08Z Koolkrazy 1591 2723267 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट ग्रांप्री शर्यत माहिती | प्रकार = एफ.१ | देश = ऑस्ट्रेलिया | ग्रांप्री = ऑस्ट्रेलियन | चित्र = 2022 F1 CourseLayout Australia.svg | चित्र_शीर्षक = अल्बर्ट पार्क सर्किटचा २०२२ पासून वापरला जाणारा आराखडा | दिनांक = मार्च ८ | वर्ष = २०२६ | अधिकृत_नाव = फॉर्म्युला १ कतार एअरवेज ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री २०२६ | शर्यत_क्रमांक = १ | हंगामात_एकूण_शर्यती = २३ | शर्यतीचे_ठिकाण = [[अल्बर्ट पार्क ग्रांप्री सर्किट]], [[मेलबर्न]], [[ऑस्ट्रेलिया]] | सर्किट_प्रकार = तात्पुरते स्ट्रीट सर्किट | सर्किट_अंतर_किमी = ५.२७८ | सर्किट_अंतर_मैल = ३.२८० | एकूण_फेऱ्या = ५८ | एकूण_अंतर_किमी = ३०६.१२४ | एकूण_अंतर_मैल = १९०.२१७ | हवामान = कोरडे आणि सौम्य | पोल_चालक = [[जॉर्ज रसेल]] | पोल_देश = GBR | पोल_संघ = [[मर्सिडीज-बेंझ]] | पोल_वेळ = १:१८.५१८ | जलद_चालक = [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | जलद_देश = NED | जलद_संघ = [[रेड बुल रेसिंग]] | जलद_वेळ = १:२२.०९१ | जलद_फेरी = ४३ | पहिला_चालक = [[जॉर्ज रसेल]] | पहिला_देश = GBR | पहिला_संघ = [[मर्सिडीज-बेंझ]] | दुसरा_चालक = [[किमी आंतोनेली]] | दुसरा_देश = ITA | दुसरा_संघ = [[मर्सिडीज-बेंझ]] | तिसरा_चालक = [[शार्ल लक्लेर]] | तिसरा_देश = MON | तिसरा_संघ = [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | हंगामातील_पुढील_शर्यत = २०२६ चिनी ग्रांप्री | ग्रांप्री_मागील_शर्यत = २०२५ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री | ग्रांप्री_पुढील_शर्यत = २०२७ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री }} '''२०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री''' (अधिकृत नाव: '''फॉर्म्युला १ कतार एअरवेज ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री २०२६''') ही ८ मार्च २०२६ रोजी [[ऑस्ट्रेलिया]]तील [[मेलबर्न]] येथील [[अल्बर्ट पार्क ग्रांप्री सर्किट]]वर झालेली [[फॉर्म्युला वन]] शर्यत होती. ही [[२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम]]ाची पहिली फेरी आणि नव्या तांत्रिक नियमांतर्गत झालेली पहिली अजिंक्यपद शर्यत होती. ६–८ मार्चदरम्यान झालेल्या सप्ताहांतात तीन मुक्त सराव सत्रे, तीन भागांची पात्रता फेरी आणि ५८ फेऱ्यांची मुख्य शर्यत झाली; स्प्रिंट शर्यत नव्हती.<ref name="AUS26_RACEREPORT">{{स्रोत बातमी|title=ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्रीमध्ये रसेलचा विजय आणि मर्सिडीजची दुहेरी आघाडी|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/russell-wins-action-packed-australian-gp-from-antonelli-as-mercedes-secure-1.4WRxPAtF4dFtrKCsWIiQX2.4WRxPAtF4dFtrKCsWIiQX2|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> [[मर्सिडीज-बेंझ]]चा [[जॉर्ज रसेल]] याने पोल पोझिशनवरून सुरुवात केली आणि संघसहकारी [[किमी आंतोनेली]]च्या पुढे विजय मिळवला. [[स्कुदेरिआ फेरारी]]चा [[शार्ल लक्लेर]] तिसरा आणि [[लुइस हॅमिल्टन]] चौथा राहिला. दोन व्हर्च्युअल सेफ्टी कार कालावधीत मर्सिडीजने पिट-स्टॉप घेण्याचा, तर फेरारीने ट्रॅकवर राहण्याचा निर्णय घेतला; या वेगळ्या टायर रणनीतींनी शर्यतीचे स्वरूप बदलले.<ref name="AUS26_RESULT">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री – मुख्य शर्यतीचा निकाल|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1279/australia/race-result|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="AUS26_STRATEGY">{{स्रोत बातमी|title=ऑस्ट्रेलियात फेरारीच्या व्हर्च्युअल सेफ्टी कार रणनीतीचे विश्लेषण|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/monday-morning-debrief-could-ferrari-have-won-in-australia-with-a-different.6yQwaJxaJCZdS16fS2jcIw|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=९ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> == पार्श्वभूमी == === शर्यतीपूर्वीची अजिंक्यपदाची स्थिती === २०२६ हंगामातील मोठ्या एरोडायनामिक आणि पॉवर युनिट नियमबदलांमुळे कारची रचना व ऊर्जा वापरण्याची पद्धत बदलली होती. नव्याने स्पर्धेत उतरलेल्या [[ऑडी एफ१ संघ]] आणि [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]]मुळे ग्रिडवर ११ संघ व २२ चालक होते. रेसिंग बुल्सचा [[आर्विड लिंडब्लाड]] फॉर्म्युला वनमधील पदार्पणाची शर्यत खेळत होता. हंगामाची ही पहिली शर्यत असल्यामुळे प्रारंभी चालक व कारनिर्माता अजिंक्यपदात सर्वांचे गुण शून्य होते.<ref name="AUS26_LOWDOWN">{{स्रोत बातमी|title=ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री सप्ताहांतातील महत्त्वाच्या घटना आणि त्यांचे परिणाम|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/australia-lowdown-2026-all-the-key-moments-as-mercedes-enjoy-a-perfect-start.538A9JyEiem5LTfO4gkmr2.538A9JyEiem5LTfO4gkmr2|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === सर्किट आणि सप्ताहांत === ५.२७८ किमी लांबीच्या अल्बर्ट पार्क सर्किटवर ५८ फेऱ्यांची, एकूण ३०६.१२४ किमीची शर्यत आयोजित झाली. === सहभागी चालक आणि संघ === या ग्रांप्रीत ११ संघांचे २२ चालक सहभागी झाले. खाली अधिकृत सुरुवातीच्या क्रमवारीत नोंदलेले चालक, संघ आणि कार क्रमांक दिले आहेत.<ref name="AUS26_GRID">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री – सुरुवातीची अधिकृत क्रमवारी|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1279/australia/starting-grid|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> {| class="wikitable" style="font-size:85%;" ! संघ !! चालक !! कार क्रमांक |- | [[मर्सिडीज-बेंझ]] || {{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]] || align="center" | ६३ |- | [[मर्सिडीज-बेंझ]] || {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] || align="center" | १२ |- | [[रेड बुल रेसिंग]] || {{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]] || align="center" | ६ |- | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || {{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]] || align="center" | १६ |- | [[मॅकलारेन]] || {{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]] || align="center" | ८१ |- | [[मॅकलारेन]] || {{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]] || align="center" | १ |- | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || {{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]] || align="center" | ४४ |- | [[रेसिंग बुल्स]] || {{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]] || align="center" | ३० |- | [[रेसिंग बुल्स]] || {{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]] || align="center" | ४१ |- | [[ऑडी एफ१ संघ]] || {{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] || align="center" | ५ |- | [[ऑडी एफ१ संघ]] || {{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]] || align="center" | २७ |- | [[हास एफ.१ संघ]] || {{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]] || align="center" | ८७ |- | [[हास एफ.१ संघ]] || {{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]] || align="center" | ३१ |- | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || {{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]] || align="center" | १० |- | [[विलियम्स एफ१]] || {{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]] || align="center" | २३ |- | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || {{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]] || align="center" | ४३ |- | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || {{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]] || align="center" | १४ |- | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || {{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]] || align="center" | ११ |- | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || {{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]] || align="center" | ७७ |- | [[रेड बुल रेसिंग]] || {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] || align="center" | ३ |- | [[विलियम्स एफ१]] || {{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] || align="center" | ५५ |- | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || {{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]] || align="center" | १८ |- class="sortbottom" | colspan="3" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="AUS26_GRID"/> |} === टायर === [[पिरेली]]ने C3 (हार्ड), C4 (मीडियम) आणि C5 (सॉफ्ट) टायर मिश्रणे उपलब्ध करून दिली. शर्यतीत मीडियमवर सुरुवात करून हार्डवर जाण्याची रणनीती अनेक संघांनी निवडली; अन्य काही चालकांनी हार्ड किंवा सॉफ्ट टायरवर सुरुवात केली.<ref name="AUS26_RACEREPORT"/> {| class="wikitable" style="font-size:85%;" ! टायर प्रकार !! मिश्रण !! बाजूच्या पट्टीचा रंग |- | हार्ड || C3 || पांढरा |- | मीडियम || C4 || पिवळा |- | सॉफ्ट || C5 || लाल |- class="sortbottom" | colspan="3" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="AUS26_RACEREPORT"/> |} == मुक्त सराव सत्रे == === पहिला मुक्त सराव === शुक्रवार, ६ मार्च रोजीच्या पहिल्या सरावात फेरारीचा लक्लेर १:२०.२६७ वेळेसह सर्वात वेगवान ठरला. हॅमिल्टन त्याच्या ०.४६९ सेकंद मागे दुसरा आणि व्हर्सटॅपन ०.५२२ सेकंद मागे तिसरा राहिला. नव्या कारची पहिली अधिकृत सराव चाचणी असल्याने संघांनी पॉवर युनिट, ऊर्जा वापर आणि संतुलन यांची माहिती गोळा केली. पियास्त्रीला सुरुवातीला क्षणिक शक्ती-अडचण आली; नॉरिसच्या मॅकलारेनच्या गिअरबॉक्सची तपासणी झाल्याने त्याचे फेरे मर्यादित राहिले. अलोन्सोने या सत्रात वेळ नोंदवली नाही.<ref name="AUS26_FP1REPORT">{{स्रोत बातमी|title=ऑस्ट्रेलियातील पहिल्या सरावात लक्लेर सर्वात वेगवान|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/fp1-leclerc-leads-first-practice-session-of-2026-from-hamilton-and.3ovgyYzAAKrXtq4xx1UAfI.3ovgyYzAAKrXtq4xx1UAfI|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=६ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="AUS26_FP1">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री – पहिला मुक्त सराव निकाल|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1279/australia/practice/1|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=६ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === मुक्त सराव १ चे निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! सर्वोत्तम वेळ / अंतर !! फेऱ्या |- | align="center" | १ || align="center" | १६ || [[शार्ल लक्लेर]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | १:२०.२६७ || align="center" | ३३ |- | align="center" | २ || align="center" | ४४ || [[लुइस हॅमिल्टन]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | +०.४६९ || align="center" | ३० |- | align="center" | ३ || align="center" | ३ || [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | +०.५२२ || align="center" | २७ |- | align="center" | ४ || align="center" | ६ || [[आयझॅक हादजार]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | +०.८२० || align="center" | २४ |- | align="center" | ५ || align="center" | ४१ || [[आर्विड लिंडब्लाड]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | +१.०४६ || align="center" | २२ |- | align="center" | ६ || align="center" | ८१ || [[ऑस्कर पियास्त्री]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | +१.०७५ || align="center" | २१ |- | align="center" | ७ || align="center" | ६३ || [[जॉर्ज रसेल]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | +१.१०४ || align="center" | २६ |- | align="center" | ८ || align="center" | १२ || [[किमी आंतोनेली]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | +१.१०९ || align="center" | २४ |- | align="center" | ९ || align="center" | ५ || [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | +१.४२९ || align="center" | २३ |- | align="center" | १० || align="center" | २७ || [[निको हल्केनबर्ग]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | +१.७०२ || align="center" | २१ |- | align="center" | ११ || align="center" | ३१ || [[एस्टेबन ओकन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | +१.८९४ || align="center" | २८ |- | align="center" | १२ || align="center" | ५५ || [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | +२.०५६ || align="center" | ३० |- | align="center" | १३ || align="center" | ३० || [[लियाम लॉसन]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | +२.३४६ || align="center" | २८ |- | align="center" | १४ || align="center" | ८७ || [[ऑलिव्हर बेअरमन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | +२.४१५ || align="center" | २५ |- | align="center" | १५ || align="center" | २३ || [[अलेक्झांडर अल्बोन]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | +२.८६३ || align="center" | २४ |- | align="center" | १६ || align="center" | ४३ || [[फ्रान्को कोलापिंटो]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | +३.०५८ || align="center" | २६ |- | align="center" | १७ || align="center" | ७७ || [[वालट्टेरी बोट्टास]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | +३.७५५ || align="center" | २४ |- | align="center" | १८ || align="center" | १० || [[पियेर गॅस्ली]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | +३.७६८ || align="center" | २७ |- | align="center" | १९ || align="center" | १ || [[लॅन्डो नॉरिस]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | +४.१२४ || align="center" | ७ |- | align="center" | २० || align="center" | ११ || [[सर्गिओ पेरेझ]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | +४.३५३ || align="center" | १४ |- | align="center" | २१ || align="center" | १८ || [[लान्स स्ट्रोल]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | +३०.०६७ || align="center" | ३ |- | align="center" | — || align="center" | १४ || [[फर्नांदो अलोन्सो]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | सहभागी नाही || align="center" | ० |- class="sortbottom" | colspan="6" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="AUS26_FP1"/> |} === दुसरा मुक्त सराव === दुसऱ्या सरावात स्थानिक चालक पियास्त्रीने १:१९.७२९ वेळ नोंदवून आघाडी मिळवली. आंतोनेली दुसरा व रसेल तिसरा राहिला. सुरुवातीला पिट-लेनमधून बाहेर पडताना रसेलची कार लिंडब्लाडच्या कारला लागली. त्याच सत्रात कोलापिंटोच्या मंदावलेल्या कारपासून हॅमिल्टनला बाजूला व्हावे लागले; व्हर्सटॅपनची रेड बुल पिट-लेनमध्ये थांबल्याने त्याचाही कार्यक्रम अडखळला. शुक्रवारी या घटनांच्या चौकशीबरोबरच संघांनी शर्यतीतील टायर वापराचे प्रयत्न केले.<ref name="AUS26_FP2REPORT">{{स्रोत बातमी|title=दुसऱ्या मुक्त सरावात पियास्त्रीची आघाडी; पिट-लेनमधील घटना|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/fp2-piastri-beats-antonelli-and-russell-to-top-spot-during-second-practice.55GqdYfXKqsrDnWfEAiXgL|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=६ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="AUS26_FP2">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री – दुसरा मुक्त सराव निकाल|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1279/australia/practice/2|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=६ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === मुक्त सराव २ चे निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! सर्वोत्तम वेळ / अंतर !! फेऱ्या |- | align="center" | १ || align="center" | ८१ || [[ऑस्कर पियास्त्री]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | १:१९.७२९ || align="center" | २६ |- | align="center" | २ || align="center" | १२ || [[किमी आंतोनेली]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | +०.२१४ || align="center" | ३१ |- | align="center" | ३ || align="center" | ६३ || [[जॉर्ज रसेल]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | +०.३२० || align="center" | २८ |- | align="center" | ४ || align="center" | ४४ || [[लुइस हॅमिल्टन]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | +०.३२१ || align="center" | ३२ |- | align="center" | ५ || align="center" | १६ || [[शार्ल लक्लेर]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | +०.५६२ || align="center" | ३० |- | align="center" | ६ || align="center" | ३ || [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | +०.६३७ || align="center" | १३ |- | align="center" | ७ || align="center" | १ || [[लॅन्डो नॉरिस]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | +१.०६५ || align="center" | २९ |- | align="center" | ८ || align="center" | ४१ || [[आर्विड लिंडब्लाड]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | +१.१९३ || align="center" | ३० |- | align="center" | ९ || align="center" | ६ || [[आयझॅक हादजार]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | +१.२१२ || align="center" | २८ |- | align="center" | १० || align="center" | ३१ || [[एस्टेबन ओकन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | +१.४५० || align="center" | २९ |- | align="center" | ११ || align="center" | ८७ || [[ऑलिव्हर बेअरमन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | +१.५९७ || align="center" | ३१ |- | align="center" | १२ || align="center" | २७ || [[निको हल्केनबर्ग]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | +१.६२२ || align="center" | ३४ |- | align="center" | १३ || align="center" | ३० || [[लियाम लॉसन]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | +१.६२९ || align="center" | २९ |- | align="center" | १४ || align="center" | ५ || [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | +१.९३९ || align="center" | २८ |- | align="center" | १५ || align="center" | २३ || [[अलेक्झांडर अल्बोन]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | +२.११८ || align="center" | ३२ |- | align="center" | १६ || align="center" | १० || [[पियेर गॅस्ली]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | +२.४३८ || align="center" | १६ |- | align="center" | १७ || align="center" | ५५ || [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | +२.५२४ || align="center" | १० |- | align="center" | १८ || align="center" | ४३ || [[फ्रान्को कोलापिंटो]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | +२.८९० || align="center" | २७ |- | align="center" | १९ || align="center" | ७७ || [[वालट्टेरी बोट्टास]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | +३.९३१ || align="center" | २८ |- | align="center" | २० || align="center" | १४ || [[फर्नांदो अलोन्सो]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | +४.९३३ || align="center" | १८ |- | align="center" | २१ || align="center" | १८ || [[लान्स स्ट्रोल]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | +६.०८७ || align="center" | १३ |- | align="center" | २२ || align="center" | ११ || [[सर्गिओ पेरेझ]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | वेळ नाही || align="center" | २ |- class="sortbottom" | colspan="6" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="AUS26_FP2"/> |} === तिसरा मुक्त सराव === शनिवारच्या तिसऱ्या सरावाची सुरुवात आधीच्या फॉर्म्युला ३ स्प्रिंट अपघातानंतर कठड्यांची दुरुस्ती करण्यासाठी उशिराने झाली. रसेलने १:१९.०५३ अशी सर्वोत्तम वेळ नोंदवली; हॅमिल्टन आणि लक्लेर अनुक्रमे दुसरे व तिसरे राहिले. कार्लोस सायेन्सची गाडी थांबल्यामुळे आणि आंतोनेलीच्या अपघातामुळे सत्रात लाल झेंडे दाखवण्यात आले. आंतोनेलीच्या कारचे नुकसान झाले असले तरी मर्सिडीजने ती पात्रता फेरीसाठी दुरुस्त केली. स्ट्रोलने तिसऱ्या सरावात वेळ नोंदवली नाही.<ref name="AUS26_FP3REPORT">{{स्रोत बातमी|title=तिसऱ्या सरावात रसेल सर्वात वेगवान; आंतोनेलीचा अपघात|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/fp3-russell-goes-fastest-in-final-australia-practice-as-antonelli-crashes.7787HPr7wqS9Hx2FMOh7Rx|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=७ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="AUS26_FP3">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री – तिसरा मुक्त सराव निकाल|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1279/australia/practice/3|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=७ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === मुक्त सराव ३ चे निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! सर्वोत्तम वेळ / अंतर !! फेऱ्या |- | align="center" | १ || align="center" | ६३ || [[जॉर्ज रसेल]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | १:१९.०५३ || align="center" | २३ |- | align="center" | २ || align="center" | ४४ || [[लुइस हॅमिल्टन]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | +०.६१६ || align="center" | २२ |- | align="center" | ३ || align="center" | १६ || [[शार्ल लक्लेर]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | +०.७७४ || align="center" | २० |- | align="center" | ४ || align="center" | ८१ || [[ऑस्कर पियास्त्री]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | +१.०३४ || align="center" | १७ |- | align="center" | ५ || align="center" | ६ || [[आयझॅक हादजार]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | +१.०८४ || align="center" | १५ |- | align="center" | ६ || align="center" | ३ || [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | +१.१४४ || align="center" | १५ |- | align="center" | ७ || align="center" | १२ || [[किमी आंतोनेली]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | +१.२७१ || align="center" | १८ |- | align="center" | ८ || align="center" | १ || [[लॅन्डो नॉरिस]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | +१.३९० || align="center" | २२ |- | align="center" | ९ || align="center" | ५ || [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | +१.४०६ || align="center" | १९ |- | align="center" | १० || align="center" | ८७ || [[ऑलिव्हर बेअरमन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | +१.७२५ || align="center" | १८ |- | align="center" | ११ || align="center" | ४१ || [[आर्विड लिंडब्लाड]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | +१.७८५ || align="center" | १५ |- | align="center" | १२ || align="center" | ३० || [[लियाम लॉसन]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | +१.८३७ || align="center" | १३ |- | align="center" | १३ || align="center" | ३१ || [[एस्टेबन ओकन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | +१.९३० || align="center" | १९ |- | align="center" | १४ || align="center" | २७ || [[निको हल्केनबर्ग]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | +२.०१४ || align="center" | २२ |- | align="center" | १५ || align="center" | १० || [[पियेर गॅस्ली]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | +२.०१८ || align="center" | २६ |- | align="center" | १६ || align="center" | ४३ || [[फ्रान्को कोलापिंटो]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | +२.३६० || align="center" | २२ |- | align="center" | १७ || align="center" | २३ || [[अलेक्झांडर अल्बोन]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | +२.६११ || align="center" | १७ |- | align="center" | १८ || align="center" | १४ || [[फर्नांदो अलोन्सो]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | +३.६६७ || align="center" | २० |- | align="center" | १९ || align="center" | ७७ || [[वालट्टेरी बोट्टास]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | +४.४६१ || align="center" | १२ |- | align="center" | २० || align="center" | ११ || [[सर्गिओ पेरेझ]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | +५.३४४ || align="center" | २१ |- | align="center" | २१ || align="center" | ५५ || [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | वेळ नाही || align="center" | १ |- | align="center" | — || align="center" | १८ || [[लान्स स्ट्रोल]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | सहभागी नाही || align="center" | ० |- class="sortbottom" | colspan="6" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="AUS26_FP3"/> |} == ग्रांप्री पात्रता फेरी == पात्रता फेरी शनिवार, ७ मार्च रोजी झाली. पहिल्या दोन फेऱ्यांतून प्रत्येकी सहा चालक बाहेर पडले आणि उर्वरित दहा चालकांनी अंतिम फेरीत पोल पोझिशनसाठी प्रयत्न केले.<ref name="AUS26_Q">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री – पात्रता फेरी निकाल|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1279/australia/qualifying|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=७ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === फेरी १ === व्हर्सटॅपनची रेड बुल पहिल्या वळणावर ब्रेक लावताना मागील भागाचे नियंत्रण सुटून अडथळ्यांवर आदळली. त्यामुळे लाल झेंडा दाखवावा लागला व त्याला पात्रतेची वेळ नोंदवता आली नाही. सायेन्स आणि स्ट्रोल यांनीही तांत्रिक कारणांमुळे वेळ दिली नाही. पहिल्या फेरीतून अलोन्सो, पेरेझ, बोट्टास, व्हर्सटॅपन, सायेन्स व स्ट्रोल बाहेर पडले. रसेल १:१९.५०७ वेळेसह या फेरीत सर्वात वेगवान होता.<ref name="AUS26_QREPORT">{{स्रोत बातमी|title=मेलबर्नमधील पात्रता फेरीत रसेल आणि आंतोनेलीची पहिली दोन स्थाने|दुवा=https://www.fia.com/news/f1-russell-leads-mercedes-one-two-qualifying-melbourne-verstappen-crashes|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=७ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="AUS26_Q"/> === फेरी २ === दुसऱ्या फेरीत मर्सिडीज व फेरारीने आपला वेग वाढवला. कोलापिंटो, अल्बोन, गॅस्ली, ओकन, बेअरमन आणि हल्केनबर्ग यांना शेवटच्या दहा चालकांत प्रवेश मिळवता आला नाही. बोर्तोलेतो पात्र ठरला, परंतु त्याच्या ऑडीला आलेल्या समस्येमुळे पुढील फेरीत वेळ नोंदवता आली नाही.<ref name="AUS26_QREPORT"/><ref name="AUS26_Q"/> === फेरी ३ === अंतिम फेरीपूर्वी आंतोनेलीची कार दुरुस्त करून पुन्हा स्पर्धेत उतरवण्यात आली होती. पिटमधून बाहेर पडताना कारला जोडलेले शीतकरणाचे उपकरण सुटले व ट्रॅकवर पडलेल्या भागांमुळे लाल झेंडा दाखवण्यात आला. अखेरीस रसेलने १:१८.५१८ वेळेसह पोल पोझिशन मिळवली; आंतोनेली १:१८.८११ वेळेसह दुसरा आणि हादजार १:१९.३०३ वेळेसह तिसरा राहिला. हादजारच्या मागे लक्लेर, पियास्त्री, नॉरिस, हॅमिल्टन, लॉसन आणि लिंडब्लाड होते.<ref name="AUS26_QREPORT"/><ref name="AUS26_ANTFINE">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज ४२ – आंतोनेलीची कार असुरक्षित स्थितीत बाहेर सोडल्याबद्दल दंड|दुवा=https://api.fia.com/documents/championships/fia-formula-one-world-championship-14/season/season-2026-2072/event/Australian%20Grand%20Prix|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=७ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === मुख्य पात्रता फेरीचे निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! अंतिम स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! फेरी १ !! फेरी २ !! फेरी ३ |- | align="center" | १ || align="center" | ६३ || [[जॉर्ज रसेल]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | १:१९.५०७ || align="center" | १:१८.९३४ || align="center" | १:१८.५१८ |- | align="center" | २ || align="center" | १२ || [[किमी आंतोनेली]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | १:२०.१२० || align="center" | १:१९.४३५ || align="center" | १:१८.८११ |- | align="center" | ३ || align="center" | ६ || [[आयझॅक हादजार]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | १:२०.०२३ || align="center" | १:१९.६५३ || align="center" | १:१९.३०३ |- | align="center" | ४ || align="center" | १६ || [[शार्ल लक्लेर]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | १:२०.२२६ || align="center" | १:१९.३५७ || align="center" | १:१९.३२७ |- | align="center" | ५ || align="center" | ८१ || [[ऑस्कर पियास्त्री]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | १:१९.६६४ || align="center" | १:१९.५२५ || align="center" | १:१९.३८० |- | align="center" | ६ || align="center" | १ || [[लॅन्डो नॉरिस]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | १:२०.०१० || align="center" | १:१९.८८२ || align="center" | १:१९.४७५ |- | align="center" | ७ || align="center" | ४४ || [[लुइस हॅमिल्टन]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | १:१९.८११ || align="center" | १:१९.९२१ || align="center" | १:१९.४७८ |- | align="center" | ८ || align="center" | ३० || [[लियाम लॉसन]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | १:२०.४९१ || align="center" | १:२०.१४४ || align="center" | १:१९.९९४ |- | align="center" | ९ || align="center" | ४१ || [[आर्विड लिंडब्लाड]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | १:२०.४०९ || align="center" | १:१९.९७१ || align="center" | १:२१.२४७ |- | align="center" | १० || align="center" | ५ || [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | १:२०.४९५ || align="center" | १:२०.२२१ || align="center" | — |- | align="center" | ११ || align="center" | २७ || [[निको हल्केनबर्ग]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | १:२१.०२४ || align="center" | १:२०.३०३ || align="center" | — |- | align="center" | १२ || align="center" | ८७ || [[ऑलिव्हर बेअरमन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | १:२१.२४७ || align="center" | १:२०.३११ || align="center" | — |- | align="center" | १३ || align="center" | ३१ || [[एस्टेबन ओकन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | १:२०.७५९ || align="center" | १:२०.४९१ || align="center" | — |- | align="center" | १४ || align="center" | १० || [[पियेर गॅस्ली]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | १:२१.१३८ || align="center" | १:२०.५०१ || align="center" | — |- | align="center" | १५ || align="center" | २३ || [[अलेक्झांडर अल्बोन]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | १:२१.०५१ || align="center" | १:२०.९४१ || align="center" | — |- | align="center" | १६ || align="center" | ४३ || [[फ्रान्को कोलापिंटो]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | १:२१.२०० || align="center" | १:२१.२७० || align="center" | — |- | align="center" | १७ || align="center" | १४ || [[फर्नांदो अलोन्सो]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | १:२१.९६९ || align="center" | — || align="center" | — |- | align="center" | १८ || align="center" | ११ || [[सर्गिओ पेरेझ]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | १:२२.६०५ || align="center" | — || align="center" | — |- | align="center" | १९ || align="center" | ७७ || [[वालट्टेरी बोट्टास]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | १:२३.२४४ || align="center" | — || align="center" | — |- | align="center" | २० || align="center" | ३ || [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | — || align="center" | — || align="center" | — |- | align="center" | २१ || align="center" | ५५ || [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | — || align="center" | — || align="center" | — |- | align="center" | २२ || align="center" | १८ || [[लान्स स्ट्रोल]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | — || align="center" | — || align="center" | — |- class="sortbottom" | colspan="7" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="AUS26_Q"/> |} ''टीप:'' वेगवान फेरीची वेळ नोंदवू न शकलेल्या व्हर्सटॅपन, सायेन्स आणि स्ट्रोल यांना एफआयए पंचांनी पूर्वीच्या सरावातील वेळा विचारात घेऊन शर्यतीत सहभागी होण्याची परवानगी दिली.<ref name="AUS26_GRID"/><ref name="AUS26_FIAINDEX">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री – अधिकृत एफआयए निर्णयपत्रे|दुवा=https://api.fia.com/documents/championships/fia-formula-one-world-championship-14/season/season-2026-2072/event/Australian%20Grand%20Prix|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === शर्यतीची अधिकृत सुरुवातीची क्रमवारी === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ |- | align="center" | १ || align="center" | ६३ || [[जॉर्ज रसेल]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] |- | align="center" | २ || align="center" | १२ || [[किमी आंतोनेली]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] |- | align="center" | ३ || align="center" | ६ || [[आयझॅक हादजार]] || [[रेड बुल रेसिंग]] |- | align="center" | ४ || align="center" | १६ || [[शार्ल लक्लेर]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] |- | align="center" | ५ || align="center" | ८१ || [[ऑस्कर पियास्त्री]] || [[मॅकलारेन]] |- | align="center" | ६ || align="center" | १ || [[लॅन्डो नॉरिस]] || [[मॅकलारेन]] |- | align="center" | ७ || align="center" | ४४ || [[लुइस हॅमिल्टन]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] |- | align="center" | ८ || align="center" | ३० || [[लियाम लॉसन]] || [[रेसिंग बुल्स]] |- | align="center" | ९ || align="center" | ४१ || [[आर्विड लिंडब्लाड]] || [[रेसिंग बुल्स]] |- | align="center" | १० || align="center" | ५ || [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] |- | align="center" | ११ || align="center" | २७ || [[निको हल्केनबर्ग]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] |- | align="center" | १२ || align="center" | ८७ || [[ऑलिव्हर बेअरमन]] || [[हास एफ.१ संघ]] |- | align="center" | १३ || align="center" | ३१ || [[एस्टेबन ओकन]] || [[हास एफ.१ संघ]] |- | align="center" | १४ || align="center" | १० || [[पियेर गॅस्ली]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] |- | align="center" | १५ || align="center" | २३ || [[अलेक्झांडर अल्बोन]] || [[विलियम्स एफ१]] |- | align="center" | १६ || align="center" | ४३ || [[फ्रान्को कोलापिंटो]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] |- | align="center" | १७ || align="center" | १४ || [[फर्नांदो अलोन्सो]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] |- | align="center" | १८ || align="center" | ११ || [[सर्गिओ पेरेझ]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] |- | align="center" | १९ || align="center" | ७७ || [[वालट्टेरी बोट्टास]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] |- | align="center" | २० || align="center" | ३ || [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] || [[रेड बुल रेसिंग]] |- | align="center" | २१ || align="center" | ५५ || [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] || [[विलियम्स एफ१]] |- | align="center" | २२ || align="center" | १८ || [[लान्स स्ट्रोल]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] |- class="sortbottom" | colspan="4" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="AUS26_GRID"/> |} == मुख्य शर्यत == === शर्यतीपूर्वीच्या घटना === रविवार, ८ मार्च रोजी पाचव्या स्थानावरून सुरुवात करणार असलेल्या पियास्त्रीचा ग्रिडकडे जाताना चौथ्या वळणाबाहेर अपघात झाला. त्याच्या मॅकलारेनला मोठे नुकसान झाल्याने त्याला स्वतःच्या घरच्या ग्रांप्रीमध्ये सुरुवातही करता आली नाही. हल्केनबर्गची ऑडी तांत्रिक समस्येमुळे ग्रिडवरून गॅरेजमध्ये परत नेण्यात आली. परिणामी २२ नोंदणीकृत चालकांपैकी २० चालकांनी शर्यत सुरू केली. बहुतांश चालक मीडियम टायरवर होते; व्हर्सटॅपन, बोट्टास व कोलापिंटो हार्ड, तर अलोन्सो व सायेन्स सॉफ्ट मिश्रणावर होते.<ref name="AUS26_RACEREPORT"/> === सुरुवात आणि पहिल्या दहा फेऱ्यांतील संघर्ष === पोलवरून सुरुवात करूनही रसेलला पहिल्या वळणापर्यंत आघाडी राखता आली नाही. चौथ्या स्थानावरून लक्लेरने पुढे येत पहिला क्रमांक घेतला; सातव्या स्थानावरून आलेला हॅमिल्टन तिसरा पोहोचला, तर आंतोनेली सातव्या क्रमांकापर्यंत मागे गेला. दुसऱ्या फेरीत रसेलने आघाडी मिळवली, परंतु पुढील फेरीत लक्लेरने नव्या ओव्हरटेक पद्धतीचा वापर करून पुन्हा पहिले स्थान घेतले. पुढील अनेक फेऱ्यांत दोघांनी स्थानांची अदलाबदल केली. नवव्या फेरीत रसेलचे पहिल्या वळणावर ब्रेक लॉक झाले, तरी त्याची कार ट्रॅकवर राहिली. या काळात आंतोनेली पुन्हा चौथ्या स्थानावर पोहोचला. पहिल्या दहा फेऱ्यांत अग्रस्थान एकूण सात वेळा बदलले.<ref name="AUS26_RACEREPORT"/> === व्हर्च्युअल सेफ्टी कार आणि पिट-स्टॉप रणनीती === ११व्या फेरीत हादजारची रेड बुल धूर निघत असल्याने ट्रॅकच्या बाजूला थांबली आणि व्हर्च्युअल सेफ्टी कार (व्हीएससी) लागू झाली. मर्सिडीजने रसेल व आंतोनेली दोघांनाही पिटमध्ये बोलावून मीडियमऐवजी हार्ड टायर लावले. आघाडीवरील लक्लेर आणि हॅमिल्टन यांना फेरारीने ट्रॅकवरच ठेवले. व्हीएससी संपल्यावर फेरारीच्या दोन्ही कार पुढे होत्या; तथापि मर्सिडीजने कमी वेळेच्या पिट-थांब्याचा फायदा आधीच मिळवला होता.<ref name="AUS26_RACEREPORT"/><ref name="AUS26_STRATEGY"/> बोट्टासची कॅडिलॅक पिट-लेनच्या प्रवेशाजवळ थांबल्यानंतर आणखी एक व्हीएससी लागू झाली. फेरारीने या संधीतही पिट न करण्याचा निर्णय कायम ठेवला. २०व्या फेरीत शर्यत पुन्हा वेगाने सुरू झाल्यावर व्हर्सटॅपनने लिंडब्लाडला मागे टाकून सहावे स्थान मिळवले. लक्लेरने २६व्या फेरीत हार्ड टायरसाठी पिट-स्टॉप घेतला; हॅमिल्टनने त्यानंतर थांबले. या सामान्य वेगातील थांब्यांमुळे फेरारीच्या गाड्या मर्सिडीजच्या मागे आल्या.<ref name="AUS26_RACEREPORT"/> === मध्य टप्पा आणि अंतिम रणनीती === शर्यतीच्या मध्यापर्यंत रसेल व आंतोनेलीकडे अग्रस्थानाची पुनर्प्राप्ती झाली होती. लवकर घेतलेल्या हार्ड टायरवर दोघांना शेवटपर्यंत जाता येईल की पुन्हा थांबावे लागेल, हा प्रश्न राहिला. ३४व्या फेरीत पेरेझच्या कारचा भाग ट्रॅकवर पडल्यामुळे आणखी काही काळ व्हीएससी लागू झाली; नॉरिसने दुसरा पिट-स्टॉप घेतला. व्हर्सटॅपनने दोन पिट-स्टॉपची रणनीती निवडली आणि ४२व्या फेरीपर्यंत सहाव्या स्थानावर होता. उरलेल्या फेऱ्यांमध्ये रसेल व आंतोनेलीने टायर सांभाळून अतिरिक्त थांबा न घेण्याचा निर्णय यशस्वी केला.<ref name="AUS26_RACEREPORT"/><ref name="AUS26_LOWDOWN"/> === शेवटच्या फेऱ्या आणि निकाल === शेवटच्या टप्प्यात हॅमिल्टन लक्लेरच्या जवळ आला, तर व्हर्सटॅपन नॉरिसला पाचव्या स्थानासाठी दबावात ठेवत होता. लक्लेरने तिसरे स्थान राखले आणि हॅमिल्टन ०.६२५ सेकंद मागे चौथा ठरला. नॉरिसने व्हर्सटॅपनला मागे ठेवून पाचवे स्थान मिळवले; विसाव्या स्थानावरून सुरुवात केलेला व्हर्सटॅपन सहावा आला. रसेलने १:२३:०६.८०१ वेळेत ५८ फेऱ्या पूर्ण करून आंतोनेलीपेक्षा २.९७४ सेकंद आधी विजय मिळवला. रेसिंग बुल्सच्या लिंडब्लाडने पदार्पणात आठवे, तर ऑडीच्या बोर्तोलेतोने नववे स्थान घेऊन गुण मिळवले.<ref name="AUS26_RESULT"/><ref name="AUS26_RACEREPORT"/> === शर्यतीतील इतर घटना === लॉसन व पेरेझ यांची तिसऱ्या वळणाजवळ स्थानासाठी चुरस असताना दोन्ही कार एकमेकांना स्पर्शून गेल्या. ओकन व गॅस्ली यांच्याही कार एकमेकांना लागल्या; गॅस्लीच्या कारच्या पुढील भागाला नुकसान झाले. दोन्ही घटनांची पंचांनी चौकशी केली. एस्टन मार्टिनच्या अलोन्सो आणि स्ट्रोल यांनी कारच्या समस्या आल्याने थांबून नंतर काही फेऱ्या पुन्हा चालवल्या, पण त्यांना अधिकृत वर्गीकरण मिळाले नाही. शेवटपर्यंत १६ चालक वर्गीकृत झाले.<ref name="AUS26_RACEREPORT"/><ref name="AUS26_FIAINDEX"/> === मुख्य शर्यतीचे निकाल === '''अधिकृत अंतिम निकाल'''<ref name="AUS26_RESULT"/> {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! पूर्ण फेऱ्या !! वेळ / अंतर / स्थिती !! गुण |- | align="center" | १ || align="center" | ६३ || [[जॉर्ज रसेल]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | ५८ || १:२३:०६.८०१ || align="center" | २५ |- | align="center" | २ || align="center" | १२ || [[किमी आंतोनेली]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | ५८ || +२.९७४ || align="center" | १८ |- | align="center" | ३ || align="center" | १६ || [[शार्ल लक्लेर]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | ५८ || +१५.५१९ || align="center" | १५ |- | align="center" | ४ || align="center" | ४४ || [[लुइस हॅमिल्टन]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | ५८ || +१६.१४४ || align="center" | १२ |- | align="center" | ५ || align="center" | १ || [[लॅन्डो नॉरिस]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | ५८ || +५१.७४१ || align="center" | १० |- | align="center" | ६ || align="center" | ३ || [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | ५८ || +५४.६१७ || align="center" | ८ |- | align="center" | ७ || align="center" | ८७ || [[ऑलिव्हर बेअरमन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | ५७ || +१ फेरी || align="center" | ६ |- | align="center" | ८ || align="center" | ४१ || [[आर्विड लिंडब्लाड]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | ५७ || +१ फेरी || align="center" | ४ |- | align="center" | ९ || align="center" | ५ || [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | ५७ || +१ फेरी || align="center" | २ |- | align="center" | १० || align="center" | १० || [[पियेर गॅस्ली]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | ५७ || +१ फेरी || align="center" | १ |- | align="center" | ११ || align="center" | ३१ || [[एस्टेबन ओकन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | ५७ || +१ फेरी || align="center" | ० |- | align="center" | १२ || align="center" | २३ || [[अलेक्झांडर अल्बोन]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | ५७ || +१ फेरी || align="center" | ० |- | align="center" | १३ || align="center" | ३० || [[लियाम लॉसन]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | ५७ || +१ फेरी || align="center" | ० |- | align="center" | १४ || align="center" | ४३ || [[फ्रान्को कोलापिंटो]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | ५६ || +२ फेऱ्या || align="center" | ० |- | align="center" | १५ || align="center" | ५५ || [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | ५६ || +२ फेऱ्या || align="center" | ० |- | align="center" | १६ || align="center" | ११ || [[सर्गिओ पेरेझ]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | ५५ || +३ फेऱ्या || align="center" | ० |- | align="center" | — || align="center" | १८ || [[लान्स स्ट्रोल]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | ४३ || वर्गीकृत नाही || align="center" | ० |- | align="center" | — || align="center" | १४ || [[फर्नांदो अलोन्सो]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | २१ || निवृत्त || align="center" | ० |- | align="center" | — || align="center" | ७७ || [[वालट्टेरी बोट्टास]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | १५ || निवृत्त || align="center" | ० |- | align="center" | — || align="center" | ६ || [[आयझॅक हादजार]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | १० || निवृत्त || align="center" | ० |- | align="center" | — || align="center" | ८१ || [[ऑस्कर पियास्त्री]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | ० || सुरुवात केली नाही || align="center" | ० |- | align="center" | — || align="center" | २७ || [[निको हल्केनबर्ग]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | ० || सुरुवात केली नाही || align="center" | ० |- class="sortbottom" | colspan="7" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="AUS26_RESULT"/> |} ''टीप:'' 'वर्गीकृत नाही' (NC), 'निवृत्त' (DNF) आणि 'सुरुवात केली नाही' (DNS) या नोंदी अधिकृत निकालपत्रातील स्थितीनुसार वेगळ्या दाखविल्या आहेत. === सर्वात वेगवान फेरी === मुख्य शर्यतीतील सर्वात वेगवान फेरी [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] याने ४३व्या फेरीत १:२२.०९१ या वेळेत पूर्ण केली.<ref name="AUS26_FASTLAP">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री – सर्वात वेगवान फेऱ्या|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1279/australia/fastest-laps|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१९ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> {| class="wikitable" ! चालक !! कारनिर्माता !! फेरी क्रमांक !! वेळ |- | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || ४३ || १:२२.०९१ |- class="sortbottom" | colspan="4" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="AUS26_FASTLAP"/> |} मुख्य शर्यतीतील प्रत्येक चालकाची सर्वोत्तम नोंदवलेली फेरी खाली दिली आहे. या स्वतंत्र फेऱ्यांच्या वेळांवर टायरची स्थिती, इंधन-भार आणि वाहतुकीचा परिणाम होऊ शकतो; म्हणून त्यांची थेट तुलना संपूर्ण शर्यतीतील सरासरी वेगाशी करता येत नाही.<ref name="AUS26_FASTLAP"/> '''सर्व चालकांच्या सर्वात वेगवान फेऱ्या:''' {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! क्रम ! चालक ! संघ ! वेगवान फेरीचा क्रमांक ! वेळ |- ! align="center" | १ | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | ४३ | align="center" | १:२२.०९१ |- ! align="center" | २ | {{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]] | [[मॅकलारेन]] | align="center" | ५३ | align="center" | १:२२.३५८ |- ! align="center" | ३ | {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | ५७ | align="center" | १:२२.४१७ |- ! align="center" | ४ | {{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | ५५ | align="center" | १:२२.४२३ |- ! align="center" | ५ | {{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | ३८ | align="center" | १:२२.५७९ |- ! align="center" | ६ | {{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | २१ | align="center" | १:२२.६७० |- ! align="center" | ७ | {{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | ४९ | align="center" | १:२२.९२६ |- ! align="center" | ८ | {{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | ४५ | align="center" | १:२३.२५७ |- ! align="center" | ९ | {{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | ५४ | align="center" | १:२३.५९० |- ! align="center" | १० | {{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]] | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | ४८ | align="center" | १:२३.७८३ |- ! align="center" | ११ | {{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | २२ | align="center" | १:२४.०२० |- ! align="center" | १२ | {{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]] | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | २१ | align="center" | १:२४.१८२ |- ! align="center" | १३ | {{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]] | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | ३७ | align="center" | १:२४.३७५ |- ! align="center" | १४ | {{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | २५ | align="center" | १:२४.४२४ |- ! align="center" | १५ | {{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | ५७ | align="center" | १:२४.४८६ |- ! align="center" | १६ | {{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | ९ | align="center" | १:२५.२३९ |- ! align="center" | १७ | {{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | ५१ | align="center" | १:२५.४१० |- ! align="center" | १८ | {{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | २६ | align="center" | १:२५.७१३ |- ! align="center" | १९ | {{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | ४९ | align="center" | १:२६.०७० |- ! align="center" | २० | {{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | ८ | align="center" | १:२७.३६४ |- class="sortbottom" | colspan="5" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="AUS26_FASTLAP"/> |} शर्यतीत नोंदवलेली सर्वात वेगवान फेरी नसलेल्या चालकांची नावे अधिकृत वेगवान-फेरी वर्गवारीत नाहीत. == शर्यतीनंतरचे विश्लेषण == === कोलापिंटोवरील स्टॉप-अँड-गो दंड === शर्यत सुरू होण्याआधी ग्रिडवरील १५ सेकंदांचा इशारा दिल्यानंतरही अल्पाइनचा एक कर्मचारी कोलापिंटोच्या कारला स्पर्श करत होता. नियमानुसार अशा स्थितीत संबंधित कारने पिट-लेनमधून सुरुवात करणे आवश्यक होते; कोलापिंटोने मात्र ग्रिडवरून सुरुवात केली. त्यामुळे एफआयए पंचांनी अनिवार्य स्टॉप-अँड-गो दंड सुनावला. हा दंड त्याने शर्यतीत भोगला आणि अखेरीस तो १४वा राहिला.<ref name="AUS26_COLAPINTO">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज ६० – कोलापिंटोच्या ग्रिड प्रक्रियेतील नियमभंगावरील निर्णय|दुवा=https://api.fia.com/system/files/decision-document/2026_australian_grand_prix_-_infringement_-_car_43_-_grid_procedure_infringement.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === सराव व पात्रता फेरीतील कार सोडण्यासंबंधी निर्णय === दुसऱ्या मुक्त सरावातील पिट-लेन घटनेत रसेलला फटकारणी आणि सरावातील दुसऱ्या नियमभंगासाठी इशारा देण्यात आला. पात्रता फेरीत आंतोनेलीच्या कारला जोडलेले शीतकरण उपकरण बाहेर पडून सुटल्यामुळे मर्सिडीजला ७,५०० युरो दंड झाला. गॅस्लीची कार असुरक्षित स्थितीत गॅरेजमधून सोडल्याबद्दल अल्पाइनला ५,००० युरो दंड झाला. हे संघांवरील आर्थिक दंड होते; मुख्य शर्यतीच्या वेळेत त्यांची भर पडली नाही.<ref name="AUS26_FIAINDEX"/><ref name="AUS26_ANTFINE"/><ref name="AUS26_GASLYFINE">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज ४१ – गॅस्लीची कार असुरक्षित स्थितीत बाहेर सोडल्याबद्दल दंड|दुवा=https://api.fia.com/documents/championships/fia-formula-one-world-championship-14/season/season-2026-2072/event/Australian%20Grand%20Prix|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=७ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === शर्यतीतील संपर्क आणि इतर चौकशा === तिसऱ्या वळणावरील ओकन-गॅस्ली धडकेत कोणत्याही चालकावर प्रामुख्याने दोष ठेवता येत नसल्याचे ठरवून पंचांनी पुढील कारवाई केली नाही. पेरेझ आणि लॉसन यांच्या संपर्कातही लॉसनला वळणाच्या बाहेर जागेचा अधिकार नसल्याचा निष्कर्ष काढून पेरेझवरील कारवाई टाळली. व्हीएससीच्या काळात ओकनने अनावश्यकरीत्या कमी वेगाने गाडी चालवली का, या चौकशीतही कोणताही दंड झाला नाही.<ref name="AUS26_OCON">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज ६२ – ओकन आणि गॅस्ली यांच्यातील धडकेसंदर्भातील निर्णय|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_australian_grand_prix_-_decision_-_car_31_-_alleged_causing_a_collision_with_car_10.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="AUS26_PEREZ">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज ६६ – पेरेझ आणि लॉसन यांच्या घटनेवरील निर्णय|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_australian_grand_prix_-_decision_-_car_11_-_alleged_forcing_another_driver_off_the_track.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="AUS26_FIAINDEX"/> === शर्यतीचा परिणाम आणि महत्त्व === मर्सिडीजने नव्या तांत्रिक नियमांच्या पहिल्या ग्रांप्रीमध्ये पहिली दोन स्थाने मिळवून चालक व कारनिर्माता दोन्ही अजिंक्यपदांत सुरुवातीची आघाडी घेतली. फेरारीने वेगवान सुरुवात करूनही व्हीएससी दरम्यान पिट न करण्याच्या रणनीतीमुळे आघाडी गमावली. पदार्पणाच्या शर्यतीत लिंडब्लाडने चार गुण आणि नव्या ऑडी संघाने बोर्तोलेतोमार्फत दोन गुण मिळवले; दुसरीकडे पियास्त्री आणि हल्केनबर्गला मुख्य शर्यत सुरूही करता आली नाही. पुढील फेरी चीनमध्ये आयोजित करण्यात आली.<ref name="AUS26_LOWDOWN"/><ref name="AUS26_RACEREPORT"/> == निकालानंतर गुणतालिका == ऑस्ट्रेलियातील ही पहिली फेरी असल्याने खालील गुण हंगामाची पहिली अधिकृत अजिंक्यपद स्थिती दर्शवतात. सर्वात वेगवान फेरीसाठी अतिरिक्त गुण दिला जात नव्हता; त्यामुळे गुण चालकांच्या शर्यत-समाप्तीच्या स्थानांवर आधारित आहेत.<ref name="AUS26_RESULT"/> === चालक अजिंक्यपद गुणतालिका === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! चालक !! संघ !! गुण |- | align="center" | १ || [[जॉर्ज रसेल]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | २५ |- | align="center" | २ || [[किमी आंतोनेली]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | १८ |- | align="center" | ३ || [[शार्ल लक्लेर]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | १५ |- | align="center" | ४ || [[लुइस हॅमिल्टन]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | १२ |- | align="center" | ५ || [[लॅन्डो नॉरिस]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | १० |- | align="center" | ६ || [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | ८ |- | align="center" | ७ || [[ऑलिव्हर बेअरमन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | ६ |- | align="center" | ८ || [[आर्विड लिंडब्लाड]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | ४ |- | align="center" | ९ || [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | २ |- | align="center" | १० || [[पियेर गॅस्ली]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | १ |- | align="center" | ११ || [[एस्टेबन ओकन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | ० |- | align="center" | १२ || [[अलेक्झांडर अल्बोन]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | ० |- | align="center" | १३ || [[लियाम लॉसन]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | ० |- | align="center" | १४ || [[फ्रान्को कोलापिंटो]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | ० |- | align="center" | १५ || [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | ० |- | align="center" | १६ || [[सर्गिओ पेरेझ]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | ० |- | align="center" | १७ || [[लान्स स्ट्रोल]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | ० |- | align="center" | १८ || [[फर्नांदो अलोन्सो]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | ० |- | align="center" | १९ || [[वालट्टेरी बोट्टास]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | ० |- | align="center" | २० || [[आयझॅक हादजार]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | ० |- | align="center" | २१ || [[ऑस्कर पियास्त्री]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | ० |- | align="center" | २२ || [[निको हल्केनबर्ग]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | ० |- class="sortbottom" | colspan="4" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="AUS26_RESULT"/> |} === कारनिर्माते अजिंक्यपद गुणतालिका === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कारनिर्माता !! गुण |- | align="center" | १ || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | ४३ |- | align="center" | २ || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | २७ |- | align="center" | ३ || [[मॅकलारेन]] || align="center" | १० |- | align="center" | ४ || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | ८ |- | align="center" | ५ || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | ६ |- | align="center" | ६ || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | ४ |- | align="center" | ७ || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | २ |- | align="center" | ८ || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | १ |- | align="center" | ९ || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | ० |- | align="center" | १० || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | ० |- | align="center" | ११ || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | ० |- class="sortbottom" | colspan="3" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="AUS26_RESULT"/> |} == हे सुद्धा पहा == * [[ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री]] * [[२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम]] * [[अल्बर्ट पार्क ग्रांप्री सर्किट]] == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} == बाह्य दुवे == * [https://www.formula1.com/en/racing/2026/australia ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्रीचे अधिकृत संकेतस्थळ] * [https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1279/australia/race-result शर्यतीचे अधिकृत निकाल] * [https://api.fia.com/documents/championships/fia-formula-one-world-championship-14/season/season-2026-2072/event/Australian%20Grand%20Prix एफआयए निर्णयपत्रे] {{माहितीचौकट ग्रांप्री शर्यत | हंगाम = २०२६ | ग्रांप्री = ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री | हंगामातील_पुढील_शर्यत = २०२६ चिनी ग्रांप्री | ग्रांप्री_मागील_शर्यत = २०२५ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री | ग्रांप्री_पुढील_शर्यत = २०२७ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री }} {{२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम}} {{फॉर्म्युला वन अजिंक्यपद}} [[वर्ग:ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री]] [[वर्ग:२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम]] amrsc809m8duh9typf5mc4g3vs482oc 2723268 2723267 2026-10-19T19:36:25Z Koolkrazy 1591 2723268 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट ग्रांप्री शर्यत माहिती | प्रकार = एफ.१ | देश = ऑस्ट्रेलिया | ग्रांप्री = ऑस्ट्रेलियन | चित्र = 2022 F1 CourseLayout Australia.svg | चित्र_शीर्षक = अल्बर्ट पार्क सर्किटचा २०२२ पासून वापरला जाणारा आराखडा | दिनांक = मार्च ८ | वर्ष = २०२६ | अधिकृत_नाव = फॉर्म्युला १ कतार एअरवेज ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री २०२६ | शर्यत_क्रमांक = १ | हंगामात_एकूण_शर्यती = २३ | शर्यतीचे_ठिकाण = [[अल्बर्ट पार्क ग्रांप्री सर्किट]], [[मेलबर्न]], [[ऑस्ट्रेलिया]] | सर्किट_प्रकार = तात्पुरते स्ट्रीट सर्किट | सर्किट_अंतर_किमी = ५.२७८ | सर्किट_अंतर_मैल = ३.२८० | एकूण_फेऱ्या = ५८ | एकूण_अंतर_किमी = ३०६.१२४ | एकूण_अंतर_मैल = १९०.२१७ | हवामान = कोरडे आणि सौम्य | पोल_चालक = [[जॉर्ज रसेल]] | पोल_देश = GBR | पोल_संघ = [[मर्सिडीज-बेंझ]] | पोल_वेळ = १:१८.५१८ | जलद_चालक = [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | जलद_देश = NED | जलद_संघ = [[रेड बुल रेसिंग]] | जलद_वेळ = १:२२.०९१ | जलद_फेरी = ४३ | पहिला_चालक = [[जॉर्ज रसेल]] | पहिला_देश = GBR | पहिला_संघ = [[मर्सिडीज-बेंझ]] | दुसरा_चालक = [[किमी आंतोनेली]] | दुसरा_देश = ITA | दुसरा_संघ = [[मर्सिडीज-बेंझ]] | तिसरा_चालक = [[शार्ल लक्लेर]] | तिसरा_देश = MON | तिसरा_संघ = [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | हंगामातील_मागील_शर्यत = २०२५ अबु धाबी ग्रांप्री | हंगामातील_पुढील_शर्यत = २०२६ चिनी ग्रांप्री | ग्रांप्री_मागील_शर्यत = २०२५ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री | ग्रांप्री_पुढील_शर्यत = २०२७ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री }} '''२०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री''' (अधिकृत नाव: '''फॉर्म्युला १ कतार एअरवेज ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री २०२६''') ही ८ मार्च २०२६ रोजी [[ऑस्ट्रेलिया]]तील [[मेलबर्न]] येथील [[अल्बर्ट पार्क ग्रांप्री सर्किट]]वर झालेली [[फॉर्म्युला वन]] शर्यत होती. ही [[२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम]]ाची पहिली फेरी आणि नव्या तांत्रिक नियमांतर्गत झालेली पहिली अजिंक्यपद शर्यत होती. ६–८ मार्चदरम्यान झालेल्या सप्ताहांतात तीन मुक्त सराव सत्रे, तीन भागांची पात्रता फेरी आणि ५८ फेऱ्यांची मुख्य शर्यत झाली; स्प्रिंट शर्यत नव्हती.<ref name="AUS26_RACEREPORT">{{स्रोत बातमी|title=ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्रीमध्ये रसेलचा विजय आणि मर्सिडीजची दुहेरी आघाडी|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/russell-wins-action-packed-australian-gp-from-antonelli-as-mercedes-secure-1.4WRxPAtF4dFtrKCsWIiQX2.4WRxPAtF4dFtrKCsWIiQX2|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> [[मर्सिडीज-बेंझ]]चा [[जॉर्ज रसेल]] याने पोल पोझिशनवरून सुरुवात केली आणि संघसहकारी [[किमी आंतोनेली]]च्या पुढे विजय मिळवला. [[स्कुदेरिआ फेरारी]]चा [[शार्ल लक्लेर]] तिसरा आणि [[लुइस हॅमिल्टन]] चौथा राहिला. दोन व्हर्च्युअल सेफ्टी कार कालावधीत मर्सिडीजने पिट-स्टॉप घेण्याचा, तर फेरारीने ट्रॅकवर राहण्याचा निर्णय घेतला; या वेगळ्या टायर रणनीतींनी शर्यतीचे स्वरूप बदलले.<ref name="AUS26_RESULT">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री – मुख्य शर्यतीचा निकाल|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1279/australia/race-result|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="AUS26_STRATEGY">{{स्रोत बातमी|title=ऑस्ट्रेलियात फेरारीच्या व्हर्च्युअल सेफ्टी कार रणनीतीचे विश्लेषण|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/monday-morning-debrief-could-ferrari-have-won-in-australia-with-a-different.6yQwaJxaJCZdS16fS2jcIw|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=९ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> == पार्श्वभूमी == === शर्यतीपूर्वीची अजिंक्यपदाची स्थिती === २०२६ हंगामातील मोठ्या एरोडायनामिक आणि पॉवर युनिट नियमबदलांमुळे कारची रचना व ऊर्जा वापरण्याची पद्धत बदलली होती. नव्याने स्पर्धेत उतरलेल्या [[ऑडी एफ१ संघ]] आणि [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]]मुळे ग्रिडवर ११ संघ व २२ चालक होते. रेसिंग बुल्सचा [[आर्विड लिंडब्लाड]] फॉर्म्युला वनमधील पदार्पणाची शर्यत खेळत होता. हंगामाची ही पहिली शर्यत असल्यामुळे प्रारंभी चालक व कारनिर्माता अजिंक्यपदात सर्वांचे गुण शून्य होते.<ref name="AUS26_LOWDOWN">{{स्रोत बातमी|title=ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री सप्ताहांतातील महत्त्वाच्या घटना आणि त्यांचे परिणाम|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/australia-lowdown-2026-all-the-key-moments-as-mercedes-enjoy-a-perfect-start.538A9JyEiem5LTfO4gkmr2.538A9JyEiem5LTfO4gkmr2|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === सर्किट आणि सप्ताहांत === ५.२७८ किमी लांबीच्या अल्बर्ट पार्क सर्किटवर ५८ फेऱ्यांची, एकूण ३०६.१२४ किमीची शर्यत आयोजित झाली. === सहभागी चालक आणि संघ === या ग्रांप्रीत ११ संघांचे २२ चालक सहभागी झाले. खाली अधिकृत सुरुवातीच्या क्रमवारीत नोंदलेले चालक, संघ आणि कार क्रमांक दिले आहेत.<ref name="AUS26_GRID">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री – सुरुवातीची अधिकृत क्रमवारी|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1279/australia/starting-grid|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> {| class="wikitable" style="font-size:85%;" ! संघ !! चालक !! कार क्रमांक |- | [[मर्सिडीज-बेंझ]] || {{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]] || align="center" | ६३ |- | [[मर्सिडीज-बेंझ]] || {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] || align="center" | १२ |- | [[रेड बुल रेसिंग]] || {{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]] || align="center" | ६ |- | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || {{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]] || align="center" | १६ |- | [[मॅकलारेन]] || {{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]] || align="center" | ८१ |- | [[मॅकलारेन]] || {{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]] || align="center" | १ |- | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || {{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]] || align="center" | ४४ |- | [[रेसिंग बुल्स]] || {{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]] || align="center" | ३० |- | [[रेसिंग बुल्स]] || {{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]] || align="center" | ४१ |- | [[ऑडी एफ१ संघ]] || {{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] || align="center" | ५ |- | [[ऑडी एफ१ संघ]] || {{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]] || align="center" | २७ |- | [[हास एफ.१ संघ]] || {{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]] || align="center" | ८७ |- | [[हास एफ.१ संघ]] || {{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]] || align="center" | ३१ |- | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || {{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]] || align="center" | १० |- | [[विलियम्स एफ१]] || {{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]] || align="center" | २३ |- | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || {{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]] || align="center" | ४३ |- | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || {{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]] || align="center" | १४ |- | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || {{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]] || align="center" | ११ |- | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || {{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]] || align="center" | ७७ |- | [[रेड बुल रेसिंग]] || {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] || align="center" | ३ |- | [[विलियम्स एफ१]] || {{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] || align="center" | ५५ |- | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || {{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]] || align="center" | १८ |- class="sortbottom" | colspan="3" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="AUS26_GRID"/> |} === टायर === [[पिरेली]]ने C3 (हार्ड), C4 (मीडियम) आणि C5 (सॉफ्ट) टायर मिश्रणे उपलब्ध करून दिली. शर्यतीत मीडियमवर सुरुवात करून हार्डवर जाण्याची रणनीती अनेक संघांनी निवडली; अन्य काही चालकांनी हार्ड किंवा सॉफ्ट टायरवर सुरुवात केली.<ref name="AUS26_RACEREPORT"/> {| class="wikitable" style="font-size:85%;" ! टायर प्रकार !! मिश्रण !! बाजूच्या पट्टीचा रंग |- | हार्ड || C3 || पांढरा |- | मीडियम || C4 || पिवळा |- | सॉफ्ट || C5 || लाल |- class="sortbottom" | colspan="3" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="AUS26_RACEREPORT"/> |} == मुक्त सराव सत्रे == === पहिला मुक्त सराव === शुक्रवार, ६ मार्च रोजीच्या पहिल्या सरावात फेरारीचा लक्लेर १:२०.२६७ वेळेसह सर्वात वेगवान ठरला. हॅमिल्टन त्याच्या ०.४६९ सेकंद मागे दुसरा आणि व्हर्सटॅपन ०.५२२ सेकंद मागे तिसरा राहिला. नव्या कारची पहिली अधिकृत सराव चाचणी असल्याने संघांनी पॉवर युनिट, ऊर्जा वापर आणि संतुलन यांची माहिती गोळा केली. पियास्त्रीला सुरुवातीला क्षणिक शक्ती-अडचण आली; नॉरिसच्या मॅकलारेनच्या गिअरबॉक्सची तपासणी झाल्याने त्याचे फेरे मर्यादित राहिले. अलोन्सोने या सत्रात वेळ नोंदवली नाही.<ref name="AUS26_FP1REPORT">{{स्रोत बातमी|title=ऑस्ट्रेलियातील पहिल्या सरावात लक्लेर सर्वात वेगवान|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/fp1-leclerc-leads-first-practice-session-of-2026-from-hamilton-and.3ovgyYzAAKrXtq4xx1UAfI.3ovgyYzAAKrXtq4xx1UAfI|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=६ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="AUS26_FP1">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री – पहिला मुक्त सराव निकाल|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1279/australia/practice/1|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=६ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === मुक्त सराव १ चे निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! सर्वोत्तम वेळ / अंतर !! फेऱ्या |- | align="center" | १ || align="center" | १६ || [[शार्ल लक्लेर]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | १:२०.२६७ || align="center" | ३३ |- | align="center" | २ || align="center" | ४४ || [[लुइस हॅमिल्टन]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | +०.४६९ || align="center" | ३० |- | align="center" | ३ || align="center" | ३ || [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | +०.५२२ || align="center" | २७ |- | align="center" | ४ || align="center" | ६ || [[आयझॅक हादजार]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | +०.८२० || align="center" | २४ |- | align="center" | ५ || align="center" | ४१ || [[आर्विड लिंडब्लाड]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | +१.०४६ || align="center" | २२ |- | align="center" | ६ || align="center" | ८१ || [[ऑस्कर पियास्त्री]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | +१.०७५ || align="center" | २१ |- | align="center" | ७ || align="center" | ६३ || [[जॉर्ज रसेल]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | +१.१०४ || align="center" | २६ |- | align="center" | ८ || align="center" | १२ || [[किमी आंतोनेली]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | +१.१०९ || align="center" | २४ |- | align="center" | ९ || align="center" | ५ || [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | +१.४२९ || align="center" | २३ |- | align="center" | १० || align="center" | २७ || [[निको हल्केनबर्ग]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | +१.७०२ || align="center" | २१ |- | align="center" | ११ || align="center" | ३१ || [[एस्टेबन ओकन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | +१.८९४ || align="center" | २८ |- | align="center" | १२ || align="center" | ५५ || [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | +२.०५६ || align="center" | ३० |- | align="center" | १३ || align="center" | ३० || [[लियाम लॉसन]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | +२.३४६ || align="center" | २८ |- | align="center" | १४ || align="center" | ८७ || [[ऑलिव्हर बेअरमन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | +२.४१५ || align="center" | २५ |- | align="center" | १५ || align="center" | २३ || [[अलेक्झांडर अल्बोन]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | +२.८६३ || align="center" | २४ |- | align="center" | १६ || align="center" | ४३ || [[फ्रान्को कोलापिंटो]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | +३.०५८ || align="center" | २६ |- | align="center" | १७ || align="center" | ७७ || [[वालट्टेरी बोट्टास]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | +३.७५५ || align="center" | २४ |- | align="center" | १८ || align="center" | १० || [[पियेर गॅस्ली]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | +३.७६८ || align="center" | २७ |- | align="center" | १९ || align="center" | १ || [[लॅन्डो नॉरिस]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | +४.१२४ || align="center" | ७ |- | align="center" | २० || align="center" | ११ || [[सर्गिओ पेरेझ]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | +४.३५३ || align="center" | १४ |- | align="center" | २१ || align="center" | १८ || [[लान्स स्ट्रोल]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | +३०.०६७ || align="center" | ३ |- | align="center" | — || align="center" | १४ || [[फर्नांदो अलोन्सो]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | सहभागी नाही || align="center" | ० |- class="sortbottom" | colspan="6" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="AUS26_FP1"/> |} === दुसरा मुक्त सराव === दुसऱ्या सरावात स्थानिक चालक पियास्त्रीने १:१९.७२९ वेळ नोंदवून आघाडी मिळवली. आंतोनेली दुसरा व रसेल तिसरा राहिला. सुरुवातीला पिट-लेनमधून बाहेर पडताना रसेलची कार लिंडब्लाडच्या कारला लागली. त्याच सत्रात कोलापिंटोच्या मंदावलेल्या कारपासून हॅमिल्टनला बाजूला व्हावे लागले; व्हर्सटॅपनची रेड बुल पिट-लेनमध्ये थांबल्याने त्याचाही कार्यक्रम अडखळला. शुक्रवारी या घटनांच्या चौकशीबरोबरच संघांनी शर्यतीतील टायर वापराचे प्रयत्न केले.<ref name="AUS26_FP2REPORT">{{स्रोत बातमी|title=दुसऱ्या मुक्त सरावात पियास्त्रीची आघाडी; पिट-लेनमधील घटना|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/fp2-piastri-beats-antonelli-and-russell-to-top-spot-during-second-practice.55GqdYfXKqsrDnWfEAiXgL|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=६ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="AUS26_FP2">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री – दुसरा मुक्त सराव निकाल|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1279/australia/practice/2|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=६ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === मुक्त सराव २ चे निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! सर्वोत्तम वेळ / अंतर !! फेऱ्या |- | align="center" | १ || align="center" | ८१ || [[ऑस्कर पियास्त्री]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | १:१९.७२९ || align="center" | २६ |- | align="center" | २ || align="center" | १२ || [[किमी आंतोनेली]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | +०.२१४ || align="center" | ३१ |- | align="center" | ३ || align="center" | ६३ || [[जॉर्ज रसेल]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | +०.३२० || align="center" | २८ |- | align="center" | ४ || align="center" | ४४ || [[लुइस हॅमिल्टन]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | +०.३२१ || align="center" | ३२ |- | align="center" | ५ || align="center" | १६ || [[शार्ल लक्लेर]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | +०.५६२ || align="center" | ३० |- | align="center" | ६ || align="center" | ३ || [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | +०.६३७ || align="center" | १३ |- | align="center" | ७ || align="center" | १ || [[लॅन्डो नॉरिस]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | +१.०६५ || align="center" | २९ |- | align="center" | ८ || align="center" | ४१ || [[आर्विड लिंडब्लाड]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | +१.१९३ || align="center" | ३० |- | align="center" | ९ || align="center" | ६ || [[आयझॅक हादजार]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | +१.२१२ || align="center" | २८ |- | align="center" | १० || align="center" | ३१ || [[एस्टेबन ओकन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | +१.४५० || align="center" | २९ |- | align="center" | ११ || align="center" | ८७ || [[ऑलिव्हर बेअरमन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | +१.५९७ || align="center" | ३१ |- | align="center" | १२ || align="center" | २७ || [[निको हल्केनबर्ग]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | +१.६२२ || align="center" | ३४ |- | align="center" | १३ || align="center" | ३० || [[लियाम लॉसन]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | +१.६२९ || align="center" | २९ |- | align="center" | १४ || align="center" | ५ || [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | +१.९३९ || align="center" | २८ |- | align="center" | १५ || align="center" | २३ || [[अलेक्झांडर अल्बोन]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | +२.११८ || align="center" | ३२ |- | align="center" | १६ || align="center" | १० || [[पियेर गॅस्ली]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | +२.४३८ || align="center" | १६ |- | align="center" | १७ || align="center" | ५५ || [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | +२.५२४ || align="center" | १० |- | align="center" | १८ || align="center" | ४३ || [[फ्रान्को कोलापिंटो]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | +२.८९० || align="center" | २७ |- | align="center" | १९ || align="center" | ७७ || [[वालट्टेरी बोट्टास]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | +३.९३१ || align="center" | २८ |- | align="center" | २० || align="center" | १४ || [[फर्नांदो अलोन्सो]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | +४.९३३ || align="center" | १८ |- | align="center" | २१ || align="center" | १८ || [[लान्स स्ट्रोल]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | +६.०८७ || align="center" | १३ |- | align="center" | २२ || align="center" | ११ || [[सर्गिओ पेरेझ]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | वेळ नाही || align="center" | २ |- class="sortbottom" | colspan="6" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="AUS26_FP2"/> |} === तिसरा मुक्त सराव === शनिवारच्या तिसऱ्या सरावाची सुरुवात आधीच्या फॉर्म्युला ३ स्प्रिंट अपघातानंतर कठड्यांची दुरुस्ती करण्यासाठी उशिराने झाली. रसेलने १:१९.०५३ अशी सर्वोत्तम वेळ नोंदवली; हॅमिल्टन आणि लक्लेर अनुक्रमे दुसरे व तिसरे राहिले. कार्लोस सायेन्सची गाडी थांबल्यामुळे आणि आंतोनेलीच्या अपघातामुळे सत्रात लाल झेंडे दाखवण्यात आले. आंतोनेलीच्या कारचे नुकसान झाले असले तरी मर्सिडीजने ती पात्रता फेरीसाठी दुरुस्त केली. स्ट्रोलने तिसऱ्या सरावात वेळ नोंदवली नाही.<ref name="AUS26_FP3REPORT">{{स्रोत बातमी|title=तिसऱ्या सरावात रसेल सर्वात वेगवान; आंतोनेलीचा अपघात|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/fp3-russell-goes-fastest-in-final-australia-practice-as-antonelli-crashes.7787HPr7wqS9Hx2FMOh7Rx|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=७ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="AUS26_FP3">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री – तिसरा मुक्त सराव निकाल|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1279/australia/practice/3|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=७ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === मुक्त सराव ३ चे निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! सर्वोत्तम वेळ / अंतर !! फेऱ्या |- | align="center" | १ || align="center" | ६३ || [[जॉर्ज रसेल]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | १:१९.०५३ || align="center" | २३ |- | align="center" | २ || align="center" | ४४ || [[लुइस हॅमिल्टन]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | +०.६१६ || align="center" | २२ |- | align="center" | ३ || align="center" | १६ || [[शार्ल लक्लेर]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | +०.७७४ || align="center" | २० |- | align="center" | ४ || align="center" | ८१ || [[ऑस्कर पियास्त्री]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | +१.०३४ || align="center" | १७ |- | align="center" | ५ || align="center" | ६ || [[आयझॅक हादजार]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | +१.०८४ || align="center" | १५ |- | align="center" | ६ || align="center" | ३ || [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | +१.१४४ || align="center" | १५ |- | align="center" | ७ || align="center" | १२ || [[किमी आंतोनेली]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | +१.२७१ || align="center" | १८ |- | align="center" | ८ || align="center" | १ || [[लॅन्डो नॉरिस]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | +१.३९० || align="center" | २२ |- | align="center" | ९ || align="center" | ५ || [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | +१.४०६ || align="center" | १९ |- | align="center" | १० || align="center" | ८७ || [[ऑलिव्हर बेअरमन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | +१.७२५ || align="center" | १८ |- | align="center" | ११ || align="center" | ४१ || [[आर्विड लिंडब्लाड]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | +१.७८५ || align="center" | १५ |- | align="center" | १२ || align="center" | ३० || [[लियाम लॉसन]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | +१.८३७ || align="center" | १३ |- | align="center" | १३ || align="center" | ३१ || [[एस्टेबन ओकन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | +१.९३० || align="center" | १९ |- | align="center" | १४ || align="center" | २७ || [[निको हल्केनबर्ग]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | +२.०१४ || align="center" | २२ |- | align="center" | १५ || align="center" | १० || [[पियेर गॅस्ली]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | +२.०१८ || align="center" | २६ |- | align="center" | १६ || align="center" | ४३ || [[फ्रान्को कोलापिंटो]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | +२.३६० || align="center" | २२ |- | align="center" | १७ || align="center" | २३ || [[अलेक्झांडर अल्बोन]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | +२.६११ || align="center" | १७ |- | align="center" | १८ || align="center" | १४ || [[फर्नांदो अलोन्सो]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | +३.६६७ || align="center" | २० |- | align="center" | १९ || align="center" | ७७ || [[वालट्टेरी बोट्टास]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | +४.४६१ || align="center" | १२ |- | align="center" | २० || align="center" | ११ || [[सर्गिओ पेरेझ]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | +५.३४४ || align="center" | २१ |- | align="center" | २१ || align="center" | ५५ || [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | वेळ नाही || align="center" | १ |- | align="center" | — || align="center" | १८ || [[लान्स स्ट्रोल]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | सहभागी नाही || align="center" | ० |- class="sortbottom" | colspan="6" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="AUS26_FP3"/> |} == ग्रांप्री पात्रता फेरी == पात्रता फेरी शनिवार, ७ मार्च रोजी झाली. पहिल्या दोन फेऱ्यांतून प्रत्येकी सहा चालक बाहेर पडले आणि उर्वरित दहा चालकांनी अंतिम फेरीत पोल पोझिशनसाठी प्रयत्न केले.<ref name="AUS26_Q">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री – पात्रता फेरी निकाल|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1279/australia/qualifying|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=७ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === फेरी १ === व्हर्सटॅपनची रेड बुल पहिल्या वळणावर ब्रेक लावताना मागील भागाचे नियंत्रण सुटून अडथळ्यांवर आदळली. त्यामुळे लाल झेंडा दाखवावा लागला व त्याला पात्रतेची वेळ नोंदवता आली नाही. सायेन्स आणि स्ट्रोल यांनीही तांत्रिक कारणांमुळे वेळ दिली नाही. पहिल्या फेरीतून अलोन्सो, पेरेझ, बोट्टास, व्हर्सटॅपन, सायेन्स व स्ट्रोल बाहेर पडले. रसेल १:१९.५०७ वेळेसह या फेरीत सर्वात वेगवान होता.<ref name="AUS26_QREPORT">{{स्रोत बातमी|title=मेलबर्नमधील पात्रता फेरीत रसेल आणि आंतोनेलीची पहिली दोन स्थाने|दुवा=https://www.fia.com/news/f1-russell-leads-mercedes-one-two-qualifying-melbourne-verstappen-crashes|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=७ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="AUS26_Q"/> === फेरी २ === दुसऱ्या फेरीत मर्सिडीज व फेरारीने आपला वेग वाढवला. कोलापिंटो, अल्बोन, गॅस्ली, ओकन, बेअरमन आणि हल्केनबर्ग यांना शेवटच्या दहा चालकांत प्रवेश मिळवता आला नाही. बोर्तोलेतो पात्र ठरला, परंतु त्याच्या ऑडीला आलेल्या समस्येमुळे पुढील फेरीत वेळ नोंदवता आली नाही.<ref name="AUS26_QREPORT"/><ref name="AUS26_Q"/> === फेरी ३ === अंतिम फेरीपूर्वी आंतोनेलीची कार दुरुस्त करून पुन्हा स्पर्धेत उतरवण्यात आली होती. पिटमधून बाहेर पडताना कारला जोडलेले शीतकरणाचे उपकरण सुटले व ट्रॅकवर पडलेल्या भागांमुळे लाल झेंडा दाखवण्यात आला. अखेरीस रसेलने १:१८.५१८ वेळेसह पोल पोझिशन मिळवली; आंतोनेली १:१८.८११ वेळेसह दुसरा आणि हादजार १:१९.३०३ वेळेसह तिसरा राहिला. हादजारच्या मागे लक्लेर, पियास्त्री, नॉरिस, हॅमिल्टन, लॉसन आणि लिंडब्लाड होते.<ref name="AUS26_QREPORT"/><ref name="AUS26_ANTFINE">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज ४२ – आंतोनेलीची कार असुरक्षित स्थितीत बाहेर सोडल्याबद्दल दंड|दुवा=https://api.fia.com/documents/championships/fia-formula-one-world-championship-14/season/season-2026-2072/event/Australian%20Grand%20Prix|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=७ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === मुख्य पात्रता फेरीचे निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! अंतिम स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! फेरी १ !! फेरी २ !! फेरी ३ |- | align="center" | १ || align="center" | ६३ || [[जॉर्ज रसेल]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | १:१९.५०७ || align="center" | १:१८.९३४ || align="center" | १:१८.५१८ |- | align="center" | २ || align="center" | १२ || [[किमी आंतोनेली]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | १:२०.१२० || align="center" | १:१९.४३५ || align="center" | १:१८.८११ |- | align="center" | ३ || align="center" | ६ || [[आयझॅक हादजार]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | १:२०.०२३ || align="center" | १:१९.६५३ || align="center" | १:१९.३०३ |- | align="center" | ४ || align="center" | १६ || [[शार्ल लक्लेर]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | १:२०.२२६ || align="center" | १:१९.३५७ || align="center" | १:१९.३२७ |- | align="center" | ५ || align="center" | ८१ || [[ऑस्कर पियास्त्री]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | १:१९.६६४ || align="center" | १:१९.५२५ || align="center" | १:१९.३८० |- | align="center" | ६ || align="center" | १ || [[लॅन्डो नॉरिस]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | १:२०.०१० || align="center" | १:१९.८८२ || align="center" | १:१९.४७५ |- | align="center" | ७ || align="center" | ४४ || [[लुइस हॅमिल्टन]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | १:१९.८११ || align="center" | १:१९.९२१ || align="center" | १:१९.४७८ |- | align="center" | ८ || align="center" | ३० || [[लियाम लॉसन]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | १:२०.४९१ || align="center" | १:२०.१४४ || align="center" | १:१९.९९४ |- | align="center" | ९ || align="center" | ४१ || [[आर्विड लिंडब्लाड]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | १:२०.४०९ || align="center" | १:१९.९७१ || align="center" | १:२१.२४७ |- | align="center" | १० || align="center" | ५ || [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | १:२०.४९५ || align="center" | १:२०.२२१ || align="center" | — |- | align="center" | ११ || align="center" | २७ || [[निको हल्केनबर्ग]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | १:२१.०२४ || align="center" | १:२०.३०३ || align="center" | — |- | align="center" | १२ || align="center" | ८७ || [[ऑलिव्हर बेअरमन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | १:२१.२४७ || align="center" | १:२०.३११ || align="center" | — |- | align="center" | १३ || align="center" | ३१ || [[एस्टेबन ओकन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | १:२०.७५९ || align="center" | १:२०.४९१ || align="center" | — |- | align="center" | १४ || align="center" | १० || [[पियेर गॅस्ली]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | १:२१.१३८ || align="center" | १:२०.५०१ || align="center" | — |- | align="center" | १५ || align="center" | २३ || [[अलेक्झांडर अल्बोन]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | १:२१.०५१ || align="center" | १:२०.९४१ || align="center" | — |- | align="center" | १६ || align="center" | ४३ || [[फ्रान्को कोलापिंटो]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | १:२१.२०० || align="center" | १:२१.२७० || align="center" | — |- | align="center" | १७ || align="center" | १४ || [[फर्नांदो अलोन्सो]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | १:२१.९६९ || align="center" | — || align="center" | — |- | align="center" | १८ || align="center" | ११ || [[सर्गिओ पेरेझ]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | १:२२.६०५ || align="center" | — || align="center" | — |- | align="center" | १९ || align="center" | ७७ || [[वालट्टेरी बोट्टास]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | १:२३.२४४ || align="center" | — || align="center" | — |- | align="center" | २० || align="center" | ३ || [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | — || align="center" | — || align="center" | — |- | align="center" | २१ || align="center" | ५५ || [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | — || align="center" | — || align="center" | — |- | align="center" | २२ || align="center" | १८ || [[लान्स स्ट्रोल]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | — || align="center" | — || align="center" | — |- class="sortbottom" | colspan="7" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="AUS26_Q"/> |} ''टीप:'' वेगवान फेरीची वेळ नोंदवू न शकलेल्या व्हर्सटॅपन, सायेन्स आणि स्ट्रोल यांना एफआयए पंचांनी पूर्वीच्या सरावातील वेळा विचारात घेऊन शर्यतीत सहभागी होण्याची परवानगी दिली.<ref name="AUS26_GRID"/><ref name="AUS26_FIAINDEX">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री – अधिकृत एफआयए निर्णयपत्रे|दुवा=https://api.fia.com/documents/championships/fia-formula-one-world-championship-14/season/season-2026-2072/event/Australian%20Grand%20Prix|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === शर्यतीची अधिकृत सुरुवातीची क्रमवारी === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ |- | align="center" | १ || align="center" | ६३ || [[जॉर्ज रसेल]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] |- | align="center" | २ || align="center" | १२ || [[किमी आंतोनेली]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] |- | align="center" | ३ || align="center" | ६ || [[आयझॅक हादजार]] || [[रेड बुल रेसिंग]] |- | align="center" | ४ || align="center" | १६ || [[शार्ल लक्लेर]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] |- | align="center" | ५ || align="center" | ८१ || [[ऑस्कर पियास्त्री]] || [[मॅकलारेन]] |- | align="center" | ६ || align="center" | १ || [[लॅन्डो नॉरिस]] || [[मॅकलारेन]] |- | align="center" | ७ || align="center" | ४४ || [[लुइस हॅमिल्टन]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] |- | align="center" | ८ || align="center" | ३० || [[लियाम लॉसन]] || [[रेसिंग बुल्स]] |- | align="center" | ९ || align="center" | ४१ || [[आर्विड लिंडब्लाड]] || [[रेसिंग बुल्स]] |- | align="center" | १० || align="center" | ५ || [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] |- | align="center" | ११ || align="center" | २७ || [[निको हल्केनबर्ग]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] |- | align="center" | १२ || align="center" | ८७ || [[ऑलिव्हर बेअरमन]] || [[हास एफ.१ संघ]] |- | align="center" | १३ || align="center" | ३१ || [[एस्टेबन ओकन]] || [[हास एफ.१ संघ]] |- | align="center" | १४ || align="center" | १० || [[पियेर गॅस्ली]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] |- | align="center" | १५ || align="center" | २३ || [[अलेक्झांडर अल्बोन]] || [[विलियम्स एफ१]] |- | align="center" | १६ || align="center" | ४३ || [[फ्रान्को कोलापिंटो]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] |- | align="center" | १७ || align="center" | १४ || [[फर्नांदो अलोन्सो]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] |- | align="center" | १८ || align="center" | ११ || [[सर्गिओ पेरेझ]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] |- | align="center" | १९ || align="center" | ७७ || [[वालट्टेरी बोट्टास]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] |- | align="center" | २० || align="center" | ३ || [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] || [[रेड बुल रेसिंग]] |- | align="center" | २१ || align="center" | ५५ || [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] || [[विलियम्स एफ१]] |- | align="center" | २२ || align="center" | १८ || [[लान्स स्ट्रोल]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] |- class="sortbottom" | colspan="4" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="AUS26_GRID"/> |} == मुख्य शर्यत == === शर्यतीपूर्वीच्या घटना === रविवार, ८ मार्च रोजी पाचव्या स्थानावरून सुरुवात करणार असलेल्या पियास्त्रीचा ग्रिडकडे जाताना चौथ्या वळणाबाहेर अपघात झाला. त्याच्या मॅकलारेनला मोठे नुकसान झाल्याने त्याला स्वतःच्या घरच्या ग्रांप्रीमध्ये सुरुवातही करता आली नाही. हल्केनबर्गची ऑडी तांत्रिक समस्येमुळे ग्रिडवरून गॅरेजमध्ये परत नेण्यात आली. परिणामी २२ नोंदणीकृत चालकांपैकी २० चालकांनी शर्यत सुरू केली. बहुतांश चालक मीडियम टायरवर होते; व्हर्सटॅपन, बोट्टास व कोलापिंटो हार्ड, तर अलोन्सो व सायेन्स सॉफ्ट मिश्रणावर होते.<ref name="AUS26_RACEREPORT"/> === सुरुवात आणि पहिल्या दहा फेऱ्यांतील संघर्ष === पोलवरून सुरुवात करूनही रसेलला पहिल्या वळणापर्यंत आघाडी राखता आली नाही. चौथ्या स्थानावरून लक्लेरने पुढे येत पहिला क्रमांक घेतला; सातव्या स्थानावरून आलेला हॅमिल्टन तिसरा पोहोचला, तर आंतोनेली सातव्या क्रमांकापर्यंत मागे गेला. दुसऱ्या फेरीत रसेलने आघाडी मिळवली, परंतु पुढील फेरीत लक्लेरने नव्या ओव्हरटेक पद्धतीचा वापर करून पुन्हा पहिले स्थान घेतले. पुढील अनेक फेऱ्यांत दोघांनी स्थानांची अदलाबदल केली. नवव्या फेरीत रसेलचे पहिल्या वळणावर ब्रेक लॉक झाले, तरी त्याची कार ट्रॅकवर राहिली. या काळात आंतोनेली पुन्हा चौथ्या स्थानावर पोहोचला. पहिल्या दहा फेऱ्यांत अग्रस्थान एकूण सात वेळा बदलले.<ref name="AUS26_RACEREPORT"/> === व्हर्च्युअल सेफ्टी कार आणि पिट-स्टॉप रणनीती === ११व्या फेरीत हादजारची रेड बुल धूर निघत असल्याने ट्रॅकच्या बाजूला थांबली आणि व्हर्च्युअल सेफ्टी कार (व्हीएससी) लागू झाली. मर्सिडीजने रसेल व आंतोनेली दोघांनाही पिटमध्ये बोलावून मीडियमऐवजी हार्ड टायर लावले. आघाडीवरील लक्लेर आणि हॅमिल्टन यांना फेरारीने ट्रॅकवरच ठेवले. व्हीएससी संपल्यावर फेरारीच्या दोन्ही कार पुढे होत्या; तथापि मर्सिडीजने कमी वेळेच्या पिट-थांब्याचा फायदा आधीच मिळवला होता.<ref name="AUS26_RACEREPORT"/><ref name="AUS26_STRATEGY"/> बोट्टासची कॅडिलॅक पिट-लेनच्या प्रवेशाजवळ थांबल्यानंतर आणखी एक व्हीएससी लागू झाली. फेरारीने या संधीतही पिट न करण्याचा निर्णय कायम ठेवला. २०व्या फेरीत शर्यत पुन्हा वेगाने सुरू झाल्यावर व्हर्सटॅपनने लिंडब्लाडला मागे टाकून सहावे स्थान मिळवले. लक्लेरने २६व्या फेरीत हार्ड टायरसाठी पिट-स्टॉप घेतला; हॅमिल्टनने त्यानंतर थांबले. या सामान्य वेगातील थांब्यांमुळे फेरारीच्या गाड्या मर्सिडीजच्या मागे आल्या.<ref name="AUS26_RACEREPORT"/> === मध्य टप्पा आणि अंतिम रणनीती === शर्यतीच्या मध्यापर्यंत रसेल व आंतोनेलीकडे अग्रस्थानाची पुनर्प्राप्ती झाली होती. लवकर घेतलेल्या हार्ड टायरवर दोघांना शेवटपर्यंत जाता येईल की पुन्हा थांबावे लागेल, हा प्रश्न राहिला. ३४व्या फेरीत पेरेझच्या कारचा भाग ट्रॅकवर पडल्यामुळे आणखी काही काळ व्हीएससी लागू झाली; नॉरिसने दुसरा पिट-स्टॉप घेतला. व्हर्सटॅपनने दोन पिट-स्टॉपची रणनीती निवडली आणि ४२व्या फेरीपर्यंत सहाव्या स्थानावर होता. उरलेल्या फेऱ्यांमध्ये रसेल व आंतोनेलीने टायर सांभाळून अतिरिक्त थांबा न घेण्याचा निर्णय यशस्वी केला.<ref name="AUS26_RACEREPORT"/><ref name="AUS26_LOWDOWN"/> === शेवटच्या फेऱ्या आणि निकाल === शेवटच्या टप्प्यात हॅमिल्टन लक्लेरच्या जवळ आला, तर व्हर्सटॅपन नॉरिसला पाचव्या स्थानासाठी दबावात ठेवत होता. लक्लेरने तिसरे स्थान राखले आणि हॅमिल्टन ०.६२५ सेकंद मागे चौथा ठरला. नॉरिसने व्हर्सटॅपनला मागे ठेवून पाचवे स्थान मिळवले; विसाव्या स्थानावरून सुरुवात केलेला व्हर्सटॅपन सहावा आला. रसेलने १:२३:०६.८०१ वेळेत ५८ फेऱ्या पूर्ण करून आंतोनेलीपेक्षा २.९७४ सेकंद आधी विजय मिळवला. रेसिंग बुल्सच्या लिंडब्लाडने पदार्पणात आठवे, तर ऑडीच्या बोर्तोलेतोने नववे स्थान घेऊन गुण मिळवले.<ref name="AUS26_RESULT"/><ref name="AUS26_RACEREPORT"/> === शर्यतीतील इतर घटना === लॉसन व पेरेझ यांची तिसऱ्या वळणाजवळ स्थानासाठी चुरस असताना दोन्ही कार एकमेकांना स्पर्शून गेल्या. ओकन व गॅस्ली यांच्याही कार एकमेकांना लागल्या; गॅस्लीच्या कारच्या पुढील भागाला नुकसान झाले. दोन्ही घटनांची पंचांनी चौकशी केली. एस्टन मार्टिनच्या अलोन्सो आणि स्ट्रोल यांनी कारच्या समस्या आल्याने थांबून नंतर काही फेऱ्या पुन्हा चालवल्या, पण त्यांना अधिकृत वर्गीकरण मिळाले नाही. शेवटपर्यंत १६ चालक वर्गीकृत झाले.<ref name="AUS26_RACEREPORT"/><ref name="AUS26_FIAINDEX"/> === मुख्य शर्यतीचे निकाल === '''अधिकृत अंतिम निकाल'''<ref name="AUS26_RESULT"/> {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! पूर्ण फेऱ्या !! वेळ / अंतर / स्थिती !! गुण |- | align="center" | १ || align="center" | ६३ || [[जॉर्ज रसेल]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | ५८ || १:२३:०६.८०१ || align="center" | २५ |- | align="center" | २ || align="center" | १२ || [[किमी आंतोनेली]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | ५८ || +२.९७४ || align="center" | १८ |- | align="center" | ३ || align="center" | १६ || [[शार्ल लक्लेर]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | ५८ || +१५.५१९ || align="center" | १५ |- | align="center" | ४ || align="center" | ४४ || [[लुइस हॅमिल्टन]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | ५८ || +१६.१४४ || align="center" | १२ |- | align="center" | ५ || align="center" | १ || [[लॅन्डो नॉरिस]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | ५८ || +५१.७४१ || align="center" | १० |- | align="center" | ६ || align="center" | ३ || [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | ५८ || +५४.६१७ || align="center" | ८ |- | align="center" | ७ || align="center" | ८७ || [[ऑलिव्हर बेअरमन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | ५७ || +१ फेरी || align="center" | ६ |- | align="center" | ८ || align="center" | ४१ || [[आर्विड लिंडब्लाड]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | ५७ || +१ फेरी || align="center" | ४ |- | align="center" | ९ || align="center" | ५ || [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | ५७ || +१ फेरी || align="center" | २ |- | align="center" | १० || align="center" | १० || [[पियेर गॅस्ली]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | ५७ || +१ फेरी || align="center" | १ |- | align="center" | ११ || align="center" | ३१ || [[एस्टेबन ओकन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | ५७ || +१ फेरी || align="center" | ० |- | align="center" | १२ || align="center" | २३ || [[अलेक्झांडर अल्बोन]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | ५७ || +१ फेरी || align="center" | ० |- | align="center" | १३ || align="center" | ३० || [[लियाम लॉसन]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | ५७ || +१ फेरी || align="center" | ० |- | align="center" | १४ || align="center" | ४३ || [[फ्रान्को कोलापिंटो]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | ५६ || +२ फेऱ्या || align="center" | ० |- | align="center" | १५ || align="center" | ५५ || [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | ५६ || +२ फेऱ्या || align="center" | ० |- | align="center" | १६ || align="center" | ११ || [[सर्गिओ पेरेझ]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | ५५ || +३ फेऱ्या || align="center" | ० |- | align="center" | — || align="center" | १८ || [[लान्स स्ट्रोल]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | ४३ || वर्गीकृत नाही || align="center" | ० |- | align="center" | — || align="center" | १४ || [[फर्नांदो अलोन्सो]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | २१ || निवृत्त || align="center" | ० |- | align="center" | — || align="center" | ७७ || [[वालट्टेरी बोट्टास]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | १५ || निवृत्त || align="center" | ० |- | align="center" | — || align="center" | ६ || [[आयझॅक हादजार]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | १० || निवृत्त || align="center" | ० |- | align="center" | — || align="center" | ८१ || [[ऑस्कर पियास्त्री]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | ० || सुरुवात केली नाही || align="center" | ० |- | align="center" | — || align="center" | २७ || [[निको हल्केनबर्ग]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | ० || सुरुवात केली नाही || align="center" | ० |- class="sortbottom" | colspan="7" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="AUS26_RESULT"/> |} ''टीप:'' 'वर्गीकृत नाही' (NC), 'निवृत्त' (DNF) आणि 'सुरुवात केली नाही' (DNS) या नोंदी अधिकृत निकालपत्रातील स्थितीनुसार वेगळ्या दाखविल्या आहेत. === सर्वात वेगवान फेरी === मुख्य शर्यतीतील सर्वात वेगवान फेरी [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] याने ४३व्या फेरीत १:२२.०९१ या वेळेत पूर्ण केली.<ref name="AUS26_FASTLAP">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री – सर्वात वेगवान फेऱ्या|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1279/australia/fastest-laps|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१९ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> {| class="wikitable" ! चालक !! कारनिर्माता !! फेरी क्रमांक !! वेळ |- | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || ४३ || १:२२.०९१ |- class="sortbottom" | colspan="4" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="AUS26_FASTLAP"/> |} मुख्य शर्यतीतील प्रत्येक चालकाची सर्वोत्तम नोंदवलेली फेरी खाली दिली आहे. या स्वतंत्र फेऱ्यांच्या वेळांवर टायरची स्थिती, इंधन-भार आणि वाहतुकीचा परिणाम होऊ शकतो; म्हणून त्यांची थेट तुलना संपूर्ण शर्यतीतील सरासरी वेगाशी करता येत नाही.<ref name="AUS26_FASTLAP"/> '''सर्व चालकांच्या सर्वात वेगवान फेऱ्या:''' {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! क्रम ! चालक ! संघ ! वेगवान फेरीचा क्रमांक ! वेळ |- ! align="center" | १ | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | ४३ | align="center" | १:२२.०९१ |- ! align="center" | २ | {{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]] | [[मॅकलारेन]] | align="center" | ५३ | align="center" | १:२२.३५८ |- ! align="center" | ३ | {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | ५७ | align="center" | १:२२.४१७ |- ! align="center" | ४ | {{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | ५५ | align="center" | १:२२.४२३ |- ! align="center" | ५ | {{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | ३८ | align="center" | १:२२.५७९ |- ! align="center" | ६ | {{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | २१ | align="center" | १:२२.६७० |- ! align="center" | ७ | {{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | ४९ | align="center" | १:२२.९२६ |- ! align="center" | ८ | {{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | ४५ | align="center" | १:२३.२५७ |- ! align="center" | ९ | {{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | ५४ | align="center" | १:२३.५९० |- ! align="center" | १० | {{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]] | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | ४८ | align="center" | १:२३.७८३ |- ! align="center" | ११ | {{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | २२ | align="center" | १:२४.०२० |- ! align="center" | १२ | {{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]] | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | २१ | align="center" | १:२४.१८२ |- ! align="center" | १३ | {{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]] | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | ३७ | align="center" | १:२४.३७५ |- ! align="center" | १४ | {{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | २५ | align="center" | १:२४.४२४ |- ! align="center" | १५ | {{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | ५७ | align="center" | १:२४.४८६ |- ! align="center" | १६ | {{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | ९ | align="center" | १:२५.२३९ |- ! align="center" | १७ | {{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | ५१ | align="center" | १:२५.४१० |- ! align="center" | १८ | {{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | २६ | align="center" | १:२५.७१३ |- ! align="center" | १९ | {{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | ४९ | align="center" | १:२६.०७० |- ! align="center" | २० | {{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | ८ | align="center" | १:२७.३६४ |- class="sortbottom" | colspan="5" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="AUS26_FASTLAP"/> |} शर्यतीत नोंदवलेली सर्वात वेगवान फेरी नसलेल्या चालकांची नावे अधिकृत वेगवान-फेरी वर्गवारीत नाहीत. == शर्यतीनंतरचे विश्लेषण == === कोलापिंटोवरील स्टॉप-अँड-गो दंड === शर्यत सुरू होण्याआधी ग्रिडवरील १५ सेकंदांचा इशारा दिल्यानंतरही अल्पाइनचा एक कर्मचारी कोलापिंटोच्या कारला स्पर्श करत होता. नियमानुसार अशा स्थितीत संबंधित कारने पिट-लेनमधून सुरुवात करणे आवश्यक होते; कोलापिंटोने मात्र ग्रिडवरून सुरुवात केली. त्यामुळे एफआयए पंचांनी अनिवार्य स्टॉप-अँड-गो दंड सुनावला. हा दंड त्याने शर्यतीत भोगला आणि अखेरीस तो १४वा राहिला.<ref name="AUS26_COLAPINTO">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज ६० – कोलापिंटोच्या ग्रिड प्रक्रियेतील नियमभंगावरील निर्णय|दुवा=https://api.fia.com/system/files/decision-document/2026_australian_grand_prix_-_infringement_-_car_43_-_grid_procedure_infringement.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === सराव व पात्रता फेरीतील कार सोडण्यासंबंधी निर्णय === दुसऱ्या मुक्त सरावातील पिट-लेन घटनेत रसेलला फटकारणी आणि सरावातील दुसऱ्या नियमभंगासाठी इशारा देण्यात आला. पात्रता फेरीत आंतोनेलीच्या कारला जोडलेले शीतकरण उपकरण बाहेर पडून सुटल्यामुळे मर्सिडीजला ७,५०० युरो दंड झाला. गॅस्लीची कार असुरक्षित स्थितीत गॅरेजमधून सोडल्याबद्दल अल्पाइनला ५,००० युरो दंड झाला. हे संघांवरील आर्थिक दंड होते; मुख्य शर्यतीच्या वेळेत त्यांची भर पडली नाही.<ref name="AUS26_FIAINDEX"/><ref name="AUS26_ANTFINE"/><ref name="AUS26_GASLYFINE">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज ४१ – गॅस्लीची कार असुरक्षित स्थितीत बाहेर सोडल्याबद्दल दंड|दुवा=https://api.fia.com/documents/championships/fia-formula-one-world-championship-14/season/season-2026-2072/event/Australian%20Grand%20Prix|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=७ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === शर्यतीतील संपर्क आणि इतर चौकशा === तिसऱ्या वळणावरील ओकन-गॅस्ली धडकेत कोणत्याही चालकावर प्रामुख्याने दोष ठेवता येत नसल्याचे ठरवून पंचांनी पुढील कारवाई केली नाही. पेरेझ आणि लॉसन यांच्या संपर्कातही लॉसनला वळणाच्या बाहेर जागेचा अधिकार नसल्याचा निष्कर्ष काढून पेरेझवरील कारवाई टाळली. व्हीएससीच्या काळात ओकनने अनावश्यकरीत्या कमी वेगाने गाडी चालवली का, या चौकशीतही कोणताही दंड झाला नाही.<ref name="AUS26_OCON">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज ६२ – ओकन आणि गॅस्ली यांच्यातील धडकेसंदर्भातील निर्णय|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_australian_grand_prix_-_decision_-_car_31_-_alleged_causing_a_collision_with_car_10.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="AUS26_PEREZ">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज ६६ – पेरेझ आणि लॉसन यांच्या घटनेवरील निर्णय|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_australian_grand_prix_-_decision_-_car_11_-_alleged_forcing_another_driver_off_the_track.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="AUS26_FIAINDEX"/> === शर्यतीचा परिणाम आणि महत्त्व === मर्सिडीजने नव्या तांत्रिक नियमांच्या पहिल्या ग्रांप्रीमध्ये पहिली दोन स्थाने मिळवून चालक व कारनिर्माता दोन्ही अजिंक्यपदांत सुरुवातीची आघाडी घेतली. फेरारीने वेगवान सुरुवात करूनही व्हीएससी दरम्यान पिट न करण्याच्या रणनीतीमुळे आघाडी गमावली. पदार्पणाच्या शर्यतीत लिंडब्लाडने चार गुण आणि नव्या ऑडी संघाने बोर्तोलेतोमार्फत दोन गुण मिळवले; दुसरीकडे पियास्त्री आणि हल्केनबर्गला मुख्य शर्यत सुरूही करता आली नाही. पुढील फेरी चीनमध्ये आयोजित करण्यात आली.<ref name="AUS26_LOWDOWN"/><ref name="AUS26_RACEREPORT"/> == निकालानंतर गुणतालिका == ऑस्ट्रेलियातील ही पहिली फेरी असल्याने खालील गुण हंगामाची पहिली अधिकृत अजिंक्यपद स्थिती दर्शवतात. सर्वात वेगवान फेरीसाठी अतिरिक्त गुण दिला जात नव्हता; त्यामुळे गुण चालकांच्या शर्यत-समाप्तीच्या स्थानांवर आधारित आहेत.<ref name="AUS26_RESULT"/> === चालक अजिंक्यपद गुणतालिका === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! चालक !! संघ !! गुण |- | align="center" | १ || [[जॉर्ज रसेल]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | २५ |- | align="center" | २ || [[किमी आंतोनेली]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | १८ |- | align="center" | ३ || [[शार्ल लक्लेर]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | १५ |- | align="center" | ४ || [[लुइस हॅमिल्टन]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | १२ |- | align="center" | ५ || [[लॅन्डो नॉरिस]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | १० |- | align="center" | ६ || [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | ८ |- | align="center" | ७ || [[ऑलिव्हर बेअरमन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | ६ |- | align="center" | ८ || [[आर्विड लिंडब्लाड]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | ४ |- | align="center" | ९ || [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | २ |- | align="center" | १० || [[पियेर गॅस्ली]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | १ |- | align="center" | ११ || [[एस्टेबन ओकन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | ० |- | align="center" | १२ || [[अलेक्झांडर अल्बोन]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | ० |- | align="center" | १३ || [[लियाम लॉसन]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | ० |- | align="center" | १४ || [[फ्रान्को कोलापिंटो]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | ० |- | align="center" | १५ || [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | ० |- | align="center" | १६ || [[सर्गिओ पेरेझ]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | ० |- | align="center" | १७ || [[लान्स स्ट्रोल]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | ० |- | align="center" | १८ || [[फर्नांदो अलोन्सो]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | ० |- | align="center" | १९ || [[वालट्टेरी बोट्टास]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | ० |- | align="center" | २० || [[आयझॅक हादजार]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | ० |- | align="center" | २१ || [[ऑस्कर पियास्त्री]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | ० |- | align="center" | २२ || [[निको हल्केनबर्ग]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | ० |- class="sortbottom" | colspan="4" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="AUS26_RESULT"/> |} === कारनिर्माते अजिंक्यपद गुणतालिका === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कारनिर्माता !! गुण |- | align="center" | १ || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | ४३ |- | align="center" | २ || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | २७ |- | align="center" | ३ || [[मॅकलारेन]] || align="center" | १० |- | align="center" | ४ || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | ८ |- | align="center" | ५ || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | ६ |- | align="center" | ६ || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | ४ |- | align="center" | ७ || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | २ |- | align="center" | ८ || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | १ |- | align="center" | ९ || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | ० |- | align="center" | १० || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | ० |- | align="center" | ११ || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | ० |- class="sortbottom" | colspan="3" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="AUS26_RESULT"/> |} == हे सुद्धा पहा == # [[फॉर्म्युला वन]] # [[ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री]] # [[अल्बर्ट पार्क ग्रांप्री सर्किट]] # [[२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम]] # [[फॉर्म्युला वन ग्रांप्री यादी]] # [[फॉर्म्युला वन चालक अजिंक्यपद यादी]] # [[फॉर्म्युला वन कारनिर्माते अजिंक्यपद यादी]] # [[फॉर्म्युला वन सर्किटांची यादी]] == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} ==तळटीप== {{reflist|group=टीप}} == बाह्य दुवे == * [https://www.formula1.com/en/racing/2026/australia ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्रीचे अधिकृत संकेतस्थळ] * [https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1279/australia/race-result शर्यतीचे अधिकृत निकाल] * [https://api.fia.com/documents/championships/fia-formula-one-world-championship-14/season/season-2026-2072/event/Australian%20Grand%20Prix एफआयए निर्णयपत्रे] {{माहितीचौकट ग्रांप्री शर्यत | हंगाम = २०२६ | ग्रांप्री = ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री | हंगामातील_मागील_शर्यत = २०२५ अबु धाबी ग्रांप्री | हंगामातील_पुढील_शर्यत = २०२६ चिनी ग्रांप्री | ग्रांप्री_मागील_शर्यत = २०२५ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री | ग्रांप्री_पुढील_शर्यत = २०२७ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री }} {{२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम}} {{फॉर्म्युला वन अजिंक्यपद}} [[वर्ग:ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री]] [[वर्ग:२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम]] rds4znvtr7blu1h7awv241asaj16ks7 2723269 2723268 2026-10-19T19:37:00Z Koolkrazy 1591 2723269 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट ग्रांप्री शर्यत माहिती | प्रकार = एफ.१ | देश = ऑस्ट्रेलिया | ग्रांप्री = ऑस्ट्रेलियन | चित्र = 2022 F1 CourseLayout Australia.svg | चित्र_शीर्षक = अल्बर्ट पार्क सर्किटचा २०२२ पासून वापरला जाणारा आराखडा | दिनांक = मार्च ८ | वर्ष = २०२६ | अधिकृत_नाव = फॉर्म्युला १ कतार एअरवेज ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री २०२६ | शर्यत_क्रमांक = १ | हंगामात_एकूण_शर्यती = २३ | शर्यतीचे_ठिकाण = [[अल्बर्ट पार्क ग्रांप्री सर्किट]], [[मेलबर्न]], [[ऑस्ट्रेलिया]] | सर्किट_प्रकार = तात्पुरते स्ट्रीट सर्किट | सर्किट_अंतर_किमी = ५.२७८ | सर्किट_अंतर_मैल = ३.२८० | एकूण_फेऱ्या = ५८ | एकूण_अंतर_किमी = ३०६.१२४ | एकूण_अंतर_मैल = १९०.२१७ | हवामान = कोरडे आणि सौम्य | पोल_चालक = [[जॉर्ज रसेल]] | पोल_देश = GBR | पोल_संघ = [[मर्सिडीज-बेंझ]] | पोल_वेळ = १:१८.५१८ | जलद_चालक = [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | जलद_देश = NED | जलद_संघ = [[रेड बुल रेसिंग]] | जलद_वेळ = १:२२.०९१ | जलद_फेरी = ४३ | पहिला_चालक = [[जॉर्ज रसेल]] | पहिला_देश = GBR | पहिला_संघ = [[मर्सिडीज-बेंझ]] | दुसरा_चालक = [[किमी आंतोनेली]] | दुसरा_देश = ITA | दुसरा_संघ = [[मर्सिडीज-बेंझ]] | तिसरा_चालक = [[शार्ल लक्लेर]] | तिसरा_देश = MON | तिसरा_संघ = [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | हंगामातील_मागील_शर्यत = २०२५ अबु धाबी ग्रांप्री | हंगामातील_पुढील_शर्यत = २०२६ चिनी ग्रांप्री | ग्रांप्री_मागील_शर्यत = २०२५ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री | ग्रांप्री_पुढील_शर्यत = २०२७ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री }} '''२०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री''' (अधिकृत नाव: '''फॉर्म्युला १ कतार एअरवेज ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री २०२६''') ही ८ मार्च २०२६ रोजी [[ऑस्ट्रेलिया]]तील [[मेलबर्न]] येथील [[अल्बर्ट पार्क ग्रांप्री सर्किट]]वर झालेली [[फॉर्म्युला वन]] शर्यत होती. ही [[२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम]]ाची पहिली फेरी आणि नव्या तांत्रिक नियमांतर्गत झालेली पहिली अजिंक्यपद शर्यत होती. ६–८ मार्चदरम्यान झालेल्या सप्ताहांतात तीन मुक्त सराव सत्रे, तीन भागांची पात्रता फेरी आणि ५८ फेऱ्यांची मुख्य शर्यत झाली; स्प्रिंट शर्यत नव्हती.<ref name="AUS26_RACEREPORT">{{स्रोत बातमी|title=ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्रीमध्ये रसेलचा विजय आणि मर्सिडीजची दुहेरी आघाडी|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/russell-wins-action-packed-australian-gp-from-antonelli-as-mercedes-secure-1.4WRxPAtF4dFtrKCsWIiQX2.4WRxPAtF4dFtrKCsWIiQX2|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> [[मर्सिडीज-बेंझ]]चा [[जॉर्ज रसेल]] याने पोल पोझिशनवरून सुरुवात केली आणि संघसहकारी [[किमी आंतोनेली]]च्या पुढे विजय मिळवला. [[स्कुदेरिआ फेरारी]]चा [[शार्ल लक्लेर]] तिसरा आणि [[लुइस हॅमिल्टन]] चौथा राहिला. दोन व्हर्च्युअल सेफ्टी कार कालावधीत मर्सिडीजने पिट-स्टॉप घेण्याचा, तर फेरारीने ट्रॅकवर राहण्याचा निर्णय घेतला; या वेगळ्या टायर रणनीतींनी शर्यतीचे स्वरूप बदलले.<ref name="AUS26_RESULT">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री – मुख्य शर्यतीचा निकाल|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1279/australia/race-result|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="AUS26_STRATEGY">{{स्रोत बातमी|title=ऑस्ट्रेलियात फेरारीच्या व्हर्च्युअल सेफ्टी कार रणनीतीचे विश्लेषण|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/monday-morning-debrief-could-ferrari-have-won-in-australia-with-a-different.6yQwaJxaJCZdS16fS2jcIw|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=९ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> == पार्श्वभूमी == === शर्यतीपूर्वीची अजिंक्यपदाची स्थिती === २०२६ हंगामातील मोठ्या एरोडायनामिक आणि पॉवर युनिट नियमबदलांमुळे कारची रचना व ऊर्जा वापरण्याची पद्धत बदलली होती. नव्याने स्पर्धेत उतरलेल्या [[ऑडी एफ१ संघ]] आणि [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]]मुळे ग्रिडवर ११ संघ व २२ चालक होते. रेसिंग बुल्सचा [[आर्विड लिंडब्लाड]] फॉर्म्युला वनमधील पदार्पणाची शर्यत खेळत होता. हंगामाची ही पहिली शर्यत असल्यामुळे प्रारंभी चालक व कारनिर्माता अजिंक्यपदात सर्वांचे गुण शून्य होते.<ref name="AUS26_LOWDOWN">{{स्रोत बातमी|title=ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री सप्ताहांतातील महत्त्वाच्या घटना आणि त्यांचे परिणाम|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/australia-lowdown-2026-all-the-key-moments-as-mercedes-enjoy-a-perfect-start.538A9JyEiem5LTfO4gkmr2.538A9JyEiem5LTfO4gkmr2|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === सर्किट आणि सप्ताहांत === ५.२७८ किमी लांबीच्या अल्बर्ट पार्क सर्किटवर ५८ फेऱ्यांची, एकूण ३०६.१२४ किमीची शर्यत आयोजित झाली. === सहभागी चालक आणि संघ === या ग्रांप्रीत ११ संघांचे २२ चालक सहभागी झाले. खाली अधिकृत सुरुवातीच्या क्रमवारीत नोंदलेले चालक, संघ आणि कार क्रमांक दिले आहेत.<ref name="AUS26_GRID">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री – सुरुवातीची अधिकृत क्रमवारी|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1279/australia/starting-grid|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> {| class="wikitable" style="font-size:85%;" ! संघ !! चालक !! कार क्रमांक |- | [[मर्सिडीज-बेंझ]] || {{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]] || align="center" | ६३ |- | [[मर्सिडीज-बेंझ]] || {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] || align="center" | १२ |- | [[रेड बुल रेसिंग]] || {{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]] || align="center" | ६ |- | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || {{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]] || align="center" | १६ |- | [[मॅकलारेन]] || {{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]] || align="center" | ८१ |- | [[मॅकलारेन]] || {{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]] || align="center" | १ |- | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || {{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]] || align="center" | ४४ |- | [[रेसिंग बुल्स]] || {{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]] || align="center" | ३० |- | [[रेसिंग बुल्स]] || {{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]] || align="center" | ४१ |- | [[ऑडी एफ१ संघ]] || {{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] || align="center" | ५ |- | [[ऑडी एफ१ संघ]] || {{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]] || align="center" | २७ |- | [[हास एफ.१ संघ]] || {{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]] || align="center" | ८७ |- | [[हास एफ.१ संघ]] || {{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]] || align="center" | ३१ |- | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || {{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]] || align="center" | १० |- | [[विलियम्स एफ१]] || {{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]] || align="center" | २३ |- | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || {{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]] || align="center" | ४३ |- | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || {{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]] || align="center" | १४ |- | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || {{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]] || align="center" | ११ |- | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || {{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]] || align="center" | ७७ |- | [[रेड बुल रेसिंग]] || {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] || align="center" | ३ |- | [[विलियम्स एफ१]] || {{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] || align="center" | ५५ |- | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || {{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]] || align="center" | १८ |- class="sortbottom" | colspan="3" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="AUS26_GRID"/> |} === टायर === [[पिरेली]]ने C3 (हार्ड), C4 (मीडियम) आणि C5 (सॉफ्ट) टायर मिश्रणे उपलब्ध करून दिली. शर्यतीत मीडियमवर सुरुवात करून हार्डवर जाण्याची रणनीती अनेक संघांनी निवडली; अन्य काही चालकांनी हार्ड किंवा सॉफ्ट टायरवर सुरुवात केली.<ref name="AUS26_RACEREPORT"/> {| class="wikitable" style="font-size:85%;" ! टायर प्रकार !! मिश्रण !! बाजूच्या पट्टीचा रंग |- | हार्ड || C3 || पांढरा |- | मीडियम || C4 || पिवळा |- | सॉफ्ट || C5 || लाल |- class="sortbottom" | colspan="3" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="AUS26_RACEREPORT"/> |} == मुक्त सराव सत्रे == === पहिला मुक्त सराव === शुक्रवार, ६ मार्च रोजीच्या पहिल्या सरावात फेरारीचा लक्लेर १:२०.२६७ वेळेसह सर्वात वेगवान ठरला. हॅमिल्टन त्याच्या ०.४६९ सेकंद मागे दुसरा आणि व्हर्सटॅपन ०.५२२ सेकंद मागे तिसरा राहिला. नव्या कारची पहिली अधिकृत सराव चाचणी असल्याने संघांनी पॉवर युनिट, ऊर्जा वापर आणि संतुलन यांची माहिती गोळा केली. पियास्त्रीला सुरुवातीला क्षणिक शक्ती-अडचण आली; नॉरिसच्या मॅकलारेनच्या गिअरबॉक्सची तपासणी झाल्याने त्याचे फेरे मर्यादित राहिले. अलोन्सोने या सत्रात वेळ नोंदवली नाही.<ref name="AUS26_FP1REPORT">{{स्रोत बातमी|title=ऑस्ट्रेलियातील पहिल्या सरावात लक्लेर सर्वात वेगवान|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/fp1-leclerc-leads-first-practice-session-of-2026-from-hamilton-and.3ovgyYzAAKrXtq4xx1UAfI.3ovgyYzAAKrXtq4xx1UAfI|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=६ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="AUS26_FP1">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री – पहिला मुक्त सराव निकाल|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1279/australia/practice/1|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=६ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === मुक्त सराव १ चे निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! सर्वोत्तम वेळ / अंतर !! फेऱ्या |- | align="center" | १ || align="center" | १६ || [[शार्ल लक्लेर]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | १:२०.२६७ || align="center" | ३३ |- | align="center" | २ || align="center" | ४४ || [[लुइस हॅमिल्टन]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | +०.४६९ || align="center" | ३० |- | align="center" | ३ || align="center" | ३ || [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | +०.५२२ || align="center" | २७ |- | align="center" | ४ || align="center" | ६ || [[आयझॅक हादजार]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | +०.८२० || align="center" | २४ |- | align="center" | ५ || align="center" | ४१ || [[आर्विड लिंडब्लाड]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | +१.०४६ || align="center" | २२ |- | align="center" | ६ || align="center" | ८१ || [[ऑस्कर पियास्त्री]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | +१.०७५ || align="center" | २१ |- | align="center" | ७ || align="center" | ६३ || [[जॉर्ज रसेल]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | +१.१०४ || align="center" | २६ |- | align="center" | ८ || align="center" | १२ || [[किमी आंतोनेली]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | +१.१०९ || align="center" | २४ |- | align="center" | ९ || align="center" | ५ || [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | +१.४२९ || align="center" | २३ |- | align="center" | १० || align="center" | २७ || [[निको हल्केनबर्ग]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | +१.७०२ || align="center" | २१ |- | align="center" | ११ || align="center" | ३१ || [[एस्टेबन ओकन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | +१.८९४ || align="center" | २८ |- | align="center" | १२ || align="center" | ५५ || [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | +२.०५६ || align="center" | ३० |- | align="center" | १३ || align="center" | ३० || [[लियाम लॉसन]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | +२.३४६ || align="center" | २८ |- | align="center" | १४ || align="center" | ८७ || [[ऑलिव्हर बेअरमन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | +२.४१५ || align="center" | २५ |- | align="center" | १५ || align="center" | २३ || [[अलेक्झांडर अल्बोन]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | +२.८६३ || align="center" | २४ |- | align="center" | १६ || align="center" | ४३ || [[फ्रान्को कोलापिंटो]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | +३.०५८ || align="center" | २६ |- | align="center" | १७ || align="center" | ७७ || [[वालट्टेरी बोट्टास]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | +३.७५५ || align="center" | २४ |- | align="center" | १८ || align="center" | १० || [[पियेर गॅस्ली]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | +३.७६८ || align="center" | २७ |- | align="center" | १९ || align="center" | १ || [[लॅन्डो नॉरिस]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | +४.१२४ || align="center" | ७ |- | align="center" | २० || align="center" | ११ || [[सर्गिओ पेरेझ]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | +४.३५३ || align="center" | १४ |- | align="center" | २१ || align="center" | १८ || [[लान्स स्ट्रोल]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | +३०.०६७ || align="center" | ३ |- | align="center" | — || align="center" | १४ || [[फर्नांदो अलोन्सो]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | सहभागी नाही || align="center" | ० |- class="sortbottom" | colspan="6" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="AUS26_FP1"/> |} === दुसरा मुक्त सराव === दुसऱ्या सरावात स्थानिक चालक पियास्त्रीने १:१९.७२९ वेळ नोंदवून आघाडी मिळवली. आंतोनेली दुसरा व रसेल तिसरा राहिला. सुरुवातीला पिट-लेनमधून बाहेर पडताना रसेलची कार लिंडब्लाडच्या कारला लागली. त्याच सत्रात कोलापिंटोच्या मंदावलेल्या कारपासून हॅमिल्टनला बाजूला व्हावे लागले; व्हर्सटॅपनची रेड बुल पिट-लेनमध्ये थांबल्याने त्याचाही कार्यक्रम अडखळला. शुक्रवारी या घटनांच्या चौकशीबरोबरच संघांनी शर्यतीतील टायर वापराचे प्रयत्न केले.<ref name="AUS26_FP2REPORT">{{स्रोत बातमी|title=दुसऱ्या मुक्त सरावात पियास्त्रीची आघाडी; पिट-लेनमधील घटना|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/fp2-piastri-beats-antonelli-and-russell-to-top-spot-during-second-practice.55GqdYfXKqsrDnWfEAiXgL|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=६ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="AUS26_FP2">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री – दुसरा मुक्त सराव निकाल|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1279/australia/practice/2|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=६ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === मुक्त सराव २ चे निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! सर्वोत्तम वेळ / अंतर !! फेऱ्या |- | align="center" | १ || align="center" | ८१ || [[ऑस्कर पियास्त्री]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | १:१९.७२९ || align="center" | २६ |- | align="center" | २ || align="center" | १२ || [[किमी आंतोनेली]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | +०.२१४ || align="center" | ३१ |- | align="center" | ३ || align="center" | ६३ || [[जॉर्ज रसेल]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | +०.३२० || align="center" | २८ |- | align="center" | ४ || align="center" | ४४ || [[लुइस हॅमिल्टन]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | +०.३२१ || align="center" | ३२ |- | align="center" | ५ || align="center" | १६ || [[शार्ल लक्लेर]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | +०.५६२ || align="center" | ३० |- | align="center" | ६ || align="center" | ३ || [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | +०.६३७ || align="center" | १३ |- | align="center" | ७ || align="center" | १ || [[लॅन्डो नॉरिस]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | +१.०६५ || align="center" | २९ |- | align="center" | ८ || align="center" | ४१ || [[आर्विड लिंडब्लाड]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | +१.१९३ || align="center" | ३० |- | align="center" | ९ || align="center" | ६ || [[आयझॅक हादजार]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | +१.२१२ || align="center" | २८ |- | align="center" | १० || align="center" | ३१ || [[एस्टेबन ओकन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | +१.४५० || align="center" | २९ |- | align="center" | ११ || align="center" | ८७ || [[ऑलिव्हर बेअरमन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | +१.५९७ || align="center" | ३१ |- | align="center" | १२ || align="center" | २७ || [[निको हल्केनबर्ग]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | +१.६२२ || align="center" | ३४ |- | align="center" | १३ || align="center" | ३० || [[लियाम लॉसन]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | +१.६२९ || align="center" | २९ |- | align="center" | १४ || align="center" | ५ || [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | +१.९३९ || align="center" | २८ |- | align="center" | १५ || align="center" | २३ || [[अलेक्झांडर अल्बोन]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | +२.११८ || align="center" | ३२ |- | align="center" | १६ || align="center" | १० || [[पियेर गॅस्ली]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | +२.४३८ || align="center" | १६ |- | align="center" | १७ || align="center" | ५५ || [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | +२.५२४ || align="center" | १० |- | align="center" | १८ || align="center" | ४३ || [[फ्रान्को कोलापिंटो]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | +२.८९० || align="center" | २७ |- | align="center" | १९ || align="center" | ७७ || [[वालट्टेरी बोट्टास]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | +३.९३१ || align="center" | २८ |- | align="center" | २० || align="center" | १४ || [[फर्नांदो अलोन्सो]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | +४.९३३ || align="center" | १८ |- | align="center" | २१ || align="center" | १८ || [[लान्स स्ट्रोल]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | +६.०८७ || align="center" | १३ |- | align="center" | २२ || align="center" | ११ || [[सर्गिओ पेरेझ]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | वेळ नाही || align="center" | २ |- class="sortbottom" | colspan="6" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="AUS26_FP2"/> |} === तिसरा मुक्त सराव === शनिवारच्या तिसऱ्या सरावाची सुरुवात आधीच्या फॉर्म्युला ३ स्प्रिंट अपघातानंतर कठड्यांची दुरुस्ती करण्यासाठी उशिराने झाली. रसेलने १:१९.०५३ अशी सर्वोत्तम वेळ नोंदवली; हॅमिल्टन आणि लक्लेर अनुक्रमे दुसरे व तिसरे राहिले. कार्लोस सायेन्सची गाडी थांबल्यामुळे आणि आंतोनेलीच्या अपघातामुळे सत्रात लाल झेंडे दाखवण्यात आले. आंतोनेलीच्या कारचे नुकसान झाले असले तरी मर्सिडीजने ती पात्रता फेरीसाठी दुरुस्त केली. स्ट्रोलने तिसऱ्या सरावात वेळ नोंदवली नाही.<ref name="AUS26_FP3REPORT">{{स्रोत बातमी|title=तिसऱ्या सरावात रसेल सर्वात वेगवान; आंतोनेलीचा अपघात|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/fp3-russell-goes-fastest-in-final-australia-practice-as-antonelli-crashes.7787HPr7wqS9Hx2FMOh7Rx|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=७ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="AUS26_FP3">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री – तिसरा मुक्त सराव निकाल|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1279/australia/practice/3|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=७ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === मुक्त सराव ३ चे निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! सर्वोत्तम वेळ / अंतर !! फेऱ्या |- | align="center" | १ || align="center" | ६३ || [[जॉर्ज रसेल]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | १:१९.०५३ || align="center" | २३ |- | align="center" | २ || align="center" | ४४ || [[लुइस हॅमिल्टन]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | +०.६१६ || align="center" | २२ |- | align="center" | ३ || align="center" | १६ || [[शार्ल लक्लेर]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | +०.७७४ || align="center" | २० |- | align="center" | ४ || align="center" | ८१ || [[ऑस्कर पियास्त्री]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | +१.०३४ || align="center" | १७ |- | align="center" | ५ || align="center" | ६ || [[आयझॅक हादजार]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | +१.०८४ || align="center" | १५ |- | align="center" | ६ || align="center" | ३ || [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | +१.१४४ || align="center" | १५ |- | align="center" | ७ || align="center" | १२ || [[किमी आंतोनेली]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | +१.२७१ || align="center" | १८ |- | align="center" | ८ || align="center" | १ || [[लॅन्डो नॉरिस]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | +१.३९० || align="center" | २२ |- | align="center" | ९ || align="center" | ५ || [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | +१.४०६ || align="center" | १९ |- | align="center" | १० || align="center" | ८७ || [[ऑलिव्हर बेअरमन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | +१.७२५ || align="center" | १८ |- | align="center" | ११ || align="center" | ४१ || [[आर्विड लिंडब्लाड]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | +१.७८५ || align="center" | १५ |- | align="center" | १२ || align="center" | ३० || [[लियाम लॉसन]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | +१.८३७ || align="center" | १३ |- | align="center" | १३ || align="center" | ३१ || [[एस्टेबन ओकन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | +१.९३० || align="center" | १९ |- | align="center" | १४ || align="center" | २७ || [[निको हल्केनबर्ग]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | +२.०१४ || align="center" | २२ |- | align="center" | १५ || align="center" | १० || [[पियेर गॅस्ली]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | +२.०१८ || align="center" | २६ |- | align="center" | १६ || align="center" | ४३ || [[फ्रान्को कोलापिंटो]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | +२.३६० || align="center" | २२ |- | align="center" | १७ || align="center" | २३ || [[अलेक्झांडर अल्बोन]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | +२.६११ || align="center" | १७ |- | align="center" | १८ || align="center" | १४ || [[फर्नांदो अलोन्सो]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | +३.६६७ || align="center" | २० |- | align="center" | १९ || align="center" | ७७ || [[वालट्टेरी बोट्टास]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | +४.४६१ || align="center" | १२ |- | align="center" | २० || align="center" | ११ || [[सर्गिओ पेरेझ]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | +५.३४४ || align="center" | २१ |- | align="center" | २१ || align="center" | ५५ || [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | वेळ नाही || align="center" | १ |- | align="center" | — || align="center" | १८ || [[लान्स स्ट्रोल]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | सहभागी नाही || align="center" | ० |- class="sortbottom" | colspan="6" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="AUS26_FP3"/> |} == ग्रांप्री पात्रता फेरी == पात्रता फेरी शनिवार, ७ मार्च रोजी झाली. पहिल्या दोन फेऱ्यांतून प्रत्येकी सहा चालक बाहेर पडले आणि उर्वरित दहा चालकांनी अंतिम फेरीत पोल पोझिशनसाठी प्रयत्न केले.<ref name="AUS26_Q">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री – पात्रता फेरी निकाल|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1279/australia/qualifying|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=७ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === फेरी १ === व्हर्सटॅपनची रेड बुल पहिल्या वळणावर ब्रेक लावताना मागील भागाचे नियंत्रण सुटून अडथळ्यांवर आदळली. त्यामुळे लाल झेंडा दाखवावा लागला व त्याला पात्रतेची वेळ नोंदवता आली नाही. सायेन्स आणि स्ट्रोल यांनीही तांत्रिक कारणांमुळे वेळ दिली नाही. पहिल्या फेरीतून अलोन्सो, पेरेझ, बोट्टास, व्हर्सटॅपन, सायेन्स व स्ट्रोल बाहेर पडले. रसेल १:१९.५०७ वेळेसह या फेरीत सर्वात वेगवान होता.<ref name="AUS26_QREPORT">{{स्रोत बातमी|title=मेलबर्नमधील पात्रता फेरीत रसेल आणि आंतोनेलीची पहिली दोन स्थाने|दुवा=https://www.fia.com/news/f1-russell-leads-mercedes-one-two-qualifying-melbourne-verstappen-crashes|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=७ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="AUS26_Q"/> === फेरी २ === दुसऱ्या फेरीत मर्सिडीज व फेरारीने आपला वेग वाढवला. कोलापिंटो, अल्बोन, गॅस्ली, ओकन, बेअरमन आणि हल्केनबर्ग यांना शेवटच्या दहा चालकांत प्रवेश मिळवता आला नाही. बोर्तोलेतो पात्र ठरला, परंतु त्याच्या ऑडीला आलेल्या समस्येमुळे पुढील फेरीत वेळ नोंदवता आली नाही.<ref name="AUS26_QREPORT"/><ref name="AUS26_Q"/> === फेरी ३ === अंतिम फेरीपूर्वी आंतोनेलीची कार दुरुस्त करून पुन्हा स्पर्धेत उतरवण्यात आली होती. पिटमधून बाहेर पडताना कारला जोडलेले शीतकरणाचे उपकरण सुटले व ट्रॅकवर पडलेल्या भागांमुळे लाल झेंडा दाखवण्यात आला. अखेरीस रसेलने १:१८.५१८ वेळेसह पोल पोझिशन मिळवली; आंतोनेली १:१८.८११ वेळेसह दुसरा आणि हादजार १:१९.३०३ वेळेसह तिसरा राहिला. हादजारच्या मागे लक्लेर, पियास्त्री, नॉरिस, हॅमिल्टन, लॉसन आणि लिंडब्लाड होते.<ref name="AUS26_QREPORT"/><ref name="AUS26_ANTFINE">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज ४२ – आंतोनेलीची कार असुरक्षित स्थितीत बाहेर सोडल्याबद्दल दंड|दुवा=https://api.fia.com/documents/championships/fia-formula-one-world-championship-14/season/season-2026-2072/event/Australian%20Grand%20Prix|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=७ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === मुख्य पात्रता फेरीचे निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! अंतिम स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! फेरी १ !! फेरी २ !! फेरी ३ |- | align="center" | १ || align="center" | ६३ || [[जॉर्ज रसेल]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | १:१९.५०७ || align="center" | १:१८.९३४ || align="center" | १:१८.५१८ |- | align="center" | २ || align="center" | १२ || [[किमी आंतोनेली]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | १:२०.१२० || align="center" | १:१९.४३५ || align="center" | १:१८.८११ |- | align="center" | ३ || align="center" | ६ || [[आयझॅक हादजार]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | १:२०.०२३ || align="center" | १:१९.६५३ || align="center" | १:१९.३०३ |- | align="center" | ४ || align="center" | १६ || [[शार्ल लक्लेर]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | १:२०.२२६ || align="center" | १:१९.३५७ || align="center" | १:१९.३२७ |- | align="center" | ५ || align="center" | ८१ || [[ऑस्कर पियास्त्री]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | १:१९.६६४ || align="center" | १:१९.५२५ || align="center" | १:१९.३८० |- | align="center" | ६ || align="center" | १ || [[लॅन्डो नॉरिस]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | १:२०.०१० || align="center" | १:१९.८८२ || align="center" | १:१९.४७५ |- | align="center" | ७ || align="center" | ४४ || [[लुइस हॅमिल्टन]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | १:१९.८११ || align="center" | १:१९.९२१ || align="center" | १:१९.४७८ |- | align="center" | ८ || align="center" | ३० || [[लियाम लॉसन]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | १:२०.४९१ || align="center" | १:२०.१४४ || align="center" | १:१९.९९४ |- | align="center" | ९ || align="center" | ४१ || [[आर्विड लिंडब्लाड]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | १:२०.४०९ || align="center" | १:१९.९७१ || align="center" | १:२१.२४७ |- | align="center" | १० || align="center" | ५ || [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | १:२०.४९५ || align="center" | १:२०.२२१ || align="center" | — |- | align="center" | ११ || align="center" | २७ || [[निको हल्केनबर्ग]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | १:२१.०२४ || align="center" | १:२०.३०३ || align="center" | — |- | align="center" | १२ || align="center" | ८७ || [[ऑलिव्हर बेअरमन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | १:२१.२४७ || align="center" | १:२०.३११ || align="center" | — |- | align="center" | १३ || align="center" | ३१ || [[एस्टेबन ओकन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | १:२०.७५९ || align="center" | १:२०.४९१ || align="center" | — |- | align="center" | १४ || align="center" | १० || [[पियेर गॅस्ली]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | १:२१.१३८ || align="center" | १:२०.५०१ || align="center" | — |- | align="center" | १५ || align="center" | २३ || [[अलेक्झांडर अल्बोन]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | १:२१.०५१ || align="center" | १:२०.९४१ || align="center" | — |- | align="center" | १६ || align="center" | ४३ || [[फ्रान्को कोलापिंटो]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | १:२१.२०० || align="center" | १:२१.२७० || align="center" | — |- | align="center" | १७ || align="center" | १४ || [[फर्नांदो अलोन्सो]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | १:२१.९६९ || align="center" | — || align="center" | — |- | align="center" | १८ || align="center" | ११ || [[सर्गिओ पेरेझ]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | १:२२.६०५ || align="center" | — || align="center" | — |- | align="center" | १९ || align="center" | ७७ || [[वालट्टेरी बोट्टास]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | १:२३.२४४ || align="center" | — || align="center" | — |- | align="center" | २० || align="center" | ३ || [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | — || align="center" | — || align="center" | — |- | align="center" | २१ || align="center" | ५५ || [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | — || align="center" | — || align="center" | — |- | align="center" | २२ || align="center" | १८ || [[लान्स स्ट्रोल]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | — || align="center" | — || align="center" | — |- class="sortbottom" | colspan="7" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="AUS26_Q"/> |} ''टीप:'' वेगवान फेरीची वेळ नोंदवू न शकलेल्या व्हर्सटॅपन, सायेन्स आणि स्ट्रोल यांना एफआयए पंचांनी पूर्वीच्या सरावातील वेळा विचारात घेऊन शर्यतीत सहभागी होण्याची परवानगी दिली.<ref name="AUS26_GRID"/><ref name="AUS26_FIAINDEX">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री – अधिकृत एफआयए निर्णयपत्रे|दुवा=https://api.fia.com/documents/championships/fia-formula-one-world-championship-14/season/season-2026-2072/event/Australian%20Grand%20Prix|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === शर्यतीची अधिकृत सुरुवातीची क्रमवारी === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ |- | align="center" | १ || align="center" | ६३ || [[जॉर्ज रसेल]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] |- | align="center" | २ || align="center" | १२ || [[किमी आंतोनेली]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] |- | align="center" | ३ || align="center" | ६ || [[आयझॅक हादजार]] || [[रेड बुल रेसिंग]] |- | align="center" | ४ || align="center" | १६ || [[शार्ल लक्लेर]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] |- | align="center" | ५ || align="center" | ८१ || [[ऑस्कर पियास्त्री]] || [[मॅकलारेन]] |- | align="center" | ६ || align="center" | १ || [[लॅन्डो नॉरिस]] || [[मॅकलारेन]] |- | align="center" | ७ || align="center" | ४४ || [[लुइस हॅमिल्टन]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] |- | align="center" | ८ || align="center" | ३० || [[लियाम लॉसन]] || [[रेसिंग बुल्स]] |- | align="center" | ९ || align="center" | ४१ || [[आर्विड लिंडब्लाड]] || [[रेसिंग बुल्स]] |- | align="center" | १० || align="center" | ५ || [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] |- | align="center" | ११ || align="center" | २७ || [[निको हल्केनबर्ग]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] |- | align="center" | १२ || align="center" | ८७ || [[ऑलिव्हर बेअरमन]] || [[हास एफ.१ संघ]] |- | align="center" | १३ || align="center" | ३१ || [[एस्टेबन ओकन]] || [[हास एफ.१ संघ]] |- | align="center" | १४ || align="center" | १० || [[पियेर गॅस्ली]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] |- | align="center" | १५ || align="center" | २३ || [[अलेक्झांडर अल्बोन]] || [[विलियम्स एफ१]] |- | align="center" | १६ || align="center" | ४३ || [[फ्रान्को कोलापिंटो]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] |- | align="center" | १७ || align="center" | १४ || [[फर्नांदो अलोन्सो]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] |- | align="center" | १८ || align="center" | ११ || [[सर्गिओ पेरेझ]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] |- | align="center" | १९ || align="center" | ७७ || [[वालट्टेरी बोट्टास]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] |- | align="center" | २० || align="center" | ३ || [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] || [[रेड बुल रेसिंग]] |- | align="center" | २१ || align="center" | ५५ || [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] || [[विलियम्स एफ१]] |- | align="center" | २२ || align="center" | १८ || [[लान्स स्ट्रोल]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] |- class="sortbottom" | colspan="4" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="AUS26_GRID"/> |} == मुख्य शर्यत == === शर्यतीपूर्वीच्या घटना === रविवार, ८ मार्च रोजी पाचव्या स्थानावरून सुरुवात करणार असलेल्या पियास्त्रीचा ग्रिडकडे जाताना चौथ्या वळणाबाहेर अपघात झाला. त्याच्या मॅकलारेनला मोठे नुकसान झाल्याने त्याला स्वतःच्या घरच्या ग्रांप्रीमध्ये सुरुवातही करता आली नाही. हल्केनबर्गची ऑडी तांत्रिक समस्येमुळे ग्रिडवरून गॅरेजमध्ये परत नेण्यात आली. परिणामी २२ नोंदणीकृत चालकांपैकी २० चालकांनी शर्यत सुरू केली. बहुतांश चालक मीडियम टायरवर होते; व्हर्सटॅपन, बोट्टास व कोलापिंटो हार्ड, तर अलोन्सो व सायेन्स सॉफ्ट मिश्रणावर होते.<ref name="AUS26_RACEREPORT"/> === सुरुवात आणि पहिल्या दहा फेऱ्यांतील संघर्ष === पोलवरून सुरुवात करूनही रसेलला पहिल्या वळणापर्यंत आघाडी राखता आली नाही. चौथ्या स्थानावरून लक्लेरने पुढे येत पहिला क्रमांक घेतला; सातव्या स्थानावरून आलेला हॅमिल्टन तिसरा पोहोचला, तर आंतोनेली सातव्या क्रमांकापर्यंत मागे गेला. दुसऱ्या फेरीत रसेलने आघाडी मिळवली, परंतु पुढील फेरीत लक्लेरने नव्या ओव्हरटेक पद्धतीचा वापर करून पुन्हा पहिले स्थान घेतले. पुढील अनेक फेऱ्यांत दोघांनी स्थानांची अदलाबदल केली. नवव्या फेरीत रसेलचे पहिल्या वळणावर ब्रेक लॉक झाले, तरी त्याची कार ट्रॅकवर राहिली. या काळात आंतोनेली पुन्हा चौथ्या स्थानावर पोहोचला. पहिल्या दहा फेऱ्यांत अग्रस्थान एकूण सात वेळा बदलले.<ref name="AUS26_RACEREPORT"/> === व्हर्च्युअल सेफ्टी कार आणि पिट-स्टॉप रणनीती === ११व्या फेरीत हादजारची रेड बुल धूर निघत असल्याने ट्रॅकच्या बाजूला थांबली आणि व्हर्च्युअल सेफ्टी कार (व्हीएससी) लागू झाली. मर्सिडीजने रसेल व आंतोनेली दोघांनाही पिटमध्ये बोलावून मीडियमऐवजी हार्ड टायर लावले. आघाडीवरील लक्लेर आणि हॅमिल्टन यांना फेरारीने ट्रॅकवरच ठेवले. व्हीएससी संपल्यावर फेरारीच्या दोन्ही कार पुढे होत्या; तथापि मर्सिडीजने कमी वेळेच्या पिट-थांब्याचा फायदा आधीच मिळवला होता.<ref name="AUS26_RACEREPORT"/><ref name="AUS26_STRATEGY"/> बोट्टासची कॅडिलॅक पिट-लेनच्या प्रवेशाजवळ थांबल्यानंतर आणखी एक व्हीएससी लागू झाली. फेरारीने या संधीतही पिट न करण्याचा निर्णय कायम ठेवला. २०व्या फेरीत शर्यत पुन्हा वेगाने सुरू झाल्यावर व्हर्सटॅपनने लिंडब्लाडला मागे टाकून सहावे स्थान मिळवले. लक्लेरने २६व्या फेरीत हार्ड टायरसाठी पिट-स्टॉप घेतला; हॅमिल्टनने त्यानंतर थांबले. या सामान्य वेगातील थांब्यांमुळे फेरारीच्या गाड्या मर्सिडीजच्या मागे आल्या.<ref name="AUS26_RACEREPORT"/> === मध्य टप्पा आणि अंतिम रणनीती === शर्यतीच्या मध्यापर्यंत रसेल व आंतोनेलीकडे अग्रस्थानाची पुनर्प्राप्ती झाली होती. लवकर घेतलेल्या हार्ड टायरवर दोघांना शेवटपर्यंत जाता येईल की पुन्हा थांबावे लागेल, हा प्रश्न राहिला. ३४व्या फेरीत पेरेझच्या कारचा भाग ट्रॅकवर पडल्यामुळे आणखी काही काळ व्हीएससी लागू झाली; नॉरिसने दुसरा पिट-स्टॉप घेतला. व्हर्सटॅपनने दोन पिट-स्टॉपची रणनीती निवडली आणि ४२व्या फेरीपर्यंत सहाव्या स्थानावर होता. उरलेल्या फेऱ्यांमध्ये रसेल व आंतोनेलीने टायर सांभाळून अतिरिक्त थांबा न घेण्याचा निर्णय यशस्वी केला.<ref name="AUS26_RACEREPORT"/><ref name="AUS26_LOWDOWN"/> === शेवटच्या फेऱ्या आणि निकाल === शेवटच्या टप्प्यात हॅमिल्टन लक्लेरच्या जवळ आला, तर व्हर्सटॅपन नॉरिसला पाचव्या स्थानासाठी दबावात ठेवत होता. लक्लेरने तिसरे स्थान राखले आणि हॅमिल्टन ०.६२५ सेकंद मागे चौथा ठरला. नॉरिसने व्हर्सटॅपनला मागे ठेवून पाचवे स्थान मिळवले; विसाव्या स्थानावरून सुरुवात केलेला व्हर्सटॅपन सहावा आला. रसेलने १:२३:०६.८०१ वेळेत ५८ फेऱ्या पूर्ण करून आंतोनेलीपेक्षा २.९७४ सेकंद आधी विजय मिळवला. रेसिंग बुल्सच्या लिंडब्लाडने पदार्पणात आठवे, तर ऑडीच्या बोर्तोलेतोने नववे स्थान घेऊन गुण मिळवले.<ref name="AUS26_RESULT"/><ref name="AUS26_RACEREPORT"/> === शर्यतीतील इतर घटना === लॉसन व पेरेझ यांची तिसऱ्या वळणाजवळ स्थानासाठी चुरस असताना दोन्ही कार एकमेकांना स्पर्शून गेल्या. ओकन व गॅस्ली यांच्याही कार एकमेकांना लागल्या; गॅस्लीच्या कारच्या पुढील भागाला नुकसान झाले. दोन्ही घटनांची पंचांनी चौकशी केली. एस्टन मार्टिनच्या अलोन्सो आणि स्ट्रोल यांनी कारच्या समस्या आल्याने थांबून नंतर काही फेऱ्या पुन्हा चालवल्या, पण त्यांना अधिकृत वर्गीकरण मिळाले नाही. शेवटपर्यंत १६ चालक वर्गीकृत झाले.<ref name="AUS26_RACEREPORT"/><ref name="AUS26_FIAINDEX"/> === मुख्य शर्यतीचे निकाल === '''अधिकृत अंतिम निकाल'''<ref name="AUS26_RESULT"/> {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! पूर्ण फेऱ्या !! वेळ / अंतर / स्थिती !! गुण |- | align="center" | १ || align="center" | ६३ || [[जॉर्ज रसेल]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | ५८ || १:२३:०६.८०१ || align="center" | २५ |- | align="center" | २ || align="center" | १२ || [[किमी आंतोनेली]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | ५८ || +२.९७४ || align="center" | १८ |- | align="center" | ३ || align="center" | १६ || [[शार्ल लक्लेर]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | ५८ || +१५.५१९ || align="center" | १५ |- | align="center" | ४ || align="center" | ४४ || [[लुइस हॅमिल्टन]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | ५८ || +१६.१४४ || align="center" | १२ |- | align="center" | ५ || align="center" | १ || [[लॅन्डो नॉरिस]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | ५८ || +५१.७४१ || align="center" | १० |- | align="center" | ६ || align="center" | ३ || [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | ५८ || +५४.६१७ || align="center" | ८ |- | align="center" | ७ || align="center" | ८७ || [[ऑलिव्हर बेअरमन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | ५७ || +१ फेरी || align="center" | ६ |- | align="center" | ८ || align="center" | ४१ || [[आर्विड लिंडब्लाड]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | ५७ || +१ फेरी || align="center" | ४ |- | align="center" | ९ || align="center" | ५ || [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | ५७ || +१ फेरी || align="center" | २ |- | align="center" | १० || align="center" | १० || [[पियेर गॅस्ली]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | ५७ || +१ फेरी || align="center" | १ |- | align="center" | ११ || align="center" | ३१ || [[एस्टेबन ओकन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | ५७ || +१ फेरी || align="center" | ० |- | align="center" | १२ || align="center" | २३ || [[अलेक्झांडर अल्बोन]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | ५७ || +१ फेरी || align="center" | ० |- | align="center" | १३ || align="center" | ३० || [[लियाम लॉसन]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | ५७ || +१ फेरी || align="center" | ० |- | align="center" | १४ || align="center" | ४३ || [[फ्रान्को कोलापिंटो]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | ५६ || +२ फेऱ्या || align="center" | ० |- | align="center" | १५ || align="center" | ५५ || [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | ५६ || +२ फेऱ्या || align="center" | ० |- | align="center" | १६ || align="center" | ११ || [[सर्गिओ पेरेझ]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | ५५ || +३ फेऱ्या || align="center" | ० |- | align="center" | — || align="center" | १८ || [[लान्स स्ट्रोल]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | ४३ || वर्गीकृत नाही || align="center" | ० |- | align="center" | — || align="center" | १४ || [[फर्नांदो अलोन्सो]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | २१ || निवृत्त || align="center" | ० |- | align="center" | — || align="center" | ७७ || [[वालट्टेरी बोट्टास]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | १५ || निवृत्त || align="center" | ० |- | align="center" | — || align="center" | ६ || [[आयझॅक हादजार]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | १० || निवृत्त || align="center" | ० |- | align="center" | — || align="center" | ८१ || [[ऑस्कर पियास्त्री]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | ० || सुरुवात केली नाही || align="center" | ० |- | align="center" | — || align="center" | २७ || [[निको हल्केनबर्ग]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | ० || सुरुवात केली नाही || align="center" | ० |- class="sortbottom" | colspan="7" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="AUS26_RESULT"/> |} ''टीप:'' 'वर्गीकृत नाही' (NC), 'निवृत्त' (DNF) आणि 'सुरुवात केली नाही' (DNS) या नोंदी अधिकृत निकालपत्रातील स्थितीनुसार वेगळ्या दाखविल्या आहेत. === सर्वात वेगवान फेरी === मुख्य शर्यतीतील सर्वात वेगवान फेरी [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] याने ४३व्या फेरीत १:२२.०९१ या वेळेत पूर्ण केली.<ref name="AUS26_FASTLAP">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री – सर्वात वेगवान फेऱ्या|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1279/australia/fastest-laps|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१९ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> {| class="wikitable" ! चालक !! कारनिर्माता !! फेरी क्रमांक !! वेळ |- | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || ४३ || १:२२.०९१ |- class="sortbottom" | colspan="4" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="AUS26_FASTLAP"/> |} मुख्य शर्यतीतील प्रत्येक चालकाची सर्वोत्तम नोंदवलेली फेरी खाली दिली आहे. या स्वतंत्र फेऱ्यांच्या वेळांवर टायरची स्थिती, इंधन-भार आणि वाहतुकीचा परिणाम होऊ शकतो; म्हणून त्यांची थेट तुलना संपूर्ण शर्यतीतील सरासरी वेगाशी करता येत नाही.<ref name="AUS26_FASTLAP"/> '''सर्व चालकांच्या सर्वात वेगवान फेऱ्या:''' {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! क्रम ! चालक ! संघ ! वेगवान फेरीचा क्रमांक ! वेळ |- ! align="center" | १ | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | ४३ | align="center" | १:२२.०९१ |- ! align="center" | २ | {{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]] | [[मॅकलारेन]] | align="center" | ५३ | align="center" | १:२२.३५८ |- ! align="center" | ३ | {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | ५७ | align="center" | १:२२.४१७ |- ! align="center" | ४ | {{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | ५५ | align="center" | १:२२.४२३ |- ! align="center" | ५ | {{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | ३८ | align="center" | १:२२.५७९ |- ! align="center" | ६ | {{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | २१ | align="center" | १:२२.६७० |- ! align="center" | ७ | {{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | ४९ | align="center" | १:२२.९२६ |- ! align="center" | ८ | {{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | ४५ | align="center" | १:२३.२५७ |- ! align="center" | ९ | {{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | ५४ | align="center" | १:२३.५९० |- ! align="center" | १० | {{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]] | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | ४८ | align="center" | १:२३.७८३ |- ! align="center" | ११ | {{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | २२ | align="center" | १:२४.०२० |- ! align="center" | १२ | {{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]] | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | २१ | align="center" | १:२४.१८२ |- ! align="center" | १३ | {{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]] | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | ३७ | align="center" | १:२४.३७५ |- ! align="center" | १४ | {{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | २५ | align="center" | १:२४.४२४ |- ! align="center" | १५ | {{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | ५७ | align="center" | १:२४.४८६ |- ! align="center" | १६ | {{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | ९ | align="center" | १:२५.२३९ |- ! align="center" | १७ | {{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | ५१ | align="center" | १:२५.४१० |- ! align="center" | १८ | {{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | २६ | align="center" | १:२५.७१३ |- ! align="center" | १९ | {{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | ४९ | align="center" | १:२६.०७० |- ! align="center" | २० | {{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | ८ | align="center" | १:२७.३६४ |- class="sortbottom" | colspan="5" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="AUS26_FASTLAP"/> |} शर्यतीत नोंदवलेली सर्वात वेगवान फेरी नसलेल्या चालकांची नावे अधिकृत वेगवान-फेरी वर्गवारीत नाहीत. == शर्यतीनंतरचे विश्लेषण == === कोलापिंटोवरील स्टॉप-अँड-गो दंड === शर्यत सुरू होण्याआधी ग्रिडवरील १५ सेकंदांचा इशारा दिल्यानंतरही अल्पाइनचा एक कर्मचारी कोलापिंटोच्या कारला स्पर्श करत होता. नियमानुसार अशा स्थितीत संबंधित कारने पिट-लेनमधून सुरुवात करणे आवश्यक होते; कोलापिंटोने मात्र ग्रिडवरून सुरुवात केली. त्यामुळे एफआयए पंचांनी अनिवार्य स्टॉप-अँड-गो दंड सुनावला. हा दंड त्याने शर्यतीत भोगला आणि अखेरीस तो १४वा राहिला.<ref name="AUS26_COLAPINTO">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज ६० – कोलापिंटोच्या ग्रिड प्रक्रियेतील नियमभंगावरील निर्णय|दुवा=https://api.fia.com/system/files/decision-document/2026_australian_grand_prix_-_infringement_-_car_43_-_grid_procedure_infringement.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === सराव व पात्रता फेरीतील कार सोडण्यासंबंधी निर्णय === दुसऱ्या मुक्त सरावातील पिट-लेन घटनेत रसेलला फटकारणी आणि सरावातील दुसऱ्या नियमभंगासाठी इशारा देण्यात आला. पात्रता फेरीत आंतोनेलीच्या कारला जोडलेले शीतकरण उपकरण बाहेर पडून सुटल्यामुळे मर्सिडीजला ७,५०० युरो दंड झाला. गॅस्लीची कार असुरक्षित स्थितीत गॅरेजमधून सोडल्याबद्दल अल्पाइनला ५,००० युरो दंड झाला. हे संघांवरील आर्थिक दंड होते; मुख्य शर्यतीच्या वेळेत त्यांची भर पडली नाही.<ref name="AUS26_FIAINDEX"/><ref name="AUS26_ANTFINE"/><ref name="AUS26_GASLYFINE">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज ४१ – गॅस्लीची कार असुरक्षित स्थितीत बाहेर सोडल्याबद्दल दंड|दुवा=https://api.fia.com/documents/championships/fia-formula-one-world-championship-14/season/season-2026-2072/event/Australian%20Grand%20Prix|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=७ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === शर्यतीतील संपर्क आणि इतर चौकशा === तिसऱ्या वळणावरील ओकन-गॅस्ली धडकेत कोणत्याही चालकावर प्रामुख्याने दोष ठेवता येत नसल्याचे ठरवून पंचांनी पुढील कारवाई केली नाही. पेरेझ आणि लॉसन यांच्या संपर्कातही लॉसनला वळणाच्या बाहेर जागेचा अधिकार नसल्याचा निष्कर्ष काढून पेरेझवरील कारवाई टाळली. व्हीएससीच्या काळात ओकनने अनावश्यकरीत्या कमी वेगाने गाडी चालवली का, या चौकशीतही कोणताही दंड झाला नाही.<ref name="AUS26_OCON">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज ६२ – ओकन आणि गॅस्ली यांच्यातील धडकेसंदर्भातील निर्णय|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_australian_grand_prix_-_decision_-_car_31_-_alleged_causing_a_collision_with_car_10.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="AUS26_PEREZ">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज ६६ – पेरेझ आणि लॉसन यांच्या घटनेवरील निर्णय|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_australian_grand_prix_-_decision_-_car_11_-_alleged_forcing_another_driver_off_the_track.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="AUS26_FIAINDEX"/> === शर्यतीचा परिणाम आणि महत्त्व === मर्सिडीजने नव्या तांत्रिक नियमांच्या पहिल्या ग्रांप्रीमध्ये पहिली दोन स्थाने मिळवून चालक व कारनिर्माता दोन्ही अजिंक्यपदांत सुरुवातीची आघाडी घेतली. फेरारीने वेगवान सुरुवात करूनही व्हीएससी दरम्यान पिट न करण्याच्या रणनीतीमुळे आघाडी गमावली. पदार्पणाच्या शर्यतीत लिंडब्लाडने चार गुण आणि नव्या ऑडी संघाने बोर्तोलेतोमार्फत दोन गुण मिळवले; दुसरीकडे पियास्त्री आणि हल्केनबर्गला मुख्य शर्यत सुरूही करता आली नाही. पुढील फेरी चीनमध्ये आयोजित करण्यात आली.<ref name="AUS26_LOWDOWN"/><ref name="AUS26_RACEREPORT"/> == निकालानंतर गुणतालिका == ऑस्ट्रेलियातील ही पहिली फेरी असल्याने खालील गुण हंगामाची पहिली अधिकृत अजिंक्यपद स्थिती दर्शवतात. सर्वात वेगवान फेरीसाठी अतिरिक्त गुण दिला जात नव्हता; त्यामुळे गुण चालकांच्या शर्यत-समाप्तीच्या स्थानांवर आधारित आहेत.<ref name="AUS26_RESULT"/> === चालक अजिंक्यपद गुणतालिका === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! चालक !! संघ !! गुण |- | align="center" | १ || [[जॉर्ज रसेल]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | २५ |- | align="center" | २ || [[किमी आंतोनेली]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | १८ |- | align="center" | ३ || [[शार्ल लक्लेर]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | १५ |- | align="center" | ४ || [[लुइस हॅमिल्टन]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | १२ |- | align="center" | ५ || [[लॅन्डो नॉरिस]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | १० |- | align="center" | ६ || [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | ८ |- | align="center" | ७ || [[ऑलिव्हर बेअरमन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | ६ |- | align="center" | ८ || [[आर्विड लिंडब्लाड]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | ४ |- | align="center" | ९ || [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | २ |- | align="center" | १० || [[पियेर गॅस्ली]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | १ |- | align="center" | ११ || [[एस्टेबन ओकन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | ० |- | align="center" | १२ || [[अलेक्झांडर अल्बोन]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | ० |- | align="center" | १३ || [[लियाम लॉसन]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | ० |- | align="center" | १४ || [[फ्रान्को कोलापिंटो]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | ० |- | align="center" | १५ || [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | ० |- | align="center" | १६ || [[सर्गिओ पेरेझ]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | ० |- | align="center" | १७ || [[लान्स स्ट्रोल]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | ० |- | align="center" | १८ || [[फर्नांदो अलोन्सो]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | ० |- | align="center" | १९ || [[वालट्टेरी बोट्टास]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | ० |- | align="center" | २० || [[आयझॅक हादजार]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | ० |- | align="center" | २१ || [[ऑस्कर पियास्त्री]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | ० |- | align="center" | २२ || [[निको हल्केनबर्ग]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | ० |- class="sortbottom" | colspan="4" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="AUS26_RESULT"/> |} === कारनिर्माते अजिंक्यपद गुणतालिका === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कारनिर्माता !! गुण |- | align="center" | १ || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | ४३ |- | align="center" | २ || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | २७ |- | align="center" | ३ || [[मॅकलारेन]] || align="center" | १० |- | align="center" | ४ || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | ८ |- | align="center" | ५ || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | ६ |- | align="center" | ६ || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | ४ |- | align="center" | ७ || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | २ |- | align="center" | ८ || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | १ |- | align="center" | ९ || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | ० |- | align="center" | १० || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | ० |- | align="center" | ११ || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | ० |- class="sortbottom" | colspan="3" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="AUS26_RESULT"/> |} == हे सुद्धा पहा == # [[फॉर्म्युला वन]] # [[ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री]] # [[अल्बर्ट पार्क ग्रांप्री सर्किट]] # [[२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम]] # [[फॉर्म्युला वन ग्रांप्री यादी]] # [[फॉर्म्युला वन चालक अजिंक्यपद यादी]] # [[फॉर्म्युला वन कारनिर्माते अजिंक्यपद यादी]] # [[फॉर्म्युला वन सर्किटांची यादी]] == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} ==तळटीप== {{reflist|group=टीप}} == बाह्य दुवे == * [https://www.formula1.com/en/racing/2026/australia ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्रीचे अधिकृत संकेतस्थळ] * [https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1279/australia/race-result शर्यतीचे अधिकृत निकाल] * [https://api.fia.com/documents/championships/fia-formula-one-world-championship-14/season/season-2026-2072/event/Australian%20Grand%20Prix एफआयए निर्णयपत्रे] {{माहितीचौकट ग्रांप्री शर्यत | हंगाम = २०२६ | ग्रांप्री = ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री | हंगामातील_मागील_शर्यत = २०२५ अबु धाबी ग्रांप्री | हंगामातील_पुढील_शर्यत = २०२६ चिनी ग्रांप्री | ग्रांप्री_मागील_शर्यत = २०२५ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री | ग्रांप्री_पुढील_शर्यत = २०२७ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री }} {{२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम}} {{फॉर्म्युला वन अजिंक्यपद}} [[वर्ग:ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री]] [[वर्ग:२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम]] l5wmhdyufibgypez260xe0dinwn2vni 2723283 2723269 2026-10-19T20:28:27Z Koolkrazy 1591 2723283 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट ग्रांप्री शर्यत माहिती | प्रकार = एफ.१ | देश = ऑस्ट्रेलिया | ग्रांप्री = ऑस्ट्रेलियन | चित्र = Albert Park Circuit 2021.svg | चित्र_शीर्षक = अल्बर्ट पार्क सर्किटचा २०२२ पासून वापरला जाणारा आराखडा | दिनांक = मार्च ८ | वर्ष = २०२६ | अधिकृत_नाव = फॉर्म्युला १ कतार एअरवेज ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री २०२६ | शर्यत_क्रमांक = १ | हंगामात_एकूण_शर्यती = २३ | शर्यतीचे_ठिकाण = [[अल्बर्ट पार्क ग्रांप्री सर्किट]], [[मेलबर्न]], [[ऑस्ट्रेलिया]] | सर्किट_प्रकार = तात्पुरते स्ट्रीट सर्किट | सर्किट_अंतर_किमी = ५.२७८ | सर्किट_अंतर_मैल = ३.२८० | एकूण_फेऱ्या = ५८ | एकूण_अंतर_किमी = ३०६.१२४ | एकूण_अंतर_मैल = १९०.२१७ | हवामान = कोरडे आणि सौम्य | पोल_चालक = [[जॉर्ज रसेल]] | पोल_देश = GBR | पोल_संघ = [[मर्सिडीज-बेंझ]] | पोल_वेळ = १:१८.५१८ | जलद_चालक = [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | जलद_देश = NED | जलद_संघ = [[रेड बुल रेसिंग]] | जलद_वेळ = १:२२.०९१ | जलद_फेरी = ४३ | पहिला_चालक = [[जॉर्ज रसेल]] | पहिला_देश = GBR | पहिला_संघ = [[मर्सिडीज-बेंझ]] | दुसरा_चालक = [[किमी आंतोनेली]] | दुसरा_देश = ITA | दुसरा_संघ = [[मर्सिडीज-बेंझ]] | तिसरा_चालक = [[शार्ल लक्लेर]] | तिसरा_देश = MON | तिसरा_संघ = [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | हंगामातील_मागील_शर्यत = २०२५ अबु धाबी ग्रांप्री | हंगामातील_पुढील_शर्यत = २०२६ चिनी ग्रांप्री | ग्रांप्री_मागील_शर्यत = २०२५ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री | ग्रांप्री_पुढील_शर्यत = २०२७ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री }} '''२०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री''' (अधिकृत नाव: '''फॉर्म्युला १ कतार एअरवेज ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री २०२६''') ही ८ मार्च २०२६ रोजी [[ऑस्ट्रेलिया]]तील [[मेलबर्न]] येथील [[अल्बर्ट पार्क ग्रांप्री सर्किट]]वर झालेली [[फॉर्म्युला वन]] शर्यत होती. ही [[२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम]]ाची पहिली फेरी आणि नव्या तांत्रिक नियमांतर्गत झालेली पहिली अजिंक्यपद शर्यत होती. ६–८ मार्चदरम्यान झालेल्या सप्ताहांतात तीन मुक्त सराव सत्रे, तीन भागांची पात्रता फेरी आणि ५८ फेऱ्यांची मुख्य शर्यत झाली; स्प्रिंट शर्यत नव्हती.<ref name="AUS26_RACEREPORT">{{स्रोत बातमी|title=ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्रीमध्ये रसेलचा विजय आणि मर्सिडीजची दुहेरी आघाडी|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/russell-wins-action-packed-australian-gp-from-antonelli-as-mercedes-secure-1.4WRxPAtF4dFtrKCsWIiQX2.4WRxPAtF4dFtrKCsWIiQX2|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> [[मर्सिडीज-बेंझ]]चा [[जॉर्ज रसेल]] याने पोल पोझिशनवरून सुरुवात केली आणि संघसहकारी [[किमी आंतोनेली]]च्या पुढे विजय मिळवला. [[स्कुदेरिआ फेरारी]]चा [[शार्ल लक्लेर]] तिसरा आणि [[लुइस हॅमिल्टन]] चौथा राहिला. दोन व्हर्च्युअल सेफ्टी कार कालावधीत मर्सिडीजने पिट-स्टॉप घेण्याचा, तर फेरारीने ट्रॅकवर राहण्याचा निर्णय घेतला; या वेगळ्या टायर रणनीतींनी शर्यतीचे स्वरूप बदलले.<ref name="AUS26_RESULT">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री – मुख्य शर्यतीचा निकाल|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1279/australia/race-result|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="AUS26_STRATEGY">{{स्रोत बातमी|title=ऑस्ट्रेलियात फेरारीच्या व्हर्च्युअल सेफ्टी कार रणनीतीचे विश्लेषण|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/monday-morning-debrief-could-ferrari-have-won-in-australia-with-a-different.6yQwaJxaJCZdS16fS2jcIw|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=९ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> == पार्श्वभूमी == === शर्यतीपूर्वीची अजिंक्यपदाची स्थिती === २०२६ हंगामातील मोठ्या एरोडायनामिक आणि पॉवर युनिट नियमबदलांमुळे कारची रचना व ऊर्जा वापरण्याची पद्धत बदलली होती. नव्याने स्पर्धेत उतरलेल्या [[ऑडी एफ१ संघ]] आणि [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]]मुळे ग्रिडवर ११ संघ व २२ चालक होते. रेसिंग बुल्सचा [[आर्विड लिंडब्लाड]] फॉर्म्युला वनमधील पदार्पणाची शर्यत खेळत होता. हंगामाची ही पहिली शर्यत असल्यामुळे प्रारंभी चालक व कारनिर्माता अजिंक्यपदात सर्वांचे गुण शून्य होते.<ref name="AUS26_LOWDOWN">{{स्रोत बातमी|title=ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री सप्ताहांतातील महत्त्वाच्या घटना आणि त्यांचे परिणाम|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/australia-lowdown-2026-all-the-key-moments-as-mercedes-enjoy-a-perfect-start.538A9JyEiem5LTfO4gkmr2.538A9JyEiem5LTfO4gkmr2|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === सर्किट आणि सप्ताहांत === ५.२७८ किमी लांबीच्या अल्बर्ट पार्क सर्किटवर ५८ फेऱ्यांची, एकूण ३०६.१२४ किमीची शर्यत आयोजित झाली. === सहभागी चालक आणि संघ === या ग्रांप्रीत ११ संघांचे २२ चालक सहभागी झाले. खाली अधिकृत सुरुवातीच्या क्रमवारीत नोंदलेले चालक, संघ आणि कार क्रमांक दिले आहेत.<ref name="AUS26_GRID">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री – सुरुवातीची अधिकृत क्रमवारी|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1279/australia/starting-grid|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> {| class="wikitable" style="font-size:85%;" ! संघ !! चालक !! कार क्रमांक |- | [[मर्सिडीज-बेंझ]] || {{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]] || align="center" | ६३ |- | [[मर्सिडीज-बेंझ]] || {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] || align="center" | १२ |- | [[रेड बुल रेसिंग]] || {{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]] || align="center" | ६ |- | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || {{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]] || align="center" | १६ |- | [[मॅकलारेन]] || {{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]] || align="center" | ८१ |- | [[मॅकलारेन]] || {{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]] || align="center" | १ |- | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || {{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]] || align="center" | ४४ |- | [[रेसिंग बुल्स]] || {{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]] || align="center" | ३० |- | [[रेसिंग बुल्स]] || {{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]] || align="center" | ४१ |- | [[ऑडी एफ१ संघ]] || {{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] || align="center" | ५ |- | [[ऑडी एफ१ संघ]] || {{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]] || align="center" | २७ |- | [[हास एफ.१ संघ]] || {{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]] || align="center" | ८७ |- | [[हास एफ.१ संघ]] || {{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]] || align="center" | ३१ |- | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || {{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]] || align="center" | १० |- | [[विलियम्स एफ१]] || {{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]] || align="center" | २३ |- | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || {{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]] || align="center" | ४३ |- | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || {{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]] || align="center" | १४ |- | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || {{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]] || align="center" | ११ |- | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || {{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]] || align="center" | ७७ |- | [[रेड बुल रेसिंग]] || {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] || align="center" | ३ |- | [[विलियम्स एफ१]] || {{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] || align="center" | ५५ |- | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || {{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]] || align="center" | १८ |- class="sortbottom" | colspan="3" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="AUS26_GRID"/> |} === टायर === [[पिरेली]]ने C3 (हार्ड), C4 (मीडियम) आणि C5 (सॉफ्ट) टायर मिश्रणे उपलब्ध करून दिली. शर्यतीत मीडियमवर सुरुवात करून हार्डवर जाण्याची रणनीती अनेक संघांनी निवडली; अन्य काही चालकांनी हार्ड किंवा सॉफ्ट टायरवर सुरुवात केली.<ref name="AUS26_RACEREPORT"/> {| class="wikitable" style="font-size:85%;" ! टायर प्रकार !! मिश्रण !! बाजूच्या पट्टीचा रंग |- | हार्ड || C3 || पांढरा |- | मीडियम || C4 || पिवळा |- | सॉफ्ट || C5 || लाल |- class="sortbottom" | colspan="3" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="AUS26_RACEREPORT"/> |} == मुक्त सराव सत्रे == === पहिला मुक्त सराव === शुक्रवार, ६ मार्च रोजीच्या पहिल्या सरावात फेरारीचा लक्लेर १:२०.२६७ वेळेसह सर्वात वेगवान ठरला. हॅमिल्टन त्याच्या ०.४६९ सेकंद मागे दुसरा आणि व्हर्सटॅपन ०.५२२ सेकंद मागे तिसरा राहिला. नव्या कारची पहिली अधिकृत सराव चाचणी असल्याने संघांनी पॉवर युनिट, ऊर्जा वापर आणि संतुलन यांची माहिती गोळा केली. पियास्त्रीला सुरुवातीला क्षणिक शक्ती-अडचण आली; नॉरिसच्या मॅकलारेनच्या गिअरबॉक्सची तपासणी झाल्याने त्याचे फेरे मर्यादित राहिले. अलोन्सोने या सत्रात वेळ नोंदवली नाही.<ref name="AUS26_FP1REPORT">{{स्रोत बातमी|title=ऑस्ट्रेलियातील पहिल्या सरावात लक्लेर सर्वात वेगवान|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/fp1-leclerc-leads-first-practice-session-of-2026-from-hamilton-and.3ovgyYzAAKrXtq4xx1UAfI.3ovgyYzAAKrXtq4xx1UAfI|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=६ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="AUS26_FP1">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री – पहिला मुक्त सराव निकाल|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1279/australia/practice/1|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=६ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === मुक्त सराव १ चे निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! सर्वोत्तम वेळ / अंतर !! फेऱ्या |- | align="center" | १ || align="center" | १६ || [[शार्ल लक्लेर]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | १:२०.२६७ || align="center" | ३३ |- | align="center" | २ || align="center" | ४४ || [[लुइस हॅमिल्टन]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | +०.४६९ || align="center" | ३० |- | align="center" | ३ || align="center" | ३ || [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | +०.५२२ || align="center" | २७ |- | align="center" | ४ || align="center" | ६ || [[आयझॅक हादजार]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | +०.८२० || align="center" | २४ |- | align="center" | ५ || align="center" | ४१ || [[आर्विड लिंडब्लाड]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | +१.०४६ || align="center" | २२ |- | align="center" | ६ || align="center" | ८१ || [[ऑस्कर पियास्त्री]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | +१.०७५ || align="center" | २१ |- | align="center" | ७ || align="center" | ६३ || [[जॉर्ज रसेल]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | +१.१०४ || align="center" | २६ |- | align="center" | ८ || align="center" | १२ || [[किमी आंतोनेली]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | +१.१०९ || align="center" | २४ |- | align="center" | ९ || align="center" | ५ || [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | +१.४२९ || align="center" | २३ |- | align="center" | १० || align="center" | २७ || [[निको हल्केनबर्ग]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | +१.७०२ || align="center" | २१ |- | align="center" | ११ || align="center" | ३१ || [[एस्टेबन ओकन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | +१.८९४ || align="center" | २८ |- | align="center" | १२ || align="center" | ५५ || [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | +२.०५६ || align="center" | ३० |- | align="center" | १३ || align="center" | ३० || [[लियाम लॉसन]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | +२.३४६ || align="center" | २८ |- | align="center" | १४ || align="center" | ८७ || [[ऑलिव्हर बेअरमन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | +२.४१५ || align="center" | २५ |- | align="center" | १५ || align="center" | २३ || [[अलेक्झांडर अल्बोन]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | +२.८६३ || align="center" | २४ |- | align="center" | १६ || align="center" | ४३ || [[फ्रान्को कोलापिंटो]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | +३.०५८ || align="center" | २६ |- | align="center" | १७ || align="center" | ७७ || [[वालट्टेरी बोट्टास]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | +३.७५५ || align="center" | २४ |- | align="center" | १८ || align="center" | १० || [[पियेर गॅस्ली]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | +३.७६८ || align="center" | २७ |- | align="center" | १९ || align="center" | १ || [[लॅन्डो नॉरिस]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | +४.१२४ || align="center" | ७ |- | align="center" | २० || align="center" | ११ || [[सर्गिओ पेरेझ]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | +४.३५३ || align="center" | १४ |- | align="center" | २१ || align="center" | १८ || [[लान्स स्ट्रोल]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | +३०.०६७ || align="center" | ३ |- | align="center" | — || align="center" | १४ || [[फर्नांदो अलोन्सो]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | सहभागी नाही || align="center" | ० |- class="sortbottom" | colspan="6" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="AUS26_FP1"/> |} === दुसरा मुक्त सराव === दुसऱ्या सरावात स्थानिक चालक पियास्त्रीने १:१९.७२९ वेळ नोंदवून आघाडी मिळवली. आंतोनेली दुसरा व रसेल तिसरा राहिला. सुरुवातीला पिट-लेनमधून बाहेर पडताना रसेलची कार लिंडब्लाडच्या कारला लागली. त्याच सत्रात कोलापिंटोच्या मंदावलेल्या कारपासून हॅमिल्टनला बाजूला व्हावे लागले; व्हर्सटॅपनची रेड बुल पिट-लेनमध्ये थांबल्याने त्याचाही कार्यक्रम अडखळला. शुक्रवारी या घटनांच्या चौकशीबरोबरच संघांनी शर्यतीतील टायर वापराचे प्रयत्न केले.<ref name="AUS26_FP2REPORT">{{स्रोत बातमी|title=दुसऱ्या मुक्त सरावात पियास्त्रीची आघाडी; पिट-लेनमधील घटना|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/fp2-piastri-beats-antonelli-and-russell-to-top-spot-during-second-practice.55GqdYfXKqsrDnWfEAiXgL|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=६ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="AUS26_FP2">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री – दुसरा मुक्त सराव निकाल|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1279/australia/practice/2|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=६ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === मुक्त सराव २ चे निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! सर्वोत्तम वेळ / अंतर !! फेऱ्या |- | align="center" | १ || align="center" | ८१ || [[ऑस्कर पियास्त्री]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | १:१९.७२९ || align="center" | २६ |- | align="center" | २ || align="center" | १२ || [[किमी आंतोनेली]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | +०.२१४ || align="center" | ३१ |- | align="center" | ३ || align="center" | ६३ || [[जॉर्ज रसेल]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | +०.३२० || align="center" | २८ |- | align="center" | ४ || align="center" | ४४ || [[लुइस हॅमिल्टन]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | +०.३२१ || align="center" | ३२ |- | align="center" | ५ || align="center" | १६ || [[शार्ल लक्लेर]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | +०.५६२ || align="center" | ३० |- | align="center" | ६ || align="center" | ३ || [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | +०.६३७ || align="center" | १३ |- | align="center" | ७ || align="center" | १ || [[लॅन्डो नॉरिस]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | +१.०६५ || align="center" | २९ |- | align="center" | ८ || align="center" | ४१ || [[आर्विड लिंडब्लाड]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | +१.१९३ || align="center" | ३० |- | align="center" | ९ || align="center" | ६ || [[आयझॅक हादजार]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | +१.२१२ || align="center" | २८ |- | align="center" | १० || align="center" | ३१ || [[एस्टेबन ओकन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | +१.४५० || align="center" | २९ |- | align="center" | ११ || align="center" | ८७ || [[ऑलिव्हर बेअरमन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | +१.५९७ || align="center" | ३१ |- | align="center" | १२ || align="center" | २७ || [[निको हल्केनबर्ग]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | +१.६२२ || align="center" | ३४ |- | align="center" | १३ || align="center" | ३० || [[लियाम लॉसन]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | +१.६२९ || align="center" | २९ |- | align="center" | १४ || align="center" | ५ || [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | +१.९३९ || align="center" | २८ |- | align="center" | १५ || align="center" | २३ || [[अलेक्झांडर अल्बोन]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | +२.११८ || align="center" | ३२ |- | align="center" | १६ || align="center" | १० || [[पियेर गॅस्ली]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | +२.४३८ || align="center" | १६ |- | align="center" | १७ || align="center" | ५५ || [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | +२.५२४ || align="center" | १० |- | align="center" | १८ || align="center" | ४३ || [[फ्रान्को कोलापिंटो]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | +२.८९० || align="center" | २७ |- | align="center" | १९ || align="center" | ७७ || [[वालट्टेरी बोट्टास]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | +३.९३१ || align="center" | २८ |- | align="center" | २० || align="center" | १४ || [[फर्नांदो अलोन्सो]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | +४.९३३ || align="center" | १८ |- | align="center" | २१ || align="center" | १८ || [[लान्स स्ट्रोल]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | +६.०८७ || align="center" | १३ |- | align="center" | २२ || align="center" | ११ || [[सर्गिओ पेरेझ]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | वेळ नाही || align="center" | २ |- class="sortbottom" | colspan="6" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="AUS26_FP2"/> |} === तिसरा मुक्त सराव === शनिवारच्या तिसऱ्या सरावाची सुरुवात आधीच्या फॉर्म्युला ३ स्प्रिंट अपघातानंतर कठड्यांची दुरुस्ती करण्यासाठी उशिराने झाली. रसेलने १:१९.०५३ अशी सर्वोत्तम वेळ नोंदवली; हॅमिल्टन आणि लक्लेर अनुक्रमे दुसरे व तिसरे राहिले. कार्लोस सायेन्सची गाडी थांबल्यामुळे आणि आंतोनेलीच्या अपघातामुळे सत्रात लाल झेंडे दाखवण्यात आले. आंतोनेलीच्या कारचे नुकसान झाले असले तरी मर्सिडीजने ती पात्रता फेरीसाठी दुरुस्त केली. स्ट्रोलने तिसऱ्या सरावात वेळ नोंदवली नाही.<ref name="AUS26_FP3REPORT">{{स्रोत बातमी|title=तिसऱ्या सरावात रसेल सर्वात वेगवान; आंतोनेलीचा अपघात|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/fp3-russell-goes-fastest-in-final-australia-practice-as-antonelli-crashes.7787HPr7wqS9Hx2FMOh7Rx|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=७ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="AUS26_FP3">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री – तिसरा मुक्त सराव निकाल|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1279/australia/practice/3|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=७ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === मुक्त सराव ३ चे निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! सर्वोत्तम वेळ / अंतर !! फेऱ्या |- | align="center" | १ || align="center" | ६३ || [[जॉर्ज रसेल]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | १:१९.०५३ || align="center" | २३ |- | align="center" | २ || align="center" | ४४ || [[लुइस हॅमिल्टन]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | +०.६१६ || align="center" | २२ |- | align="center" | ३ || align="center" | १६ || [[शार्ल लक्लेर]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | +०.७७४ || align="center" | २० |- | align="center" | ४ || align="center" | ८१ || [[ऑस्कर पियास्त्री]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | +१.०३४ || align="center" | १७ |- | align="center" | ५ || align="center" | ६ || [[आयझॅक हादजार]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | +१.०८४ || align="center" | १५ |- | align="center" | ६ || align="center" | ३ || [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | +१.१४४ || align="center" | १५ |- | align="center" | ७ || align="center" | १२ || [[किमी आंतोनेली]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | +१.२७१ || align="center" | १८ |- | align="center" | ८ || align="center" | १ || [[लॅन्डो नॉरिस]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | +१.३९० || align="center" | २२ |- | align="center" | ९ || align="center" | ५ || [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | +१.४०६ || align="center" | १९ |- | align="center" | १० || align="center" | ८७ || [[ऑलिव्हर बेअरमन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | +१.७२५ || align="center" | १८ |- | align="center" | ११ || align="center" | ४१ || [[आर्विड लिंडब्लाड]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | +१.७८५ || align="center" | १५ |- | align="center" | १२ || align="center" | ३० || [[लियाम लॉसन]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | +१.८३७ || align="center" | १३ |- | align="center" | १३ || align="center" | ३१ || [[एस्टेबन ओकन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | +१.९३० || align="center" | १९ |- | align="center" | १४ || align="center" | २७ || [[निको हल्केनबर्ग]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | +२.०१४ || align="center" | २२ |- | align="center" | १५ || align="center" | १० || [[पियेर गॅस्ली]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | +२.०१८ || align="center" | २६ |- | align="center" | १६ || align="center" | ४३ || [[फ्रान्को कोलापिंटो]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | +२.३६० || align="center" | २२ |- | align="center" | १७ || align="center" | २३ || [[अलेक्झांडर अल्बोन]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | +२.६११ || align="center" | १७ |- | align="center" | १८ || align="center" | १४ || [[फर्नांदो अलोन्सो]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | +३.६६७ || align="center" | २० |- | align="center" | १९ || align="center" | ७७ || [[वालट्टेरी बोट्टास]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | +४.४६१ || align="center" | १२ |- | align="center" | २० || align="center" | ११ || [[सर्गिओ पेरेझ]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | +५.३४४ || align="center" | २१ |- | align="center" | २१ || align="center" | ५५ || [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | वेळ नाही || align="center" | १ |- | align="center" | — || align="center" | १८ || [[लान्स स्ट्रोल]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | सहभागी नाही || align="center" | ० |- class="sortbottom" | colspan="6" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="AUS26_FP3"/> |} == ग्रांप्री पात्रता फेरी == पात्रता फेरी शनिवार, ७ मार्च रोजी झाली. पहिल्या दोन फेऱ्यांतून प्रत्येकी सहा चालक बाहेर पडले आणि उर्वरित दहा चालकांनी अंतिम फेरीत पोल पोझिशनसाठी प्रयत्न केले.<ref name="AUS26_Q">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री – पात्रता फेरी निकाल|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1279/australia/qualifying|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=७ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === फेरी १ === व्हर्सटॅपनची रेड बुल पहिल्या वळणावर ब्रेक लावताना मागील भागाचे नियंत्रण सुटून अडथळ्यांवर आदळली. त्यामुळे लाल झेंडा दाखवावा लागला व त्याला पात्रतेची वेळ नोंदवता आली नाही. सायेन्स आणि स्ट्रोल यांनीही तांत्रिक कारणांमुळे वेळ दिली नाही. पहिल्या फेरीतून अलोन्सो, पेरेझ, बोट्टास, व्हर्सटॅपन, सायेन्स व स्ट्रोल बाहेर पडले. रसेल १:१९.५०७ वेळेसह या फेरीत सर्वात वेगवान होता.<ref name="AUS26_QREPORT">{{स्रोत बातमी|title=मेलबर्नमधील पात्रता फेरीत रसेल आणि आंतोनेलीची पहिली दोन स्थाने|दुवा=https://www.fia.com/news/f1-russell-leads-mercedes-one-two-qualifying-melbourne-verstappen-crashes|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=७ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="AUS26_Q"/> === फेरी २ === दुसऱ्या फेरीत मर्सिडीज व फेरारीने आपला वेग वाढवला. कोलापिंटो, अल्बोन, गॅस्ली, ओकन, बेअरमन आणि हल्केनबर्ग यांना शेवटच्या दहा चालकांत प्रवेश मिळवता आला नाही. बोर्तोलेतो पात्र ठरला, परंतु त्याच्या ऑडीला आलेल्या समस्येमुळे पुढील फेरीत वेळ नोंदवता आली नाही.<ref name="AUS26_QREPORT"/><ref name="AUS26_Q"/> === फेरी ३ === अंतिम फेरीपूर्वी आंतोनेलीची कार दुरुस्त करून पुन्हा स्पर्धेत उतरवण्यात आली होती. पिटमधून बाहेर पडताना कारला जोडलेले शीतकरणाचे उपकरण सुटले व ट्रॅकवर पडलेल्या भागांमुळे लाल झेंडा दाखवण्यात आला. अखेरीस रसेलने १:१८.५१८ वेळेसह पोल पोझिशन मिळवली; आंतोनेली १:१८.८११ वेळेसह दुसरा आणि हादजार १:१९.३०३ वेळेसह तिसरा राहिला. हादजारच्या मागे लक्लेर, पियास्त्री, नॉरिस, हॅमिल्टन, लॉसन आणि लिंडब्लाड होते.<ref name="AUS26_QREPORT"/><ref name="AUS26_ANTFINE">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज ४२ – आंतोनेलीची कार असुरक्षित स्थितीत बाहेर सोडल्याबद्दल दंड|दुवा=https://api.fia.com/documents/championships/fia-formula-one-world-championship-14/season/season-2026-2072/event/Australian%20Grand%20Prix|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=७ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === मुख्य पात्रता फेरीचे निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! अंतिम स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! फेरी १ !! फेरी २ !! फेरी ३ |- | align="center" | १ || align="center" | ६३ || [[जॉर्ज रसेल]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | १:१९.५०७ || align="center" | १:१८.९३४ || align="center" | १:१८.५१८ |- | align="center" | २ || align="center" | १२ || [[किमी आंतोनेली]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | १:२०.१२० || align="center" | १:१९.४३५ || align="center" | १:१८.८११ |- | align="center" | ३ || align="center" | ६ || [[आयझॅक हादजार]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | १:२०.०२३ || align="center" | १:१९.६५३ || align="center" | १:१९.३०३ |- | align="center" | ४ || align="center" | १६ || [[शार्ल लक्लेर]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | १:२०.२२६ || align="center" | १:१९.३५७ || align="center" | १:१९.३२७ |- | align="center" | ५ || align="center" | ८१ || [[ऑस्कर पियास्त्री]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | १:१९.६६४ || align="center" | १:१९.५२५ || align="center" | १:१९.३८० |- | align="center" | ६ || align="center" | १ || [[लॅन्डो नॉरिस]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | १:२०.०१० || align="center" | १:१९.८८२ || align="center" | १:१९.४७५ |- | align="center" | ७ || align="center" | ४४ || [[लुइस हॅमिल्टन]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | १:१९.८११ || align="center" | १:१९.९२१ || align="center" | १:१९.४७८ |- | align="center" | ८ || align="center" | ३० || [[लियाम लॉसन]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | १:२०.४९१ || align="center" | १:२०.१४४ || align="center" | १:१९.९९४ |- | align="center" | ९ || align="center" | ४१ || [[आर्विड लिंडब्लाड]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | १:२०.४०९ || align="center" | १:१९.९७१ || align="center" | १:२१.२४७ |- | align="center" | १० || align="center" | ५ || [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | १:२०.४९५ || align="center" | १:२०.२२१ || align="center" | — |- | align="center" | ११ || align="center" | २७ || [[निको हल्केनबर्ग]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | १:२१.०२४ || align="center" | १:२०.३०३ || align="center" | — |- | align="center" | १२ || align="center" | ८७ || [[ऑलिव्हर बेअरमन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | १:२१.२४७ || align="center" | १:२०.३११ || align="center" | — |- | align="center" | १३ || align="center" | ३१ || [[एस्टेबन ओकन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | १:२०.७५९ || align="center" | १:२०.४९१ || align="center" | — |- | align="center" | १४ || align="center" | १० || [[पियेर गॅस्ली]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | १:२१.१३८ || align="center" | १:२०.५०१ || align="center" | — |- | align="center" | १५ || align="center" | २३ || [[अलेक्झांडर अल्बोन]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | १:२१.०५१ || align="center" | १:२०.९४१ || align="center" | — |- | align="center" | १६ || align="center" | ४३ || [[फ्रान्को कोलापिंटो]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | १:२१.२०० || align="center" | १:२१.२७० || align="center" | — |- | align="center" | १७ || align="center" | १४ || [[फर्नांदो अलोन्सो]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | १:२१.९६९ || align="center" | — || align="center" | — |- | align="center" | १८ || align="center" | ११ || [[सर्गिओ पेरेझ]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | १:२२.६०५ || align="center" | — || align="center" | — |- | align="center" | १९ || align="center" | ७७ || [[वालट्टेरी बोट्टास]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | १:२३.२४४ || align="center" | — || align="center" | — |- | align="center" | २० || align="center" | ३ || [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | — || align="center" | — || align="center" | — |- | align="center" | २१ || align="center" | ५५ || [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | — || align="center" | — || align="center" | — |- | align="center" | २२ || align="center" | १८ || [[लान्स स्ट्रोल]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | — || align="center" | — || align="center" | — |- class="sortbottom" | colspan="7" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="AUS26_Q"/> |} ''टीप:'' वेगवान फेरीची वेळ नोंदवू न शकलेल्या व्हर्सटॅपन, सायेन्स आणि स्ट्रोल यांना एफआयए पंचांनी पूर्वीच्या सरावातील वेळा विचारात घेऊन शर्यतीत सहभागी होण्याची परवानगी दिली.<ref name="AUS26_GRID"/><ref name="AUS26_FIAINDEX">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री – अधिकृत एफआयए निर्णयपत्रे|दुवा=https://api.fia.com/documents/championships/fia-formula-one-world-championship-14/season/season-2026-2072/event/Australian%20Grand%20Prix|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === शर्यतीची अधिकृत सुरुवातीची क्रमवारी === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ |- | align="center" | १ || align="center" | ६३ || [[जॉर्ज रसेल]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] |- | align="center" | २ || align="center" | १२ || [[किमी आंतोनेली]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] |- | align="center" | ३ || align="center" | ६ || [[आयझॅक हादजार]] || [[रेड बुल रेसिंग]] |- | align="center" | ४ || align="center" | १६ || [[शार्ल लक्लेर]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] |- | align="center" | ५ || align="center" | ८१ || [[ऑस्कर पियास्त्री]] || [[मॅकलारेन]] |- | align="center" | ६ || align="center" | १ || [[लॅन्डो नॉरिस]] || [[मॅकलारेन]] |- | align="center" | ७ || align="center" | ४४ || [[लुइस हॅमिल्टन]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] |- | align="center" | ८ || align="center" | ३० || [[लियाम लॉसन]] || [[रेसिंग बुल्स]] |- | align="center" | ९ || align="center" | ४१ || [[आर्विड लिंडब्लाड]] || [[रेसिंग बुल्स]] |- | align="center" | १० || align="center" | ५ || [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] |- | align="center" | ११ || align="center" | २७ || [[निको हल्केनबर्ग]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] |- | align="center" | १२ || align="center" | ८७ || [[ऑलिव्हर बेअरमन]] || [[हास एफ.१ संघ]] |- | align="center" | १३ || align="center" | ३१ || [[एस्टेबन ओकन]] || [[हास एफ.१ संघ]] |- | align="center" | १४ || align="center" | १० || [[पियेर गॅस्ली]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] |- | align="center" | १५ || align="center" | २३ || [[अलेक्झांडर अल्बोन]] || [[विलियम्स एफ१]] |- | align="center" | १६ || align="center" | ४३ || [[फ्रान्को कोलापिंटो]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] |- | align="center" | १७ || align="center" | १४ || [[फर्नांदो अलोन्सो]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] |- | align="center" | १८ || align="center" | ११ || [[सर्गिओ पेरेझ]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] |- | align="center" | १९ || align="center" | ७७ || [[वालट्टेरी बोट्टास]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] |- | align="center" | २० || align="center" | ३ || [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] || [[रेड बुल रेसिंग]] |- | align="center" | २१ || align="center" | ५५ || [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] || [[विलियम्स एफ१]] |- | align="center" | २२ || align="center" | १८ || [[लान्स स्ट्रोल]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] |- class="sortbottom" | colspan="4" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="AUS26_GRID"/> |} == मुख्य शर्यत == === शर्यतीपूर्वीच्या घटना === रविवार, ८ मार्च रोजी पाचव्या स्थानावरून सुरुवात करणार असलेल्या पियास्त्रीचा ग्रिडकडे जाताना चौथ्या वळणाबाहेर अपघात झाला. त्याच्या मॅकलारेनला मोठे नुकसान झाल्याने त्याला स्वतःच्या घरच्या ग्रांप्रीमध्ये सुरुवातही करता आली नाही. हल्केनबर्गची ऑडी तांत्रिक समस्येमुळे ग्रिडवरून गॅरेजमध्ये परत नेण्यात आली. परिणामी २२ नोंदणीकृत चालकांपैकी २० चालकांनी शर्यत सुरू केली. बहुतांश चालक मीडियम टायरवर होते; व्हर्सटॅपन, बोट्टास व कोलापिंटो हार्ड, तर अलोन्सो व सायेन्स सॉफ्ट मिश्रणावर होते.<ref name="AUS26_RACEREPORT"/> === सुरुवात आणि पहिल्या दहा फेऱ्यांतील संघर्ष === पोलवरून सुरुवात करूनही रसेलला पहिल्या वळणापर्यंत आघाडी राखता आली नाही. चौथ्या स्थानावरून लक्लेरने पुढे येत पहिला क्रमांक घेतला; सातव्या स्थानावरून आलेला हॅमिल्टन तिसरा पोहोचला, तर आंतोनेली सातव्या क्रमांकापर्यंत मागे गेला. दुसऱ्या फेरीत रसेलने आघाडी मिळवली, परंतु पुढील फेरीत लक्लेरने नव्या ओव्हरटेक पद्धतीचा वापर करून पुन्हा पहिले स्थान घेतले. पुढील अनेक फेऱ्यांत दोघांनी स्थानांची अदलाबदल केली. नवव्या फेरीत रसेलचे पहिल्या वळणावर ब्रेक लॉक झाले, तरी त्याची कार ट्रॅकवर राहिली. या काळात आंतोनेली पुन्हा चौथ्या स्थानावर पोहोचला. पहिल्या दहा फेऱ्यांत अग्रस्थान एकूण सात वेळा बदलले.<ref name="AUS26_RACEREPORT"/> === व्हर्च्युअल सेफ्टी कार आणि पिट-स्टॉप रणनीती === ११व्या फेरीत हादजारची रेड बुल धूर निघत असल्याने ट्रॅकच्या बाजूला थांबली आणि व्हर्च्युअल सेफ्टी कार (व्हीएससी) लागू झाली. मर्सिडीजने रसेल व आंतोनेली दोघांनाही पिटमध्ये बोलावून मीडियमऐवजी हार्ड टायर लावले. आघाडीवरील लक्लेर आणि हॅमिल्टन यांना फेरारीने ट्रॅकवरच ठेवले. व्हीएससी संपल्यावर फेरारीच्या दोन्ही कार पुढे होत्या; तथापि मर्सिडीजने कमी वेळेच्या पिट-थांब्याचा फायदा आधीच मिळवला होता.<ref name="AUS26_RACEREPORT"/><ref name="AUS26_STRATEGY"/> बोट्टासची कॅडिलॅक पिट-लेनच्या प्रवेशाजवळ थांबल्यानंतर आणखी एक व्हीएससी लागू झाली. फेरारीने या संधीतही पिट न करण्याचा निर्णय कायम ठेवला. २०व्या फेरीत शर्यत पुन्हा वेगाने सुरू झाल्यावर व्हर्सटॅपनने लिंडब्लाडला मागे टाकून सहावे स्थान मिळवले. लक्लेरने २६व्या फेरीत हार्ड टायरसाठी पिट-स्टॉप घेतला; हॅमिल्टनने त्यानंतर थांबले. या सामान्य वेगातील थांब्यांमुळे फेरारीच्या गाड्या मर्सिडीजच्या मागे आल्या.<ref name="AUS26_RACEREPORT"/> === मध्य टप्पा आणि अंतिम रणनीती === शर्यतीच्या मध्यापर्यंत रसेल व आंतोनेलीकडे अग्रस्थानाची पुनर्प्राप्ती झाली होती. लवकर घेतलेल्या हार्ड टायरवर दोघांना शेवटपर्यंत जाता येईल की पुन्हा थांबावे लागेल, हा प्रश्न राहिला. ३४व्या फेरीत पेरेझच्या कारचा भाग ट्रॅकवर पडल्यामुळे आणखी काही काळ व्हीएससी लागू झाली; नॉरिसने दुसरा पिट-स्टॉप घेतला. व्हर्सटॅपनने दोन पिट-स्टॉपची रणनीती निवडली आणि ४२व्या फेरीपर्यंत सहाव्या स्थानावर होता. उरलेल्या फेऱ्यांमध्ये रसेल व आंतोनेलीने टायर सांभाळून अतिरिक्त थांबा न घेण्याचा निर्णय यशस्वी केला.<ref name="AUS26_RACEREPORT"/><ref name="AUS26_LOWDOWN"/> === शेवटच्या फेऱ्या आणि निकाल === शेवटच्या टप्प्यात हॅमिल्टन लक्लेरच्या जवळ आला, तर व्हर्सटॅपन नॉरिसला पाचव्या स्थानासाठी दबावात ठेवत होता. लक्लेरने तिसरे स्थान राखले आणि हॅमिल्टन ०.६२५ सेकंद मागे चौथा ठरला. नॉरिसने व्हर्सटॅपनला मागे ठेवून पाचवे स्थान मिळवले; विसाव्या स्थानावरून सुरुवात केलेला व्हर्सटॅपन सहावा आला. रसेलने १:२३:०६.८०१ वेळेत ५८ फेऱ्या पूर्ण करून आंतोनेलीपेक्षा २.९७४ सेकंद आधी विजय मिळवला. रेसिंग बुल्सच्या लिंडब्लाडने पदार्पणात आठवे, तर ऑडीच्या बोर्तोलेतोने नववे स्थान घेऊन गुण मिळवले.<ref name="AUS26_RESULT"/><ref name="AUS26_RACEREPORT"/> === शर्यतीतील इतर घटना === लॉसन व पेरेझ यांची तिसऱ्या वळणाजवळ स्थानासाठी चुरस असताना दोन्ही कार एकमेकांना स्पर्शून गेल्या. ओकन व गॅस्ली यांच्याही कार एकमेकांना लागल्या; गॅस्लीच्या कारच्या पुढील भागाला नुकसान झाले. दोन्ही घटनांची पंचांनी चौकशी केली. एस्टन मार्टिनच्या अलोन्सो आणि स्ट्रोल यांनी कारच्या समस्या आल्याने थांबून नंतर काही फेऱ्या पुन्हा चालवल्या, पण त्यांना अधिकृत वर्गीकरण मिळाले नाही. शेवटपर्यंत १६ चालक वर्गीकृत झाले.<ref name="AUS26_RACEREPORT"/><ref name="AUS26_FIAINDEX"/> === मुख्य शर्यतीचे निकाल === '''अधिकृत अंतिम निकाल'''<ref name="AUS26_RESULT"/> {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! पूर्ण फेऱ्या !! वेळ / अंतर / स्थिती !! गुण |- | align="center" | १ || align="center" | ६३ || [[जॉर्ज रसेल]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | ५८ || १:२३:०६.८०१ || align="center" | २५ |- | align="center" | २ || align="center" | १२ || [[किमी आंतोनेली]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | ५८ || +२.९७४ || align="center" | १८ |- | align="center" | ३ || align="center" | १६ || [[शार्ल लक्लेर]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | ५८ || +१५.५१९ || align="center" | १५ |- | align="center" | ४ || align="center" | ४४ || [[लुइस हॅमिल्टन]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | ५८ || +१६.१४४ || align="center" | १२ |- | align="center" | ५ || align="center" | १ || [[लॅन्डो नॉरिस]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | ५८ || +५१.७४१ || align="center" | १० |- | align="center" | ६ || align="center" | ३ || [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | ५८ || +५४.६१७ || align="center" | ८ |- | align="center" | ७ || align="center" | ८७ || [[ऑलिव्हर बेअरमन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | ५७ || +१ फेरी || align="center" | ६ |- | align="center" | ८ || align="center" | ४१ || [[आर्विड लिंडब्लाड]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | ५७ || +१ फेरी || align="center" | ४ |- | align="center" | ९ || align="center" | ५ || [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | ५७ || +१ फेरी || align="center" | २ |- | align="center" | १० || align="center" | १० || [[पियेर गॅस्ली]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | ५७ || +१ फेरी || align="center" | १ |- | align="center" | ११ || align="center" | ३१ || [[एस्टेबन ओकन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | ५७ || +१ फेरी || align="center" | ० |- | align="center" | १२ || align="center" | २३ || [[अलेक्झांडर अल्बोन]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | ५७ || +१ फेरी || align="center" | ० |- | align="center" | १३ || align="center" | ३० || [[लियाम लॉसन]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | ५७ || +१ फेरी || align="center" | ० |- | align="center" | १४ || align="center" | ४३ || [[फ्रान्को कोलापिंटो]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | ५६ || +२ फेऱ्या || align="center" | ० |- | align="center" | १५ || align="center" | ५५ || [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | ५६ || +२ फेऱ्या || align="center" | ० |- | align="center" | १६ || align="center" | ११ || [[सर्गिओ पेरेझ]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | ५५ || +३ फेऱ्या || align="center" | ० |- | align="center" | — || align="center" | १८ || [[लान्स स्ट्रोल]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | ४३ || वर्गीकृत नाही || align="center" | ० |- | align="center" | — || align="center" | १४ || [[फर्नांदो अलोन्सो]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | २१ || निवृत्त || align="center" | ० |- | align="center" | — || align="center" | ७७ || [[वालट्टेरी बोट्टास]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | १५ || निवृत्त || align="center" | ० |- | align="center" | — || align="center" | ६ || [[आयझॅक हादजार]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | १० || निवृत्त || align="center" | ० |- | align="center" | — || align="center" | ८१ || [[ऑस्कर पियास्त्री]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | ० || सुरुवात केली नाही || align="center" | ० |- | align="center" | — || align="center" | २७ || [[निको हल्केनबर्ग]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | ० || सुरुवात केली नाही || align="center" | ० |- class="sortbottom" | colspan="7" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="AUS26_RESULT"/> |} ''टीप:'' 'वर्गीकृत नाही' (NC), 'निवृत्त' (DNF) आणि 'सुरुवात केली नाही' (DNS) या नोंदी अधिकृत निकालपत्रातील स्थितीनुसार वेगळ्या दाखविल्या आहेत. === सर्वात वेगवान फेरी === मुख्य शर्यतीतील सर्वात वेगवान फेरी [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] याने ४३व्या फेरीत १:२२.०९१ या वेळेत पूर्ण केली.<ref name="AUS26_FASTLAP">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री – सर्वात वेगवान फेऱ्या|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1279/australia/fastest-laps|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१९ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> {| class="wikitable" ! चालक !! कारनिर्माता !! फेरी क्रमांक !! वेळ |- | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || ४३ || १:२२.०९१ |- class="sortbottom" | colspan="4" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="AUS26_FASTLAP"/> |} मुख्य शर्यतीतील प्रत्येक चालकाची सर्वोत्तम नोंदवलेली फेरी खाली दिली आहे. या स्वतंत्र फेऱ्यांच्या वेळांवर टायरची स्थिती, इंधन-भार आणि वाहतुकीचा परिणाम होऊ शकतो; म्हणून त्यांची थेट तुलना संपूर्ण शर्यतीतील सरासरी वेगाशी करता येत नाही.<ref name="AUS26_FASTLAP"/> '''सर्व चालकांच्या सर्वात वेगवान फेऱ्या:''' {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! क्रम ! चालक ! संघ ! वेगवान फेरीचा क्रमांक ! वेळ |- ! align="center" | १ | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | ४३ | align="center" | १:२२.०९१ |- ! align="center" | २ | {{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]] | [[मॅकलारेन]] | align="center" | ५३ | align="center" | १:२२.३५८ |- ! align="center" | ३ | {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | ५७ | align="center" | १:२२.४१७ |- ! align="center" | ४ | {{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | ५५ | align="center" | १:२२.४२३ |- ! align="center" | ५ | {{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | ३८ | align="center" | १:२२.५७९ |- ! align="center" | ६ | {{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | २१ | align="center" | १:२२.६७० |- ! align="center" | ७ | {{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | ४९ | align="center" | १:२२.९२६ |- ! align="center" | ८ | {{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | ४५ | align="center" | १:२३.२५७ |- ! align="center" | ९ | {{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | ५४ | align="center" | १:२३.५९० |- ! align="center" | १० | {{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]] | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | ४८ | align="center" | १:२३.७८३ |- ! align="center" | ११ | {{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | २२ | align="center" | १:२४.०२० |- ! align="center" | १२ | {{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]] | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | २१ | align="center" | १:२४.१८२ |- ! align="center" | १३ | {{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]] | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | ३७ | align="center" | १:२४.३७५ |- ! align="center" | १४ | {{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | २५ | align="center" | १:२४.४२४ |- ! align="center" | १५ | {{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | ५७ | align="center" | १:२४.४८६ |- ! align="center" | १६ | {{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | ९ | align="center" | १:२५.२३९ |- ! align="center" | १७ | {{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | ५१ | align="center" | १:२५.४१० |- ! align="center" | १८ | {{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | २६ | align="center" | १:२५.७१३ |- ! align="center" | १९ | {{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | ४९ | align="center" | १:२६.०७० |- ! align="center" | २० | {{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | ८ | align="center" | १:२७.३६४ |- class="sortbottom" | colspan="5" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="AUS26_FASTLAP"/> |} शर्यतीत नोंदवलेली सर्वात वेगवान फेरी नसलेल्या चालकांची नावे अधिकृत वेगवान-फेरी वर्गवारीत नाहीत. == शर्यतीनंतरचे विश्लेषण == === कोलापिंटोवरील स्टॉप-अँड-गो दंड === शर्यत सुरू होण्याआधी ग्रिडवरील १५ सेकंदांचा इशारा दिल्यानंतरही अल्पाइनचा एक कर्मचारी कोलापिंटोच्या कारला स्पर्श करत होता. नियमानुसार अशा स्थितीत संबंधित कारने पिट-लेनमधून सुरुवात करणे आवश्यक होते; कोलापिंटोने मात्र ग्रिडवरून सुरुवात केली. त्यामुळे एफआयए पंचांनी अनिवार्य स्टॉप-अँड-गो दंड सुनावला. हा दंड त्याने शर्यतीत भोगला आणि अखेरीस तो १४वा राहिला.<ref name="AUS26_COLAPINTO">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज ६० – कोलापिंटोच्या ग्रिड प्रक्रियेतील नियमभंगावरील निर्णय|दुवा=https://api.fia.com/system/files/decision-document/2026_australian_grand_prix_-_infringement_-_car_43_-_grid_procedure_infringement.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === सराव व पात्रता फेरीतील कार सोडण्यासंबंधी निर्णय === दुसऱ्या मुक्त सरावातील पिट-लेन घटनेत रसेलला फटकारणी आणि सरावातील दुसऱ्या नियमभंगासाठी इशारा देण्यात आला. पात्रता फेरीत आंतोनेलीच्या कारला जोडलेले शीतकरण उपकरण बाहेर पडून सुटल्यामुळे मर्सिडीजला ७,५०० युरो दंड झाला. गॅस्लीची कार असुरक्षित स्थितीत गॅरेजमधून सोडल्याबद्दल अल्पाइनला ५,००० युरो दंड झाला. हे संघांवरील आर्थिक दंड होते; मुख्य शर्यतीच्या वेळेत त्यांची भर पडली नाही.<ref name="AUS26_FIAINDEX"/><ref name="AUS26_ANTFINE"/><ref name="AUS26_GASLYFINE">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज ४१ – गॅस्लीची कार असुरक्षित स्थितीत बाहेर सोडल्याबद्दल दंड|दुवा=https://api.fia.com/documents/championships/fia-formula-one-world-championship-14/season/season-2026-2072/event/Australian%20Grand%20Prix|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=७ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === शर्यतीतील संपर्क आणि इतर चौकशा === तिसऱ्या वळणावरील ओकन-गॅस्ली धडकेत कोणत्याही चालकावर प्रामुख्याने दोष ठेवता येत नसल्याचे ठरवून पंचांनी पुढील कारवाई केली नाही. पेरेझ आणि लॉसन यांच्या संपर्कातही लॉसनला वळणाच्या बाहेर जागेचा अधिकार नसल्याचा निष्कर्ष काढून पेरेझवरील कारवाई टाळली. व्हीएससीच्या काळात ओकनने अनावश्यकरीत्या कमी वेगाने गाडी चालवली का, या चौकशीतही कोणताही दंड झाला नाही.<ref name="AUS26_OCON">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज ६२ – ओकन आणि गॅस्ली यांच्यातील धडकेसंदर्भातील निर्णय|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_australian_grand_prix_-_decision_-_car_31_-_alleged_causing_a_collision_with_car_10.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="AUS26_PEREZ">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज ६६ – पेरेझ आणि लॉसन यांच्या घटनेवरील निर्णय|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_australian_grand_prix_-_decision_-_car_11_-_alleged_forcing_another_driver_off_the_track.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="AUS26_FIAINDEX"/> === शर्यतीचा परिणाम आणि महत्त्व === मर्सिडीजने नव्या तांत्रिक नियमांच्या पहिल्या ग्रांप्रीमध्ये पहिली दोन स्थाने मिळवून चालक व कारनिर्माता दोन्ही अजिंक्यपदांत सुरुवातीची आघाडी घेतली. फेरारीने वेगवान सुरुवात करूनही व्हीएससी दरम्यान पिट न करण्याच्या रणनीतीमुळे आघाडी गमावली. पदार्पणाच्या शर्यतीत लिंडब्लाडने चार गुण आणि नव्या ऑडी संघाने बोर्तोलेतोमार्फत दोन गुण मिळवले; दुसरीकडे पियास्त्री आणि हल्केनबर्गला मुख्य शर्यत सुरूही करता आली नाही. पुढील फेरी चीनमध्ये आयोजित करण्यात आली.<ref name="AUS26_LOWDOWN"/><ref name="AUS26_RACEREPORT"/> == निकालानंतर गुणतालिका == ऑस्ट्रेलियातील ही पहिली फेरी असल्याने खालील गुण हंगामाची पहिली अधिकृत अजिंक्यपद स्थिती दर्शवतात. सर्वात वेगवान फेरीसाठी अतिरिक्त गुण दिला जात नव्हता; त्यामुळे गुण चालकांच्या शर्यत-समाप्तीच्या स्थानांवर आधारित आहेत.<ref name="AUS26_RESULT"/> === चालक अजिंक्यपद गुणतालिका === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! चालक !! संघ !! गुण |- | align="center" | १ || [[जॉर्ज रसेल]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | २५ |- | align="center" | २ || [[किमी आंतोनेली]] || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | १८ |- | align="center" | ३ || [[शार्ल लक्लेर]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | १५ |- | align="center" | ४ || [[लुइस हॅमिल्टन]] || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | १२ |- | align="center" | ५ || [[लॅन्डो नॉरिस]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | १० |- | align="center" | ६ || [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | ८ |- | align="center" | ७ || [[ऑलिव्हर बेअरमन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | ६ |- | align="center" | ८ || [[आर्विड लिंडब्लाड]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | ४ |- | align="center" | ९ || [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | २ |- | align="center" | १० || [[पियेर गॅस्ली]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | १ |- | align="center" | ११ || [[एस्टेबन ओकन]] || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | ० |- | align="center" | १२ || [[अलेक्झांडर अल्बोन]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | ० |- | align="center" | १३ || [[लियाम लॉसन]] || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | ० |- | align="center" | १४ || [[फ्रान्को कोलापिंटो]] || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | ० |- | align="center" | १५ || [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | ० |- | align="center" | १६ || [[सर्गिओ पेरेझ]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | ० |- | align="center" | १७ || [[लान्स स्ट्रोल]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | ० |- | align="center" | १८ || [[फर्नांदो अलोन्सो]] || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | ० |- | align="center" | १९ || [[वालट्टेरी बोट्टास]] || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | ० |- | align="center" | २० || [[आयझॅक हादजार]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | ० |- | align="center" | २१ || [[ऑस्कर पियास्त्री]] || [[मॅकलारेन]] || align="center" | ० |- | align="center" | २२ || [[निको हल्केनबर्ग]] || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | ० |- class="sortbottom" | colspan="4" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="AUS26_RESULT"/> |} === कारनिर्माते अजिंक्यपद गुणतालिका === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कारनिर्माता !! गुण |- | align="center" | १ || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || align="center" | ४३ |- | align="center" | २ || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || align="center" | २७ |- | align="center" | ३ || [[मॅकलारेन]] || align="center" | १० |- | align="center" | ४ || [[रेड बुल रेसिंग]] || align="center" | ८ |- | align="center" | ५ || [[हास एफ.१ संघ]] || align="center" | ६ |- | align="center" | ६ || [[रेसिंग बुल्स]] || align="center" | ४ |- | align="center" | ७ || [[ऑडी एफ१ संघ]] || align="center" | २ |- | align="center" | ८ || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || align="center" | १ |- | align="center" | ९ || [[विलियम्स एफ१]] || align="center" | ० |- | align="center" | १० || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || align="center" | ० |- | align="center" | ११ || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || align="center" | ० |- class="sortbottom" | colspan="3" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="AUS26_RESULT"/> |} == हे सुद्धा पहा == # [[फॉर्म्युला वन]] # [[ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री]] # [[अल्बर्ट पार्क ग्रांप्री सर्किट]] # [[२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम]] # [[फॉर्म्युला वन ग्रांप्री यादी]] # [[फॉर्म्युला वन चालक अजिंक्यपद यादी]] # [[फॉर्म्युला वन कारनिर्माते अजिंक्यपद यादी]] # [[फॉर्म्युला वन सर्किटांची यादी]] == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} ==तळटीप== {{reflist|group=टीप}} == बाह्य दुवे == * [https://www.formula1.com/en/racing/2026/australia ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्रीचे अधिकृत संकेतस्थळ] * [https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1279/australia/race-result शर्यतीचे अधिकृत निकाल] * [https://api.fia.com/documents/championships/fia-formula-one-world-championship-14/season/season-2026-2072/event/Australian%20Grand%20Prix एफआयए निर्णयपत्रे] {{माहितीचौकट ग्रांप्री शर्यत | हंगाम = २०२६ | ग्रांप्री = ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री | हंगामातील_मागील_शर्यत = २०२५ अबु धाबी ग्रांप्री | हंगामातील_पुढील_शर्यत = २०२६ चिनी ग्रांप्री | ग्रांप्री_मागील_शर्यत = २०२५ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री | ग्रांप्री_पुढील_शर्यत = २०२७ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री }} {{२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम}} {{फॉर्म्युला वन अजिंक्यपद}} [[वर्ग:ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री]] [[वर्ग:२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम]] ctdkc3jf8kziem3pa5btsk40gcwo6yj 0 385283 2723258 2722970 2026-10-19T19:06:45Z Koolkrazy 1591 2723258 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट ग्रांप्री शर्यत माहिती | प्रकार = एफ.१ | देश = चीन | ग्रांप्री = चीन | चित्र = Shanghai International Racing Circuit track map.svg | चित्र_शीर्षक = शांघाय आंतरराष्ट्रीय सर्किटचा आराखडा | दिनांक = मार्च १५ | वर्ष = २०२६ | अधिकृत_नाव = फॉर्म्युला १ हाइनकेन चिनी ग्रांप्री २०२६ | शर्यत_क्रमांक = २ | हंगामात_एकूण_शर्यती = २३ | शर्यतीचे_ठिकाण = [[शांघाय आंतरराष्ट्रीय सर्किट]], [[शांघाय]], [[चीन]] | सर्किट_प्रकार = कायमस्वरूपी शर्यत सर्किट | सर्किट_अंतर_किमी = ५.४५१ | सर्किट_अंतर_मैल = ३.३८७ | एकूण_फेऱ्या = ५६ | एकूण_अंतर_किमी = ३०५.०६६ | एकूण_अंतर_मैल = १८९.५५९ | हवामान = ढगाळ | पोल_चालक = [[किमी आंतोनेली]] | पोल_देश = ITA | पोल_संघ = [[मर्सिडीज-बेंझ]] | पोल_वेळ = १:३२.०६४ | जलद_चालक = [[किमी आंतोनेली]] | जलद_देश = ITA | जलद_संघ = [[मर्सिडीज-बेंझ]] | जलद_वेळ = १:३५.२७५ | जलद_फेरी = ५२ | पहिला_चालक = [[किमी आंतोनेली]] | पहिला_देश = ITA | पहिला_संघ = [[मर्सिडीज-बेंझ]] | दुसरा_चालक = [[जॉर्ज रसेल]] | दुसरा_देश = GBR | दुसरा_संघ = [[मर्सिडीज-बेंझ]] | तिसरा_चालक = [[लुइस हॅमिल्टन]] | तिसरा_देश = GBR | तिसरा_संघ = [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | हंगामातील_मागील_शर्यत = २०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री | हंगामातील_पुढील_शर्यत = २०२६ जपानी ग्रांप्री | ग्रांप्री_मागील_शर्यत = २०२५ चिनी ग्रांप्री | ग्रांप्री_पुढील_शर्यत = २०२७ चिनी ग्रांप्री }} '''२०२६ चिनी ग्रांप्री''' (अधिकृत नाव: '''फॉर्म्युला १ हाइनकेन चिनी ग्रांप्री २०२६''') ही [[२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम]]ातील दुसरी शर्यत होती. १३ ते १५ मार्च २०२६ दरम्यान [[शांघाय]], [[चीन]] येथील [[शांघाय आंतरराष्ट्रीय सर्किट]]वर हा कार्यक्रम झाला. यामध्ये शुक्रवारचा एक मुक्त सराव, स्प्रिंट पात्रता फेरी, शनिवारी १९ फेऱ्यांची स्प्रिंट शर्यत व मुख्य पात्रता फेरी आणि रविवारी ५६ फेऱ्यांची ग्रांप्री असा कार्यक्रम होता. हंगामातील ही पहिली स्प्रिंट स्पर्धा होती.<ref name="CH26_EVENT">{{स्रोत बातमी|title=चिनी ग्रांप्री २०२६: अधिकृत कार्यक्रम, सत्रे आणि शर्यत माहिती|दुवा=https://www.formula1.com/en/racing/2026/china|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=१५ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> [[मर्सिडीज-बेंझ]]चा [[किमी आंतोनेली]] याने पोल पोझिशनवरून सुरू केलेली मुख्य शर्यत जिंकून फॉर्म्युला वनमधील पहिला ग्रांप्री विजय मिळवला. [[जॉर्ज रसेल]] दुसरा राहिल्याने मर्सिडीजने पहिली दोन स्थाने मिळवली, तर [[स्कुदेरिआ फेरारी]]चा [[लुइस हॅमिल्टन]] तिसरा राहिला. आंतोनेली हा १९ वर्षांचा असताना सर्वात तरुण ग्रांप्री पोल विजेता आणि दुसऱ्या क्रमांकाचा सर्वात तरुण ग्रांप्री शर्यतविजेता ठरला. त्याच सप्ताहांतातील शनिवारीची स्प्रिंट रसेलने जिंकली.<ref name="CH26_QSTORY">{{स्रोत बातमी|title=आंतोनेली सर्वात तरुण ग्रांप्री पोल विजेता बनला|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/antonelli-beats-russell-to-become-f1s-youngest-ever-grand-prix-polesitter-in.54Dx0kX9QiRCnSgIsxR71t|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=१४ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="CH26_RACESTORY">{{स्रोत बातमी|title=आंतोनेलीचा पहिला ग्रांप्री विजय, रसेल दुसरा आणि हॅमिल्टन तिसरा|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/antonelli-beats-russell-to-maiden-f1-victory-in-china-as-hamilton-takes.5aJsWCPiRhp2euZctEwEYA|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=१५ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> शर्यत सुरू होण्यापूर्वीच दोन्ही मॅकलारेन, ऑडीची एक आणि विलियम्सची एक अशा चार गाड्या तांत्रिक कारणांनी शर्यतीत उतरू शकल्या नाहीत. मुख्य शर्यतीत स्ट्रोलची कार थांबल्यामुळे सेफ्टी कार आली. या काळातील टायरबदल, फेरारीच्या चालकांमधील तिसऱ्या स्थानासाठी लढत आणि एस्टेबन ओकन व फ्रान्को कोलापिंटो यांच्या संपर्कामुळे अंतिम निकालाला आकार मिळाला.<ref name="CH26_RACESTORY"/> == पार्श्वभूमी == === शर्यतीपूर्वीची अजिंक्यपदाची स्थिती === चीनची फेरी ही ऑस्ट्रेलियातील हंगामाच्या उद्घाटनानंतरची दुसरी फेरी होती. मेलबर्नमधील विजयामुळे जॉर्ज रसेल २५ गुणांसह चालक अजिंक्यपदात पहिला, त्याचा संघसहकारी किमी आंतोनेली १८ गुणांसह दुसरा आणि फेरारीचा शार्ल लक्लेर १५ गुणांसह तिसरा होता. कारनिर्माते अजिंक्यपदात मर्सिडीजचे ४३, फेरारीचे २७ आणि मॅकलारेनचे १० गुण होते. शुक्रवारपासून स्प्रिंट गुण मिळणार असल्याने रविवारच्या मुख्य शर्यतीपूर्वीही अजिंक्यपदातील फरक बदलण्याची संधी होती.<ref name="CH26_POST">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ चिनी ग्रांप्रीनंतरची चालक आणि कारनिर्माते अजिंक्यपद गुणतालिका (एफआयए दस्तऐवज ७७)|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_chinese_grand_prix_-_championship_points.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=१५ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> २०२६ मधील नवीन तांत्रिक नियमानंतरचा हा केवळ दुसरा स्पर्धात्मक सप्ताहांत असल्यामुळे संघ अद्याप कारचे ऊर्जा व्यवस्थापन, टायरवरील भार आणि पात्रता फेरीतील लघुकालीन वेग समजून घेत होते. चीनमध्ये सरावासाठी तीन स्वतंत्र सत्रांऐवजी एकच तास उपलब्ध होता. त्यामुळे शुक्रवारच्या सुरुवातीला कारमधील बदलांचे मूल्यमापन करून त्याच दिवशी स्प्रिंट पात्रतेसाठी तयार होणे ही सर्व संघांसमोरील विशेष गरज होती.<ref name="CH26_FPSTORY">{{स्रोत बातमी|title=शांघायमधील एकमेव सराव सत्रात रसेल पहिल्या स्थानावर|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/fp1-russell-sets-the-pace-from-antonelli-and-norris-during-sole-chinese.5mXgmJfYHY5aWepDGxjbi0.5mXgmJfYHY5aWepDGxjbi0|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=१३ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === सर्किट आणि स्प्रिंट सप्ताहांत === शांघाय आंतरराष्ट्रीय सर्किटची लांबी ५.४५१ किमी असून रविवारी नियोजित ५६ फेऱ्यांचे अंतर ३०५.०६६ किमी होते. वळण १–२ मधील लांब आणि वेग सातत्याने कमी होत जाणारा भाग, वळण १३ मधून बाहेर पडताना मागील टायरवर येणारा भार, त्यानंतरची लांब सरळ रेषा आणि वळण १४ येथील तीव्र ब्रेकिंग झोन हे ओव्हरटेकिंग व टायर व्यवस्थापनासाठी विशेष महत्त्वाचे विभाग होते. सप्ताहांतातील विविध महत्त्वाच्या ओव्हरटेकिंगच्या घटना विशेषतः वळण १४ येथे घडल्या.<ref name="CH26_EVENT"/><ref name="CH26_RACESTORY"/> शुक्रवार, १३ मार्च रोजी एकमेव सराव व स्प्रिंट पात्रता झाली. शनिवार, १४ मार्च रोजी १९ फेऱ्यांची स्प्रिंट आणि त्यानंतर मुख्य ग्रांप्रीची पात्रता झाली. रविवार, १५ मार्च रोजी मुख्य शर्यत झाली. स्प्रिंट पात्रता आणि मुख्य पात्रता या दोन स्वतंत्र स्पर्धा असल्यामुळे शुक्रवारीची सर्वात वेगवान वेळ रविवारच्या मुख्य सुरुवातीच्या क्रमवारीसाठी थेट लागू होत नव्हती.<ref name="CH26_EVENT"/> === सहभागी चालक आणि संघ === स्पर्धेत अकरा संघ आणि त्यांच्या प्रत्येकी दोन अशा २२ चालकांची नोंद झाली. शुक्रवारच्या सरावापासून मुख्य ग्रांप्रीच्या पात्रतेपर्यंत सर्व नियमित चालक सहभागी झाले. मात्र मुख्य शर्यत सुरू होण्याआधी झालेल्या तांत्रिक बिघाडांमुळे रविवारच्या स्पर्धेत प्रत्यक्ष सुरुवात करणाऱ्या चालकांची संख्या १८ राहिली. खालील यादीमध्ये पात्रतेत नोंद असलेले सर्व २२ चालक दिले आहेत.<ref name="CH26_RACE">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ चिनी ग्रांप्री: मुख्य शर्यतीचे अधिकृत अंतिम निकाल|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1280/china/race-result|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=१५ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! संघ ! चालक ! कार क्रमांक |- | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | {{nowrap|{{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]]}} | align="center" | १२ |- | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]]}} | align="center" | ६३ |- | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]]}} | align="center" | ४४ |- | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | {{nowrap|{{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]]}} | align="center" | १६ |- | [[मॅकलारेन]] | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]]}} | align="center" | १ |- | [[मॅकलारेन]] | {{nowrap|{{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]]}} | align="center" | ८१ |- | [[रेड बुल रेसिंग]] | {{nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]]}} | align="center" | ३ |- | [[रेड बुल रेसिंग]] | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]]}} | align="center" | ६ |- | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]]}} | align="center" | १० |- | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | {{nowrap|{{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]]}} | align="center" | ४३ |- | [[रेसिंग बुल्स]] | {{nowrap|{{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]]}} | align="center" | ३० |- | [[रेसिंग बुल्स]] | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]]}} | align="center" | ४१ |- | [[हास एफ.१ संघ]] | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]]}} | align="center" | ८७ |- | [[हास एफ.१ संघ]] | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]]}} | align="center" | ३१ |- | [[ऑडी एफ१ संघ]] | {{nowrap|{{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]]}} | align="center" | २७ |- | [[ऑडी एफ१ संघ]] | {{nowrap|{{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]]}} | align="center" | ५ |- | [[विलियम्स एफ१]] | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]]}} | align="center" | ५५ |- | [[विलियम्स एफ१]] | {{nowrap|{{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]]}} | align="center" | २३ |- | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]]}} | align="center" | १४ |- | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | {{nowrap|{{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]]}} | align="center" | १८ |- | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | {{nowrap|{{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]]}} | align="center" | ११ |- | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | {{nowrap|{{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]]}} | align="center" | ७७ |- class="sortbottom" | colspan="3" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="CH26_FIA">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए: २०२६ चिनी ग्रांप्रीचे सर्व अधिकृत निर्णयपत्रे|दुवा=https://www.fia.com/documents/championships/fia-formula-one-world-championship-14/event/Chinese%20Grand%20Prix/season/season-2026-2072|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=१५ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> |} === टायर === अधिकृत टायर पुरवठादार पिरेलीने या स्प्रिंट सप्ताहांतासाठी हार्ड C2, मीडियम C3 आणि सॉफ्ट C4 प्रकार निश्चित केले. प्रत्येक चालकाला दोन हार्ड, चार मीडियम आणि सहा सॉफ्ट असे एकूण १२ कोरड्या हवामानातील संच उपलब्ध होते. याखेरीज पावसासाठी सहा इंटरमीडिएट आणि तीन पूर्ण वेट संच उपलब्ध होते.<ref name="CH26_TYRES">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ चिनी ग्रांप्रीसाठी पिरेलीने निवडलेले टायरचे प्रकार|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/what-tyres-will-the-teams-and-drivers-have-for-the-2026-chinese-grand-prix.3XkKc3AWcBACR36IhWpKOS|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=११ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> [[पिरेली]]ने C2 हार्ड (पांढरी पट्टी), C3 मीडियम (पिवळी पट्टी) आणि C4 सॉफ्ट (लाल पट्टी) मिश्रण वापरासाठी निवडले. चिनी सर्किटवरील वळणांच्या लांब कमानींमुळे विशेषतः पुढील डाव्या टायरवर ग्रेनिंग होण्याचा धोका होता. सरावात संघांनी मीडियम व सॉफ्ट टायर वापरले; हार्ड टायरचा स्प्रिंटमध्ये व मुख्य ग्रांप्रीमध्ये प्रत्यक्ष रणनीतिक वापर झाला.<ref name="CH26_PIRELLI">{{स्रोत बातमी|title=चिनी ग्रांप्रीतील स्प्रिंट आणि पात्रता दिवसाबद्दल संघांचे मत|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/what-the-teams-said-sprint-day-and-qualifying-in-china-2026.5lj6M3G7xZ5MgrPpRLtHbZ.5lj6M3G7xZ5MgrPpRLtHbZ|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=१४ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="CH26_PIRELLIRACE">{{स्रोत बातमी|title=चिनी ग्रांप्रीच्या शर्यत दिवसाबद्दल संघांचे मत|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/what-the-teams-said-race-day-in-china-2026.6hVXOFx0F2xachN46KTtrL.6hVXOFx0F2xachN46KTtrL|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=१५ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> शनिवारच्या स्प्रिंटमध्ये बहुतेक चालकांनी मीडियम टायरवर सुरुवात केली, तर हादजारने सॉफ्ट आणि काही चालकांनी हार्ड टायर निवडले. शेवटच्या भागात सेफ्टी कार आल्यावर पुढच्या क्रमांकावरील चालकांपैकी अनेकांनी सॉफ्ट टायर वापरले; परंतु हार्ड अथवा मीडियमवर राहिलेल्या लॉसन व बेअरमनला गुणांच्या स्थानांमध्ये फायदा झाला. रविवारी पिरेलीने एकच पिट-स्टॉप रणनीती वेगवान ठरेल असा अंदाज व्यक्त केला होता; मुख्य शर्यतीत सेफ्टी कारमुळे अनेकांच्या थांब्याचा वेळ पुढे आला.<ref name="CH26_PIRELLI"/><ref name="CH26_SPSTORY">{{स्रोत बातमी|title=चिनी स्प्रिंटमध्ये रसेलने लक्लेर आणि हॅमिल्टनला मागे टाकले|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/russell-wins-thrilling-china-sprint-from-ferrari-s-leclerc-and-hamilton.3HLw6daSkBmV0rPREohMwQ|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=१४ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="CH26_PIRELLIRACE"/> {| class="wikitable" style="font-size:85%;" ! टायर प्रकार ! मिश्रण ! बाजूच्या पट्टीचा रंग ! प्रत्येकी उपलब्ध संच |- | हार्ड | C2 | पांढरा | align="center" | २ |- | मीडियम | C3 | पिवळा | align="center" | ४ |- | सॉफ्ट | C4 | लाल | align="center" | ६ |- class="sortbottom" | colspan="4" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="CH26_TYRES" /> |} == मुक्त सराव सत्रे == === पहिला मुक्त सराव === शुक्रवार, १३ मार्च रोजी ११:३० स्थानिक वेळेपासून एक तासासाठी मुक्त सराव झाला. या सप्ताहांतात आणखी सराव नसल्याने पिट-लेन उघडताच अनेक गाड्या बाहेर पडल्या. नव्या कारमधील टायरचे तापमान, ब्रेकिंगदरम्यानची स्थिरता आणि ऊर्जावापर यांची माहिती कमी वेळेत गोळा करण्यासाठी चालकांनी सलग धावा घेतल्या.<ref name="CH26_FPSTORY"/> सत्राच्या सुरुवातीच्या भागात फ्रान्को कोलापिंटोची अल्पाइन वळण ९ येथे फिरली. त्यानंतर नॉरिसने हॅमिल्टनला मागे टाकताना दोन्ही गाड्यांचा हलका संपर्क झाला; पंचांनी घटना नोंदवली, परंतु पुढील तपासणीची गरज नसल्याचे ठरले. हॅमिल्टन स्वतः वळण ६ येथे फिरला. ट्रॅकवरील सुटे भाग हलवण्यासाठी थोडा वेळ व्हर्च्युअल सेफ्टी कार लागू करण्यात आली.<ref name="CH26_FPSTORY"/> आर्विड लिंडब्लाडची रेसिंग बुल्स वळण १४ जवळ थांबल्याने पुन्हा पिवळे झेंडे आणि व्हर्च्युअल सेफ्टी कारची आवश्यकता निर्माण झाली. त्यानंतर संघाने त्याला पुन्हा सत्रात पाठवले नाही. त्याच्या केवळ सहा फेऱ्या झाल्या; पुढील दिवशी स्प्रिंटमध्ये उतरायचे असल्याने सत्र पूर्ण करू न शकणे ही महत्त्वाची अडचण होती. कॅडिलॅकचा सर्गिओ पेरेझ आणि विलियम्सचा कार्लोस सायेन्स यांच्याही वेगवान फेऱ्या मर्यादित राहिल्या.<ref name="CH26_FPSTORY"/><ref name="CH26_FP">{{स्रोत बातमी|title=चिनी ग्रांप्री: पहिला मुक्त सराव – सर्व चालकांचे निकाल|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1280/china/practice/1|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=१३ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> अर्ध्या तासानंतर रसेल १:३४.१६९ या वेळेसह आघाडीवर होता. शेवटच्या भागात सॉफ्ट टायरवर अनेकांनी वेळा सुधारल्या. अंतिम निकालात रसेलने १:३२.७४१ अशी सर्वात वेगवान वेळ नोंदवली. आंतोनेली ०.१२० सेकंदांनी मागे दुसरा आणि नॉरिस ०.५५५ सेकंदांनी मागे तिसरा राहिला. पियास्त्री व लक्लेर यांनी पहिल्या पाचमध्ये स्थान मिळवले; फेरारीचा हॅमिल्टन सहावा राहिला. हा निकाल शुक्रवारच्या सरावातील वेग दाखवत असला तरी त्याचा थेट अर्थ स्प्रिंट पात्रतेतील क्रमवारी असा नव्हता.<ref name="CH26_FP"/> '''सराव सत्राचा संदर्भ :''' कमी वेळेमुळे सरावातील एकूण फेऱ्या आणि सर्वात वेगवान फेरी या दोन्ही माहितीला महत्त्व होते. उदाहरणार्थ अल्बोनने ३१ फेऱ्या केल्या; सत्रातील सर्वात कमी फेऱ्या लिंडब्लाडने ६ आणि पेरेझने १३ केल्या. पूर्ण वेगवान फेरीपेक्षा विश्वसनीयता व विविध टायरवरील प्रतिक्रिया समजण्यासाठी संघांनी भिन्न कार्यक्रम वापरले असण्याची शक्यता लक्षात घेऊन वेळेच्या क्रमवारीवरूनच अंतिम स्पर्धात्मक बळ ठरवू नये.<ref name="CH26_FP"/> === मुक्त सराव १ चे निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान ! कार क्र. ! चालक ! संघ ! सर्वोत्तम वेळ / अंतर ! फेऱ्या |- ! align="center" | १ | align="center" | ६३ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १:३२.७४१ | align="center" | २९ |- ! align="center" | २ | align="center" | १२ | {{nowrap|{{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | +०.१२० | align="center" | ३० |- ! align="center" | ३ | align="center" | १ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]]}} | [[मॅकलारेन]] | align="center" | +०.५५५ | align="center" | २९ |- ! align="center" | ४ | align="center" | ८१ | {{nowrap|{{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]]}} | [[मॅकलारेन]] | align="center" | +०.७३१ | align="center" | २८ |- ! align="center" | ५ | align="center" | १६ | {{nowrap|{{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | +०.८५८ | align="center" | २८ |- ! align="center" | ६ | align="center" | ४४ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | +१.३८८ | align="center" | २६ |- ! align="center" | ७ | align="center" | ८७ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | +१.६८५ | align="center" | २८ |- ! align="center" | ८ | align="center" | ३ | {{nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | +१.८०० | align="center" | २४ |- ! align="center" | ९ | align="center" | २७ | {{nowrap|{{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | +१.८९८ | align="center" | २७ |- ! align="center" | १० | align="center" | १० | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | +१.९३५ | align="center" | २८ |- ! align="center" | ११ | align="center" | ३० | {{nowrap|{{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]]}} | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | +२.०३२ | align="center" | २९ |- ! align="center" | १२ | align="center" | ५ | {{nowrap|{{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | +२.०८७ | align="center" | २६ |- ! align="center" | १३ | align="center" | ६ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | +२.११५ | align="center" | २६ |- ! align="center" | १४ | align="center" | ३१ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | +२.१३६ | align="center" | २५ |- ! align="center" | १५ | align="center" | ४३ | {{nowrap|{{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | +२.२०६ | align="center" | २६ |- ! align="center" | १६ | align="center" | २३ | {{nowrap|{{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]]}} | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | +२.७३९ | align="center" | ३१ |- ! align="center" | १७ | align="center" | ५५ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]]}} | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | +२.९३८ | align="center" | १८ |- ! align="center" | १८ | align="center" | १४ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | +३.११५ | align="center" | १८ |- ! align="center" | १९ | align="center" | ७७ | {{nowrap|{{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | +३.३१६ | align="center" | २५ |- ! align="center" | २० | align="center" | १८ | {{nowrap|{{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | +४.४८३ | align="center" | २० |- ! align="center" | २१ | align="center" | ४१ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]]}} | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | +५.१५५ | align="center" | ६ |- ! align="center" | २२ | align="center" | ११ | {{nowrap|{{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | +६.४५९ | align="center" | १३ |- class="sortbottom" | colspan="6" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="CH26_FP" /> |} == स्प्रिंट पात्रता फेरी == === फेरी १ === शुक्रवारी झालेल्या स्प्रिंट पात्रतेत पहिल्या दोन भागांत मीडियम मिश्रणाचा वापर बंधनकारक होता. पहिल्या भागात रसेलने १:३३.०३० अशी वेळ दिली; हॅमिल्टन आणि लक्लेर यांनी पहिल्या गटातील वेग राखला. विलियम्सच्या दोन्ही गाड्या, ॲस्टन मार्टिनच्या दोन्ही गाड्या आणि कॅडिलॅकच्या दोन्ही गाड्या पहिल्या भागानंतर पुढे जाऊ शकल्या नाहीत.<ref name="CH26_SQ">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ चिनी ग्रांप्री: स्प्रिंट पात्रता फेरी – अधिकृत वर्गीकरण|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1280/china/sprint-qualifying|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=१३ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="CH26_SQSTORY">{{स्रोत बातमी|title=स्प्रिंट पात्रतेत रसेलचा पोल; मर्सिडीजची पहिल्या रांगेवर मक्तेदारी|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/russell-clinches-pole-position-in-china-sprint-qualifying-ahead-of-antonelli.5jusmBWV5jpO0919j6RzYg|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=१३ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> पेरेझने इंधनपुरवठ्यातील समस्येमुळे स्प्रिंट पात्रतेत प्रतिनिधिक वेळ नोंदवली नाही. १०७ टक्के मर्यादेमुळे आपोआप अपात्र ठरण्याची शक्यता असली, तरी सरावातील समाधानकारक वेळांच्या आधारे एफआयए पंचांनी त्याला स्प्रिंटमध्ये सुरुवात करण्याची परवानगी दिली. इतर गाड्यांच्या तुलनेत कॅडिलॅकच्या पात्रता कामगिरीवर नव्या संघाच्या तांत्रिक विश्वसनीयतेचे प्रश्न स्पष्ट झाले.<ref name="CH26_PEREZSTART">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज ३५: पेरेझला स्प्रिंटमध्ये सहभागी होण्याची परवानगी|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_chinese_grand_prix_-_decision_-_car_11_-_failing_to_set_a_lap_time_within_107.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=१३ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="CH26_SQSTORY"/> === फेरी २ === दुसऱ्या भागात रसेलने १:३२.२४१ अशी वेळ नोंदवून आघाडी राखली. आंतोनेलीचा वेग त्यापेक्षा ०.०५० सेकंद कमी होता. गॅस्लीने अल्पाइनला अंतिम दहा चालकांत नेले. ऑडीचे हल्केनबर्ग व बोर्तोलेतो, हासचा ओकन, रेसिंग बुल्सचे लॉसन व लिंडब्लाड आणि अल्पाइनचा कोलापिंटो या फेरीत बाद झाले. कोलापिंटो पहिल्या फेरीतून पुढे गेला होता, परंतु दुसरी फेरी त्याच्यासाठी पुरेशी वेगवान ठरली नाही.<ref name="CH26_SQ"/> === फेरी ३ === अंतिम आठ मिनिटांत सॉफ्ट टायर वापरून स्प्रिंट पोल ठरवण्यात आला. रसेलने १:३१.५२० अशी वेळ नोंदवून आंतोनेलीपेक्षा ०.२८९ सेकंद वेगाने पोल मिळवला. नॉरिस तिसरा, हॅमिल्टन चौथा आणि पियास्त्री पाचवा होता. लक्लेर सहावा राहिला, तर गॅस्ली, व्हर्सटॅपन, बेअरमन व हादजार यांनी पहिल्या दहा स्थानांची पूर्तता केली. रसेलने पात्रतेचे सर्व तीन विभाग प्रथम क्रमांकावर संपवले.<ref name="CH26_SQSTORY"/><ref name="CH26_SQ"/> आंतोनेलीने पिट-लेनमधून ट्रॅकवर येताना नॉरिसचा मार्ग अडवल्याचा संशय निर्माण झाला होता. पंचांनी व्हिडिओ, टेलिमेट्री आणि चालकांची साक्ष पाहून नॉरिस त्यावेळी प्रत्यक्ष वेगवान वेळ नोंदवत नव्हता, असे निश्चित केले; परिणामी आंतोनेलीवर कारवाई झाली नाही. गॅस्ली व व्हर्सटॅपनमधील दुसऱ्या कथित अडथळ्याबाबतही चालकाचे म्हणणे व घटनाक्रम पाहून पुढील कारवाई झाली नाही.<ref name="CH26_IMPEDING1">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज २८: आंतोनेली आणि नॉरिसमधील कथित अडथळ्याचा निर्णय|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_chinese_grand_prix_-_decision_-_car_12_-_alleged_impeding_of_car_1.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=१३ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="CH26_IMPEDING2">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज ३०: गॅस्ली आणि व्हर्सटॅपनमधील कथित अडथळ्याचा निर्णय|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_chinese_grand_prix_-_decision_-_car_10_-_alleged_impeding_of_car_3.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=१३ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === स्प्रिंट पात्रता फेरीचे निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान ! कार क्र. ! चालक ! संघ ! फेरी १ ! फेरी २ ! फेरी ३ ! फेऱ्या |- ! align="center" | १ | align="center" | ६३ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १:३३.०३० | align="center" | १:३२.२४१ | align="center" | १:३१.५२० | align="center" | १३ |- ! align="center" | २ | align="center" | १२ | {{nowrap|{{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १:३३.४५५ | align="center" | १:३२.२९१ | align="center" | १:३१.८०९ | align="center" | १३ |- ! align="center" | ३ | align="center" | १ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]]}} | [[मॅकलारेन]] | align="center" | १:३३.७८३ | align="center" | १:३३.०८६ | align="center" | १:३२.१४१ | align="center" | १३ |- ! align="center" | ४ | align="center" | ४४ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | १:३३.१४८ | align="center" | १:३३.०४२ | align="center" | १:३२.१६१ | align="center" | १५ |- ! align="center" | ५ | align="center" | ८१ | {{nowrap|{{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]]}} | [[मॅकलारेन]] | align="center" | १:३३.८१३ | align="center" | १:३३.०३८ | align="center" | १:३२.२२४ | align="center" | १३ |- ! align="center" | ६ | align="center" | १६ | {{nowrap|{{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | १:३३.१९४ | align="center" | १:३२.६०२ | align="center" | १:३२.५२८ | align="center" | १६ |- ! align="center" | ७ | align="center" | १० | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | १:३३.९७० | align="center" | १:३३.४०५ | align="center" | १:३२.८८८ | align="center" | १५ |- ! align="center" | ८ | align="center" | ३ | {{nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | १:३४.१७० | align="center" | १:३३.५६४ | align="center" | १:३३.२५४ | align="center" | १७ |- ! align="center" | ९ | align="center" | ८७ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | १:३४.२८० | align="center" | १:३३.५०१ | align="center" | १:३३.४०९ | align="center" | १६ |- ! align="center" | १० | align="center" | ६ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | १:३४.४४७ | align="center" | १:३३.६२० | align="center" | १:३३.७२३ | align="center" | १५ |- ! align="center" | ११ | align="center" | २७ | {{nowrap|{{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | १:३३.९९७ | align="center" | १:३३.६३५ | align="center" | — | align="center" | १४ |- ! align="center" | १२ | align="center" | ३१ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | १:३४.०८७ | align="center" | १:३३.६३९ | align="center" | — | align="center" | १३ |- ! align="center" | १३ | align="center" | ३० | {{nowrap|{{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]]}} | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | १:३४.११० | align="center" | १:३३.७१४ | align="center" | — | align="center" | १३ |- ! align="center" | १४ | align="center" | ५ | {{nowrap|{{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | १:३४.२९१ | align="center" | १:३३.७७४ | align="center" | — | align="center" | १४ |- ! align="center" | १५ | align="center" | ४१ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]]}} | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | १:३४.४९५ | align="center" | १:३४.०४८ | align="center" | — | align="center" | १३ |- ! align="center" | १६ | align="center" | ४३ | {{nowrap|{{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | १:३४.५९२ | align="center" | १:३४.३२७ | align="center" | — | align="center" | १२ |- ! align="center" | १७ | align="center" | ५५ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]]}} | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | १:३४.७६१ | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | ६ |- ! align="center" | १८ | align="center" | २३ | {{nowrap|{{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]]}} | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | १:३५.३०५ | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | ६ |- ! align="center" | १९ | align="center" | १४ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | १:३५.५८१ | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | ५ |- ! align="center" | २० | align="center" | १८ | {{nowrap|{{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | १:३६.१५१ | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | ७ |- ! align="center" | २१ | align="center" | ७७ | {{nowrap|{{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | १:३७.३७८ | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | ८ |- ! align="center" | २२ | align="center" | ११ | {{nowrap|{{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | ० |- class="sortbottom" | colspan="8" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="CH26_SQ" /> |} === स्प्रिंट शर्यतीची सुरुवातीची क्रमवारी === स्प्रिंटमधील प्रारंभीच्या क्रमवारीत मर्सिडीजच्या दोन्ही गाड्या पहिल्या रांगेत, त्यांच्या मागे नॉरिस व हॅमिल्टन होत्या. विलियम्सने स्प्रिंट पात्रतेनंतर अल्बोनच्या निलंबनाच्या सेटिंगमध्ये पार्स फर्मे अटींना न जुमानता बदल केले; त्यामुळे त्याला स्प्रिंटची सुरुवात पिट-लेनमधून करण्याचा आदेश देण्यात आला. या निर्णयाने पात्रता स्थान आणि प्रत्यक्ष प्रारंभ स्थान यातील फरक निर्माण झाला.<ref name="CH26_SGRID">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ चिनी ग्रांप्री: स्प्रिंट सुरुवातीची क्रमवारी|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1280/china/sprint-grid|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=१४ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="CH26_ALBONPIT">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज ४२: अल्बोनसाठी स्प्रिंट पिट-लेन सुरुवातीचा निर्णय|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_chinese_grand_prix_-_infringement_-_car_23_-_changes_made_during_parc_ferme.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=१४ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्प्रिंट पात्रता स्थान ! कार क्र. ! चालक ! स्प्रिंट प्रारंभासाठी नोंद |- ! align="center" | १ | align="center" | ६३ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]]}} | पात्रतेनुसार स्थान |- ! align="center" | २ | align="center" | १२ | {{nowrap|{{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]]}} | पात्रतेनुसार स्थान |- ! align="center" | ३ | align="center" | १ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]]}} | पात्रतेनुसार स्थान |- ! align="center" | ४ | align="center" | ४४ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]]}} | पात्रतेनुसार स्थान |- ! align="center" | ५ | align="center" | ८१ | {{nowrap|{{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]]}} | पात्रतेनुसार स्थान |- ! align="center" | ६ | align="center" | १६ | {{nowrap|{{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]]}} | पात्रतेनुसार स्थान |- ! align="center" | ७ | align="center" | १० | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]]}} | पात्रतेनुसार स्थान |- ! align="center" | ८ | align="center" | ३ | {{nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]]}} | पात्रतेनुसार स्थान |- ! align="center" | ९ | align="center" | ८७ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]]}} | पात्रतेनुसार स्थान |- ! align="center" | १० | align="center" | ६ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]]}} | पात्रतेनुसार स्थान |- ! align="center" | ११ | align="center" | २७ | {{nowrap|{{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]]}} | पात्रतेनुसार स्थान |- ! align="center" | १२ | align="center" | ३१ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]]}} | पात्रतेनुसार स्थान |- ! align="center" | १३ | align="center" | ३० | {{nowrap|{{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]]}} | पात्रतेनुसार स्थान |- ! align="center" | १४ | align="center" | ५ | {{nowrap|{{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]]}} | पात्रतेनुसार स्थान |- ! align="center" | १५ | align="center" | ४१ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]]}} | पात्रतेनुसार स्थान |- ! align="center" | १६ | align="center" | ४३ | {{nowrap|{{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]]}} | पात्रतेनुसार स्थान |- ! align="center" | १७ | align="center" | ५५ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]]}} | पात्रतेनुसार स्थान |- ! align="center" | १८ | align="center" | २३ | {{nowrap|{{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]]}} | पिट-लेनमधून सुरुवात आवश्यक |- ! align="center" | १९ | align="center" | १४ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]]}} | पात्रतेनुसार स्थान |- ! align="center" | २० | align="center" | १८ | {{nowrap|{{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]]}} | पात्रतेनुसार स्थान |- ! align="center" | २१ | align="center" | ७७ | {{nowrap|{{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]]}} | पात्रतेनुसार स्थान |- ! align="center" | २२ | align="center" | ११ | {{nowrap|{{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]]}} | १०७% वेळ नसूनही पंचांची परवानगी |- class="sortbottom" | colspan="4" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="CH26_SGRID" /> |} == स्प्रिंट शर्यत == === सुरुवात आणि पहिल्या पाच फेऱ्या === शनिवार, १४ मार्च रोजी १९ फेऱ्यांची स्प्रिंट झाली. पोलवरून निघालेल्या रसेलने पहिल्या वळणांमध्ये आघाडी कायम ठेवली; मात्र चौथ्या स्थानावरून आलेला हॅमिल्टन चांगल्या सुरुवातीमुळे पुढे सरकला आणि वळण ९ येथे रसेलला मागे टाकले. रसेलने मागील सरळ रेषेच्या अखेरीस वळण १४ येथील ब्रेकिंग झोनमध्ये प्रतिहल्ला केला; त्यानंतरच्या फेऱ्यांतही आघाडीचे स्थान बदलत राहिले.<ref name="CH26_SPSTORY"/> दुसऱ्या फेरीच्या सुरुवातीला हॅमिल्टन वळण १ बाहेरून जात पुन्हा पुढे आला. दोघांची लढत सुरू असल्यामुळे सहाव्या स्थानावरून निघालेला लक्लेर पुढच्या गटाशी अंतर कमी करू शकला. पाचव्या फेरीत रसेलने वळण १४ येथे निर्णायक ओव्हरटेक करून आघाडी स्थिर केली आणि दोन्ही फेरारींपासून अंतर वाढवण्यास सुरुवात केली. या सुरुवातीच्या लढतीत ऊर्जेचा वापर आणि टायरवरील भार महत्त्वाचे ठरले.<ref name="CH26_SPSTORY"/> === आंतोनेली आणि हादजार यांची धडक === आंतोनेलीची स्प्रिंटमधील सुरुवात अपेक्षेपेक्षा संथ होती आणि तो दुसऱ्या स्थानावरून नवव्या स्थानापर्यंत मागे सरकला. पहिल्याच फेरीतील वळण ६ येथे हादजार त्याला मागे टाकण्याचा प्रयत्न करत होता. आंतोनेलीच्या गाडीचे मागील चाक ब्रेकिंगवेळी अडकल्यामुळे ती अपेक्षेपेक्षा बाहेरच्या दिशेने गेली आणि हादजारच्या गाडीला धडकली. पंचांनी हादजारला त्या वळणातील जागेचा हक्क मिळालेला होता असे ठरवून आंतोनेलीला १० सेकंदांचा दंड दिला.<ref name="CH26_SPDEC">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज ४८: आंतोनेली-हादजार स्प्रिंट धडकेबद्दल दंड|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_chinese_grand_prix_-_infringement_-_car_12_-_causing_a_collision_with_car_6.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=१४ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> या घटनेमुळे आंतोनेलीला उर्वरित स्प्रिंटमध्ये वेगाने स्थान सुधारावे लागले. त्याने मॅकलारेनच्या दोन्ही गाड्यांना मागे टाकले, हॅमिल्टनला अकराव्या फेरीत आणि लक्लेरला तेराव्या फेरीत वळण १४ येथे मागे टाकले. मात्र याच सुमारास सेफ्टी कार लागल्याने त्याची पुढील वाटचाल आणि दंडाची अंमलबजावणी यांचा निकालावर परिणाम झाला.<ref name="CH26_SPSTORY"/> === फेरारीची अंतर्गत लढत === हॅमिल्टनने सुरुवातीला स्प्रिंटचे नेतृत्व केले तरी रसेल पुढे गेल्यावर लक्लेरने दुसऱ्या फेरारीवर दबाव वाढवला. आठव्या फेरीच्या सुरुवातीला लक्लेर वळण १ येथे हॅमिल्टनच्या पुढे गेला; पुढील वळणांमध्ये दोघांनी एकमेकांसमोर बचाव आणि ओव्हरटेकिंगचे प्रयत्न सुरू ठेवले. लक्लेरने दुसरे स्थान टिकवणे महत्त्वाचे होते, कारण सेफ्टी कार लागल्यावर फेरारीच्या एकाच पिट-बॉक्समध्ये दोन्ही गाड्या थांबणार होत्या.<ref name="CH26_SPSTORY"/> === सेफ्टी कार, पिट-स्टॉप आणि पुन्हा सुरुवात === निको हल्केनबर्गची ऑडी वळण १ जवळ थांबल्यामुळे तेराव्या फेरीच्या सुमारास सेफ्टी कार आली. आघाडीवरील बहुतांश चालकांनी थांबून मीडियमवरून सॉफ्ट मिश्रणात बदल केला. फेरारीला एकाच वेळी दोन्ही गाड्या थांबवाव्या लागल्याने हॅमिल्टनचा पिट-स्टॉप उशिरा झाला आणि नॉरिस त्याच्या पुढे गेला. आंतोनेलीने या थांब्यावेळी दहा सेकंदांचा दंड पूर्ण केला.<ref name="CH26_SPSTORY"/> लॉसन आणि बेअरमनने ट्रॅकवर राहण्याचा निर्णय घेतला. त्यांच्या टायरवरील शिल्लक पकड नव्याने सॉफ्ट लावलेल्या गाड्यांपेक्षा मर्यादित असली तरी पिट-स्टॉप टाळल्यामुळे दोघांना काही स्थानांचा फायदा झाला. सेफ्टी कार मागे गेल्यावर तीन फेऱ्या शिल्लक असताना पुन्हा रेसिंग सुरू झाले. लक्लेरच्या वळण १४ मधून बाहेर पडताना झालेल्या व्हीलस्पिनचा फायदा घेत रसेलने पहिल्या स्थानावरची पकड मजबूत ठेवली.<ref name="CH26_SPSTORY"/><ref name="CH26_PIRELLI"/> अंतिम फेऱ्यांत हॅमिल्टनने वळण १ बाहेरून नॉरिसला मागे टाकून तिसरे स्थान परत मिळवले. आंतोनेलीही पुन्हा पुढे सरकला आणि पाचवा राहिला. पियास्त्रीने सेफ्टी कारनंतर आंतोनेलीला प्रारंभ-रेषेपूर्वी मागे टाकल्यानंतर त्याला स्थान परत देण्यास सांगण्यात आले. त्यामुळे मॅकलारेनचे नॉरिस चौथे व पियास्त्री सहावे राहिले.<ref name="CH26_SPSTORY"/> === अंतिम निकाल आणि गुणांचे महत्त्व === रसेलने ३३:३८.९९८ या वेळेत १९ फेऱ्या पूर्ण करून विजय मिळवला. लक्लेर फक्त ०.६७४ सेकंदांनी मागे दुसरा आणि हॅमिल्टन २.५५४ सेकंदांनी मागे तिसरा राहिला. लॉसन सातवा आणि बेअरमन आठवा राहून शेवटचे गुण मिळवले. व्हर्सटॅपन नववा राहिल्याने त्याला गुण मिळाले नाहीत. हल्केनबर्ग, बोट्टास आणि लिंडब्लाड शर्यत पूर्ण करू शकले नाहीत.<ref name="CH26_SP">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ चिनी ग्रांप्री: स्प्रिंट शर्यतीचे अधिकृत निकाल|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1280/china/sprint-results|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=१४ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> '''टीप :''' पेरेझला सेफ्टी कारच्या नियंत्रणाखाली इलेक्ट्रॉनिक नियंत्रण प्रणालीने निश्चित केलेला किमान वेळ दोन लहान सेक्टरमध्ये न पाळल्याबद्दल ५ सेकंदांचा दंड देण्यात आला. अंतिम वर्गीकरणात त्याची अंमलबजावणी झाली.<ref name="CH26_PEREZ">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज ४९: पेरेझला सेफ्टी कार नियमभंगासाठी दंड|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_chinese_grand_prix_-_infringement_-_car_11_-_safety_car_ecu_minimum_time.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=१४ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === स्प्रिंट शर्यतीचे निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान ! कार क्र. ! चालक ! संघ ! पूर्ण फेऱ्या ! वेळ / स्थिती ! गुण |- ! align="center" | १ | align="center" | ६३ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १९ | ३३:३८.९९८ | align="center" | ८ |- ! align="center" | २ | align="center" | १६ | {{nowrap|{{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | १९ | align="center" | +०.६७४ | align="center" | ७ |- ! align="center" | ३ | align="center" | ४४ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | १९ | align="center" | +२.५५४ | align="center" | ६ |- ! align="center" | ४ | align="center" | १ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]]}} | [[मॅकलारेन]] | align="center" | १९ | align="center" | +४.४३३ | align="center" | ५ |- ! align="center" | ५ | align="center" | १२ | {{nowrap|{{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १९ | align="center" | +५.६८८ | align="center" | ४ |- ! align="center" | ६ | align="center" | ८१ | {{nowrap|{{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]]}} | [[मॅकलारेन]] | align="center" | १९ | align="center" | +६.८०९ | align="center" | ३ |- ! align="center" | ७ | align="center" | ३० | {{nowrap|{{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]]}} | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | १९ | align="center" | +१०.९०० | align="center" | २ |- ! align="center" | ८ | align="center" | ८७ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | १९ | align="center" | +११.२७१ | align="center" | १ |- ! align="center" | ९ | align="center" | ३ | {{nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | १९ | align="center" | +११.६१९ | align="center" | ० |- ! align="center" | १० | align="center" | ३१ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | १९ | align="center" | +१३.८८७ | align="center" | ० |- ! align="center" | ११ | align="center" | १० | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | १९ | align="center" | +१४.७८० | align="center" | ० |- ! align="center" | १२ | align="center" | ५५ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]]}} | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | १९ | align="center" | +१५.७५३ | align="center" | ० |- ! align="center" | १३ | align="center" | ५ | {{nowrap|{{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | १९ | align="center" | +१५.८५८ | align="center" | ० |- ! align="center" | १४ | align="center" | ४३ | {{nowrap|{{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | १९ | align="center" | +१६.३९३ | align="center" | ० |- ! align="center" | १५ | align="center" | ६ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | १९ | align="center" | +१६.४३० | align="center" | ० |- ! align="center" | १६ | align="center" | २३ | {{nowrap|{{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]]}} | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | १९ | align="center" | +२०.०१४ | align="center" | ० |- ! align="center" | १७ | align="center" | १४ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | १९ | align="center" | +२१.५९९ | align="center" | ० |- ! align="center" | १८ | align="center" | १८ | {{nowrap|{{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | १९ | align="center" | +२१.९७१ | align="center" | ० |- ! align="center" | १९ | align="center" | ११ | {{nowrap|{{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | १९ | align="center" | +२८.२४१ | align="center" | ० |- ! align="center" | — | align="center" | २७ | {{nowrap|{{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | १२ | निवृत्त | align="center" | ० |- ! align="center" | — | align="center" | ७७ | {{nowrap|{{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | १२ | निवृत्त | align="center" | ० |- ! align="center" | — | align="center" | ४१ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]]}} | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | ११ | निवृत्त | align="center" | ० |- class="sortbottom" | colspan="7" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="CH26_SP" /> |} == ग्रांप्री पात्रता फेरी == === फेरी १ === शनिवारी स्प्रिंटनंतर मुख्य ग्रांप्रीसाठी स्वतंत्र पात्रता आयोजित करण्यात आली. पहिल्या भागात मर्सिडीजच्या रसेलने १:३३.२६२ तर आंतोनेलीने १:३३.३०५ वेळ दिली. फेरारी, मॅकलारेन आणि रेड बुलचे चालक पुढे गेले. विलियम्सचे सायेन्स आणि अल्बोन, ॲस्टन मार्टिनचे अलोन्सो व स्ट्रोल आणि कॅडिलॅकचे बोट्टास व पेरेझ या सहा चालकांना पहिल्या फेरीनंतरच बाद व्हावे लागले.<ref name="CH26_Q">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ चिनी ग्रांप्री: मुख्य पात्रता फेरीचे संपूर्ण निकाल|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1280/china/qualifying|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=१४ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> पेरेझ २२वा तर स्ट्रोल २१वा राहिला. अल्बोन १८वा असूनही सुरुवातीच्या ग्रिडवर बदल लागू होणार होते. सायेन्स १७वा, अलोन्सो १९वा आणि बोट्टास २०वा होता. हे स्थान शनिवारची पात्रता दर्शवते; रविवारच्या प्रत्यक्ष शर्यतीपूर्वी लागू झालेल्या बदलांमुळे सुरुवातीच्या ग्रिडमधील नोंद स्वतंत्रपणे तपासणे आवश्यक होते.<ref name="CH26_Q"/><ref name="CH26_GRID">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ चिनी ग्रांप्री: मुख्य शर्यतीची अंतिम सुरुवातीची क्रमवारी|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1280/china/starting-grid|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=१५ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === फेरी २ === दुसऱ्या भागात आंतोनेलीने १:३२.४४३ अशी सर्वात वेगवान वेळ नोंदवली; लक्लेर १:३२.४८६ आणि रसेल १:३२.५२३ अशी वेळ देत पुढे गेले. गॅस्लीने १:३३.००३ वेळ देऊन अंतिम दहा चालकांत स्थान मिळवले. हल्केनबर्ग, कोलापिंटो, ओकन, लॉसन, लिंडब्लाड आणि बोर्तोलेतो यांचे प्रयत्न अंतिम भागासाठी पुरेसे ठरले नाहीत.<ref name="CH26_Q"/> हल्केनबर्ग १:३३.३५४ आणि कोलापिंटो १:३३.३५७ यांच्यात केवळ ०.००३ सेकंदांचे अंतर होते. मात्र अंतिम दहा स्थानांसाठी आवश्यक किमान वेळेपासून दोघेही मागे राहिले. रेसिंग बुल्सच्या दोन्ही गाड्या आणि हासचा ओकनही या भागात बाद झाल्याने शेवटच्या भागात मर्सिडीज, फेरारी, मॅकलारेन, रेड बुल, अल्पाइन व हासचे बेअरमन असे विविध संघ सहभागी राहिले.<ref name="CH26_Q"/> === फेरी ३ === अंतिम भागाच्या प्रारंभी रसेलची मर्सिडीज वळणांनंतर अचानक धीमी झाली आणि पहिल्याच गिअरमध्ये अडकल्याने त्याला गाडी कसाबसा पिटमध्ये आणावी लागली. संघाने इलेक्ट्रॉनिक प्रणालीचे पुनर्संचयन करून कार पुन्हा चालवता येण्याजोगी केली. या बिघाडामुळे रसेलला शेवटी फक्त एकच वेगवान प्रयत्न करता आला, तर आंतोनेलीला आवश्यक फेऱ्या पूर्ण करण्याची संधी मिळाली.<ref name="CH26_QSTORY"/> आंतोनेलीने १:३२.०६४ अशी वेळ नोंदवली आणि आपल्या कारकिर्दीतील पहिला ग्रांप्री पोल मिळवला. रसेल १:३२.२८६ अशी वेळ देत ०.२२२ सेकंद मागे दुसरा राहिला. हॅमिल्टन १:३२.४१५ वेळेसह तिसरा आणि लक्लेर फक्त ०.०१३ सेकंदांनी मागे चौथा होता. पियास्त्री, नॉरिस, गॅस्ली, व्हर्सटॅपन, हादजार आणि बेअरमन यांनी पहिल्या दहा स्थानांची पूर्तता केली.<ref name="CH26_Q"/> या पोलमुळे आंतोनेलीने २००८ इटालियन ग्रांप्रीमध्ये सेबॅस्टियन व्हेटेलने केलेला सर्वात तरुण ग्रांप्री पोल विजेत्याचा विक्रम मोडला. शुक्रवारच्या स्प्रिंट पोलवर रसेल, तर शनिवारच्या मुख्य ग्रांप्री पोलवर आंतोनेली होता; त्यामुळे दोन्ही पोल पोझिशनबाबत संभ्रम होऊ नये. रसेलच्या Q3 बिघाडामुळे दोन्ही मर्सिडीजचे वेगवान संभाव्य प्रयत्न वेगळ्या परिस्थितीत झाले.<ref name="CH26_QSTORY"/> === मुख्य पात्रता फेरीचे निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान ! कार क्र. ! चालक ! संघ ! फेरी १ ! फेरी २ ! फेरी ३ ! फेऱ्या |- ! align="center" | १ | align="center" | १२ | {{nowrap|{{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १:३३.३०५ | align="center" | १:३२.४४३ | align="center" | १:३२.०६४ | align="center" | १५ |- ! align="center" | २ | align="center" | ६३ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १:३३.२६२ | align="center" | १:३२.५२३ | align="center" | १:३२.२८६ | align="center" | १३ |- ! align="center" | ३ | align="center" | ४४ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | १:३३.५२२ | align="center" | १:३२.५६७ | align="center" | १:३२.४१५ | align="center" | १९ |- ! align="center" | ४ | align="center" | १६ | {{nowrap|{{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | १:३३.१७५ | align="center" | १:३२.४८६ | align="center" | १:३२.४२८ | align="center" | २० |- ! align="center" | ५ | align="center" | ८१ | {{nowrap|{{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]]}} | [[मॅकलारेन]] | align="center" | १:३३.५९० | align="center" | १:३३.१३० | align="center" | १:३२.५५० | align="center" | २० |- ! align="center" | ६ | align="center" | १ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]]}} | [[मॅकलारेन]] | align="center" | १:३३.५३५ | align="center" | १:३२.९१० | align="center" | १:३२.६०८ | align="center" | २० |- ! align="center" | ७ | align="center" | १० | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | १:३३.७८८ | align="center" | १:३३.००३ | align="center" | १:३२.८७३ | align="center" | २१ |- ! align="center" | ८ | align="center" | ३ | {{nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | १:३३.४१७ | align="center" | १:३३.०९८ | align="center" | १:३३.००२ | align="center" | २० |- ! align="center" | ९ | align="center" | ६ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | १:३३.६३२ | align="center" | १:३३.३५२ | align="center" | १:३३.१२१ | align="center" | २० |- ! align="center" | १० | align="center" | ८७ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | १:३३.६८७ | align="center" | १:३३.१९७ | align="center" | १:३३.२९२ | align="center" | १९ |- ! align="center" | ११ | align="center" | २७ | {{nowrap|{{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | १:३४.११६ | align="center" | १:३३.३५४ | align="center" | — | align="center" | १२ |- ! align="center" | १२ | align="center" | ४३ | {{nowrap|{{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | १:३३.६३४ | align="center" | १:३३.३५७ | align="center" | — | align="center" | १५ |- ! align="center" | १३ | align="center" | ३१ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | १:३३.९७४ | align="center" | १:३३.५३८ | align="center" | — | align="center" | १४ |- ! align="center" | १४ | align="center" | ३० | {{nowrap|{{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]]}} | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | १:३४.१३९ | align="center" | १:३३.७६५ | align="center" | — | align="center" | १५ |- ! align="center" | १५ | align="center" | ४१ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]]}} | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | १:३३.९०६ | align="center" | १:३३.७८४ | align="center" | — | align="center" | १५ |- ! align="center" | १६ | align="center" | ५ | {{nowrap|{{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | १:३३.५४९ | align="center" | १:३३.९६५ | align="center" | — | align="center" | १४ |- ! align="center" | १७ | align="center" | ५५ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]]}} | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | १:३४.३१७ | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | १० |- ! align="center" | १८ | align="center" | २३ | {{nowrap|{{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]]}} | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | १:३४.७७२ | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | १० |- ! align="center" | १९ | align="center" | १४ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | १:३५.२०३ | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | ९ |- ! align="center" | २० | align="center" | ७७ | {{nowrap|{{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | १:३५.४३६ | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | ९ |- ! align="center" | २१ | align="center" | १८ | {{nowrap|{{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | १:३५.९९५ | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | ९ |- ! align="center" | २२ | align="center" | ११ | {{nowrap|{{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | १:३६.९०६ | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | ६ |- class="sortbottom" | colspan="8" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="CH26_Q" /> |} === शर्यतीची अधिकृत सुरुवातीची क्रमवारी === आंतोनेली आणि रसेल यांना पहिली रांग मिळाली; हॅमिल्टन-लक्लेर दुसऱ्या तर पियास्त्री-नॉरिस तिसऱ्या रांगेत होते. २२व्या क्रमांकावर दाखवलेला अल्बोन हा निलंबनाच्या बदलामुळे पिट-लेनमधून सुरुवात करण्यास बांधील होता. अखेरीस अल्बोनसह चार चालक शर्यत सुरू करू शकले नाहीत; तरीही त्यांच्या नोंदी अधिकृत सुरुवातीच्या क्रमवारीत अस्तित्वात आहेत.<ref name="CH26_GRID"/><ref name="CH26_RACESTORY"/> {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! ग्रिड क्रमांक ! कार क्र. ! चालक ! संघ ! पात्रता वेळ ! टीप |- ! align="center" | १ | align="center" | १२ | {{nowrap|{{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १:३२.०६४ | align="center" | — |- ! align="center" | २ | align="center" | ६३ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १:३२.२८६ | align="center" | — |- ! align="center" | ३ | align="center" | ४४ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | १:३२.४१५ | align="center" | — |- ! align="center" | ४ | align="center" | १६ | {{nowrap|{{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | १:३२.४२८ | align="center" | — |- ! align="center" | ५ | align="center" | ८१ | {{nowrap|{{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]]}} | [[मॅकलारेन]] | align="center" | १:३२.५५० | मुख्य शर्यत सुरू केली नाही |- ! align="center" | ६ | align="center" | १ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]]}} | [[मॅकलारेन]] | align="center" | १:३२.६०८ | मुख्य शर्यत सुरू केली नाही |- ! align="center" | ७ | align="center" | १० | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | १:३२.८७३ | align="center" | — |- ! align="center" | ८ | align="center" | ३ | {{nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | १:३३.००२ | align="center" | — |- ! align="center" | ९ | align="center" | ६ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | १:३३.१२१ | align="center" | — |- ! align="center" | १० | align="center" | ८७ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | १:३३.२९२ | align="center" | — |- ! align="center" | ११ | align="center" | २७ | {{nowrap|{{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | १:३३.३५४ | align="center" | — |- ! align="center" | १२ | align="center" | ४३ | {{nowrap|{{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | १:३३.३५७ | align="center" | — |- ! align="center" | १३ | align="center" | ३१ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | १:३३.५३८ | align="center" | — |- ! align="center" | १४ | align="center" | ३० | {{nowrap|{{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]]}} | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | १:३३.७६५ | align="center" | — |- ! align="center" | १५ | align="center" | ४१ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]]}} | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | १:३३.७८४ | align="center" | — |- ! align="center" | १६ | align="center" | ५ | {{nowrap|{{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | १:३३.९६५ | मुख्य शर्यत सुरू केली नाही |- ! align="center" | १७ | align="center" | ५५ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]]}} | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | १:३४.३१७ | align="center" | — |- ! align="center" | १८ | align="center" | १४ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | १:३५.२०३ | align="center" | — |- ! align="center" | १९ | align="center" | ७७ | {{nowrap|{{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | १:३५.४३६ | align="center" | — |- ! align="center" | २० | align="center" | १८ | {{nowrap|{{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | १:३५.९९५ | align="center" | — |- ! align="center" | २१ | align="center" | ११ | {{nowrap|{{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | १:३६.९०६ | align="center" | — |- ! align="center" | २२ | align="center" | २३ | {{nowrap|{{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]]}} | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | १:३४.७७२ | पिट-लेनमध्ये सुरू करणे अपेक्षित; प्रत्यक्ष सुरुवात नाही |- class="sortbottom" | colspan="6" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="CH26_GRID" /> |} == मुख्य शर्यत == === शर्यतीपूर्वीची चार माघारी === रविवारी स्टार्टपूर्वीच मोठा व्यत्यय आला. विद्यमान विश्वविजेता लॅन्डो नॉरिसची मॅकलारेन ग्रिडपर्यंत पोहोचू शकली नाही. संघाने दुसरी मॅकलारेन, ऑस्कर पियास्त्रीची कार, फॉर्मेशन लॅपपूर्वी पिट-लेनकडे परत आणली. दोन्ही कारमध्ये पॉवर युनिटशी संबंधित स्वतंत्र विद्युत समस्या असल्याचे मॅकलारेनने सांगितले. त्यामुळे मॅकलारेनच्या दोन्ही गाड्या एका फेरीचीही शर्यत न करता बाहेर पडल्या.<ref name="CH26_RACESTORY"/> ऑडीचा गॅब्रिएल बोर्तोलेतो हायड्रॉलिक बिघाडामुळे शर्यत सुरू करू शकला नाही. विलियम्सचा अलेक्झांडर अल्बोन निलंबनात बदल केल्याने पिट-लेन स्टार्टसाठी अपेक्षित होता, परंतु त्याची कारही सुरू झाली नाही. अशाप्रकारे अधिकृत नोंदणीत २२ चालक असूनही मुख्य शर्यतीत प्रत्यक्ष १८ गाड्यांनी सुरुवात केली. सुरुवातीच्या ग्रिडवर पाचवी-सहावी स्थाने मिळालेल्या मॅकलारेनची पूर्ण अनुपस्थिती ही पुढील स्पर्धेसाठी आणि गुणतालिकेसाठी गंभीर घटना ठरली.<ref name="CH26_RACE"/><ref name="CH26_RACESTORY"/> === फेरी १ ते ५ : फेरारीची सुरुवातीची आघाडी === स्टार्ट होताच तिसऱ्या स्थानावरील हॅमिल्टनने दोन्ही मर्सिडीजच्या पुढे जाण्यासाठी वेगवान सुरुवात केली. आंतोनेलीने रसेलकडे आपली कार थोडी वळवून संरक्षणात्मक जागा घेतली होती; त्यामुळे हॅमिल्टनला बाहेरच्या बाजूने पुढे जाण्याची संधी मिळाली. लक्लेरही रसेलच्या पुढे गेला आणि आंतोनेलीवर दबाव आणण्याचा प्रयत्न केला; परंतु वळण ३ च्या कर्बजवळ जागा कमी पडल्याने तो तिसऱ्या स्थानावर राहिला.<ref name="CH26_RACESTORY"/> मुख्य गटामागे हादजारची रेड बुल वळण १३ येथे फिरली; बेअरमनला संपर्क टाळण्यासाठी मार्ग बदलावा लागला. व्हर्सटॅपनने सॉफ्ट टायर निवडूनही सुरुवातीला स्थान गमावले आणि तो मागच्या गटात गेला. समोरील लढतीत हॅमिल्टनची आघाडी दोन फेऱ्यांपेक्षा कमी टिकली. आंतोनेलीने वळण १४ येथे फेरारीला मागे टाकून पुन्हा पहिला क्रमांक मिळवला.<ref name="CH26_RACESTORY"/> तिसऱ्या फेरीच्या सुरुवातीला रसेलने लक्लेरला मागे टाकले आणि काही फेऱ्यांत हॅमिल्टनलाही मागे सोडले. त्यामुळे पहिल्या टप्प्यात मर्सिडीजच्या दोन्ही चालकांनी पुन्हा पुढची स्थाने मिळवली. आंतोनेलीने स्थिर वेगाने अंतर वाढवण्याचा प्रयत्न केला, तर फेरारीचा वेग ब्रेकिंग आणि ओव्हरटेकिंगच्या भागांत उपयुक्त ठरत असल्याचे प्रारंभीचे बदल दाखवत होते.<ref name="CH26_RACESTORY"/> === फेरी ९ ते १३ : स्ट्रोलची माघार आणि सेफ्टी कार === नवव्या फेरीपर्यंत धावलेल्या लान्स स्ट्रोलची ॲस्टन मार्टिन वळण १ जवळ थांबली. गाडी हटवण्यासाठी सेफ्टी कार लागू करण्यात आली. लॉसन, व्हर्सटॅपन आणि सायेन्स यांसारख्या काही चालकांनी त्याच सुमारास आधीच पिट-स्टॉप घेतले होते; सेफ्टी कारमुळे इतर आघाडीच्या चालकांना तुलनेने कमी वेळेच्या हानीत टायर बदलता आले. ही शर्यतीतील एकमेव पूर्ण सेफ्टी कार तैनाती ठरली.<ref name="CH26_RACESTORY"/> आंतोनेली, रसेल, हॅमिल्टन व लक्लेर यांनी मीडियमवरून हार्ड मिश्रणात बदल केला. हार्ड टायरवर प्रारंभ केलेले कोलापिंटो व ओकन ट्रॅकवर राहिले; त्यामुळे पुन्हा सुरुवातीच्या क्षणी त्यांच्या गाड्या अनेक थांबून आलेल्या आघाडीच्या चालकांच्या पुढे दिसत होत्या. मात्र रणनीतीतील या तात्पुरत्या स्थानांपेक्षा दीर्घ कालावधीतील टायरचे वय आणि पकड निर्णायक ठरणार होती.<ref name="CH26_RACESTORY"/><ref name="CH26_PIRELLIRACE"/> सेफ्टी कारनंतर आंतोनेली पुढे राहिला. त्याच्या मागे कोलापिंटो, ओकन, रसेल, हॅमिल्टन, लिंडब्लाड, लक्लेर, हल्केनबर्ग, गॅस्ली व बेअरमन अशी मिश्र क्रमवारी तयार झाली. त्यामुळे पुढील काही फेऱ्या फक्त शुद्ध वेगावर अवलंबून न राहता कोणत्या चालकाला वाहतुकीतून किती लवकर बाहेर पडता येते यावर अवलंबून होत्या. वेगवान चालकांसाठी हे तात्पुरते अडथळे निर्णायक ठरले.<ref name="CH26_RACESTORY"/> === फेरी १४ ते २३ : पुन्हा सुरुवातीचा संघर्ष === रसेलला हार्ड टायर लगेच तापवण्यात अडचण आली. तो वळण ६ येथे थोडा बाहेर गेल्याने हॅमिल्टन त्याच्या पुढे आला; लक्लेरलाही स्थान सुधारता आले. त्यामुळे मध्य टप्प्याच्या प्रारंभी आंतोनेलीच्या मागे दोन्ही फेरारी आणि रसेल अशी स्थिती निर्माण झाली. मर्सिडीजची शर्यतीतील एकूण गती अधिक चांगली असली तरी सुरक्षा काळानंतर टायरमधील तापमान नियंत्रित करण्याच्या क्षणिक अडचणीने रसेलचा वेग कमी केला.<ref name="CH26_RACESTORY"/> हॅमिल्टनने ओकन आणि कोलापिंटोला अल्पावधीत मागे सोडले; रसेलनेही या गाड्या मागे टाकल्या. त्याचवेळी मागच्या गटात बेअरमन व व्हर्सटॅपनसारखे चालक स्वतःच्या रणनीतीचा फायदा घेत पुढे गेले. नव्या हार्ड टायरवरील वेगामुळे बेअरमनला कोलापिंटोच्या मागे असलेला गट मागे सोडता आला. लिंडब्लाड वळण १४ येथे स्वतःहून फिरला; परंतु शर्यतीत पुढे सहभागी राहिला.<ref name="CH26_RACESTORY"/> === फेरी २४ ते ३९ : फेरारीच्या दोन्ही चालकांची लढत === चोविसाव्या फेरीत लक्लेरने वळण १४ येथील ब्रेकिंग झोनमध्ये हॅमिल्टनला मागे टाकून दुसरे स्थान मिळवले. त्यानंतर फेरारीच्या दोन चालकांत दीर्घ प्रत्यक्ष स्पर्धा सुरू झाली. वळण १ मधून बाहेर पडताना बाजूबाजूने चाललेल्या गाड्या, वळण ९–१० मधील स्थानबदल आणि वळण १४ येथील ब्रेकिंगवेळी होत असलेले हल्ले या लढतीची प्रमुख वैशिष्ट्ये होती.<ref name="CH26_RACESTORY"/> या संघर्षामुळे दोन्ही फेरारींचा वेगवान फेऱ्यांवरील प्रयत्न एकमेकांशी संबंधित राहिला आणि आंतोनेलीला पुढे अंतर वाढवण्याची संधी मिळाली. त्याची आघाडी एका टप्प्यावर सुमारे सात सेकंदांपर्यंत पोहोचली. याउलट रसेलने पुन्हा टायरमध्ये योग्य तापमान मिळाल्यावर एकेक करून फेरारींच्या पुढे जाऊन दुसरे स्थान मिळवले. आंतोनेलीला गाठण्याइतका वेळ मात्र त्याच्याकडे उरला नव्हता.<ref name="CH26_RACESTORY"/> पस्तिसाव्या फेरीत लक्लेर वळण १४ येथे ब्रेकिंग उशिरा झाल्यामुळे बाहेर गेला आणि हॅमिल्टन पुन्हा तिसऱ्या स्थानावर आला. लक्लेरने पुढच्या सरळ भागात पुन्हा प्रयत्न केला; परंतु हॅमिल्टनने संरक्षण करत ते स्थान राखले. एकाच संघातील चालकांमध्ये झालेली ही लढत अंतिम पोडियमचे स्थान ठरवण्यास कारणीभूत ठरली.<ref name="CH26_RACESTORY"/> एकोणचाळीसाव्या फेरीत लक्लेरने वळण १४ येथे पुन्हा हॅमिल्टनला मागे टाकले; पण लगेच पहिल्या वळणात हॅमिल्टनने स्थान परत घेतले. दोन्ही फेरारी आंतोनेलीपेक्षा बर्‍याच मागे होत्या; त्यामुळे त्यांच्या अंतर्गत लढतीतून समोरच्या मर्सिडीजला थेट धोका निर्माण झाला नाही. अखेरीस हॅमिल्टनने तिसरा आणि लक्लेरने चौथा क्रमांक मिळवला.<ref name="CH26_RACESTORY"/> === फेरी ३३ : ओकन–कोलापिंटो धडक === शर्यतीच्या ३३व्या फेरीत कोलापिंटो पिट-लेनमधून बाहेर पडला तेव्हा ओकन त्याच्याजवळ आला. वळण १ मधून वळण २ कडे जाताना ओकनने आतल्या बाजूने ओव्हरटेक करण्याचा प्रयत्न केला, मात्र त्या क्षणी आवश्यक स्थान मिळवले नसल्याचे एफआयए पंचांनी ठरवले. दोन्ही गाड्यांत संपर्क होऊन कोलापिंटो फिरला. या घटनेत ओकनला पूर्ण जबाबदार ठरवण्यात आले व १० सेकंदांचा दंड देण्यात आला.<ref name="CH26_RACEDEC">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज ७२: ओकन आणि कोलापिंटो यांच्यातील धडकेबद्दल निर्णय|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_chinese_grand_prix_-_infringement_-_car_31_-_causing_a_collision_with_car_43.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=१५ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> कोलापिंटोची पुढील शर्यत पूर्णपणे संपली नाही. त्याने पुन्हा स्पर्धेत पुढे जात दहावे स्थान आणि हंगामातील एक गुण मिळवला. ओकनने दंड भोगल्यानंतर चौदाव्या स्थानावर शर्यत पूर्ण केली. या उदाहरणातून दोन्ही चालकांसाठी एकाच घटनेचे वेगळे परिणाम दिसतात: कोलापिंटोचा संभाव्य चांगला निकाल धोक्यात आला, तर ओकनचा वेळदंड अंतिम स्थानावर परिणामकारक ठरला.<ref name="CH26_RACE"/><ref name="CH26_RACEDEC"/> === अखेरच्या फेऱ्या : विजय आणि माघारी === शर्यतीच्या उत्तरार्धात व्हर्सटॅपन सहाव्या स्थानाच्या आसपास धावत होता; परंतु रेड बुलला तांत्रिक समस्या आल्याने तो ४५ फेऱ्यांनंतर निवृत्त झाला. अलोन्सोने ३२ फेऱ्यांनंतर शर्यत सोडली; आधी स्ट्रोलही बाद झाला होता. ॲस्टन मार्टिनच्या दोन्ही गाड्या आणि व्हर्सटॅपन यांना अंतिम रेषा गाठता आली नाही.<ref name="CH26_RACESTORY"/><ref name="CH26_RACE"/> अखेरच्या काही फेऱ्यांत आंतोनेली वळण १४ येथे ब्रेकिंग करताना बाहेर गेला आणि त्याच्या टायरवर सपाट भाग तयार झाला. या क्षणिक अडचणीने रसेलशी अंतर कमी झाले तरी आंतोनेलीने कार नियंत्रणात ठेवून पहिला क्रमांक कायम राखला. रसेलचे टायरही झिजत असल्याने विजयासाठी अखेरचा गंभीर हल्ला करण्याची स्थिती निर्माण झाली नाही. आंतोनेलीने सर्वात वेगवान फेरी ५२व्या फेरीत १:३५.२७५ नोंदवली.<ref name="CH26_RACESTORY"/><ref name="CH26_RACE"/> आंतोनेलीने १:३३:१५.६०७ वेळेत शर्यत पूर्ण केली. रसेल ५.५१५ सेकंदांनी मागे दुसरा राहिला, तर हॅमिल्टन २५.२६७ सेकंदांनी मागे तिसरा होता. लक्लेर चौथा आणि बेअरमन पाचवा राहिला. गॅस्ली सहावा, लॉसन सातवा, हादजार आठवा, सायेन्स नववा आणि कोलापिंटो दहावा राहिला. हा निकाल मर्सिडीजचा सलग दुसऱ्या ग्रांप्रीतील विजय आणि पहिल्या दोन स्थानांवरील वर्चस्व दर्शवत होता.<ref name="CH26_RACE"/> === शर्यतीचा निकाल आणि महत्त्व === खालील तक्त्यात अधिकृत अंतिम वर्गीकरणानुसार सर्व २२ नोंदणीकृत चालक दिले आहेत. शर्यत पूर्ण न करणाऱ्या आणि शर्यत सुरूच न करणाऱ्या चालकांमधील फरक वेगळा ठेवला आहे. वर्गीकरणातील फेरीसंख्या व गुण अधिकृत निकालावर आधारित आहेत.<ref name="CH26_RACE"/> === मुख्य शर्यतीचे निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान ! कार क्र. ! चालक ! संघ ! पूर्ण फेऱ्या ! वेळ / अंतर / स्थिती ! गुण |- ! align="center" | १ | align="center" | १२ | {{nowrap|{{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | ५६ | align="center" | १:३३:१५.६०७ | align="center" | २५ |- ! align="center" | २ | align="center" | ६३ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | ५६ | align="center" | +५.५१५ | align="center" | १८ |- ! align="center" | ३ | align="center" | ४४ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | ५६ | align="center" | +२५.२६७ | align="center" | १५ |- ! align="center" | ४ | align="center" | १६ | {{nowrap|{{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | ५६ | align="center" | +२८.८९४ | align="center" | १२ |- ! align="center" | ५ | align="center" | ८७ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | ५६ | align="center" | +५७.२६८ | align="center" | १० |- ! align="center" | ६ | align="center" | १० | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | ५६ | align="center" | +५९.६४७ | align="center" | ८ |- ! align="center" | ७ | align="center" | ३० | {{nowrap|{{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]]}} | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | ५६ | align="center" | +८०.५८८ | align="center" | ६ |- ! align="center" | ८ | align="center" | ६ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | ५६ | align="center" | +८७.२४७ | align="center" | ४ |- ! align="center" | ९ | align="center" | ५५ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]]}} | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | ५५ | align="center" | +१ फेरी | align="center" | २ |- ! align="center" | १० | align="center" | ४३ | {{nowrap|{{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | ५५ | align="center" | +१ फेरी | align="center" | १ |- ! align="center" | ११ | align="center" | २७ | {{nowrap|{{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | ५५ | align="center" | +१ फेरी | align="center" | ० |- ! align="center" | १२ | align="center" | ४१ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]]}} | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | ५५ | align="center" | +१ फेरी | align="center" | ० |- ! align="center" | १३ | align="center" | ७७ | {{nowrap|{{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | ५५ | align="center" | +१ फेरी | align="center" | ० |- ! align="center" | १४ | align="center" | ३१ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | ५५ | align="center" | +१ फेरी | align="center" | ० |- ! align="center" | १५ | align="center" | ११ | {{nowrap|{{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | ५५ | align="center" | +१ फेरी | align="center" | ० |- ! align="center" | — | align="center" | ३ | {{nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | ४५ | निवृत्त | align="center" | ० |- ! align="center" | — | align="center" | १४ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | ३२ | निवृत्त | align="center" | ० |- ! align="center" | — | align="center" | १८ | {{nowrap|{{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | ९ | निवृत्त | align="center" | ० |- ! align="center" | — | align="center" | ८१ | {{nowrap|{{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]]}} | [[मॅकलारेन]] | align="center" | ० | सुरुवात केली नाही | align="center" | ० |- ! align="center" | — | align="center" | १ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]]}} | [[मॅकलारेन]] | align="center" | ० | सुरुवात केली नाही | align="center" | ० |- ! align="center" | — | align="center" | ५ | {{nowrap|{{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | ० | सुरुवात केली नाही | align="center" | ० |- ! align="center" | — | align="center" | २३ | {{nowrap|{{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]]}} | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | ० | सुरुवात केली नाही | align="center" | ० |- class="sortbottom" | colspan="7" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="CH26_RACE" /> |} === सर्वात वेगवान फेरी === किमी आंतोनेलीने ५२व्या फेरीत १:३५.२७५ अशी सर्वात वेगवान फेरी नोंदवली.<ref name="CH26_FAST">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ चिनी ग्रांप्री – अधिकृत सर्वात वेगवान फेऱ्या|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1280/china/fastest-laps|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=१५ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१९ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> ही कामगिरी त्याच्या विजयानंतरच्या आकडेवारीत नोंदली गेली, परंतु २०२६ गुणनियमांत सर्वात वेगवान फेरीसाठी स्वतंत्र गुण दिले जात नव्हते. त्यामुळे त्याला विजयासाठी २५ आणि स्प्रिंटमधील पाचव्या स्थानासाठी ४ असे या सप्ताहांतात एकूण २९ गुण मिळाले.<ref name="CH26_POST"/><ref name="CH26_RACE"/> {| class="wikitable" style="font-size:85%;" ! चालक ! कारनिर्माता ! फेरी क्रमांक ! वेळ |- | {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | ५२ | align="center" | १:३५.२७५ |- class="sortbottom" | colspan="4" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="CH26_FAST" /> |} == शर्यतीनंतरचे विश्लेषण == === मर्सिडीज : वेग आणि विश्वसनीयता === मर्सिडीजने शुक्रवारी सरावातील पहिल्या दोन स्थाने, स्प्रिंटचा पोल, स्प्रिंट विजय, मुख्य ग्रांप्रीचा पोल आणि मुख्य शर्यतीतील पहिली दोन स्थाने असा प्रभावी कार्यक्रम पूर्ण केला. तरीही सप्ताहांत पूर्णपणे विनाअडथळा नव्हता: रसेलला मुख्य पात्रतेच्या अंतिम फेरीत तांत्रिक बिघाड आला आणि आंतोनेलीला स्प्रिंटमध्ये धडकेबद्दल दंड मिळाला होता. अशा दोन समस्या असतानाही मुख्य शर्यतीतील वेग व टायर व्यवस्थापनामुळे संघाने महत्त्वाचे गुण मिळवले.<ref name="CH26_QSTORY"/><ref name="CH26_RACESTORY"/> रसेलने स्प्रिंटमध्ये आठ आणि मुख्य शर्यतीत अठरा असे चीनमध्ये २६ गुण घेतले; आंतोनेलीने स्प्रिंटमध्ये चार आणि मुख्य विजयातून पंचवीस असे २९ गुण घेतले. ऑस्ट्रेलियातील ७ गुणांची रसेलची आघाडी शांघायनंतर ४ गुणांवर आली. त्यामुळे एका संघाकडून सलग दोन मुख्य ग्रांप्री विजय झाले तरी चालक अजिंक्यपदातील क्रमांक या दोन सप्ताहांतात वेगळ्या चालकांकडे गेला.<ref name="CH26_POST"/> === फेरारी : स्प्रिंट आणि मुख्य शर्यतीतील स्थानांसाठी संघर्ष === फेरारीला स्प्रिंटमध्ये लक्लेरचे दुसरे आणि हॅमिल्टनचे तिसरे, तसेच मुख्य ग्रांप्रीत हॅमिल्टनचे तिसरे व लक्लेरचे चौथे स्थान मिळाले. हॅमिल्टनसाठी फेरारीत सामील झाल्यानंतर मुख्य ग्रांप्रीमधील हे पहिले पोडियम होते. त्याच सर्किटवर मागील हंगामात त्याने स्प्रिंट विजय मिळवला होता, पण मुख्य ग्रांप्रीतील पोडियमसाठी त्याला यावेळी पुन्हा लढावे लागले.<ref name="CH26_RACESTORY"/> लक्लेर आणि हॅमिल्टनच्या लढतींमुळे प्रेक्षकांना दोन्ही फेरारींची गती आणि ओव्हरटेकिंगची क्षमता दिसली; दुसरीकडे त्यांना एकमेकांशी लढावे लागत असताना आंतोनेलीची आघाडी वाढली. परिणामी फेरारीने पोडियम व गुण मिळवले, पण मर्सिडीजच्या पहिल्या दोन स्थानांना आव्हान देऊ शकली नाही.<ref name="CH26_RACESTORY"/> === मॅकलारेन : दोन्ही गाड्यांची सुरुवातीपूर्व माघार === पियास्त्रीने मुख्य पात्रतेत पाचवे आणि नॉरिसने सहावे स्थान मिळवले होते, परंतु रविवारी दोन्ही मॅकलारेन गाड्या शर्यतीत उतरू शकल्या नाहीत. वेगाची चाचणी आणि शर्यतीतील विश्वसनीयता यांतील फरक अधोरेखित करणारी ही घटना होती. शुक्रवारी सरावात नॉरिस तिसरा, तर स्प्रिंटमध्ये चौथा राहून गुण मिळवलेला असतानाही मुख्य शर्यतीत संघाला शून्य गुण मिळाले.<ref name="CH26_FP"/><ref name="CH26_SP"/><ref name="CH26_RACESTORY"/> पियास्त्रीसाठी हा हंगामाच्या दोन सुरुवातीच्या मुख्य ग्रांप्रींपैकी सलग दुसरा नॉन-स्टार्ट ठरला; ऑस्ट्रेलियात त्याच्या पहिल्या स्पर्धेपूर्वीच्या लॅपवरील दुर्घटनेमुळे त्याला शर्यत सुरू करता आली नव्हती. चीनमध्ये कारण वेगळे — पॉवर युनिटशी संबंधित विद्युत समस्या — होते. त्यामुळे स्पर्धात्मक गती असतानाही अजिंक्यपदातील गुणसंचयावर परिणाम झाला.<ref name="CH26_RACESTORY"/> === मधल्या गटातील स्थानबदल === बेअरमन पाचवा राहून हाससाठी मोठे गुण घेऊन आला. सुरुवातीच्या फेरीत हादजारची गाडी फिरल्यामुळे स्वतःची कार वाचवण्याची वेळ आली असतानाही त्याने संयमाने स्थान सुधारले. गॅस्लीने सहावा क्रमांक मिळवून अल्पाइनला सलग दुसऱ्या सप्ताहांतात गुण मिळवून दिले. लॉसनने स्प्रिंटच्या सातव्या स्थानानंतर मुख्य शर्यतीत सातवे स्थान, तर हादजारने आठवे स्थान मिळवले.<ref name="CH26_RACESTORY"/> सायेन्सला विलियम्ससाठी या हंगामातील पहिले दोन गुण मिळाले. कोलापिंटोने ओकनबरोबरच्या धडकेनंतरही दहाव्या स्थानावर शर्यत पूर्ण करून एक गुण मिळवला. हल्केनबर्ग अकरावा, लिंडब्लाड बारावा, बोट्टास तेरावा, ओकन चौदावा आणि पेरेझ पंधरावा राहिला. कारचा वेग, पिट-स्टॉपची वेळ, सेफ्टी कारच्या वेळी योग्य ठरणारी टायर निवड आणि शर्यतीतील अडचणी यांतून ही मधल्या गटाची स्थिती तयार झाली.<ref name="CH26_RACE"/><ref name="CH26_RACESTORY"/> === दीर्घ टायर रणनीतीचा परिणाम === पिरेलीच्या शर्यतीनंतरच्या माहितीनुसार, एक थांब्याची रणनीती अपेक्षेप्रमाणे प्रभावी ठरली. नवव्या फेरीदरम्यान सेफ्टी कार आल्याने मीडियमवर सुरुवात करणाऱ्या चालकांनी लवकर हार्ड टायर लावले; काहींच्या हार्ड टायरवरील दुसऱ्या टप्प्यातील फेऱ्या ४५ पेक्षा जास्त झाल्या. उलट सुरुवातीपासून हार्ड टायर लावलेल्या चालकांना सेफ्टी कार काळात न थांबण्याची मोकळीक होती; त्यांनी तात्पुरती स्थानवाढ मिळवली, पण पुढे नव्या टायरवरील गाड्यांनी त्यांना मागे टाकले.<ref name="CH26_PIRELLIRACE"/> सॉफ्ट मिश्रणाची प्रारंभी अधिक पकड देणारी निवडही काही गाड्यांनी वापरली; तथापि व्हर्सटॅपनच्या अपेक्षेपेक्षा संथ सुरुवातीमुळे जास्त पकड म्हणजे हमखास जास्त स्थान असा निष्कर्ष निघत नाही. योग्य टायर निवड, सर्किटवरील तापमान, ऊर्जा वापर, रेसिंग ट्रॅफिक आणि सुरक्षितपणे कार पुढे काढणे या सर्व घटकांचा प्रभाव पाहता चीनची ग्रांप्री नव्या २०२६ कारसाठी महत्त्वाचा आरंभीचा संदर्भबिंदू ठरली.<ref name="CH26_PIRELLIRACE"/><ref name="CH26_RACESTORY"/> === ऐतिहासिक महत्त्व आणि हंगामावरील परिणाम === आंतोनेलीचा विजय २००६ नंतर इटालियन चालकाचा फॉर्म्युला वनमधील पहिला मुख्य ग्रांप्री विजय ठरला. १९ वर्षांचा असताना तो शर्यत जिंकणारा दुसऱ्या क्रमांकाचा सर्वात तरुण चालक बनला. त्याचा पहिला पोल आणि पहिला विजय एकाच सप्ताहांतात झाल्याने या शर्यतीला चालकाच्या कारकिर्दीतील विशेष महत्त्व प्राप्त झाले.<ref name="CH26_RACESTORY"/><ref name="CH26_QSTORY"/> रसेलने २०२६ च्या पहिल्या दोन मुख्य ग्रांप्रीपैकी पहिली जिंकली आणि दुसरीत दुसरे स्थान मिळवले, तर चीनची स्प्रिंटही जिंकली. त्यामुळे अजिंक्यपदातील आघाडी त्याच्याकडे राहिली. त्याचवेळी एका संघातील वेगवान दोन चालकांमधील हंगामभरची स्पर्धा पुढे निर्णायक होऊ शकते याचा आरंभीचा संकेत या फेरीने दिला.<ref name="CH26_POST"/> या ग्रांप्रीतील दुसरे ऐतिहासिक महत्त्व विश्वसनीयतेशी संबंधित होते: एकाच वेळी चार नोंदणीकृत गाड्या मुख्य शर्यत सुरू करू शकल्या नाहीत, त्यांमध्ये गतविजेत्या मॅकलारेनच्या दोन्ही गाड्या होत्या. अशा घटना अंतिम पोडियमबरोबरच अजिंक्यपदाच्या गुणतालिकेत दीर्घकालीन परिणाम घडवू शकतात. त्यामुळे रविवारची शर्यत समजून घेण्यासाठी केवळ सुरुवातीची क्रमवारी आणि अंतिम पोडियम नव्हे तर नॉन-स्टार्ट नोंदीही महत्त्वाच्या आहेत.<ref name="CH26_RACESTORY"/><ref name="CH26_RACE"/> === पंचांचे निर्णय आणि नियमसंदर्भ === या ग्रांप्रीदरम्यान शर्यत पंचांनी प्रसिद्ध केलेल्या अधिकृत निर्णयपत्रांमध्ये सराव, स्प्रिंट पात्रता, स्प्रिंट शर्यत आणि मुख्य ग्रांप्रीमधील घटनांवर दिलेल्या निर्णयांची नोंद आहे. प्रत्येक निर्णयात संबंधित क्रीडा नियम, चालकांचे स्पष्टीकरण आणि पंचांनी विचारात घेतलेले पुरावे वेगवेगळे आहेत.<ref name="CH26_FIA"/> ==== शुक्रवार : सराव आणि स्प्रिंट पात्रता ==== '''अल्बोनला अधिकृत ताकीद :''' पहिल्या सरावात अल्बोनने ग्रिडच्या त्याच बाजूला दुसरी गाडी उभी असताना सराव स्टार्ट केला. पंचांनी कारसमोरील मर्सिडीज थांबून राहिली असताना त्याने परिस्थिती चुकीची समजल्याचे नोंदवले. २०२६ कारचा प्रारंभीचा तयारी कालावधी मागील वर्षाच्या तुलनेत खूप अधिक असल्याचे अल्बोनने सांगितले, तरी प्रक्रिया न पाळल्यामुळे त्याला ड्रायव्हिंग रिप्रिमँड देण्यात आला.<ref name="CH26_ALBONWARN">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज २०: अल्बोनला सरावातील स्टार्ट प्रक्रियेबद्दल ताकीद|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_chinese_grand_prix_-_infringement_-_car_23_-_breach_of_practice_start_procedure.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=१३ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> '''आंतोनेली–नॉरिस कथित अडथळा :''' आंतोनेली पिट-लेनमधून येताना वळण १ येथे नॉरिसच्या मार्गावर आला. नॉरिसची फेरी स्पर्धात्मक वेळ नोंदवण्यासाठी नव्हती, असे त्याने पंचांना सांगितले. म्हणून प्रत्यक्ष अनावश्यक अडथळा न झाल्याचे मानून पुढील कारवाई झाली नाही.<ref name="CH26_IMPEDING1"/> '''गॅस्ली–व्हर्सटॅपन कथित अडथळा :''' गॅस्ली वळण १४ च्या बाहेरच्या भागात असताना व्हर्सटॅपन वेगवान फेरीवर होता. गॅस्लीची उपस्थिती पसंतीच्या रेषेवर आली तरी त्याचा वेग अनावश्यकरीत्या रोखला गेला नसल्याची व्हर्सटॅपनची भूमिका लक्षात घेऊन पंचांनी कोणतीही शिक्षा केली नाही.<ref name="CH26_IMPEDING2"/> '''पेरेझसाठी अपवादात्मक परवानगी :''' स्प्रिंट पात्रतेत १०७ टक्के वेळेतील पात्रता नोंदवता न आल्याने कॅडिलॅकने पंचांकडे अर्ज केला. सरावातील प्रतिनिधिक वेग लक्षात घेऊन पेरेझला स्प्रिंट सुरू करण्याची परवानगी देण्यात आली. हा निर्णय दंड नव्हता; ग्रिडवर सहभागी होण्यासाठी दिलेली नियमाधारित मुभा होती.<ref name="CH26_PEREZSTART"/> ==== शनिवार : स्प्रिंट आणि संबंधित निर्णय ==== '''आंतोनेलीला दहा सेकंद :''' पहिल्या फेरीतील वळण ६ च्या धडकेत हादजारला रेसिंग जागेचा हक्क मिळाला होता, तर आंतोनेलीच्या लॉक-अपमुळे संपर्क झाला. पंचांनी आंतोनेली पूर्ण जबाबदार असल्याचे स्पष्टपणे नोंदवून १० सेकंदांचा वेळदंड दिला. हा दंड त्याने स्प्रिंटच्या सेफ्टी कार काळातील थांब्यादरम्यान पूर्ण केला.<ref name="CH26_SPDEC"/><ref name="CH26_SPSTORY"/> '''पेरेझला पाच सेकंद :''' सेफ्टी कार लागू असताना ECU किमान वेळ दोन मिनी-सेक्टरमध्ये न पाळल्यामुळे पेरेझला पाच सेकंदांचा दंड झाला. हा निर्णय धडक किंवा स्थान बदल याबद्दल नसून सेफ्टी कार चालू असताना इलेक्ट्रॉनिक मर्यादा पाळण्याशी संबंधित होता.<ref name="CH26_PEREZ"/> '''अल्पाइन संघाला पाच हजार युरो दंड :''' स्प्रिंटपूर्व ओळख फेऱ्यांसाठी गॅस्लीची कार अँटेना संरक्षणकवच जोडलेल्या अवस्थेतच गॅरेजमधून सोडली गेली. ट्रॅकवर गेल्यावर ते सुटून पडले. वस्तू इतर गाड्यांसाठी धोकादायक ठरू शकली असती म्हणून चालकाऐवजी संघाला €५,००० दंड ठोठावण्यात आला. पंचांच्या निर्णयानुसार या प्रक्रियेत सुरक्षिततेची जबाबदारी संघावर होती.<ref name="CH26_GASLYFINE">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज ५२: अल्पाइनकडून असुरक्षित स्थितीत कार सोडल्याबद्दल दंड|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_chinese_grand_prix_-_infringement_-_car_10_-_released_in_an_unsafe_condition.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=१४ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> '''हादजारला इशारा :''' स्प्रिंटपूर्व पिट-लेन बाहेर पडताना पांढऱ्या सीमारेषेबाबत शर्यत संचालकांचे निर्देश न पाळल्याने हादजारला औपचारिक चेतावणी देण्यात आली. चालकाने रेषांबाबत गोंधळ झाल्याचे स्पष्ट केले; त्या वेळी प्रत्यक्ष अपघाताचा धोका निर्माण झाला नव्हता असे पंचांनी नमूद केले.<ref name="CH26_HADJARWARN">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज ५१: हादजारला पिट-लेनमधील नियमभंगाबद्दल इशारा|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_chinese_grand_prix_-_infringement_-_car_6_-_failing_to_follow_race_directors_instruction.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=१४ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> '''अल्बोनची पिट-लेन सुरुवात :''' स्प्रिंट पात्रतेनंतर निलंबनाच्या मांडणीत केलेला बदल पार्स फर्मे नियमानुसार अनुमत नव्हता. त्यामुळे शनिवारच्या स्प्रिंटची सुरुवात त्याने पिट-लेनमधून करणे आवश्यक ठरले. रविवारच्या मुख्य ग्रांप्रीसाठीही निलंबनात केलेल्या बदलामुळे पिट-लेन प्रारंभ नोंदला होता, पण त्याची कार प्रत्यक्ष शर्यतीत सहभागी झाली नाही.<ref name="CH26_ALBONPIT"/><ref name="CH26_GRID"/> ==== रविवार : ओकन–कोलापिंटो धडक ==== फेरी ३३ मध्ये कोलापिंटो पिट-लेनमधून बाहेर आल्यानंतर ओकनने वळण २ च्या आतल्या बाजूने गाडी घालण्याचा प्रयत्न केला. पंचांनी ड्रायव्हिंग मानकांनुसार वळणाच्या शिखरबिंदूवर आवश्यक पुढील अक्षाची स्थिती ओकनकडे नव्हती, असे मानून त्याला १० सेकंदांचा दंड दिला. अधिकृत निर्णयपत्रात संपर्काची पूर्ण जबाबदारी ओकनवर ठेवण्यात आली. या निर्णयाचे कारण आणि अंतिम परिणाम स्वतंत्रपणे नोंदवणे आवश्यक आहे, कारण कोलापिंटोने शर्यत पूर्ण करूनही ओकनचा दंड लागू झाला.<ref name="CH26_RACEDEC"/> == निकालानंतर गुणतालिका == शनिवारची स्प्रिंट व रविवारची ग्रांप्री मिळून आंतोनेलीने या फेरीत सर्वाधिक २९ गुण मिळवले. रसेलने २६ गुण मिळवून स्वतःची अजिंक्यपदातील पहिली आघाडी कायम राखली; मात्र अंतर ऑस्ट्रेलियानंतरच्या ७ गुणांवरून ४ गुणांवर आले. फेरारीच्या लक्लेर आणि हॅमिल्टनने अनुक्रमे ३४ व ३३ अशा एकूण गुणांसह तिसरे-चौथे स्थान राखले.<ref name="CH26_POST"/> === जागतिक चालक अजिंक्यपद गुणतालिका === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान ! चालक ! संघ ! एकूण गुण |- ! align="center" | १ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | ५१ |- ! align="center" | २ | {{nowrap|{{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | ४७ |- ! align="center" | ३ | {{nowrap|{{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | ३४ |- ! align="center" | ४ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | ३३ |- ! align="center" | ५ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | १७ |- ! align="center" | ६ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]]}} | [[मॅकलारेन]] | align="center" | १५ |- ! align="center" | ७ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | ९ |- ! align="center" | ८ | {{nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | ८ |- ! align="center" | ९ | {{nowrap|{{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]]}} | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | ८ |- ! align="center" | १० | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]]}} | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | ४ |- ! align="center" | ११ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | ४ |- ! align="center" | १२ | {{nowrap|{{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]]}} | [[मॅकलारेन]] | align="center" | ३ |- ! align="center" | १३ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]]}} | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | २ |- ! align="center" | १४ | {{nowrap|{{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | २ |- ! align="center" | १५ | {{nowrap|{{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | १ |- ! align="center" | १६ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | ० |- ! align="center" | १७ | {{nowrap|{{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | ० |- ! align="center" | १८ | {{nowrap|{{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]]}} | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | ० |- ! align="center" | १९ | {{nowrap|{{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | ० |- ! align="center" | २० | {{nowrap|{{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | ० |- ! align="center" | २१ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | ० |- ! align="center" | २२ | {{nowrap|{{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | ० |- class="sortbottom" | colspan="4" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="CH26_POST" /> |} === जागतिक कारनिर्माते अजिंक्यपद गुणतालिका === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान ! संघ ! एकूण गुण |- ! align="center" | १ | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | ९८ |- ! align="center" | २ | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | ६७ |- ! align="center" | ३ | [[मॅकलारेन]] | align="center" | १८ |- ! align="center" | ४ | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | १७ |- ! align="center" | ५ | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | १२ |- ! align="center" | ६ | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | १२ |- ! align="center" | ७ | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | १० |- ! align="center" | ८ | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | २ |- ! align="center" | ९ | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | २ |- ! align="center" | १० | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | ० |- ! align="center" | ११ | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | ० |- class="sortbottom" | colspan="3" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="CH26_POST" /> |} मर्सिडीजचे ९८ गुण फेरारीच्या ६७ गुणांपेक्षा ३१ अधिक होते. तिसऱ्या क्रमांकावरील मॅकलारेनचे १८ गुण राहिले; हासचे १७ गुण असल्याने त्यांच्यात केवळ एका गुणाचे अंतर होते. रेड बुल आणि रेसिंग बुल्स प्रत्येकी १२ गुणांवर होते. या गुणतालिकेत १५ मार्चच्या स्प्रिंट व मुख्य शर्यतीनंतर उपलब्ध अधिकृत एकूण गुण नोंदवले असून त्यानंतरच्या कोणत्याही ग्रांप्रीचे गुण समाविष्ट नाहीत.<ref name="CH26_POST"/> == हे सुद्धा पहा == # [[फॉर्म्युला वन]] # [[चिनी ग्रांप्री]] # [[शांघाय आंतरराष्ट्रीय सर्किट]] # [[२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम]] # [[फॉर्म्युला वन ग्रांप्री यादी]] # [[फॉर्म्युला वन चालक अजिंक्यपद यादी]] # [[फॉर्म्युला वन कारनिर्माते अजिंक्यपद यादी]] # [[फॉर्म्युला वन सर्किटांची यादी]] == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} ==तळटीप== {{reflist|group=टीप}} == बाह्य दुवे == * [https://www.formula1.com/en/racing/2026/china फॉर्म्युला वनचे २०२६ चिनी ग्रांप्री पान] * [https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1280/china/race-result मुख्य शर्यतीचे निकाल] * [https://www.fia.com/documents/championships/fia-formula-one-world-championship-14/event/Chinese%20Grand%20Prix/season/season-2026-2072 एफआयएचे अधिकृत निर्णयपत्र संग्रह] {{माहितीचौकट ग्रांप्री शर्यत | हंगाम = २०२६ | ग्रांप्री = चिनी ग्रांप्री | हंगामातील_मागील_शर्यत = २०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री | हंगामातील_पुढील_शर्यत = २०२६ जपानी ग्रांप्री | ग्रांप्री_मागील_शर्यत = २०२५ चिनी ग्रांप्री | ग्रांप्री_पुढील_शर्यत = २०२७ चिनी ग्रांप्री }} {{२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम}} {{फॉर्म्युला वन अजिंक्यपद}} [[वर्ग:चिनी ग्रांप्री]] [[वर्ग:२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम]] 63rekwcfz3xrqn64vs1lxid5y0cack5 2723259 2723258 2026-10-19T19:06:49Z KiranBOT II 140753 शुद्धलेखन — योग्य रकार ([[सदस्य:KiranBOT II/typos#योग्य रकार|अधिक माहिती]]) 2723259 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट ग्रांप्री शर्यत माहिती | प्रकार = एफ.१ | देश = चीन | ग्रांप्री = चीन | चित्र = Shanghai International Racing Circuit track map.svg | चित्र_शीर्षक = शांघाय आंतरराष्ट्रीय सर्किटचा आराखडा | दिनांक = मार्च १५ | वर्ष = २०२६ | अधिकृत_नाव = फॉर्म्युला १ हाइनकेन चिनी ग्रांप्री २०२६ | शर्यत_क्रमांक = २ | हंगामात_एकूण_शर्यती = २३ | शर्यतीचे_ठिकाण = [[शांघाय आंतरराष्ट्रीय सर्किट]], [[शांघाय]], [[चीन]] | सर्किट_प्रकार = कायमस्वरूपी शर्यत सर्किट | सर्किट_अंतर_किमी = ५.४५१ | सर्किट_अंतर_मैल = ३.३८७ | एकूण_फेऱ्या = ५६ | एकूण_अंतर_किमी = ३०५.०६६ | एकूण_अंतर_मैल = १८९.५५९ | हवामान = ढगाळ | पोल_चालक = [[किमी आंतोनेली]] | पोल_देश = ITA | पोल_संघ = [[मर्सिडीज-बेंझ]] | पोल_वेळ = १:३२.०६४ | जलद_चालक = [[किमी आंतोनेली]] | जलद_देश = ITA | जलद_संघ = [[मर्सिडीज-बेंझ]] | जलद_वेळ = १:३५.२७५ | जलद_फेरी = ५२ | पहिला_चालक = [[किमी आंतोनेली]] | पहिला_देश = ITA | पहिला_संघ = [[मर्सिडीज-बेंझ]] | दुसरा_चालक = [[जॉर्ज रसेल]] | दुसरा_देश = GBR | दुसरा_संघ = [[मर्सिडीज-बेंझ]] | तिसरा_चालक = [[लुइस हॅमिल्टन]] | तिसरा_देश = GBR | तिसरा_संघ = [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | हंगामातील_मागील_शर्यत = २०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री | हंगामातील_पुढील_शर्यत = २०२६ जपानी ग्रांप्री | ग्रांप्री_मागील_शर्यत = २०२५ चिनी ग्रांप्री | ग्रांप्री_पुढील_शर्यत = २०२७ चिनी ग्रांप्री }} '''२०२६ चिनी ग्रांप्री''' (अधिकृत नाव: '''फॉर्म्युला १ हाइनकेन चिनी ग्रांप्री २०२६''') ही [[२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम]]ातील दुसरी शर्यत होती. १३ ते १५ मार्च २०२६ दरम्यान [[शांघाय]], [[चीन]] येथील [[शांघाय आंतरराष्ट्रीय सर्किट]]वर हा कार्यक्रम झाला. यामध्ये शुक्रवारचा एक मुक्त सराव, स्प्रिंट पात्रता फेरी, शनिवारी १९ फेऱ्यांची स्प्रिंट शर्यत व मुख्य पात्रता फेरी आणि रविवारी ५६ फेऱ्यांची ग्रांप्री असा कार्यक्रम होता. हंगामातील ही पहिली स्प्रिंट स्पर्धा होती.<ref name="CH26_EVENT">{{स्रोत बातमी|title=चिनी ग्रांप्री २०२६: अधिकृत कार्यक्रम, सत्रे आणि शर्यत माहिती|दुवा=https://www.formula1.com/en/racing/2026/china|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=१५ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> [[मर्सिडीज-बेंझ]]चा [[किमी आंतोनेली]] याने पोल पोझिशनवरून सुरू केलेली मुख्य शर्यत जिंकून फॉर्म्युला वनमधील पहिला ग्रांप्री विजय मिळवला. [[जॉर्ज रसेल]] दुसरा राहिल्याने मर्सिडीजने पहिली दोन स्थाने मिळवली, तर [[स्कुदेरिआ फेरारी]]चा [[लुइस हॅमिल्टन]] तिसरा राहिला. आंतोनेली हा १९ वर्षांचा असताना सर्वात तरुण ग्रांप्री पोल विजेता आणि दुसऱ्या क्रमांकाचा सर्वात तरुण ग्रांप्री शर्यतविजेता ठरला. त्याच सप्ताहांतातील शनिवारीची स्प्रिंट रसेलने जिंकली.<ref name="CH26_QSTORY">{{स्रोत बातमी|title=आंतोनेली सर्वात तरुण ग्रांप्री पोल विजेता बनला|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/antonelli-beats-russell-to-become-f1s-youngest-ever-grand-prix-polesitter-in.54Dx0kX9QiRCnSgIsxR71t|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=१४ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="CH26_RACESTORY">{{स्रोत बातमी|title=आंतोनेलीचा पहिला ग्रांप्री विजय, रसेल दुसरा आणि हॅमिल्टन तिसरा|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/antonelli-beats-russell-to-maiden-f1-victory-in-china-as-hamilton-takes.5aJsWCPiRhp2euZctEwEYA|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=१५ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> शर्यत सुरू होण्यापूर्वीच दोन्ही मॅकलारेन, ऑडीची एक आणि विलियम्सची एक अशा चार गाड्या तांत्रिक कारणांनी शर्यतीत उतरू शकल्या नाहीत. मुख्य शर्यतीत स्ट्रोलची कार थांबल्यामुळे सेफ्टी कार आली. या काळातील टायरबदल, फेरारीच्या चालकांमधील तिसऱ्या स्थानासाठी लढत आणि एस्टेबन ओकन व फ्रान्को कोलापिंटो यांच्या संपर्कामुळे अंतिम निकालाला आकार मिळाला.<ref name="CH26_RACESTORY"/> == पार्श्वभूमी == === शर्यतीपूर्वीची अजिंक्यपदाची स्थिती === चीनची फेरी ही ऑस्ट्रेलियातील हंगामाच्या उद्घाटनानंतरची दुसरी फेरी होती. मेलबर्नमधील विजयामुळे जॉर्ज रसेल २५ गुणांसह चालक अजिंक्यपदात पहिला, त्याचा संघसहकारी किमी आंतोनेली १८ गुणांसह दुसरा आणि फेरारीचा शार्ल लक्लेर १५ गुणांसह तिसरा होता. कारनिर्माते अजिंक्यपदात मर्सिडीजचे ४३, फेरारीचे २७ आणि मॅकलारेनचे १० गुण होते. शुक्रवारपासून स्प्रिंट गुण मिळणार असल्याने रविवारच्या मुख्य शर्यतीपूर्वीही अजिंक्यपदातील फरक बदलण्याची संधी होती.<ref name="CH26_POST">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ चिनी ग्रांप्रीनंतरची चालक आणि कारनिर्माते अजिंक्यपद गुणतालिका (एफआयए दस्तऐवज ७७)|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_chinese_grand_prix_-_championship_points.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=१५ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> २०२६ मधील नवीन तांत्रिक नियमानंतरचा हा केवळ दुसरा स्पर्धात्मक सप्ताहांत असल्यामुळे संघ अद्याप कारचे ऊर्जा व्यवस्थापन, टायरवरील भार आणि पात्रता फेरीतील लघुकालीन वेग समजून घेत होते. चीनमध्ये सरावासाठी तीन स्वतंत्र सत्रांऐवजी एकच तास उपलब्ध होता. त्यामुळे शुक्रवारच्या सुरुवातीला कारमधील बदलांचे मूल्यमापन करून त्याच दिवशी स्प्रिंट पात्रतेसाठी तयार होणे ही सर्व संघांसमोरील विशेष गरज होती.<ref name="CH26_FPSTORY">{{स्रोत बातमी|title=शांघायमधील एकमेव सराव सत्रात रसेल पहिल्या स्थानावर|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/fp1-russell-sets-the-pace-from-antonelli-and-norris-during-sole-chinese.5mXgmJfYHY5aWepDGxjbi0.5mXgmJfYHY5aWepDGxjbi0|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=१३ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === सर्किट आणि स्प्रिंट सप्ताहांत === शांघाय आंतरराष्ट्रीय सर्किटची लांबी ५.४५१ किमी असून रविवारी नियोजित ५६ फेऱ्यांचे अंतर ३०५.०६६ किमी होते. वळण १–२ मधील लांब आणि वेग सातत्याने कमी होत जाणारा भाग, वळण १३ मधून बाहेर पडताना मागील टायरवर येणारा भार, त्यानंतरची लांब सरळ रेषा आणि वळण १४ येथील तीव्र ब्रेकिंग झोन हे ओव्हरटेकिंग व टायर व्यवस्थापनासाठी विशेष महत्त्वाचे विभाग होते. सप्ताहांतातील विविध महत्त्वाच्या ओव्हरटेकिंगच्या घटना विशेषतः वळण १४ येथे घडल्या.<ref name="CH26_EVENT"/><ref name="CH26_RACESTORY"/> शुक्रवार, १३ मार्च रोजी एकमेव सराव व स्प्रिंट पात्रता झाली. शनिवार, १४ मार्च रोजी १९ फेऱ्यांची स्प्रिंट आणि त्यानंतर मुख्य ग्रांप्रीची पात्रता झाली. रविवार, १५ मार्च रोजी मुख्य शर्यत झाली. स्प्रिंट पात्रता आणि मुख्य पात्रता या दोन स्वतंत्र स्पर्धा असल्यामुळे शुक्रवारीची सर्वात वेगवान वेळ रविवारच्या मुख्य सुरुवातीच्या क्रमवारीसाठी थेट लागू होत नव्हती.<ref name="CH26_EVENT"/> === सहभागी चालक आणि संघ === स्पर्धेत अकरा संघ आणि त्यांच्या प्रत्येकी दोन अशा २२ चालकांची नोंद झाली. शुक्रवारच्या सरावापासून मुख्य ग्रांप्रीच्या पात्रतेपर्यंत सर्व नियमित चालक सहभागी झाले. मात्र मुख्य शर्यत सुरू होण्याआधी झालेल्या तांत्रिक बिघाडांमुळे रविवारच्या स्पर्धेत प्रत्यक्ष सुरुवात करणाऱ्या चालकांची संख्या १८ राहिली. खालील यादीमध्ये पात्रतेत नोंद असलेले सर्व २२ चालक दिले आहेत.<ref name="CH26_RACE">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ चिनी ग्रांप्री: मुख्य शर्यतीचे अधिकृत अंतिम निकाल|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1280/china/race-result|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=१५ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! संघ ! चालक ! कार क्रमांक |- | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | {{nowrap|{{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]]}} | align="center" | १२ |- | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]]}} | align="center" | ६३ |- | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]]}} | align="center" | ४४ |- | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | {{nowrap|{{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]]}} | align="center" | १६ |- | [[मॅकलारेन]] | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]]}} | align="center" | १ |- | [[मॅकलारेन]] | {{nowrap|{{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]]}} | align="center" | ८१ |- | [[रेड बुल रेसिंग]] | {{nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]]}} | align="center" | ३ |- | [[रेड बुल रेसिंग]] | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]]}} | align="center" | ६ |- | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]]}} | align="center" | १० |- | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | {{nowrap|{{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]]}} | align="center" | ४३ |- | [[रेसिंग बुल्स]] | {{nowrap|{{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]]}} | align="center" | ३० |- | [[रेसिंग बुल्स]] | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]]}} | align="center" | ४१ |- | [[हास एफ.१ संघ]] | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]]}} | align="center" | ८७ |- | [[हास एफ.१ संघ]] | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]]}} | align="center" | ३१ |- | [[ऑडी एफ१ संघ]] | {{nowrap|{{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]]}} | align="center" | २७ |- | [[ऑडी एफ१ संघ]] | {{nowrap|{{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]]}} | align="center" | ५ |- | [[विलियम्स एफ१]] | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]]}} | align="center" | ५५ |- | [[विलियम्स एफ१]] | {{nowrap|{{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]]}} | align="center" | २३ |- | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]]}} | align="center" | १४ |- | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | {{nowrap|{{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]]}} | align="center" | १८ |- | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | {{nowrap|{{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]]}} | align="center" | ११ |- | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | {{nowrap|{{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]]}} | align="center" | ७७ |- class="sortbottom" | colspan="3" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="CH26_FIA">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए: २०२६ चिनी ग्रांप्रीचे सर्व अधिकृत निर्णयपत्रे|दुवा=https://www.fia.com/documents/championships/fia-formula-one-world-championship-14/event/Chinese%20Grand%20Prix/season/season-2026-2072|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=१५ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> |} === टायर === अधिकृत टायर पुरवठादार पिरेलीने या स्प्रिंट सप्ताहांतासाठी हार्ड C2, मीडियम C3 आणि सॉफ्ट C4 प्रकार निश्चित केले. प्रत्येक चालकाला दोन हार्ड, चार मीडियम आणि सहा सॉफ्ट असे एकूण १२ कोरड्या हवामानातील संच उपलब्ध होते. याखेरीज पावसासाठी सहा इंटरमीडिएट आणि तीन पूर्ण वेट संच उपलब्ध होते.<ref name="CH26_TYRES">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ चिनी ग्रांप्रीसाठी पिरेलीने निवडलेले टायरचे प्रकार|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/what-tyres-will-the-teams-and-drivers-have-for-the-2026-chinese-grand-prix.3XkKc3AWcBACR36IhWpKOS|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=११ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> [[पिरेली]]ने C2 हार्ड (पांढरी पट्टी), C3 मीडियम (पिवळी पट्टी) आणि C4 सॉफ्ट (लाल पट्टी) मिश्रण वापरासाठी निवडले. चिनी सर्किटवरील वळणांच्या लांब कमानींमुळे विशेषतः पुढील डाव्या टायरवर ग्रेनिंग होण्याचा धोका होता. सरावात संघांनी मीडियम व सॉफ्ट टायर वापरले; हार्ड टायरचा स्प्रिंटमध्ये व मुख्य ग्रांप्रीमध्ये प्रत्यक्ष रणनीतिक वापर झाला.<ref name="CH26_PIRELLI">{{स्रोत बातमी|title=चिनी ग्रांप्रीतील स्प्रिंट आणि पात्रता दिवसाबद्दल संघांचे मत|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/what-the-teams-said-sprint-day-and-qualifying-in-china-2026.5lj6M3G7xZ5MgrPpRLtHbZ.5lj6M3G7xZ5MgrPpRLtHbZ|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=१४ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="CH26_PIRELLIRACE">{{स्रोत बातमी|title=चिनी ग्रांप्रीच्या शर्यत दिवसाबद्दल संघांचे मत|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/what-the-teams-said-race-day-in-china-2026.6hVXOFx0F2xachN46KTtrL.6hVXOFx0F2xachN46KTtrL|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=१५ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> शनिवारच्या स्प्रिंटमध्ये बहुतेक चालकांनी मीडियम टायरवर सुरुवात केली, तर हादजारने सॉफ्ट आणि काही चालकांनी हार्ड टायर निवडले. शेवटच्या भागात सेफ्टी कार आल्यावर पुढच्या क्रमांकावरील चालकांपैकी अनेकांनी सॉफ्ट टायर वापरले; परंतु हार्ड अथवा मीडियमवर राहिलेल्या लॉसन व बेअरमनला गुणांच्या स्थानांमध्ये फायदा झाला. रविवारी पिरेलीने एकच पिट-स्टॉप रणनीती वेगवान ठरेल असा अंदाज व्यक्त केला होता; मुख्य शर्यतीत सेफ्टी कारमुळे अनेकांच्या थांब्याचा वेळ पुढे आला.<ref name="CH26_PIRELLI"/><ref name="CH26_SPSTORY">{{स्रोत बातमी|title=चिनी स्प्रिंटमध्ये रसेलने लक्लेर आणि हॅमिल्टनला मागे टाकले|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/russell-wins-thrilling-china-sprint-from-ferrari-s-leclerc-and-hamilton.3HLw6daSkBmV0rPREohMwQ|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=१४ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="CH26_PIRELLIRACE"/> {| class="wikitable" style="font-size:85%;" ! टायर प्रकार ! मिश्रण ! बाजूच्या पट्टीचा रंग ! प्रत्येकी उपलब्ध संच |- | हार्ड | C2 | पांढरा | align="center" | २ |- | मीडियम | C3 | पिवळा | align="center" | ४ |- | सॉफ्ट | C4 | लाल | align="center" | ६ |- class="sortbottom" | colspan="4" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="CH26_TYRES" /> |} == मुक्त सराव सत्रे == === पहिला मुक्त सराव === शुक्रवार, १३ मार्च रोजी ११:३० स्थानिक वेळेपासून एक तासासाठी मुक्त सराव झाला. या सप्ताहांतात आणखी सराव नसल्याने पिट-लेन उघडताच अनेक गाड्या बाहेर पडल्या. नव्या कारमधील टायरचे तापमान, ब्रेकिंगदरम्यानची स्थिरता आणि ऊर्जावापर यांची माहिती कमी वेळेत गोळा करण्यासाठी चालकांनी सलग धावा घेतल्या.<ref name="CH26_FPSTORY"/> सत्राच्या सुरुवातीच्या भागात फ्रान्को कोलापिंटोची अल्पाइन वळण ९ येथे फिरली. त्यानंतर नॉरिसने हॅमिल्टनला मागे टाकताना दोन्ही गाड्यांचा हलका संपर्क झाला; पंचांनी घटना नोंदवली, परंतु पुढील तपासणीची गरज नसल्याचे ठरले. हॅमिल्टन स्वतः वळण ६ येथे फिरला. ट्रॅकवरील सुटे भाग हलवण्यासाठी थोडा वेळ व्हर्च्युअल सेफ्टी कार लागू करण्यात आली.<ref name="CH26_FPSTORY"/> आर्विड लिंडब्लाडची रेसिंग बुल्स वळण १४ जवळ थांबल्याने पुन्हा पिवळे झेंडे आणि व्हर्च्युअल सेफ्टी कारची आवश्यकता निर्माण झाली. त्यानंतर संघाने त्याला पुन्हा सत्रात पाठवले नाही. त्याच्या केवळ सहा फेऱ्या झाल्या; पुढील दिवशी स्प्रिंटमध्ये उतरायचे असल्याने सत्र पूर्ण करू न शकणे ही महत्त्वाची अडचण होती. कॅडिलॅकचा सर्गिओ पेरेझ आणि विलियम्सचा कार्लोस सायेन्स यांच्याही वेगवान फेऱ्या मर्यादित राहिल्या.<ref name="CH26_FPSTORY"/><ref name="CH26_FP">{{स्रोत बातमी|title=चिनी ग्रांप्री: पहिला मुक्त सराव – सर्व चालकांचे निकाल|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1280/china/practice/1|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=१३ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> अर्ध्या तासानंतर रसेल १:३४.१६९ या वेळेसह आघाडीवर होता. शेवटच्या भागात सॉफ्ट टायरवर अनेकांनी वेळा सुधारल्या. अंतिम निकालात रसेलने १:३२.७४१ अशी सर्वात वेगवान वेळ नोंदवली. आंतोनेली ०.१२० सेकंदांनी मागे दुसरा आणि नॉरिस ०.५५५ सेकंदांनी मागे तिसरा राहिला. पियास्त्री व लक्लेर यांनी पहिल्या पाचमध्ये स्थान मिळवले; फेरारीचा हॅमिल्टन सहावा राहिला. हा निकाल शुक्रवारच्या सरावातील वेग दाखवत असला तरी त्याचा थेट अर्थ स्प्रिंट पात्रतेतील क्रमवारी असा नव्हता.<ref name="CH26_FP"/> '''सराव सत्राचा संदर्भ :''' कमी वेळेमुळे सरावातील एकूण फेऱ्या आणि सर्वात वेगवान फेरी या दोन्ही माहितीला महत्त्व होते. उदाहरणार्थ अल्बोनने ३१ फेऱ्या केल्या; सत्रातील सर्वात कमी फेऱ्या लिंडब्लाडने ६ आणि पेरेझने १३ केल्या. पूर्ण वेगवान फेरीपेक्षा विश्वसनीयता व विविध टायरवरील प्रतिक्रिया समजण्यासाठी संघांनी भिन्न कार्यक्रम वापरले असण्याची शक्यता लक्षात घेऊन वेळेच्या क्रमवारीवरूनच अंतिम स्पर्धात्मक बळ ठरवू नये.<ref name="CH26_FP"/> === मुक्त सराव १ चे निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान ! कार क्र. ! चालक ! संघ ! सर्वोत्तम वेळ / अंतर ! फेऱ्या |- ! align="center" | १ | align="center" | ६३ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १:३२.७४१ | align="center" | २९ |- ! align="center" | २ | align="center" | १२ | {{nowrap|{{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | +०.१२० | align="center" | ३० |- ! align="center" | ३ | align="center" | १ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]]}} | [[मॅकलारेन]] | align="center" | +०.५५५ | align="center" | २९ |- ! align="center" | ४ | align="center" | ८१ | {{nowrap|{{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]]}} | [[मॅकलारेन]] | align="center" | +०.७३१ | align="center" | २८ |- ! align="center" | ५ | align="center" | १६ | {{nowrap|{{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | +०.८५८ | align="center" | २८ |- ! align="center" | ६ | align="center" | ४४ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | +१.३८८ | align="center" | २६ |- ! align="center" | ७ | align="center" | ८७ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | +१.६८५ | align="center" | २८ |- ! align="center" | ८ | align="center" | ३ | {{nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | +१.८०० | align="center" | २४ |- ! align="center" | ९ | align="center" | २७ | {{nowrap|{{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | +१.८९८ | align="center" | २७ |- ! align="center" | १० | align="center" | १० | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | +१.९३५ | align="center" | २८ |- ! align="center" | ११ | align="center" | ३० | {{nowrap|{{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]]}} | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | +२.०३२ | align="center" | २९ |- ! align="center" | १२ | align="center" | ५ | {{nowrap|{{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | +२.०८७ | align="center" | २६ |- ! align="center" | १३ | align="center" | ६ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | +२.११५ | align="center" | २६ |- ! align="center" | १४ | align="center" | ३१ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | +२.१३६ | align="center" | २५ |- ! align="center" | १५ | align="center" | ४३ | {{nowrap|{{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | +२.२०६ | align="center" | २६ |- ! align="center" | १६ | align="center" | २३ | {{nowrap|{{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]]}} | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | +२.७३९ | align="center" | ३१ |- ! align="center" | १७ | align="center" | ५५ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]]}} | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | +२.९३८ | align="center" | १८ |- ! align="center" | १८ | align="center" | १४ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | +३.११५ | align="center" | १८ |- ! align="center" | १९ | align="center" | ७७ | {{nowrap|{{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | +३.३१६ | align="center" | २५ |- ! align="center" | २० | align="center" | १८ | {{nowrap|{{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | +४.४८३ | align="center" | २० |- ! align="center" | २१ | align="center" | ४१ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]]}} | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | +५.१५५ | align="center" | ६ |- ! align="center" | २२ | align="center" | ११ | {{nowrap|{{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | +६.४५९ | align="center" | १३ |- class="sortbottom" | colspan="6" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="CH26_FP" /> |} == स्प्रिंट पात्रता फेरी == === फेरी १ === शुक्रवारी झालेल्या स्प्रिंट पात्रतेत पहिल्या दोन भागांत मीडियम मिश्रणाचा वापर बंधनकारक होता. पहिल्या भागात रसेलने १:३३.०३० अशी वेळ दिली; हॅमिल्टन आणि लक्लेर यांनी पहिल्या गटातील वेग राखला. विलियम्सच्या दोन्ही गाड्या, ॲस्टन मार्टिनच्या दोन्ही गाड्या आणि कॅडिलॅकच्या दोन्ही गाड्या पहिल्या भागानंतर पुढे जाऊ शकल्या नाहीत.<ref name="CH26_SQ">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ चिनी ग्रांप्री: स्प्रिंट पात्रता फेरी – अधिकृत वर्गीकरण|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1280/china/sprint-qualifying|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=१३ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="CH26_SQSTORY">{{स्रोत बातमी|title=स्प्रिंट पात्रतेत रसेलचा पोल; मर्सिडीजची पहिल्या रांगेवर मक्तेदारी|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/russell-clinches-pole-position-in-china-sprint-qualifying-ahead-of-antonelli.5jusmBWV5jpO0919j6RzYg|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=१३ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> पेरेझने इंधनपुरवठ्यातील समस्येमुळे स्प्रिंट पात्रतेत प्रतिनिधिक वेळ नोंदवली नाही. १०७ टक्के मर्यादेमुळे आपोआप अपात्र ठरण्याची शक्यता असली, तरी सरावातील समाधानकारक वेळांच्या आधारे एफआयए पंचांनी त्याला स्प्रिंटमध्ये सुरुवात करण्याची परवानगी दिली. इतर गाड्यांच्या तुलनेत कॅडिलॅकच्या पात्रता कामगिरीवर नव्या संघाच्या तांत्रिक विश्वसनीयतेचे प्रश्न स्पष्ट झाले.<ref name="CH26_PEREZSTART">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज ३५: पेरेझला स्प्रिंटमध्ये सहभागी होण्याची परवानगी|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_chinese_grand_prix_-_decision_-_car_11_-_failing_to_set_a_lap_time_within_107.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=१३ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="CH26_SQSTORY"/> === फेरी २ === दुसऱ्या भागात रसेलने १:३२.२४१ अशी वेळ नोंदवून आघाडी राखली. आंतोनेलीचा वेग त्यापेक्षा ०.०५० सेकंद कमी होता. गॅस्लीने अल्पाइनला अंतिम दहा चालकांत नेले. ऑडीचे हल्केनबर्ग व बोर्तोलेतो, हासचा ओकन, रेसिंग बुल्सचे लॉसन व लिंडब्लाड आणि अल्पाइनचा कोलापिंटो या फेरीत बाद झाले. कोलापिंटो पहिल्या फेरीतून पुढे गेला होता, परंतु दुसरी फेरी त्याच्यासाठी पुरेशी वेगवान ठरली नाही.<ref name="CH26_SQ"/> === फेरी ३ === अंतिम आठ मिनिटांत सॉफ्ट टायर वापरून स्प्रिंट पोल ठरवण्यात आला. रसेलने १:३१.५२० अशी वेळ नोंदवून आंतोनेलीपेक्षा ०.२८९ सेकंद वेगाने पोल मिळवला. नॉरिस तिसरा, हॅमिल्टन चौथा आणि पियास्त्री पाचवा होता. लक्लेर सहावा राहिला, तर गॅस्ली, व्हर्सटॅपन, बेअरमन व हादजार यांनी पहिल्या दहा स्थानांची पूर्तता केली. रसेलने पात्रतेचे सर्व तीन विभाग प्रथम क्रमांकावर संपवले.<ref name="CH26_SQSTORY"/><ref name="CH26_SQ"/> आंतोनेलीने पिट-लेनमधून ट्रॅकवर येताना नॉरिसचा मार्ग अडवल्याचा संशय निर्माण झाला होता. पंचांनी व्हिडिओ, टेलिमेट्री आणि चालकांची साक्ष पाहून नॉरिस त्यावेळी प्रत्यक्ष वेगवान वेळ नोंदवत नव्हता, असे निश्चित केले; परिणामी आंतोनेलीवर कारवाई झाली नाही. गॅस्ली व व्हर्सटॅपनमधील दुसऱ्या कथित अडथळ्याबाबतही चालकाचे म्हणणे व घटनाक्रम पाहून पुढील कारवाई झाली नाही.<ref name="CH26_IMPEDING1">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज २८: आंतोनेली आणि नॉरिसमधील कथित अडथळ्याचा निर्णय|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_chinese_grand_prix_-_decision_-_car_12_-_alleged_impeding_of_car_1.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=१३ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="CH26_IMPEDING2">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज ३०: गॅस्ली आणि व्हर्सटॅपनमधील कथित अडथळ्याचा निर्णय|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_chinese_grand_prix_-_decision_-_car_10_-_alleged_impeding_of_car_3.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=१३ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === स्प्रिंट पात्रता फेरीचे निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान ! कार क्र. ! चालक ! संघ ! फेरी १ ! फेरी २ ! फेरी ३ ! फेऱ्या |- ! align="center" | १ | align="center" | ६३ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १:३३.०३० | align="center" | १:३२.२४१ | align="center" | १:३१.५२० | align="center" | १३ |- ! align="center" | २ | align="center" | १२ | {{nowrap|{{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १:३३.४५५ | align="center" | १:३२.२९१ | align="center" | १:३१.८०९ | align="center" | १३ |- ! align="center" | ३ | align="center" | १ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]]}} | [[मॅकलारेन]] | align="center" | १:३३.७८३ | align="center" | १:३३.०८६ | align="center" | १:३२.१४१ | align="center" | १३ |- ! align="center" | ४ | align="center" | ४४ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | १:३३.१४८ | align="center" | १:३३.०४२ | align="center" | १:३२.१६१ | align="center" | १५ |- ! align="center" | ५ | align="center" | ८१ | {{nowrap|{{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]]}} | [[मॅकलारेन]] | align="center" | १:३३.८१३ | align="center" | १:३३.०३८ | align="center" | १:३२.२२४ | align="center" | १३ |- ! align="center" | ६ | align="center" | १६ | {{nowrap|{{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | १:३३.१९४ | align="center" | १:३२.६०२ | align="center" | १:३२.५२८ | align="center" | १६ |- ! align="center" | ७ | align="center" | १० | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | १:३३.९७० | align="center" | १:३३.४०५ | align="center" | १:३२.८८८ | align="center" | १५ |- ! align="center" | ८ | align="center" | ३ | {{nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | १:३४.१७० | align="center" | १:३३.५६४ | align="center" | १:३३.२५४ | align="center" | १७ |- ! align="center" | ९ | align="center" | ८७ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | १:३४.२८० | align="center" | १:३३.५०१ | align="center" | १:३३.४०९ | align="center" | १६ |- ! align="center" | १० | align="center" | ६ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | १:३४.४४७ | align="center" | १:३३.६२० | align="center" | १:३३.७२३ | align="center" | १५ |- ! align="center" | ११ | align="center" | २७ | {{nowrap|{{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | १:३३.९९७ | align="center" | १:३३.६३५ | align="center" | — | align="center" | १४ |- ! align="center" | १२ | align="center" | ३१ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | १:३४.०८७ | align="center" | १:३३.६३९ | align="center" | — | align="center" | १३ |- ! align="center" | १३ | align="center" | ३० | {{nowrap|{{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]]}} | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | १:३४.११० | align="center" | १:३३.७१४ | align="center" | — | align="center" | १३ |- ! align="center" | १४ | align="center" | ५ | {{nowrap|{{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | १:३४.२९१ | align="center" | १:३३.७७४ | align="center" | — | align="center" | १४ |- ! align="center" | १५ | align="center" | ४१ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]]}} | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | १:३४.४९५ | align="center" | १:३४.०४८ | align="center" | — | align="center" | १३ |- ! align="center" | १६ | align="center" | ४३ | {{nowrap|{{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | १:३४.५९२ | align="center" | १:३४.३२७ | align="center" | — | align="center" | १२ |- ! align="center" | १७ | align="center" | ५५ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]]}} | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | १:३४.७६१ | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | ६ |- ! align="center" | १८ | align="center" | २३ | {{nowrap|{{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]]}} | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | १:३५.३०५ | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | ६ |- ! align="center" | १९ | align="center" | १४ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | १:३५.५८१ | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | ५ |- ! align="center" | २० | align="center" | १८ | {{nowrap|{{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | १:३६.१५१ | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | ७ |- ! align="center" | २१ | align="center" | ७७ | {{nowrap|{{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | १:३७.३७८ | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | ८ |- ! align="center" | २२ | align="center" | ११ | {{nowrap|{{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | ० |- class="sortbottom" | colspan="8" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="CH26_SQ" /> |} === स्प्रिंट शर्यतीची सुरुवातीची क्रमवारी === स्प्रिंटमधील प्रारंभीच्या क्रमवारीत मर्सिडीजच्या दोन्ही गाड्या पहिल्या रांगेत, त्यांच्या मागे नॉरिस व हॅमिल्टन होत्या. विलियम्सने स्प्रिंट पात्रतेनंतर अल्बोनच्या निलंबनाच्या सेटिंगमध्ये पार्स फर्मे अटींना न जुमानता बदल केले; त्यामुळे त्याला स्प्रिंटची सुरुवात पिट-लेनमधून करण्याचा आदेश देण्यात आला. या निर्णयाने पात्रता स्थान आणि प्रत्यक्ष प्रारंभ स्थान यातील फरक निर्माण झाला.<ref name="CH26_SGRID">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ चिनी ग्रांप्री: स्प्रिंट सुरुवातीची क्रमवारी|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1280/china/sprint-grid|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=१४ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="CH26_ALBONPIT">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज ४२: अल्बोनसाठी स्प्रिंट पिट-लेन सुरुवातीचा निर्णय|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_chinese_grand_prix_-_infringement_-_car_23_-_changes_made_during_parc_ferme.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=१४ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्प्रिंट पात्रता स्थान ! कार क्र. ! चालक ! स्प्रिंट प्रारंभासाठी नोंद |- ! align="center" | १ | align="center" | ६३ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]]}} | पात्रतेनुसार स्थान |- ! align="center" | २ | align="center" | १२ | {{nowrap|{{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]]}} | पात्रतेनुसार स्थान |- ! align="center" | ३ | align="center" | १ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]]}} | पात्रतेनुसार स्थान |- ! align="center" | ४ | align="center" | ४४ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]]}} | पात्रतेनुसार स्थान |- ! align="center" | ५ | align="center" | ८१ | {{nowrap|{{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]]}} | पात्रतेनुसार स्थान |- ! align="center" | ६ | align="center" | १६ | {{nowrap|{{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]]}} | पात्रतेनुसार स्थान |- ! align="center" | ७ | align="center" | १० | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]]}} | पात्रतेनुसार स्थान |- ! align="center" | ८ | align="center" | ३ | {{nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]]}} | पात्रतेनुसार स्थान |- ! align="center" | ९ | align="center" | ८७ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]]}} | पात्रतेनुसार स्थान |- ! align="center" | १० | align="center" | ६ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]]}} | पात्रतेनुसार स्थान |- ! align="center" | ११ | align="center" | २७ | {{nowrap|{{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]]}} | पात्रतेनुसार स्थान |- ! align="center" | १२ | align="center" | ३१ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]]}} | पात्रतेनुसार स्थान |- ! align="center" | १३ | align="center" | ३० | {{nowrap|{{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]]}} | पात्रतेनुसार स्थान |- ! align="center" | १४ | align="center" | ५ | {{nowrap|{{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]]}} | पात्रतेनुसार स्थान |- ! align="center" | १५ | align="center" | ४१ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]]}} | पात्रतेनुसार स्थान |- ! align="center" | १६ | align="center" | ४३ | {{nowrap|{{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]]}} | पात्रतेनुसार स्थान |- ! align="center" | १७ | align="center" | ५५ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]]}} | पात्रतेनुसार स्थान |- ! align="center" | १८ | align="center" | २३ | {{nowrap|{{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]]}} | पिट-लेनमधून सुरुवात आवश्यक |- ! align="center" | १९ | align="center" | १४ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]]}} | पात्रतेनुसार स्थान |- ! align="center" | २० | align="center" | १८ | {{nowrap|{{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]]}} | पात्रतेनुसार स्थान |- ! align="center" | २१ | align="center" | ७७ | {{nowrap|{{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]]}} | पात्रतेनुसार स्थान |- ! align="center" | २२ | align="center" | ११ | {{nowrap|{{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]]}} | १०७% वेळ नसूनही पंचांची परवानगी |- class="sortbottom" | colspan="4" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="CH26_SGRID" /> |} == स्प्रिंट शर्यत == === सुरुवात आणि पहिल्या पाच फेऱ्या === शनिवार, १४ मार्च रोजी १९ फेऱ्यांची स्प्रिंट झाली. पोलवरून निघालेल्या रसेलने पहिल्या वळणांमध्ये आघाडी कायम ठेवली; मात्र चौथ्या स्थानावरून आलेला हॅमिल्टन चांगल्या सुरुवातीमुळे पुढे सरकला आणि वळण ९ येथे रसेलला मागे टाकले. रसेलने मागील सरळ रेषेच्या अखेरीस वळण १४ येथील ब्रेकिंग झोनमध्ये प्रतिहल्ला केला; त्यानंतरच्या फेऱ्यांतही आघाडीचे स्थान बदलत राहिले.<ref name="CH26_SPSTORY"/> दुसऱ्या फेरीच्या सुरुवातीला हॅमिल्टन वळण १ बाहेरून जात पुन्हा पुढे आला. दोघांची लढत सुरू असल्यामुळे सहाव्या स्थानावरून निघालेला लक्लेर पुढच्या गटाशी अंतर कमी करू शकला. पाचव्या फेरीत रसेलने वळण १४ येथे निर्णायक ओव्हरटेक करून आघाडी स्थिर केली आणि दोन्ही फेरारींपासून अंतर वाढवण्यास सुरुवात केली. या सुरुवातीच्या लढतीत ऊर्जेचा वापर आणि टायरवरील भार महत्त्वाचे ठरले.<ref name="CH26_SPSTORY"/> === आंतोनेली आणि हादजार यांची धडक === आंतोनेलीची स्प्रिंटमधील सुरुवात अपेक्षेपेक्षा संथ होती आणि तो दुसऱ्या स्थानावरून नवव्या स्थानापर्यंत मागे सरकला. पहिल्याच फेरीतील वळण ६ येथे हादजार त्याला मागे टाकण्याचा प्रयत्न करत होता. आंतोनेलीच्या गाडीचे मागील चाक ब्रेकिंगवेळी अडकल्यामुळे ती अपेक्षेपेक्षा बाहेरच्या दिशेने गेली आणि हादजारच्या गाडीला धडकली. पंचांनी हादजारला त्या वळणातील जागेचा हक्क मिळालेला होता असे ठरवून आंतोनेलीला १० सेकंदांचा दंड दिला.<ref name="CH26_SPDEC">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज ४८: आंतोनेली-हादजार स्प्रिंट धडकेबद्दल दंड|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_chinese_grand_prix_-_infringement_-_car_12_-_causing_a_collision_with_car_6.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=१४ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> या घटनेमुळे आंतोनेलीला उर्वरित स्प्रिंटमध्ये वेगाने स्थान सुधारावे लागले. त्याने मॅकलारेनच्या दोन्ही गाड्यांना मागे टाकले, हॅमिल्टनला अकराव्या फेरीत आणि लक्लेरला तेराव्या फेरीत वळण १४ येथे मागे टाकले. मात्र याच सुमारास सेफ्टी कार लागल्याने त्याची पुढील वाटचाल आणि दंडाची अंमलबजावणी यांचा निकालावर परिणाम झाला.<ref name="CH26_SPSTORY"/> === फेरारीची अंतर्गत लढत === हॅमिल्टनने सुरुवातीला स्प्रिंटचे नेतृत्व केले तरी रसेल पुढे गेल्यावर लक्लेरने दुसऱ्या फेरारीवर दबाव वाढवला. आठव्या फेरीच्या सुरुवातीला लक्लेर वळण १ येथे हॅमिल्टनच्या पुढे गेला; पुढील वळणांमध्ये दोघांनी एकमेकांसमोर बचाव आणि ओव्हरटेकिंगचे प्रयत्न सुरू ठेवले. लक्लेरने दुसरे स्थान टिकवणे महत्त्वाचे होते, कारण सेफ्टी कार लागल्यावर फेरारीच्या एकाच पिट-बॉक्समध्ये दोन्ही गाड्या थांबणार होत्या.<ref name="CH26_SPSTORY"/> === सेफ्टी कार, पिट-स्टॉप आणि पुन्हा सुरुवात === निको हल्केनबर्गची ऑडी वळण १ जवळ थांबल्यामुळे तेराव्या फेरीच्या सुमारास सेफ्टी कार आली. आघाडीवरील बहुतांश चालकांनी थांबून मीडियमवरून सॉफ्ट मिश्रणात बदल केला. फेरारीला एकाच वेळी दोन्ही गाड्या थांबवाव्या लागल्याने हॅमिल्टनचा पिट-स्टॉप उशिरा झाला आणि नॉरिस त्याच्या पुढे गेला. आंतोनेलीने या थांब्यावेळी दहा सेकंदांचा दंड पूर्ण केला.<ref name="CH26_SPSTORY"/> लॉसन आणि बेअरमनने ट्रॅकवर राहण्याचा निर्णय घेतला. त्यांच्या टायरवरील शिल्लक पकड नव्याने सॉफ्ट लावलेल्या गाड्यांपेक्षा मर्यादित असली तरी पिट-स्टॉप टाळल्यामुळे दोघांना काही स्थानांचा फायदा झाला. सेफ्टी कार मागे गेल्यावर तीन फेऱ्या शिल्लक असताना पुन्हा रेसिंग सुरू झाले. लक्लेरच्या वळण १४ मधून बाहेर पडताना झालेल्या व्हीलस्पिनचा फायदा घेत रसेलने पहिल्या स्थानावरची पकड मजबूत ठेवली.<ref name="CH26_SPSTORY"/><ref name="CH26_PIRELLI"/> अंतिम फेऱ्यांत हॅमिल्टनने वळण १ बाहेरून नॉरिसला मागे टाकून तिसरे स्थान परत मिळवले. आंतोनेलीही पुन्हा पुढे सरकला आणि पाचवा राहिला. पियास्त्रीने सेफ्टी कारनंतर आंतोनेलीला प्रारंभ-रेषेपूर्वी मागे टाकल्यानंतर त्याला स्थान परत देण्यास सांगण्यात आले. त्यामुळे मॅकलारेनचे नॉरिस चौथे व पियास्त्री सहावे राहिले.<ref name="CH26_SPSTORY"/> === अंतिम निकाल आणि गुणांचे महत्त्व === रसेलने ३३:३८.९९८ या वेळेत १९ फेऱ्या पूर्ण करून विजय मिळवला. लक्लेर फक्त ०.६७४ सेकंदांनी मागे दुसरा आणि हॅमिल्टन २.५५४ सेकंदांनी मागे तिसरा राहिला. लॉसन सातवा आणि बेअरमन आठवा राहून शेवटचे गुण मिळवले. व्हर्सटॅपन नववा राहिल्याने त्याला गुण मिळाले नाहीत. हल्केनबर्ग, बोट्टास आणि लिंडब्लाड शर्यत पूर्ण करू शकले नाहीत.<ref name="CH26_SP">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ चिनी ग्रांप्री: स्प्रिंट शर्यतीचे अधिकृत निकाल|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1280/china/sprint-results|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=१४ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> '''टीप :''' पेरेझला सेफ्टी कारच्या नियंत्रणाखाली इलेक्ट्रॉनिक नियंत्रण प्रणालीने निश्चित केलेला किमान वेळ दोन लहान सेक्टरमध्ये न पाळल्याबद्दल ५ सेकंदांचा दंड देण्यात आला. अंतिम वर्गीकरणात त्याची अंमलबजावणी झाली.<ref name="CH26_PEREZ">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज ४९: पेरेझला सेफ्टी कार नियमभंगासाठी दंड|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_chinese_grand_prix_-_infringement_-_car_11_-_safety_car_ecu_minimum_time.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=१४ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === स्प्रिंट शर्यतीचे निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान ! कार क्र. ! चालक ! संघ ! पूर्ण फेऱ्या ! वेळ / स्थिती ! गुण |- ! align="center" | १ | align="center" | ६३ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १९ | ३३:३८.९९८ | align="center" | ८ |- ! align="center" | २ | align="center" | १६ | {{nowrap|{{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | १९ | align="center" | +०.६७४ | align="center" | ७ |- ! align="center" | ३ | align="center" | ४४ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | १९ | align="center" | +२.५५४ | align="center" | ६ |- ! align="center" | ४ | align="center" | १ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]]}} | [[मॅकलारेन]] | align="center" | १९ | align="center" | +४.४३३ | align="center" | ५ |- ! align="center" | ५ | align="center" | १२ | {{nowrap|{{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १९ | align="center" | +५.६८८ | align="center" | ४ |- ! align="center" | ६ | align="center" | ८१ | {{nowrap|{{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]]}} | [[मॅकलारेन]] | align="center" | १९ | align="center" | +६.८०९ | align="center" | ३ |- ! align="center" | ७ | align="center" | ३० | {{nowrap|{{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]]}} | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | १९ | align="center" | +१०.९०० | align="center" | २ |- ! align="center" | ८ | align="center" | ८७ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | १९ | align="center" | +११.२७१ | align="center" | १ |- ! align="center" | ९ | align="center" | ३ | {{nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | १९ | align="center" | +११.६१९ | align="center" | ० |- ! align="center" | १० | align="center" | ३१ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | १९ | align="center" | +१३.८८७ | align="center" | ० |- ! align="center" | ११ | align="center" | १० | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | १९ | align="center" | +१४.७८० | align="center" | ० |- ! align="center" | १२ | align="center" | ५५ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]]}} | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | १९ | align="center" | +१५.७५३ | align="center" | ० |- ! align="center" | १३ | align="center" | ५ | {{nowrap|{{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | १९ | align="center" | +१५.८५८ | align="center" | ० |- ! align="center" | १४ | align="center" | ४३ | {{nowrap|{{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | १९ | align="center" | +१६.३९३ | align="center" | ० |- ! align="center" | १५ | align="center" | ६ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | १९ | align="center" | +१६.४३० | align="center" | ० |- ! align="center" | १६ | align="center" | २३ | {{nowrap|{{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]]}} | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | १९ | align="center" | +२०.०१४ | align="center" | ० |- ! align="center" | १७ | align="center" | १४ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | १९ | align="center" | +२१.५९९ | align="center" | ० |- ! align="center" | १८ | align="center" | १८ | {{nowrap|{{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | १९ | align="center" | +२१.९७१ | align="center" | ० |- ! align="center" | १९ | align="center" | ११ | {{nowrap|{{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | १९ | align="center" | +२८.२४१ | align="center" | ० |- ! align="center" | — | align="center" | २७ | {{nowrap|{{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | १२ | निवृत्त | align="center" | ० |- ! align="center" | — | align="center" | ७७ | {{nowrap|{{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | १२ | निवृत्त | align="center" | ० |- ! align="center" | — | align="center" | ४१ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]]}} | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | ११ | निवृत्त | align="center" | ० |- class="sortbottom" | colspan="7" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="CH26_SP" /> |} == ग्रांप्री पात्रता फेरी == === फेरी १ === शनिवारी स्प्रिंटनंतर मुख्य ग्रांप्रीसाठी स्वतंत्र पात्रता आयोजित करण्यात आली. पहिल्या भागात मर्सिडीजच्या रसेलने १:३३.२६२ तर आंतोनेलीने १:३३.३०५ वेळ दिली. फेरारी, मॅकलारेन आणि रेड बुलचे चालक पुढे गेले. विलियम्सचे सायेन्स आणि अल्बोन, ॲस्टन मार्टिनचे अलोन्सो व स्ट्रोल आणि कॅडिलॅकचे बोट्टास व पेरेझ या सहा चालकांना पहिल्या फेरीनंतरच बाद व्हावे लागले.<ref name="CH26_Q">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ चिनी ग्रांप्री: मुख्य पात्रता फेरीचे संपूर्ण निकाल|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1280/china/qualifying|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=१४ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> पेरेझ २२वा तर स्ट्रोल २१वा राहिला. अल्बोन १८वा असूनही सुरुवातीच्या ग्रिडवर बदल लागू होणार होते. सायेन्स १७वा, अलोन्सो १९वा आणि बोट्टास २०वा होता. हे स्थान शनिवारची पात्रता दर्शवते; रविवारच्या प्रत्यक्ष शर्यतीपूर्वी लागू झालेल्या बदलांमुळे सुरुवातीच्या ग्रिडमधील नोंद स्वतंत्रपणे तपासणे आवश्यक होते.<ref name="CH26_Q"/><ref name="CH26_GRID">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ चिनी ग्रांप्री: मुख्य शर्यतीची अंतिम सुरुवातीची क्रमवारी|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1280/china/starting-grid|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=१५ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === फेरी २ === दुसऱ्या भागात आंतोनेलीने १:३२.४४३ अशी सर्वात वेगवान वेळ नोंदवली; लक्लेर १:३२.४८६ आणि रसेल १:३२.५२३ अशी वेळ देत पुढे गेले. गॅस्लीने १:३३.००३ वेळ देऊन अंतिम दहा चालकांत स्थान मिळवले. हल्केनबर्ग, कोलापिंटो, ओकन, लॉसन, लिंडब्लाड आणि बोर्तोलेतो यांचे प्रयत्न अंतिम भागासाठी पुरेसे ठरले नाहीत.<ref name="CH26_Q"/> हल्केनबर्ग १:३३.३५४ आणि कोलापिंटो १:३३.३५७ यांच्यात केवळ ०.००३ सेकंदांचे अंतर होते. मात्र अंतिम दहा स्थानांसाठी आवश्यक किमान वेळेपासून दोघेही मागे राहिले. रेसिंग बुल्सच्या दोन्ही गाड्या आणि हासचा ओकनही या भागात बाद झाल्याने शेवटच्या भागात मर्सिडीज, फेरारी, मॅकलारेन, रेड बुल, अल्पाइन व हासचे बेअरमन असे विविध संघ सहभागी राहिले.<ref name="CH26_Q"/> === फेरी ३ === अंतिम भागाच्या प्रारंभी रसेलची मर्सिडीज वळणांनंतर अचानक धीमी झाली आणि पहिल्याच गिअरमध्ये अडकल्याने त्याला गाडी कसाबसा पिटमध्ये आणावी लागली. संघाने इलेक्ट्रॉनिक प्रणालीचे पुनर्संचयन करून कार पुन्हा चालवता येण्याजोगी केली. या बिघाडामुळे रसेलला शेवटी फक्त एकच वेगवान प्रयत्न करता आला, तर आंतोनेलीला आवश्यक फेऱ्या पूर्ण करण्याची संधी मिळाली.<ref name="CH26_QSTORY"/> आंतोनेलीने १:३२.०६४ अशी वेळ नोंदवली आणि आपल्या कारकिर्दीतील पहिला ग्रांप्री पोल मिळवला. रसेल १:३२.२८६ अशी वेळ देत ०.२२२ सेकंद मागे दुसरा राहिला. हॅमिल्टन १:३२.४१५ वेळेसह तिसरा आणि लक्लेर फक्त ०.०१३ सेकंदांनी मागे चौथा होता. पियास्त्री, नॉरिस, गॅस्ली, व्हर्सटॅपन, हादजार आणि बेअरमन यांनी पहिल्या दहा स्थानांची पूर्तता केली.<ref name="CH26_Q"/> या पोलमुळे आंतोनेलीने २००८ इटालियन ग्रांप्रीमध्ये सेबॅस्टियन व्हेटेलने केलेला सर्वात तरुण ग्रांप्री पोल विजेत्याचा विक्रम मोडला. शुक्रवारच्या स्प्रिंट पोलवर रसेल, तर शनिवारच्या मुख्य ग्रांप्री पोलवर आंतोनेली होता; त्यामुळे दोन्ही पोल पोझिशनबाबत संभ्रम होऊ नये. रसेलच्या Q3 बिघाडामुळे दोन्ही मर्सिडीजचे वेगवान संभाव्य प्रयत्न वेगळ्या परिस्थितीत झाले.<ref name="CH26_QSTORY"/> === मुख्य पात्रता फेरीचे निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान ! कार क्र. ! चालक ! संघ ! फेरी १ ! फेरी २ ! फेरी ३ ! फेऱ्या |- ! align="center" | १ | align="center" | १२ | {{nowrap|{{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १:३३.३०५ | align="center" | १:३२.४४३ | align="center" | १:३२.०६४ | align="center" | १५ |- ! align="center" | २ | align="center" | ६३ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १:३३.२६२ | align="center" | १:३२.५२३ | align="center" | १:३२.२८६ | align="center" | १३ |- ! align="center" | ३ | align="center" | ४४ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | १:३३.५२२ | align="center" | १:३२.५६७ | align="center" | १:३२.४१५ | align="center" | १९ |- ! align="center" | ४ | align="center" | १६ | {{nowrap|{{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | १:३३.१७५ | align="center" | १:३२.४८६ | align="center" | १:३२.४२८ | align="center" | २० |- ! align="center" | ५ | align="center" | ८१ | {{nowrap|{{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]]}} | [[मॅकलारेन]] | align="center" | १:३३.५९० | align="center" | १:३३.१३० | align="center" | १:३२.५५० | align="center" | २० |- ! align="center" | ६ | align="center" | १ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]]}} | [[मॅकलारेन]] | align="center" | १:३३.५३५ | align="center" | १:३२.९१० | align="center" | १:३२.६०८ | align="center" | २० |- ! align="center" | ७ | align="center" | १० | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | १:३३.७८८ | align="center" | १:३३.००३ | align="center" | १:३२.८७३ | align="center" | २१ |- ! align="center" | ८ | align="center" | ३ | {{nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | १:३३.४१७ | align="center" | १:३३.०९८ | align="center" | १:३३.००२ | align="center" | २० |- ! align="center" | ९ | align="center" | ६ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | १:३३.६३२ | align="center" | १:३३.३५२ | align="center" | १:३३.१२१ | align="center" | २० |- ! align="center" | १० | align="center" | ८७ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | १:३३.६८७ | align="center" | १:३३.१९७ | align="center" | १:३३.२९२ | align="center" | १९ |- ! align="center" | ११ | align="center" | २७ | {{nowrap|{{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | १:३४.११६ | align="center" | १:३३.३५४ | align="center" | — | align="center" | १२ |- ! align="center" | १२ | align="center" | ४३ | {{nowrap|{{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | १:३३.६३४ | align="center" | १:३३.३५७ | align="center" | — | align="center" | १५ |- ! align="center" | १३ | align="center" | ३१ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | १:३३.९७४ | align="center" | १:३३.५३८ | align="center" | — | align="center" | १४ |- ! align="center" | १४ | align="center" | ३० | {{nowrap|{{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]]}} | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | १:३४.१३९ | align="center" | १:३३.७६५ | align="center" | — | align="center" | १५ |- ! align="center" | १५ | align="center" | ४१ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]]}} | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | १:३३.९०६ | align="center" | १:३३.७८४ | align="center" | — | align="center" | १५ |- ! align="center" | १६ | align="center" | ५ | {{nowrap|{{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | १:३३.५४९ | align="center" | १:३३.९६५ | align="center" | — | align="center" | १४ |- ! align="center" | १७ | align="center" | ५५ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]]}} | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | १:३४.३१७ | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | १० |- ! align="center" | १८ | align="center" | २३ | {{nowrap|{{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]]}} | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | १:३४.७७२ | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | १० |- ! align="center" | १९ | align="center" | १४ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | १:३५.२०३ | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | ९ |- ! align="center" | २० | align="center" | ७७ | {{nowrap|{{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | १:३५.४३६ | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | ९ |- ! align="center" | २१ | align="center" | १८ | {{nowrap|{{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | १:३५.९९५ | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | ९ |- ! align="center" | २२ | align="center" | ११ | {{nowrap|{{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | १:३६.९०६ | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | ६ |- class="sortbottom" | colspan="8" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="CH26_Q" /> |} === शर्यतीची अधिकृत सुरुवातीची क्रमवारी === आंतोनेली आणि रसेल यांना पहिली रांग मिळाली; हॅमिल्टन-लक्लेर दुसऱ्या तर पियास्त्री-नॉरिस तिसऱ्या रांगेत होते. २२व्या क्रमांकावर दाखवलेला अल्बोन हा निलंबनाच्या बदलामुळे पिट-लेनमधून सुरुवात करण्यास बांधील होता. अखेरीस अल्बोनसह चार चालक शर्यत सुरू करू शकले नाहीत; तरीही त्यांच्या नोंदी अधिकृत सुरुवातीच्या क्रमवारीत अस्तित्वात आहेत.<ref name="CH26_GRID"/><ref name="CH26_RACESTORY"/> {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! ग्रिड क्रमांक ! कार क्र. ! चालक ! संघ ! पात्रता वेळ ! टीप |- ! align="center" | १ | align="center" | १२ | {{nowrap|{{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १:३२.०६४ | align="center" | — |- ! align="center" | २ | align="center" | ६३ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १:३२.२८६ | align="center" | — |- ! align="center" | ३ | align="center" | ४४ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | १:३२.४१५ | align="center" | — |- ! align="center" | ४ | align="center" | १६ | {{nowrap|{{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | १:३२.४२८ | align="center" | — |- ! align="center" | ५ | align="center" | ८१ | {{nowrap|{{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]]}} | [[मॅकलारेन]] | align="center" | १:३२.५५० | मुख्य शर्यत सुरू केली नाही |- ! align="center" | ६ | align="center" | १ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]]}} | [[मॅकलारेन]] | align="center" | १:३२.६०८ | मुख्य शर्यत सुरू केली नाही |- ! align="center" | ७ | align="center" | १० | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | १:३२.८७३ | align="center" | — |- ! align="center" | ८ | align="center" | ३ | {{nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | १:३३.००२ | align="center" | — |- ! align="center" | ९ | align="center" | ६ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | १:३३.१२१ | align="center" | — |- ! align="center" | १० | align="center" | ८७ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | १:३३.२९२ | align="center" | — |- ! align="center" | ११ | align="center" | २७ | {{nowrap|{{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | १:३३.३५४ | align="center" | — |- ! align="center" | १२ | align="center" | ४३ | {{nowrap|{{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | १:३३.३५७ | align="center" | — |- ! align="center" | १३ | align="center" | ३१ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | १:३३.५३८ | align="center" | — |- ! align="center" | १४ | align="center" | ३० | {{nowrap|{{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]]}} | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | १:३३.७६५ | align="center" | — |- ! align="center" | १५ | align="center" | ४१ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]]}} | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | १:३३.७८४ | align="center" | — |- ! align="center" | १६ | align="center" | ५ | {{nowrap|{{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | १:३३.९६५ | मुख्य शर्यत सुरू केली नाही |- ! align="center" | १७ | align="center" | ५५ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]]}} | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | १:३४.३१७ | align="center" | — |- ! align="center" | १८ | align="center" | १४ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | १:३५.२०३ | align="center" | — |- ! align="center" | १९ | align="center" | ७७ | {{nowrap|{{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | १:३५.४३६ | align="center" | — |- ! align="center" | २० | align="center" | १८ | {{nowrap|{{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | १:३५.९९५ | align="center" | — |- ! align="center" | २१ | align="center" | ११ | {{nowrap|{{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | १:३६.९०६ | align="center" | — |- ! align="center" | २२ | align="center" | २३ | {{nowrap|{{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]]}} | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | १:३४.७७२ | पिट-लेनमध्ये सुरू करणे अपेक्षित; प्रत्यक्ष सुरुवात नाही |- class="sortbottom" | colspan="6" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="CH26_GRID" /> |} == मुख्य शर्यत == === शर्यतीपूर्वीची चार माघारी === रविवारी स्टार्टपूर्वीच मोठा व्यत्यय आला. विद्यमान विश्वविजेता लॅन्डो नॉरिसची मॅकलारेन ग्रिडपर्यंत पोहोचू शकली नाही. संघाने दुसरी मॅकलारेन, ऑस्कर पियास्त्रीची कार, फॉर्मेशन लॅपपूर्वी पिट-लेनकडे परत आणली. दोन्ही कारमध्ये पॉवर युनिटशी संबंधित स्वतंत्र विद्युत समस्या असल्याचे मॅकलारेनने सांगितले. त्यामुळे मॅकलारेनच्या दोन्ही गाड्या एका फेरीचीही शर्यत न करता बाहेर पडल्या.<ref name="CH26_RACESTORY"/> ऑडीचा गॅब्रिएल बोर्तोलेतो हायड्रॉलिक बिघाडामुळे शर्यत सुरू करू शकला नाही. विलियम्सचा अलेक्झांडर अल्बोन निलंबनात बदल केल्याने पिट-लेन स्टार्टसाठी अपेक्षित होता, परंतु त्याची कारही सुरू झाली नाही. अशाप्रकारे अधिकृत नोंदणीत २२ चालक असूनही मुख्य शर्यतीत प्रत्यक्ष १८ गाड्यांनी सुरुवात केली. सुरुवातीच्या ग्रिडवर पाचवी-सहावी स्थाने मिळालेल्या मॅकलारेनची पूर्ण अनुपस्थिती ही पुढील स्पर्धेसाठी आणि गुणतालिकेसाठी गंभीर घटना ठरली.<ref name="CH26_RACE"/><ref name="CH26_RACESTORY"/> === फेरी १ ते ५ : फेरारीची सुरुवातीची आघाडी === स्टार्ट होताच तिसऱ्या स्थानावरील हॅमिल्टनने दोन्ही मर्सिडीजच्या पुढे जाण्यासाठी वेगवान सुरुवात केली. आंतोनेलीने रसेलकडे आपली कार थोडी वळवून संरक्षणात्मक जागा घेतली होती; त्यामुळे हॅमिल्टनला बाहेरच्या बाजूने पुढे जाण्याची संधी मिळाली. लक्लेरही रसेलच्या पुढे गेला आणि आंतोनेलीवर दबाव आणण्याचा प्रयत्न केला; परंतु वळण ३ च्या कर्बजवळ जागा कमी पडल्याने तो तिसऱ्या स्थानावर राहिला.<ref name="CH26_RACESTORY"/> मुख्य गटामागे हादजारची रेड बुल वळण १३ येथे फिरली; बेअरमनला संपर्क टाळण्यासाठी मार्ग बदलावा लागला. व्हर्सटॅपनने सॉफ्ट टायर निवडूनही सुरुवातीला स्थान गमावले आणि तो मागच्या गटात गेला. समोरील लढतीत हॅमिल्टनची आघाडी दोन फेऱ्यांपेक्षा कमी टिकली. आंतोनेलीने वळण १४ येथे फेरारीला मागे टाकून पुन्हा पहिला क्रमांक मिळवला.<ref name="CH26_RACESTORY"/> तिसऱ्या फेरीच्या सुरुवातीला रसेलने लक्लेरला मागे टाकले आणि काही फेऱ्यांत हॅमिल्टनलाही मागे सोडले. त्यामुळे पहिल्या टप्प्यात मर्सिडीजच्या दोन्ही चालकांनी पुन्हा पुढची स्थाने मिळवली. आंतोनेलीने स्थिर वेगाने अंतर वाढवण्याचा प्रयत्न केला, तर फेरारीचा वेग ब्रेकिंग आणि ओव्हरटेकिंगच्या भागांत उपयुक्त ठरत असल्याचे प्रारंभीचे बदल दाखवत होते.<ref name="CH26_RACESTORY"/> === फेरी ९ ते १३ : स्ट्रोलची माघार आणि सेफ्टी कार === नवव्या फेरीपर्यंत धावलेल्या लान्स स्ट्रोलची ॲस्टन मार्टिन वळण १ जवळ थांबली. गाडी हटवण्यासाठी सेफ्टी कार लागू करण्यात आली. लॉसन, व्हर्सटॅपन आणि सायेन्स यांसारख्या काही चालकांनी त्याच सुमारास आधीच पिट-स्टॉप घेतले होते; सेफ्टी कारमुळे इतर आघाडीच्या चालकांना तुलनेने कमी वेळेच्या हानीत टायर बदलता आले. ही शर्यतीतील एकमेव पूर्ण सेफ्टी कार तैनाती ठरली.<ref name="CH26_RACESTORY"/> आंतोनेली, रसेल, हॅमिल्टन व लक्लेर यांनी मीडियमवरून हार्ड मिश्रणात बदल केला. हार्ड टायरवर प्रारंभ केलेले कोलापिंटो व ओकन ट्रॅकवर राहिले; त्यामुळे पुन्हा सुरुवातीच्या क्षणी त्यांच्या गाड्या अनेक थांबून आलेल्या आघाडीच्या चालकांच्या पुढे दिसत होत्या. मात्र रणनीतीतील या तात्पुरत्या स्थानांपेक्षा दीर्घ कालावधीतील टायरचे वय आणि पकड निर्णायक ठरणार होती.<ref name="CH26_RACESTORY"/><ref name="CH26_PIRELLIRACE"/> सेफ्टी कारनंतर आंतोनेली पुढे राहिला. त्याच्या मागे कोलापिंटो, ओकन, रसेल, हॅमिल्टन, लिंडब्लाड, लक्लेर, हल्केनबर्ग, गॅस्ली व बेअरमन अशी मिश्र क्रमवारी तयार झाली. त्यामुळे पुढील काही फेऱ्या फक्त शुद्ध वेगावर अवलंबून न राहता कोणत्या चालकाला वाहतुकीतून किती लवकर बाहेर पडता येते यावर अवलंबून होत्या. वेगवान चालकांसाठी हे तात्पुरते अडथळे निर्णायक ठरले.<ref name="CH26_RACESTORY"/> === फेरी १४ ते २३ : पुन्हा सुरुवातीचा संघर्ष === रसेलला हार्ड टायर लगेच तापवण्यात अडचण आली. तो वळण ६ येथे थोडा बाहेर गेल्याने हॅमिल्टन त्याच्या पुढे आला; लक्लेरलाही स्थान सुधारता आले. त्यामुळे मध्य टप्प्याच्या प्रारंभी आंतोनेलीच्या मागे दोन्ही फेरारी आणि रसेल अशी स्थिती निर्माण झाली. मर्सिडीजची शर्यतीतील एकूण गती अधिक चांगली असली तरी सुरक्षा काळानंतर टायरमधील तापमान नियंत्रित करण्याच्या क्षणिक अडचणीने रसेलचा वेग कमी केला.<ref name="CH26_RACESTORY"/> हॅमिल्टनने ओकन आणि कोलापिंटोला अल्पावधीत मागे सोडले; रसेलनेही या गाड्या मागे टाकल्या. त्याचवेळी मागच्या गटात बेअरमन व व्हर्सटॅपनसारखे चालक स्वतःच्या रणनीतीचा फायदा घेत पुढे गेले. नव्या हार्ड टायरवरील वेगामुळे बेअरमनला कोलापिंटोच्या मागे असलेला गट मागे सोडता आला. लिंडब्लाड वळण १४ येथे स्वतःहून फिरला; परंतु शर्यतीत पुढे सहभागी राहिला.<ref name="CH26_RACESTORY"/> === फेरी २४ ते ३९ : फेरारीच्या दोन्ही चालकांची लढत === चोविसाव्या फेरीत लक्लेरने वळण १४ येथील ब्रेकिंग झोनमध्ये हॅमिल्टनला मागे टाकून दुसरे स्थान मिळवले. त्यानंतर फेरारीच्या दोन चालकांत दीर्घ प्रत्यक्ष स्पर्धा सुरू झाली. वळण १ मधून बाहेर पडताना बाजूबाजूने चाललेल्या गाड्या, वळण ९–१० मधील स्थानबदल आणि वळण १४ येथील ब्रेकिंगवेळी होत असलेले हल्ले या लढतीची प्रमुख वैशिष्ट्ये होती.<ref name="CH26_RACESTORY"/> या संघर्षामुळे दोन्ही फेरारींचा वेगवान फेऱ्यांवरील प्रयत्न एकमेकांशी संबंधित राहिला आणि आंतोनेलीला पुढे अंतर वाढवण्याची संधी मिळाली. त्याची आघाडी एका टप्प्यावर सुमारे सात सेकंदांपर्यंत पोहोचली. याउलट रसेलने पुन्हा टायरमध्ये योग्य तापमान मिळाल्यावर एकेक करून फेरारींच्या पुढे जाऊन दुसरे स्थान मिळवले. आंतोनेलीला गाठण्याइतका वेळ मात्र त्याच्याकडे उरला नव्हता.<ref name="CH26_RACESTORY"/> पस्तिसाव्या फेरीत लक्लेर वळण १४ येथे ब्रेकिंग उशिरा झाल्यामुळे बाहेर गेला आणि हॅमिल्टन पुन्हा तिसऱ्या स्थानावर आला. लक्लेरने पुढच्या सरळ भागात पुन्हा प्रयत्न केला; परंतु हॅमिल्टनने संरक्षण करत ते स्थान राखले. एकाच संघातील चालकांमध्ये झालेली ही लढत अंतिम पोडियमचे स्थान ठरवण्यास कारणीभूत ठरली.<ref name="CH26_RACESTORY"/> एकोणचाळीसाव्या फेरीत लक्लेरने वळण १४ येथे पुन्हा हॅमिल्टनला मागे टाकले; पण लगेच पहिल्या वळणात हॅमिल्टनने स्थान परत घेतले. दोन्ही फेरारी आंतोनेलीपेक्षा बऱ्याच मागे होत्या; त्यामुळे त्यांच्या अंतर्गत लढतीतून समोरच्या मर्सिडीजला थेट धोका निर्माण झाला नाही. अखेरीस हॅमिल्टनने तिसरा आणि लक्लेरने चौथा क्रमांक मिळवला.<ref name="CH26_RACESTORY"/> === फेरी ३३ : ओकन–कोलापिंटो धडक === शर्यतीच्या ३३व्या फेरीत कोलापिंटो पिट-लेनमधून बाहेर पडला तेव्हा ओकन त्याच्याजवळ आला. वळण १ मधून वळण २ कडे जाताना ओकनने आतल्या बाजूने ओव्हरटेक करण्याचा प्रयत्न केला, मात्र त्या क्षणी आवश्यक स्थान मिळवले नसल्याचे एफआयए पंचांनी ठरवले. दोन्ही गाड्यांत संपर्क होऊन कोलापिंटो फिरला. या घटनेत ओकनला पूर्ण जबाबदार ठरवण्यात आले व १० सेकंदांचा दंड देण्यात आला.<ref name="CH26_RACEDEC">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज ७२: ओकन आणि कोलापिंटो यांच्यातील धडकेबद्दल निर्णय|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_chinese_grand_prix_-_infringement_-_car_31_-_causing_a_collision_with_car_43.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=१५ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> कोलापिंटोची पुढील शर्यत पूर्णपणे संपली नाही. त्याने पुन्हा स्पर्धेत पुढे जात दहावे स्थान आणि हंगामातील एक गुण मिळवला. ओकनने दंड भोगल्यानंतर चौदाव्या स्थानावर शर्यत पूर्ण केली. या उदाहरणातून दोन्ही चालकांसाठी एकाच घटनेचे वेगळे परिणाम दिसतात: कोलापिंटोचा संभाव्य चांगला निकाल धोक्यात आला, तर ओकनचा वेळदंड अंतिम स्थानावर परिणामकारक ठरला.<ref name="CH26_RACE"/><ref name="CH26_RACEDEC"/> === अखेरच्या फेऱ्या : विजय आणि माघारी === शर्यतीच्या उत्तरार्धात व्हर्सटॅपन सहाव्या स्थानाच्या आसपास धावत होता; परंतु रेड बुलला तांत्रिक समस्या आल्याने तो ४५ फेऱ्यांनंतर निवृत्त झाला. अलोन्सोने ३२ फेऱ्यांनंतर शर्यत सोडली; आधी स्ट्रोलही बाद झाला होता. ॲस्टन मार्टिनच्या दोन्ही गाड्या आणि व्हर्सटॅपन यांना अंतिम रेषा गाठता आली नाही.<ref name="CH26_RACESTORY"/><ref name="CH26_RACE"/> अखेरच्या काही फेऱ्यांत आंतोनेली वळण १४ येथे ब्रेकिंग करताना बाहेर गेला आणि त्याच्या टायरवर सपाट भाग तयार झाला. या क्षणिक अडचणीने रसेलशी अंतर कमी झाले तरी आंतोनेलीने कार नियंत्रणात ठेवून पहिला क्रमांक कायम राखला. रसेलचे टायरही झिजत असल्याने विजयासाठी अखेरचा गंभीर हल्ला करण्याची स्थिती निर्माण झाली नाही. आंतोनेलीने सर्वात वेगवान फेरी ५२व्या फेरीत १:३५.२७५ नोंदवली.<ref name="CH26_RACESTORY"/><ref name="CH26_RACE"/> आंतोनेलीने १:३३:१५.६०७ वेळेत शर्यत पूर्ण केली. रसेल ५.५१५ सेकंदांनी मागे दुसरा राहिला, तर हॅमिल्टन २५.२६७ सेकंदांनी मागे तिसरा होता. लक्लेर चौथा आणि बेअरमन पाचवा राहिला. गॅस्ली सहावा, लॉसन सातवा, हादजार आठवा, सायेन्स नववा आणि कोलापिंटो दहावा राहिला. हा निकाल मर्सिडीजचा सलग दुसऱ्या ग्रांप्रीतील विजय आणि पहिल्या दोन स्थानांवरील वर्चस्व दर्शवत होता.<ref name="CH26_RACE"/> === शर्यतीचा निकाल आणि महत्त्व === खालील तक्त्यात अधिकृत अंतिम वर्गीकरणानुसार सर्व २२ नोंदणीकृत चालक दिले आहेत. शर्यत पूर्ण न करणाऱ्या आणि शर्यत सुरूच न करणाऱ्या चालकांमधील फरक वेगळा ठेवला आहे. वर्गीकरणातील फेरीसंख्या व गुण अधिकृत निकालावर आधारित आहेत.<ref name="CH26_RACE"/> === मुख्य शर्यतीचे निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान ! कार क्र. ! चालक ! संघ ! पूर्ण फेऱ्या ! वेळ / अंतर / स्थिती ! गुण |- ! align="center" | १ | align="center" | १२ | {{nowrap|{{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | ५६ | align="center" | १:३३:१५.६०७ | align="center" | २५ |- ! align="center" | २ | align="center" | ६३ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | ५६ | align="center" | +५.५१५ | align="center" | १८ |- ! align="center" | ३ | align="center" | ४४ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | ५६ | align="center" | +२५.२६७ | align="center" | १५ |- ! align="center" | ४ | align="center" | १६ | {{nowrap|{{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | ५६ | align="center" | +२८.८९४ | align="center" | १२ |- ! align="center" | ५ | align="center" | ८७ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | ५६ | align="center" | +५७.२६८ | align="center" | १० |- ! align="center" | ६ | align="center" | १० | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | ५६ | align="center" | +५९.६४७ | align="center" | ८ |- ! align="center" | ७ | align="center" | ३० | {{nowrap|{{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]]}} | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | ५६ | align="center" | +८०.५८८ | align="center" | ६ |- ! align="center" | ८ | align="center" | ६ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | ५६ | align="center" | +८७.२४७ | align="center" | ४ |- ! align="center" | ९ | align="center" | ५५ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]]}} | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | ५५ | align="center" | +१ फेरी | align="center" | २ |- ! align="center" | १० | align="center" | ४३ | {{nowrap|{{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | ५५ | align="center" | +१ फेरी | align="center" | १ |- ! align="center" | ११ | align="center" | २७ | {{nowrap|{{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | ५५ | align="center" | +१ फेरी | align="center" | ० |- ! align="center" | १२ | align="center" | ४१ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]]}} | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | ५५ | align="center" | +१ फेरी | align="center" | ० |- ! align="center" | १३ | align="center" | ७७ | {{nowrap|{{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | ५५ | align="center" | +१ फेरी | align="center" | ० |- ! align="center" | १४ | align="center" | ३१ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | ५५ | align="center" | +१ फेरी | align="center" | ० |- ! align="center" | १५ | align="center" | ११ | {{nowrap|{{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | ५५ | align="center" | +१ फेरी | align="center" | ० |- ! align="center" | — | align="center" | ३ | {{nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | ४५ | निवृत्त | align="center" | ० |- ! align="center" | — | align="center" | १४ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | ३२ | निवृत्त | align="center" | ० |- ! align="center" | — | align="center" | १८ | {{nowrap|{{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | ९ | निवृत्त | align="center" | ० |- ! align="center" | — | align="center" | ८१ | {{nowrap|{{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]]}} | [[मॅकलारेन]] | align="center" | ० | सुरुवात केली नाही | align="center" | ० |- ! align="center" | — | align="center" | १ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]]}} | [[मॅकलारेन]] | align="center" | ० | सुरुवात केली नाही | align="center" | ० |- ! align="center" | — | align="center" | ५ | {{nowrap|{{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | ० | सुरुवात केली नाही | align="center" | ० |- ! align="center" | — | align="center" | २३ | {{nowrap|{{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]]}} | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | ० | सुरुवात केली नाही | align="center" | ० |- class="sortbottom" | colspan="7" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="CH26_RACE" /> |} === सर्वात वेगवान फेरी === किमी आंतोनेलीने ५२व्या फेरीत १:३५.२७५ अशी सर्वात वेगवान फेरी नोंदवली.<ref name="CH26_FAST">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ चिनी ग्रांप्री – अधिकृत सर्वात वेगवान फेऱ्या|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1280/china/fastest-laps|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=१५ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१९ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> ही कामगिरी त्याच्या विजयानंतरच्या आकडेवारीत नोंदली गेली, परंतु २०२६ गुणनियमांत सर्वात वेगवान फेरीसाठी स्वतंत्र गुण दिले जात नव्हते. त्यामुळे त्याला विजयासाठी २५ आणि स्प्रिंटमधील पाचव्या स्थानासाठी ४ असे या सप्ताहांतात एकूण २९ गुण मिळाले.<ref name="CH26_POST"/><ref name="CH26_RACE"/> {| class="wikitable" style="font-size:85%;" ! चालक ! कारनिर्माता ! फेरी क्रमांक ! वेळ |- | {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | ५२ | align="center" | १:३५.२७५ |- class="sortbottom" | colspan="4" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="CH26_FAST" /> |} == शर्यतीनंतरचे विश्लेषण == === मर्सिडीज : वेग आणि विश्वसनीयता === मर्सिडीजने शुक्रवारी सरावातील पहिल्या दोन स्थाने, स्प्रिंटचा पोल, स्प्रिंट विजय, मुख्य ग्रांप्रीचा पोल आणि मुख्य शर्यतीतील पहिली दोन स्थाने असा प्रभावी कार्यक्रम पूर्ण केला. तरीही सप्ताहांत पूर्णपणे विनाअडथळा नव्हता: रसेलला मुख्य पात्रतेच्या अंतिम फेरीत तांत्रिक बिघाड आला आणि आंतोनेलीला स्प्रिंटमध्ये धडकेबद्दल दंड मिळाला होता. अशा दोन समस्या असतानाही मुख्य शर्यतीतील वेग व टायर व्यवस्थापनामुळे संघाने महत्त्वाचे गुण मिळवले.<ref name="CH26_QSTORY"/><ref name="CH26_RACESTORY"/> रसेलने स्प्रिंटमध्ये आठ आणि मुख्य शर्यतीत अठरा असे चीनमध्ये २६ गुण घेतले; आंतोनेलीने स्प्रिंटमध्ये चार आणि मुख्य विजयातून पंचवीस असे २९ गुण घेतले. ऑस्ट्रेलियातील ७ गुणांची रसेलची आघाडी शांघायनंतर ४ गुणांवर आली. त्यामुळे एका संघाकडून सलग दोन मुख्य ग्रांप्री विजय झाले तरी चालक अजिंक्यपदातील क्रमांक या दोन सप्ताहांतात वेगळ्या चालकांकडे गेला.<ref name="CH26_POST"/> === फेरारी : स्प्रिंट आणि मुख्य शर्यतीतील स्थानांसाठी संघर्ष === फेरारीला स्प्रिंटमध्ये लक्लेरचे दुसरे आणि हॅमिल्टनचे तिसरे, तसेच मुख्य ग्रांप्रीत हॅमिल्टनचे तिसरे व लक्लेरचे चौथे स्थान मिळाले. हॅमिल्टनसाठी फेरारीत सामील झाल्यानंतर मुख्य ग्रांप्रीमधील हे पहिले पोडियम होते. त्याच सर्किटवर मागील हंगामात त्याने स्प्रिंट विजय मिळवला होता, पण मुख्य ग्रांप्रीतील पोडियमसाठी त्याला यावेळी पुन्हा लढावे लागले.<ref name="CH26_RACESTORY"/> लक्लेर आणि हॅमिल्टनच्या लढतींमुळे प्रेक्षकांना दोन्ही फेरारींची गती आणि ओव्हरटेकिंगची क्षमता दिसली; दुसरीकडे त्यांना एकमेकांशी लढावे लागत असताना आंतोनेलीची आघाडी वाढली. परिणामी फेरारीने पोडियम व गुण मिळवले, पण मर्सिडीजच्या पहिल्या दोन स्थानांना आव्हान देऊ शकली नाही.<ref name="CH26_RACESTORY"/> === मॅकलारेन : दोन्ही गाड्यांची सुरुवातीपूर्व माघार === पियास्त्रीने मुख्य पात्रतेत पाचवे आणि नॉरिसने सहावे स्थान मिळवले होते, परंतु रविवारी दोन्ही मॅकलारेन गाड्या शर्यतीत उतरू शकल्या नाहीत. वेगाची चाचणी आणि शर्यतीतील विश्वसनीयता यांतील फरक अधोरेखित करणारी ही घटना होती. शुक्रवारी सरावात नॉरिस तिसरा, तर स्प्रिंटमध्ये चौथा राहून गुण मिळवलेला असतानाही मुख्य शर्यतीत संघाला शून्य गुण मिळाले.<ref name="CH26_FP"/><ref name="CH26_SP"/><ref name="CH26_RACESTORY"/> पियास्त्रीसाठी हा हंगामाच्या दोन सुरुवातीच्या मुख्य ग्रांप्रींपैकी सलग दुसरा नॉन-स्टार्ट ठरला; ऑस्ट्रेलियात त्याच्या पहिल्या स्पर्धेपूर्वीच्या लॅपवरील दुर्घटनेमुळे त्याला शर्यत सुरू करता आली नव्हती. चीनमध्ये कारण वेगळे — पॉवर युनिटशी संबंधित विद्युत समस्या — होते. त्यामुळे स्पर्धात्मक गती असतानाही अजिंक्यपदातील गुणसंचयावर परिणाम झाला.<ref name="CH26_RACESTORY"/> === मधल्या गटातील स्थानबदल === बेअरमन पाचवा राहून हाससाठी मोठे गुण घेऊन आला. सुरुवातीच्या फेरीत हादजारची गाडी फिरल्यामुळे स्वतःची कार वाचवण्याची वेळ आली असतानाही त्याने संयमाने स्थान सुधारले. गॅस्लीने सहावा क्रमांक मिळवून अल्पाइनला सलग दुसऱ्या सप्ताहांतात गुण मिळवून दिले. लॉसनने स्प्रिंटच्या सातव्या स्थानानंतर मुख्य शर्यतीत सातवे स्थान, तर हादजारने आठवे स्थान मिळवले.<ref name="CH26_RACESTORY"/> सायेन्सला विलियम्ससाठी या हंगामातील पहिले दोन गुण मिळाले. कोलापिंटोने ओकनबरोबरच्या धडकेनंतरही दहाव्या स्थानावर शर्यत पूर्ण करून एक गुण मिळवला. हल्केनबर्ग अकरावा, लिंडब्लाड बारावा, बोट्टास तेरावा, ओकन चौदावा आणि पेरेझ पंधरावा राहिला. कारचा वेग, पिट-स्टॉपची वेळ, सेफ्टी कारच्या वेळी योग्य ठरणारी टायर निवड आणि शर्यतीतील अडचणी यांतून ही मधल्या गटाची स्थिती तयार झाली.<ref name="CH26_RACE"/><ref name="CH26_RACESTORY"/> === दीर्घ टायर रणनीतीचा परिणाम === पिरेलीच्या शर्यतीनंतरच्या माहितीनुसार, एक थांब्याची रणनीती अपेक्षेप्रमाणे प्रभावी ठरली. नवव्या फेरीदरम्यान सेफ्टी कार आल्याने मीडियमवर सुरुवात करणाऱ्या चालकांनी लवकर हार्ड टायर लावले; काहींच्या हार्ड टायरवरील दुसऱ्या टप्प्यातील फेऱ्या ४५ पेक्षा जास्त झाल्या. उलट सुरुवातीपासून हार्ड टायर लावलेल्या चालकांना सेफ्टी कार काळात न थांबण्याची मोकळीक होती; त्यांनी तात्पुरती स्थानवाढ मिळवली, पण पुढे नव्या टायरवरील गाड्यांनी त्यांना मागे टाकले.<ref name="CH26_PIRELLIRACE"/> सॉफ्ट मिश्रणाची प्रारंभी अधिक पकड देणारी निवडही काही गाड्यांनी वापरली; तथापि व्हर्सटॅपनच्या अपेक्षेपेक्षा संथ सुरुवातीमुळे जास्त पकड म्हणजे हमखास जास्त स्थान असा निष्कर्ष निघत नाही. योग्य टायर निवड, सर्किटवरील तापमान, ऊर्जा वापर, रेसिंग ट्रॅफिक आणि सुरक्षितपणे कार पुढे काढणे या सर्व घटकांचा प्रभाव पाहता चीनची ग्रांप्री नव्या २०२६ कारसाठी महत्त्वाचा आरंभीचा संदर्भबिंदू ठरली.<ref name="CH26_PIRELLIRACE"/><ref name="CH26_RACESTORY"/> === ऐतिहासिक महत्त्व आणि हंगामावरील परिणाम === आंतोनेलीचा विजय २००६ नंतर इटालियन चालकाचा फॉर्म्युला वनमधील पहिला मुख्य ग्रांप्री विजय ठरला. १९ वर्षांचा असताना तो शर्यत जिंकणारा दुसऱ्या क्रमांकाचा सर्वात तरुण चालक बनला. त्याचा पहिला पोल आणि पहिला विजय एकाच सप्ताहांतात झाल्याने या शर्यतीला चालकाच्या कारकिर्दीतील विशेष महत्त्व प्राप्त झाले.<ref name="CH26_RACESTORY"/><ref name="CH26_QSTORY"/> रसेलने २०२६ च्या पहिल्या दोन मुख्य ग्रांप्रीपैकी पहिली जिंकली आणि दुसरीत दुसरे स्थान मिळवले, तर चीनची स्प्रिंटही जिंकली. त्यामुळे अजिंक्यपदातील आघाडी त्याच्याकडे राहिली. त्याचवेळी एका संघातील वेगवान दोन चालकांमधील हंगामभरची स्पर्धा पुढे निर्णायक होऊ शकते याचा आरंभीचा संकेत या फेरीने दिला.<ref name="CH26_POST"/> या ग्रांप्रीतील दुसरे ऐतिहासिक महत्त्व विश्वसनीयतेशी संबंधित होते: एकाच वेळी चार नोंदणीकृत गाड्या मुख्य शर्यत सुरू करू शकल्या नाहीत, त्यांमध्ये गतविजेत्या मॅकलारेनच्या दोन्ही गाड्या होत्या. अशा घटना अंतिम पोडियमबरोबरच अजिंक्यपदाच्या गुणतालिकेत दीर्घकालीन परिणाम घडवू शकतात. त्यामुळे रविवारची शर्यत समजून घेण्यासाठी केवळ सुरुवातीची क्रमवारी आणि अंतिम पोडियम नव्हे तर नॉन-स्टार्ट नोंदीही महत्त्वाच्या आहेत.<ref name="CH26_RACESTORY"/><ref name="CH26_RACE"/> === पंचांचे निर्णय आणि नियमसंदर्भ === या ग्रांप्रीदरम्यान शर्यत पंचांनी प्रसिद्ध केलेल्या अधिकृत निर्णयपत्रांमध्ये सराव, स्प्रिंट पात्रता, स्प्रिंट शर्यत आणि मुख्य ग्रांप्रीमधील घटनांवर दिलेल्या निर्णयांची नोंद आहे. प्रत्येक निर्णयात संबंधित क्रीडा नियम, चालकांचे स्पष्टीकरण आणि पंचांनी विचारात घेतलेले पुरावे वेगवेगळे आहेत.<ref name="CH26_FIA"/> ==== शुक्रवार : सराव आणि स्प्रिंट पात्रता ==== '''अल्बोनला अधिकृत ताकीद :''' पहिल्या सरावात अल्बोनने ग्रिडच्या त्याच बाजूला दुसरी गाडी उभी असताना सराव स्टार्ट केला. पंचांनी कारसमोरील मर्सिडीज थांबून राहिली असताना त्याने परिस्थिती चुकीची समजल्याचे नोंदवले. २०२६ कारचा प्रारंभीचा तयारी कालावधी मागील वर्षाच्या तुलनेत खूप अधिक असल्याचे अल्बोनने सांगितले, तरी प्रक्रिया न पाळल्यामुळे त्याला ड्रायव्हिंग रिप्रिमँड देण्यात आला.<ref name="CH26_ALBONWARN">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज २०: अल्बोनला सरावातील स्टार्ट प्रक्रियेबद्दल ताकीद|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_chinese_grand_prix_-_infringement_-_car_23_-_breach_of_practice_start_procedure.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=१३ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> '''आंतोनेली–नॉरिस कथित अडथळा :''' आंतोनेली पिट-लेनमधून येताना वळण १ येथे नॉरिसच्या मार्गावर आला. नॉरिसची फेरी स्पर्धात्मक वेळ नोंदवण्यासाठी नव्हती, असे त्याने पंचांना सांगितले. म्हणून प्रत्यक्ष अनावश्यक अडथळा न झाल्याचे मानून पुढील कारवाई झाली नाही.<ref name="CH26_IMPEDING1"/> '''गॅस्ली–व्हर्सटॅपन कथित अडथळा :''' गॅस्ली वळण १४ च्या बाहेरच्या भागात असताना व्हर्सटॅपन वेगवान फेरीवर होता. गॅस्लीची उपस्थिती पसंतीच्या रेषेवर आली तरी त्याचा वेग अनावश्यकरीत्या रोखला गेला नसल्याची व्हर्सटॅपनची भूमिका लक्षात घेऊन पंचांनी कोणतीही शिक्षा केली नाही.<ref name="CH26_IMPEDING2"/> '''पेरेझसाठी अपवादात्मक परवानगी :''' स्प्रिंट पात्रतेत १०७ टक्के वेळेतील पात्रता नोंदवता न आल्याने कॅडिलॅकने पंचांकडे अर्ज केला. सरावातील प्रतिनिधिक वेग लक्षात घेऊन पेरेझला स्प्रिंट सुरू करण्याची परवानगी देण्यात आली. हा निर्णय दंड नव्हता; ग्रिडवर सहभागी होण्यासाठी दिलेली नियमाधारित मुभा होती.<ref name="CH26_PEREZSTART"/> ==== शनिवार : स्प्रिंट आणि संबंधित निर्णय ==== '''आंतोनेलीला दहा सेकंद :''' पहिल्या फेरीतील वळण ६ च्या धडकेत हादजारला रेसिंग जागेचा हक्क मिळाला होता, तर आंतोनेलीच्या लॉक-अपमुळे संपर्क झाला. पंचांनी आंतोनेली पूर्ण जबाबदार असल्याचे स्पष्टपणे नोंदवून १० सेकंदांचा वेळदंड दिला. हा दंड त्याने स्प्रिंटच्या सेफ्टी कार काळातील थांब्यादरम्यान पूर्ण केला.<ref name="CH26_SPDEC"/><ref name="CH26_SPSTORY"/> '''पेरेझला पाच सेकंद :''' सेफ्टी कार लागू असताना ECU किमान वेळ दोन मिनी-सेक्टरमध्ये न पाळल्यामुळे पेरेझला पाच सेकंदांचा दंड झाला. हा निर्णय धडक किंवा स्थान बदल याबद्दल नसून सेफ्टी कार चालू असताना इलेक्ट्रॉनिक मर्यादा पाळण्याशी संबंधित होता.<ref name="CH26_PEREZ"/> '''अल्पाइन संघाला पाच हजार युरो दंड :''' स्प्रिंटपूर्व ओळख फेऱ्यांसाठी गॅस्लीची कार अँटेना संरक्षणकवच जोडलेल्या अवस्थेतच गॅरेजमधून सोडली गेली. ट्रॅकवर गेल्यावर ते सुटून पडले. वस्तू इतर गाड्यांसाठी धोकादायक ठरू शकली असती म्हणून चालकाऐवजी संघाला €५,००० दंड ठोठावण्यात आला. पंचांच्या निर्णयानुसार या प्रक्रियेत सुरक्षिततेची जबाबदारी संघावर होती.<ref name="CH26_GASLYFINE">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज ५२: अल्पाइनकडून असुरक्षित स्थितीत कार सोडल्याबद्दल दंड|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_chinese_grand_prix_-_infringement_-_car_10_-_released_in_an_unsafe_condition.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=१४ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> '''हादजारला इशारा :''' स्प्रिंटपूर्व पिट-लेन बाहेर पडताना पांढऱ्या सीमारेषेबाबत शर्यत संचालकांचे निर्देश न पाळल्याने हादजारला औपचारिक चेतावणी देण्यात आली. चालकाने रेषांबाबत गोंधळ झाल्याचे स्पष्ट केले; त्या वेळी प्रत्यक्ष अपघाताचा धोका निर्माण झाला नव्हता असे पंचांनी नमूद केले.<ref name="CH26_HADJARWARN">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज ५१: हादजारला पिट-लेनमधील नियमभंगाबद्दल इशारा|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_chinese_grand_prix_-_infringement_-_car_6_-_failing_to_follow_race_directors_instruction.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=१४ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> '''अल्बोनची पिट-लेन सुरुवात :''' स्प्रिंट पात्रतेनंतर निलंबनाच्या मांडणीत केलेला बदल पार्स फर्मे नियमानुसार अनुमत नव्हता. त्यामुळे शनिवारच्या स्प्रिंटची सुरुवात त्याने पिट-लेनमधून करणे आवश्यक ठरले. रविवारच्या मुख्य ग्रांप्रीसाठीही निलंबनात केलेल्या बदलामुळे पिट-लेन प्रारंभ नोंदला होता, पण त्याची कार प्रत्यक्ष शर्यतीत सहभागी झाली नाही.<ref name="CH26_ALBONPIT"/><ref name="CH26_GRID"/> ==== रविवार : ओकन–कोलापिंटो धडक ==== फेरी ३३ मध्ये कोलापिंटो पिट-लेनमधून बाहेर आल्यानंतर ओकनने वळण २ च्या आतल्या बाजूने गाडी घालण्याचा प्रयत्न केला. पंचांनी ड्रायव्हिंग मानकांनुसार वळणाच्या शिखरबिंदूवर आवश्यक पुढील अक्षाची स्थिती ओकनकडे नव्हती, असे मानून त्याला १० सेकंदांचा दंड दिला. अधिकृत निर्णयपत्रात संपर्काची पूर्ण जबाबदारी ओकनवर ठेवण्यात आली. या निर्णयाचे कारण आणि अंतिम परिणाम स्वतंत्रपणे नोंदवणे आवश्यक आहे, कारण कोलापिंटोने शर्यत पूर्ण करूनही ओकनचा दंड लागू झाला.<ref name="CH26_RACEDEC"/> == निकालानंतर गुणतालिका == शनिवारची स्प्रिंट व रविवारची ग्रांप्री मिळून आंतोनेलीने या फेरीत सर्वाधिक २९ गुण मिळवले. रसेलने २६ गुण मिळवून स्वतःची अजिंक्यपदातील पहिली आघाडी कायम राखली; मात्र अंतर ऑस्ट्रेलियानंतरच्या ७ गुणांवरून ४ गुणांवर आले. फेरारीच्या लक्लेर आणि हॅमिल्टनने अनुक्रमे ३४ व ३३ अशा एकूण गुणांसह तिसरे-चौथे स्थान राखले.<ref name="CH26_POST"/> === जागतिक चालक अजिंक्यपद गुणतालिका === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान ! चालक ! संघ ! एकूण गुण |- ! align="center" | १ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | ५१ |- ! align="center" | २ | {{nowrap|{{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | ४७ |- ! align="center" | ३ | {{nowrap|{{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | ३४ |- ! align="center" | ४ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | ३३ |- ! align="center" | ५ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | १७ |- ! align="center" | ६ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]]}} | [[मॅकलारेन]] | align="center" | १५ |- ! align="center" | ७ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | ९ |- ! align="center" | ८ | {{nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | ८ |- ! align="center" | ९ | {{nowrap|{{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]]}} | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | ८ |- ! align="center" | १० | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]]}} | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | ४ |- ! align="center" | ११ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | ४ |- ! align="center" | १२ | {{nowrap|{{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]]}} | [[मॅकलारेन]] | align="center" | ३ |- ! align="center" | १३ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]]}} | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | २ |- ! align="center" | १४ | {{nowrap|{{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | २ |- ! align="center" | १५ | {{nowrap|{{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | १ |- ! align="center" | १६ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | ० |- ! align="center" | १७ | {{nowrap|{{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | ० |- ! align="center" | १८ | {{nowrap|{{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]]}} | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | ० |- ! align="center" | १९ | {{nowrap|{{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | ० |- ! align="center" | २० | {{nowrap|{{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | ० |- ! align="center" | २१ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | ० |- ! align="center" | २२ | {{nowrap|{{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | ० |- class="sortbottom" | colspan="4" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="CH26_POST" /> |} === जागतिक कारनिर्माते अजिंक्यपद गुणतालिका === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान ! संघ ! एकूण गुण |- ! align="center" | १ | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | ९८ |- ! align="center" | २ | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | ६७ |- ! align="center" | ३ | [[मॅकलारेन]] | align="center" | १८ |- ! align="center" | ४ | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | १७ |- ! align="center" | ५ | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | १२ |- ! align="center" | ६ | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | १२ |- ! align="center" | ७ | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | १० |- ! align="center" | ८ | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | २ |- ! align="center" | ९ | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | २ |- ! align="center" | १० | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | ० |- ! align="center" | ११ | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | ० |- class="sortbottom" | colspan="3" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="CH26_POST" /> |} मर्सिडीजचे ९८ गुण फेरारीच्या ६७ गुणांपेक्षा ३१ अधिक होते. तिसऱ्या क्रमांकावरील मॅकलारेनचे १८ गुण राहिले; हासचे १७ गुण असल्याने त्यांच्यात केवळ एका गुणाचे अंतर होते. रेड बुल आणि रेसिंग बुल्स प्रत्येकी १२ गुणांवर होते. या गुणतालिकेत १५ मार्चच्या स्प्रिंट व मुख्य शर्यतीनंतर उपलब्ध अधिकृत एकूण गुण नोंदवले असून त्यानंतरच्या कोणत्याही ग्रांप्रीचे गुण समाविष्ट नाहीत.<ref name="CH26_POST"/> == हे सुद्धा पहा == # [[फॉर्म्युला वन]] # [[चिनी ग्रांप्री]] # [[शांघाय आंतरराष्ट्रीय सर्किट]] # [[२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम]] # [[फॉर्म्युला वन ग्रांप्री यादी]] # [[फॉर्म्युला वन चालक अजिंक्यपद यादी]] # [[फॉर्म्युला वन कारनिर्माते अजिंक्यपद यादी]] # [[फॉर्म्युला वन सर्किटांची यादी]] == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} ==तळटीप== {{reflist|group=टीप}} == बाह्य दुवे == * [https://www.formula1.com/en/racing/2026/china फॉर्म्युला वनचे २०२६ चिनी ग्रांप्री पान] * [https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1280/china/race-result मुख्य शर्यतीचे निकाल] * [https://www.fia.com/documents/championships/fia-formula-one-world-championship-14/event/Chinese%20Grand%20Prix/season/season-2026-2072 एफआयएचे अधिकृत निर्णयपत्र संग्रह] {{माहितीचौकट ग्रांप्री शर्यत | हंगाम = २०२६ | ग्रांप्री = चिनी ग्रांप्री | हंगामातील_मागील_शर्यत = २०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री | हंगामातील_पुढील_शर्यत = २०२६ जपानी ग्रांप्री | ग्रांप्री_मागील_शर्यत = २०२५ चिनी ग्रांप्री | ग्रांप्री_पुढील_शर्यत = २०२७ चिनी ग्रांप्री }} {{२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम}} {{फॉर्म्युला वन अजिंक्यपद}} [[वर्ग:चिनी ग्रांप्री]] [[वर्ग:२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम]] 4qowtf2hevfrhl6kdhk0iqyk6ywap7q 2723260 2723259 2026-10-19T19:08:39Z Koolkrazy 1591 /* ग्रांप्री पात्रता फेरी */ 2723260 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट ग्रांप्री शर्यत माहिती | प्रकार = एफ.१ | देश = चीन | ग्रांप्री = चीन | चित्र = Shanghai International Racing Circuit track map.svg | चित्र_शीर्षक = शांघाय आंतरराष्ट्रीय सर्किटचा आराखडा | दिनांक = मार्च १५ | वर्ष = २०२६ | अधिकृत_नाव = फॉर्म्युला १ हाइनकेन चिनी ग्रांप्री २०२६ | शर्यत_क्रमांक = २ | हंगामात_एकूण_शर्यती = २३ | शर्यतीचे_ठिकाण = [[शांघाय आंतरराष्ट्रीय सर्किट]], [[शांघाय]], [[चीन]] | सर्किट_प्रकार = कायमस्वरूपी शर्यत सर्किट | सर्किट_अंतर_किमी = ५.४५१ | सर्किट_अंतर_मैल = ३.३८७ | एकूण_फेऱ्या = ५६ | एकूण_अंतर_किमी = ३०५.०६६ | एकूण_अंतर_मैल = १८९.५५९ | हवामान = ढगाळ | पोल_चालक = [[किमी आंतोनेली]] | पोल_देश = ITA | पोल_संघ = [[मर्सिडीज-बेंझ]] | पोल_वेळ = १:३२.०६४ | जलद_चालक = [[किमी आंतोनेली]] | जलद_देश = ITA | जलद_संघ = [[मर्सिडीज-बेंझ]] | जलद_वेळ = १:३५.२७५ | जलद_फेरी = ५२ | पहिला_चालक = [[किमी आंतोनेली]] | पहिला_देश = ITA | पहिला_संघ = [[मर्सिडीज-बेंझ]] | दुसरा_चालक = [[जॉर्ज रसेल]] | दुसरा_देश = GBR | दुसरा_संघ = [[मर्सिडीज-बेंझ]] | तिसरा_चालक = [[लुइस हॅमिल्टन]] | तिसरा_देश = GBR | तिसरा_संघ = [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | हंगामातील_मागील_शर्यत = २०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री | हंगामातील_पुढील_शर्यत = २०२६ जपानी ग्रांप्री | ग्रांप्री_मागील_शर्यत = २०२५ चिनी ग्रांप्री | ग्रांप्री_पुढील_शर्यत = २०२७ चिनी ग्रांप्री }} '''२०२६ चिनी ग्रांप्री''' (अधिकृत नाव: '''फॉर्म्युला १ हाइनकेन चिनी ग्रांप्री २०२६''') ही [[२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम]]ातील दुसरी शर्यत होती. १३ ते १५ मार्च २०२६ दरम्यान [[शांघाय]], [[चीन]] येथील [[शांघाय आंतरराष्ट्रीय सर्किट]]वर हा कार्यक्रम झाला. यामध्ये शुक्रवारचा एक मुक्त सराव, स्प्रिंट पात्रता फेरी, शनिवारी १९ फेऱ्यांची स्प्रिंट शर्यत व मुख्य पात्रता फेरी आणि रविवारी ५६ फेऱ्यांची ग्रांप्री असा कार्यक्रम होता. हंगामातील ही पहिली स्प्रिंट स्पर्धा होती.<ref name="CH26_EVENT">{{स्रोत बातमी|title=चिनी ग्रांप्री २०२६: अधिकृत कार्यक्रम, सत्रे आणि शर्यत माहिती|दुवा=https://www.formula1.com/en/racing/2026/china|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=१५ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> [[मर्सिडीज-बेंझ]]चा [[किमी आंतोनेली]] याने पोल पोझिशनवरून सुरू केलेली मुख्य शर्यत जिंकून फॉर्म्युला वनमधील पहिला ग्रांप्री विजय मिळवला. [[जॉर्ज रसेल]] दुसरा राहिल्याने मर्सिडीजने पहिली दोन स्थाने मिळवली, तर [[स्कुदेरिआ फेरारी]]चा [[लुइस हॅमिल्टन]] तिसरा राहिला. आंतोनेली हा १९ वर्षांचा असताना सर्वात तरुण ग्रांप्री पोल विजेता आणि दुसऱ्या क्रमांकाचा सर्वात तरुण ग्रांप्री शर्यतविजेता ठरला. त्याच सप्ताहांतातील शनिवारीची स्प्रिंट रसेलने जिंकली.<ref name="CH26_QSTORY">{{स्रोत बातमी|title=आंतोनेली सर्वात तरुण ग्रांप्री पोल विजेता बनला|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/antonelli-beats-russell-to-become-f1s-youngest-ever-grand-prix-polesitter-in.54Dx0kX9QiRCnSgIsxR71t|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=१४ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="CH26_RACESTORY">{{स्रोत बातमी|title=आंतोनेलीचा पहिला ग्रांप्री विजय, रसेल दुसरा आणि हॅमिल्टन तिसरा|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/antonelli-beats-russell-to-maiden-f1-victory-in-china-as-hamilton-takes.5aJsWCPiRhp2euZctEwEYA|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=१५ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> शर्यत सुरू होण्यापूर्वीच दोन्ही मॅकलारेन, ऑडीची एक आणि विलियम्सची एक अशा चार गाड्या तांत्रिक कारणांनी शर्यतीत उतरू शकल्या नाहीत. मुख्य शर्यतीत स्ट्रोलची कार थांबल्यामुळे सेफ्टी कार आली. या काळातील टायरबदल, फेरारीच्या चालकांमधील तिसऱ्या स्थानासाठी लढत आणि एस्टेबन ओकन व फ्रान्को कोलापिंटो यांच्या संपर्कामुळे अंतिम निकालाला आकार मिळाला.<ref name="CH26_RACESTORY"/> == पार्श्वभूमी == === शर्यतीपूर्वीची अजिंक्यपदाची स्थिती === चीनची फेरी ही ऑस्ट्रेलियातील हंगामाच्या उद्घाटनानंतरची दुसरी फेरी होती. मेलबर्नमधील विजयामुळे जॉर्ज रसेल २५ गुणांसह चालक अजिंक्यपदात पहिला, त्याचा संघसहकारी किमी आंतोनेली १८ गुणांसह दुसरा आणि फेरारीचा शार्ल लक्लेर १५ गुणांसह तिसरा होता. कारनिर्माते अजिंक्यपदात मर्सिडीजचे ४३, फेरारीचे २७ आणि मॅकलारेनचे १० गुण होते. शुक्रवारपासून स्प्रिंट गुण मिळणार असल्याने रविवारच्या मुख्य शर्यतीपूर्वीही अजिंक्यपदातील फरक बदलण्याची संधी होती.<ref name="CH26_POST">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ चिनी ग्रांप्रीनंतरची चालक आणि कारनिर्माते अजिंक्यपद गुणतालिका (एफआयए दस्तऐवज ७७)|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_chinese_grand_prix_-_championship_points.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=१५ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> २०२६ मधील नवीन तांत्रिक नियमानंतरचा हा केवळ दुसरा स्पर्धात्मक सप्ताहांत असल्यामुळे संघ अद्याप कारचे ऊर्जा व्यवस्थापन, टायरवरील भार आणि पात्रता फेरीतील लघुकालीन वेग समजून घेत होते. चीनमध्ये सरावासाठी तीन स्वतंत्र सत्रांऐवजी एकच तास उपलब्ध होता. त्यामुळे शुक्रवारच्या सुरुवातीला कारमधील बदलांचे मूल्यमापन करून त्याच दिवशी स्प्रिंट पात्रतेसाठी तयार होणे ही सर्व संघांसमोरील विशेष गरज होती.<ref name="CH26_FPSTORY">{{स्रोत बातमी|title=शांघायमधील एकमेव सराव सत्रात रसेल पहिल्या स्थानावर|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/fp1-russell-sets-the-pace-from-antonelli-and-norris-during-sole-chinese.5mXgmJfYHY5aWepDGxjbi0.5mXgmJfYHY5aWepDGxjbi0|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=१३ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === सर्किट आणि स्प्रिंट सप्ताहांत === शांघाय आंतरराष्ट्रीय सर्किटची लांबी ५.४५१ किमी असून रविवारी नियोजित ५६ फेऱ्यांचे अंतर ३०५.०६६ किमी होते. वळण १–२ मधील लांब आणि वेग सातत्याने कमी होत जाणारा भाग, वळण १३ मधून बाहेर पडताना मागील टायरवर येणारा भार, त्यानंतरची लांब सरळ रेषा आणि वळण १४ येथील तीव्र ब्रेकिंग झोन हे ओव्हरटेकिंग व टायर व्यवस्थापनासाठी विशेष महत्त्वाचे विभाग होते. सप्ताहांतातील विविध महत्त्वाच्या ओव्हरटेकिंगच्या घटना विशेषतः वळण १४ येथे घडल्या.<ref name="CH26_EVENT"/><ref name="CH26_RACESTORY"/> शुक्रवार, १३ मार्च रोजी एकमेव सराव व स्प्रिंट पात्रता झाली. शनिवार, १४ मार्च रोजी १९ फेऱ्यांची स्प्रिंट आणि त्यानंतर मुख्य ग्रांप्रीची पात्रता झाली. रविवार, १५ मार्च रोजी मुख्य शर्यत झाली. स्प्रिंट पात्रता आणि मुख्य पात्रता या दोन स्वतंत्र स्पर्धा असल्यामुळे शुक्रवारीची सर्वात वेगवान वेळ रविवारच्या मुख्य सुरुवातीच्या क्रमवारीसाठी थेट लागू होत नव्हती.<ref name="CH26_EVENT"/> === सहभागी चालक आणि संघ === स्पर्धेत अकरा संघ आणि त्यांच्या प्रत्येकी दोन अशा २२ चालकांची नोंद झाली. शुक्रवारच्या सरावापासून मुख्य ग्रांप्रीच्या पात्रतेपर्यंत सर्व नियमित चालक सहभागी झाले. मात्र मुख्य शर्यत सुरू होण्याआधी झालेल्या तांत्रिक बिघाडांमुळे रविवारच्या स्पर्धेत प्रत्यक्ष सुरुवात करणाऱ्या चालकांची संख्या १८ राहिली. खालील यादीमध्ये पात्रतेत नोंद असलेले सर्व २२ चालक दिले आहेत.<ref name="CH26_RACE">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ चिनी ग्रांप्री: मुख्य शर्यतीचे अधिकृत अंतिम निकाल|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1280/china/race-result|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=१५ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! संघ ! चालक ! कार क्रमांक |- | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | {{nowrap|{{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]]}} | align="center" | १२ |- | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]]}} | align="center" | ६३ |- | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]]}} | align="center" | ४४ |- | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | {{nowrap|{{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]]}} | align="center" | १६ |- | [[मॅकलारेन]] | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]]}} | align="center" | १ |- | [[मॅकलारेन]] | {{nowrap|{{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]]}} | align="center" | ८१ |- | [[रेड बुल रेसिंग]] | {{nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]]}} | align="center" | ३ |- | [[रेड बुल रेसिंग]] | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]]}} | align="center" | ६ |- | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]]}} | align="center" | १० |- | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | {{nowrap|{{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]]}} | align="center" | ४३ |- | [[रेसिंग बुल्स]] | {{nowrap|{{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]]}} | align="center" | ३० |- | [[रेसिंग बुल्स]] | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]]}} | align="center" | ४१ |- | [[हास एफ.१ संघ]] | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]]}} | align="center" | ८७ |- | [[हास एफ.१ संघ]] | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]]}} | align="center" | ३१ |- | [[ऑडी एफ१ संघ]] | {{nowrap|{{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]]}} | align="center" | २७ |- | [[ऑडी एफ१ संघ]] | {{nowrap|{{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]]}} | align="center" | ५ |- | [[विलियम्स एफ१]] | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]]}} | align="center" | ५५ |- | [[विलियम्स एफ१]] | {{nowrap|{{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]]}} | align="center" | २३ |- | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]]}} | align="center" | १४ |- | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | {{nowrap|{{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]]}} | align="center" | १८ |- | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | {{nowrap|{{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]]}} | align="center" | ११ |- | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | {{nowrap|{{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]]}} | align="center" | ७७ |- class="sortbottom" | colspan="3" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="CH26_FIA">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए: २०२६ चिनी ग्रांप्रीचे सर्व अधिकृत निर्णयपत्रे|दुवा=https://www.fia.com/documents/championships/fia-formula-one-world-championship-14/event/Chinese%20Grand%20Prix/season/season-2026-2072|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=१५ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> |} === टायर === अधिकृत टायर पुरवठादार पिरेलीने या स्प्रिंट सप्ताहांतासाठी हार्ड C2, मीडियम C3 आणि सॉफ्ट C4 प्रकार निश्चित केले. प्रत्येक चालकाला दोन हार्ड, चार मीडियम आणि सहा सॉफ्ट असे एकूण १२ कोरड्या हवामानातील संच उपलब्ध होते. याखेरीज पावसासाठी सहा इंटरमीडिएट आणि तीन पूर्ण वेट संच उपलब्ध होते.<ref name="CH26_TYRES">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ चिनी ग्रांप्रीसाठी पिरेलीने निवडलेले टायरचे प्रकार|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/what-tyres-will-the-teams-and-drivers-have-for-the-2026-chinese-grand-prix.3XkKc3AWcBACR36IhWpKOS|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=११ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> [[पिरेली]]ने C2 हार्ड (पांढरी पट्टी), C3 मीडियम (पिवळी पट्टी) आणि C4 सॉफ्ट (लाल पट्टी) मिश्रण वापरासाठी निवडले. चिनी सर्किटवरील वळणांच्या लांब कमानींमुळे विशेषतः पुढील डाव्या टायरवर ग्रेनिंग होण्याचा धोका होता. सरावात संघांनी मीडियम व सॉफ्ट टायर वापरले; हार्ड टायरचा स्प्रिंटमध्ये व मुख्य ग्रांप्रीमध्ये प्रत्यक्ष रणनीतिक वापर झाला.<ref name="CH26_PIRELLI">{{स्रोत बातमी|title=चिनी ग्रांप्रीतील स्प्रिंट आणि पात्रता दिवसाबद्दल संघांचे मत|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/what-the-teams-said-sprint-day-and-qualifying-in-china-2026.5lj6M3G7xZ5MgrPpRLtHbZ.5lj6M3G7xZ5MgrPpRLtHbZ|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=१४ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="CH26_PIRELLIRACE">{{स्रोत बातमी|title=चिनी ग्रांप्रीच्या शर्यत दिवसाबद्दल संघांचे मत|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/what-the-teams-said-race-day-in-china-2026.6hVXOFx0F2xachN46KTtrL.6hVXOFx0F2xachN46KTtrL|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=१५ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> शनिवारच्या स्प्रिंटमध्ये बहुतेक चालकांनी मीडियम टायरवर सुरुवात केली, तर हादजारने सॉफ्ट आणि काही चालकांनी हार्ड टायर निवडले. शेवटच्या भागात सेफ्टी कार आल्यावर पुढच्या क्रमांकावरील चालकांपैकी अनेकांनी सॉफ्ट टायर वापरले; परंतु हार्ड अथवा मीडियमवर राहिलेल्या लॉसन व बेअरमनला गुणांच्या स्थानांमध्ये फायदा झाला. रविवारी पिरेलीने एकच पिट-स्टॉप रणनीती वेगवान ठरेल असा अंदाज व्यक्त केला होता; मुख्य शर्यतीत सेफ्टी कारमुळे अनेकांच्या थांब्याचा वेळ पुढे आला.<ref name="CH26_PIRELLI"/><ref name="CH26_SPSTORY">{{स्रोत बातमी|title=चिनी स्प्रिंटमध्ये रसेलने लक्लेर आणि हॅमिल्टनला मागे टाकले|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/russell-wins-thrilling-china-sprint-from-ferrari-s-leclerc-and-hamilton.3HLw6daSkBmV0rPREohMwQ|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=१४ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="CH26_PIRELLIRACE"/> {| class="wikitable" style="font-size:85%;" ! टायर प्रकार ! मिश्रण ! बाजूच्या पट्टीचा रंग ! प्रत्येकी उपलब्ध संच |- | हार्ड | C2 | पांढरा | align="center" | २ |- | मीडियम | C3 | पिवळा | align="center" | ४ |- | सॉफ्ट | C4 | लाल | align="center" | ६ |- class="sortbottom" | colspan="4" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="CH26_TYRES" /> |} == मुक्त सराव सत्रे == === पहिला मुक्त सराव === शुक्रवार, १३ मार्च रोजी ११:३० स्थानिक वेळेपासून एक तासासाठी मुक्त सराव झाला. या सप्ताहांतात आणखी सराव नसल्याने पिट-लेन उघडताच अनेक गाड्या बाहेर पडल्या. नव्या कारमधील टायरचे तापमान, ब्रेकिंगदरम्यानची स्थिरता आणि ऊर्जावापर यांची माहिती कमी वेळेत गोळा करण्यासाठी चालकांनी सलग धावा घेतल्या.<ref name="CH26_FPSTORY"/> सत्राच्या सुरुवातीच्या भागात फ्रान्को कोलापिंटोची अल्पाइन वळण ९ येथे फिरली. त्यानंतर नॉरिसने हॅमिल्टनला मागे टाकताना दोन्ही गाड्यांचा हलका संपर्क झाला; पंचांनी घटना नोंदवली, परंतु पुढील तपासणीची गरज नसल्याचे ठरले. हॅमिल्टन स्वतः वळण ६ येथे फिरला. ट्रॅकवरील सुटे भाग हलवण्यासाठी थोडा वेळ व्हर्च्युअल सेफ्टी कार लागू करण्यात आली.<ref name="CH26_FPSTORY"/> आर्विड लिंडब्लाडची रेसिंग बुल्स वळण १४ जवळ थांबल्याने पुन्हा पिवळे झेंडे आणि व्हर्च्युअल सेफ्टी कारची आवश्यकता निर्माण झाली. त्यानंतर संघाने त्याला पुन्हा सत्रात पाठवले नाही. त्याच्या केवळ सहा फेऱ्या झाल्या; पुढील दिवशी स्प्रिंटमध्ये उतरायचे असल्याने सत्र पूर्ण करू न शकणे ही महत्त्वाची अडचण होती. कॅडिलॅकचा सर्गिओ पेरेझ आणि विलियम्सचा कार्लोस सायेन्स यांच्याही वेगवान फेऱ्या मर्यादित राहिल्या.<ref name="CH26_FPSTORY"/><ref name="CH26_FP">{{स्रोत बातमी|title=चिनी ग्रांप्री: पहिला मुक्त सराव – सर्व चालकांचे निकाल|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1280/china/practice/1|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=१३ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> अर्ध्या तासानंतर रसेल १:३४.१६९ या वेळेसह आघाडीवर होता. शेवटच्या भागात सॉफ्ट टायरवर अनेकांनी वेळा सुधारल्या. अंतिम निकालात रसेलने १:३२.७४१ अशी सर्वात वेगवान वेळ नोंदवली. आंतोनेली ०.१२० सेकंदांनी मागे दुसरा आणि नॉरिस ०.५५५ सेकंदांनी मागे तिसरा राहिला. पियास्त्री व लक्लेर यांनी पहिल्या पाचमध्ये स्थान मिळवले; फेरारीचा हॅमिल्टन सहावा राहिला. हा निकाल शुक्रवारच्या सरावातील वेग दाखवत असला तरी त्याचा थेट अर्थ स्प्रिंट पात्रतेतील क्रमवारी असा नव्हता.<ref name="CH26_FP"/> '''सराव सत्राचा संदर्भ :''' कमी वेळेमुळे सरावातील एकूण फेऱ्या आणि सर्वात वेगवान फेरी या दोन्ही माहितीला महत्त्व होते. उदाहरणार्थ अल्बोनने ३१ फेऱ्या केल्या; सत्रातील सर्वात कमी फेऱ्या लिंडब्लाडने ६ आणि पेरेझने १३ केल्या. पूर्ण वेगवान फेरीपेक्षा विश्वसनीयता व विविध टायरवरील प्रतिक्रिया समजण्यासाठी संघांनी भिन्न कार्यक्रम वापरले असण्याची शक्यता लक्षात घेऊन वेळेच्या क्रमवारीवरूनच अंतिम स्पर्धात्मक बळ ठरवू नये.<ref name="CH26_FP"/> === मुक्त सराव १ चे निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान ! कार क्र. ! चालक ! संघ ! सर्वोत्तम वेळ / अंतर ! फेऱ्या |- ! align="center" | १ | align="center" | ६३ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १:३२.७४१ | align="center" | २९ |- ! align="center" | २ | align="center" | १२ | {{nowrap|{{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | +०.१२० | align="center" | ३० |- ! align="center" | ३ | align="center" | १ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]]}} | [[मॅकलारेन]] | align="center" | +०.५५५ | align="center" | २९ |- ! align="center" | ४ | align="center" | ८१ | {{nowrap|{{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]]}} | [[मॅकलारेन]] | align="center" | +०.७३१ | align="center" | २८ |- ! align="center" | ५ | align="center" | १६ | {{nowrap|{{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | +०.८५८ | align="center" | २८ |- ! align="center" | ६ | align="center" | ४४ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | +१.३८८ | align="center" | २६ |- ! align="center" | ७ | align="center" | ८७ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | +१.६८५ | align="center" | २८ |- ! align="center" | ८ | align="center" | ३ | {{nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | +१.८०० | align="center" | २४ |- ! align="center" | ९ | align="center" | २७ | {{nowrap|{{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | +१.८९८ | align="center" | २७ |- ! align="center" | १० | align="center" | १० | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | +१.९३५ | align="center" | २८ |- ! align="center" | ११ | align="center" | ३० | {{nowrap|{{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]]}} | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | +२.०३२ | align="center" | २९ |- ! align="center" | १२ | align="center" | ५ | {{nowrap|{{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | +२.०८७ | align="center" | २६ |- ! align="center" | १३ | align="center" | ६ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | +२.११५ | align="center" | २६ |- ! align="center" | १४ | align="center" | ३१ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | +२.१३६ | align="center" | २५ |- ! align="center" | १५ | align="center" | ४३ | {{nowrap|{{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | +२.२०६ | align="center" | २६ |- ! align="center" | १६ | align="center" | २३ | {{nowrap|{{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]]}} | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | +२.७३९ | align="center" | ३१ |- ! align="center" | १७ | align="center" | ५५ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]]}} | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | +२.९३८ | align="center" | १८ |- ! align="center" | १८ | align="center" | १४ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | +३.११५ | align="center" | १८ |- ! align="center" | १९ | align="center" | ७७ | {{nowrap|{{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | +३.३१६ | align="center" | २५ |- ! align="center" | २० | align="center" | १८ | {{nowrap|{{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | +४.४८३ | align="center" | २० |- ! align="center" | २१ | align="center" | ४१ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]]}} | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | +५.१५५ | align="center" | ६ |- ! align="center" | २२ | align="center" | ११ | {{nowrap|{{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | +६.४५९ | align="center" | १३ |- class="sortbottom" | colspan="6" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="CH26_FP" /> |} == स्प्रिंट पात्रता फेरी == === फेरी १ === शुक्रवारी झालेल्या स्प्रिंट पात्रतेत पहिल्या दोन भागांत मीडियम मिश्रणाचा वापर बंधनकारक होता. पहिल्या भागात रसेलने १:३३.०३० अशी वेळ दिली; हॅमिल्टन आणि लक्लेर यांनी पहिल्या गटातील वेग राखला. विलियम्सच्या दोन्ही गाड्या, ॲस्टन मार्टिनच्या दोन्ही गाड्या आणि कॅडिलॅकच्या दोन्ही गाड्या पहिल्या भागानंतर पुढे जाऊ शकल्या नाहीत.<ref name="CH26_SQ">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ चिनी ग्रांप्री: स्प्रिंट पात्रता फेरी – अधिकृत वर्गीकरण|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1280/china/sprint-qualifying|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=१३ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="CH26_SQSTORY">{{स्रोत बातमी|title=स्प्रिंट पात्रतेत रसेलचा पोल; मर्सिडीजची पहिल्या रांगेवर मक्तेदारी|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/russell-clinches-pole-position-in-china-sprint-qualifying-ahead-of-antonelli.5jusmBWV5jpO0919j6RzYg|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=१३ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> पेरेझने इंधनपुरवठ्यातील समस्येमुळे स्प्रिंट पात्रतेत प्रतिनिधिक वेळ नोंदवली नाही. १०७ टक्के मर्यादेमुळे आपोआप अपात्र ठरण्याची शक्यता असली, तरी सरावातील समाधानकारक वेळांच्या आधारे एफआयए पंचांनी त्याला स्प्रिंटमध्ये सुरुवात करण्याची परवानगी दिली. इतर गाड्यांच्या तुलनेत कॅडिलॅकच्या पात्रता कामगिरीवर नव्या संघाच्या तांत्रिक विश्वसनीयतेचे प्रश्न स्पष्ट झाले.<ref name="CH26_PEREZSTART">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज ३५: पेरेझला स्प्रिंटमध्ये सहभागी होण्याची परवानगी|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_chinese_grand_prix_-_decision_-_car_11_-_failing_to_set_a_lap_time_within_107.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=१३ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="CH26_SQSTORY"/> === फेरी २ === दुसऱ्या भागात रसेलने १:३२.२४१ अशी वेळ नोंदवून आघाडी राखली. आंतोनेलीचा वेग त्यापेक्षा ०.०५० सेकंद कमी होता. गॅस्लीने अल्पाइनला अंतिम दहा चालकांत नेले. ऑडीचे हल्केनबर्ग व बोर्तोलेतो, हासचा ओकन, रेसिंग बुल्सचे लॉसन व लिंडब्लाड आणि अल्पाइनचा कोलापिंटो या फेरीत बाद झाले. कोलापिंटो पहिल्या फेरीतून पुढे गेला होता, परंतु दुसरी फेरी त्याच्यासाठी पुरेशी वेगवान ठरली नाही.<ref name="CH26_SQ"/> === फेरी ३ === अंतिम आठ मिनिटांत सॉफ्ट टायर वापरून स्प्रिंट पोल ठरवण्यात आला. रसेलने १:३१.५२० अशी वेळ नोंदवून आंतोनेलीपेक्षा ०.२८९ सेकंद वेगाने पोल मिळवला. नॉरिस तिसरा, हॅमिल्टन चौथा आणि पियास्त्री पाचवा होता. लक्लेर सहावा राहिला, तर गॅस्ली, व्हर्सटॅपन, बेअरमन व हादजार यांनी पहिल्या दहा स्थानांची पूर्तता केली. रसेलने पात्रतेचे सर्व तीन विभाग प्रथम क्रमांकावर संपवले.<ref name="CH26_SQSTORY"/><ref name="CH26_SQ"/> आंतोनेलीने पिट-लेनमधून ट्रॅकवर येताना नॉरिसचा मार्ग अडवल्याचा संशय निर्माण झाला होता. पंचांनी व्हिडिओ, टेलिमेट्री आणि चालकांची साक्ष पाहून नॉरिस त्यावेळी प्रत्यक्ष वेगवान वेळ नोंदवत नव्हता, असे निश्चित केले; परिणामी आंतोनेलीवर कारवाई झाली नाही. गॅस्ली व व्हर्सटॅपनमधील दुसऱ्या कथित अडथळ्याबाबतही चालकाचे म्हणणे व घटनाक्रम पाहून पुढील कारवाई झाली नाही.<ref name="CH26_IMPEDING1">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज २८: आंतोनेली आणि नॉरिसमधील कथित अडथळ्याचा निर्णय|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_chinese_grand_prix_-_decision_-_car_12_-_alleged_impeding_of_car_1.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=१३ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="CH26_IMPEDING2">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज ३०: गॅस्ली आणि व्हर्सटॅपनमधील कथित अडथळ्याचा निर्णय|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_chinese_grand_prix_-_decision_-_car_10_-_alleged_impeding_of_car_3.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=१३ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === स्प्रिंट पात्रता फेरीचे निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान ! कार क्र. ! चालक ! संघ ! फेरी १ ! फेरी २ ! फेरी ३ ! फेऱ्या |- ! align="center" | १ | align="center" | ६३ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १:३३.०३० | align="center" | १:३२.२४१ | align="center" | १:३१.५२० | align="center" | १३ |- ! align="center" | २ | align="center" | १२ | {{nowrap|{{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १:३३.४५५ | align="center" | १:३२.२९१ | align="center" | १:३१.८०९ | align="center" | १३ |- ! align="center" | ३ | align="center" | १ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]]}} | [[मॅकलारेन]] | align="center" | १:३३.७८३ | align="center" | १:३३.०८६ | align="center" | १:३२.१४१ | align="center" | १३ |- ! align="center" | ४ | align="center" | ४४ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | १:३३.१४८ | align="center" | १:३३.०४२ | align="center" | १:३२.१६१ | align="center" | १५ |- ! align="center" | ५ | align="center" | ८१ | {{nowrap|{{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]]}} | [[मॅकलारेन]] | align="center" | १:३३.८१३ | align="center" | १:३३.०३८ | align="center" | १:३२.२२४ | align="center" | १३ |- ! align="center" | ६ | align="center" | १६ | {{nowrap|{{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | १:३३.१९४ | align="center" | १:३२.६०२ | align="center" | १:३२.५२८ | align="center" | १६ |- ! align="center" | ७ | align="center" | १० | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | १:३३.९७० | align="center" | १:३३.४०५ | align="center" | १:३२.८८८ | align="center" | १५ |- ! align="center" | ८ | align="center" | ३ | {{nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | १:३४.१७० | align="center" | १:३३.५६४ | align="center" | १:३३.२५४ | align="center" | १७ |- ! align="center" | ९ | align="center" | ८७ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | १:३४.२८० | align="center" | १:३३.५०१ | align="center" | १:३३.४०९ | align="center" | १६ |- ! align="center" | १० | align="center" | ६ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | १:३४.४४७ | align="center" | १:३३.६२० | align="center" | १:३३.७२३ | align="center" | १५ |- ! align="center" | ११ | align="center" | २७ | {{nowrap|{{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | १:३३.९९७ | align="center" | १:३३.६३५ | align="center" | — | align="center" | १४ |- ! align="center" | १२ | align="center" | ३१ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | १:३४.०८७ | align="center" | १:३३.६३९ | align="center" | — | align="center" | १३ |- ! align="center" | १३ | align="center" | ३० | {{nowrap|{{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]]}} | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | १:३४.११० | align="center" | १:३३.७१४ | align="center" | — | align="center" | १३ |- ! align="center" | १४ | align="center" | ५ | {{nowrap|{{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | १:३४.२९१ | align="center" | १:३३.७७४ | align="center" | — | align="center" | १४ |- ! align="center" | १५ | align="center" | ४१ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]]}} | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | १:३४.४९५ | align="center" | १:३४.०४८ | align="center" | — | align="center" | १३ |- ! align="center" | १६ | align="center" | ४३ | {{nowrap|{{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | १:३४.५९२ | align="center" | १:३४.३२७ | align="center" | — | align="center" | १२ |- ! align="center" | १७ | align="center" | ५५ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]]}} | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | १:३४.७६१ | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | ६ |- ! align="center" | १८ | align="center" | २३ | {{nowrap|{{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]]}} | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | १:३५.३०५ | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | ६ |- ! align="center" | १९ | align="center" | १४ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | १:३५.५८१ | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | ५ |- ! align="center" | २० | align="center" | १८ | {{nowrap|{{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | १:३६.१५१ | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | ७ |- ! align="center" | २१ | align="center" | ७७ | {{nowrap|{{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | १:३७.३७८ | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | ८ |- ! align="center" | २२ | align="center" | ११ | {{nowrap|{{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | ० |- class="sortbottom" | colspan="8" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="CH26_SQ" /> |} === स्प्रिंट शर्यतीची सुरुवातीची क्रमवारी === स्प्रिंटमधील प्रारंभीच्या क्रमवारीत मर्सिडीजच्या दोन्ही गाड्या पहिल्या रांगेत, त्यांच्या मागे नॉरिस व हॅमिल्टन होत्या. विलियम्सने स्प्रिंट पात्रतेनंतर अल्बोनच्या निलंबनाच्या सेटिंगमध्ये पार्स फर्मे अटींना न जुमानता बदल केले; त्यामुळे त्याला स्प्रिंटची सुरुवात पिट-लेनमधून करण्याचा आदेश देण्यात आला. या निर्णयाने पात्रता स्थान आणि प्रत्यक्ष प्रारंभ स्थान यातील फरक निर्माण झाला.<ref name="CH26_SGRID">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ चिनी ग्रांप्री: स्प्रिंट सुरुवातीची क्रमवारी|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1280/china/sprint-grid|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=१४ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="CH26_ALBONPIT">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज ४२: अल्बोनसाठी स्प्रिंट पिट-लेन सुरुवातीचा निर्णय|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_chinese_grand_prix_-_infringement_-_car_23_-_changes_made_during_parc_ferme.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=१४ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्प्रिंट पात्रता स्थान ! कार क्र. ! चालक ! स्प्रिंट प्रारंभासाठी नोंद |- ! align="center" | १ | align="center" | ६३ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]]}} | पात्रतेनुसार स्थान |- ! align="center" | २ | align="center" | १२ | {{nowrap|{{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]]}} | पात्रतेनुसार स्थान |- ! align="center" | ३ | align="center" | १ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]]}} | पात्रतेनुसार स्थान |- ! align="center" | ४ | align="center" | ४४ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]]}} | पात्रतेनुसार स्थान |- ! align="center" | ५ | align="center" | ८१ | {{nowrap|{{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]]}} | पात्रतेनुसार स्थान |- ! align="center" | ६ | align="center" | १६ | {{nowrap|{{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]]}} | पात्रतेनुसार स्थान |- ! align="center" | ७ | align="center" | १० | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]]}} | पात्रतेनुसार स्थान |- ! align="center" | ८ | align="center" | ३ | {{nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]]}} | पात्रतेनुसार स्थान |- ! align="center" | ९ | align="center" | ८७ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]]}} | पात्रतेनुसार स्थान |- ! align="center" | १० | align="center" | ६ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]]}} | पात्रतेनुसार स्थान |- ! align="center" | ११ | align="center" | २७ | {{nowrap|{{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]]}} | पात्रतेनुसार स्थान |- ! align="center" | १२ | align="center" | ३१ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]]}} | पात्रतेनुसार स्थान |- ! align="center" | १३ | align="center" | ३० | {{nowrap|{{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]]}} | पात्रतेनुसार स्थान |- ! align="center" | १४ | align="center" | ५ | {{nowrap|{{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]]}} | पात्रतेनुसार स्थान |- ! align="center" | १५ | align="center" | ४१ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]]}} | पात्रतेनुसार स्थान |- ! align="center" | १६ | align="center" | ४३ | {{nowrap|{{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]]}} | पात्रतेनुसार स्थान |- ! align="center" | १७ | align="center" | ५५ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]]}} | पात्रतेनुसार स्थान |- ! align="center" | १८ | align="center" | २३ | {{nowrap|{{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]]}} | पिट-लेनमधून सुरुवात आवश्यक |- ! align="center" | १९ | align="center" | १४ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]]}} | पात्रतेनुसार स्थान |- ! align="center" | २० | align="center" | १८ | {{nowrap|{{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]]}} | पात्रतेनुसार स्थान |- ! align="center" | २१ | align="center" | ७७ | {{nowrap|{{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]]}} | पात्रतेनुसार स्थान |- ! align="center" | २२ | align="center" | ११ | {{nowrap|{{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]]}} | १०७% वेळ नसूनही पंचांची परवानगी |- class="sortbottom" | colspan="4" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="CH26_SGRID" /> |} == स्प्रिंट शर्यत == === सुरुवात आणि पहिल्या पाच फेऱ्या === शनिवार, १४ मार्च रोजी १९ फेऱ्यांची स्प्रिंट झाली. पोलवरून निघालेल्या रसेलने पहिल्या वळणांमध्ये आघाडी कायम ठेवली; मात्र चौथ्या स्थानावरून आलेला हॅमिल्टन चांगल्या सुरुवातीमुळे पुढे सरकला आणि वळण ९ येथे रसेलला मागे टाकले. रसेलने मागील सरळ रेषेच्या अखेरीस वळण १४ येथील ब्रेकिंग झोनमध्ये प्रतिहल्ला केला; त्यानंतरच्या फेऱ्यांतही आघाडीचे स्थान बदलत राहिले.<ref name="CH26_SPSTORY"/> दुसऱ्या फेरीच्या सुरुवातीला हॅमिल्टन वळण १ बाहेरून जात पुन्हा पुढे आला. दोघांची लढत सुरू असल्यामुळे सहाव्या स्थानावरून निघालेला लक्लेर पुढच्या गटाशी अंतर कमी करू शकला. पाचव्या फेरीत रसेलने वळण १४ येथे निर्णायक ओव्हरटेक करून आघाडी स्थिर केली आणि दोन्ही फेरारींपासून अंतर वाढवण्यास सुरुवात केली. या सुरुवातीच्या लढतीत ऊर्जेचा वापर आणि टायरवरील भार महत्त्वाचे ठरले.<ref name="CH26_SPSTORY"/> === आंतोनेली आणि हादजार यांची धडक === आंतोनेलीची स्प्रिंटमधील सुरुवात अपेक्षेपेक्षा संथ होती आणि तो दुसऱ्या स्थानावरून नवव्या स्थानापर्यंत मागे सरकला. पहिल्याच फेरीतील वळण ६ येथे हादजार त्याला मागे टाकण्याचा प्रयत्न करत होता. आंतोनेलीच्या गाडीचे मागील चाक ब्रेकिंगवेळी अडकल्यामुळे ती अपेक्षेपेक्षा बाहेरच्या दिशेने गेली आणि हादजारच्या गाडीला धडकली. पंचांनी हादजारला त्या वळणातील जागेचा हक्क मिळालेला होता असे ठरवून आंतोनेलीला १० सेकंदांचा दंड दिला.<ref name="CH26_SPDEC">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज ४८: आंतोनेली-हादजार स्प्रिंट धडकेबद्दल दंड|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_chinese_grand_prix_-_infringement_-_car_12_-_causing_a_collision_with_car_6.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=१४ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> या घटनेमुळे आंतोनेलीला उर्वरित स्प्रिंटमध्ये वेगाने स्थान सुधारावे लागले. त्याने मॅकलारेनच्या दोन्ही गाड्यांना मागे टाकले, हॅमिल्टनला अकराव्या फेरीत आणि लक्लेरला तेराव्या फेरीत वळण १४ येथे मागे टाकले. मात्र याच सुमारास सेफ्टी कार लागल्याने त्याची पुढील वाटचाल आणि दंडाची अंमलबजावणी यांचा निकालावर परिणाम झाला.<ref name="CH26_SPSTORY"/> === फेरारीची अंतर्गत लढत === हॅमिल्टनने सुरुवातीला स्प्रिंटचे नेतृत्व केले तरी रसेल पुढे गेल्यावर लक्लेरने दुसऱ्या फेरारीवर दबाव वाढवला. आठव्या फेरीच्या सुरुवातीला लक्लेर वळण १ येथे हॅमिल्टनच्या पुढे गेला; पुढील वळणांमध्ये दोघांनी एकमेकांसमोर बचाव आणि ओव्हरटेकिंगचे प्रयत्न सुरू ठेवले. लक्लेरने दुसरे स्थान टिकवणे महत्त्वाचे होते, कारण सेफ्टी कार लागल्यावर फेरारीच्या एकाच पिट-बॉक्समध्ये दोन्ही गाड्या थांबणार होत्या.<ref name="CH26_SPSTORY"/> === सेफ्टी कार, पिट-स्टॉप आणि पुन्हा सुरुवात === निको हल्केनबर्गची ऑडी वळण १ जवळ थांबल्यामुळे तेराव्या फेरीच्या सुमारास सेफ्टी कार आली. आघाडीवरील बहुतांश चालकांनी थांबून मीडियमवरून सॉफ्ट मिश्रणात बदल केला. फेरारीला एकाच वेळी दोन्ही गाड्या थांबवाव्या लागल्याने हॅमिल्टनचा पिट-स्टॉप उशिरा झाला आणि नॉरिस त्याच्या पुढे गेला. आंतोनेलीने या थांब्यावेळी दहा सेकंदांचा दंड पूर्ण केला.<ref name="CH26_SPSTORY"/> लॉसन आणि बेअरमनने ट्रॅकवर राहण्याचा निर्णय घेतला. त्यांच्या टायरवरील शिल्लक पकड नव्याने सॉफ्ट लावलेल्या गाड्यांपेक्षा मर्यादित असली तरी पिट-स्टॉप टाळल्यामुळे दोघांना काही स्थानांचा फायदा झाला. सेफ्टी कार मागे गेल्यावर तीन फेऱ्या शिल्लक असताना पुन्हा रेसिंग सुरू झाले. लक्लेरच्या वळण १४ मधून बाहेर पडताना झालेल्या व्हीलस्पिनचा फायदा घेत रसेलने पहिल्या स्थानावरची पकड मजबूत ठेवली.<ref name="CH26_SPSTORY"/><ref name="CH26_PIRELLI"/> अंतिम फेऱ्यांत हॅमिल्टनने वळण १ बाहेरून नॉरिसला मागे टाकून तिसरे स्थान परत मिळवले. आंतोनेलीही पुन्हा पुढे सरकला आणि पाचवा राहिला. पियास्त्रीने सेफ्टी कारनंतर आंतोनेलीला प्रारंभ-रेषेपूर्वी मागे टाकल्यानंतर त्याला स्थान परत देण्यास सांगण्यात आले. त्यामुळे मॅकलारेनचे नॉरिस चौथे व पियास्त्री सहावे राहिले.<ref name="CH26_SPSTORY"/> === अंतिम निकाल आणि गुणांचे महत्त्व === रसेलने ३३:३८.९९८ या वेळेत १९ फेऱ्या पूर्ण करून विजय मिळवला. लक्लेर फक्त ०.६७४ सेकंदांनी मागे दुसरा आणि हॅमिल्टन २.५५४ सेकंदांनी मागे तिसरा राहिला. लॉसन सातवा आणि बेअरमन आठवा राहून शेवटचे गुण मिळवले. व्हर्सटॅपन नववा राहिल्याने त्याला गुण मिळाले नाहीत. हल्केनबर्ग, बोट्टास आणि लिंडब्लाड शर्यत पूर्ण करू शकले नाहीत.<ref name="CH26_SP">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ चिनी ग्रांप्री: स्प्रिंट शर्यतीचे अधिकृत निकाल|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1280/china/sprint-results|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=१४ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> '''टीप :''' पेरेझला सेफ्टी कारच्या नियंत्रणाखाली इलेक्ट्रॉनिक नियंत्रण प्रणालीने निश्चित केलेला किमान वेळ दोन लहान सेक्टरमध्ये न पाळल्याबद्दल ५ सेकंदांचा दंड देण्यात आला. अंतिम वर्गीकरणात त्याची अंमलबजावणी झाली.<ref name="CH26_PEREZ">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज ४९: पेरेझला सेफ्टी कार नियमभंगासाठी दंड|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_chinese_grand_prix_-_infringement_-_car_11_-_safety_car_ecu_minimum_time.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=१४ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === स्प्रिंट शर्यतीचे निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान ! कार क्र. ! चालक ! संघ ! पूर्ण फेऱ्या ! वेळ / स्थिती ! गुण |- ! align="center" | १ | align="center" | ६३ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १९ | ३३:३८.९९८ | align="center" | ८ |- ! align="center" | २ | align="center" | १६ | {{nowrap|{{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | १९ | align="center" | +०.६७४ | align="center" | ७ |- ! align="center" | ३ | align="center" | ४४ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | १९ | align="center" | +२.५५४ | align="center" | ६ |- ! align="center" | ४ | align="center" | १ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]]}} | [[मॅकलारेन]] | align="center" | १९ | align="center" | +४.४३३ | align="center" | ५ |- ! align="center" | ५ | align="center" | १२ | {{nowrap|{{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १९ | align="center" | +५.६८८ | align="center" | ४ |- ! align="center" | ६ | align="center" | ८१ | {{nowrap|{{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]]}} | [[मॅकलारेन]] | align="center" | १९ | align="center" | +६.८०९ | align="center" | ३ |- ! align="center" | ७ | align="center" | ३० | {{nowrap|{{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]]}} | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | १९ | align="center" | +१०.९०० | align="center" | २ |- ! align="center" | ८ | align="center" | ८७ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | १९ | align="center" | +११.२७१ | align="center" | १ |- ! align="center" | ९ | align="center" | ३ | {{nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | १९ | align="center" | +११.६१९ | align="center" | ० |- ! align="center" | १० | align="center" | ३१ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | १९ | align="center" | +१३.८८७ | align="center" | ० |- ! align="center" | ११ | align="center" | १० | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | १९ | align="center" | +१४.७८० | align="center" | ० |- ! align="center" | १२ | align="center" | ५५ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]]}} | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | १९ | align="center" | +१५.७५३ | align="center" | ० |- ! align="center" | १३ | align="center" | ५ | {{nowrap|{{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | १९ | align="center" | +१५.८५८ | align="center" | ० |- ! align="center" | १४ | align="center" | ४३ | {{nowrap|{{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | १९ | align="center" | +१६.३९३ | align="center" | ० |- ! align="center" | १५ | align="center" | ६ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | १९ | align="center" | +१६.४३० | align="center" | ० |- ! align="center" | १६ | align="center" | २३ | {{nowrap|{{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]]}} | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | १९ | align="center" | +२०.०१४ | align="center" | ० |- ! align="center" | १७ | align="center" | १४ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | १९ | align="center" | +२१.५९९ | align="center" | ० |- ! align="center" | १८ | align="center" | १८ | {{nowrap|{{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | १९ | align="center" | +२१.९७१ | align="center" | ० |- ! align="center" | १९ | align="center" | ११ | {{nowrap|{{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | १९ | align="center" | +२८.२४१ | align="center" | ० |- ! align="center" | — | align="center" | २७ | {{nowrap|{{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | १२ | निवृत्त | align="center" | ० |- ! align="center" | — | align="center" | ७७ | {{nowrap|{{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | १२ | निवृत्त | align="center" | ० |- ! align="center" | — | align="center" | ४१ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]]}} | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | ११ | निवृत्त | align="center" | ० |- class="sortbottom" | colspan="7" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="CH26_SP" /> |} == ग्रांप्री पात्रता फेरी == === फेरी १ === शनिवारी स्प्रिंटनंतर मुख्य ग्रांप्रीसाठी स्वतंत्र पात्रता आयोजित करण्यात आली. पहिल्या भागात मर्सिडीजच्या रसेलने १:३३.२६२ तर आंतोनेलीने १:३३.३०५ वेळ दिली. फेरारी, मॅकलारेन आणि रेड बुलचे चालक पुढे गेले. विलियम्सचे सायेन्स आणि अल्बोन, ॲस्टन मार्टिनचे अलोन्सो व स्ट्रोल आणि कॅडिलॅकचे बोट्टास व पेरेझ या सहा चालकांना पहिल्या फेरीनंतरच बाद व्हावे लागले.<ref name="CH26_Q">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ चिनी ग्रांप्री: मुख्य पात्रता फेरीचे संपूर्ण निकाल|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1280/china/qualifying|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=१४ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> पेरेझ २२वा तर स्ट्रोल २१वा राहिला. अल्बोन १८वा असूनही सुरुवातीच्या ग्रिडवर बदल लागू होणार होते. सायेन्स १७वा, अलोन्सो १९वा आणि बोट्टास २०वा होता. हे स्थान शनिवारची पात्रता दर्शवते; रविवारच्या प्रत्यक्ष शर्यतीपूर्वी लागू झालेल्या बदलांमुळे सुरुवातीच्या ग्रिडमधील नोंद स्वतंत्रपणे तपासणे आवश्यक होते.<ref name="CH26_Q"/><ref name="CH26_GRID">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ चिनी ग्रांप्री: मुख्य शर्यतीची अंतिम सुरुवातीची क्रमवारी|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1280/china/starting-grid|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=१५ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === फेरी २ === दुसऱ्या भागात आंतोनेलीने १:३२.४४३ अशी सर्वात वेगवान वेळ नोंदवली; लक्लेर १:३२.४८६ आणि रसेल १:३२.५२३ अशी वेळ देत पुढे गेले. गॅस्लीने १:३३.००३ वेळ देऊन अंतिम दहा चालकांत स्थान मिळवले. हल्केनबर्ग, कोलापिंटो, ओकन, लॉसन, लिंडब्लाड आणि बोर्तोलेतो यांचे प्रयत्न अंतिम भागासाठी पुरेसे ठरले नाहीत.<ref name="CH26_Q"/> हल्केनबर्ग १:३३.३५४ आणि कोलापिंटो १:३३.३५७ यांच्यात केवळ ०.००३ सेकंदांचे अंतर होते. मात्र अंतिम दहा स्थानांसाठी आवश्यक किमान वेळेपासून दोघेही मागे राहिले. रेसिंग बुल्सच्या दोन्ही गाड्या आणि हासचा ओकनही या भागात बाद झाल्याने शेवटच्या भागात मर्सिडीज, फेरारी, मॅकलारेन, रेड बुल, अल्पाइन व हासचे बेअरमन असे विविध संघ सहभागी राहिले.<ref name="CH26_Q"/> === फेरी ३ === अंतिम भागाच्या प्रारंभी रसेलची मर्सिडीज वळणांनंतर अचानक धीमी झाली आणि पहिल्याच गिअरमध्ये अडकल्याने त्याला गाडी कसाबसा पिटमध्ये आणावी लागली. संघाने इलेक्ट्रॉनिक प्रणालीचे पुनर्संचयन करून कार पुन्हा चालवता येण्याजोगी केली. या बिघाडामुळे रसेलला शेवटी फक्त एकच वेगवान प्रयत्न करता आला, तर आंतोनेलीला आवश्यक फेऱ्या पूर्ण करण्याची संधी मिळाली.<ref name="CH26_QSTORY"/> आंतोनेलीने १:३२.०६४ अशी वेळ नोंदवली आणि आपल्या कारकिर्दीतील पहिला ग्रांप्री पोल मिळवला. रसेल १:३२.२८६ अशी वेळ देत ०.२२२ सेकंद मागे दुसरा राहिला. हॅमिल्टन १:३२.४१५ वेळेसह तिसरा आणि लक्लेर फक्त ०.०१३ सेकंदांनी मागे चौथा होता. पियास्त्री, नॉरिस, गॅस्ली, व्हर्सटॅपन, हादजार आणि बेअरमन यांनी पहिल्या दहा स्थानांची पूर्तता केली.<ref name="CH26_Q"/> या पोलमुळे आंतोनेलीने २००८ इटालियन ग्रांप्रीमध्ये सेबॅस्टियन व्हेटेलने केलेला सर्वात तरुण ग्रांप्री पोल विजेत्याचा विक्रम मोडला. शुक्रवारच्या स्प्रिंट पोलवर रसेल, तर शनिवारच्या मुख्य ग्रांप्री पोलवर आंतोनेली होता; त्यामुळे दोन्ही पोल पोझिशनबाबत संभ्रम होऊ नये. रसेलच्या Q3 बिघाडामुळे दोन्ही मर्सिडीजचे वेगवान संभाव्य प्रयत्न वेगळ्या परिस्थितीत झाले.<ref name="CH26_QSTORY"/> === मुख्य पात्रता फेरीचे निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान ! कार क्र. ! चालक ! संघ ! फेरी १ ! फेरी २ ! फेरी ३ ! फेऱ्या |- ! align="center" | १ | align="center" | १२ | {{nowrap|{{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १:३३.३०५ | align="center" | १:३२.४४३ | align="center" | १:३२.०६४ | align="center" | १५ |- ! align="center" | २ | align="center" | ६३ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १:३३.२६२ | align="center" | १:३२.५२३ | align="center" | १:३२.२८६ | align="center" | १३ |- ! align="center" | ३ | align="center" | ४४ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | १:३३.५२२ | align="center" | १:३२.५६७ | align="center" | १:३२.४१५ | align="center" | १९ |- ! align="center" | ४ | align="center" | १६ | {{nowrap|{{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | १:३३.१७५ | align="center" | १:३२.४८६ | align="center" | १:३२.४२८ | align="center" | २० |- ! align="center" | ५ | align="center" | ८१ | {{nowrap|{{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]]}} | [[मॅकलारेन]] | align="center" | १:३३.५९० | align="center" | १:३३.१३० | align="center" | १:३२.५५० | align="center" | २० |- ! align="center" | ६ | align="center" | १ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]]}} | [[मॅकलारेन]] | align="center" | १:३३.५३५ | align="center" | १:३२.९१० | align="center" | १:३२.६०८ | align="center" | २० |- ! align="center" | ७ | align="center" | १० | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | १:३३.७८८ | align="center" | १:३३.००३ | align="center" | १:३२.८७३ | align="center" | २१ |- ! align="center" | ८ | align="center" | ३ | {{nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | १:३३.४१७ | align="center" | १:३३.०९८ | align="center" | १:३३.००२ | align="center" | २० |- ! align="center" | ९ | align="center" | ६ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | १:३३.६३२ | align="center" | १:३३.३५२ | align="center" | १:३३.१२१ | align="center" | २० |- ! align="center" | १० | align="center" | ८७ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | १:३३.६८७ | align="center" | १:३३.१९७ | align="center" | १:३३.२९२ | align="center" | १९ |- ! align="center" | ११ | align="center" | २७ | {{nowrap|{{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | १:३४.११६ | align="center" | १:३३.३५४ | align="center" | — | align="center" | १२ |- ! align="center" | १२ | align="center" | ४३ | {{nowrap|{{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | १:३३.६३४ | align="center" | १:३३.३५७ | align="center" | — | align="center" | १५ |- ! align="center" | १३ | align="center" | ३१ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | १:३३.९७४ | align="center" | १:३३.५३८ | align="center" | — | align="center" | १४ |- ! align="center" | १४ | align="center" | ३० | {{nowrap|{{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]]}} | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | १:३४.१३९ | align="center" | १:३३.७६५ | align="center" | — | align="center" | १५ |- ! align="center" | १५ | align="center" | ४१ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]]}} | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | १:३३.९०६ | align="center" | १:३३.७८४ | align="center" | — | align="center" | १५ |- ! align="center" | १६ | align="center" | ५ | {{nowrap|{{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | १:३३.५४९ | align="center" | १:३३.९६५ | align="center" | — | align="center" | १४ |- ! align="center" | १७ | align="center" | ५५ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]]}} | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | १:३४.३१७ | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | १० |- ! align="center" | १८ | align="center" | २३ | {{nowrap|{{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]]}} | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | १:३४.७७२ | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | १० |- ! align="center" | १९ | align="center" | १४ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | १:३५.२०३ | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | ९ |- ! align="center" | २० | align="center" | ७७ | {{nowrap|{{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | १:३५.४३६ | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | ९ |- ! align="center" | २१ | align="center" | १८ | {{nowrap|{{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | १:३५.९९५ | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | ९ |- ! align="center" | २२ | align="center" | ११ | {{nowrap|{{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | १:३६.९०६ | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | ६ |- class="sortbottom" | colspan="8" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="CH26_Q" /> |} === शर्यतीची अधिकृत सुरुवातीची क्रमवारी === आंतोनेली आणि रसेल यांना पहिली रांग मिळाली; हॅमिल्टन-लक्लेर दुसऱ्या तर पियास्त्री-नॉरिस तिसऱ्या रांगेत होते. २२व्या क्रमांकावर दाखवलेला अल्बोन हा निलंबनाच्या बदलामुळे पिट-लेनमधून सुरुवात करण्यास बांधील होता. अखेरीस अल्बोनसह चार चालक शर्यत सुरू करू शकले नाहीत; तरीही त्यांच्या नोंदी अधिकृत सुरुवातीच्या क्रमवारीत अस्तित्वात आहेत.<ref name="CH26_GRID"/><ref name="CH26_RACESTORY"/> {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! ग्रिड क्रमांक ! कार क्र. ! चालक ! संघ ! पात्रता वेळ ! टीप |- ! align="center" | १ | align="center" | १२ | {{nowrap|{{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १:३२.०६४ | align="center" | — |- ! align="center" | २ | align="center" | ६३ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १:३२.२८६ | align="center" | — |- ! align="center" | ३ | align="center" | ४४ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | १:३२.४१५ | align="center" | — |- ! align="center" | ४ | align="center" | १६ | {{nowrap|{{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | १:३२.४२८ | align="center" | — |- ! align="center" | ५ | align="center" | ८१ | {{nowrap|{{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]]}} | [[मॅकलारेन]] | align="center" | १:३२.५५० | मुख्य शर्यत सुरू केली नाही |- ! align="center" | ६ | align="center" | १ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]]}} | [[मॅकलारेन]] | align="center" | १:३२.६०८ | मुख्य शर्यत सुरू केली नाही |- ! align="center" | ७ | align="center" | १० | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | १:३२.८७३ | align="center" | — |- ! align="center" | ८ | align="center" | ३ | {{nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | १:३३.००२ | align="center" | — |- ! align="center" | ९ | align="center" | ६ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | १:३३.१२१ | align="center" | — |- ! align="center" | १० | align="center" | ८७ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | १:३३.२९२ | align="center" | — |- ! align="center" | ११ | align="center" | २७ | {{nowrap|{{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | १:३३.३५४ | align="center" | — |- ! align="center" | १२ | align="center" | ४३ | {{nowrap|{{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | १:३३.३५७ | align="center" | — |- ! align="center" | १३ | align="center" | ३१ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | १:३३.५३८ | align="center" | — |- ! align="center" | १४ | align="center" | ३० | {{nowrap|{{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]]}} | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | १:३३.७६५ | align="center" | — |- ! align="center" | १५ | align="center" | ४१ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]]}} | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | १:३३.७८४ | align="center" | — |- ! align="center" | १६ | align="center" | ५ | {{nowrap|{{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | १:३३.९६५ | मुख्य शर्यत सुरू केली नाही |- ! align="center" | १७ | align="center" | ५५ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]]}} | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | १:३४.३१७ | align="center" | — |- ! align="center" | १८ | align="center" | १४ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | १:३५.२०३ | align="center" | — |- ! align="center" | १९ | align="center" | ७७ | {{nowrap|{{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | १:३५.४३६ | align="center" | — |- ! align="center" | २० | align="center" | १८ | {{nowrap|{{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | १:३५.९९५ | align="center" | — |- ! align="center" | २१ | align="center" | ११ | {{nowrap|{{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | १:३६.९०६ | align="center" | — |- ! align="center" | २२ | align="center" | २३ | {{nowrap|{{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]]}} | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | १:३४.७७२ | पिट-लेनमध्ये सुरू करणे अपेक्षित; प्रत्यक्ष सुरुवात नाही |- class="sortbottom" | colspan="6" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="CH26_GRID" /> |} == मुख्य शर्यत == === शर्यतीपूर्वीची चार माघारी === रविवारी स्टार्टपूर्वीच मोठा व्यत्यय आला. विद्यमान विश्वविजेता लॅन्डो नॉरिसची मॅकलारेन ग्रिडपर्यंत पोहोचू शकली नाही. संघाने दुसरी मॅकलारेन, ऑस्कर पियास्त्रीची कार, फॉर्मेशन लॅपपूर्वी पिट-लेनकडे परत आणली. दोन्ही कारमध्ये पॉवर युनिटशी संबंधित स्वतंत्र विद्युत समस्या असल्याचे मॅकलारेनने सांगितले. त्यामुळे मॅकलारेनच्या दोन्ही गाड्या एका फेरीचीही शर्यत न करता बाहेर पडल्या.<ref name="CH26_RACESTORY"/> ऑडीचा गॅब्रिएल बोर्तोलेतो हायड्रॉलिक बिघाडामुळे शर्यत सुरू करू शकला नाही. विलियम्सचा अलेक्झांडर अल्बोन निलंबनात बदल केल्याने पिट-लेन स्टार्टसाठी अपेक्षित होता, परंतु त्याची कारही सुरू झाली नाही. अशाप्रकारे अधिकृत नोंदणीत २२ चालक असूनही मुख्य शर्यतीत प्रत्यक्ष १८ गाड्यांनी सुरुवात केली. सुरुवातीच्या ग्रिडवर पाचवी-सहावी स्थाने मिळालेल्या मॅकलारेनची पूर्ण अनुपस्थिती ही पुढील स्पर्धेसाठी आणि गुणतालिकेसाठी गंभीर घटना ठरली.<ref name="CH26_RACE"/><ref name="CH26_RACESTORY"/> === फेरी १ ते ५ : फेरारीची सुरुवातीची आघाडी === स्टार्ट होताच तिसऱ्या स्थानावरील हॅमिल्टनने दोन्ही मर्सिडीजच्या पुढे जाण्यासाठी वेगवान सुरुवात केली. आंतोनेलीने रसेलकडे आपली कार थोडी वळवून संरक्षणात्मक जागा घेतली होती; त्यामुळे हॅमिल्टनला बाहेरच्या बाजूने पुढे जाण्याची संधी मिळाली. लक्लेरही रसेलच्या पुढे गेला आणि आंतोनेलीवर दबाव आणण्याचा प्रयत्न केला; परंतु वळण ३ च्या कर्बजवळ जागा कमी पडल्याने तो तिसऱ्या स्थानावर राहिला.<ref name="CH26_RACESTORY"/> मुख्य गटामागे हादजारची रेड बुल वळण १३ येथे फिरली; बेअरमनला संपर्क टाळण्यासाठी मार्ग बदलावा लागला. व्हर्सटॅपनने सॉफ्ट टायर निवडूनही सुरुवातीला स्थान गमावले आणि तो मागच्या गटात गेला. समोरील लढतीत हॅमिल्टनची आघाडी दोन फेऱ्यांपेक्षा कमी टिकली. आंतोनेलीने वळण १४ येथे फेरारीला मागे टाकून पुन्हा पहिला क्रमांक मिळवला.<ref name="CH26_RACESTORY"/> तिसऱ्या फेरीच्या सुरुवातीला रसेलने लक्लेरला मागे टाकले आणि काही फेऱ्यांत हॅमिल्टनलाही मागे सोडले. त्यामुळे पहिल्या टप्प्यात मर्सिडीजच्या दोन्ही चालकांनी पुन्हा पुढची स्थाने मिळवली. आंतोनेलीने स्थिर वेगाने अंतर वाढवण्याचा प्रयत्न केला, तर फेरारीचा वेग ब्रेकिंग आणि ओव्हरटेकिंगच्या भागांत उपयुक्त ठरत असल्याचे प्रारंभीचे बदल दाखवत होते.<ref name="CH26_RACESTORY"/> === फेरी ९ ते १३ : स्ट्रोलची माघार आणि सेफ्टी कार === नवव्या फेरीपर्यंत धावलेल्या लान्स स्ट्रोलची ॲस्टन मार्टिन वळण १ जवळ थांबली. गाडी हटवण्यासाठी सेफ्टी कार लागू करण्यात आली. लॉसन, व्हर्सटॅपन आणि सायेन्स यांसारख्या काही चालकांनी त्याच सुमारास आधीच पिट-स्टॉप घेतले होते; सेफ्टी कारमुळे इतर आघाडीच्या चालकांना तुलनेने कमी वेळेच्या हानीत टायर बदलता आले. ही शर्यतीतील एकमेव पूर्ण सेफ्टी कार तैनाती ठरली.<ref name="CH26_RACESTORY"/> आंतोनेली, रसेल, हॅमिल्टन व लक्लेर यांनी मीडियमवरून हार्ड मिश्रणात बदल केला. हार्ड टायरवर प्रारंभ केलेले कोलापिंटो व ओकन ट्रॅकवर राहिले; त्यामुळे पुन्हा सुरुवातीच्या क्षणी त्यांच्या गाड्या अनेक थांबून आलेल्या आघाडीच्या चालकांच्या पुढे दिसत होत्या. मात्र रणनीतीतील या तात्पुरत्या स्थानांपेक्षा दीर्घ कालावधीतील टायरचे वय आणि पकड निर्णायक ठरणार होती.<ref name="CH26_RACESTORY"/><ref name="CH26_PIRELLIRACE"/> सेफ्टी कारनंतर आंतोनेली पुढे राहिला. त्याच्या मागे कोलापिंटो, ओकन, रसेल, हॅमिल्टन, लिंडब्लाड, लक्लेर, हल्केनबर्ग, गॅस्ली व बेअरमन अशी मिश्र क्रमवारी तयार झाली. त्यामुळे पुढील काही फेऱ्या फक्त शुद्ध वेगावर अवलंबून न राहता कोणत्या चालकाला वाहतुकीतून किती लवकर बाहेर पडता येते यावर अवलंबून होत्या. वेगवान चालकांसाठी हे तात्पुरते अडथळे निर्णायक ठरले.<ref name="CH26_RACESTORY"/> === फेरी १४ ते २३ : पुन्हा सुरुवातीचा संघर्ष === रसेलला हार्ड टायर लगेच तापवण्यात अडचण आली. तो वळण ६ येथे थोडा बाहेर गेल्याने हॅमिल्टन त्याच्या पुढे आला; लक्लेरलाही स्थान सुधारता आले. त्यामुळे मध्य टप्प्याच्या प्रारंभी आंतोनेलीच्या मागे दोन्ही फेरारी आणि रसेल अशी स्थिती निर्माण झाली. मर्सिडीजची शर्यतीतील एकूण गती अधिक चांगली असली तरी सुरक्षा काळानंतर टायरमधील तापमान नियंत्रित करण्याच्या क्षणिक अडचणीने रसेलचा वेग कमी केला.<ref name="CH26_RACESTORY"/> हॅमिल्टनने ओकन आणि कोलापिंटोला अल्पावधीत मागे सोडले; रसेलनेही या गाड्या मागे टाकल्या. त्याचवेळी मागच्या गटात बेअरमन व व्हर्सटॅपनसारखे चालक स्वतःच्या रणनीतीचा फायदा घेत पुढे गेले. नव्या हार्ड टायरवरील वेगामुळे बेअरमनला कोलापिंटोच्या मागे असलेला गट मागे सोडता आला. लिंडब्लाड वळण १४ येथे स्वतःहून फिरला; परंतु शर्यतीत पुढे सहभागी राहिला.<ref name="CH26_RACESTORY"/> === फेरी २४ ते ३९ : फेरारीच्या दोन्ही चालकांची लढत === चोविसाव्या फेरीत लक्लेरने वळण १४ येथील ब्रेकिंग झोनमध्ये हॅमिल्टनला मागे टाकून दुसरे स्थान मिळवले. त्यानंतर फेरारीच्या दोन चालकांत दीर्घ प्रत्यक्ष स्पर्धा सुरू झाली. वळण १ मधून बाहेर पडताना बाजूबाजूने चाललेल्या गाड्या, वळण ९–१० मधील स्थानबदल आणि वळण १४ येथील ब्रेकिंगवेळी होत असलेले हल्ले या लढतीची प्रमुख वैशिष्ट्ये होती.<ref name="CH26_RACESTORY"/> या संघर्षामुळे दोन्ही फेरारींचा वेगवान फेऱ्यांवरील प्रयत्न एकमेकांशी संबंधित राहिला आणि आंतोनेलीला पुढे अंतर वाढवण्याची संधी मिळाली. त्याची आघाडी एका टप्प्यावर सुमारे सात सेकंदांपर्यंत पोहोचली. याउलट रसेलने पुन्हा टायरमध्ये योग्य तापमान मिळाल्यावर एकेक करून फेरारींच्या पुढे जाऊन दुसरे स्थान मिळवले. आंतोनेलीला गाठण्याइतका वेळ मात्र त्याच्याकडे उरला नव्हता.<ref name="CH26_RACESTORY"/> पस्तिसाव्या फेरीत लक्लेर वळण १४ येथे ब्रेकिंग उशिरा झाल्यामुळे बाहेर गेला आणि हॅमिल्टन पुन्हा तिसऱ्या स्थानावर आला. लक्लेरने पुढच्या सरळ भागात पुन्हा प्रयत्न केला; परंतु हॅमिल्टनने संरक्षण करत ते स्थान राखले. एकाच संघातील चालकांमध्ये झालेली ही लढत अंतिम पोडियमचे स्थान ठरवण्यास कारणीभूत ठरली.<ref name="CH26_RACESTORY"/> एकोणचाळीसाव्या फेरीत लक्लेरने वळण १४ येथे पुन्हा हॅमिल्टनला मागे टाकले; पण लगेच पहिल्या वळणात हॅमिल्टनने स्थान परत घेतले. दोन्ही फेरारी आंतोनेलीपेक्षा बऱ्याच मागे होत्या; त्यामुळे त्यांच्या अंतर्गत लढतीतून समोरच्या मर्सिडीजला थेट धोका निर्माण झाला नाही. अखेरीस हॅमिल्टनने तिसरा आणि लक्लेरने चौथा क्रमांक मिळवला.<ref name="CH26_RACESTORY"/> === फेरी ३३ : ओकन–कोलापिंटो धडक === शर्यतीच्या ३३व्या फेरीत कोलापिंटो पिट-लेनमधून बाहेर पडला तेव्हा ओकन त्याच्याजवळ आला. वळण १ मधून वळण २ कडे जाताना ओकनने आतल्या बाजूने ओव्हरटेक करण्याचा प्रयत्न केला, मात्र त्या क्षणी आवश्यक स्थान मिळवले नसल्याचे एफआयए पंचांनी ठरवले. दोन्ही गाड्यांत संपर्क होऊन कोलापिंटो फिरला. या घटनेत ओकनला पूर्ण जबाबदार ठरवण्यात आले व १० सेकंदांचा दंड देण्यात आला.<ref name="CH26_RACEDEC">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज ७२: ओकन आणि कोलापिंटो यांच्यातील धडकेबद्दल निर्णय|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_chinese_grand_prix_-_infringement_-_car_31_-_causing_a_collision_with_car_43.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=१५ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> कोलापिंटोची पुढील शर्यत पूर्णपणे संपली नाही. त्याने पुन्हा स्पर्धेत पुढे जात दहावे स्थान आणि हंगामातील एक गुण मिळवला. ओकनने दंड भोगल्यानंतर चौदाव्या स्थानावर शर्यत पूर्ण केली. या उदाहरणातून दोन्ही चालकांसाठी एकाच घटनेचे वेगळे परिणाम दिसतात: कोलापिंटोचा संभाव्य चांगला निकाल धोक्यात आला, तर ओकनचा वेळदंड अंतिम स्थानावर परिणामकारक ठरला.<ref name="CH26_RACE"/><ref name="CH26_RACEDEC"/> === अखेरच्या फेऱ्या : विजय आणि माघारी === शर्यतीच्या उत्तरार्धात व्हर्सटॅपन सहाव्या स्थानाच्या आसपास धावत होता; परंतु रेड बुलला तांत्रिक समस्या आल्याने तो ४५ फेऱ्यांनंतर निवृत्त झाला. अलोन्सोने ३२ फेऱ्यांनंतर शर्यत सोडली; आधी स्ट्रोलही बाद झाला होता. ॲस्टन मार्टिनच्या दोन्ही गाड्या आणि व्हर्सटॅपन यांना अंतिम रेषा गाठता आली नाही.<ref name="CH26_RACESTORY"/><ref name="CH26_RACE"/> अखेरच्या काही फेऱ्यांत आंतोनेली वळण १४ येथे ब्रेकिंग करताना बाहेर गेला आणि त्याच्या टायरवर सपाट भाग तयार झाला. या क्षणिक अडचणीने रसेलशी अंतर कमी झाले तरी आंतोनेलीने कार नियंत्रणात ठेवून पहिला क्रमांक कायम राखला. रसेलचे टायरही झिजत असल्याने विजयासाठी अखेरचा गंभीर हल्ला करण्याची स्थिती निर्माण झाली नाही. आंतोनेलीने सर्वात वेगवान फेरी ५२व्या फेरीत १:३५.२७५ नोंदवली.<ref name="CH26_RACESTORY"/><ref name="CH26_RACE"/> आंतोनेलीने १:३३:१५.६०७ वेळेत शर्यत पूर्ण केली. रसेल ५.५१५ सेकंदांनी मागे दुसरा राहिला, तर हॅमिल्टन २५.२६७ सेकंदांनी मागे तिसरा होता. लक्लेर चौथा आणि बेअरमन पाचवा राहिला. गॅस्ली सहावा, लॉसन सातवा, हादजार आठवा, सायेन्स नववा आणि कोलापिंटो दहावा राहिला. हा निकाल मर्सिडीजचा सलग दुसऱ्या ग्रांप्रीतील विजय आणि पहिल्या दोन स्थानांवरील वर्चस्व दर्शवत होता.<ref name="CH26_RACE"/> === शर्यतीचा निकाल आणि महत्त्व === खालील तक्त्यात अधिकृत अंतिम वर्गीकरणानुसार सर्व २२ नोंदणीकृत चालक दिले आहेत. शर्यत पूर्ण न करणाऱ्या आणि शर्यत सुरूच न करणाऱ्या चालकांमधील फरक वेगळा ठेवला आहे. वर्गीकरणातील फेरीसंख्या व गुण अधिकृत निकालावर आधारित आहेत.<ref name="CH26_RACE"/> === मुख्य शर्यतीचे निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान ! कार क्र. ! चालक ! संघ ! पूर्ण फेऱ्या ! वेळ / अंतर / स्थिती ! गुण |- ! align="center" | १ | align="center" | १२ | {{nowrap|{{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | ५६ | align="center" | १:३३:१५.६०७ | align="center" | २५ |- ! align="center" | २ | align="center" | ६३ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | ५६ | align="center" | +५.५१५ | align="center" | १८ |- ! align="center" | ३ | align="center" | ४४ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | ५६ | align="center" | +२५.२६७ | align="center" | १५ |- ! align="center" | ४ | align="center" | १६ | {{nowrap|{{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | ५६ | align="center" | +२८.८९४ | align="center" | १२ |- ! align="center" | ५ | align="center" | ८७ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | ५६ | align="center" | +५७.२६८ | align="center" | १० |- ! align="center" | ६ | align="center" | १० | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | ५६ | align="center" | +५९.६४७ | align="center" | ८ |- ! align="center" | ७ | align="center" | ३० | {{nowrap|{{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]]}} | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | ५६ | align="center" | +८०.५८८ | align="center" | ६ |- ! align="center" | ८ | align="center" | ६ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | ५६ | align="center" | +८७.२४७ | align="center" | ४ |- ! align="center" | ९ | align="center" | ५५ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]]}} | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | ५५ | align="center" | +१ फेरी | align="center" | २ |- ! align="center" | १० | align="center" | ४३ | {{nowrap|{{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | ५५ | align="center" | +१ फेरी | align="center" | १ |- ! align="center" | ११ | align="center" | २७ | {{nowrap|{{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | ५५ | align="center" | +१ फेरी | align="center" | ० |- ! align="center" | १२ | align="center" | ४१ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]]}} | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | ५५ | align="center" | +१ फेरी | align="center" | ० |- ! align="center" | १३ | align="center" | ७७ | {{nowrap|{{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | ५५ | align="center" | +१ फेरी | align="center" | ० |- ! align="center" | १४ | align="center" | ३१ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | ५५ | align="center" | +१ फेरी | align="center" | ० |- ! align="center" | १५ | align="center" | ११ | {{nowrap|{{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | ५५ | align="center" | +१ फेरी | align="center" | ० |- ! align="center" | — | align="center" | ३ | {{nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | ४५ | निवृत्त | align="center" | ० |- ! align="center" | — | align="center" | १४ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | ३२ | निवृत्त | align="center" | ० |- ! align="center" | — | align="center" | १८ | {{nowrap|{{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | ९ | निवृत्त | align="center" | ० |- ! align="center" | — | align="center" | ८१ | {{nowrap|{{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]]}} | [[मॅकलारेन]] | align="center" | ० | सुरुवात केली नाही | align="center" | ० |- ! align="center" | — | align="center" | १ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]]}} | [[मॅकलारेन]] | align="center" | ० | सुरुवात केली नाही | align="center" | ० |- ! align="center" | — | align="center" | ५ | {{nowrap|{{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | ० | सुरुवात केली नाही | align="center" | ० |- ! align="center" | — | align="center" | २३ | {{nowrap|{{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]]}} | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | ० | सुरुवात केली नाही | align="center" | ० |- class="sortbottom" | colspan="7" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="CH26_RACE" /> |} === सर्वात वेगवान फेरी === किमी आंतोनेलीने ५२व्या फेरीत १:३५.२७५ अशी सर्वात वेगवान फेरी नोंदवली.<ref name="CH26_FAST">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ चिनी ग्रांप्री – अधिकृत सर्वात वेगवान फेऱ्या|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1280/china/fastest-laps|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=१५ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१९ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> ही कामगिरी त्याच्या विजयानंतरच्या आकडेवारीत नोंदली गेली, परंतु २०२६ गुणनियमांत सर्वात वेगवान फेरीसाठी स्वतंत्र गुण दिले जात नव्हते. त्यामुळे त्याला विजयासाठी २५ आणि स्प्रिंटमधील पाचव्या स्थानासाठी ४ असे या सप्ताहांतात एकूण २९ गुण मिळाले.<ref name="CH26_POST"/><ref name="CH26_RACE"/> {| class="wikitable" style="font-size:85%;" ! चालक ! कारनिर्माता ! फेरी क्रमांक ! वेळ |- | {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | ५२ | align="center" | १:३५.२७५ |- class="sortbottom" | colspan="4" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="CH26_FAST" /> |} == शर्यतीनंतरचे विश्लेषण == === मर्सिडीज : वेग आणि विश्वसनीयता === मर्सिडीजने शुक्रवारी सरावातील पहिल्या दोन स्थाने, स्प्रिंटचा पोल, स्प्रिंट विजय, मुख्य ग्रांप्रीचा पोल आणि मुख्य शर्यतीतील पहिली दोन स्थाने असा प्रभावी कार्यक्रम पूर्ण केला. तरीही सप्ताहांत पूर्णपणे विनाअडथळा नव्हता: रसेलला मुख्य पात्रतेच्या अंतिम फेरीत तांत्रिक बिघाड आला आणि आंतोनेलीला स्प्रिंटमध्ये धडकेबद्दल दंड मिळाला होता. अशा दोन समस्या असतानाही मुख्य शर्यतीतील वेग व टायर व्यवस्थापनामुळे संघाने महत्त्वाचे गुण मिळवले.<ref name="CH26_QSTORY"/><ref name="CH26_RACESTORY"/> रसेलने स्प्रिंटमध्ये आठ आणि मुख्य शर्यतीत अठरा असे चीनमध्ये २६ गुण घेतले; आंतोनेलीने स्प्रिंटमध्ये चार आणि मुख्य विजयातून पंचवीस असे २९ गुण घेतले. ऑस्ट्रेलियातील ७ गुणांची रसेलची आघाडी शांघायनंतर ४ गुणांवर आली. त्यामुळे एका संघाकडून सलग दोन मुख्य ग्रांप्री विजय झाले तरी चालक अजिंक्यपदातील क्रमांक या दोन सप्ताहांतात वेगळ्या चालकांकडे गेला.<ref name="CH26_POST"/> === फेरारी : स्प्रिंट आणि मुख्य शर्यतीतील स्थानांसाठी संघर्ष === फेरारीला स्प्रिंटमध्ये लक्लेरचे दुसरे आणि हॅमिल्टनचे तिसरे, तसेच मुख्य ग्रांप्रीत हॅमिल्टनचे तिसरे व लक्लेरचे चौथे स्थान मिळाले. हॅमिल्टनसाठी फेरारीत सामील झाल्यानंतर मुख्य ग्रांप्रीमधील हे पहिले पोडियम होते. त्याच सर्किटवर मागील हंगामात त्याने स्प्रिंट विजय मिळवला होता, पण मुख्य ग्रांप्रीतील पोडियमसाठी त्याला यावेळी पुन्हा लढावे लागले.<ref name="CH26_RACESTORY"/> लक्लेर आणि हॅमिल्टनच्या लढतींमुळे प्रेक्षकांना दोन्ही फेरारींची गती आणि ओव्हरटेकिंगची क्षमता दिसली; दुसरीकडे त्यांना एकमेकांशी लढावे लागत असताना आंतोनेलीची आघाडी वाढली. परिणामी फेरारीने पोडियम व गुण मिळवले, पण मर्सिडीजच्या पहिल्या दोन स्थानांना आव्हान देऊ शकली नाही.<ref name="CH26_RACESTORY"/> === मॅकलारेन : दोन्ही गाड्यांची सुरुवातीपूर्व माघार === पियास्त्रीने मुख्य पात्रतेत पाचवे आणि नॉरिसने सहावे स्थान मिळवले होते, परंतु रविवारी दोन्ही मॅकलारेन गाड्या शर्यतीत उतरू शकल्या नाहीत. वेगाची चाचणी आणि शर्यतीतील विश्वसनीयता यांतील फरक अधोरेखित करणारी ही घटना होती. शुक्रवारी सरावात नॉरिस तिसरा, तर स्प्रिंटमध्ये चौथा राहून गुण मिळवलेला असतानाही मुख्य शर्यतीत संघाला शून्य गुण मिळाले.<ref name="CH26_FP"/><ref name="CH26_SP"/><ref name="CH26_RACESTORY"/> पियास्त्रीसाठी हा हंगामाच्या दोन सुरुवातीच्या मुख्य ग्रांप्रींपैकी सलग दुसरा नॉन-स्टार्ट ठरला; ऑस्ट्रेलियात त्याच्या पहिल्या स्पर्धेपूर्वीच्या लॅपवरील दुर्घटनेमुळे त्याला शर्यत सुरू करता आली नव्हती. चीनमध्ये कारण वेगळे — पॉवर युनिटशी संबंधित विद्युत समस्या — होते. त्यामुळे स्पर्धात्मक गती असतानाही अजिंक्यपदातील गुणसंचयावर परिणाम झाला.<ref name="CH26_RACESTORY"/> === मधल्या गटातील स्थानबदल === बेअरमन पाचवा राहून हाससाठी मोठे गुण घेऊन आला. सुरुवातीच्या फेरीत हादजारची गाडी फिरल्यामुळे स्वतःची कार वाचवण्याची वेळ आली असतानाही त्याने संयमाने स्थान सुधारले. गॅस्लीने सहावा क्रमांक मिळवून अल्पाइनला सलग दुसऱ्या सप्ताहांतात गुण मिळवून दिले. लॉसनने स्प्रिंटच्या सातव्या स्थानानंतर मुख्य शर्यतीत सातवे स्थान, तर हादजारने आठवे स्थान मिळवले.<ref name="CH26_RACESTORY"/> सायेन्सला विलियम्ससाठी या हंगामातील पहिले दोन गुण मिळाले. कोलापिंटोने ओकनबरोबरच्या धडकेनंतरही दहाव्या स्थानावर शर्यत पूर्ण करून एक गुण मिळवला. हल्केनबर्ग अकरावा, लिंडब्लाड बारावा, बोट्टास तेरावा, ओकन चौदावा आणि पेरेझ पंधरावा राहिला. कारचा वेग, पिट-स्टॉपची वेळ, सेफ्टी कारच्या वेळी योग्य ठरणारी टायर निवड आणि शर्यतीतील अडचणी यांतून ही मधल्या गटाची स्थिती तयार झाली.<ref name="CH26_RACE"/><ref name="CH26_RACESTORY"/> === दीर्घ टायर रणनीतीचा परिणाम === पिरेलीच्या शर्यतीनंतरच्या माहितीनुसार, एक थांब्याची रणनीती अपेक्षेप्रमाणे प्रभावी ठरली. नवव्या फेरीदरम्यान सेफ्टी कार आल्याने मीडियमवर सुरुवात करणाऱ्या चालकांनी लवकर हार्ड टायर लावले; काहींच्या हार्ड टायरवरील दुसऱ्या टप्प्यातील फेऱ्या ४५ पेक्षा जास्त झाल्या. उलट सुरुवातीपासून हार्ड टायर लावलेल्या चालकांना सेफ्टी कार काळात न थांबण्याची मोकळीक होती; त्यांनी तात्पुरती स्थानवाढ मिळवली, पण पुढे नव्या टायरवरील गाड्यांनी त्यांना मागे टाकले.<ref name="CH26_PIRELLIRACE"/> सॉफ्ट मिश्रणाची प्रारंभी अधिक पकड देणारी निवडही काही गाड्यांनी वापरली; तथापि व्हर्सटॅपनच्या अपेक्षेपेक्षा संथ सुरुवातीमुळे जास्त पकड म्हणजे हमखास जास्त स्थान असा निष्कर्ष निघत नाही. योग्य टायर निवड, सर्किटवरील तापमान, ऊर्जा वापर, रेसिंग ट्रॅफिक आणि सुरक्षितपणे कार पुढे काढणे या सर्व घटकांचा प्रभाव पाहता चीनची ग्रांप्री नव्या २०२६ कारसाठी महत्त्वाचा आरंभीचा संदर्भबिंदू ठरली.<ref name="CH26_PIRELLIRACE"/><ref name="CH26_RACESTORY"/> === ऐतिहासिक महत्त्व आणि हंगामावरील परिणाम === आंतोनेलीचा विजय २००६ नंतर इटालियन चालकाचा फॉर्म्युला वनमधील पहिला मुख्य ग्रांप्री विजय ठरला. १९ वर्षांचा असताना तो शर्यत जिंकणारा दुसऱ्या क्रमांकाचा सर्वात तरुण चालक बनला. त्याचा पहिला पोल आणि पहिला विजय एकाच सप्ताहांतात झाल्याने या शर्यतीला चालकाच्या कारकिर्दीतील विशेष महत्त्व प्राप्त झाले.<ref name="CH26_RACESTORY"/><ref name="CH26_QSTORY"/> रसेलने २०२६ च्या पहिल्या दोन मुख्य ग्रांप्रीपैकी पहिली जिंकली आणि दुसरीत दुसरे स्थान मिळवले, तर चीनची स्प्रिंटही जिंकली. त्यामुळे अजिंक्यपदातील आघाडी त्याच्याकडे राहिली. त्याचवेळी एका संघातील वेगवान दोन चालकांमधील हंगामभरची स्पर्धा पुढे निर्णायक होऊ शकते याचा आरंभीचा संकेत या फेरीने दिला.<ref name="CH26_POST"/> या ग्रांप्रीतील दुसरे ऐतिहासिक महत्त्व विश्वसनीयतेशी संबंधित होते: एकाच वेळी चार नोंदणीकृत गाड्या मुख्य शर्यत सुरू करू शकल्या नाहीत, त्यांमध्ये गतविजेत्या मॅकलारेनच्या दोन्ही गाड्या होत्या. अशा घटना अंतिम पोडियमबरोबरच अजिंक्यपदाच्या गुणतालिकेत दीर्घकालीन परिणाम घडवू शकतात. त्यामुळे रविवारची शर्यत समजून घेण्यासाठी केवळ सुरुवातीची क्रमवारी आणि अंतिम पोडियम नव्हे तर नॉन-स्टार्ट नोंदीही महत्त्वाच्या आहेत.<ref name="CH26_RACESTORY"/><ref name="CH26_RACE"/> === पंचांचे निर्णय आणि नियमसंदर्भ === या ग्रांप्रीदरम्यान शर्यत पंचांनी प्रसिद्ध केलेल्या अधिकृत निर्णयपत्रांमध्ये सराव, स्प्रिंट पात्रता, स्प्रिंट शर्यत आणि मुख्य ग्रांप्रीमधील घटनांवर दिलेल्या निर्णयांची नोंद आहे. प्रत्येक निर्णयात संबंधित क्रीडा नियम, चालकांचे स्पष्टीकरण आणि पंचांनी विचारात घेतलेले पुरावे वेगवेगळे आहेत.<ref name="CH26_FIA"/> ==== शुक्रवार : सराव आणि स्प्रिंट पात्रता ==== '''अल्बोनला अधिकृत ताकीद :''' पहिल्या सरावात अल्बोनने ग्रिडच्या त्याच बाजूला दुसरी गाडी उभी असताना सराव स्टार्ट केला. पंचांनी कारसमोरील मर्सिडीज थांबून राहिली असताना त्याने परिस्थिती चुकीची समजल्याचे नोंदवले. २०२६ कारचा प्रारंभीचा तयारी कालावधी मागील वर्षाच्या तुलनेत खूप अधिक असल्याचे अल्बोनने सांगितले, तरी प्रक्रिया न पाळल्यामुळे त्याला ड्रायव्हिंग रिप्रिमँड देण्यात आला.<ref name="CH26_ALBONWARN">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज २०: अल्बोनला सरावातील स्टार्ट प्रक्रियेबद्दल ताकीद|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_chinese_grand_prix_-_infringement_-_car_23_-_breach_of_practice_start_procedure.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=१३ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> '''आंतोनेली–नॉरिस कथित अडथळा :''' आंतोनेली पिट-लेनमधून येताना वळण १ येथे नॉरिसच्या मार्गावर आला. नॉरिसची फेरी स्पर्धात्मक वेळ नोंदवण्यासाठी नव्हती, असे त्याने पंचांना सांगितले. म्हणून प्रत्यक्ष अनावश्यक अडथळा न झाल्याचे मानून पुढील कारवाई झाली नाही.<ref name="CH26_IMPEDING1"/> '''गॅस्ली–व्हर्सटॅपन कथित अडथळा :''' गॅस्ली वळण १४ च्या बाहेरच्या भागात असताना व्हर्सटॅपन वेगवान फेरीवर होता. गॅस्लीची उपस्थिती पसंतीच्या रेषेवर आली तरी त्याचा वेग अनावश्यकरीत्या रोखला गेला नसल्याची व्हर्सटॅपनची भूमिका लक्षात घेऊन पंचांनी कोणतीही शिक्षा केली नाही.<ref name="CH26_IMPEDING2"/> '''पेरेझसाठी अपवादात्मक परवानगी :''' स्प्रिंट पात्रतेत १०७ टक्के वेळेतील पात्रता नोंदवता न आल्याने कॅडिलॅकने पंचांकडे अर्ज केला. सरावातील प्रतिनिधिक वेग लक्षात घेऊन पेरेझला स्प्रिंट सुरू करण्याची परवानगी देण्यात आली. हा निर्णय दंड नव्हता; ग्रिडवर सहभागी होण्यासाठी दिलेली नियमाधारित मुभा होती.<ref name="CH26_PEREZSTART"/> ==== शनिवार : स्प्रिंट आणि संबंधित निर्णय ==== '''आंतोनेलीला दहा सेकंद :''' पहिल्या फेरीतील वळण ६ च्या धडकेत हादजारला रेसिंग जागेचा हक्क मिळाला होता, तर आंतोनेलीच्या लॉक-अपमुळे संपर्क झाला. पंचांनी आंतोनेली पूर्ण जबाबदार असल्याचे स्पष्टपणे नोंदवून १० सेकंदांचा वेळदंड दिला. हा दंड त्याने स्प्रिंटच्या सेफ्टी कार काळातील थांब्यादरम्यान पूर्ण केला.<ref name="CH26_SPDEC"/><ref name="CH26_SPSTORY"/> '''पेरेझला पाच सेकंद :''' सेफ्टी कार लागू असताना ECU किमान वेळ दोन मिनी-सेक्टरमध्ये न पाळल्यामुळे पेरेझला पाच सेकंदांचा दंड झाला. हा निर्णय धडक किंवा स्थान बदल याबद्दल नसून सेफ्टी कार चालू असताना इलेक्ट्रॉनिक मर्यादा पाळण्याशी संबंधित होता.<ref name="CH26_PEREZ"/> '''अल्पाइन संघाला पाच हजार युरो दंड :''' स्प्रिंटपूर्व ओळख फेऱ्यांसाठी गॅस्लीची कार अँटेना संरक्षणकवच जोडलेल्या अवस्थेतच गॅरेजमधून सोडली गेली. ट्रॅकवर गेल्यावर ते सुटून पडले. वस्तू इतर गाड्यांसाठी धोकादायक ठरू शकली असती म्हणून चालकाऐवजी संघाला €५,००० दंड ठोठावण्यात आला. पंचांच्या निर्णयानुसार या प्रक्रियेत सुरक्षिततेची जबाबदारी संघावर होती.<ref name="CH26_GASLYFINE">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज ५२: अल्पाइनकडून असुरक्षित स्थितीत कार सोडल्याबद्दल दंड|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_chinese_grand_prix_-_infringement_-_car_10_-_released_in_an_unsafe_condition.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=१४ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> '''हादजारला इशारा :''' स्प्रिंटपूर्व पिट-लेन बाहेर पडताना पांढऱ्या सीमारेषेबाबत शर्यत संचालकांचे निर्देश न पाळल्याने हादजारला औपचारिक चेतावणी देण्यात आली. चालकाने रेषांबाबत गोंधळ झाल्याचे स्पष्ट केले; त्या वेळी प्रत्यक्ष अपघाताचा धोका निर्माण झाला नव्हता असे पंचांनी नमूद केले.<ref name="CH26_HADJARWARN">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज ५१: हादजारला पिट-लेनमधील नियमभंगाबद्दल इशारा|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_chinese_grand_prix_-_infringement_-_car_6_-_failing_to_follow_race_directors_instruction.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=१४ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> '''अल्बोनची पिट-लेन सुरुवात :''' स्प्रिंट पात्रतेनंतर निलंबनाच्या मांडणीत केलेला बदल पार्स फर्मे नियमानुसार अनुमत नव्हता. त्यामुळे शनिवारच्या स्प्रिंटची सुरुवात त्याने पिट-लेनमधून करणे आवश्यक ठरले. रविवारच्या मुख्य ग्रांप्रीसाठीही निलंबनात केलेल्या बदलामुळे पिट-लेन प्रारंभ नोंदला होता, पण त्याची कार प्रत्यक्ष शर्यतीत सहभागी झाली नाही.<ref name="CH26_ALBONPIT"/><ref name="CH26_GRID"/> ==== रविवार : ओकन–कोलापिंटो धडक ==== फेरी ३३ मध्ये कोलापिंटो पिट-लेनमधून बाहेर आल्यानंतर ओकनने वळण २ च्या आतल्या बाजूने गाडी घालण्याचा प्रयत्न केला. पंचांनी ड्रायव्हिंग मानकांनुसार वळणाच्या शिखरबिंदूवर आवश्यक पुढील अक्षाची स्थिती ओकनकडे नव्हती, असे मानून त्याला १० सेकंदांचा दंड दिला. अधिकृत निर्णयपत्रात संपर्काची पूर्ण जबाबदारी ओकनवर ठेवण्यात आली. या निर्णयाचे कारण आणि अंतिम परिणाम स्वतंत्रपणे नोंदवणे आवश्यक आहे, कारण कोलापिंटोने शर्यत पूर्ण करूनही ओकनचा दंड लागू झाला.<ref name="CH26_RACEDEC"/> == निकालानंतर गुणतालिका == शनिवारची स्प्रिंट व रविवारची ग्रांप्री मिळून आंतोनेलीने या फेरीत सर्वाधिक २९ गुण मिळवले. रसेलने २६ गुण मिळवून स्वतःची अजिंक्यपदातील पहिली आघाडी कायम राखली; मात्र अंतर ऑस्ट्रेलियानंतरच्या ७ गुणांवरून ४ गुणांवर आले. फेरारीच्या लक्लेर आणि हॅमिल्टनने अनुक्रमे ३४ व ३३ अशा एकूण गुणांसह तिसरे-चौथे स्थान राखले.<ref name="CH26_POST"/> === जागतिक चालक अजिंक्यपद गुणतालिका === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान ! चालक ! संघ ! एकूण गुण |- ! align="center" | १ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | ५१ |- ! align="center" | २ | {{nowrap|{{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | ४७ |- ! align="center" | ३ | {{nowrap|{{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | ३४ |- ! align="center" | ४ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | ३३ |- ! align="center" | ५ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | १७ |- ! align="center" | ६ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]]}} | [[मॅकलारेन]] | align="center" | १५ |- ! align="center" | ७ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | ९ |- ! align="center" | ८ | {{nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | ८ |- ! align="center" | ९ | {{nowrap|{{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]]}} | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | ८ |- ! align="center" | १० | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]]}} | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | ४ |- ! align="center" | ११ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | ४ |- ! align="center" | १२ | {{nowrap|{{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]]}} | [[मॅकलारेन]] | align="center" | ३ |- ! align="center" | १३ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]]}} | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | २ |- ! align="center" | १४ | {{nowrap|{{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | २ |- ! align="center" | १५ | {{nowrap|{{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | १ |- ! align="center" | १६ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | ० |- ! align="center" | १७ | {{nowrap|{{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | ० |- ! align="center" | १८ | {{nowrap|{{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]]}} | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | ० |- ! align="center" | १९ | {{nowrap|{{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | ० |- ! align="center" | २० | {{nowrap|{{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | ० |- ! align="center" | २१ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | ० |- ! align="center" | २२ | {{nowrap|{{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | ० |- class="sortbottom" | colspan="4" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="CH26_POST" /> |} === जागतिक कारनिर्माते अजिंक्यपद गुणतालिका === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान ! संघ ! एकूण गुण |- ! align="center" | १ | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | ९८ |- ! align="center" | २ | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | ६७ |- ! align="center" | ३ | [[मॅकलारेन]] | align="center" | १८ |- ! align="center" | ४ | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | १७ |- ! align="center" | ५ | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | १२ |- ! align="center" | ६ | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | १२ |- ! align="center" | ७ | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | १० |- ! align="center" | ८ | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | २ |- ! align="center" | ९ | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | २ |- ! align="center" | १० | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | ० |- ! align="center" | ११ | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | ० |- class="sortbottom" | colspan="3" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="CH26_POST" /> |} मर्सिडीजचे ९८ गुण फेरारीच्या ६७ गुणांपेक्षा ३१ अधिक होते. तिसऱ्या क्रमांकावरील मॅकलारेनचे १८ गुण राहिले; हासचे १७ गुण असल्याने त्यांच्यात केवळ एका गुणाचे अंतर होते. रेड बुल आणि रेसिंग बुल्स प्रत्येकी १२ गुणांवर होते. या गुणतालिकेत १५ मार्चच्या स्प्रिंट व मुख्य शर्यतीनंतर उपलब्ध अधिकृत एकूण गुण नोंदवले असून त्यानंतरच्या कोणत्याही ग्रांप्रीचे गुण समाविष्ट नाहीत.<ref name="CH26_POST"/> == हे सुद्धा पहा == # [[फॉर्म्युला वन]] # [[चिनी ग्रांप्री]] # [[शांघाय आंतरराष्ट्रीय सर्किट]] # [[२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम]] # [[फॉर्म्युला वन ग्रांप्री यादी]] # [[फॉर्म्युला वन चालक अजिंक्यपद यादी]] # [[फॉर्म्युला वन कारनिर्माते अजिंक्यपद यादी]] # [[फॉर्म्युला वन सर्किटांची यादी]] == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} ==तळटीप== {{reflist|group=टीप}} == बाह्य दुवे == * [https://www.formula1.com/en/racing/2026/china फॉर्म्युला वनचे २०२६ चिनी ग्रांप्री पान] * [https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1280/china/race-result मुख्य शर्यतीचे निकाल] * [https://www.fia.com/documents/championships/fia-formula-one-world-championship-14/event/Chinese%20Grand%20Prix/season/season-2026-2072 एफआयएचे अधिकृत निर्णयपत्र संग्रह] {{माहितीचौकट ग्रांप्री शर्यत | हंगाम = २०२६ | ग्रांप्री = चिनी ग्रांप्री | हंगामातील_मागील_शर्यत = २०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री | हंगामातील_पुढील_शर्यत = २०२६ जपानी ग्रांप्री | ग्रांप्री_मागील_शर्यत = २०२५ चिनी ग्रांप्री | ग्रांप्री_पुढील_शर्यत = २०२७ चिनी ग्रांप्री }} {{२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम}} {{फॉर्म्युला वन अजिंक्यपद}} [[वर्ग:चिनी ग्रांप्री]] [[वर्ग:२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम]] aiho5uznx122rxxthctuq3alv9n57t1 2723261 2723260 2026-10-19T19:08:56Z Koolkrazy 1591 /* मुख्य शर्यत */ 2723261 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट ग्रांप्री शर्यत माहिती | प्रकार = एफ.१ | देश = चीन | ग्रांप्री = चीन | चित्र = Shanghai International Racing Circuit track map.svg | चित्र_शीर्षक = शांघाय आंतरराष्ट्रीय सर्किटचा आराखडा | दिनांक = मार्च १५ | वर्ष = २०२६ | अधिकृत_नाव = फॉर्म्युला १ हाइनकेन चिनी ग्रांप्री २०२६ | शर्यत_क्रमांक = २ | हंगामात_एकूण_शर्यती = २३ | शर्यतीचे_ठिकाण = [[शांघाय आंतरराष्ट्रीय सर्किट]], [[शांघाय]], [[चीन]] | सर्किट_प्रकार = कायमस्वरूपी शर्यत सर्किट | सर्किट_अंतर_किमी = ५.४५१ | सर्किट_अंतर_मैल = ३.३८७ | एकूण_फेऱ्या = ५६ | एकूण_अंतर_किमी = ३०५.०६६ | एकूण_अंतर_मैल = १८९.५५९ | हवामान = ढगाळ | पोल_चालक = [[किमी आंतोनेली]] | पोल_देश = ITA | पोल_संघ = [[मर्सिडीज-बेंझ]] | पोल_वेळ = १:३२.०६४ | जलद_चालक = [[किमी आंतोनेली]] | जलद_देश = ITA | जलद_संघ = [[मर्सिडीज-बेंझ]] | जलद_वेळ = १:३५.२७५ | जलद_फेरी = ५२ | पहिला_चालक = [[किमी आंतोनेली]] | पहिला_देश = ITA | पहिला_संघ = [[मर्सिडीज-बेंझ]] | दुसरा_चालक = [[जॉर्ज रसेल]] | दुसरा_देश = GBR | दुसरा_संघ = [[मर्सिडीज-बेंझ]] | तिसरा_चालक = [[लुइस हॅमिल्टन]] | तिसरा_देश = GBR | तिसरा_संघ = [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | हंगामातील_मागील_शर्यत = २०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री | हंगामातील_पुढील_शर्यत = २०२६ जपानी ग्रांप्री | ग्रांप्री_मागील_शर्यत = २०२५ चिनी ग्रांप्री | ग्रांप्री_पुढील_शर्यत = २०२७ चिनी ग्रांप्री }} '''२०२६ चिनी ग्रांप्री''' (अधिकृत नाव: '''फॉर्म्युला १ हाइनकेन चिनी ग्रांप्री २०२६''') ही [[२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम]]ातील दुसरी शर्यत होती. १३ ते १५ मार्च २०२६ दरम्यान [[शांघाय]], [[चीन]] येथील [[शांघाय आंतरराष्ट्रीय सर्किट]]वर हा कार्यक्रम झाला. यामध्ये शुक्रवारचा एक मुक्त सराव, स्प्रिंट पात्रता फेरी, शनिवारी १९ फेऱ्यांची स्प्रिंट शर्यत व मुख्य पात्रता फेरी आणि रविवारी ५६ फेऱ्यांची ग्रांप्री असा कार्यक्रम होता. हंगामातील ही पहिली स्प्रिंट स्पर्धा होती.<ref name="CH26_EVENT">{{स्रोत बातमी|title=चिनी ग्रांप्री २०२६: अधिकृत कार्यक्रम, सत्रे आणि शर्यत माहिती|दुवा=https://www.formula1.com/en/racing/2026/china|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=१५ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> [[मर्सिडीज-बेंझ]]चा [[किमी आंतोनेली]] याने पोल पोझिशनवरून सुरू केलेली मुख्य शर्यत जिंकून फॉर्म्युला वनमधील पहिला ग्रांप्री विजय मिळवला. [[जॉर्ज रसेल]] दुसरा राहिल्याने मर्सिडीजने पहिली दोन स्थाने मिळवली, तर [[स्कुदेरिआ फेरारी]]चा [[लुइस हॅमिल्टन]] तिसरा राहिला. आंतोनेली हा १९ वर्षांचा असताना सर्वात तरुण ग्रांप्री पोल विजेता आणि दुसऱ्या क्रमांकाचा सर्वात तरुण ग्रांप्री शर्यतविजेता ठरला. त्याच सप्ताहांतातील शनिवारीची स्प्रिंट रसेलने जिंकली.<ref name="CH26_QSTORY">{{स्रोत बातमी|title=आंतोनेली सर्वात तरुण ग्रांप्री पोल विजेता बनला|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/antonelli-beats-russell-to-become-f1s-youngest-ever-grand-prix-polesitter-in.54Dx0kX9QiRCnSgIsxR71t|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=१४ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="CH26_RACESTORY">{{स्रोत बातमी|title=आंतोनेलीचा पहिला ग्रांप्री विजय, रसेल दुसरा आणि हॅमिल्टन तिसरा|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/antonelli-beats-russell-to-maiden-f1-victory-in-china-as-hamilton-takes.5aJsWCPiRhp2euZctEwEYA|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=१५ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> शर्यत सुरू होण्यापूर्वीच दोन्ही मॅकलारेन, ऑडीची एक आणि विलियम्सची एक अशा चार गाड्या तांत्रिक कारणांनी शर्यतीत उतरू शकल्या नाहीत. मुख्य शर्यतीत स्ट्रोलची कार थांबल्यामुळे सेफ्टी कार आली. या काळातील टायरबदल, फेरारीच्या चालकांमधील तिसऱ्या स्थानासाठी लढत आणि एस्टेबन ओकन व फ्रान्को कोलापिंटो यांच्या संपर्कामुळे अंतिम निकालाला आकार मिळाला.<ref name="CH26_RACESTORY"/> == पार्श्वभूमी == === शर्यतीपूर्वीची अजिंक्यपदाची स्थिती === चीनची फेरी ही ऑस्ट्रेलियातील हंगामाच्या उद्घाटनानंतरची दुसरी फेरी होती. मेलबर्नमधील विजयामुळे जॉर्ज रसेल २५ गुणांसह चालक अजिंक्यपदात पहिला, त्याचा संघसहकारी किमी आंतोनेली १८ गुणांसह दुसरा आणि फेरारीचा शार्ल लक्लेर १५ गुणांसह तिसरा होता. कारनिर्माते अजिंक्यपदात मर्सिडीजचे ४३, फेरारीचे २७ आणि मॅकलारेनचे १० गुण होते. शुक्रवारपासून स्प्रिंट गुण मिळणार असल्याने रविवारच्या मुख्य शर्यतीपूर्वीही अजिंक्यपदातील फरक बदलण्याची संधी होती.<ref name="CH26_POST">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ चिनी ग्रांप्रीनंतरची चालक आणि कारनिर्माते अजिंक्यपद गुणतालिका (एफआयए दस्तऐवज ७७)|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_chinese_grand_prix_-_championship_points.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=१५ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> २०२६ मधील नवीन तांत्रिक नियमानंतरचा हा केवळ दुसरा स्पर्धात्मक सप्ताहांत असल्यामुळे संघ अद्याप कारचे ऊर्जा व्यवस्थापन, टायरवरील भार आणि पात्रता फेरीतील लघुकालीन वेग समजून घेत होते. चीनमध्ये सरावासाठी तीन स्वतंत्र सत्रांऐवजी एकच तास उपलब्ध होता. त्यामुळे शुक्रवारच्या सुरुवातीला कारमधील बदलांचे मूल्यमापन करून त्याच दिवशी स्प्रिंट पात्रतेसाठी तयार होणे ही सर्व संघांसमोरील विशेष गरज होती.<ref name="CH26_FPSTORY">{{स्रोत बातमी|title=शांघायमधील एकमेव सराव सत्रात रसेल पहिल्या स्थानावर|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/fp1-russell-sets-the-pace-from-antonelli-and-norris-during-sole-chinese.5mXgmJfYHY5aWepDGxjbi0.5mXgmJfYHY5aWepDGxjbi0|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=१३ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === सर्किट आणि स्प्रिंट सप्ताहांत === शांघाय आंतरराष्ट्रीय सर्किटची लांबी ५.४५१ किमी असून रविवारी नियोजित ५६ फेऱ्यांचे अंतर ३०५.०६६ किमी होते. वळण १–२ मधील लांब आणि वेग सातत्याने कमी होत जाणारा भाग, वळण १३ मधून बाहेर पडताना मागील टायरवर येणारा भार, त्यानंतरची लांब सरळ रेषा आणि वळण १४ येथील तीव्र ब्रेकिंग झोन हे ओव्हरटेकिंग व टायर व्यवस्थापनासाठी विशेष महत्त्वाचे विभाग होते. सप्ताहांतातील विविध महत्त्वाच्या ओव्हरटेकिंगच्या घटना विशेषतः वळण १४ येथे घडल्या.<ref name="CH26_EVENT"/><ref name="CH26_RACESTORY"/> शुक्रवार, १३ मार्च रोजी एकमेव सराव व स्प्रिंट पात्रता झाली. शनिवार, १४ मार्च रोजी १९ फेऱ्यांची स्प्रिंट आणि त्यानंतर मुख्य ग्रांप्रीची पात्रता झाली. रविवार, १५ मार्च रोजी मुख्य शर्यत झाली. स्प्रिंट पात्रता आणि मुख्य पात्रता या दोन स्वतंत्र स्पर्धा असल्यामुळे शुक्रवारीची सर्वात वेगवान वेळ रविवारच्या मुख्य सुरुवातीच्या क्रमवारीसाठी थेट लागू होत नव्हती.<ref name="CH26_EVENT"/> === सहभागी चालक आणि संघ === स्पर्धेत अकरा संघ आणि त्यांच्या प्रत्येकी दोन अशा २२ चालकांची नोंद झाली. शुक्रवारच्या सरावापासून मुख्य ग्रांप्रीच्या पात्रतेपर्यंत सर्व नियमित चालक सहभागी झाले. मात्र मुख्य शर्यत सुरू होण्याआधी झालेल्या तांत्रिक बिघाडांमुळे रविवारच्या स्पर्धेत प्रत्यक्ष सुरुवात करणाऱ्या चालकांची संख्या १८ राहिली. खालील यादीमध्ये पात्रतेत नोंद असलेले सर्व २२ चालक दिले आहेत.<ref name="CH26_RACE">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ चिनी ग्रांप्री: मुख्य शर्यतीचे अधिकृत अंतिम निकाल|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1280/china/race-result|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=१५ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! संघ ! चालक ! कार क्रमांक |- | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | {{nowrap|{{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]]}} | align="center" | १२ |- | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]]}} | align="center" | ६३ |- | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]]}} | align="center" | ४४ |- | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | {{nowrap|{{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]]}} | align="center" | १६ |- | [[मॅकलारेन]] | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]]}} | align="center" | १ |- | [[मॅकलारेन]] | {{nowrap|{{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]]}} | align="center" | ८१ |- | [[रेड बुल रेसिंग]] | {{nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]]}} | align="center" | ३ |- | [[रेड बुल रेसिंग]] | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]]}} | align="center" | ६ |- | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]]}} | align="center" | १० |- | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | {{nowrap|{{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]]}} | align="center" | ४३ |- | [[रेसिंग बुल्स]] | {{nowrap|{{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]]}} | align="center" | ३० |- | [[रेसिंग बुल्स]] | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]]}} | align="center" | ४१ |- | [[हास एफ.१ संघ]] | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]]}} | align="center" | ८७ |- | [[हास एफ.१ संघ]] | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]]}} | align="center" | ३१ |- | [[ऑडी एफ१ संघ]] | {{nowrap|{{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]]}} | align="center" | २७ |- | [[ऑडी एफ१ संघ]] | {{nowrap|{{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]]}} | align="center" | ५ |- | [[विलियम्स एफ१]] | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]]}} | align="center" | ५५ |- | [[विलियम्स एफ१]] | {{nowrap|{{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]]}} | align="center" | २३ |- | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]]}} | align="center" | १४ |- | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | {{nowrap|{{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]]}} | align="center" | १८ |- | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | {{nowrap|{{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]]}} | align="center" | ११ |- | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | {{nowrap|{{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]]}} | align="center" | ७७ |- class="sortbottom" | colspan="3" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="CH26_FIA">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए: २०२६ चिनी ग्रांप्रीचे सर्व अधिकृत निर्णयपत्रे|दुवा=https://www.fia.com/documents/championships/fia-formula-one-world-championship-14/event/Chinese%20Grand%20Prix/season/season-2026-2072|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=१५ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> |} === टायर === अधिकृत टायर पुरवठादार पिरेलीने या स्प्रिंट सप्ताहांतासाठी हार्ड C2, मीडियम C3 आणि सॉफ्ट C4 प्रकार निश्चित केले. प्रत्येक चालकाला दोन हार्ड, चार मीडियम आणि सहा सॉफ्ट असे एकूण १२ कोरड्या हवामानातील संच उपलब्ध होते. याखेरीज पावसासाठी सहा इंटरमीडिएट आणि तीन पूर्ण वेट संच उपलब्ध होते.<ref name="CH26_TYRES">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ चिनी ग्रांप्रीसाठी पिरेलीने निवडलेले टायरचे प्रकार|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/what-tyres-will-the-teams-and-drivers-have-for-the-2026-chinese-grand-prix.3XkKc3AWcBACR36IhWpKOS|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=११ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> [[पिरेली]]ने C2 हार्ड (पांढरी पट्टी), C3 मीडियम (पिवळी पट्टी) आणि C4 सॉफ्ट (लाल पट्टी) मिश्रण वापरासाठी निवडले. चिनी सर्किटवरील वळणांच्या लांब कमानींमुळे विशेषतः पुढील डाव्या टायरवर ग्रेनिंग होण्याचा धोका होता. सरावात संघांनी मीडियम व सॉफ्ट टायर वापरले; हार्ड टायरचा स्प्रिंटमध्ये व मुख्य ग्रांप्रीमध्ये प्रत्यक्ष रणनीतिक वापर झाला.<ref name="CH26_PIRELLI">{{स्रोत बातमी|title=चिनी ग्रांप्रीतील स्प्रिंट आणि पात्रता दिवसाबद्दल संघांचे मत|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/what-the-teams-said-sprint-day-and-qualifying-in-china-2026.5lj6M3G7xZ5MgrPpRLtHbZ.5lj6M3G7xZ5MgrPpRLtHbZ|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=१४ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="CH26_PIRELLIRACE">{{स्रोत बातमी|title=चिनी ग्रांप्रीच्या शर्यत दिवसाबद्दल संघांचे मत|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/what-the-teams-said-race-day-in-china-2026.6hVXOFx0F2xachN46KTtrL.6hVXOFx0F2xachN46KTtrL|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=१५ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> शनिवारच्या स्प्रिंटमध्ये बहुतेक चालकांनी मीडियम टायरवर सुरुवात केली, तर हादजारने सॉफ्ट आणि काही चालकांनी हार्ड टायर निवडले. शेवटच्या भागात सेफ्टी कार आल्यावर पुढच्या क्रमांकावरील चालकांपैकी अनेकांनी सॉफ्ट टायर वापरले; परंतु हार्ड अथवा मीडियमवर राहिलेल्या लॉसन व बेअरमनला गुणांच्या स्थानांमध्ये फायदा झाला. रविवारी पिरेलीने एकच पिट-स्टॉप रणनीती वेगवान ठरेल असा अंदाज व्यक्त केला होता; मुख्य शर्यतीत सेफ्टी कारमुळे अनेकांच्या थांब्याचा वेळ पुढे आला.<ref name="CH26_PIRELLI"/><ref name="CH26_SPSTORY">{{स्रोत बातमी|title=चिनी स्प्रिंटमध्ये रसेलने लक्लेर आणि हॅमिल्टनला मागे टाकले|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/russell-wins-thrilling-china-sprint-from-ferrari-s-leclerc-and-hamilton.3HLw6daSkBmV0rPREohMwQ|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=१४ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="CH26_PIRELLIRACE"/> {| class="wikitable" style="font-size:85%;" ! टायर प्रकार ! मिश्रण ! बाजूच्या पट्टीचा रंग ! प्रत्येकी उपलब्ध संच |- | हार्ड | C2 | पांढरा | align="center" | २ |- | मीडियम | C3 | पिवळा | align="center" | ४ |- | सॉफ्ट | C4 | लाल | align="center" | ६ |- class="sortbottom" | colspan="4" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="CH26_TYRES" /> |} == मुक्त सराव सत्रे == === पहिला मुक्त सराव === शुक्रवार, १३ मार्च रोजी ११:३० स्थानिक वेळेपासून एक तासासाठी मुक्त सराव झाला. या सप्ताहांतात आणखी सराव नसल्याने पिट-लेन उघडताच अनेक गाड्या बाहेर पडल्या. नव्या कारमधील टायरचे तापमान, ब्रेकिंगदरम्यानची स्थिरता आणि ऊर्जावापर यांची माहिती कमी वेळेत गोळा करण्यासाठी चालकांनी सलग धावा घेतल्या.<ref name="CH26_FPSTORY"/> सत्राच्या सुरुवातीच्या भागात फ्रान्को कोलापिंटोची अल्पाइन वळण ९ येथे फिरली. त्यानंतर नॉरिसने हॅमिल्टनला मागे टाकताना दोन्ही गाड्यांचा हलका संपर्क झाला; पंचांनी घटना नोंदवली, परंतु पुढील तपासणीची गरज नसल्याचे ठरले. हॅमिल्टन स्वतः वळण ६ येथे फिरला. ट्रॅकवरील सुटे भाग हलवण्यासाठी थोडा वेळ व्हर्च्युअल सेफ्टी कार लागू करण्यात आली.<ref name="CH26_FPSTORY"/> आर्विड लिंडब्लाडची रेसिंग बुल्स वळण १४ जवळ थांबल्याने पुन्हा पिवळे झेंडे आणि व्हर्च्युअल सेफ्टी कारची आवश्यकता निर्माण झाली. त्यानंतर संघाने त्याला पुन्हा सत्रात पाठवले नाही. त्याच्या केवळ सहा फेऱ्या झाल्या; पुढील दिवशी स्प्रिंटमध्ये उतरायचे असल्याने सत्र पूर्ण करू न शकणे ही महत्त्वाची अडचण होती. कॅडिलॅकचा सर्गिओ पेरेझ आणि विलियम्सचा कार्लोस सायेन्स यांच्याही वेगवान फेऱ्या मर्यादित राहिल्या.<ref name="CH26_FPSTORY"/><ref name="CH26_FP">{{स्रोत बातमी|title=चिनी ग्रांप्री: पहिला मुक्त सराव – सर्व चालकांचे निकाल|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1280/china/practice/1|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=१३ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> अर्ध्या तासानंतर रसेल १:३४.१६९ या वेळेसह आघाडीवर होता. शेवटच्या भागात सॉफ्ट टायरवर अनेकांनी वेळा सुधारल्या. अंतिम निकालात रसेलने १:३२.७४१ अशी सर्वात वेगवान वेळ नोंदवली. आंतोनेली ०.१२० सेकंदांनी मागे दुसरा आणि नॉरिस ०.५५५ सेकंदांनी मागे तिसरा राहिला. पियास्त्री व लक्लेर यांनी पहिल्या पाचमध्ये स्थान मिळवले; फेरारीचा हॅमिल्टन सहावा राहिला. हा निकाल शुक्रवारच्या सरावातील वेग दाखवत असला तरी त्याचा थेट अर्थ स्प्रिंट पात्रतेतील क्रमवारी असा नव्हता.<ref name="CH26_FP"/> '''सराव सत्राचा संदर्भ :''' कमी वेळेमुळे सरावातील एकूण फेऱ्या आणि सर्वात वेगवान फेरी या दोन्ही माहितीला महत्त्व होते. उदाहरणार्थ अल्बोनने ३१ फेऱ्या केल्या; सत्रातील सर्वात कमी फेऱ्या लिंडब्लाडने ६ आणि पेरेझने १३ केल्या. पूर्ण वेगवान फेरीपेक्षा विश्वसनीयता व विविध टायरवरील प्रतिक्रिया समजण्यासाठी संघांनी भिन्न कार्यक्रम वापरले असण्याची शक्यता लक्षात घेऊन वेळेच्या क्रमवारीवरूनच अंतिम स्पर्धात्मक बळ ठरवू नये.<ref name="CH26_FP"/> === मुक्त सराव १ चे निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान ! कार क्र. ! चालक ! संघ ! सर्वोत्तम वेळ / अंतर ! फेऱ्या |- ! align="center" | १ | align="center" | ६३ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १:३२.७४१ | align="center" | २९ |- ! align="center" | २ | align="center" | १२ | {{nowrap|{{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | +०.१२० | align="center" | ३० |- ! align="center" | ३ | align="center" | १ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]]}} | [[मॅकलारेन]] | align="center" | +०.५५५ | align="center" | २९ |- ! align="center" | ४ | align="center" | ८१ | {{nowrap|{{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]]}} | [[मॅकलारेन]] | align="center" | +०.७३१ | align="center" | २८ |- ! align="center" | ५ | align="center" | १६ | {{nowrap|{{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | +०.८५८ | align="center" | २८ |- ! align="center" | ६ | align="center" | ४४ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | +१.३८८ | align="center" | २६ |- ! align="center" | ७ | align="center" | ८७ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | +१.६८५ | align="center" | २८ |- ! align="center" | ८ | align="center" | ३ | {{nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | +१.८०० | align="center" | २४ |- ! align="center" | ९ | align="center" | २७ | {{nowrap|{{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | +१.८९८ | align="center" | २७ |- ! align="center" | १० | align="center" | १० | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | +१.९३५ | align="center" | २८ |- ! align="center" | ११ | align="center" | ३० | {{nowrap|{{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]]}} | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | +२.०३२ | align="center" | २९ |- ! align="center" | १२ | align="center" | ५ | {{nowrap|{{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | +२.०८७ | align="center" | २६ |- ! align="center" | १३ | align="center" | ६ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | +२.११५ | align="center" | २६ |- ! align="center" | १४ | align="center" | ३१ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | +२.१३६ | align="center" | २५ |- ! align="center" | १५ | align="center" | ४३ | {{nowrap|{{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | +२.२०६ | align="center" | २६ |- ! align="center" | १६ | align="center" | २३ | {{nowrap|{{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]]}} | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | +२.७३९ | align="center" | ३१ |- ! align="center" | १७ | align="center" | ५५ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]]}} | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | +२.९३८ | align="center" | १८ |- ! align="center" | १८ | align="center" | १४ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | +३.११५ | align="center" | १८ |- ! align="center" | १९ | align="center" | ७७ | {{nowrap|{{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | +३.३१६ | align="center" | २५ |- ! align="center" | २० | align="center" | १८ | {{nowrap|{{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | +४.४८३ | align="center" | २० |- ! align="center" | २१ | align="center" | ४१ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]]}} | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | +५.१५५ | align="center" | ६ |- ! align="center" | २२ | align="center" | ११ | {{nowrap|{{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | +६.४५९ | align="center" | १३ |- class="sortbottom" | colspan="6" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="CH26_FP" /> |} == स्प्रिंट पात्रता फेरी == === फेरी १ === शुक्रवारी झालेल्या स्प्रिंट पात्रतेत पहिल्या दोन भागांत मीडियम मिश्रणाचा वापर बंधनकारक होता. पहिल्या भागात रसेलने १:३३.०३० अशी वेळ दिली; हॅमिल्टन आणि लक्लेर यांनी पहिल्या गटातील वेग राखला. विलियम्सच्या दोन्ही गाड्या, ॲस्टन मार्टिनच्या दोन्ही गाड्या आणि कॅडिलॅकच्या दोन्ही गाड्या पहिल्या भागानंतर पुढे जाऊ शकल्या नाहीत.<ref name="CH26_SQ">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ चिनी ग्रांप्री: स्प्रिंट पात्रता फेरी – अधिकृत वर्गीकरण|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1280/china/sprint-qualifying|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=१३ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="CH26_SQSTORY">{{स्रोत बातमी|title=स्प्रिंट पात्रतेत रसेलचा पोल; मर्सिडीजची पहिल्या रांगेवर मक्तेदारी|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/russell-clinches-pole-position-in-china-sprint-qualifying-ahead-of-antonelli.5jusmBWV5jpO0919j6RzYg|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=१३ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> पेरेझने इंधनपुरवठ्यातील समस्येमुळे स्प्रिंट पात्रतेत प्रतिनिधिक वेळ नोंदवली नाही. १०७ टक्के मर्यादेमुळे आपोआप अपात्र ठरण्याची शक्यता असली, तरी सरावातील समाधानकारक वेळांच्या आधारे एफआयए पंचांनी त्याला स्प्रिंटमध्ये सुरुवात करण्याची परवानगी दिली. इतर गाड्यांच्या तुलनेत कॅडिलॅकच्या पात्रता कामगिरीवर नव्या संघाच्या तांत्रिक विश्वसनीयतेचे प्रश्न स्पष्ट झाले.<ref name="CH26_PEREZSTART">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज ३५: पेरेझला स्प्रिंटमध्ये सहभागी होण्याची परवानगी|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_chinese_grand_prix_-_decision_-_car_11_-_failing_to_set_a_lap_time_within_107.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=१३ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="CH26_SQSTORY"/> === फेरी २ === दुसऱ्या भागात रसेलने १:३२.२४१ अशी वेळ नोंदवून आघाडी राखली. आंतोनेलीचा वेग त्यापेक्षा ०.०५० सेकंद कमी होता. गॅस्लीने अल्पाइनला अंतिम दहा चालकांत नेले. ऑडीचे हल्केनबर्ग व बोर्तोलेतो, हासचा ओकन, रेसिंग बुल्सचे लॉसन व लिंडब्लाड आणि अल्पाइनचा कोलापिंटो या फेरीत बाद झाले. कोलापिंटो पहिल्या फेरीतून पुढे गेला होता, परंतु दुसरी फेरी त्याच्यासाठी पुरेशी वेगवान ठरली नाही.<ref name="CH26_SQ"/> === फेरी ३ === अंतिम आठ मिनिटांत सॉफ्ट टायर वापरून स्प्रिंट पोल ठरवण्यात आला. रसेलने १:३१.५२० अशी वेळ नोंदवून आंतोनेलीपेक्षा ०.२८९ सेकंद वेगाने पोल मिळवला. नॉरिस तिसरा, हॅमिल्टन चौथा आणि पियास्त्री पाचवा होता. लक्लेर सहावा राहिला, तर गॅस्ली, व्हर्सटॅपन, बेअरमन व हादजार यांनी पहिल्या दहा स्थानांची पूर्तता केली. रसेलने पात्रतेचे सर्व तीन विभाग प्रथम क्रमांकावर संपवले.<ref name="CH26_SQSTORY"/><ref name="CH26_SQ"/> आंतोनेलीने पिट-लेनमधून ट्रॅकवर येताना नॉरिसचा मार्ग अडवल्याचा संशय निर्माण झाला होता. पंचांनी व्हिडिओ, टेलिमेट्री आणि चालकांची साक्ष पाहून नॉरिस त्यावेळी प्रत्यक्ष वेगवान वेळ नोंदवत नव्हता, असे निश्चित केले; परिणामी आंतोनेलीवर कारवाई झाली नाही. गॅस्ली व व्हर्सटॅपनमधील दुसऱ्या कथित अडथळ्याबाबतही चालकाचे म्हणणे व घटनाक्रम पाहून पुढील कारवाई झाली नाही.<ref name="CH26_IMPEDING1">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज २८: आंतोनेली आणि नॉरिसमधील कथित अडथळ्याचा निर्णय|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_chinese_grand_prix_-_decision_-_car_12_-_alleged_impeding_of_car_1.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=१३ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="CH26_IMPEDING2">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज ३०: गॅस्ली आणि व्हर्सटॅपनमधील कथित अडथळ्याचा निर्णय|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_chinese_grand_prix_-_decision_-_car_10_-_alleged_impeding_of_car_3.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=१३ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === स्प्रिंट पात्रता फेरीचे निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान ! कार क्र. ! चालक ! संघ ! फेरी १ ! फेरी २ ! फेरी ३ ! फेऱ्या |- ! align="center" | १ | align="center" | ६३ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १:३३.०३० | align="center" | १:३२.२४१ | align="center" | १:३१.५२० | align="center" | १३ |- ! align="center" | २ | align="center" | १२ | {{nowrap|{{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १:३३.४५५ | align="center" | १:३२.२९१ | align="center" | १:३१.८०९ | align="center" | १३ |- ! align="center" | ३ | align="center" | १ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]]}} | [[मॅकलारेन]] | align="center" | १:३३.७८३ | align="center" | १:३३.०८६ | align="center" | १:३२.१४१ | align="center" | १३ |- ! align="center" | ४ | align="center" | ४४ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | १:३३.१४८ | align="center" | १:३३.०४२ | align="center" | १:३२.१६१ | align="center" | १५ |- ! align="center" | ५ | align="center" | ८१ | {{nowrap|{{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]]}} | [[मॅकलारेन]] | align="center" | १:३३.८१३ | align="center" | १:३३.०३८ | align="center" | १:३२.२२४ | align="center" | १३ |- ! align="center" | ६ | align="center" | १६ | {{nowrap|{{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | १:३३.१९४ | align="center" | १:३२.६०२ | align="center" | १:३२.५२८ | align="center" | १६ |- ! align="center" | ७ | align="center" | १० | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | १:३३.९७० | align="center" | १:३३.४०५ | align="center" | १:३२.८८८ | align="center" | १५ |- ! align="center" | ८ | align="center" | ३ | {{nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | १:३४.१७० | align="center" | १:३३.५६४ | align="center" | १:३३.२५४ | align="center" | १७ |- ! align="center" | ९ | align="center" | ८७ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | १:३४.२८० | align="center" | १:३३.५०१ | align="center" | १:३३.४०९ | align="center" | १६ |- ! align="center" | १० | align="center" | ६ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | १:३४.४४७ | align="center" | १:३३.६२० | align="center" | १:३३.७२३ | align="center" | १५ |- ! align="center" | ११ | align="center" | २७ | {{nowrap|{{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | १:३३.९९७ | align="center" | १:३३.६३५ | align="center" | — | align="center" | १४ |- ! align="center" | १२ | align="center" | ३१ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | १:३४.०८७ | align="center" | १:३३.६३९ | align="center" | — | align="center" | १३ |- ! align="center" | १३ | align="center" | ३० | {{nowrap|{{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]]}} | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | १:३४.११० | align="center" | १:३३.७१४ | align="center" | — | align="center" | १३ |- ! align="center" | १४ | align="center" | ५ | {{nowrap|{{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | १:३४.२९१ | align="center" | १:३३.७७४ | align="center" | — | align="center" | १४ |- ! align="center" | १५ | align="center" | ४१ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]]}} | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | १:३४.४९५ | align="center" | १:३४.०४८ | align="center" | — | align="center" | १३ |- ! align="center" | १६ | align="center" | ४३ | {{nowrap|{{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | १:३४.५९२ | align="center" | १:३४.३२७ | align="center" | — | align="center" | १२ |- ! align="center" | १७ | align="center" | ५५ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]]}} | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | १:३४.७६१ | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | ६ |- ! align="center" | १८ | align="center" | २३ | {{nowrap|{{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]]}} | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | १:३५.३०५ | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | ६ |- ! align="center" | १९ | align="center" | १४ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | १:३५.५८१ | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | ५ |- ! align="center" | २० | align="center" | १८ | {{nowrap|{{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | १:३६.१५१ | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | ७ |- ! align="center" | २१ | align="center" | ७७ | {{nowrap|{{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | १:३७.३७८ | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | ८ |- ! align="center" | २२ | align="center" | ११ | {{nowrap|{{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | ० |- class="sortbottom" | colspan="8" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="CH26_SQ" /> |} === स्प्रिंट शर्यतीची सुरुवातीची क्रमवारी === स्प्रिंटमधील प्रारंभीच्या क्रमवारीत मर्सिडीजच्या दोन्ही गाड्या पहिल्या रांगेत, त्यांच्या मागे नॉरिस व हॅमिल्टन होत्या. विलियम्सने स्प्रिंट पात्रतेनंतर अल्बोनच्या निलंबनाच्या सेटिंगमध्ये पार्स फर्मे अटींना न जुमानता बदल केले; त्यामुळे त्याला स्प्रिंटची सुरुवात पिट-लेनमधून करण्याचा आदेश देण्यात आला. या निर्णयाने पात्रता स्थान आणि प्रत्यक्ष प्रारंभ स्थान यातील फरक निर्माण झाला.<ref name="CH26_SGRID">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ चिनी ग्रांप्री: स्प्रिंट सुरुवातीची क्रमवारी|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1280/china/sprint-grid|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=१४ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="CH26_ALBONPIT">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज ४२: अल्बोनसाठी स्प्रिंट पिट-लेन सुरुवातीचा निर्णय|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_chinese_grand_prix_-_infringement_-_car_23_-_changes_made_during_parc_ferme.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=१४ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्प्रिंट पात्रता स्थान ! कार क्र. ! चालक ! स्प्रिंट प्रारंभासाठी नोंद |- ! align="center" | १ | align="center" | ६३ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]]}} | पात्रतेनुसार स्थान |- ! align="center" | २ | align="center" | १२ | {{nowrap|{{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]]}} | पात्रतेनुसार स्थान |- ! align="center" | ३ | align="center" | १ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]]}} | पात्रतेनुसार स्थान |- ! align="center" | ४ | align="center" | ४४ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]]}} | पात्रतेनुसार स्थान |- ! align="center" | ५ | align="center" | ८१ | {{nowrap|{{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]]}} | पात्रतेनुसार स्थान |- ! align="center" | ६ | align="center" | १६ | {{nowrap|{{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]]}} | पात्रतेनुसार स्थान |- ! align="center" | ७ | align="center" | १० | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]]}} | पात्रतेनुसार स्थान |- ! align="center" | ८ | align="center" | ३ | {{nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]]}} | पात्रतेनुसार स्थान |- ! align="center" | ९ | align="center" | ८७ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]]}} | पात्रतेनुसार स्थान |- ! align="center" | १० | align="center" | ६ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]]}} | पात्रतेनुसार स्थान |- ! align="center" | ११ | align="center" | २७ | {{nowrap|{{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]]}} | पात्रतेनुसार स्थान |- ! align="center" | १२ | align="center" | ३१ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]]}} | पात्रतेनुसार स्थान |- ! align="center" | १३ | align="center" | ३० | {{nowrap|{{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]]}} | पात्रतेनुसार स्थान |- ! align="center" | १४ | align="center" | ५ | {{nowrap|{{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]]}} | पात्रतेनुसार स्थान |- ! align="center" | १५ | align="center" | ४१ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]]}} | पात्रतेनुसार स्थान |- ! align="center" | १६ | align="center" | ४३ | {{nowrap|{{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]]}} | पात्रतेनुसार स्थान |- ! align="center" | १७ | align="center" | ५५ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]]}} | पात्रतेनुसार स्थान |- ! align="center" | १८ | align="center" | २३ | {{nowrap|{{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]]}} | पिट-लेनमधून सुरुवात आवश्यक |- ! align="center" | १९ | align="center" | १४ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]]}} | पात्रतेनुसार स्थान |- ! align="center" | २० | align="center" | १८ | {{nowrap|{{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]]}} | पात्रतेनुसार स्थान |- ! align="center" | २१ | align="center" | ७७ | {{nowrap|{{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]]}} | पात्रतेनुसार स्थान |- ! align="center" | २२ | align="center" | ११ | {{nowrap|{{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]]}} | १०७% वेळ नसूनही पंचांची परवानगी |- class="sortbottom" | colspan="4" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="CH26_SGRID" /> |} == स्प्रिंट शर्यत == === सुरुवात आणि पहिल्या पाच फेऱ्या === शनिवार, १४ मार्च रोजी १९ फेऱ्यांची स्प्रिंट झाली. पोलवरून निघालेल्या रसेलने पहिल्या वळणांमध्ये आघाडी कायम ठेवली; मात्र चौथ्या स्थानावरून आलेला हॅमिल्टन चांगल्या सुरुवातीमुळे पुढे सरकला आणि वळण ९ येथे रसेलला मागे टाकले. रसेलने मागील सरळ रेषेच्या अखेरीस वळण १४ येथील ब्रेकिंग झोनमध्ये प्रतिहल्ला केला; त्यानंतरच्या फेऱ्यांतही आघाडीचे स्थान बदलत राहिले.<ref name="CH26_SPSTORY"/> दुसऱ्या फेरीच्या सुरुवातीला हॅमिल्टन वळण १ बाहेरून जात पुन्हा पुढे आला. दोघांची लढत सुरू असल्यामुळे सहाव्या स्थानावरून निघालेला लक्लेर पुढच्या गटाशी अंतर कमी करू शकला. पाचव्या फेरीत रसेलने वळण १४ येथे निर्णायक ओव्हरटेक करून आघाडी स्थिर केली आणि दोन्ही फेरारींपासून अंतर वाढवण्यास सुरुवात केली. या सुरुवातीच्या लढतीत ऊर्जेचा वापर आणि टायरवरील भार महत्त्वाचे ठरले.<ref name="CH26_SPSTORY"/> === आंतोनेली आणि हादजार यांची धडक === आंतोनेलीची स्प्रिंटमधील सुरुवात अपेक्षेपेक्षा संथ होती आणि तो दुसऱ्या स्थानावरून नवव्या स्थानापर्यंत मागे सरकला. पहिल्याच फेरीतील वळण ६ येथे हादजार त्याला मागे टाकण्याचा प्रयत्न करत होता. आंतोनेलीच्या गाडीचे मागील चाक ब्रेकिंगवेळी अडकल्यामुळे ती अपेक्षेपेक्षा बाहेरच्या दिशेने गेली आणि हादजारच्या गाडीला धडकली. पंचांनी हादजारला त्या वळणातील जागेचा हक्क मिळालेला होता असे ठरवून आंतोनेलीला १० सेकंदांचा दंड दिला.<ref name="CH26_SPDEC">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज ४८: आंतोनेली-हादजार स्प्रिंट धडकेबद्दल दंड|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_chinese_grand_prix_-_infringement_-_car_12_-_causing_a_collision_with_car_6.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=१४ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> या घटनेमुळे आंतोनेलीला उर्वरित स्प्रिंटमध्ये वेगाने स्थान सुधारावे लागले. त्याने मॅकलारेनच्या दोन्ही गाड्यांना मागे टाकले, हॅमिल्टनला अकराव्या फेरीत आणि लक्लेरला तेराव्या फेरीत वळण १४ येथे मागे टाकले. मात्र याच सुमारास सेफ्टी कार लागल्याने त्याची पुढील वाटचाल आणि दंडाची अंमलबजावणी यांचा निकालावर परिणाम झाला.<ref name="CH26_SPSTORY"/> === फेरारीची अंतर्गत लढत === हॅमिल्टनने सुरुवातीला स्प्रिंटचे नेतृत्व केले तरी रसेल पुढे गेल्यावर लक्लेरने दुसऱ्या फेरारीवर दबाव वाढवला. आठव्या फेरीच्या सुरुवातीला लक्लेर वळण १ येथे हॅमिल्टनच्या पुढे गेला; पुढील वळणांमध्ये दोघांनी एकमेकांसमोर बचाव आणि ओव्हरटेकिंगचे प्रयत्न सुरू ठेवले. लक्लेरने दुसरे स्थान टिकवणे महत्त्वाचे होते, कारण सेफ्टी कार लागल्यावर फेरारीच्या एकाच पिट-बॉक्समध्ये दोन्ही गाड्या थांबणार होत्या.<ref name="CH26_SPSTORY"/> === सेफ्टी कार, पिट-स्टॉप आणि पुन्हा सुरुवात === निको हल्केनबर्गची ऑडी वळण १ जवळ थांबल्यामुळे तेराव्या फेरीच्या सुमारास सेफ्टी कार आली. आघाडीवरील बहुतांश चालकांनी थांबून मीडियमवरून सॉफ्ट मिश्रणात बदल केला. फेरारीला एकाच वेळी दोन्ही गाड्या थांबवाव्या लागल्याने हॅमिल्टनचा पिट-स्टॉप उशिरा झाला आणि नॉरिस त्याच्या पुढे गेला. आंतोनेलीने या थांब्यावेळी दहा सेकंदांचा दंड पूर्ण केला.<ref name="CH26_SPSTORY"/> लॉसन आणि बेअरमनने ट्रॅकवर राहण्याचा निर्णय घेतला. त्यांच्या टायरवरील शिल्लक पकड नव्याने सॉफ्ट लावलेल्या गाड्यांपेक्षा मर्यादित असली तरी पिट-स्टॉप टाळल्यामुळे दोघांना काही स्थानांचा फायदा झाला. सेफ्टी कार मागे गेल्यावर तीन फेऱ्या शिल्लक असताना पुन्हा रेसिंग सुरू झाले. लक्लेरच्या वळण १४ मधून बाहेर पडताना झालेल्या व्हीलस्पिनचा फायदा घेत रसेलने पहिल्या स्थानावरची पकड मजबूत ठेवली.<ref name="CH26_SPSTORY"/><ref name="CH26_PIRELLI"/> अंतिम फेऱ्यांत हॅमिल्टनने वळण १ बाहेरून नॉरिसला मागे टाकून तिसरे स्थान परत मिळवले. आंतोनेलीही पुन्हा पुढे सरकला आणि पाचवा राहिला. पियास्त्रीने सेफ्टी कारनंतर आंतोनेलीला प्रारंभ-रेषेपूर्वी मागे टाकल्यानंतर त्याला स्थान परत देण्यास सांगण्यात आले. त्यामुळे मॅकलारेनचे नॉरिस चौथे व पियास्त्री सहावे राहिले.<ref name="CH26_SPSTORY"/> === अंतिम निकाल आणि गुणांचे महत्त्व === रसेलने ३३:३८.९९८ या वेळेत १९ फेऱ्या पूर्ण करून विजय मिळवला. लक्लेर फक्त ०.६७४ सेकंदांनी मागे दुसरा आणि हॅमिल्टन २.५५४ सेकंदांनी मागे तिसरा राहिला. लॉसन सातवा आणि बेअरमन आठवा राहून शेवटचे गुण मिळवले. व्हर्सटॅपन नववा राहिल्याने त्याला गुण मिळाले नाहीत. हल्केनबर्ग, बोट्टास आणि लिंडब्लाड शर्यत पूर्ण करू शकले नाहीत.<ref name="CH26_SP">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ चिनी ग्रांप्री: स्प्रिंट शर्यतीचे अधिकृत निकाल|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1280/china/sprint-results|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=१४ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> '''टीप :''' पेरेझला सेफ्टी कारच्या नियंत्रणाखाली इलेक्ट्रॉनिक नियंत्रण प्रणालीने निश्चित केलेला किमान वेळ दोन लहान सेक्टरमध्ये न पाळल्याबद्दल ५ सेकंदांचा दंड देण्यात आला. अंतिम वर्गीकरणात त्याची अंमलबजावणी झाली.<ref name="CH26_PEREZ">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज ४९: पेरेझला सेफ्टी कार नियमभंगासाठी दंड|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_chinese_grand_prix_-_infringement_-_car_11_-_safety_car_ecu_minimum_time.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=१४ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === स्प्रिंट शर्यतीचे निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान ! कार क्र. ! चालक ! संघ ! पूर्ण फेऱ्या ! वेळ / स्थिती ! गुण |- ! align="center" | १ | align="center" | ६३ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १९ | ३३:३८.९९८ | align="center" | ८ |- ! align="center" | २ | align="center" | १६ | {{nowrap|{{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | १९ | align="center" | +०.६७४ | align="center" | ७ |- ! align="center" | ३ | align="center" | ४४ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | १९ | align="center" | +२.५५४ | align="center" | ६ |- ! align="center" | ४ | align="center" | १ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]]}} | [[मॅकलारेन]] | align="center" | १९ | align="center" | +४.४३३ | align="center" | ५ |- ! align="center" | ५ | align="center" | १२ | {{nowrap|{{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १९ | align="center" | +५.६८८ | align="center" | ४ |- ! align="center" | ६ | align="center" | ८१ | {{nowrap|{{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]]}} | [[मॅकलारेन]] | align="center" | १९ | align="center" | +६.८०९ | align="center" | ३ |- ! align="center" | ७ | align="center" | ३० | {{nowrap|{{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]]}} | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | १९ | align="center" | +१०.९०० | align="center" | २ |- ! align="center" | ८ | align="center" | ८७ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | १९ | align="center" | +११.२७१ | align="center" | १ |- ! align="center" | ९ | align="center" | ३ | {{nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | १९ | align="center" | +११.६१९ | align="center" | ० |- ! align="center" | १० | align="center" | ३१ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | १९ | align="center" | +१३.८८७ | align="center" | ० |- ! align="center" | ११ | align="center" | १० | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | १९ | align="center" | +१४.७८० | align="center" | ० |- ! align="center" | १२ | align="center" | ५५ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]]}} | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | १९ | align="center" | +१५.७५३ | align="center" | ० |- ! align="center" | १३ | align="center" | ५ | {{nowrap|{{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | १९ | align="center" | +१५.८५८ | align="center" | ० |- ! align="center" | १४ | align="center" | ४३ | {{nowrap|{{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | १९ | align="center" | +१६.३९३ | align="center" | ० |- ! align="center" | १५ | align="center" | ६ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | १९ | align="center" | +१६.४३० | align="center" | ० |- ! align="center" | १६ | align="center" | २३ | {{nowrap|{{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]]}} | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | १९ | align="center" | +२०.०१४ | align="center" | ० |- ! align="center" | १७ | align="center" | १४ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | १९ | align="center" | +२१.५९९ | align="center" | ० |- ! align="center" | १८ | align="center" | १८ | {{nowrap|{{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | १९ | align="center" | +२१.९७१ | align="center" | ० |- ! align="center" | १९ | align="center" | ११ | {{nowrap|{{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | १९ | align="center" | +२८.२४१ | align="center" | ० |- ! align="center" | — | align="center" | २७ | {{nowrap|{{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | १२ | निवृत्त | align="center" | ० |- ! align="center" | — | align="center" | ७७ | {{nowrap|{{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | १२ | निवृत्त | align="center" | ० |- ! align="center" | — | align="center" | ४१ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]]}} | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | ११ | निवृत्त | align="center" | ० |- class="sortbottom" | colspan="7" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="CH26_SP" /> |} == ग्रांप्री पात्रता फेरी == === फेरी १ === शनिवारी स्प्रिंटनंतर मुख्य ग्रांप्रीसाठी स्वतंत्र पात्रता आयोजित करण्यात आली. पहिल्या भागात मर्सिडीजच्या रसेलने १:३३.२६२ तर आंतोनेलीने १:३३.३०५ वेळ दिली. फेरारी, मॅकलारेन आणि रेड बुलचे चालक पुढे गेले. विलियम्सचे सायेन्स आणि अल्बोन, ॲस्टन मार्टिनचे अलोन्सो व स्ट्रोल आणि कॅडिलॅकचे बोट्टास व पेरेझ या सहा चालकांना पहिल्या फेरीनंतरच बाद व्हावे लागले.<ref name="CH26_Q">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ चिनी ग्रांप्री: मुख्य पात्रता फेरीचे संपूर्ण निकाल|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1280/china/qualifying|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=१४ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> पेरेझ २२वा तर स्ट्रोल २१वा राहिला. अल्बोन १८वा असूनही सुरुवातीच्या ग्रिडवर बदल लागू होणार होते. सायेन्स १७वा, अलोन्सो १९वा आणि बोट्टास २०वा होता. हे स्थान शनिवारची पात्रता दर्शवते; रविवारच्या प्रत्यक्ष शर्यतीपूर्वी लागू झालेल्या बदलांमुळे सुरुवातीच्या ग्रिडमधील नोंद स्वतंत्रपणे तपासणे आवश्यक होते.<ref name="CH26_Q"/><ref name="CH26_GRID">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ चिनी ग्रांप्री: मुख्य शर्यतीची अंतिम सुरुवातीची क्रमवारी|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1280/china/starting-grid|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=१५ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === फेरी २ === दुसऱ्या भागात आंतोनेलीने १:३२.४४३ अशी सर्वात वेगवान वेळ नोंदवली; लक्लेर १:३२.४८६ आणि रसेल १:३२.५२३ अशी वेळ देत पुढे गेले. गॅस्लीने १:३३.००३ वेळ देऊन अंतिम दहा चालकांत स्थान मिळवले. हल्केनबर्ग, कोलापिंटो, ओकन, लॉसन, लिंडब्लाड आणि बोर्तोलेतो यांचे प्रयत्न अंतिम भागासाठी पुरेसे ठरले नाहीत.<ref name="CH26_Q"/> हल्केनबर्ग १:३३.३५४ आणि कोलापिंटो १:३३.३५७ यांच्यात केवळ ०.००३ सेकंदांचे अंतर होते. मात्र अंतिम दहा स्थानांसाठी आवश्यक किमान वेळेपासून दोघेही मागे राहिले. रेसिंग बुल्सच्या दोन्ही गाड्या आणि हासचा ओकनही या भागात बाद झाल्याने शेवटच्या भागात मर्सिडीज, फेरारी, मॅकलारेन, रेड बुल, अल्पाइन व हासचे बेअरमन असे विविध संघ सहभागी राहिले.<ref name="CH26_Q"/> === फेरी ३ === अंतिम भागाच्या प्रारंभी रसेलची मर्सिडीज वळणांनंतर अचानक धीमी झाली आणि पहिल्याच गिअरमध्ये अडकल्याने त्याला गाडी कसाबसा पिटमध्ये आणावी लागली. संघाने इलेक्ट्रॉनिक प्रणालीचे पुनर्संचयन करून कार पुन्हा चालवता येण्याजोगी केली. या बिघाडामुळे रसेलला शेवटी फक्त एकच वेगवान प्रयत्न करता आला, तर आंतोनेलीला आवश्यक फेऱ्या पूर्ण करण्याची संधी मिळाली.<ref name="CH26_QSTORY"/> आंतोनेलीने १:३२.०६४ अशी वेळ नोंदवली आणि आपल्या कारकिर्दीतील पहिला ग्रांप्री पोल मिळवला. रसेल १:३२.२८६ अशी वेळ देत ०.२२२ सेकंद मागे दुसरा राहिला. हॅमिल्टन १:३२.४१५ वेळेसह तिसरा आणि लक्लेर फक्त ०.०१३ सेकंदांनी मागे चौथा होता. पियास्त्री, नॉरिस, गॅस्ली, व्हर्सटॅपन, हादजार आणि बेअरमन यांनी पहिल्या दहा स्थानांची पूर्तता केली.<ref name="CH26_Q"/> या पोलमुळे आंतोनेलीने २००८ इटालियन ग्रांप्रीमध्ये सेबॅस्टियन व्हेटेलने केलेला सर्वात तरुण ग्रांप्री पोल विजेत्याचा विक्रम मोडला. शुक्रवारच्या स्प्रिंट पोलवर रसेल, तर शनिवारच्या मुख्य ग्रांप्री पोलवर आंतोनेली होता; त्यामुळे दोन्ही पोल पोझिशनबाबत संभ्रम होऊ नये. रसेलच्या Q3 बिघाडामुळे दोन्ही मर्सिडीजचे वेगवान संभाव्य प्रयत्न वेगळ्या परिस्थितीत झाले.<ref name="CH26_QSTORY"/> === मुख्य पात्रता फेरीचे निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान ! कार क्र. ! चालक ! संघ ! फेरी १ ! फेरी २ ! फेरी ३ ! फेऱ्या |- ! align="center" | १ | align="center" | १२ | {{nowrap|{{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १:३३.३०५ | align="center" | १:३२.४४३ | align="center" | १:३२.०६४ | align="center" | १५ |- ! align="center" | २ | align="center" | ६३ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १:३३.२६२ | align="center" | १:३२.५२३ | align="center" | १:३२.२८६ | align="center" | १३ |- ! align="center" | ३ | align="center" | ४४ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | १:३३.५२२ | align="center" | १:३२.५६७ | align="center" | १:३२.४१५ | align="center" | १९ |- ! align="center" | ४ | align="center" | १६ | {{nowrap|{{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | १:३३.१७५ | align="center" | १:३२.४८६ | align="center" | १:३२.४२८ | align="center" | २० |- ! align="center" | ५ | align="center" | ८१ | {{nowrap|{{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]]}} | [[मॅकलारेन]] | align="center" | १:३३.५९० | align="center" | १:३३.१३० | align="center" | १:३२.५५० | align="center" | २० |- ! align="center" | ६ | align="center" | १ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]]}} | [[मॅकलारेन]] | align="center" | १:३३.५३५ | align="center" | १:३२.९१० | align="center" | १:३२.६०८ | align="center" | २० |- ! align="center" | ७ | align="center" | १० | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | १:३३.७८८ | align="center" | १:३३.००३ | align="center" | १:३२.८७३ | align="center" | २१ |- ! align="center" | ८ | align="center" | ३ | {{nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | १:३३.४१७ | align="center" | १:३३.०९८ | align="center" | १:३३.००२ | align="center" | २० |- ! align="center" | ९ | align="center" | ६ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | १:३३.६३२ | align="center" | १:३३.३५२ | align="center" | १:३३.१२१ | align="center" | २० |- ! align="center" | १० | align="center" | ८७ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | १:३३.६८७ | align="center" | १:३३.१९७ | align="center" | १:३३.२९२ | align="center" | १९ |- ! align="center" | ११ | align="center" | २७ | {{nowrap|{{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | १:३४.११६ | align="center" | १:३३.३५४ | align="center" | — | align="center" | १२ |- ! align="center" | १२ | align="center" | ४३ | {{nowrap|{{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | १:३३.६३४ | align="center" | १:३३.३५७ | align="center" | — | align="center" | १५ |- ! align="center" | १३ | align="center" | ३१ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | १:३३.९७४ | align="center" | १:३३.५३८ | align="center" | — | align="center" | १४ |- ! align="center" | १४ | align="center" | ३० | {{nowrap|{{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]]}} | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | १:३४.१३९ | align="center" | १:३३.७६५ | align="center" | — | align="center" | १५ |- ! align="center" | १५ | align="center" | ४१ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]]}} | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | १:३३.९०६ | align="center" | १:३३.७८४ | align="center" | — | align="center" | १५ |- ! align="center" | १६ | align="center" | ५ | {{nowrap|{{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | १:३३.५४९ | align="center" | १:३३.९६५ | align="center" | — | align="center" | १४ |- ! align="center" | १७ | align="center" | ५५ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]]}} | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | १:३४.३१७ | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | १० |- ! align="center" | १८ | align="center" | २३ | {{nowrap|{{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]]}} | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | १:३४.७७२ | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | १० |- ! align="center" | १९ | align="center" | १४ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | १:३५.२०३ | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | ९ |- ! align="center" | २० | align="center" | ७७ | {{nowrap|{{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | १:३५.४३६ | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | ९ |- ! align="center" | २१ | align="center" | १८ | {{nowrap|{{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | १:३५.९९५ | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | ९ |- ! align="center" | २२ | align="center" | ११ | {{nowrap|{{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | १:३६.९०६ | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | ६ |- class="sortbottom" | colspan="8" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="CH26_Q" /> |} === शर्यतीची अधिकृत सुरुवातीची क्रमवारी === आंतोनेली आणि रसेल यांना पहिली रांग मिळाली; हॅमिल्टन-लक्लेर दुसऱ्या तर पियास्त्री-नॉरिस तिसऱ्या रांगेत होते. २२व्या क्रमांकावर दाखवलेला अल्बोन हा निलंबनाच्या बदलामुळे पिट-लेनमधून सुरुवात करण्यास बांधील होता. अखेरीस अल्बोनसह चार चालक शर्यत सुरू करू शकले नाहीत; तरीही त्यांच्या नोंदी अधिकृत सुरुवातीच्या क्रमवारीत अस्तित्वात आहेत.<ref name="CH26_GRID"/><ref name="CH26_RACESTORY"/> {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! ग्रिड क्रमांक ! कार क्र. ! चालक ! संघ ! पात्रता वेळ ! टीप |- ! align="center" | १ | align="center" | १२ | {{nowrap|{{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १:३२.०६४ | align="center" | — |- ! align="center" | २ | align="center" | ६३ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १:३२.२८६ | align="center" | — |- ! align="center" | ३ | align="center" | ४४ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | १:३२.४१५ | align="center" | — |- ! align="center" | ४ | align="center" | १६ | {{nowrap|{{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | १:३२.४२८ | align="center" | — |- ! align="center" | ५ | align="center" | ८१ | {{nowrap|{{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]]}} | [[मॅकलारेन]] | align="center" | १:३२.५५० | मुख्य शर्यत सुरू केली नाही |- ! align="center" | ६ | align="center" | १ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]]}} | [[मॅकलारेन]] | align="center" | १:३२.६०८ | मुख्य शर्यत सुरू केली नाही |- ! align="center" | ७ | align="center" | १० | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | १:३२.८७३ | align="center" | — |- ! align="center" | ८ | align="center" | ३ | {{nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | १:३३.००२ | align="center" | — |- ! align="center" | ९ | align="center" | ६ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | १:३३.१२१ | align="center" | — |- ! align="center" | १० | align="center" | ८७ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | १:३३.२९२ | align="center" | — |- ! align="center" | ११ | align="center" | २७ | {{nowrap|{{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | १:३३.३५४ | align="center" | — |- ! align="center" | १२ | align="center" | ४३ | {{nowrap|{{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | १:३३.३५७ | align="center" | — |- ! align="center" | १३ | align="center" | ३१ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | १:३३.५३८ | align="center" | — |- ! align="center" | १४ | align="center" | ३० | {{nowrap|{{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]]}} | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | १:३३.७६५ | align="center" | — |- ! align="center" | १५ | align="center" | ४१ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]]}} | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | १:३३.७८४ | align="center" | — |- ! align="center" | १६ | align="center" | ५ | {{nowrap|{{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | १:३३.९६५ | मुख्य शर्यत सुरू केली नाही |- ! align="center" | १७ | align="center" | ५५ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]]}} | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | १:३४.३१७ | align="center" | — |- ! align="center" | १८ | align="center" | १४ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | १:३५.२०३ | align="center" | — |- ! align="center" | १९ | align="center" | ७७ | {{nowrap|{{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | १:३५.४३६ | align="center" | — |- ! align="center" | २० | align="center" | १८ | {{nowrap|{{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | १:३५.९९५ | align="center" | — |- ! align="center" | २१ | align="center" | ११ | {{nowrap|{{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | १:३६.९०६ | align="center" | — |- ! align="center" | २२ | align="center" | २३ | {{nowrap|{{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]]}} | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | १:३४.७७२ | पिट-लेनमध्ये सुरू करणे अपेक्षित; प्रत्यक्ष सुरुवात नाही |- class="sortbottom" | colspan="6" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="CH26_GRID" /> |} == मुख्य शर्यत == === शर्यतीपूर्वीची चार माघारी === रविवारी स्टार्टपूर्वीच मोठा व्यत्यय आला. विद्यमान विश्वविजेता लॅन्डो नॉरिसची मॅकलारेन ग्रिडपर्यंत पोहोचू शकली नाही. संघाने दुसरी मॅकलारेन, ऑस्कर पियास्त्रीची कार, फॉर्मेशन लॅपपूर्वी पिट-लेनकडे परत आणली. दोन्ही कारमध्ये पॉवर युनिटशी संबंधित स्वतंत्र विद्युत समस्या असल्याचे मॅकलारेनने सांगितले. त्यामुळे मॅकलारेनच्या दोन्ही गाड्या एका फेरीचीही शर्यत न करता बाहेर पडल्या.<ref name="CH26_RACESTORY"/> ऑडीचा गॅब्रिएल बोर्तोलेतो हायड्रॉलिक बिघाडामुळे शर्यत सुरू करू शकला नाही. विलियम्सचा अलेक्झांडर अल्बोन निलंबनात बदल केल्याने पिट-लेन स्टार्टसाठी अपेक्षित होता, परंतु त्याची कारही सुरू झाली नाही. अशाप्रकारे अधिकृत नोंदणीत २२ चालक असूनही मुख्य शर्यतीत प्रत्यक्ष १८ गाड्यांनी सुरुवात केली. सुरुवातीच्या ग्रिडवर पाचवी-सहावी स्थाने मिळालेल्या मॅकलारेनची पूर्ण अनुपस्थिती ही पुढील स्पर्धेसाठी आणि गुणतालिकेसाठी गंभीर घटना ठरली.<ref name="CH26_RACE"/><ref name="CH26_RACESTORY"/> === फेरी १ ते ५ : फेरारीची सुरुवातीची आघाडी === स्टार्ट होताच तिसऱ्या स्थानावरील हॅमिल्टनने दोन्ही मर्सिडीजच्या पुढे जाण्यासाठी वेगवान सुरुवात केली. आंतोनेलीने रसेलकडे आपली कार थोडी वळवून संरक्षणात्मक जागा घेतली होती; त्यामुळे हॅमिल्टनला बाहेरच्या बाजूने पुढे जाण्याची संधी मिळाली. लक्लेरही रसेलच्या पुढे गेला आणि आंतोनेलीवर दबाव आणण्याचा प्रयत्न केला; परंतु वळण ३ च्या कर्बजवळ जागा कमी पडल्याने तो तिसऱ्या स्थानावर राहिला.<ref name="CH26_RACESTORY"/> मुख्य गटामागे हादजारची रेड बुल वळण १३ येथे फिरली; बेअरमनला संपर्क टाळण्यासाठी मार्ग बदलावा लागला. व्हर्सटॅपनने सॉफ्ट टायर निवडूनही सुरुवातीला स्थान गमावले आणि तो मागच्या गटात गेला. समोरील लढतीत हॅमिल्टनची आघाडी दोन फेऱ्यांपेक्षा कमी टिकली. आंतोनेलीने वळण १४ येथे फेरारीला मागे टाकून पुन्हा पहिला क्रमांक मिळवला.<ref name="CH26_RACESTORY"/> तिसऱ्या फेरीच्या सुरुवातीला रसेलने लक्लेरला मागे टाकले आणि काही फेऱ्यांत हॅमिल्टनलाही मागे सोडले. त्यामुळे पहिल्या टप्प्यात मर्सिडीजच्या दोन्ही चालकांनी पुन्हा पुढची स्थाने मिळवली. आंतोनेलीने स्थिर वेगाने अंतर वाढवण्याचा प्रयत्न केला, तर फेरारीचा वेग ब्रेकिंग आणि ओव्हरटेकिंगच्या भागांत उपयुक्त ठरत असल्याचे प्रारंभीचे बदल दाखवत होते.<ref name="CH26_RACESTORY"/> === फेरी ९ ते १३ : स्ट्रोलची माघार आणि सेफ्टी कार === नवव्या फेरीपर्यंत धावलेल्या लान्स स्ट्रोलची ॲस्टन मार्टिन वळण १ जवळ थांबली. गाडी हटवण्यासाठी सेफ्टी कार लागू करण्यात आली. लॉसन, व्हर्सटॅपन आणि सायेन्स यांसारख्या काही चालकांनी त्याच सुमारास आधीच पिट-स्टॉप घेतले होते; सेफ्टी कारमुळे इतर आघाडीच्या चालकांना तुलनेने कमी वेळेच्या हानीत टायर बदलता आले. ही शर्यतीतील एकमेव पूर्ण सेफ्टी कार तैनाती ठरली.<ref name="CH26_RACESTORY"/> आंतोनेली, रसेल, हॅमिल्टन व लक्लेर यांनी मीडियमवरून हार्ड मिश्रणात बदल केला. हार्ड टायरवर प्रारंभ केलेले कोलापिंटो व ओकन ट्रॅकवर राहिले; त्यामुळे पुन्हा सुरुवातीच्या क्षणी त्यांच्या गाड्या अनेक थांबून आलेल्या आघाडीच्या चालकांच्या पुढे दिसत होत्या. मात्र रणनीतीतील या तात्पुरत्या स्थानांपेक्षा दीर्घ कालावधीतील टायरचे वय आणि पकड निर्णायक ठरणार होती.<ref name="CH26_RACESTORY"/><ref name="CH26_PIRELLIRACE"/> सेफ्टी कारनंतर आंतोनेली पुढे राहिला. त्याच्या मागे कोलापिंटो, ओकन, रसेल, हॅमिल्टन, लिंडब्लाड, लक्लेर, हल्केनबर्ग, गॅस्ली व बेअरमन अशी मिश्र क्रमवारी तयार झाली. त्यामुळे पुढील काही फेऱ्या फक्त शुद्ध वेगावर अवलंबून न राहता कोणत्या चालकाला वाहतुकीतून किती लवकर बाहेर पडता येते यावर अवलंबून होत्या. वेगवान चालकांसाठी हे तात्पुरते अडथळे निर्णायक ठरले.<ref name="CH26_RACESTORY"/> === फेरी १४ ते २३ : पुन्हा सुरुवातीचा संघर्ष === रसेलला हार्ड टायर लगेच तापवण्यात अडचण आली. तो वळण ६ येथे थोडा बाहेर गेल्याने हॅमिल्टन त्याच्या पुढे आला; लक्लेरलाही स्थान सुधारता आले. त्यामुळे मध्य टप्प्याच्या प्रारंभी आंतोनेलीच्या मागे दोन्ही फेरारी आणि रसेल अशी स्थिती निर्माण झाली. मर्सिडीजची शर्यतीतील एकूण गती अधिक चांगली असली तरी सुरक्षा काळानंतर टायरमधील तापमान नियंत्रित करण्याच्या क्षणिक अडचणीने रसेलचा वेग कमी केला.<ref name="CH26_RACESTORY"/> हॅमिल्टनने ओकन आणि कोलापिंटोला अल्पावधीत मागे सोडले; रसेलनेही या गाड्या मागे टाकल्या. त्याचवेळी मागच्या गटात बेअरमन व व्हर्सटॅपनसारखे चालक स्वतःच्या रणनीतीचा फायदा घेत पुढे गेले. नव्या हार्ड टायरवरील वेगामुळे बेअरमनला कोलापिंटोच्या मागे असलेला गट मागे सोडता आला. लिंडब्लाड वळण १४ येथे स्वतःहून फिरला; परंतु शर्यतीत पुढे सहभागी राहिला.<ref name="CH26_RACESTORY"/> === फेरी २४ ते ३९ : फेरारीच्या दोन्ही चालकांची लढत === चोविसाव्या फेरीत लक्लेरने वळण १४ येथील ब्रेकिंग झोनमध्ये हॅमिल्टनला मागे टाकून दुसरे स्थान मिळवले. त्यानंतर फेरारीच्या दोन चालकांत दीर्घ प्रत्यक्ष स्पर्धा सुरू झाली. वळण १ मधून बाहेर पडताना बाजूबाजूने चाललेल्या गाड्या, वळण ९–१० मधील स्थानबदल आणि वळण १४ येथील ब्रेकिंगवेळी होत असलेले हल्ले या लढतीची प्रमुख वैशिष्ट्ये होती.<ref name="CH26_RACESTORY"/> या संघर्षामुळे दोन्ही फेरारींचा वेगवान फेऱ्यांवरील प्रयत्न एकमेकांशी संबंधित राहिला आणि आंतोनेलीला पुढे अंतर वाढवण्याची संधी मिळाली. त्याची आघाडी एका टप्प्यावर सुमारे सात सेकंदांपर्यंत पोहोचली. याउलट रसेलने पुन्हा टायरमध्ये योग्य तापमान मिळाल्यावर एकेक करून फेरारींच्या पुढे जाऊन दुसरे स्थान मिळवले. आंतोनेलीला गाठण्याइतका वेळ मात्र त्याच्याकडे उरला नव्हता.<ref name="CH26_RACESTORY"/> पस्तिसाव्या फेरीत लक्लेर वळण १४ येथे ब्रेकिंग उशिरा झाल्यामुळे बाहेर गेला आणि हॅमिल्टन पुन्हा तिसऱ्या स्थानावर आला. लक्लेरने पुढच्या सरळ भागात पुन्हा प्रयत्न केला; परंतु हॅमिल्टनने संरक्षण करत ते स्थान राखले. एकाच संघातील चालकांमध्ये झालेली ही लढत अंतिम पोडियमचे स्थान ठरवण्यास कारणीभूत ठरली.<ref name="CH26_RACESTORY"/> एकोणचाळीसाव्या फेरीत लक्लेरने वळण १४ येथे पुन्हा हॅमिल्टनला मागे टाकले; पण लगेच पहिल्या वळणात हॅमिल्टनने स्थान परत घेतले. दोन्ही फेरारी आंतोनेलीपेक्षा बऱ्याच मागे होत्या; त्यामुळे त्यांच्या अंतर्गत लढतीतून समोरच्या मर्सिडीजला थेट धोका निर्माण झाला नाही. अखेरीस हॅमिल्टनने तिसरा आणि लक्लेरने चौथा क्रमांक मिळवला.<ref name="CH26_RACESTORY"/> === फेरी ३३ : ओकन–कोलापिंटो धडक === शर्यतीच्या ३३व्या फेरीत कोलापिंटो पिट-लेनमधून बाहेर पडला तेव्हा ओकन त्याच्याजवळ आला. वळण १ मधून वळण २ कडे जाताना ओकनने आतल्या बाजूने ओव्हरटेक करण्याचा प्रयत्न केला, मात्र त्या क्षणी आवश्यक स्थान मिळवले नसल्याचे एफआयए पंचांनी ठरवले. दोन्ही गाड्यांत संपर्क होऊन कोलापिंटो फिरला. या घटनेत ओकनला पूर्ण जबाबदार ठरवण्यात आले व १० सेकंदांचा दंड देण्यात आला.<ref name="CH26_RACEDEC">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज ७२: ओकन आणि कोलापिंटो यांच्यातील धडकेबद्दल निर्णय|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_chinese_grand_prix_-_infringement_-_car_31_-_causing_a_collision_with_car_43.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=१५ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> कोलापिंटोची पुढील शर्यत पूर्णपणे संपली नाही. त्याने पुन्हा स्पर्धेत पुढे जात दहावे स्थान आणि हंगामातील एक गुण मिळवला. ओकनने दंड भोगल्यानंतर चौदाव्या स्थानावर शर्यत पूर्ण केली. या उदाहरणातून दोन्ही चालकांसाठी एकाच घटनेचे वेगळे परिणाम दिसतात: कोलापिंटोचा संभाव्य चांगला निकाल धोक्यात आला, तर ओकनचा वेळदंड अंतिम स्थानावर परिणामकारक ठरला.<ref name="CH26_RACE"/><ref name="CH26_RACEDEC"/> === अखेरच्या फेऱ्या : विजय आणि माघारी === शर्यतीच्या उत्तरार्धात व्हर्सटॅपन सहाव्या स्थानाच्या आसपास धावत होता; परंतु रेड बुलला तांत्रिक समस्या आल्याने तो ४५ फेऱ्यांनंतर निवृत्त झाला. अलोन्सोने ३२ फेऱ्यांनंतर शर्यत सोडली; आधी स्ट्रोलही बाद झाला होता. ॲस्टन मार्टिनच्या दोन्ही गाड्या आणि व्हर्सटॅपन यांना अंतिम रेषा गाठता आली नाही.<ref name="CH26_RACESTORY"/><ref name="CH26_RACE"/> अखेरच्या काही फेऱ्यांत आंतोनेली वळण १४ येथे ब्रेकिंग करताना बाहेर गेला आणि त्याच्या टायरवर सपाट भाग तयार झाला. या क्षणिक अडचणीने रसेलशी अंतर कमी झाले तरी आंतोनेलीने कार नियंत्रणात ठेवून पहिला क्रमांक कायम राखला. रसेलचे टायरही झिजत असल्याने विजयासाठी अखेरचा गंभीर हल्ला करण्याची स्थिती निर्माण झाली नाही. आंतोनेलीने सर्वात वेगवान फेरी ५२व्या फेरीत १:३५.२७५ नोंदवली.<ref name="CH26_RACESTORY"/><ref name="CH26_RACE"/> आंतोनेलीने १:३३:१५.६०७ वेळेत शर्यत पूर्ण केली. रसेल ५.५१५ सेकंदांनी मागे दुसरा राहिला, तर हॅमिल्टन २५.२६७ सेकंदांनी मागे तिसरा होता. लक्लेर चौथा आणि बेअरमन पाचवा राहिला. गॅस्ली सहावा, लॉसन सातवा, हादजार आठवा, सायेन्स नववा आणि कोलापिंटो दहावा राहिला. हा निकाल मर्सिडीजचा सलग दुसऱ्या ग्रांप्रीतील विजय आणि पहिल्या दोन स्थानांवरील वर्चस्व दर्शवत होता.<ref name="CH26_RACE"/> === शर्यतीचा निकाल आणि महत्त्व === खालील तक्त्यात अधिकृत अंतिम वर्गीकरणानुसार सर्व २२ नोंदणीकृत चालक दिले आहेत. शर्यत पूर्ण न करणाऱ्या आणि शर्यत सुरूच न करणाऱ्या चालकांमधील फरक वेगळा ठेवला आहे. वर्गीकरणातील फेरीसंख्या व गुण अधिकृत निकालावर आधारित आहेत.<ref name="CH26_RACE"/> === मुख्य शर्यतीचे निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान ! कार क्र. ! चालक ! संघ ! पूर्ण फेऱ्या ! वेळ / अंतर / स्थिती ! गुण |- ! align="center" | १ | align="center" | १२ | {{nowrap|{{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | ५६ | align="center" | १:३३:१५.६०७ | align="center" | २५ |- ! align="center" | २ | align="center" | ६३ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | ५६ | align="center" | +५.५१५ | align="center" | १८ |- ! align="center" | ३ | align="center" | ४४ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | ५६ | align="center" | +२५.२६७ | align="center" | १५ |- ! align="center" | ४ | align="center" | १६ | {{nowrap|{{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | ५६ | align="center" | +२८.८९४ | align="center" | १२ |- ! align="center" | ५ | align="center" | ८७ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | ५६ | align="center" | +५७.२६८ | align="center" | १० |- ! align="center" | ६ | align="center" | १० | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | ५६ | align="center" | +५९.६४७ | align="center" | ८ |- ! align="center" | ७ | align="center" | ३० | {{nowrap|{{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]]}} | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | ५६ | align="center" | +८०.५८८ | align="center" | ६ |- ! align="center" | ८ | align="center" | ६ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | ५६ | align="center" | +८७.२४७ | align="center" | ४ |- ! align="center" | ९ | align="center" | ५५ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]]}} | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | ५५ | align="center" | +१ फेरी | align="center" | २ |- ! align="center" | १० | align="center" | ४३ | {{nowrap|{{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | ५५ | align="center" | +१ फेरी | align="center" | १ |- ! align="center" | ११ | align="center" | २७ | {{nowrap|{{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | ५५ | align="center" | +१ फेरी | align="center" | ० |- ! align="center" | १२ | align="center" | ४१ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]]}} | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | ५५ | align="center" | +१ फेरी | align="center" | ० |- ! align="center" | १३ | align="center" | ७७ | {{nowrap|{{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | ५५ | align="center" | +१ फेरी | align="center" | ० |- ! align="center" | १४ | align="center" | ३१ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | ५५ | align="center" | +१ फेरी | align="center" | ० |- ! align="center" | १५ | align="center" | ११ | {{nowrap|{{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | ५५ | align="center" | +१ फेरी | align="center" | ० |- ! align="center" | — | align="center" | ३ | {{nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | ४५ | निवृत्त | align="center" | ० |- ! align="center" | — | align="center" | १४ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | ३२ | निवृत्त | align="center" | ० |- ! align="center" | — | align="center" | १८ | {{nowrap|{{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | ९ | निवृत्त | align="center" | ० |- ! align="center" | — | align="center" | ८१ | {{nowrap|{{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]]}} | [[मॅकलारेन]] | align="center" | ० | सुरुवात केली नाही | align="center" | ० |- ! align="center" | — | align="center" | १ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]]}} | [[मॅकलारेन]] | align="center" | ० | सुरुवात केली नाही | align="center" | ० |- ! align="center" | — | align="center" | ५ | {{nowrap|{{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | ० | सुरुवात केली नाही | align="center" | ० |- ! align="center" | — | align="center" | २३ | {{nowrap|{{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]]}} | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | ० | सुरुवात केली नाही | align="center" | ० |- class="sortbottom" | colspan="7" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="CH26_RACE" /> |} === सर्वात वेगवान फेरी === किमी आंतोनेलीने ५२व्या फेरीत १:३५.२७५ अशी सर्वात वेगवान फेरी नोंदवली.<ref name="CH26_FAST">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ चिनी ग्रांप्री – अधिकृत सर्वात वेगवान फेऱ्या|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1280/china/fastest-laps|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=१५ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१९ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> ही कामगिरी त्याच्या विजयानंतरच्या आकडेवारीत नोंदली गेली, परंतु २०२६ गुणनियमांत सर्वात वेगवान फेरीसाठी स्वतंत्र गुण दिले जात नव्हते. त्यामुळे त्याला विजयासाठी २५ आणि स्प्रिंटमधील पाचव्या स्थानासाठी ४ असे या सप्ताहांतात एकूण २९ गुण मिळाले.<ref name="CH26_POST"/><ref name="CH26_RACE"/> {| class="wikitable" style="font-size:85%;" ! चालक ! कारनिर्माता ! फेरी क्रमांक ! वेळ |- | {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | ५२ | align="center" | १:३५.२७५ |- class="sortbottom" | colspan="4" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="CH26_FAST" /> |} == शर्यतीनंतरचे विश्लेषण == === मर्सिडीज : वेग आणि विश्वसनीयता === मर्सिडीजने शुक्रवारी सरावातील पहिल्या दोन स्थाने, स्प्रिंटचा पोल, स्प्रिंट विजय, मुख्य ग्रांप्रीचा पोल आणि मुख्य शर्यतीतील पहिली दोन स्थाने असा प्रभावी कार्यक्रम पूर्ण केला. तरीही सप्ताहांत पूर्णपणे विनाअडथळा नव्हता: रसेलला मुख्य पात्रतेच्या अंतिम फेरीत तांत्रिक बिघाड आला आणि आंतोनेलीला स्प्रिंटमध्ये धडकेबद्दल दंड मिळाला होता. अशा दोन समस्या असतानाही मुख्य शर्यतीतील वेग व टायर व्यवस्थापनामुळे संघाने महत्त्वाचे गुण मिळवले.<ref name="CH26_QSTORY"/><ref name="CH26_RACESTORY"/> रसेलने स्प्रिंटमध्ये आठ आणि मुख्य शर्यतीत अठरा असे चीनमध्ये २६ गुण घेतले; आंतोनेलीने स्प्रिंटमध्ये चार आणि मुख्य विजयातून पंचवीस असे २९ गुण घेतले. ऑस्ट्रेलियातील ७ गुणांची रसेलची आघाडी शांघायनंतर ४ गुणांवर आली. त्यामुळे एका संघाकडून सलग दोन मुख्य ग्रांप्री विजय झाले तरी चालक अजिंक्यपदातील क्रमांक या दोन सप्ताहांतात वेगळ्या चालकांकडे गेला.<ref name="CH26_POST"/> === फेरारी : स्प्रिंट आणि मुख्य शर्यतीतील स्थानांसाठी संघर्ष === फेरारीला स्प्रिंटमध्ये लक्लेरचे दुसरे आणि हॅमिल्टनचे तिसरे, तसेच मुख्य ग्रांप्रीत हॅमिल्टनचे तिसरे व लक्लेरचे चौथे स्थान मिळाले. हॅमिल्टनसाठी फेरारीत सामील झाल्यानंतर मुख्य ग्रांप्रीमधील हे पहिले पोडियम होते. त्याच सर्किटवर मागील हंगामात त्याने स्प्रिंट विजय मिळवला होता, पण मुख्य ग्रांप्रीतील पोडियमसाठी त्याला यावेळी पुन्हा लढावे लागले.<ref name="CH26_RACESTORY"/> लक्लेर आणि हॅमिल्टनच्या लढतींमुळे प्रेक्षकांना दोन्ही फेरारींची गती आणि ओव्हरटेकिंगची क्षमता दिसली; दुसरीकडे त्यांना एकमेकांशी लढावे लागत असताना आंतोनेलीची आघाडी वाढली. परिणामी फेरारीने पोडियम व गुण मिळवले, पण मर्सिडीजच्या पहिल्या दोन स्थानांना आव्हान देऊ शकली नाही.<ref name="CH26_RACESTORY"/> === मॅकलारेन : दोन्ही गाड्यांची सुरुवातीपूर्व माघार === पियास्त्रीने मुख्य पात्रतेत पाचवे आणि नॉरिसने सहावे स्थान मिळवले होते, परंतु रविवारी दोन्ही मॅकलारेन गाड्या शर्यतीत उतरू शकल्या नाहीत. वेगाची चाचणी आणि शर्यतीतील विश्वसनीयता यांतील फरक अधोरेखित करणारी ही घटना होती. शुक्रवारी सरावात नॉरिस तिसरा, तर स्प्रिंटमध्ये चौथा राहून गुण मिळवलेला असतानाही मुख्य शर्यतीत संघाला शून्य गुण मिळाले.<ref name="CH26_FP"/><ref name="CH26_SP"/><ref name="CH26_RACESTORY"/> पियास्त्रीसाठी हा हंगामाच्या दोन सुरुवातीच्या मुख्य ग्रांप्रींपैकी सलग दुसरा नॉन-स्टार्ट ठरला; ऑस्ट्रेलियात त्याच्या पहिल्या स्पर्धेपूर्वीच्या लॅपवरील दुर्घटनेमुळे त्याला शर्यत सुरू करता आली नव्हती. चीनमध्ये कारण वेगळे — पॉवर युनिटशी संबंधित विद्युत समस्या — होते. त्यामुळे स्पर्धात्मक गती असतानाही अजिंक्यपदातील गुणसंचयावर परिणाम झाला.<ref name="CH26_RACESTORY"/> === मधल्या गटातील स्थानबदल === बेअरमन पाचवा राहून हाससाठी मोठे गुण घेऊन आला. सुरुवातीच्या फेरीत हादजारची गाडी फिरल्यामुळे स्वतःची कार वाचवण्याची वेळ आली असतानाही त्याने संयमाने स्थान सुधारले. गॅस्लीने सहावा क्रमांक मिळवून अल्पाइनला सलग दुसऱ्या सप्ताहांतात गुण मिळवून दिले. लॉसनने स्प्रिंटच्या सातव्या स्थानानंतर मुख्य शर्यतीत सातवे स्थान, तर हादजारने आठवे स्थान मिळवले.<ref name="CH26_RACESTORY"/> सायेन्सला विलियम्ससाठी या हंगामातील पहिले दोन गुण मिळाले. कोलापिंटोने ओकनबरोबरच्या धडकेनंतरही दहाव्या स्थानावर शर्यत पूर्ण करून एक गुण मिळवला. हल्केनबर्ग अकरावा, लिंडब्लाड बारावा, बोट्टास तेरावा, ओकन चौदावा आणि पेरेझ पंधरावा राहिला. कारचा वेग, पिट-स्टॉपची वेळ, सेफ्टी कारच्या वेळी योग्य ठरणारी टायर निवड आणि शर्यतीतील अडचणी यांतून ही मधल्या गटाची स्थिती तयार झाली.<ref name="CH26_RACE"/><ref name="CH26_RACESTORY"/> === दीर्घ टायर रणनीतीचा परिणाम === पिरेलीच्या शर्यतीनंतरच्या माहितीनुसार, एक थांब्याची रणनीती अपेक्षेप्रमाणे प्रभावी ठरली. नवव्या फेरीदरम्यान सेफ्टी कार आल्याने मीडियमवर सुरुवात करणाऱ्या चालकांनी लवकर हार्ड टायर लावले; काहींच्या हार्ड टायरवरील दुसऱ्या टप्प्यातील फेऱ्या ४५ पेक्षा जास्त झाल्या. उलट सुरुवातीपासून हार्ड टायर लावलेल्या चालकांना सेफ्टी कार काळात न थांबण्याची मोकळीक होती; त्यांनी तात्पुरती स्थानवाढ मिळवली, पण पुढे नव्या टायरवरील गाड्यांनी त्यांना मागे टाकले.<ref name="CH26_PIRELLIRACE"/> सॉफ्ट मिश्रणाची प्रारंभी अधिक पकड देणारी निवडही काही गाड्यांनी वापरली; तथापि व्हर्सटॅपनच्या अपेक्षेपेक्षा संथ सुरुवातीमुळे जास्त पकड म्हणजे हमखास जास्त स्थान असा निष्कर्ष निघत नाही. योग्य टायर निवड, सर्किटवरील तापमान, ऊर्जा वापर, रेसिंग ट्रॅफिक आणि सुरक्षितपणे कार पुढे काढणे या सर्व घटकांचा प्रभाव पाहता चीनची ग्रांप्री नव्या २०२६ कारसाठी महत्त्वाचा आरंभीचा संदर्भबिंदू ठरली.<ref name="CH26_PIRELLIRACE"/><ref name="CH26_RACESTORY"/> === ऐतिहासिक महत्त्व आणि हंगामावरील परिणाम === आंतोनेलीचा विजय २००६ नंतर इटालियन चालकाचा फॉर्म्युला वनमधील पहिला मुख्य ग्रांप्री विजय ठरला. १९ वर्षांचा असताना तो शर्यत जिंकणारा दुसऱ्या क्रमांकाचा सर्वात तरुण चालक बनला. त्याचा पहिला पोल आणि पहिला विजय एकाच सप्ताहांतात झाल्याने या शर्यतीला चालकाच्या कारकिर्दीतील विशेष महत्त्व प्राप्त झाले.<ref name="CH26_RACESTORY"/><ref name="CH26_QSTORY"/> रसेलने २०२६ च्या पहिल्या दोन मुख्य ग्रांप्रीपैकी पहिली जिंकली आणि दुसरीत दुसरे स्थान मिळवले, तर चीनची स्प्रिंटही जिंकली. त्यामुळे अजिंक्यपदातील आघाडी त्याच्याकडे राहिली. त्याचवेळी एका संघातील वेगवान दोन चालकांमधील हंगामभरची स्पर्धा पुढे निर्णायक होऊ शकते याचा आरंभीचा संकेत या फेरीने दिला.<ref name="CH26_POST"/> या ग्रांप्रीतील दुसरे ऐतिहासिक महत्त्व विश्वसनीयतेशी संबंधित होते: एकाच वेळी चार नोंदणीकृत गाड्या मुख्य शर्यत सुरू करू शकल्या नाहीत, त्यांमध्ये गतविजेत्या मॅकलारेनच्या दोन्ही गाड्या होत्या. अशा घटना अंतिम पोडियमबरोबरच अजिंक्यपदाच्या गुणतालिकेत दीर्घकालीन परिणाम घडवू शकतात. त्यामुळे रविवारची शर्यत समजून घेण्यासाठी केवळ सुरुवातीची क्रमवारी आणि अंतिम पोडियम नव्हे तर नॉन-स्टार्ट नोंदीही महत्त्वाच्या आहेत.<ref name="CH26_RACESTORY"/><ref name="CH26_RACE"/> === पंचांचे निर्णय आणि नियमसंदर्भ === या ग्रांप्रीदरम्यान शर्यत पंचांनी प्रसिद्ध केलेल्या अधिकृत निर्णयपत्रांमध्ये सराव, स्प्रिंट पात्रता, स्प्रिंट शर्यत आणि मुख्य ग्रांप्रीमधील घटनांवर दिलेल्या निर्णयांची नोंद आहे. प्रत्येक निर्णयात संबंधित क्रीडा नियम, चालकांचे स्पष्टीकरण आणि पंचांनी विचारात घेतलेले पुरावे वेगवेगळे आहेत.<ref name="CH26_FIA"/> ==== शुक्रवार : सराव आणि स्प्रिंट पात्रता ==== '''अल्बोनला अधिकृत ताकीद :''' पहिल्या सरावात अल्बोनने ग्रिडच्या त्याच बाजूला दुसरी गाडी उभी असताना सराव स्टार्ट केला. पंचांनी कारसमोरील मर्सिडीज थांबून राहिली असताना त्याने परिस्थिती चुकीची समजल्याचे नोंदवले. २०२६ कारचा प्रारंभीचा तयारी कालावधी मागील वर्षाच्या तुलनेत खूप अधिक असल्याचे अल्बोनने सांगितले, तरी प्रक्रिया न पाळल्यामुळे त्याला ड्रायव्हिंग रिप्रिमँड देण्यात आला.<ref name="CH26_ALBONWARN">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज २०: अल्बोनला सरावातील स्टार्ट प्रक्रियेबद्दल ताकीद|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_chinese_grand_prix_-_infringement_-_car_23_-_breach_of_practice_start_procedure.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=१३ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> '''आंतोनेली–नॉरिस कथित अडथळा :''' आंतोनेली पिट-लेनमधून येताना वळण १ येथे नॉरिसच्या मार्गावर आला. नॉरिसची फेरी स्पर्धात्मक वेळ नोंदवण्यासाठी नव्हती, असे त्याने पंचांना सांगितले. म्हणून प्रत्यक्ष अनावश्यक अडथळा न झाल्याचे मानून पुढील कारवाई झाली नाही.<ref name="CH26_IMPEDING1"/> '''गॅस्ली–व्हर्सटॅपन कथित अडथळा :''' गॅस्ली वळण १४ च्या बाहेरच्या भागात असताना व्हर्सटॅपन वेगवान फेरीवर होता. गॅस्लीची उपस्थिती पसंतीच्या रेषेवर आली तरी त्याचा वेग अनावश्यकरीत्या रोखला गेला नसल्याची व्हर्सटॅपनची भूमिका लक्षात घेऊन पंचांनी कोणतीही शिक्षा केली नाही.<ref name="CH26_IMPEDING2"/> '''पेरेझसाठी अपवादात्मक परवानगी :''' स्प्रिंट पात्रतेत १०७ टक्के वेळेतील पात्रता नोंदवता न आल्याने कॅडिलॅकने पंचांकडे अर्ज केला. सरावातील प्रतिनिधिक वेग लक्षात घेऊन पेरेझला स्प्रिंट सुरू करण्याची परवानगी देण्यात आली. हा निर्णय दंड नव्हता; ग्रिडवर सहभागी होण्यासाठी दिलेली नियमाधारित मुभा होती.<ref name="CH26_PEREZSTART"/> ==== शनिवार : स्प्रिंट आणि संबंधित निर्णय ==== '''आंतोनेलीला दहा सेकंद :''' पहिल्या फेरीतील वळण ६ च्या धडकेत हादजारला रेसिंग जागेचा हक्क मिळाला होता, तर आंतोनेलीच्या लॉक-अपमुळे संपर्क झाला. पंचांनी आंतोनेली पूर्ण जबाबदार असल्याचे स्पष्टपणे नोंदवून १० सेकंदांचा वेळदंड दिला. हा दंड त्याने स्प्रिंटच्या सेफ्टी कार काळातील थांब्यादरम्यान पूर्ण केला.<ref name="CH26_SPDEC"/><ref name="CH26_SPSTORY"/> '''पेरेझला पाच सेकंद :''' सेफ्टी कार लागू असताना ECU किमान वेळ दोन मिनी-सेक्टरमध्ये न पाळल्यामुळे पेरेझला पाच सेकंदांचा दंड झाला. हा निर्णय धडक किंवा स्थान बदल याबद्दल नसून सेफ्टी कार चालू असताना इलेक्ट्रॉनिक मर्यादा पाळण्याशी संबंधित होता.<ref name="CH26_PEREZ"/> '''अल्पाइन संघाला पाच हजार युरो दंड :''' स्प्रिंटपूर्व ओळख फेऱ्यांसाठी गॅस्लीची कार अँटेना संरक्षणकवच जोडलेल्या अवस्थेतच गॅरेजमधून सोडली गेली. ट्रॅकवर गेल्यावर ते सुटून पडले. वस्तू इतर गाड्यांसाठी धोकादायक ठरू शकली असती म्हणून चालकाऐवजी संघाला €५,००० दंड ठोठावण्यात आला. पंचांच्या निर्णयानुसार या प्रक्रियेत सुरक्षिततेची जबाबदारी संघावर होती.<ref name="CH26_GASLYFINE">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज ५२: अल्पाइनकडून असुरक्षित स्थितीत कार सोडल्याबद्दल दंड|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_chinese_grand_prix_-_infringement_-_car_10_-_released_in_an_unsafe_condition.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=१४ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> '''हादजारला इशारा :''' स्प्रिंटपूर्व पिट-लेन बाहेर पडताना पांढऱ्या सीमारेषेबाबत शर्यत संचालकांचे निर्देश न पाळल्याने हादजारला औपचारिक चेतावणी देण्यात आली. चालकाने रेषांबाबत गोंधळ झाल्याचे स्पष्ट केले; त्या वेळी प्रत्यक्ष अपघाताचा धोका निर्माण झाला नव्हता असे पंचांनी नमूद केले.<ref name="CH26_HADJARWARN">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज ५१: हादजारला पिट-लेनमधील नियमभंगाबद्दल इशारा|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_chinese_grand_prix_-_infringement_-_car_6_-_failing_to_follow_race_directors_instruction.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=१४ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> '''अल्बोनची पिट-लेन सुरुवात :''' स्प्रिंट पात्रतेनंतर निलंबनाच्या मांडणीत केलेला बदल पार्स फर्मे नियमानुसार अनुमत नव्हता. त्यामुळे शनिवारच्या स्प्रिंटची सुरुवात त्याने पिट-लेनमधून करणे आवश्यक ठरले. रविवारच्या मुख्य ग्रांप्रीसाठीही निलंबनात केलेल्या बदलामुळे पिट-लेन प्रारंभ नोंदला होता, पण त्याची कार प्रत्यक्ष शर्यतीत सहभागी झाली नाही.<ref name="CH26_ALBONPIT"/><ref name="CH26_GRID"/> ==== रविवार : ओकन–कोलापिंटो धडक ==== फेरी ३३ मध्ये कोलापिंटो पिट-लेनमधून बाहेर आल्यानंतर ओकनने वळण २ च्या आतल्या बाजूने गाडी घालण्याचा प्रयत्न केला. पंचांनी ड्रायव्हिंग मानकांनुसार वळणाच्या शिखरबिंदूवर आवश्यक पुढील अक्षाची स्थिती ओकनकडे नव्हती, असे मानून त्याला १० सेकंदांचा दंड दिला. अधिकृत निर्णयपत्रात संपर्काची पूर्ण जबाबदारी ओकनवर ठेवण्यात आली. या निर्णयाचे कारण आणि अंतिम परिणाम स्वतंत्रपणे नोंदवणे आवश्यक आहे, कारण कोलापिंटोने शर्यत पूर्ण करूनही ओकनचा दंड लागू झाला.<ref name="CH26_RACEDEC"/> == निकालानंतर गुणतालिका == शनिवारची स्प्रिंट व रविवारची ग्रांप्री मिळून आंतोनेलीने या फेरीत सर्वाधिक २९ गुण मिळवले. रसेलने २६ गुण मिळवून स्वतःची अजिंक्यपदातील पहिली आघाडी कायम राखली; मात्र अंतर ऑस्ट्रेलियानंतरच्या ७ गुणांवरून ४ गुणांवर आले. फेरारीच्या लक्लेर आणि हॅमिल्टनने अनुक्रमे ३४ व ३३ अशा एकूण गुणांसह तिसरे-चौथे स्थान राखले.<ref name="CH26_POST"/> === जागतिक चालक अजिंक्यपद गुणतालिका === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान ! चालक ! संघ ! एकूण गुण |- ! align="center" | १ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | ५१ |- ! align="center" | २ | {{nowrap|{{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | ४७ |- ! align="center" | ३ | {{nowrap|{{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | ३४ |- ! align="center" | ४ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | ३३ |- ! align="center" | ५ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | १७ |- ! align="center" | ६ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]]}} | [[मॅकलारेन]] | align="center" | १५ |- ! align="center" | ७ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | ९ |- ! align="center" | ८ | {{nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | ८ |- ! align="center" | ९ | {{nowrap|{{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]]}} | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | ८ |- ! align="center" | १० | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]]}} | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | ४ |- ! align="center" | ११ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | ४ |- ! align="center" | १२ | {{nowrap|{{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]]}} | [[मॅकलारेन]] | align="center" | ३ |- ! align="center" | १३ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]]}} | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | २ |- ! align="center" | १४ | {{nowrap|{{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | २ |- ! align="center" | १५ | {{nowrap|{{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | १ |- ! align="center" | १६ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | ० |- ! align="center" | १७ | {{nowrap|{{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | ० |- ! align="center" | १८ | {{nowrap|{{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]]}} | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | ० |- ! align="center" | १९ | {{nowrap|{{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | ० |- ! align="center" | २० | {{nowrap|{{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | ० |- ! align="center" | २१ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | ० |- ! align="center" | २२ | {{nowrap|{{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | ० |- class="sortbottom" | colspan="4" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="CH26_POST" /> |} === जागतिक कारनिर्माते अजिंक्यपद गुणतालिका === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान ! संघ ! एकूण गुण |- ! align="center" | १ | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | ९८ |- ! align="center" | २ | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | ६७ |- ! align="center" | ३ | [[मॅकलारेन]] | align="center" | १८ |- ! align="center" | ४ | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | १७ |- ! align="center" | ५ | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | १२ |- ! align="center" | ६ | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | १२ |- ! align="center" | ७ | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | १० |- ! align="center" | ८ | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | २ |- ! align="center" | ९ | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | २ |- ! align="center" | १० | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | ० |- ! align="center" | ११ | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | ० |- class="sortbottom" | colspan="3" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="CH26_POST" /> |} मर्सिडीजचे ९८ गुण फेरारीच्या ६७ गुणांपेक्षा ३१ अधिक होते. तिसऱ्या क्रमांकावरील मॅकलारेनचे १८ गुण राहिले; हासचे १७ गुण असल्याने त्यांच्यात केवळ एका गुणाचे अंतर होते. रेड बुल आणि रेसिंग बुल्स प्रत्येकी १२ गुणांवर होते. या गुणतालिकेत १५ मार्चच्या स्प्रिंट व मुख्य शर्यतीनंतर उपलब्ध अधिकृत एकूण गुण नोंदवले असून त्यानंतरच्या कोणत्याही ग्रांप्रीचे गुण समाविष्ट नाहीत.<ref name="CH26_POST"/> == हे सुद्धा पहा == # [[फॉर्म्युला वन]] # [[चिनी ग्रांप्री]] # [[शांघाय आंतरराष्ट्रीय सर्किट]] # [[२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम]] # [[फॉर्म्युला वन ग्रांप्री यादी]] # [[फॉर्म्युला वन चालक अजिंक्यपद यादी]] # [[फॉर्म्युला वन कारनिर्माते अजिंक्यपद यादी]] # [[फॉर्म्युला वन सर्किटांची यादी]] == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} ==तळटीप== {{reflist|group=टीप}} == बाह्य दुवे == * [https://www.formula1.com/en/racing/2026/china फॉर्म्युला वनचे २०२६ चिनी ग्रांप्री पान] * [https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1280/china/race-result मुख्य शर्यतीचे निकाल] * [https://www.fia.com/documents/championships/fia-formula-one-world-championship-14/event/Chinese%20Grand%20Prix/season/season-2026-2072 एफआयएचे अधिकृत निर्णयपत्र संग्रह] {{माहितीचौकट ग्रांप्री शर्यत | हंगाम = २०२६ | ग्रांप्री = चिनी ग्रांप्री | हंगामातील_मागील_शर्यत = २०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री | हंगामातील_पुढील_शर्यत = २०२६ जपानी ग्रांप्री | ग्रांप्री_मागील_शर्यत = २०२५ चिनी ग्रांप्री | ग्रांप्री_पुढील_शर्यत = २०२७ चिनी ग्रांप्री }} {{२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम}} {{फॉर्म्युला वन अजिंक्यपद}} [[वर्ग:चिनी ग्रांप्री]] [[वर्ग:२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम]] 65o09nic36hcxv8wbwl37zb8w5kkvko 2723262 2723261 2026-10-19T19:09:11Z Koolkrazy 1591 /* शर्यतीनंतरचे विश्लेषण */ 2723262 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट ग्रांप्री शर्यत माहिती | प्रकार = एफ.१ | देश = चीन | ग्रांप्री = चीन | चित्र = Shanghai International Racing Circuit track map.svg | चित्र_शीर्षक = शांघाय आंतरराष्ट्रीय सर्किटचा आराखडा | दिनांक = मार्च १५ | वर्ष = २०२६ | अधिकृत_नाव = फॉर्म्युला १ हाइनकेन चिनी ग्रांप्री २०२६ | शर्यत_क्रमांक = २ | हंगामात_एकूण_शर्यती = २३ | शर्यतीचे_ठिकाण = [[शांघाय आंतरराष्ट्रीय सर्किट]], [[शांघाय]], [[चीन]] | सर्किट_प्रकार = कायमस्वरूपी शर्यत सर्किट | सर्किट_अंतर_किमी = ५.४५१ | सर्किट_अंतर_मैल = ३.३८७ | एकूण_फेऱ्या = ५६ | एकूण_अंतर_किमी = ३०५.०६६ | एकूण_अंतर_मैल = १८९.५५९ | हवामान = ढगाळ | पोल_चालक = [[किमी आंतोनेली]] | पोल_देश = ITA | पोल_संघ = [[मर्सिडीज-बेंझ]] | पोल_वेळ = १:३२.०६४ | जलद_चालक = [[किमी आंतोनेली]] | जलद_देश = ITA | जलद_संघ = [[मर्सिडीज-बेंझ]] | जलद_वेळ = १:३५.२७५ | जलद_फेरी = ५२ | पहिला_चालक = [[किमी आंतोनेली]] | पहिला_देश = ITA | पहिला_संघ = [[मर्सिडीज-बेंझ]] | दुसरा_चालक = [[जॉर्ज रसेल]] | दुसरा_देश = GBR | दुसरा_संघ = [[मर्सिडीज-बेंझ]] | तिसरा_चालक = [[लुइस हॅमिल्टन]] | तिसरा_देश = GBR | तिसरा_संघ = [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | हंगामातील_मागील_शर्यत = २०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री | हंगामातील_पुढील_शर्यत = २०२६ जपानी ग्रांप्री | ग्रांप्री_मागील_शर्यत = २०२५ चिनी ग्रांप्री | ग्रांप्री_पुढील_शर्यत = २०२७ चिनी ग्रांप्री }} '''२०२६ चिनी ग्रांप्री''' (अधिकृत नाव: '''फॉर्म्युला १ हाइनकेन चिनी ग्रांप्री २०२६''') ही [[२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम]]ातील दुसरी शर्यत होती. १३ ते १५ मार्च २०२६ दरम्यान [[शांघाय]], [[चीन]] येथील [[शांघाय आंतरराष्ट्रीय सर्किट]]वर हा कार्यक्रम झाला. यामध्ये शुक्रवारचा एक मुक्त सराव, स्प्रिंट पात्रता फेरी, शनिवारी १९ फेऱ्यांची स्प्रिंट शर्यत व मुख्य पात्रता फेरी आणि रविवारी ५६ फेऱ्यांची ग्रांप्री असा कार्यक्रम होता. हंगामातील ही पहिली स्प्रिंट स्पर्धा होती.<ref name="CH26_EVENT">{{स्रोत बातमी|title=चिनी ग्रांप्री २०२६: अधिकृत कार्यक्रम, सत्रे आणि शर्यत माहिती|दुवा=https://www.formula1.com/en/racing/2026/china|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=१५ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> [[मर्सिडीज-बेंझ]]चा [[किमी आंतोनेली]] याने पोल पोझिशनवरून सुरू केलेली मुख्य शर्यत जिंकून फॉर्म्युला वनमधील पहिला ग्रांप्री विजय मिळवला. [[जॉर्ज रसेल]] दुसरा राहिल्याने मर्सिडीजने पहिली दोन स्थाने मिळवली, तर [[स्कुदेरिआ फेरारी]]चा [[लुइस हॅमिल्टन]] तिसरा राहिला. आंतोनेली हा १९ वर्षांचा असताना सर्वात तरुण ग्रांप्री पोल विजेता आणि दुसऱ्या क्रमांकाचा सर्वात तरुण ग्रांप्री शर्यतविजेता ठरला. त्याच सप्ताहांतातील शनिवारीची स्प्रिंट रसेलने जिंकली.<ref name="CH26_QSTORY">{{स्रोत बातमी|title=आंतोनेली सर्वात तरुण ग्रांप्री पोल विजेता बनला|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/antonelli-beats-russell-to-become-f1s-youngest-ever-grand-prix-polesitter-in.54Dx0kX9QiRCnSgIsxR71t|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=१४ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="CH26_RACESTORY">{{स्रोत बातमी|title=आंतोनेलीचा पहिला ग्रांप्री विजय, रसेल दुसरा आणि हॅमिल्टन तिसरा|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/antonelli-beats-russell-to-maiden-f1-victory-in-china-as-hamilton-takes.5aJsWCPiRhp2euZctEwEYA|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=१५ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> शर्यत सुरू होण्यापूर्वीच दोन्ही मॅकलारेन, ऑडीची एक आणि विलियम्सची एक अशा चार गाड्या तांत्रिक कारणांनी शर्यतीत उतरू शकल्या नाहीत. मुख्य शर्यतीत स्ट्रोलची कार थांबल्यामुळे सेफ्टी कार आली. या काळातील टायरबदल, फेरारीच्या चालकांमधील तिसऱ्या स्थानासाठी लढत आणि एस्टेबन ओकन व फ्रान्को कोलापिंटो यांच्या संपर्कामुळे अंतिम निकालाला आकार मिळाला.<ref name="CH26_RACESTORY"/> == पार्श्वभूमी == === शर्यतीपूर्वीची अजिंक्यपदाची स्थिती === चीनची फेरी ही ऑस्ट्रेलियातील हंगामाच्या उद्घाटनानंतरची दुसरी फेरी होती. मेलबर्नमधील विजयामुळे जॉर्ज रसेल २५ गुणांसह चालक अजिंक्यपदात पहिला, त्याचा संघसहकारी किमी आंतोनेली १८ गुणांसह दुसरा आणि फेरारीचा शार्ल लक्लेर १५ गुणांसह तिसरा होता. कारनिर्माते अजिंक्यपदात मर्सिडीजचे ४३, फेरारीचे २७ आणि मॅकलारेनचे १० गुण होते. शुक्रवारपासून स्प्रिंट गुण मिळणार असल्याने रविवारच्या मुख्य शर्यतीपूर्वीही अजिंक्यपदातील फरक बदलण्याची संधी होती.<ref name="CH26_POST">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ चिनी ग्रांप्रीनंतरची चालक आणि कारनिर्माते अजिंक्यपद गुणतालिका (एफआयए दस्तऐवज ७७)|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_chinese_grand_prix_-_championship_points.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=१५ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> २०२६ मधील नवीन तांत्रिक नियमानंतरचा हा केवळ दुसरा स्पर्धात्मक सप्ताहांत असल्यामुळे संघ अद्याप कारचे ऊर्जा व्यवस्थापन, टायरवरील भार आणि पात्रता फेरीतील लघुकालीन वेग समजून घेत होते. चीनमध्ये सरावासाठी तीन स्वतंत्र सत्रांऐवजी एकच तास उपलब्ध होता. त्यामुळे शुक्रवारच्या सुरुवातीला कारमधील बदलांचे मूल्यमापन करून त्याच दिवशी स्प्रिंट पात्रतेसाठी तयार होणे ही सर्व संघांसमोरील विशेष गरज होती.<ref name="CH26_FPSTORY">{{स्रोत बातमी|title=शांघायमधील एकमेव सराव सत्रात रसेल पहिल्या स्थानावर|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/fp1-russell-sets-the-pace-from-antonelli-and-norris-during-sole-chinese.5mXgmJfYHY5aWepDGxjbi0.5mXgmJfYHY5aWepDGxjbi0|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=१३ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === सर्किट आणि स्प्रिंट सप्ताहांत === शांघाय आंतरराष्ट्रीय सर्किटची लांबी ५.४५१ किमी असून रविवारी नियोजित ५६ फेऱ्यांचे अंतर ३०५.०६६ किमी होते. वळण १–२ मधील लांब आणि वेग सातत्याने कमी होत जाणारा भाग, वळण १३ मधून बाहेर पडताना मागील टायरवर येणारा भार, त्यानंतरची लांब सरळ रेषा आणि वळण १४ येथील तीव्र ब्रेकिंग झोन हे ओव्हरटेकिंग व टायर व्यवस्थापनासाठी विशेष महत्त्वाचे विभाग होते. सप्ताहांतातील विविध महत्त्वाच्या ओव्हरटेकिंगच्या घटना विशेषतः वळण १४ येथे घडल्या.<ref name="CH26_EVENT"/><ref name="CH26_RACESTORY"/> शुक्रवार, १३ मार्च रोजी एकमेव सराव व स्प्रिंट पात्रता झाली. शनिवार, १४ मार्च रोजी १९ फेऱ्यांची स्प्रिंट आणि त्यानंतर मुख्य ग्रांप्रीची पात्रता झाली. रविवार, १५ मार्च रोजी मुख्य शर्यत झाली. स्प्रिंट पात्रता आणि मुख्य पात्रता या दोन स्वतंत्र स्पर्धा असल्यामुळे शुक्रवारीची सर्वात वेगवान वेळ रविवारच्या मुख्य सुरुवातीच्या क्रमवारीसाठी थेट लागू होत नव्हती.<ref name="CH26_EVENT"/> === सहभागी चालक आणि संघ === स्पर्धेत अकरा संघ आणि त्यांच्या प्रत्येकी दोन अशा २२ चालकांची नोंद झाली. शुक्रवारच्या सरावापासून मुख्य ग्रांप्रीच्या पात्रतेपर्यंत सर्व नियमित चालक सहभागी झाले. मात्र मुख्य शर्यत सुरू होण्याआधी झालेल्या तांत्रिक बिघाडांमुळे रविवारच्या स्पर्धेत प्रत्यक्ष सुरुवात करणाऱ्या चालकांची संख्या १८ राहिली. खालील यादीमध्ये पात्रतेत नोंद असलेले सर्व २२ चालक दिले आहेत.<ref name="CH26_RACE">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ चिनी ग्रांप्री: मुख्य शर्यतीचे अधिकृत अंतिम निकाल|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1280/china/race-result|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=१५ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! संघ ! चालक ! कार क्रमांक |- | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | {{nowrap|{{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]]}} | align="center" | १२ |- | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]]}} | align="center" | ६३ |- | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]]}} | align="center" | ४४ |- | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | {{nowrap|{{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]]}} | align="center" | १६ |- | [[मॅकलारेन]] | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]]}} | align="center" | १ |- | [[मॅकलारेन]] | {{nowrap|{{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]]}} | align="center" | ८१ |- | [[रेड बुल रेसिंग]] | {{nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]]}} | align="center" | ३ |- | [[रेड बुल रेसिंग]] | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]]}} | align="center" | ६ |- | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]]}} | align="center" | १० |- | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | {{nowrap|{{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]]}} | align="center" | ४३ |- | [[रेसिंग बुल्स]] | {{nowrap|{{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]]}} | align="center" | ३० |- | [[रेसिंग बुल्स]] | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]]}} | align="center" | ४१ |- | [[हास एफ.१ संघ]] | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]]}} | align="center" | ८७ |- | [[हास एफ.१ संघ]] | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]]}} | align="center" | ३१ |- | [[ऑडी एफ१ संघ]] | {{nowrap|{{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]]}} | align="center" | २७ |- | [[ऑडी एफ१ संघ]] | {{nowrap|{{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]]}} | align="center" | ५ |- | [[विलियम्स एफ१]] | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]]}} | align="center" | ५५ |- | [[विलियम्स एफ१]] | {{nowrap|{{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]]}} | align="center" | २३ |- | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]]}} | align="center" | १४ |- | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | {{nowrap|{{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]]}} | align="center" | १८ |- | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | {{nowrap|{{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]]}} | align="center" | ११ |- | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | {{nowrap|{{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]]}} | align="center" | ७७ |- class="sortbottom" | colspan="3" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="CH26_FIA">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए: २०२६ चिनी ग्रांप्रीचे सर्व अधिकृत निर्णयपत्रे|दुवा=https://www.fia.com/documents/championships/fia-formula-one-world-championship-14/event/Chinese%20Grand%20Prix/season/season-2026-2072|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=१५ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> |} === टायर === अधिकृत टायर पुरवठादार पिरेलीने या स्प्रिंट सप्ताहांतासाठी हार्ड C2, मीडियम C3 आणि सॉफ्ट C4 प्रकार निश्चित केले. प्रत्येक चालकाला दोन हार्ड, चार मीडियम आणि सहा सॉफ्ट असे एकूण १२ कोरड्या हवामानातील संच उपलब्ध होते. याखेरीज पावसासाठी सहा इंटरमीडिएट आणि तीन पूर्ण वेट संच उपलब्ध होते.<ref name="CH26_TYRES">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ चिनी ग्रांप्रीसाठी पिरेलीने निवडलेले टायरचे प्रकार|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/what-tyres-will-the-teams-and-drivers-have-for-the-2026-chinese-grand-prix.3XkKc3AWcBACR36IhWpKOS|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=११ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> [[पिरेली]]ने C2 हार्ड (पांढरी पट्टी), C3 मीडियम (पिवळी पट्टी) आणि C4 सॉफ्ट (लाल पट्टी) मिश्रण वापरासाठी निवडले. चिनी सर्किटवरील वळणांच्या लांब कमानींमुळे विशेषतः पुढील डाव्या टायरवर ग्रेनिंग होण्याचा धोका होता. सरावात संघांनी मीडियम व सॉफ्ट टायर वापरले; हार्ड टायरचा स्प्रिंटमध्ये व मुख्य ग्रांप्रीमध्ये प्रत्यक्ष रणनीतिक वापर झाला.<ref name="CH26_PIRELLI">{{स्रोत बातमी|title=चिनी ग्रांप्रीतील स्प्रिंट आणि पात्रता दिवसाबद्दल संघांचे मत|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/what-the-teams-said-sprint-day-and-qualifying-in-china-2026.5lj6M3G7xZ5MgrPpRLtHbZ.5lj6M3G7xZ5MgrPpRLtHbZ|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=१४ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="CH26_PIRELLIRACE">{{स्रोत बातमी|title=चिनी ग्रांप्रीच्या शर्यत दिवसाबद्दल संघांचे मत|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/what-the-teams-said-race-day-in-china-2026.6hVXOFx0F2xachN46KTtrL.6hVXOFx0F2xachN46KTtrL|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=१५ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> शनिवारच्या स्प्रिंटमध्ये बहुतेक चालकांनी मीडियम टायरवर सुरुवात केली, तर हादजारने सॉफ्ट आणि काही चालकांनी हार्ड टायर निवडले. शेवटच्या भागात सेफ्टी कार आल्यावर पुढच्या क्रमांकावरील चालकांपैकी अनेकांनी सॉफ्ट टायर वापरले; परंतु हार्ड अथवा मीडियमवर राहिलेल्या लॉसन व बेअरमनला गुणांच्या स्थानांमध्ये फायदा झाला. रविवारी पिरेलीने एकच पिट-स्टॉप रणनीती वेगवान ठरेल असा अंदाज व्यक्त केला होता; मुख्य शर्यतीत सेफ्टी कारमुळे अनेकांच्या थांब्याचा वेळ पुढे आला.<ref name="CH26_PIRELLI"/><ref name="CH26_SPSTORY">{{स्रोत बातमी|title=चिनी स्प्रिंटमध्ये रसेलने लक्लेर आणि हॅमिल्टनला मागे टाकले|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/russell-wins-thrilling-china-sprint-from-ferrari-s-leclerc-and-hamilton.3HLw6daSkBmV0rPREohMwQ|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=१४ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="CH26_PIRELLIRACE"/> {| class="wikitable" style="font-size:85%;" ! टायर प्रकार ! मिश्रण ! बाजूच्या पट्टीचा रंग ! प्रत्येकी उपलब्ध संच |- | हार्ड | C2 | पांढरा | align="center" | २ |- | मीडियम | C3 | पिवळा | align="center" | ४ |- | सॉफ्ट | C4 | लाल | align="center" | ६ |- class="sortbottom" | colspan="4" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="CH26_TYRES" /> |} == मुक्त सराव सत्रे == === पहिला मुक्त सराव === शुक्रवार, १३ मार्च रोजी ११:३० स्थानिक वेळेपासून एक तासासाठी मुक्त सराव झाला. या सप्ताहांतात आणखी सराव नसल्याने पिट-लेन उघडताच अनेक गाड्या बाहेर पडल्या. नव्या कारमधील टायरचे तापमान, ब्रेकिंगदरम्यानची स्थिरता आणि ऊर्जावापर यांची माहिती कमी वेळेत गोळा करण्यासाठी चालकांनी सलग धावा घेतल्या.<ref name="CH26_FPSTORY"/> सत्राच्या सुरुवातीच्या भागात फ्रान्को कोलापिंटोची अल्पाइन वळण ९ येथे फिरली. त्यानंतर नॉरिसने हॅमिल्टनला मागे टाकताना दोन्ही गाड्यांचा हलका संपर्क झाला; पंचांनी घटना नोंदवली, परंतु पुढील तपासणीची गरज नसल्याचे ठरले. हॅमिल्टन स्वतः वळण ६ येथे फिरला. ट्रॅकवरील सुटे भाग हलवण्यासाठी थोडा वेळ व्हर्च्युअल सेफ्टी कार लागू करण्यात आली.<ref name="CH26_FPSTORY"/> आर्विड लिंडब्लाडची रेसिंग बुल्स वळण १४ जवळ थांबल्याने पुन्हा पिवळे झेंडे आणि व्हर्च्युअल सेफ्टी कारची आवश्यकता निर्माण झाली. त्यानंतर संघाने त्याला पुन्हा सत्रात पाठवले नाही. त्याच्या केवळ सहा फेऱ्या झाल्या; पुढील दिवशी स्प्रिंटमध्ये उतरायचे असल्याने सत्र पूर्ण करू न शकणे ही महत्त्वाची अडचण होती. कॅडिलॅकचा सर्गिओ पेरेझ आणि विलियम्सचा कार्लोस सायेन्स यांच्याही वेगवान फेऱ्या मर्यादित राहिल्या.<ref name="CH26_FPSTORY"/><ref name="CH26_FP">{{स्रोत बातमी|title=चिनी ग्रांप्री: पहिला मुक्त सराव – सर्व चालकांचे निकाल|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1280/china/practice/1|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=१३ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> अर्ध्या तासानंतर रसेल १:३४.१६९ या वेळेसह आघाडीवर होता. शेवटच्या भागात सॉफ्ट टायरवर अनेकांनी वेळा सुधारल्या. अंतिम निकालात रसेलने १:३२.७४१ अशी सर्वात वेगवान वेळ नोंदवली. आंतोनेली ०.१२० सेकंदांनी मागे दुसरा आणि नॉरिस ०.५५५ सेकंदांनी मागे तिसरा राहिला. पियास्त्री व लक्लेर यांनी पहिल्या पाचमध्ये स्थान मिळवले; फेरारीचा हॅमिल्टन सहावा राहिला. हा निकाल शुक्रवारच्या सरावातील वेग दाखवत असला तरी त्याचा थेट अर्थ स्प्रिंट पात्रतेतील क्रमवारी असा नव्हता.<ref name="CH26_FP"/> '''सराव सत्राचा संदर्भ :''' कमी वेळेमुळे सरावातील एकूण फेऱ्या आणि सर्वात वेगवान फेरी या दोन्ही माहितीला महत्त्व होते. उदाहरणार्थ अल्बोनने ३१ फेऱ्या केल्या; सत्रातील सर्वात कमी फेऱ्या लिंडब्लाडने ६ आणि पेरेझने १३ केल्या. पूर्ण वेगवान फेरीपेक्षा विश्वसनीयता व विविध टायरवरील प्रतिक्रिया समजण्यासाठी संघांनी भिन्न कार्यक्रम वापरले असण्याची शक्यता लक्षात घेऊन वेळेच्या क्रमवारीवरूनच अंतिम स्पर्धात्मक बळ ठरवू नये.<ref name="CH26_FP"/> === मुक्त सराव १ चे निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान ! कार क्र. ! चालक ! संघ ! सर्वोत्तम वेळ / अंतर ! फेऱ्या |- ! align="center" | १ | align="center" | ६३ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १:३२.७४१ | align="center" | २९ |- ! align="center" | २ | align="center" | १२ | {{nowrap|{{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | +०.१२० | align="center" | ३० |- ! align="center" | ३ | align="center" | १ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]]}} | [[मॅकलारेन]] | align="center" | +०.५५५ | align="center" | २९ |- ! align="center" | ४ | align="center" | ८१ | {{nowrap|{{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]]}} | [[मॅकलारेन]] | align="center" | +०.७३१ | align="center" | २८ |- ! align="center" | ५ | align="center" | १६ | {{nowrap|{{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | +०.८५८ | align="center" | २८ |- ! align="center" | ६ | align="center" | ४४ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | +१.३८८ | align="center" | २६ |- ! align="center" | ७ | align="center" | ८७ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | +१.६८५ | align="center" | २८ |- ! align="center" | ८ | align="center" | ३ | {{nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | +१.८०० | align="center" | २४ |- ! align="center" | ९ | align="center" | २७ | {{nowrap|{{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | +१.८९८ | align="center" | २७ |- ! align="center" | १० | align="center" | १० | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | +१.९३५ | align="center" | २८ |- ! align="center" | ११ | align="center" | ३० | {{nowrap|{{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]]}} | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | +२.०३२ | align="center" | २९ |- ! align="center" | १२ | align="center" | ५ | {{nowrap|{{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | +२.०८७ | align="center" | २६ |- ! align="center" | १३ | align="center" | ६ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | +२.११५ | align="center" | २६ |- ! align="center" | १४ | align="center" | ३१ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | +२.१३६ | align="center" | २५ |- ! align="center" | १५ | align="center" | ४३ | {{nowrap|{{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | +२.२०६ | align="center" | २६ |- ! align="center" | १६ | align="center" | २३ | {{nowrap|{{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]]}} | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | +२.७३९ | align="center" | ३१ |- ! align="center" | १७ | align="center" | ५५ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]]}} | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | +२.९३८ | align="center" | १८ |- ! align="center" | १८ | align="center" | १४ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | +३.११५ | align="center" | १८ |- ! align="center" | १९ | align="center" | ७७ | {{nowrap|{{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | +३.३१६ | align="center" | २५ |- ! align="center" | २० | align="center" | १८ | {{nowrap|{{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | +४.४८३ | align="center" | २० |- ! align="center" | २१ | align="center" | ४१ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]]}} | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | +५.१५५ | align="center" | ६ |- ! align="center" | २२ | align="center" | ११ | {{nowrap|{{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | +६.४५९ | align="center" | १३ |- class="sortbottom" | colspan="6" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="CH26_FP" /> |} == स्प्रिंट पात्रता फेरी == === फेरी १ === शुक्रवारी झालेल्या स्प्रिंट पात्रतेत पहिल्या दोन भागांत मीडियम मिश्रणाचा वापर बंधनकारक होता. पहिल्या भागात रसेलने १:३३.०३० अशी वेळ दिली; हॅमिल्टन आणि लक्लेर यांनी पहिल्या गटातील वेग राखला. विलियम्सच्या दोन्ही गाड्या, ॲस्टन मार्टिनच्या दोन्ही गाड्या आणि कॅडिलॅकच्या दोन्ही गाड्या पहिल्या भागानंतर पुढे जाऊ शकल्या नाहीत.<ref name="CH26_SQ">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ चिनी ग्रांप्री: स्प्रिंट पात्रता फेरी – अधिकृत वर्गीकरण|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1280/china/sprint-qualifying|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=१३ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="CH26_SQSTORY">{{स्रोत बातमी|title=स्प्रिंट पात्रतेत रसेलचा पोल; मर्सिडीजची पहिल्या रांगेवर मक्तेदारी|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/russell-clinches-pole-position-in-china-sprint-qualifying-ahead-of-antonelli.5jusmBWV5jpO0919j6RzYg|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=१३ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> पेरेझने इंधनपुरवठ्यातील समस्येमुळे स्प्रिंट पात्रतेत प्रतिनिधिक वेळ नोंदवली नाही. १०७ टक्के मर्यादेमुळे आपोआप अपात्र ठरण्याची शक्यता असली, तरी सरावातील समाधानकारक वेळांच्या आधारे एफआयए पंचांनी त्याला स्प्रिंटमध्ये सुरुवात करण्याची परवानगी दिली. इतर गाड्यांच्या तुलनेत कॅडिलॅकच्या पात्रता कामगिरीवर नव्या संघाच्या तांत्रिक विश्वसनीयतेचे प्रश्न स्पष्ट झाले.<ref name="CH26_PEREZSTART">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज ३५: पेरेझला स्प्रिंटमध्ये सहभागी होण्याची परवानगी|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_chinese_grand_prix_-_decision_-_car_11_-_failing_to_set_a_lap_time_within_107.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=१३ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="CH26_SQSTORY"/> === फेरी २ === दुसऱ्या भागात रसेलने १:३२.२४१ अशी वेळ नोंदवून आघाडी राखली. आंतोनेलीचा वेग त्यापेक्षा ०.०५० सेकंद कमी होता. गॅस्लीने अल्पाइनला अंतिम दहा चालकांत नेले. ऑडीचे हल्केनबर्ग व बोर्तोलेतो, हासचा ओकन, रेसिंग बुल्सचे लॉसन व लिंडब्लाड आणि अल्पाइनचा कोलापिंटो या फेरीत बाद झाले. कोलापिंटो पहिल्या फेरीतून पुढे गेला होता, परंतु दुसरी फेरी त्याच्यासाठी पुरेशी वेगवान ठरली नाही.<ref name="CH26_SQ"/> === फेरी ३ === अंतिम आठ मिनिटांत सॉफ्ट टायर वापरून स्प्रिंट पोल ठरवण्यात आला. रसेलने १:३१.५२० अशी वेळ नोंदवून आंतोनेलीपेक्षा ०.२८९ सेकंद वेगाने पोल मिळवला. नॉरिस तिसरा, हॅमिल्टन चौथा आणि पियास्त्री पाचवा होता. लक्लेर सहावा राहिला, तर गॅस्ली, व्हर्सटॅपन, बेअरमन व हादजार यांनी पहिल्या दहा स्थानांची पूर्तता केली. रसेलने पात्रतेचे सर्व तीन विभाग प्रथम क्रमांकावर संपवले.<ref name="CH26_SQSTORY"/><ref name="CH26_SQ"/> आंतोनेलीने पिट-लेनमधून ट्रॅकवर येताना नॉरिसचा मार्ग अडवल्याचा संशय निर्माण झाला होता. पंचांनी व्हिडिओ, टेलिमेट्री आणि चालकांची साक्ष पाहून नॉरिस त्यावेळी प्रत्यक्ष वेगवान वेळ नोंदवत नव्हता, असे निश्चित केले; परिणामी आंतोनेलीवर कारवाई झाली नाही. गॅस्ली व व्हर्सटॅपनमधील दुसऱ्या कथित अडथळ्याबाबतही चालकाचे म्हणणे व घटनाक्रम पाहून पुढील कारवाई झाली नाही.<ref name="CH26_IMPEDING1">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज २८: आंतोनेली आणि नॉरिसमधील कथित अडथळ्याचा निर्णय|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_chinese_grand_prix_-_decision_-_car_12_-_alleged_impeding_of_car_1.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=१३ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="CH26_IMPEDING2">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज ३०: गॅस्ली आणि व्हर्सटॅपनमधील कथित अडथळ्याचा निर्णय|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_chinese_grand_prix_-_decision_-_car_10_-_alleged_impeding_of_car_3.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=१३ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === स्प्रिंट पात्रता फेरीचे निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान ! कार क्र. ! चालक ! संघ ! फेरी १ ! फेरी २ ! फेरी ३ ! फेऱ्या |- ! align="center" | १ | align="center" | ६३ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १:३३.०३० | align="center" | १:३२.२४१ | align="center" | १:३१.५२० | align="center" | १३ |- ! align="center" | २ | align="center" | १२ | {{nowrap|{{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १:३३.४५५ | align="center" | १:३२.२९१ | align="center" | १:३१.८०९ | align="center" | १३ |- ! align="center" | ३ | align="center" | १ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]]}} | [[मॅकलारेन]] | align="center" | १:३३.७८३ | align="center" | १:३३.०८६ | align="center" | १:३२.१४१ | align="center" | १३ |- ! align="center" | ४ | align="center" | ४४ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | १:३३.१४८ | align="center" | १:३३.०४२ | align="center" | १:३२.१६१ | align="center" | १५ |- ! align="center" | ५ | align="center" | ८१ | {{nowrap|{{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]]}} | [[मॅकलारेन]] | align="center" | १:३३.८१३ | align="center" | १:३३.०३८ | align="center" | १:३२.२२४ | align="center" | १३ |- ! align="center" | ६ | align="center" | १६ | {{nowrap|{{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | १:३३.१९४ | align="center" | १:३२.६०२ | align="center" | १:३२.५२८ | align="center" | १६ |- ! align="center" | ७ | align="center" | १० | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | १:३३.९७० | align="center" | १:३३.४०५ | align="center" | १:३२.८८८ | align="center" | १५ |- ! align="center" | ८ | align="center" | ३ | {{nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | १:३४.१७० | align="center" | १:३३.५६४ | align="center" | १:३३.२५४ | align="center" | १७ |- ! align="center" | ९ | align="center" | ८७ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | १:३४.२८० | align="center" | १:३३.५०१ | align="center" | १:३३.४०९ | align="center" | १६ |- ! align="center" | १० | align="center" | ६ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | १:३४.४४७ | align="center" | १:३३.६२० | align="center" | १:३३.७२३ | align="center" | १५ |- ! align="center" | ११ | align="center" | २७ | {{nowrap|{{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | १:३३.९९७ | align="center" | १:३३.६३५ | align="center" | — | align="center" | १४ |- ! align="center" | १२ | align="center" | ३१ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | १:३४.०८७ | align="center" | १:३३.६३९ | align="center" | — | align="center" | १३ |- ! align="center" | १३ | align="center" | ३० | {{nowrap|{{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]]}} | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | १:३४.११० | align="center" | १:३३.७१४ | align="center" | — | align="center" | १३ |- ! align="center" | १४ | align="center" | ५ | {{nowrap|{{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | १:३४.२९१ | align="center" | १:३३.७७४ | align="center" | — | align="center" | १४ |- ! align="center" | १५ | align="center" | ४१ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]]}} | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | १:३४.४९५ | align="center" | १:३४.०४८ | align="center" | — | align="center" | १३ |- ! align="center" | १६ | align="center" | ४३ | {{nowrap|{{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | १:३४.५९२ | align="center" | १:३४.३२७ | align="center" | — | align="center" | १२ |- ! align="center" | १७ | align="center" | ५५ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]]}} | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | १:३४.७६१ | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | ६ |- ! align="center" | १८ | align="center" | २३ | {{nowrap|{{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]]}} | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | १:३५.३०५ | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | ६ |- ! align="center" | १९ | align="center" | १४ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | १:३५.५८१ | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | ५ |- ! align="center" | २० | align="center" | १८ | {{nowrap|{{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | १:३६.१५१ | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | ७ |- ! align="center" | २१ | align="center" | ७७ | {{nowrap|{{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | १:३७.३७८ | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | ८ |- ! align="center" | २२ | align="center" | ११ | {{nowrap|{{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | ० |- class="sortbottom" | colspan="8" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="CH26_SQ" /> |} === स्प्रिंट शर्यतीची सुरुवातीची क्रमवारी === स्प्रिंटमधील प्रारंभीच्या क्रमवारीत मर्सिडीजच्या दोन्ही गाड्या पहिल्या रांगेत, त्यांच्या मागे नॉरिस व हॅमिल्टन होत्या. विलियम्सने स्प्रिंट पात्रतेनंतर अल्बोनच्या निलंबनाच्या सेटिंगमध्ये पार्स फर्मे अटींना न जुमानता बदल केले; त्यामुळे त्याला स्प्रिंटची सुरुवात पिट-लेनमधून करण्याचा आदेश देण्यात आला. या निर्णयाने पात्रता स्थान आणि प्रत्यक्ष प्रारंभ स्थान यातील फरक निर्माण झाला.<ref name="CH26_SGRID">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ चिनी ग्रांप्री: स्प्रिंट सुरुवातीची क्रमवारी|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1280/china/sprint-grid|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=१४ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="CH26_ALBONPIT">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज ४२: अल्बोनसाठी स्प्रिंट पिट-लेन सुरुवातीचा निर्णय|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_chinese_grand_prix_-_infringement_-_car_23_-_changes_made_during_parc_ferme.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=१४ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्प्रिंट पात्रता स्थान ! कार क्र. ! चालक ! स्प्रिंट प्रारंभासाठी नोंद |- ! align="center" | १ | align="center" | ६३ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]]}} | पात्रतेनुसार स्थान |- ! align="center" | २ | align="center" | १२ | {{nowrap|{{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]]}} | पात्रतेनुसार स्थान |- ! align="center" | ३ | align="center" | १ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]]}} | पात्रतेनुसार स्थान |- ! align="center" | ४ | align="center" | ४४ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]]}} | पात्रतेनुसार स्थान |- ! align="center" | ५ | align="center" | ८१ | {{nowrap|{{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]]}} | पात्रतेनुसार स्थान |- ! align="center" | ६ | align="center" | १६ | {{nowrap|{{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]]}} | पात्रतेनुसार स्थान |- ! align="center" | ७ | align="center" | १० | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]]}} | पात्रतेनुसार स्थान |- ! align="center" | ८ | align="center" | ३ | {{nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]]}} | पात्रतेनुसार स्थान |- ! align="center" | ९ | align="center" | ८७ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]]}} | पात्रतेनुसार स्थान |- ! align="center" | १० | align="center" | ६ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]]}} | पात्रतेनुसार स्थान |- ! align="center" | ११ | align="center" | २७ | {{nowrap|{{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]]}} | पात्रतेनुसार स्थान |- ! align="center" | १२ | align="center" | ३१ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]]}} | पात्रतेनुसार स्थान |- ! align="center" | १३ | align="center" | ३० | {{nowrap|{{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]]}} | पात्रतेनुसार स्थान |- ! align="center" | १४ | align="center" | ५ | {{nowrap|{{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]]}} | पात्रतेनुसार स्थान |- ! align="center" | १५ | align="center" | ४१ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]]}} | पात्रतेनुसार स्थान |- ! align="center" | १६ | align="center" | ४३ | {{nowrap|{{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]]}} | पात्रतेनुसार स्थान |- ! align="center" | १७ | align="center" | ५५ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]]}} | पात्रतेनुसार स्थान |- ! align="center" | १८ | align="center" | २३ | {{nowrap|{{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]]}} | पिट-लेनमधून सुरुवात आवश्यक |- ! align="center" | १९ | align="center" | १४ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]]}} | पात्रतेनुसार स्थान |- ! align="center" | २० | align="center" | १८ | {{nowrap|{{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]]}} | पात्रतेनुसार स्थान |- ! align="center" | २१ | align="center" | ७७ | {{nowrap|{{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]]}} | पात्रतेनुसार स्थान |- ! align="center" | २२ | align="center" | ११ | {{nowrap|{{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]]}} | १०७% वेळ नसूनही पंचांची परवानगी |- class="sortbottom" | colspan="4" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="CH26_SGRID" /> |} == स्प्रिंट शर्यत == === सुरुवात आणि पहिल्या पाच फेऱ्या === शनिवार, १४ मार्च रोजी १९ फेऱ्यांची स्प्रिंट झाली. पोलवरून निघालेल्या रसेलने पहिल्या वळणांमध्ये आघाडी कायम ठेवली; मात्र चौथ्या स्थानावरून आलेला हॅमिल्टन चांगल्या सुरुवातीमुळे पुढे सरकला आणि वळण ९ येथे रसेलला मागे टाकले. रसेलने मागील सरळ रेषेच्या अखेरीस वळण १४ येथील ब्रेकिंग झोनमध्ये प्रतिहल्ला केला; त्यानंतरच्या फेऱ्यांतही आघाडीचे स्थान बदलत राहिले.<ref name="CH26_SPSTORY"/> दुसऱ्या फेरीच्या सुरुवातीला हॅमिल्टन वळण १ बाहेरून जात पुन्हा पुढे आला. दोघांची लढत सुरू असल्यामुळे सहाव्या स्थानावरून निघालेला लक्लेर पुढच्या गटाशी अंतर कमी करू शकला. पाचव्या फेरीत रसेलने वळण १४ येथे निर्णायक ओव्हरटेक करून आघाडी स्थिर केली आणि दोन्ही फेरारींपासून अंतर वाढवण्यास सुरुवात केली. या सुरुवातीच्या लढतीत ऊर्जेचा वापर आणि टायरवरील भार महत्त्वाचे ठरले.<ref name="CH26_SPSTORY"/> === आंतोनेली आणि हादजार यांची धडक === आंतोनेलीची स्प्रिंटमधील सुरुवात अपेक्षेपेक्षा संथ होती आणि तो दुसऱ्या स्थानावरून नवव्या स्थानापर्यंत मागे सरकला. पहिल्याच फेरीतील वळण ६ येथे हादजार त्याला मागे टाकण्याचा प्रयत्न करत होता. आंतोनेलीच्या गाडीचे मागील चाक ब्रेकिंगवेळी अडकल्यामुळे ती अपेक्षेपेक्षा बाहेरच्या दिशेने गेली आणि हादजारच्या गाडीला धडकली. पंचांनी हादजारला त्या वळणातील जागेचा हक्क मिळालेला होता असे ठरवून आंतोनेलीला १० सेकंदांचा दंड दिला.<ref name="CH26_SPDEC">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज ४८: आंतोनेली-हादजार स्प्रिंट धडकेबद्दल दंड|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_chinese_grand_prix_-_infringement_-_car_12_-_causing_a_collision_with_car_6.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=१४ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> या घटनेमुळे आंतोनेलीला उर्वरित स्प्रिंटमध्ये वेगाने स्थान सुधारावे लागले. त्याने मॅकलारेनच्या दोन्ही गाड्यांना मागे टाकले, हॅमिल्टनला अकराव्या फेरीत आणि लक्लेरला तेराव्या फेरीत वळण १४ येथे मागे टाकले. मात्र याच सुमारास सेफ्टी कार लागल्याने त्याची पुढील वाटचाल आणि दंडाची अंमलबजावणी यांचा निकालावर परिणाम झाला.<ref name="CH26_SPSTORY"/> === फेरारीची अंतर्गत लढत === हॅमिल्टनने सुरुवातीला स्प्रिंटचे नेतृत्व केले तरी रसेल पुढे गेल्यावर लक्लेरने दुसऱ्या फेरारीवर दबाव वाढवला. आठव्या फेरीच्या सुरुवातीला लक्लेर वळण १ येथे हॅमिल्टनच्या पुढे गेला; पुढील वळणांमध्ये दोघांनी एकमेकांसमोर बचाव आणि ओव्हरटेकिंगचे प्रयत्न सुरू ठेवले. लक्लेरने दुसरे स्थान टिकवणे महत्त्वाचे होते, कारण सेफ्टी कार लागल्यावर फेरारीच्या एकाच पिट-बॉक्समध्ये दोन्ही गाड्या थांबणार होत्या.<ref name="CH26_SPSTORY"/> === सेफ्टी कार, पिट-स्टॉप आणि पुन्हा सुरुवात === निको हल्केनबर्गची ऑडी वळण १ जवळ थांबल्यामुळे तेराव्या फेरीच्या सुमारास सेफ्टी कार आली. आघाडीवरील बहुतांश चालकांनी थांबून मीडियमवरून सॉफ्ट मिश्रणात बदल केला. फेरारीला एकाच वेळी दोन्ही गाड्या थांबवाव्या लागल्याने हॅमिल्टनचा पिट-स्टॉप उशिरा झाला आणि नॉरिस त्याच्या पुढे गेला. आंतोनेलीने या थांब्यावेळी दहा सेकंदांचा दंड पूर्ण केला.<ref name="CH26_SPSTORY"/> लॉसन आणि बेअरमनने ट्रॅकवर राहण्याचा निर्णय घेतला. त्यांच्या टायरवरील शिल्लक पकड नव्याने सॉफ्ट लावलेल्या गाड्यांपेक्षा मर्यादित असली तरी पिट-स्टॉप टाळल्यामुळे दोघांना काही स्थानांचा फायदा झाला. सेफ्टी कार मागे गेल्यावर तीन फेऱ्या शिल्लक असताना पुन्हा रेसिंग सुरू झाले. लक्लेरच्या वळण १४ मधून बाहेर पडताना झालेल्या व्हीलस्पिनचा फायदा घेत रसेलने पहिल्या स्थानावरची पकड मजबूत ठेवली.<ref name="CH26_SPSTORY"/><ref name="CH26_PIRELLI"/> अंतिम फेऱ्यांत हॅमिल्टनने वळण १ बाहेरून नॉरिसला मागे टाकून तिसरे स्थान परत मिळवले. आंतोनेलीही पुन्हा पुढे सरकला आणि पाचवा राहिला. पियास्त्रीने सेफ्टी कारनंतर आंतोनेलीला प्रारंभ-रेषेपूर्वी मागे टाकल्यानंतर त्याला स्थान परत देण्यास सांगण्यात आले. त्यामुळे मॅकलारेनचे नॉरिस चौथे व पियास्त्री सहावे राहिले.<ref name="CH26_SPSTORY"/> === अंतिम निकाल आणि गुणांचे महत्त्व === रसेलने ३३:३८.९९८ या वेळेत १९ फेऱ्या पूर्ण करून विजय मिळवला. लक्लेर फक्त ०.६७४ सेकंदांनी मागे दुसरा आणि हॅमिल्टन २.५५४ सेकंदांनी मागे तिसरा राहिला. लॉसन सातवा आणि बेअरमन आठवा राहून शेवटचे गुण मिळवले. व्हर्सटॅपन नववा राहिल्याने त्याला गुण मिळाले नाहीत. हल्केनबर्ग, बोट्टास आणि लिंडब्लाड शर्यत पूर्ण करू शकले नाहीत.<ref name="CH26_SP">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ चिनी ग्रांप्री: स्प्रिंट शर्यतीचे अधिकृत निकाल|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1280/china/sprint-results|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=१४ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> '''टीप :''' पेरेझला सेफ्टी कारच्या नियंत्रणाखाली इलेक्ट्रॉनिक नियंत्रण प्रणालीने निश्चित केलेला किमान वेळ दोन लहान सेक्टरमध्ये न पाळल्याबद्दल ५ सेकंदांचा दंड देण्यात आला. अंतिम वर्गीकरणात त्याची अंमलबजावणी झाली.<ref name="CH26_PEREZ">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज ४९: पेरेझला सेफ्टी कार नियमभंगासाठी दंड|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_chinese_grand_prix_-_infringement_-_car_11_-_safety_car_ecu_minimum_time.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=१४ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === स्प्रिंट शर्यतीचे निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान ! कार क्र. ! चालक ! संघ ! पूर्ण फेऱ्या ! वेळ / स्थिती ! गुण |- ! align="center" | १ | align="center" | ६३ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १९ | ३३:३८.९९८ | align="center" | ८ |- ! align="center" | २ | align="center" | १६ | {{nowrap|{{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | १९ | align="center" | +०.६७४ | align="center" | ७ |- ! align="center" | ३ | align="center" | ४४ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | १९ | align="center" | +२.५५४ | align="center" | ६ |- ! align="center" | ४ | align="center" | १ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]]}} | [[मॅकलारेन]] | align="center" | १९ | align="center" | +४.४३३ | align="center" | ५ |- ! align="center" | ५ | align="center" | १२ | {{nowrap|{{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १९ | align="center" | +५.६८८ | align="center" | ४ |- ! align="center" | ६ | align="center" | ८१ | {{nowrap|{{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]]}} | [[मॅकलारेन]] | align="center" | १९ | align="center" | +६.८०९ | align="center" | ३ |- ! align="center" | ७ | align="center" | ३० | {{nowrap|{{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]]}} | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | १९ | align="center" | +१०.९०० | align="center" | २ |- ! align="center" | ८ | align="center" | ८७ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | १९ | align="center" | +११.२७१ | align="center" | १ |- ! align="center" | ९ | align="center" | ३ | {{nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | १९ | align="center" | +११.६१९ | align="center" | ० |- ! align="center" | १० | align="center" | ३१ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | १९ | align="center" | +१३.८८७ | align="center" | ० |- ! align="center" | ११ | align="center" | १० | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | १९ | align="center" | +१४.७८० | align="center" | ० |- ! align="center" | १२ | align="center" | ५५ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]]}} | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | १९ | align="center" | +१५.७५३ | align="center" | ० |- ! align="center" | १३ | align="center" | ५ | {{nowrap|{{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | १९ | align="center" | +१५.८५८ | align="center" | ० |- ! align="center" | १४ | align="center" | ४३ | {{nowrap|{{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | १९ | align="center" | +१६.३९३ | align="center" | ० |- ! align="center" | १५ | align="center" | ६ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | १९ | align="center" | +१६.४३० | align="center" | ० |- ! align="center" | १६ | align="center" | २३ | {{nowrap|{{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]]}} | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | १९ | align="center" | +२०.०१४ | align="center" | ० |- ! align="center" | १७ | align="center" | १४ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | १९ | align="center" | +२१.५९९ | align="center" | ० |- ! align="center" | १८ | align="center" | १८ | {{nowrap|{{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | १९ | align="center" | +२१.९७१ | align="center" | ० |- ! align="center" | १९ | align="center" | ११ | {{nowrap|{{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | १९ | align="center" | +२८.२४१ | align="center" | ० |- ! align="center" | — | align="center" | २७ | {{nowrap|{{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | १२ | निवृत्त | align="center" | ० |- ! align="center" | — | align="center" | ७७ | {{nowrap|{{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | १२ | निवृत्त | align="center" | ० |- ! align="center" | — | align="center" | ४१ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]]}} | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | ११ | निवृत्त | align="center" | ० |- class="sortbottom" | colspan="7" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="CH26_SP" /> |} == ग्रांप्री पात्रता फेरी == === फेरी १ === शनिवारी स्प्रिंटनंतर मुख्य ग्रांप्रीसाठी स्वतंत्र पात्रता आयोजित करण्यात आली. पहिल्या भागात मर्सिडीजच्या रसेलने १:३३.२६२ तर आंतोनेलीने १:३३.३०५ वेळ दिली. फेरारी, मॅकलारेन आणि रेड बुलचे चालक पुढे गेले. विलियम्सचे सायेन्स आणि अल्बोन, ॲस्टन मार्टिनचे अलोन्सो व स्ट्रोल आणि कॅडिलॅकचे बोट्टास व पेरेझ या सहा चालकांना पहिल्या फेरीनंतरच बाद व्हावे लागले.<ref name="CH26_Q">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ चिनी ग्रांप्री: मुख्य पात्रता फेरीचे संपूर्ण निकाल|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1280/china/qualifying|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=१४ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> पेरेझ २२वा तर स्ट्रोल २१वा राहिला. अल्बोन १८वा असूनही सुरुवातीच्या ग्रिडवर बदल लागू होणार होते. सायेन्स १७वा, अलोन्सो १९वा आणि बोट्टास २०वा होता. हे स्थान शनिवारची पात्रता दर्शवते; रविवारच्या प्रत्यक्ष शर्यतीपूर्वी लागू झालेल्या बदलांमुळे सुरुवातीच्या ग्रिडमधील नोंद स्वतंत्रपणे तपासणे आवश्यक होते.<ref name="CH26_Q"/><ref name="CH26_GRID">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ चिनी ग्रांप्री: मुख्य शर्यतीची अंतिम सुरुवातीची क्रमवारी|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1280/china/starting-grid|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=१५ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === फेरी २ === दुसऱ्या भागात आंतोनेलीने १:३२.४४३ अशी सर्वात वेगवान वेळ नोंदवली; लक्लेर १:३२.४८६ आणि रसेल १:३२.५२३ अशी वेळ देत पुढे गेले. गॅस्लीने १:३३.००३ वेळ देऊन अंतिम दहा चालकांत स्थान मिळवले. हल्केनबर्ग, कोलापिंटो, ओकन, लॉसन, लिंडब्लाड आणि बोर्तोलेतो यांचे प्रयत्न अंतिम भागासाठी पुरेसे ठरले नाहीत.<ref name="CH26_Q"/> हल्केनबर्ग १:३३.३५४ आणि कोलापिंटो १:३३.३५७ यांच्यात केवळ ०.००३ सेकंदांचे अंतर होते. मात्र अंतिम दहा स्थानांसाठी आवश्यक किमान वेळेपासून दोघेही मागे राहिले. रेसिंग बुल्सच्या दोन्ही गाड्या आणि हासचा ओकनही या भागात बाद झाल्याने शेवटच्या भागात मर्सिडीज, फेरारी, मॅकलारेन, रेड बुल, अल्पाइन व हासचे बेअरमन असे विविध संघ सहभागी राहिले.<ref name="CH26_Q"/> === फेरी ३ === अंतिम भागाच्या प्रारंभी रसेलची मर्सिडीज वळणांनंतर अचानक धीमी झाली आणि पहिल्याच गिअरमध्ये अडकल्याने त्याला गाडी कसाबसा पिटमध्ये आणावी लागली. संघाने इलेक्ट्रॉनिक प्रणालीचे पुनर्संचयन करून कार पुन्हा चालवता येण्याजोगी केली. या बिघाडामुळे रसेलला शेवटी फक्त एकच वेगवान प्रयत्न करता आला, तर आंतोनेलीला आवश्यक फेऱ्या पूर्ण करण्याची संधी मिळाली.<ref name="CH26_QSTORY"/> आंतोनेलीने १:३२.०६४ अशी वेळ नोंदवली आणि आपल्या कारकिर्दीतील पहिला ग्रांप्री पोल मिळवला. रसेल १:३२.२८६ अशी वेळ देत ०.२२२ सेकंद मागे दुसरा राहिला. हॅमिल्टन १:३२.४१५ वेळेसह तिसरा आणि लक्लेर फक्त ०.०१३ सेकंदांनी मागे चौथा होता. पियास्त्री, नॉरिस, गॅस्ली, व्हर्सटॅपन, हादजार आणि बेअरमन यांनी पहिल्या दहा स्थानांची पूर्तता केली.<ref name="CH26_Q"/> या पोलमुळे आंतोनेलीने २००८ इटालियन ग्रांप्रीमध्ये सेबॅस्टियन व्हेटेलने केलेला सर्वात तरुण ग्रांप्री पोल विजेत्याचा विक्रम मोडला. शुक्रवारच्या स्प्रिंट पोलवर रसेल, तर शनिवारच्या मुख्य ग्रांप्री पोलवर आंतोनेली होता; त्यामुळे दोन्ही पोल पोझिशनबाबत संभ्रम होऊ नये. रसेलच्या Q3 बिघाडामुळे दोन्ही मर्सिडीजचे वेगवान संभाव्य प्रयत्न वेगळ्या परिस्थितीत झाले.<ref name="CH26_QSTORY"/> === मुख्य पात्रता फेरीचे निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान ! कार क्र. ! चालक ! संघ ! फेरी १ ! फेरी २ ! फेरी ३ ! फेऱ्या |- ! align="center" | १ | align="center" | १२ | {{nowrap|{{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १:३३.३०५ | align="center" | १:३२.४४३ | align="center" | १:३२.०६४ | align="center" | १५ |- ! align="center" | २ | align="center" | ६३ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १:३३.२६२ | align="center" | १:३२.५२३ | align="center" | १:३२.२८६ | align="center" | १३ |- ! align="center" | ३ | align="center" | ४४ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | १:३३.५२२ | align="center" | १:३२.५६७ | align="center" | १:३२.४१५ | align="center" | १९ |- ! align="center" | ४ | align="center" | १६ | {{nowrap|{{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | १:३३.१७५ | align="center" | १:३२.४८६ | align="center" | १:३२.४२८ | align="center" | २० |- ! align="center" | ५ | align="center" | ८१ | {{nowrap|{{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]]}} | [[मॅकलारेन]] | align="center" | १:३३.५९० | align="center" | १:३३.१३० | align="center" | १:३२.५५० | align="center" | २० |- ! align="center" | ६ | align="center" | १ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]]}} | [[मॅकलारेन]] | align="center" | १:३३.५३५ | align="center" | १:३२.९१० | align="center" | १:३२.६०८ | align="center" | २० |- ! align="center" | ७ | align="center" | १० | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | १:३३.७८८ | align="center" | १:३३.००३ | align="center" | १:३२.८७३ | align="center" | २१ |- ! align="center" | ८ | align="center" | ३ | {{nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | १:३३.४१७ | align="center" | १:३३.०९८ | align="center" | १:३३.००२ | align="center" | २० |- ! align="center" | ९ | align="center" | ६ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | १:३३.६३२ | align="center" | १:३३.३५२ | align="center" | १:३३.१२१ | align="center" | २० |- ! align="center" | १० | align="center" | ८७ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | १:३३.६८७ | align="center" | १:३३.१९७ | align="center" | १:३३.२९२ | align="center" | १९ |- ! align="center" | ११ | align="center" | २७ | {{nowrap|{{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | १:३४.११६ | align="center" | १:३३.३५४ | align="center" | — | align="center" | १२ |- ! align="center" | १२ | align="center" | ४३ | {{nowrap|{{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | १:३३.६३४ | align="center" | १:३३.३५७ | align="center" | — | align="center" | १५ |- ! align="center" | १३ | align="center" | ३१ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | १:३३.९७४ | align="center" | १:३३.५३८ | align="center" | — | align="center" | १४ |- ! align="center" | १४ | align="center" | ३० | {{nowrap|{{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]]}} | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | १:३४.१३९ | align="center" | १:३३.७६५ | align="center" | — | align="center" | १५ |- ! align="center" | १५ | align="center" | ४१ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]]}} | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | १:३३.९०६ | align="center" | १:३३.७८४ | align="center" | — | align="center" | १५ |- ! align="center" | १६ | align="center" | ५ | {{nowrap|{{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | १:३३.५४९ | align="center" | १:३३.९६५ | align="center" | — | align="center" | १४ |- ! align="center" | १७ | align="center" | ५५ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]]}} | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | १:३४.३१७ | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | १० |- ! align="center" | १८ | align="center" | २३ | {{nowrap|{{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]]}} | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | १:३४.७७२ | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | १० |- ! align="center" | १९ | align="center" | १४ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | १:३५.२०३ | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | ९ |- ! align="center" | २० | align="center" | ७७ | {{nowrap|{{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | १:३५.४३६ | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | ९ |- ! align="center" | २१ | align="center" | १८ | {{nowrap|{{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | १:३५.९९५ | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | ९ |- ! align="center" | २२ | align="center" | ११ | {{nowrap|{{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | १:३६.९०६ | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | ६ |- class="sortbottom" | colspan="8" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="CH26_Q" /> |} === शर्यतीची अधिकृत सुरुवातीची क्रमवारी === आंतोनेली आणि रसेल यांना पहिली रांग मिळाली; हॅमिल्टन-लक्लेर दुसऱ्या तर पियास्त्री-नॉरिस तिसऱ्या रांगेत होते. २२व्या क्रमांकावर दाखवलेला अल्बोन हा निलंबनाच्या बदलामुळे पिट-लेनमधून सुरुवात करण्यास बांधील होता. अखेरीस अल्बोनसह चार चालक शर्यत सुरू करू शकले नाहीत; तरीही त्यांच्या नोंदी अधिकृत सुरुवातीच्या क्रमवारीत अस्तित्वात आहेत.<ref name="CH26_GRID"/><ref name="CH26_RACESTORY"/> {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! ग्रिड क्रमांक ! कार क्र. ! चालक ! संघ ! पात्रता वेळ ! टीप |- ! align="center" | १ | align="center" | १२ | {{nowrap|{{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १:३२.०६४ | align="center" | — |- ! align="center" | २ | align="center" | ६३ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १:३२.२८६ | align="center" | — |- ! align="center" | ३ | align="center" | ४४ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | १:३२.४१५ | align="center" | — |- ! align="center" | ४ | align="center" | १६ | {{nowrap|{{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | १:३२.४२८ | align="center" | — |- ! align="center" | ५ | align="center" | ८१ | {{nowrap|{{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]]}} | [[मॅकलारेन]] | align="center" | १:३२.५५० | मुख्य शर्यत सुरू केली नाही |- ! align="center" | ६ | align="center" | १ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]]}} | [[मॅकलारेन]] | align="center" | १:३२.६०८ | मुख्य शर्यत सुरू केली नाही |- ! align="center" | ७ | align="center" | १० | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | १:३२.८७३ | align="center" | — |- ! align="center" | ८ | align="center" | ३ | {{nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | १:३३.००२ | align="center" | — |- ! align="center" | ९ | align="center" | ६ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | १:३३.१२१ | align="center" | — |- ! align="center" | १० | align="center" | ८७ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | १:३३.२९२ | align="center" | — |- ! align="center" | ११ | align="center" | २७ | {{nowrap|{{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | १:३३.३५४ | align="center" | — |- ! align="center" | १२ | align="center" | ४३ | {{nowrap|{{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | १:३३.३५७ | align="center" | — |- ! align="center" | १३ | align="center" | ३१ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | १:३३.५३८ | align="center" | — |- ! align="center" | १४ | align="center" | ३० | {{nowrap|{{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]]}} | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | १:३३.७६५ | align="center" | — |- ! align="center" | १५ | align="center" | ४१ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]]}} | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | १:३३.७८४ | align="center" | — |- ! align="center" | १६ | align="center" | ५ | {{nowrap|{{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | १:३३.९६५ | मुख्य शर्यत सुरू केली नाही |- ! align="center" | १७ | align="center" | ५५ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]]}} | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | १:३४.३१७ | align="center" | — |- ! align="center" | १८ | align="center" | १४ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | १:३५.२०३ | align="center" | — |- ! align="center" | १९ | align="center" | ७७ | {{nowrap|{{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | १:३५.४३६ | align="center" | — |- ! align="center" | २० | align="center" | १८ | {{nowrap|{{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | १:३५.९९५ | align="center" | — |- ! align="center" | २१ | align="center" | ११ | {{nowrap|{{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | १:३६.९०६ | align="center" | — |- ! align="center" | २२ | align="center" | २३ | {{nowrap|{{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]]}} | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | १:३४.७७२ | पिट-लेनमध्ये सुरू करणे अपेक्षित; प्रत्यक्ष सुरुवात नाही |- class="sortbottom" | colspan="6" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="CH26_GRID" /> |} == मुख्य शर्यत == === शर्यतीपूर्वीची चार माघारी === रविवारी स्टार्टपूर्वीच मोठा व्यत्यय आला. विद्यमान विश्वविजेता लॅन्डो नॉरिसची मॅकलारेन ग्रिडपर्यंत पोहोचू शकली नाही. संघाने दुसरी मॅकलारेन, ऑस्कर पियास्त्रीची कार, फॉर्मेशन लॅपपूर्वी पिट-लेनकडे परत आणली. दोन्ही कारमध्ये पॉवर युनिटशी संबंधित स्वतंत्र विद्युत समस्या असल्याचे मॅकलारेनने सांगितले. त्यामुळे मॅकलारेनच्या दोन्ही गाड्या एका फेरीचीही शर्यत न करता बाहेर पडल्या.<ref name="CH26_RACESTORY"/> ऑडीचा गॅब्रिएल बोर्तोलेतो हायड्रॉलिक बिघाडामुळे शर्यत सुरू करू शकला नाही. विलियम्सचा अलेक्झांडर अल्बोन निलंबनात बदल केल्याने पिट-लेन स्टार्टसाठी अपेक्षित होता, परंतु त्याची कारही सुरू झाली नाही. अशाप्रकारे अधिकृत नोंदणीत २२ चालक असूनही मुख्य शर्यतीत प्रत्यक्ष १८ गाड्यांनी सुरुवात केली. सुरुवातीच्या ग्रिडवर पाचवी-सहावी स्थाने मिळालेल्या मॅकलारेनची पूर्ण अनुपस्थिती ही पुढील स्पर्धेसाठी आणि गुणतालिकेसाठी गंभीर घटना ठरली.<ref name="CH26_RACE"/><ref name="CH26_RACESTORY"/> === फेरी १ ते ५ : फेरारीची सुरुवातीची आघाडी === स्टार्ट होताच तिसऱ्या स्थानावरील हॅमिल्टनने दोन्ही मर्सिडीजच्या पुढे जाण्यासाठी वेगवान सुरुवात केली. आंतोनेलीने रसेलकडे आपली कार थोडी वळवून संरक्षणात्मक जागा घेतली होती; त्यामुळे हॅमिल्टनला बाहेरच्या बाजूने पुढे जाण्याची संधी मिळाली. लक्लेरही रसेलच्या पुढे गेला आणि आंतोनेलीवर दबाव आणण्याचा प्रयत्न केला; परंतु वळण ३ च्या कर्बजवळ जागा कमी पडल्याने तो तिसऱ्या स्थानावर राहिला.<ref name="CH26_RACESTORY"/> मुख्य गटामागे हादजारची रेड बुल वळण १३ येथे फिरली; बेअरमनला संपर्क टाळण्यासाठी मार्ग बदलावा लागला. व्हर्सटॅपनने सॉफ्ट टायर निवडूनही सुरुवातीला स्थान गमावले आणि तो मागच्या गटात गेला. समोरील लढतीत हॅमिल्टनची आघाडी दोन फेऱ्यांपेक्षा कमी टिकली. आंतोनेलीने वळण १४ येथे फेरारीला मागे टाकून पुन्हा पहिला क्रमांक मिळवला.<ref name="CH26_RACESTORY"/> तिसऱ्या फेरीच्या सुरुवातीला रसेलने लक्लेरला मागे टाकले आणि काही फेऱ्यांत हॅमिल्टनलाही मागे सोडले. त्यामुळे पहिल्या टप्प्यात मर्सिडीजच्या दोन्ही चालकांनी पुन्हा पुढची स्थाने मिळवली. आंतोनेलीने स्थिर वेगाने अंतर वाढवण्याचा प्रयत्न केला, तर फेरारीचा वेग ब्रेकिंग आणि ओव्हरटेकिंगच्या भागांत उपयुक्त ठरत असल्याचे प्रारंभीचे बदल दाखवत होते.<ref name="CH26_RACESTORY"/> === फेरी ९ ते १३ : स्ट्रोलची माघार आणि सेफ्टी कार === नवव्या फेरीपर्यंत धावलेल्या लान्स स्ट्रोलची ॲस्टन मार्टिन वळण १ जवळ थांबली. गाडी हटवण्यासाठी सेफ्टी कार लागू करण्यात आली. लॉसन, व्हर्सटॅपन आणि सायेन्स यांसारख्या काही चालकांनी त्याच सुमारास आधीच पिट-स्टॉप घेतले होते; सेफ्टी कारमुळे इतर आघाडीच्या चालकांना तुलनेने कमी वेळेच्या हानीत टायर बदलता आले. ही शर्यतीतील एकमेव पूर्ण सेफ्टी कार तैनाती ठरली.<ref name="CH26_RACESTORY"/> आंतोनेली, रसेल, हॅमिल्टन व लक्लेर यांनी मीडियमवरून हार्ड मिश्रणात बदल केला. हार्ड टायरवर प्रारंभ केलेले कोलापिंटो व ओकन ट्रॅकवर राहिले; त्यामुळे पुन्हा सुरुवातीच्या क्षणी त्यांच्या गाड्या अनेक थांबून आलेल्या आघाडीच्या चालकांच्या पुढे दिसत होत्या. मात्र रणनीतीतील या तात्पुरत्या स्थानांपेक्षा दीर्घ कालावधीतील टायरचे वय आणि पकड निर्णायक ठरणार होती.<ref name="CH26_RACESTORY"/><ref name="CH26_PIRELLIRACE"/> सेफ्टी कारनंतर आंतोनेली पुढे राहिला. त्याच्या मागे कोलापिंटो, ओकन, रसेल, हॅमिल्टन, लिंडब्लाड, लक्लेर, हल्केनबर्ग, गॅस्ली व बेअरमन अशी मिश्र क्रमवारी तयार झाली. त्यामुळे पुढील काही फेऱ्या फक्त शुद्ध वेगावर अवलंबून न राहता कोणत्या चालकाला वाहतुकीतून किती लवकर बाहेर पडता येते यावर अवलंबून होत्या. वेगवान चालकांसाठी हे तात्पुरते अडथळे निर्णायक ठरले.<ref name="CH26_RACESTORY"/> === फेरी १४ ते २३ : पुन्हा सुरुवातीचा संघर्ष === रसेलला हार्ड टायर लगेच तापवण्यात अडचण आली. तो वळण ६ येथे थोडा बाहेर गेल्याने हॅमिल्टन त्याच्या पुढे आला; लक्लेरलाही स्थान सुधारता आले. त्यामुळे मध्य टप्प्याच्या प्रारंभी आंतोनेलीच्या मागे दोन्ही फेरारी आणि रसेल अशी स्थिती निर्माण झाली. मर्सिडीजची शर्यतीतील एकूण गती अधिक चांगली असली तरी सुरक्षा काळानंतर टायरमधील तापमान नियंत्रित करण्याच्या क्षणिक अडचणीने रसेलचा वेग कमी केला.<ref name="CH26_RACESTORY"/> हॅमिल्टनने ओकन आणि कोलापिंटोला अल्पावधीत मागे सोडले; रसेलनेही या गाड्या मागे टाकल्या. त्याचवेळी मागच्या गटात बेअरमन व व्हर्सटॅपनसारखे चालक स्वतःच्या रणनीतीचा फायदा घेत पुढे गेले. नव्या हार्ड टायरवरील वेगामुळे बेअरमनला कोलापिंटोच्या मागे असलेला गट मागे सोडता आला. लिंडब्लाड वळण १४ येथे स्वतःहून फिरला; परंतु शर्यतीत पुढे सहभागी राहिला.<ref name="CH26_RACESTORY"/> === फेरी २४ ते ३९ : फेरारीच्या दोन्ही चालकांची लढत === चोविसाव्या फेरीत लक्लेरने वळण १४ येथील ब्रेकिंग झोनमध्ये हॅमिल्टनला मागे टाकून दुसरे स्थान मिळवले. त्यानंतर फेरारीच्या दोन चालकांत दीर्घ प्रत्यक्ष स्पर्धा सुरू झाली. वळण १ मधून बाहेर पडताना बाजूबाजूने चाललेल्या गाड्या, वळण ९–१० मधील स्थानबदल आणि वळण १४ येथील ब्रेकिंगवेळी होत असलेले हल्ले या लढतीची प्रमुख वैशिष्ट्ये होती.<ref name="CH26_RACESTORY"/> या संघर्षामुळे दोन्ही फेरारींचा वेगवान फेऱ्यांवरील प्रयत्न एकमेकांशी संबंधित राहिला आणि आंतोनेलीला पुढे अंतर वाढवण्याची संधी मिळाली. त्याची आघाडी एका टप्प्यावर सुमारे सात सेकंदांपर्यंत पोहोचली. याउलट रसेलने पुन्हा टायरमध्ये योग्य तापमान मिळाल्यावर एकेक करून फेरारींच्या पुढे जाऊन दुसरे स्थान मिळवले. आंतोनेलीला गाठण्याइतका वेळ मात्र त्याच्याकडे उरला नव्हता.<ref name="CH26_RACESTORY"/> पस्तिसाव्या फेरीत लक्लेर वळण १४ येथे ब्रेकिंग उशिरा झाल्यामुळे बाहेर गेला आणि हॅमिल्टन पुन्हा तिसऱ्या स्थानावर आला. लक्लेरने पुढच्या सरळ भागात पुन्हा प्रयत्न केला; परंतु हॅमिल्टनने संरक्षण करत ते स्थान राखले. एकाच संघातील चालकांमध्ये झालेली ही लढत अंतिम पोडियमचे स्थान ठरवण्यास कारणीभूत ठरली.<ref name="CH26_RACESTORY"/> एकोणचाळीसाव्या फेरीत लक्लेरने वळण १४ येथे पुन्हा हॅमिल्टनला मागे टाकले; पण लगेच पहिल्या वळणात हॅमिल्टनने स्थान परत घेतले. दोन्ही फेरारी आंतोनेलीपेक्षा बऱ्याच मागे होत्या; त्यामुळे त्यांच्या अंतर्गत लढतीतून समोरच्या मर्सिडीजला थेट धोका निर्माण झाला नाही. अखेरीस हॅमिल्टनने तिसरा आणि लक्लेरने चौथा क्रमांक मिळवला.<ref name="CH26_RACESTORY"/> === फेरी ३३ : ओकन–कोलापिंटो धडक === शर्यतीच्या ३३व्या फेरीत कोलापिंटो पिट-लेनमधून बाहेर पडला तेव्हा ओकन त्याच्याजवळ आला. वळण १ मधून वळण २ कडे जाताना ओकनने आतल्या बाजूने ओव्हरटेक करण्याचा प्रयत्न केला, मात्र त्या क्षणी आवश्यक स्थान मिळवले नसल्याचे एफआयए पंचांनी ठरवले. दोन्ही गाड्यांत संपर्क होऊन कोलापिंटो फिरला. या घटनेत ओकनला पूर्ण जबाबदार ठरवण्यात आले व १० सेकंदांचा दंड देण्यात आला.<ref name="CH26_RACEDEC">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज ७२: ओकन आणि कोलापिंटो यांच्यातील धडकेबद्दल निर्णय|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_chinese_grand_prix_-_infringement_-_car_31_-_causing_a_collision_with_car_43.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=१५ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> कोलापिंटोची पुढील शर्यत पूर्णपणे संपली नाही. त्याने पुन्हा स्पर्धेत पुढे जात दहावे स्थान आणि हंगामातील एक गुण मिळवला. ओकनने दंड भोगल्यानंतर चौदाव्या स्थानावर शर्यत पूर्ण केली. या उदाहरणातून दोन्ही चालकांसाठी एकाच घटनेचे वेगळे परिणाम दिसतात: कोलापिंटोचा संभाव्य चांगला निकाल धोक्यात आला, तर ओकनचा वेळदंड अंतिम स्थानावर परिणामकारक ठरला.<ref name="CH26_RACE"/><ref name="CH26_RACEDEC"/> === अखेरच्या फेऱ्या : विजय आणि माघारी === शर्यतीच्या उत्तरार्धात व्हर्सटॅपन सहाव्या स्थानाच्या आसपास धावत होता; परंतु रेड बुलला तांत्रिक समस्या आल्याने तो ४५ फेऱ्यांनंतर निवृत्त झाला. अलोन्सोने ३२ फेऱ्यांनंतर शर्यत सोडली; आधी स्ट्रोलही बाद झाला होता. ॲस्टन मार्टिनच्या दोन्ही गाड्या आणि व्हर्सटॅपन यांना अंतिम रेषा गाठता आली नाही.<ref name="CH26_RACESTORY"/><ref name="CH26_RACE"/> अखेरच्या काही फेऱ्यांत आंतोनेली वळण १४ येथे ब्रेकिंग करताना बाहेर गेला आणि त्याच्या टायरवर सपाट भाग तयार झाला. या क्षणिक अडचणीने रसेलशी अंतर कमी झाले तरी आंतोनेलीने कार नियंत्रणात ठेवून पहिला क्रमांक कायम राखला. रसेलचे टायरही झिजत असल्याने विजयासाठी अखेरचा गंभीर हल्ला करण्याची स्थिती निर्माण झाली नाही. आंतोनेलीने सर्वात वेगवान फेरी ५२व्या फेरीत १:३५.२७५ नोंदवली.<ref name="CH26_RACESTORY"/><ref name="CH26_RACE"/> आंतोनेलीने १:३३:१५.६०७ वेळेत शर्यत पूर्ण केली. रसेल ५.५१५ सेकंदांनी मागे दुसरा राहिला, तर हॅमिल्टन २५.२६७ सेकंदांनी मागे तिसरा होता. लक्लेर चौथा आणि बेअरमन पाचवा राहिला. गॅस्ली सहावा, लॉसन सातवा, हादजार आठवा, सायेन्स नववा आणि कोलापिंटो दहावा राहिला. हा निकाल मर्सिडीजचा सलग दुसऱ्या ग्रांप्रीतील विजय आणि पहिल्या दोन स्थानांवरील वर्चस्व दर्शवत होता.<ref name="CH26_RACE"/> === शर्यतीचा निकाल आणि महत्त्व === खालील तक्त्यात अधिकृत अंतिम वर्गीकरणानुसार सर्व २२ नोंदणीकृत चालक दिले आहेत. शर्यत पूर्ण न करणाऱ्या आणि शर्यत सुरूच न करणाऱ्या चालकांमधील फरक वेगळा ठेवला आहे. वर्गीकरणातील फेरीसंख्या व गुण अधिकृत निकालावर आधारित आहेत.<ref name="CH26_RACE"/> === मुख्य शर्यतीचे निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान ! कार क्र. ! चालक ! संघ ! पूर्ण फेऱ्या ! वेळ / अंतर / स्थिती ! गुण |- ! align="center" | १ | align="center" | १२ | {{nowrap|{{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | ५६ | align="center" | १:३३:१५.६०७ | align="center" | २५ |- ! align="center" | २ | align="center" | ६३ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | ५६ | align="center" | +५.५१५ | align="center" | १८ |- ! align="center" | ३ | align="center" | ४४ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | ५६ | align="center" | +२५.२६७ | align="center" | १५ |- ! align="center" | ४ | align="center" | १६ | {{nowrap|{{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | ५६ | align="center" | +२८.८९४ | align="center" | १२ |- ! align="center" | ५ | align="center" | ८७ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | ५६ | align="center" | +५७.२६८ | align="center" | १० |- ! align="center" | ६ | align="center" | १० | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | ५६ | align="center" | +५९.६४७ | align="center" | ८ |- ! align="center" | ७ | align="center" | ३० | {{nowrap|{{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]]}} | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | ५६ | align="center" | +८०.५८८ | align="center" | ६ |- ! align="center" | ८ | align="center" | ६ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | ५६ | align="center" | +८७.२४७ | align="center" | ४ |- ! align="center" | ९ | align="center" | ५५ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]]}} | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | ५५ | align="center" | +१ फेरी | align="center" | २ |- ! align="center" | १० | align="center" | ४३ | {{nowrap|{{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | ५५ | align="center" | +१ फेरी | align="center" | १ |- ! align="center" | ११ | align="center" | २७ | {{nowrap|{{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | ५५ | align="center" | +१ फेरी | align="center" | ० |- ! align="center" | १२ | align="center" | ४१ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]]}} | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | ५५ | align="center" | +१ फेरी | align="center" | ० |- ! align="center" | १३ | align="center" | ७७ | {{nowrap|{{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | ५५ | align="center" | +१ फेरी | align="center" | ० |- ! align="center" | १४ | align="center" | ३१ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | ५५ | align="center" | +१ फेरी | align="center" | ० |- ! align="center" | १५ | align="center" | ११ | {{nowrap|{{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | ५५ | align="center" | +१ फेरी | align="center" | ० |- ! align="center" | — | align="center" | ३ | {{nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | ४५ | निवृत्त | align="center" | ० |- ! align="center" | — | align="center" | १४ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | ३२ | निवृत्त | align="center" | ० |- ! align="center" | — | align="center" | १८ | {{nowrap|{{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | ९ | निवृत्त | align="center" | ० |- ! align="center" | — | align="center" | ८१ | {{nowrap|{{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]]}} | [[मॅकलारेन]] | align="center" | ० | सुरुवात केली नाही | align="center" | ० |- ! align="center" | — | align="center" | १ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]]}} | [[मॅकलारेन]] | align="center" | ० | सुरुवात केली नाही | align="center" | ० |- ! align="center" | — | align="center" | ५ | {{nowrap|{{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | ० | सुरुवात केली नाही | align="center" | ० |- ! align="center" | — | align="center" | २३ | {{nowrap|{{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]]}} | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | ० | सुरुवात केली नाही | align="center" | ० |- class="sortbottom" | colspan="7" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="CH26_RACE" /> |} === सर्वात वेगवान फेरी === किमी आंतोनेलीने ५२व्या फेरीत १:३५.२७५ अशी सर्वात वेगवान फेरी नोंदवली.<ref name="CH26_FAST">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ चिनी ग्रांप्री – अधिकृत सर्वात वेगवान फेऱ्या|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1280/china/fastest-laps|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=१५ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१९ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> ही कामगिरी त्याच्या विजयानंतरच्या आकडेवारीत नोंदली गेली, परंतु २०२६ गुणनियमांत सर्वात वेगवान फेरीसाठी स्वतंत्र गुण दिले जात नव्हते. त्यामुळे त्याला विजयासाठी २५ आणि स्प्रिंटमधील पाचव्या स्थानासाठी ४ असे या सप्ताहांतात एकूण २९ गुण मिळाले.<ref name="CH26_POST"/><ref name="CH26_RACE"/> {| class="wikitable" style="font-size:85%;" ! चालक ! कारनिर्माता ! फेरी क्रमांक ! वेळ |- | {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | ५२ | align="center" | १:३५.२७५ |- class="sortbottom" | colspan="4" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="CH26_FAST" /> |} == शर्यतीनंतरचे विश्लेषण == === मर्सिडीज : वेग आणि विश्वसनीयता === मर्सिडीजने शुक्रवारी सरावातील पहिल्या दोन स्थाने, स्प्रिंटचा पोल, स्प्रिंट विजय, मुख्य ग्रांप्रीचा पोल आणि मुख्य शर्यतीतील पहिली दोन स्थाने असा प्रभावी कार्यक्रम पूर्ण केला. तरीही सप्ताहांत पूर्णपणे विनाअडथळा नव्हता: रसेलला मुख्य पात्रतेच्या अंतिम फेरीत तांत्रिक बिघाड आला आणि आंतोनेलीला स्प्रिंटमध्ये धडकेबद्दल दंड मिळाला होता. अशा दोन समस्या असतानाही मुख्य शर्यतीतील वेग व टायर व्यवस्थापनामुळे संघाने महत्त्वाचे गुण मिळवले.<ref name="CH26_QSTORY"/><ref name="CH26_RACESTORY"/> रसेलने स्प्रिंटमध्ये आठ आणि मुख्य शर्यतीत अठरा असे चीनमध्ये २६ गुण घेतले; आंतोनेलीने स्प्रिंटमध्ये चार आणि मुख्य विजयातून पंचवीस असे २९ गुण घेतले. ऑस्ट्रेलियातील ७ गुणांची रसेलची आघाडी शांघायनंतर ४ गुणांवर आली. त्यामुळे एका संघाकडून सलग दोन मुख्य ग्रांप्री विजय झाले तरी चालक अजिंक्यपदातील क्रमांक या दोन सप्ताहांतात वेगळ्या चालकांकडे गेला.<ref name="CH26_POST"/> === फेरारी : स्प्रिंट आणि मुख्य शर्यतीतील स्थानांसाठी संघर्ष === फेरारीला स्प्रिंटमध्ये लक्लेरचे दुसरे आणि हॅमिल्टनचे तिसरे, तसेच मुख्य ग्रांप्रीत हॅमिल्टनचे तिसरे व लक्लेरचे चौथे स्थान मिळाले. हॅमिल्टनसाठी फेरारीत सामील झाल्यानंतर मुख्य ग्रांप्रीमधील हे पहिले पोडियम होते. त्याच सर्किटवर मागील हंगामात त्याने स्प्रिंट विजय मिळवला होता, पण मुख्य ग्रांप्रीतील पोडियमसाठी त्याला यावेळी पुन्हा लढावे लागले.<ref name="CH26_RACESTORY"/> लक्लेर आणि हॅमिल्टनच्या लढतींमुळे प्रेक्षकांना दोन्ही फेरारींची गती आणि ओव्हरटेकिंगची क्षमता दिसली; दुसरीकडे त्यांना एकमेकांशी लढावे लागत असताना आंतोनेलीची आघाडी वाढली. परिणामी फेरारीने पोडियम व गुण मिळवले, पण मर्सिडीजच्या पहिल्या दोन स्थानांना आव्हान देऊ शकली नाही.<ref name="CH26_RACESTORY"/> === मॅकलारेन : दोन्ही गाड्यांची सुरुवातीपूर्व माघार === पियास्त्रीने मुख्य पात्रतेत पाचवे आणि नॉरिसने सहावे स्थान मिळवले होते, परंतु रविवारी दोन्ही मॅकलारेन गाड्या शर्यतीत उतरू शकल्या नाहीत. वेगाची चाचणी आणि शर्यतीतील विश्वसनीयता यांतील फरक अधोरेखित करणारी ही घटना होती. शुक्रवारी सरावात नॉरिस तिसरा, तर स्प्रिंटमध्ये चौथा राहून गुण मिळवलेला असतानाही मुख्य शर्यतीत संघाला शून्य गुण मिळाले.<ref name="CH26_FP"/><ref name="CH26_SP"/><ref name="CH26_RACESTORY"/> पियास्त्रीसाठी हा हंगामाच्या दोन सुरुवातीच्या मुख्य ग्रांप्रींपैकी सलग दुसरा नॉन-स्टार्ट ठरला; ऑस्ट्रेलियात त्याच्या पहिल्या स्पर्धेपूर्वीच्या लॅपवरील दुर्घटनेमुळे त्याला शर्यत सुरू करता आली नव्हती. चीनमध्ये कारण वेगळे — पॉवर युनिटशी संबंधित विद्युत समस्या — होते. त्यामुळे स्पर्धात्मक गती असतानाही अजिंक्यपदातील गुणसंचयावर परिणाम झाला.<ref name="CH26_RACESTORY"/> === मधल्या गटातील स्थानबदल === बेअरमन पाचवा राहून हाससाठी मोठे गुण घेऊन आला. सुरुवातीच्या फेरीत हादजारची गाडी फिरल्यामुळे स्वतःची कार वाचवण्याची वेळ आली असतानाही त्याने संयमाने स्थान सुधारले. गॅस्लीने सहावा क्रमांक मिळवून अल्पाइनला सलग दुसऱ्या सप्ताहांतात गुण मिळवून दिले. लॉसनने स्प्रिंटच्या सातव्या स्थानानंतर मुख्य शर्यतीत सातवे स्थान, तर हादजारने आठवे स्थान मिळवले.<ref name="CH26_RACESTORY"/> सायेन्सला विलियम्ससाठी या हंगामातील पहिले दोन गुण मिळाले. कोलापिंटोने ओकनबरोबरच्या धडकेनंतरही दहाव्या स्थानावर शर्यत पूर्ण करून एक गुण मिळवला. हल्केनबर्ग अकरावा, लिंडब्लाड बारावा, बोट्टास तेरावा, ओकन चौदावा आणि पेरेझ पंधरावा राहिला. कारचा वेग, पिट-स्टॉपची वेळ, सेफ्टी कारच्या वेळी योग्य ठरणारी टायर निवड आणि शर्यतीतील अडचणी यांतून ही मधल्या गटाची स्थिती तयार झाली.<ref name="CH26_RACE"/><ref name="CH26_RACESTORY"/> === दीर्घ टायर रणनीतीचा परिणाम === पिरेलीच्या शर्यतीनंतरच्या माहितीनुसार, एक थांब्याची रणनीती अपेक्षेप्रमाणे प्रभावी ठरली. नवव्या फेरीदरम्यान सेफ्टी कार आल्याने मीडियमवर सुरुवात करणाऱ्या चालकांनी लवकर हार्ड टायर लावले; काहींच्या हार्ड टायरवरील दुसऱ्या टप्प्यातील फेऱ्या ४५ पेक्षा जास्त झाल्या. उलट सुरुवातीपासून हार्ड टायर लावलेल्या चालकांना सेफ्टी कार काळात न थांबण्याची मोकळीक होती; त्यांनी तात्पुरती स्थानवाढ मिळवली, पण पुढे नव्या टायरवरील गाड्यांनी त्यांना मागे टाकले.<ref name="CH26_PIRELLIRACE"/> सॉफ्ट मिश्रणाची प्रारंभी अधिक पकड देणारी निवडही काही गाड्यांनी वापरली; तथापि व्हर्सटॅपनच्या अपेक्षेपेक्षा संथ सुरुवातीमुळे जास्त पकड म्हणजे हमखास जास्त स्थान असा निष्कर्ष निघत नाही. योग्य टायर निवड, सर्किटवरील तापमान, ऊर्जा वापर, रेसिंग ट्रॅफिक आणि सुरक्षितपणे कार पुढे काढणे या सर्व घटकांचा प्रभाव पाहता चीनची ग्रांप्री नव्या २०२६ कारसाठी महत्त्वाचा आरंभीचा संदर्भबिंदू ठरली.<ref name="CH26_PIRELLIRACE"/><ref name="CH26_RACESTORY"/> === ऐतिहासिक महत्त्व आणि हंगामावरील परिणाम === आंतोनेलीचा विजय २००६ नंतर इटालियन चालकाचा फॉर्म्युला वनमधील पहिला मुख्य ग्रांप्री विजय ठरला. १९ वर्षांचा असताना तो शर्यत जिंकणारा दुसऱ्या क्रमांकाचा सर्वात तरुण चालक बनला. त्याचा पहिला पोल आणि पहिला विजय एकाच सप्ताहांतात झाल्याने या शर्यतीला चालकाच्या कारकिर्दीतील विशेष महत्त्व प्राप्त झाले.<ref name="CH26_RACESTORY"/><ref name="CH26_QSTORY"/> रसेलने २०२६ च्या पहिल्या दोन मुख्य ग्रांप्रीपैकी पहिली जिंकली आणि दुसरीत दुसरे स्थान मिळवले, तर चीनची स्प्रिंटही जिंकली. त्यामुळे अजिंक्यपदातील आघाडी त्याच्याकडे राहिली. त्याचवेळी एका संघातील वेगवान दोन चालकांमधील हंगामभरची स्पर्धा पुढे निर्णायक होऊ शकते याचा आरंभीचा संकेत या फेरीने दिला.<ref name="CH26_POST"/> या ग्रांप्रीतील दुसरे ऐतिहासिक महत्त्व विश्वसनीयतेशी संबंधित होते: एकाच वेळी चार नोंदणीकृत गाड्या मुख्य शर्यत सुरू करू शकल्या नाहीत, त्यांमध्ये गतविजेत्या मॅकलारेनच्या दोन्ही गाड्या होत्या. अशा घटना अंतिम पोडियमबरोबरच अजिंक्यपदाच्या गुणतालिकेत दीर्घकालीन परिणाम घडवू शकतात. त्यामुळे रविवारची शर्यत समजून घेण्यासाठी केवळ सुरुवातीची क्रमवारी आणि अंतिम पोडियम नव्हे तर नॉन-स्टार्ट नोंदीही महत्त्वाच्या आहेत.<ref name="CH26_RACESTORY"/><ref name="CH26_RACE"/> === पंचांचे निर्णय आणि नियमसंदर्भ === या ग्रांप्रीदरम्यान शर्यत पंचांनी प्रसिद्ध केलेल्या अधिकृत निर्णयपत्रांमध्ये सराव, स्प्रिंट पात्रता, स्प्रिंट शर्यत आणि मुख्य ग्रांप्रीमधील घटनांवर दिलेल्या निर्णयांची नोंद आहे. प्रत्येक निर्णयात संबंधित क्रीडा नियम, चालकांचे स्पष्टीकरण आणि पंचांनी विचारात घेतलेले पुरावे वेगवेगळे आहेत.<ref name="CH26_FIA"/> ==== शुक्रवार : सराव आणि स्प्रिंट पात्रता ==== '''अल्बोनला अधिकृत ताकीद :''' पहिल्या सरावात अल्बोनने ग्रिडच्या त्याच बाजूला दुसरी गाडी उभी असताना सराव स्टार्ट केला. पंचांनी कारसमोरील मर्सिडीज थांबून राहिली असताना त्याने परिस्थिती चुकीची समजल्याचे नोंदवले. २०२६ कारचा प्रारंभीचा तयारी कालावधी मागील वर्षाच्या तुलनेत खूप अधिक असल्याचे अल्बोनने सांगितले, तरी प्रक्रिया न पाळल्यामुळे त्याला ड्रायव्हिंग रिप्रिमँड देण्यात आला.<ref name="CH26_ALBONWARN">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज २०: अल्बोनला सरावातील स्टार्ट प्रक्रियेबद्दल ताकीद|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_chinese_grand_prix_-_infringement_-_car_23_-_breach_of_practice_start_procedure.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=१३ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> '''आंतोनेली–नॉरिस कथित अडथळा :''' आंतोनेली पिट-लेनमधून येताना वळण १ येथे नॉरिसच्या मार्गावर आला. नॉरिसची फेरी स्पर्धात्मक वेळ नोंदवण्यासाठी नव्हती, असे त्याने पंचांना सांगितले. म्हणून प्रत्यक्ष अनावश्यक अडथळा न झाल्याचे मानून पुढील कारवाई झाली नाही.<ref name="CH26_IMPEDING1"/> '''गॅस्ली–व्हर्सटॅपन कथित अडथळा :''' गॅस्ली वळण १४ च्या बाहेरच्या भागात असताना व्हर्सटॅपन वेगवान फेरीवर होता. गॅस्लीची उपस्थिती पसंतीच्या रेषेवर आली तरी त्याचा वेग अनावश्यकरीत्या रोखला गेला नसल्याची व्हर्सटॅपनची भूमिका लक्षात घेऊन पंचांनी कोणतीही शिक्षा केली नाही.<ref name="CH26_IMPEDING2"/> '''पेरेझसाठी अपवादात्मक परवानगी :''' स्प्रिंट पात्रतेत १०७ टक्के वेळेतील पात्रता नोंदवता न आल्याने कॅडिलॅकने पंचांकडे अर्ज केला. सरावातील प्रतिनिधिक वेग लक्षात घेऊन पेरेझला स्प्रिंट सुरू करण्याची परवानगी देण्यात आली. हा निर्णय दंड नव्हता; ग्रिडवर सहभागी होण्यासाठी दिलेली नियमाधारित मुभा होती.<ref name="CH26_PEREZSTART"/> ==== शनिवार : स्प्रिंट आणि संबंधित निर्णय ==== '''आंतोनेलीला दहा सेकंद :''' पहिल्या फेरीतील वळण ६ च्या धडकेत हादजारला रेसिंग जागेचा हक्क मिळाला होता, तर आंतोनेलीच्या लॉक-अपमुळे संपर्क झाला. पंचांनी आंतोनेली पूर्ण जबाबदार असल्याचे स्पष्टपणे नोंदवून १० सेकंदांचा वेळदंड दिला. हा दंड त्याने स्प्रिंटच्या सेफ्टी कार काळातील थांब्यादरम्यान पूर्ण केला.<ref name="CH26_SPDEC"/><ref name="CH26_SPSTORY"/> '''पेरेझला पाच सेकंद :''' सेफ्टी कार लागू असताना ECU किमान वेळ दोन मिनी-सेक्टरमध्ये न पाळल्यामुळे पेरेझला पाच सेकंदांचा दंड झाला. हा निर्णय धडक किंवा स्थान बदल याबद्दल नसून सेफ्टी कार चालू असताना इलेक्ट्रॉनिक मर्यादा पाळण्याशी संबंधित होता.<ref name="CH26_PEREZ"/> '''अल्पाइन संघाला पाच हजार युरो दंड :''' स्प्रिंटपूर्व ओळख फेऱ्यांसाठी गॅस्लीची कार अँटेना संरक्षणकवच जोडलेल्या अवस्थेतच गॅरेजमधून सोडली गेली. ट्रॅकवर गेल्यावर ते सुटून पडले. वस्तू इतर गाड्यांसाठी धोकादायक ठरू शकली असती म्हणून चालकाऐवजी संघाला €५,००० दंड ठोठावण्यात आला. पंचांच्या निर्णयानुसार या प्रक्रियेत सुरक्षिततेची जबाबदारी संघावर होती.<ref name="CH26_GASLYFINE">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज ५२: अल्पाइनकडून असुरक्षित स्थितीत कार सोडल्याबद्दल दंड|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_chinese_grand_prix_-_infringement_-_car_10_-_released_in_an_unsafe_condition.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=१४ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> '''हादजारला इशारा :''' स्प्रिंटपूर्व पिट-लेन बाहेर पडताना पांढऱ्या सीमारेषेबाबत शर्यत संचालकांचे निर्देश न पाळल्याने हादजारला औपचारिक चेतावणी देण्यात आली. चालकाने रेषांबाबत गोंधळ झाल्याचे स्पष्ट केले; त्या वेळी प्रत्यक्ष अपघाताचा धोका निर्माण झाला नव्हता असे पंचांनी नमूद केले.<ref name="CH26_HADJARWARN">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज ५१: हादजारला पिट-लेनमधील नियमभंगाबद्दल इशारा|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_chinese_grand_prix_-_infringement_-_car_6_-_failing_to_follow_race_directors_instruction.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=१४ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> '''अल्बोनची पिट-लेन सुरुवात :''' स्प्रिंट पात्रतेनंतर निलंबनाच्या मांडणीत केलेला बदल पार्स फर्मे नियमानुसार अनुमत नव्हता. त्यामुळे शनिवारच्या स्प्रिंटची सुरुवात त्याने पिट-लेनमधून करणे आवश्यक ठरले. रविवारच्या मुख्य ग्रांप्रीसाठीही निलंबनात केलेल्या बदलामुळे पिट-लेन प्रारंभ नोंदला होता, पण त्याची कार प्रत्यक्ष शर्यतीत सहभागी झाली नाही.<ref name="CH26_ALBONPIT"/><ref name="CH26_GRID"/> ==== रविवार : ओकन–कोलापिंटो धडक ==== फेरी ३३ मध्ये कोलापिंटो पिट-लेनमधून बाहेर आल्यानंतर ओकनने वळण २ च्या आतल्या बाजूने गाडी घालण्याचा प्रयत्न केला. पंचांनी ड्रायव्हिंग मानकांनुसार वळणाच्या शिखरबिंदूवर आवश्यक पुढील अक्षाची स्थिती ओकनकडे नव्हती, असे मानून त्याला १० सेकंदांचा दंड दिला. अधिकृत निर्णयपत्रात संपर्काची पूर्ण जबाबदारी ओकनवर ठेवण्यात आली. या निर्णयाचे कारण आणि अंतिम परिणाम स्वतंत्रपणे नोंदवणे आवश्यक आहे, कारण कोलापिंटोने शर्यत पूर्ण करूनही ओकनचा दंड लागू झाला.<ref name="CH26_RACEDEC"/> == निकालानंतर गुणतालिका == शनिवारची स्प्रिंट व रविवारची ग्रांप्री मिळून आंतोनेलीने या फेरीत सर्वाधिक २९ गुण मिळवले. रसेलने २६ गुण मिळवून स्वतःची अजिंक्यपदातील पहिली आघाडी कायम राखली; मात्र अंतर ऑस्ट्रेलियानंतरच्या ७ गुणांवरून ४ गुणांवर आले. फेरारीच्या लक्लेर आणि हॅमिल्टनने अनुक्रमे ३४ व ३३ अशा एकूण गुणांसह तिसरे-चौथे स्थान राखले.<ref name="CH26_POST"/> === जागतिक चालक अजिंक्यपद गुणतालिका === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान ! चालक ! संघ ! एकूण गुण |- ! align="center" | १ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | ५१ |- ! align="center" | २ | {{nowrap|{{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | ४७ |- ! align="center" | ३ | {{nowrap|{{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | ३४ |- ! align="center" | ४ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | ३३ |- ! align="center" | ५ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | १७ |- ! align="center" | ६ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]]}} | [[मॅकलारेन]] | align="center" | १५ |- ! align="center" | ७ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | ९ |- ! align="center" | ८ | {{nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | ८ |- ! align="center" | ९ | {{nowrap|{{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]]}} | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | ८ |- ! align="center" | १० | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]]}} | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | ४ |- ! align="center" | ११ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | ४ |- ! align="center" | १२ | {{nowrap|{{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]]}} | [[मॅकलारेन]] | align="center" | ३ |- ! align="center" | १३ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]]}} | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | २ |- ! align="center" | १४ | {{nowrap|{{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | २ |- ! align="center" | १५ | {{nowrap|{{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | १ |- ! align="center" | १६ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | ० |- ! align="center" | १७ | {{nowrap|{{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | ० |- ! align="center" | १८ | {{nowrap|{{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]]}} | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | ० |- ! align="center" | १९ | {{nowrap|{{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | ० |- ! align="center" | २० | {{nowrap|{{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | ० |- ! align="center" | २१ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | ० |- ! align="center" | २२ | {{nowrap|{{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | ० |- class="sortbottom" | colspan="4" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="CH26_POST" /> |} === जागतिक कारनिर्माते अजिंक्यपद गुणतालिका === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान ! संघ ! एकूण गुण |- ! align="center" | १ | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | ९८ |- ! align="center" | २ | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | ६७ |- ! align="center" | ३ | [[मॅकलारेन]] | align="center" | १८ |- ! align="center" | ४ | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | १७ |- ! align="center" | ५ | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | १२ |- ! align="center" | ६ | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | १२ |- ! align="center" | ७ | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | १० |- ! align="center" | ८ | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | २ |- ! align="center" | ९ | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | २ |- ! align="center" | १० | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | ० |- ! align="center" | ११ | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | ० |- class="sortbottom" | colspan="3" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="CH26_POST" /> |} मर्सिडीजचे ९८ गुण फेरारीच्या ६७ गुणांपेक्षा ३१ अधिक होते. तिसऱ्या क्रमांकावरील मॅकलारेनचे १८ गुण राहिले; हासचे १७ गुण असल्याने त्यांच्यात केवळ एका गुणाचे अंतर होते. रेड बुल आणि रेसिंग बुल्स प्रत्येकी १२ गुणांवर होते. या गुणतालिकेत १५ मार्चच्या स्प्रिंट व मुख्य शर्यतीनंतर उपलब्ध अधिकृत एकूण गुण नोंदवले असून त्यानंतरच्या कोणत्याही ग्रांप्रीचे गुण समाविष्ट नाहीत.<ref name="CH26_POST"/> == हे सुद्धा पहा == # [[फॉर्म्युला वन]] # [[चिनी ग्रांप्री]] # [[शांघाय आंतरराष्ट्रीय सर्किट]] # [[२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम]] # [[फॉर्म्युला वन ग्रांप्री यादी]] # [[फॉर्म्युला वन चालक अजिंक्यपद यादी]] # [[फॉर्म्युला वन कारनिर्माते अजिंक्यपद यादी]] # [[फॉर्म्युला वन सर्किटांची यादी]] == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} ==तळटीप== {{reflist|group=टीप}} == बाह्य दुवे == * [https://www.formula1.com/en/racing/2026/china फॉर्म्युला वनचे २०२६ चिनी ग्रांप्री पान] * [https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1280/china/race-result मुख्य शर्यतीचे निकाल] * [https://www.fia.com/documents/championships/fia-formula-one-world-championship-14/event/Chinese%20Grand%20Prix/season/season-2026-2072 एफआयएचे अधिकृत निर्णयपत्र संग्रह] {{माहितीचौकट ग्रांप्री शर्यत | हंगाम = २०२६ | ग्रांप्री = चिनी ग्रांप्री | हंगामातील_मागील_शर्यत = २०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री | हंगामातील_पुढील_शर्यत = २०२६ जपानी ग्रांप्री | ग्रांप्री_मागील_शर्यत = २०२५ चिनी ग्रांप्री | ग्रांप्री_पुढील_शर्यत = २०२७ चिनी ग्रांप्री }} {{२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम}} {{फॉर्म्युला वन अजिंक्यपद}} [[वर्ग:चिनी ग्रांप्री]] [[वर्ग:२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम]] 57eyx5yspu077gohg75icusnpe17rn6 2723270 2723262 2026-10-19T19:38:39Z Koolkrazy 1591 2723270 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट ग्रांप्री शर्यत माहिती | प्रकार = एफ.१ | देश = चीन | ग्रांप्री = चीन | चित्र = Shanghai International Racing Circuit track map.svg | चित्र_शीर्षक = शांघाय आंतरराष्ट्रीय सर्किटचा आराखडा | दिनांक = मार्च १५ | वर्ष = २०२६ | अधिकृत_नाव = फॉर्म्युला १ हाइनकेन चिनी ग्रांप्री २०२६ | शर्यत_क्रमांक = २ | हंगामात_एकूण_शर्यती = २३ | शर्यतीचे_ठिकाण = [[शांघाय आंतरराष्ट्रीय सर्किट]], [[शांघाय]], [[चीन]] | सर्किट_प्रकार = कायमस्वरूपी शर्यत सर्किट | सर्किट_अंतर_किमी = ५.४५१ | सर्किट_अंतर_मैल = ३.३८७ | एकूण_फेऱ्या = ५६ | एकूण_अंतर_किमी = ३०५.०६६ | एकूण_अंतर_मैल = १८९.५५९ | हवामान = ढगाळ | पोल_चालक = [[किमी आंतोनेली]] | पोल_देश = ITA | पोल_संघ = [[मर्सिडीज-बेंझ]] | पोल_वेळ = १:३२.०६४ | जलद_चालक = [[किमी आंतोनेली]] | जलद_देश = ITA | जलद_संघ = [[मर्सिडीज-बेंझ]] | जलद_वेळ = १:३५.२७५ | जलद_फेरी = ५२ | पहिला_चालक = [[किमी आंतोनेली]] | पहिला_देश = ITA | पहिला_संघ = [[मर्सिडीज-बेंझ]] | दुसरा_चालक = [[जॉर्ज रसेल]] | दुसरा_देश = GBR | दुसरा_संघ = [[मर्सिडीज-बेंझ]] | तिसरा_चालक = [[लुइस हॅमिल्टन]] | तिसरा_देश = GBR | तिसरा_संघ = [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | हंगामातील_मागील_शर्यत = २०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री | हंगामातील_पुढील_शर्यत = २०२६ जपानी ग्रांप्री | ग्रांप्री_मागील_शर्यत = २०२५ चिनी ग्रांप्री | ग्रांप्री_पुढील_शर्यत = २०२७ चिनी ग्रांप्री }} '''२०२६ चिनी ग्रांप्री''' (अधिकृत नाव: '''फॉर्म्युला १ हाइनकेन चिनी ग्रांप्री २०२६''') ही [[२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम]]ातील दुसरी शर्यत होती. १३ ते १५ मार्च २०२६ दरम्यान [[शांघाय]], [[चीन]] येथील [[शांघाय आंतरराष्ट्रीय सर्किट]]वर हा कार्यक्रम झाला. यामध्ये शुक्रवारचा एक मुक्त सराव, स्प्रिंट पात्रता फेरी, शनिवारी १९ फेऱ्यांची स्प्रिंट शर्यत व मुख्य पात्रता फेरी आणि रविवारी ५६ फेऱ्यांची ग्रांप्री असा कार्यक्रम होता. हंगामातील ही पहिली स्प्रिंट स्पर्धा होती.<ref name="CH26_EVENT">{{स्रोत बातमी|title=चिनी ग्रांप्री २०२६: अधिकृत कार्यक्रम, सत्रे आणि शर्यत माहिती|दुवा=https://www.formula1.com/en/racing/2026/china|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=१५ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> [[मर्सिडीज-बेंझ]]चा [[किमी आंतोनेली]] याने पोल पोझिशनवरून सुरू केलेली मुख्य शर्यत जिंकून फॉर्म्युला वनमधील पहिला ग्रांप्री विजय मिळवला. [[जॉर्ज रसेल]] दुसरा राहिल्याने मर्सिडीजने पहिली दोन स्थाने मिळवली, तर [[स्कुदेरिआ फेरारी]]चा [[लुइस हॅमिल्टन]] तिसरा राहिला. आंतोनेली हा १९ वर्षांचा असताना सर्वात तरुण ग्रांप्री पोल विजेता आणि दुसऱ्या क्रमांकाचा सर्वात तरुण ग्रांप्री शर्यतविजेता ठरला. त्याच सप्ताहांतातील शनिवारीची स्प्रिंट रसेलने जिंकली.<ref name="CH26_QSTORY">{{स्रोत बातमी|title=आंतोनेली सर्वात तरुण ग्रांप्री पोल विजेता बनला|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/antonelli-beats-russell-to-become-f1s-youngest-ever-grand-prix-polesitter-in.54Dx0kX9QiRCnSgIsxR71t|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=१४ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="CH26_RACESTORY">{{स्रोत बातमी|title=आंतोनेलीचा पहिला ग्रांप्री विजय, रसेल दुसरा आणि हॅमिल्टन तिसरा|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/antonelli-beats-russell-to-maiden-f1-victory-in-china-as-hamilton-takes.5aJsWCPiRhp2euZctEwEYA|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=१५ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> शर्यत सुरू होण्यापूर्वीच दोन्ही मॅकलारेन, ऑडीची एक आणि विलियम्सची एक अशा चार गाड्या तांत्रिक कारणांनी शर्यतीत उतरू शकल्या नाहीत. मुख्य शर्यतीत स्ट्रोलची कार थांबल्यामुळे सेफ्टी कार आली. या काळातील टायरबदल, फेरारीच्या चालकांमधील तिसऱ्या स्थानासाठी लढत आणि एस्टेबन ओकन व फ्रान्को कोलापिंटो यांच्या संपर्कामुळे अंतिम निकालाला आकार मिळाला.<ref name="CH26_RACESTORY"/> == पार्श्वभूमी == === शर्यतीपूर्वीची अजिंक्यपदाची स्थिती === चीनची फेरी ही ऑस्ट्रेलियातील हंगामाच्या उद्घाटनानंतरची दुसरी फेरी होती. मेलबर्नमधील विजयामुळे जॉर्ज रसेल २५ गुणांसह चालक अजिंक्यपदात पहिला, त्याचा संघसहकारी किमी आंतोनेली १८ गुणांसह दुसरा आणि फेरारीचा शार्ल लक्लेर १५ गुणांसह तिसरा होता. कारनिर्माते अजिंक्यपदात मर्सिडीजचे ४३, फेरारीचे २७ आणि मॅकलारेनचे १० गुण होते. शुक्रवारपासून स्प्रिंट गुण मिळणार असल्याने रविवारच्या मुख्य शर्यतीपूर्वीही अजिंक्यपदातील फरक बदलण्याची संधी होती.<ref name="CH26_POST">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ चिनी ग्रांप्रीनंतरची चालक आणि कारनिर्माते अजिंक्यपद गुणतालिका (एफआयए दस्तऐवज ७७)|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_chinese_grand_prix_-_championship_points.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=१५ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> २०२६ मधील नवीन तांत्रिक नियमानंतरचा हा केवळ दुसरा स्पर्धात्मक सप्ताहांत असल्यामुळे संघ अद्याप कारचे ऊर्जा व्यवस्थापन, टायरवरील भार आणि पात्रता फेरीतील लघुकालीन वेग समजून घेत होते. चीनमध्ये सरावासाठी तीन स्वतंत्र सत्रांऐवजी एकच तास उपलब्ध होता. त्यामुळे शुक्रवारच्या सुरुवातीला कारमधील बदलांचे मूल्यमापन करून त्याच दिवशी स्प्रिंट पात्रतेसाठी तयार होणे ही सर्व संघांसमोरील विशेष गरज होती.<ref name="CH26_FPSTORY">{{स्रोत बातमी|title=शांघायमधील एकमेव सराव सत्रात रसेल पहिल्या स्थानावर|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/fp1-russell-sets-the-pace-from-antonelli-and-norris-during-sole-chinese.5mXgmJfYHY5aWepDGxjbi0.5mXgmJfYHY5aWepDGxjbi0|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=१३ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === सर्किट आणि स्प्रिंट सप्ताहांत === शांघाय आंतरराष्ट्रीय सर्किटची लांबी ५.४५१ किमी असून रविवारी नियोजित ५६ फेऱ्यांचे अंतर ३०५.०६६ किमी होते. वळण १–२ मधील लांब आणि वेग सातत्याने कमी होत जाणारा भाग, वळण १३ मधून बाहेर पडताना मागील टायरवर येणारा भार, त्यानंतरची लांब सरळ रेषा आणि वळण १४ येथील तीव्र ब्रेकिंग झोन हे ओव्हरटेकिंग व टायर व्यवस्थापनासाठी विशेष महत्त्वाचे विभाग होते. सप्ताहांतातील विविध महत्त्वाच्या ओव्हरटेकिंगच्या घटना विशेषतः वळण १४ येथे घडल्या.<ref name="CH26_EVENT"/><ref name="CH26_RACESTORY"/> शुक्रवार, १३ मार्च रोजी एकमेव सराव व स्प्रिंट पात्रता झाली. शनिवार, १४ मार्च रोजी १९ फेऱ्यांची स्प्रिंट आणि त्यानंतर मुख्य ग्रांप्रीची पात्रता झाली. रविवार, १५ मार्च रोजी मुख्य शर्यत झाली. स्प्रिंट पात्रता आणि मुख्य पात्रता या दोन स्वतंत्र स्पर्धा असल्यामुळे शुक्रवारीची सर्वात वेगवान वेळ रविवारच्या मुख्य सुरुवातीच्या क्रमवारीसाठी थेट लागू होत नव्हती.<ref name="CH26_EVENT"/> === सहभागी चालक आणि संघ === स्पर्धेत अकरा संघ आणि त्यांच्या प्रत्येकी दोन अशा २२ चालकांची नोंद झाली. शुक्रवारच्या सरावापासून मुख्य ग्रांप्रीच्या पात्रतेपर्यंत सर्व नियमित चालक सहभागी झाले. मात्र मुख्य शर्यत सुरू होण्याआधी झालेल्या तांत्रिक बिघाडांमुळे रविवारच्या स्पर्धेत प्रत्यक्ष सुरुवात करणाऱ्या चालकांची संख्या १८ राहिली. खालील यादीमध्ये पात्रतेत नोंद असलेले सर्व २२ चालक दिले आहेत.<ref name="CH26_RACE">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ चिनी ग्रांप्री: मुख्य शर्यतीचे अधिकृत अंतिम निकाल|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1280/china/race-result|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=१५ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! संघ ! चालक ! कार क्रमांक |- | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | {{nowrap|{{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]]}} | align="center" | १२ |- | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]]}} | align="center" | ६३ |- | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]]}} | align="center" | ४४ |- | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | {{nowrap|{{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]]}} | align="center" | १६ |- | [[मॅकलारेन]] | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]]}} | align="center" | १ |- | [[मॅकलारेन]] | {{nowrap|{{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]]}} | align="center" | ८१ |- | [[रेड बुल रेसिंग]] | {{nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]]}} | align="center" | ३ |- | [[रेड बुल रेसिंग]] | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]]}} | align="center" | ६ |- | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]]}} | align="center" | १० |- | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | {{nowrap|{{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]]}} | align="center" | ४३ |- | [[रेसिंग बुल्स]] | {{nowrap|{{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]]}} | align="center" | ३० |- | [[रेसिंग बुल्स]] | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]]}} | align="center" | ४१ |- | [[हास एफ.१ संघ]] | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]]}} | align="center" | ८७ |- | [[हास एफ.१ संघ]] | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]]}} | align="center" | ३१ |- | [[ऑडी एफ१ संघ]] | {{nowrap|{{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]]}} | align="center" | २७ |- | [[ऑडी एफ१ संघ]] | {{nowrap|{{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]]}} | align="center" | ५ |- | [[विलियम्स एफ१]] | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]]}} | align="center" | ५५ |- | [[विलियम्स एफ१]] | {{nowrap|{{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]]}} | align="center" | २३ |- | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]]}} | align="center" | १४ |- | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | {{nowrap|{{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]]}} | align="center" | १८ |- | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | {{nowrap|{{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]]}} | align="center" | ११ |- | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | {{nowrap|{{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]]}} | align="center" | ७७ |- class="sortbottom" | colspan="3" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="CH26_FIA">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए: २०२६ चिनी ग्रांप्रीचे सर्व अधिकृत निर्णयपत्रे|दुवा=https://www.fia.com/documents/championships/fia-formula-one-world-championship-14/event/Chinese%20Grand%20Prix/season/season-2026-2072|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=१५ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> |} === टायर === अधिकृत टायर पुरवठादार पिरेलीने या स्प्रिंट सप्ताहांतासाठी हार्ड C2, मीडियम C3 आणि सॉफ्ट C4 प्रकार निश्चित केले. प्रत्येक चालकाला दोन हार्ड, चार मीडियम आणि सहा सॉफ्ट असे एकूण १२ कोरड्या हवामानातील संच उपलब्ध होते. याखेरीज पावसासाठी सहा इंटरमीडिएट आणि तीन पूर्ण वेट संच उपलब्ध होते.<ref name="CH26_TYRES">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ चिनी ग्रांप्रीसाठी पिरेलीने निवडलेले टायरचे प्रकार|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/what-tyres-will-the-teams-and-drivers-have-for-the-2026-chinese-grand-prix.3XkKc3AWcBACR36IhWpKOS|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=११ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> [[पिरेली]]ने C2 हार्ड (पांढरी पट्टी), C3 मीडियम (पिवळी पट्टी) आणि C4 सॉफ्ट (लाल पट्टी) मिश्रण वापरासाठी निवडले. चिनी सर्किटवरील वळणांच्या लांब कमानींमुळे विशेषतः पुढील डाव्या टायरवर ग्रेनिंग होण्याचा धोका होता. सरावात संघांनी मीडियम व सॉफ्ट टायर वापरले; हार्ड टायरचा स्प्रिंटमध्ये व मुख्य ग्रांप्रीमध्ये प्रत्यक्ष रणनीतिक वापर झाला.<ref name="CH26_PIRELLI">{{स्रोत बातमी|title=चिनी ग्रांप्रीतील स्प्रिंट आणि पात्रता दिवसाबद्दल संघांचे मत|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/what-the-teams-said-sprint-day-and-qualifying-in-china-2026.5lj6M3G7xZ5MgrPpRLtHbZ.5lj6M3G7xZ5MgrPpRLtHbZ|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=१४ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="CH26_PIRELLIRACE">{{स्रोत बातमी|title=चिनी ग्रांप्रीच्या शर्यत दिवसाबद्दल संघांचे मत|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/what-the-teams-said-race-day-in-china-2026.6hVXOFx0F2xachN46KTtrL.6hVXOFx0F2xachN46KTtrL|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=१५ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> शनिवारच्या स्प्रिंटमध्ये बहुतेक चालकांनी मीडियम टायरवर सुरुवात केली, तर हादजारने सॉफ्ट आणि काही चालकांनी हार्ड टायर निवडले. शेवटच्या भागात सेफ्टी कार आल्यावर पुढच्या क्रमांकावरील चालकांपैकी अनेकांनी सॉफ्ट टायर वापरले; परंतु हार्ड अथवा मीडियमवर राहिलेल्या लॉसन व बेअरमनला गुणांच्या स्थानांमध्ये फायदा झाला. रविवारी पिरेलीने एकच पिट-स्टॉप रणनीती वेगवान ठरेल असा अंदाज व्यक्त केला होता; मुख्य शर्यतीत सेफ्टी कारमुळे अनेकांच्या थांब्याचा वेळ पुढे आला.<ref name="CH26_PIRELLI"/><ref name="CH26_SPSTORY">{{स्रोत बातमी|title=चिनी स्प्रिंटमध्ये रसेलने लक्लेर आणि हॅमिल्टनला मागे टाकले|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/russell-wins-thrilling-china-sprint-from-ferrari-s-leclerc-and-hamilton.3HLw6daSkBmV0rPREohMwQ|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=१४ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="CH26_PIRELLIRACE"/> {| class="wikitable" style="font-size:85%;" ! टायर प्रकार ! मिश्रण ! बाजूच्या पट्टीचा रंग ! प्रत्येकी उपलब्ध संच |- | हार्ड | C2 | पांढरा | align="center" | २ |- | मीडियम | C3 | पिवळा | align="center" | ४ |- | सॉफ्ट | C4 | लाल | align="center" | ६ |- class="sortbottom" | colspan="4" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="CH26_TYRES" /> |} == मुक्त सराव सत्रे == === पहिला मुक्त सराव === शुक्रवार, १३ मार्च रोजी ११:३० स्थानिक वेळेपासून एक तासासाठी मुक्त सराव झाला. या सप्ताहांतात आणखी सराव नसल्याने पिट-लेन उघडताच अनेक गाड्या बाहेर पडल्या. नव्या कारमधील टायरचे तापमान, ब्रेकिंगदरम्यानची स्थिरता आणि ऊर्जावापर यांची माहिती कमी वेळेत गोळा करण्यासाठी चालकांनी सलग धावा घेतल्या.<ref name="CH26_FPSTORY"/> सत्राच्या सुरुवातीच्या भागात फ्रान्को कोलापिंटोची अल्पाइन वळण ९ येथे फिरली. त्यानंतर नॉरिसने हॅमिल्टनला मागे टाकताना दोन्ही गाड्यांचा हलका संपर्क झाला; पंचांनी घटना नोंदवली, परंतु पुढील तपासणीची गरज नसल्याचे ठरले. हॅमिल्टन स्वतः वळण ६ येथे फिरला. ट्रॅकवरील सुटे भाग हलवण्यासाठी थोडा वेळ व्हर्च्युअल सेफ्टी कार लागू करण्यात आली.<ref name="CH26_FPSTORY"/> आर्विड लिंडब्लाडची रेसिंग बुल्स वळण १४ जवळ थांबल्याने पुन्हा पिवळे झेंडे आणि व्हर्च्युअल सेफ्टी कारची आवश्यकता निर्माण झाली. त्यानंतर संघाने त्याला पुन्हा सत्रात पाठवले नाही. त्याच्या केवळ सहा फेऱ्या झाल्या; पुढील दिवशी स्प्रिंटमध्ये उतरायचे असल्याने सत्र पूर्ण करू न शकणे ही महत्त्वाची अडचण होती. कॅडिलॅकचा सर्गिओ पेरेझ आणि विलियम्सचा कार्लोस सायेन्स यांच्याही वेगवान फेऱ्या मर्यादित राहिल्या.<ref name="CH26_FPSTORY"/><ref name="CH26_FP">{{स्रोत बातमी|title=चिनी ग्रांप्री: पहिला मुक्त सराव – सर्व चालकांचे निकाल|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1280/china/practice/1|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=१३ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> अर्ध्या तासानंतर रसेल १:३४.१६९ या वेळेसह आघाडीवर होता. शेवटच्या भागात सॉफ्ट टायरवर अनेकांनी वेळा सुधारल्या. अंतिम निकालात रसेलने १:३२.७४१ अशी सर्वात वेगवान वेळ नोंदवली. आंतोनेली ०.१२० सेकंदांनी मागे दुसरा आणि नॉरिस ०.५५५ सेकंदांनी मागे तिसरा राहिला. पियास्त्री व लक्लेर यांनी पहिल्या पाचमध्ये स्थान मिळवले; फेरारीचा हॅमिल्टन सहावा राहिला. हा निकाल शुक्रवारच्या सरावातील वेग दाखवत असला तरी त्याचा थेट अर्थ स्प्रिंट पात्रतेतील क्रमवारी असा नव्हता.<ref name="CH26_FP"/> '''सराव सत्राचा संदर्भ :''' कमी वेळेमुळे सरावातील एकूण फेऱ्या आणि सर्वात वेगवान फेरी या दोन्ही माहितीला महत्त्व होते. उदाहरणार्थ अल्बोनने ३१ फेऱ्या केल्या; सत्रातील सर्वात कमी फेऱ्या लिंडब्लाडने ६ आणि पेरेझने १३ केल्या. पूर्ण वेगवान फेरीपेक्षा विश्वसनीयता व विविध टायरवरील प्रतिक्रिया समजण्यासाठी संघांनी भिन्न कार्यक्रम वापरले असण्याची शक्यता लक्षात घेऊन वेळेच्या क्रमवारीवरूनच अंतिम स्पर्धात्मक बळ ठरवू नये.<ref name="CH26_FP"/> === मुक्त सराव १ चे निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान ! कार क्र. ! चालक ! संघ ! सर्वोत्तम वेळ / अंतर ! फेऱ्या |- ! align="center" | १ | align="center" | ६३ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १:३२.७४१ | align="center" | २९ |- ! align="center" | २ | align="center" | १२ | {{nowrap|{{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | +०.१२० | align="center" | ३० |- ! align="center" | ३ | align="center" | १ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]]}} | [[मॅकलारेन]] | align="center" | +०.५५५ | align="center" | २९ |- ! align="center" | ४ | align="center" | ८१ | {{nowrap|{{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]]}} | [[मॅकलारेन]] | align="center" | +०.७३१ | align="center" | २८ |- ! align="center" | ५ | align="center" | १६ | {{nowrap|{{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | +०.८५८ | align="center" | २८ |- ! align="center" | ६ | align="center" | ४४ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | +१.३८८ | align="center" | २६ |- ! align="center" | ७ | align="center" | ८७ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | +१.६८५ | align="center" | २८ |- ! align="center" | ८ | align="center" | ३ | {{nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | +१.८०० | align="center" | २४ |- ! align="center" | ९ | align="center" | २७ | {{nowrap|{{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | +१.८९८ | align="center" | २७ |- ! align="center" | १० | align="center" | १० | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | +१.९३५ | align="center" | २८ |- ! align="center" | ११ | align="center" | ३० | {{nowrap|{{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]]}} | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | +२.०३२ | align="center" | २९ |- ! align="center" | १२ | align="center" | ५ | {{nowrap|{{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | +२.०८७ | align="center" | २६ |- ! align="center" | १३ | align="center" | ६ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | +२.११५ | align="center" | २६ |- ! align="center" | १४ | align="center" | ३१ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | +२.१३६ | align="center" | २५ |- ! align="center" | १५ | align="center" | ४३ | {{nowrap|{{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | +२.२०६ | align="center" | २६ |- ! align="center" | १६ | align="center" | २३ | {{nowrap|{{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]]}} | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | +२.७३९ | align="center" | ३१ |- ! align="center" | १७ | align="center" | ५५ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]]}} | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | +२.९३८ | align="center" | १८ |- ! align="center" | १८ | align="center" | १४ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | +३.११५ | align="center" | १८ |- ! align="center" | १९ | align="center" | ७७ | {{nowrap|{{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | +३.३१६ | align="center" | २५ |- ! align="center" | २० | align="center" | १८ | {{nowrap|{{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | +४.४८३ | align="center" | २० |- ! align="center" | २१ | align="center" | ४१ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]]}} | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | +५.१५५ | align="center" | ६ |- ! align="center" | २२ | align="center" | ११ | {{nowrap|{{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | +६.४५९ | align="center" | १३ |- class="sortbottom" | colspan="6" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="CH26_FP" /> |} == स्प्रिंट पात्रता फेरी == === फेरी १ === शुक्रवारी झालेल्या स्प्रिंट पात्रतेत पहिल्या दोन भागांत मीडियम मिश्रणाचा वापर बंधनकारक होता. पहिल्या भागात रसेलने १:३३.०३० अशी वेळ दिली; हॅमिल्टन आणि लक्लेर यांनी पहिल्या गटातील वेग राखला. विलियम्सच्या दोन्ही गाड्या, ॲस्टन मार्टिनच्या दोन्ही गाड्या आणि कॅडिलॅकच्या दोन्ही गाड्या पहिल्या भागानंतर पुढे जाऊ शकल्या नाहीत.<ref name="CH26_SQ">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ चिनी ग्रांप्री: स्प्रिंट पात्रता फेरी – अधिकृत वर्गीकरण|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1280/china/sprint-qualifying|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=१३ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="CH26_SQSTORY">{{स्रोत बातमी|title=स्प्रिंट पात्रतेत रसेलचा पोल; मर्सिडीजची पहिल्या रांगेवर मक्तेदारी|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/russell-clinches-pole-position-in-china-sprint-qualifying-ahead-of-antonelli.5jusmBWV5jpO0919j6RzYg|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=१३ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> पेरेझने इंधनपुरवठ्यातील समस्येमुळे स्प्रिंट पात्रतेत प्रतिनिधिक वेळ नोंदवली नाही. १०७ टक्के मर्यादेमुळे आपोआप अपात्र ठरण्याची शक्यता असली, तरी सरावातील समाधानकारक वेळांच्या आधारे एफआयए पंचांनी त्याला स्प्रिंटमध्ये सुरुवात करण्याची परवानगी दिली. इतर गाड्यांच्या तुलनेत कॅडिलॅकच्या पात्रता कामगिरीवर नव्या संघाच्या तांत्रिक विश्वसनीयतेचे प्रश्न स्पष्ट झाले.<ref name="CH26_PEREZSTART">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज ३५: पेरेझला स्प्रिंटमध्ये सहभागी होण्याची परवानगी|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_chinese_grand_prix_-_decision_-_car_11_-_failing_to_set_a_lap_time_within_107.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=१३ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="CH26_SQSTORY"/> === फेरी २ === दुसऱ्या भागात रसेलने १:३२.२४१ अशी वेळ नोंदवून आघाडी राखली. आंतोनेलीचा वेग त्यापेक्षा ०.०५० सेकंद कमी होता. गॅस्लीने अल्पाइनला अंतिम दहा चालकांत नेले. ऑडीचे हल्केनबर्ग व बोर्तोलेतो, हासचा ओकन, रेसिंग बुल्सचे लॉसन व लिंडब्लाड आणि अल्पाइनचा कोलापिंटो या फेरीत बाद झाले. कोलापिंटो पहिल्या फेरीतून पुढे गेला होता, परंतु दुसरी फेरी त्याच्यासाठी पुरेशी वेगवान ठरली नाही.<ref name="CH26_SQ"/> === फेरी ३ === अंतिम आठ मिनिटांत सॉफ्ट टायर वापरून स्प्रिंट पोल ठरवण्यात आला. रसेलने १:३१.५२० अशी वेळ नोंदवून आंतोनेलीपेक्षा ०.२८९ सेकंद वेगाने पोल मिळवला. नॉरिस तिसरा, हॅमिल्टन चौथा आणि पियास्त्री पाचवा होता. लक्लेर सहावा राहिला, तर गॅस्ली, व्हर्सटॅपन, बेअरमन व हादजार यांनी पहिल्या दहा स्थानांची पूर्तता केली. रसेलने पात्रतेचे सर्व तीन विभाग प्रथम क्रमांकावर संपवले.<ref name="CH26_SQSTORY"/><ref name="CH26_SQ"/> आंतोनेलीने पिट-लेनमधून ट्रॅकवर येताना नॉरिसचा मार्ग अडवल्याचा संशय निर्माण झाला होता. पंचांनी व्हिडिओ, टेलिमेट्री आणि चालकांची साक्ष पाहून नॉरिस त्यावेळी प्रत्यक्ष वेगवान वेळ नोंदवत नव्हता, असे निश्चित केले; परिणामी आंतोनेलीवर कारवाई झाली नाही. गॅस्ली व व्हर्सटॅपनमधील दुसऱ्या कथित अडथळ्याबाबतही चालकाचे म्हणणे व घटनाक्रम पाहून पुढील कारवाई झाली नाही.<ref name="CH26_IMPEDING1">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज २८: आंतोनेली आणि नॉरिसमधील कथित अडथळ्याचा निर्णय|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_chinese_grand_prix_-_decision_-_car_12_-_alleged_impeding_of_car_1.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=१३ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="CH26_IMPEDING2">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज ३०: गॅस्ली आणि व्हर्सटॅपनमधील कथित अडथळ्याचा निर्णय|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_chinese_grand_prix_-_decision_-_car_10_-_alleged_impeding_of_car_3.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=१३ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === स्प्रिंट पात्रता फेरीचे निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान ! कार क्र. ! चालक ! संघ ! फेरी १ ! फेरी २ ! फेरी ३ ! फेऱ्या |- ! align="center" | १ | align="center" | ६३ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १:३३.०३० | align="center" | १:३२.२४१ | align="center" | १:३१.५२० | align="center" | १३ |- ! align="center" | २ | align="center" | १२ | {{nowrap|{{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १:३३.४५५ | align="center" | १:३२.२९१ | align="center" | १:३१.८०९ | align="center" | १३ |- ! align="center" | ३ | align="center" | १ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]]}} | [[मॅकलारेन]] | align="center" | १:३३.७८३ | align="center" | १:३३.०८६ | align="center" | १:३२.१४१ | align="center" | १३ |- ! align="center" | ४ | align="center" | ४४ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | १:३३.१४८ | align="center" | १:३३.०४२ | align="center" | १:३२.१६१ | align="center" | १५ |- ! align="center" | ५ | align="center" | ८१ | {{nowrap|{{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]]}} | [[मॅकलारेन]] | align="center" | १:३३.८१३ | align="center" | १:३३.०३८ | align="center" | १:३२.२२४ | align="center" | १३ |- ! align="center" | ६ | align="center" | १६ | {{nowrap|{{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | १:३३.१९४ | align="center" | १:३२.६०२ | align="center" | १:३२.५२८ | align="center" | १६ |- ! align="center" | ७ | align="center" | १० | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | १:३३.९७० | align="center" | १:३३.४०५ | align="center" | १:३२.८८८ | align="center" | १५ |- ! align="center" | ८ | align="center" | ३ | {{nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | १:३४.१७० | align="center" | १:३३.५६४ | align="center" | १:३३.२५४ | align="center" | १७ |- ! align="center" | ९ | align="center" | ८७ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | १:३४.२८० | align="center" | १:३३.५०१ | align="center" | १:३३.४०९ | align="center" | १६ |- ! align="center" | १० | align="center" | ६ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | १:३४.४४७ | align="center" | १:३३.६२० | align="center" | १:३३.७२३ | align="center" | १५ |- ! align="center" | ११ | align="center" | २७ | {{nowrap|{{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | १:३३.९९७ | align="center" | १:३३.६३५ | align="center" | — | align="center" | १४ |- ! align="center" | १२ | align="center" | ३१ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | १:३४.०८७ | align="center" | १:३३.६३९ | align="center" | — | align="center" | १३ |- ! align="center" | १३ | align="center" | ३० | {{nowrap|{{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]]}} | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | १:३४.११० | align="center" | १:३३.७१४ | align="center" | — | align="center" | १३ |- ! align="center" | १४ | align="center" | ५ | {{nowrap|{{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | १:३४.२९१ | align="center" | १:३३.७७४ | align="center" | — | align="center" | १४ |- ! align="center" | १५ | align="center" | ४१ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]]}} | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | १:३४.४९५ | align="center" | १:३४.०४८ | align="center" | — | align="center" | १३ |- ! align="center" | १६ | align="center" | ४३ | {{nowrap|{{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | १:३४.५९२ | align="center" | १:३४.३२७ | align="center" | — | align="center" | १२ |- ! align="center" | १७ | align="center" | ५५ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]]}} | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | १:३४.७६१ | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | ६ |- ! align="center" | १८ | align="center" | २३ | {{nowrap|{{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]]}} | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | १:३५.३०५ | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | ६ |- ! align="center" | १९ | align="center" | १४ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | १:३५.५८१ | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | ५ |- ! align="center" | २० | align="center" | १८ | {{nowrap|{{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | १:३६.१५१ | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | ७ |- ! align="center" | २१ | align="center" | ७७ | {{nowrap|{{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | १:३७.३७८ | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | ८ |- ! align="center" | २२ | align="center" | ११ | {{nowrap|{{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | ० |- class="sortbottom" | colspan="8" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="CH26_SQ" /> |} === स्प्रिंट शर्यतीची सुरुवातीची क्रमवारी === स्प्रिंटमधील प्रारंभीच्या क्रमवारीत मर्सिडीजच्या दोन्ही गाड्या पहिल्या रांगेत, त्यांच्या मागे नॉरिस व हॅमिल्टन होत्या. विलियम्सने स्प्रिंट पात्रतेनंतर अल्बोनच्या निलंबनाच्या सेटिंगमध्ये पार्स फर्मे अटींना न जुमानता बदल केले; त्यामुळे त्याला स्प्रिंटची सुरुवात पिट-लेनमधून करण्याचा आदेश देण्यात आला. या निर्णयाने पात्रता स्थान आणि प्रत्यक्ष प्रारंभ स्थान यातील फरक निर्माण झाला.<ref name="CH26_SGRID">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ चिनी ग्रांप्री: स्प्रिंट सुरुवातीची क्रमवारी|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1280/china/sprint-grid|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=१४ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="CH26_ALBONPIT">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज ४२: अल्बोनसाठी स्प्रिंट पिट-लेन सुरुवातीचा निर्णय|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_chinese_grand_prix_-_infringement_-_car_23_-_changes_made_during_parc_ferme.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=१४ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्प्रिंट पात्रता स्थान ! कार क्र. ! चालक ! स्प्रिंट प्रारंभासाठी नोंद |- ! align="center" | १ | align="center" | ६३ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]]}} | पात्रतेनुसार स्थान |- ! align="center" | २ | align="center" | १२ | {{nowrap|{{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]]}} | पात्रतेनुसार स्थान |- ! align="center" | ३ | align="center" | १ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]]}} | पात्रतेनुसार स्थान |- ! align="center" | ४ | align="center" | ४४ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]]}} | पात्रतेनुसार स्थान |- ! align="center" | ५ | align="center" | ८१ | {{nowrap|{{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]]}} | पात्रतेनुसार स्थान |- ! align="center" | ६ | align="center" | १६ | {{nowrap|{{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]]}} | पात्रतेनुसार स्थान |- ! align="center" | ७ | align="center" | १० | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]]}} | पात्रतेनुसार स्थान |- ! align="center" | ८ | align="center" | ३ | {{nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]]}} | पात्रतेनुसार स्थान |- ! align="center" | ९ | align="center" | ८७ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]]}} | पात्रतेनुसार स्थान |- ! align="center" | १० | align="center" | ६ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]]}} | पात्रतेनुसार स्थान |- ! align="center" | ११ | align="center" | २७ | {{nowrap|{{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]]}} | पात्रतेनुसार स्थान |- ! align="center" | १२ | align="center" | ३१ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]]}} | पात्रतेनुसार स्थान |- ! align="center" | १३ | align="center" | ३० | {{nowrap|{{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]]}} | पात्रतेनुसार स्थान |- ! align="center" | १४ | align="center" | ५ | {{nowrap|{{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]]}} | पात्रतेनुसार स्थान |- ! align="center" | १५ | align="center" | ४१ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]]}} | पात्रतेनुसार स्थान |- ! align="center" | १६ | align="center" | ४३ | {{nowrap|{{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]]}} | पात्रतेनुसार स्थान |- ! align="center" | १७ | align="center" | ५५ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]]}} | पात्रतेनुसार स्थान |- ! align="center" | १८ | align="center" | २३ | {{nowrap|{{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]]}} | पिट-लेनमधून सुरुवात आवश्यक |- ! align="center" | १९ | align="center" | १४ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]]}} | पात्रतेनुसार स्थान |- ! align="center" | २० | align="center" | १८ | {{nowrap|{{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]]}} | पात्रतेनुसार स्थान |- ! align="center" | २१ | align="center" | ७७ | {{nowrap|{{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]]}} | पात्रतेनुसार स्थान |- ! align="center" | २२ | align="center" | ११ | {{nowrap|{{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]]}} | १०७% वेळ नसूनही पंचांची परवानगी |- class="sortbottom" | colspan="4" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="CH26_SGRID" /> |} == स्प्रिंट शर्यत == === सुरुवात आणि पहिल्या पाच फेऱ्या === शनिवार, १४ मार्च रोजी १९ फेऱ्यांची स्प्रिंट झाली. पोलवरून निघालेल्या रसेलने पहिल्या वळणांमध्ये आघाडी कायम ठेवली; मात्र चौथ्या स्थानावरून आलेला हॅमिल्टन चांगल्या सुरुवातीमुळे पुढे सरकला आणि वळण ९ येथे रसेलला मागे टाकले. रसेलने मागील सरळ रेषेच्या अखेरीस वळण १४ येथील ब्रेकिंग झोनमध्ये प्रतिहल्ला केला; त्यानंतरच्या फेऱ्यांतही आघाडीचे स्थान बदलत राहिले.<ref name="CH26_SPSTORY"/> दुसऱ्या फेरीच्या सुरुवातीला हॅमिल्टन वळण १ बाहेरून जात पुन्हा पुढे आला. दोघांची लढत सुरू असल्यामुळे सहाव्या स्थानावरून निघालेला लक्लेर पुढच्या गटाशी अंतर कमी करू शकला. पाचव्या फेरीत रसेलने वळण १४ येथे निर्णायक ओव्हरटेक करून आघाडी स्थिर केली आणि दोन्ही फेरारींपासून अंतर वाढवण्यास सुरुवात केली. या सुरुवातीच्या लढतीत ऊर्जेचा वापर आणि टायरवरील भार महत्त्वाचे ठरले.<ref name="CH26_SPSTORY"/> === आंतोनेली आणि हादजार यांची धडक === आंतोनेलीची स्प्रिंटमधील सुरुवात अपेक्षेपेक्षा संथ होती आणि तो दुसऱ्या स्थानावरून नवव्या स्थानापर्यंत मागे सरकला. पहिल्याच फेरीतील वळण ६ येथे हादजार त्याला मागे टाकण्याचा प्रयत्न करत होता. आंतोनेलीच्या गाडीचे मागील चाक ब्रेकिंगवेळी अडकल्यामुळे ती अपेक्षेपेक्षा बाहेरच्या दिशेने गेली आणि हादजारच्या गाडीला धडकली. पंचांनी हादजारला त्या वळणातील जागेचा हक्क मिळालेला होता असे ठरवून आंतोनेलीला १० सेकंदांचा दंड दिला.<ref name="CH26_SPDEC">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज ४८: आंतोनेली-हादजार स्प्रिंट धडकेबद्दल दंड|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_chinese_grand_prix_-_infringement_-_car_12_-_causing_a_collision_with_car_6.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=१४ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> या घटनेमुळे आंतोनेलीला उर्वरित स्प्रिंटमध्ये वेगाने स्थान सुधारावे लागले. त्याने मॅकलारेनच्या दोन्ही गाड्यांना मागे टाकले, हॅमिल्टनला अकराव्या फेरीत आणि लक्लेरला तेराव्या फेरीत वळण १४ येथे मागे टाकले. मात्र याच सुमारास सेफ्टी कार लागल्याने त्याची पुढील वाटचाल आणि दंडाची अंमलबजावणी यांचा निकालावर परिणाम झाला.<ref name="CH26_SPSTORY"/> === फेरारीची अंतर्गत लढत === हॅमिल्टनने सुरुवातीला स्प्रिंटचे नेतृत्व केले तरी रसेल पुढे गेल्यावर लक्लेरने दुसऱ्या फेरारीवर दबाव वाढवला. आठव्या फेरीच्या सुरुवातीला लक्लेर वळण १ येथे हॅमिल्टनच्या पुढे गेला; पुढील वळणांमध्ये दोघांनी एकमेकांसमोर बचाव आणि ओव्हरटेकिंगचे प्रयत्न सुरू ठेवले. लक्लेरने दुसरे स्थान टिकवणे महत्त्वाचे होते, कारण सेफ्टी कार लागल्यावर फेरारीच्या एकाच पिट-बॉक्समध्ये दोन्ही गाड्या थांबणार होत्या.<ref name="CH26_SPSTORY"/> === सेफ्टी कार, पिट-स्टॉप आणि पुन्हा सुरुवात === निको हल्केनबर्गची ऑडी वळण १ जवळ थांबल्यामुळे तेराव्या फेरीच्या सुमारास सेफ्टी कार आली. आघाडीवरील बहुतांश चालकांनी थांबून मीडियमवरून सॉफ्ट मिश्रणात बदल केला. फेरारीला एकाच वेळी दोन्ही गाड्या थांबवाव्या लागल्याने हॅमिल्टनचा पिट-स्टॉप उशिरा झाला आणि नॉरिस त्याच्या पुढे गेला. आंतोनेलीने या थांब्यावेळी दहा सेकंदांचा दंड पूर्ण केला.<ref name="CH26_SPSTORY"/> लॉसन आणि बेअरमनने ट्रॅकवर राहण्याचा निर्णय घेतला. त्यांच्या टायरवरील शिल्लक पकड नव्याने सॉफ्ट लावलेल्या गाड्यांपेक्षा मर्यादित असली तरी पिट-स्टॉप टाळल्यामुळे दोघांना काही स्थानांचा फायदा झाला. सेफ्टी कार मागे गेल्यावर तीन फेऱ्या शिल्लक असताना पुन्हा रेसिंग सुरू झाले. लक्लेरच्या वळण १४ मधून बाहेर पडताना झालेल्या व्हीलस्पिनचा फायदा घेत रसेलने पहिल्या स्थानावरची पकड मजबूत ठेवली.<ref name="CH26_SPSTORY"/><ref name="CH26_PIRELLI"/> अंतिम फेऱ्यांत हॅमिल्टनने वळण १ बाहेरून नॉरिसला मागे टाकून तिसरे स्थान परत मिळवले. आंतोनेलीही पुन्हा पुढे सरकला आणि पाचवा राहिला. पियास्त्रीने सेफ्टी कारनंतर आंतोनेलीला प्रारंभ-रेषेपूर्वी मागे टाकल्यानंतर त्याला स्थान परत देण्यास सांगण्यात आले. त्यामुळे मॅकलारेनचे नॉरिस चौथे व पियास्त्री सहावे राहिले.<ref name="CH26_SPSTORY"/> === अंतिम निकाल आणि गुणांचे महत्त्व === रसेलने ३३:३८.९९८ या वेळेत १९ फेऱ्या पूर्ण करून विजय मिळवला. लक्लेर फक्त ०.६७४ सेकंदांनी मागे दुसरा आणि हॅमिल्टन २.५५४ सेकंदांनी मागे तिसरा राहिला. लॉसन सातवा आणि बेअरमन आठवा राहून शेवटचे गुण मिळवले. व्हर्सटॅपन नववा राहिल्याने त्याला गुण मिळाले नाहीत. हल्केनबर्ग, बोट्टास आणि लिंडब्लाड शर्यत पूर्ण करू शकले नाहीत.<ref name="CH26_SP">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ चिनी ग्रांप्री: स्प्रिंट शर्यतीचे अधिकृत निकाल|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1280/china/sprint-results|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=१४ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> '''टीप :''' पेरेझला सेफ्टी कारच्या नियंत्रणाखाली इलेक्ट्रॉनिक नियंत्रण प्रणालीने निश्चित केलेला किमान वेळ दोन लहान सेक्टरमध्ये न पाळल्याबद्दल ५ सेकंदांचा दंड देण्यात आला. अंतिम वर्गीकरणात त्याची अंमलबजावणी झाली.<ref name="CH26_PEREZ">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज ४९: पेरेझला सेफ्टी कार नियमभंगासाठी दंड|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_chinese_grand_prix_-_infringement_-_car_11_-_safety_car_ecu_minimum_time.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=१४ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === स्प्रिंट शर्यतीचे निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान ! कार क्र. ! चालक ! संघ ! पूर्ण फेऱ्या ! वेळ / स्थिती ! गुण |- ! align="center" | १ | align="center" | ६३ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १९ | ३३:३८.९९८ | align="center" | ८ |- ! align="center" | २ | align="center" | १६ | {{nowrap|{{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | १९ | align="center" | +०.६७४ | align="center" | ७ |- ! align="center" | ३ | align="center" | ४४ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | १९ | align="center" | +२.५५४ | align="center" | ६ |- ! align="center" | ४ | align="center" | १ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]]}} | [[मॅकलारेन]] | align="center" | १९ | align="center" | +४.४३३ | align="center" | ५ |- ! align="center" | ५ | align="center" | १२ | {{nowrap|{{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १९ | align="center" | +५.६८८ | align="center" | ४ |- ! align="center" | ६ | align="center" | ८१ | {{nowrap|{{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]]}} | [[मॅकलारेन]] | align="center" | १९ | align="center" | +६.८०९ | align="center" | ३ |- ! align="center" | ७ | align="center" | ३० | {{nowrap|{{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]]}} | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | १९ | align="center" | +१०.९०० | align="center" | २ |- ! align="center" | ८ | align="center" | ८७ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | १९ | align="center" | +११.२७१ | align="center" | १ |- ! align="center" | ९ | align="center" | ३ | {{nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | १९ | align="center" | +११.६१९ | align="center" | ० |- ! align="center" | १० | align="center" | ३१ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | १९ | align="center" | +१३.८८७ | align="center" | ० |- ! align="center" | ११ | align="center" | १० | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | १९ | align="center" | +१४.७८० | align="center" | ० |- ! align="center" | १२ | align="center" | ५५ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]]}} | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | १९ | align="center" | +१५.७५३ | align="center" | ० |- ! align="center" | १३ | align="center" | ५ | {{nowrap|{{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | १९ | align="center" | +१५.८५८ | align="center" | ० |- ! align="center" | १४ | align="center" | ४३ | {{nowrap|{{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | १९ | align="center" | +१६.३९३ | align="center" | ० |- ! align="center" | १५ | align="center" | ६ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | १९ | align="center" | +१६.४३० | align="center" | ० |- ! align="center" | १६ | align="center" | २३ | {{nowrap|{{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]]}} | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | १९ | align="center" | +२०.०१४ | align="center" | ० |- ! align="center" | १७ | align="center" | १४ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | १९ | align="center" | +२१.५९९ | align="center" | ० |- ! align="center" | १८ | align="center" | १८ | {{nowrap|{{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | १९ | align="center" | +२१.९७१ | align="center" | ० |- ! align="center" | १९ | align="center" | ११ | {{nowrap|{{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | १९ | align="center" | +२८.२४१ | align="center" | ० |- ! align="center" | — | align="center" | २७ | {{nowrap|{{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | १२ | निवृत्त | align="center" | ० |- ! align="center" | — | align="center" | ७७ | {{nowrap|{{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | १२ | निवृत्त | align="center" | ० |- ! align="center" | — | align="center" | ४१ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]]}} | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | ११ | निवृत्त | align="center" | ० |- class="sortbottom" | colspan="7" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="CH26_SP" /> |} == ग्रांप्री पात्रता फेरी == === फेरी १ === शनिवारी स्प्रिंटनंतर मुख्य ग्रांप्रीसाठी स्वतंत्र पात्रता आयोजित करण्यात आली. पहिल्या भागात मर्सिडीजच्या रसेलने १:३३.२६२ तर आंतोनेलीने १:३३.३०५ वेळ दिली. फेरारी, मॅकलारेन आणि रेड बुलचे चालक पुढे गेले. विलियम्सचे सायेन्स आणि अल्बोन, ॲस्टन मार्टिनचे अलोन्सो व स्ट्रोल आणि कॅडिलॅकचे बोट्टास व पेरेझ या सहा चालकांना पहिल्या फेरीनंतरच बाद व्हावे लागले.<ref name="CH26_Q">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ चिनी ग्रांप्री: मुख्य पात्रता फेरीचे संपूर्ण निकाल|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1280/china/qualifying|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=१४ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> पेरेझ २२वा तर स्ट्रोल २१वा राहिला. अल्बोन १८वा असूनही सुरुवातीच्या ग्रिडवर बदल लागू होणार होते. सायेन्स १७वा, अलोन्सो १९वा आणि बोट्टास २०वा होता. हे स्थान शनिवारची पात्रता दर्शवते; रविवारच्या प्रत्यक्ष शर्यतीपूर्वी लागू झालेल्या बदलांमुळे सुरुवातीच्या ग्रिडमधील नोंद स्वतंत्रपणे तपासणे आवश्यक होते.<ref name="CH26_Q"/><ref name="CH26_GRID">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ चिनी ग्रांप्री: मुख्य शर्यतीची अंतिम सुरुवातीची क्रमवारी|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1280/china/starting-grid|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=१५ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === फेरी २ === दुसऱ्या भागात आंतोनेलीने १:३२.४४३ अशी सर्वात वेगवान वेळ नोंदवली; लक्लेर १:३२.४८६ आणि रसेल १:३२.५२३ अशी वेळ देत पुढे गेले. गॅस्लीने १:३३.००३ वेळ देऊन अंतिम दहा चालकांत स्थान मिळवले. हल्केनबर्ग, कोलापिंटो, ओकन, लॉसन, लिंडब्लाड आणि बोर्तोलेतो यांचे प्रयत्न अंतिम भागासाठी पुरेसे ठरले नाहीत.<ref name="CH26_Q"/> हल्केनबर्ग १:३३.३५४ आणि कोलापिंटो १:३३.३५७ यांच्यात केवळ ०.००३ सेकंदांचे अंतर होते. मात्र अंतिम दहा स्थानांसाठी आवश्यक किमान वेळेपासून दोघेही मागे राहिले. रेसिंग बुल्सच्या दोन्ही गाड्या आणि हासचा ओकनही या भागात बाद झाल्याने शेवटच्या भागात मर्सिडीज, फेरारी, मॅकलारेन, रेड बुल, अल्पाइन व हासचे बेअरमन असे विविध संघ सहभागी राहिले.<ref name="CH26_Q"/> === फेरी ३ === अंतिम भागाच्या प्रारंभी रसेलची मर्सिडीज वळणांनंतर अचानक धीमी झाली आणि पहिल्याच गिअरमध्ये अडकल्याने त्याला गाडी कसाबसा पिटमध्ये आणावी लागली. संघाने इलेक्ट्रॉनिक प्रणालीचे पुनर्संचयन करून कार पुन्हा चालवता येण्याजोगी केली. या बिघाडामुळे रसेलला शेवटी फक्त एकच वेगवान प्रयत्न करता आला, तर आंतोनेलीला आवश्यक फेऱ्या पूर्ण करण्याची संधी मिळाली.<ref name="CH26_QSTORY"/> आंतोनेलीने १:३२.०६४ अशी वेळ नोंदवली आणि आपल्या कारकिर्दीतील पहिला ग्रांप्री पोल मिळवला. रसेल १:३२.२८६ अशी वेळ देत ०.२२२ सेकंद मागे दुसरा राहिला. हॅमिल्टन १:३२.४१५ वेळेसह तिसरा आणि लक्लेर फक्त ०.०१३ सेकंदांनी मागे चौथा होता. पियास्त्री, नॉरिस, गॅस्ली, व्हर्सटॅपन, हादजार आणि बेअरमन यांनी पहिल्या दहा स्थानांची पूर्तता केली.<ref name="CH26_Q"/> या पोलमुळे आंतोनेलीने २००८ इटालियन ग्रांप्रीमध्ये सेबॅस्टियन व्हेटेलने केलेला सर्वात तरुण ग्रांप्री पोल विजेत्याचा विक्रम मोडला. शुक्रवारच्या स्प्रिंट पोलवर रसेल, तर शनिवारच्या मुख्य ग्रांप्री पोलवर आंतोनेली होता; त्यामुळे दोन्ही पोल पोझिशनबाबत संभ्रम होऊ नये. रसेलच्या Q3 बिघाडामुळे दोन्ही मर्सिडीजचे वेगवान संभाव्य प्रयत्न वेगळ्या परिस्थितीत झाले.<ref name="CH26_QSTORY"/> === मुख्य पात्रता फेरीचे निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान ! कार क्र. ! चालक ! संघ ! फेरी १ ! फेरी २ ! फेरी ३ ! फेऱ्या |- ! align="center" | १ | align="center" | १२ | {{nowrap|{{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १:३३.३०५ | align="center" | १:३२.४४३ | align="center" | १:३२.०६४ | align="center" | १५ |- ! align="center" | २ | align="center" | ६३ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १:३३.२६२ | align="center" | १:३२.५२३ | align="center" | १:३२.२८६ | align="center" | १३ |- ! align="center" | ३ | align="center" | ४४ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | १:३३.५२२ | align="center" | १:३२.५६७ | align="center" | १:३२.४१५ | align="center" | १९ |- ! align="center" | ४ | align="center" | १६ | {{nowrap|{{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | १:३३.१७५ | align="center" | १:३२.४८६ | align="center" | १:३२.४२८ | align="center" | २० |- ! align="center" | ५ | align="center" | ८१ | {{nowrap|{{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]]}} | [[मॅकलारेन]] | align="center" | १:३३.५९० | align="center" | १:३३.१३० | align="center" | १:३२.५५० | align="center" | २० |- ! align="center" | ६ | align="center" | १ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]]}} | [[मॅकलारेन]] | align="center" | १:३३.५३५ | align="center" | १:३२.९१० | align="center" | १:३२.६०८ | align="center" | २० |- ! align="center" | ७ | align="center" | १० | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | १:३३.७८८ | align="center" | १:३३.००३ | align="center" | १:३२.८७३ | align="center" | २१ |- ! align="center" | ८ | align="center" | ३ | {{nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | १:३३.४१७ | align="center" | १:३३.०९८ | align="center" | १:३३.००२ | align="center" | २० |- ! align="center" | ९ | align="center" | ६ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | १:३३.६३२ | align="center" | १:३३.३५२ | align="center" | १:३३.१२१ | align="center" | २० |- ! align="center" | १० | align="center" | ८७ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | १:३३.६८७ | align="center" | १:३३.१९७ | align="center" | १:३३.२९२ | align="center" | १९ |- ! align="center" | ११ | align="center" | २७ | {{nowrap|{{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | १:३४.११६ | align="center" | १:३३.३५४ | align="center" | — | align="center" | १२ |- ! align="center" | १२ | align="center" | ४३ | {{nowrap|{{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | १:३३.६३४ | align="center" | १:३३.३५७ | align="center" | — | align="center" | १५ |- ! align="center" | १३ | align="center" | ३१ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | १:३३.९७४ | align="center" | १:३३.५३८ | align="center" | — | align="center" | १४ |- ! align="center" | १४ | align="center" | ३० | {{nowrap|{{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]]}} | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | १:३४.१३९ | align="center" | १:३३.७६५ | align="center" | — | align="center" | १५ |- ! align="center" | १५ | align="center" | ४१ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]]}} | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | १:३३.९०६ | align="center" | १:३३.७८४ | align="center" | — | align="center" | १५ |- ! align="center" | १६ | align="center" | ५ | {{nowrap|{{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | १:३३.५४९ | align="center" | १:३३.९६५ | align="center" | — | align="center" | १४ |- ! align="center" | १७ | align="center" | ५५ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]]}} | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | १:३४.३१७ | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | १० |- ! align="center" | १८ | align="center" | २३ | {{nowrap|{{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]]}} | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | १:३४.७७२ | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | १० |- ! align="center" | १९ | align="center" | १४ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | १:३५.२०३ | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | ९ |- ! align="center" | २० | align="center" | ७७ | {{nowrap|{{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | १:३५.४३६ | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | ९ |- ! align="center" | २१ | align="center" | १८ | {{nowrap|{{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | १:३५.९९५ | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | ९ |- ! align="center" | २२ | align="center" | ११ | {{nowrap|{{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | १:३६.९०६ | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | ६ |- class="sortbottom" | colspan="8" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="CH26_Q" /> |} === शर्यतीची अधिकृत सुरुवातीची क्रमवारी === आंतोनेली आणि रसेल यांना पहिली रांग मिळाली; हॅमिल्टन-लक्लेर दुसऱ्या तर पियास्त्री-नॉरिस तिसऱ्या रांगेत होते. २२व्या क्रमांकावर दाखवलेला अल्बोन हा निलंबनाच्या बदलामुळे पिट-लेनमधून सुरुवात करण्यास बांधील होता. अखेरीस अल्बोनसह चार चालक शर्यत सुरू करू शकले नाहीत; तरीही त्यांच्या नोंदी अधिकृत सुरुवातीच्या क्रमवारीत अस्तित्वात आहेत.<ref name="CH26_GRID"/><ref name="CH26_RACESTORY"/> {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! ग्रिड क्रमांक ! कार क्र. ! चालक ! संघ ! पात्रता वेळ ! टीप |- ! align="center" | १ | align="center" | १२ | {{nowrap|{{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १:३२.०६४ | align="center" | — |- ! align="center" | २ | align="center" | ६३ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १:३२.२८६ | align="center" | — |- ! align="center" | ३ | align="center" | ४४ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | १:३२.४१५ | align="center" | — |- ! align="center" | ४ | align="center" | १६ | {{nowrap|{{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | १:३२.४२८ | align="center" | — |- ! align="center" | ५ | align="center" | ८१ | {{nowrap|{{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]]}} | [[मॅकलारेन]] | align="center" | १:३२.५५० | मुख्य शर्यत सुरू केली नाही |- ! align="center" | ६ | align="center" | १ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]]}} | [[मॅकलारेन]] | align="center" | १:३२.६०८ | मुख्य शर्यत सुरू केली नाही |- ! align="center" | ७ | align="center" | १० | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | १:३२.८७३ | align="center" | — |- ! align="center" | ८ | align="center" | ३ | {{nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | १:३३.००२ | align="center" | — |- ! align="center" | ९ | align="center" | ६ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | १:३३.१२१ | align="center" | — |- ! align="center" | १० | align="center" | ८७ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | १:३३.२९२ | align="center" | — |- ! align="center" | ११ | align="center" | २७ | {{nowrap|{{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | १:३३.३५४ | align="center" | — |- ! align="center" | १२ | align="center" | ४३ | {{nowrap|{{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | १:३३.३५७ | align="center" | — |- ! align="center" | १३ | align="center" | ३१ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | १:३३.५३८ | align="center" | — |- ! align="center" | १४ | align="center" | ३० | {{nowrap|{{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]]}} | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | १:३३.७६५ | align="center" | — |- ! align="center" | १५ | align="center" | ४१ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]]}} | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | १:३३.७८४ | align="center" | — |- ! align="center" | १६ | align="center" | ५ | {{nowrap|{{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | १:३३.९६५ | मुख्य शर्यत सुरू केली नाही |- ! align="center" | १७ | align="center" | ५५ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]]}} | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | १:३४.३१७ | align="center" | — |- ! align="center" | १८ | align="center" | १४ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | १:३५.२०३ | align="center" | — |- ! align="center" | १९ | align="center" | ७७ | {{nowrap|{{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | १:३५.४३६ | align="center" | — |- ! align="center" | २० | align="center" | १८ | {{nowrap|{{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | १:३५.९९५ | align="center" | — |- ! align="center" | २१ | align="center" | ११ | {{nowrap|{{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | १:३६.९०६ | align="center" | — |- ! align="center" | २२ | align="center" | २३ | {{nowrap|{{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]]}} | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | १:३४.७७२ | पिट-लेनमध्ये सुरू करणे अपेक्षित; प्रत्यक्ष सुरुवात नाही |- class="sortbottom" | colspan="6" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="CH26_GRID" /> |} == मुख्य शर्यत == === शर्यतीपूर्वीची चार माघारी === रविवारी स्टार्टपूर्वीच मोठा व्यत्यय आला. विद्यमान विश्वविजेता लॅन्डो नॉरिसची मॅकलारेन ग्रिडपर्यंत पोहोचू शकली नाही. संघाने दुसरी मॅकलारेन, ऑस्कर पियास्त्रीची कार, फॉर्मेशन लॅपपूर्वी पिट-लेनकडे परत आणली. दोन्ही कारमध्ये पॉवर युनिटशी संबंधित स्वतंत्र विद्युत समस्या असल्याचे मॅकलारेनने सांगितले. त्यामुळे मॅकलारेनच्या दोन्ही गाड्या एका फेरीचीही शर्यत न करता बाहेर पडल्या.<ref name="CH26_RACESTORY"/> ऑडीचा गॅब्रिएल बोर्तोलेतो हायड्रॉलिक बिघाडामुळे शर्यत सुरू करू शकला नाही. विलियम्सचा अलेक्झांडर अल्बोन निलंबनात बदल केल्याने पिट-लेन स्टार्टसाठी अपेक्षित होता, परंतु त्याची कारही सुरू झाली नाही. अशाप्रकारे अधिकृत नोंदणीत २२ चालक असूनही मुख्य शर्यतीत प्रत्यक्ष १८ गाड्यांनी सुरुवात केली. सुरुवातीच्या ग्रिडवर पाचवी-सहावी स्थाने मिळालेल्या मॅकलारेनची पूर्ण अनुपस्थिती ही पुढील स्पर्धेसाठी आणि गुणतालिकेसाठी गंभीर घटना ठरली.<ref name="CH26_RACE"/><ref name="CH26_RACESTORY"/> === फेरी १ ते ५ : फेरारीची सुरुवातीची आघाडी === स्टार्ट होताच तिसऱ्या स्थानावरील हॅमिल्टनने दोन्ही मर्सिडीजच्या पुढे जाण्यासाठी वेगवान सुरुवात केली. आंतोनेलीने रसेलकडे आपली कार थोडी वळवून संरक्षणात्मक जागा घेतली होती; त्यामुळे हॅमिल्टनला बाहेरच्या बाजूने पुढे जाण्याची संधी मिळाली. लक्लेरही रसेलच्या पुढे गेला आणि आंतोनेलीवर दबाव आणण्याचा प्रयत्न केला; परंतु वळण ३ च्या कर्बजवळ जागा कमी पडल्याने तो तिसऱ्या स्थानावर राहिला.<ref name="CH26_RACESTORY"/> मुख्य गटामागे हादजारची रेड बुल वळण १३ येथे फिरली; बेअरमनला संपर्क टाळण्यासाठी मार्ग बदलावा लागला. व्हर्सटॅपनने सॉफ्ट टायर निवडूनही सुरुवातीला स्थान गमावले आणि तो मागच्या गटात गेला. समोरील लढतीत हॅमिल्टनची आघाडी दोन फेऱ्यांपेक्षा कमी टिकली. आंतोनेलीने वळण १४ येथे फेरारीला मागे टाकून पुन्हा पहिला क्रमांक मिळवला.<ref name="CH26_RACESTORY"/> तिसऱ्या फेरीच्या सुरुवातीला रसेलने लक्लेरला मागे टाकले आणि काही फेऱ्यांत हॅमिल्टनलाही मागे सोडले. त्यामुळे पहिल्या टप्प्यात मर्सिडीजच्या दोन्ही चालकांनी पुन्हा पुढची स्थाने मिळवली. आंतोनेलीने स्थिर वेगाने अंतर वाढवण्याचा प्रयत्न केला, तर फेरारीचा वेग ब्रेकिंग आणि ओव्हरटेकिंगच्या भागांत उपयुक्त ठरत असल्याचे प्रारंभीचे बदल दाखवत होते.<ref name="CH26_RACESTORY"/> === फेरी ९ ते १३ : स्ट्रोलची माघार आणि सेफ्टी कार === नवव्या फेरीपर्यंत धावलेल्या लान्स स्ट्रोलची ॲस्टन मार्टिन वळण १ जवळ थांबली. गाडी हटवण्यासाठी सेफ्टी कार लागू करण्यात आली. लॉसन, व्हर्सटॅपन आणि सायेन्स यांसारख्या काही चालकांनी त्याच सुमारास आधीच पिट-स्टॉप घेतले होते; सेफ्टी कारमुळे इतर आघाडीच्या चालकांना तुलनेने कमी वेळेच्या हानीत टायर बदलता आले. ही शर्यतीतील एकमेव पूर्ण सेफ्टी कार तैनाती ठरली.<ref name="CH26_RACESTORY"/> आंतोनेली, रसेल, हॅमिल्टन व लक्लेर यांनी मीडियमवरून हार्ड मिश्रणात बदल केला. हार्ड टायरवर प्रारंभ केलेले कोलापिंटो व ओकन ट्रॅकवर राहिले; त्यामुळे पुन्हा सुरुवातीच्या क्षणी त्यांच्या गाड्या अनेक थांबून आलेल्या आघाडीच्या चालकांच्या पुढे दिसत होत्या. मात्र रणनीतीतील या तात्पुरत्या स्थानांपेक्षा दीर्घ कालावधीतील टायरचे वय आणि पकड निर्णायक ठरणार होती.<ref name="CH26_RACESTORY"/><ref name="CH26_PIRELLIRACE"/> सेफ्टी कारनंतर आंतोनेली पुढे राहिला. त्याच्या मागे कोलापिंटो, ओकन, रसेल, हॅमिल्टन, लिंडब्लाड, लक्लेर, हल्केनबर्ग, गॅस्ली व बेअरमन अशी मिश्र क्रमवारी तयार झाली. त्यामुळे पुढील काही फेऱ्या फक्त शुद्ध वेगावर अवलंबून न राहता कोणत्या चालकाला वाहतुकीतून किती लवकर बाहेर पडता येते यावर अवलंबून होत्या. वेगवान चालकांसाठी हे तात्पुरते अडथळे निर्णायक ठरले.<ref name="CH26_RACESTORY"/> === फेरी १४ ते २३ : पुन्हा सुरुवातीचा संघर्ष === रसेलला हार्ड टायर लगेच तापवण्यात अडचण आली. तो वळण ६ येथे थोडा बाहेर गेल्याने हॅमिल्टन त्याच्या पुढे आला; लक्लेरलाही स्थान सुधारता आले. त्यामुळे मध्य टप्प्याच्या प्रारंभी आंतोनेलीच्या मागे दोन्ही फेरारी आणि रसेल अशी स्थिती निर्माण झाली. मर्सिडीजची शर्यतीतील एकूण गती अधिक चांगली असली तरी सुरक्षा काळानंतर टायरमधील तापमान नियंत्रित करण्याच्या क्षणिक अडचणीने रसेलचा वेग कमी केला.<ref name="CH26_RACESTORY"/> हॅमिल्टनने ओकन आणि कोलापिंटोला अल्पावधीत मागे सोडले; रसेलनेही या गाड्या मागे टाकल्या. त्याचवेळी मागच्या गटात बेअरमन व व्हर्सटॅपनसारखे चालक स्वतःच्या रणनीतीचा फायदा घेत पुढे गेले. नव्या हार्ड टायरवरील वेगामुळे बेअरमनला कोलापिंटोच्या मागे असलेला गट मागे सोडता आला. लिंडब्लाड वळण १४ येथे स्वतःहून फिरला; परंतु शर्यतीत पुढे सहभागी राहिला.<ref name="CH26_RACESTORY"/> === फेरी २४ ते ३९ : फेरारीच्या दोन्ही चालकांची लढत === चोविसाव्या फेरीत लक्लेरने वळण १४ येथील ब्रेकिंग झोनमध्ये हॅमिल्टनला मागे टाकून दुसरे स्थान मिळवले. त्यानंतर फेरारीच्या दोन चालकांत दीर्घ प्रत्यक्ष स्पर्धा सुरू झाली. वळण १ मधून बाहेर पडताना बाजूबाजूने चाललेल्या गाड्या, वळण ९–१० मधील स्थानबदल आणि वळण १४ येथील ब्रेकिंगवेळी होत असलेले हल्ले या लढतीची प्रमुख वैशिष्ट्ये होती.<ref name="CH26_RACESTORY"/> या संघर्षामुळे दोन्ही फेरारींचा वेगवान फेऱ्यांवरील प्रयत्न एकमेकांशी संबंधित राहिला आणि आंतोनेलीला पुढे अंतर वाढवण्याची संधी मिळाली. त्याची आघाडी एका टप्प्यावर सुमारे सात सेकंदांपर्यंत पोहोचली. याउलट रसेलने पुन्हा टायरमध्ये योग्य तापमान मिळाल्यावर एकेक करून फेरारींच्या पुढे जाऊन दुसरे स्थान मिळवले. आंतोनेलीला गाठण्याइतका वेळ मात्र त्याच्याकडे उरला नव्हता.<ref name="CH26_RACESTORY"/> पस्तिसाव्या फेरीत लक्लेर वळण १४ येथे ब्रेकिंग उशिरा झाल्यामुळे बाहेर गेला आणि हॅमिल्टन पुन्हा तिसऱ्या स्थानावर आला. लक्लेरने पुढच्या सरळ भागात पुन्हा प्रयत्न केला; परंतु हॅमिल्टनने संरक्षण करत ते स्थान राखले. एकाच संघातील चालकांमध्ये झालेली ही लढत अंतिम पोडियमचे स्थान ठरवण्यास कारणीभूत ठरली.<ref name="CH26_RACESTORY"/> एकोणचाळीसाव्या फेरीत लक्लेरने वळण १४ येथे पुन्हा हॅमिल्टनला मागे टाकले; पण लगेच पहिल्या वळणात हॅमिल्टनने स्थान परत घेतले. दोन्ही फेरारी आंतोनेलीपेक्षा बर्‍याच मागे होत्या; त्यामुळे त्यांच्या अंतर्गत लढतीतून समोरच्या मर्सिडीजला थेट धोका निर्माण झाला नाही. अखेरीस हॅमिल्टनने तिसरा आणि लक्लेरने चौथा क्रमांक मिळवला.<ref name="CH26_RACESTORY"/> === फेरी ३३ : ओकन–कोलापिंटो धडक === शर्यतीच्या ३३व्या फेरीत कोलापिंटो पिट-लेनमधून बाहेर पडला तेव्हा ओकन त्याच्याजवळ आला. वळण १ मधून वळण २ कडे जाताना ओकनने आतल्या बाजूने ओव्हरटेक करण्याचा प्रयत्न केला, मात्र त्या क्षणी आवश्यक स्थान मिळवले नसल्याचे एफआयए पंचांनी ठरवले. दोन्ही गाड्यांत संपर्क होऊन कोलापिंटो फिरला. या घटनेत ओकनला पूर्ण जबाबदार ठरवण्यात आले व १० सेकंदांचा दंड देण्यात आला.<ref name="CH26_RACEDEC">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज ७२: ओकन आणि कोलापिंटो यांच्यातील धडकेबद्दल निर्णय|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_chinese_grand_prix_-_infringement_-_car_31_-_causing_a_collision_with_car_43.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=१५ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> कोलापिंटोची पुढील शर्यत पूर्णपणे संपली नाही. त्याने पुन्हा स्पर्धेत पुढे जात दहावे स्थान आणि हंगामातील एक गुण मिळवला. ओकनने दंड भोगल्यानंतर चौदाव्या स्थानावर शर्यत पूर्ण केली. या उदाहरणातून दोन्ही चालकांसाठी एकाच घटनेचे वेगळे परिणाम दिसतात: कोलापिंटोचा संभाव्य चांगला निकाल धोक्यात आला, तर ओकनचा वेळदंड अंतिम स्थानावर परिणामकारक ठरला.<ref name="CH26_RACE"/><ref name="CH26_RACEDEC"/> === अखेरच्या फेऱ्या : विजय आणि माघारी === शर्यतीच्या उत्तरार्धात व्हर्सटॅपन सहाव्या स्थानाच्या आसपास धावत होता; परंतु रेड बुलला तांत्रिक समस्या आल्याने तो ४५ फेऱ्यांनंतर निवृत्त झाला. अलोन्सोने ३२ फेऱ्यांनंतर शर्यत सोडली; आधी स्ट्रोलही बाद झाला होता. ॲस्टन मार्टिनच्या दोन्ही गाड्या आणि व्हर्सटॅपन यांना अंतिम रेषा गाठता आली नाही.<ref name="CH26_RACESTORY"/><ref name="CH26_RACE"/> अखेरच्या काही फेऱ्यांत आंतोनेली वळण १४ येथे ब्रेकिंग करताना बाहेर गेला आणि त्याच्या टायरवर सपाट भाग तयार झाला. या क्षणिक अडचणीने रसेलशी अंतर कमी झाले तरी आंतोनेलीने कार नियंत्रणात ठेवून पहिला क्रमांक कायम राखला. रसेलचे टायरही झिजत असल्याने विजयासाठी अखेरचा गंभीर हल्ला करण्याची स्थिती निर्माण झाली नाही. आंतोनेलीने सर्वात वेगवान फेरी ५२व्या फेरीत १:३५.२७५ नोंदवली.<ref name="CH26_RACESTORY"/><ref name="CH26_RACE"/> आंतोनेलीने १:३३:१५.६०७ वेळेत शर्यत पूर्ण केली. रसेल ५.५१५ सेकंदांनी मागे दुसरा राहिला, तर हॅमिल्टन २५.२६७ सेकंदांनी मागे तिसरा होता. लक्लेर चौथा आणि बेअरमन पाचवा राहिला. गॅस्ली सहावा, लॉसन सातवा, हादजार आठवा, सायेन्स नववा आणि कोलापिंटो दहावा राहिला. हा निकाल मर्सिडीजचा सलग दुसऱ्या ग्रांप्रीतील विजय आणि पहिल्या दोन स्थानांवरील वर्चस्व दर्शवत होता.<ref name="CH26_RACE"/> === शर्यतीचा निकाल आणि महत्त्व === खालील तक्त्यात अधिकृत अंतिम वर्गीकरणानुसार सर्व २२ नोंदणीकृत चालक दिले आहेत. शर्यत पूर्ण न करणाऱ्या आणि शर्यत सुरूच न करणाऱ्या चालकांमधील फरक वेगळा ठेवला आहे. वर्गीकरणातील फेरीसंख्या व गुण अधिकृत निकालावर आधारित आहेत.<ref name="CH26_RACE"/> === मुख्य शर्यतीचे निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान ! कार क्र. ! चालक ! संघ ! पूर्ण फेऱ्या ! वेळ / अंतर / स्थिती ! गुण |- ! align="center" | १ | align="center" | १२ | {{nowrap|{{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | ५६ | align="center" | १:३३:१५.६०७ | align="center" | २५ |- ! align="center" | २ | align="center" | ६३ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | ५६ | align="center" | +५.५१५ | align="center" | १८ |- ! align="center" | ३ | align="center" | ४४ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | ५६ | align="center" | +२५.२६७ | align="center" | १५ |- ! align="center" | ४ | align="center" | १६ | {{nowrap|{{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | ५६ | align="center" | +२८.८९४ | align="center" | १२ |- ! align="center" | ५ | align="center" | ८७ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | ५६ | align="center" | +५७.२६८ | align="center" | १० |- ! align="center" | ६ | align="center" | १० | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | ५६ | align="center" | +५९.६४७ | align="center" | ८ |- ! align="center" | ७ | align="center" | ३० | {{nowrap|{{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]]}} | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | ५६ | align="center" | +८०.५८८ | align="center" | ६ |- ! align="center" | ८ | align="center" | ६ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | ५६ | align="center" | +८७.२४७ | align="center" | ४ |- ! align="center" | ९ | align="center" | ५५ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]]}} | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | ५५ | align="center" | +१ फेरी | align="center" | २ |- ! align="center" | १० | align="center" | ४३ | {{nowrap|{{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | ५५ | align="center" | +१ फेरी | align="center" | १ |- ! align="center" | ११ | align="center" | २७ | {{nowrap|{{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | ५५ | align="center" | +१ फेरी | align="center" | ० |- ! align="center" | १२ | align="center" | ४१ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]]}} | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | ५५ | align="center" | +१ फेरी | align="center" | ० |- ! align="center" | १३ | align="center" | ७७ | {{nowrap|{{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | ५५ | align="center" | +१ फेरी | align="center" | ० |- ! align="center" | १४ | align="center" | ३१ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | ५५ | align="center" | +१ फेरी | align="center" | ० |- ! align="center" | १५ | align="center" | ११ | {{nowrap|{{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | ५५ | align="center" | +१ फेरी | align="center" | ० |- ! align="center" | — | align="center" | ३ | {{nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | ४५ | निवृत्त | align="center" | ० |- ! align="center" | — | align="center" | १४ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | ३२ | निवृत्त | align="center" | ० |- ! align="center" | — | align="center" | १८ | {{nowrap|{{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | ९ | निवृत्त | align="center" | ० |- ! align="center" | — | align="center" | ८१ | {{nowrap|{{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]]}} | [[मॅकलारेन]] | align="center" | ० | सुरुवात केली नाही | align="center" | ० |- ! align="center" | — | align="center" | १ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]]}} | [[मॅकलारेन]] | align="center" | ० | सुरुवात केली नाही | align="center" | ० |- ! align="center" | — | align="center" | ५ | {{nowrap|{{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | ० | सुरुवात केली नाही | align="center" | ० |- ! align="center" | — | align="center" | २३ | {{nowrap|{{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]]}} | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | ० | सुरुवात केली नाही | align="center" | ० |- class="sortbottom" | colspan="7" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="CH26_RACE" /> |} === सर्वात वेगवान फेरी === किमी आंतोनेलीने ५२व्या फेरीत १:३५.२७५ अशी सर्वात वेगवान फेरी नोंदवली.<ref name="CH26_FAST">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ चिनी ग्रांप्री – अधिकृत सर्वात वेगवान फेऱ्या|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1280/china/fastest-laps|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=१५ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१९ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> ही कामगिरी त्याच्या विजयानंतरच्या आकडेवारीत नोंदली गेली, परंतु २०२६ गुणनियमांत सर्वात वेगवान फेरीसाठी स्वतंत्र गुण दिले जात नव्हते. त्यामुळे त्याला विजयासाठी २५ आणि स्प्रिंटमधील पाचव्या स्थानासाठी ४ असे या सप्ताहांतात एकूण २९ गुण मिळाले.<ref name="CH26_POST"/><ref name="CH26_RACE"/> {| class="wikitable" style="font-size:85%;" ! चालक ! कारनिर्माता ! फेरी क्रमांक ! वेळ |- | {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | ५२ | align="center" | १:३५.२७५ |- class="sortbottom" | colspan="4" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="CH26_FAST" /> |} मुख्य शर्यतीतील प्रत्येक चालकाची सर्वोत्तम नोंदवलेली फेरी खाली दिली आहे. या स्वतंत्र फेऱ्यांच्या वेळांवर टायरची स्थिती, इंधन-भार आणि वाहतुकीचा परिणाम होऊ शकतो; म्हणून त्यांची थेट तुलना संपूर्ण शर्यतीतील सरासरी वेगाशी करता येत नाही.<ref name="CH26_FAST"/> '''सर्व चालकांच्या सर्वात वेगवान फेऱ्या:''' {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! क्रम ! चालक ! संघ ! वेगवान फेरीचा क्रमांक ! वेळ |- ! align="center" | १ | {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | ५२ | align="center" | १:३५.२७५ |- ! align="center" | २ | {{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | ५६ | align="center" | १:३५.४०० |- ! align="center" | ३ | {{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | ५५ | align="center" | १:३५.९६४ |- ! align="center" | ४ | {{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | ५६ | align="center" | १:३६.०११ |- ! align="center" | ५ | {{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | ५५ | align="center" | १:३६.०९२ |- ! align="center" | ६ | {{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]] | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | ४७ | align="center" | १:३६.०९९ |- ! align="center" | ७ | {{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | ३८ | align="center" | १:३६.१८० |- ! align="center" | ८ | {{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | ५६ | align="center" | १:३६.४२९ |- ! align="center" | ९ | {{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | ५३ | align="center" | १:३६.५०५ |- ! align="center" | १० | {{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | ३५ | align="center" | १:३६.७८३ |- ! align="center" | ११ | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | ३९ | align="center" | १:३७.०४६ |- ! align="center" | १२ | {{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]] | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | ५६ | align="center" | १:३७.०९६ |- ! align="center" | १३ | {{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | ४६ | align="center" | १:३७.३११ |- ! align="center" | १४ | {{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | ५२ | align="center" | १:३७.९८१ |- ! align="center" | १५ | {{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | ५६ | align="center" | १:३८.३९३ |- ! align="center" | १६ | {{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | ५१ | align="center" | १:३८.५२३ |- ! align="center" | १७ | {{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | २५ | align="center" | १:३९.७२१ |- ! align="center" | १८ | {{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | ९ | align="center" | १:४०.८८३ |- class="sortbottom" | colspan="5" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="CH26_FAST"/> |} शर्यतीत नोंदवलेली सर्वात वेगवान फेरी नसलेल्या चालकांची नावे अधिकृत वेगवान-फेरी वर्गवारीत नाहीत. == शर्यतीनंतरचे विश्लेषण == === मर्सिडीज : वेग आणि विश्वसनीयता === मर्सिडीजने शुक्रवारी सरावातील पहिल्या दोन स्थाने, स्प्रिंटचा पोल, स्प्रिंट विजय, मुख्य ग्रांप्रीचा पोल आणि मुख्य शर्यतीतील पहिली दोन स्थाने असा प्रभावी कार्यक्रम पूर्ण केला. तरीही सप्ताहांत पूर्णपणे विनाअडथळा नव्हता: रसेलला मुख्य पात्रतेच्या अंतिम फेरीत तांत्रिक बिघाड आला आणि आंतोनेलीला स्प्रिंटमध्ये धडकेबद्दल दंड मिळाला होता. अशा दोन समस्या असतानाही मुख्य शर्यतीतील वेग व टायर व्यवस्थापनामुळे संघाने महत्त्वाचे गुण मिळवले.<ref name="CH26_QSTORY"/><ref name="CH26_RACESTORY"/> रसेलने स्प्रिंटमध्ये आठ आणि मुख्य शर्यतीत अठरा असे चीनमध्ये २६ गुण घेतले; आंतोनेलीने स्प्रिंटमध्ये चार आणि मुख्य विजयातून पंचवीस असे २९ गुण घेतले. ऑस्ट्रेलियातील ७ गुणांची रसेलची आघाडी शांघायनंतर ४ गुणांवर आली. त्यामुळे एका संघाकडून सलग दोन मुख्य ग्रांप्री विजय झाले तरी चालक अजिंक्यपदातील क्रमांक या दोन सप्ताहांतात वेगळ्या चालकांकडे गेला.<ref name="CH26_POST"/> === फेरारी : स्प्रिंट आणि मुख्य शर्यतीतील स्थानांसाठी संघर्ष === फेरारीला स्प्रिंटमध्ये लक्लेरचे दुसरे आणि हॅमिल्टनचे तिसरे, तसेच मुख्य ग्रांप्रीत हॅमिल्टनचे तिसरे व लक्लेरचे चौथे स्थान मिळाले. हॅमिल्टनसाठी फेरारीत सामील झाल्यानंतर मुख्य ग्रांप्रीमधील हे पहिले पोडियम होते. त्याच सर्किटवर मागील हंगामात त्याने स्प्रिंट विजय मिळवला होता, पण मुख्य ग्रांप्रीतील पोडियमसाठी त्याला यावेळी पुन्हा लढावे लागले.<ref name="CH26_RACESTORY"/> लक्लेर आणि हॅमिल्टनच्या लढतींमुळे प्रेक्षकांना दोन्ही फेरारींची गती आणि ओव्हरटेकिंगची क्षमता दिसली; दुसरीकडे त्यांना एकमेकांशी लढावे लागत असताना आंतोनेलीची आघाडी वाढली. परिणामी फेरारीने पोडियम व गुण मिळवले, पण मर्सिडीजच्या पहिल्या दोन स्थानांना आव्हान देऊ शकली नाही.<ref name="CH26_RACESTORY"/> === मॅकलारेन : दोन्ही गाड्यांची सुरुवातीपूर्व माघार === पियास्त्रीने मुख्य पात्रतेत पाचवे आणि नॉरिसने सहावे स्थान मिळवले होते, परंतु रविवारी दोन्ही मॅकलारेन गाड्या शर्यतीत उतरू शकल्या नाहीत. वेगाची चाचणी आणि शर्यतीतील विश्वसनीयता यांतील फरक अधोरेखित करणारी ही घटना होती. शुक्रवारी सरावात नॉरिस तिसरा, तर स्प्रिंटमध्ये चौथा राहून गुण मिळवलेला असतानाही मुख्य शर्यतीत संघाला शून्य गुण मिळाले.<ref name="CH26_FP"/><ref name="CH26_SP"/><ref name="CH26_RACESTORY"/> पियास्त्रीसाठी हा हंगामाच्या दोन सुरुवातीच्या मुख्य ग्रांप्रींपैकी सलग दुसरा नॉन-स्टार्ट ठरला; ऑस्ट्रेलियात त्याच्या पहिल्या स्पर्धेपूर्वीच्या लॅपवरील दुर्घटनेमुळे त्याला शर्यत सुरू करता आली नव्हती. चीनमध्ये कारण वेगळे — पॉवर युनिटशी संबंधित विद्युत समस्या — होते. त्यामुळे स्पर्धात्मक गती असतानाही अजिंक्यपदातील गुणसंचयावर परिणाम झाला.<ref name="CH26_RACESTORY"/> === मधल्या गटातील स्थानबदल === बेअरमन पाचवा राहून हाससाठी मोठे गुण घेऊन आला. सुरुवातीच्या फेरीत हादजारची गाडी फिरल्यामुळे स्वतःची कार वाचवण्याची वेळ आली असतानाही त्याने संयमाने स्थान सुधारले. गॅस्लीने सहावा क्रमांक मिळवून अल्पाइनला सलग दुसऱ्या सप्ताहांतात गुण मिळवून दिले. लॉसनने स्प्रिंटच्या सातव्या स्थानानंतर मुख्य शर्यतीत सातवे स्थान, तर हादजारने आठवे स्थान मिळवले.<ref name="CH26_RACESTORY"/> सायेन्सला विलियम्ससाठी या हंगामातील पहिले दोन गुण मिळाले. कोलापिंटोने ओकनबरोबरच्या धडकेनंतरही दहाव्या स्थानावर शर्यत पूर्ण करून एक गुण मिळवला. हल्केनबर्ग अकरावा, लिंडब्लाड बारावा, बोट्टास तेरावा, ओकन चौदावा आणि पेरेझ पंधरावा राहिला. कारचा वेग, पिट-स्टॉपची वेळ, सेफ्टी कारच्या वेळी योग्य ठरणारी टायर निवड आणि शर्यतीतील अडचणी यांतून ही मधल्या गटाची स्थिती तयार झाली.<ref name="CH26_RACE"/><ref name="CH26_RACESTORY"/> === दीर्घ टायर रणनीतीचा परिणाम === पिरेलीच्या शर्यतीनंतरच्या माहितीनुसार, एक थांब्याची रणनीती अपेक्षेप्रमाणे प्रभावी ठरली. नवव्या फेरीदरम्यान सेफ्टी कार आल्याने मीडियमवर सुरुवात करणाऱ्या चालकांनी लवकर हार्ड टायर लावले; काहींच्या हार्ड टायरवरील दुसऱ्या टप्प्यातील फेऱ्या ४५ पेक्षा जास्त झाल्या. उलट सुरुवातीपासून हार्ड टायर लावलेल्या चालकांना सेफ्टी कार काळात न थांबण्याची मोकळीक होती; त्यांनी तात्पुरती स्थानवाढ मिळवली, पण पुढे नव्या टायरवरील गाड्यांनी त्यांना मागे टाकले.<ref name="CH26_PIRELLIRACE"/> सॉफ्ट मिश्रणाची प्रारंभी अधिक पकड देणारी निवडही काही गाड्यांनी वापरली; तथापि व्हर्सटॅपनच्या अपेक्षेपेक्षा संथ सुरुवातीमुळे जास्त पकड म्हणजे हमखास जास्त स्थान असा निष्कर्ष निघत नाही. योग्य टायर निवड, सर्किटवरील तापमान, ऊर्जा वापर, रेसिंग ट्रॅफिक आणि सुरक्षितपणे कार पुढे काढणे या सर्व घटकांचा प्रभाव पाहता चीनची ग्रांप्री नव्या २०२६ कारसाठी महत्त्वाचा आरंभीचा संदर्भबिंदू ठरली.<ref name="CH26_PIRELLIRACE"/><ref name="CH26_RACESTORY"/> === ऐतिहासिक महत्त्व आणि हंगामावरील परिणाम === आंतोनेलीचा विजय २००६ नंतर इटालियन चालकाचा फॉर्म्युला वनमधील पहिला मुख्य ग्रांप्री विजय ठरला. १९ वर्षांचा असताना तो शर्यत जिंकणारा दुसऱ्या क्रमांकाचा सर्वात तरुण चालक बनला. त्याचा पहिला पोल आणि पहिला विजय एकाच सप्ताहांतात झाल्याने या शर्यतीला चालकाच्या कारकिर्दीतील विशेष महत्त्व प्राप्त झाले.<ref name="CH26_RACESTORY"/><ref name="CH26_QSTORY"/> रसेलने २०२६ च्या पहिल्या दोन मुख्य ग्रांप्रीपैकी पहिली जिंकली आणि दुसरीत दुसरे स्थान मिळवले, तर चीनची स्प्रिंटही जिंकली. त्यामुळे अजिंक्यपदातील आघाडी त्याच्याकडे राहिली. त्याचवेळी एका संघातील वेगवान दोन चालकांमधील हंगामभरची स्पर्धा पुढे निर्णायक होऊ शकते याचा आरंभीचा संकेत या फेरीने दिला.<ref name="CH26_POST"/> या ग्रांप्रीतील दुसरे ऐतिहासिक महत्त्व विश्वसनीयतेशी संबंधित होते: एकाच वेळी चार नोंदणीकृत गाड्या मुख्य शर्यत सुरू करू शकल्या नाहीत, त्यांमध्ये गतविजेत्या मॅकलारेनच्या दोन्ही गाड्या होत्या. अशा घटना अंतिम पोडियमबरोबरच अजिंक्यपदाच्या गुणतालिकेत दीर्घकालीन परिणाम घडवू शकतात. त्यामुळे रविवारची शर्यत समजून घेण्यासाठी केवळ सुरुवातीची क्रमवारी आणि अंतिम पोडियम नव्हे तर नॉन-स्टार्ट नोंदीही महत्त्वाच्या आहेत.<ref name="CH26_RACESTORY"/><ref name="CH26_RACE"/> === पंचांचे निर्णय आणि नियमसंदर्भ === या ग्रांप्रीदरम्यान शर्यत पंचांनी प्रसिद्ध केलेल्या अधिकृत निर्णयपत्रांमध्ये सराव, स्प्रिंट पात्रता, स्प्रिंट शर्यत आणि मुख्य ग्रांप्रीमधील घटनांवर दिलेल्या निर्णयांची नोंद आहे. प्रत्येक निर्णयात संबंधित क्रीडा नियम, चालकांचे स्पष्टीकरण आणि पंचांनी विचारात घेतलेले पुरावे वेगवेगळे आहेत.<ref name="CH26_FIA"/> ==== शुक्रवार : सराव आणि स्प्रिंट पात्रता ==== '''अल्बोनला अधिकृत ताकीद :''' पहिल्या सरावात अल्बोनने ग्रिडच्या त्याच बाजूला दुसरी गाडी उभी असताना सराव स्टार्ट केला. पंचांनी कारसमोरील मर्सिडीज थांबून राहिली असताना त्याने परिस्थिती चुकीची समजल्याचे नोंदवले. २०२६ कारचा प्रारंभीचा तयारी कालावधी मागील वर्षाच्या तुलनेत खूप अधिक असल्याचे अल्बोनने सांगितले, तरी प्रक्रिया न पाळल्यामुळे त्याला ड्रायव्हिंग रिप्रिमँड देण्यात आला.<ref name="CH26_ALBONWARN">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज २०: अल्बोनला सरावातील स्टार्ट प्रक्रियेबद्दल ताकीद|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_chinese_grand_prix_-_infringement_-_car_23_-_breach_of_practice_start_procedure.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=१३ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> '''आंतोनेली–नॉरिस कथित अडथळा :''' आंतोनेली पिट-लेनमधून येताना वळण १ येथे नॉरिसच्या मार्गावर आला. नॉरिसची फेरी स्पर्धात्मक वेळ नोंदवण्यासाठी नव्हती, असे त्याने पंचांना सांगितले. म्हणून प्रत्यक्ष अनावश्यक अडथळा न झाल्याचे मानून पुढील कारवाई झाली नाही.<ref name="CH26_IMPEDING1"/> '''गॅस्ली–व्हर्सटॅपन कथित अडथळा :''' गॅस्ली वळण १४ च्या बाहेरच्या भागात असताना व्हर्सटॅपन वेगवान फेरीवर होता. गॅस्लीची उपस्थिती पसंतीच्या रेषेवर आली तरी त्याचा वेग अनावश्यकरीत्या रोखला गेला नसल्याची व्हर्सटॅपनची भूमिका लक्षात घेऊन पंचांनी कोणतीही शिक्षा केली नाही.<ref name="CH26_IMPEDING2"/> '''पेरेझसाठी अपवादात्मक परवानगी :''' स्प्रिंट पात्रतेत १०७ टक्के वेळेतील पात्रता नोंदवता न आल्याने कॅडिलॅकने पंचांकडे अर्ज केला. सरावातील प्रतिनिधिक वेग लक्षात घेऊन पेरेझला स्प्रिंट सुरू करण्याची परवानगी देण्यात आली. हा निर्णय दंड नव्हता; ग्रिडवर सहभागी होण्यासाठी दिलेली नियमाधारित मुभा होती.<ref name="CH26_PEREZSTART"/> ==== शनिवार : स्प्रिंट आणि संबंधित निर्णय ==== '''आंतोनेलीला दहा सेकंद :''' पहिल्या फेरीतील वळण ६ च्या धडकेत हादजारला रेसिंग जागेचा हक्क मिळाला होता, तर आंतोनेलीच्या लॉक-अपमुळे संपर्क झाला. पंचांनी आंतोनेली पूर्ण जबाबदार असल्याचे स्पष्टपणे नोंदवून १० सेकंदांचा वेळदंड दिला. हा दंड त्याने स्प्रिंटच्या सेफ्टी कार काळातील थांब्यादरम्यान पूर्ण केला.<ref name="CH26_SPDEC"/><ref name="CH26_SPSTORY"/> '''पेरेझला पाच सेकंद :''' सेफ्टी कार लागू असताना ECU किमान वेळ दोन मिनी-सेक्टरमध्ये न पाळल्यामुळे पेरेझला पाच सेकंदांचा दंड झाला. हा निर्णय धडक किंवा स्थान बदल याबद्दल नसून सेफ्टी कार चालू असताना इलेक्ट्रॉनिक मर्यादा पाळण्याशी संबंधित होता.<ref name="CH26_PEREZ"/> '''अल्पाइन संघाला पाच हजार युरो दंड :''' स्प्रिंटपूर्व ओळख फेऱ्यांसाठी गॅस्लीची कार अँटेना संरक्षणकवच जोडलेल्या अवस्थेतच गॅरेजमधून सोडली गेली. ट्रॅकवर गेल्यावर ते सुटून पडले. वस्तू इतर गाड्यांसाठी धोकादायक ठरू शकली असती म्हणून चालकाऐवजी संघाला €५,००० दंड ठोठावण्यात आला. पंचांच्या निर्णयानुसार या प्रक्रियेत सुरक्षिततेची जबाबदारी संघावर होती.<ref name="CH26_GASLYFINE">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज ५२: अल्पाइनकडून असुरक्षित स्थितीत कार सोडल्याबद्दल दंड|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_chinese_grand_prix_-_infringement_-_car_10_-_released_in_an_unsafe_condition.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=१४ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> '''हादजारला इशारा :''' स्प्रिंटपूर्व पिट-लेन बाहेर पडताना पांढऱ्या सीमारेषेबाबत शर्यत संचालकांचे निर्देश न पाळल्याने हादजारला औपचारिक चेतावणी देण्यात आली. चालकाने रेषांबाबत गोंधळ झाल्याचे स्पष्ट केले; त्या वेळी प्रत्यक्ष अपघाताचा धोका निर्माण झाला नव्हता असे पंचांनी नमूद केले.<ref name="CH26_HADJARWARN">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज ५१: हादजारला पिट-लेनमधील नियमभंगाबद्दल इशारा|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_chinese_grand_prix_-_infringement_-_car_6_-_failing_to_follow_race_directors_instruction.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=१४ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> '''अल्बोनची पिट-लेन सुरुवात :''' स्प्रिंट पात्रतेनंतर निलंबनाच्या मांडणीत केलेला बदल पार्स फर्मे नियमानुसार अनुमत नव्हता. त्यामुळे शनिवारच्या स्प्रिंटची सुरुवात त्याने पिट-लेनमधून करणे आवश्यक ठरले. रविवारच्या मुख्य ग्रांप्रीसाठीही निलंबनात केलेल्या बदलामुळे पिट-लेन प्रारंभ नोंदला होता, पण त्याची कार प्रत्यक्ष शर्यतीत सहभागी झाली नाही.<ref name="CH26_ALBONPIT"/><ref name="CH26_GRID"/> ==== रविवार : ओकन–कोलापिंटो धडक ==== फेरी ३३ मध्ये कोलापिंटो पिट-लेनमधून बाहेर आल्यानंतर ओकनने वळण २ च्या आतल्या बाजूने गाडी घालण्याचा प्रयत्न केला. पंचांनी ड्रायव्हिंग मानकांनुसार वळणाच्या शिखरबिंदूवर आवश्यक पुढील अक्षाची स्थिती ओकनकडे नव्हती, असे मानून त्याला १० सेकंदांचा दंड दिला. अधिकृत निर्णयपत्रात संपर्काची पूर्ण जबाबदारी ओकनवर ठेवण्यात आली. या निर्णयाचे कारण आणि अंतिम परिणाम स्वतंत्रपणे नोंदवणे आवश्यक आहे, कारण कोलापिंटोने शर्यत पूर्ण करूनही ओकनचा दंड लागू झाला.<ref name="CH26_RACEDEC"/> == निकालानंतर गुणतालिका == शनिवारची स्प्रिंट व रविवारची ग्रांप्री मिळून आंतोनेलीने या फेरीत सर्वाधिक २९ गुण मिळवले. रसेलने २६ गुण मिळवून स्वतःची अजिंक्यपदातील पहिली आघाडी कायम राखली; मात्र अंतर ऑस्ट्रेलियानंतरच्या ७ गुणांवरून ४ गुणांवर आले. फेरारीच्या लक्लेर आणि हॅमिल्टनने अनुक्रमे ३४ व ३३ अशा एकूण गुणांसह तिसरे-चौथे स्थान राखले.<ref name="CH26_POST"/> === चालक अजिंक्यपद गुणतालिका === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान ! चालक ! संघ ! एकूण गुण |- ! align="center" | १ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | ५१ |- ! align="center" | २ | {{nowrap|{{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | ४७ |- ! align="center" | ३ | {{nowrap|{{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | ३४ |- ! align="center" | ४ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | ३३ |- ! align="center" | ५ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | १७ |- ! align="center" | ६ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]]}} | [[मॅकलारेन]] | align="center" | १५ |- ! align="center" | ७ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | ९ |- ! align="center" | ८ | {{nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | ८ |- ! align="center" | ९ | {{nowrap|{{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]]}} | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | ८ |- ! align="center" | १० | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]]}} | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | ४ |- ! align="center" | ११ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | ४ |- ! align="center" | १२ | {{nowrap|{{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]]}} | [[मॅकलारेन]] | align="center" | ३ |- ! align="center" | १३ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]]}} | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | २ |- ! align="center" | १४ | {{nowrap|{{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | २ |- ! align="center" | १५ | {{nowrap|{{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | १ |- ! align="center" | १६ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | ० |- ! align="center" | १७ | {{nowrap|{{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | ० |- ! align="center" | १८ | {{nowrap|{{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]]}} | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | ० |- ! align="center" | १९ | {{nowrap|{{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | ० |- ! align="center" | २० | {{nowrap|{{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | ० |- ! align="center" | २१ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | ० |- ! align="center" | २२ | {{nowrap|{{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | ० |- class="sortbottom" | colspan="4" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="CH26_POST" /> |} === कारनिर्माते अजिंक्यपद गुणतालिका === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान ! संघ ! एकूण गुण |- ! align="center" | १ | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | ९८ |- ! align="center" | २ | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | ६७ |- ! align="center" | ३ | [[मॅकलारेन]] | align="center" | १८ |- ! align="center" | ४ | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | १७ |- ! align="center" | ५ | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | १२ |- ! align="center" | ६ | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | १२ |- ! align="center" | ७ | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | १० |- ! align="center" | ८ | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | २ |- ! align="center" | ९ | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | २ |- ! align="center" | १० | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | ० |- ! align="center" | ११ | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | ० |- class="sortbottom" | colspan="3" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="CH26_POST" /> |} मर्सिडीजचे ९८ गुण फेरारीच्या ६७ गुणांपेक्षा ३१ अधिक होते. तिसऱ्या क्रमांकावरील मॅकलारेनचे १८ गुण राहिले; हासचे १७ गुण असल्याने त्यांच्यात केवळ एका गुणाचे अंतर होते. रेड बुल आणि रेसिंग बुल्स प्रत्येकी १२ गुणांवर होते. या गुणतालिकेत १५ मार्चच्या स्प्रिंट व मुख्य शर्यतीनंतर उपलब्ध अधिकृत एकूण गुण नोंदवले असून त्यानंतरच्या कोणत्याही ग्रांप्रीचे गुण समाविष्ट नाहीत.<ref name="CH26_POST"/> == हे सुद्धा पहा == # [[फॉर्म्युला वन]] # [[चिनी ग्रांप्री]] # [[शांघाय आंतरराष्ट्रीय सर्किट]] # [[२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम]] # [[फॉर्म्युला वन ग्रांप्री यादी]] # [[फॉर्म्युला वन चालक अजिंक्यपद यादी]] # [[फॉर्म्युला वन कारनिर्माते अजिंक्यपद यादी]] # [[फॉर्म्युला वन सर्किटांची यादी]] == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} ==तळटीप== {{reflist|group=टीप}} == बाह्य दुवे == * [https://www.formula1.com/en/racing/2026/china फॉर्म्युला वनचे २०२६ चिनी ग्रांप्री पान] * [https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1280/china/race-result मुख्य शर्यतीचे निकाल] * [https://www.fia.com/documents/championships/fia-formula-one-world-championship-14/event/Chinese%20Grand%20Prix/season/season-2026-2072 एफआयएचे अधिकृत निर्णयपत्र संग्रह] {{माहितीचौकट ग्रांप्री शर्यत | हंगाम = २०२६ | ग्रांप्री = चिनी ग्रांप्री | हंगामातील_मागील_शर्यत = २०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री | हंगामातील_पुढील_शर्यत = २०२६ जपानी ग्रांप्री | ग्रांप्री_मागील_शर्यत = २०२५ चिनी ग्रांप्री | ग्रांप्री_पुढील_शर्यत = २०२७ चिनी ग्रांप्री }} {{२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम}} {{फॉर्म्युला वन अजिंक्यपद}} [[वर्ग:चिनी ग्रांप्री]] [[वर्ग:२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम]] mb5oyd4asr67dpe3j67pmh8sjrxsvll 2723271 2723270 2026-10-19T19:38:42Z KiranBOT II 140753 शुद्धलेखन — योग्य रकार ([[सदस्य:KiranBOT II/typos#योग्य रकार|अधिक माहिती]]) 2723271 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट ग्रांप्री शर्यत माहिती | प्रकार = एफ.१ | देश = चीन | ग्रांप्री = चीन | चित्र = Shanghai International Racing Circuit track map.svg | चित्र_शीर्षक = शांघाय आंतरराष्ट्रीय सर्किटचा आराखडा | दिनांक = मार्च १५ | वर्ष = २०२६ | अधिकृत_नाव = फॉर्म्युला १ हाइनकेन चिनी ग्रांप्री २०२६ | शर्यत_क्रमांक = २ | हंगामात_एकूण_शर्यती = २३ | शर्यतीचे_ठिकाण = [[शांघाय आंतरराष्ट्रीय सर्किट]], [[शांघाय]], [[चीन]] | सर्किट_प्रकार = कायमस्वरूपी शर्यत सर्किट | सर्किट_अंतर_किमी = ५.४५१ | सर्किट_अंतर_मैल = ३.३८७ | एकूण_फेऱ्या = ५६ | एकूण_अंतर_किमी = ३०५.०६६ | एकूण_अंतर_मैल = १८९.५५९ | हवामान = ढगाळ | पोल_चालक = [[किमी आंतोनेली]] | पोल_देश = ITA | पोल_संघ = [[मर्सिडीज-बेंझ]] | पोल_वेळ = १:३२.०६४ | जलद_चालक = [[किमी आंतोनेली]] | जलद_देश = ITA | जलद_संघ = [[मर्सिडीज-बेंझ]] | जलद_वेळ = १:३५.२७५ | जलद_फेरी = ५२ | पहिला_चालक = [[किमी आंतोनेली]] | पहिला_देश = ITA | पहिला_संघ = [[मर्सिडीज-बेंझ]] | दुसरा_चालक = [[जॉर्ज रसेल]] | दुसरा_देश = GBR | दुसरा_संघ = [[मर्सिडीज-बेंझ]] | तिसरा_चालक = [[लुइस हॅमिल्टन]] | तिसरा_देश = GBR | तिसरा_संघ = [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | हंगामातील_मागील_शर्यत = २०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री | हंगामातील_पुढील_शर्यत = २०२६ जपानी ग्रांप्री | ग्रांप्री_मागील_शर्यत = २०२५ चिनी ग्रांप्री | ग्रांप्री_पुढील_शर्यत = २०२७ चिनी ग्रांप्री }} '''२०२६ चिनी ग्रांप्री''' (अधिकृत नाव: '''फॉर्म्युला १ हाइनकेन चिनी ग्रांप्री २०२६''') ही [[२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम]]ातील दुसरी शर्यत होती. १३ ते १५ मार्च २०२६ दरम्यान [[शांघाय]], [[चीन]] येथील [[शांघाय आंतरराष्ट्रीय सर्किट]]वर हा कार्यक्रम झाला. यामध्ये शुक्रवारचा एक मुक्त सराव, स्प्रिंट पात्रता फेरी, शनिवारी १९ फेऱ्यांची स्प्रिंट शर्यत व मुख्य पात्रता फेरी आणि रविवारी ५६ फेऱ्यांची ग्रांप्री असा कार्यक्रम होता. हंगामातील ही पहिली स्प्रिंट स्पर्धा होती.<ref name="CH26_EVENT">{{स्रोत बातमी|title=चिनी ग्रांप्री २०२६: अधिकृत कार्यक्रम, सत्रे आणि शर्यत माहिती|दुवा=https://www.formula1.com/en/racing/2026/china|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=१५ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> [[मर्सिडीज-बेंझ]]चा [[किमी आंतोनेली]] याने पोल पोझिशनवरून सुरू केलेली मुख्य शर्यत जिंकून फॉर्म्युला वनमधील पहिला ग्रांप्री विजय मिळवला. [[जॉर्ज रसेल]] दुसरा राहिल्याने मर्सिडीजने पहिली दोन स्थाने मिळवली, तर [[स्कुदेरिआ फेरारी]]चा [[लुइस हॅमिल्टन]] तिसरा राहिला. आंतोनेली हा १९ वर्षांचा असताना सर्वात तरुण ग्रांप्री पोल विजेता आणि दुसऱ्या क्रमांकाचा सर्वात तरुण ग्रांप्री शर्यतविजेता ठरला. त्याच सप्ताहांतातील शनिवारीची स्प्रिंट रसेलने जिंकली.<ref name="CH26_QSTORY">{{स्रोत बातमी|title=आंतोनेली सर्वात तरुण ग्रांप्री पोल विजेता बनला|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/antonelli-beats-russell-to-become-f1s-youngest-ever-grand-prix-polesitter-in.54Dx0kX9QiRCnSgIsxR71t|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=१४ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="CH26_RACESTORY">{{स्रोत बातमी|title=आंतोनेलीचा पहिला ग्रांप्री विजय, रसेल दुसरा आणि हॅमिल्टन तिसरा|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/antonelli-beats-russell-to-maiden-f1-victory-in-china-as-hamilton-takes.5aJsWCPiRhp2euZctEwEYA|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=१५ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> शर्यत सुरू होण्यापूर्वीच दोन्ही मॅकलारेन, ऑडीची एक आणि विलियम्सची एक अशा चार गाड्या तांत्रिक कारणांनी शर्यतीत उतरू शकल्या नाहीत. मुख्य शर्यतीत स्ट्रोलची कार थांबल्यामुळे सेफ्टी कार आली. या काळातील टायरबदल, फेरारीच्या चालकांमधील तिसऱ्या स्थानासाठी लढत आणि एस्टेबन ओकन व फ्रान्को कोलापिंटो यांच्या संपर्कामुळे अंतिम निकालाला आकार मिळाला.<ref name="CH26_RACESTORY"/> == पार्श्वभूमी == === शर्यतीपूर्वीची अजिंक्यपदाची स्थिती === चीनची फेरी ही ऑस्ट्रेलियातील हंगामाच्या उद्घाटनानंतरची दुसरी फेरी होती. मेलबर्नमधील विजयामुळे जॉर्ज रसेल २५ गुणांसह चालक अजिंक्यपदात पहिला, त्याचा संघसहकारी किमी आंतोनेली १८ गुणांसह दुसरा आणि फेरारीचा शार्ल लक्लेर १५ गुणांसह तिसरा होता. कारनिर्माते अजिंक्यपदात मर्सिडीजचे ४३, फेरारीचे २७ आणि मॅकलारेनचे १० गुण होते. शुक्रवारपासून स्प्रिंट गुण मिळणार असल्याने रविवारच्या मुख्य शर्यतीपूर्वीही अजिंक्यपदातील फरक बदलण्याची संधी होती.<ref name="CH26_POST">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ चिनी ग्रांप्रीनंतरची चालक आणि कारनिर्माते अजिंक्यपद गुणतालिका (एफआयए दस्तऐवज ७७)|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_chinese_grand_prix_-_championship_points.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=१५ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> २०२६ मधील नवीन तांत्रिक नियमानंतरचा हा केवळ दुसरा स्पर्धात्मक सप्ताहांत असल्यामुळे संघ अद्याप कारचे ऊर्जा व्यवस्थापन, टायरवरील भार आणि पात्रता फेरीतील लघुकालीन वेग समजून घेत होते. चीनमध्ये सरावासाठी तीन स्वतंत्र सत्रांऐवजी एकच तास उपलब्ध होता. त्यामुळे शुक्रवारच्या सुरुवातीला कारमधील बदलांचे मूल्यमापन करून त्याच दिवशी स्प्रिंट पात्रतेसाठी तयार होणे ही सर्व संघांसमोरील विशेष गरज होती.<ref name="CH26_FPSTORY">{{स्रोत बातमी|title=शांघायमधील एकमेव सराव सत्रात रसेल पहिल्या स्थानावर|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/fp1-russell-sets-the-pace-from-antonelli-and-norris-during-sole-chinese.5mXgmJfYHY5aWepDGxjbi0.5mXgmJfYHY5aWepDGxjbi0|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=१३ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === सर्किट आणि स्प्रिंट सप्ताहांत === शांघाय आंतरराष्ट्रीय सर्किटची लांबी ५.४५१ किमी असून रविवारी नियोजित ५६ फेऱ्यांचे अंतर ३०५.०६६ किमी होते. वळण १–२ मधील लांब आणि वेग सातत्याने कमी होत जाणारा भाग, वळण १३ मधून बाहेर पडताना मागील टायरवर येणारा भार, त्यानंतरची लांब सरळ रेषा आणि वळण १४ येथील तीव्र ब्रेकिंग झोन हे ओव्हरटेकिंग व टायर व्यवस्थापनासाठी विशेष महत्त्वाचे विभाग होते. सप्ताहांतातील विविध महत्त्वाच्या ओव्हरटेकिंगच्या घटना विशेषतः वळण १४ येथे घडल्या.<ref name="CH26_EVENT"/><ref name="CH26_RACESTORY"/> शुक्रवार, १३ मार्च रोजी एकमेव सराव व स्प्रिंट पात्रता झाली. शनिवार, १४ मार्च रोजी १९ फेऱ्यांची स्प्रिंट आणि त्यानंतर मुख्य ग्रांप्रीची पात्रता झाली. रविवार, १५ मार्च रोजी मुख्य शर्यत झाली. स्प्रिंट पात्रता आणि मुख्य पात्रता या दोन स्वतंत्र स्पर्धा असल्यामुळे शुक्रवारीची सर्वात वेगवान वेळ रविवारच्या मुख्य सुरुवातीच्या क्रमवारीसाठी थेट लागू होत नव्हती.<ref name="CH26_EVENT"/> === सहभागी चालक आणि संघ === स्पर्धेत अकरा संघ आणि त्यांच्या प्रत्येकी दोन अशा २२ चालकांची नोंद झाली. शुक्रवारच्या सरावापासून मुख्य ग्रांप्रीच्या पात्रतेपर्यंत सर्व नियमित चालक सहभागी झाले. मात्र मुख्य शर्यत सुरू होण्याआधी झालेल्या तांत्रिक बिघाडांमुळे रविवारच्या स्पर्धेत प्रत्यक्ष सुरुवात करणाऱ्या चालकांची संख्या १८ राहिली. खालील यादीमध्ये पात्रतेत नोंद असलेले सर्व २२ चालक दिले आहेत.<ref name="CH26_RACE">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ चिनी ग्रांप्री: मुख्य शर्यतीचे अधिकृत अंतिम निकाल|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1280/china/race-result|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=१५ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! संघ ! चालक ! कार क्रमांक |- | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | {{nowrap|{{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]]}} | align="center" | १२ |- | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]]}} | align="center" | ६३ |- | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]]}} | align="center" | ४४ |- | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | {{nowrap|{{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]]}} | align="center" | १६ |- | [[मॅकलारेन]] | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]]}} | align="center" | १ |- | [[मॅकलारेन]] | {{nowrap|{{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]]}} | align="center" | ८१ |- | [[रेड बुल रेसिंग]] | {{nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]]}} | align="center" | ३ |- | [[रेड बुल रेसिंग]] | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]]}} | align="center" | ६ |- | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]]}} | align="center" | १० |- | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | {{nowrap|{{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]]}} | align="center" | ४३ |- | [[रेसिंग बुल्स]] | {{nowrap|{{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]]}} | align="center" | ३० |- | [[रेसिंग बुल्स]] | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]]}} | align="center" | ४१ |- | [[हास एफ.१ संघ]] | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]]}} | align="center" | ८७ |- | [[हास एफ.१ संघ]] | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]]}} | align="center" | ३१ |- | [[ऑडी एफ१ संघ]] | {{nowrap|{{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]]}} | align="center" | २७ |- | [[ऑडी एफ१ संघ]] | {{nowrap|{{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]]}} | align="center" | ५ |- | [[विलियम्स एफ१]] | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]]}} | align="center" | ५५ |- | [[विलियम्स एफ१]] | {{nowrap|{{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]]}} | align="center" | २३ |- | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]]}} | align="center" | १४ |- | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | {{nowrap|{{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]]}} | align="center" | १८ |- | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | {{nowrap|{{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]]}} | align="center" | ११ |- | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | {{nowrap|{{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]]}} | align="center" | ७७ |- class="sortbottom" | colspan="3" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="CH26_FIA">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए: २०२६ चिनी ग्रांप्रीचे सर्व अधिकृत निर्णयपत्रे|दुवा=https://www.fia.com/documents/championships/fia-formula-one-world-championship-14/event/Chinese%20Grand%20Prix/season/season-2026-2072|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=१५ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> |} === टायर === अधिकृत टायर पुरवठादार पिरेलीने या स्प्रिंट सप्ताहांतासाठी हार्ड C2, मीडियम C3 आणि सॉफ्ट C4 प्रकार निश्चित केले. प्रत्येक चालकाला दोन हार्ड, चार मीडियम आणि सहा सॉफ्ट असे एकूण १२ कोरड्या हवामानातील संच उपलब्ध होते. याखेरीज पावसासाठी सहा इंटरमीडिएट आणि तीन पूर्ण वेट संच उपलब्ध होते.<ref name="CH26_TYRES">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ चिनी ग्रांप्रीसाठी पिरेलीने निवडलेले टायरचे प्रकार|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/what-tyres-will-the-teams-and-drivers-have-for-the-2026-chinese-grand-prix.3XkKc3AWcBACR36IhWpKOS|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=११ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> [[पिरेली]]ने C2 हार्ड (पांढरी पट्टी), C3 मीडियम (पिवळी पट्टी) आणि C4 सॉफ्ट (लाल पट्टी) मिश्रण वापरासाठी निवडले. चिनी सर्किटवरील वळणांच्या लांब कमानींमुळे विशेषतः पुढील डाव्या टायरवर ग्रेनिंग होण्याचा धोका होता. सरावात संघांनी मीडियम व सॉफ्ट टायर वापरले; हार्ड टायरचा स्प्रिंटमध्ये व मुख्य ग्रांप्रीमध्ये प्रत्यक्ष रणनीतिक वापर झाला.<ref name="CH26_PIRELLI">{{स्रोत बातमी|title=चिनी ग्रांप्रीतील स्प्रिंट आणि पात्रता दिवसाबद्दल संघांचे मत|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/what-the-teams-said-sprint-day-and-qualifying-in-china-2026.5lj6M3G7xZ5MgrPpRLtHbZ.5lj6M3G7xZ5MgrPpRLtHbZ|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=१४ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="CH26_PIRELLIRACE">{{स्रोत बातमी|title=चिनी ग्रांप्रीच्या शर्यत दिवसाबद्दल संघांचे मत|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/what-the-teams-said-race-day-in-china-2026.6hVXOFx0F2xachN46KTtrL.6hVXOFx0F2xachN46KTtrL|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=१५ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> शनिवारच्या स्प्रिंटमध्ये बहुतेक चालकांनी मीडियम टायरवर सुरुवात केली, तर हादजारने सॉफ्ट आणि काही चालकांनी हार्ड टायर निवडले. शेवटच्या भागात सेफ्टी कार आल्यावर पुढच्या क्रमांकावरील चालकांपैकी अनेकांनी सॉफ्ट टायर वापरले; परंतु हार्ड अथवा मीडियमवर राहिलेल्या लॉसन व बेअरमनला गुणांच्या स्थानांमध्ये फायदा झाला. रविवारी पिरेलीने एकच पिट-स्टॉप रणनीती वेगवान ठरेल असा अंदाज व्यक्त केला होता; मुख्य शर्यतीत सेफ्टी कारमुळे अनेकांच्या थांब्याचा वेळ पुढे आला.<ref name="CH26_PIRELLI"/><ref name="CH26_SPSTORY">{{स्रोत बातमी|title=चिनी स्प्रिंटमध्ये रसेलने लक्लेर आणि हॅमिल्टनला मागे टाकले|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/russell-wins-thrilling-china-sprint-from-ferrari-s-leclerc-and-hamilton.3HLw6daSkBmV0rPREohMwQ|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=१४ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="CH26_PIRELLIRACE"/> {| class="wikitable" style="font-size:85%;" ! टायर प्रकार ! मिश्रण ! बाजूच्या पट्टीचा रंग ! प्रत्येकी उपलब्ध संच |- | हार्ड | C2 | पांढरा | align="center" | २ |- | मीडियम | C3 | पिवळा | align="center" | ४ |- | सॉफ्ट | C4 | लाल | align="center" | ६ |- class="sortbottom" | colspan="4" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="CH26_TYRES" /> |} == मुक्त सराव सत्रे == === पहिला मुक्त सराव === शुक्रवार, १३ मार्च रोजी ११:३० स्थानिक वेळेपासून एक तासासाठी मुक्त सराव झाला. या सप्ताहांतात आणखी सराव नसल्याने पिट-लेन उघडताच अनेक गाड्या बाहेर पडल्या. नव्या कारमधील टायरचे तापमान, ब्रेकिंगदरम्यानची स्थिरता आणि ऊर्जावापर यांची माहिती कमी वेळेत गोळा करण्यासाठी चालकांनी सलग धावा घेतल्या.<ref name="CH26_FPSTORY"/> सत्राच्या सुरुवातीच्या भागात फ्रान्को कोलापिंटोची अल्पाइन वळण ९ येथे फिरली. त्यानंतर नॉरिसने हॅमिल्टनला मागे टाकताना दोन्ही गाड्यांचा हलका संपर्क झाला; पंचांनी घटना नोंदवली, परंतु पुढील तपासणीची गरज नसल्याचे ठरले. हॅमिल्टन स्वतः वळण ६ येथे फिरला. ट्रॅकवरील सुटे भाग हलवण्यासाठी थोडा वेळ व्हर्च्युअल सेफ्टी कार लागू करण्यात आली.<ref name="CH26_FPSTORY"/> आर्विड लिंडब्लाडची रेसिंग बुल्स वळण १४ जवळ थांबल्याने पुन्हा पिवळे झेंडे आणि व्हर्च्युअल सेफ्टी कारची आवश्यकता निर्माण झाली. त्यानंतर संघाने त्याला पुन्हा सत्रात पाठवले नाही. त्याच्या केवळ सहा फेऱ्या झाल्या; पुढील दिवशी स्प्रिंटमध्ये उतरायचे असल्याने सत्र पूर्ण करू न शकणे ही महत्त्वाची अडचण होती. कॅडिलॅकचा सर्गिओ पेरेझ आणि विलियम्सचा कार्लोस सायेन्स यांच्याही वेगवान फेऱ्या मर्यादित राहिल्या.<ref name="CH26_FPSTORY"/><ref name="CH26_FP">{{स्रोत बातमी|title=चिनी ग्रांप्री: पहिला मुक्त सराव – सर्व चालकांचे निकाल|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1280/china/practice/1|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=१३ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> अर्ध्या तासानंतर रसेल १:३४.१६९ या वेळेसह आघाडीवर होता. शेवटच्या भागात सॉफ्ट टायरवर अनेकांनी वेळा सुधारल्या. अंतिम निकालात रसेलने १:३२.७४१ अशी सर्वात वेगवान वेळ नोंदवली. आंतोनेली ०.१२० सेकंदांनी मागे दुसरा आणि नॉरिस ०.५५५ सेकंदांनी मागे तिसरा राहिला. पियास्त्री व लक्लेर यांनी पहिल्या पाचमध्ये स्थान मिळवले; फेरारीचा हॅमिल्टन सहावा राहिला. हा निकाल शुक्रवारच्या सरावातील वेग दाखवत असला तरी त्याचा थेट अर्थ स्प्रिंट पात्रतेतील क्रमवारी असा नव्हता.<ref name="CH26_FP"/> '''सराव सत्राचा संदर्भ :''' कमी वेळेमुळे सरावातील एकूण फेऱ्या आणि सर्वात वेगवान फेरी या दोन्ही माहितीला महत्त्व होते. उदाहरणार्थ अल्बोनने ३१ फेऱ्या केल्या; सत्रातील सर्वात कमी फेऱ्या लिंडब्लाडने ६ आणि पेरेझने १३ केल्या. पूर्ण वेगवान फेरीपेक्षा विश्वसनीयता व विविध टायरवरील प्रतिक्रिया समजण्यासाठी संघांनी भिन्न कार्यक्रम वापरले असण्याची शक्यता लक्षात घेऊन वेळेच्या क्रमवारीवरूनच अंतिम स्पर्धात्मक बळ ठरवू नये.<ref name="CH26_FP"/> === मुक्त सराव १ चे निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान ! कार क्र. ! चालक ! संघ ! सर्वोत्तम वेळ / अंतर ! फेऱ्या |- ! align="center" | १ | align="center" | ६३ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १:३२.७४१ | align="center" | २९ |- ! align="center" | २ | align="center" | १२ | {{nowrap|{{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | +०.१२० | align="center" | ३० |- ! align="center" | ३ | align="center" | १ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]]}} | [[मॅकलारेन]] | align="center" | +०.५५५ | align="center" | २९ |- ! align="center" | ४ | align="center" | ८१ | {{nowrap|{{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]]}} | [[मॅकलारेन]] | align="center" | +०.७३१ | align="center" | २८ |- ! align="center" | ५ | align="center" | १६ | {{nowrap|{{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | +०.८५८ | align="center" | २८ |- ! align="center" | ६ | align="center" | ४४ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | +१.३८८ | align="center" | २६ |- ! align="center" | ७ | align="center" | ८७ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | +१.६८५ | align="center" | २८ |- ! align="center" | ८ | align="center" | ३ | {{nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | +१.८०० | align="center" | २४ |- ! align="center" | ९ | align="center" | २७ | {{nowrap|{{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | +१.८९८ | align="center" | २७ |- ! align="center" | १० | align="center" | १० | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | +१.९३५ | align="center" | २८ |- ! align="center" | ११ | align="center" | ३० | {{nowrap|{{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]]}} | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | +२.०३२ | align="center" | २९ |- ! align="center" | १२ | align="center" | ५ | {{nowrap|{{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | +२.०८७ | align="center" | २६ |- ! align="center" | १३ | align="center" | ६ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | +२.११५ | align="center" | २६ |- ! align="center" | १४ | align="center" | ३१ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | +२.१३६ | align="center" | २५ |- ! align="center" | १५ | align="center" | ४३ | {{nowrap|{{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | +२.२०६ | align="center" | २६ |- ! align="center" | १६ | align="center" | २३ | {{nowrap|{{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]]}} | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | +२.७३९ | align="center" | ३१ |- ! align="center" | १७ | align="center" | ५५ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]]}} | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | +२.९३८ | align="center" | १८ |- ! align="center" | १८ | align="center" | १४ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | +३.११५ | align="center" | १८ |- ! align="center" | १९ | align="center" | ७७ | {{nowrap|{{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | +३.३१६ | align="center" | २५ |- ! align="center" | २० | align="center" | १८ | {{nowrap|{{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | +४.४८३ | align="center" | २० |- ! align="center" | २१ | align="center" | ४१ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]]}} | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | +५.१५५ | align="center" | ६ |- ! align="center" | २२ | align="center" | ११ | {{nowrap|{{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | +६.४५९ | align="center" | १३ |- class="sortbottom" | colspan="6" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="CH26_FP" /> |} == स्प्रिंट पात्रता फेरी == === फेरी १ === शुक्रवारी झालेल्या स्प्रिंट पात्रतेत पहिल्या दोन भागांत मीडियम मिश्रणाचा वापर बंधनकारक होता. पहिल्या भागात रसेलने १:३३.०३० अशी वेळ दिली; हॅमिल्टन आणि लक्लेर यांनी पहिल्या गटातील वेग राखला. विलियम्सच्या दोन्ही गाड्या, ॲस्टन मार्टिनच्या दोन्ही गाड्या आणि कॅडिलॅकच्या दोन्ही गाड्या पहिल्या भागानंतर पुढे जाऊ शकल्या नाहीत.<ref name="CH26_SQ">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ चिनी ग्रांप्री: स्प्रिंट पात्रता फेरी – अधिकृत वर्गीकरण|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1280/china/sprint-qualifying|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=१३ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="CH26_SQSTORY">{{स्रोत बातमी|title=स्प्रिंट पात्रतेत रसेलचा पोल; मर्सिडीजची पहिल्या रांगेवर मक्तेदारी|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/russell-clinches-pole-position-in-china-sprint-qualifying-ahead-of-antonelli.5jusmBWV5jpO0919j6RzYg|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=१३ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> पेरेझने इंधनपुरवठ्यातील समस्येमुळे स्प्रिंट पात्रतेत प्रतिनिधिक वेळ नोंदवली नाही. १०७ टक्के मर्यादेमुळे आपोआप अपात्र ठरण्याची शक्यता असली, तरी सरावातील समाधानकारक वेळांच्या आधारे एफआयए पंचांनी त्याला स्प्रिंटमध्ये सुरुवात करण्याची परवानगी दिली. इतर गाड्यांच्या तुलनेत कॅडिलॅकच्या पात्रता कामगिरीवर नव्या संघाच्या तांत्रिक विश्वसनीयतेचे प्रश्न स्पष्ट झाले.<ref name="CH26_PEREZSTART">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज ३५: पेरेझला स्प्रिंटमध्ये सहभागी होण्याची परवानगी|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_chinese_grand_prix_-_decision_-_car_11_-_failing_to_set_a_lap_time_within_107.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=१३ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="CH26_SQSTORY"/> === फेरी २ === दुसऱ्या भागात रसेलने १:३२.२४१ अशी वेळ नोंदवून आघाडी राखली. आंतोनेलीचा वेग त्यापेक्षा ०.०५० सेकंद कमी होता. गॅस्लीने अल्पाइनला अंतिम दहा चालकांत नेले. ऑडीचे हल्केनबर्ग व बोर्तोलेतो, हासचा ओकन, रेसिंग बुल्सचे लॉसन व लिंडब्लाड आणि अल्पाइनचा कोलापिंटो या फेरीत बाद झाले. कोलापिंटो पहिल्या फेरीतून पुढे गेला होता, परंतु दुसरी फेरी त्याच्यासाठी पुरेशी वेगवान ठरली नाही.<ref name="CH26_SQ"/> === फेरी ३ === अंतिम आठ मिनिटांत सॉफ्ट टायर वापरून स्प्रिंट पोल ठरवण्यात आला. रसेलने १:३१.५२० अशी वेळ नोंदवून आंतोनेलीपेक्षा ०.२८९ सेकंद वेगाने पोल मिळवला. नॉरिस तिसरा, हॅमिल्टन चौथा आणि पियास्त्री पाचवा होता. लक्लेर सहावा राहिला, तर गॅस्ली, व्हर्सटॅपन, बेअरमन व हादजार यांनी पहिल्या दहा स्थानांची पूर्तता केली. रसेलने पात्रतेचे सर्व तीन विभाग प्रथम क्रमांकावर संपवले.<ref name="CH26_SQSTORY"/><ref name="CH26_SQ"/> आंतोनेलीने पिट-लेनमधून ट्रॅकवर येताना नॉरिसचा मार्ग अडवल्याचा संशय निर्माण झाला होता. पंचांनी व्हिडिओ, टेलिमेट्री आणि चालकांची साक्ष पाहून नॉरिस त्यावेळी प्रत्यक्ष वेगवान वेळ नोंदवत नव्हता, असे निश्चित केले; परिणामी आंतोनेलीवर कारवाई झाली नाही. गॅस्ली व व्हर्सटॅपनमधील दुसऱ्या कथित अडथळ्याबाबतही चालकाचे म्हणणे व घटनाक्रम पाहून पुढील कारवाई झाली नाही.<ref name="CH26_IMPEDING1">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज २८: आंतोनेली आणि नॉरिसमधील कथित अडथळ्याचा निर्णय|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_chinese_grand_prix_-_decision_-_car_12_-_alleged_impeding_of_car_1.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=१३ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="CH26_IMPEDING2">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज ३०: गॅस्ली आणि व्हर्सटॅपनमधील कथित अडथळ्याचा निर्णय|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_chinese_grand_prix_-_decision_-_car_10_-_alleged_impeding_of_car_3.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=१३ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === स्प्रिंट पात्रता फेरीचे निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान ! कार क्र. ! चालक ! संघ ! फेरी १ ! फेरी २ ! फेरी ३ ! फेऱ्या |- ! align="center" | १ | align="center" | ६३ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १:३३.०३० | align="center" | १:३२.२४१ | align="center" | १:३१.५२० | align="center" | १३ |- ! align="center" | २ | align="center" | १२ | {{nowrap|{{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १:३३.४५५ | align="center" | १:३२.२९१ | align="center" | १:३१.८०९ | align="center" | १३ |- ! align="center" | ३ | align="center" | १ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]]}} | [[मॅकलारेन]] | align="center" | १:३३.७८३ | align="center" | १:३३.०८६ | align="center" | १:३२.१४१ | align="center" | १३ |- ! align="center" | ४ | align="center" | ४४ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | १:३३.१४८ | align="center" | १:३३.०४२ | align="center" | १:३२.१६१ | align="center" | १५ |- ! align="center" | ५ | align="center" | ८१ | {{nowrap|{{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]]}} | [[मॅकलारेन]] | align="center" | १:३३.८१३ | align="center" | १:३३.०३८ | align="center" | १:३२.२२४ | align="center" | १३ |- ! align="center" | ६ | align="center" | १६ | {{nowrap|{{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | १:३३.१९४ | align="center" | १:३२.६०२ | align="center" | १:३२.५२८ | align="center" | १६ |- ! align="center" | ७ | align="center" | १० | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | १:३३.९७० | align="center" | १:३३.४०५ | align="center" | १:३२.८८८ | align="center" | १५ |- ! align="center" | ८ | align="center" | ३ | {{nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | १:३४.१७० | align="center" | १:३३.५६४ | align="center" | १:३३.२५४ | align="center" | १७ |- ! align="center" | ९ | align="center" | ८७ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | १:३४.२८० | align="center" | १:३३.५०१ | align="center" | १:३३.४०९ | align="center" | १६ |- ! align="center" | १० | align="center" | ६ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | १:३४.४४७ | align="center" | १:३३.६२० | align="center" | १:३३.७२३ | align="center" | १५ |- ! align="center" | ११ | align="center" | २७ | {{nowrap|{{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | १:३३.९९७ | align="center" | १:३३.६३५ | align="center" | — | align="center" | १४ |- ! align="center" | १२ | align="center" | ३१ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | १:३४.०८७ | align="center" | १:३३.६३९ | align="center" | — | align="center" | १३ |- ! align="center" | १३ | align="center" | ३० | {{nowrap|{{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]]}} | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | १:३४.११० | align="center" | १:३३.७१४ | align="center" | — | align="center" | १३ |- ! align="center" | १४ | align="center" | ५ | {{nowrap|{{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | १:३४.२९१ | align="center" | १:३३.७७४ | align="center" | — | align="center" | १४ |- ! align="center" | १५ | align="center" | ४१ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]]}} | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | १:३४.४९५ | align="center" | १:३४.०४८ | align="center" | — | align="center" | १३ |- ! align="center" | १६ | align="center" | ४३ | {{nowrap|{{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | १:३४.५९२ | align="center" | १:३४.३२७ | align="center" | — | align="center" | १२ |- ! align="center" | १७ | align="center" | ५५ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]]}} | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | १:३४.७६१ | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | ६ |- ! align="center" | १८ | align="center" | २३ | {{nowrap|{{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]]}} | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | १:३५.३०५ | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | ६ |- ! align="center" | १९ | align="center" | १४ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | १:३५.५८१ | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | ५ |- ! align="center" | २० | align="center" | १८ | {{nowrap|{{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | १:३६.१५१ | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | ७ |- ! align="center" | २१ | align="center" | ७७ | {{nowrap|{{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | १:३७.३७८ | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | ८ |- ! align="center" | २२ | align="center" | ११ | {{nowrap|{{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | ० |- class="sortbottom" | colspan="8" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="CH26_SQ" /> |} === स्प्रिंट शर्यतीची सुरुवातीची क्रमवारी === स्प्रिंटमधील प्रारंभीच्या क्रमवारीत मर्सिडीजच्या दोन्ही गाड्या पहिल्या रांगेत, त्यांच्या मागे नॉरिस व हॅमिल्टन होत्या. विलियम्सने स्प्रिंट पात्रतेनंतर अल्बोनच्या निलंबनाच्या सेटिंगमध्ये पार्स फर्मे अटींना न जुमानता बदल केले; त्यामुळे त्याला स्प्रिंटची सुरुवात पिट-लेनमधून करण्याचा आदेश देण्यात आला. या निर्णयाने पात्रता स्थान आणि प्रत्यक्ष प्रारंभ स्थान यातील फरक निर्माण झाला.<ref name="CH26_SGRID">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ चिनी ग्रांप्री: स्प्रिंट सुरुवातीची क्रमवारी|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1280/china/sprint-grid|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=१४ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="CH26_ALBONPIT">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज ४२: अल्बोनसाठी स्प्रिंट पिट-लेन सुरुवातीचा निर्णय|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_chinese_grand_prix_-_infringement_-_car_23_-_changes_made_during_parc_ferme.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=१४ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्प्रिंट पात्रता स्थान ! कार क्र. ! चालक ! स्प्रिंट प्रारंभासाठी नोंद |- ! align="center" | १ | align="center" | ६३ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]]}} | पात्रतेनुसार स्थान |- ! align="center" | २ | align="center" | १२ | {{nowrap|{{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]]}} | पात्रतेनुसार स्थान |- ! align="center" | ३ | align="center" | १ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]]}} | पात्रतेनुसार स्थान |- ! align="center" | ४ | align="center" | ४४ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]]}} | पात्रतेनुसार स्थान |- ! align="center" | ५ | align="center" | ८१ | {{nowrap|{{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]]}} | पात्रतेनुसार स्थान |- ! align="center" | ६ | align="center" | १६ | {{nowrap|{{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]]}} | पात्रतेनुसार स्थान |- ! align="center" | ७ | align="center" | १० | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]]}} | पात्रतेनुसार स्थान |- ! align="center" | ८ | align="center" | ३ | {{nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]]}} | पात्रतेनुसार स्थान |- ! align="center" | ९ | align="center" | ८७ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]]}} | पात्रतेनुसार स्थान |- ! align="center" | १० | align="center" | ६ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]]}} | पात्रतेनुसार स्थान |- ! align="center" | ११ | align="center" | २७ | {{nowrap|{{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]]}} | पात्रतेनुसार स्थान |- ! align="center" | १२ | align="center" | ३१ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]]}} | पात्रतेनुसार स्थान |- ! align="center" | १३ | align="center" | ३० | {{nowrap|{{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]]}} | पात्रतेनुसार स्थान |- ! align="center" | १४ | align="center" | ५ | {{nowrap|{{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]]}} | पात्रतेनुसार स्थान |- ! align="center" | १५ | align="center" | ४१ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]]}} | पात्रतेनुसार स्थान |- ! align="center" | १६ | align="center" | ४३ | {{nowrap|{{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]]}} | पात्रतेनुसार स्थान |- ! align="center" | १७ | align="center" | ५५ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]]}} | पात्रतेनुसार स्थान |- ! align="center" | १८ | align="center" | २३ | {{nowrap|{{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]]}} | पिट-लेनमधून सुरुवात आवश्यक |- ! align="center" | १९ | align="center" | १४ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]]}} | पात्रतेनुसार स्थान |- ! align="center" | २० | align="center" | १८ | {{nowrap|{{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]]}} | पात्रतेनुसार स्थान |- ! align="center" | २१ | align="center" | ७७ | {{nowrap|{{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]]}} | पात्रतेनुसार स्थान |- ! align="center" | २२ | align="center" | ११ | {{nowrap|{{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]]}} | १०७% वेळ नसूनही पंचांची परवानगी |- class="sortbottom" | colspan="4" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="CH26_SGRID" /> |} == स्प्रिंट शर्यत == === सुरुवात आणि पहिल्या पाच फेऱ्या === शनिवार, १४ मार्च रोजी १९ फेऱ्यांची स्प्रिंट झाली. पोलवरून निघालेल्या रसेलने पहिल्या वळणांमध्ये आघाडी कायम ठेवली; मात्र चौथ्या स्थानावरून आलेला हॅमिल्टन चांगल्या सुरुवातीमुळे पुढे सरकला आणि वळण ९ येथे रसेलला मागे टाकले. रसेलने मागील सरळ रेषेच्या अखेरीस वळण १४ येथील ब्रेकिंग झोनमध्ये प्रतिहल्ला केला; त्यानंतरच्या फेऱ्यांतही आघाडीचे स्थान बदलत राहिले.<ref name="CH26_SPSTORY"/> दुसऱ्या फेरीच्या सुरुवातीला हॅमिल्टन वळण १ बाहेरून जात पुन्हा पुढे आला. दोघांची लढत सुरू असल्यामुळे सहाव्या स्थानावरून निघालेला लक्लेर पुढच्या गटाशी अंतर कमी करू शकला. पाचव्या फेरीत रसेलने वळण १४ येथे निर्णायक ओव्हरटेक करून आघाडी स्थिर केली आणि दोन्ही फेरारींपासून अंतर वाढवण्यास सुरुवात केली. या सुरुवातीच्या लढतीत ऊर्जेचा वापर आणि टायरवरील भार महत्त्वाचे ठरले.<ref name="CH26_SPSTORY"/> === आंतोनेली आणि हादजार यांची धडक === आंतोनेलीची स्प्रिंटमधील सुरुवात अपेक्षेपेक्षा संथ होती आणि तो दुसऱ्या स्थानावरून नवव्या स्थानापर्यंत मागे सरकला. पहिल्याच फेरीतील वळण ६ येथे हादजार त्याला मागे टाकण्याचा प्रयत्न करत होता. आंतोनेलीच्या गाडीचे मागील चाक ब्रेकिंगवेळी अडकल्यामुळे ती अपेक्षेपेक्षा बाहेरच्या दिशेने गेली आणि हादजारच्या गाडीला धडकली. पंचांनी हादजारला त्या वळणातील जागेचा हक्क मिळालेला होता असे ठरवून आंतोनेलीला १० सेकंदांचा दंड दिला.<ref name="CH26_SPDEC">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज ४८: आंतोनेली-हादजार स्प्रिंट धडकेबद्दल दंड|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_chinese_grand_prix_-_infringement_-_car_12_-_causing_a_collision_with_car_6.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=१४ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> या घटनेमुळे आंतोनेलीला उर्वरित स्प्रिंटमध्ये वेगाने स्थान सुधारावे लागले. त्याने मॅकलारेनच्या दोन्ही गाड्यांना मागे टाकले, हॅमिल्टनला अकराव्या फेरीत आणि लक्लेरला तेराव्या फेरीत वळण १४ येथे मागे टाकले. मात्र याच सुमारास सेफ्टी कार लागल्याने त्याची पुढील वाटचाल आणि दंडाची अंमलबजावणी यांचा निकालावर परिणाम झाला.<ref name="CH26_SPSTORY"/> === फेरारीची अंतर्गत लढत === हॅमिल्टनने सुरुवातीला स्प्रिंटचे नेतृत्व केले तरी रसेल पुढे गेल्यावर लक्लेरने दुसऱ्या फेरारीवर दबाव वाढवला. आठव्या फेरीच्या सुरुवातीला लक्लेर वळण १ येथे हॅमिल्टनच्या पुढे गेला; पुढील वळणांमध्ये दोघांनी एकमेकांसमोर बचाव आणि ओव्हरटेकिंगचे प्रयत्न सुरू ठेवले. लक्लेरने दुसरे स्थान टिकवणे महत्त्वाचे होते, कारण सेफ्टी कार लागल्यावर फेरारीच्या एकाच पिट-बॉक्समध्ये दोन्ही गाड्या थांबणार होत्या.<ref name="CH26_SPSTORY"/> === सेफ्टी कार, पिट-स्टॉप आणि पुन्हा सुरुवात === निको हल्केनबर्गची ऑडी वळण १ जवळ थांबल्यामुळे तेराव्या फेरीच्या सुमारास सेफ्टी कार आली. आघाडीवरील बहुतांश चालकांनी थांबून मीडियमवरून सॉफ्ट मिश्रणात बदल केला. फेरारीला एकाच वेळी दोन्ही गाड्या थांबवाव्या लागल्याने हॅमिल्टनचा पिट-स्टॉप उशिरा झाला आणि नॉरिस त्याच्या पुढे गेला. आंतोनेलीने या थांब्यावेळी दहा सेकंदांचा दंड पूर्ण केला.<ref name="CH26_SPSTORY"/> लॉसन आणि बेअरमनने ट्रॅकवर राहण्याचा निर्णय घेतला. त्यांच्या टायरवरील शिल्लक पकड नव्याने सॉफ्ट लावलेल्या गाड्यांपेक्षा मर्यादित असली तरी पिट-स्टॉप टाळल्यामुळे दोघांना काही स्थानांचा फायदा झाला. सेफ्टी कार मागे गेल्यावर तीन फेऱ्या शिल्लक असताना पुन्हा रेसिंग सुरू झाले. लक्लेरच्या वळण १४ मधून बाहेर पडताना झालेल्या व्हीलस्पिनचा फायदा घेत रसेलने पहिल्या स्थानावरची पकड मजबूत ठेवली.<ref name="CH26_SPSTORY"/><ref name="CH26_PIRELLI"/> अंतिम फेऱ्यांत हॅमिल्टनने वळण १ बाहेरून नॉरिसला मागे टाकून तिसरे स्थान परत मिळवले. आंतोनेलीही पुन्हा पुढे सरकला आणि पाचवा राहिला. पियास्त्रीने सेफ्टी कारनंतर आंतोनेलीला प्रारंभ-रेषेपूर्वी मागे टाकल्यानंतर त्याला स्थान परत देण्यास सांगण्यात आले. त्यामुळे मॅकलारेनचे नॉरिस चौथे व पियास्त्री सहावे राहिले.<ref name="CH26_SPSTORY"/> === अंतिम निकाल आणि गुणांचे महत्त्व === रसेलने ३३:३८.९९८ या वेळेत १९ फेऱ्या पूर्ण करून विजय मिळवला. लक्लेर फक्त ०.६७४ सेकंदांनी मागे दुसरा आणि हॅमिल्टन २.५५४ सेकंदांनी मागे तिसरा राहिला. लॉसन सातवा आणि बेअरमन आठवा राहून शेवटचे गुण मिळवले. व्हर्सटॅपन नववा राहिल्याने त्याला गुण मिळाले नाहीत. हल्केनबर्ग, बोट्टास आणि लिंडब्लाड शर्यत पूर्ण करू शकले नाहीत.<ref name="CH26_SP">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ चिनी ग्रांप्री: स्प्रिंट शर्यतीचे अधिकृत निकाल|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1280/china/sprint-results|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=१४ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> '''टीप :''' पेरेझला सेफ्टी कारच्या नियंत्रणाखाली इलेक्ट्रॉनिक नियंत्रण प्रणालीने निश्चित केलेला किमान वेळ दोन लहान सेक्टरमध्ये न पाळल्याबद्दल ५ सेकंदांचा दंड देण्यात आला. अंतिम वर्गीकरणात त्याची अंमलबजावणी झाली.<ref name="CH26_PEREZ">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज ४९: पेरेझला सेफ्टी कार नियमभंगासाठी दंड|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_chinese_grand_prix_-_infringement_-_car_11_-_safety_car_ecu_minimum_time.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=१४ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === स्प्रिंट शर्यतीचे निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान ! कार क्र. ! चालक ! संघ ! पूर्ण फेऱ्या ! वेळ / स्थिती ! गुण |- ! align="center" | १ | align="center" | ६३ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १९ | ३३:३८.९९८ | align="center" | ८ |- ! align="center" | २ | align="center" | १६ | {{nowrap|{{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | १९ | align="center" | +०.६७४ | align="center" | ७ |- ! align="center" | ३ | align="center" | ४४ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | १९ | align="center" | +२.५५४ | align="center" | ६ |- ! align="center" | ४ | align="center" | १ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]]}} | [[मॅकलारेन]] | align="center" | १९ | align="center" | +४.४३३ | align="center" | ५ |- ! align="center" | ५ | align="center" | १२ | {{nowrap|{{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १९ | align="center" | +५.६८८ | align="center" | ४ |- ! align="center" | ६ | align="center" | ८१ | {{nowrap|{{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]]}} | [[मॅकलारेन]] | align="center" | १९ | align="center" | +६.८०९ | align="center" | ३ |- ! align="center" | ७ | align="center" | ३० | {{nowrap|{{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]]}} | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | १९ | align="center" | +१०.९०० | align="center" | २ |- ! align="center" | ८ | align="center" | ८७ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | १९ | align="center" | +११.२७१ | align="center" | १ |- ! align="center" | ९ | align="center" | ३ | {{nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | १९ | align="center" | +११.६१९ | align="center" | ० |- ! align="center" | १० | align="center" | ३१ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | १९ | align="center" | +१३.८८७ | align="center" | ० |- ! align="center" | ११ | align="center" | १० | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | १९ | align="center" | +१४.७८० | align="center" | ० |- ! align="center" | १२ | align="center" | ५५ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]]}} | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | १९ | align="center" | +१५.७५३ | align="center" | ० |- ! align="center" | १३ | align="center" | ५ | {{nowrap|{{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | १९ | align="center" | +१५.८५८ | align="center" | ० |- ! align="center" | १४ | align="center" | ४३ | {{nowrap|{{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | १९ | align="center" | +१६.३९३ | align="center" | ० |- ! align="center" | १५ | align="center" | ६ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | १९ | align="center" | +१६.४३० | align="center" | ० |- ! align="center" | १६ | align="center" | २३ | {{nowrap|{{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]]}} | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | १९ | align="center" | +२०.०१४ | align="center" | ० |- ! align="center" | १७ | align="center" | १४ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | १९ | align="center" | +२१.५९९ | align="center" | ० |- ! align="center" | १८ | align="center" | १८ | {{nowrap|{{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | १९ | align="center" | +२१.९७१ | align="center" | ० |- ! align="center" | १९ | align="center" | ११ | {{nowrap|{{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | १९ | align="center" | +२८.२४१ | align="center" | ० |- ! align="center" | — | align="center" | २७ | {{nowrap|{{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | १२ | निवृत्त | align="center" | ० |- ! align="center" | — | align="center" | ७७ | {{nowrap|{{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | १२ | निवृत्त | align="center" | ० |- ! align="center" | — | align="center" | ४१ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]]}} | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | ११ | निवृत्त | align="center" | ० |- class="sortbottom" | colspan="7" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="CH26_SP" /> |} == ग्रांप्री पात्रता फेरी == === फेरी १ === शनिवारी स्प्रिंटनंतर मुख्य ग्रांप्रीसाठी स्वतंत्र पात्रता आयोजित करण्यात आली. पहिल्या भागात मर्सिडीजच्या रसेलने १:३३.२६२ तर आंतोनेलीने १:३३.३०५ वेळ दिली. फेरारी, मॅकलारेन आणि रेड बुलचे चालक पुढे गेले. विलियम्सचे सायेन्स आणि अल्बोन, ॲस्टन मार्टिनचे अलोन्सो व स्ट्रोल आणि कॅडिलॅकचे बोट्टास व पेरेझ या सहा चालकांना पहिल्या फेरीनंतरच बाद व्हावे लागले.<ref name="CH26_Q">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ चिनी ग्रांप्री: मुख्य पात्रता फेरीचे संपूर्ण निकाल|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1280/china/qualifying|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=१४ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> पेरेझ २२वा तर स्ट्रोल २१वा राहिला. अल्बोन १८वा असूनही सुरुवातीच्या ग्रिडवर बदल लागू होणार होते. सायेन्स १७वा, अलोन्सो १९वा आणि बोट्टास २०वा होता. हे स्थान शनिवारची पात्रता दर्शवते; रविवारच्या प्रत्यक्ष शर्यतीपूर्वी लागू झालेल्या बदलांमुळे सुरुवातीच्या ग्रिडमधील नोंद स्वतंत्रपणे तपासणे आवश्यक होते.<ref name="CH26_Q"/><ref name="CH26_GRID">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ चिनी ग्रांप्री: मुख्य शर्यतीची अंतिम सुरुवातीची क्रमवारी|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1280/china/starting-grid|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=१५ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === फेरी २ === दुसऱ्या भागात आंतोनेलीने १:३२.४४३ अशी सर्वात वेगवान वेळ नोंदवली; लक्लेर १:३२.४८६ आणि रसेल १:३२.५२३ अशी वेळ देत पुढे गेले. गॅस्लीने १:३३.००३ वेळ देऊन अंतिम दहा चालकांत स्थान मिळवले. हल्केनबर्ग, कोलापिंटो, ओकन, लॉसन, लिंडब्लाड आणि बोर्तोलेतो यांचे प्रयत्न अंतिम भागासाठी पुरेसे ठरले नाहीत.<ref name="CH26_Q"/> हल्केनबर्ग १:३३.३५४ आणि कोलापिंटो १:३३.३५७ यांच्यात केवळ ०.००३ सेकंदांचे अंतर होते. मात्र अंतिम दहा स्थानांसाठी आवश्यक किमान वेळेपासून दोघेही मागे राहिले. रेसिंग बुल्सच्या दोन्ही गाड्या आणि हासचा ओकनही या भागात बाद झाल्याने शेवटच्या भागात मर्सिडीज, फेरारी, मॅकलारेन, रेड बुल, अल्पाइन व हासचे बेअरमन असे विविध संघ सहभागी राहिले.<ref name="CH26_Q"/> === फेरी ३ === अंतिम भागाच्या प्रारंभी रसेलची मर्सिडीज वळणांनंतर अचानक धीमी झाली आणि पहिल्याच गिअरमध्ये अडकल्याने त्याला गाडी कसाबसा पिटमध्ये आणावी लागली. संघाने इलेक्ट्रॉनिक प्रणालीचे पुनर्संचयन करून कार पुन्हा चालवता येण्याजोगी केली. या बिघाडामुळे रसेलला शेवटी फक्त एकच वेगवान प्रयत्न करता आला, तर आंतोनेलीला आवश्यक फेऱ्या पूर्ण करण्याची संधी मिळाली.<ref name="CH26_QSTORY"/> आंतोनेलीने १:३२.०६४ अशी वेळ नोंदवली आणि आपल्या कारकिर्दीतील पहिला ग्रांप्री पोल मिळवला. रसेल १:३२.२८६ अशी वेळ देत ०.२२२ सेकंद मागे दुसरा राहिला. हॅमिल्टन १:३२.४१५ वेळेसह तिसरा आणि लक्लेर फक्त ०.०१३ सेकंदांनी मागे चौथा होता. पियास्त्री, नॉरिस, गॅस्ली, व्हर्सटॅपन, हादजार आणि बेअरमन यांनी पहिल्या दहा स्थानांची पूर्तता केली.<ref name="CH26_Q"/> या पोलमुळे आंतोनेलीने २००८ इटालियन ग्रांप्रीमध्ये सेबॅस्टियन व्हेटेलने केलेला सर्वात तरुण ग्रांप्री पोल विजेत्याचा विक्रम मोडला. शुक्रवारच्या स्प्रिंट पोलवर रसेल, तर शनिवारच्या मुख्य ग्रांप्री पोलवर आंतोनेली होता; त्यामुळे दोन्ही पोल पोझिशनबाबत संभ्रम होऊ नये. रसेलच्या Q3 बिघाडामुळे दोन्ही मर्सिडीजचे वेगवान संभाव्य प्रयत्न वेगळ्या परिस्थितीत झाले.<ref name="CH26_QSTORY"/> === मुख्य पात्रता फेरीचे निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान ! कार क्र. ! चालक ! संघ ! फेरी १ ! फेरी २ ! फेरी ३ ! फेऱ्या |- ! align="center" | १ | align="center" | १२ | {{nowrap|{{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १:३३.३०५ | align="center" | १:३२.४४३ | align="center" | १:३२.०६४ | align="center" | १५ |- ! align="center" | २ | align="center" | ६३ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १:३३.२६२ | align="center" | १:३२.५२३ | align="center" | १:३२.२८६ | align="center" | १३ |- ! align="center" | ३ | align="center" | ४४ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | १:३३.५२२ | align="center" | १:३२.५६७ | align="center" | १:३२.४१५ | align="center" | १९ |- ! align="center" | ४ | align="center" | १६ | {{nowrap|{{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | १:३३.१७५ | align="center" | १:३२.४८६ | align="center" | १:३२.४२८ | align="center" | २० |- ! align="center" | ५ | align="center" | ८१ | {{nowrap|{{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]]}} | [[मॅकलारेन]] | align="center" | १:३३.५९० | align="center" | १:३३.१३० | align="center" | १:३२.५५० | align="center" | २० |- ! align="center" | ६ | align="center" | १ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]]}} | [[मॅकलारेन]] | align="center" | १:३३.५३५ | align="center" | १:३२.९१० | align="center" | १:३२.६०८ | align="center" | २० |- ! align="center" | ७ | align="center" | १० | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | १:३३.७८८ | align="center" | १:३३.००३ | align="center" | १:३२.८७३ | align="center" | २१ |- ! align="center" | ८ | align="center" | ३ | {{nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | १:३३.४१७ | align="center" | १:३३.०९८ | align="center" | १:३३.००२ | align="center" | २० |- ! align="center" | ९ | align="center" | ६ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | १:३३.६३२ | align="center" | १:३३.३५२ | align="center" | १:३३.१२१ | align="center" | २० |- ! align="center" | १० | align="center" | ८७ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | १:३३.६८७ | align="center" | १:३३.१९७ | align="center" | १:३३.२९२ | align="center" | १९ |- ! align="center" | ११ | align="center" | २७ | {{nowrap|{{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | १:३४.११६ | align="center" | १:३३.३५४ | align="center" | — | align="center" | १२ |- ! align="center" | १२ | align="center" | ४३ | {{nowrap|{{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | १:३३.६३४ | align="center" | १:३३.३५७ | align="center" | — | align="center" | १५ |- ! align="center" | १३ | align="center" | ३१ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | १:३३.९७४ | align="center" | १:३३.५३८ | align="center" | — | align="center" | १४ |- ! align="center" | १४ | align="center" | ३० | {{nowrap|{{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]]}} | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | १:३४.१३९ | align="center" | १:३३.७६५ | align="center" | — | align="center" | १५ |- ! align="center" | १५ | align="center" | ४१ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]]}} | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | १:३३.९०६ | align="center" | १:३३.७८४ | align="center" | — | align="center" | १५ |- ! align="center" | १६ | align="center" | ५ | {{nowrap|{{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | १:३३.५४९ | align="center" | १:३३.९६५ | align="center" | — | align="center" | १४ |- ! align="center" | १७ | align="center" | ५५ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]]}} | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | १:३४.३१७ | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | १० |- ! align="center" | १८ | align="center" | २३ | {{nowrap|{{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]]}} | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | १:३४.७७२ | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | १० |- ! align="center" | १९ | align="center" | १४ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | १:३५.२०३ | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | ९ |- ! align="center" | २० | align="center" | ७७ | {{nowrap|{{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | १:३५.४३६ | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | ९ |- ! align="center" | २१ | align="center" | १८ | {{nowrap|{{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | १:३५.९९५ | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | ९ |- ! align="center" | २२ | align="center" | ११ | {{nowrap|{{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | १:३६.९०६ | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | ६ |- class="sortbottom" | colspan="8" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="CH26_Q" /> |} === शर्यतीची अधिकृत सुरुवातीची क्रमवारी === आंतोनेली आणि रसेल यांना पहिली रांग मिळाली; हॅमिल्टन-लक्लेर दुसऱ्या तर पियास्त्री-नॉरिस तिसऱ्या रांगेत होते. २२व्या क्रमांकावर दाखवलेला अल्बोन हा निलंबनाच्या बदलामुळे पिट-लेनमधून सुरुवात करण्यास बांधील होता. अखेरीस अल्बोनसह चार चालक शर्यत सुरू करू शकले नाहीत; तरीही त्यांच्या नोंदी अधिकृत सुरुवातीच्या क्रमवारीत अस्तित्वात आहेत.<ref name="CH26_GRID"/><ref name="CH26_RACESTORY"/> {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! ग्रिड क्रमांक ! कार क्र. ! चालक ! संघ ! पात्रता वेळ ! टीप |- ! align="center" | १ | align="center" | १२ | {{nowrap|{{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १:३२.०६४ | align="center" | — |- ! align="center" | २ | align="center" | ६३ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १:३२.२८६ | align="center" | — |- ! align="center" | ३ | align="center" | ४४ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | १:३२.४१५ | align="center" | — |- ! align="center" | ४ | align="center" | १६ | {{nowrap|{{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | १:३२.४२८ | align="center" | — |- ! align="center" | ५ | align="center" | ८१ | {{nowrap|{{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]]}} | [[मॅकलारेन]] | align="center" | १:३२.५५० | मुख्य शर्यत सुरू केली नाही |- ! align="center" | ६ | align="center" | १ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]]}} | [[मॅकलारेन]] | align="center" | १:३२.६०८ | मुख्य शर्यत सुरू केली नाही |- ! align="center" | ७ | align="center" | १० | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | १:३२.८७३ | align="center" | — |- ! align="center" | ८ | align="center" | ३ | {{nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | १:३३.००२ | align="center" | — |- ! align="center" | ९ | align="center" | ६ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | १:३३.१२१ | align="center" | — |- ! align="center" | १० | align="center" | ८७ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | १:३३.२९२ | align="center" | — |- ! align="center" | ११ | align="center" | २७ | {{nowrap|{{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | १:३३.३५४ | align="center" | — |- ! align="center" | १२ | align="center" | ४३ | {{nowrap|{{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | १:३३.३५७ | align="center" | — |- ! align="center" | १३ | align="center" | ३१ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | १:३३.५३८ | align="center" | — |- ! align="center" | १४ | align="center" | ३० | {{nowrap|{{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]]}} | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | १:३३.७६५ | align="center" | — |- ! align="center" | १५ | align="center" | ४१ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]]}} | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | १:३३.७८४ | align="center" | — |- ! align="center" | १६ | align="center" | ५ | {{nowrap|{{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | १:३३.९६५ | मुख्य शर्यत सुरू केली नाही |- ! align="center" | १७ | align="center" | ५५ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]]}} | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | १:३४.३१७ | align="center" | — |- ! align="center" | १८ | align="center" | १४ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | १:३५.२०३ | align="center" | — |- ! align="center" | १९ | align="center" | ७७ | {{nowrap|{{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | १:३५.४३६ | align="center" | — |- ! align="center" | २० | align="center" | १८ | {{nowrap|{{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | १:३५.९९५ | align="center" | — |- ! align="center" | २१ | align="center" | ११ | {{nowrap|{{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | १:३६.९०६ | align="center" | — |- ! align="center" | २२ | align="center" | २३ | {{nowrap|{{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]]}} | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | १:३४.७७२ | पिट-लेनमध्ये सुरू करणे अपेक्षित; प्रत्यक्ष सुरुवात नाही |- class="sortbottom" | colspan="6" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="CH26_GRID" /> |} == मुख्य शर्यत == === शर्यतीपूर्वीची चार माघारी === रविवारी स्टार्टपूर्वीच मोठा व्यत्यय आला. विद्यमान विश्वविजेता लॅन्डो नॉरिसची मॅकलारेन ग्रिडपर्यंत पोहोचू शकली नाही. संघाने दुसरी मॅकलारेन, ऑस्कर पियास्त्रीची कार, फॉर्मेशन लॅपपूर्वी पिट-लेनकडे परत आणली. दोन्ही कारमध्ये पॉवर युनिटशी संबंधित स्वतंत्र विद्युत समस्या असल्याचे मॅकलारेनने सांगितले. त्यामुळे मॅकलारेनच्या दोन्ही गाड्या एका फेरीचीही शर्यत न करता बाहेर पडल्या.<ref name="CH26_RACESTORY"/> ऑडीचा गॅब्रिएल बोर्तोलेतो हायड्रॉलिक बिघाडामुळे शर्यत सुरू करू शकला नाही. विलियम्सचा अलेक्झांडर अल्बोन निलंबनात बदल केल्याने पिट-लेन स्टार्टसाठी अपेक्षित होता, परंतु त्याची कारही सुरू झाली नाही. अशाप्रकारे अधिकृत नोंदणीत २२ चालक असूनही मुख्य शर्यतीत प्रत्यक्ष १८ गाड्यांनी सुरुवात केली. सुरुवातीच्या ग्रिडवर पाचवी-सहावी स्थाने मिळालेल्या मॅकलारेनची पूर्ण अनुपस्थिती ही पुढील स्पर्धेसाठी आणि गुणतालिकेसाठी गंभीर घटना ठरली.<ref name="CH26_RACE"/><ref name="CH26_RACESTORY"/> === फेरी १ ते ५ : फेरारीची सुरुवातीची आघाडी === स्टार्ट होताच तिसऱ्या स्थानावरील हॅमिल्टनने दोन्ही मर्सिडीजच्या पुढे जाण्यासाठी वेगवान सुरुवात केली. आंतोनेलीने रसेलकडे आपली कार थोडी वळवून संरक्षणात्मक जागा घेतली होती; त्यामुळे हॅमिल्टनला बाहेरच्या बाजूने पुढे जाण्याची संधी मिळाली. लक्लेरही रसेलच्या पुढे गेला आणि आंतोनेलीवर दबाव आणण्याचा प्रयत्न केला; परंतु वळण ३ च्या कर्बजवळ जागा कमी पडल्याने तो तिसऱ्या स्थानावर राहिला.<ref name="CH26_RACESTORY"/> मुख्य गटामागे हादजारची रेड बुल वळण १३ येथे फिरली; बेअरमनला संपर्क टाळण्यासाठी मार्ग बदलावा लागला. व्हर्सटॅपनने सॉफ्ट टायर निवडूनही सुरुवातीला स्थान गमावले आणि तो मागच्या गटात गेला. समोरील लढतीत हॅमिल्टनची आघाडी दोन फेऱ्यांपेक्षा कमी टिकली. आंतोनेलीने वळण १४ येथे फेरारीला मागे टाकून पुन्हा पहिला क्रमांक मिळवला.<ref name="CH26_RACESTORY"/> तिसऱ्या फेरीच्या सुरुवातीला रसेलने लक्लेरला मागे टाकले आणि काही फेऱ्यांत हॅमिल्टनलाही मागे सोडले. त्यामुळे पहिल्या टप्प्यात मर्सिडीजच्या दोन्ही चालकांनी पुन्हा पुढची स्थाने मिळवली. आंतोनेलीने स्थिर वेगाने अंतर वाढवण्याचा प्रयत्न केला, तर फेरारीचा वेग ब्रेकिंग आणि ओव्हरटेकिंगच्या भागांत उपयुक्त ठरत असल्याचे प्रारंभीचे बदल दाखवत होते.<ref name="CH26_RACESTORY"/> === फेरी ९ ते १३ : स्ट्रोलची माघार आणि सेफ्टी कार === नवव्या फेरीपर्यंत धावलेल्या लान्स स्ट्रोलची ॲस्टन मार्टिन वळण १ जवळ थांबली. गाडी हटवण्यासाठी सेफ्टी कार लागू करण्यात आली. लॉसन, व्हर्सटॅपन आणि सायेन्स यांसारख्या काही चालकांनी त्याच सुमारास आधीच पिट-स्टॉप घेतले होते; सेफ्टी कारमुळे इतर आघाडीच्या चालकांना तुलनेने कमी वेळेच्या हानीत टायर बदलता आले. ही शर्यतीतील एकमेव पूर्ण सेफ्टी कार तैनाती ठरली.<ref name="CH26_RACESTORY"/> आंतोनेली, रसेल, हॅमिल्टन व लक्लेर यांनी मीडियमवरून हार्ड मिश्रणात बदल केला. हार्ड टायरवर प्रारंभ केलेले कोलापिंटो व ओकन ट्रॅकवर राहिले; त्यामुळे पुन्हा सुरुवातीच्या क्षणी त्यांच्या गाड्या अनेक थांबून आलेल्या आघाडीच्या चालकांच्या पुढे दिसत होत्या. मात्र रणनीतीतील या तात्पुरत्या स्थानांपेक्षा दीर्घ कालावधीतील टायरचे वय आणि पकड निर्णायक ठरणार होती.<ref name="CH26_RACESTORY"/><ref name="CH26_PIRELLIRACE"/> सेफ्टी कारनंतर आंतोनेली पुढे राहिला. त्याच्या मागे कोलापिंटो, ओकन, रसेल, हॅमिल्टन, लिंडब्लाड, लक्लेर, हल्केनबर्ग, गॅस्ली व बेअरमन अशी मिश्र क्रमवारी तयार झाली. त्यामुळे पुढील काही फेऱ्या फक्त शुद्ध वेगावर अवलंबून न राहता कोणत्या चालकाला वाहतुकीतून किती लवकर बाहेर पडता येते यावर अवलंबून होत्या. वेगवान चालकांसाठी हे तात्पुरते अडथळे निर्णायक ठरले.<ref name="CH26_RACESTORY"/> === फेरी १४ ते २३ : पुन्हा सुरुवातीचा संघर्ष === रसेलला हार्ड टायर लगेच तापवण्यात अडचण आली. तो वळण ६ येथे थोडा बाहेर गेल्याने हॅमिल्टन त्याच्या पुढे आला; लक्लेरलाही स्थान सुधारता आले. त्यामुळे मध्य टप्प्याच्या प्रारंभी आंतोनेलीच्या मागे दोन्ही फेरारी आणि रसेल अशी स्थिती निर्माण झाली. मर्सिडीजची शर्यतीतील एकूण गती अधिक चांगली असली तरी सुरक्षा काळानंतर टायरमधील तापमान नियंत्रित करण्याच्या क्षणिक अडचणीने रसेलचा वेग कमी केला.<ref name="CH26_RACESTORY"/> हॅमिल्टनने ओकन आणि कोलापिंटोला अल्पावधीत मागे सोडले; रसेलनेही या गाड्या मागे टाकल्या. त्याचवेळी मागच्या गटात बेअरमन व व्हर्सटॅपनसारखे चालक स्वतःच्या रणनीतीचा फायदा घेत पुढे गेले. नव्या हार्ड टायरवरील वेगामुळे बेअरमनला कोलापिंटोच्या मागे असलेला गट मागे सोडता आला. लिंडब्लाड वळण १४ येथे स्वतःहून फिरला; परंतु शर्यतीत पुढे सहभागी राहिला.<ref name="CH26_RACESTORY"/> === फेरी २४ ते ३९ : फेरारीच्या दोन्ही चालकांची लढत === चोविसाव्या फेरीत लक्लेरने वळण १४ येथील ब्रेकिंग झोनमध्ये हॅमिल्टनला मागे टाकून दुसरे स्थान मिळवले. त्यानंतर फेरारीच्या दोन चालकांत दीर्घ प्रत्यक्ष स्पर्धा सुरू झाली. वळण १ मधून बाहेर पडताना बाजूबाजूने चाललेल्या गाड्या, वळण ९–१० मधील स्थानबदल आणि वळण १४ येथील ब्रेकिंगवेळी होत असलेले हल्ले या लढतीची प्रमुख वैशिष्ट्ये होती.<ref name="CH26_RACESTORY"/> या संघर्षामुळे दोन्ही फेरारींचा वेगवान फेऱ्यांवरील प्रयत्न एकमेकांशी संबंधित राहिला आणि आंतोनेलीला पुढे अंतर वाढवण्याची संधी मिळाली. त्याची आघाडी एका टप्प्यावर सुमारे सात सेकंदांपर्यंत पोहोचली. याउलट रसेलने पुन्हा टायरमध्ये योग्य तापमान मिळाल्यावर एकेक करून फेरारींच्या पुढे जाऊन दुसरे स्थान मिळवले. आंतोनेलीला गाठण्याइतका वेळ मात्र त्याच्याकडे उरला नव्हता.<ref name="CH26_RACESTORY"/> पस्तिसाव्या फेरीत लक्लेर वळण १४ येथे ब्रेकिंग उशिरा झाल्यामुळे बाहेर गेला आणि हॅमिल्टन पुन्हा तिसऱ्या स्थानावर आला. लक्लेरने पुढच्या सरळ भागात पुन्हा प्रयत्न केला; परंतु हॅमिल्टनने संरक्षण करत ते स्थान राखले. एकाच संघातील चालकांमध्ये झालेली ही लढत अंतिम पोडियमचे स्थान ठरवण्यास कारणीभूत ठरली.<ref name="CH26_RACESTORY"/> एकोणचाळीसाव्या फेरीत लक्लेरने वळण १४ येथे पुन्हा हॅमिल्टनला मागे टाकले; पण लगेच पहिल्या वळणात हॅमिल्टनने स्थान परत घेतले. दोन्ही फेरारी आंतोनेलीपेक्षा बऱ्याच मागे होत्या; त्यामुळे त्यांच्या अंतर्गत लढतीतून समोरच्या मर्सिडीजला थेट धोका निर्माण झाला नाही. अखेरीस हॅमिल्टनने तिसरा आणि लक्लेरने चौथा क्रमांक मिळवला.<ref name="CH26_RACESTORY"/> === फेरी ३३ : ओकन–कोलापिंटो धडक === शर्यतीच्या ३३व्या फेरीत कोलापिंटो पिट-लेनमधून बाहेर पडला तेव्हा ओकन त्याच्याजवळ आला. वळण १ मधून वळण २ कडे जाताना ओकनने आतल्या बाजूने ओव्हरटेक करण्याचा प्रयत्न केला, मात्र त्या क्षणी आवश्यक स्थान मिळवले नसल्याचे एफआयए पंचांनी ठरवले. दोन्ही गाड्यांत संपर्क होऊन कोलापिंटो फिरला. या घटनेत ओकनला पूर्ण जबाबदार ठरवण्यात आले व १० सेकंदांचा दंड देण्यात आला.<ref name="CH26_RACEDEC">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज ७२: ओकन आणि कोलापिंटो यांच्यातील धडकेबद्दल निर्णय|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_chinese_grand_prix_-_infringement_-_car_31_-_causing_a_collision_with_car_43.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=१५ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> कोलापिंटोची पुढील शर्यत पूर्णपणे संपली नाही. त्याने पुन्हा स्पर्धेत पुढे जात दहावे स्थान आणि हंगामातील एक गुण मिळवला. ओकनने दंड भोगल्यानंतर चौदाव्या स्थानावर शर्यत पूर्ण केली. या उदाहरणातून दोन्ही चालकांसाठी एकाच घटनेचे वेगळे परिणाम दिसतात: कोलापिंटोचा संभाव्य चांगला निकाल धोक्यात आला, तर ओकनचा वेळदंड अंतिम स्थानावर परिणामकारक ठरला.<ref name="CH26_RACE"/><ref name="CH26_RACEDEC"/> === अखेरच्या फेऱ्या : विजय आणि माघारी === शर्यतीच्या उत्तरार्धात व्हर्सटॅपन सहाव्या स्थानाच्या आसपास धावत होता; परंतु रेड बुलला तांत्रिक समस्या आल्याने तो ४५ फेऱ्यांनंतर निवृत्त झाला. अलोन्सोने ३२ फेऱ्यांनंतर शर्यत सोडली; आधी स्ट्रोलही बाद झाला होता. ॲस्टन मार्टिनच्या दोन्ही गाड्या आणि व्हर्सटॅपन यांना अंतिम रेषा गाठता आली नाही.<ref name="CH26_RACESTORY"/><ref name="CH26_RACE"/> अखेरच्या काही फेऱ्यांत आंतोनेली वळण १४ येथे ब्रेकिंग करताना बाहेर गेला आणि त्याच्या टायरवर सपाट भाग तयार झाला. या क्षणिक अडचणीने रसेलशी अंतर कमी झाले तरी आंतोनेलीने कार नियंत्रणात ठेवून पहिला क्रमांक कायम राखला. रसेलचे टायरही झिजत असल्याने विजयासाठी अखेरचा गंभीर हल्ला करण्याची स्थिती निर्माण झाली नाही. आंतोनेलीने सर्वात वेगवान फेरी ५२व्या फेरीत १:३५.२७५ नोंदवली.<ref name="CH26_RACESTORY"/><ref name="CH26_RACE"/> आंतोनेलीने १:३३:१५.६०७ वेळेत शर्यत पूर्ण केली. रसेल ५.५१५ सेकंदांनी मागे दुसरा राहिला, तर हॅमिल्टन २५.२६७ सेकंदांनी मागे तिसरा होता. लक्लेर चौथा आणि बेअरमन पाचवा राहिला. गॅस्ली सहावा, लॉसन सातवा, हादजार आठवा, सायेन्स नववा आणि कोलापिंटो दहावा राहिला. हा निकाल मर्सिडीजचा सलग दुसऱ्या ग्रांप्रीतील विजय आणि पहिल्या दोन स्थानांवरील वर्चस्व दर्शवत होता.<ref name="CH26_RACE"/> === शर्यतीचा निकाल आणि महत्त्व === खालील तक्त्यात अधिकृत अंतिम वर्गीकरणानुसार सर्व २२ नोंदणीकृत चालक दिले आहेत. शर्यत पूर्ण न करणाऱ्या आणि शर्यत सुरूच न करणाऱ्या चालकांमधील फरक वेगळा ठेवला आहे. वर्गीकरणातील फेरीसंख्या व गुण अधिकृत निकालावर आधारित आहेत.<ref name="CH26_RACE"/> === मुख्य शर्यतीचे निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान ! कार क्र. ! चालक ! संघ ! पूर्ण फेऱ्या ! वेळ / अंतर / स्थिती ! गुण |- ! align="center" | १ | align="center" | १२ | {{nowrap|{{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | ५६ | align="center" | १:३३:१५.६०७ | align="center" | २५ |- ! align="center" | २ | align="center" | ६३ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | ५६ | align="center" | +५.५१५ | align="center" | १८ |- ! align="center" | ३ | align="center" | ४४ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | ५६ | align="center" | +२५.२६७ | align="center" | १५ |- ! align="center" | ४ | align="center" | १६ | {{nowrap|{{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | ५६ | align="center" | +२८.८९४ | align="center" | १२ |- ! align="center" | ५ | align="center" | ८७ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | ५६ | align="center" | +५७.२६८ | align="center" | १० |- ! align="center" | ६ | align="center" | १० | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | ५६ | align="center" | +५९.६४७ | align="center" | ८ |- ! align="center" | ७ | align="center" | ३० | {{nowrap|{{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]]}} | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | ५६ | align="center" | +८०.५८८ | align="center" | ६ |- ! align="center" | ८ | align="center" | ६ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | ५६ | align="center" | +८७.२४७ | align="center" | ४ |- ! align="center" | ९ | align="center" | ५५ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]]}} | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | ५५ | align="center" | +१ फेरी | align="center" | २ |- ! align="center" | १० | align="center" | ४३ | {{nowrap|{{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | ५५ | align="center" | +१ फेरी | align="center" | १ |- ! align="center" | ११ | align="center" | २७ | {{nowrap|{{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | ५५ | align="center" | +१ फेरी | align="center" | ० |- ! align="center" | १२ | align="center" | ४१ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]]}} | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | ५५ | align="center" | +१ फेरी | align="center" | ० |- ! align="center" | १३ | align="center" | ७७ | {{nowrap|{{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | ५५ | align="center" | +१ फेरी | align="center" | ० |- ! align="center" | १४ | align="center" | ३१ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | ५५ | align="center" | +१ फेरी | align="center" | ० |- ! align="center" | १५ | align="center" | ११ | {{nowrap|{{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | ५५ | align="center" | +१ फेरी | align="center" | ० |- ! align="center" | — | align="center" | ३ | {{nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | ४५ | निवृत्त | align="center" | ० |- ! align="center" | — | align="center" | १४ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | ३२ | निवृत्त | align="center" | ० |- ! align="center" | — | align="center" | १८ | {{nowrap|{{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | ९ | निवृत्त | align="center" | ० |- ! align="center" | — | align="center" | ८१ | {{nowrap|{{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]]}} | [[मॅकलारेन]] | align="center" | ० | सुरुवात केली नाही | align="center" | ० |- ! align="center" | — | align="center" | १ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]]}} | [[मॅकलारेन]] | align="center" | ० | सुरुवात केली नाही | align="center" | ० |- ! align="center" | — | align="center" | ५ | {{nowrap|{{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | ० | सुरुवात केली नाही | align="center" | ० |- ! align="center" | — | align="center" | २३ | {{nowrap|{{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]]}} | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | ० | सुरुवात केली नाही | align="center" | ० |- class="sortbottom" | colspan="7" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="CH26_RACE" /> |} === सर्वात वेगवान फेरी === किमी आंतोनेलीने ५२व्या फेरीत १:३५.२७५ अशी सर्वात वेगवान फेरी नोंदवली.<ref name="CH26_FAST">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ चिनी ग्रांप्री – अधिकृत सर्वात वेगवान फेऱ्या|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1280/china/fastest-laps|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=१५ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१९ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> ही कामगिरी त्याच्या विजयानंतरच्या आकडेवारीत नोंदली गेली, परंतु २०२६ गुणनियमांत सर्वात वेगवान फेरीसाठी स्वतंत्र गुण दिले जात नव्हते. त्यामुळे त्याला विजयासाठी २५ आणि स्प्रिंटमधील पाचव्या स्थानासाठी ४ असे या सप्ताहांतात एकूण २९ गुण मिळाले.<ref name="CH26_POST"/><ref name="CH26_RACE"/> {| class="wikitable" style="font-size:85%;" ! चालक ! कारनिर्माता ! फेरी क्रमांक ! वेळ |- | {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | ५२ | align="center" | १:३५.२७५ |- class="sortbottom" | colspan="4" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="CH26_FAST" /> |} मुख्य शर्यतीतील प्रत्येक चालकाची सर्वोत्तम नोंदवलेली फेरी खाली दिली आहे. या स्वतंत्र फेऱ्यांच्या वेळांवर टायरची स्थिती, इंधन-भार आणि वाहतुकीचा परिणाम होऊ शकतो; म्हणून त्यांची थेट तुलना संपूर्ण शर्यतीतील सरासरी वेगाशी करता येत नाही.<ref name="CH26_FAST"/> '''सर्व चालकांच्या सर्वात वेगवान फेऱ्या:''' {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! क्रम ! चालक ! संघ ! वेगवान फेरीचा क्रमांक ! वेळ |- ! align="center" | १ | {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | ५२ | align="center" | १:३५.२७५ |- ! align="center" | २ | {{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | ५६ | align="center" | १:३५.४०० |- ! align="center" | ३ | {{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | ५५ | align="center" | १:३५.९६४ |- ! align="center" | ४ | {{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | ५६ | align="center" | १:३६.०११ |- ! align="center" | ५ | {{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | ५५ | align="center" | १:३६.०९२ |- ! align="center" | ६ | {{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]] | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | ४७ | align="center" | १:३६.०९९ |- ! align="center" | ७ | {{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | ३८ | align="center" | १:३६.१८० |- ! align="center" | ८ | {{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | ५६ | align="center" | १:३६.४२९ |- ! align="center" | ९ | {{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | ५३ | align="center" | १:३६.५०५ |- ! align="center" | १० | {{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | ३५ | align="center" | १:३६.७८३ |- ! align="center" | ११ | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | ३९ | align="center" | १:३७.०४६ |- ! align="center" | १२ | {{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]] | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | ५६ | align="center" | १:३७.०९६ |- ! align="center" | १३ | {{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | ४६ | align="center" | १:३७.३११ |- ! align="center" | १४ | {{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | ५२ | align="center" | १:३७.९८१ |- ! align="center" | १५ | {{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | ५६ | align="center" | १:३८.३९३ |- ! align="center" | १६ | {{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | ५१ | align="center" | १:३८.५२३ |- ! align="center" | १७ | {{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | २५ | align="center" | १:३९.७२१ |- ! align="center" | १८ | {{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | ९ | align="center" | १:४०.८८३ |- class="sortbottom" | colspan="5" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="CH26_FAST"/> |} शर्यतीत नोंदवलेली सर्वात वेगवान फेरी नसलेल्या चालकांची नावे अधिकृत वेगवान-फेरी वर्गवारीत नाहीत. == शर्यतीनंतरचे विश्लेषण == === मर्सिडीज : वेग आणि विश्वसनीयता === मर्सिडीजने शुक्रवारी सरावातील पहिल्या दोन स्थाने, स्प्रिंटचा पोल, स्प्रिंट विजय, मुख्य ग्रांप्रीचा पोल आणि मुख्य शर्यतीतील पहिली दोन स्थाने असा प्रभावी कार्यक्रम पूर्ण केला. तरीही सप्ताहांत पूर्णपणे विनाअडथळा नव्हता: रसेलला मुख्य पात्रतेच्या अंतिम फेरीत तांत्रिक बिघाड आला आणि आंतोनेलीला स्प्रिंटमध्ये धडकेबद्दल दंड मिळाला होता. अशा दोन समस्या असतानाही मुख्य शर्यतीतील वेग व टायर व्यवस्थापनामुळे संघाने महत्त्वाचे गुण मिळवले.<ref name="CH26_QSTORY"/><ref name="CH26_RACESTORY"/> रसेलने स्प्रिंटमध्ये आठ आणि मुख्य शर्यतीत अठरा असे चीनमध्ये २६ गुण घेतले; आंतोनेलीने स्प्रिंटमध्ये चार आणि मुख्य विजयातून पंचवीस असे २९ गुण घेतले. ऑस्ट्रेलियातील ७ गुणांची रसेलची आघाडी शांघायनंतर ४ गुणांवर आली. त्यामुळे एका संघाकडून सलग दोन मुख्य ग्रांप्री विजय झाले तरी चालक अजिंक्यपदातील क्रमांक या दोन सप्ताहांतात वेगळ्या चालकांकडे गेला.<ref name="CH26_POST"/> === फेरारी : स्प्रिंट आणि मुख्य शर्यतीतील स्थानांसाठी संघर्ष === फेरारीला स्प्रिंटमध्ये लक्लेरचे दुसरे आणि हॅमिल्टनचे तिसरे, तसेच मुख्य ग्रांप्रीत हॅमिल्टनचे तिसरे व लक्लेरचे चौथे स्थान मिळाले. हॅमिल्टनसाठी फेरारीत सामील झाल्यानंतर मुख्य ग्रांप्रीमधील हे पहिले पोडियम होते. त्याच सर्किटवर मागील हंगामात त्याने स्प्रिंट विजय मिळवला होता, पण मुख्य ग्रांप्रीतील पोडियमसाठी त्याला यावेळी पुन्हा लढावे लागले.<ref name="CH26_RACESTORY"/> लक्लेर आणि हॅमिल्टनच्या लढतींमुळे प्रेक्षकांना दोन्ही फेरारींची गती आणि ओव्हरटेकिंगची क्षमता दिसली; दुसरीकडे त्यांना एकमेकांशी लढावे लागत असताना आंतोनेलीची आघाडी वाढली. परिणामी फेरारीने पोडियम व गुण मिळवले, पण मर्सिडीजच्या पहिल्या दोन स्थानांना आव्हान देऊ शकली नाही.<ref name="CH26_RACESTORY"/> === मॅकलारेन : दोन्ही गाड्यांची सुरुवातीपूर्व माघार === पियास्त्रीने मुख्य पात्रतेत पाचवे आणि नॉरिसने सहावे स्थान मिळवले होते, परंतु रविवारी दोन्ही मॅकलारेन गाड्या शर्यतीत उतरू शकल्या नाहीत. वेगाची चाचणी आणि शर्यतीतील विश्वसनीयता यांतील फरक अधोरेखित करणारी ही घटना होती. शुक्रवारी सरावात नॉरिस तिसरा, तर स्प्रिंटमध्ये चौथा राहून गुण मिळवलेला असतानाही मुख्य शर्यतीत संघाला शून्य गुण मिळाले.<ref name="CH26_FP"/><ref name="CH26_SP"/><ref name="CH26_RACESTORY"/> पियास्त्रीसाठी हा हंगामाच्या दोन सुरुवातीच्या मुख्य ग्रांप्रींपैकी सलग दुसरा नॉन-स्टार्ट ठरला; ऑस्ट्रेलियात त्याच्या पहिल्या स्पर्धेपूर्वीच्या लॅपवरील दुर्घटनेमुळे त्याला शर्यत सुरू करता आली नव्हती. चीनमध्ये कारण वेगळे — पॉवर युनिटशी संबंधित विद्युत समस्या — होते. त्यामुळे स्पर्धात्मक गती असतानाही अजिंक्यपदातील गुणसंचयावर परिणाम झाला.<ref name="CH26_RACESTORY"/> === मधल्या गटातील स्थानबदल === बेअरमन पाचवा राहून हाससाठी मोठे गुण घेऊन आला. सुरुवातीच्या फेरीत हादजारची गाडी फिरल्यामुळे स्वतःची कार वाचवण्याची वेळ आली असतानाही त्याने संयमाने स्थान सुधारले. गॅस्लीने सहावा क्रमांक मिळवून अल्पाइनला सलग दुसऱ्या सप्ताहांतात गुण मिळवून दिले. लॉसनने स्प्रिंटच्या सातव्या स्थानानंतर मुख्य शर्यतीत सातवे स्थान, तर हादजारने आठवे स्थान मिळवले.<ref name="CH26_RACESTORY"/> सायेन्सला विलियम्ससाठी या हंगामातील पहिले दोन गुण मिळाले. कोलापिंटोने ओकनबरोबरच्या धडकेनंतरही दहाव्या स्थानावर शर्यत पूर्ण करून एक गुण मिळवला. हल्केनबर्ग अकरावा, लिंडब्लाड बारावा, बोट्टास तेरावा, ओकन चौदावा आणि पेरेझ पंधरावा राहिला. कारचा वेग, पिट-स्टॉपची वेळ, सेफ्टी कारच्या वेळी योग्य ठरणारी टायर निवड आणि शर्यतीतील अडचणी यांतून ही मधल्या गटाची स्थिती तयार झाली.<ref name="CH26_RACE"/><ref name="CH26_RACESTORY"/> === दीर्घ टायर रणनीतीचा परिणाम === पिरेलीच्या शर्यतीनंतरच्या माहितीनुसार, एक थांब्याची रणनीती अपेक्षेप्रमाणे प्रभावी ठरली. नवव्या फेरीदरम्यान सेफ्टी कार आल्याने मीडियमवर सुरुवात करणाऱ्या चालकांनी लवकर हार्ड टायर लावले; काहींच्या हार्ड टायरवरील दुसऱ्या टप्प्यातील फेऱ्या ४५ पेक्षा जास्त झाल्या. उलट सुरुवातीपासून हार्ड टायर लावलेल्या चालकांना सेफ्टी कार काळात न थांबण्याची मोकळीक होती; त्यांनी तात्पुरती स्थानवाढ मिळवली, पण पुढे नव्या टायरवरील गाड्यांनी त्यांना मागे टाकले.<ref name="CH26_PIRELLIRACE"/> सॉफ्ट मिश्रणाची प्रारंभी अधिक पकड देणारी निवडही काही गाड्यांनी वापरली; तथापि व्हर्सटॅपनच्या अपेक्षेपेक्षा संथ सुरुवातीमुळे जास्त पकड म्हणजे हमखास जास्त स्थान असा निष्कर्ष निघत नाही. योग्य टायर निवड, सर्किटवरील तापमान, ऊर्जा वापर, रेसिंग ट्रॅफिक आणि सुरक्षितपणे कार पुढे काढणे या सर्व घटकांचा प्रभाव पाहता चीनची ग्रांप्री नव्या २०२६ कारसाठी महत्त्वाचा आरंभीचा संदर्भबिंदू ठरली.<ref name="CH26_PIRELLIRACE"/><ref name="CH26_RACESTORY"/> === ऐतिहासिक महत्त्व आणि हंगामावरील परिणाम === आंतोनेलीचा विजय २००६ नंतर इटालियन चालकाचा फॉर्म्युला वनमधील पहिला मुख्य ग्रांप्री विजय ठरला. १९ वर्षांचा असताना तो शर्यत जिंकणारा दुसऱ्या क्रमांकाचा सर्वात तरुण चालक बनला. त्याचा पहिला पोल आणि पहिला विजय एकाच सप्ताहांतात झाल्याने या शर्यतीला चालकाच्या कारकिर्दीतील विशेष महत्त्व प्राप्त झाले.<ref name="CH26_RACESTORY"/><ref name="CH26_QSTORY"/> रसेलने २०२६ च्या पहिल्या दोन मुख्य ग्रांप्रीपैकी पहिली जिंकली आणि दुसरीत दुसरे स्थान मिळवले, तर चीनची स्प्रिंटही जिंकली. त्यामुळे अजिंक्यपदातील आघाडी त्याच्याकडे राहिली. त्याचवेळी एका संघातील वेगवान दोन चालकांमधील हंगामभरची स्पर्धा पुढे निर्णायक होऊ शकते याचा आरंभीचा संकेत या फेरीने दिला.<ref name="CH26_POST"/> या ग्रांप्रीतील दुसरे ऐतिहासिक महत्त्व विश्वसनीयतेशी संबंधित होते: एकाच वेळी चार नोंदणीकृत गाड्या मुख्य शर्यत सुरू करू शकल्या नाहीत, त्यांमध्ये गतविजेत्या मॅकलारेनच्या दोन्ही गाड्या होत्या. अशा घटना अंतिम पोडियमबरोबरच अजिंक्यपदाच्या गुणतालिकेत दीर्घकालीन परिणाम घडवू शकतात. त्यामुळे रविवारची शर्यत समजून घेण्यासाठी केवळ सुरुवातीची क्रमवारी आणि अंतिम पोडियम नव्हे तर नॉन-स्टार्ट नोंदीही महत्त्वाच्या आहेत.<ref name="CH26_RACESTORY"/><ref name="CH26_RACE"/> === पंचांचे निर्णय आणि नियमसंदर्भ === या ग्रांप्रीदरम्यान शर्यत पंचांनी प्रसिद्ध केलेल्या अधिकृत निर्णयपत्रांमध्ये सराव, स्प्रिंट पात्रता, स्प्रिंट शर्यत आणि मुख्य ग्रांप्रीमधील घटनांवर दिलेल्या निर्णयांची नोंद आहे. प्रत्येक निर्णयात संबंधित क्रीडा नियम, चालकांचे स्पष्टीकरण आणि पंचांनी विचारात घेतलेले पुरावे वेगवेगळे आहेत.<ref name="CH26_FIA"/> ==== शुक्रवार : सराव आणि स्प्रिंट पात्रता ==== '''अल्बोनला अधिकृत ताकीद :''' पहिल्या सरावात अल्बोनने ग्रिडच्या त्याच बाजूला दुसरी गाडी उभी असताना सराव स्टार्ट केला. पंचांनी कारसमोरील मर्सिडीज थांबून राहिली असताना त्याने परिस्थिती चुकीची समजल्याचे नोंदवले. २०२६ कारचा प्रारंभीचा तयारी कालावधी मागील वर्षाच्या तुलनेत खूप अधिक असल्याचे अल्बोनने सांगितले, तरी प्रक्रिया न पाळल्यामुळे त्याला ड्रायव्हिंग रिप्रिमँड देण्यात आला.<ref name="CH26_ALBONWARN">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज २०: अल्बोनला सरावातील स्टार्ट प्रक्रियेबद्दल ताकीद|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_chinese_grand_prix_-_infringement_-_car_23_-_breach_of_practice_start_procedure.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=१३ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> '''आंतोनेली–नॉरिस कथित अडथळा :''' आंतोनेली पिट-लेनमधून येताना वळण १ येथे नॉरिसच्या मार्गावर आला. नॉरिसची फेरी स्पर्धात्मक वेळ नोंदवण्यासाठी नव्हती, असे त्याने पंचांना सांगितले. म्हणून प्रत्यक्ष अनावश्यक अडथळा न झाल्याचे मानून पुढील कारवाई झाली नाही.<ref name="CH26_IMPEDING1"/> '''गॅस्ली–व्हर्सटॅपन कथित अडथळा :''' गॅस्ली वळण १४ च्या बाहेरच्या भागात असताना व्हर्सटॅपन वेगवान फेरीवर होता. गॅस्लीची उपस्थिती पसंतीच्या रेषेवर आली तरी त्याचा वेग अनावश्यकरीत्या रोखला गेला नसल्याची व्हर्सटॅपनची भूमिका लक्षात घेऊन पंचांनी कोणतीही शिक्षा केली नाही.<ref name="CH26_IMPEDING2"/> '''पेरेझसाठी अपवादात्मक परवानगी :''' स्प्रिंट पात्रतेत १०७ टक्के वेळेतील पात्रता नोंदवता न आल्याने कॅडिलॅकने पंचांकडे अर्ज केला. सरावातील प्रतिनिधिक वेग लक्षात घेऊन पेरेझला स्प्रिंट सुरू करण्याची परवानगी देण्यात आली. हा निर्णय दंड नव्हता; ग्रिडवर सहभागी होण्यासाठी दिलेली नियमाधारित मुभा होती.<ref name="CH26_PEREZSTART"/> ==== शनिवार : स्प्रिंट आणि संबंधित निर्णय ==== '''आंतोनेलीला दहा सेकंद :''' पहिल्या फेरीतील वळण ६ च्या धडकेत हादजारला रेसिंग जागेचा हक्क मिळाला होता, तर आंतोनेलीच्या लॉक-अपमुळे संपर्क झाला. पंचांनी आंतोनेली पूर्ण जबाबदार असल्याचे स्पष्टपणे नोंदवून १० सेकंदांचा वेळदंड दिला. हा दंड त्याने स्प्रिंटच्या सेफ्टी कार काळातील थांब्यादरम्यान पूर्ण केला.<ref name="CH26_SPDEC"/><ref name="CH26_SPSTORY"/> '''पेरेझला पाच सेकंद :''' सेफ्टी कार लागू असताना ECU किमान वेळ दोन मिनी-सेक्टरमध्ये न पाळल्यामुळे पेरेझला पाच सेकंदांचा दंड झाला. हा निर्णय धडक किंवा स्थान बदल याबद्दल नसून सेफ्टी कार चालू असताना इलेक्ट्रॉनिक मर्यादा पाळण्याशी संबंधित होता.<ref name="CH26_PEREZ"/> '''अल्पाइन संघाला पाच हजार युरो दंड :''' स्प्रिंटपूर्व ओळख फेऱ्यांसाठी गॅस्लीची कार अँटेना संरक्षणकवच जोडलेल्या अवस्थेतच गॅरेजमधून सोडली गेली. ट्रॅकवर गेल्यावर ते सुटून पडले. वस्तू इतर गाड्यांसाठी धोकादायक ठरू शकली असती म्हणून चालकाऐवजी संघाला €५,००० दंड ठोठावण्यात आला. पंचांच्या निर्णयानुसार या प्रक्रियेत सुरक्षिततेची जबाबदारी संघावर होती.<ref name="CH26_GASLYFINE">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज ५२: अल्पाइनकडून असुरक्षित स्थितीत कार सोडल्याबद्दल दंड|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_chinese_grand_prix_-_infringement_-_car_10_-_released_in_an_unsafe_condition.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=१४ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> '''हादजारला इशारा :''' स्प्रिंटपूर्व पिट-लेन बाहेर पडताना पांढऱ्या सीमारेषेबाबत शर्यत संचालकांचे निर्देश न पाळल्याने हादजारला औपचारिक चेतावणी देण्यात आली. चालकाने रेषांबाबत गोंधळ झाल्याचे स्पष्ट केले; त्या वेळी प्रत्यक्ष अपघाताचा धोका निर्माण झाला नव्हता असे पंचांनी नमूद केले.<ref name="CH26_HADJARWARN">{{स्रोत बातमी|title=एफआयए दस्तऐवज ५१: हादजारला पिट-लेनमधील नियमभंगाबद्दल इशारा|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_chinese_grand_prix_-_infringement_-_car_6_-_failing_to_follow_race_directors_instruction.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=१४ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> '''अल्बोनची पिट-लेन सुरुवात :''' स्प्रिंट पात्रतेनंतर निलंबनाच्या मांडणीत केलेला बदल पार्स फर्मे नियमानुसार अनुमत नव्हता. त्यामुळे शनिवारच्या स्प्रिंटची सुरुवात त्याने पिट-लेनमधून करणे आवश्यक ठरले. रविवारच्या मुख्य ग्रांप्रीसाठीही निलंबनात केलेल्या बदलामुळे पिट-लेन प्रारंभ नोंदला होता, पण त्याची कार प्रत्यक्ष शर्यतीत सहभागी झाली नाही.<ref name="CH26_ALBONPIT"/><ref name="CH26_GRID"/> ==== रविवार : ओकन–कोलापिंटो धडक ==== फेरी ३३ मध्ये कोलापिंटो पिट-लेनमधून बाहेर आल्यानंतर ओकनने वळण २ च्या आतल्या बाजूने गाडी घालण्याचा प्रयत्न केला. पंचांनी ड्रायव्हिंग मानकांनुसार वळणाच्या शिखरबिंदूवर आवश्यक पुढील अक्षाची स्थिती ओकनकडे नव्हती, असे मानून त्याला १० सेकंदांचा दंड दिला. अधिकृत निर्णयपत्रात संपर्काची पूर्ण जबाबदारी ओकनवर ठेवण्यात आली. या निर्णयाचे कारण आणि अंतिम परिणाम स्वतंत्रपणे नोंदवणे आवश्यक आहे, कारण कोलापिंटोने शर्यत पूर्ण करूनही ओकनचा दंड लागू झाला.<ref name="CH26_RACEDEC"/> == निकालानंतर गुणतालिका == शनिवारची स्प्रिंट व रविवारची ग्रांप्री मिळून आंतोनेलीने या फेरीत सर्वाधिक २९ गुण मिळवले. रसेलने २६ गुण मिळवून स्वतःची अजिंक्यपदातील पहिली आघाडी कायम राखली; मात्र अंतर ऑस्ट्रेलियानंतरच्या ७ गुणांवरून ४ गुणांवर आले. फेरारीच्या लक्लेर आणि हॅमिल्टनने अनुक्रमे ३४ व ३३ अशा एकूण गुणांसह तिसरे-चौथे स्थान राखले.<ref name="CH26_POST"/> === चालक अजिंक्यपद गुणतालिका === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान ! चालक ! संघ ! एकूण गुण |- ! align="center" | १ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | ५१ |- ! align="center" | २ | {{nowrap|{{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | ४७ |- ! align="center" | ३ | {{nowrap|{{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | ३४ |- ! align="center" | ४ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | ३३ |- ! align="center" | ५ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | १७ |- ! align="center" | ६ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]]}} | [[मॅकलारेन]] | align="center" | १५ |- ! align="center" | ७ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | ९ |- ! align="center" | ८ | {{nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | ८ |- ! align="center" | ९ | {{nowrap|{{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]]}} | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | ८ |- ! align="center" | १० | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]]}} | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | ४ |- ! align="center" | ११ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | ४ |- ! align="center" | १२ | {{nowrap|{{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]]}} | [[मॅकलारेन]] | align="center" | ३ |- ! align="center" | १३ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]]}} | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | २ |- ! align="center" | १४ | {{nowrap|{{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | २ |- ! align="center" | १५ | {{nowrap|{{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | १ |- ! align="center" | १६ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | ० |- ! align="center" | १७ | {{nowrap|{{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | ० |- ! align="center" | १८ | {{nowrap|{{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]]}} | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | ० |- ! align="center" | १९ | {{nowrap|{{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | ० |- ! align="center" | २० | {{nowrap|{{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | ० |- ! align="center" | २१ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | ० |- ! align="center" | २२ | {{nowrap|{{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | ० |- class="sortbottom" | colspan="4" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="CH26_POST" /> |} === कारनिर्माते अजिंक्यपद गुणतालिका === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान ! संघ ! एकूण गुण |- ! align="center" | १ | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | ९८ |- ! align="center" | २ | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | ६७ |- ! align="center" | ३ | [[मॅकलारेन]] | align="center" | १८ |- ! align="center" | ४ | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | १७ |- ! align="center" | ५ | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | १२ |- ! align="center" | ६ | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | १२ |- ! align="center" | ७ | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | १० |- ! align="center" | ८ | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | २ |- ! align="center" | ९ | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | २ |- ! align="center" | १० | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | ० |- ! align="center" | ११ | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | ० |- class="sortbottom" | colspan="3" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="CH26_POST" /> |} मर्सिडीजचे ९८ गुण फेरारीच्या ६७ गुणांपेक्षा ३१ अधिक होते. तिसऱ्या क्रमांकावरील मॅकलारेनचे १८ गुण राहिले; हासचे १७ गुण असल्याने त्यांच्यात केवळ एका गुणाचे अंतर होते. रेड बुल आणि रेसिंग बुल्स प्रत्येकी १२ गुणांवर होते. या गुणतालिकेत १५ मार्चच्या स्प्रिंट व मुख्य शर्यतीनंतर उपलब्ध अधिकृत एकूण गुण नोंदवले असून त्यानंतरच्या कोणत्याही ग्रांप्रीचे गुण समाविष्ट नाहीत.<ref name="CH26_POST"/> == हे सुद्धा पहा == # [[फॉर्म्युला वन]] # [[चिनी ग्रांप्री]] # [[शांघाय आंतरराष्ट्रीय सर्किट]] # [[२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम]] # [[फॉर्म्युला वन ग्रांप्री यादी]] # [[फॉर्म्युला वन चालक अजिंक्यपद यादी]] # [[फॉर्म्युला वन कारनिर्माते अजिंक्यपद यादी]] # [[फॉर्म्युला वन सर्किटांची यादी]] == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} ==तळटीप== {{reflist|group=टीप}} == बाह्य दुवे == * [https://www.formula1.com/en/racing/2026/china फॉर्म्युला वनचे २०२६ चिनी ग्रांप्री पान] * [https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1280/china/race-result मुख्य शर्यतीचे निकाल] * [https://www.fia.com/documents/championships/fia-formula-one-world-championship-14/event/Chinese%20Grand%20Prix/season/season-2026-2072 एफआयएचे अधिकृत निर्णयपत्र संग्रह] {{माहितीचौकट ग्रांप्री शर्यत | हंगाम = २०२६ | ग्रांप्री = चिनी ग्रांप्री | हंगामातील_मागील_शर्यत = २०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री | हंगामातील_पुढील_शर्यत = २०२६ जपानी ग्रांप्री | ग्रांप्री_मागील_शर्यत = २०२५ चिनी ग्रांप्री | ग्रांप्री_पुढील_शर्यत = २०२७ चिनी ग्रांप्री }} {{२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम}} {{फॉर्म्युला वन अजिंक्यपद}} [[वर्ग:चिनी ग्रांप्री]] [[वर्ग:२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम]] 910yi5t5anc1aa449qp5m3wcwxlr5gl 0 385284 2723263 2719131 2026-10-19T19:20:46Z Koolkrazy 1591 [[२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम]] ला असणारे पुनर्निर्देशन हटविले 2723263 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट ग्रांप्री शर्यत माहिती | प्रकार = एफ.१ | देश = जपान | ग्रांप्री = जपानी | चित्र = Circuit Suzuka.png | चित्र_शीर्षक = सुझुका सर्किटचा आराखडा | दिनांक = मार्च २९ | वर्ष = २०२६ | अधिकृत_नाव = फॉर्म्युला १ अरामको जपानी ग्रांप्री २०२६ | शर्यत_क्रमांक = ३ | हंगामात_एकूण_शर्यती = २३ | शर्यतीचे_ठिकाण = [[सुझुका आंतरराष्ट्रीय रेसिंग कोर्स]], [[सुझुका]], [[जपान]] | सर्किट_प्रकार = कायमस्वरूपी रेसिंग सर्किट | सर्किट_अंतर_किमी = ५.८०७ | सर्किट_अंतर_मैल = ३.६०८ | एकूण_फेऱ्या = ५३ | एकूण_अंतर_किमी = ३०७.४७१ | एकूण_अंतर_मैल = १९१.०५४ | हवामान = ढगाळ | पोल_चालक = [[किमी आंतोनेली]] | पोल_देश = ITA | पोल_संघ = [[मर्सिडीज-बेंझ]] | पोल_वेळ = १:२८.७७८ | जलद_चालक = [[किमी आंतोनेली]] | जलद_देश = ITA | जलद_संघ = [[मर्सिडीज-बेंझ]] | जलद_वेळ = १:३२.४३२ | जलद_फेरी = ४९ | पहिला_चालक = [[किमी आंतोनेली]] | पहिला_देश = ITA | पहिला_संघ = [[मर्सिडीज-बेंझ]] | दुसरा_चालक = [[ऑस्कर पियास्त्री]] | दुसरा_देश = AUS | दुसरा_संघ = [[मॅकलारेन]] | तिसरा_चालक = [[शार्ल लक्लेर]] | तिसरा_देश = MON | तिसरा_संघ = [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | हंगामातील_मागील_शर्यत = २०२६ चिनी ग्रांप्री | हंगामातील_पुढील_शर्यत = २०२६ मियामी ग्रांप्री | ग्रांप्री_मागील_शर्यत = २०२५ जपानी ग्रांप्री | ग्रांप्री_पुढील_शर्यत = २०२७ जपानी ग्रांप्री }} '''२०२६ जपानी ग्रांप्री''' (अधिकृत नाव '''फॉर्म्युला १ अरामको जपानी ग्रांप्री २०२६''') ही २९ मार्च २०२६ रोजी [[जपान]]मधील [[सुझुका आंतरराष्ट्रीय रेसिंग कोर्स]]वर झालेली [[फॉर्म्युला वन]] मोटारशर्यत होती. ती [[२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम]]ातील तिसरी फेरी होती. सप्ताहांताचा कार्यक्रम २७ ते २९ मार्चदरम्यान आयोजित झाला; या फेरीत स्प्रिंट शर्यत नव्हती आणि शुक्रवार–शनिवारच्या तीन मुक्त सराव सत्रांनंतर शनिवारी पात्रता व रविवारी ५३ फेऱ्यांची मुख्य शर्यत झाली.<ref name="event">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ जपानी ग्रांप्री – अधिकृत कार्यक्रम व सत्रे|दुवा=https://www.formula1.com/en/racing/2026/japan|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=२९ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> [[मर्सिडीज-बेंझ|मर्सिडीज]]चा [[किमी आंतोनेली]] याने पोल पोझिशन मिळवून सुरुवातीच्या फेऱ्यांत स्थान गमावले; तथापि २२व्या फेरीतील सेफ्टी कारच्या काळात टायर बदलल्यामुळे त्याने आघाडी पुन्हा मिळवली आणि शेवटी १३.७२२ सेकंदांच्या फरकाने विजय नोंदवला. [[मॅकलारेन]]चा [[ऑस्कर पियास्त्री]] दुसरा आणि [[स्कुदेरिआ फेरारी|फेरारी]]चा [[शार्ल लक्लेर]] तिसरा राहिला. [[जॉर्ज रसेल]] चौथ्या क्रमांकावर आला. आंतोनेलीचा हा सलग दुसरा ग्रांप्री विजय ठरला आणि त्याने चालक अजिंक्यपदात आघाडी घेतली.<ref name="racereport">{{स्रोत बातमी|title=जपानी ग्रांप्रीत आंतोनेलीचा दुसरा सलग विजय; पियास्त्री व लक्लेर पोडियमवर|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/antonelli-takes-championship-lead-after-surging-to-victory-in-japan-from.4EC4uZc29IUEO2iE5nKpUp.4EC4uZc29IUEO2iE5nKpUp|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=२९ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="race">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ जपानी ग्रांप्री – अधिकृत अंतिम शर्यत निकाल|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1281/japan/race-result|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=२९ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> शर्यतीचा निर्णायक प्रसंग [[ऑलिव्हर बेअरमन]] याच्या सुझुका सर्किटवरील स्पून वळणाजवळ झालेल्या अपघातामुळे घडला. नवीन २०२६ तांत्रिक नियमांमुळे गाड्यांमधील वेगातील फरक चर्चेचा विषय बनला आणि या घटनेनंतर एफआयएने ऊर्जा-व्यवस्थापनाच्या नियमनाचे परीक्षण करण्याबद्दल निवेदन प्रसिद्ध केले. याशिवाय तीन सराव सत्रांतील वेगवेगळ्या संघांची कामगिरी, पात्रतेत [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]]चे फेरी २ मध्ये बाहेर पडणे आणि फेरारी–मर्सिडीजमधील अंतिम टप्प्यातील संघर्ष ही सप्ताहांतातील प्रमुख वैशिष्ट्ये होती.<ref name="bearman">{{स्रोत बातमी|title=सुझुकातील अपघातानंतर ऑलिव्हर बेअरमनचे स्पष्टीकरण आणि एफआयएची भूमिका|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/bearman-reacts-to-50g-crash-during-japanese-grand-prix.7hiNVcluoZHH9AuiQGbQIO.7hiNVcluoZHH9AuiQGbQIO|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=३० मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="qualreport">{{स्रोत बातमी|title=जपानी ग्रांप्रीच्या पात्रता फेरीत आंतोनेलीला पोल पोझिशन; रसेल दुसरा आणि पियास्त्री तिसरा|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/antonelli-clinches-pole-position-for-japanese-grand-prix-ahead-of-russell.6YuzhITkzjh8sZebFf5eLs|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=२८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> == पार्श्वभूमी == === शर्यतीपूर्वीची अजिंक्यपदाची स्थिती === जपानपूर्वीच्या पहिल्या दोन फेऱ्यांत मर्सिडीजने वेग आणि गुण दोन्ही बाबतीत आघाडी घेतली होती. ऑस्ट्रेलियात जॉर्ज रसेलने विजय मिळवला, तर चीनमध्ये आंतोनेलीने ग्रांप्री जिंकली. चीनमधील स्प्रिंट गुणांसह जपानपूर्वी रसेल ५१ गुणांवर, आंतोनेली ४७ गुणांवर आणि मर्सिडीज संघ ९८ गुणांवर होता. फेरारीचे ६७ आणि मॅकलारेनचे १८ गुण होते; त्यामुळे सुझुका फेरीतील निकालाने हंगामाच्या सुरुवातीच्या समीकरणात बदल होण्याची शक्यता होती.<ref name="points">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ जपानी ग्रांप्री – शर्यतीनंतरची चालक आणि कारनिर्माते अजिंक्यपद गुणतालिका|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_japanese_grand_prix_-_championship_points.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=२९ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="racereport"/> मॅकलारेनला चीनमधील मुख्य शर्यतीत दोन्ही कार सुरू करता आल्या नव्हत्या. त्या पार्श्वभूमीवर जपानमध्ये विश्वासार्हतेने धावा पूर्ण करणे तसेच मर्सिडीज आणि फेरारीशी एक फेरीतील वेगाच्या स्पर्धेत उतरता येते का, हे संघासाठी महत्त्वाचे होते. रेड बुलसाठी सुझुका हा मागील वर्षांमध्ये यश मिळालेला सर्किट असल्याने व्हर्सटॅपनची कामगिरी लक्षवेधी ठरणार होती. नवीन तांत्रिक नियमांतून कारची ऊर्जा-व्यवस्था, टायर तापमान आणि वळणांमधील स्थैर्य यांची तुलना येथे विशेष महत्त्वाची ठरली.<ref name="fp1report">{{स्रोत बातमी|title=जपानी ग्रांप्रीच्या पहिल्या सरावात रसेल सर्वात वेगवान; मर्सिडीजचे पहिले दोन क्रमांक|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/fp1-russell-heads-mercedes-1-2-in-opening-practice-session-for-japanese.1WB5ian2z0xW2JirY293oM.1WB5ian2z0xW2JirY293oM|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=२७ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="qualreport"/> === सर्किट आणि सप्ताहांत === [[सुझुका आंतरराष्ट्रीय रेसिंग कोर्स]] हे आठच्या आकड्याप्रमाणे स्वतःच्या मार्गाला ओलांडणारे सर्किट आहे. ५.८०७ किलोमीटरच्या फेरीत सुरूवातीची सलग 'एस' वळणे, डेगनर वळणे, हेअरपिन, स्पून वळण, उच्च वेगाचे १३०आर आणि अंतिम शिकेन यांमुळे चालकांना कमी आणि जास्त वेगाच्या वळणांत वेगवेगळ्या प्रकारच्या संतुलनाची गरज भासते. सलग दिशाबदलांमध्ये पुढच्या टायरवरील ताण, तसेच स्पून आणि वेगवान वळणांमध्ये ऊर्जा वापरण्याची पद्धत यावर कारचा एकूण वेग अवलंबून राहतो.<ref name="prerace">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ जपानी ग्रांप्रीची पार्श्वभूमी, सर्किट आणि महत्त्वाची आकडेवारी|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/need-to-know-the-most-important-facts-stats-and-trivia-ahead-of-the-2026-japanese-grand-prix.59xoCL07qjNCWPVzBJOmK2.59xoCL07qjNCWPVzBJOmK2|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=२६ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> २०२६ च्या स्पर्धेपूर्वी सर्किटवरील काही भाग पुन्हा डांबरीकरण करून तयार करण्यात आले होते. २०२५ मध्ये पहिल्या विभागात काम झाले होते; २०२६ पूर्वी पुढील भागातही नवीन पृष्ठभाग टाकण्यात आला. सुरुवातीला पृष्ठभागाची पकड मर्यादित राहणे आणि धावत्या सप्ताहांतात रबराचा थर वाढल्याने ती बदलणे अपेक्षित होते. यामुळे प्रथम सरावात जमा झालेली माहिती पात्रता व शर्यतीतील परिस्थितीशी तंतोतंत जुळेलच असे नव्हते.<ref name="tyres">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ जपानी ग्रांप्रीमध्ये उपलब्ध असलेली टायर मिश्रणे|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/what-tyres-will-the-teams-and-drivers-have-for-the-2026-japanese-grand-prix.4V0p1BrC3PbEiWNzsivaSr.4V0p1BrC3PbEiWNzsivaSr|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=२५ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> शुक्रवारी २७ मार्च रोजी दोन स्वतंत्र एक-तासांचे मुक्त सराव सत्रे आयोजित झाली. शनिवारी २८ मार्चला तिसरा सराव आणि त्यानंतर तीन फेर्‍यांची पात्रता झाली. रविवारी २९ मार्च रोजी मुख्य ग्रांप्री झाली. शनिवारी फेरी १, फेरी २ आणि फेरी ३ अशा क्रमाने २२ चालकांमधून दहा अंतिम स्पर्धक निश्चित झाले. या सप्ताहांतात स्वतंत्र स्प्रिंट पात्रता किंवा स्प्रिंट शर्यतीचे आयोजन झाले नव्हते.<ref name="event"/> === सहभागी चालक आणि संघ === मुख्य ग्रांप्रीत ११ संघांचे प्रत्येकी दोन असे २२ चालक सहभागी होते. मात्र शुक्रवारी पहिल्या मुक्त सरावात ॲस्टन मार्टिनने [[फर्नांदो अलोन्सो]]ऐवजी राखीव चालक [[जॅक क्रॉफर्ड]] याला कार क्रमांक ३४ चालवण्याची संधी दिली. त्यामुळे त्या एकाच सत्रात क्रॉफर्डचे नाव निकालात दिसते, तर शुक्रवारच्या दुसऱ्या सत्रापासून अलोन्सो पुन्हा त्याच्या नियमित कारमध्ये होता. तो मुख्य ग्रांप्रीतून अनुपस्थित नव्हता.<ref name="fp1report"/><ref name="fp2report">{{स्रोत बातमी|title=दुसऱ्या मुक्त सरावात पियास्त्रीची आघाडी; आंतोनेली आणि रसेल त्यामागे|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/fp2-piastri-sets-the-pace-from-antonelli-and-russell-during-second-practice.2CeFTkESJX45t8tlF1V0rm|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=२७ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> {| class="wikitable" style="font-size:85%;" ! संघ ! चालक ! कार क्रमांक |- | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] | align="center" | १२ |- | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | {{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]] | align="center" | ६३ |- | [[मॅकलारेन]] | {{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]] | align="center" | ८१ |- | [[मॅकलारेन]] | {{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]] | align="center" | १ |- | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | {{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]] | align="center" | १६ |- | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | {{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]] | align="center" | ४४ |- | [[रेड बुल रेसिंग]] | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | align="center" | ३ |- | [[रेड बुल रेसिंग]] | {{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]] | align="center" | ६ |- | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | {{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]] | align="center" | १० |- | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | {{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]] | align="center" | ४३ |- | [[रेसिंग बुल्स]] | {{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]] | align="center" | ३० |- | [[रेसिंग बुल्स]] | {{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]] | align="center" | ४१ |- | [[हास एफ.१ संघ]] | {{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]] | align="center" | ८७ |- | [[हास एफ.१ संघ]] | {{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]] | align="center" | ३१ |- | [[ऑडी एफ१ संघ]] | {{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]] | align="center" | २७ |- | [[ऑडी एफ१ संघ]] | {{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] | align="center" | ५ |- | [[विलियम्स एफ१]] | {{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]] | align="center" | २३ |- | [[विलियम्स एफ१]] | {{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] | align="center" | ५५ |- | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | {{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]] | align="center" | १४ |- | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | {{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]] | align="center" | १८ |- | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | {{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]] | align="center" | ११ |- | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | {{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]] | align="center" | ७७ |- class="sortbottom" | colspan="3" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="event"/>; पहिल्या सरावात अलोन्सोऐवजी क्रॉफर्ड सहभागी झाला; <ref name="fp1">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ जपानी ग्रांप्री – पहिल्या मुक्त सरावाचे अधिकृत वर्गीकरण|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1281/japan/practice/1|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=२७ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> |} === टायर === अधिकृत पुरवठादार [[पिरेली]]ने C1 (हार्ड), C2 (मीडियम) आणि C3 (सॉफ्ट) अशी त्या हंगामातील सर्वात कठीण तीन कोरडी मिश्रणे निवडली. प्रत्येक नियमित चालकाला दोन हार्ड, तीन मीडियम आणि आठ सॉफ्ट संच देण्यात आले; पावसासाठी इंटरमीडिएट व पूर्ण वेट टायर उपलब्ध होते. नियमित कोरड्या ग्रांप्रीत दोन भिन्न स्लिक मिश्रणांचा वापर करण्याच्या नियमामुळे पिट-स्टॉप अनिवार्य होणार होता. नवीन डांबरावरील पकड आणि टायरवर होणारे ग्रेनिंग यांचा विचार करून संघांनी एक थांबा किंवा पर्यायी दीर्घ पहिला टप्पा यांची तुलना केली.<ref name="tyres"/> शुक्रवारी स्पर्धात्मक फेऱ्यांसह दीर्घ फेऱ्या पूर्ण करून टायरची घसरण, इंधन-भारानुसार संतुलन आणि ऊर्जा-व्यवस्थापन यांचे निरीक्षण झाले. मात्र मॅकलारेन, रेसिंग बुल्स व काही इतर संघांना तांत्रिक अडचणींमुळे अपेक्षित माहिती मिळाली नाही. यामुळे प्रत्यक्ष ५३ फेऱ्यांतील वेगाचा अंदाज लावण्यास फक्त एक फेरीच्या वेळांपेक्षा अतिरिक्त दीर्घ-धाव माहिती अधिक महत्त्वाची ठरली.<ref name="fp2report"/><ref name="raceteams">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ जपानी ग्रांप्रीनंतर संघ आणि चालकांच्या प्रतिक्रिया|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/what-the-teams-said-race-day-in-japan-2026.7ljwEx0ZL2qA0lytKAwXLI|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=२९ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> {| class="wikitable" style="font-size:85%;" ! टायर प्रकार ! मिश्रण ! बाजूच्या पट्टीचा रंग ! प्रत्येकी उपलब्ध संच |- | हार्ड | C1 | पांढरा | align="center" | २ |- | मीडियम | C2 | पिवळा | align="center" | ३ |- | सॉफ्ट | C3 | लाल | align="center" | ८ |- class="sortbottom" | colspan="4" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="tyres"/> |} हार्ड टायर जास्त टिकाऊ असले तरी सुरुवातीची पकड कमी असते; मीडियम मिश्रण वेग आणि टिकाऊपणा यांचा समतोल साधते, तर सॉफ्ट मिश्रण पात्रतेतील जलद एकल फेऱ्यांसाठी उपयुक्त असते. == मुक्त सराव सत्रे == === पहिला मुक्त सराव === पहिल्या एक-तासाच्या सरावात मर्सिडीजने सुरुवातीपासूनच वेग दाखवला. संघांनी काही गाड्यांवर एरोडायनॅमिक निरीक्षणासाठी मोजमाप करणारी उपकरणे आणि रंगद्रव्य वापरले. उर्वरित हंगामातील कार सुधारणा आणि पुढील ग्रांप्रीपूर्वीचे काम ठरवण्यासाठी हा डेटा आवश्यक होता. सुरुवातीला फेरारीच्या चालकांनी वेगवान वेळा नोंदवल्या, परंतु सॉफ्ट टायरवरील नंतरच्या प्रयत्नांत रसेल आणि आंतोनेली पुढे आले.<ref name="fp1report"/> आयझॅक हादजारला कारच्या ब्रेकचे तापमान आणि वळणांवरील अतिरिक्त ओव्हरस्टिअर याबाबत अडचणी जाणवल्या. अलेक्झांडर अल्बोनने डेगनर भागातील कडेला जाऊन कार थोडी अडथळ्याला स्पर्श केली; तरी तो सराव सुरू ठेवू शकला. त्या विलियम्स कारवर नवीन पुढील निलंबन भाग तपासले जात होते. याच सत्रात अल्बोन आणि कॅडिलॅकच्या सर्गिओ पेरेझ यांचा अंतिम शिकेनच्या जवळ संपर्क झाला. या घटनेची पंचांनी स्वतंत्र चौकशी केली.<ref name="fp1report"/><ref name="fia25">{{स्रोत बातमी|title=जपानी ग्रांप्री: अल्बोन आणि पेरेझ यांच्या संपर्काविषयी पंचनिर्णय, दस्तऐवज २५|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_japanese_grand_prix_-_decision_-_car_23_-_alleged_incident_with_car_11.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=२७ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> रसेलने १:३१.६६६ या वेळेसह पहिले स्थान घेतले. आंतोनेली फक्त ०.०२६ सेकंद मागे राहिला आणि मॅकलारेनच्या नॉरिस व पियास्त्रीने पुढील दोन क्रमांक मिळवले. दोन्ही फेरारी त्यामागे होत्या. व्हर्सटॅपन सातवा राहिला; प्रथम सरावात रेसिंग बुल्सच्या दोन्ही चालकांचा पहिल्या दहामध्ये समावेश झाला. क्रॉफर्डने अलोन्सोच्या जागी केलेल्या एकमेव सत्रात अकरा फेऱ्या पूर्ण केल्या. पहिल्या दहा चालकांमधील लहान फरकामुळे हा निकाल टायर प्रकार आणि इंधन-भार लक्षात न घेता संपूर्ण शर्यतीचा क्रम दाखवणारा ठरत नव्हता.<ref name="fp1"/><ref name="fp1report"/> === मुक्त सराव १ चे निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान ! कार क्र. ! चालक ! संघ ! वेळ / अंतर ! फेऱ्या |- ! align="center" | १ | align="center" | ६३ | {{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १:३१.६६६ | align="center" | २७ |- ! align="center" | २ | align="center" | १२ | {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | +०.०२६ | align="center" | २६ |- ! align="center" | ३ | align="center" | १ | {{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]] | [[मॅकलारेन]] | align="center" | +०.१३२ | align="center" | २० |- ! align="center" | ४ | align="center" | ८१ | {{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]] | [[मॅकलारेन]] | align="center" | +०.१९९ | align="center" | २३ |- ! align="center" | ५ | align="center" | १६ | {{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | +०.२८९ | align="center" | २५ |- ! align="center" | ६ | align="center" | ४४ | {{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | +०.३७४ | align="center" | २३ |- ! align="center" | ७ | align="center" | ३ | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | +०.७९१ | align="center" | २७ |- ! align="center" | ८ | align="center" | ३० | {{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]] | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | +०.८६३ | align="center" | २७ |- ! align="center" | ९ | align="center" | ३१ | {{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | +०.९३५ | align="center" | २३ |- ! align="center" | १० | align="center" | ४१ | {{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]] | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | +०.९९९ | align="center" | २९ |- ! align="center" | ११ | align="center" | ५ | {{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | +१.०९३ | align="center" | २७ |- ! align="center" | १२ | align="center" | २७ | {{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | +१.१३२ | align="center" | २६ |- ! align="center" | १३ | align="center" | ६ | {{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | +१.१३७ | align="center" | २७ |- ! align="center" | १४ | align="center" | ८७ | {{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | +१.२३४ | align="center" | २७ |- ! align="center" | १५ | align="center" | १० | {{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | +१.३१२ | align="center" | २५ |- ! align="center" | १६ | align="center" | ४३ | {{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | +१.६९५ | align="center" | २४ |- ! align="center" | १७ | align="center" | ५५ | {{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | +१.७१७ | align="center" | २६ |- ! align="center" | १८ | align="center" | २३ | {{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]] | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | +२.०३१ | align="center" | २२ |- ! align="center" | १९ | align="center" | ११ | {{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | +२.५५५ | align="center" | १८ |- ! align="center" | २० | align="center" | ७७ | {{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | +२.८२४ | align="center" | २४ |- ! align="center" | २१ | align="center" | १८ | {{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | +३.६२८ | align="center" | २२ |- ! align="center" | २२ | align="center" | ३४ | {{flagicon|USA}} [[जॅक क्रॉफर्ड]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | +४.६९६ | align="center" | ११ |- class="sortbottom" | colspan="6" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="fp1"/> |} === दुसरा मुक्त सराव === दुपारच्या सरावात मॅकलारेनने लक्षणीय सुधारणा दाखवली. पियास्त्रीने १:३०.१३३ अशी सर्वात वेगवान फेरी नोंदवली, आंतोनेली त्याच्यापेक्षा ०.०९२ आणि रसेल ०.२०५ सेकंद मागे राहिले. पियास्त्रीची वेळ शुक्रवारी पहिल्या सत्रापेक्षा सुधारलेल्या पकड आणि वेगाचे संकेत देणारी होती; तथापि तीन संघांमधील शर्यतीतील वास्तविक अंतर यावरून ठरवता येत नव्हते.<ref name="fp2">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ जपानी ग्रांप्री – दुसऱ्या मुक्त सरावाचे अधिकृत वर्गीकरण|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1281/japan/practice/2|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=२७ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="fp2report"/> नॉरिसचा कार्यक्रम मॅकलारेनमधील हायड्रॉलिक समस्येमुळे उशिरा सुरू झाला. त्याला मर्यादित वेळेत वेगवेगळे टायर वापरून काम पूर्ण करावे लागले. अशा व्यत्ययामुळे केवळ पात्रता-वेग नव्हे तर इंधन जास्त असताना सलग फेऱ्यांची तुलना कठीण झाली. मॅकलारेनने अडचण दूर करून नॉरिसला अखेरीस चौथ्या क्रमांकाची वेळ नोंदवण्याइतके धावू दिले.<ref name="fp2report"/><ref name="fp2"/> आर्विड लिंडब्लाडने केवळ एक आऊट-लॅप केला. त्याच्या रेसिंग बुल्स कारमध्ये गिअरबॉक्सची समस्या उद्भवल्याने त्याने वेगवान वेळ नोंदवली नाही. पेरेझच्या कारचा तळ पहिल्या सरावातील संपर्कानंतर दुरुस्त करण्यात संघाचा वेळ गेला. ऑडीचा गॅब्रिएल बोर्तोलेतोही कारवर सुरू असलेल्या कामामुळे दीर्घ काळ गॅरेजमध्ये राहिला. अल्बोनची कार काही काळ ट्रॅकवर थांबल्याने पिवळे झेंडे दिसले, परंतु ती पुन्हा सुरू झाली.<ref name="fp2report"/> अलोन्सो पहिल्यांदाच या सप्ताहांतात कारमध्ये परतला. हॅमिल्टनने शेवटी कारच्या वर्तनाबद्दल समाधान नसल्याचे रेडिओवर सांगितले. हल्केनबर्ग सातवा आणि अल्बोन आठवा राहिल्याने मधल्या संघांतील क्रमवारी पहिल्या सरावापेक्षा बदलली. पियास्त्री–आंतोनेली–रसेल यांच्यात ०.२०५ सेकंदांचा फरक होता, तर चौथ्या क्रमांकावरील नॉरिसला १७ फेऱ्यांत सर्वाधिक वेळ मिळवावा लागला. दुसऱ्या सरावाच्या निकालामुळे शनिवारी पात्रता फेरीत मॅकलारेन मर्सिडीजला आव्हान देऊ शकते, अशी शक्यता निर्माण झाली.<ref name="fp2"/><ref name="fp2report"/> === मुक्त सराव २ चे निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान ! कार क्र. ! चालक ! संघ ! वेळ / अंतर ! फेऱ्या |- ! align="center" | १ | align="center" | ८१ | {{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]] | [[मॅकलारेन]] | align="center" | १:३०.१३३ | align="center" | २९ |- ! align="center" | २ | align="center" | १२ | {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | +०.०९२ | align="center" | २८ |- ! align="center" | ३ | align="center" | ६३ | {{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | +०.२०५ | align="center" | २९ |- ! align="center" | ४ | align="center" | १ | {{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]] | [[मॅकलारेन]] | align="center" | +०.५१६ | align="center" | १७ |- ! align="center" | ५ | align="center" | १६ | {{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | +०.७१३ | align="center" | २८ |- ! align="center" | ६ | align="center" | ४४ | {{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | +०.८४७ | align="center" | २७ |- ! align="center" | ७ | align="center" | २७ | {{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | +१.३०८ | align="center" | २७ |- ! align="center" | ८ | align="center" | २३ | {{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]] | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | +१.३६३ | align="center" | ३० |- ! align="center" | ९ | align="center" | ८७ | {{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | +१.३६५ | align="center" | २८ |- ! align="center" | १० | align="center" | ३ | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | +१.३७६ | align="center" | २९ |- ! align="center" | ११ | align="center" | ३१ | {{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | +१.३९९ | align="center" | ३० |- ! align="center" | १२ | align="center" | ३० | {{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]] | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | +१.४५७ | align="center" | ३१ |- ! align="center" | १३ | align="center" | ५५ | {{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | +१.४७५ | align="center" | ३० |- ! align="center" | १४ | align="center" | १० | {{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | +१.६०१ | align="center" | २९ |- ! align="center" | १५ | align="center" | ६ | {{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | +१.६२६ | align="center" | २९ |- ! align="center" | १६ | align="center" | ५ | {{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | +१.८०० | align="center" | ११ |- ! align="center" | १७ | align="center" | ४३ | {{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | +२.३०५ | align="center" | २८ |- ! align="center" | १८ | align="center" | ७७ | {{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | +२.४८२ | align="center" | २८ |- ! align="center" | १९ | align="center" | १४ | {{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | +३.४६३ | align="center" | २४ |- ! align="center" | २० | align="center" | ११ | {{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | +३.५५६ | align="center" | १४ |- ! align="center" | २१ | align="center" | १८ | {{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | +३.८१८ | align="center" | २१ |- ! align="center" | २२ | align="center" | ४१ | {{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]] | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | नोंद नाही | align="center" | १ |- class="sortbottom" | colspan="6" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="fp2"/> |} === तिसरा मुक्त सराव === अंतिम सरावात संघांनी पात्रतेसाठी कमी इंधनासह वेगवान धावांच्या क्रमावर भर दिला. प्रारंभी थोड्या गाड्याच ट्रॅकवर आल्या; त्यानंतर फेरारीने हॅमिल्टन व लक्लेरच्या फेऱ्यांतून वेग वाढवला. पुढे आंतोनेलीने सर्वप्रथम १ मिनिट ३१ सेकंदांखाली, नंतर १ मिनिट ३० सेकंदांखाली वेळ नोंदवून आपल्या कारचा वेग स्पष्ट केला. रसेलनेही त्याला जवळ आणण्याचा प्रयत्न केला.<ref name="fp3report">{{स्रोत बातमी|title=तिसऱ्या मुक्त सरावात आंतोनेली सर्वात वेगवान|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/fp3-antonelli-beats-mercedes-team-mate-russell-to-fastest-time-in-final.NfWBOJEAaBCzWLWBDz81J|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमेड|दिनांक=२८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> नॉरिसच्या कारमध्ये ऊर्जा पुनर्प्राप्ती प्रणालीसंबंधी (ERS) समस्या असल्याने तो सत्राच्या शेवटच्या २५ मिनिटांपर्यंत गॅरेजमध्येच राहिला. यापूर्वीच्या सत्रातील विलंबामुळे त्याच्या सप्ताहांतातील एकूण सराव फेऱ्या पियास्त्रीच्या तुलनेत कमी झाल्या. अशा अवस्थेतही नॉरिसने सहावा क्रमांक मिळवला. रेसिंग बुल्सच्या लिंडब्लाडलाही मागील सत्रात मर्यादित धावा मिळाल्याने पुढील पात्रतेपूर्वी माहिती गोळा करणे महत्त्वाचे होते.<ref name="fp3report"/> हासच्या बेअरमनला स्पून वळणाच्या बाहेर येताना मोठ्या घसरणीचा अनुभव आला, पण कार अडथळ्याला न धडकता त्याने सत्र सुरू ठेवले. हल्केनबर्ग आणि बोट्टास यांनी १३०आर भागातील वाहतुकीबद्दल नाराजी नोंदवली. शेवटी आंतोनेलीने १:२९.३६२, रसेलने १:२९.६१६ अशी वेळ दिली; लक्लेर तिसरा असूनही आंतोनेलीपेक्षा ०.८६७ सेकंद मागे होता. पियास्त्री चौथा, हॅमिल्टन पाचवा आणि नॉरिस सहावा राहिला.<ref name="fp3report"/><ref name="fp3">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ जपानी ग्रांप्री – तिसऱ्या मुक्त सरावाचे अधिकृत वर्गीकरण|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1281/japan/practice/3|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=२८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> या टप्प्यापर्यंत मर्सिडीजने पहिल्या व तिसऱ्या सरावात दोन्ही अव्वल क्रमांक मिळवले होते, तर मॅकलारेनने दुसऱ्या सरावात पहिले स्थान घेतले होते. सरावातील यश आणि पात्रता फेरीतील स्थान वेगळे असू शकते; पात्रता फेरीच्या प्रत्येक टप्प्यात टायर तापमान, ट्रॅकची पकड आणि प्रतिस्पर्ध्यांमधील वाहतूक यांचा परिणाम होत होता. या पार्श्वभूमीवर अंतिम सरावातील मर्सिडीजचा फरक महत्त्वाचा होता.<ref name="fp3"/><ref name="qualreport"/> === मुक्त सराव ३ चे निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान ! कार क्र. ! चालक ! संघ ! वेळ / अंतर ! फेऱ्या |- ! align="center" | १ | align="center" | १२ | {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १:२९.३६२ | align="center" | १८ |- ! align="center" | २ | align="center" | ६३ | {{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | +०.२५४ | align="center" | १८ |- ! align="center" | ३ | align="center" | १६ | {{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | +०.८६७ | align="center" | २० |- ! align="center" | ४ | align="center" | ८१ | {{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]] | [[मॅकलारेन]] | align="center" | +१.००२ | align="center" | १९ |- ! align="center" | ५ | align="center" | ४४ | {{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | +१.०२१ | align="center" | २३ |- ! align="center" | ६ | align="center" | १ | {{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]] | [[मॅकलारेन]] | align="center" | +१.२३८ | align="center" | १३ |- ! align="center" | ७ | align="center" | २७ | {{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | +१.२९६ | align="center" | २१ |- ! align="center" | ८ | align="center" | ३ | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | +१.५४८ | align="center" | २२ |- ! align="center" | ९ | align="center" | ५ | {{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | +१.६३८ | align="center" | २१ |- ! align="center" | १० | align="center" | १० | {{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | +१.७२० | align="center" | २० |- ! align="center" | ११ | align="center" | ६ | {{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | +१.७३२ | align="center" | २१ |- ! align="center" | १२ | align="center" | ३० | {{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]] | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | +१.७३५ | align="center" | २१ |- ! align="center" | १३ | align="center" | ४१ | {{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]] | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | +१.९२६ | align="center" | १७ |- ! align="center" | १४ | align="center" | ३१ | {{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | +१.९६४ | align="center" | २२ |- ! align="center" | १५ | align="center" | ८७ | {{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | +२.१९६ | align="center" | १८ |- ! align="center" | १६ | align="center" | २३ | {{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]] | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | +२.३७१ | align="center" | २० |- ! align="center" | १७ | align="center" | ४३ | {{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | +२.३९७ | align="center" | २५ |- ! align="center" | १८ | align="center" | ५५ | {{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | +२.४६७ | align="center" | २६ |- ! align="center" | १९ | align="center" | ७७ | {{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | +३.१४१ | align="center" | २० |- ! align="center" | २० | align="center" | ११ | {{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | +३.१७८ | align="center" | १८ |- ! align="center" | २१ | align="center" | १८ | {{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | +४.१२३ | align="center" | १९ |- ! align="center" | २२ | align="center" | १४ | {{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | +४.१६७ | align="center" | १४ |- class="sortbottom" | colspan="6" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="fp3"/> |} == ग्रांप्री पात्रता फेरी == शनिवारच्या पात्रता फेरीत २२ चालकांमधून फेरी १ मध्ये सहा आणि फेरी २ मध्ये आणखी सहा चालक बाहेर पडले. शेवटच्या दहा चालकांनी फेरी ३ मध्ये पोल पोझिशनसाठी वेळ नोंदवली. सर्व अधिकृत वैध वेळा स्वतंत्र स्तंभात दाखवल्या आहेत; पुढील फेरीत न गेलेल्या चालकांसाठी रिकामे स्तंभ ठेवले आहेत. वेळा फक्त वेग दर्शवतात; पिट-लेनमधून सुरुवात किंवा ग्रिड दंड असता अंतिम ग्रिड स्वतंत्र पाहणे आवश्यक असते.<ref name="qual">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ जपानी ग्रांप्री – पात्रता फेरीचे अधिकृत वर्गीकरण|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1281/japan/qualifying|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=२८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="grid">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ जपानी ग्रांप्री – अधिकृत सुरुवातीची क्रमवारी|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1281/japan/starting-grid|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=२९ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === फेरी १ === मर्सिडीज, मॅकलारेन आणि फेरारी यांच्यातील स्पर्धेसह या फेरीत मागच्या सहा स्थानांपासून वाचण्यासाठीही चुरस झाली. रसेलने १:२९.९६७ आणि लक्लेरने १:२९.९१५ अशा वेगवान वेळा नोंदवल्या. आंतोनेली १:३०.०३५ वर होता. पियास्त्री आणि इतर आघाडीच्या चालकांनी नंतर अधिक वेगाने पुढील फेरी गाठली.<ref name="qual"/><ref name="qualreport"/> पहिल्या फेरीत विलियम्सचा अल्बोन १७वा, हासचा बेअरमन १८वा, कॅडिलॅकचे पेरेझ व बोट्टास १९वे व २०वे, तर ॲस्टन मार्टिनचे अलोन्सो व स्ट्रोल अनुक्रमे २१वे आणि २२वे राहिले. बेअरमनला अल्बोनच्या वेळेपेक्षा केवळ ०.००२ सेकंदांची कमतरता पडली. या सहा चालकांचे सत्र पहिल्या टप्प्यातच संपले; इतर १६ चालक दुसऱ्या फेरीत गेले.<ref name="qual"/><ref name="qualreport"/> === फेरी २ === दुसऱ्या फेरीत सर्वात उल्लेखनीय निकाल म्हणजे चार वेळचा जागतिक विजेता मॅक्स व्हर्सटॅपन अकराव्या क्रमांकावर थांबला. त्याने १:३०.२६२ अशी सर्वोत्तम वेळ नोंदवली; ती अंतिम दहामध्ये जाण्यासाठी अपुरी पडली. त्याने कार चालवताना संतुलन आणि वर्तनाबद्दल तीव्र असमाधान व्यक्त केले. सुझुकातील अलीकडच्या हंगामातील त्याच्या पोल पोझिशनच्या मालिकेत या निकालामुळे खंड पडला.<ref name="qual"/><ref name="qualreport"/> हासचा ओकन १२वा, ऑडीचा हल्केनबर्ग १३वा, रेसिंग बुल्सचा लॉसन १४वा, अल्पाइनचा कोलापिंटो १५वा आणि विलियम्सचा सायेन्स १६वा राहिला. लॉसनच्या अखेरच्या प्रयत्नात झालेल्या चुकीमुळे तो पुढे जाऊ शकला नाही. उलट लिंडब्लाडने संपूर्ण FP2 गमावूनही १:३०.१०९ अशी वेळ देऊन शेवटच्या दहामध्ये प्रवेश मिळवला; त्याने व्हर्सटॅपनचा वेळ मागे टाकला. पियास्त्री, आंतोनेली, लक्लेर आणि इतर आघाडीचे चालक अंतिम स्पर्धेसाठी पात्र ठरले.<ref name="qual"/><ref name="qualteams">{{स्रोत बातमी|title=जपानी ग्रांप्रीच्या पात्रतेनंतर संघांची तांत्रिक निरीक्षणे|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/what-the-teams-said-qualifying-in-japan-2026.uxt6saBn0UBNt1LEszAYt|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=२८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === फेरी ३ === अंतिम दहा चालकांमध्ये आंतोनेलीच्या पहिल्याच प्रभावी प्रयत्नाने १:२८.७७८ अशी सर्वोत्तम वेळ नोंदवली; उरलेले प्रयत्न त्याला मागे टाकू शकले नाहीत. रसेल १:२९.०७६ वेळेसह दुसरा (०.२९८ सेकंद मागे), तर पियास्त्री १:२९.१३२ वेळेसह तिसरा (०.३५४ सेकंद मागे) राहिला. ही मर्सिडीजच्या दोन्ही कारांची सलग तिसरी पहिल्या रांगेवरील पात्रता होती.<ref name="qualreport"/><ref name="qual"/> लक्लेरने १:२९.४०५ करून चौथा क्रमांक मिळवला; नॉरिस फक्त ०.००४ सेकंदांनी मागे पाचवा राहिला. हॅमिल्टन सहावा आणि पियेर गॅस्ली सातवा होता. हादजार आठवा, बोर्तोलेतो नववा आणि लिंडब्लाड दहावा ठरला. पात्रतेतील पहिल्या दहा चालकांमध्ये मॅकलारेन, फेरारी आणि मर्सिडीज प्रत्येकी दोन, रेड बुलचा हादजार, अल्पाइनचा गॅस्ली, ऑडीचा बोर्तोलेतो व रेसिंग बुल्सचा लिंडब्लाड असा समावेश होता.<ref name="qual"/> रसेलला कारच्या मागच्या भागातील संतुलनाबद्दल समस्या जाणवत होती. सरावानंतर बदललेली निलंबन-संबंधी मांडणी पात्रता फेरीत अपेक्षेप्रमाणे परिणाम देत नसल्याचे त्याने सांगितले. नॉरिसच्या कमी सराव फेऱ्यांच्या पार्श्वभूमीवर पाचवा क्रमांक महत्त्वाचा होता. पियास्त्रीने मॅकलारेनची कार प्रतिस्पर्ध्यांच्या जवळ पोहोचत असल्याचे दाखवले, पण ५३ फेऱ्यांमध्ये टायर टिकाऊपणा आणि वेग कायम राखणे हा वेगळा प्रश्न होता.<ref name="qualteams"/><ref name="qualreport"/> === मुख्य पात्रता फेरीचे निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान ! कार क्र. ! चालक ! संघ ! फेरी १ ! फेरी २ ! फेरी ३ ! फेऱ्या |- ! align="center" | १ | align="center" | १२ | {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १:३०.०३५ | align="center" | १:२९.०४८ | align="center" | १:२८.७७८ | align="center" | १५ |- ! align="center" | २ | align="center" | ६३ | {{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १:२९.९६७ | align="center" | १:२९.६८६ | align="center" | १:२९.०७६ | align="center" | २१ |- ! align="center" | ३ | align="center" | ८१ | {{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]] | [[मॅकलारेन]] | align="center" | १:३०.२०० | align="center" | १:२९.४५१ | align="center" | १:२९.१३२ | align="center" | २० |- ! align="center" | ४ | align="center" | १६ | {{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | १:२९.९१५ | align="center" | १:२९.३०३ | align="center" | १:२९.४०५ | align="center" | १८ |- ! align="center" | ५ | align="center" | १ | {{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]] | [[मॅकलारेन]] | align="center" | १:३०.४०१ | align="center" | १:२९.७९५ | align="center" | १:२९.४०९ | align="center" | २० |- ! align="center" | ६ | align="center" | ४४ | {{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | १:३०.३०९ | align="center" | १:२९.५८९ | align="center" | १:२९.५६७ | align="center" | २० |- ! align="center" | ७ | align="center" | १० | {{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | १:३०.५८४ | align="center" | १:२९.८७४ | align="center" | १:२९.६९१ | align="center" | १८ |- ! align="center" | ८ | align="center" | ६ | {{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | १:३०.६६२ | align="center" | १:३०.१०४ | align="center" | १:२९.९७८ | align="center" | १७ |- ! align="center" | ९ | align="center" | ५ | {{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | १:३०.३५९ | align="center" | १:२९.९९० | align="center" | १:३०.२७४ | align="center" | २० |- ! align="center" | १० | align="center" | ४१ | {{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]] | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | १:३०.७८१ | align="center" | १:३०.१०९ | align="center" | १:३०.३१९ | align="center" | २१ |- ! align="center" | ११ | align="center" | ३ | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | १:३०.५१९ | align="center" | १:३०.२६२ | align="center" | — | align="center" | १२ |- ! align="center" | १२ | align="center" | ३१ | {{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | १:३०.९१५ | align="center" | १:३०.३०९ | align="center" | — | align="center" | १५ |- ! align="center" | १३ | align="center" | २७ | {{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | १:३०.३५८ | align="center" | १:३०.३८७ | align="center" | — | align="center" | १४ |- ! align="center" | १४ | align="center" | ३० | {{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]] | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | १:३०.६५७ | align="center" | १:३०.४९५ | align="center" | — | align="center" | १५ |- ! align="center" | १५ | align="center" | ४३ | {{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | १:३०.९३१ | align="center" | १:३०.६२७ | align="center" | — | align="center" | १२ |- ! align="center" | १६ | align="center" | ५५ | {{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | १:३०.९२७ | align="center" | १:३१.०३३ | align="center" | — | align="center" | १५ |- ! align="center" | १७ | align="center" | २३ | {{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]] | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | १:३१.०८८ | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | ९ |- ! align="center" | १८ | align="center" | ८७ | {{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | १:३१.०९० | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | ९ |- ! align="center" | १९ | align="center" | ११ | {{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | १:३२.२०६ | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | ६ |- ! align="center" | २० | align="center" | ७७ | {{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | १:३२.३३० | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | ९ |- ! align="center" | २१ | align="center" | १४ | {{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | १:३२.६४६ | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | ९ |- ! align="center" | २२ | align="center" | १८ | {{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | १:३२.९२० | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | ९ |- class="sortbottom" | colspan="8" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="qual"/> |} === शर्यतीची अधिकृत सुरुवातीची क्रमवारी === अंतिम अधिकृत सुरुवातीच्या ग्रिडवरील २२ स्थानांचा क्रम खाली दिला आहे. फेरी ३ मध्ये न गेलेल्या चालकांसाठी त्यांची शेवटची वैध पात्रता वेळ दिली आहे. पात्रतेतील सर्वोत्तम वेळ आणि अंतिम ग्रिड स्थान यांची नोंद स्वतंत्र ठेवण्यात आली आहे.<ref name="grid"/> {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! ग्रिड ! कार क्र. ! चालक ! संघ ! पात्रता फेरीतील अंतिम वैध वेळ |- ! align="center" | १ | align="center" | १२ | {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १:२८.७७८ |- ! align="center" | २ | align="center" | ६३ | {{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १:२९.०७६ |- ! align="center" | ३ | align="center" | ८१ | {{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]] | [[मॅकलारेन]] | align="center" | १:२९.१३२ |- ! align="center" | ४ | align="center" | १६ | {{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | १:२९.४०५ |- ! align="center" | ५ | align="center" | १ | {{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]] | [[मॅकलारेन]] | align="center" | १:२९.४०९ |- ! align="center" | ६ | align="center" | ४४ | {{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | १:२९.५६७ |- ! align="center" | ७ | align="center" | १० | {{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | १:२९.६९१ |- ! align="center" | ८ | align="center" | ६ | {{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | १:२९.९७८ |- ! align="center" | ९ | align="center" | ५ | {{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | १:३०.२७४ |- ! align="center" | १० | align="center" | ४१ | {{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]] | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | १:३०.३१९ |- ! align="center" | ११ | align="center" | ३ | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | १:३०.२६२ |- ! align="center" | १२ | align="center" | ३१ | {{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | १:३०.३०९ |- ! align="center" | १३ | align="center" | २७ | {{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | १:३०.३८७ |- ! align="center" | १४ | align="center" | ३० | {{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]] | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | १:३०.४९५ |- ! align="center" | १५ | align="center" | ४३ | {{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | १:३०.६२७ |- ! align="center" | १६ | align="center" | ५५ | {{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | १:३१.०३३ |- ! align="center" | १७ | align="center" | २३ | {{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]] | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | १:३१.०८८ |- ! align="center" | १८ | align="center" | ८७ | {{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | १:३१.०९० |- ! align="center" | १९ | align="center" | ११ | {{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | १:३२.२०६ |- ! align="center" | २० | align="center" | ७७ | {{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | १:३२.३३० |- ! align="center" | २१ | align="center" | १४ | {{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | १:३२.६४६ |- ! align="center" | २२ | align="center" | १८ | {{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | १:३२.९२० |- class="sortbottom" | colspan="5" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="grid"/> |} == मुख्य शर्यत == === शर्यतीपूर्वीची परिस्थिती === रविवार, २९ मार्च रोजी सुझुकावर ५३ फेऱ्यांची शर्यत आयोजित करण्यात आली. आधी झालेल्या एका सहाय्यक शर्यतीतील घटनेनंतर संरक्षक कठड्यांची दुरुस्ती करावी लागल्याने सुरुवात सुमारे दहा मिनिटांनी उशिरा झाली. वातावरण कोरडे व सौम्य होते. सुरुवातीच्या वेळी बोट्टास वगळता सर्व २१ चालकांनी मीडियम टायर निवडले; कॅडिलॅकच्या बोट्टासने हार्ड टायरवर सुरुवात केली. सुरुवातीसाठी मीडियम हा जवळजवळ सर्व संघांचा पसंतीचा पर्याय असल्यामुळे वेगवेगळ्या रणनीतींचा मोठा फरक शर्यतीत पुढे टायर बदलण्याच्या वेळी दिसणार होता.<ref name="racereport"/> ग्रिडवरील मर्सिडीजचे पहिले व दुसरे स्थान आणि मॅकलारेनचे तिसरे स्थान हा शर्यतीच्या सुरूवातीचा मुख्य संदर्भ होता. पात्रतेत जलद वेळ नोंदवणाऱ्या आंतोनेलीकडे पहिल्या वळणापर्यंत आघाडी राखण्याची संधी होती; परंतु दोन्ही मर्सिडीज कारची सुरुवात अपेक्षेपेक्षा कमकुवत ठरली. पियास्त्रीने तिसऱ्या स्थानावरून वेगवान सुरुवात करून पहिल्या वळणातच आघाडी मिळवली. लक्लेर दुसऱ्या स्थानावर गेला आणि मर्सिडीजला सुरुवातीच्या फेऱ्यांत पुन्हा पुढे यावे लागले.<ref name="racereport"/> === सुरुवातीच्या फेऱ्या : पियास्त्रीची आघाडी === पहिल्या वळणानंतर पियास्त्री अग्रस्थानी होता. लक्लेर दुसरा, नॉरिस तिसरा, रसेल चौथा, हॅमिल्टन पाचवा तर पोलवरून सुरू केलेला आंतोनेली सहावा झाला. या क्रमवारीने शर्यतीच्या पहिल्या टप्प्यात मोठा बदल घडवला. पोलवरून विजयासाठी स्वच्छ मोकळा ट्रॅक मिळवण्याऐवजी आंतोनेलीला एकामागोमाग एक गाडी मागे टाकत पुन्हा वर यावे लागणार होते. हॅमिल्टनला मागे टाकून त्याने पाचवे स्थान मिळवले; रसेलनेही आघाडीच्या चालकांचा पाठलाग सुरू केला.<ref name="racereport"/> तिसऱ्या फेरीपर्यंत रसेल नॉरिसला मागे टाकत तिसऱ्या स्थानावर आला. पुढच्या फेरीत त्याने लक्लेरलाही मागे टाकून पियास्त्रीचा पाठलाग सुरू केला. या टप्प्यात मर्सिडीजच्या कारचा शर्यतीतील वेग चांगला दिसत होता. मात्र वेगवान कार असणे आणि आघाडी मिळवणे हे एकच नव्हते: पियास्त्रीने पुढे जागा न सोडता स्वतःची आघाडी बचावली. रसेल जवळ येत असल्यामुळे मॅकलारेनला आपल्या ड्रायव्हरच्या टायरची अवस्था आणि पिट-स्टॉपची वेळ यांचा विचार करावा लागत होता.<ref name="racereport"/> आठव्या फेरीच्या आसपास रसेल पियास्त्रीच्या अगदी जवळ आला. एका प्रसंगी त्याने शेवटच्या वळणात पुढे जाण्याचा प्रयत्न करून आघाडी मिळवली; पण पियास्त्रीने पहिल्या वळणात स्थान पुन्हा मिळवले. या प्रतिहल्ल्याने पियास्त्रीच्या ड्रायव्हिंगचे महत्त्व स्पष्ट झाले. आघाडीवरील कार प्रतिस्पर्ध्याला एका वळणासाठी पुढे जाऊ देऊन लगेच दुसऱ्या वळणात परत स्थान मिळवू शकते; यासाठी सरळ रस्त्यावरील वेगासोबत पुढील वळणासाठी योग्य कारची जागा आवश्यक असते. पियास्त्रीने यशस्वी बचाव केल्याने रसेलला दुसऱ्या स्थानावर राहावे लागले.<ref name="racereport"/> आघाडीवर चाललेल्या या संघर्षाच्या मागे नॉरिस, आंतोनेली आणि लक्लेर यांच्यातही स्थानांसाठी लढत होती. आंतोनेलीने अकराव्या फेरीच्या सुमारास नॉरिसला मागे टाकून पुढे प्रगती केली. लक्लेरला मागे टाकण्याचा त्याचा पहिला प्रयत्न मात्र यशस्वी झाला नाही. यामुळे मर्सिडीजच्या दोन्ही चालकांसाठी परिस्थिती वेगळी होती: रसेल पियास्त्रीच्या थेट मागे जाऊन आघाडीसाठी प्रयत्न करत होता, तर आंतोनेली अजूनही तिसऱ्या-चौथ्या स्थानांच्या परिसरातून वर जाण्याचा प्रयत्न करत होता.<ref name="racereport"/> दरम्यान, अकराव्या स्थानावरून सुरू केलेल्या व्हर्सटॅपनने सुरुवातीच्या टप्प्यात काही स्थानांची प्रगती केली. त्याने संघसहकारी हादजार आणि पुढे लिंडब्लाडला मागे टाकले. तरीही आघाडीच्या मर्सिडीज, मॅकलारेन आणि फेरारी कारंपर्यंत पोहोचण्यासाठी त्याला आणखी बराच पल्ला गाठावा लागणार होता. मध्य गटात ओकन, गॅस्ली, लॉसन आणि इतर चालकांमध्ये गुण मिळवण्यासाठी स्पर्धा सुरू होती. या गाड्यांतील फरक छोटा असल्याने एका स्थानाच्या बदलाने अंतिम गुणांमध्ये मोठा फरक पडू शकत होता.<ref name="racereport"/> === पहिल्या पिट-स्टॉपची सुरुवात === शर्यतीच्या पहिल्या टप्प्यानंतर संघांनी टायर बदलण्याच्या रणनीतींना सुरुवात केली. नॉरिसला १७व्या फेरीच्या सुमारास पिटमध्ये बोलावण्यात आले आणि त्याने हार्ड टायर घेतले. त्यानंतर लक्लेरलाही पिटमध्ये बोलावण्यात आले; नव्या टायरवर तो नॉरिसच्या पुढे परत आला. त्यानंतर पियास्त्रीनेही थांबा घेतला आणि मीडियमवरून हार्ड टायरवर गेला. मॅकलारेनची भूमिका फक्त एक फेरीची जलद वेळ मिळवणे नव्हती, तर परत ट्रॅकवर आल्यावर मिळालेल्या जागेत पुरेसा वेग राखणे आणि प्रतिस्पर्ध्यांपुढे राहणे हा तिचा प्रमुख उद्देश होता.<ref name="racereport"/> पियास्त्री थांबल्यानंतर मर्सिडीजच्या दोन्ही कार पुढे आल्या. पियास्त्रीकडे नवे टायर होते; त्याच्या पुढील प्रतिस्पर्ध्यांकडे अजून जुने टायर होते. त्यामुळे काही काळ पियास्त्रीची गती चांगली होती आणि त्याने व्हर्सटॅपनलाही मागे टाकून पुढील स्थान मिळवले. परंतु जुन्या टायरवर पुढे राहिलेल्या चालकांसाठी आणखी एक प्रश्न निर्माण झाला—उशिरा पिटमध्ये गेल्यानंतर ते पियास्त्रीच्या मागे येतील की पुढे. सामान्य हिरव्या झेंड्याच्या स्थितीत थांब्यामुळे होणारा वेळेचा तोटा अपेक्षित होता; परंतु सावधगिरीचा कालावधी आल्यास गणित बदलणार होते.<ref name="racereport"/> रसेलला २२व्या फेरीत पिटमध्ये बोलावले गेले. तो टायर बदलून पाचव्या स्थानाच्या परिसरात परतला. त्याच वेळी आंतोनेली अजून पिटमध्ये गेलेला नव्हता आणि ट्रॅकवर आघाडीवर होता. रसेलने आपला थांबा पूर्ण केला असल्यामुळे तो त्या आधी थांबलेल्या चालकांप्रमाणेच सेफ्टी कार येण्याच्या परिणामास सामोरा जाणार होता. पुढच्या काही क्षणांत घडलेल्या घटनेने या शर्यतीचा प्रवाह बदलला.<ref name="racereport"/> === बेअरमनचा अपघात आणि सेफ्टी कार === या टप्प्यात हासचा ऑलिव्हर बेअरमन पुढे असलेल्या अल्पाइनच्या फ्रान्को कोलापिंटोच्या जवळ आला. दोन गाड्यांमधील वेगाचा फरक वाढल्यावर बेअरमनने टक्कर टाळण्याच्या प्रयत्नात कारवर नियंत्रण गमावले आणि स्पून परिसरातील वळण १३ जवळ अपघात झाला. कार हटवणे, चालकाची काळजी घेणे आणि सर्किट सुरक्षित करणे आवश्यक झाल्यामुळे २२व्या फेरीच्या सुमारास सेफ्टी कार तैनात करण्यात आली. हा त्या शर्यतीतील निर्णायक क्षण ठरला; अपघाताला कारणीभूत असलेल्या नेमक्या तांत्रिक घटकांबाबत नंतर अधिक व्यापक चर्चा झाली.<ref name="racereport"/><ref name="bearman"/> बेअरमन शर्यतीतून बाद झाला. त्याच्या कारचा धक्का मोठा असल्यामुळे वैद्यकीय तपासणी करण्यात आली; हासने नंतर गंभीर हाडांच्या दुखापतीचा पुरावा आढळला नसल्याचे स्पष्ट केले. या घटनेबाबत महत्त्वाची बाब म्हणजे अपघाताचा उल्लेख केवळ एका चालकाच्या चुकीच्या निर्णयापुरता मर्यादित करणे योग्य ठरणार नाही. २०२६ मधील ऊर्जा वापराच्या वेगवेगळ्या टप्प्यांमुळे समोरच्या आणि मागच्या गाडीमधील वेगात मोठा फरक निर्माण होऊ शकतो, हा प्रश्न या सप्ताहांतातील इतर घटनांमधूनही समोर आला होता. म्हणून अपघाताची माहिती, त्या वेळी उपस्थित वेगातील फरक आणि त्यानंतरची सुरक्षितता चर्चा या वेगळ्या गोष्टी म्हणून पाहाव्या लागतात.<ref name="bearman"/><ref name="fia44">{{स्रोत बातमी|title=जपानी ग्रांप्री: पियास्त्रीला सरावातील अडथळ्यासाठी इशारा, दस्तऐवज ४४|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_japanese_grand_prix_-_infringement_-_car_81_-_impeding_of_car_27.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=२८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> सेफ्टी कारमुळे पिट-लेनमध्ये थांबण्याचा वेळेतील खर्च सामान्य शर्यत वेगाच्या तुलनेत कमी होतो. आंतोनेली या वेळी अजून थांबलेला नसल्यामुळे त्याला आपला पहिला टायर बदल सावधगिरीच्या काळात पूर्ण करता आला. तो ट्रॅकवर आल्यावरही प्रथम क्रमांकावर राहिला. हॅमिल्टननेही या कालावधीत पिट-स्टॉप घेतला आणि अग्रगटात परत आला. याउलट पियास्त्री आणि रसेल यांनी शर्यतीत यापूर्वी पिट थांबे घेतले होते. त्यामुळे नंतर थांबलेल्या आंतोनेलीला मिळालेल्या वेळेच्या फायद्याची त्यांना परतफेड मिळाली नाही.<ref name="racereport"/> ही घटना पियास्त्रीने प्रत्यक्ष ट्रॅकवर आघाडी मिळवली होती आणि रसेल त्याचा पाठलाग करत होता, या दोन गोष्टी विसरून पाहू नये. सेफ्टी कार येण्याआधी पियास्त्रीने शर्यतीच्या सुरुवातीपासून मोठा भाग नेतृत्व केले होते. आंतोनेलीने मात्र आधीच्या टप्प्यात स्थानं परत मिळवत त्याला पिट-स्टॉप लांबवण्याची संधी उपलब्ध करून दिली होती. परिणामी योगायोगाने मिळालेली सेफ्टी कार ही त्याच्या रणनीतीसाठी निर्णायक ठरली; पण त्यानंतर आघाडी कायम राखण्यासाठी स्वतंत्र वेग आणि कारवरील नियंत्रण आवश्यक होते.<ref name="racereport"/><ref name="racereport"/> === सेफ्टी कारचा शेवट आणि पुन्हा सुरू झालेली शर्यत === सेफ्टी कारचा कालावधी संपण्याच्या वेळी आंतोनेलीच्या मागे पियास्त्री, रसेल, हॅमिल्टन, लक्लेर आणि नॉरिस अशी आघाडीच्या चालकांची क्रमवारी होती. सेफ्टी कार २७व्या फेरीत बाजूला गेल्यावर आंतोनेलीने योग्य वेळी वेग वाढवला आणि पहिल्या स्थानाचे संरक्षण केले. पियास्त्रीला पुन्हा आघाडीसाठी प्रयत्न करण्याचा मार्ग मोकळा झाला, परंतु नव्या टायरवरील मर्सिडीजच्या सातत्यपूर्ण वेगाशी सामना करणे अधिक कठीण ठरले.<ref name="racereport"/> शर्यत पुन्हा सुरू होताच रसेलच्या परिस्थितीत आणखी बदल झाला. हॅमिल्टनने त्याला मागे टाकून तिसरे स्थान घेतले. त्यामुळे रसेलला एकाच वेळी मर्सिडीजचा संघसहकारी आघाडीवर जात असल्याचे आणि स्वतःच्या पोडियम स्थानासाठी पुन्हा संघर्ष करावा लागत असल्याचे पाहावे लागले. या क्षणी मर्सिडीजच्या दोन कारांसाठीची शर्यत पूर्णपणे वेगळी झाली होती. आंतोनेली मोकळ्या ट्रॅकवर वेळ वाढवू शकत होता; रसेल मात्र इतर चालकांच्या मागे अडकला होता.<ref name="racereport"/> पियास्त्रीने दुसरे स्थान टिकवण्यासाठी आघाडीपासून फार दूर जाऊ न देता वेग राखण्याचा प्रयत्न केला. त्याच्या मागे हॅमिल्टन आणि लक्लेर यांच्यातील फेरारीची स्पर्धा व रसेलचे आव्हान सुरू होते. गुणतालिकेतील फरक पाहता रसेलसाठी प्रत्येक स्थान महत्त्वाचे होते; त्याचा संघसहकारी जिंकत असल्याने दुसऱ्या व चौथ्या स्थानांच्या दरम्यानचा गुणफरक चालक अजिंक्यपदात त्याच्या संभाव्य नुकसानीला वाढवणार होता.<ref name="racereport"/><ref name="points"/> === दुसरा टप्पा : आंतोनेलीची आघाडी वाढली === सेफ्टी कारनंतरच्या काही फेऱ्यांत आंतोनेलीने पियास्त्रीपासूनचे अंतर सातत्याने वाढवले. ३५व्या फेरीच्या सुमारास त्याने सुमारे पाच सेकंदांचे अंतर निर्माण केले होते. त्यामुळे त्याला मागून येणाऱ्या चालकांशी थेट लढत देण्याची आवश्यकता उरली नाही आणि स्वतःच्या गाडीची स्थिती, टायरचे तापमान व वेळ यांचे नियोजन करण्यावर लक्ष केंद्रित करता आले. ही कामगिरी त्याचा विजय केवळ सेफ्टी कारच्या फायद्यामुळे झाला असे म्हणण्याला मर्यादा घालते. सेफ्टी कारने आघाडी मिळवून दिली, परंतु तिला मोठ्या फरकात रूपांतरित करण्याचे काम त्याच्या नंतरच्या वेगाने केले.<ref name="racereport"/><ref name="racereport"/> त्याच वेळी पियास्त्री दुसऱ्या स्थानावर स्थिर होता. काही प्रसंगी हॅमिल्टनने त्याचा पाठलाग केला, परंतु मॅकलारेनने पियास्त्रीला त्याच्यापुढे राहता आले. हॅमिल्टन, लक्लेर आणि रसेल यांच्या लढतीमुळे तिसऱ्या स्थानाचा प्रश्न मात्र कायम खुला होता. हॅमिल्टनच्या वेगात थोडी घट जाणवताच लक्लेर जवळ येऊ लागला आणि रसेलही त्या गटात राहिला. पुढील फेऱ्यांत या तीन कारांमधील स्थानबदल शर्यतीतील सर्वात महत्त्वाचा उर्वरित संघर्ष ठरला.<ref name="racereport"/> गॅस्ली सातव्या स्थानावर व्हर्सटॅपनचा बचाव करत होता. व्हर्सटॅपनकडे आक्रमण करण्यासाठी वेग होता, पण गॅस्लीने महत्त्वाच्या भागात गाडी योग्य ठिकाणी ठेवून जागा रोखली. व्हर्सटॅपनने काही वेळा पुढे जाण्याचा प्रयत्न केला; एका टप्प्यावर तो पुढे गेला, परंतु गॅस्लीने स्थान पुन्हा मिळवले. या द्वंद्वाने सुचवले की रेड बुलची गाडी सरळ रस्त्यावर वेगवान असली तरी सुझुकाच्या सलग वळणांमध्ये ती स्थिरतेने पुढे जाण्याची हमी नव्हती. अखेरीस दोन चालकांमध्ये ०.३३७ सेकंदांचेच अंतर राहिले.<ref name="racereport"/> === फेरारी आणि मर्सिडीजची पोडियमसाठी लढत === चाळीसाव्या फेरीनंतर फेरारीच्या दोन गाड्यांमध्ये तिसऱ्या स्थानासाठी लढत अधिक जवळ आली. लक्लेर हॅमिल्टनला मागे टाकण्यासाठी दडपण वाढवत होता. ४२व्या फेरीच्या सुमारास लक्लेरने ओव्हरटेकचा उपयोग करून पहिल्या वळणात हॅमिल्टनला मागे टाकले आणि तिसऱ्या स्थानावर आला. यामुळे फेरारीच्या दोन चालकांच्या क्रमवारीत बदल झाला. हॅमिल्टन मागे पडताच रसेलला पुढे जाण्याची संधी मिळाली आणि त्याने चौथे स्थान पटकावले.<ref name="racereport"/> हॅमिल्टनची कार या काळात नॉरिसच्या दबावाखालीही आली. एका क्षणी हॅमिल्टन वळण १६ येथे ट्रॅकच्या मर्यादेबाहेर गेला. त्यातून फायदा मिळवला का, हा विषय पंचांच्या लक्षात आला; परंतु पुढील तपास आवश्यक नसल्याचा निर्णय झाला. नॉरिसने स्थान परत देण्याची मागणी केली होती, तरीही त्या घटनेत तत्काळ कोणतीही मोठी शिक्षा देण्यात आली नाही. या घटनाक्रमामुळे शेवटच्या फेऱ्यांपर्यंत पाचव्या आणि सहाव्या स्थानांसाठी संघर्ष सुरू राहिला.<ref name="racereport"/> शर्यतीच्या अखेरीस रसेल लक्लेरच्या खूप जवळ पोहोचला. शेवटच्या दोन फेऱ्या शिल्लक असताना त्याने तिसरे स्थान मिळवण्यासाठी पुढे जाण्याचा प्रयत्न केला. एका प्रसंगी रसेल तिसऱ्या स्थानावर पोहोचलाही, पण लक्लेरने पहिल्या वळणाच्या बाहेरील बाजूने धाडसी प्रतिहल्ला करून ते स्थान परत मिळवले. यामुळे मर्सिडीजला एकाच वेळी दोन्ही कार पोडियमवर आणता आले नाही; विजेत्या आंतोनेलीच्या मागे पियास्त्री आणि लक्लेर यांनाच अंतिम पोडियम स्थान मिळाले.<ref name="racereport"/> नॉरिस आणि हॅमिल्टन यांच्यातील संघर्ष शेवटच्या दोन फेऱ्यांपर्यंत सुरू राहिला. नॉरिसने शेवटच्या आधीच्या फेरीत हॅमिल्टनला मागे टाकून पाचवे स्थान मिळवले. त्यामुळे हॅमिल्टन सहावा झाला. या स्थानबदलाने दोन वेगवेगळ्या संघांचे गुण बदलले—मॅकलारेनला पाचव्या स्थानाचे दहा गुण आणि फेरारीला सहाव्या स्थानाचे आठ गुण मिळाले. अशा शेवटच्या फेऱ्यांतील बदलांचा कारनिर्माते आणि चालक या दोन्ही अजिंक्यपदांवर परिणाम होतो.<ref name="racereport"/><ref name="race"/> === शर्यतीचा निकाल आणि महत्त्व === आंतोनेलीने ५३ फेऱ्या १:२८:०३.४०३ या वेळेत पूर्ण करून जपानी ग्रांप्री जिंकली. पियास्त्री १३.७२२ सेकंदांनी मागे दुसरा, लक्लेर १५.२७० सेकंदांनी मागे तिसरा आणि रसेल १५.७५४ सेकंदांनी मागे चौथा राहिला. नॉरिस पाचवा, हॅमिल्टन सहावा, गॅस्ली सातवा आणि व्हर्सटॅपन आठवा राहिला. लॉसन व ओकन यांनी गुण मिळवणाऱ्या पहिल्या दहात शेवटची दोन स्थाने घेतली.<ref name="race"/> आंतोनेलीचा हा सलग दुसरा ग्रांप्री विजय होता. या विजयामुळे त्याने ७२ गुणांसह चालक अजिंक्यपदात पहिले स्थान मिळवले, तर रसेल ६३ गुणांसह दुसरा राहिला. एकाच संघातील दोन चालकांमधील आघाडी चार गुणांवरून उलटून आंतोनेलीच्या बाजूने नऊ गुणांची झाली. त्याचबरोबर तो फॉर्म्युला वन जागतिक अजिंक्यपदाच्या इतिहासातील सर्वात कमी वयाचा गुणतालिकेतील अग्रस्थानी असलेला चालक ठरला. ही नोंद फक्त एक शर्यत जिंकल्यामुळे नव्हे तर पहिल्या तीन फेऱ्यांत मिळवलेल्या एकूण गुणांमुळे तयार झाली.<ref name="points"/><ref name="racereport"/> पियास्त्रीचे दुसरे स्थान मॅकलारेनसाठी विशेष महत्त्वाचे होते. हंगामातील पहिल्या दोन ग्रांप्रीमध्ये त्याला पूर्ण शर्यत संपवता आली नव्हती; सुझुकामधील पोडियमने त्याच्या संघाला आणि स्वतःच्या गुणतालिकेला मोठा आधार दिला. शर्यतीच्या पहिल्या भागात पियास्त्रीने प्रत्यक्ष नेतृत्व केले होते. त्यामुळे त्याचे दुसरे स्थान केवळ निवृत्तीचा फायदा घेऊन मिळालेला निकाल नव्हता, तर सुरुवातीच्या वेगाचा, बचावात्मक शर्यतीचा आणि बदललेल्या पिट-स्टॉप परिस्थितीत स्थान टिकवण्याचा परिणाम होता.<ref name="racereport"/> लक्लेरच्या तिसऱ्या स्थानाने फेरारीला पोडियम मिळवून दिले आणि शेवटच्या फेऱ्यांतील बचाव त्यासाठी आवश्यक ठरला. रसेलची पिट-स्टॉप वेळ आणि सेफ्टी कार यांमुळे त्याला पहिल्या स्थानाची संधी गमवावी लागली, परंतु त्याची शर्यत चौथ्या स्थानापर्यंत चालू राहिली. गॅस्लीचे सातवे स्थान अल्पाइनच्या गुणांसाठी महत्त्वाचे होते, तर व्हर्सटॅपनला अकराव्या ग्रिड स्थानावरून आठव्या क्रमांकापर्यंत येऊन चार गुण मिळाले. या सर्व निकालांनी शीर्षस्थानी मर्सिडीजची एकूण आघाडी टिकवली, पण चालकांतील अंतर्गत गुणस्थिती बदलली.<ref name="race"/><ref name="points"/> === इतर चालक आणि निवृत्ती === लॉसनने नववे स्थान मिळवून रेसिंग बुल्सला दोन गुण दिले. ओकन दहावा राहिला आणि हासला एक गुण मिळाला. हल्केनबर्ग अकरावा असल्यामुळे ऑडीला या शर्यतीत गुण मिळाले नाहीत; हादजार बारावा आणि बोर्तोलेतो तेरावा होता. लिंडब्लाड चौदावा, सायेन्स पंधरावा व कोलापिंटो सोळावा राहिले. पेरेझ सतरावा राहिला आणि तो कॅडिलॅकच्या दोन चालकांपैकी पुढे होता.<ref name="race"/> अलोन्सो अठरावा आणि बोट्टास एकोणिसावा राहिले; दोघांनी विजेत्यापेक्षा एक फेरी कमी पूर्ण केली. अल्बोन विसावा असून त्याने दोन फेऱ्या कमी पूर्ण केल्या. विलियम्सच्या अल्बोनने शर्यतीदरम्यान सहा वेळा पिटमध्ये प्रवेश केला, अशी नोंद अधिकृत शर्यत वृत्तांतात करण्यात आली आहे; त्यामुळे त्याचा अंतिम वेळ आणि स्थान समजताना त्या असामान्य थांब्यांचा विचार करणे महत्त्वाचे आहे. स्ट्रोलची शर्यत संशयित पाणी-दाबाच्या समस्येमुळे थांबली, तर बेअरमन अपघातामुळे बाद झाला. या दोघांनीच शर्यत पूर्ण केली नाही.<ref name="race"/><ref name="racereport"/> === मुख्य शर्यतीचे निकाल === खाली सर्व २२ चालकांचे अंतिम वर्गीकरण, पूर्ण फेऱ्या, वेळ/अंतर किंवा निवृत्तीची नोंद आणि मिळालेले अजिंक्यपद गुण दिले आहेत. निकालातील ''निवृत्त'' नोंदींचा अर्थ चालक शर्यत पूर्ण करू शकला नाही, असा आहे. अधिकृत अंतिम वर्गीकरण प्रकाशित झाल्यावर त्यानुसार ही नोंद करण्यात आली आहे.<ref name="race"/> {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान ! कार क्र. ! चालक ! कारनिर्माता ! फेऱ्या ! वेळ / निकाल ! सुरुवात ! गुण |- ! align="center" | १ | align="center" | १२ | {{nowrap|{{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | ५३ | align="center" | १:२८:०३.४०३ | align="center" | १ | align="center" | २५ |- ! align="center" | २ | align="center" | ८१ | {{nowrap|{{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]]}} | [[मॅकलारेन]] | align="center" | ५३ | align="center" | +१३.७२२ | align="center" | ३ | align="center" | १८ |- ! align="center" | ३ | align="center" | १६ | {{nowrap|{{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | ५३ | align="center" | +१५.२७० | align="center" | ४ | align="center" | १५ |- ! align="center" | ४ | align="center" | ६३ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | ५३ | align="center" | +१५.७५४ | align="center" | २ | align="center" | १२ |- ! align="center" | ५ | align="center" | १ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]]}} | [[मॅकलारेन]] | align="center" | ५३ | align="center" | +२३.४७९ | align="center" | ५ | align="center" | १० |- ! align="center" | ६ | align="center" | ४४ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | ५३ | align="center" | +२५.०३७ | align="center" | ६ | align="center" | ८ |- ! align="center" | ७ | align="center" | १० | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | ५३ | align="center" | +३२.३४० | align="center" | ७ | align="center" | ६ |- ! align="center" | ८ | align="center" | ३ | {{nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | ५३ | align="center" | +३२.६७७ | align="center" | ११ | align="center" | ४ |- ! align="center" | ९ | align="center" | ३० | {{nowrap|{{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]]}} | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | ५३ | align="center" | +५०.१८० | align="center" | १४ | align="center" | २ |- ! align="center" | १० | align="center" | ३१ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | ५३ | align="center" | +५१.२१६ | align="center" | १२ | align="center" | १ |- ! align="center" | ११ | align="center" | २७ | {{nowrap|{{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | ५३ | align="center" | +५२.२८० | align="center" | १३ | align="center" | ० |- ! align="center" | १२ | align="center" | ६ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | ५३ | align="center" | +५६.१५४ | align="center" | ८ | align="center" | ० |- ! align="center" | १३ | align="center" | ५ | {{nowrap|{{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | ५३ | align="center" | +५९.०७८ | align="center" | ९ | align="center" | ० |- ! align="center" | १४ | align="center" | ४१ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]]}} | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | ५३ | align="center" | +५९.८४८ | align="center" | १० | align="center" | ० |- ! align="center" | १५ | align="center" | ५५ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]]}} | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | ५३ | align="center" | +६५.००८ | align="center" | १६ | align="center" | ० |- ! align="center" | १६ | align="center" | ४३ | {{nowrap|{{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | ५३ | align="center" | +६५.७७३ | align="center" | १५ | align="center" | ० |- ! align="center" | १७ | align="center" | ११ | {{nowrap|{{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | ५३ | align="center" | +९२.४५३ | align="center" | १९ | align="center" | ० |- ! align="center" | १८ | align="center" | १४ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | ५२ | align="center" | +१ फेरी | align="center" | २१ | align="center" | ० |- ! align="center" | १९ | align="center" | ७७ | {{nowrap|{{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | ५२ | align="center" | +१ फेरी | align="center" | २० | align="center" | ० |- ! align="center" | २० | align="center" | २३ | {{nowrap|{{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]]}} | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | ५१ | align="center" | +२ फेऱ्या | align="center" | १७ | align="center" | ० |- | align="center" | — | align="center" | १८ | {{nowrap|{{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | ३० | निवृत्त | align="center" | २२ | align="center" | ० |- | align="center" | — | align="center" | ८७ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | २० | निवृत्त | align="center" | १८ | align="center" | ० |- class="sortbottom" | colspan="8" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="race"/> |} === सर्वात वेगवान फेरी === किमी आंतोनेलीने ४९व्या फेरीत १:३२.४३२ अशी मुख्य शर्यतीतील सर्वात वेगवान फेरी नोंदवली.<ref name="fast">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ जपानी ग्रांप्री – सर्वात वेगवान फेऱ्या|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1281/japan/fastest-laps|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=२९ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> {| class="wikitable" style="font-size:85%;" ! चालक ! कारनिर्माता ! फेरी क्रमांक ! वेळ |- | {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | ४९ | align="center" | १:३२.४३२ |- class="sortbottom" | colspan="4" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="fast"/> |} मुख्य शर्यतीतील प्रत्येक चालकाची सर्वोत्तम नोंदवलेली फेरी खाली दिली आहे. एखाद्या चालकाची वेगवान फेरी दुसऱ्याच्या तुलनेत खूप मागे असली तरी त्या एका फेरीत वेगवेगळ्या टायरचे वय, इंधन-भार आणि वाहतूक असू शकते. त्यामुळे एका फेरीची वेळ ही संपूर्ण शर्यतीतील सरासरी वेगाइतकी थेट तुलना नाही.<ref name="fast"/> '''सर्व चालकांच्या सर्वात वेगवान फेऱ्या:''' {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! क्रम ! चालक ! संघ ! वेगवान फेरीचा क्रमांक ! वेळ |- ! align="center" | १ | {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | ४९ | align="center" | १:३२.४३२ |- ! align="center" | २ | {{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | ५३ | align="center" | १:३२.५४९ |- ! align="center" | ३ | {{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | ५३ | align="center" | १:३२.६३४ |- ! align="center" | ४ | {{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | ४८ | align="center" | १:३२.७७७ |- ! align="center" | ५ | {{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]] | [[मॅकलारेन]] | align="center" | ४९ | align="center" | १:३२.९९६ |- ! align="center" | ६ | {{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]] | [[मॅकलारेन]] | align="center" | ५२ | align="center" | १:३३.२०८ |- ! align="center" | ७ | {{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]] | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | ५३ | align="center" | १:३३.४२७ |- ! align="center" | ८ | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | ४१ | align="center" | १:३३.५५२ |- ! align="center" | ९ | {{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | ३९ | align="center" | १:३३.६९१ |- ! align="center" | १० | {{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | ४७ | align="center" | १:३३.७३२ |- ! align="center" | ११ | {{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | ५३ | align="center" | १:३३.८३७ |- ! align="center" | १२ | {{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | ४० | align="center" | १:३४.१६४ |- ! align="center" | १३ | {{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]] | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | ५३ | align="center" | १:३४.२३० |- ! align="center" | १४ | {{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | ५३ | align="center" | १:३४.२५६ |- ! align="center" | १५ | {{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]] | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | ५३ | align="center" | १:३४.३१४ |- ! align="center" | १६ | {{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | ४१ | align="center" | १:३४.५१२ |- ! align="center" | १७ | {{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | ३८ | align="center" | १:३४.५१४ |- ! align="center" | १८ | {{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | २० | align="center" | १:३५.६०४ |- ! align="center" | १९ | {{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | ५३ | align="center" | १:३५.६३७ |- ! align="center" | २० | {{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | ४८ | align="center" | १:३६.२२१ |- ! align="center" | २१ | {{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | ५३ | align="center" | १:३६.२६९ |- ! align="center" | २२ | {{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | २९ | align="center" | १:३७.२१७ |- class="sortbottom" | colspan="5" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="fast"/> |} == शर्यतीनंतरचे विश्लेषण == === आंतोनेलीच्या विजयातील रणनीतीचा वाटा === आंतोनेलीने सुरुवातीला स्थान गमावले असतानाही आघाडीच्या चालकांशी अंतर कमी केले आणि पहिला टायर टप्पा वाढवला. पियास्त्री व रसेल यांनी सामान्य शर्यत वेगात थांबा घेतलेला असताना आलेल्या सेफ्टी कारमुळे त्याला कमी वेळेत टायर बदलण्याची संधी मिळाली. त्यामुळे शर्यतीत तो पुढे आला आणि उर्वरित टप्प्यात प्रतिस्पर्ध्यांपेक्षा चांगला वेग राखू शकला. या दोन वेगळ्या घटकांची—योग्य क्षणी मिळालेल्या संधीची आणि पुढील वेगवान फेऱ्यांची—नोंद एकत्र घेतल्यास निकाल योग्य रीतीने समजतो.<ref name="racereport"/><ref name="raceteams"/> मर्सिडीजने दोन्ही चालकांना समान कार उपलब्ध करून दिल्या असल्या तरी पहिल्या टप्प्याचे स्वरूप वेगळे झाले. रसेलला पियास्त्रीच्या मागे पाठलाग करत असताना पिट घेण्याचा दबाव होता; आंतोनेलीला ट्रॅकवर थोडा अधिक काळ राहता आले. हे एकाच संघातील वेगवेगळ्या रणनीतींचे उदाहरण ठरले. रसेलच्या कारची पात्रतेतील अस्थिरता व नंतरचा ऊर्जा-सॉफ्टवेअरचा प्रश्नही त्याच्या निकालावर परिणाम करणारे होते.<ref name="russell">{{स्रोत बातमी|title=जपानी ग्रांप्रीत जॉर्ज रसेलच्या अडचणींवर टोटो वुल्फचे विश्लेषण|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/the-race-went-against-him-wolff-reflects-on-russells-issues-during-japanese.5pNQ97bFbKDLDvC4RlOQMN|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=३० मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === मॅकलारेन आणि फेरारी === पियास्त्रीने उत्तम सुरुवात करून आघाडी घेतली आणि रसेलचा सुरुवातीचा दबाव रोखला. सामान्य परिस्थितीत एक-थांबा रणनीतीत तो विजेत्यासाठी मुख्य आव्हान ठरू शकत होता; परंतु अपघातानंतरच्या सेफ्टी कारमध्ये थांबलेल्या आंतोनेलीने त्याला मागे टाकले. तरी पियास्त्रीच्या दुसऱ्या स्थानाने मॅकलारेनला पहिल्या दोन फेऱ्यांतील अडचणीनंतर आवश्यक प्रगतीची नोंद मिळाली. नॉरिसच्या सरावातील तांत्रिक समस्यांमुळे त्याचे पाचवे स्थानही महत्त्वाचे होते.<ref name="racereport"/><ref name="raceteams"/> फेरारीसाठी लक्लेरची तिसरी जागा सहज मिळालेली नव्हती. सुरुवातीला दुसरा असल्यानंतर पिट-स्टॉपमुळे क्रम बदलला; पुढे हॅमिल्टन आणि रसेलशी प्रत्यक्ष ट्रॅकवर लढावे लागले. ४२व्या फेरीतील चढाओढ आणि शेवटच्या दोन फेऱ्यांमधील पुनरागमनामुळे लक्लेरने पोडियम स्थान निश्चित केले. हॅमिल्टनने सुरुवातीच्या व मधल्या टप्प्यात चांगले स्थान मिळवले तरी अंतिम टप्प्यात तो नॉरिसच्या मागे सहावा राहिला.<ref name="racereport"/> === गॅस्ली, व्हर्सटॅपन आणि मधला गट === अल्पाइनच्या गॅस्लीने ७वे स्थान टिकवण्यासाठी अनेक फेऱ्या व्हर्सटॅपनला मागे ठेवले. रेड बुलच्या व्हर्सटॅपनला पात्रतेत अंतिम दहामध्ये जाता आले नव्हते; म्हणून त्याला शर्यतीच्या सुरुवातीलाच मागच्या गटातून वर यावे लागले. अखेरीस गॅस्लीला मागे टाकता न आल्याने तो आठवा राहिला. या दोन चालकांमधील केवळ ०.३३७ सेकंदांचा फरक ५३ फेऱ्यांनंतरही सुरू असलेल्या स्पर्धेचे उदाहरण आहे.<ref name="race"/><ref name="raceteams"/> रेसिंग बुल्सच्या लॉसनने ९वा, तर हासच्या ओकनने १०वा क्रमांक मिळवला. लिंडब्लाडने सरावातील गिअरबॉक्स समस्येनंतरही पात्रतेत दहावा क्रमांक मिळवण्याची कामगिरी केली; प्रत्यक्ष शर्यतीत तो चौदावा राहिला. ऑडीच्या हल्केनबर्ग आणि बोर्तोलेतो यांना गुण मिळाले नाहीत. मध्य गटातील या निकालांचा कारनिर्माते क्रमवारीवर परिणाम झाला, कारण प्रत्येक मिळालेला एक-दोन गुणही हंगामाच्या आरंभी संघांमधील फरक बदलू शकत होता.<ref name="race"/><ref name="points"/> === कॅडिलॅक, ॲस्टन मार्टिन आणि विलियम्स === कॅडिलॅकच्या पेरेझने १७वे आणि बोट्टासने १९वे स्थान मिळवले. बोट्टासचा वेगळ्या हार्ड टायरवरील सुरुवातीचा पर्याय त्याला गुणांपर्यंत घेऊन गेला नाही. ॲस्टन मार्टिनच्या अलोन्सोने १८वे स्थान पूर्ण केले; तर स्ट्रोलला पाण्याच्या दाबाशी संबंधित संशयित समस्येमुळे गॅरेजमध्ये परत येऊन निवृत्त व्हावे लागले. या दोन गाड्यांची कामगिरी पहिल्या तीन फेऱ्यांतील ॲस्टन मार्टिनच्या विश्वासार्हता आणि वेगातील आव्हानांच्या पार्श्वभूमीवर पाहिली गेली.<ref name="race"/><ref name="racereport"/> विलियम्सच्या सायेन्सने १५वे आणि अल्बोनने २०वे स्थान मिळवले. अल्बोनने मुख्य शर्यतीत एकूण सहा पिट-स्टॉप केले, त्यामुळे त्याचा अंतिम क्रम सुरुवातीच्या पात्रतेपेक्षा मागे राहिला. पहिल्या सरावात अल्बोन–पेरेझ संपर्क आणि अंतिम निकालातील वाढलेला वेळ या दोन्ही गोष्टी सप्ताहांतात विलियम्सला येणाऱ्या अडचणी दाखवतात; मात्र प्रत्येक थांब्याचे कारण स्वतंत्र पिट-स्टॉप कागदपत्राविना निश्चित सांगता येत नाही.<ref name="racereport"/><ref name="pitstops">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ जपानी ग्रांप्री – पिट-स्टॉपचा अधिकृत सारांश|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1281/japan/pit-stop-summary|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=२९ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === २०२६ च्या वेगातील फरकांविषयी सुरक्षा चर्चा === बेअरमनच्या अपघातानंतर ऊर्जा-व्यवस्थापनामुळे निर्माण होणाऱ्या वेगातील मोठ्या फरकांवर लक्ष केंद्रित झाले. बेअरमनच्या मते तो समोरील कारपेक्षा अंदाजे ५० किमी/ताशी वेगाने जवळ येत होता; त्याने समोरच्या कारला टाळण्याचा प्रयत्न करताना मार्ग बदलला. चालकांची कारची ऊर्जा-बचत व ऊर्जा-वापर स्थिती बदलत असताना अशा अचानक फरकांची जाणीव होणे कठीण होऊ शकते, ही चिंता संघ आणि चालकांनी चर्चेत व्यक्त केली.<ref name="bearman"/> एफआयएने जपानी ग्रांप्रीनंतर स्पष्ट केले की २०२६ च्या तांत्रिक नियमांत ऊर्जा-व्यवस्थापनासाठी समायोज्य घटक आहेत आणि पहिल्या काही फेऱ्यांनंतर त्यांचा अभ्यास करण्यासाठी बैठकांचे नियोजन आधीपासून होते. कोणताही नियम तत्काळ बदलला गेला, असा दावा एफआयएने त्या निवेदनात केला नव्हता. सिम्युलेशन, वास्तविक शर्यतीतील आकडेवारी आणि स्पर्धकांशी सल्लामसलत यांवर विचार करूनच पुढील बदल होऊ शकतील, असे सांगण्यात आले.<ref name="bearman"/> === पंचांचे निर्णय आणि अधिकृत नोंदी === या सप्ताहांतात मुख्य शर्यतीपूर्वी सरावातील वाहतूक, वेगातील अचानक फरक, अडथळा निर्माण होणे आणि अवैध फेरी वेळा यांसंदर्भात पंचांनी अनेक निर्णय दिले. एखादा प्रसंग चौकशीसाठी नोंदवला गेला म्हणजे दंड झाला असे नसते; खाली आरोप, तपासात दिसलेली वस्तुस्थिती आणि अंतिम निर्णय स्वतंत्रपणे मांडले आहेत. या विभागात एफआयएच्या दस्तऐवजांचा आधार घेतला आहे.<ref name="fiaindex">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ जपानी ग्रांप्री – एफआयए निर्णयपत्रांची अधिकृत सूची|दुवा=https://www.fia.com/documents/championships/fia-formula-one-world-championship-14/season/season-2026-2072/event/Japanese%20Grand%20Prix|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=२९ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> ==== पहिल्या सरावातील अल्बोन–पेरेझ संपर्क ==== शुक्रवारी पहिल्या सरावातील वळण १६ येथे अल्बोनच्या कार २३ आणि पेरेझच्या कार ११ यांचा संपर्क झाला. पेरेझ दीर्घ धावांच्या कार्यक्रमावर होता; अल्बोन वेगळ्या गतीने त्याच्याजवळ आला. पेरेझच्या कारवरील आभासी आरसा कार्यरत नसल्याची आणि संघाकडून जवळ येणाऱ्या कारची सूचना न दिल्याची माहिती पंचांना मिळाली. अल्बोनला पेरेझने दिलेली रुंद रेषा त्याला पुढे जाण्यासाठी असल्याचे वाटले.<ref name="fia25"/> पंचांनी व्हिडिओ, टीम-रेडिओ आणि चालकांचे स्पष्टीकरण तपासले. गैरसमज आणि सूचना न मिळण्याचा घटनेला हातभार होता; एका चालकाला प्रामुख्याने जबाबदार मानण्याइतका पुरावा नव्हता. त्यामुळे कोणतीही पुढील कारवाई करण्यात आली नाही. 'चौकशी झाली' आणि 'दंड झाला' यांतील फरक नोंदवण्यासाठी हा निर्णय महत्त्वाचा आहे.<ref name="fia25"/> ==== पहिल्या सरावातील हॅमिल्टन–व्हर्सटॅपन प्रसंग ==== पहिल्या सरावात वळण १४ आणि १५ दरम्यान हॅमिल्टनच्या कारच्या स्थितीमुळे वेगाने जवळ येणाऱ्या व्हर्सटॅपनची फेरी प्रभावित झाल्याचा प्रश्न निर्माण झाला. हॅमिल्टनला संघाकडून मागील कार जवळ येत असल्याचा इशारा मिळाला नव्हता. तरीही पंचांच्या मते व्हर्सटॅपनला ब्रेक दाबणे, गती कमी करणे किंवा अपेक्षित मार्ग सोडणे भाग पडले नव्हते. म्हणून अधिक कारवाई झाली नाही; फेरारीला मात्र अशा परिस्थितीत वेळेवर सूचना देण्याची आठवण करून देण्यात आली.<ref name="fia26">{{स्रोत बातमी|title=जपानी ग्रांप्री: हॅमिल्टन आणि व्हर्सटॅपन यांच्या प्रसंगाविषयी पंचनिर्णय, दस्तऐवज २६|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_japanese_grand_prix_-_decision_-_car_44_-_alleged_incident_with_car_3.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=२७ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> ==== सायेन्स–लॉसन प्रसंग ==== लॉसनने वळण ११ जवळ धीम्या असलेल्या कार्लोस सायेन्सच्या कारबद्दल तक्रार केली होती. सायेन्सने पुढे अधिक वेगाने येत असलेल्या जॅक क्रॉफर्डला अडथळा होऊ नये म्हणून गती कमी केल्याचे सांगितले. टीम-रेडिओने हे स्पष्टीकरण समर्थित केले आणि त्यानंतर दोन्ही कार मागे राहिलेल्या क्रॉफर्डला पुढे जाऊ देत होत्या. पंचांनी कोणतीही पुढील कारवाई केली नाही.<ref name="fia23">{{स्रोत बातमी|title=जपानी ग्रांप्री: लॉसन आणि सायेन्स यांच्या प्रसंगाविषयी पंचनिर्णय, दस्तऐवज २३|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_japanese_grand_prix_-_decision_-_car_30_-_alleged_incident_with_car_55.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=२७ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> ==== दुसऱ्या सरावातील कोलापिंटोचा इशारा ==== दुसऱ्या सरावात कोलापिंटो टायर तापवत असताना व्हर्सटॅपन वेगवान फेरीवर त्याच्या मागून आला. कोलापिंटोला रेडिओवर सूचना मिळाली होती, पण दोन गाड्यांमधील वेगातील फरकाचा त्याने चुकीचा अंदाज लावला. व्हर्सटॅपनला आपली फेरी सोडावी लागली. कोलापिंटोनेही अडथळा झाल्याची कबुली दिल्यानंतर पंचांनी त्याला औपचारिक इशारा दिला. हा इशारा ग्रिड स्थान कमी करण्याचा दंड नव्हता.<ref name="fia33">{{स्रोत बातमी|title=जपानी ग्रांप्री: कोलापिंटोला सरावातील अडथळ्यासाठी इशारा, दस्तऐवज ३३|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_japanese_grand_prix_-_infringement_-_car_43_-_impeding_of_car_3.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=२७ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> ==== तिसऱ्या सरावातील पियास्त्रीचा इशारा ==== तिसऱ्या सरावात पियास्त्री वळण १४–१५ दरम्यान टायर तापवत असताना ऑडीच्या हल्केनबर्गची कार वेगाने जवळ आली. पंचांच्या निर्णयात दोन गाड्यांमधील जवळ येण्याचा वेग सुमारे ७५ किमी/ताशी असल्याचा उल्लेख होता. पियास्त्रीला रेडिओवर माहिती मिळाली होती; तरी तो रेसिंग लाइनवरून वेळेत पुरेसा बाजूला जाऊ शकला नाही, त्यामुळे हल्केनबर्गला गती कमी करावी लागली. पंचांनी पियास्त्रीला इशारा दिला आणि हे केवळ सराव सत्रातील उल्लंघन असल्याचे नोंदवले.<ref name="fia44"/> ==== अवैध फेऱ्यांच्या वेळा आणि अंतिम निकाल ==== अधिकृत कागदपत्रांत काही चालकांनी सर्किटच्या मर्यादा ओलांडल्याने फेरीच्या वेळा रद्द करण्यात आल्याची नोंद आहे. हे वेळा रद्द होणे आणि अंतिम शर्यत वर्गीकरणातून चालकाला वगळणे या दोन स्वतंत्र प्रकारच्या कारवाया आहेत. या शर्यतीत प्रकाशित अंतिम निकालानुसार पोडियम व गुणतालिका कायम राहिली. कोणत्याही चालकाला दंड झाला असे सरसकट विधान करण्याऐवजी आवश्यक ठिकाणी संबंधित दस्तऐवज पाहणे महत्त्वाचे आहे.<ref name="fia57">{{स्रोत बातमी|title=जपानी ग्रांप्री: मुख्य शर्यतीतील अवैध फेऱ्यांच्या वेळा, दस्तऐवज ५७|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_japanese_grand_prix_-_infringement_-_race_deleted_lap_times.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=२९ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="race"/> बेअरमन–कोलापिंटो प्रसंगाच्या बाबतीत पंचांनी प्राथमिक नोंदीनंतर अधिक कारवाई आवश्यक नसल्याचे ठरवले, असे फॉर्म्युला वनच्या घटनेनंतरच्या वृत्तात नमूद आहे. एफआयएने स्वतंत्रपणे नियमन व ऊर्जा-व्यवस्थापनाच्या पुनरावलोकनाचे निवेदन केले. या दोन घटना वेगळ्या आहेत: पहिली विशिष्ट चालकांच्या शर्यतीतील प्रसंगावरील निर्णय आणि दुसरी २०२६ तांत्रिक नियमांच्या सुरक्षिततेबाबत भविष्यातील चर्चा होती.<ref name="bearman"/> === सप्ताहांतातील महत्त्वाच्या घटनांचा कालक्रम === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! कालावधी ! घटना |- | २७ मार्च, सकाळ | पहिल्या मुक्त सरावात रसेल सर्वात वेगवान; अल्बोन–पेरेझ संपर्क झाला.<ref name="fp1report"/> |- | २७ मार्च, दुपार | पियास्त्रीने दुसऱ्या सरावात आघाडी घेतली; नॉरिस उशिरा ट्रॅकवर आला आणि लिंडब्लाडला गिअरबॉक्सची अडचण झाली.<ref name="fp2report"/> |- | २८ मार्च, सकाळ | आंतोनेलीने तिसऱ्या सरावात १:२९.३६२ अशी वेळ नोंदवली; नॉरिसची ऊर्जा-व्यवस्था बिघडल्याने धावा कमी झाल्या.<ref name="fp3report"/> |- | २८ मार्च, पात्रता | व्हर्सटॅपन फेरी २ मध्ये बाहेर; आंतोनेलीने १:२८.७७८ वेळेसह पोल पोझिशन मिळवली.<ref name="qualreport"/> |- | २९ मार्च, प्रारंभ | सहाय्यक शर्यतीनंतर अडथळे दुरुस्त झाल्यामुळे विलंब; पियास्त्री पहिल्या वळणात आघाडीवर.<ref name="racereport"/> |- | मुख्य शर्यत, फेऱ्या ३–४ | रसेलने नॉरिस आणि लक्लेरला मागे टाकून दुसरे स्थान मिळवले.<ref name="racereport"/> |- | मुख्य शर्यत, फेरी ११ | आंतोनेलीने नॉरिसला मागे टाकले आणि पुढे लक्लेरचा पाठलाग सुरू केला.<ref name="racereport"/> |- | मुख्य शर्यत, फेऱ्या १६–२१ | नॉरिस, लक्लेर आणि पियास्त्रीचे सामान्य पिट-स्टॉप; मर्सिडीजचा पहिला टप्पा वाढला.<ref name="pitstops"/> |- | मुख्य शर्यत, फेरी २२ | बेअरमनच्या अपघातामुळे सेफ्टी कार; आंतोनेलीने कमी वेळेत पिट थांबा घेऊन आघाडी कायम ठेवली.<ref name="racereport"/> |- | मुख्य शर्यत, फेरी २७ | सेफ्टी कार मागे गेल्यावर आंतोनेलीने शर्यत पुन्हा सुरू केली; हॅमिल्टन रसेलच्या पुढे गेला.<ref name="racereport"/> |- | मुख्य शर्यत, फेरी ४२ | लक्लेरने हॅमिल्टनला मागे टाकत तिसरे स्थान मिळवले.<ref name="racereport"/> |- | मुख्य शर्यत, शेवटच्या फेऱ्या | लक्लेर–रसेल आणि नॉरिस–हॅमिल्टन संघर्ष; गॅस्लीने व्हर्सटॅपनला मागे ठेवले.<ref name="racereport"/> |- | २९ मार्च, निकाल | आंतोनेलीचा सलग दुसरा विजय; पियास्त्री दुसरा, लक्लेर तिसरा; चालक अजिंक्यपदात आंतोनेली आघाडीवर.<ref name="points"/> |- class="sortbottom" | colspan="2" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="racereport"/> |} == निकालानंतर गुणतालिका == === जागतिक चालक अजिंक्यपद गुणतालिका === आंतोनेलीने दुसऱ्या सलग मुख्य शर्यत विजयामुळे ७२ गुणांवर मजल मारली आणि रसेलला नऊ गुणांनी मागे टाकले. शर्यतीपूर्वी रसेल आघाडीवर होता; त्यामुळे सुझुका फेरी चालक अजिंक्यपदाच्या सुरुवातीच्या टप्प्यातील महत्त्वाचा बदल ठरली. खाली २९ मार्च २०२६ रोजी एफआयएने प्रकाशित केलेली गुणस्थिती आहे; त्यानंतरच्या २०२६ फेऱ्यांचे गुण यात समाविष्ट नाहीत.<ref name="points"/> {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान ! चालक ! गुण |- ! align="center" | १ | [[किमी आंतोनेली]] | align="center" | ७२ |- ! align="center" | २ | [[जॉर्ज रसेल]] | align="center" | ६३ |- ! align="center" | ३ | [[शार्ल लक्लेर]] | align="center" | ४९ |- ! align="center" | ४ | [[लुइस हॅमिल्टन]] | align="center" | ४१ |- ! align="center" | ५ | [[लॅन्डो नॉरिस]] | align="center" | २५ |- ! align="center" | ६ | [[ऑस्कर पियास्त्री]] | align="center" | २१ |- ! align="center" | ७ | [[ऑलिव्हर बेअरमन]] | align="center" | १७ |- ! align="center" | ८ | [[पियेर गॅस्ली]] | align="center" | १५ |- ! align="center" | ९ | [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | align="center" | १२ |- ! align="center" | १० | [[लियाम लॉसन]] | align="center" | १० |- ! align="center" | ११ | [[आर्विड लिंडब्लाड]] | align="center" | ४ |- ! align="center" | १२ | [[आयझॅक हादजार]] | align="center" | ४ |- ! align="center" | १३ | [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] | align="center" | २ |- ! align="center" | १४ | [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] | align="center" | २ |- ! align="center" | १५ | [[एस्टेबन ओकन]] | align="center" | १ |- ! align="center" | १६ | [[फ्रान्को कोलापिंटो]] | align="center" | १ |- ! align="center" | १७ | [[निको हल्केनबर्ग]] | align="center" | ० |- ! align="center" | १८ | [[अलेक्झांडर अल्बोन]] | align="center" | ० |- ! align="center" | १९ | [[वालट्टेरी बोट्टास]] | align="center" | ० |- ! align="center" | २० | [[सर्गिओ पेरेझ]] | align="center" | ० |- ! align="center" | २१ | [[फर्नांदो अलोन्सो]] | align="center" | ० |- ! align="center" | २२ | [[लान्स स्ट्रोल]] | align="center" | ० |- class="sortbottom" | colspan="3" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="points"/> |} === जागतिक कारनिर्माते अजिंक्यपद गुणतालिका === मर्सिडीज १३५ गुणांवर, फेरारी ९० आणि मॅकलारेन ४६ गुणांवर होते. त्या काळात हास चौथ्या क्रमांकावर होता; अल्पाइन आणि रेड बुल यांचे १६–१६ गुण असून क्रमवारीत टाय-ब्रेक निकषांनुसार अल्पाइन पाचवा व रेड बुल सहावा होता. लहान गुणफरकांमुळे पुढील शर्यतीतील एक किंवा दोन स्थानांची अदलाबदलही संघांच्या स्थितीवर प्रभाव पाडू शकत होती.<ref name="points"/> {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान ! कारनिर्माता ! गुण |- ! align="center" | १ | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १३५ |- ! align="center" | २ | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | ९० |- ! align="center" | ३ | [[मॅकलारेन]] | align="center" | ४६ |- ! align="center" | ४ | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | १८ |- ! align="center" | ५ | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | १६ |- ! align="center" | ६ | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | १६ |- ! align="center" | ७ | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | १४ |- ! align="center" | ८ | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | २ |- ! align="center" | ९ | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | २ |- ! align="center" | १० | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | ० |- ! align="center" | ११ | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | ० |- class="sortbottom" | colspan="3" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="points"/> |} == हे सुद्धा पहा == # [[फॉर्म्युला वन]] # [[जपानी ग्रांप्री]] # [[सुझुका आंतरराष्ट्रीय रेसिंग कोर्स]] # [[२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम]] # [[फॉर्म्युला वन ग्रांप्री यादी]] # [[फॉर्म्युला वन चालक अजिंक्यपद यादी]] # [[फॉर्म्युला वन कारनिर्माते अजिंक्यपद यादी]] # [[फॉर्म्युला वन सर्किटांची यादी]] == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} == बाह्य दुवे == * [https://www.formula1.com/en/racing/2026/japan २०२६ जपानी ग्रांप्री – अधिकृत फॉर्म्युला वन कार्यक्रम] * [https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1281/japan/race-result अधिकृत शर्यत निकाल] * [https://www.fia.com/documents/championships/fia-formula-one-world-championship-14/season/season-2026-2072/event/Japanese%20Grand%20Prix एफआयए निर्णयपत्रे] {{माहितीचौकट ग्रांप्री शर्यत | हंगाम = २०२६ | ग्रांप्री = जपानी ग्रांप्री | हंगामातील_मागील_शर्यत = २०२६ चिनी ग्रांप्री | हंगामातील_पुढील_शर्यत = २०२६ मियामी ग्रांप्री | ग्रांप्री_मागील_शर्यत = २०२५ जपानी ग्रांप्री | ग्रांप्री_पुढील_शर्यत = २०२७ जपानी ग्रांप्री }} {{२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम}} {{फॉर्म्युला वन अजिंक्यपद}} [[वर्ग:जपानी ग्रांप्री]] [[वर्ग:२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम]] dtt5li5g37le2z3qpgvxug3g5h2tzwg 2723264 2723263 2026-10-19T19:20:50Z KiranBOT II 140753 शुद्धलेखन — योग्य उकार ([[सदस्य:KiranBOT II/typos#योग्य उकार|अधिक माहिती]]); शुद्धलेखन — योग्य रकार ([[सदस्य:KiranBOT II/typos#योग्य रकार|अधिक माहिती]]) 2723264 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट ग्रांप्री शर्यत माहिती | प्रकार = एफ.१ | देश = जपान | ग्रांप्री = जपानी | चित्र = Circuit Suzuka.png | चित्र_शीर्षक = सुझुका सर्किटचा आराखडा | दिनांक = मार्च २९ | वर्ष = २०२६ | अधिकृत_नाव = फॉर्म्युला १ अरामको जपानी ग्रांप्री २०२६ | शर्यत_क्रमांक = ३ | हंगामात_एकूण_शर्यती = २३ | शर्यतीचे_ठिकाण = [[सुझुका आंतरराष्ट्रीय रेसिंग कोर्स]], [[सुझुका]], [[जपान]] | सर्किट_प्रकार = कायमस्वरूपी रेसिंग सर्किट | सर्किट_अंतर_किमी = ५.८०७ | सर्किट_अंतर_मैल = ३.६०८ | एकूण_फेऱ्या = ५३ | एकूण_अंतर_किमी = ३०७.४७१ | एकूण_अंतर_मैल = १९१.०५४ | हवामान = ढगाळ | पोल_चालक = [[किमी आंतोनेली]] | पोल_देश = ITA | पोल_संघ = [[मर्सिडीज-बेंझ]] | पोल_वेळ = १:२८.७७८ | जलद_चालक = [[किमी आंतोनेली]] | जलद_देश = ITA | जलद_संघ = [[मर्सिडीज-बेंझ]] | जलद_वेळ = १:३२.४३२ | जलद_फेरी = ४९ | पहिला_चालक = [[किमी आंतोनेली]] | पहिला_देश = ITA | पहिला_संघ = [[मर्सिडीज-बेंझ]] | दुसरा_चालक = [[ऑस्कर पियास्त्री]] | दुसरा_देश = AUS | दुसरा_संघ = [[मॅकलारेन]] | तिसरा_चालक = [[शार्ल लक्लेर]] | तिसरा_देश = MON | तिसरा_संघ = [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | हंगामातील_मागील_शर्यत = २०२६ चिनी ग्रांप्री | हंगामातील_पुढील_शर्यत = २०२६ मियामी ग्रांप्री | ग्रांप्री_मागील_शर्यत = २०२५ जपानी ग्रांप्री | ग्रांप्री_पुढील_शर्यत = २०२७ जपानी ग्रांप्री }} '''२०२६ जपानी ग्रांप्री''' (अधिकृत नाव '''फॉर्म्युला १ अरामको जपानी ग्रांप्री २०२६''') ही २९ मार्च २०२६ रोजी [[जपान]]मधील [[सुझुका आंतरराष्ट्रीय रेसिंग कोर्स]]वर झालेली [[फॉर्म्युला वन]] मोटारशर्यत होती. ती [[२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम]]ातील तिसरी फेरी होती. सप्ताहांताचा कार्यक्रम २७ ते २९ मार्चदरम्यान आयोजित झाला; या फेरीत स्प्रिंट शर्यत नव्हती आणि शुक्रवार–शनिवारच्या तीन मुक्त सराव सत्रांनंतर शनिवारी पात्रता व रविवारी ५३ फेऱ्यांची मुख्य शर्यत झाली.<ref name="event">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ जपानी ग्रांप्री – अधिकृत कार्यक्रम व सत्रे|दुवा=https://www.formula1.com/en/racing/2026/japan|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=२९ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> [[मर्सिडीज-बेंझ|मर्सिडीज]]चा [[किमी आंतोनेली]] याने पोल पोझिशन मिळवून सुरुवातीच्या फेऱ्यांत स्थान गमावले; तथापि २२व्या फेरीतील सेफ्टी कारच्या काळात टायर बदलल्यामुळे त्याने आघाडी पुन्हा मिळवली आणि शेवटी १३.७२२ सेकंदांच्या फरकाने विजय नोंदवला. [[मॅकलारेन]]चा [[ऑस्कर पियास्त्री]] दुसरा आणि [[स्कुदेरिआ फेरारी|फेरारी]]चा [[शार्ल लक्लेर]] तिसरा राहिला. [[जॉर्ज रसेल]] चौथ्या क्रमांकावर आला. आंतोनेलीचा हा सलग दुसरा ग्रांप्री विजय ठरला आणि त्याने चालक अजिंक्यपदात आघाडी घेतली.<ref name="racereport">{{स्रोत बातमी|title=जपानी ग्रांप्रीत आंतोनेलीचा दुसरा सलग विजय; पियास्त्री व लक्लेर पोडियमवर|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/antonelli-takes-championship-lead-after-surging-to-victory-in-japan-from.4EC4uZc29IUEO2iE5nKpUp.4EC4uZc29IUEO2iE5nKpUp|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=२९ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="race">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ जपानी ग्रांप्री – अधिकृत अंतिम शर्यत निकाल|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1281/japan/race-result|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=२९ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> शर्यतीचा निर्णायक प्रसंग [[ऑलिव्हर बेअरमन]] याच्या सुझुका सर्किटवरील स्पून वळणाजवळ झालेल्या अपघातामुळे घडला. नवीन २०२६ तांत्रिक नियमांमुळे गाड्यांमधील वेगातील फरक चर्चेचा विषय बनला आणि या घटनेनंतर एफआयएने ऊर्जा-व्यवस्थापनाच्या नियमनाचे परीक्षण करण्याबद्दल निवेदन प्रसिद्ध केले. याशिवाय तीन सराव सत्रांतील वेगवेगळ्या संघांची कामगिरी, पात्रतेत [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]]चे फेरी २ मध्ये बाहेर पडणे आणि फेरारी–मर्सिडीजमधील अंतिम टप्प्यातील संघर्ष ही सप्ताहांतातील प्रमुख वैशिष्ट्ये होती.<ref name="bearman">{{स्रोत बातमी|title=सुझुकातील अपघातानंतर ऑलिव्हर बेअरमनचे स्पष्टीकरण आणि एफआयएची भूमिका|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/bearman-reacts-to-50g-crash-during-japanese-grand-prix.7hiNVcluoZHH9AuiQGbQIO.7hiNVcluoZHH9AuiQGbQIO|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=३० मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="qualreport">{{स्रोत बातमी|title=जपानी ग्रांप्रीच्या पात्रता फेरीत आंतोनेलीला पोल पोझिशन; रसेल दुसरा आणि पियास्त्री तिसरा|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/antonelli-clinches-pole-position-for-japanese-grand-prix-ahead-of-russell.6YuzhITkzjh8sZebFf5eLs|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=२८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> == पार्श्वभूमी == === शर्यतीपूर्वीची अजिंक्यपदाची स्थिती === जपानपूर्वीच्या पहिल्या दोन फेऱ्यांत मर्सिडीजने वेग आणि गुण दोन्ही बाबतीत आघाडी घेतली होती. ऑस्ट्रेलियात जॉर्ज रसेलने विजय मिळवला, तर चीनमध्ये आंतोनेलीने ग्रांप्री जिंकली. चीनमधील स्प्रिंट गुणांसह जपानपूर्वी रसेल ५१ गुणांवर, आंतोनेली ४७ गुणांवर आणि मर्सिडीज संघ ९८ गुणांवर होता. फेरारीचे ६७ आणि मॅकलारेनचे १८ गुण होते; त्यामुळे सुझुका फेरीतील निकालाने हंगामाच्या सुरुवातीच्या समीकरणात बदल होण्याची शक्यता होती.<ref name="points">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ जपानी ग्रांप्री – शर्यतीनंतरची चालक आणि कारनिर्माते अजिंक्यपद गुणतालिका|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_japanese_grand_prix_-_championship_points.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=२९ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="racereport"/> मॅकलारेनला चीनमधील मुख्य शर्यतीत दोन्ही कार सुरू करता आल्या नव्हत्या. त्या पार्श्वभूमीवर जपानमध्ये विश्वासार्हतेने धावा पूर्ण करणे तसेच मर्सिडीज आणि फेरारीशी एक फेरीतील वेगाच्या स्पर्धेत उतरता येते का, हे संघासाठी महत्त्वाचे होते. रेड बुलसाठी सुझुका हा मागील वर्षांमध्ये यश मिळालेला सर्किट असल्याने व्हर्सटॅपनची कामगिरी लक्षवेधी ठरणार होती. नवीन तांत्रिक नियमांतून कारची ऊर्जा-व्यवस्था, टायर तापमान आणि वळणांमधील स्थैर्य यांची तुलना येथे विशेष महत्त्वाची ठरली.<ref name="fp1report">{{स्रोत बातमी|title=जपानी ग्रांप्रीच्या पहिल्या सरावात रसेल सर्वात वेगवान; मर्सिडीजचे पहिले दोन क्रमांक|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/fp1-russell-heads-mercedes-1-2-in-opening-practice-session-for-japanese.1WB5ian2z0xW2JirY293oM.1WB5ian2z0xW2JirY293oM|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=२७ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="qualreport"/> === सर्किट आणि सप्ताहांत === [[सुझुका आंतरराष्ट्रीय रेसिंग कोर्स]] हे आठच्या आकड्याप्रमाणे स्वतःच्या मार्गाला ओलांडणारे सर्किट आहे. ५.८०७ किलोमीटरच्या फेरीत सुरुवातीची सलग 'एस' वळणे, डेगनर वळणे, हेअरपिन, स्पून वळण, उच्च वेगाचे १३०आर आणि अंतिम शिकेन यांमुळे चालकांना कमी आणि जास्त वेगाच्या वळणांत वेगवेगळ्या प्रकारच्या संतुलनाची गरज भासते. सलग दिशाबदलांमध्ये पुढच्या टायरवरील ताण, तसेच स्पून आणि वेगवान वळणांमध्ये ऊर्जा वापरण्याची पद्धत यावर कारचा एकूण वेग अवलंबून राहतो.<ref name="prerace">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ जपानी ग्रांप्रीची पार्श्वभूमी, सर्किट आणि महत्त्वाची आकडेवारी|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/need-to-know-the-most-important-facts-stats-and-trivia-ahead-of-the-2026-japanese-grand-prix.59xoCL07qjNCWPVzBJOmK2.59xoCL07qjNCWPVzBJOmK2|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=२६ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> २०२६ च्या स्पर्धेपूर्वी सर्किटवरील काही भाग पुन्हा डांबरीकरण करून तयार करण्यात आले होते. २०२५ मध्ये पहिल्या विभागात काम झाले होते; २०२६ पूर्वी पुढील भागातही नवीन पृष्ठभाग टाकण्यात आला. सुरुवातीला पृष्ठभागाची पकड मर्यादित राहणे आणि धावत्या सप्ताहांतात रबराचा थर वाढल्याने ती बदलणे अपेक्षित होते. यामुळे प्रथम सरावात जमा झालेली माहिती पात्रता व शर्यतीतील परिस्थितीशी तंतोतंत जुळेलच असे नव्हते.<ref name="tyres">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ जपानी ग्रांप्रीमध्ये उपलब्ध असलेली टायर मिश्रणे|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/what-tyres-will-the-teams-and-drivers-have-for-the-2026-japanese-grand-prix.4V0p1BrC3PbEiWNzsivaSr.4V0p1BrC3PbEiWNzsivaSr|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=२५ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> शुक्रवारी २७ मार्च रोजी दोन स्वतंत्र एक-तासांचे मुक्त सराव सत्रे आयोजित झाली. शनिवारी २८ मार्चला तिसरा सराव आणि त्यानंतर तीन फेऱ्यांची पात्रता झाली. रविवारी २९ मार्च रोजी मुख्य ग्रांप्री झाली. शनिवारी फेरी १, फेरी २ आणि फेरी ३ अशा क्रमाने २२ चालकांमधून दहा अंतिम स्पर्धक निश्चित झाले. या सप्ताहांतात स्वतंत्र स्प्रिंट पात्रता किंवा स्प्रिंट शर्यतीचे आयोजन झाले नव्हते.<ref name="event"/> === सहभागी चालक आणि संघ === मुख्य ग्रांप्रीत ११ संघांचे प्रत्येकी दोन असे २२ चालक सहभागी होते. मात्र शुक्रवारी पहिल्या मुक्त सरावात ॲस्टन मार्टिनने [[फर्नांदो अलोन्सो]]ऐवजी राखीव चालक [[जॅक क्रॉफर्ड]] याला कार क्रमांक ३४ चालवण्याची संधी दिली. त्यामुळे त्या एकाच सत्रात क्रॉफर्डचे नाव निकालात दिसते, तर शुक्रवारच्या दुसऱ्या सत्रापासून अलोन्सो पुन्हा त्याच्या नियमित कारमध्ये होता. तो मुख्य ग्रांप्रीतून अनुपस्थित नव्हता.<ref name="fp1report"/><ref name="fp2report">{{स्रोत बातमी|title=दुसऱ्या मुक्त सरावात पियास्त्रीची आघाडी; आंतोनेली आणि रसेल त्यामागे|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/fp2-piastri-sets-the-pace-from-antonelli-and-russell-during-second-practice.2CeFTkESJX45t8tlF1V0rm|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=२७ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> {| class="wikitable" style="font-size:85%;" ! संघ ! चालक ! कार क्रमांक |- | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] | align="center" | १२ |- | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | {{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]] | align="center" | ६३ |- | [[मॅकलारेन]] | {{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]] | align="center" | ८१ |- | [[मॅकलारेन]] | {{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]] | align="center" | १ |- | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | {{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]] | align="center" | १६ |- | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | {{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]] | align="center" | ४४ |- | [[रेड बुल रेसिंग]] | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | align="center" | ३ |- | [[रेड बुल रेसिंग]] | {{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]] | align="center" | ६ |- | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | {{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]] | align="center" | १० |- | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | {{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]] | align="center" | ४३ |- | [[रेसिंग बुल्स]] | {{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]] | align="center" | ३० |- | [[रेसिंग बुल्स]] | {{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]] | align="center" | ४१ |- | [[हास एफ.१ संघ]] | {{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]] | align="center" | ८७ |- | [[हास एफ.१ संघ]] | {{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]] | align="center" | ३१ |- | [[ऑडी एफ१ संघ]] | {{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]] | align="center" | २७ |- | [[ऑडी एफ१ संघ]] | {{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] | align="center" | ५ |- | [[विलियम्स एफ१]] | {{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]] | align="center" | २३ |- | [[विलियम्स एफ१]] | {{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] | align="center" | ५५ |- | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | {{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]] | align="center" | १४ |- | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | {{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]] | align="center" | १८ |- | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | {{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]] | align="center" | ११ |- | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | {{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]] | align="center" | ७७ |- class="sortbottom" | colspan="3" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="event"/>; पहिल्या सरावात अलोन्सोऐवजी क्रॉफर्ड सहभागी झाला; <ref name="fp1">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ जपानी ग्रांप्री – पहिल्या मुक्त सरावाचे अधिकृत वर्गीकरण|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1281/japan/practice/1|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=२७ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> |} === टायर === अधिकृत पुरवठादार [[पिरेली]]ने C1 (हार्ड), C2 (मीडियम) आणि C3 (सॉफ्ट) अशी त्या हंगामातील सर्वात कठीण तीन कोरडी मिश्रणे निवडली. प्रत्येक नियमित चालकाला दोन हार्ड, तीन मीडियम आणि आठ सॉफ्ट संच देण्यात आले; पावसासाठी इंटरमीडिएट व पूर्ण वेट टायर उपलब्ध होते. नियमित कोरड्या ग्रांप्रीत दोन भिन्न स्लिक मिश्रणांचा वापर करण्याच्या नियमामुळे पिट-स्टॉप अनिवार्य होणार होता. नवीन डांबरावरील पकड आणि टायरवर होणारे ग्रेनिंग यांचा विचार करून संघांनी एक थांबा किंवा पर्यायी दीर्घ पहिला टप्पा यांची तुलना केली.<ref name="tyres"/> शुक्रवारी स्पर्धात्मक फेऱ्यांसह दीर्घ फेऱ्या पूर्ण करून टायरची घसरण, इंधन-भारानुसार संतुलन आणि ऊर्जा-व्यवस्थापन यांचे निरीक्षण झाले. मात्र मॅकलारेन, रेसिंग बुल्स व काही इतर संघांना तांत्रिक अडचणींमुळे अपेक्षित माहिती मिळाली नाही. यामुळे प्रत्यक्ष ५३ फेऱ्यांतील वेगाचा अंदाज लावण्यास फक्त एक फेरीच्या वेळांपेक्षा अतिरिक्त दीर्घ-धाव माहिती अधिक महत्त्वाची ठरली.<ref name="fp2report"/><ref name="raceteams">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ जपानी ग्रांप्रीनंतर संघ आणि चालकांच्या प्रतिक्रिया|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/what-the-teams-said-race-day-in-japan-2026.7ljwEx0ZL2qA0lytKAwXLI|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=२९ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> {| class="wikitable" style="font-size:85%;" ! टायर प्रकार ! मिश्रण ! बाजूच्या पट्टीचा रंग ! प्रत्येकी उपलब्ध संच |- | हार्ड | C1 | पांढरा | align="center" | २ |- | मीडियम | C2 | पिवळा | align="center" | ३ |- | सॉफ्ट | C3 | लाल | align="center" | ८ |- class="sortbottom" | colspan="4" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="tyres"/> |} हार्ड टायर जास्त टिकाऊ असले तरी सुरुवातीची पकड कमी असते; मीडियम मिश्रण वेग आणि टिकाऊपणा यांचा समतोल साधते, तर सॉफ्ट मिश्रण पात्रतेतील जलद एकल फेऱ्यांसाठी उपयुक्त असते. == मुक्त सराव सत्रे == === पहिला मुक्त सराव === पहिल्या एक-तासाच्या सरावात मर्सिडीजने सुरुवातीपासूनच वेग दाखवला. संघांनी काही गाड्यांवर एरोडायनॅमिक निरीक्षणासाठी मोजमाप करणारी उपकरणे आणि रंगद्रव्य वापरले. उर्वरित हंगामातील कार सुधारणा आणि पुढील ग्रांप्रीपूर्वीचे काम ठरवण्यासाठी हा डेटा आवश्यक होता. सुरुवातीला फेरारीच्या चालकांनी वेगवान वेळा नोंदवल्या, परंतु सॉफ्ट टायरवरील नंतरच्या प्रयत्नांत रसेल आणि आंतोनेली पुढे आले.<ref name="fp1report"/> आयझॅक हादजारला कारच्या ब्रेकचे तापमान आणि वळणांवरील अतिरिक्त ओव्हरस्टिअर याबाबत अडचणी जाणवल्या. अलेक्झांडर अल्बोनने डेगनर भागातील कडेला जाऊन कार थोडी अडथळ्याला स्पर्श केली; तरी तो सराव सुरू ठेवू शकला. त्या विलियम्स कारवर नवीन पुढील निलंबन भाग तपासले जात होते. याच सत्रात अल्बोन आणि कॅडिलॅकच्या सर्गिओ पेरेझ यांचा अंतिम शिकेनच्या जवळ संपर्क झाला. या घटनेची पंचांनी स्वतंत्र चौकशी केली.<ref name="fp1report"/><ref name="fia25">{{स्रोत बातमी|title=जपानी ग्रांप्री: अल्बोन आणि पेरेझ यांच्या संपर्काविषयी पंचनिर्णय, दस्तऐवज २५|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_japanese_grand_prix_-_decision_-_car_23_-_alleged_incident_with_car_11.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=२७ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> रसेलने १:३१.६६६ या वेळेसह पहिले स्थान घेतले. आंतोनेली फक्त ०.०२६ सेकंद मागे राहिला आणि मॅकलारेनच्या नॉरिस व पियास्त्रीने पुढील दोन क्रमांक मिळवले. दोन्ही फेरारी त्यामागे होत्या. व्हर्सटॅपन सातवा राहिला; प्रथम सरावात रेसिंग बुल्सच्या दोन्ही चालकांचा पहिल्या दहामध्ये समावेश झाला. क्रॉफर्डने अलोन्सोच्या जागी केलेल्या एकमेव सत्रात अकरा फेऱ्या पूर्ण केल्या. पहिल्या दहा चालकांमधील लहान फरकामुळे हा निकाल टायर प्रकार आणि इंधन-भार लक्षात न घेता संपूर्ण शर्यतीचा क्रम दाखवणारा ठरत नव्हता.<ref name="fp1"/><ref name="fp1report"/> === मुक्त सराव १ चे निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान ! कार क्र. ! चालक ! संघ ! वेळ / अंतर ! फेऱ्या |- ! align="center" | १ | align="center" | ६३ | {{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १:३१.६६६ | align="center" | २७ |- ! align="center" | २ | align="center" | १२ | {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | +०.०२६ | align="center" | २६ |- ! align="center" | ३ | align="center" | १ | {{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]] | [[मॅकलारेन]] | align="center" | +०.१३२ | align="center" | २० |- ! align="center" | ४ | align="center" | ८१ | {{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]] | [[मॅकलारेन]] | align="center" | +०.१९९ | align="center" | २३ |- ! align="center" | ५ | align="center" | १६ | {{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | +०.२८९ | align="center" | २५ |- ! align="center" | ६ | align="center" | ४४ | {{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | +०.३७४ | align="center" | २३ |- ! align="center" | ७ | align="center" | ३ | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | +०.७९१ | align="center" | २७ |- ! align="center" | ८ | align="center" | ३० | {{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]] | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | +०.८६३ | align="center" | २७ |- ! align="center" | ९ | align="center" | ३१ | {{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | +०.९३५ | align="center" | २३ |- ! align="center" | १० | align="center" | ४१ | {{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]] | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | +०.९९९ | align="center" | २९ |- ! align="center" | ११ | align="center" | ५ | {{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | +१.०९३ | align="center" | २७ |- ! align="center" | १२ | align="center" | २७ | {{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | +१.१३२ | align="center" | २६ |- ! align="center" | १३ | align="center" | ६ | {{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | +१.१३७ | align="center" | २७ |- ! align="center" | १४ | align="center" | ८७ | {{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | +१.२३४ | align="center" | २७ |- ! align="center" | १५ | align="center" | १० | {{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | +१.३१२ | align="center" | २५ |- ! align="center" | १६ | align="center" | ४३ | {{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | +१.६९५ | align="center" | २४ |- ! align="center" | १७ | align="center" | ५५ | {{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | +१.७१७ | align="center" | २६ |- ! align="center" | १८ | align="center" | २३ | {{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]] | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | +२.०३१ | align="center" | २२ |- ! align="center" | १९ | align="center" | ११ | {{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | +२.५५५ | align="center" | १८ |- ! align="center" | २० | align="center" | ७७ | {{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | +२.८२४ | align="center" | २४ |- ! align="center" | २१ | align="center" | १८ | {{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | +३.६२८ | align="center" | २२ |- ! align="center" | २२ | align="center" | ३४ | {{flagicon|USA}} [[जॅक क्रॉफर्ड]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | +४.६९६ | align="center" | ११ |- class="sortbottom" | colspan="6" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="fp1"/> |} === दुसरा मुक्त सराव === दुपारच्या सरावात मॅकलारेनने लक्षणीय सुधारणा दाखवली. पियास्त्रीने १:३०.१३३ अशी सर्वात वेगवान फेरी नोंदवली, आंतोनेली त्याच्यापेक्षा ०.०९२ आणि रसेल ०.२०५ सेकंद मागे राहिले. पियास्त्रीची वेळ शुक्रवारी पहिल्या सत्रापेक्षा सुधारलेल्या पकड आणि वेगाचे संकेत देणारी होती; तथापि तीन संघांमधील शर्यतीतील वास्तविक अंतर यावरून ठरवता येत नव्हते.<ref name="fp2">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ जपानी ग्रांप्री – दुसऱ्या मुक्त सरावाचे अधिकृत वर्गीकरण|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1281/japan/practice/2|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=२७ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="fp2report"/> नॉरिसचा कार्यक्रम मॅकलारेनमधील हायड्रॉलिक समस्येमुळे उशिरा सुरू झाला. त्याला मर्यादित वेळेत वेगवेगळे टायर वापरून काम पूर्ण करावे लागले. अशा व्यत्ययामुळे केवळ पात्रता-वेग नव्हे तर इंधन जास्त असताना सलग फेऱ्यांची तुलना कठीण झाली. मॅकलारेनने अडचण दूर करून नॉरिसला अखेरीस चौथ्या क्रमांकाची वेळ नोंदवण्याइतके धावू दिले.<ref name="fp2report"/><ref name="fp2"/> आर्विड लिंडब्लाडने केवळ एक आऊट-लॅप केला. त्याच्या रेसिंग बुल्स कारमध्ये गिअरबॉक्सची समस्या उद्भवल्याने त्याने वेगवान वेळ नोंदवली नाही. पेरेझच्या कारचा तळ पहिल्या सरावातील संपर्कानंतर दुरुस्त करण्यात संघाचा वेळ गेला. ऑडीचा गॅब्रिएल बोर्तोलेतोही कारवर सुरू असलेल्या कामामुळे दीर्घ काळ गॅरेजमध्ये राहिला. अल्बोनची कार काही काळ ट्रॅकवर थांबल्याने पिवळे झेंडे दिसले, परंतु ती पुन्हा सुरू झाली.<ref name="fp2report"/> अलोन्सो पहिल्यांदाच या सप्ताहांतात कारमध्ये परतला. हॅमिल्टनने शेवटी कारच्या वर्तनाबद्दल समाधान नसल्याचे रेडिओवर सांगितले. हल्केनबर्ग सातवा आणि अल्बोन आठवा राहिल्याने मधल्या संघांतील क्रमवारी पहिल्या सरावापेक्षा बदलली. पियास्त्री–आंतोनेली–रसेल यांच्यात ०.२०५ सेकंदांचा फरक होता, तर चौथ्या क्रमांकावरील नॉरिसला १७ फेऱ्यांत सर्वाधिक वेळ मिळवावा लागला. दुसऱ्या सरावाच्या निकालामुळे शनिवारी पात्रता फेरीत मॅकलारेन मर्सिडीजला आव्हान देऊ शकते, अशी शक्यता निर्माण झाली.<ref name="fp2"/><ref name="fp2report"/> === मुक्त सराव २ चे निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान ! कार क्र. ! चालक ! संघ ! वेळ / अंतर ! फेऱ्या |- ! align="center" | १ | align="center" | ८१ | {{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]] | [[मॅकलारेन]] | align="center" | १:३०.१३३ | align="center" | २९ |- ! align="center" | २ | align="center" | १२ | {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | +०.०९२ | align="center" | २८ |- ! align="center" | ३ | align="center" | ६३ | {{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | +०.२०५ | align="center" | २९ |- ! align="center" | ४ | align="center" | १ | {{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]] | [[मॅकलारेन]] | align="center" | +०.५१६ | align="center" | १७ |- ! align="center" | ५ | align="center" | १६ | {{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | +०.७१३ | align="center" | २८ |- ! align="center" | ६ | align="center" | ४४ | {{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | +०.८४७ | align="center" | २७ |- ! align="center" | ७ | align="center" | २७ | {{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | +१.३०८ | align="center" | २७ |- ! align="center" | ८ | align="center" | २३ | {{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]] | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | +१.३६३ | align="center" | ३० |- ! align="center" | ९ | align="center" | ८७ | {{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | +१.३६५ | align="center" | २८ |- ! align="center" | १० | align="center" | ३ | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | +१.३७६ | align="center" | २९ |- ! align="center" | ११ | align="center" | ३१ | {{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | +१.३९९ | align="center" | ३० |- ! align="center" | १२ | align="center" | ३० | {{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]] | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | +१.४५७ | align="center" | ३१ |- ! align="center" | १३ | align="center" | ५५ | {{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | +१.४७५ | align="center" | ३० |- ! align="center" | १४ | align="center" | १० | {{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | +१.६०१ | align="center" | २९ |- ! align="center" | १५ | align="center" | ६ | {{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | +१.६२६ | align="center" | २९ |- ! align="center" | १६ | align="center" | ५ | {{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | +१.८०० | align="center" | ११ |- ! align="center" | १७ | align="center" | ४३ | {{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | +२.३०५ | align="center" | २८ |- ! align="center" | १८ | align="center" | ७७ | {{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | +२.४८२ | align="center" | २८ |- ! align="center" | १९ | align="center" | १४ | {{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | +३.४६३ | align="center" | २४ |- ! align="center" | २० | align="center" | ११ | {{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | +३.५५६ | align="center" | १४ |- ! align="center" | २१ | align="center" | १८ | {{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | +३.८१८ | align="center" | २१ |- ! align="center" | २२ | align="center" | ४१ | {{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]] | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | नोंद नाही | align="center" | १ |- class="sortbottom" | colspan="6" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="fp2"/> |} === तिसरा मुक्त सराव === अंतिम सरावात संघांनी पात्रतेसाठी कमी इंधनासह वेगवान धावांच्या क्रमावर भर दिला. प्रारंभी थोड्या गाड्याच ट्रॅकवर आल्या; त्यानंतर फेरारीने हॅमिल्टन व लक्लेरच्या फेऱ्यांतून वेग वाढवला. पुढे आंतोनेलीने सर्वप्रथम १ मिनिट ३१ सेकंदांखाली, नंतर १ मिनिट ३० सेकंदांखाली वेळ नोंदवून आपल्या कारचा वेग स्पष्ट केला. रसेलनेही त्याला जवळ आणण्याचा प्रयत्न केला.<ref name="fp3report">{{स्रोत बातमी|title=तिसऱ्या मुक्त सरावात आंतोनेली सर्वात वेगवान|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/fp3-antonelli-beats-mercedes-team-mate-russell-to-fastest-time-in-final.NfWBOJEAaBCzWLWBDz81J|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमेड|दिनांक=२८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> नॉरिसच्या कारमध्ये ऊर्जा पुनर्प्राप्ती प्रणालीसंबंधी (ERS) समस्या असल्याने तो सत्राच्या शेवटच्या २५ मिनिटांपर्यंत गॅरेजमध्येच राहिला. यापूर्वीच्या सत्रातील विलंबामुळे त्याच्या सप्ताहांतातील एकूण सराव फेऱ्या पियास्त्रीच्या तुलनेत कमी झाल्या. अशा अवस्थेतही नॉरिसने सहावा क्रमांक मिळवला. रेसिंग बुल्सच्या लिंडब्लाडलाही मागील सत्रात मर्यादित धावा मिळाल्याने पुढील पात्रतेपूर्वी माहिती गोळा करणे महत्त्वाचे होते.<ref name="fp3report"/> हासच्या बेअरमनला स्पून वळणाच्या बाहेर येताना मोठ्या घसरणीचा अनुभव आला, पण कार अडथळ्याला न धडकता त्याने सत्र सुरू ठेवले. हल्केनबर्ग आणि बोट्टास यांनी १३०आर भागातील वाहतुकीबद्दल नाराजी नोंदवली. शेवटी आंतोनेलीने १:२९.३६२, रसेलने १:२९.६१६ अशी वेळ दिली; लक्लेर तिसरा असूनही आंतोनेलीपेक्षा ०.८६७ सेकंद मागे होता. पियास्त्री चौथा, हॅमिल्टन पाचवा आणि नॉरिस सहावा राहिला.<ref name="fp3report"/><ref name="fp3">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ जपानी ग्रांप्री – तिसऱ्या मुक्त सरावाचे अधिकृत वर्गीकरण|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1281/japan/practice/3|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=२८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> या टप्प्यापर्यंत मर्सिडीजने पहिल्या व तिसऱ्या सरावात दोन्ही अव्वल क्रमांक मिळवले होते, तर मॅकलारेनने दुसऱ्या सरावात पहिले स्थान घेतले होते. सरावातील यश आणि पात्रता फेरीतील स्थान वेगळे असू शकते; पात्रता फेरीच्या प्रत्येक टप्प्यात टायर तापमान, ट्रॅकची पकड आणि प्रतिस्पर्ध्यांमधील वाहतूक यांचा परिणाम होत होता. या पार्श्वभूमीवर अंतिम सरावातील मर्सिडीजचा फरक महत्त्वाचा होता.<ref name="fp3"/><ref name="qualreport"/> === मुक्त सराव ३ चे निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान ! कार क्र. ! चालक ! संघ ! वेळ / अंतर ! फेऱ्या |- ! align="center" | १ | align="center" | १२ | {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १:२९.३६२ | align="center" | १८ |- ! align="center" | २ | align="center" | ६३ | {{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | +०.२५४ | align="center" | १८ |- ! align="center" | ३ | align="center" | १६ | {{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | +०.८६७ | align="center" | २० |- ! align="center" | ४ | align="center" | ८१ | {{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]] | [[मॅकलारेन]] | align="center" | +१.००२ | align="center" | १९ |- ! align="center" | ५ | align="center" | ४४ | {{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | +१.०२१ | align="center" | २३ |- ! align="center" | ६ | align="center" | १ | {{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]] | [[मॅकलारेन]] | align="center" | +१.२३८ | align="center" | १३ |- ! align="center" | ७ | align="center" | २७ | {{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | +१.२९६ | align="center" | २१ |- ! align="center" | ८ | align="center" | ३ | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | +१.५४८ | align="center" | २२ |- ! align="center" | ९ | align="center" | ५ | {{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | +१.६३८ | align="center" | २१ |- ! align="center" | १० | align="center" | १० | {{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | +१.७२० | align="center" | २० |- ! align="center" | ११ | align="center" | ६ | {{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | +१.७३२ | align="center" | २१ |- ! align="center" | १२ | align="center" | ३० | {{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]] | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | +१.७३५ | align="center" | २१ |- ! align="center" | १३ | align="center" | ४१ | {{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]] | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | +१.९२६ | align="center" | १७ |- ! align="center" | १४ | align="center" | ३१ | {{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | +१.९६४ | align="center" | २२ |- ! align="center" | १५ | align="center" | ८७ | {{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | +२.१९६ | align="center" | १८ |- ! align="center" | १६ | align="center" | २३ | {{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]] | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | +२.३७१ | align="center" | २० |- ! align="center" | १७ | align="center" | ४३ | {{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | +२.३९७ | align="center" | २५ |- ! align="center" | १८ | align="center" | ५५ | {{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | +२.४६७ | align="center" | २६ |- ! align="center" | १९ | align="center" | ७७ | {{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | +३.१४१ | align="center" | २० |- ! align="center" | २० | align="center" | ११ | {{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | +३.१७८ | align="center" | १८ |- ! align="center" | २१ | align="center" | १८ | {{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | +४.१२३ | align="center" | १९ |- ! align="center" | २२ | align="center" | १४ | {{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | +४.१६७ | align="center" | १४ |- class="sortbottom" | colspan="6" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="fp3"/> |} == ग्रांप्री पात्रता फेरी == शनिवारच्या पात्रता फेरीत २२ चालकांमधून फेरी १ मध्ये सहा आणि फेरी २ मध्ये आणखी सहा चालक बाहेर पडले. शेवटच्या दहा चालकांनी फेरी ३ मध्ये पोल पोझिशनसाठी वेळ नोंदवली. सर्व अधिकृत वैध वेळा स्वतंत्र स्तंभात दाखवल्या आहेत; पुढील फेरीत न गेलेल्या चालकांसाठी रिकामे स्तंभ ठेवले आहेत. वेळा फक्त वेग दर्शवतात; पिट-लेनमधून सुरुवात किंवा ग्रिड दंड असता अंतिम ग्रिड स्वतंत्र पाहणे आवश्यक असते.<ref name="qual">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ जपानी ग्रांप्री – पात्रता फेरीचे अधिकृत वर्गीकरण|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1281/japan/qualifying|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=२८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="grid">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ जपानी ग्रांप्री – अधिकृत सुरुवातीची क्रमवारी|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1281/japan/starting-grid|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=२९ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === फेरी १ === मर्सिडीज, मॅकलारेन आणि फेरारी यांच्यातील स्पर्धेसह या फेरीत मागच्या सहा स्थानांपासून वाचण्यासाठीही चुरस झाली. रसेलने १:२९.९६७ आणि लक्लेरने १:२९.९१५ अशा वेगवान वेळा नोंदवल्या. आंतोनेली १:३०.०३५ वर होता. पियास्त्री आणि इतर आघाडीच्या चालकांनी नंतर अधिक वेगाने पुढील फेरी गाठली.<ref name="qual"/><ref name="qualreport"/> पहिल्या फेरीत विलियम्सचा अल्बोन १७वा, हासचा बेअरमन १८वा, कॅडिलॅकचे पेरेझ व बोट्टास १९वे व २०वे, तर ॲस्टन मार्टिनचे अलोन्सो व स्ट्रोल अनुक्रमे २१वे आणि २२वे राहिले. बेअरमनला अल्बोनच्या वेळेपेक्षा केवळ ०.००२ सेकंदांची कमतरता पडली. या सहा चालकांचे सत्र पहिल्या टप्प्यातच संपले; इतर १६ चालक दुसऱ्या फेरीत गेले.<ref name="qual"/><ref name="qualreport"/> === फेरी २ === दुसऱ्या फेरीत सर्वात उल्लेखनीय निकाल म्हणजे चार वेळचा जागतिक विजेता मॅक्स व्हर्सटॅपन अकराव्या क्रमांकावर थांबला. त्याने १:३०.२६२ अशी सर्वोत्तम वेळ नोंदवली; ती अंतिम दहामध्ये जाण्यासाठी अपुरी पडली. त्याने कार चालवताना संतुलन आणि वर्तनाबद्दल तीव्र असमाधान व्यक्त केले. सुझुकातील अलीकडच्या हंगामातील त्याच्या पोल पोझिशनच्या मालिकेत या निकालामुळे खंड पडला.<ref name="qual"/><ref name="qualreport"/> हासचा ओकन १२वा, ऑडीचा हल्केनबर्ग १३वा, रेसिंग बुल्सचा लॉसन १४वा, अल्पाइनचा कोलापिंटो १५वा आणि विलियम्सचा सायेन्स १६वा राहिला. लॉसनच्या अखेरच्या प्रयत्नात झालेल्या चुकीमुळे तो पुढे जाऊ शकला नाही. उलट लिंडब्लाडने संपूर्ण FP2 गमावूनही १:३०.१०९ अशी वेळ देऊन शेवटच्या दहामध्ये प्रवेश मिळवला; त्याने व्हर्सटॅपनचा वेळ मागे टाकला. पियास्त्री, आंतोनेली, लक्लेर आणि इतर आघाडीचे चालक अंतिम स्पर्धेसाठी पात्र ठरले.<ref name="qual"/><ref name="qualteams">{{स्रोत बातमी|title=जपानी ग्रांप्रीच्या पात्रतेनंतर संघांची तांत्रिक निरीक्षणे|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/what-the-teams-said-qualifying-in-japan-2026.uxt6saBn0UBNt1LEszAYt|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=२८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === फेरी ३ === अंतिम दहा चालकांमध्ये आंतोनेलीच्या पहिल्याच प्रभावी प्रयत्नाने १:२८.७७८ अशी सर्वोत्तम वेळ नोंदवली; उरलेले प्रयत्न त्याला मागे टाकू शकले नाहीत. रसेल १:२९.०७६ वेळेसह दुसरा (०.२९८ सेकंद मागे), तर पियास्त्री १:२९.१३२ वेळेसह तिसरा (०.३५४ सेकंद मागे) राहिला. ही मर्सिडीजच्या दोन्ही कारांची सलग तिसरी पहिल्या रांगेवरील पात्रता होती.<ref name="qualreport"/><ref name="qual"/> लक्लेरने १:२९.४०५ करून चौथा क्रमांक मिळवला; नॉरिस फक्त ०.००४ सेकंदांनी मागे पाचवा राहिला. हॅमिल्टन सहावा आणि पियेर गॅस्ली सातवा होता. हादजार आठवा, बोर्तोलेतो नववा आणि लिंडब्लाड दहावा ठरला. पात्रतेतील पहिल्या दहा चालकांमध्ये मॅकलारेन, फेरारी आणि मर्सिडीज प्रत्येकी दोन, रेड बुलचा हादजार, अल्पाइनचा गॅस्ली, ऑडीचा बोर्तोलेतो व रेसिंग बुल्सचा लिंडब्लाड असा समावेश होता.<ref name="qual"/> रसेलला कारच्या मागच्या भागातील संतुलनाबद्दल समस्या जाणवत होती. सरावानंतर बदललेली निलंबन-संबंधी मांडणी पात्रता फेरीत अपेक्षेप्रमाणे परिणाम देत नसल्याचे त्याने सांगितले. नॉरिसच्या कमी सराव फेऱ्यांच्या पार्श्वभूमीवर पाचवा क्रमांक महत्त्वाचा होता. पियास्त्रीने मॅकलारेनची कार प्रतिस्पर्ध्यांच्या जवळ पोहोचत असल्याचे दाखवले, पण ५३ फेऱ्यांमध्ये टायर टिकाऊपणा आणि वेग कायम राखणे हा वेगळा प्रश्न होता.<ref name="qualteams"/><ref name="qualreport"/> === मुख्य पात्रता फेरीचे निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान ! कार क्र. ! चालक ! संघ ! फेरी १ ! फेरी २ ! फेरी ३ ! फेऱ्या |- ! align="center" | १ | align="center" | १२ | {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १:३०.०३५ | align="center" | १:२९.०४८ | align="center" | १:२८.७७८ | align="center" | १५ |- ! align="center" | २ | align="center" | ६३ | {{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १:२९.९६७ | align="center" | १:२९.६८६ | align="center" | १:२९.०७६ | align="center" | २१ |- ! align="center" | ३ | align="center" | ८१ | {{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]] | [[मॅकलारेन]] | align="center" | १:३०.२०० | align="center" | १:२९.४५१ | align="center" | १:२९.१३२ | align="center" | २० |- ! align="center" | ४ | align="center" | १६ | {{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | १:२९.९१५ | align="center" | १:२९.३०३ | align="center" | १:२९.४०५ | align="center" | १८ |- ! align="center" | ५ | align="center" | १ | {{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]] | [[मॅकलारेन]] | align="center" | १:३०.४०१ | align="center" | १:२९.७९५ | align="center" | १:२९.४०९ | align="center" | २० |- ! align="center" | ६ | align="center" | ४४ | {{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | १:३०.३०९ | align="center" | १:२९.५८९ | align="center" | १:२९.५६७ | align="center" | २० |- ! align="center" | ७ | align="center" | १० | {{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | १:३०.५८४ | align="center" | १:२९.८७४ | align="center" | १:२९.६९१ | align="center" | १८ |- ! align="center" | ८ | align="center" | ६ | {{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | १:३०.६६२ | align="center" | १:३०.१०४ | align="center" | १:२९.९७८ | align="center" | १७ |- ! align="center" | ९ | align="center" | ५ | {{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | १:३०.३५९ | align="center" | १:२९.९९० | align="center" | १:३०.२७४ | align="center" | २० |- ! align="center" | १० | align="center" | ४१ | {{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]] | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | १:३०.७८१ | align="center" | १:३०.१०९ | align="center" | १:३०.३१९ | align="center" | २१ |- ! align="center" | ११ | align="center" | ३ | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | १:३०.५१९ | align="center" | १:३०.२६२ | align="center" | — | align="center" | १२ |- ! align="center" | १२ | align="center" | ३१ | {{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | १:३०.९१५ | align="center" | १:३०.३०९ | align="center" | — | align="center" | १५ |- ! align="center" | १३ | align="center" | २७ | {{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | १:३०.३५८ | align="center" | १:३०.३८७ | align="center" | — | align="center" | १४ |- ! align="center" | १४ | align="center" | ३० | {{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]] | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | १:३०.६५७ | align="center" | १:३०.४९५ | align="center" | — | align="center" | १५ |- ! align="center" | १५ | align="center" | ४३ | {{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | १:३०.९३१ | align="center" | १:३०.६२७ | align="center" | — | align="center" | १२ |- ! align="center" | १६ | align="center" | ५५ | {{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | १:३०.९२७ | align="center" | १:३१.०३३ | align="center" | — | align="center" | १५ |- ! align="center" | १७ | align="center" | २३ | {{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]] | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | १:३१.०८८ | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | ९ |- ! align="center" | १८ | align="center" | ८७ | {{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | १:३१.०९० | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | ९ |- ! align="center" | १९ | align="center" | ११ | {{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | १:३२.२०६ | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | ६ |- ! align="center" | २० | align="center" | ७७ | {{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | १:३२.३३० | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | ९ |- ! align="center" | २१ | align="center" | १४ | {{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | १:३२.६४६ | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | ९ |- ! align="center" | २२ | align="center" | १८ | {{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | १:३२.९२० | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | ९ |- class="sortbottom" | colspan="8" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="qual"/> |} === शर्यतीची अधिकृत सुरुवातीची क्रमवारी === अंतिम अधिकृत सुरुवातीच्या ग्रिडवरील २२ स्थानांचा क्रम खाली दिला आहे. फेरी ३ मध्ये न गेलेल्या चालकांसाठी त्यांची शेवटची वैध पात्रता वेळ दिली आहे. पात्रतेतील सर्वोत्तम वेळ आणि अंतिम ग्रिड स्थान यांची नोंद स्वतंत्र ठेवण्यात आली आहे.<ref name="grid"/> {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! ग्रिड ! कार क्र. ! चालक ! संघ ! पात्रता फेरीतील अंतिम वैध वेळ |- ! align="center" | १ | align="center" | १२ | {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १:२८.७७८ |- ! align="center" | २ | align="center" | ६३ | {{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १:२९.०७६ |- ! align="center" | ३ | align="center" | ८१ | {{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]] | [[मॅकलारेन]] | align="center" | १:२९.१३२ |- ! align="center" | ४ | align="center" | १६ | {{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | १:२९.४०५ |- ! align="center" | ५ | align="center" | १ | {{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]] | [[मॅकलारेन]] | align="center" | १:२९.४०९ |- ! align="center" | ६ | align="center" | ४४ | {{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | १:२९.५६७ |- ! align="center" | ७ | align="center" | १० | {{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | १:२९.६९१ |- ! align="center" | ८ | align="center" | ६ | {{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | १:२९.९७८ |- ! align="center" | ९ | align="center" | ५ | {{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | १:३०.२७४ |- ! align="center" | १० | align="center" | ४१ | {{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]] | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | १:३०.३१९ |- ! align="center" | ११ | align="center" | ३ | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | १:३०.२६२ |- ! align="center" | १२ | align="center" | ३१ | {{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | १:३०.३०९ |- ! align="center" | १३ | align="center" | २७ | {{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | १:३०.३८७ |- ! align="center" | १४ | align="center" | ३० | {{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]] | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | १:३०.४९५ |- ! align="center" | १५ | align="center" | ४३ | {{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | १:३०.६२७ |- ! align="center" | १६ | align="center" | ५५ | {{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | १:३१.०३३ |- ! align="center" | १७ | align="center" | २३ | {{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]] | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | १:३१.०८८ |- ! align="center" | १८ | align="center" | ८७ | {{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | १:३१.०९० |- ! align="center" | १९ | align="center" | ११ | {{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | १:३२.२०६ |- ! align="center" | २० | align="center" | ७७ | {{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | १:३२.३३० |- ! align="center" | २१ | align="center" | १४ | {{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | १:३२.६४६ |- ! align="center" | २२ | align="center" | १८ | {{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | १:३२.९२० |- class="sortbottom" | colspan="5" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="grid"/> |} == मुख्य शर्यत == === शर्यतीपूर्वीची परिस्थिती === रविवार, २९ मार्च रोजी सुझुकावर ५३ फेऱ्यांची शर्यत आयोजित करण्यात आली. आधी झालेल्या एका सहाय्यक शर्यतीतील घटनेनंतर संरक्षक कठड्यांची दुरुस्ती करावी लागल्याने सुरुवात सुमारे दहा मिनिटांनी उशिरा झाली. वातावरण कोरडे व सौम्य होते. सुरुवातीच्या वेळी बोट्टास वगळता सर्व २१ चालकांनी मीडियम टायर निवडले; कॅडिलॅकच्या बोट्टासने हार्ड टायरवर सुरुवात केली. सुरुवातीसाठी मीडियम हा जवळजवळ सर्व संघांचा पसंतीचा पर्याय असल्यामुळे वेगवेगळ्या रणनीतींचा मोठा फरक शर्यतीत पुढे टायर बदलण्याच्या वेळी दिसणार होता.<ref name="racereport"/> ग्रिडवरील मर्सिडीजचे पहिले व दुसरे स्थान आणि मॅकलारेनचे तिसरे स्थान हा शर्यतीच्या सुरुवातीचा मुख्य संदर्भ होता. पात्रतेत जलद वेळ नोंदवणाऱ्या आंतोनेलीकडे पहिल्या वळणापर्यंत आघाडी राखण्याची संधी होती; परंतु दोन्ही मर्सिडीज कारची सुरुवात अपेक्षेपेक्षा कमकुवत ठरली. पियास्त्रीने तिसऱ्या स्थानावरून वेगवान सुरुवात करून पहिल्या वळणातच आघाडी मिळवली. लक्लेर दुसऱ्या स्थानावर गेला आणि मर्सिडीजला सुरुवातीच्या फेऱ्यांत पुन्हा पुढे यावे लागले.<ref name="racereport"/> === सुरुवातीच्या फेऱ्या : पियास्त्रीची आघाडी === पहिल्या वळणानंतर पियास्त्री अग्रस्थानी होता. लक्लेर दुसरा, नॉरिस तिसरा, रसेल चौथा, हॅमिल्टन पाचवा तर पोलवरून सुरू केलेला आंतोनेली सहावा झाला. या क्रमवारीने शर्यतीच्या पहिल्या टप्प्यात मोठा बदल घडवला. पोलवरून विजयासाठी स्वच्छ मोकळा ट्रॅक मिळवण्याऐवजी आंतोनेलीला एकामागोमाग एक गाडी मागे टाकत पुन्हा वर यावे लागणार होते. हॅमिल्टनला मागे टाकून त्याने पाचवे स्थान मिळवले; रसेलनेही आघाडीच्या चालकांचा पाठलाग सुरू केला.<ref name="racereport"/> तिसऱ्या फेरीपर्यंत रसेल नॉरिसला मागे टाकत तिसऱ्या स्थानावर आला. पुढच्या फेरीत त्याने लक्लेरलाही मागे टाकून पियास्त्रीचा पाठलाग सुरू केला. या टप्प्यात मर्सिडीजच्या कारचा शर्यतीतील वेग चांगला दिसत होता. मात्र वेगवान कार असणे आणि आघाडी मिळवणे हे एकच नव्हते: पियास्त्रीने पुढे जागा न सोडता स्वतःची आघाडी बचावली. रसेल जवळ येत असल्यामुळे मॅकलारेनला आपल्या ड्रायव्हरच्या टायरची अवस्था आणि पिट-स्टॉपची वेळ यांचा विचार करावा लागत होता.<ref name="racereport"/> आठव्या फेरीच्या आसपास रसेल पियास्त्रीच्या अगदी जवळ आला. एका प्रसंगी त्याने शेवटच्या वळणात पुढे जाण्याचा प्रयत्न करून आघाडी मिळवली; पण पियास्त्रीने पहिल्या वळणात स्थान पुन्हा मिळवले. या प्रतिहल्ल्याने पियास्त्रीच्या ड्रायव्हिंगचे महत्त्व स्पष्ट झाले. आघाडीवरील कार प्रतिस्पर्ध्याला एका वळणासाठी पुढे जाऊ देऊन लगेच दुसऱ्या वळणात परत स्थान मिळवू शकते; यासाठी सरळ रस्त्यावरील वेगासोबत पुढील वळणासाठी योग्य कारची जागा आवश्यक असते. पियास्त्रीने यशस्वी बचाव केल्याने रसेलला दुसऱ्या स्थानावर राहावे लागले.<ref name="racereport"/> आघाडीवर चाललेल्या या संघर्षाच्या मागे नॉरिस, आंतोनेली आणि लक्लेर यांच्यातही स्थानांसाठी लढत होती. आंतोनेलीने अकराव्या फेरीच्या सुमारास नॉरिसला मागे टाकून पुढे प्रगती केली. लक्लेरला मागे टाकण्याचा त्याचा पहिला प्रयत्न मात्र यशस्वी झाला नाही. यामुळे मर्सिडीजच्या दोन्ही चालकांसाठी परिस्थिती वेगळी होती: रसेल पियास्त्रीच्या थेट मागे जाऊन आघाडीसाठी प्रयत्न करत होता, तर आंतोनेली अजूनही तिसऱ्या-चौथ्या स्थानांच्या परिसरातून वर जाण्याचा प्रयत्न करत होता.<ref name="racereport"/> दरम्यान, अकराव्या स्थानावरून सुरू केलेल्या व्हर्सटॅपनने सुरुवातीच्या टप्प्यात काही स्थानांची प्रगती केली. त्याने संघसहकारी हादजार आणि पुढे लिंडब्लाडला मागे टाकले. तरीही आघाडीच्या मर्सिडीज, मॅकलारेन आणि फेरारी कारंपर्यंत पोहोचण्यासाठी त्याला आणखी बराच पल्ला गाठावा लागणार होता. मध्य गटात ओकन, गॅस्ली, लॉसन आणि इतर चालकांमध्ये गुण मिळवण्यासाठी स्पर्धा सुरू होती. या गाड्यांतील फरक छोटा असल्याने एका स्थानाच्या बदलाने अंतिम गुणांमध्ये मोठा फरक पडू शकत होता.<ref name="racereport"/> === पहिल्या पिट-स्टॉपची सुरुवात === शर्यतीच्या पहिल्या टप्प्यानंतर संघांनी टायर बदलण्याच्या रणनीतींना सुरुवात केली. नॉरिसला १७व्या फेरीच्या सुमारास पिटमध्ये बोलावण्यात आले आणि त्याने हार्ड टायर घेतले. त्यानंतर लक्लेरलाही पिटमध्ये बोलावण्यात आले; नव्या टायरवर तो नॉरिसच्या पुढे परत आला. त्यानंतर पियास्त्रीनेही थांबा घेतला आणि मीडियमवरून हार्ड टायरवर गेला. मॅकलारेनची भूमिका फक्त एक फेरीची जलद वेळ मिळवणे नव्हती, तर परत ट्रॅकवर आल्यावर मिळालेल्या जागेत पुरेसा वेग राखणे आणि प्रतिस्पर्ध्यांपुढे राहणे हा तिचा प्रमुख उद्देश होता.<ref name="racereport"/> पियास्त्री थांबल्यानंतर मर्सिडीजच्या दोन्ही कार पुढे आल्या. पियास्त्रीकडे नवे टायर होते; त्याच्या पुढील प्रतिस्पर्ध्यांकडे अजून जुने टायर होते. त्यामुळे काही काळ पियास्त्रीची गती चांगली होती आणि त्याने व्हर्सटॅपनलाही मागे टाकून पुढील स्थान मिळवले. परंतु जुन्या टायरवर पुढे राहिलेल्या चालकांसाठी आणखी एक प्रश्न निर्माण झाला—उशिरा पिटमध्ये गेल्यानंतर ते पियास्त्रीच्या मागे येतील की पुढे. सामान्य हिरव्या झेंड्याच्या स्थितीत थांब्यामुळे होणारा वेळेचा तोटा अपेक्षित होता; परंतु सावधगिरीचा कालावधी आल्यास गणित बदलणार होते.<ref name="racereport"/> रसेलला २२व्या फेरीत पिटमध्ये बोलावले गेले. तो टायर बदलून पाचव्या स्थानाच्या परिसरात परतला. त्याच वेळी आंतोनेली अजून पिटमध्ये गेलेला नव्हता आणि ट्रॅकवर आघाडीवर होता. रसेलने आपला थांबा पूर्ण केला असल्यामुळे तो त्या आधी थांबलेल्या चालकांप्रमाणेच सेफ्टी कार येण्याच्या परिणामास सामोरा जाणार होता. पुढच्या काही क्षणांत घडलेल्या घटनेने या शर्यतीचा प्रवाह बदलला.<ref name="racereport"/> === बेअरमनचा अपघात आणि सेफ्टी कार === या टप्प्यात हासचा ऑलिव्हर बेअरमन पुढे असलेल्या अल्पाइनच्या फ्रान्को कोलापिंटोच्या जवळ आला. दोन गाड्यांमधील वेगाचा फरक वाढल्यावर बेअरमनने टक्कर टाळण्याच्या प्रयत्नात कारवर नियंत्रण गमावले आणि स्पून परिसरातील वळण १३ जवळ अपघात झाला. कार हटवणे, चालकाची काळजी घेणे आणि सर्किट सुरक्षित करणे आवश्यक झाल्यामुळे २२व्या फेरीच्या सुमारास सेफ्टी कार तैनात करण्यात आली. हा त्या शर्यतीतील निर्णायक क्षण ठरला; अपघाताला कारणीभूत असलेल्या नेमक्या तांत्रिक घटकांबाबत नंतर अधिक व्यापक चर्चा झाली.<ref name="racereport"/><ref name="bearman"/> बेअरमन शर्यतीतून बाद झाला. त्याच्या कारचा धक्का मोठा असल्यामुळे वैद्यकीय तपासणी करण्यात आली; हासने नंतर गंभीर हाडांच्या दुखापतीचा पुरावा आढळला नसल्याचे स्पष्ट केले. या घटनेबाबत महत्त्वाची बाब म्हणजे अपघाताचा उल्लेख केवळ एका चालकाच्या चुकीच्या निर्णयापुरता मर्यादित करणे योग्य ठरणार नाही. २०२६ मधील ऊर्जा वापराच्या वेगवेगळ्या टप्प्यांमुळे समोरच्या आणि मागच्या गाडीमधील वेगात मोठा फरक निर्माण होऊ शकतो, हा प्रश्न या सप्ताहांतातील इतर घटनांमधूनही समोर आला होता. म्हणून अपघाताची माहिती, त्या वेळी उपस्थित वेगातील फरक आणि त्यानंतरची सुरक्षितता चर्चा या वेगळ्या गोष्टी म्हणून पाहाव्या लागतात.<ref name="bearman"/><ref name="fia44">{{स्रोत बातमी|title=जपानी ग्रांप्री: पियास्त्रीला सरावातील अडथळ्यासाठी इशारा, दस्तऐवज ४४|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_japanese_grand_prix_-_infringement_-_car_81_-_impeding_of_car_27.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=२८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> सेफ्टी कारमुळे पिट-लेनमध्ये थांबण्याचा वेळेतील खर्च सामान्य शर्यत वेगाच्या तुलनेत कमी होतो. आंतोनेली या वेळी अजून थांबलेला नसल्यामुळे त्याला आपला पहिला टायर बदल सावधगिरीच्या काळात पूर्ण करता आला. तो ट्रॅकवर आल्यावरही प्रथम क्रमांकावर राहिला. हॅमिल्टननेही या कालावधीत पिट-स्टॉप घेतला आणि अग्रगटात परत आला. याउलट पियास्त्री आणि रसेल यांनी शर्यतीत यापूर्वी पिट थांबे घेतले होते. त्यामुळे नंतर थांबलेल्या आंतोनेलीला मिळालेल्या वेळेच्या फायद्याची त्यांना परतफेड मिळाली नाही.<ref name="racereport"/> ही घटना पियास्त्रीने प्रत्यक्ष ट्रॅकवर आघाडी मिळवली होती आणि रसेल त्याचा पाठलाग करत होता, या दोन गोष्टी विसरून पाहू नये. सेफ्टी कार येण्याआधी पियास्त्रीने शर्यतीच्या सुरुवातीपासून मोठा भाग नेतृत्व केले होते. आंतोनेलीने मात्र आधीच्या टप्प्यात स्थानं परत मिळवत त्याला पिट-स्टॉप लांबवण्याची संधी उपलब्ध करून दिली होती. परिणामी योगायोगाने मिळालेली सेफ्टी कार ही त्याच्या रणनीतीसाठी निर्णायक ठरली; पण त्यानंतर आघाडी कायम राखण्यासाठी स्वतंत्र वेग आणि कारवरील नियंत्रण आवश्यक होते.<ref name="racereport"/><ref name="racereport"/> === सेफ्टी कारचा शेवट आणि पुन्हा सुरू झालेली शर्यत === सेफ्टी कारचा कालावधी संपण्याच्या वेळी आंतोनेलीच्या मागे पियास्त्री, रसेल, हॅमिल्टन, लक्लेर आणि नॉरिस अशी आघाडीच्या चालकांची क्रमवारी होती. सेफ्टी कार २७व्या फेरीत बाजूला गेल्यावर आंतोनेलीने योग्य वेळी वेग वाढवला आणि पहिल्या स्थानाचे संरक्षण केले. पियास्त्रीला पुन्हा आघाडीसाठी प्रयत्न करण्याचा मार्ग मोकळा झाला, परंतु नव्या टायरवरील मर्सिडीजच्या सातत्यपूर्ण वेगाशी सामना करणे अधिक कठीण ठरले.<ref name="racereport"/> शर्यत पुन्हा सुरू होताच रसेलच्या परिस्थितीत आणखी बदल झाला. हॅमिल्टनने त्याला मागे टाकून तिसरे स्थान घेतले. त्यामुळे रसेलला एकाच वेळी मर्सिडीजचा संघसहकारी आघाडीवर जात असल्याचे आणि स्वतःच्या पोडियम स्थानासाठी पुन्हा संघर्ष करावा लागत असल्याचे पाहावे लागले. या क्षणी मर्सिडीजच्या दोन कारांसाठीची शर्यत पूर्णपणे वेगळी झाली होती. आंतोनेली मोकळ्या ट्रॅकवर वेळ वाढवू शकत होता; रसेल मात्र इतर चालकांच्या मागे अडकला होता.<ref name="racereport"/> पियास्त्रीने दुसरे स्थान टिकवण्यासाठी आघाडीपासून फार दूर जाऊ न देता वेग राखण्याचा प्रयत्न केला. त्याच्या मागे हॅमिल्टन आणि लक्लेर यांच्यातील फेरारीची स्पर्धा व रसेलचे आव्हान सुरू होते. गुणतालिकेतील फरक पाहता रसेलसाठी प्रत्येक स्थान महत्त्वाचे होते; त्याचा संघसहकारी जिंकत असल्याने दुसऱ्या व चौथ्या स्थानांच्या दरम्यानचा गुणफरक चालक अजिंक्यपदात त्याच्या संभाव्य नुकसानीला वाढवणार होता.<ref name="racereport"/><ref name="points"/> === दुसरा टप्पा : आंतोनेलीची आघाडी वाढली === सेफ्टी कारनंतरच्या काही फेऱ्यांत आंतोनेलीने पियास्त्रीपासूनचे अंतर सातत्याने वाढवले. ३५व्या फेरीच्या सुमारास त्याने सुमारे पाच सेकंदांचे अंतर निर्माण केले होते. त्यामुळे त्याला मागून येणाऱ्या चालकांशी थेट लढत देण्याची आवश्यकता उरली नाही आणि स्वतःच्या गाडीची स्थिती, टायरचे तापमान व वेळ यांचे नियोजन करण्यावर लक्ष केंद्रित करता आले. ही कामगिरी त्याचा विजय केवळ सेफ्टी कारच्या फायद्यामुळे झाला असे म्हणण्याला मर्यादा घालते. सेफ्टी कारने आघाडी मिळवून दिली, परंतु तिला मोठ्या फरकात रूपांतरित करण्याचे काम त्याच्या नंतरच्या वेगाने केले.<ref name="racereport"/><ref name="racereport"/> त्याच वेळी पियास्त्री दुसऱ्या स्थानावर स्थिर होता. काही प्रसंगी हॅमिल्टनने त्याचा पाठलाग केला, परंतु मॅकलारेनने पियास्त्रीला त्याच्यापुढे राहता आले. हॅमिल्टन, लक्लेर आणि रसेल यांच्या लढतीमुळे तिसऱ्या स्थानाचा प्रश्न मात्र कायम खुला होता. हॅमिल्टनच्या वेगात थोडी घट जाणवताच लक्लेर जवळ येऊ लागला आणि रसेलही त्या गटात राहिला. पुढील फेऱ्यांत या तीन कारांमधील स्थानबदल शर्यतीतील सर्वात महत्त्वाचा उर्वरित संघर्ष ठरला.<ref name="racereport"/> गॅस्ली सातव्या स्थानावर व्हर्सटॅपनचा बचाव करत होता. व्हर्सटॅपनकडे आक्रमण करण्यासाठी वेग होता, पण गॅस्लीने महत्त्वाच्या भागात गाडी योग्य ठिकाणी ठेवून जागा रोखली. व्हर्सटॅपनने काही वेळा पुढे जाण्याचा प्रयत्न केला; एका टप्प्यावर तो पुढे गेला, परंतु गॅस्लीने स्थान पुन्हा मिळवले. या द्वंद्वाने सुचवले की रेड बुलची गाडी सरळ रस्त्यावर वेगवान असली तरी सुझुकाच्या सलग वळणांमध्ये ती स्थिरतेने पुढे जाण्याची हमी नव्हती. अखेरीस दोन चालकांमध्ये ०.३३७ सेकंदांचेच अंतर राहिले.<ref name="racereport"/> === फेरारी आणि मर्सिडीजची पोडियमसाठी लढत === चाळीसाव्या फेरीनंतर फेरारीच्या दोन गाड्यांमध्ये तिसऱ्या स्थानासाठी लढत अधिक जवळ आली. लक्लेर हॅमिल्टनला मागे टाकण्यासाठी दडपण वाढवत होता. ४२व्या फेरीच्या सुमारास लक्लेरने ओव्हरटेकचा उपयोग करून पहिल्या वळणात हॅमिल्टनला मागे टाकले आणि तिसऱ्या स्थानावर आला. यामुळे फेरारीच्या दोन चालकांच्या क्रमवारीत बदल झाला. हॅमिल्टन मागे पडताच रसेलला पुढे जाण्याची संधी मिळाली आणि त्याने चौथे स्थान पटकावले.<ref name="racereport"/> हॅमिल्टनची कार या काळात नॉरिसच्या दबावाखालीही आली. एका क्षणी हॅमिल्टन वळण १६ येथे ट्रॅकच्या मर्यादेबाहेर गेला. त्यातून फायदा मिळवला का, हा विषय पंचांच्या लक्षात आला; परंतु पुढील तपास आवश्यक नसल्याचा निर्णय झाला. नॉरिसने स्थान परत देण्याची मागणी केली होती, तरीही त्या घटनेत तत्काळ कोणतीही मोठी शिक्षा देण्यात आली नाही. या घटनाक्रमामुळे शेवटच्या फेऱ्यांपर्यंत पाचव्या आणि सहाव्या स्थानांसाठी संघर्ष सुरू राहिला.<ref name="racereport"/> शर्यतीच्या अखेरीस रसेल लक्लेरच्या खूप जवळ पोहोचला. शेवटच्या दोन फेऱ्या शिल्लक असताना त्याने तिसरे स्थान मिळवण्यासाठी पुढे जाण्याचा प्रयत्न केला. एका प्रसंगी रसेल तिसऱ्या स्थानावर पोहोचलाही, पण लक्लेरने पहिल्या वळणाच्या बाहेरील बाजूने धाडसी प्रतिहल्ला करून ते स्थान परत मिळवले. यामुळे मर्सिडीजला एकाच वेळी दोन्ही कार पोडियमवर आणता आले नाही; विजेत्या आंतोनेलीच्या मागे पियास्त्री आणि लक्लेर यांनाच अंतिम पोडियम स्थान मिळाले.<ref name="racereport"/> नॉरिस आणि हॅमिल्टन यांच्यातील संघर्ष शेवटच्या दोन फेऱ्यांपर्यंत सुरू राहिला. नॉरिसने शेवटच्या आधीच्या फेरीत हॅमिल्टनला मागे टाकून पाचवे स्थान मिळवले. त्यामुळे हॅमिल्टन सहावा झाला. या स्थानबदलाने दोन वेगवेगळ्या संघांचे गुण बदलले—मॅकलारेनला पाचव्या स्थानाचे दहा गुण आणि फेरारीला सहाव्या स्थानाचे आठ गुण मिळाले. अशा शेवटच्या फेऱ्यांतील बदलांचा कारनिर्माते आणि चालक या दोन्ही अजिंक्यपदांवर परिणाम होतो.<ref name="racereport"/><ref name="race"/> === शर्यतीचा निकाल आणि महत्त्व === आंतोनेलीने ५३ फेऱ्या १:२८:०३.४०३ या वेळेत पूर्ण करून जपानी ग्रांप्री जिंकली. पियास्त्री १३.७२२ सेकंदांनी मागे दुसरा, लक्लेर १५.२७० सेकंदांनी मागे तिसरा आणि रसेल १५.७५४ सेकंदांनी मागे चौथा राहिला. नॉरिस पाचवा, हॅमिल्टन सहावा, गॅस्ली सातवा आणि व्हर्सटॅपन आठवा राहिला. लॉसन व ओकन यांनी गुण मिळवणाऱ्या पहिल्या दहात शेवटची दोन स्थाने घेतली.<ref name="race"/> आंतोनेलीचा हा सलग दुसरा ग्रांप्री विजय होता. या विजयामुळे त्याने ७२ गुणांसह चालक अजिंक्यपदात पहिले स्थान मिळवले, तर रसेल ६३ गुणांसह दुसरा राहिला. एकाच संघातील दोन चालकांमधील आघाडी चार गुणांवरून उलटून आंतोनेलीच्या बाजूने नऊ गुणांची झाली. त्याचबरोबर तो फॉर्म्युला वन जागतिक अजिंक्यपदाच्या इतिहासातील सर्वात कमी वयाचा गुणतालिकेतील अग्रस्थानी असलेला चालक ठरला. ही नोंद फक्त एक शर्यत जिंकल्यामुळे नव्हे तर पहिल्या तीन फेऱ्यांत मिळवलेल्या एकूण गुणांमुळे तयार झाली.<ref name="points"/><ref name="racereport"/> पियास्त्रीचे दुसरे स्थान मॅकलारेनसाठी विशेष महत्त्वाचे होते. हंगामातील पहिल्या दोन ग्रांप्रीमध्ये त्याला पूर्ण शर्यत संपवता आली नव्हती; सुझुकामधील पोडियमने त्याच्या संघाला आणि स्वतःच्या गुणतालिकेला मोठा आधार दिला. शर्यतीच्या पहिल्या भागात पियास्त्रीने प्रत्यक्ष नेतृत्व केले होते. त्यामुळे त्याचे दुसरे स्थान केवळ निवृत्तीचा फायदा घेऊन मिळालेला निकाल नव्हता, तर सुरुवातीच्या वेगाचा, बचावात्मक शर्यतीचा आणि बदललेल्या पिट-स्टॉप परिस्थितीत स्थान टिकवण्याचा परिणाम होता.<ref name="racereport"/> लक्लेरच्या तिसऱ्या स्थानाने फेरारीला पोडियम मिळवून दिले आणि शेवटच्या फेऱ्यांतील बचाव त्यासाठी आवश्यक ठरला. रसेलची पिट-स्टॉप वेळ आणि सेफ्टी कार यांमुळे त्याला पहिल्या स्थानाची संधी गमवावी लागली, परंतु त्याची शर्यत चौथ्या स्थानापर्यंत चालू राहिली. गॅस्लीचे सातवे स्थान अल्पाइनच्या गुणांसाठी महत्त्वाचे होते, तर व्हर्सटॅपनला अकराव्या ग्रिड स्थानावरून आठव्या क्रमांकापर्यंत येऊन चार गुण मिळाले. या सर्व निकालांनी शीर्षस्थानी मर्सिडीजची एकूण आघाडी टिकवली, पण चालकांतील अंतर्गत गुणस्थिती बदलली.<ref name="race"/><ref name="points"/> === इतर चालक आणि निवृत्ती === लॉसनने नववे स्थान मिळवून रेसिंग बुल्सला दोन गुण दिले. ओकन दहावा राहिला आणि हासला एक गुण मिळाला. हल्केनबर्ग अकरावा असल्यामुळे ऑडीला या शर्यतीत गुण मिळाले नाहीत; हादजार बारावा आणि बोर्तोलेतो तेरावा होता. लिंडब्लाड चौदावा, सायेन्स पंधरावा व कोलापिंटो सोळावा राहिले. पेरेझ सतरावा राहिला आणि तो कॅडिलॅकच्या दोन चालकांपैकी पुढे होता.<ref name="race"/> अलोन्सो अठरावा आणि बोट्टास एकोणिसावा राहिले; दोघांनी विजेत्यापेक्षा एक फेरी कमी पूर्ण केली. अल्बोन विसावा असून त्याने दोन फेऱ्या कमी पूर्ण केल्या. विलियम्सच्या अल्बोनने शर्यतीदरम्यान सहा वेळा पिटमध्ये प्रवेश केला, अशी नोंद अधिकृत शर्यत वृत्तांतात करण्यात आली आहे; त्यामुळे त्याचा अंतिम वेळ आणि स्थान समजताना त्या असामान्य थांब्यांचा विचार करणे महत्त्वाचे आहे. स्ट्रोलची शर्यत संशयित पाणी-दाबाच्या समस्येमुळे थांबली, तर बेअरमन अपघातामुळे बाद झाला. या दोघांनीच शर्यत पूर्ण केली नाही.<ref name="race"/><ref name="racereport"/> === मुख्य शर्यतीचे निकाल === खाली सर्व २२ चालकांचे अंतिम वर्गीकरण, पूर्ण फेऱ्या, वेळ/अंतर किंवा निवृत्तीची नोंद आणि मिळालेले अजिंक्यपद गुण दिले आहेत. निकालातील ''निवृत्त'' नोंदींचा अर्थ चालक शर्यत पूर्ण करू शकला नाही, असा आहे. अधिकृत अंतिम वर्गीकरण प्रकाशित झाल्यावर त्यानुसार ही नोंद करण्यात आली आहे.<ref name="race"/> {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान ! कार क्र. ! चालक ! कारनिर्माता ! फेऱ्या ! वेळ / निकाल ! सुरुवात ! गुण |- ! align="center" | १ | align="center" | १२ | {{nowrap|{{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | ५३ | align="center" | १:२८:०३.४०३ | align="center" | १ | align="center" | २५ |- ! align="center" | २ | align="center" | ८१ | {{nowrap|{{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]]}} | [[मॅकलारेन]] | align="center" | ५३ | align="center" | +१३.७२२ | align="center" | ३ | align="center" | १८ |- ! align="center" | ३ | align="center" | १६ | {{nowrap|{{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | ५३ | align="center" | +१५.२७० | align="center" | ४ | align="center" | १५ |- ! align="center" | ४ | align="center" | ६३ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | ५३ | align="center" | +१५.७५४ | align="center" | २ | align="center" | १२ |- ! align="center" | ५ | align="center" | १ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]]}} | [[मॅकलारेन]] | align="center" | ५३ | align="center" | +२३.४७९ | align="center" | ५ | align="center" | १० |- ! align="center" | ६ | align="center" | ४४ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | ५३ | align="center" | +२५.०३७ | align="center" | ६ | align="center" | ८ |- ! align="center" | ७ | align="center" | १० | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | ५३ | align="center" | +३२.३४० | align="center" | ७ | align="center" | ६ |- ! align="center" | ८ | align="center" | ३ | {{nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | ५३ | align="center" | +३२.६७७ | align="center" | ११ | align="center" | ४ |- ! align="center" | ९ | align="center" | ३० | {{nowrap|{{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]]}} | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | ५३ | align="center" | +५०.१८० | align="center" | १४ | align="center" | २ |- ! align="center" | १० | align="center" | ३१ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | ५३ | align="center" | +५१.२१६ | align="center" | १२ | align="center" | १ |- ! align="center" | ११ | align="center" | २७ | {{nowrap|{{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | ५३ | align="center" | +५२.२८० | align="center" | १३ | align="center" | ० |- ! align="center" | १२ | align="center" | ६ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | ५३ | align="center" | +५६.१५४ | align="center" | ८ | align="center" | ० |- ! align="center" | १३ | align="center" | ५ | {{nowrap|{{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | ५३ | align="center" | +५९.०७८ | align="center" | ९ | align="center" | ० |- ! align="center" | १४ | align="center" | ४१ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]]}} | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | ५३ | align="center" | +५९.८४८ | align="center" | १० | align="center" | ० |- ! align="center" | १५ | align="center" | ५५ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]]}} | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | ५३ | align="center" | +६५.००८ | align="center" | १६ | align="center" | ० |- ! align="center" | १६ | align="center" | ४३ | {{nowrap|{{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | ५३ | align="center" | +६५.७७३ | align="center" | १५ | align="center" | ० |- ! align="center" | १७ | align="center" | ११ | {{nowrap|{{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | ५३ | align="center" | +९२.४५३ | align="center" | १९ | align="center" | ० |- ! align="center" | १८ | align="center" | १४ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | ५२ | align="center" | +१ फेरी | align="center" | २१ | align="center" | ० |- ! align="center" | १९ | align="center" | ७७ | {{nowrap|{{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | ५२ | align="center" | +१ फेरी | align="center" | २० | align="center" | ० |- ! align="center" | २० | align="center" | २३ | {{nowrap|{{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]]}} | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | ५१ | align="center" | +२ फेऱ्या | align="center" | १७ | align="center" | ० |- | align="center" | — | align="center" | १८ | {{nowrap|{{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | ३० | निवृत्त | align="center" | २२ | align="center" | ० |- | align="center" | — | align="center" | ८७ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | २० | निवृत्त | align="center" | १८ | align="center" | ० |- class="sortbottom" | colspan="8" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="race"/> |} === सर्वात वेगवान फेरी === किमी आंतोनेलीने ४९व्या फेरीत १:३२.४३२ अशी मुख्य शर्यतीतील सर्वात वेगवान फेरी नोंदवली.<ref name="fast">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ जपानी ग्रांप्री – सर्वात वेगवान फेऱ्या|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1281/japan/fastest-laps|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=२९ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> {| class="wikitable" style="font-size:85%;" ! चालक ! कारनिर्माता ! फेरी क्रमांक ! वेळ |- | {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | ४९ | align="center" | १:३२.४३२ |- class="sortbottom" | colspan="4" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="fast"/> |} मुख्य शर्यतीतील प्रत्येक चालकाची सर्वोत्तम नोंदवलेली फेरी खाली दिली आहे. एखाद्या चालकाची वेगवान फेरी दुसऱ्याच्या तुलनेत खूप मागे असली तरी त्या एका फेरीत वेगवेगळ्या टायरचे वय, इंधन-भार आणि वाहतूक असू शकते. त्यामुळे एका फेरीची वेळ ही संपूर्ण शर्यतीतील सरासरी वेगाइतकी थेट तुलना नाही.<ref name="fast"/> '''सर्व चालकांच्या सर्वात वेगवान फेऱ्या:''' {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! क्रम ! चालक ! संघ ! वेगवान फेरीचा क्रमांक ! वेळ |- ! align="center" | १ | {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | ४९ | align="center" | १:३२.४३२ |- ! align="center" | २ | {{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | ५३ | align="center" | १:३२.५४९ |- ! align="center" | ३ | {{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | ५३ | align="center" | १:३२.६३४ |- ! align="center" | ४ | {{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | ४८ | align="center" | १:३२.७७७ |- ! align="center" | ५ | {{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]] | [[मॅकलारेन]] | align="center" | ४९ | align="center" | १:३२.९९६ |- ! align="center" | ६ | {{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]] | [[मॅकलारेन]] | align="center" | ५२ | align="center" | १:३३.२०८ |- ! align="center" | ७ | {{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]] | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | ५३ | align="center" | १:३३.४२७ |- ! align="center" | ८ | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | ४१ | align="center" | १:३३.५५२ |- ! align="center" | ९ | {{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | ३९ | align="center" | १:३३.६९१ |- ! align="center" | १० | {{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | ४७ | align="center" | १:३३.७३२ |- ! align="center" | ११ | {{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | ५३ | align="center" | १:३३.८३७ |- ! align="center" | १२ | {{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | ४० | align="center" | १:३४.१६४ |- ! align="center" | १३ | {{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]] | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | ५३ | align="center" | १:३४.२३० |- ! align="center" | १४ | {{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | ५३ | align="center" | १:३४.२५६ |- ! align="center" | १५ | {{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]] | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | ५३ | align="center" | १:३४.३१४ |- ! align="center" | १६ | {{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | ४१ | align="center" | १:३४.५१२ |- ! align="center" | १७ | {{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | ३८ | align="center" | १:३४.५१४ |- ! align="center" | १८ | {{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | २० | align="center" | १:३५.६०४ |- ! align="center" | १९ | {{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | ५३ | align="center" | १:३५.६३७ |- ! align="center" | २० | {{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | ४८ | align="center" | १:३६.२२१ |- ! align="center" | २१ | {{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | ५३ | align="center" | १:३६.२६९ |- ! align="center" | २२ | {{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | २९ | align="center" | १:३७.२१७ |- class="sortbottom" | colspan="5" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="fast"/> |} == शर्यतीनंतरचे विश्लेषण == === आंतोनेलीच्या विजयातील रणनीतीचा वाटा === आंतोनेलीने सुरुवातीला स्थान गमावले असतानाही आघाडीच्या चालकांशी अंतर कमी केले आणि पहिला टायर टप्पा वाढवला. पियास्त्री व रसेल यांनी सामान्य शर्यत वेगात थांबा घेतलेला असताना आलेल्या सेफ्टी कारमुळे त्याला कमी वेळेत टायर बदलण्याची संधी मिळाली. त्यामुळे शर्यतीत तो पुढे आला आणि उर्वरित टप्प्यात प्रतिस्पर्ध्यांपेक्षा चांगला वेग राखू शकला. या दोन वेगळ्या घटकांची—योग्य क्षणी मिळालेल्या संधीची आणि पुढील वेगवान फेऱ्यांची—नोंद एकत्र घेतल्यास निकाल योग्य रीतीने समजतो.<ref name="racereport"/><ref name="raceteams"/> मर्सिडीजने दोन्ही चालकांना समान कार उपलब्ध करून दिल्या असल्या तरी पहिल्या टप्प्याचे स्वरूप वेगळे झाले. रसेलला पियास्त्रीच्या मागे पाठलाग करत असताना पिट घेण्याचा दबाव होता; आंतोनेलीला ट्रॅकवर थोडा अधिक काळ राहता आले. हे एकाच संघातील वेगवेगळ्या रणनीतींचे उदाहरण ठरले. रसेलच्या कारची पात्रतेतील अस्थिरता व नंतरचा ऊर्जा-सॉफ्टवेअरचा प्रश्नही त्याच्या निकालावर परिणाम करणारे होते.<ref name="russell">{{स्रोत बातमी|title=जपानी ग्रांप्रीत जॉर्ज रसेलच्या अडचणींवर टोटो वुल्फचे विश्लेषण|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/the-race-went-against-him-wolff-reflects-on-russells-issues-during-japanese.5pNQ97bFbKDLDvC4RlOQMN|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=३० मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === मॅकलारेन आणि फेरारी === पियास्त्रीने उत्तम सुरुवात करून आघाडी घेतली आणि रसेलचा सुरुवातीचा दबाव रोखला. सामान्य परिस्थितीत एक-थांबा रणनीतीत तो विजेत्यासाठी मुख्य आव्हान ठरू शकत होता; परंतु अपघातानंतरच्या सेफ्टी कारमध्ये थांबलेल्या आंतोनेलीने त्याला मागे टाकले. तरी पियास्त्रीच्या दुसऱ्या स्थानाने मॅकलारेनला पहिल्या दोन फेऱ्यांतील अडचणीनंतर आवश्यक प्रगतीची नोंद मिळाली. नॉरिसच्या सरावातील तांत्रिक समस्यांमुळे त्याचे पाचवे स्थानही महत्त्वाचे होते.<ref name="racereport"/><ref name="raceteams"/> फेरारीसाठी लक्लेरची तिसरी जागा सहज मिळालेली नव्हती. सुरुवातीला दुसरा असल्यानंतर पिट-स्टॉपमुळे क्रम बदलला; पुढे हॅमिल्टन आणि रसेलशी प्रत्यक्ष ट्रॅकवर लढावे लागले. ४२व्या फेरीतील चढाओढ आणि शेवटच्या दोन फेऱ्यांमधील पुनरागमनामुळे लक्लेरने पोडियम स्थान निश्चित केले. हॅमिल्टनने सुरुवातीच्या व मधल्या टप्प्यात चांगले स्थान मिळवले तरी अंतिम टप्प्यात तो नॉरिसच्या मागे सहावा राहिला.<ref name="racereport"/> === गॅस्ली, व्हर्सटॅपन आणि मधला गट === अल्पाइनच्या गॅस्लीने ७वे स्थान टिकवण्यासाठी अनेक फेऱ्या व्हर्सटॅपनला मागे ठेवले. रेड बुलच्या व्हर्सटॅपनला पात्रतेत अंतिम दहामध्ये जाता आले नव्हते; म्हणून त्याला शर्यतीच्या सुरुवातीलाच मागच्या गटातून वर यावे लागले. अखेरीस गॅस्लीला मागे टाकता न आल्याने तो आठवा राहिला. या दोन चालकांमधील केवळ ०.३३७ सेकंदांचा फरक ५३ फेऱ्यांनंतरही सुरू असलेल्या स्पर्धेचे उदाहरण आहे.<ref name="race"/><ref name="raceteams"/> रेसिंग बुल्सच्या लॉसनने ९वा, तर हासच्या ओकनने १०वा क्रमांक मिळवला. लिंडब्लाडने सरावातील गिअरबॉक्स समस्येनंतरही पात्रतेत दहावा क्रमांक मिळवण्याची कामगिरी केली; प्रत्यक्ष शर्यतीत तो चौदावा राहिला. ऑडीच्या हल्केनबर्ग आणि बोर्तोलेतो यांना गुण मिळाले नाहीत. मध्य गटातील या निकालांचा कारनिर्माते क्रमवारीवर परिणाम झाला, कारण प्रत्येक मिळालेला एक-दोन गुणही हंगामाच्या आरंभी संघांमधील फरक बदलू शकत होता.<ref name="race"/><ref name="points"/> === कॅडिलॅक, ॲस्टन मार्टिन आणि विलियम्स === कॅडिलॅकच्या पेरेझने १७वे आणि बोट्टासने १९वे स्थान मिळवले. बोट्टासचा वेगळ्या हार्ड टायरवरील सुरुवातीचा पर्याय त्याला गुणांपर्यंत घेऊन गेला नाही. ॲस्टन मार्टिनच्या अलोन्सोने १८वे स्थान पूर्ण केले; तर स्ट्रोलला पाण्याच्या दाबाशी संबंधित संशयित समस्येमुळे गॅरेजमध्ये परत येऊन निवृत्त व्हावे लागले. या दोन गाड्यांची कामगिरी पहिल्या तीन फेऱ्यांतील ॲस्टन मार्टिनच्या विश्वासार्हता आणि वेगातील आव्हानांच्या पार्श्वभूमीवर पाहिली गेली.<ref name="race"/><ref name="racereport"/> विलियम्सच्या सायेन्सने १५वे आणि अल्बोनने २०वे स्थान मिळवले. अल्बोनने मुख्य शर्यतीत एकूण सहा पिट-स्टॉप केले, त्यामुळे त्याचा अंतिम क्रम सुरुवातीच्या पात्रतेपेक्षा मागे राहिला. पहिल्या सरावात अल्बोन–पेरेझ संपर्क आणि अंतिम निकालातील वाढलेला वेळ या दोन्ही गोष्टी सप्ताहांतात विलियम्सला येणाऱ्या अडचणी दाखवतात; मात्र प्रत्येक थांब्याचे कारण स्वतंत्र पिट-स्टॉप कागदपत्राविना निश्चित सांगता येत नाही.<ref name="racereport"/><ref name="pitstops">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ जपानी ग्रांप्री – पिट-स्टॉपचा अधिकृत सारांश|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1281/japan/pit-stop-summary|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=२९ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === २०२६ च्या वेगातील फरकांविषयी सुरक्षा चर्चा === बेअरमनच्या अपघातानंतर ऊर्जा-व्यवस्थापनामुळे निर्माण होणाऱ्या वेगातील मोठ्या फरकांवर लक्ष केंद्रित झाले. बेअरमनच्या मते तो समोरील कारपेक्षा अंदाजे ५० किमी/ताशी वेगाने जवळ येत होता; त्याने समोरच्या कारला टाळण्याचा प्रयत्न करताना मार्ग बदलला. चालकांची कारची ऊर्जा-बचत व ऊर्जा-वापर स्थिती बदलत असताना अशा अचानक फरकांची जाणीव होणे कठीण होऊ शकते, ही चिंता संघ आणि चालकांनी चर्चेत व्यक्त केली.<ref name="bearman"/> एफआयएने जपानी ग्रांप्रीनंतर स्पष्ट केले की २०२६ च्या तांत्रिक नियमांत ऊर्जा-व्यवस्थापनासाठी समायोज्य घटक आहेत आणि पहिल्या काही फेऱ्यांनंतर त्यांचा अभ्यास करण्यासाठी बैठकांचे नियोजन आधीपासून होते. कोणताही नियम तत्काळ बदलला गेला, असा दावा एफआयएने त्या निवेदनात केला नव्हता. सिम्युलेशन, वास्तविक शर्यतीतील आकडेवारी आणि स्पर्धकांशी सल्लामसलत यांवर विचार करूनच पुढील बदल होऊ शकतील, असे सांगण्यात आले.<ref name="bearman"/> === पंचांचे निर्णय आणि अधिकृत नोंदी === या सप्ताहांतात मुख्य शर्यतीपूर्वी सरावातील वाहतूक, वेगातील अचानक फरक, अडथळा निर्माण होणे आणि अवैध फेरी वेळा यांसंदर्भात पंचांनी अनेक निर्णय दिले. एखादा प्रसंग चौकशीसाठी नोंदवला गेला म्हणजे दंड झाला असे नसते; खाली आरोप, तपासात दिसलेली वस्तुस्थिती आणि अंतिम निर्णय स्वतंत्रपणे मांडले आहेत. या विभागात एफआयएच्या दस्तऐवजांचा आधार घेतला आहे.<ref name="fiaindex">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ जपानी ग्रांप्री – एफआयए निर्णयपत्रांची अधिकृत सूची|दुवा=https://www.fia.com/documents/championships/fia-formula-one-world-championship-14/season/season-2026-2072/event/Japanese%20Grand%20Prix|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=२९ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> ==== पहिल्या सरावातील अल्बोन–पेरेझ संपर्क ==== शुक्रवारी पहिल्या सरावातील वळण १६ येथे अल्बोनच्या कार २३ आणि पेरेझच्या कार ११ यांचा संपर्क झाला. पेरेझ दीर्घ धावांच्या कार्यक्रमावर होता; अल्बोन वेगळ्या गतीने त्याच्याजवळ आला. पेरेझच्या कारवरील आभासी आरसा कार्यरत नसल्याची आणि संघाकडून जवळ येणाऱ्या कारची सूचना न दिल्याची माहिती पंचांना मिळाली. अल्बोनला पेरेझने दिलेली रुंद रेषा त्याला पुढे जाण्यासाठी असल्याचे वाटले.<ref name="fia25"/> पंचांनी व्हिडिओ, टीम-रेडिओ आणि चालकांचे स्पष्टीकरण तपासले. गैरसमज आणि सूचना न मिळण्याचा घटनेला हातभार होता; एका चालकाला प्रामुख्याने जबाबदार मानण्याइतका पुरावा नव्हता. त्यामुळे कोणतीही पुढील कारवाई करण्यात आली नाही. 'चौकशी झाली' आणि 'दंड झाला' यांतील फरक नोंदवण्यासाठी हा निर्णय महत्त्वाचा आहे.<ref name="fia25"/> ==== पहिल्या सरावातील हॅमिल्टन–व्हर्सटॅपन प्रसंग ==== पहिल्या सरावात वळण १४ आणि १५ दरम्यान हॅमिल्टनच्या कारच्या स्थितीमुळे वेगाने जवळ येणाऱ्या व्हर्सटॅपनची फेरी प्रभावित झाल्याचा प्रश्न निर्माण झाला. हॅमिल्टनला संघाकडून मागील कार जवळ येत असल्याचा इशारा मिळाला नव्हता. तरीही पंचांच्या मते व्हर्सटॅपनला ब्रेक दाबणे, गती कमी करणे किंवा अपेक्षित मार्ग सोडणे भाग पडले नव्हते. म्हणून अधिक कारवाई झाली नाही; फेरारीला मात्र अशा परिस्थितीत वेळेवर सूचना देण्याची आठवण करून देण्यात आली.<ref name="fia26">{{स्रोत बातमी|title=जपानी ग्रांप्री: हॅमिल्टन आणि व्हर्सटॅपन यांच्या प्रसंगाविषयी पंचनिर्णय, दस्तऐवज २६|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_japanese_grand_prix_-_decision_-_car_44_-_alleged_incident_with_car_3.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=२७ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> ==== सायेन्स–लॉसन प्रसंग ==== लॉसनने वळण ११ जवळ धीम्या असलेल्या कार्लोस सायेन्सच्या कारबद्दल तक्रार केली होती. सायेन्सने पुढे अधिक वेगाने येत असलेल्या जॅक क्रॉफर्डला अडथळा होऊ नये म्हणून गती कमी केल्याचे सांगितले. टीम-रेडिओने हे स्पष्टीकरण समर्थित केले आणि त्यानंतर दोन्ही कार मागे राहिलेल्या क्रॉफर्डला पुढे जाऊ देत होत्या. पंचांनी कोणतीही पुढील कारवाई केली नाही.<ref name="fia23">{{स्रोत बातमी|title=जपानी ग्रांप्री: लॉसन आणि सायेन्स यांच्या प्रसंगाविषयी पंचनिर्णय, दस्तऐवज २३|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_japanese_grand_prix_-_decision_-_car_30_-_alleged_incident_with_car_55.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=२७ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> ==== दुसऱ्या सरावातील कोलापिंटोचा इशारा ==== दुसऱ्या सरावात कोलापिंटो टायर तापवत असताना व्हर्सटॅपन वेगवान फेरीवर त्याच्या मागून आला. कोलापिंटोला रेडिओवर सूचना मिळाली होती, पण दोन गाड्यांमधील वेगातील फरकाचा त्याने चुकीचा अंदाज लावला. व्हर्सटॅपनला आपली फेरी सोडावी लागली. कोलापिंटोनेही अडथळा झाल्याची कबुली दिल्यानंतर पंचांनी त्याला औपचारिक इशारा दिला. हा इशारा ग्रिड स्थान कमी करण्याचा दंड नव्हता.<ref name="fia33">{{स्रोत बातमी|title=जपानी ग्रांप्री: कोलापिंटोला सरावातील अडथळ्यासाठी इशारा, दस्तऐवज ३३|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_japanese_grand_prix_-_infringement_-_car_43_-_impeding_of_car_3.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=२७ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> ==== तिसऱ्या सरावातील पियास्त्रीचा इशारा ==== तिसऱ्या सरावात पियास्त्री वळण १४–१५ दरम्यान टायर तापवत असताना ऑडीच्या हल्केनबर्गची कार वेगाने जवळ आली. पंचांच्या निर्णयात दोन गाड्यांमधील जवळ येण्याचा वेग सुमारे ७५ किमी/ताशी असल्याचा उल्लेख होता. पियास्त्रीला रेडिओवर माहिती मिळाली होती; तरी तो रेसिंग लाइनवरून वेळेत पुरेसा बाजूला जाऊ शकला नाही, त्यामुळे हल्केनबर्गला गती कमी करावी लागली. पंचांनी पियास्त्रीला इशारा दिला आणि हे केवळ सराव सत्रातील उल्लंघन असल्याचे नोंदवले.<ref name="fia44"/> ==== अवैध फेऱ्यांच्या वेळा आणि अंतिम निकाल ==== अधिकृत कागदपत्रांत काही चालकांनी सर्किटच्या मर्यादा ओलांडल्याने फेरीच्या वेळा रद्द करण्यात आल्याची नोंद आहे. हे वेळा रद्द होणे आणि अंतिम शर्यत वर्गीकरणातून चालकाला वगळणे या दोन स्वतंत्र प्रकारच्या कारवाया आहेत. या शर्यतीत प्रकाशित अंतिम निकालानुसार पोडियम व गुणतालिका कायम राहिली. कोणत्याही चालकाला दंड झाला असे सरसकट विधान करण्याऐवजी आवश्यक ठिकाणी संबंधित दस्तऐवज पाहणे महत्त्वाचे आहे.<ref name="fia57">{{स्रोत बातमी|title=जपानी ग्रांप्री: मुख्य शर्यतीतील अवैध फेऱ्यांच्या वेळा, दस्तऐवज ५७|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_japanese_grand_prix_-_infringement_-_race_deleted_lap_times.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=२९ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="race"/> बेअरमन–कोलापिंटो प्रसंगाच्या बाबतीत पंचांनी प्राथमिक नोंदीनंतर अधिक कारवाई आवश्यक नसल्याचे ठरवले, असे फॉर्म्युला वनच्या घटनेनंतरच्या वृत्तात नमूद आहे. एफआयएने स्वतंत्रपणे नियमन व ऊर्जा-व्यवस्थापनाच्या पुनरावलोकनाचे निवेदन केले. या दोन घटना वेगळ्या आहेत: पहिली विशिष्ट चालकांच्या शर्यतीतील प्रसंगावरील निर्णय आणि दुसरी २०२६ तांत्रिक नियमांच्या सुरक्षिततेबाबत भविष्यातील चर्चा होती.<ref name="bearman"/> === सप्ताहांतातील महत्त्वाच्या घटनांचा कालक्रम === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! कालावधी ! घटना |- | २७ मार्च, सकाळ | पहिल्या मुक्त सरावात रसेल सर्वात वेगवान; अल्बोन–पेरेझ संपर्क झाला.<ref name="fp1report"/> |- | २७ मार्च, दुपार | पियास्त्रीने दुसऱ्या सरावात आघाडी घेतली; नॉरिस उशिरा ट्रॅकवर आला आणि लिंडब्लाडला गिअरबॉक्सची अडचण झाली.<ref name="fp2report"/> |- | २८ मार्च, सकाळ | आंतोनेलीने तिसऱ्या सरावात १:२९.३६२ अशी वेळ नोंदवली; नॉरिसची ऊर्जा-व्यवस्था बिघडल्याने धावा कमी झाल्या.<ref name="fp3report"/> |- | २८ मार्च, पात्रता | व्हर्सटॅपन फेरी २ मध्ये बाहेर; आंतोनेलीने १:२८.७७८ वेळेसह पोल पोझिशन मिळवली.<ref name="qualreport"/> |- | २९ मार्च, प्रारंभ | सहाय्यक शर्यतीनंतर अडथळे दुरुस्त झाल्यामुळे विलंब; पियास्त्री पहिल्या वळणात आघाडीवर.<ref name="racereport"/> |- | मुख्य शर्यत, फेऱ्या ३–४ | रसेलने नॉरिस आणि लक्लेरला मागे टाकून दुसरे स्थान मिळवले.<ref name="racereport"/> |- | मुख्य शर्यत, फेरी ११ | आंतोनेलीने नॉरिसला मागे टाकले आणि पुढे लक्लेरचा पाठलाग सुरू केला.<ref name="racereport"/> |- | मुख्य शर्यत, फेऱ्या १६–२१ | नॉरिस, लक्लेर आणि पियास्त्रीचे सामान्य पिट-स्टॉप; मर्सिडीजचा पहिला टप्पा वाढला.<ref name="pitstops"/> |- | मुख्य शर्यत, फेरी २२ | बेअरमनच्या अपघातामुळे सेफ्टी कार; आंतोनेलीने कमी वेळेत पिट थांबा घेऊन आघाडी कायम ठेवली.<ref name="racereport"/> |- | मुख्य शर्यत, फेरी २७ | सेफ्टी कार मागे गेल्यावर आंतोनेलीने शर्यत पुन्हा सुरू केली; हॅमिल्टन रसेलच्या पुढे गेला.<ref name="racereport"/> |- | मुख्य शर्यत, फेरी ४२ | लक्लेरने हॅमिल्टनला मागे टाकत तिसरे स्थान मिळवले.<ref name="racereport"/> |- | मुख्य शर्यत, शेवटच्या फेऱ्या | लक्लेर–रसेल आणि नॉरिस–हॅमिल्टन संघर्ष; गॅस्लीने व्हर्सटॅपनला मागे ठेवले.<ref name="racereport"/> |- | २९ मार्च, निकाल | आंतोनेलीचा सलग दुसरा विजय; पियास्त्री दुसरा, लक्लेर तिसरा; चालक अजिंक्यपदात आंतोनेली आघाडीवर.<ref name="points"/> |- class="sortbottom" | colspan="2" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="racereport"/> |} == निकालानंतर गुणतालिका == === जागतिक चालक अजिंक्यपद गुणतालिका === आंतोनेलीने दुसऱ्या सलग मुख्य शर्यत विजयामुळे ७२ गुणांवर मजल मारली आणि रसेलला नऊ गुणांनी मागे टाकले. शर्यतीपूर्वी रसेल आघाडीवर होता; त्यामुळे सुझुका फेरी चालक अजिंक्यपदाच्या सुरुवातीच्या टप्प्यातील महत्त्वाचा बदल ठरली. खाली २९ मार्च २०२६ रोजी एफआयएने प्रकाशित केलेली गुणस्थिती आहे; त्यानंतरच्या २०२६ फेऱ्यांचे गुण यात समाविष्ट नाहीत.<ref name="points"/> {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान ! चालक ! गुण |- ! align="center" | १ | [[किमी आंतोनेली]] | align="center" | ७२ |- ! align="center" | २ | [[जॉर्ज रसेल]] | align="center" | ६३ |- ! align="center" | ३ | [[शार्ल लक्लेर]] | align="center" | ४९ |- ! align="center" | ४ | [[लुइस हॅमिल्टन]] | align="center" | ४१ |- ! align="center" | ५ | [[लॅन्डो नॉरिस]] | align="center" | २५ |- ! align="center" | ६ | [[ऑस्कर पियास्त्री]] | align="center" | २१ |- ! align="center" | ७ | [[ऑलिव्हर बेअरमन]] | align="center" | १७ |- ! align="center" | ८ | [[पियेर गॅस्ली]] | align="center" | १५ |- ! align="center" | ९ | [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | align="center" | १२ |- ! align="center" | १० | [[लियाम लॉसन]] | align="center" | १० |- ! align="center" | ११ | [[आर्विड लिंडब्लाड]] | align="center" | ४ |- ! align="center" | १२ | [[आयझॅक हादजार]] | align="center" | ४ |- ! align="center" | १३ | [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] | align="center" | २ |- ! align="center" | १४ | [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] | align="center" | २ |- ! align="center" | १५ | [[एस्टेबन ओकन]] | align="center" | १ |- ! align="center" | १६ | [[फ्रान्को कोलापिंटो]] | align="center" | १ |- ! align="center" | १७ | [[निको हल्केनबर्ग]] | align="center" | ० |- ! align="center" | १८ | [[अलेक्झांडर अल्बोन]] | align="center" | ० |- ! align="center" | १९ | [[वालट्टेरी बोट्टास]] | align="center" | ० |- ! align="center" | २० | [[सर्गिओ पेरेझ]] | align="center" | ० |- ! align="center" | २१ | [[फर्नांदो अलोन्सो]] | align="center" | ० |- ! align="center" | २२ | [[लान्स स्ट्रोल]] | align="center" | ० |- class="sortbottom" | colspan="3" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="points"/> |} === जागतिक कारनिर्माते अजिंक्यपद गुणतालिका === मर्सिडीज १३५ गुणांवर, फेरारी ९० आणि मॅकलारेन ४६ गुणांवर होते. त्या काळात हास चौथ्या क्रमांकावर होता; अल्पाइन आणि रेड बुल यांचे १६–१६ गुण असून क्रमवारीत टाय-ब्रेक निकषांनुसार अल्पाइन पाचवा व रेड बुल सहावा होता. लहान गुणफरकांमुळे पुढील शर्यतीतील एक किंवा दोन स्थानांची अदलाबदलही संघांच्या स्थितीवर प्रभाव पाडू शकत होती.<ref name="points"/> {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान ! कारनिर्माता ! गुण |- ! align="center" | १ | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १३५ |- ! align="center" | २ | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | ९० |- ! align="center" | ३ | [[मॅकलारेन]] | align="center" | ४६ |- ! align="center" | ४ | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | १८ |- ! align="center" | ५ | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | १६ |- ! align="center" | ६ | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | १६ |- ! align="center" | ७ | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | १४ |- ! align="center" | ८ | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | २ |- ! align="center" | ९ | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | २ |- ! align="center" | १० | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | ० |- ! align="center" | ११ | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | ० |- class="sortbottom" | colspan="3" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="points"/> |} == हे सुद्धा पहा == # [[फॉर्म्युला वन]] # [[जपानी ग्रांप्री]] # [[सुझुका आंतरराष्ट्रीय रेसिंग कोर्स]] # [[२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम]] # [[फॉर्म्युला वन ग्रांप्री यादी]] # [[फॉर्म्युला वन चालक अजिंक्यपद यादी]] # [[फॉर्म्युला वन कारनिर्माते अजिंक्यपद यादी]] # [[फॉर्म्युला वन सर्किटांची यादी]] == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} == बाह्य दुवे == * [https://www.formula1.com/en/racing/2026/japan २०२६ जपानी ग्रांप्री – अधिकृत फॉर्म्युला वन कार्यक्रम] * [https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1281/japan/race-result अधिकृत शर्यत निकाल] * [https://www.fia.com/documents/championships/fia-formula-one-world-championship-14/season/season-2026-2072/event/Japanese%20Grand%20Prix एफआयए निर्णयपत्रे] {{माहितीचौकट ग्रांप्री शर्यत | हंगाम = २०२६ | ग्रांप्री = जपानी ग्रांप्री | हंगामातील_मागील_शर्यत = २०२६ चिनी ग्रांप्री | हंगामातील_पुढील_शर्यत = २०२६ मियामी ग्रांप्री | ग्रांप्री_मागील_शर्यत = २०२५ जपानी ग्रांप्री | ग्रांप्री_पुढील_शर्यत = २०२७ जपानी ग्रांप्री }} {{२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम}} {{फॉर्म्युला वन अजिंक्यपद}} [[वर्ग:जपानी ग्रांप्री]] [[वर्ग:२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम]] mexqevwlfgreqhhursk862eg05746hy 2723265 2723264 2026-10-19T19:21:15Z Koolkrazy 1591 /* बाह्य दुवे */ 2723265 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट ग्रांप्री शर्यत माहिती | प्रकार = एफ.१ | देश = जपान | ग्रांप्री = जपानी | चित्र = Circuit Suzuka.png | चित्र_शीर्षक = सुझुका सर्किटचा आराखडा | दिनांक = मार्च २९ | वर्ष = २०२६ | अधिकृत_नाव = फॉर्म्युला १ अरामको जपानी ग्रांप्री २०२६ | शर्यत_क्रमांक = ३ | हंगामात_एकूण_शर्यती = २३ | शर्यतीचे_ठिकाण = [[सुझुका आंतरराष्ट्रीय रेसिंग कोर्स]], [[सुझुका]], [[जपान]] | सर्किट_प्रकार = कायमस्वरूपी रेसिंग सर्किट | सर्किट_अंतर_किमी = ५.८०७ | सर्किट_अंतर_मैल = ३.६०८ | एकूण_फेऱ्या = ५३ | एकूण_अंतर_किमी = ३०७.४७१ | एकूण_अंतर_मैल = १९१.०५४ | हवामान = ढगाळ | पोल_चालक = [[किमी आंतोनेली]] | पोल_देश = ITA | पोल_संघ = [[मर्सिडीज-बेंझ]] | पोल_वेळ = १:२८.७७८ | जलद_चालक = [[किमी आंतोनेली]] | जलद_देश = ITA | जलद_संघ = [[मर्सिडीज-बेंझ]] | जलद_वेळ = १:३२.४३२ | जलद_फेरी = ४९ | पहिला_चालक = [[किमी आंतोनेली]] | पहिला_देश = ITA | पहिला_संघ = [[मर्सिडीज-बेंझ]] | दुसरा_चालक = [[ऑस्कर पियास्त्री]] | दुसरा_देश = AUS | दुसरा_संघ = [[मॅकलारेन]] | तिसरा_चालक = [[शार्ल लक्लेर]] | तिसरा_देश = MON | तिसरा_संघ = [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | हंगामातील_मागील_शर्यत = २०२६ चिनी ग्रांप्री | हंगामातील_पुढील_शर्यत = २०२६ मियामी ग्रांप्री | ग्रांप्री_मागील_शर्यत = २०२५ जपानी ग्रांप्री | ग्रांप्री_पुढील_शर्यत = २०२७ जपानी ग्रांप्री }} '''२०२६ जपानी ग्रांप्री''' (अधिकृत नाव '''फॉर्म्युला १ अरामको जपानी ग्रांप्री २०२६''') ही २९ मार्च २०२६ रोजी [[जपान]]मधील [[सुझुका आंतरराष्ट्रीय रेसिंग कोर्स]]वर झालेली [[फॉर्म्युला वन]] मोटारशर्यत होती. ती [[२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम]]ातील तिसरी फेरी होती. सप्ताहांताचा कार्यक्रम २७ ते २९ मार्चदरम्यान आयोजित झाला; या फेरीत स्प्रिंट शर्यत नव्हती आणि शुक्रवार–शनिवारच्या तीन मुक्त सराव सत्रांनंतर शनिवारी पात्रता व रविवारी ५३ फेऱ्यांची मुख्य शर्यत झाली.<ref name="event">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ जपानी ग्रांप्री – अधिकृत कार्यक्रम व सत्रे|दुवा=https://www.formula1.com/en/racing/2026/japan|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=२९ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> [[मर्सिडीज-बेंझ|मर्सिडीज]]चा [[किमी आंतोनेली]] याने पोल पोझिशन मिळवून सुरुवातीच्या फेऱ्यांत स्थान गमावले; तथापि २२व्या फेरीतील सेफ्टी कारच्या काळात टायर बदलल्यामुळे त्याने आघाडी पुन्हा मिळवली आणि शेवटी १३.७२२ सेकंदांच्या फरकाने विजय नोंदवला. [[मॅकलारेन]]चा [[ऑस्कर पियास्त्री]] दुसरा आणि [[स्कुदेरिआ फेरारी|फेरारी]]चा [[शार्ल लक्लेर]] तिसरा राहिला. [[जॉर्ज रसेल]] चौथ्या क्रमांकावर आला. आंतोनेलीचा हा सलग दुसरा ग्रांप्री विजय ठरला आणि त्याने चालक अजिंक्यपदात आघाडी घेतली.<ref name="racereport">{{स्रोत बातमी|title=जपानी ग्रांप्रीत आंतोनेलीचा दुसरा सलग विजय; पियास्त्री व लक्लेर पोडियमवर|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/antonelli-takes-championship-lead-after-surging-to-victory-in-japan-from.4EC4uZc29IUEO2iE5nKpUp.4EC4uZc29IUEO2iE5nKpUp|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=२९ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="race">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ जपानी ग्रांप्री – अधिकृत अंतिम शर्यत निकाल|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1281/japan/race-result|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=२९ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> शर्यतीचा निर्णायक प्रसंग [[ऑलिव्हर बेअरमन]] याच्या सुझुका सर्किटवरील स्पून वळणाजवळ झालेल्या अपघातामुळे घडला. नवीन २०२६ तांत्रिक नियमांमुळे गाड्यांमधील वेगातील फरक चर्चेचा विषय बनला आणि या घटनेनंतर एफआयएने ऊर्जा-व्यवस्थापनाच्या नियमनाचे परीक्षण करण्याबद्दल निवेदन प्रसिद्ध केले. याशिवाय तीन सराव सत्रांतील वेगवेगळ्या संघांची कामगिरी, पात्रतेत [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]]चे फेरी २ मध्ये बाहेर पडणे आणि फेरारी–मर्सिडीजमधील अंतिम टप्प्यातील संघर्ष ही सप्ताहांतातील प्रमुख वैशिष्ट्ये होती.<ref name="bearman">{{स्रोत बातमी|title=सुझुकातील अपघातानंतर ऑलिव्हर बेअरमनचे स्पष्टीकरण आणि एफआयएची भूमिका|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/bearman-reacts-to-50g-crash-during-japanese-grand-prix.7hiNVcluoZHH9AuiQGbQIO.7hiNVcluoZHH9AuiQGbQIO|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=३० मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="qualreport">{{स्रोत बातमी|title=जपानी ग्रांप्रीच्या पात्रता फेरीत आंतोनेलीला पोल पोझिशन; रसेल दुसरा आणि पियास्त्री तिसरा|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/antonelli-clinches-pole-position-for-japanese-grand-prix-ahead-of-russell.6YuzhITkzjh8sZebFf5eLs|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=२८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> == पार्श्वभूमी == === शर्यतीपूर्वीची अजिंक्यपदाची स्थिती === जपानपूर्वीच्या पहिल्या दोन फेऱ्यांत मर्सिडीजने वेग आणि गुण दोन्ही बाबतीत आघाडी घेतली होती. ऑस्ट्रेलियात जॉर्ज रसेलने विजय मिळवला, तर चीनमध्ये आंतोनेलीने ग्रांप्री जिंकली. चीनमधील स्प्रिंट गुणांसह जपानपूर्वी रसेल ५१ गुणांवर, आंतोनेली ४७ गुणांवर आणि मर्सिडीज संघ ९८ गुणांवर होता. फेरारीचे ६७ आणि मॅकलारेनचे १८ गुण होते; त्यामुळे सुझुका फेरीतील निकालाने हंगामाच्या सुरुवातीच्या समीकरणात बदल होण्याची शक्यता होती.<ref name="points">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ जपानी ग्रांप्री – शर्यतीनंतरची चालक आणि कारनिर्माते अजिंक्यपद गुणतालिका|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_japanese_grand_prix_-_championship_points.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=२९ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="racereport"/> मॅकलारेनला चीनमधील मुख्य शर्यतीत दोन्ही कार सुरू करता आल्या नव्हत्या. त्या पार्श्वभूमीवर जपानमध्ये विश्वासार्हतेने धावा पूर्ण करणे तसेच मर्सिडीज आणि फेरारीशी एक फेरीतील वेगाच्या स्पर्धेत उतरता येते का, हे संघासाठी महत्त्वाचे होते. रेड बुलसाठी सुझुका हा मागील वर्षांमध्ये यश मिळालेला सर्किट असल्याने व्हर्सटॅपनची कामगिरी लक्षवेधी ठरणार होती. नवीन तांत्रिक नियमांतून कारची ऊर्जा-व्यवस्था, टायर तापमान आणि वळणांमधील स्थैर्य यांची तुलना येथे विशेष महत्त्वाची ठरली.<ref name="fp1report">{{स्रोत बातमी|title=जपानी ग्रांप्रीच्या पहिल्या सरावात रसेल सर्वात वेगवान; मर्सिडीजचे पहिले दोन क्रमांक|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/fp1-russell-heads-mercedes-1-2-in-opening-practice-session-for-japanese.1WB5ian2z0xW2JirY293oM.1WB5ian2z0xW2JirY293oM|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=२७ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="qualreport"/> === सर्किट आणि सप्ताहांत === [[सुझुका आंतरराष्ट्रीय रेसिंग कोर्स]] हे आठच्या आकड्याप्रमाणे स्वतःच्या मार्गाला ओलांडणारे सर्किट आहे. ५.८०७ किलोमीटरच्या फेरीत सुरुवातीची सलग 'एस' वळणे, डेगनर वळणे, हेअरपिन, स्पून वळण, उच्च वेगाचे १३०आर आणि अंतिम शिकेन यांमुळे चालकांना कमी आणि जास्त वेगाच्या वळणांत वेगवेगळ्या प्रकारच्या संतुलनाची गरज भासते. सलग दिशाबदलांमध्ये पुढच्या टायरवरील ताण, तसेच स्पून आणि वेगवान वळणांमध्ये ऊर्जा वापरण्याची पद्धत यावर कारचा एकूण वेग अवलंबून राहतो.<ref name="prerace">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ जपानी ग्रांप्रीची पार्श्वभूमी, सर्किट आणि महत्त्वाची आकडेवारी|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/need-to-know-the-most-important-facts-stats-and-trivia-ahead-of-the-2026-japanese-grand-prix.59xoCL07qjNCWPVzBJOmK2.59xoCL07qjNCWPVzBJOmK2|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=२६ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> २०२६ च्या स्पर्धेपूर्वी सर्किटवरील काही भाग पुन्हा डांबरीकरण करून तयार करण्यात आले होते. २०२५ मध्ये पहिल्या विभागात काम झाले होते; २०२६ पूर्वी पुढील भागातही नवीन पृष्ठभाग टाकण्यात आला. सुरुवातीला पृष्ठभागाची पकड मर्यादित राहणे आणि धावत्या सप्ताहांतात रबराचा थर वाढल्याने ती बदलणे अपेक्षित होते. यामुळे प्रथम सरावात जमा झालेली माहिती पात्रता व शर्यतीतील परिस्थितीशी तंतोतंत जुळेलच असे नव्हते.<ref name="tyres">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ जपानी ग्रांप्रीमध्ये उपलब्ध असलेली टायर मिश्रणे|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/what-tyres-will-the-teams-and-drivers-have-for-the-2026-japanese-grand-prix.4V0p1BrC3PbEiWNzsivaSr.4V0p1BrC3PbEiWNzsivaSr|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=२५ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> शुक्रवारी २७ मार्च रोजी दोन स्वतंत्र एक-तासांचे मुक्त सराव सत्रे आयोजित झाली. शनिवारी २८ मार्चला तिसरा सराव आणि त्यानंतर तीन फेऱ्यांची पात्रता झाली. रविवारी २९ मार्च रोजी मुख्य ग्रांप्री झाली. शनिवारी फेरी १, फेरी २ आणि फेरी ३ अशा क्रमाने २२ चालकांमधून दहा अंतिम स्पर्धक निश्चित झाले. या सप्ताहांतात स्वतंत्र स्प्रिंट पात्रता किंवा स्प्रिंट शर्यतीचे आयोजन झाले नव्हते.<ref name="event"/> === सहभागी चालक आणि संघ === मुख्य ग्रांप्रीत ११ संघांचे प्रत्येकी दोन असे २२ चालक सहभागी होते. मात्र शुक्रवारी पहिल्या मुक्त सरावात ॲस्टन मार्टिनने [[फर्नांदो अलोन्सो]]ऐवजी राखीव चालक [[जॅक क्रॉफर्ड]] याला कार क्रमांक ३४ चालवण्याची संधी दिली. त्यामुळे त्या एकाच सत्रात क्रॉफर्डचे नाव निकालात दिसते, तर शुक्रवारच्या दुसऱ्या सत्रापासून अलोन्सो पुन्हा त्याच्या नियमित कारमध्ये होता. तो मुख्य ग्रांप्रीतून अनुपस्थित नव्हता.<ref name="fp1report"/><ref name="fp2report">{{स्रोत बातमी|title=दुसऱ्या मुक्त सरावात पियास्त्रीची आघाडी; आंतोनेली आणि रसेल त्यामागे|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/fp2-piastri-sets-the-pace-from-antonelli-and-russell-during-second-practice.2CeFTkESJX45t8tlF1V0rm|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=२७ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> {| class="wikitable" style="font-size:85%;" ! संघ ! चालक ! कार क्रमांक |- | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] | align="center" | १२ |- | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | {{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]] | align="center" | ६३ |- | [[मॅकलारेन]] | {{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]] | align="center" | ८१ |- | [[मॅकलारेन]] | {{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]] | align="center" | १ |- | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | {{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]] | align="center" | १६ |- | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | {{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]] | align="center" | ४४ |- | [[रेड बुल रेसिंग]] | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | align="center" | ३ |- | [[रेड बुल रेसिंग]] | {{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]] | align="center" | ६ |- | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | {{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]] | align="center" | १० |- | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | {{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]] | align="center" | ४३ |- | [[रेसिंग बुल्स]] | {{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]] | align="center" | ३० |- | [[रेसिंग बुल्स]] | {{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]] | align="center" | ४१ |- | [[हास एफ.१ संघ]] | {{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]] | align="center" | ८७ |- | [[हास एफ.१ संघ]] | {{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]] | align="center" | ३१ |- | [[ऑडी एफ१ संघ]] | {{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]] | align="center" | २७ |- | [[ऑडी एफ१ संघ]] | {{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] | align="center" | ५ |- | [[विलियम्स एफ१]] | {{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]] | align="center" | २३ |- | [[विलियम्स एफ१]] | {{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] | align="center" | ५५ |- | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | {{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]] | align="center" | १४ |- | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | {{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]] | align="center" | १८ |- | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | {{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]] | align="center" | ११ |- | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | {{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]] | align="center" | ७७ |- class="sortbottom" | colspan="3" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="event"/>; पहिल्या सरावात अलोन्सोऐवजी क्रॉफर्ड सहभागी झाला; <ref name="fp1">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ जपानी ग्रांप्री – पहिल्या मुक्त सरावाचे अधिकृत वर्गीकरण|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1281/japan/practice/1|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=२७ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> |} === टायर === अधिकृत पुरवठादार [[पिरेली]]ने C1 (हार्ड), C2 (मीडियम) आणि C3 (सॉफ्ट) अशी त्या हंगामातील सर्वात कठीण तीन कोरडी मिश्रणे निवडली. प्रत्येक नियमित चालकाला दोन हार्ड, तीन मीडियम आणि आठ सॉफ्ट संच देण्यात आले; पावसासाठी इंटरमीडिएट व पूर्ण वेट टायर उपलब्ध होते. नियमित कोरड्या ग्रांप्रीत दोन भिन्न स्लिक मिश्रणांचा वापर करण्याच्या नियमामुळे पिट-स्टॉप अनिवार्य होणार होता. नवीन डांबरावरील पकड आणि टायरवर होणारे ग्रेनिंग यांचा विचार करून संघांनी एक थांबा किंवा पर्यायी दीर्घ पहिला टप्पा यांची तुलना केली.<ref name="tyres"/> शुक्रवारी स्पर्धात्मक फेऱ्यांसह दीर्घ फेऱ्या पूर्ण करून टायरची घसरण, इंधन-भारानुसार संतुलन आणि ऊर्जा-व्यवस्थापन यांचे निरीक्षण झाले. मात्र मॅकलारेन, रेसिंग बुल्स व काही इतर संघांना तांत्रिक अडचणींमुळे अपेक्षित माहिती मिळाली नाही. यामुळे प्रत्यक्ष ५३ फेऱ्यांतील वेगाचा अंदाज लावण्यास फक्त एक फेरीच्या वेळांपेक्षा अतिरिक्त दीर्घ-धाव माहिती अधिक महत्त्वाची ठरली.<ref name="fp2report"/><ref name="raceteams">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ जपानी ग्रांप्रीनंतर संघ आणि चालकांच्या प्रतिक्रिया|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/what-the-teams-said-race-day-in-japan-2026.7ljwEx0ZL2qA0lytKAwXLI|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=२९ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> {| class="wikitable" style="font-size:85%;" ! टायर प्रकार ! मिश्रण ! बाजूच्या पट्टीचा रंग ! प्रत्येकी उपलब्ध संच |- | हार्ड | C1 | पांढरा | align="center" | २ |- | मीडियम | C2 | पिवळा | align="center" | ३ |- | सॉफ्ट | C3 | लाल | align="center" | ८ |- class="sortbottom" | colspan="4" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="tyres"/> |} हार्ड टायर जास्त टिकाऊ असले तरी सुरुवातीची पकड कमी असते; मीडियम मिश्रण वेग आणि टिकाऊपणा यांचा समतोल साधते, तर सॉफ्ट मिश्रण पात्रतेतील जलद एकल फेऱ्यांसाठी उपयुक्त असते. == मुक्त सराव सत्रे == === पहिला मुक्त सराव === पहिल्या एक-तासाच्या सरावात मर्सिडीजने सुरुवातीपासूनच वेग दाखवला. संघांनी काही गाड्यांवर एरोडायनॅमिक निरीक्षणासाठी मोजमाप करणारी उपकरणे आणि रंगद्रव्य वापरले. उर्वरित हंगामातील कार सुधारणा आणि पुढील ग्रांप्रीपूर्वीचे काम ठरवण्यासाठी हा डेटा आवश्यक होता. सुरुवातीला फेरारीच्या चालकांनी वेगवान वेळा नोंदवल्या, परंतु सॉफ्ट टायरवरील नंतरच्या प्रयत्नांत रसेल आणि आंतोनेली पुढे आले.<ref name="fp1report"/> आयझॅक हादजारला कारच्या ब्रेकचे तापमान आणि वळणांवरील अतिरिक्त ओव्हरस्टिअर याबाबत अडचणी जाणवल्या. अलेक्झांडर अल्बोनने डेगनर भागातील कडेला जाऊन कार थोडी अडथळ्याला स्पर्श केली; तरी तो सराव सुरू ठेवू शकला. त्या विलियम्स कारवर नवीन पुढील निलंबन भाग तपासले जात होते. याच सत्रात अल्बोन आणि कॅडिलॅकच्या सर्गिओ पेरेझ यांचा अंतिम शिकेनच्या जवळ संपर्क झाला. या घटनेची पंचांनी स्वतंत्र चौकशी केली.<ref name="fp1report"/><ref name="fia25">{{स्रोत बातमी|title=जपानी ग्रांप्री: अल्बोन आणि पेरेझ यांच्या संपर्काविषयी पंचनिर्णय, दस्तऐवज २५|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_japanese_grand_prix_-_decision_-_car_23_-_alleged_incident_with_car_11.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=२७ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> रसेलने १:३१.६६६ या वेळेसह पहिले स्थान घेतले. आंतोनेली फक्त ०.०२६ सेकंद मागे राहिला आणि मॅकलारेनच्या नॉरिस व पियास्त्रीने पुढील दोन क्रमांक मिळवले. दोन्ही फेरारी त्यामागे होत्या. व्हर्सटॅपन सातवा राहिला; प्रथम सरावात रेसिंग बुल्सच्या दोन्ही चालकांचा पहिल्या दहामध्ये समावेश झाला. क्रॉफर्डने अलोन्सोच्या जागी केलेल्या एकमेव सत्रात अकरा फेऱ्या पूर्ण केल्या. पहिल्या दहा चालकांमधील लहान फरकामुळे हा निकाल टायर प्रकार आणि इंधन-भार लक्षात न घेता संपूर्ण शर्यतीचा क्रम दाखवणारा ठरत नव्हता.<ref name="fp1"/><ref name="fp1report"/> === मुक्त सराव १ चे निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान ! कार क्र. ! चालक ! संघ ! वेळ / अंतर ! फेऱ्या |- ! align="center" | १ | align="center" | ६३ | {{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १:३१.६६६ | align="center" | २७ |- ! align="center" | २ | align="center" | १२ | {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | +०.०२६ | align="center" | २६ |- ! align="center" | ३ | align="center" | १ | {{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]] | [[मॅकलारेन]] | align="center" | +०.१३२ | align="center" | २० |- ! align="center" | ४ | align="center" | ८१ | {{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]] | [[मॅकलारेन]] | align="center" | +०.१९९ | align="center" | २३ |- ! align="center" | ५ | align="center" | १६ | {{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | +०.२८९ | align="center" | २५ |- ! align="center" | ६ | align="center" | ४४ | {{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | +०.३७४ | align="center" | २३ |- ! align="center" | ७ | align="center" | ३ | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | +०.७९१ | align="center" | २७ |- ! align="center" | ८ | align="center" | ३० | {{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]] | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | +०.८६३ | align="center" | २७ |- ! align="center" | ९ | align="center" | ३१ | {{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | +०.९३५ | align="center" | २३ |- ! align="center" | १० | align="center" | ४१ | {{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]] | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | +०.९९९ | align="center" | २९ |- ! align="center" | ११ | align="center" | ५ | {{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | +१.०९३ | align="center" | २७ |- ! align="center" | १२ | align="center" | २७ | {{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | +१.१३२ | align="center" | २६ |- ! align="center" | १३ | align="center" | ६ | {{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | +१.१३७ | align="center" | २७ |- ! align="center" | १४ | align="center" | ८७ | {{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | +१.२३४ | align="center" | २७ |- ! align="center" | १५ | align="center" | १० | {{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | +१.३१२ | align="center" | २५ |- ! align="center" | १६ | align="center" | ४३ | {{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | +१.६९५ | align="center" | २४ |- ! align="center" | १७ | align="center" | ५५ | {{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | +१.७१७ | align="center" | २६ |- ! align="center" | १८ | align="center" | २३ | {{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]] | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | +२.०३१ | align="center" | २२ |- ! align="center" | १९ | align="center" | ११ | {{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | +२.५५५ | align="center" | १८ |- ! align="center" | २० | align="center" | ७७ | {{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | +२.८२४ | align="center" | २४ |- ! align="center" | २१ | align="center" | १८ | {{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | +३.६२८ | align="center" | २२ |- ! align="center" | २२ | align="center" | ३४ | {{flagicon|USA}} [[जॅक क्रॉफर्ड]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | +४.६९६ | align="center" | ११ |- class="sortbottom" | colspan="6" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="fp1"/> |} === दुसरा मुक्त सराव === दुपारच्या सरावात मॅकलारेनने लक्षणीय सुधारणा दाखवली. पियास्त्रीने १:३०.१३३ अशी सर्वात वेगवान फेरी नोंदवली, आंतोनेली त्याच्यापेक्षा ०.०९२ आणि रसेल ०.२०५ सेकंद मागे राहिले. पियास्त्रीची वेळ शुक्रवारी पहिल्या सत्रापेक्षा सुधारलेल्या पकड आणि वेगाचे संकेत देणारी होती; तथापि तीन संघांमधील शर्यतीतील वास्तविक अंतर यावरून ठरवता येत नव्हते.<ref name="fp2">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ जपानी ग्रांप्री – दुसऱ्या मुक्त सरावाचे अधिकृत वर्गीकरण|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1281/japan/practice/2|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=२७ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="fp2report"/> नॉरिसचा कार्यक्रम मॅकलारेनमधील हायड्रॉलिक समस्येमुळे उशिरा सुरू झाला. त्याला मर्यादित वेळेत वेगवेगळे टायर वापरून काम पूर्ण करावे लागले. अशा व्यत्ययामुळे केवळ पात्रता-वेग नव्हे तर इंधन जास्त असताना सलग फेऱ्यांची तुलना कठीण झाली. मॅकलारेनने अडचण दूर करून नॉरिसला अखेरीस चौथ्या क्रमांकाची वेळ नोंदवण्याइतके धावू दिले.<ref name="fp2report"/><ref name="fp2"/> आर्विड लिंडब्लाडने केवळ एक आऊट-लॅप केला. त्याच्या रेसिंग बुल्स कारमध्ये गिअरबॉक्सची समस्या उद्भवल्याने त्याने वेगवान वेळ नोंदवली नाही. पेरेझच्या कारचा तळ पहिल्या सरावातील संपर्कानंतर दुरुस्त करण्यात संघाचा वेळ गेला. ऑडीचा गॅब्रिएल बोर्तोलेतोही कारवर सुरू असलेल्या कामामुळे दीर्घ काळ गॅरेजमध्ये राहिला. अल्बोनची कार काही काळ ट्रॅकवर थांबल्याने पिवळे झेंडे दिसले, परंतु ती पुन्हा सुरू झाली.<ref name="fp2report"/> अलोन्सो पहिल्यांदाच या सप्ताहांतात कारमध्ये परतला. हॅमिल्टनने शेवटी कारच्या वर्तनाबद्दल समाधान नसल्याचे रेडिओवर सांगितले. हल्केनबर्ग सातवा आणि अल्बोन आठवा राहिल्याने मधल्या संघांतील क्रमवारी पहिल्या सरावापेक्षा बदलली. पियास्त्री–आंतोनेली–रसेल यांच्यात ०.२०५ सेकंदांचा फरक होता, तर चौथ्या क्रमांकावरील नॉरिसला १७ फेऱ्यांत सर्वाधिक वेळ मिळवावा लागला. दुसऱ्या सरावाच्या निकालामुळे शनिवारी पात्रता फेरीत मॅकलारेन मर्सिडीजला आव्हान देऊ शकते, अशी शक्यता निर्माण झाली.<ref name="fp2"/><ref name="fp2report"/> === मुक्त सराव २ चे निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान ! कार क्र. ! चालक ! संघ ! वेळ / अंतर ! फेऱ्या |- ! align="center" | १ | align="center" | ८१ | {{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]] | [[मॅकलारेन]] | align="center" | १:३०.१३३ | align="center" | २९ |- ! align="center" | २ | align="center" | १२ | {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | +०.०९२ | align="center" | २८ |- ! align="center" | ३ | align="center" | ६३ | {{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | +०.२०५ | align="center" | २९ |- ! align="center" | ४ | align="center" | १ | {{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]] | [[मॅकलारेन]] | align="center" | +०.५१६ | align="center" | १७ |- ! align="center" | ५ | align="center" | १६ | {{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | +०.७१३ | align="center" | २८ |- ! align="center" | ६ | align="center" | ४४ | {{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | +०.८४७ | align="center" | २७ |- ! align="center" | ७ | align="center" | २७ | {{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | +१.३०८ | align="center" | २७ |- ! align="center" | ८ | align="center" | २३ | {{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]] | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | +१.३६३ | align="center" | ३० |- ! align="center" | ९ | align="center" | ८७ | {{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | +१.३६५ | align="center" | २८ |- ! align="center" | १० | align="center" | ३ | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | +१.३७६ | align="center" | २९ |- ! align="center" | ११ | align="center" | ३१ | {{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | +१.३९९ | align="center" | ३० |- ! align="center" | १२ | align="center" | ३० | {{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]] | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | +१.४५७ | align="center" | ३१ |- ! align="center" | १३ | align="center" | ५५ | {{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | +१.४७५ | align="center" | ३० |- ! align="center" | १४ | align="center" | १० | {{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | +१.६०१ | align="center" | २९ |- ! align="center" | १५ | align="center" | ६ | {{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | +१.६२६ | align="center" | २९ |- ! align="center" | १६ | align="center" | ५ | {{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | +१.८०० | align="center" | ११ |- ! align="center" | १७ | align="center" | ४३ | {{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | +२.३०५ | align="center" | २८ |- ! align="center" | १८ | align="center" | ७७ | {{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | +२.४८२ | align="center" | २८ |- ! align="center" | १९ | align="center" | १४ | {{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | +३.४६३ | align="center" | २४ |- ! align="center" | २० | align="center" | ११ | {{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | +३.५५६ | align="center" | १४ |- ! align="center" | २१ | align="center" | १८ | {{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | +३.८१८ | align="center" | २१ |- ! align="center" | २२ | align="center" | ४१ | {{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]] | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | नोंद नाही | align="center" | १ |- class="sortbottom" | colspan="6" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="fp2"/> |} === तिसरा मुक्त सराव === अंतिम सरावात संघांनी पात्रतेसाठी कमी इंधनासह वेगवान धावांच्या क्रमावर भर दिला. प्रारंभी थोड्या गाड्याच ट्रॅकवर आल्या; त्यानंतर फेरारीने हॅमिल्टन व लक्लेरच्या फेऱ्यांतून वेग वाढवला. पुढे आंतोनेलीने सर्वप्रथम १ मिनिट ३१ सेकंदांखाली, नंतर १ मिनिट ३० सेकंदांखाली वेळ नोंदवून आपल्या कारचा वेग स्पष्ट केला. रसेलनेही त्याला जवळ आणण्याचा प्रयत्न केला.<ref name="fp3report">{{स्रोत बातमी|title=तिसऱ्या मुक्त सरावात आंतोनेली सर्वात वेगवान|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/fp3-antonelli-beats-mercedes-team-mate-russell-to-fastest-time-in-final.NfWBOJEAaBCzWLWBDz81J|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमेड|दिनांक=२८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> नॉरिसच्या कारमध्ये ऊर्जा पुनर्प्राप्ती प्रणालीसंबंधी (ERS) समस्या असल्याने तो सत्राच्या शेवटच्या २५ मिनिटांपर्यंत गॅरेजमध्येच राहिला. यापूर्वीच्या सत्रातील विलंबामुळे त्याच्या सप्ताहांतातील एकूण सराव फेऱ्या पियास्त्रीच्या तुलनेत कमी झाल्या. अशा अवस्थेतही नॉरिसने सहावा क्रमांक मिळवला. रेसिंग बुल्सच्या लिंडब्लाडलाही मागील सत्रात मर्यादित धावा मिळाल्याने पुढील पात्रतेपूर्वी माहिती गोळा करणे महत्त्वाचे होते.<ref name="fp3report"/> हासच्या बेअरमनला स्पून वळणाच्या बाहेर येताना मोठ्या घसरणीचा अनुभव आला, पण कार अडथळ्याला न धडकता त्याने सत्र सुरू ठेवले. हल्केनबर्ग आणि बोट्टास यांनी १३०आर भागातील वाहतुकीबद्दल नाराजी नोंदवली. शेवटी आंतोनेलीने १:२९.३६२, रसेलने १:२९.६१६ अशी वेळ दिली; लक्लेर तिसरा असूनही आंतोनेलीपेक्षा ०.८६७ सेकंद मागे होता. पियास्त्री चौथा, हॅमिल्टन पाचवा आणि नॉरिस सहावा राहिला.<ref name="fp3report"/><ref name="fp3">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ जपानी ग्रांप्री – तिसऱ्या मुक्त सरावाचे अधिकृत वर्गीकरण|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1281/japan/practice/3|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=२८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> या टप्प्यापर्यंत मर्सिडीजने पहिल्या व तिसऱ्या सरावात दोन्ही अव्वल क्रमांक मिळवले होते, तर मॅकलारेनने दुसऱ्या सरावात पहिले स्थान घेतले होते. सरावातील यश आणि पात्रता फेरीतील स्थान वेगळे असू शकते; पात्रता फेरीच्या प्रत्येक टप्प्यात टायर तापमान, ट्रॅकची पकड आणि प्रतिस्पर्ध्यांमधील वाहतूक यांचा परिणाम होत होता. या पार्श्वभूमीवर अंतिम सरावातील मर्सिडीजचा फरक महत्त्वाचा होता.<ref name="fp3"/><ref name="qualreport"/> === मुक्त सराव ३ चे निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान ! कार क्र. ! चालक ! संघ ! वेळ / अंतर ! फेऱ्या |- ! align="center" | १ | align="center" | १२ | {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १:२९.३६२ | align="center" | १८ |- ! align="center" | २ | align="center" | ६३ | {{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | +०.२५४ | align="center" | १८ |- ! align="center" | ३ | align="center" | १६ | {{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | +०.८६७ | align="center" | २० |- ! align="center" | ४ | align="center" | ८१ | {{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]] | [[मॅकलारेन]] | align="center" | +१.००२ | align="center" | १९ |- ! align="center" | ५ | align="center" | ४४ | {{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | +१.०२१ | align="center" | २३ |- ! align="center" | ६ | align="center" | १ | {{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]] | [[मॅकलारेन]] | align="center" | +१.२३८ | align="center" | १३ |- ! align="center" | ७ | align="center" | २७ | {{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | +१.२९६ | align="center" | २१ |- ! align="center" | ८ | align="center" | ३ | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | +१.५४८ | align="center" | २२ |- ! align="center" | ९ | align="center" | ५ | {{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | +१.६३८ | align="center" | २१ |- ! align="center" | १० | align="center" | १० | {{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | +१.७२० | align="center" | २० |- ! align="center" | ११ | align="center" | ६ | {{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | +१.७३२ | align="center" | २१ |- ! align="center" | १२ | align="center" | ३० | {{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]] | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | +१.७३५ | align="center" | २१ |- ! align="center" | १३ | align="center" | ४१ | {{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]] | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | +१.९२६ | align="center" | १७ |- ! align="center" | १४ | align="center" | ३१ | {{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | +१.९६४ | align="center" | २२ |- ! align="center" | १५ | align="center" | ८७ | {{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | +२.१९६ | align="center" | १८ |- ! align="center" | १६ | align="center" | २३ | {{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]] | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | +२.३७१ | align="center" | २० |- ! align="center" | १७ | align="center" | ४३ | {{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | +२.३९७ | align="center" | २५ |- ! align="center" | १८ | align="center" | ५५ | {{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | +२.४६७ | align="center" | २६ |- ! align="center" | १९ | align="center" | ७७ | {{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | +३.१४१ | align="center" | २० |- ! align="center" | २० | align="center" | ११ | {{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | +३.१७८ | align="center" | १८ |- ! align="center" | २१ | align="center" | १८ | {{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | +४.१२३ | align="center" | १९ |- ! align="center" | २२ | align="center" | १४ | {{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | +४.१६७ | align="center" | १४ |- class="sortbottom" | colspan="6" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="fp3"/> |} == ग्रांप्री पात्रता फेरी == शनिवारच्या पात्रता फेरीत २२ चालकांमधून फेरी १ मध्ये सहा आणि फेरी २ मध्ये आणखी सहा चालक बाहेर पडले. शेवटच्या दहा चालकांनी फेरी ३ मध्ये पोल पोझिशनसाठी वेळ नोंदवली. सर्व अधिकृत वैध वेळा स्वतंत्र स्तंभात दाखवल्या आहेत; पुढील फेरीत न गेलेल्या चालकांसाठी रिकामे स्तंभ ठेवले आहेत. वेळा फक्त वेग दर्शवतात; पिट-लेनमधून सुरुवात किंवा ग्रिड दंड असता अंतिम ग्रिड स्वतंत्र पाहणे आवश्यक असते.<ref name="qual">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ जपानी ग्रांप्री – पात्रता फेरीचे अधिकृत वर्गीकरण|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1281/japan/qualifying|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=२८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="grid">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ जपानी ग्रांप्री – अधिकृत सुरुवातीची क्रमवारी|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1281/japan/starting-grid|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=२९ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === फेरी १ === मर्सिडीज, मॅकलारेन आणि फेरारी यांच्यातील स्पर्धेसह या फेरीत मागच्या सहा स्थानांपासून वाचण्यासाठीही चुरस झाली. रसेलने १:२९.९६७ आणि लक्लेरने १:२९.९१५ अशा वेगवान वेळा नोंदवल्या. आंतोनेली १:३०.०३५ वर होता. पियास्त्री आणि इतर आघाडीच्या चालकांनी नंतर अधिक वेगाने पुढील फेरी गाठली.<ref name="qual"/><ref name="qualreport"/> पहिल्या फेरीत विलियम्सचा अल्बोन १७वा, हासचा बेअरमन १८वा, कॅडिलॅकचे पेरेझ व बोट्टास १९वे व २०वे, तर ॲस्टन मार्टिनचे अलोन्सो व स्ट्रोल अनुक्रमे २१वे आणि २२वे राहिले. बेअरमनला अल्बोनच्या वेळेपेक्षा केवळ ०.००२ सेकंदांची कमतरता पडली. या सहा चालकांचे सत्र पहिल्या टप्प्यातच संपले; इतर १६ चालक दुसऱ्या फेरीत गेले.<ref name="qual"/><ref name="qualreport"/> === फेरी २ === दुसऱ्या फेरीत सर्वात उल्लेखनीय निकाल म्हणजे चार वेळचा जागतिक विजेता मॅक्स व्हर्सटॅपन अकराव्या क्रमांकावर थांबला. त्याने १:३०.२६२ अशी सर्वोत्तम वेळ नोंदवली; ती अंतिम दहामध्ये जाण्यासाठी अपुरी पडली. त्याने कार चालवताना संतुलन आणि वर्तनाबद्दल तीव्र असमाधान व्यक्त केले. सुझुकातील अलीकडच्या हंगामातील त्याच्या पोल पोझिशनच्या मालिकेत या निकालामुळे खंड पडला.<ref name="qual"/><ref name="qualreport"/> हासचा ओकन १२वा, ऑडीचा हल्केनबर्ग १३वा, रेसिंग बुल्सचा लॉसन १४वा, अल्पाइनचा कोलापिंटो १५वा आणि विलियम्सचा सायेन्स १६वा राहिला. लॉसनच्या अखेरच्या प्रयत्नात झालेल्या चुकीमुळे तो पुढे जाऊ शकला नाही. उलट लिंडब्लाडने संपूर्ण FP2 गमावूनही १:३०.१०९ अशी वेळ देऊन शेवटच्या दहामध्ये प्रवेश मिळवला; त्याने व्हर्सटॅपनचा वेळ मागे टाकला. पियास्त्री, आंतोनेली, लक्लेर आणि इतर आघाडीचे चालक अंतिम स्पर्धेसाठी पात्र ठरले.<ref name="qual"/><ref name="qualteams">{{स्रोत बातमी|title=जपानी ग्रांप्रीच्या पात्रतेनंतर संघांची तांत्रिक निरीक्षणे|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/what-the-teams-said-qualifying-in-japan-2026.uxt6saBn0UBNt1LEszAYt|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=२८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === फेरी ३ === अंतिम दहा चालकांमध्ये आंतोनेलीच्या पहिल्याच प्रभावी प्रयत्नाने १:२८.७७८ अशी सर्वोत्तम वेळ नोंदवली; उरलेले प्रयत्न त्याला मागे टाकू शकले नाहीत. रसेल १:२९.०७६ वेळेसह दुसरा (०.२९८ सेकंद मागे), तर पियास्त्री १:२९.१३२ वेळेसह तिसरा (०.३५४ सेकंद मागे) राहिला. ही मर्सिडीजच्या दोन्ही कारांची सलग तिसरी पहिल्या रांगेवरील पात्रता होती.<ref name="qualreport"/><ref name="qual"/> लक्लेरने १:२९.४०५ करून चौथा क्रमांक मिळवला; नॉरिस फक्त ०.००४ सेकंदांनी मागे पाचवा राहिला. हॅमिल्टन सहावा आणि पियेर गॅस्ली सातवा होता. हादजार आठवा, बोर्तोलेतो नववा आणि लिंडब्लाड दहावा ठरला. पात्रतेतील पहिल्या दहा चालकांमध्ये मॅकलारेन, फेरारी आणि मर्सिडीज प्रत्येकी दोन, रेड बुलचा हादजार, अल्पाइनचा गॅस्ली, ऑडीचा बोर्तोलेतो व रेसिंग बुल्सचा लिंडब्लाड असा समावेश होता.<ref name="qual"/> रसेलला कारच्या मागच्या भागातील संतुलनाबद्दल समस्या जाणवत होती. सरावानंतर बदललेली निलंबन-संबंधी मांडणी पात्रता फेरीत अपेक्षेप्रमाणे परिणाम देत नसल्याचे त्याने सांगितले. नॉरिसच्या कमी सराव फेऱ्यांच्या पार्श्वभूमीवर पाचवा क्रमांक महत्त्वाचा होता. पियास्त्रीने मॅकलारेनची कार प्रतिस्पर्ध्यांच्या जवळ पोहोचत असल्याचे दाखवले, पण ५३ फेऱ्यांमध्ये टायर टिकाऊपणा आणि वेग कायम राखणे हा वेगळा प्रश्न होता.<ref name="qualteams"/><ref name="qualreport"/> === मुख्य पात्रता फेरीचे निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान ! कार क्र. ! चालक ! संघ ! फेरी १ ! फेरी २ ! फेरी ३ ! फेऱ्या |- ! align="center" | १ | align="center" | १२ | {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १:३०.०३५ | align="center" | १:२९.०४८ | align="center" | १:२८.७७८ | align="center" | १५ |- ! align="center" | २ | align="center" | ६३ | {{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १:२९.९६७ | align="center" | १:२९.६८६ | align="center" | १:२९.०७६ | align="center" | २१ |- ! align="center" | ३ | align="center" | ८१ | {{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]] | [[मॅकलारेन]] | align="center" | १:३०.२०० | align="center" | १:२९.४५१ | align="center" | १:२९.१३२ | align="center" | २० |- ! align="center" | ४ | align="center" | १६ | {{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | १:२९.९१५ | align="center" | १:२९.३०३ | align="center" | १:२९.४०५ | align="center" | १८ |- ! align="center" | ५ | align="center" | १ | {{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]] | [[मॅकलारेन]] | align="center" | १:३०.४०१ | align="center" | १:२९.७९५ | align="center" | १:२९.४०९ | align="center" | २० |- ! align="center" | ६ | align="center" | ४४ | {{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | १:३०.३०९ | align="center" | १:२९.५८९ | align="center" | १:२९.५६७ | align="center" | २० |- ! align="center" | ७ | align="center" | १० | {{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | १:३०.५८४ | align="center" | १:२९.८७४ | align="center" | १:२९.६९१ | align="center" | १८ |- ! align="center" | ८ | align="center" | ६ | {{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | १:३०.६६२ | align="center" | १:३०.१०४ | align="center" | १:२९.९७८ | align="center" | १७ |- ! align="center" | ९ | align="center" | ५ | {{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | १:३०.३५९ | align="center" | १:२९.९९० | align="center" | १:३०.२७४ | align="center" | २० |- ! align="center" | १० | align="center" | ४१ | {{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]] | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | १:३०.७८१ | align="center" | १:३०.१०९ | align="center" | १:३०.३१९ | align="center" | २१ |- ! align="center" | ११ | align="center" | ३ | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | १:३०.५१९ | align="center" | १:३०.२६२ | align="center" | — | align="center" | १२ |- ! align="center" | १२ | align="center" | ३१ | {{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | १:३०.९१५ | align="center" | १:३०.३०९ | align="center" | — | align="center" | १५ |- ! align="center" | १३ | align="center" | २७ | {{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | १:३०.३५८ | align="center" | १:३०.३८७ | align="center" | — | align="center" | १४ |- ! align="center" | १४ | align="center" | ३० | {{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]] | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | १:३०.६५७ | align="center" | १:३०.४९५ | align="center" | — | align="center" | १५ |- ! align="center" | १५ | align="center" | ४३ | {{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | १:३०.९३१ | align="center" | १:३०.६२७ | align="center" | — | align="center" | १२ |- ! align="center" | १६ | align="center" | ५५ | {{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | १:३०.९२७ | align="center" | १:३१.०३३ | align="center" | — | align="center" | १५ |- ! align="center" | १७ | align="center" | २३ | {{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]] | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | १:३१.०८८ | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | ९ |- ! align="center" | १८ | align="center" | ८७ | {{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | १:३१.०९० | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | ९ |- ! align="center" | १९ | align="center" | ११ | {{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | १:३२.२०६ | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | ६ |- ! align="center" | २० | align="center" | ७७ | {{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | १:३२.३३० | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | ९ |- ! align="center" | २१ | align="center" | १४ | {{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | १:३२.६४६ | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | ९ |- ! align="center" | २२ | align="center" | १८ | {{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | १:३२.९२० | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | ९ |- class="sortbottom" | colspan="8" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="qual"/> |} === शर्यतीची अधिकृत सुरुवातीची क्रमवारी === अंतिम अधिकृत सुरुवातीच्या ग्रिडवरील २२ स्थानांचा क्रम खाली दिला आहे. फेरी ३ मध्ये न गेलेल्या चालकांसाठी त्यांची शेवटची वैध पात्रता वेळ दिली आहे. पात्रतेतील सर्वोत्तम वेळ आणि अंतिम ग्रिड स्थान यांची नोंद स्वतंत्र ठेवण्यात आली आहे.<ref name="grid"/> {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! ग्रिड ! कार क्र. ! चालक ! संघ ! पात्रता फेरीतील अंतिम वैध वेळ |- ! align="center" | १ | align="center" | १२ | {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १:२८.७७८ |- ! align="center" | २ | align="center" | ६३ | {{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १:२९.०७६ |- ! align="center" | ३ | align="center" | ८१ | {{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]] | [[मॅकलारेन]] | align="center" | १:२९.१३२ |- ! align="center" | ४ | align="center" | १६ | {{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | १:२९.४०५ |- ! align="center" | ५ | align="center" | १ | {{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]] | [[मॅकलारेन]] | align="center" | १:२९.४०९ |- ! align="center" | ६ | align="center" | ४४ | {{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | १:२९.५६७ |- ! align="center" | ७ | align="center" | १० | {{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | १:२९.६९१ |- ! align="center" | ८ | align="center" | ६ | {{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | १:२९.९७८ |- ! align="center" | ९ | align="center" | ५ | {{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | १:३०.२७४ |- ! align="center" | १० | align="center" | ४१ | {{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]] | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | १:३०.३१९ |- ! align="center" | ११ | align="center" | ३ | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | १:३०.२६२ |- ! align="center" | १२ | align="center" | ३१ | {{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | १:३०.३०९ |- ! align="center" | १३ | align="center" | २७ | {{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | १:३०.३८७ |- ! align="center" | १४ | align="center" | ३० | {{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]] | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | १:३०.४९५ |- ! align="center" | १५ | align="center" | ४३ | {{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | १:३०.६२७ |- ! align="center" | १६ | align="center" | ५५ | {{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | १:३१.०३३ |- ! align="center" | १७ | align="center" | २३ | {{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]] | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | १:३१.०८८ |- ! align="center" | १८ | align="center" | ८७ | {{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | १:३१.०९० |- ! align="center" | १९ | align="center" | ११ | {{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | १:३२.२०६ |- ! align="center" | २० | align="center" | ७७ | {{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | १:३२.३३० |- ! align="center" | २१ | align="center" | १४ | {{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | १:३२.६४६ |- ! align="center" | २२ | align="center" | १८ | {{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | १:३२.९२० |- class="sortbottom" | colspan="5" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="grid"/> |} == मुख्य शर्यत == === शर्यतीपूर्वीची परिस्थिती === रविवार, २९ मार्च रोजी सुझुकावर ५३ फेऱ्यांची शर्यत आयोजित करण्यात आली. आधी झालेल्या एका सहाय्यक शर्यतीतील घटनेनंतर संरक्षक कठड्यांची दुरुस्ती करावी लागल्याने सुरुवात सुमारे दहा मिनिटांनी उशिरा झाली. वातावरण कोरडे व सौम्य होते. सुरुवातीच्या वेळी बोट्टास वगळता सर्व २१ चालकांनी मीडियम टायर निवडले; कॅडिलॅकच्या बोट्टासने हार्ड टायरवर सुरुवात केली. सुरुवातीसाठी मीडियम हा जवळजवळ सर्व संघांचा पसंतीचा पर्याय असल्यामुळे वेगवेगळ्या रणनीतींचा मोठा फरक शर्यतीत पुढे टायर बदलण्याच्या वेळी दिसणार होता.<ref name="racereport"/> ग्रिडवरील मर्सिडीजचे पहिले व दुसरे स्थान आणि मॅकलारेनचे तिसरे स्थान हा शर्यतीच्या सुरुवातीचा मुख्य संदर्भ होता. पात्रतेत जलद वेळ नोंदवणाऱ्या आंतोनेलीकडे पहिल्या वळणापर्यंत आघाडी राखण्याची संधी होती; परंतु दोन्ही मर्सिडीज कारची सुरुवात अपेक्षेपेक्षा कमकुवत ठरली. पियास्त्रीने तिसऱ्या स्थानावरून वेगवान सुरुवात करून पहिल्या वळणातच आघाडी मिळवली. लक्लेर दुसऱ्या स्थानावर गेला आणि मर्सिडीजला सुरुवातीच्या फेऱ्यांत पुन्हा पुढे यावे लागले.<ref name="racereport"/> === सुरुवातीच्या फेऱ्या : पियास्त्रीची आघाडी === पहिल्या वळणानंतर पियास्त्री अग्रस्थानी होता. लक्लेर दुसरा, नॉरिस तिसरा, रसेल चौथा, हॅमिल्टन पाचवा तर पोलवरून सुरू केलेला आंतोनेली सहावा झाला. या क्रमवारीने शर्यतीच्या पहिल्या टप्प्यात मोठा बदल घडवला. पोलवरून विजयासाठी स्वच्छ मोकळा ट्रॅक मिळवण्याऐवजी आंतोनेलीला एकामागोमाग एक गाडी मागे टाकत पुन्हा वर यावे लागणार होते. हॅमिल्टनला मागे टाकून त्याने पाचवे स्थान मिळवले; रसेलनेही आघाडीच्या चालकांचा पाठलाग सुरू केला.<ref name="racereport"/> तिसऱ्या फेरीपर्यंत रसेल नॉरिसला मागे टाकत तिसऱ्या स्थानावर आला. पुढच्या फेरीत त्याने लक्लेरलाही मागे टाकून पियास्त्रीचा पाठलाग सुरू केला. या टप्प्यात मर्सिडीजच्या कारचा शर्यतीतील वेग चांगला दिसत होता. मात्र वेगवान कार असणे आणि आघाडी मिळवणे हे एकच नव्हते: पियास्त्रीने पुढे जागा न सोडता स्वतःची आघाडी बचावली. रसेल जवळ येत असल्यामुळे मॅकलारेनला आपल्या ड्रायव्हरच्या टायरची अवस्था आणि पिट-स्टॉपची वेळ यांचा विचार करावा लागत होता.<ref name="racereport"/> आठव्या फेरीच्या आसपास रसेल पियास्त्रीच्या अगदी जवळ आला. एका प्रसंगी त्याने शेवटच्या वळणात पुढे जाण्याचा प्रयत्न करून आघाडी मिळवली; पण पियास्त्रीने पहिल्या वळणात स्थान पुन्हा मिळवले. या प्रतिहल्ल्याने पियास्त्रीच्या ड्रायव्हिंगचे महत्त्व स्पष्ट झाले. आघाडीवरील कार प्रतिस्पर्ध्याला एका वळणासाठी पुढे जाऊ देऊन लगेच दुसऱ्या वळणात परत स्थान मिळवू शकते; यासाठी सरळ रस्त्यावरील वेगासोबत पुढील वळणासाठी योग्य कारची जागा आवश्यक असते. पियास्त्रीने यशस्वी बचाव केल्याने रसेलला दुसऱ्या स्थानावर राहावे लागले.<ref name="racereport"/> आघाडीवर चाललेल्या या संघर्षाच्या मागे नॉरिस, आंतोनेली आणि लक्लेर यांच्यातही स्थानांसाठी लढत होती. आंतोनेलीने अकराव्या फेरीच्या सुमारास नॉरिसला मागे टाकून पुढे प्रगती केली. लक्लेरला मागे टाकण्याचा त्याचा पहिला प्रयत्न मात्र यशस्वी झाला नाही. यामुळे मर्सिडीजच्या दोन्ही चालकांसाठी परिस्थिती वेगळी होती: रसेल पियास्त्रीच्या थेट मागे जाऊन आघाडीसाठी प्रयत्न करत होता, तर आंतोनेली अजूनही तिसऱ्या-चौथ्या स्थानांच्या परिसरातून वर जाण्याचा प्रयत्न करत होता.<ref name="racereport"/> दरम्यान, अकराव्या स्थानावरून सुरू केलेल्या व्हर्सटॅपनने सुरुवातीच्या टप्प्यात काही स्थानांची प्रगती केली. त्याने संघसहकारी हादजार आणि पुढे लिंडब्लाडला मागे टाकले. तरीही आघाडीच्या मर्सिडीज, मॅकलारेन आणि फेरारी कारंपर्यंत पोहोचण्यासाठी त्याला आणखी बराच पल्ला गाठावा लागणार होता. मध्य गटात ओकन, गॅस्ली, लॉसन आणि इतर चालकांमध्ये गुण मिळवण्यासाठी स्पर्धा सुरू होती. या गाड्यांतील फरक छोटा असल्याने एका स्थानाच्या बदलाने अंतिम गुणांमध्ये मोठा फरक पडू शकत होता.<ref name="racereport"/> === पहिल्या पिट-स्टॉपची सुरुवात === शर्यतीच्या पहिल्या टप्प्यानंतर संघांनी टायर बदलण्याच्या रणनीतींना सुरुवात केली. नॉरिसला १७व्या फेरीच्या सुमारास पिटमध्ये बोलावण्यात आले आणि त्याने हार्ड टायर घेतले. त्यानंतर लक्लेरलाही पिटमध्ये बोलावण्यात आले; नव्या टायरवर तो नॉरिसच्या पुढे परत आला. त्यानंतर पियास्त्रीनेही थांबा घेतला आणि मीडियमवरून हार्ड टायरवर गेला. मॅकलारेनची भूमिका फक्त एक फेरीची जलद वेळ मिळवणे नव्हती, तर परत ट्रॅकवर आल्यावर मिळालेल्या जागेत पुरेसा वेग राखणे आणि प्रतिस्पर्ध्यांपुढे राहणे हा तिचा प्रमुख उद्देश होता.<ref name="racereport"/> पियास्त्री थांबल्यानंतर मर्सिडीजच्या दोन्ही कार पुढे आल्या. पियास्त्रीकडे नवे टायर होते; त्याच्या पुढील प्रतिस्पर्ध्यांकडे अजून जुने टायर होते. त्यामुळे काही काळ पियास्त्रीची गती चांगली होती आणि त्याने व्हर्सटॅपनलाही मागे टाकून पुढील स्थान मिळवले. परंतु जुन्या टायरवर पुढे राहिलेल्या चालकांसाठी आणखी एक प्रश्न निर्माण झाला—उशिरा पिटमध्ये गेल्यानंतर ते पियास्त्रीच्या मागे येतील की पुढे. सामान्य हिरव्या झेंड्याच्या स्थितीत थांब्यामुळे होणारा वेळेचा तोटा अपेक्षित होता; परंतु सावधगिरीचा कालावधी आल्यास गणित बदलणार होते.<ref name="racereport"/> रसेलला २२व्या फेरीत पिटमध्ये बोलावले गेले. तो टायर बदलून पाचव्या स्थानाच्या परिसरात परतला. त्याच वेळी आंतोनेली अजून पिटमध्ये गेलेला नव्हता आणि ट्रॅकवर आघाडीवर होता. रसेलने आपला थांबा पूर्ण केला असल्यामुळे तो त्या आधी थांबलेल्या चालकांप्रमाणेच सेफ्टी कार येण्याच्या परिणामास सामोरा जाणार होता. पुढच्या काही क्षणांत घडलेल्या घटनेने या शर्यतीचा प्रवाह बदलला.<ref name="racereport"/> === बेअरमनचा अपघात आणि सेफ्टी कार === या टप्प्यात हासचा ऑलिव्हर बेअरमन पुढे असलेल्या अल्पाइनच्या फ्रान्को कोलापिंटोच्या जवळ आला. दोन गाड्यांमधील वेगाचा फरक वाढल्यावर बेअरमनने टक्कर टाळण्याच्या प्रयत्नात कारवर नियंत्रण गमावले आणि स्पून परिसरातील वळण १३ जवळ अपघात झाला. कार हटवणे, चालकाची काळजी घेणे आणि सर्किट सुरक्षित करणे आवश्यक झाल्यामुळे २२व्या फेरीच्या सुमारास सेफ्टी कार तैनात करण्यात आली. हा त्या शर्यतीतील निर्णायक क्षण ठरला; अपघाताला कारणीभूत असलेल्या नेमक्या तांत्रिक घटकांबाबत नंतर अधिक व्यापक चर्चा झाली.<ref name="racereport"/><ref name="bearman"/> बेअरमन शर्यतीतून बाद झाला. त्याच्या कारचा धक्का मोठा असल्यामुळे वैद्यकीय तपासणी करण्यात आली; हासने नंतर गंभीर हाडांच्या दुखापतीचा पुरावा आढळला नसल्याचे स्पष्ट केले. या घटनेबाबत महत्त्वाची बाब म्हणजे अपघाताचा उल्लेख केवळ एका चालकाच्या चुकीच्या निर्णयापुरता मर्यादित करणे योग्य ठरणार नाही. २०२६ मधील ऊर्जा वापराच्या वेगवेगळ्या टप्प्यांमुळे समोरच्या आणि मागच्या गाडीमधील वेगात मोठा फरक निर्माण होऊ शकतो, हा प्रश्न या सप्ताहांतातील इतर घटनांमधूनही समोर आला होता. म्हणून अपघाताची माहिती, त्या वेळी उपस्थित वेगातील फरक आणि त्यानंतरची सुरक्षितता चर्चा या वेगळ्या गोष्टी म्हणून पाहाव्या लागतात.<ref name="bearman"/><ref name="fia44">{{स्रोत बातमी|title=जपानी ग्रांप्री: पियास्त्रीला सरावातील अडथळ्यासाठी इशारा, दस्तऐवज ४४|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_japanese_grand_prix_-_infringement_-_car_81_-_impeding_of_car_27.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=२८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> सेफ्टी कारमुळे पिट-लेनमध्ये थांबण्याचा वेळेतील खर्च सामान्य शर्यत वेगाच्या तुलनेत कमी होतो. आंतोनेली या वेळी अजून थांबलेला नसल्यामुळे त्याला आपला पहिला टायर बदल सावधगिरीच्या काळात पूर्ण करता आला. तो ट्रॅकवर आल्यावरही प्रथम क्रमांकावर राहिला. हॅमिल्टननेही या कालावधीत पिट-स्टॉप घेतला आणि अग्रगटात परत आला. याउलट पियास्त्री आणि रसेल यांनी शर्यतीत यापूर्वी पिट थांबे घेतले होते. त्यामुळे नंतर थांबलेल्या आंतोनेलीला मिळालेल्या वेळेच्या फायद्याची त्यांना परतफेड मिळाली नाही.<ref name="racereport"/> ही घटना पियास्त्रीने प्रत्यक्ष ट्रॅकवर आघाडी मिळवली होती आणि रसेल त्याचा पाठलाग करत होता, या दोन गोष्टी विसरून पाहू नये. सेफ्टी कार येण्याआधी पियास्त्रीने शर्यतीच्या सुरुवातीपासून मोठा भाग नेतृत्व केले होते. आंतोनेलीने मात्र आधीच्या टप्प्यात स्थानं परत मिळवत त्याला पिट-स्टॉप लांबवण्याची संधी उपलब्ध करून दिली होती. परिणामी योगायोगाने मिळालेली सेफ्टी कार ही त्याच्या रणनीतीसाठी निर्णायक ठरली; पण त्यानंतर आघाडी कायम राखण्यासाठी स्वतंत्र वेग आणि कारवरील नियंत्रण आवश्यक होते.<ref name="racereport"/><ref name="racereport"/> === सेफ्टी कारचा शेवट आणि पुन्हा सुरू झालेली शर्यत === सेफ्टी कारचा कालावधी संपण्याच्या वेळी आंतोनेलीच्या मागे पियास्त्री, रसेल, हॅमिल्टन, लक्लेर आणि नॉरिस अशी आघाडीच्या चालकांची क्रमवारी होती. सेफ्टी कार २७व्या फेरीत बाजूला गेल्यावर आंतोनेलीने योग्य वेळी वेग वाढवला आणि पहिल्या स्थानाचे संरक्षण केले. पियास्त्रीला पुन्हा आघाडीसाठी प्रयत्न करण्याचा मार्ग मोकळा झाला, परंतु नव्या टायरवरील मर्सिडीजच्या सातत्यपूर्ण वेगाशी सामना करणे अधिक कठीण ठरले.<ref name="racereport"/> शर्यत पुन्हा सुरू होताच रसेलच्या परिस्थितीत आणखी बदल झाला. हॅमिल्टनने त्याला मागे टाकून तिसरे स्थान घेतले. त्यामुळे रसेलला एकाच वेळी मर्सिडीजचा संघसहकारी आघाडीवर जात असल्याचे आणि स्वतःच्या पोडियम स्थानासाठी पुन्हा संघर्ष करावा लागत असल्याचे पाहावे लागले. या क्षणी मर्सिडीजच्या दोन कारांसाठीची शर्यत पूर्णपणे वेगळी झाली होती. आंतोनेली मोकळ्या ट्रॅकवर वेळ वाढवू शकत होता; रसेल मात्र इतर चालकांच्या मागे अडकला होता.<ref name="racereport"/> पियास्त्रीने दुसरे स्थान टिकवण्यासाठी आघाडीपासून फार दूर जाऊ न देता वेग राखण्याचा प्रयत्न केला. त्याच्या मागे हॅमिल्टन आणि लक्लेर यांच्यातील फेरारीची स्पर्धा व रसेलचे आव्हान सुरू होते. गुणतालिकेतील फरक पाहता रसेलसाठी प्रत्येक स्थान महत्त्वाचे होते; त्याचा संघसहकारी जिंकत असल्याने दुसऱ्या व चौथ्या स्थानांच्या दरम्यानचा गुणफरक चालक अजिंक्यपदात त्याच्या संभाव्य नुकसानीला वाढवणार होता.<ref name="racereport"/><ref name="points"/> === दुसरा टप्पा : आंतोनेलीची आघाडी वाढली === सेफ्टी कारनंतरच्या काही फेऱ्यांत आंतोनेलीने पियास्त्रीपासूनचे अंतर सातत्याने वाढवले. ३५व्या फेरीच्या सुमारास त्याने सुमारे पाच सेकंदांचे अंतर निर्माण केले होते. त्यामुळे त्याला मागून येणाऱ्या चालकांशी थेट लढत देण्याची आवश्यकता उरली नाही आणि स्वतःच्या गाडीची स्थिती, टायरचे तापमान व वेळ यांचे नियोजन करण्यावर लक्ष केंद्रित करता आले. ही कामगिरी त्याचा विजय केवळ सेफ्टी कारच्या फायद्यामुळे झाला असे म्हणण्याला मर्यादा घालते. सेफ्टी कारने आघाडी मिळवून दिली, परंतु तिला मोठ्या फरकात रूपांतरित करण्याचे काम त्याच्या नंतरच्या वेगाने केले.<ref name="racereport"/><ref name="racereport"/> त्याच वेळी पियास्त्री दुसऱ्या स्थानावर स्थिर होता. काही प्रसंगी हॅमिल्टनने त्याचा पाठलाग केला, परंतु मॅकलारेनने पियास्त्रीला त्याच्यापुढे राहता आले. हॅमिल्टन, लक्लेर आणि रसेल यांच्या लढतीमुळे तिसऱ्या स्थानाचा प्रश्न मात्र कायम खुला होता. हॅमिल्टनच्या वेगात थोडी घट जाणवताच लक्लेर जवळ येऊ लागला आणि रसेलही त्या गटात राहिला. पुढील फेऱ्यांत या तीन कारांमधील स्थानबदल शर्यतीतील सर्वात महत्त्वाचा उर्वरित संघर्ष ठरला.<ref name="racereport"/> गॅस्ली सातव्या स्थानावर व्हर्सटॅपनचा बचाव करत होता. व्हर्सटॅपनकडे आक्रमण करण्यासाठी वेग होता, पण गॅस्लीने महत्त्वाच्या भागात गाडी योग्य ठिकाणी ठेवून जागा रोखली. व्हर्सटॅपनने काही वेळा पुढे जाण्याचा प्रयत्न केला; एका टप्प्यावर तो पुढे गेला, परंतु गॅस्लीने स्थान पुन्हा मिळवले. या द्वंद्वाने सुचवले की रेड बुलची गाडी सरळ रस्त्यावर वेगवान असली तरी सुझुकाच्या सलग वळणांमध्ये ती स्थिरतेने पुढे जाण्याची हमी नव्हती. अखेरीस दोन चालकांमध्ये ०.३३७ सेकंदांचेच अंतर राहिले.<ref name="racereport"/> === फेरारी आणि मर्सिडीजची पोडियमसाठी लढत === चाळीसाव्या फेरीनंतर फेरारीच्या दोन गाड्यांमध्ये तिसऱ्या स्थानासाठी लढत अधिक जवळ आली. लक्लेर हॅमिल्टनला मागे टाकण्यासाठी दडपण वाढवत होता. ४२व्या फेरीच्या सुमारास लक्लेरने ओव्हरटेकचा उपयोग करून पहिल्या वळणात हॅमिल्टनला मागे टाकले आणि तिसऱ्या स्थानावर आला. यामुळे फेरारीच्या दोन चालकांच्या क्रमवारीत बदल झाला. हॅमिल्टन मागे पडताच रसेलला पुढे जाण्याची संधी मिळाली आणि त्याने चौथे स्थान पटकावले.<ref name="racereport"/> हॅमिल्टनची कार या काळात नॉरिसच्या दबावाखालीही आली. एका क्षणी हॅमिल्टन वळण १६ येथे ट्रॅकच्या मर्यादेबाहेर गेला. त्यातून फायदा मिळवला का, हा विषय पंचांच्या लक्षात आला; परंतु पुढील तपास आवश्यक नसल्याचा निर्णय झाला. नॉरिसने स्थान परत देण्याची मागणी केली होती, तरीही त्या घटनेत तत्काळ कोणतीही मोठी शिक्षा देण्यात आली नाही. या घटनाक्रमामुळे शेवटच्या फेऱ्यांपर्यंत पाचव्या आणि सहाव्या स्थानांसाठी संघर्ष सुरू राहिला.<ref name="racereport"/> शर्यतीच्या अखेरीस रसेल लक्लेरच्या खूप जवळ पोहोचला. शेवटच्या दोन फेऱ्या शिल्लक असताना त्याने तिसरे स्थान मिळवण्यासाठी पुढे जाण्याचा प्रयत्न केला. एका प्रसंगी रसेल तिसऱ्या स्थानावर पोहोचलाही, पण लक्लेरने पहिल्या वळणाच्या बाहेरील बाजूने धाडसी प्रतिहल्ला करून ते स्थान परत मिळवले. यामुळे मर्सिडीजला एकाच वेळी दोन्ही कार पोडियमवर आणता आले नाही; विजेत्या आंतोनेलीच्या मागे पियास्त्री आणि लक्लेर यांनाच अंतिम पोडियम स्थान मिळाले.<ref name="racereport"/> नॉरिस आणि हॅमिल्टन यांच्यातील संघर्ष शेवटच्या दोन फेऱ्यांपर्यंत सुरू राहिला. नॉरिसने शेवटच्या आधीच्या फेरीत हॅमिल्टनला मागे टाकून पाचवे स्थान मिळवले. त्यामुळे हॅमिल्टन सहावा झाला. या स्थानबदलाने दोन वेगवेगळ्या संघांचे गुण बदलले—मॅकलारेनला पाचव्या स्थानाचे दहा गुण आणि फेरारीला सहाव्या स्थानाचे आठ गुण मिळाले. अशा शेवटच्या फेऱ्यांतील बदलांचा कारनिर्माते आणि चालक या दोन्ही अजिंक्यपदांवर परिणाम होतो.<ref name="racereport"/><ref name="race"/> === शर्यतीचा निकाल आणि महत्त्व === आंतोनेलीने ५३ फेऱ्या १:२८:०३.४०३ या वेळेत पूर्ण करून जपानी ग्रांप्री जिंकली. पियास्त्री १३.७२२ सेकंदांनी मागे दुसरा, लक्लेर १५.२७० सेकंदांनी मागे तिसरा आणि रसेल १५.७५४ सेकंदांनी मागे चौथा राहिला. नॉरिस पाचवा, हॅमिल्टन सहावा, गॅस्ली सातवा आणि व्हर्सटॅपन आठवा राहिला. लॉसन व ओकन यांनी गुण मिळवणाऱ्या पहिल्या दहात शेवटची दोन स्थाने घेतली.<ref name="race"/> आंतोनेलीचा हा सलग दुसरा ग्रांप्री विजय होता. या विजयामुळे त्याने ७२ गुणांसह चालक अजिंक्यपदात पहिले स्थान मिळवले, तर रसेल ६३ गुणांसह दुसरा राहिला. एकाच संघातील दोन चालकांमधील आघाडी चार गुणांवरून उलटून आंतोनेलीच्या बाजूने नऊ गुणांची झाली. त्याचबरोबर तो फॉर्म्युला वन जागतिक अजिंक्यपदाच्या इतिहासातील सर्वात कमी वयाचा गुणतालिकेतील अग्रस्थानी असलेला चालक ठरला. ही नोंद फक्त एक शर्यत जिंकल्यामुळे नव्हे तर पहिल्या तीन फेऱ्यांत मिळवलेल्या एकूण गुणांमुळे तयार झाली.<ref name="points"/><ref name="racereport"/> पियास्त्रीचे दुसरे स्थान मॅकलारेनसाठी विशेष महत्त्वाचे होते. हंगामातील पहिल्या दोन ग्रांप्रीमध्ये त्याला पूर्ण शर्यत संपवता आली नव्हती; सुझुकामधील पोडियमने त्याच्या संघाला आणि स्वतःच्या गुणतालिकेला मोठा आधार दिला. शर्यतीच्या पहिल्या भागात पियास्त्रीने प्रत्यक्ष नेतृत्व केले होते. त्यामुळे त्याचे दुसरे स्थान केवळ निवृत्तीचा फायदा घेऊन मिळालेला निकाल नव्हता, तर सुरुवातीच्या वेगाचा, बचावात्मक शर्यतीचा आणि बदललेल्या पिट-स्टॉप परिस्थितीत स्थान टिकवण्याचा परिणाम होता.<ref name="racereport"/> लक्लेरच्या तिसऱ्या स्थानाने फेरारीला पोडियम मिळवून दिले आणि शेवटच्या फेऱ्यांतील बचाव त्यासाठी आवश्यक ठरला. रसेलची पिट-स्टॉप वेळ आणि सेफ्टी कार यांमुळे त्याला पहिल्या स्थानाची संधी गमवावी लागली, परंतु त्याची शर्यत चौथ्या स्थानापर्यंत चालू राहिली. गॅस्लीचे सातवे स्थान अल्पाइनच्या गुणांसाठी महत्त्वाचे होते, तर व्हर्सटॅपनला अकराव्या ग्रिड स्थानावरून आठव्या क्रमांकापर्यंत येऊन चार गुण मिळाले. या सर्व निकालांनी शीर्षस्थानी मर्सिडीजची एकूण आघाडी टिकवली, पण चालकांतील अंतर्गत गुणस्थिती बदलली.<ref name="race"/><ref name="points"/> === इतर चालक आणि निवृत्ती === लॉसनने नववे स्थान मिळवून रेसिंग बुल्सला दोन गुण दिले. ओकन दहावा राहिला आणि हासला एक गुण मिळाला. हल्केनबर्ग अकरावा असल्यामुळे ऑडीला या शर्यतीत गुण मिळाले नाहीत; हादजार बारावा आणि बोर्तोलेतो तेरावा होता. लिंडब्लाड चौदावा, सायेन्स पंधरावा व कोलापिंटो सोळावा राहिले. पेरेझ सतरावा राहिला आणि तो कॅडिलॅकच्या दोन चालकांपैकी पुढे होता.<ref name="race"/> अलोन्सो अठरावा आणि बोट्टास एकोणिसावा राहिले; दोघांनी विजेत्यापेक्षा एक फेरी कमी पूर्ण केली. अल्बोन विसावा असून त्याने दोन फेऱ्या कमी पूर्ण केल्या. विलियम्सच्या अल्बोनने शर्यतीदरम्यान सहा वेळा पिटमध्ये प्रवेश केला, अशी नोंद अधिकृत शर्यत वृत्तांतात करण्यात आली आहे; त्यामुळे त्याचा अंतिम वेळ आणि स्थान समजताना त्या असामान्य थांब्यांचा विचार करणे महत्त्वाचे आहे. स्ट्रोलची शर्यत संशयित पाणी-दाबाच्या समस्येमुळे थांबली, तर बेअरमन अपघातामुळे बाद झाला. या दोघांनीच शर्यत पूर्ण केली नाही.<ref name="race"/><ref name="racereport"/> === मुख्य शर्यतीचे निकाल === खाली सर्व २२ चालकांचे अंतिम वर्गीकरण, पूर्ण फेऱ्या, वेळ/अंतर किंवा निवृत्तीची नोंद आणि मिळालेले अजिंक्यपद गुण दिले आहेत. निकालातील ''निवृत्त'' नोंदींचा अर्थ चालक शर्यत पूर्ण करू शकला नाही, असा आहे. अधिकृत अंतिम वर्गीकरण प्रकाशित झाल्यावर त्यानुसार ही नोंद करण्यात आली आहे.<ref name="race"/> {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान ! कार क्र. ! चालक ! कारनिर्माता ! फेऱ्या ! वेळ / निकाल ! सुरुवात ! गुण |- ! align="center" | १ | align="center" | १२ | {{nowrap|{{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | ५३ | align="center" | १:२८:०३.४०३ | align="center" | १ | align="center" | २५ |- ! align="center" | २ | align="center" | ८१ | {{nowrap|{{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]]}} | [[मॅकलारेन]] | align="center" | ५३ | align="center" | +१३.७२२ | align="center" | ३ | align="center" | १८ |- ! align="center" | ३ | align="center" | १६ | {{nowrap|{{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | ५३ | align="center" | +१५.२७० | align="center" | ४ | align="center" | १५ |- ! align="center" | ४ | align="center" | ६३ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | ५३ | align="center" | +१५.७५४ | align="center" | २ | align="center" | १२ |- ! align="center" | ५ | align="center" | १ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]]}} | [[मॅकलारेन]] | align="center" | ५३ | align="center" | +२३.४७९ | align="center" | ५ | align="center" | १० |- ! align="center" | ६ | align="center" | ४४ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | ५३ | align="center" | +२५.०३७ | align="center" | ६ | align="center" | ८ |- ! align="center" | ७ | align="center" | १० | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | ५३ | align="center" | +३२.३४० | align="center" | ७ | align="center" | ६ |- ! align="center" | ८ | align="center" | ३ | {{nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | ५३ | align="center" | +३२.६७७ | align="center" | ११ | align="center" | ४ |- ! align="center" | ९ | align="center" | ३० | {{nowrap|{{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]]}} | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | ५३ | align="center" | +५०.१८० | align="center" | १४ | align="center" | २ |- ! align="center" | १० | align="center" | ३१ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | ५३ | align="center" | +५१.२१६ | align="center" | १२ | align="center" | १ |- ! align="center" | ११ | align="center" | २७ | {{nowrap|{{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | ५३ | align="center" | +५२.२८० | align="center" | १३ | align="center" | ० |- ! align="center" | १२ | align="center" | ६ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | ५३ | align="center" | +५६.१५४ | align="center" | ८ | align="center" | ० |- ! align="center" | १३ | align="center" | ५ | {{nowrap|{{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | ५३ | align="center" | +५९.०७८ | align="center" | ९ | align="center" | ० |- ! align="center" | १४ | align="center" | ४१ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]]}} | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | ५३ | align="center" | +५९.८४८ | align="center" | १० | align="center" | ० |- ! align="center" | १५ | align="center" | ५५ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]]}} | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | ५३ | align="center" | +६५.००८ | align="center" | १६ | align="center" | ० |- ! align="center" | १६ | align="center" | ४३ | {{nowrap|{{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | ५३ | align="center" | +६५.७७३ | align="center" | १५ | align="center" | ० |- ! align="center" | १७ | align="center" | ११ | {{nowrap|{{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | ५३ | align="center" | +९२.४५३ | align="center" | १९ | align="center" | ० |- ! align="center" | १८ | align="center" | १४ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | ५२ | align="center" | +१ फेरी | align="center" | २१ | align="center" | ० |- ! align="center" | १९ | align="center" | ७७ | {{nowrap|{{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | ५२ | align="center" | +१ फेरी | align="center" | २० | align="center" | ० |- ! align="center" | २० | align="center" | २३ | {{nowrap|{{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]]}} | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | ५१ | align="center" | +२ फेऱ्या | align="center" | १७ | align="center" | ० |- | align="center" | — | align="center" | १८ | {{nowrap|{{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | ३० | निवृत्त | align="center" | २२ | align="center" | ० |- | align="center" | — | align="center" | ८७ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | २० | निवृत्त | align="center" | १८ | align="center" | ० |- class="sortbottom" | colspan="8" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="race"/> |} === सर्वात वेगवान फेरी === किमी आंतोनेलीने ४९व्या फेरीत १:३२.४३२ अशी मुख्य शर्यतीतील सर्वात वेगवान फेरी नोंदवली.<ref name="fast">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ जपानी ग्रांप्री – सर्वात वेगवान फेऱ्या|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1281/japan/fastest-laps|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=२९ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> {| class="wikitable" style="font-size:85%;" ! चालक ! कारनिर्माता ! फेरी क्रमांक ! वेळ |- | {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | ४९ | align="center" | १:३२.४३२ |- class="sortbottom" | colspan="4" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="fast"/> |} मुख्य शर्यतीतील प्रत्येक चालकाची सर्वोत्तम नोंदवलेली फेरी खाली दिली आहे. एखाद्या चालकाची वेगवान फेरी दुसऱ्याच्या तुलनेत खूप मागे असली तरी त्या एका फेरीत वेगवेगळ्या टायरचे वय, इंधन-भार आणि वाहतूक असू शकते. त्यामुळे एका फेरीची वेळ ही संपूर्ण शर्यतीतील सरासरी वेगाइतकी थेट तुलना नाही.<ref name="fast"/> '''सर्व चालकांच्या सर्वात वेगवान फेऱ्या:''' {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! क्रम ! चालक ! संघ ! वेगवान फेरीचा क्रमांक ! वेळ |- ! align="center" | १ | {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | ४९ | align="center" | १:३२.४३२ |- ! align="center" | २ | {{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | ५३ | align="center" | १:३२.५४९ |- ! align="center" | ३ | {{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | ५३ | align="center" | १:३२.६३४ |- ! align="center" | ४ | {{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | ४८ | align="center" | १:३२.७७७ |- ! align="center" | ५ | {{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]] | [[मॅकलारेन]] | align="center" | ४९ | align="center" | १:३२.९९६ |- ! align="center" | ६ | {{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]] | [[मॅकलारेन]] | align="center" | ५२ | align="center" | १:३३.२०८ |- ! align="center" | ७ | {{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]] | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | ५३ | align="center" | १:३३.४२७ |- ! align="center" | ८ | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | ४१ | align="center" | १:३३.५५२ |- ! align="center" | ९ | {{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | ३९ | align="center" | १:३३.६९१ |- ! align="center" | १० | {{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | ४७ | align="center" | १:३३.७३२ |- ! align="center" | ११ | {{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | ५३ | align="center" | १:३३.८३७ |- ! align="center" | १२ | {{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | ४० | align="center" | १:३४.१६४ |- ! align="center" | १३ | {{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]] | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | ५३ | align="center" | १:३४.२३० |- ! align="center" | १४ | {{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | ५३ | align="center" | १:३४.२५६ |- ! align="center" | १५ | {{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]] | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | ५३ | align="center" | १:३४.३१४ |- ! align="center" | १६ | {{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | ४१ | align="center" | १:३४.५१२ |- ! align="center" | १७ | {{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | ३८ | align="center" | १:३४.५१४ |- ! align="center" | १८ | {{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | २० | align="center" | १:३५.६०४ |- ! align="center" | १९ | {{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | ५३ | align="center" | १:३५.६३७ |- ! align="center" | २० | {{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | ४८ | align="center" | १:३६.२२१ |- ! align="center" | २१ | {{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | ५३ | align="center" | १:३६.२६९ |- ! align="center" | २२ | {{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | २९ | align="center" | १:३७.२१७ |- class="sortbottom" | colspan="5" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="fast"/> |} == शर्यतीनंतरचे विश्लेषण == === आंतोनेलीच्या विजयातील रणनीतीचा वाटा === आंतोनेलीने सुरुवातीला स्थान गमावले असतानाही आघाडीच्या चालकांशी अंतर कमी केले आणि पहिला टायर टप्पा वाढवला. पियास्त्री व रसेल यांनी सामान्य शर्यत वेगात थांबा घेतलेला असताना आलेल्या सेफ्टी कारमुळे त्याला कमी वेळेत टायर बदलण्याची संधी मिळाली. त्यामुळे शर्यतीत तो पुढे आला आणि उर्वरित टप्प्यात प्रतिस्पर्ध्यांपेक्षा चांगला वेग राखू शकला. या दोन वेगळ्या घटकांची—योग्य क्षणी मिळालेल्या संधीची आणि पुढील वेगवान फेऱ्यांची—नोंद एकत्र घेतल्यास निकाल योग्य रीतीने समजतो.<ref name="racereport"/><ref name="raceteams"/> मर्सिडीजने दोन्ही चालकांना समान कार उपलब्ध करून दिल्या असल्या तरी पहिल्या टप्प्याचे स्वरूप वेगळे झाले. रसेलला पियास्त्रीच्या मागे पाठलाग करत असताना पिट घेण्याचा दबाव होता; आंतोनेलीला ट्रॅकवर थोडा अधिक काळ राहता आले. हे एकाच संघातील वेगवेगळ्या रणनीतींचे उदाहरण ठरले. रसेलच्या कारची पात्रतेतील अस्थिरता व नंतरचा ऊर्जा-सॉफ्टवेअरचा प्रश्नही त्याच्या निकालावर परिणाम करणारे होते.<ref name="russell">{{स्रोत बातमी|title=जपानी ग्रांप्रीत जॉर्ज रसेलच्या अडचणींवर टोटो वुल्फचे विश्लेषण|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/the-race-went-against-him-wolff-reflects-on-russells-issues-during-japanese.5pNQ97bFbKDLDvC4RlOQMN|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=३० मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === मॅकलारेन आणि फेरारी === पियास्त्रीने उत्तम सुरुवात करून आघाडी घेतली आणि रसेलचा सुरुवातीचा दबाव रोखला. सामान्य परिस्थितीत एक-थांबा रणनीतीत तो विजेत्यासाठी मुख्य आव्हान ठरू शकत होता; परंतु अपघातानंतरच्या सेफ्टी कारमध्ये थांबलेल्या आंतोनेलीने त्याला मागे टाकले. तरी पियास्त्रीच्या दुसऱ्या स्थानाने मॅकलारेनला पहिल्या दोन फेऱ्यांतील अडचणीनंतर आवश्यक प्रगतीची नोंद मिळाली. नॉरिसच्या सरावातील तांत्रिक समस्यांमुळे त्याचे पाचवे स्थानही महत्त्वाचे होते.<ref name="racereport"/><ref name="raceteams"/> फेरारीसाठी लक्लेरची तिसरी जागा सहज मिळालेली नव्हती. सुरुवातीला दुसरा असल्यानंतर पिट-स्टॉपमुळे क्रम बदलला; पुढे हॅमिल्टन आणि रसेलशी प्रत्यक्ष ट्रॅकवर लढावे लागले. ४२व्या फेरीतील चढाओढ आणि शेवटच्या दोन फेऱ्यांमधील पुनरागमनामुळे लक्लेरने पोडियम स्थान निश्चित केले. हॅमिल्टनने सुरुवातीच्या व मधल्या टप्प्यात चांगले स्थान मिळवले तरी अंतिम टप्प्यात तो नॉरिसच्या मागे सहावा राहिला.<ref name="racereport"/> === गॅस्ली, व्हर्सटॅपन आणि मधला गट === अल्पाइनच्या गॅस्लीने ७वे स्थान टिकवण्यासाठी अनेक फेऱ्या व्हर्सटॅपनला मागे ठेवले. रेड बुलच्या व्हर्सटॅपनला पात्रतेत अंतिम दहामध्ये जाता आले नव्हते; म्हणून त्याला शर्यतीच्या सुरुवातीलाच मागच्या गटातून वर यावे लागले. अखेरीस गॅस्लीला मागे टाकता न आल्याने तो आठवा राहिला. या दोन चालकांमधील केवळ ०.३३७ सेकंदांचा फरक ५३ फेऱ्यांनंतरही सुरू असलेल्या स्पर्धेचे उदाहरण आहे.<ref name="race"/><ref name="raceteams"/> रेसिंग बुल्सच्या लॉसनने ९वा, तर हासच्या ओकनने १०वा क्रमांक मिळवला. लिंडब्लाडने सरावातील गिअरबॉक्स समस्येनंतरही पात्रतेत दहावा क्रमांक मिळवण्याची कामगिरी केली; प्रत्यक्ष शर्यतीत तो चौदावा राहिला. ऑडीच्या हल्केनबर्ग आणि बोर्तोलेतो यांना गुण मिळाले नाहीत. मध्य गटातील या निकालांचा कारनिर्माते क्रमवारीवर परिणाम झाला, कारण प्रत्येक मिळालेला एक-दोन गुणही हंगामाच्या आरंभी संघांमधील फरक बदलू शकत होता.<ref name="race"/><ref name="points"/> === कॅडिलॅक, ॲस्टन मार्टिन आणि विलियम्स === कॅडिलॅकच्या पेरेझने १७वे आणि बोट्टासने १९वे स्थान मिळवले. बोट्टासचा वेगळ्या हार्ड टायरवरील सुरुवातीचा पर्याय त्याला गुणांपर्यंत घेऊन गेला नाही. ॲस्टन मार्टिनच्या अलोन्सोने १८वे स्थान पूर्ण केले; तर स्ट्रोलला पाण्याच्या दाबाशी संबंधित संशयित समस्येमुळे गॅरेजमध्ये परत येऊन निवृत्त व्हावे लागले. या दोन गाड्यांची कामगिरी पहिल्या तीन फेऱ्यांतील ॲस्टन मार्टिनच्या विश्वासार्हता आणि वेगातील आव्हानांच्या पार्श्वभूमीवर पाहिली गेली.<ref name="race"/><ref name="racereport"/> विलियम्सच्या सायेन्सने १५वे आणि अल्बोनने २०वे स्थान मिळवले. अल्बोनने मुख्य शर्यतीत एकूण सहा पिट-स्टॉप केले, त्यामुळे त्याचा अंतिम क्रम सुरुवातीच्या पात्रतेपेक्षा मागे राहिला. पहिल्या सरावात अल्बोन–पेरेझ संपर्क आणि अंतिम निकालातील वाढलेला वेळ या दोन्ही गोष्टी सप्ताहांतात विलियम्सला येणाऱ्या अडचणी दाखवतात; मात्र प्रत्येक थांब्याचे कारण स्वतंत्र पिट-स्टॉप कागदपत्राविना निश्चित सांगता येत नाही.<ref name="racereport"/><ref name="pitstops">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ जपानी ग्रांप्री – पिट-स्टॉपचा अधिकृत सारांश|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1281/japan/pit-stop-summary|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=२९ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === २०२६ च्या वेगातील फरकांविषयी सुरक्षा चर्चा === बेअरमनच्या अपघातानंतर ऊर्जा-व्यवस्थापनामुळे निर्माण होणाऱ्या वेगातील मोठ्या फरकांवर लक्ष केंद्रित झाले. बेअरमनच्या मते तो समोरील कारपेक्षा अंदाजे ५० किमी/ताशी वेगाने जवळ येत होता; त्याने समोरच्या कारला टाळण्याचा प्रयत्न करताना मार्ग बदलला. चालकांची कारची ऊर्जा-बचत व ऊर्जा-वापर स्थिती बदलत असताना अशा अचानक फरकांची जाणीव होणे कठीण होऊ शकते, ही चिंता संघ आणि चालकांनी चर्चेत व्यक्त केली.<ref name="bearman"/> एफआयएने जपानी ग्रांप्रीनंतर स्पष्ट केले की २०२६ च्या तांत्रिक नियमांत ऊर्जा-व्यवस्थापनासाठी समायोज्य घटक आहेत आणि पहिल्या काही फेऱ्यांनंतर त्यांचा अभ्यास करण्यासाठी बैठकांचे नियोजन आधीपासून होते. कोणताही नियम तत्काळ बदलला गेला, असा दावा एफआयएने त्या निवेदनात केला नव्हता. सिम्युलेशन, वास्तविक शर्यतीतील आकडेवारी आणि स्पर्धकांशी सल्लामसलत यांवर विचार करूनच पुढील बदल होऊ शकतील, असे सांगण्यात आले.<ref name="bearman"/> === पंचांचे निर्णय आणि अधिकृत नोंदी === या सप्ताहांतात मुख्य शर्यतीपूर्वी सरावातील वाहतूक, वेगातील अचानक फरक, अडथळा निर्माण होणे आणि अवैध फेरी वेळा यांसंदर्भात पंचांनी अनेक निर्णय दिले. एखादा प्रसंग चौकशीसाठी नोंदवला गेला म्हणजे दंड झाला असे नसते; खाली आरोप, तपासात दिसलेली वस्तुस्थिती आणि अंतिम निर्णय स्वतंत्रपणे मांडले आहेत. या विभागात एफआयएच्या दस्तऐवजांचा आधार घेतला आहे.<ref name="fiaindex">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ जपानी ग्रांप्री – एफआयए निर्णयपत्रांची अधिकृत सूची|दुवा=https://www.fia.com/documents/championships/fia-formula-one-world-championship-14/season/season-2026-2072/event/Japanese%20Grand%20Prix|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=२९ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> ==== पहिल्या सरावातील अल्बोन–पेरेझ संपर्क ==== शुक्रवारी पहिल्या सरावातील वळण १६ येथे अल्बोनच्या कार २३ आणि पेरेझच्या कार ११ यांचा संपर्क झाला. पेरेझ दीर्घ धावांच्या कार्यक्रमावर होता; अल्बोन वेगळ्या गतीने त्याच्याजवळ आला. पेरेझच्या कारवरील आभासी आरसा कार्यरत नसल्याची आणि संघाकडून जवळ येणाऱ्या कारची सूचना न दिल्याची माहिती पंचांना मिळाली. अल्बोनला पेरेझने दिलेली रुंद रेषा त्याला पुढे जाण्यासाठी असल्याचे वाटले.<ref name="fia25"/> पंचांनी व्हिडिओ, टीम-रेडिओ आणि चालकांचे स्पष्टीकरण तपासले. गैरसमज आणि सूचना न मिळण्याचा घटनेला हातभार होता; एका चालकाला प्रामुख्याने जबाबदार मानण्याइतका पुरावा नव्हता. त्यामुळे कोणतीही पुढील कारवाई करण्यात आली नाही. 'चौकशी झाली' आणि 'दंड झाला' यांतील फरक नोंदवण्यासाठी हा निर्णय महत्त्वाचा आहे.<ref name="fia25"/> ==== पहिल्या सरावातील हॅमिल्टन–व्हर्सटॅपन प्रसंग ==== पहिल्या सरावात वळण १४ आणि १५ दरम्यान हॅमिल्टनच्या कारच्या स्थितीमुळे वेगाने जवळ येणाऱ्या व्हर्सटॅपनची फेरी प्रभावित झाल्याचा प्रश्न निर्माण झाला. हॅमिल्टनला संघाकडून मागील कार जवळ येत असल्याचा इशारा मिळाला नव्हता. तरीही पंचांच्या मते व्हर्सटॅपनला ब्रेक दाबणे, गती कमी करणे किंवा अपेक्षित मार्ग सोडणे भाग पडले नव्हते. म्हणून अधिक कारवाई झाली नाही; फेरारीला मात्र अशा परिस्थितीत वेळेवर सूचना देण्याची आठवण करून देण्यात आली.<ref name="fia26">{{स्रोत बातमी|title=जपानी ग्रांप्री: हॅमिल्टन आणि व्हर्सटॅपन यांच्या प्रसंगाविषयी पंचनिर्णय, दस्तऐवज २६|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_japanese_grand_prix_-_decision_-_car_44_-_alleged_incident_with_car_3.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=२७ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> ==== सायेन्स–लॉसन प्रसंग ==== लॉसनने वळण ११ जवळ धीम्या असलेल्या कार्लोस सायेन्सच्या कारबद्दल तक्रार केली होती. सायेन्सने पुढे अधिक वेगाने येत असलेल्या जॅक क्रॉफर्डला अडथळा होऊ नये म्हणून गती कमी केल्याचे सांगितले. टीम-रेडिओने हे स्पष्टीकरण समर्थित केले आणि त्यानंतर दोन्ही कार मागे राहिलेल्या क्रॉफर्डला पुढे जाऊ देत होत्या. पंचांनी कोणतीही पुढील कारवाई केली नाही.<ref name="fia23">{{स्रोत बातमी|title=जपानी ग्रांप्री: लॉसन आणि सायेन्स यांच्या प्रसंगाविषयी पंचनिर्णय, दस्तऐवज २३|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_japanese_grand_prix_-_decision_-_car_30_-_alleged_incident_with_car_55.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=२७ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> ==== दुसऱ्या सरावातील कोलापिंटोचा इशारा ==== दुसऱ्या सरावात कोलापिंटो टायर तापवत असताना व्हर्सटॅपन वेगवान फेरीवर त्याच्या मागून आला. कोलापिंटोला रेडिओवर सूचना मिळाली होती, पण दोन गाड्यांमधील वेगातील फरकाचा त्याने चुकीचा अंदाज लावला. व्हर्सटॅपनला आपली फेरी सोडावी लागली. कोलापिंटोनेही अडथळा झाल्याची कबुली दिल्यानंतर पंचांनी त्याला औपचारिक इशारा दिला. हा इशारा ग्रिड स्थान कमी करण्याचा दंड नव्हता.<ref name="fia33">{{स्रोत बातमी|title=जपानी ग्रांप्री: कोलापिंटोला सरावातील अडथळ्यासाठी इशारा, दस्तऐवज ३३|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_japanese_grand_prix_-_infringement_-_car_43_-_impeding_of_car_3.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=२७ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> ==== तिसऱ्या सरावातील पियास्त्रीचा इशारा ==== तिसऱ्या सरावात पियास्त्री वळण १४–१५ दरम्यान टायर तापवत असताना ऑडीच्या हल्केनबर्गची कार वेगाने जवळ आली. पंचांच्या निर्णयात दोन गाड्यांमधील जवळ येण्याचा वेग सुमारे ७५ किमी/ताशी असल्याचा उल्लेख होता. पियास्त्रीला रेडिओवर माहिती मिळाली होती; तरी तो रेसिंग लाइनवरून वेळेत पुरेसा बाजूला जाऊ शकला नाही, त्यामुळे हल्केनबर्गला गती कमी करावी लागली. पंचांनी पियास्त्रीला इशारा दिला आणि हे केवळ सराव सत्रातील उल्लंघन असल्याचे नोंदवले.<ref name="fia44"/> ==== अवैध फेऱ्यांच्या वेळा आणि अंतिम निकाल ==== अधिकृत कागदपत्रांत काही चालकांनी सर्किटच्या मर्यादा ओलांडल्याने फेरीच्या वेळा रद्द करण्यात आल्याची नोंद आहे. हे वेळा रद्द होणे आणि अंतिम शर्यत वर्गीकरणातून चालकाला वगळणे या दोन स्वतंत्र प्रकारच्या कारवाया आहेत. या शर्यतीत प्रकाशित अंतिम निकालानुसार पोडियम व गुणतालिका कायम राहिली. कोणत्याही चालकाला दंड झाला असे सरसकट विधान करण्याऐवजी आवश्यक ठिकाणी संबंधित दस्तऐवज पाहणे महत्त्वाचे आहे.<ref name="fia57">{{स्रोत बातमी|title=जपानी ग्रांप्री: मुख्य शर्यतीतील अवैध फेऱ्यांच्या वेळा, दस्तऐवज ५७|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_japanese_grand_prix_-_infringement_-_race_deleted_lap_times.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=२९ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="race"/> बेअरमन–कोलापिंटो प्रसंगाच्या बाबतीत पंचांनी प्राथमिक नोंदीनंतर अधिक कारवाई आवश्यक नसल्याचे ठरवले, असे फॉर्म्युला वनच्या घटनेनंतरच्या वृत्तात नमूद आहे. एफआयएने स्वतंत्रपणे नियमन व ऊर्जा-व्यवस्थापनाच्या पुनरावलोकनाचे निवेदन केले. या दोन घटना वेगळ्या आहेत: पहिली विशिष्ट चालकांच्या शर्यतीतील प्रसंगावरील निर्णय आणि दुसरी २०२६ तांत्रिक नियमांच्या सुरक्षिततेबाबत भविष्यातील चर्चा होती.<ref name="bearman"/> === सप्ताहांतातील महत्त्वाच्या घटनांचा कालक्रम === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! कालावधी ! घटना |- | २७ मार्च, सकाळ | पहिल्या मुक्त सरावात रसेल सर्वात वेगवान; अल्बोन–पेरेझ संपर्क झाला.<ref name="fp1report"/> |- | २७ मार्च, दुपार | पियास्त्रीने दुसऱ्या सरावात आघाडी घेतली; नॉरिस उशिरा ट्रॅकवर आला आणि लिंडब्लाडला गिअरबॉक्सची अडचण झाली.<ref name="fp2report"/> |- | २८ मार्च, सकाळ | आंतोनेलीने तिसऱ्या सरावात १:२९.३६२ अशी वेळ नोंदवली; नॉरिसची ऊर्जा-व्यवस्था बिघडल्याने धावा कमी झाल्या.<ref name="fp3report"/> |- | २८ मार्च, पात्रता | व्हर्सटॅपन फेरी २ मध्ये बाहेर; आंतोनेलीने १:२८.७७८ वेळेसह पोल पोझिशन मिळवली.<ref name="qualreport"/> |- | २९ मार्च, प्रारंभ | सहाय्यक शर्यतीनंतर अडथळे दुरुस्त झाल्यामुळे विलंब; पियास्त्री पहिल्या वळणात आघाडीवर.<ref name="racereport"/> |- | मुख्य शर्यत, फेऱ्या ३–४ | रसेलने नॉरिस आणि लक्लेरला मागे टाकून दुसरे स्थान मिळवले.<ref name="racereport"/> |- | मुख्य शर्यत, फेरी ११ | आंतोनेलीने नॉरिसला मागे टाकले आणि पुढे लक्लेरचा पाठलाग सुरू केला.<ref name="racereport"/> |- | मुख्य शर्यत, फेऱ्या १६–२१ | नॉरिस, लक्लेर आणि पियास्त्रीचे सामान्य पिट-स्टॉप; मर्सिडीजचा पहिला टप्पा वाढला.<ref name="pitstops"/> |- | मुख्य शर्यत, फेरी २२ | बेअरमनच्या अपघातामुळे सेफ्टी कार; आंतोनेलीने कमी वेळेत पिट थांबा घेऊन आघाडी कायम ठेवली.<ref name="racereport"/> |- | मुख्य शर्यत, फेरी २७ | सेफ्टी कार मागे गेल्यावर आंतोनेलीने शर्यत पुन्हा सुरू केली; हॅमिल्टन रसेलच्या पुढे गेला.<ref name="racereport"/> |- | मुख्य शर्यत, फेरी ४२ | लक्लेरने हॅमिल्टनला मागे टाकत तिसरे स्थान मिळवले.<ref name="racereport"/> |- | मुख्य शर्यत, शेवटच्या फेऱ्या | लक्लेर–रसेल आणि नॉरिस–हॅमिल्टन संघर्ष; गॅस्लीने व्हर्सटॅपनला मागे ठेवले.<ref name="racereport"/> |- | २९ मार्च, निकाल | आंतोनेलीचा सलग दुसरा विजय; पियास्त्री दुसरा, लक्लेर तिसरा; चालक अजिंक्यपदात आंतोनेली आघाडीवर.<ref name="points"/> |- class="sortbottom" | colspan="2" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="racereport"/> |} == निकालानंतर गुणतालिका == === जागतिक चालक अजिंक्यपद गुणतालिका === आंतोनेलीने दुसऱ्या सलग मुख्य शर्यत विजयामुळे ७२ गुणांवर मजल मारली आणि रसेलला नऊ गुणांनी मागे टाकले. शर्यतीपूर्वी रसेल आघाडीवर होता; त्यामुळे सुझुका फेरी चालक अजिंक्यपदाच्या सुरुवातीच्या टप्प्यातील महत्त्वाचा बदल ठरली. खाली २९ मार्च २०२६ रोजी एफआयएने प्रकाशित केलेली गुणस्थिती आहे; त्यानंतरच्या २०२६ फेऱ्यांचे गुण यात समाविष्ट नाहीत.<ref name="points"/> {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान ! चालक ! गुण |- ! align="center" | १ | [[किमी आंतोनेली]] | align="center" | ७२ |- ! align="center" | २ | [[जॉर्ज रसेल]] | align="center" | ६३ |- ! align="center" | ३ | [[शार्ल लक्लेर]] | align="center" | ४९ |- ! align="center" | ४ | [[लुइस हॅमिल्टन]] | align="center" | ४१ |- ! align="center" | ५ | [[लॅन्डो नॉरिस]] | align="center" | २५ |- ! align="center" | ६ | [[ऑस्कर पियास्त्री]] | align="center" | २१ |- ! align="center" | ७ | [[ऑलिव्हर बेअरमन]] | align="center" | १७ |- ! align="center" | ८ | [[पियेर गॅस्ली]] | align="center" | १५ |- ! align="center" | ९ | [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | align="center" | १२ |- ! align="center" | १० | [[लियाम लॉसन]] | align="center" | १० |- ! align="center" | ११ | [[आर्विड लिंडब्लाड]] | align="center" | ४ |- ! align="center" | १२ | [[आयझॅक हादजार]] | align="center" | ४ |- ! align="center" | १३ | [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] | align="center" | २ |- ! align="center" | १४ | [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] | align="center" | २ |- ! align="center" | १५ | [[एस्टेबन ओकन]] | align="center" | १ |- ! align="center" | १६ | [[फ्रान्को कोलापिंटो]] | align="center" | १ |- ! align="center" | १७ | [[निको हल्केनबर्ग]] | align="center" | ० |- ! align="center" | १८ | [[अलेक्झांडर अल्बोन]] | align="center" | ० |- ! align="center" | १९ | [[वालट्टेरी बोट्टास]] | align="center" | ० |- ! align="center" | २० | [[सर्गिओ पेरेझ]] | align="center" | ० |- ! align="center" | २१ | [[फर्नांदो अलोन्सो]] | align="center" | ० |- ! align="center" | २२ | [[लान्स स्ट्रोल]] | align="center" | ० |- class="sortbottom" | colspan="3" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="points"/> |} === जागतिक कारनिर्माते अजिंक्यपद गुणतालिका === मर्सिडीज १३५ गुणांवर, फेरारी ९० आणि मॅकलारेन ४६ गुणांवर होते. त्या काळात हास चौथ्या क्रमांकावर होता; अल्पाइन आणि रेड बुल यांचे १६–१६ गुण असून क्रमवारीत टाय-ब्रेक निकषांनुसार अल्पाइन पाचवा व रेड बुल सहावा होता. लहान गुणफरकांमुळे पुढील शर्यतीतील एक किंवा दोन स्थानांची अदलाबदलही संघांच्या स्थितीवर प्रभाव पाडू शकत होती.<ref name="points"/> {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान ! कारनिर्माता ! गुण |- ! align="center" | १ | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १३५ |- ! align="center" | २ | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | ९० |- ! align="center" | ३ | [[मॅकलारेन]] | align="center" | ४६ |- ! align="center" | ४ | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | १८ |- ! align="center" | ५ | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | १६ |- ! align="center" | ६ | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | १६ |- ! align="center" | ७ | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | १४ |- ! align="center" | ८ | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | २ |- ! align="center" | ९ | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | २ |- ! align="center" | १० | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | ० |- ! align="center" | ११ | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | ० |- class="sortbottom" | colspan="3" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="points"/> |} == हे सुद्धा पहा == # [[फॉर्म्युला वन]] # [[जपानी ग्रांप्री]] # [[सुझुका आंतरराष्ट्रीय रेसिंग कोर्स]] # [[२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम]] # [[फॉर्म्युला वन ग्रांप्री यादी]] # [[फॉर्म्युला वन चालक अजिंक्यपद यादी]] # [[फॉर्म्युला वन कारनिर्माते अजिंक्यपद यादी]] # [[फॉर्म्युला वन सर्किटांची यादी]] == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} ==तळटीप== {{reflist|group=टीप}} == बाह्य दुवे == * [https://www.formula1.com/en/racing/2026/japan २०२६ जपानी ग्रांप्री – अधिकृत फॉर्म्युला वन कार्यक्रम] * [https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1281/japan/race-result अधिकृत शर्यत निकाल] * [https://www.fia.com/documents/championships/fia-formula-one-world-championship-14/season/season-2026-2072/event/Japanese%20Grand%20Prix एफआयए निर्णयपत्रे] {{माहितीचौकट ग्रांप्री शर्यत | हंगाम = २०२६ | ग्रांप्री = जपानी ग्रांप्री | हंगामातील_मागील_शर्यत = २०२६ चिनी ग्रांप्री | हंगामातील_पुढील_शर्यत = २०२६ मियामी ग्रांप्री | ग्रांप्री_मागील_शर्यत = २०२५ जपानी ग्रांप्री | ग्रांप्री_पुढील_शर्यत = २०२७ जपानी ग्रांप्री }} {{२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम}} {{फॉर्म्युला वन अजिंक्यपद}} [[वर्ग:जपानी ग्रांप्री]] [[वर्ग:२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम]] 55xipq3na4j93kgoppwerx0cn6myibt 2723272 2723265 2026-10-19T19:40:13Z Koolkrazy 1591 2723272 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट ग्रांप्री शर्यत माहिती | प्रकार = एफ.१ | देश = जपान | ग्रांप्री = जपानी | चित्र = Circuit Suzuka.png | चित्र_शीर्षक = सुझुका सर्किटचा आराखडा | दिनांक = मार्च २९ | वर्ष = २०२६ | अधिकृत_नाव = फॉर्म्युला १ अरामको जपानी ग्रांप्री २०२६ | शर्यत_क्रमांक = ३ | हंगामात_एकूण_शर्यती = २३ | शर्यतीचे_ठिकाण = [[सुझुका आंतरराष्ट्रीय रेसिंग कोर्स]], [[सुझुका]], [[जपान]] | सर्किट_प्रकार = कायमस्वरूपी रेसिंग सर्किट | सर्किट_अंतर_किमी = ५.८०७ | सर्किट_अंतर_मैल = ३.६०८ | एकूण_फेऱ्या = ५३ | एकूण_अंतर_किमी = ३०७.४७१ | एकूण_अंतर_मैल = १९१.०५४ | हवामान = ढगाळ | पोल_चालक = [[किमी आंतोनेली]] | पोल_देश = ITA | पोल_संघ = [[मर्सिडीज-बेंझ]] | पोल_वेळ = १:२८.७७८ | जलद_चालक = [[किमी आंतोनेली]] | जलद_देश = ITA | जलद_संघ = [[मर्सिडीज-बेंझ]] | जलद_वेळ = १:३२.४३२ | जलद_फेरी = ४९ | पहिला_चालक = [[किमी आंतोनेली]] | पहिला_देश = ITA | पहिला_संघ = [[मर्सिडीज-बेंझ]] | दुसरा_चालक = [[ऑस्कर पियास्त्री]] | दुसरा_देश = AUS | दुसरा_संघ = [[मॅकलारेन]] | तिसरा_चालक = [[शार्ल लक्लेर]] | तिसरा_देश = MON | तिसरा_संघ = [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | हंगामातील_मागील_शर्यत = २०२६ चिनी ग्रांप्री | हंगामातील_पुढील_शर्यत = २०२६ मियामी ग्रांप्री | ग्रांप्री_मागील_शर्यत = २०२५ जपानी ग्रांप्री | ग्रांप्री_पुढील_शर्यत = २०२७ जपानी ग्रांप्री }} '''२०२६ जपानी ग्रांप्री''' (अधिकृत नाव '''फॉर्म्युला १ अरामको जपानी ग्रांप्री २०२६''') ही २९ मार्च २०२६ रोजी [[जपान]]मधील [[सुझुका आंतरराष्ट्रीय रेसिंग कोर्स]]वर झालेली [[फॉर्म्युला वन]] मोटारशर्यत होती. ती [[२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम]]ातील तिसरी फेरी होती. सप्ताहांताचा कार्यक्रम २७ ते २९ मार्चदरम्यान आयोजित झाला; या फेरीत स्प्रिंट शर्यत नव्हती आणि शुक्रवार–शनिवारच्या तीन मुक्त सराव सत्रांनंतर शनिवारी पात्रता व रविवारी ५३ फेऱ्यांची मुख्य शर्यत झाली.<ref name="event">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ जपानी ग्रांप्री – अधिकृत कार्यक्रम व सत्रे|दुवा=https://www.formula1.com/en/racing/2026/japan|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=२९ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> [[मर्सिडीज-बेंझ|मर्सिडीज]]चा [[किमी आंतोनेली]] याने पोल पोझिशन मिळवून सुरुवातीच्या फेऱ्यांत स्थान गमावले; तथापि २२व्या फेरीतील सेफ्टी कारच्या काळात टायर बदलल्यामुळे त्याने आघाडी पुन्हा मिळवली आणि शेवटी १३.७२२ सेकंदांच्या फरकाने विजय नोंदवला. [[मॅकलारेन]]चा [[ऑस्कर पियास्त्री]] दुसरा आणि [[स्कुदेरिआ फेरारी|फेरारी]]चा [[शार्ल लक्लेर]] तिसरा राहिला. [[जॉर्ज रसेल]] चौथ्या क्रमांकावर आला. आंतोनेलीचा हा सलग दुसरा ग्रांप्री विजय ठरला आणि त्याने चालक अजिंक्यपदात आघाडी घेतली.<ref name="racereport">{{स्रोत बातमी|title=जपानी ग्रांप्रीत आंतोनेलीचा दुसरा सलग विजय; पियास्त्री व लक्लेर पोडियमवर|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/antonelli-takes-championship-lead-after-surging-to-victory-in-japan-from.4EC4uZc29IUEO2iE5nKpUp.4EC4uZc29IUEO2iE5nKpUp|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=२९ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="race">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ जपानी ग्रांप्री – अधिकृत अंतिम शर्यत निकाल|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1281/japan/race-result|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=२९ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> शर्यतीचा निर्णायक प्रसंग [[ऑलिव्हर बेअरमन]] याच्या सुझुका सर्किटवरील स्पून वळणाजवळ झालेल्या अपघातामुळे घडला. नवीन २०२६ तांत्रिक नियमांमुळे गाड्यांमधील वेगातील फरक चर्चेचा विषय बनला आणि या घटनेनंतर एफआयएने ऊर्जा-व्यवस्थापनाच्या नियमनाचे परीक्षण करण्याबद्दल निवेदन प्रसिद्ध केले. याशिवाय तीन सराव सत्रांतील वेगवेगळ्या संघांची कामगिरी, पात्रतेत [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]]चे फेरी २ मध्ये बाहेर पडणे आणि फेरारी–मर्सिडीजमधील अंतिम टप्प्यातील संघर्ष ही सप्ताहांतातील प्रमुख वैशिष्ट्ये होती.<ref name="bearman">{{स्रोत बातमी|title=सुझुकातील अपघातानंतर ऑलिव्हर बेअरमनचे स्पष्टीकरण आणि एफआयएची भूमिका|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/bearman-reacts-to-50g-crash-during-japanese-grand-prix.7hiNVcluoZHH9AuiQGbQIO.7hiNVcluoZHH9AuiQGbQIO|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=३० मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="qualreport">{{स्रोत बातमी|title=जपानी ग्रांप्रीच्या पात्रता फेरीत आंतोनेलीला पोल पोझिशन; रसेल दुसरा आणि पियास्त्री तिसरा|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/antonelli-clinches-pole-position-for-japanese-grand-prix-ahead-of-russell.6YuzhITkzjh8sZebFf5eLs|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=२८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> == पार्श्वभूमी == === शर्यतीपूर्वीची अजिंक्यपदाची स्थिती === जपानपूर्वीच्या पहिल्या दोन फेऱ्यांत मर्सिडीजने वेग आणि गुण दोन्ही बाबतीत आघाडी घेतली होती. ऑस्ट्रेलियात जॉर्ज रसेलने विजय मिळवला, तर चीनमध्ये आंतोनेलीने ग्रांप्री जिंकली. चीनमधील स्प्रिंट गुणांसह जपानपूर्वी रसेल ५१ गुणांवर, आंतोनेली ४७ गुणांवर आणि मर्सिडीज संघ ९८ गुणांवर होता. फेरारीचे ६७ आणि मॅकलारेनचे १८ गुण होते; त्यामुळे सुझुका फेरीतील निकालाने हंगामाच्या सुरुवातीच्या समीकरणात बदल होण्याची शक्यता होती.<ref name="points">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ जपानी ग्रांप्री – शर्यतीनंतरची चालक आणि कारनिर्माते अजिंक्यपद गुणतालिका|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_japanese_grand_prix_-_championship_points.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=२९ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="racereport"/> मॅकलारेनला चीनमधील मुख्य शर्यतीत दोन्ही कार सुरू करता आल्या नव्हत्या. त्या पार्श्वभूमीवर जपानमध्ये विश्वासार्हतेने धावा पूर्ण करणे तसेच मर्सिडीज आणि फेरारीशी एक फेरीतील वेगाच्या स्पर्धेत उतरता येते का, हे संघासाठी महत्त्वाचे होते. रेड बुलसाठी सुझुका हा मागील वर्षांमध्ये यश मिळालेला सर्किट असल्याने व्हर्सटॅपनची कामगिरी लक्षवेधी ठरणार होती. नवीन तांत्रिक नियमांतून कारची ऊर्जा-व्यवस्था, टायर तापमान आणि वळणांमधील स्थैर्य यांची तुलना येथे विशेष महत्त्वाची ठरली.<ref name="fp1report">{{स्रोत बातमी|title=जपानी ग्रांप्रीच्या पहिल्या सरावात रसेल सर्वात वेगवान; मर्सिडीजचे पहिले दोन क्रमांक|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/fp1-russell-heads-mercedes-1-2-in-opening-practice-session-for-japanese.1WB5ian2z0xW2JirY293oM.1WB5ian2z0xW2JirY293oM|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=२७ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="qualreport"/> === सर्किट आणि सप्ताहांत === [[सुझुका आंतरराष्ट्रीय रेसिंग कोर्स]] हे आठच्या आकड्याप्रमाणे स्वतःच्या मार्गाला ओलांडणारे सर्किट आहे. ५.८०७ किलोमीटरच्या फेरीत सुरूवातीची सलग 'एस' वळणे, डेगनर वळणे, हेअरपिन, स्पून वळण, उच्च वेगाचे १३०आर आणि अंतिम शिकेन यांमुळे चालकांना कमी आणि जास्त वेगाच्या वळणांत वेगवेगळ्या प्रकारच्या संतुलनाची गरज भासते. सलग दिशाबदलांमध्ये पुढच्या टायरवरील ताण, तसेच स्पून आणि वेगवान वळणांमध्ये ऊर्जा वापरण्याची पद्धत यावर कारचा एकूण वेग अवलंबून राहतो.<ref name="prerace">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ जपानी ग्रांप्रीची पार्श्वभूमी, सर्किट आणि महत्त्वाची आकडेवारी|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/need-to-know-the-most-important-facts-stats-and-trivia-ahead-of-the-2026-japanese-grand-prix.59xoCL07qjNCWPVzBJOmK2.59xoCL07qjNCWPVzBJOmK2|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=२६ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> २०२६ च्या स्पर्धेपूर्वी सर्किटवरील काही भाग पुन्हा डांबरीकरण करून तयार करण्यात आले होते. २०२५ मध्ये पहिल्या विभागात काम झाले होते; २०२६ पूर्वी पुढील भागातही नवीन पृष्ठभाग टाकण्यात आला. सुरुवातीला पृष्ठभागाची पकड मर्यादित राहणे आणि धावत्या सप्ताहांतात रबराचा थर वाढल्याने ती बदलणे अपेक्षित होते. यामुळे प्रथम सरावात जमा झालेली माहिती पात्रता व शर्यतीतील परिस्थितीशी तंतोतंत जुळेलच असे नव्हते.<ref name="tyres">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ जपानी ग्रांप्रीमध्ये उपलब्ध असलेली टायर मिश्रणे|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/what-tyres-will-the-teams-and-drivers-have-for-the-2026-japanese-grand-prix.4V0p1BrC3PbEiWNzsivaSr.4V0p1BrC3PbEiWNzsivaSr|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=२५ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> शुक्रवारी २७ मार्च रोजी दोन स्वतंत्र एक-तासांचे मुक्त सराव सत्रे आयोजित झाली. शनिवारी २८ मार्चला तिसरा सराव आणि त्यानंतर तीन फेर्‍यांची पात्रता झाली. रविवारी २९ मार्च रोजी मुख्य ग्रांप्री झाली. शनिवारी फेरी १, फेरी २ आणि फेरी ३ अशा क्रमाने २२ चालकांमधून दहा अंतिम स्पर्धक निश्चित झाले. या सप्ताहांतात स्वतंत्र स्प्रिंट पात्रता किंवा स्प्रिंट शर्यतीचे आयोजन झाले नव्हते.<ref name="event"/> === सहभागी चालक आणि संघ === मुख्य ग्रांप्रीत ११ संघांचे प्रत्येकी दोन असे २२ चालक सहभागी होते. मात्र शुक्रवारी पहिल्या मुक्त सरावात ॲस्टन मार्टिनने [[फर्नांदो अलोन्सो]]ऐवजी राखीव चालक [[जॅक क्रॉफर्ड]] याला कार क्रमांक ३४ चालवण्याची संधी दिली. त्यामुळे त्या एकाच सत्रात क्रॉफर्डचे नाव निकालात दिसते, तर शुक्रवारच्या दुसऱ्या सत्रापासून अलोन्सो पुन्हा त्याच्या नियमित कारमध्ये होता. तो मुख्य ग्रांप्रीतून अनुपस्थित नव्हता.<ref name="fp1report"/><ref name="fp2report">{{स्रोत बातमी|title=दुसऱ्या मुक्त सरावात पियास्त्रीची आघाडी; आंतोनेली आणि रसेल त्यामागे|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/fp2-piastri-sets-the-pace-from-antonelli-and-russell-during-second-practice.2CeFTkESJX45t8tlF1V0rm|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=२७ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> {| class="wikitable" style="font-size:85%;" ! संघ ! चालक ! कार क्रमांक |- | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] | align="center" | १२ |- | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | {{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]] | align="center" | ६३ |- | [[मॅकलारेन]] | {{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]] | align="center" | ८१ |- | [[मॅकलारेन]] | {{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]] | align="center" | १ |- | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | {{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]] | align="center" | १६ |- | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | {{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]] | align="center" | ४४ |- | [[रेड बुल रेसिंग]] | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | align="center" | ३ |- | [[रेड बुल रेसिंग]] | {{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]] | align="center" | ६ |- | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | {{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]] | align="center" | १० |- | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | {{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]] | align="center" | ४३ |- | [[रेसिंग बुल्स]] | {{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]] | align="center" | ३० |- | [[रेसिंग बुल्स]] | {{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]] | align="center" | ४१ |- | [[हास एफ.१ संघ]] | {{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]] | align="center" | ८७ |- | [[हास एफ.१ संघ]] | {{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]] | align="center" | ३१ |- | [[ऑडी एफ१ संघ]] | {{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]] | align="center" | २७ |- | [[ऑडी एफ१ संघ]] | {{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] | align="center" | ५ |- | [[विलियम्स एफ१]] | {{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]] | align="center" | २३ |- | [[विलियम्स एफ१]] | {{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] | align="center" | ५५ |- | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | {{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]] | align="center" | १४ |- | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | {{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]] | align="center" | १८ |- | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | {{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]] | align="center" | ११ |- | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | {{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]] | align="center" | ७७ |- class="sortbottom" | colspan="3" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="event"/>; पहिल्या सरावात अलोन्सोऐवजी क्रॉफर्ड सहभागी झाला; <ref name="fp1">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ जपानी ग्रांप्री – पहिल्या मुक्त सरावाचे अधिकृत वर्गीकरण|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1281/japan/practice/1|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=२७ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> |} === टायर === अधिकृत पुरवठादार [[पिरेली]]ने C1 (हार्ड), C2 (मीडियम) आणि C3 (सॉफ्ट) अशी त्या हंगामातील सर्वात कठीण तीन कोरडी मिश्रणे निवडली. प्रत्येक नियमित चालकाला दोन हार्ड, तीन मीडियम आणि आठ सॉफ्ट संच देण्यात आले; पावसासाठी इंटरमीडिएट व पूर्ण वेट टायर उपलब्ध होते. नियमित कोरड्या ग्रांप्रीत दोन भिन्न स्लिक मिश्रणांचा वापर करण्याच्या नियमामुळे पिट-स्टॉप अनिवार्य होणार होता. नवीन डांबरावरील पकड आणि टायरवर होणारे ग्रेनिंग यांचा विचार करून संघांनी एक थांबा किंवा पर्यायी दीर्घ पहिला टप्पा यांची तुलना केली.<ref name="tyres"/> शुक्रवारी स्पर्धात्मक फेऱ्यांसह दीर्घ फेऱ्या पूर्ण करून टायरची घसरण, इंधन-भारानुसार संतुलन आणि ऊर्जा-व्यवस्थापन यांचे निरीक्षण झाले. मात्र मॅकलारेन, रेसिंग बुल्स व काही इतर संघांना तांत्रिक अडचणींमुळे अपेक्षित माहिती मिळाली नाही. यामुळे प्रत्यक्ष ५३ फेऱ्यांतील वेगाचा अंदाज लावण्यास फक्त एक फेरीच्या वेळांपेक्षा अतिरिक्त दीर्घ-धाव माहिती अधिक महत्त्वाची ठरली.<ref name="fp2report"/><ref name="raceteams">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ जपानी ग्रांप्रीनंतर संघ आणि चालकांच्या प्रतिक्रिया|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/what-the-teams-said-race-day-in-japan-2026.7ljwEx0ZL2qA0lytKAwXLI|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=२९ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> {| class="wikitable" style="font-size:85%;" ! टायर प्रकार ! मिश्रण ! बाजूच्या पट्टीचा रंग ! प्रत्येकी उपलब्ध संच |- | हार्ड | C1 | पांढरा | align="center" | २ |- | मीडियम | C2 | पिवळा | align="center" | ३ |- | सॉफ्ट | C3 | लाल | align="center" | ८ |- class="sortbottom" | colspan="4" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="tyres"/> |} हार्ड टायर जास्त टिकाऊ असले तरी सुरुवातीची पकड कमी असते; मीडियम मिश्रण वेग आणि टिकाऊपणा यांचा समतोल साधते, तर सॉफ्ट मिश्रण पात्रतेतील जलद एकल फेऱ्यांसाठी उपयुक्त असते. == मुक्त सराव सत्रे == === पहिला मुक्त सराव === पहिल्या एक-तासाच्या सरावात मर्सिडीजने सुरुवातीपासूनच वेग दाखवला. संघांनी काही गाड्यांवर एरोडायनॅमिक निरीक्षणासाठी मोजमाप करणारी उपकरणे आणि रंगद्रव्य वापरले. उर्वरित हंगामातील कार सुधारणा आणि पुढील ग्रांप्रीपूर्वीचे काम ठरवण्यासाठी हा डेटा आवश्यक होता. सुरुवातीला फेरारीच्या चालकांनी वेगवान वेळा नोंदवल्या, परंतु सॉफ्ट टायरवरील नंतरच्या प्रयत्नांत रसेल आणि आंतोनेली पुढे आले.<ref name="fp1report"/> आयझॅक हादजारला कारच्या ब्रेकचे तापमान आणि वळणांवरील अतिरिक्त ओव्हरस्टिअर याबाबत अडचणी जाणवल्या. अलेक्झांडर अल्बोनने डेगनर भागातील कडेला जाऊन कार थोडी अडथळ्याला स्पर्श केली; तरी तो सराव सुरू ठेवू शकला. त्या विलियम्स कारवर नवीन पुढील निलंबन भाग तपासले जात होते. याच सत्रात अल्बोन आणि कॅडिलॅकच्या सर्गिओ पेरेझ यांचा अंतिम शिकेनच्या जवळ संपर्क झाला. या घटनेची पंचांनी स्वतंत्र चौकशी केली.<ref name="fp1report"/><ref name="fia25">{{स्रोत बातमी|title=जपानी ग्रांप्री: अल्बोन आणि पेरेझ यांच्या संपर्काविषयी पंचनिर्णय, दस्तऐवज २५|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_japanese_grand_prix_-_decision_-_car_23_-_alleged_incident_with_car_11.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=२७ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> रसेलने १:३१.६६६ या वेळेसह पहिले स्थान घेतले. आंतोनेली फक्त ०.०२६ सेकंद मागे राहिला आणि मॅकलारेनच्या नॉरिस व पियास्त्रीने पुढील दोन क्रमांक मिळवले. दोन्ही फेरारी त्यामागे होत्या. व्हर्सटॅपन सातवा राहिला; प्रथम सरावात रेसिंग बुल्सच्या दोन्ही चालकांचा पहिल्या दहामध्ये समावेश झाला. क्रॉफर्डने अलोन्सोच्या जागी केलेल्या एकमेव सत्रात अकरा फेऱ्या पूर्ण केल्या. पहिल्या दहा चालकांमधील लहान फरकामुळे हा निकाल टायर प्रकार आणि इंधन-भार लक्षात न घेता संपूर्ण शर्यतीचा क्रम दाखवणारा ठरत नव्हता.<ref name="fp1"/><ref name="fp1report"/> === मुक्त सराव १ चे निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान ! कार क्र. ! चालक ! संघ ! वेळ / अंतर ! फेऱ्या |- ! align="center" | १ | align="center" | ६३ | {{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १:३१.६६६ | align="center" | २७ |- ! align="center" | २ | align="center" | १२ | {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | +०.०२६ | align="center" | २६ |- ! align="center" | ३ | align="center" | १ | {{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]] | [[मॅकलारेन]] | align="center" | +०.१३२ | align="center" | २० |- ! align="center" | ४ | align="center" | ८१ | {{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]] | [[मॅकलारेन]] | align="center" | +०.१९९ | align="center" | २३ |- ! align="center" | ५ | align="center" | १६ | {{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | +०.२८९ | align="center" | २५ |- ! align="center" | ६ | align="center" | ४४ | {{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | +०.३७४ | align="center" | २३ |- ! align="center" | ७ | align="center" | ३ | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | +०.७९१ | align="center" | २७ |- ! align="center" | ८ | align="center" | ३० | {{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]] | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | +०.८६३ | align="center" | २७ |- ! align="center" | ९ | align="center" | ३१ | {{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | +०.९३५ | align="center" | २३ |- ! align="center" | १० | align="center" | ४१ | {{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]] | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | +०.९९९ | align="center" | २९ |- ! align="center" | ११ | align="center" | ५ | {{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | +१.०९३ | align="center" | २७ |- ! align="center" | १२ | align="center" | २७ | {{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | +१.१३२ | align="center" | २६ |- ! align="center" | १३ | align="center" | ६ | {{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | +१.१३७ | align="center" | २७ |- ! align="center" | १४ | align="center" | ८७ | {{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | +१.२३४ | align="center" | २७ |- ! align="center" | १५ | align="center" | १० | {{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | +१.३१२ | align="center" | २५ |- ! align="center" | १६ | align="center" | ४३ | {{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | +१.६९५ | align="center" | २४ |- ! align="center" | १७ | align="center" | ५५ | {{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | +१.७१७ | align="center" | २६ |- ! align="center" | १८ | align="center" | २३ | {{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]] | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | +२.०३१ | align="center" | २२ |- ! align="center" | १९ | align="center" | ११ | {{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | +२.५५५ | align="center" | १८ |- ! align="center" | २० | align="center" | ७७ | {{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | +२.८२४ | align="center" | २४ |- ! align="center" | २१ | align="center" | १८ | {{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | +३.६२८ | align="center" | २२ |- ! align="center" | २२ | align="center" | ३४ | {{flagicon|USA}} [[जॅक क्रॉफर्ड]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | +४.६९६ | align="center" | ११ |- class="sortbottom" | colspan="6" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="fp1"/> |} === दुसरा मुक्त सराव === दुपारच्या सरावात मॅकलारेनने लक्षणीय सुधारणा दाखवली. पियास्त्रीने १:३०.१३३ अशी सर्वात वेगवान फेरी नोंदवली, आंतोनेली त्याच्यापेक्षा ०.०९२ आणि रसेल ०.२०५ सेकंद मागे राहिले. पियास्त्रीची वेळ शुक्रवारी पहिल्या सत्रापेक्षा सुधारलेल्या पकड आणि वेगाचे संकेत देणारी होती; तथापि तीन संघांमधील शर्यतीतील वास्तविक अंतर यावरून ठरवता येत नव्हते.<ref name="fp2">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ जपानी ग्रांप्री – दुसऱ्या मुक्त सरावाचे अधिकृत वर्गीकरण|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1281/japan/practice/2|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=२७ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="fp2report"/> नॉरिसचा कार्यक्रम मॅकलारेनमधील हायड्रॉलिक समस्येमुळे उशिरा सुरू झाला. त्याला मर्यादित वेळेत वेगवेगळे टायर वापरून काम पूर्ण करावे लागले. अशा व्यत्ययामुळे केवळ पात्रता-वेग नव्हे तर इंधन जास्त असताना सलग फेऱ्यांची तुलना कठीण झाली. मॅकलारेनने अडचण दूर करून नॉरिसला अखेरीस चौथ्या क्रमांकाची वेळ नोंदवण्याइतके धावू दिले.<ref name="fp2report"/><ref name="fp2"/> आर्विड लिंडब्लाडने केवळ एक आऊट-लॅप केला. त्याच्या रेसिंग बुल्स कारमध्ये गिअरबॉक्सची समस्या उद्भवल्याने त्याने वेगवान वेळ नोंदवली नाही. पेरेझच्या कारचा तळ पहिल्या सरावातील संपर्कानंतर दुरुस्त करण्यात संघाचा वेळ गेला. ऑडीचा गॅब्रिएल बोर्तोलेतोही कारवर सुरू असलेल्या कामामुळे दीर्घ काळ गॅरेजमध्ये राहिला. अल्बोनची कार काही काळ ट्रॅकवर थांबल्याने पिवळे झेंडे दिसले, परंतु ती पुन्हा सुरू झाली.<ref name="fp2report"/> अलोन्सो पहिल्यांदाच या सप्ताहांतात कारमध्ये परतला. हॅमिल्टनने शेवटी कारच्या वर्तनाबद्दल समाधान नसल्याचे रेडिओवर सांगितले. हल्केनबर्ग सातवा आणि अल्बोन आठवा राहिल्याने मधल्या संघांतील क्रमवारी पहिल्या सरावापेक्षा बदलली. पियास्त्री–आंतोनेली–रसेल यांच्यात ०.२०५ सेकंदांचा फरक होता, तर चौथ्या क्रमांकावरील नॉरिसला १७ फेऱ्यांत सर्वाधिक वेळ मिळवावा लागला. दुसऱ्या सरावाच्या निकालामुळे शनिवारी पात्रता फेरीत मॅकलारेन मर्सिडीजला आव्हान देऊ शकते, अशी शक्यता निर्माण झाली.<ref name="fp2"/><ref name="fp2report"/> === मुक्त सराव २ चे निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान ! कार क्र. ! चालक ! संघ ! वेळ / अंतर ! फेऱ्या |- ! align="center" | १ | align="center" | ८१ | {{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]] | [[मॅकलारेन]] | align="center" | १:३०.१३३ | align="center" | २९ |- ! align="center" | २ | align="center" | १२ | {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | +०.०९२ | align="center" | २८ |- ! align="center" | ३ | align="center" | ६३ | {{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | +०.२०५ | align="center" | २९ |- ! align="center" | ४ | align="center" | १ | {{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]] | [[मॅकलारेन]] | align="center" | +०.५१६ | align="center" | १७ |- ! align="center" | ५ | align="center" | १६ | {{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | +०.७१३ | align="center" | २८ |- ! align="center" | ६ | align="center" | ४४ | {{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | +०.८४७ | align="center" | २७ |- ! align="center" | ७ | align="center" | २७ | {{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | +१.३०८ | align="center" | २७ |- ! align="center" | ८ | align="center" | २३ | {{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]] | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | +१.३६३ | align="center" | ३० |- ! align="center" | ९ | align="center" | ८७ | {{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | +१.३६५ | align="center" | २८ |- ! align="center" | १० | align="center" | ३ | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | +१.३७६ | align="center" | २९ |- ! align="center" | ११ | align="center" | ३१ | {{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | +१.३९९ | align="center" | ३० |- ! align="center" | १२ | align="center" | ३० | {{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]] | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | +१.४५७ | align="center" | ३१ |- ! align="center" | १३ | align="center" | ५५ | {{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | +१.४७५ | align="center" | ३० |- ! align="center" | १४ | align="center" | १० | {{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | +१.६०१ | align="center" | २९ |- ! align="center" | १५ | align="center" | ६ | {{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | +१.६२६ | align="center" | २९ |- ! align="center" | १६ | align="center" | ५ | {{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | +१.८०० | align="center" | ११ |- ! align="center" | १७ | align="center" | ४३ | {{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | +२.३०५ | align="center" | २८ |- ! align="center" | १८ | align="center" | ७७ | {{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | +२.४८२ | align="center" | २८ |- ! align="center" | १९ | align="center" | १४ | {{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | +३.४६३ | align="center" | २४ |- ! align="center" | २० | align="center" | ११ | {{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | +३.५५६ | align="center" | १४ |- ! align="center" | २१ | align="center" | १८ | {{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | +३.८१८ | align="center" | २१ |- ! align="center" | २२ | align="center" | ४१ | {{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]] | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | नोंद नाही | align="center" | १ |- class="sortbottom" | colspan="6" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="fp2"/> |} === तिसरा मुक्त सराव === अंतिम सरावात संघांनी पात्रतेसाठी कमी इंधनासह वेगवान धावांच्या क्रमावर भर दिला. प्रारंभी थोड्या गाड्याच ट्रॅकवर आल्या; त्यानंतर फेरारीने हॅमिल्टन व लक्लेरच्या फेऱ्यांतून वेग वाढवला. पुढे आंतोनेलीने सर्वप्रथम १ मिनिट ३१ सेकंदांखाली, नंतर १ मिनिट ३० सेकंदांखाली वेळ नोंदवून आपल्या कारचा वेग स्पष्ट केला. रसेलनेही त्याला जवळ आणण्याचा प्रयत्न केला.<ref name="fp3report">{{स्रोत बातमी|title=तिसऱ्या मुक्त सरावात आंतोनेली सर्वात वेगवान|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/fp3-antonelli-beats-mercedes-team-mate-russell-to-fastest-time-in-final.NfWBOJEAaBCzWLWBDz81J|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमेड|दिनांक=२८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> नॉरिसच्या कारमध्ये ऊर्जा पुनर्प्राप्ती प्रणालीसंबंधी (ERS) समस्या असल्याने तो सत्राच्या शेवटच्या २५ मिनिटांपर्यंत गॅरेजमध्येच राहिला. यापूर्वीच्या सत्रातील विलंबामुळे त्याच्या सप्ताहांतातील एकूण सराव फेऱ्या पियास्त्रीच्या तुलनेत कमी झाल्या. अशा अवस्थेतही नॉरिसने सहावा क्रमांक मिळवला. रेसिंग बुल्सच्या लिंडब्लाडलाही मागील सत्रात मर्यादित धावा मिळाल्याने पुढील पात्रतेपूर्वी माहिती गोळा करणे महत्त्वाचे होते.<ref name="fp3report"/> हासच्या बेअरमनला स्पून वळणाच्या बाहेर येताना मोठ्या घसरणीचा अनुभव आला, पण कार अडथळ्याला न धडकता त्याने सत्र सुरू ठेवले. हल्केनबर्ग आणि बोट्टास यांनी १३०आर भागातील वाहतुकीबद्दल नाराजी नोंदवली. शेवटी आंतोनेलीने १:२९.३६२, रसेलने १:२९.६१६ अशी वेळ दिली; लक्लेर तिसरा असूनही आंतोनेलीपेक्षा ०.८६७ सेकंद मागे होता. पियास्त्री चौथा, हॅमिल्टन पाचवा आणि नॉरिस सहावा राहिला.<ref name="fp3report"/><ref name="fp3">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ जपानी ग्रांप्री – तिसऱ्या मुक्त सरावाचे अधिकृत वर्गीकरण|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1281/japan/practice/3|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=२८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> या टप्प्यापर्यंत मर्सिडीजने पहिल्या व तिसऱ्या सरावात दोन्ही अव्वल क्रमांक मिळवले होते, तर मॅकलारेनने दुसऱ्या सरावात पहिले स्थान घेतले होते. सरावातील यश आणि पात्रता फेरीतील स्थान वेगळे असू शकते; पात्रता फेरीच्या प्रत्येक टप्प्यात टायर तापमान, ट्रॅकची पकड आणि प्रतिस्पर्ध्यांमधील वाहतूक यांचा परिणाम होत होता. या पार्श्वभूमीवर अंतिम सरावातील मर्सिडीजचा फरक महत्त्वाचा होता.<ref name="fp3"/><ref name="qualreport"/> === मुक्त सराव ३ चे निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान ! कार क्र. ! चालक ! संघ ! वेळ / अंतर ! फेऱ्या |- ! align="center" | १ | align="center" | १२ | {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १:२९.३६२ | align="center" | १८ |- ! align="center" | २ | align="center" | ६३ | {{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | +०.२५४ | align="center" | १८ |- ! align="center" | ३ | align="center" | १६ | {{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | +०.८६७ | align="center" | २० |- ! align="center" | ४ | align="center" | ८१ | {{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]] | [[मॅकलारेन]] | align="center" | +१.००२ | align="center" | १९ |- ! align="center" | ५ | align="center" | ४४ | {{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | +१.०२१ | align="center" | २३ |- ! align="center" | ६ | align="center" | १ | {{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]] | [[मॅकलारेन]] | align="center" | +१.२३८ | align="center" | १३ |- ! align="center" | ७ | align="center" | २७ | {{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | +१.२९६ | align="center" | २१ |- ! align="center" | ८ | align="center" | ३ | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | +१.५४८ | align="center" | २२ |- ! align="center" | ९ | align="center" | ५ | {{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | +१.६३८ | align="center" | २१ |- ! align="center" | १० | align="center" | १० | {{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | +१.७२० | align="center" | २० |- ! align="center" | ११ | align="center" | ६ | {{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | +१.७३२ | align="center" | २१ |- ! align="center" | १२ | align="center" | ३० | {{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]] | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | +१.७३५ | align="center" | २१ |- ! align="center" | १३ | align="center" | ४१ | {{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]] | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | +१.९२६ | align="center" | १७ |- ! align="center" | १४ | align="center" | ३१ | {{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | +१.९६४ | align="center" | २२ |- ! align="center" | १५ | align="center" | ८७ | {{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | +२.१९६ | align="center" | १८ |- ! align="center" | १६ | align="center" | २३ | {{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]] | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | +२.३७१ | align="center" | २० |- ! align="center" | १७ | align="center" | ४३ | {{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | +२.३९७ | align="center" | २५ |- ! align="center" | १८ | align="center" | ५५ | {{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | +२.४६७ | align="center" | २६ |- ! align="center" | १९ | align="center" | ७७ | {{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | +३.१४१ | align="center" | २० |- ! align="center" | २० | align="center" | ११ | {{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | +३.१७८ | align="center" | १८ |- ! align="center" | २१ | align="center" | १८ | {{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | +४.१२३ | align="center" | १९ |- ! align="center" | २२ | align="center" | १४ | {{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | +४.१६७ | align="center" | १४ |- class="sortbottom" | colspan="6" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="fp3"/> |} == ग्रांप्री पात्रता फेरी == शनिवारच्या पात्रता फेरीत २२ चालकांमधून फेरी १ मध्ये सहा आणि फेरी २ मध्ये आणखी सहा चालक बाहेर पडले. शेवटच्या दहा चालकांनी फेरी ३ मध्ये पोल पोझिशनसाठी वेळ नोंदवली. सर्व अधिकृत वैध वेळा स्वतंत्र स्तंभात दाखवल्या आहेत; पुढील फेरीत न गेलेल्या चालकांसाठी रिकामे स्तंभ ठेवले आहेत. वेळा फक्त वेग दर्शवतात; पिट-लेनमधून सुरुवात किंवा ग्रिड दंड असता अंतिम ग्रिड स्वतंत्र पाहणे आवश्यक असते.<ref name="qual">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ जपानी ग्रांप्री – पात्रता फेरीचे अधिकृत वर्गीकरण|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1281/japan/qualifying|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=२८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="grid">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ जपानी ग्रांप्री – अधिकृत सुरुवातीची क्रमवारी|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1281/japan/starting-grid|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=२९ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === फेरी १ === मर्सिडीज, मॅकलारेन आणि फेरारी यांच्यातील स्पर्धेसह या फेरीत मागच्या सहा स्थानांपासून वाचण्यासाठीही चुरस झाली. रसेलने १:२९.९६७ आणि लक्लेरने १:२९.९१५ अशा वेगवान वेळा नोंदवल्या. आंतोनेली १:३०.०३५ वर होता. पियास्त्री आणि इतर आघाडीच्या चालकांनी नंतर अधिक वेगाने पुढील फेरी गाठली.<ref name="qual"/><ref name="qualreport"/> पहिल्या फेरीत विलियम्सचा अल्बोन १७वा, हासचा बेअरमन १८वा, कॅडिलॅकचे पेरेझ व बोट्टास १९वे व २०वे, तर ॲस्टन मार्टिनचे अलोन्सो व स्ट्रोल अनुक्रमे २१वे आणि २२वे राहिले. बेअरमनला अल्बोनच्या वेळेपेक्षा केवळ ०.००२ सेकंदांची कमतरता पडली. या सहा चालकांचे सत्र पहिल्या टप्प्यातच संपले; इतर १६ चालक दुसऱ्या फेरीत गेले.<ref name="qual"/><ref name="qualreport"/> === फेरी २ === दुसऱ्या फेरीत सर्वात उल्लेखनीय निकाल म्हणजे चार वेळचा जागतिक विजेता मॅक्स व्हर्सटॅपन अकराव्या क्रमांकावर थांबला. त्याने १:३०.२६२ अशी सर्वोत्तम वेळ नोंदवली; ती अंतिम दहामध्ये जाण्यासाठी अपुरी पडली. त्याने कार चालवताना संतुलन आणि वर्तनाबद्दल तीव्र असमाधान व्यक्त केले. सुझुकातील अलीकडच्या हंगामातील त्याच्या पोल पोझिशनच्या मालिकेत या निकालामुळे खंड पडला.<ref name="qual"/><ref name="qualreport"/> हासचा ओकन १२वा, ऑडीचा हल्केनबर्ग १३वा, रेसिंग बुल्सचा लॉसन १४वा, अल्पाइनचा कोलापिंटो १५वा आणि विलियम्सचा सायेन्स १६वा राहिला. लॉसनच्या अखेरच्या प्रयत्नात झालेल्या चुकीमुळे तो पुढे जाऊ शकला नाही. उलट लिंडब्लाडने संपूर्ण FP2 गमावूनही १:३०.१०९ अशी वेळ देऊन शेवटच्या दहामध्ये प्रवेश मिळवला; त्याने व्हर्सटॅपनचा वेळ मागे टाकला. पियास्त्री, आंतोनेली, लक्लेर आणि इतर आघाडीचे चालक अंतिम स्पर्धेसाठी पात्र ठरले.<ref name="qual"/><ref name="qualteams">{{स्रोत बातमी|title=जपानी ग्रांप्रीच्या पात्रतेनंतर संघांची तांत्रिक निरीक्षणे|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/what-the-teams-said-qualifying-in-japan-2026.uxt6saBn0UBNt1LEszAYt|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=२८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === फेरी ३ === अंतिम दहा चालकांमध्ये आंतोनेलीच्या पहिल्याच प्रभावी प्रयत्नाने १:२८.७७८ अशी सर्वोत्तम वेळ नोंदवली; उरलेले प्रयत्न त्याला मागे टाकू शकले नाहीत. रसेल १:२९.०७६ वेळेसह दुसरा (०.२९८ सेकंद मागे), तर पियास्त्री १:२९.१३२ वेळेसह तिसरा (०.३५४ सेकंद मागे) राहिला. ही मर्सिडीजच्या दोन्ही कारांची सलग तिसरी पहिल्या रांगेवरील पात्रता होती.<ref name="qualreport"/><ref name="qual"/> लक्लेरने १:२९.४०५ करून चौथा क्रमांक मिळवला; नॉरिस फक्त ०.००४ सेकंदांनी मागे पाचवा राहिला. हॅमिल्टन सहावा आणि पियेर गॅस्ली सातवा होता. हादजार आठवा, बोर्तोलेतो नववा आणि लिंडब्लाड दहावा ठरला. पात्रतेतील पहिल्या दहा चालकांमध्ये मॅकलारेन, फेरारी आणि मर्सिडीज प्रत्येकी दोन, रेड बुलचा हादजार, अल्पाइनचा गॅस्ली, ऑडीचा बोर्तोलेतो व रेसिंग बुल्सचा लिंडब्लाड असा समावेश होता.<ref name="qual"/> रसेलला कारच्या मागच्या भागातील संतुलनाबद्दल समस्या जाणवत होती. सरावानंतर बदललेली निलंबन-संबंधी मांडणी पात्रता फेरीत अपेक्षेप्रमाणे परिणाम देत नसल्याचे त्याने सांगितले. नॉरिसच्या कमी सराव फेऱ्यांच्या पार्श्वभूमीवर पाचवा क्रमांक महत्त्वाचा होता. पियास्त्रीने मॅकलारेनची कार प्रतिस्पर्ध्यांच्या जवळ पोहोचत असल्याचे दाखवले, पण ५३ फेऱ्यांमध्ये टायर टिकाऊपणा आणि वेग कायम राखणे हा वेगळा प्रश्न होता.<ref name="qualteams"/><ref name="qualreport"/> === मुख्य पात्रता फेरीचे निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान ! कार क्र. ! चालक ! संघ ! फेरी १ ! फेरी २ ! फेरी ३ ! फेऱ्या |- ! align="center" | १ | align="center" | १२ | {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १:३०.०३५ | align="center" | १:२९.०४८ | align="center" | १:२८.७७८ | align="center" | १५ |- ! align="center" | २ | align="center" | ६३ | {{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १:२९.९६७ | align="center" | १:२९.६८६ | align="center" | १:२९.०७६ | align="center" | २१ |- ! align="center" | ३ | align="center" | ८१ | {{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]] | [[मॅकलारेन]] | align="center" | १:३०.२०० | align="center" | १:२९.४५१ | align="center" | १:२९.१३२ | align="center" | २० |- ! align="center" | ४ | align="center" | १६ | {{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | १:२९.९१५ | align="center" | १:२९.३०३ | align="center" | १:२९.४०५ | align="center" | १८ |- ! align="center" | ५ | align="center" | १ | {{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]] | [[मॅकलारेन]] | align="center" | १:३०.४०१ | align="center" | १:२९.७९५ | align="center" | १:२९.४०९ | align="center" | २० |- ! align="center" | ६ | align="center" | ४४ | {{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | १:३०.३०९ | align="center" | १:२९.५८९ | align="center" | १:२९.५६७ | align="center" | २० |- ! align="center" | ७ | align="center" | १० | {{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | १:३०.५८४ | align="center" | १:२९.८७४ | align="center" | १:२९.६९१ | align="center" | १८ |- ! align="center" | ८ | align="center" | ६ | {{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | १:३०.६६२ | align="center" | १:३०.१०४ | align="center" | १:२९.९७८ | align="center" | १७ |- ! align="center" | ९ | align="center" | ५ | {{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | १:३०.३५९ | align="center" | १:२९.९९० | align="center" | १:३०.२७४ | align="center" | २० |- ! align="center" | १० | align="center" | ४१ | {{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]] | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | १:३०.७८१ | align="center" | १:३०.१०९ | align="center" | १:३०.३१९ | align="center" | २१ |- ! align="center" | ११ | align="center" | ३ | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | १:३०.५१९ | align="center" | १:३०.२६२ | align="center" | — | align="center" | १२ |- ! align="center" | १२ | align="center" | ३१ | {{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | १:३०.९१५ | align="center" | १:३०.३०९ | align="center" | — | align="center" | १५ |- ! align="center" | १३ | align="center" | २७ | {{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | १:३०.३५८ | align="center" | १:३०.३८७ | align="center" | — | align="center" | १४ |- ! align="center" | १४ | align="center" | ३० | {{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]] | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | १:३०.६५७ | align="center" | १:३०.४९५ | align="center" | — | align="center" | १५ |- ! align="center" | १५ | align="center" | ४३ | {{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | १:३०.९३१ | align="center" | १:३०.६२७ | align="center" | — | align="center" | १२ |- ! align="center" | १६ | align="center" | ५५ | {{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | १:३०.९२७ | align="center" | १:३१.०३३ | align="center" | — | align="center" | १५ |- ! align="center" | १७ | align="center" | २३ | {{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]] | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | १:३१.०८८ | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | ९ |- ! align="center" | १८ | align="center" | ८७ | {{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | १:३१.०९० | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | ९ |- ! align="center" | १९ | align="center" | ११ | {{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | १:३२.२०६ | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | ६ |- ! align="center" | २० | align="center" | ७७ | {{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | १:३२.३३० | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | ९ |- ! align="center" | २१ | align="center" | १४ | {{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | १:३२.६४६ | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | ९ |- ! align="center" | २२ | align="center" | १८ | {{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | १:३२.९२० | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | ९ |- class="sortbottom" | colspan="8" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="qual"/> |} === शर्यतीची अधिकृत सुरुवातीची क्रमवारी === अंतिम अधिकृत सुरुवातीच्या ग्रिडवरील २२ स्थानांचा क्रम खाली दिला आहे. फेरी ३ मध्ये न गेलेल्या चालकांसाठी त्यांची शेवटची वैध पात्रता वेळ दिली आहे. पात्रतेतील सर्वोत्तम वेळ आणि अंतिम ग्रिड स्थान यांची नोंद स्वतंत्र ठेवण्यात आली आहे.<ref name="grid"/> {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! ग्रिड ! कार क्र. ! चालक ! संघ ! पात्रता फेरीतील अंतिम वैध वेळ |- ! align="center" | १ | align="center" | १२ | {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १:२८.७७८ |- ! align="center" | २ | align="center" | ६३ | {{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १:२९.०७६ |- ! align="center" | ३ | align="center" | ८१ | {{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]] | [[मॅकलारेन]] | align="center" | १:२९.१३२ |- ! align="center" | ४ | align="center" | १६ | {{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | १:२९.४०५ |- ! align="center" | ५ | align="center" | १ | {{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]] | [[मॅकलारेन]] | align="center" | १:२९.४०९ |- ! align="center" | ६ | align="center" | ४४ | {{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | १:२९.५६७ |- ! align="center" | ७ | align="center" | १० | {{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | १:२९.६९१ |- ! align="center" | ८ | align="center" | ६ | {{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | १:२९.९७८ |- ! align="center" | ९ | align="center" | ५ | {{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | १:३०.२७४ |- ! align="center" | १० | align="center" | ४१ | {{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]] | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | १:३०.३१९ |- ! align="center" | ११ | align="center" | ३ | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | १:३०.२६२ |- ! align="center" | १२ | align="center" | ३१ | {{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | १:३०.३०९ |- ! align="center" | १३ | align="center" | २७ | {{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | १:३०.३८७ |- ! align="center" | १४ | align="center" | ३० | {{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]] | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | १:३०.४९५ |- ! align="center" | १५ | align="center" | ४३ | {{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | १:३०.६२७ |- ! align="center" | १६ | align="center" | ५५ | {{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | १:३१.०३३ |- ! align="center" | १७ | align="center" | २३ | {{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]] | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | १:३१.०८८ |- ! align="center" | १८ | align="center" | ८७ | {{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | १:३१.०९० |- ! align="center" | १९ | align="center" | ११ | {{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | १:३२.२०६ |- ! align="center" | २० | align="center" | ७७ | {{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | १:३२.३३० |- ! align="center" | २१ | align="center" | १४ | {{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | १:३२.६४६ |- ! align="center" | २२ | align="center" | १८ | {{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | १:३२.९२० |- class="sortbottom" | colspan="5" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="grid"/> |} == मुख्य शर्यत == === शर्यतीपूर्वीची परिस्थिती === रविवार, २९ मार्च रोजी सुझुकावर ५३ फेऱ्यांची शर्यत आयोजित करण्यात आली. आधी झालेल्या एका सहाय्यक शर्यतीतील घटनेनंतर संरक्षक कठड्यांची दुरुस्ती करावी लागल्याने सुरुवात सुमारे दहा मिनिटांनी उशिरा झाली. वातावरण कोरडे व सौम्य होते. सुरुवातीच्या वेळी बोट्टास वगळता सर्व २१ चालकांनी मीडियम टायर निवडले; कॅडिलॅकच्या बोट्टासने हार्ड टायरवर सुरुवात केली. सुरुवातीसाठी मीडियम हा जवळजवळ सर्व संघांचा पसंतीचा पर्याय असल्यामुळे वेगवेगळ्या रणनीतींचा मोठा फरक शर्यतीत पुढे टायर बदलण्याच्या वेळी दिसणार होता.<ref name="racereport"/> ग्रिडवरील मर्सिडीजचे पहिले व दुसरे स्थान आणि मॅकलारेनचे तिसरे स्थान हा शर्यतीच्या सुरूवातीचा मुख्य संदर्भ होता. पात्रतेत जलद वेळ नोंदवणाऱ्या आंतोनेलीकडे पहिल्या वळणापर्यंत आघाडी राखण्याची संधी होती; परंतु दोन्ही मर्सिडीज कारची सुरुवात अपेक्षेपेक्षा कमकुवत ठरली. पियास्त्रीने तिसऱ्या स्थानावरून वेगवान सुरुवात करून पहिल्या वळणातच आघाडी मिळवली. लक्लेर दुसऱ्या स्थानावर गेला आणि मर्सिडीजला सुरुवातीच्या फेऱ्यांत पुन्हा पुढे यावे लागले.<ref name="racereport"/> === सुरुवातीच्या फेऱ्या : पियास्त्रीची आघाडी === पहिल्या वळणानंतर पियास्त्री अग्रस्थानी होता. लक्लेर दुसरा, नॉरिस तिसरा, रसेल चौथा, हॅमिल्टन पाचवा तर पोलवरून सुरू केलेला आंतोनेली सहावा झाला. या क्रमवारीने शर्यतीच्या पहिल्या टप्प्यात मोठा बदल घडवला. पोलवरून विजयासाठी स्वच्छ मोकळा ट्रॅक मिळवण्याऐवजी आंतोनेलीला एकामागोमाग एक गाडी मागे टाकत पुन्हा वर यावे लागणार होते. हॅमिल्टनला मागे टाकून त्याने पाचवे स्थान मिळवले; रसेलनेही आघाडीच्या चालकांचा पाठलाग सुरू केला.<ref name="racereport"/> तिसऱ्या फेरीपर्यंत रसेल नॉरिसला मागे टाकत तिसऱ्या स्थानावर आला. पुढच्या फेरीत त्याने लक्लेरलाही मागे टाकून पियास्त्रीचा पाठलाग सुरू केला. या टप्प्यात मर्सिडीजच्या कारचा शर्यतीतील वेग चांगला दिसत होता. मात्र वेगवान कार असणे आणि आघाडी मिळवणे हे एकच नव्हते: पियास्त्रीने पुढे जागा न सोडता स्वतःची आघाडी बचावली. रसेल जवळ येत असल्यामुळे मॅकलारेनला आपल्या ड्रायव्हरच्या टायरची अवस्था आणि पिट-स्टॉपची वेळ यांचा विचार करावा लागत होता.<ref name="racereport"/> आठव्या फेरीच्या आसपास रसेल पियास्त्रीच्या अगदी जवळ आला. एका प्रसंगी त्याने शेवटच्या वळणात पुढे जाण्याचा प्रयत्न करून आघाडी मिळवली; पण पियास्त्रीने पहिल्या वळणात स्थान पुन्हा मिळवले. या प्रतिहल्ल्याने पियास्त्रीच्या ड्रायव्हिंगचे महत्त्व स्पष्ट झाले. आघाडीवरील कार प्रतिस्पर्ध्याला एका वळणासाठी पुढे जाऊ देऊन लगेच दुसऱ्या वळणात परत स्थान मिळवू शकते; यासाठी सरळ रस्त्यावरील वेगासोबत पुढील वळणासाठी योग्य कारची जागा आवश्यक असते. पियास्त्रीने यशस्वी बचाव केल्याने रसेलला दुसऱ्या स्थानावर राहावे लागले.<ref name="racereport"/> आघाडीवर चाललेल्या या संघर्षाच्या मागे नॉरिस, आंतोनेली आणि लक्लेर यांच्यातही स्थानांसाठी लढत होती. आंतोनेलीने अकराव्या फेरीच्या सुमारास नॉरिसला मागे टाकून पुढे प्रगती केली. लक्लेरला मागे टाकण्याचा त्याचा पहिला प्रयत्न मात्र यशस्वी झाला नाही. यामुळे मर्सिडीजच्या दोन्ही चालकांसाठी परिस्थिती वेगळी होती: रसेल पियास्त्रीच्या थेट मागे जाऊन आघाडीसाठी प्रयत्न करत होता, तर आंतोनेली अजूनही तिसऱ्या-चौथ्या स्थानांच्या परिसरातून वर जाण्याचा प्रयत्न करत होता.<ref name="racereport"/> दरम्यान, अकराव्या स्थानावरून सुरू केलेल्या व्हर्सटॅपनने सुरुवातीच्या टप्प्यात काही स्थानांची प्रगती केली. त्याने संघसहकारी हादजार आणि पुढे लिंडब्लाडला मागे टाकले. तरीही आघाडीच्या मर्सिडीज, मॅकलारेन आणि फेरारी कारंपर्यंत पोहोचण्यासाठी त्याला आणखी बराच पल्ला गाठावा लागणार होता. मध्य गटात ओकन, गॅस्ली, लॉसन आणि इतर चालकांमध्ये गुण मिळवण्यासाठी स्पर्धा सुरू होती. या गाड्यांतील फरक छोटा असल्याने एका स्थानाच्या बदलाने अंतिम गुणांमध्ये मोठा फरक पडू शकत होता.<ref name="racereport"/> === पहिल्या पिट-स्टॉपची सुरुवात === शर्यतीच्या पहिल्या टप्प्यानंतर संघांनी टायर बदलण्याच्या रणनीतींना सुरुवात केली. नॉरिसला १७व्या फेरीच्या सुमारास पिटमध्ये बोलावण्यात आले आणि त्याने हार्ड टायर घेतले. त्यानंतर लक्लेरलाही पिटमध्ये बोलावण्यात आले; नव्या टायरवर तो नॉरिसच्या पुढे परत आला. त्यानंतर पियास्त्रीनेही थांबा घेतला आणि मीडियमवरून हार्ड टायरवर गेला. मॅकलारेनची भूमिका फक्त एक फेरीची जलद वेळ मिळवणे नव्हती, तर परत ट्रॅकवर आल्यावर मिळालेल्या जागेत पुरेसा वेग राखणे आणि प्रतिस्पर्ध्यांपुढे राहणे हा तिचा प्रमुख उद्देश होता.<ref name="racereport"/> पियास्त्री थांबल्यानंतर मर्सिडीजच्या दोन्ही कार पुढे आल्या. पियास्त्रीकडे नवे टायर होते; त्याच्या पुढील प्रतिस्पर्ध्यांकडे अजून जुने टायर होते. त्यामुळे काही काळ पियास्त्रीची गती चांगली होती आणि त्याने व्हर्सटॅपनलाही मागे टाकून पुढील स्थान मिळवले. परंतु जुन्या टायरवर पुढे राहिलेल्या चालकांसाठी आणखी एक प्रश्न निर्माण झाला—उशिरा पिटमध्ये गेल्यानंतर ते पियास्त्रीच्या मागे येतील की पुढे. सामान्य हिरव्या झेंड्याच्या स्थितीत थांब्यामुळे होणारा वेळेचा तोटा अपेक्षित होता; परंतु सावधगिरीचा कालावधी आल्यास गणित बदलणार होते.<ref name="racereport"/> रसेलला २२व्या फेरीत पिटमध्ये बोलावले गेले. तो टायर बदलून पाचव्या स्थानाच्या परिसरात परतला. त्याच वेळी आंतोनेली अजून पिटमध्ये गेलेला नव्हता आणि ट्रॅकवर आघाडीवर होता. रसेलने आपला थांबा पूर्ण केला असल्यामुळे तो त्या आधी थांबलेल्या चालकांप्रमाणेच सेफ्टी कार येण्याच्या परिणामास सामोरा जाणार होता. पुढच्या काही क्षणांत घडलेल्या घटनेने या शर्यतीचा प्रवाह बदलला.<ref name="racereport"/> === बेअरमनचा अपघात आणि सेफ्टी कार === या टप्प्यात हासचा ऑलिव्हर बेअरमन पुढे असलेल्या अल्पाइनच्या फ्रान्को कोलापिंटोच्या जवळ आला. दोन गाड्यांमधील वेगाचा फरक वाढल्यावर बेअरमनने टक्कर टाळण्याच्या प्रयत्नात कारवर नियंत्रण गमावले आणि स्पून परिसरातील वळण १३ जवळ अपघात झाला. कार हटवणे, चालकाची काळजी घेणे आणि सर्किट सुरक्षित करणे आवश्यक झाल्यामुळे २२व्या फेरीच्या सुमारास सेफ्टी कार तैनात करण्यात आली. हा त्या शर्यतीतील निर्णायक क्षण ठरला; अपघाताला कारणीभूत असलेल्या नेमक्या तांत्रिक घटकांबाबत नंतर अधिक व्यापक चर्चा झाली.<ref name="racereport"/><ref name="bearman"/> बेअरमन शर्यतीतून बाद झाला. त्याच्या कारचा धक्का मोठा असल्यामुळे वैद्यकीय तपासणी करण्यात आली; हासने नंतर गंभीर हाडांच्या दुखापतीचा पुरावा आढळला नसल्याचे स्पष्ट केले. या घटनेबाबत महत्त्वाची बाब म्हणजे अपघाताचा उल्लेख केवळ एका चालकाच्या चुकीच्या निर्णयापुरता मर्यादित करणे योग्य ठरणार नाही. २०२६ मधील ऊर्जा वापराच्या वेगवेगळ्या टप्प्यांमुळे समोरच्या आणि मागच्या गाडीमधील वेगात मोठा फरक निर्माण होऊ शकतो, हा प्रश्न या सप्ताहांतातील इतर घटनांमधूनही समोर आला होता. म्हणून अपघाताची माहिती, त्या वेळी उपस्थित वेगातील फरक आणि त्यानंतरची सुरक्षितता चर्चा या वेगळ्या गोष्टी म्हणून पाहाव्या लागतात.<ref name="bearman"/><ref name="fia44">{{स्रोत बातमी|title=जपानी ग्रांप्री: पियास्त्रीला सरावातील अडथळ्यासाठी इशारा, दस्तऐवज ४४|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_japanese_grand_prix_-_infringement_-_car_81_-_impeding_of_car_27.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=२८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> सेफ्टी कारमुळे पिट-लेनमध्ये थांबण्याचा वेळेतील खर्च सामान्य शर्यत वेगाच्या तुलनेत कमी होतो. आंतोनेली या वेळी अजून थांबलेला नसल्यामुळे त्याला आपला पहिला टायर बदल सावधगिरीच्या काळात पूर्ण करता आला. तो ट्रॅकवर आल्यावरही प्रथम क्रमांकावर राहिला. हॅमिल्टननेही या कालावधीत पिट-स्टॉप घेतला आणि अग्रगटात परत आला. याउलट पियास्त्री आणि रसेल यांनी शर्यतीत यापूर्वी पिट थांबे घेतले होते. त्यामुळे नंतर थांबलेल्या आंतोनेलीला मिळालेल्या वेळेच्या फायद्याची त्यांना परतफेड मिळाली नाही.<ref name="racereport"/> ही घटना पियास्त्रीने प्रत्यक्ष ट्रॅकवर आघाडी मिळवली होती आणि रसेल त्याचा पाठलाग करत होता, या दोन गोष्टी विसरून पाहू नये. सेफ्टी कार येण्याआधी पियास्त्रीने शर्यतीच्या सुरुवातीपासून मोठा भाग नेतृत्व केले होते. आंतोनेलीने मात्र आधीच्या टप्प्यात स्थानं परत मिळवत त्याला पिट-स्टॉप लांबवण्याची संधी उपलब्ध करून दिली होती. परिणामी योगायोगाने मिळालेली सेफ्टी कार ही त्याच्या रणनीतीसाठी निर्णायक ठरली; पण त्यानंतर आघाडी कायम राखण्यासाठी स्वतंत्र वेग आणि कारवरील नियंत्रण आवश्यक होते.<ref name="racereport"/><ref name="racereport"/> === सेफ्टी कारचा शेवट आणि पुन्हा सुरू झालेली शर्यत === सेफ्टी कारचा कालावधी संपण्याच्या वेळी आंतोनेलीच्या मागे पियास्त्री, रसेल, हॅमिल्टन, लक्लेर आणि नॉरिस अशी आघाडीच्या चालकांची क्रमवारी होती. सेफ्टी कार २७व्या फेरीत बाजूला गेल्यावर आंतोनेलीने योग्य वेळी वेग वाढवला आणि पहिल्या स्थानाचे संरक्षण केले. पियास्त्रीला पुन्हा आघाडीसाठी प्रयत्न करण्याचा मार्ग मोकळा झाला, परंतु नव्या टायरवरील मर्सिडीजच्या सातत्यपूर्ण वेगाशी सामना करणे अधिक कठीण ठरले.<ref name="racereport"/> शर्यत पुन्हा सुरू होताच रसेलच्या परिस्थितीत आणखी बदल झाला. हॅमिल्टनने त्याला मागे टाकून तिसरे स्थान घेतले. त्यामुळे रसेलला एकाच वेळी मर्सिडीजचा संघसहकारी आघाडीवर जात असल्याचे आणि स्वतःच्या पोडियम स्थानासाठी पुन्हा संघर्ष करावा लागत असल्याचे पाहावे लागले. या क्षणी मर्सिडीजच्या दोन कारांसाठीची शर्यत पूर्णपणे वेगळी झाली होती. आंतोनेली मोकळ्या ट्रॅकवर वेळ वाढवू शकत होता; रसेल मात्र इतर चालकांच्या मागे अडकला होता.<ref name="racereport"/> पियास्त्रीने दुसरे स्थान टिकवण्यासाठी आघाडीपासून फार दूर जाऊ न देता वेग राखण्याचा प्रयत्न केला. त्याच्या मागे हॅमिल्टन आणि लक्लेर यांच्यातील फेरारीची स्पर्धा व रसेलचे आव्हान सुरू होते. गुणतालिकेतील फरक पाहता रसेलसाठी प्रत्येक स्थान महत्त्वाचे होते; त्याचा संघसहकारी जिंकत असल्याने दुसऱ्या व चौथ्या स्थानांच्या दरम्यानचा गुणफरक चालक अजिंक्यपदात त्याच्या संभाव्य नुकसानीला वाढवणार होता.<ref name="racereport"/><ref name="points"/> === दुसरा टप्पा : आंतोनेलीची आघाडी वाढली === सेफ्टी कारनंतरच्या काही फेऱ्यांत आंतोनेलीने पियास्त्रीपासूनचे अंतर सातत्याने वाढवले. ३५व्या फेरीच्या सुमारास त्याने सुमारे पाच सेकंदांचे अंतर निर्माण केले होते. त्यामुळे त्याला मागून येणाऱ्या चालकांशी थेट लढत देण्याची आवश्यकता उरली नाही आणि स्वतःच्या गाडीची स्थिती, टायरचे तापमान व वेळ यांचे नियोजन करण्यावर लक्ष केंद्रित करता आले. ही कामगिरी त्याचा विजय केवळ सेफ्टी कारच्या फायद्यामुळे झाला असे म्हणण्याला मर्यादा घालते. सेफ्टी कारने आघाडी मिळवून दिली, परंतु तिला मोठ्या फरकात रूपांतरित करण्याचे काम त्याच्या नंतरच्या वेगाने केले.<ref name="racereport"/><ref name="racereport"/> त्याच वेळी पियास्त्री दुसऱ्या स्थानावर स्थिर होता. काही प्रसंगी हॅमिल्टनने त्याचा पाठलाग केला, परंतु मॅकलारेनने पियास्त्रीला त्याच्यापुढे राहता आले. हॅमिल्टन, लक्लेर आणि रसेल यांच्या लढतीमुळे तिसऱ्या स्थानाचा प्रश्न मात्र कायम खुला होता. हॅमिल्टनच्या वेगात थोडी घट जाणवताच लक्लेर जवळ येऊ लागला आणि रसेलही त्या गटात राहिला. पुढील फेऱ्यांत या तीन कारांमधील स्थानबदल शर्यतीतील सर्वात महत्त्वाचा उर्वरित संघर्ष ठरला.<ref name="racereport"/> गॅस्ली सातव्या स्थानावर व्हर्सटॅपनचा बचाव करत होता. व्हर्सटॅपनकडे आक्रमण करण्यासाठी वेग होता, पण गॅस्लीने महत्त्वाच्या भागात गाडी योग्य ठिकाणी ठेवून जागा रोखली. व्हर्सटॅपनने काही वेळा पुढे जाण्याचा प्रयत्न केला; एका टप्प्यावर तो पुढे गेला, परंतु गॅस्लीने स्थान पुन्हा मिळवले. या द्वंद्वाने सुचवले की रेड बुलची गाडी सरळ रस्त्यावर वेगवान असली तरी सुझुकाच्या सलग वळणांमध्ये ती स्थिरतेने पुढे जाण्याची हमी नव्हती. अखेरीस दोन चालकांमध्ये ०.३३७ सेकंदांचेच अंतर राहिले.<ref name="racereport"/> === फेरारी आणि मर्सिडीजची पोडियमसाठी लढत === चाळीसाव्या फेरीनंतर फेरारीच्या दोन गाड्यांमध्ये तिसऱ्या स्थानासाठी लढत अधिक जवळ आली. लक्लेर हॅमिल्टनला मागे टाकण्यासाठी दडपण वाढवत होता. ४२व्या फेरीच्या सुमारास लक्लेरने ओव्हरटेकचा उपयोग करून पहिल्या वळणात हॅमिल्टनला मागे टाकले आणि तिसऱ्या स्थानावर आला. यामुळे फेरारीच्या दोन चालकांच्या क्रमवारीत बदल झाला. हॅमिल्टन मागे पडताच रसेलला पुढे जाण्याची संधी मिळाली आणि त्याने चौथे स्थान पटकावले.<ref name="racereport"/> हॅमिल्टनची कार या काळात नॉरिसच्या दबावाखालीही आली. एका क्षणी हॅमिल्टन वळण १६ येथे ट्रॅकच्या मर्यादेबाहेर गेला. त्यातून फायदा मिळवला का, हा विषय पंचांच्या लक्षात आला; परंतु पुढील तपास आवश्यक नसल्याचा निर्णय झाला. नॉरिसने स्थान परत देण्याची मागणी केली होती, तरीही त्या घटनेत तत्काळ कोणतीही मोठी शिक्षा देण्यात आली नाही. या घटनाक्रमामुळे शेवटच्या फेऱ्यांपर्यंत पाचव्या आणि सहाव्या स्थानांसाठी संघर्ष सुरू राहिला.<ref name="racereport"/> शर्यतीच्या अखेरीस रसेल लक्लेरच्या खूप जवळ पोहोचला. शेवटच्या दोन फेऱ्या शिल्लक असताना त्याने तिसरे स्थान मिळवण्यासाठी पुढे जाण्याचा प्रयत्न केला. एका प्रसंगी रसेल तिसऱ्या स्थानावर पोहोचलाही, पण लक्लेरने पहिल्या वळणाच्या बाहेरील बाजूने धाडसी प्रतिहल्ला करून ते स्थान परत मिळवले. यामुळे मर्सिडीजला एकाच वेळी दोन्ही कार पोडियमवर आणता आले नाही; विजेत्या आंतोनेलीच्या मागे पियास्त्री आणि लक्लेर यांनाच अंतिम पोडियम स्थान मिळाले.<ref name="racereport"/> नॉरिस आणि हॅमिल्टन यांच्यातील संघर्ष शेवटच्या दोन फेऱ्यांपर्यंत सुरू राहिला. नॉरिसने शेवटच्या आधीच्या फेरीत हॅमिल्टनला मागे टाकून पाचवे स्थान मिळवले. त्यामुळे हॅमिल्टन सहावा झाला. या स्थानबदलाने दोन वेगवेगळ्या संघांचे गुण बदलले—मॅकलारेनला पाचव्या स्थानाचे दहा गुण आणि फेरारीला सहाव्या स्थानाचे आठ गुण मिळाले. अशा शेवटच्या फेऱ्यांतील बदलांचा कारनिर्माते आणि चालक या दोन्ही अजिंक्यपदांवर परिणाम होतो.<ref name="racereport"/><ref name="race"/> === शर्यतीचा निकाल आणि महत्त्व === आंतोनेलीने ५३ फेऱ्या १:२८:०३.४०३ या वेळेत पूर्ण करून जपानी ग्रांप्री जिंकली. पियास्त्री १३.७२२ सेकंदांनी मागे दुसरा, लक्लेर १५.२७० सेकंदांनी मागे तिसरा आणि रसेल १५.७५४ सेकंदांनी मागे चौथा राहिला. नॉरिस पाचवा, हॅमिल्टन सहावा, गॅस्ली सातवा आणि व्हर्सटॅपन आठवा राहिला. लॉसन व ओकन यांनी गुण मिळवणाऱ्या पहिल्या दहात शेवटची दोन स्थाने घेतली.<ref name="race"/> आंतोनेलीचा हा सलग दुसरा ग्रांप्री विजय होता. या विजयामुळे त्याने ७२ गुणांसह चालक अजिंक्यपदात पहिले स्थान मिळवले, तर रसेल ६३ गुणांसह दुसरा राहिला. एकाच संघातील दोन चालकांमधील आघाडी चार गुणांवरून उलटून आंतोनेलीच्या बाजूने नऊ गुणांची झाली. त्याचबरोबर तो फॉर्म्युला वन जागतिक अजिंक्यपदाच्या इतिहासातील सर्वात कमी वयाचा गुणतालिकेतील अग्रस्थानी असलेला चालक ठरला. ही नोंद फक्त एक शर्यत जिंकल्यामुळे नव्हे तर पहिल्या तीन फेऱ्यांत मिळवलेल्या एकूण गुणांमुळे तयार झाली.<ref name="points"/><ref name="racereport"/> पियास्त्रीचे दुसरे स्थान मॅकलारेनसाठी विशेष महत्त्वाचे होते. हंगामातील पहिल्या दोन ग्रांप्रीमध्ये त्याला पूर्ण शर्यत संपवता आली नव्हती; सुझुकामधील पोडियमने त्याच्या संघाला आणि स्वतःच्या गुणतालिकेला मोठा आधार दिला. शर्यतीच्या पहिल्या भागात पियास्त्रीने प्रत्यक्ष नेतृत्व केले होते. त्यामुळे त्याचे दुसरे स्थान केवळ निवृत्तीचा फायदा घेऊन मिळालेला निकाल नव्हता, तर सुरुवातीच्या वेगाचा, बचावात्मक शर्यतीचा आणि बदललेल्या पिट-स्टॉप परिस्थितीत स्थान टिकवण्याचा परिणाम होता.<ref name="racereport"/> लक्लेरच्या तिसऱ्या स्थानाने फेरारीला पोडियम मिळवून दिले आणि शेवटच्या फेऱ्यांतील बचाव त्यासाठी आवश्यक ठरला. रसेलची पिट-स्टॉप वेळ आणि सेफ्टी कार यांमुळे त्याला पहिल्या स्थानाची संधी गमवावी लागली, परंतु त्याची शर्यत चौथ्या स्थानापर्यंत चालू राहिली. गॅस्लीचे सातवे स्थान अल्पाइनच्या गुणांसाठी महत्त्वाचे होते, तर व्हर्सटॅपनला अकराव्या ग्रिड स्थानावरून आठव्या क्रमांकापर्यंत येऊन चार गुण मिळाले. या सर्व निकालांनी शीर्षस्थानी मर्सिडीजची एकूण आघाडी टिकवली, पण चालकांतील अंतर्गत गुणस्थिती बदलली.<ref name="race"/><ref name="points"/> === इतर चालक आणि निवृत्ती === लॉसनने नववे स्थान मिळवून रेसिंग बुल्सला दोन गुण दिले. ओकन दहावा राहिला आणि हासला एक गुण मिळाला. हल्केनबर्ग अकरावा असल्यामुळे ऑडीला या शर्यतीत गुण मिळाले नाहीत; हादजार बारावा आणि बोर्तोलेतो तेरावा होता. लिंडब्लाड चौदावा, सायेन्स पंधरावा व कोलापिंटो सोळावा राहिले. पेरेझ सतरावा राहिला आणि तो कॅडिलॅकच्या दोन चालकांपैकी पुढे होता.<ref name="race"/> अलोन्सो अठरावा आणि बोट्टास एकोणिसावा राहिले; दोघांनी विजेत्यापेक्षा एक फेरी कमी पूर्ण केली. अल्बोन विसावा असून त्याने दोन फेऱ्या कमी पूर्ण केल्या. विलियम्सच्या अल्बोनने शर्यतीदरम्यान सहा वेळा पिटमध्ये प्रवेश केला, अशी नोंद अधिकृत शर्यत वृत्तांतात करण्यात आली आहे; त्यामुळे त्याचा अंतिम वेळ आणि स्थान समजताना त्या असामान्य थांब्यांचा विचार करणे महत्त्वाचे आहे. स्ट्रोलची शर्यत संशयित पाणी-दाबाच्या समस्येमुळे थांबली, तर बेअरमन अपघातामुळे बाद झाला. या दोघांनीच शर्यत पूर्ण केली नाही.<ref name="race"/><ref name="racereport"/> === मुख्य शर्यतीचे निकाल === खाली सर्व २२ चालकांचे अंतिम वर्गीकरण, पूर्ण फेऱ्या, वेळ/अंतर किंवा निवृत्तीची नोंद आणि मिळालेले अजिंक्यपद गुण दिले आहेत. निकालातील ''निवृत्त'' नोंदींचा अर्थ चालक शर्यत पूर्ण करू शकला नाही, असा आहे. अधिकृत अंतिम वर्गीकरण प्रकाशित झाल्यावर त्यानुसार ही नोंद करण्यात आली आहे.<ref name="race"/> {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान ! कार क्र. ! चालक ! कारनिर्माता ! फेऱ्या ! वेळ / निकाल ! सुरुवात ! गुण |- ! align="center" | १ | align="center" | १२ | {{nowrap|{{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | ५३ | align="center" | १:२८:०३.४०३ | align="center" | १ | align="center" | २५ |- ! align="center" | २ | align="center" | ८१ | {{nowrap|{{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]]}} | [[मॅकलारेन]] | align="center" | ५३ | align="center" | +१३.७२२ | align="center" | ३ | align="center" | १८ |- ! align="center" | ३ | align="center" | १६ | {{nowrap|{{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | ५३ | align="center" | +१५.२७० | align="center" | ४ | align="center" | १५ |- ! align="center" | ४ | align="center" | ६३ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | ५३ | align="center" | +१५.७५४ | align="center" | २ | align="center" | १२ |- ! align="center" | ५ | align="center" | १ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]]}} | [[मॅकलारेन]] | align="center" | ५३ | align="center" | +२३.४७९ | align="center" | ५ | align="center" | १० |- ! align="center" | ६ | align="center" | ४४ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | ५३ | align="center" | +२५.०३७ | align="center" | ६ | align="center" | ८ |- ! align="center" | ७ | align="center" | १० | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | ५३ | align="center" | +३२.३४० | align="center" | ७ | align="center" | ६ |- ! align="center" | ८ | align="center" | ३ | {{nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | ५३ | align="center" | +३२.६७७ | align="center" | ११ | align="center" | ४ |- ! align="center" | ९ | align="center" | ३० | {{nowrap|{{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]]}} | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | ५३ | align="center" | +५०.१८० | align="center" | १४ | align="center" | २ |- ! align="center" | १० | align="center" | ३१ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | ५३ | align="center" | +५१.२१६ | align="center" | १२ | align="center" | १ |- ! align="center" | ११ | align="center" | २७ | {{nowrap|{{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | ५३ | align="center" | +५२.२८० | align="center" | १३ | align="center" | ० |- ! align="center" | १२ | align="center" | ६ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | ५३ | align="center" | +५६.१५४ | align="center" | ८ | align="center" | ० |- ! align="center" | १३ | align="center" | ५ | {{nowrap|{{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | ५३ | align="center" | +५९.०७८ | align="center" | ९ | align="center" | ० |- ! align="center" | १४ | align="center" | ४१ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]]}} | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | ५३ | align="center" | +५९.८४८ | align="center" | १० | align="center" | ० |- ! align="center" | १५ | align="center" | ५५ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]]}} | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | ५३ | align="center" | +६५.००८ | align="center" | १६ | align="center" | ० |- ! align="center" | १६ | align="center" | ४३ | {{nowrap|{{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | ५३ | align="center" | +६५.७७३ | align="center" | १५ | align="center" | ० |- ! align="center" | १७ | align="center" | ११ | {{nowrap|{{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | ५३ | align="center" | +९२.४५३ | align="center" | १९ | align="center" | ० |- ! align="center" | १८ | align="center" | १४ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | ५२ | align="center" | +१ फेरी | align="center" | २१ | align="center" | ० |- ! align="center" | १९ | align="center" | ७७ | {{nowrap|{{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | ५२ | align="center" | +१ फेरी | align="center" | २० | align="center" | ० |- ! align="center" | २० | align="center" | २३ | {{nowrap|{{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]]}} | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | ५१ | align="center" | +२ फेऱ्या | align="center" | १७ | align="center" | ० |- | align="center" | — | align="center" | १८ | {{nowrap|{{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | ३० | निवृत्त | align="center" | २२ | align="center" | ० |- | align="center" | — | align="center" | ८७ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | २० | निवृत्त | align="center" | १८ | align="center" | ० |- class="sortbottom" | colspan="8" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="race"/> |} === सर्वात वेगवान फेरी === किमी आंतोनेलीने ४९व्या फेरीत १:३२.४३२ अशी मुख्य शर्यतीतील सर्वात वेगवान फेरी नोंदवली.<ref name="fast">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ जपानी ग्रांप्री – सर्वात वेगवान फेऱ्या|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1281/japan/fastest-laps|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=२९ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> {| class="wikitable" style="font-size:85%;" ! चालक ! कारनिर्माता ! फेरी क्रमांक ! वेळ |- | {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | ४९ | align="center" | १:३२.४३२ |- class="sortbottom" | colspan="4" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="fast"/> |} मुख्य शर्यतीतील प्रत्येक चालकाची सर्वोत्तम नोंदवलेली फेरी खाली दिली आहे. एखाद्या चालकाची वेगवान फेरी दुसऱ्याच्या तुलनेत खूप मागे असली तरी त्या एका फेरीत वेगवेगळ्या टायरचे वय, इंधन-भार आणि वाहतूक असू शकते. त्यामुळे एका फेरीची वेळ ही संपूर्ण शर्यतीतील सरासरी वेगाइतकी थेट तुलना नाही.<ref name="fast"/> '''सर्व चालकांच्या सर्वात वेगवान फेऱ्या:''' {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! क्रम ! चालक ! संघ ! वेगवान फेरीचा क्रमांक ! वेळ |- ! align="center" | १ | {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | ४९ | align="center" | १:३२.४३२ |- ! align="center" | २ | {{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | ५३ | align="center" | १:३२.५४९ |- ! align="center" | ३ | {{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | ५३ | align="center" | १:३२.६३४ |- ! align="center" | ४ | {{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | ४८ | align="center" | १:३२.७७७ |- ! align="center" | ५ | {{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]] | [[मॅकलारेन]] | align="center" | ४९ | align="center" | १:३२.९९६ |- ! align="center" | ६ | {{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]] | [[मॅकलारेन]] | align="center" | ५२ | align="center" | १:३३.२०८ |- ! align="center" | ७ | {{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]] | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | ५३ | align="center" | १:३३.४२७ |- ! align="center" | ८ | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | ४१ | align="center" | १:३३.५५२ |- ! align="center" | ९ | {{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | ३९ | align="center" | १:३३.६९१ |- ! align="center" | १० | {{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | ४७ | align="center" | १:३३.७३२ |- ! align="center" | ११ | {{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | ५३ | align="center" | १:३३.८३७ |- ! align="center" | १२ | {{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | ४० | align="center" | १:३४.१६४ |- ! align="center" | १३ | {{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]] | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | ५३ | align="center" | १:३४.२३० |- ! align="center" | १४ | {{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | ५३ | align="center" | १:३४.२५६ |- ! align="center" | १५ | {{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]] | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | ५३ | align="center" | १:३४.३१४ |- ! align="center" | १६ | {{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | ४१ | align="center" | १:३४.५१२ |- ! align="center" | १७ | {{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | ३८ | align="center" | १:३४.५१४ |- ! align="center" | १८ | {{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | २० | align="center" | १:३५.६०४ |- ! align="center" | १९ | {{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | ५३ | align="center" | १:३५.६३७ |- ! align="center" | २० | {{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | ४८ | align="center" | १:३६.२२१ |- ! align="center" | २१ | {{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | ५३ | align="center" | १:३६.२६९ |- ! align="center" | २२ | {{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | २९ | align="center" | १:३७.२१७ |- class="sortbottom" | colspan="5" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="fast"/> |} == शर्यतीनंतरचे विश्लेषण == === आंतोनेलीच्या विजयातील रणनीतीचा वाटा === आंतोनेलीने सुरुवातीला स्थान गमावले असतानाही आघाडीच्या चालकांशी अंतर कमी केले आणि पहिला टायर टप्पा वाढवला. पियास्त्री व रसेल यांनी सामान्य शर्यत वेगात थांबा घेतलेला असताना आलेल्या सेफ्टी कारमुळे त्याला कमी वेळेत टायर बदलण्याची संधी मिळाली. त्यामुळे शर्यतीत तो पुढे आला आणि उर्वरित टप्प्यात प्रतिस्पर्ध्यांपेक्षा चांगला वेग राखू शकला. या दोन वेगळ्या घटकांची—योग्य क्षणी मिळालेल्या संधीची आणि पुढील वेगवान फेऱ्यांची—नोंद एकत्र घेतल्यास निकाल योग्य रीतीने समजतो.<ref name="racereport"/><ref name="raceteams"/> मर्सिडीजने दोन्ही चालकांना समान कार उपलब्ध करून दिल्या असल्या तरी पहिल्या टप्प्याचे स्वरूप वेगळे झाले. रसेलला पियास्त्रीच्या मागे पाठलाग करत असताना पिट घेण्याचा दबाव होता; आंतोनेलीला ट्रॅकवर थोडा अधिक काळ राहता आले. हे एकाच संघातील वेगवेगळ्या रणनीतींचे उदाहरण ठरले. रसेलच्या कारची पात्रतेतील अस्थिरता व नंतरचा ऊर्जा-सॉफ्टवेअरचा प्रश्नही त्याच्या निकालावर परिणाम करणारे होते.<ref name="russell">{{स्रोत बातमी|title=जपानी ग्रांप्रीत जॉर्ज रसेलच्या अडचणींवर टोटो वुल्फचे विश्लेषण|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/the-race-went-against-him-wolff-reflects-on-russells-issues-during-japanese.5pNQ97bFbKDLDvC4RlOQMN|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=३० मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === मॅकलारेन आणि फेरारी === पियास्त्रीने उत्तम सुरुवात करून आघाडी घेतली आणि रसेलचा सुरुवातीचा दबाव रोखला. सामान्य परिस्थितीत एक-थांबा रणनीतीत तो विजेत्यासाठी मुख्य आव्हान ठरू शकत होता; परंतु अपघातानंतरच्या सेफ्टी कारमध्ये थांबलेल्या आंतोनेलीने त्याला मागे टाकले. तरी पियास्त्रीच्या दुसऱ्या स्थानाने मॅकलारेनला पहिल्या दोन फेऱ्यांतील अडचणीनंतर आवश्यक प्रगतीची नोंद मिळाली. नॉरिसच्या सरावातील तांत्रिक समस्यांमुळे त्याचे पाचवे स्थानही महत्त्वाचे होते.<ref name="racereport"/><ref name="raceteams"/> फेरारीसाठी लक्लेरची तिसरी जागा सहज मिळालेली नव्हती. सुरुवातीला दुसरा असल्यानंतर पिट-स्टॉपमुळे क्रम बदलला; पुढे हॅमिल्टन आणि रसेलशी प्रत्यक्ष ट्रॅकवर लढावे लागले. ४२व्या फेरीतील चढाओढ आणि शेवटच्या दोन फेऱ्यांमधील पुनरागमनामुळे लक्लेरने पोडियम स्थान निश्चित केले. हॅमिल्टनने सुरुवातीच्या व मधल्या टप्प्यात चांगले स्थान मिळवले तरी अंतिम टप्प्यात तो नॉरिसच्या मागे सहावा राहिला.<ref name="racereport"/> === गॅस्ली, व्हर्सटॅपन आणि मधला गट === अल्पाइनच्या गॅस्लीने ७वे स्थान टिकवण्यासाठी अनेक फेऱ्या व्हर्सटॅपनला मागे ठेवले. रेड बुलच्या व्हर्सटॅपनला पात्रतेत अंतिम दहामध्ये जाता आले नव्हते; म्हणून त्याला शर्यतीच्या सुरुवातीलाच मागच्या गटातून वर यावे लागले. अखेरीस गॅस्लीला मागे टाकता न आल्याने तो आठवा राहिला. या दोन चालकांमधील केवळ ०.३३७ सेकंदांचा फरक ५३ फेऱ्यांनंतरही सुरू असलेल्या स्पर्धेचे उदाहरण आहे.<ref name="race"/><ref name="raceteams"/> रेसिंग बुल्सच्या लॉसनने ९वा, तर हासच्या ओकनने १०वा क्रमांक मिळवला. लिंडब्लाडने सरावातील गिअरबॉक्स समस्येनंतरही पात्रतेत दहावा क्रमांक मिळवण्याची कामगिरी केली; प्रत्यक्ष शर्यतीत तो चौदावा राहिला. ऑडीच्या हल्केनबर्ग आणि बोर्तोलेतो यांना गुण मिळाले नाहीत. मध्य गटातील या निकालांचा कारनिर्माते क्रमवारीवर परिणाम झाला, कारण प्रत्येक मिळालेला एक-दोन गुणही हंगामाच्या आरंभी संघांमधील फरक बदलू शकत होता.<ref name="race"/><ref name="points"/> === कॅडिलॅक, ॲस्टन मार्टिन आणि विलियम्स === कॅडिलॅकच्या पेरेझने १७वे आणि बोट्टासने १९वे स्थान मिळवले. बोट्टासचा वेगळ्या हार्ड टायरवरील सुरुवातीचा पर्याय त्याला गुणांपर्यंत घेऊन गेला नाही. ॲस्टन मार्टिनच्या अलोन्सोने १८वे स्थान पूर्ण केले; तर स्ट्रोलला पाण्याच्या दाबाशी संबंधित संशयित समस्येमुळे गॅरेजमध्ये परत येऊन निवृत्त व्हावे लागले. या दोन गाड्यांची कामगिरी पहिल्या तीन फेऱ्यांतील ॲस्टन मार्टिनच्या विश्वासार्हता आणि वेगातील आव्हानांच्या पार्श्वभूमीवर पाहिली गेली.<ref name="race"/><ref name="racereport"/> विलियम्सच्या सायेन्सने १५वे आणि अल्बोनने २०वे स्थान मिळवले. अल्बोनने मुख्य शर्यतीत एकूण सहा पिट-स्टॉप केले, त्यामुळे त्याचा अंतिम क्रम सुरुवातीच्या पात्रतेपेक्षा मागे राहिला. पहिल्या सरावात अल्बोन–पेरेझ संपर्क आणि अंतिम निकालातील वाढलेला वेळ या दोन्ही गोष्टी सप्ताहांतात विलियम्सला येणाऱ्या अडचणी दाखवतात; मात्र प्रत्येक थांब्याचे कारण स्वतंत्र पिट-स्टॉप कागदपत्राविना निश्चित सांगता येत नाही.<ref name="racereport"/><ref name="pitstops">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ जपानी ग्रांप्री – पिट-स्टॉपचा अधिकृत सारांश|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1281/japan/pit-stop-summary|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=२९ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === २०२६ च्या वेगातील फरकांविषयी सुरक्षा चर्चा === बेअरमनच्या अपघातानंतर ऊर्जा-व्यवस्थापनामुळे निर्माण होणाऱ्या वेगातील मोठ्या फरकांवर लक्ष केंद्रित झाले. बेअरमनच्या मते तो समोरील कारपेक्षा अंदाजे ५० किमी/ताशी वेगाने जवळ येत होता; त्याने समोरच्या कारला टाळण्याचा प्रयत्न करताना मार्ग बदलला. चालकांची कारची ऊर्जा-बचत व ऊर्जा-वापर स्थिती बदलत असताना अशा अचानक फरकांची जाणीव होणे कठीण होऊ शकते, ही चिंता संघ आणि चालकांनी चर्चेत व्यक्त केली.<ref name="bearman"/> एफआयएने जपानी ग्रांप्रीनंतर स्पष्ट केले की २०२६ च्या तांत्रिक नियमांत ऊर्जा-व्यवस्थापनासाठी समायोज्य घटक आहेत आणि पहिल्या काही फेऱ्यांनंतर त्यांचा अभ्यास करण्यासाठी बैठकांचे नियोजन आधीपासून होते. कोणताही नियम तत्काळ बदलला गेला, असा दावा एफआयएने त्या निवेदनात केला नव्हता. सिम्युलेशन, वास्तविक शर्यतीतील आकडेवारी आणि स्पर्धकांशी सल्लामसलत यांवर विचार करूनच पुढील बदल होऊ शकतील, असे सांगण्यात आले.<ref name="bearman"/> === पंचांचे निर्णय आणि अधिकृत नोंदी === या सप्ताहांतात मुख्य शर्यतीपूर्वी सरावातील वाहतूक, वेगातील अचानक फरक, अडथळा निर्माण होणे आणि अवैध फेरी वेळा यांसंदर्भात पंचांनी अनेक निर्णय दिले. एखादा प्रसंग चौकशीसाठी नोंदवला गेला म्हणजे दंड झाला असे नसते; खाली आरोप, तपासात दिसलेली वस्तुस्थिती आणि अंतिम निर्णय स्वतंत्रपणे मांडले आहेत. या विभागात एफआयएच्या दस्तऐवजांचा आधार घेतला आहे.<ref name="fiaindex">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ जपानी ग्रांप्री – एफआयए निर्णयपत्रांची अधिकृत सूची|दुवा=https://www.fia.com/documents/championships/fia-formula-one-world-championship-14/season/season-2026-2072/event/Japanese%20Grand%20Prix|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=२९ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> ==== पहिल्या सरावातील अल्बोन–पेरेझ संपर्क ==== शुक्रवारी पहिल्या सरावातील वळण १६ येथे अल्बोनच्या कार २३ आणि पेरेझच्या कार ११ यांचा संपर्क झाला. पेरेझ दीर्घ धावांच्या कार्यक्रमावर होता; अल्बोन वेगळ्या गतीने त्याच्याजवळ आला. पेरेझच्या कारवरील आभासी आरसा कार्यरत नसल्याची आणि संघाकडून जवळ येणाऱ्या कारची सूचना न दिल्याची माहिती पंचांना मिळाली. अल्बोनला पेरेझने दिलेली रुंद रेषा त्याला पुढे जाण्यासाठी असल्याचे वाटले.<ref name="fia25"/> पंचांनी व्हिडिओ, टीम-रेडिओ आणि चालकांचे स्पष्टीकरण तपासले. गैरसमज आणि सूचना न मिळण्याचा घटनेला हातभार होता; एका चालकाला प्रामुख्याने जबाबदार मानण्याइतका पुरावा नव्हता. त्यामुळे कोणतीही पुढील कारवाई करण्यात आली नाही. 'चौकशी झाली' आणि 'दंड झाला' यांतील फरक नोंदवण्यासाठी हा निर्णय महत्त्वाचा आहे.<ref name="fia25"/> ==== पहिल्या सरावातील हॅमिल्टन–व्हर्सटॅपन प्रसंग ==== पहिल्या सरावात वळण १४ आणि १५ दरम्यान हॅमिल्टनच्या कारच्या स्थितीमुळे वेगाने जवळ येणाऱ्या व्हर्सटॅपनची फेरी प्रभावित झाल्याचा प्रश्न निर्माण झाला. हॅमिल्टनला संघाकडून मागील कार जवळ येत असल्याचा इशारा मिळाला नव्हता. तरीही पंचांच्या मते व्हर्सटॅपनला ब्रेक दाबणे, गती कमी करणे किंवा अपेक्षित मार्ग सोडणे भाग पडले नव्हते. म्हणून अधिक कारवाई झाली नाही; फेरारीला मात्र अशा परिस्थितीत वेळेवर सूचना देण्याची आठवण करून देण्यात आली.<ref name="fia26">{{स्रोत बातमी|title=जपानी ग्रांप्री: हॅमिल्टन आणि व्हर्सटॅपन यांच्या प्रसंगाविषयी पंचनिर्णय, दस्तऐवज २६|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_japanese_grand_prix_-_decision_-_car_44_-_alleged_incident_with_car_3.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=२७ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> ==== सायेन्स–लॉसन प्रसंग ==== लॉसनने वळण ११ जवळ धीम्या असलेल्या कार्लोस सायेन्सच्या कारबद्दल तक्रार केली होती. सायेन्सने पुढे अधिक वेगाने येत असलेल्या जॅक क्रॉफर्डला अडथळा होऊ नये म्हणून गती कमी केल्याचे सांगितले. टीम-रेडिओने हे स्पष्टीकरण समर्थित केले आणि त्यानंतर दोन्ही कार मागे राहिलेल्या क्रॉफर्डला पुढे जाऊ देत होत्या. पंचांनी कोणतीही पुढील कारवाई केली नाही.<ref name="fia23">{{स्रोत बातमी|title=जपानी ग्रांप्री: लॉसन आणि सायेन्स यांच्या प्रसंगाविषयी पंचनिर्णय, दस्तऐवज २३|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_japanese_grand_prix_-_decision_-_car_30_-_alleged_incident_with_car_55.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=२७ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> ==== दुसऱ्या सरावातील कोलापिंटोचा इशारा ==== दुसऱ्या सरावात कोलापिंटो टायर तापवत असताना व्हर्सटॅपन वेगवान फेरीवर त्याच्या मागून आला. कोलापिंटोला रेडिओवर सूचना मिळाली होती, पण दोन गाड्यांमधील वेगातील फरकाचा त्याने चुकीचा अंदाज लावला. व्हर्सटॅपनला आपली फेरी सोडावी लागली. कोलापिंटोनेही अडथळा झाल्याची कबुली दिल्यानंतर पंचांनी त्याला औपचारिक इशारा दिला. हा इशारा ग्रिड स्थान कमी करण्याचा दंड नव्हता.<ref name="fia33">{{स्रोत बातमी|title=जपानी ग्रांप्री: कोलापिंटोला सरावातील अडथळ्यासाठी इशारा, दस्तऐवज ३३|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_japanese_grand_prix_-_infringement_-_car_43_-_impeding_of_car_3.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=२७ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> ==== तिसऱ्या सरावातील पियास्त्रीचा इशारा ==== तिसऱ्या सरावात पियास्त्री वळण १४–१५ दरम्यान टायर तापवत असताना ऑडीच्या हल्केनबर्गची कार वेगाने जवळ आली. पंचांच्या निर्णयात दोन गाड्यांमधील जवळ येण्याचा वेग सुमारे ७५ किमी/ताशी असल्याचा उल्लेख होता. पियास्त्रीला रेडिओवर माहिती मिळाली होती; तरी तो रेसिंग लाइनवरून वेळेत पुरेसा बाजूला जाऊ शकला नाही, त्यामुळे हल्केनबर्गला गती कमी करावी लागली. पंचांनी पियास्त्रीला इशारा दिला आणि हे केवळ सराव सत्रातील उल्लंघन असल्याचे नोंदवले.<ref name="fia44"/> ==== अवैध फेऱ्यांच्या वेळा आणि अंतिम निकाल ==== अधिकृत कागदपत्रांत काही चालकांनी सर्किटच्या मर्यादा ओलांडल्याने फेरीच्या वेळा रद्द करण्यात आल्याची नोंद आहे. हे वेळा रद्द होणे आणि अंतिम शर्यत वर्गीकरणातून चालकाला वगळणे या दोन स्वतंत्र प्रकारच्या कारवाया आहेत. या शर्यतीत प्रकाशित अंतिम निकालानुसार पोडियम व गुणतालिका कायम राहिली. कोणत्याही चालकाला दंड झाला असे सरसकट विधान करण्याऐवजी आवश्यक ठिकाणी संबंधित दस्तऐवज पाहणे महत्त्वाचे आहे.<ref name="fia57">{{स्रोत बातमी|title=जपानी ग्रांप्री: मुख्य शर्यतीतील अवैध फेऱ्यांच्या वेळा, दस्तऐवज ५७|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_japanese_grand_prix_-_infringement_-_race_deleted_lap_times.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=२९ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="race"/> बेअरमन–कोलापिंटो प्रसंगाच्या बाबतीत पंचांनी प्राथमिक नोंदीनंतर अधिक कारवाई आवश्यक नसल्याचे ठरवले, असे फॉर्म्युला वनच्या घटनेनंतरच्या वृत्तात नमूद आहे. एफआयएने स्वतंत्रपणे नियमन व ऊर्जा-व्यवस्थापनाच्या पुनरावलोकनाचे निवेदन केले. या दोन घटना वेगळ्या आहेत: पहिली विशिष्ट चालकांच्या शर्यतीतील प्रसंगावरील निर्णय आणि दुसरी २०२६ तांत्रिक नियमांच्या सुरक्षिततेबाबत भविष्यातील चर्चा होती.<ref name="bearman"/> === सप्ताहांतातील महत्त्वाच्या घटनांचा कालक्रम === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! कालावधी ! घटना |- | २७ मार्च, सकाळ | पहिल्या मुक्त सरावात रसेल सर्वात वेगवान; अल्बोन–पेरेझ संपर्क झाला.<ref name="fp1report"/> |- | २७ मार्च, दुपार | पियास्त्रीने दुसऱ्या सरावात आघाडी घेतली; नॉरिस उशिरा ट्रॅकवर आला आणि लिंडब्लाडला गिअरबॉक्सची अडचण झाली.<ref name="fp2report"/> |- | २८ मार्च, सकाळ | आंतोनेलीने तिसऱ्या सरावात १:२९.३६२ अशी वेळ नोंदवली; नॉरिसची ऊर्जा-व्यवस्था बिघडल्याने धावा कमी झाल्या.<ref name="fp3report"/> |- | २८ मार्च, पात्रता | व्हर्सटॅपन फेरी २ मध्ये बाहेर; आंतोनेलीने १:२८.७७८ वेळेसह पोल पोझिशन मिळवली.<ref name="qualreport"/> |- | २९ मार्च, प्रारंभ | सहाय्यक शर्यतीनंतर अडथळे दुरुस्त झाल्यामुळे विलंब; पियास्त्री पहिल्या वळणात आघाडीवर.<ref name="racereport"/> |- | मुख्य शर्यत, फेऱ्या ३–४ | रसेलने नॉरिस आणि लक्लेरला मागे टाकून दुसरे स्थान मिळवले.<ref name="racereport"/> |- | मुख्य शर्यत, फेरी ११ | आंतोनेलीने नॉरिसला मागे टाकले आणि पुढे लक्लेरचा पाठलाग सुरू केला.<ref name="racereport"/> |- | मुख्य शर्यत, फेऱ्या १६–२१ | नॉरिस, लक्लेर आणि पियास्त्रीचे सामान्य पिट-स्टॉप; मर्सिडीजचा पहिला टप्पा वाढला.<ref name="pitstops"/> |- | मुख्य शर्यत, फेरी २२ | बेअरमनच्या अपघातामुळे सेफ्टी कार; आंतोनेलीने कमी वेळेत पिट थांबा घेऊन आघाडी कायम ठेवली.<ref name="racereport"/> |- | मुख्य शर्यत, फेरी २७ | सेफ्टी कार मागे गेल्यावर आंतोनेलीने शर्यत पुन्हा सुरू केली; हॅमिल्टन रसेलच्या पुढे गेला.<ref name="racereport"/> |- | मुख्य शर्यत, फेरी ४२ | लक्लेरने हॅमिल्टनला मागे टाकत तिसरे स्थान मिळवले.<ref name="racereport"/> |- | मुख्य शर्यत, शेवटच्या फेऱ्या | लक्लेर–रसेल आणि नॉरिस–हॅमिल्टन संघर्ष; गॅस्लीने व्हर्सटॅपनला मागे ठेवले.<ref name="racereport"/> |- | २९ मार्च, निकाल | आंतोनेलीचा सलग दुसरा विजय; पियास्त्री दुसरा, लक्लेर तिसरा; चालक अजिंक्यपदात आंतोनेली आघाडीवर.<ref name="points"/> |- class="sortbottom" | colspan="2" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="racereport"/> |} == निकालानंतर गुणतालिका == === चालक अजिंक्यपद गुणतालिका === आंतोनेलीने दुसऱ्या सलग मुख्य शर्यत विजयामुळे ७२ गुणांवर मजल मारली आणि रसेलला नऊ गुणांनी मागे टाकले. शर्यतीपूर्वी रसेल आघाडीवर होता; त्यामुळे सुझुका फेरी चालक अजिंक्यपदाच्या सुरुवातीच्या टप्प्यातील महत्त्वाचा बदल ठरली. खाली २९ मार्च २०२६ रोजी एफआयएने प्रकाशित केलेली गुणस्थिती आहे; त्यानंतरच्या २०२६ फेऱ्यांचे गुण यात समाविष्ट नाहीत.<ref name="points"/> {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान ! चालक ! संघ ! गुण |- ! align="center" | १ | [[किमी आंतोनेली]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | ७२ |- ! align="center" | २ | [[जॉर्ज रसेल]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | ६३ |- ! align="center" | ३ | [[शार्ल लक्लेर]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | ४९ |- ! align="center" | ४ | [[लुइस हॅमिल्टन]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | ४१ |- ! align="center" | ५ | [[लॅन्डो नॉरिस]] | [[मॅकलारेन]] | align="center" | २५ |- ! align="center" | ६ | [[ऑस्कर पियास्त्री]] | [[मॅकलारेन]] | align="center" | २१ |- ! align="center" | ७ | [[ऑलिव्हर बेअरमन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | १७ |- ! align="center" | ८ | [[पियेर गॅस्ली]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | १५ |- ! align="center" | ९ | [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | १२ |- ! align="center" | १० | [[लियाम लॉसन]] | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | १० |- ! align="center" | ११ | [[आर्विड लिंडब्लाड]] | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | ४ |- ! align="center" | १२ | [[आयझॅक हादजार]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | ४ |- ! align="center" | १३ | [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | २ |- ! align="center" | १४ | [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | २ |- ! align="center" | १५ | [[एस्टेबन ओकन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | १ |- ! align="center" | १६ | [[फ्रान्को कोलापिंटो]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | १ |- ! align="center" | १७ | [[निको हल्केनबर्ग]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | ० |- ! align="center" | १८ | [[अलेक्झांडर अल्बोन]] | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | ० |- ! align="center" | १९ | [[वालट्टेरी बोट्टास]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | ० |- ! align="center" | २० | [[सर्गिओ पेरेझ]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | ० |- ! align="center" | २१ | [[फर्नांदो अलोन्सो]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | ० |- ! align="center" | २२ | [[लान्स स्ट्रोल]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | ० |- class="sortbottom" | colspan="4" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="points"/> |} === कारनिर्माते अजिंक्यपद गुणतालिका === मर्सिडीज १३५ गुणांवर, फेरारी ९० आणि मॅकलारेन ४६ गुणांवर होते. त्या काळात हास चौथ्या क्रमांकावर होता; अल्पाइन आणि रेड बुल यांचे १६–१६ गुण असून क्रमवारीत टाय-ब्रेक निकषांनुसार अल्पाइन पाचवा व रेड बुल सहावा होता. लहान गुणफरकांमुळे पुढील शर्यतीतील एक किंवा दोन स्थानांची अदलाबदलही संघांच्या स्थितीवर प्रभाव पाडू शकत होती.<ref name="points"/> {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान ! कारनिर्माता ! गुण |- ! align="center" | १ | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १३५ |- ! align="center" | २ | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | ९० |- ! align="center" | ३ | [[मॅकलारेन]] | align="center" | ४६ |- ! align="center" | ४ | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | १८ |- ! align="center" | ५ | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | १६ |- ! align="center" | ६ | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | १६ |- ! align="center" | ७ | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | १४ |- ! align="center" | ८ | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | २ |- ! align="center" | ९ | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | २ |- ! align="center" | १० | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | ० |- ! align="center" | ११ | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | ० |- class="sortbottom" | colspan="3" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="points"/> |} == हे सुद्धा पहा == # [[फॉर्म्युला वन]] # [[जपानी ग्रांप्री]] # [[सुझुका आंतरराष्ट्रीय रेसिंग कोर्स]] # [[२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम]] # [[फॉर्म्युला वन ग्रांप्री यादी]] # [[फॉर्म्युला वन चालक अजिंक्यपद यादी]] # [[फॉर्म्युला वन कारनिर्माते अजिंक्यपद यादी]] # [[फॉर्म्युला वन सर्किटांची यादी]] == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} ==तळटीप== {{reflist|group=टीप}} == बाह्य दुवे == * [https://www.formula1.com/en/racing/2026/japan २०२६ जपानी ग्रांप्री – अधिकृत फॉर्म्युला वन कार्यक्रम] * [https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1281/japan/race-result अधिकृत शर्यत निकाल] * [https://www.fia.com/documents/championships/fia-formula-one-world-championship-14/season/season-2026-2072/event/Japanese%20Grand%20Prix एफआयए निर्णयपत्रे] {{माहितीचौकट ग्रांप्री शर्यत | हंगाम = २०२६ | ग्रांप्री = जपानी ग्रांप्री | हंगामातील_मागील_शर्यत = २०२६ चिनी ग्रांप्री | हंगामातील_पुढील_शर्यत = २०२६ मियामी ग्रांप्री | ग्रांप्री_मागील_शर्यत = २०२५ जपानी ग्रांप्री | ग्रांप्री_पुढील_शर्यत = २०२७ जपानी ग्रांप्री }} {{२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम}} {{फॉर्म्युला वन अजिंक्यपद}} [[वर्ग:जपानी ग्रांप्री]] [[वर्ग:२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम]] nltjkiy6q4nce7olrbsk4bbulp6p1wy 2723273 2723272 2026-10-19T19:40:15Z KiranBOT II 140753 शुद्धलेखन — योग्य उकार ([[सदस्य:KiranBOT II/typos#योग्य उकार|अधिक माहिती]]); शुद्धलेखन — योग्य रकार ([[सदस्य:KiranBOT II/typos#योग्य रकार|अधिक माहिती]]) 2723273 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट ग्रांप्री शर्यत माहिती | प्रकार = एफ.१ | देश = जपान | ग्रांप्री = जपानी | चित्र = Circuit Suzuka.png | चित्र_शीर्षक = सुझुका सर्किटचा आराखडा | दिनांक = मार्च २९ | वर्ष = २०२६ | अधिकृत_नाव = फॉर्म्युला १ अरामको जपानी ग्रांप्री २०२६ | शर्यत_क्रमांक = ३ | हंगामात_एकूण_शर्यती = २३ | शर्यतीचे_ठिकाण = [[सुझुका आंतरराष्ट्रीय रेसिंग कोर्स]], [[सुझुका]], [[जपान]] | सर्किट_प्रकार = कायमस्वरूपी रेसिंग सर्किट | सर्किट_अंतर_किमी = ५.८०७ | सर्किट_अंतर_मैल = ३.६०८ | एकूण_फेऱ्या = ५३ | एकूण_अंतर_किमी = ३०७.४७१ | एकूण_अंतर_मैल = १९१.०५४ | हवामान = ढगाळ | पोल_चालक = [[किमी आंतोनेली]] | पोल_देश = ITA | पोल_संघ = [[मर्सिडीज-बेंझ]] | पोल_वेळ = १:२८.७७८ | जलद_चालक = [[किमी आंतोनेली]] | जलद_देश = ITA | जलद_संघ = [[मर्सिडीज-बेंझ]] | जलद_वेळ = १:३२.४३२ | जलद_फेरी = ४९ | पहिला_चालक = [[किमी आंतोनेली]] | पहिला_देश = ITA | पहिला_संघ = [[मर्सिडीज-बेंझ]] | दुसरा_चालक = [[ऑस्कर पियास्त्री]] | दुसरा_देश = AUS | दुसरा_संघ = [[मॅकलारेन]] | तिसरा_चालक = [[शार्ल लक्लेर]] | तिसरा_देश = MON | तिसरा_संघ = [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | हंगामातील_मागील_शर्यत = २०२६ चिनी ग्रांप्री | हंगामातील_पुढील_शर्यत = २०२६ मियामी ग्रांप्री | ग्रांप्री_मागील_शर्यत = २०२५ जपानी ग्रांप्री | ग्रांप्री_पुढील_शर्यत = २०२७ जपानी ग्रांप्री }} '''२०२६ जपानी ग्रांप्री''' (अधिकृत नाव '''फॉर्म्युला १ अरामको जपानी ग्रांप्री २०२६''') ही २९ मार्च २०२६ रोजी [[जपान]]मधील [[सुझुका आंतरराष्ट्रीय रेसिंग कोर्स]]वर झालेली [[फॉर्म्युला वन]] मोटारशर्यत होती. ती [[२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम]]ातील तिसरी फेरी होती. सप्ताहांताचा कार्यक्रम २७ ते २९ मार्चदरम्यान आयोजित झाला; या फेरीत स्प्रिंट शर्यत नव्हती आणि शुक्रवार–शनिवारच्या तीन मुक्त सराव सत्रांनंतर शनिवारी पात्रता व रविवारी ५३ फेऱ्यांची मुख्य शर्यत झाली.<ref name="event">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ जपानी ग्रांप्री – अधिकृत कार्यक्रम व सत्रे|दुवा=https://www.formula1.com/en/racing/2026/japan|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=२९ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> [[मर्सिडीज-बेंझ|मर्सिडीज]]चा [[किमी आंतोनेली]] याने पोल पोझिशन मिळवून सुरुवातीच्या फेऱ्यांत स्थान गमावले; तथापि २२व्या फेरीतील सेफ्टी कारच्या काळात टायर बदलल्यामुळे त्याने आघाडी पुन्हा मिळवली आणि शेवटी १३.७२२ सेकंदांच्या फरकाने विजय नोंदवला. [[मॅकलारेन]]चा [[ऑस्कर पियास्त्री]] दुसरा आणि [[स्कुदेरिआ फेरारी|फेरारी]]चा [[शार्ल लक्लेर]] तिसरा राहिला. [[जॉर्ज रसेल]] चौथ्या क्रमांकावर आला. आंतोनेलीचा हा सलग दुसरा ग्रांप्री विजय ठरला आणि त्याने चालक अजिंक्यपदात आघाडी घेतली.<ref name="racereport">{{स्रोत बातमी|title=जपानी ग्रांप्रीत आंतोनेलीचा दुसरा सलग विजय; पियास्त्री व लक्लेर पोडियमवर|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/antonelli-takes-championship-lead-after-surging-to-victory-in-japan-from.4EC4uZc29IUEO2iE5nKpUp.4EC4uZc29IUEO2iE5nKpUp|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=२९ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="race">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ जपानी ग्रांप्री – अधिकृत अंतिम शर्यत निकाल|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1281/japan/race-result|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=२९ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> शर्यतीचा निर्णायक प्रसंग [[ऑलिव्हर बेअरमन]] याच्या सुझुका सर्किटवरील स्पून वळणाजवळ झालेल्या अपघातामुळे घडला. नवीन २०२६ तांत्रिक नियमांमुळे गाड्यांमधील वेगातील फरक चर्चेचा विषय बनला आणि या घटनेनंतर एफआयएने ऊर्जा-व्यवस्थापनाच्या नियमनाचे परीक्षण करण्याबद्दल निवेदन प्रसिद्ध केले. याशिवाय तीन सराव सत्रांतील वेगवेगळ्या संघांची कामगिरी, पात्रतेत [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]]चे फेरी २ मध्ये बाहेर पडणे आणि फेरारी–मर्सिडीजमधील अंतिम टप्प्यातील संघर्ष ही सप्ताहांतातील प्रमुख वैशिष्ट्ये होती.<ref name="bearman">{{स्रोत बातमी|title=सुझुकातील अपघातानंतर ऑलिव्हर बेअरमनचे स्पष्टीकरण आणि एफआयएची भूमिका|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/bearman-reacts-to-50g-crash-during-japanese-grand-prix.7hiNVcluoZHH9AuiQGbQIO.7hiNVcluoZHH9AuiQGbQIO|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=३० मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="qualreport">{{स्रोत बातमी|title=जपानी ग्रांप्रीच्या पात्रता फेरीत आंतोनेलीला पोल पोझिशन; रसेल दुसरा आणि पियास्त्री तिसरा|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/antonelli-clinches-pole-position-for-japanese-grand-prix-ahead-of-russell.6YuzhITkzjh8sZebFf5eLs|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=२८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> == पार्श्वभूमी == === शर्यतीपूर्वीची अजिंक्यपदाची स्थिती === जपानपूर्वीच्या पहिल्या दोन फेऱ्यांत मर्सिडीजने वेग आणि गुण दोन्ही बाबतीत आघाडी घेतली होती. ऑस्ट्रेलियात जॉर्ज रसेलने विजय मिळवला, तर चीनमध्ये आंतोनेलीने ग्रांप्री जिंकली. चीनमधील स्प्रिंट गुणांसह जपानपूर्वी रसेल ५१ गुणांवर, आंतोनेली ४७ गुणांवर आणि मर्सिडीज संघ ९८ गुणांवर होता. फेरारीचे ६७ आणि मॅकलारेनचे १८ गुण होते; त्यामुळे सुझुका फेरीतील निकालाने हंगामाच्या सुरुवातीच्या समीकरणात बदल होण्याची शक्यता होती.<ref name="points">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ जपानी ग्रांप्री – शर्यतीनंतरची चालक आणि कारनिर्माते अजिंक्यपद गुणतालिका|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_japanese_grand_prix_-_championship_points.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=२९ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="racereport"/> मॅकलारेनला चीनमधील मुख्य शर्यतीत दोन्ही कार सुरू करता आल्या नव्हत्या. त्या पार्श्वभूमीवर जपानमध्ये विश्वासार्हतेने धावा पूर्ण करणे तसेच मर्सिडीज आणि फेरारीशी एक फेरीतील वेगाच्या स्पर्धेत उतरता येते का, हे संघासाठी महत्त्वाचे होते. रेड बुलसाठी सुझुका हा मागील वर्षांमध्ये यश मिळालेला सर्किट असल्याने व्हर्सटॅपनची कामगिरी लक्षवेधी ठरणार होती. नवीन तांत्रिक नियमांतून कारची ऊर्जा-व्यवस्था, टायर तापमान आणि वळणांमधील स्थैर्य यांची तुलना येथे विशेष महत्त्वाची ठरली.<ref name="fp1report">{{स्रोत बातमी|title=जपानी ग्रांप्रीच्या पहिल्या सरावात रसेल सर्वात वेगवान; मर्सिडीजचे पहिले दोन क्रमांक|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/fp1-russell-heads-mercedes-1-2-in-opening-practice-session-for-japanese.1WB5ian2z0xW2JirY293oM.1WB5ian2z0xW2JirY293oM|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=२७ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="qualreport"/> === सर्किट आणि सप्ताहांत === [[सुझुका आंतरराष्ट्रीय रेसिंग कोर्स]] हे आठच्या आकड्याप्रमाणे स्वतःच्या मार्गाला ओलांडणारे सर्किट आहे. ५.८०७ किलोमीटरच्या फेरीत सुरुवातीची सलग 'एस' वळणे, डेगनर वळणे, हेअरपिन, स्पून वळण, उच्च वेगाचे १३०आर आणि अंतिम शिकेन यांमुळे चालकांना कमी आणि जास्त वेगाच्या वळणांत वेगवेगळ्या प्रकारच्या संतुलनाची गरज भासते. सलग दिशाबदलांमध्ये पुढच्या टायरवरील ताण, तसेच स्पून आणि वेगवान वळणांमध्ये ऊर्जा वापरण्याची पद्धत यावर कारचा एकूण वेग अवलंबून राहतो.<ref name="prerace">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ जपानी ग्रांप्रीची पार्श्वभूमी, सर्किट आणि महत्त्वाची आकडेवारी|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/need-to-know-the-most-important-facts-stats-and-trivia-ahead-of-the-2026-japanese-grand-prix.59xoCL07qjNCWPVzBJOmK2.59xoCL07qjNCWPVzBJOmK2|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=२६ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> २०२६ च्या स्पर्धेपूर्वी सर्किटवरील काही भाग पुन्हा डांबरीकरण करून तयार करण्यात आले होते. २०२५ मध्ये पहिल्या विभागात काम झाले होते; २०२६ पूर्वी पुढील भागातही नवीन पृष्ठभाग टाकण्यात आला. सुरुवातीला पृष्ठभागाची पकड मर्यादित राहणे आणि धावत्या सप्ताहांतात रबराचा थर वाढल्याने ती बदलणे अपेक्षित होते. यामुळे प्रथम सरावात जमा झालेली माहिती पात्रता व शर्यतीतील परिस्थितीशी तंतोतंत जुळेलच असे नव्हते.<ref name="tyres">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ जपानी ग्रांप्रीमध्ये उपलब्ध असलेली टायर मिश्रणे|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/what-tyres-will-the-teams-and-drivers-have-for-the-2026-japanese-grand-prix.4V0p1BrC3PbEiWNzsivaSr.4V0p1BrC3PbEiWNzsivaSr|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=२५ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> शुक्रवारी २७ मार्च रोजी दोन स्वतंत्र एक-तासांचे मुक्त सराव सत्रे आयोजित झाली. शनिवारी २८ मार्चला तिसरा सराव आणि त्यानंतर तीन फेऱ्यांची पात्रता झाली. रविवारी २९ मार्च रोजी मुख्य ग्रांप्री झाली. शनिवारी फेरी १, फेरी २ आणि फेरी ३ अशा क्रमाने २२ चालकांमधून दहा अंतिम स्पर्धक निश्चित झाले. या सप्ताहांतात स्वतंत्र स्प्रिंट पात्रता किंवा स्प्रिंट शर्यतीचे आयोजन झाले नव्हते.<ref name="event"/> === सहभागी चालक आणि संघ === मुख्य ग्रांप्रीत ११ संघांचे प्रत्येकी दोन असे २२ चालक सहभागी होते. मात्र शुक्रवारी पहिल्या मुक्त सरावात ॲस्टन मार्टिनने [[फर्नांदो अलोन्सो]]ऐवजी राखीव चालक [[जॅक क्रॉफर्ड]] याला कार क्रमांक ३४ चालवण्याची संधी दिली. त्यामुळे त्या एकाच सत्रात क्रॉफर्डचे नाव निकालात दिसते, तर शुक्रवारच्या दुसऱ्या सत्रापासून अलोन्सो पुन्हा त्याच्या नियमित कारमध्ये होता. तो मुख्य ग्रांप्रीतून अनुपस्थित नव्हता.<ref name="fp1report"/><ref name="fp2report">{{स्रोत बातमी|title=दुसऱ्या मुक्त सरावात पियास्त्रीची आघाडी; आंतोनेली आणि रसेल त्यामागे|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/fp2-piastri-sets-the-pace-from-antonelli-and-russell-during-second-practice.2CeFTkESJX45t8tlF1V0rm|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=२७ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> {| class="wikitable" style="font-size:85%;" ! संघ ! चालक ! कार क्रमांक |- | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] | align="center" | १२ |- | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | {{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]] | align="center" | ६३ |- | [[मॅकलारेन]] | {{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]] | align="center" | ८१ |- | [[मॅकलारेन]] | {{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]] | align="center" | १ |- | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | {{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]] | align="center" | १६ |- | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | {{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]] | align="center" | ४४ |- | [[रेड बुल रेसिंग]] | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | align="center" | ३ |- | [[रेड बुल रेसिंग]] | {{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]] | align="center" | ६ |- | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | {{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]] | align="center" | १० |- | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | {{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]] | align="center" | ४३ |- | [[रेसिंग बुल्स]] | {{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]] | align="center" | ३० |- | [[रेसिंग बुल्स]] | {{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]] | align="center" | ४१ |- | [[हास एफ.१ संघ]] | {{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]] | align="center" | ८७ |- | [[हास एफ.१ संघ]] | {{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]] | align="center" | ३१ |- | [[ऑडी एफ१ संघ]] | {{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]] | align="center" | २७ |- | [[ऑडी एफ१ संघ]] | {{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] | align="center" | ५ |- | [[विलियम्स एफ१]] | {{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]] | align="center" | २३ |- | [[विलियम्स एफ१]] | {{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] | align="center" | ५५ |- | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | {{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]] | align="center" | १४ |- | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | {{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]] | align="center" | १८ |- | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | {{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]] | align="center" | ११ |- | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | {{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]] | align="center" | ७७ |- class="sortbottom" | colspan="3" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="event"/>; पहिल्या सरावात अलोन्सोऐवजी क्रॉफर्ड सहभागी झाला; <ref name="fp1">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ जपानी ग्रांप्री – पहिल्या मुक्त सरावाचे अधिकृत वर्गीकरण|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1281/japan/practice/1|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=२७ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> |} === टायर === अधिकृत पुरवठादार [[पिरेली]]ने C1 (हार्ड), C2 (मीडियम) आणि C3 (सॉफ्ट) अशी त्या हंगामातील सर्वात कठीण तीन कोरडी मिश्रणे निवडली. प्रत्येक नियमित चालकाला दोन हार्ड, तीन मीडियम आणि आठ सॉफ्ट संच देण्यात आले; पावसासाठी इंटरमीडिएट व पूर्ण वेट टायर उपलब्ध होते. नियमित कोरड्या ग्रांप्रीत दोन भिन्न स्लिक मिश्रणांचा वापर करण्याच्या नियमामुळे पिट-स्टॉप अनिवार्य होणार होता. नवीन डांबरावरील पकड आणि टायरवर होणारे ग्रेनिंग यांचा विचार करून संघांनी एक थांबा किंवा पर्यायी दीर्घ पहिला टप्पा यांची तुलना केली.<ref name="tyres"/> शुक्रवारी स्पर्धात्मक फेऱ्यांसह दीर्घ फेऱ्या पूर्ण करून टायरची घसरण, इंधन-भारानुसार संतुलन आणि ऊर्जा-व्यवस्थापन यांचे निरीक्षण झाले. मात्र मॅकलारेन, रेसिंग बुल्स व काही इतर संघांना तांत्रिक अडचणींमुळे अपेक्षित माहिती मिळाली नाही. यामुळे प्रत्यक्ष ५३ फेऱ्यांतील वेगाचा अंदाज लावण्यास फक्त एक फेरीच्या वेळांपेक्षा अतिरिक्त दीर्घ-धाव माहिती अधिक महत्त्वाची ठरली.<ref name="fp2report"/><ref name="raceteams">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ जपानी ग्रांप्रीनंतर संघ आणि चालकांच्या प्रतिक्रिया|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/what-the-teams-said-race-day-in-japan-2026.7ljwEx0ZL2qA0lytKAwXLI|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=२९ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> {| class="wikitable" style="font-size:85%;" ! टायर प्रकार ! मिश्रण ! बाजूच्या पट्टीचा रंग ! प्रत्येकी उपलब्ध संच |- | हार्ड | C1 | पांढरा | align="center" | २ |- | मीडियम | C2 | पिवळा | align="center" | ३ |- | सॉफ्ट | C3 | लाल | align="center" | ८ |- class="sortbottom" | colspan="4" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="tyres"/> |} हार्ड टायर जास्त टिकाऊ असले तरी सुरुवातीची पकड कमी असते; मीडियम मिश्रण वेग आणि टिकाऊपणा यांचा समतोल साधते, तर सॉफ्ट मिश्रण पात्रतेतील जलद एकल फेऱ्यांसाठी उपयुक्त असते. == मुक्त सराव सत्रे == === पहिला मुक्त सराव === पहिल्या एक-तासाच्या सरावात मर्सिडीजने सुरुवातीपासूनच वेग दाखवला. संघांनी काही गाड्यांवर एरोडायनॅमिक निरीक्षणासाठी मोजमाप करणारी उपकरणे आणि रंगद्रव्य वापरले. उर्वरित हंगामातील कार सुधारणा आणि पुढील ग्रांप्रीपूर्वीचे काम ठरवण्यासाठी हा डेटा आवश्यक होता. सुरुवातीला फेरारीच्या चालकांनी वेगवान वेळा नोंदवल्या, परंतु सॉफ्ट टायरवरील नंतरच्या प्रयत्नांत रसेल आणि आंतोनेली पुढे आले.<ref name="fp1report"/> आयझॅक हादजारला कारच्या ब्रेकचे तापमान आणि वळणांवरील अतिरिक्त ओव्हरस्टिअर याबाबत अडचणी जाणवल्या. अलेक्झांडर अल्बोनने डेगनर भागातील कडेला जाऊन कार थोडी अडथळ्याला स्पर्श केली; तरी तो सराव सुरू ठेवू शकला. त्या विलियम्स कारवर नवीन पुढील निलंबन भाग तपासले जात होते. याच सत्रात अल्बोन आणि कॅडिलॅकच्या सर्गिओ पेरेझ यांचा अंतिम शिकेनच्या जवळ संपर्क झाला. या घटनेची पंचांनी स्वतंत्र चौकशी केली.<ref name="fp1report"/><ref name="fia25">{{स्रोत बातमी|title=जपानी ग्रांप्री: अल्बोन आणि पेरेझ यांच्या संपर्काविषयी पंचनिर्णय, दस्तऐवज २५|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_japanese_grand_prix_-_decision_-_car_23_-_alleged_incident_with_car_11.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=२७ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> रसेलने १:३१.६६६ या वेळेसह पहिले स्थान घेतले. आंतोनेली फक्त ०.०२६ सेकंद मागे राहिला आणि मॅकलारेनच्या नॉरिस व पियास्त्रीने पुढील दोन क्रमांक मिळवले. दोन्ही फेरारी त्यामागे होत्या. व्हर्सटॅपन सातवा राहिला; प्रथम सरावात रेसिंग बुल्सच्या दोन्ही चालकांचा पहिल्या दहामध्ये समावेश झाला. क्रॉफर्डने अलोन्सोच्या जागी केलेल्या एकमेव सत्रात अकरा फेऱ्या पूर्ण केल्या. पहिल्या दहा चालकांमधील लहान फरकामुळे हा निकाल टायर प्रकार आणि इंधन-भार लक्षात न घेता संपूर्ण शर्यतीचा क्रम दाखवणारा ठरत नव्हता.<ref name="fp1"/><ref name="fp1report"/> === मुक्त सराव १ चे निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान ! कार क्र. ! चालक ! संघ ! वेळ / अंतर ! फेऱ्या |- ! align="center" | १ | align="center" | ६३ | {{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १:३१.६६६ | align="center" | २७ |- ! align="center" | २ | align="center" | १२ | {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | +०.०२६ | align="center" | २६ |- ! align="center" | ३ | align="center" | १ | {{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]] | [[मॅकलारेन]] | align="center" | +०.१३२ | align="center" | २० |- ! align="center" | ४ | align="center" | ८१ | {{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]] | [[मॅकलारेन]] | align="center" | +०.१९९ | align="center" | २३ |- ! align="center" | ५ | align="center" | १६ | {{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | +०.२८९ | align="center" | २५ |- ! align="center" | ६ | align="center" | ४४ | {{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | +०.३७४ | align="center" | २३ |- ! align="center" | ७ | align="center" | ३ | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | +०.७९१ | align="center" | २७ |- ! align="center" | ८ | align="center" | ३० | {{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]] | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | +०.८६३ | align="center" | २७ |- ! align="center" | ९ | align="center" | ३१ | {{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | +०.९३५ | align="center" | २३ |- ! align="center" | १० | align="center" | ४१ | {{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]] | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | +०.९९९ | align="center" | २९ |- ! align="center" | ११ | align="center" | ५ | {{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | +१.०९३ | align="center" | २७ |- ! align="center" | १२ | align="center" | २७ | {{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | +१.१३२ | align="center" | २६ |- ! align="center" | १३ | align="center" | ६ | {{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | +१.१३७ | align="center" | २७ |- ! align="center" | १४ | align="center" | ८७ | {{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | +१.२३४ | align="center" | २७ |- ! align="center" | १५ | align="center" | १० | {{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | +१.३१२ | align="center" | २५ |- ! align="center" | १६ | align="center" | ४३ | {{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | +१.६९५ | align="center" | २४ |- ! align="center" | १७ | align="center" | ५५ | {{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | +१.७१७ | align="center" | २६ |- ! align="center" | १८ | align="center" | २३ | {{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]] | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | +२.०३१ | align="center" | २२ |- ! align="center" | १९ | align="center" | ११ | {{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | +२.५५५ | align="center" | १८ |- ! align="center" | २० | align="center" | ७७ | {{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | +२.८२४ | align="center" | २४ |- ! align="center" | २१ | align="center" | १८ | {{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | +३.६२८ | align="center" | २२ |- ! align="center" | २२ | align="center" | ३४ | {{flagicon|USA}} [[जॅक क्रॉफर्ड]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | +४.६९६ | align="center" | ११ |- class="sortbottom" | colspan="6" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="fp1"/> |} === दुसरा मुक्त सराव === दुपारच्या सरावात मॅकलारेनने लक्षणीय सुधारणा दाखवली. पियास्त्रीने १:३०.१३३ अशी सर्वात वेगवान फेरी नोंदवली, आंतोनेली त्याच्यापेक्षा ०.०९२ आणि रसेल ०.२०५ सेकंद मागे राहिले. पियास्त्रीची वेळ शुक्रवारी पहिल्या सत्रापेक्षा सुधारलेल्या पकड आणि वेगाचे संकेत देणारी होती; तथापि तीन संघांमधील शर्यतीतील वास्तविक अंतर यावरून ठरवता येत नव्हते.<ref name="fp2">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ जपानी ग्रांप्री – दुसऱ्या मुक्त सरावाचे अधिकृत वर्गीकरण|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1281/japan/practice/2|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=२७ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="fp2report"/> नॉरिसचा कार्यक्रम मॅकलारेनमधील हायड्रॉलिक समस्येमुळे उशिरा सुरू झाला. त्याला मर्यादित वेळेत वेगवेगळे टायर वापरून काम पूर्ण करावे लागले. अशा व्यत्ययामुळे केवळ पात्रता-वेग नव्हे तर इंधन जास्त असताना सलग फेऱ्यांची तुलना कठीण झाली. मॅकलारेनने अडचण दूर करून नॉरिसला अखेरीस चौथ्या क्रमांकाची वेळ नोंदवण्याइतके धावू दिले.<ref name="fp2report"/><ref name="fp2"/> आर्विड लिंडब्लाडने केवळ एक आऊट-लॅप केला. त्याच्या रेसिंग बुल्स कारमध्ये गिअरबॉक्सची समस्या उद्भवल्याने त्याने वेगवान वेळ नोंदवली नाही. पेरेझच्या कारचा तळ पहिल्या सरावातील संपर्कानंतर दुरुस्त करण्यात संघाचा वेळ गेला. ऑडीचा गॅब्रिएल बोर्तोलेतोही कारवर सुरू असलेल्या कामामुळे दीर्घ काळ गॅरेजमध्ये राहिला. अल्बोनची कार काही काळ ट्रॅकवर थांबल्याने पिवळे झेंडे दिसले, परंतु ती पुन्हा सुरू झाली.<ref name="fp2report"/> अलोन्सो पहिल्यांदाच या सप्ताहांतात कारमध्ये परतला. हॅमिल्टनने शेवटी कारच्या वर्तनाबद्दल समाधान नसल्याचे रेडिओवर सांगितले. हल्केनबर्ग सातवा आणि अल्बोन आठवा राहिल्याने मधल्या संघांतील क्रमवारी पहिल्या सरावापेक्षा बदलली. पियास्त्री–आंतोनेली–रसेल यांच्यात ०.२०५ सेकंदांचा फरक होता, तर चौथ्या क्रमांकावरील नॉरिसला १७ फेऱ्यांत सर्वाधिक वेळ मिळवावा लागला. दुसऱ्या सरावाच्या निकालामुळे शनिवारी पात्रता फेरीत मॅकलारेन मर्सिडीजला आव्हान देऊ शकते, अशी शक्यता निर्माण झाली.<ref name="fp2"/><ref name="fp2report"/> === मुक्त सराव २ चे निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान ! कार क्र. ! चालक ! संघ ! वेळ / अंतर ! फेऱ्या |- ! align="center" | १ | align="center" | ८१ | {{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]] | [[मॅकलारेन]] | align="center" | १:३०.१३३ | align="center" | २९ |- ! align="center" | २ | align="center" | १२ | {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | +०.०९२ | align="center" | २८ |- ! align="center" | ३ | align="center" | ६३ | {{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | +०.२०५ | align="center" | २९ |- ! align="center" | ४ | align="center" | १ | {{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]] | [[मॅकलारेन]] | align="center" | +०.५१६ | align="center" | १७ |- ! align="center" | ५ | align="center" | १६ | {{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | +०.७१३ | align="center" | २८ |- ! align="center" | ६ | align="center" | ४४ | {{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | +०.८४७ | align="center" | २७ |- ! align="center" | ७ | align="center" | २७ | {{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | +१.३०८ | align="center" | २७ |- ! align="center" | ८ | align="center" | २३ | {{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]] | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | +१.३६३ | align="center" | ३० |- ! align="center" | ९ | align="center" | ८७ | {{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | +१.३६५ | align="center" | २८ |- ! align="center" | १० | align="center" | ३ | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | +१.३७६ | align="center" | २९ |- ! align="center" | ११ | align="center" | ३१ | {{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | +१.३९९ | align="center" | ३० |- ! align="center" | १२ | align="center" | ३० | {{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]] | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | +१.४५७ | align="center" | ३१ |- ! align="center" | १३ | align="center" | ५५ | {{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | +१.४७५ | align="center" | ३० |- ! align="center" | १४ | align="center" | १० | {{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | +१.६०१ | align="center" | २९ |- ! align="center" | १५ | align="center" | ६ | {{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | +१.६२६ | align="center" | २९ |- ! align="center" | १६ | align="center" | ५ | {{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | +१.८०० | align="center" | ११ |- ! align="center" | १७ | align="center" | ४३ | {{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | +२.३०५ | align="center" | २८ |- ! align="center" | १८ | align="center" | ७७ | {{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | +२.४८२ | align="center" | २८ |- ! align="center" | १९ | align="center" | १४ | {{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | +३.४६३ | align="center" | २४ |- ! align="center" | २० | align="center" | ११ | {{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | +३.५५६ | align="center" | १४ |- ! align="center" | २१ | align="center" | १८ | {{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | +३.८१८ | align="center" | २१ |- ! align="center" | २२ | align="center" | ४१ | {{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]] | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | नोंद नाही | align="center" | १ |- class="sortbottom" | colspan="6" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="fp2"/> |} === तिसरा मुक्त सराव === अंतिम सरावात संघांनी पात्रतेसाठी कमी इंधनासह वेगवान धावांच्या क्रमावर भर दिला. प्रारंभी थोड्या गाड्याच ट्रॅकवर आल्या; त्यानंतर फेरारीने हॅमिल्टन व लक्लेरच्या फेऱ्यांतून वेग वाढवला. पुढे आंतोनेलीने सर्वप्रथम १ मिनिट ३१ सेकंदांखाली, नंतर १ मिनिट ३० सेकंदांखाली वेळ नोंदवून आपल्या कारचा वेग स्पष्ट केला. रसेलनेही त्याला जवळ आणण्याचा प्रयत्न केला.<ref name="fp3report">{{स्रोत बातमी|title=तिसऱ्या मुक्त सरावात आंतोनेली सर्वात वेगवान|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/fp3-antonelli-beats-mercedes-team-mate-russell-to-fastest-time-in-final.NfWBOJEAaBCzWLWBDz81J|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमेड|दिनांक=२८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> नॉरिसच्या कारमध्ये ऊर्जा पुनर्प्राप्ती प्रणालीसंबंधी (ERS) समस्या असल्याने तो सत्राच्या शेवटच्या २५ मिनिटांपर्यंत गॅरेजमध्येच राहिला. यापूर्वीच्या सत्रातील विलंबामुळे त्याच्या सप्ताहांतातील एकूण सराव फेऱ्या पियास्त्रीच्या तुलनेत कमी झाल्या. अशा अवस्थेतही नॉरिसने सहावा क्रमांक मिळवला. रेसिंग बुल्सच्या लिंडब्लाडलाही मागील सत्रात मर्यादित धावा मिळाल्याने पुढील पात्रतेपूर्वी माहिती गोळा करणे महत्त्वाचे होते.<ref name="fp3report"/> हासच्या बेअरमनला स्पून वळणाच्या बाहेर येताना मोठ्या घसरणीचा अनुभव आला, पण कार अडथळ्याला न धडकता त्याने सत्र सुरू ठेवले. हल्केनबर्ग आणि बोट्टास यांनी १३०आर भागातील वाहतुकीबद्दल नाराजी नोंदवली. शेवटी आंतोनेलीने १:२९.३६२, रसेलने १:२९.६१६ अशी वेळ दिली; लक्लेर तिसरा असूनही आंतोनेलीपेक्षा ०.८६७ सेकंद मागे होता. पियास्त्री चौथा, हॅमिल्टन पाचवा आणि नॉरिस सहावा राहिला.<ref name="fp3report"/><ref name="fp3">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ जपानी ग्रांप्री – तिसऱ्या मुक्त सरावाचे अधिकृत वर्गीकरण|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1281/japan/practice/3|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=२८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> या टप्प्यापर्यंत मर्सिडीजने पहिल्या व तिसऱ्या सरावात दोन्ही अव्वल क्रमांक मिळवले होते, तर मॅकलारेनने दुसऱ्या सरावात पहिले स्थान घेतले होते. सरावातील यश आणि पात्रता फेरीतील स्थान वेगळे असू शकते; पात्रता फेरीच्या प्रत्येक टप्प्यात टायर तापमान, ट्रॅकची पकड आणि प्रतिस्पर्ध्यांमधील वाहतूक यांचा परिणाम होत होता. या पार्श्वभूमीवर अंतिम सरावातील मर्सिडीजचा फरक महत्त्वाचा होता.<ref name="fp3"/><ref name="qualreport"/> === मुक्त सराव ३ चे निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान ! कार क्र. ! चालक ! संघ ! वेळ / अंतर ! फेऱ्या |- ! align="center" | १ | align="center" | १२ | {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १:२९.३६२ | align="center" | १८ |- ! align="center" | २ | align="center" | ६३ | {{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | +०.२५४ | align="center" | १८ |- ! align="center" | ३ | align="center" | १६ | {{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | +०.८६७ | align="center" | २० |- ! align="center" | ४ | align="center" | ८१ | {{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]] | [[मॅकलारेन]] | align="center" | +१.००२ | align="center" | १९ |- ! align="center" | ५ | align="center" | ४४ | {{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | +१.०२१ | align="center" | २३ |- ! align="center" | ६ | align="center" | १ | {{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]] | [[मॅकलारेन]] | align="center" | +१.२३८ | align="center" | १३ |- ! align="center" | ७ | align="center" | २७ | {{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | +१.२९६ | align="center" | २१ |- ! align="center" | ८ | align="center" | ३ | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | +१.५४८ | align="center" | २२ |- ! align="center" | ९ | align="center" | ५ | {{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | +१.६३८ | align="center" | २१ |- ! align="center" | १० | align="center" | १० | {{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | +१.७२० | align="center" | २० |- ! align="center" | ११ | align="center" | ६ | {{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | +१.७३२ | align="center" | २१ |- ! align="center" | १२ | align="center" | ३० | {{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]] | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | +१.७३५ | align="center" | २१ |- ! align="center" | १३ | align="center" | ४१ | {{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]] | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | +१.९२६ | align="center" | १७ |- ! align="center" | १४ | align="center" | ३१ | {{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | +१.९६४ | align="center" | २२ |- ! align="center" | १५ | align="center" | ८७ | {{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | +२.१९६ | align="center" | १८ |- ! align="center" | १६ | align="center" | २३ | {{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]] | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | +२.३७१ | align="center" | २० |- ! align="center" | १७ | align="center" | ४३ | {{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | +२.३९७ | align="center" | २५ |- ! align="center" | १८ | align="center" | ५५ | {{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | +२.४६७ | align="center" | २६ |- ! align="center" | १९ | align="center" | ७७ | {{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | +३.१४१ | align="center" | २० |- ! align="center" | २० | align="center" | ११ | {{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | +३.१७८ | align="center" | १८ |- ! align="center" | २१ | align="center" | १८ | {{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | +४.१२३ | align="center" | १९ |- ! align="center" | २२ | align="center" | १४ | {{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | +४.१६७ | align="center" | १४ |- class="sortbottom" | colspan="6" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="fp3"/> |} == ग्रांप्री पात्रता फेरी == शनिवारच्या पात्रता फेरीत २२ चालकांमधून फेरी १ मध्ये सहा आणि फेरी २ मध्ये आणखी सहा चालक बाहेर पडले. शेवटच्या दहा चालकांनी फेरी ३ मध्ये पोल पोझिशनसाठी वेळ नोंदवली. सर्व अधिकृत वैध वेळा स्वतंत्र स्तंभात दाखवल्या आहेत; पुढील फेरीत न गेलेल्या चालकांसाठी रिकामे स्तंभ ठेवले आहेत. वेळा फक्त वेग दर्शवतात; पिट-लेनमधून सुरुवात किंवा ग्रिड दंड असता अंतिम ग्रिड स्वतंत्र पाहणे आवश्यक असते.<ref name="qual">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ जपानी ग्रांप्री – पात्रता फेरीचे अधिकृत वर्गीकरण|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1281/japan/qualifying|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=२८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="grid">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ जपानी ग्रांप्री – अधिकृत सुरुवातीची क्रमवारी|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1281/japan/starting-grid|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=२९ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === फेरी १ === मर्सिडीज, मॅकलारेन आणि फेरारी यांच्यातील स्पर्धेसह या फेरीत मागच्या सहा स्थानांपासून वाचण्यासाठीही चुरस झाली. रसेलने १:२९.९६७ आणि लक्लेरने १:२९.९१५ अशा वेगवान वेळा नोंदवल्या. आंतोनेली १:३०.०३५ वर होता. पियास्त्री आणि इतर आघाडीच्या चालकांनी नंतर अधिक वेगाने पुढील फेरी गाठली.<ref name="qual"/><ref name="qualreport"/> पहिल्या फेरीत विलियम्सचा अल्बोन १७वा, हासचा बेअरमन १८वा, कॅडिलॅकचे पेरेझ व बोट्टास १९वे व २०वे, तर ॲस्टन मार्टिनचे अलोन्सो व स्ट्रोल अनुक्रमे २१वे आणि २२वे राहिले. बेअरमनला अल्बोनच्या वेळेपेक्षा केवळ ०.००२ सेकंदांची कमतरता पडली. या सहा चालकांचे सत्र पहिल्या टप्प्यातच संपले; इतर १६ चालक दुसऱ्या फेरीत गेले.<ref name="qual"/><ref name="qualreport"/> === फेरी २ === दुसऱ्या फेरीत सर्वात उल्लेखनीय निकाल म्हणजे चार वेळचा जागतिक विजेता मॅक्स व्हर्सटॅपन अकराव्या क्रमांकावर थांबला. त्याने १:३०.२६२ अशी सर्वोत्तम वेळ नोंदवली; ती अंतिम दहामध्ये जाण्यासाठी अपुरी पडली. त्याने कार चालवताना संतुलन आणि वर्तनाबद्दल तीव्र असमाधान व्यक्त केले. सुझुकातील अलीकडच्या हंगामातील त्याच्या पोल पोझिशनच्या मालिकेत या निकालामुळे खंड पडला.<ref name="qual"/><ref name="qualreport"/> हासचा ओकन १२वा, ऑडीचा हल्केनबर्ग १३वा, रेसिंग बुल्सचा लॉसन १४वा, अल्पाइनचा कोलापिंटो १५वा आणि विलियम्सचा सायेन्स १६वा राहिला. लॉसनच्या अखेरच्या प्रयत्नात झालेल्या चुकीमुळे तो पुढे जाऊ शकला नाही. उलट लिंडब्लाडने संपूर्ण FP2 गमावूनही १:३०.१०९ अशी वेळ देऊन शेवटच्या दहामध्ये प्रवेश मिळवला; त्याने व्हर्सटॅपनचा वेळ मागे टाकला. पियास्त्री, आंतोनेली, लक्लेर आणि इतर आघाडीचे चालक अंतिम स्पर्धेसाठी पात्र ठरले.<ref name="qual"/><ref name="qualteams">{{स्रोत बातमी|title=जपानी ग्रांप्रीच्या पात्रतेनंतर संघांची तांत्रिक निरीक्षणे|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/what-the-teams-said-qualifying-in-japan-2026.uxt6saBn0UBNt1LEszAYt|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=२८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === फेरी ३ === अंतिम दहा चालकांमध्ये आंतोनेलीच्या पहिल्याच प्रभावी प्रयत्नाने १:२८.७७८ अशी सर्वोत्तम वेळ नोंदवली; उरलेले प्रयत्न त्याला मागे टाकू शकले नाहीत. रसेल १:२९.०७६ वेळेसह दुसरा (०.२९८ सेकंद मागे), तर पियास्त्री १:२९.१३२ वेळेसह तिसरा (०.३५४ सेकंद मागे) राहिला. ही मर्सिडीजच्या दोन्ही कारांची सलग तिसरी पहिल्या रांगेवरील पात्रता होती.<ref name="qualreport"/><ref name="qual"/> लक्लेरने १:२९.४०५ करून चौथा क्रमांक मिळवला; नॉरिस फक्त ०.००४ सेकंदांनी मागे पाचवा राहिला. हॅमिल्टन सहावा आणि पियेर गॅस्ली सातवा होता. हादजार आठवा, बोर्तोलेतो नववा आणि लिंडब्लाड दहावा ठरला. पात्रतेतील पहिल्या दहा चालकांमध्ये मॅकलारेन, फेरारी आणि मर्सिडीज प्रत्येकी दोन, रेड बुलचा हादजार, अल्पाइनचा गॅस्ली, ऑडीचा बोर्तोलेतो व रेसिंग बुल्सचा लिंडब्लाड असा समावेश होता.<ref name="qual"/> रसेलला कारच्या मागच्या भागातील संतुलनाबद्दल समस्या जाणवत होती. सरावानंतर बदललेली निलंबन-संबंधी मांडणी पात्रता फेरीत अपेक्षेप्रमाणे परिणाम देत नसल्याचे त्याने सांगितले. नॉरिसच्या कमी सराव फेऱ्यांच्या पार्श्वभूमीवर पाचवा क्रमांक महत्त्वाचा होता. पियास्त्रीने मॅकलारेनची कार प्रतिस्पर्ध्यांच्या जवळ पोहोचत असल्याचे दाखवले, पण ५३ फेऱ्यांमध्ये टायर टिकाऊपणा आणि वेग कायम राखणे हा वेगळा प्रश्न होता.<ref name="qualteams"/><ref name="qualreport"/> === मुख्य पात्रता फेरीचे निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान ! कार क्र. ! चालक ! संघ ! फेरी १ ! फेरी २ ! फेरी ३ ! फेऱ्या |- ! align="center" | १ | align="center" | १२ | {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १:३०.०३५ | align="center" | १:२९.०४८ | align="center" | १:२८.७७८ | align="center" | १५ |- ! align="center" | २ | align="center" | ६३ | {{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १:२९.९६७ | align="center" | १:२९.६८६ | align="center" | १:२९.०७६ | align="center" | २१ |- ! align="center" | ३ | align="center" | ८१ | {{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]] | [[मॅकलारेन]] | align="center" | १:३०.२०० | align="center" | १:२९.४५१ | align="center" | १:२९.१३२ | align="center" | २० |- ! align="center" | ४ | align="center" | १६ | {{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | १:२९.९१५ | align="center" | १:२९.३०३ | align="center" | १:२९.४०५ | align="center" | १८ |- ! align="center" | ५ | align="center" | १ | {{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]] | [[मॅकलारेन]] | align="center" | १:३०.४०१ | align="center" | १:२९.७९५ | align="center" | १:२९.४०९ | align="center" | २० |- ! align="center" | ६ | align="center" | ४४ | {{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | १:३०.३०९ | align="center" | १:२९.५८९ | align="center" | १:२९.५६७ | align="center" | २० |- ! align="center" | ७ | align="center" | १० | {{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | १:३०.५८४ | align="center" | १:२९.८७४ | align="center" | १:२९.६९१ | align="center" | १८ |- ! align="center" | ८ | align="center" | ६ | {{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | १:३०.६६२ | align="center" | १:३०.१०४ | align="center" | १:२९.९७८ | align="center" | १७ |- ! align="center" | ९ | align="center" | ५ | {{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | १:३०.३५९ | align="center" | १:२९.९९० | align="center" | १:३०.२७४ | align="center" | २० |- ! align="center" | १० | align="center" | ४१ | {{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]] | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | १:३०.७८१ | align="center" | १:३०.१०९ | align="center" | १:३०.३१९ | align="center" | २१ |- ! align="center" | ११ | align="center" | ३ | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | १:३०.५१९ | align="center" | १:३०.२६२ | align="center" | — | align="center" | १२ |- ! align="center" | १२ | align="center" | ३१ | {{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | १:३०.९१५ | align="center" | १:३०.३०९ | align="center" | — | align="center" | १५ |- ! align="center" | १३ | align="center" | २७ | {{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | १:३०.३५८ | align="center" | १:३०.३८७ | align="center" | — | align="center" | १४ |- ! align="center" | १४ | align="center" | ३० | {{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]] | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | १:३०.६५७ | align="center" | १:३०.४९५ | align="center" | — | align="center" | १५ |- ! align="center" | १५ | align="center" | ४३ | {{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | १:३०.९३१ | align="center" | १:३०.६२७ | align="center" | — | align="center" | १२ |- ! align="center" | १६ | align="center" | ५५ | {{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | १:३०.९२७ | align="center" | १:३१.०३३ | align="center" | — | align="center" | १५ |- ! align="center" | १७ | align="center" | २३ | {{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]] | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | १:३१.०८८ | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | ९ |- ! align="center" | १८ | align="center" | ८७ | {{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | १:३१.०९० | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | ९ |- ! align="center" | १९ | align="center" | ११ | {{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | १:३२.२०६ | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | ६ |- ! align="center" | २० | align="center" | ७७ | {{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | १:३२.३३० | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | ९ |- ! align="center" | २१ | align="center" | १४ | {{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | १:३२.६४६ | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | ९ |- ! align="center" | २२ | align="center" | १८ | {{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | १:३२.९२० | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | ९ |- class="sortbottom" | colspan="8" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="qual"/> |} === शर्यतीची अधिकृत सुरुवातीची क्रमवारी === अंतिम अधिकृत सुरुवातीच्या ग्रिडवरील २२ स्थानांचा क्रम खाली दिला आहे. फेरी ३ मध्ये न गेलेल्या चालकांसाठी त्यांची शेवटची वैध पात्रता वेळ दिली आहे. पात्रतेतील सर्वोत्तम वेळ आणि अंतिम ग्रिड स्थान यांची नोंद स्वतंत्र ठेवण्यात आली आहे.<ref name="grid"/> {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! ग्रिड ! कार क्र. ! चालक ! संघ ! पात्रता फेरीतील अंतिम वैध वेळ |- ! align="center" | १ | align="center" | १२ | {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १:२८.७७८ |- ! align="center" | २ | align="center" | ६३ | {{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १:२९.०७६ |- ! align="center" | ३ | align="center" | ८१ | {{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]] | [[मॅकलारेन]] | align="center" | १:२९.१३२ |- ! align="center" | ४ | align="center" | १६ | {{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | १:२९.४०५ |- ! align="center" | ५ | align="center" | १ | {{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]] | [[मॅकलारेन]] | align="center" | १:२९.४०९ |- ! align="center" | ६ | align="center" | ४४ | {{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | १:२९.५६७ |- ! align="center" | ७ | align="center" | १० | {{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | १:२९.६९१ |- ! align="center" | ८ | align="center" | ६ | {{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | १:२९.९७८ |- ! align="center" | ९ | align="center" | ५ | {{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | १:३०.२७४ |- ! align="center" | १० | align="center" | ४१ | {{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]] | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | १:३०.३१९ |- ! align="center" | ११ | align="center" | ३ | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | १:३०.२६२ |- ! align="center" | १२ | align="center" | ३१ | {{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | १:३०.३०९ |- ! align="center" | १३ | align="center" | २७ | {{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | १:३०.३८७ |- ! align="center" | १४ | align="center" | ३० | {{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]] | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | १:३०.४९५ |- ! align="center" | १५ | align="center" | ४३ | {{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | १:३०.६२७ |- ! align="center" | १६ | align="center" | ५५ | {{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | १:३१.०३३ |- ! align="center" | १७ | align="center" | २३ | {{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]] | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | १:३१.०८८ |- ! align="center" | १८ | align="center" | ८७ | {{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | १:३१.०९० |- ! align="center" | १९ | align="center" | ११ | {{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | १:३२.२०६ |- ! align="center" | २० | align="center" | ७७ | {{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | १:३२.३३० |- ! align="center" | २१ | align="center" | १४ | {{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | १:३२.६४६ |- ! align="center" | २२ | align="center" | १८ | {{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | १:३२.९२० |- class="sortbottom" | colspan="5" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="grid"/> |} == मुख्य शर्यत == === शर्यतीपूर्वीची परिस्थिती === रविवार, २९ मार्च रोजी सुझुकावर ५३ फेऱ्यांची शर्यत आयोजित करण्यात आली. आधी झालेल्या एका सहाय्यक शर्यतीतील घटनेनंतर संरक्षक कठड्यांची दुरुस्ती करावी लागल्याने सुरुवात सुमारे दहा मिनिटांनी उशिरा झाली. वातावरण कोरडे व सौम्य होते. सुरुवातीच्या वेळी बोट्टास वगळता सर्व २१ चालकांनी मीडियम टायर निवडले; कॅडिलॅकच्या बोट्टासने हार्ड टायरवर सुरुवात केली. सुरुवातीसाठी मीडियम हा जवळजवळ सर्व संघांचा पसंतीचा पर्याय असल्यामुळे वेगवेगळ्या रणनीतींचा मोठा फरक शर्यतीत पुढे टायर बदलण्याच्या वेळी दिसणार होता.<ref name="racereport"/> ग्रिडवरील मर्सिडीजचे पहिले व दुसरे स्थान आणि मॅकलारेनचे तिसरे स्थान हा शर्यतीच्या सुरुवातीचा मुख्य संदर्भ होता. पात्रतेत जलद वेळ नोंदवणाऱ्या आंतोनेलीकडे पहिल्या वळणापर्यंत आघाडी राखण्याची संधी होती; परंतु दोन्ही मर्सिडीज कारची सुरुवात अपेक्षेपेक्षा कमकुवत ठरली. पियास्त्रीने तिसऱ्या स्थानावरून वेगवान सुरुवात करून पहिल्या वळणातच आघाडी मिळवली. लक्लेर दुसऱ्या स्थानावर गेला आणि मर्सिडीजला सुरुवातीच्या फेऱ्यांत पुन्हा पुढे यावे लागले.<ref name="racereport"/> === सुरुवातीच्या फेऱ्या : पियास्त्रीची आघाडी === पहिल्या वळणानंतर पियास्त्री अग्रस्थानी होता. लक्लेर दुसरा, नॉरिस तिसरा, रसेल चौथा, हॅमिल्टन पाचवा तर पोलवरून सुरू केलेला आंतोनेली सहावा झाला. या क्रमवारीने शर्यतीच्या पहिल्या टप्प्यात मोठा बदल घडवला. पोलवरून विजयासाठी स्वच्छ मोकळा ट्रॅक मिळवण्याऐवजी आंतोनेलीला एकामागोमाग एक गाडी मागे टाकत पुन्हा वर यावे लागणार होते. हॅमिल्टनला मागे टाकून त्याने पाचवे स्थान मिळवले; रसेलनेही आघाडीच्या चालकांचा पाठलाग सुरू केला.<ref name="racereport"/> तिसऱ्या फेरीपर्यंत रसेल नॉरिसला मागे टाकत तिसऱ्या स्थानावर आला. पुढच्या फेरीत त्याने लक्लेरलाही मागे टाकून पियास्त्रीचा पाठलाग सुरू केला. या टप्प्यात मर्सिडीजच्या कारचा शर्यतीतील वेग चांगला दिसत होता. मात्र वेगवान कार असणे आणि आघाडी मिळवणे हे एकच नव्हते: पियास्त्रीने पुढे जागा न सोडता स्वतःची आघाडी बचावली. रसेल जवळ येत असल्यामुळे मॅकलारेनला आपल्या ड्रायव्हरच्या टायरची अवस्था आणि पिट-स्टॉपची वेळ यांचा विचार करावा लागत होता.<ref name="racereport"/> आठव्या फेरीच्या आसपास रसेल पियास्त्रीच्या अगदी जवळ आला. एका प्रसंगी त्याने शेवटच्या वळणात पुढे जाण्याचा प्रयत्न करून आघाडी मिळवली; पण पियास्त्रीने पहिल्या वळणात स्थान पुन्हा मिळवले. या प्रतिहल्ल्याने पियास्त्रीच्या ड्रायव्हिंगचे महत्त्व स्पष्ट झाले. आघाडीवरील कार प्रतिस्पर्ध्याला एका वळणासाठी पुढे जाऊ देऊन लगेच दुसऱ्या वळणात परत स्थान मिळवू शकते; यासाठी सरळ रस्त्यावरील वेगासोबत पुढील वळणासाठी योग्य कारची जागा आवश्यक असते. पियास्त्रीने यशस्वी बचाव केल्याने रसेलला दुसऱ्या स्थानावर राहावे लागले.<ref name="racereport"/> आघाडीवर चाललेल्या या संघर्षाच्या मागे नॉरिस, आंतोनेली आणि लक्लेर यांच्यातही स्थानांसाठी लढत होती. आंतोनेलीने अकराव्या फेरीच्या सुमारास नॉरिसला मागे टाकून पुढे प्रगती केली. लक्लेरला मागे टाकण्याचा त्याचा पहिला प्रयत्न मात्र यशस्वी झाला नाही. यामुळे मर्सिडीजच्या दोन्ही चालकांसाठी परिस्थिती वेगळी होती: रसेल पियास्त्रीच्या थेट मागे जाऊन आघाडीसाठी प्रयत्न करत होता, तर आंतोनेली अजूनही तिसऱ्या-चौथ्या स्थानांच्या परिसरातून वर जाण्याचा प्रयत्न करत होता.<ref name="racereport"/> दरम्यान, अकराव्या स्थानावरून सुरू केलेल्या व्हर्सटॅपनने सुरुवातीच्या टप्प्यात काही स्थानांची प्रगती केली. त्याने संघसहकारी हादजार आणि पुढे लिंडब्लाडला मागे टाकले. तरीही आघाडीच्या मर्सिडीज, मॅकलारेन आणि फेरारी कारंपर्यंत पोहोचण्यासाठी त्याला आणखी बराच पल्ला गाठावा लागणार होता. मध्य गटात ओकन, गॅस्ली, लॉसन आणि इतर चालकांमध्ये गुण मिळवण्यासाठी स्पर्धा सुरू होती. या गाड्यांतील फरक छोटा असल्याने एका स्थानाच्या बदलाने अंतिम गुणांमध्ये मोठा फरक पडू शकत होता.<ref name="racereport"/> === पहिल्या पिट-स्टॉपची सुरुवात === शर्यतीच्या पहिल्या टप्प्यानंतर संघांनी टायर बदलण्याच्या रणनीतींना सुरुवात केली. नॉरिसला १७व्या फेरीच्या सुमारास पिटमध्ये बोलावण्यात आले आणि त्याने हार्ड टायर घेतले. त्यानंतर लक्लेरलाही पिटमध्ये बोलावण्यात आले; नव्या टायरवर तो नॉरिसच्या पुढे परत आला. त्यानंतर पियास्त्रीनेही थांबा घेतला आणि मीडियमवरून हार्ड टायरवर गेला. मॅकलारेनची भूमिका फक्त एक फेरीची जलद वेळ मिळवणे नव्हती, तर परत ट्रॅकवर आल्यावर मिळालेल्या जागेत पुरेसा वेग राखणे आणि प्रतिस्पर्ध्यांपुढे राहणे हा तिचा प्रमुख उद्देश होता.<ref name="racereport"/> पियास्त्री थांबल्यानंतर मर्सिडीजच्या दोन्ही कार पुढे आल्या. पियास्त्रीकडे नवे टायर होते; त्याच्या पुढील प्रतिस्पर्ध्यांकडे अजून जुने टायर होते. त्यामुळे काही काळ पियास्त्रीची गती चांगली होती आणि त्याने व्हर्सटॅपनलाही मागे टाकून पुढील स्थान मिळवले. परंतु जुन्या टायरवर पुढे राहिलेल्या चालकांसाठी आणखी एक प्रश्न निर्माण झाला—उशिरा पिटमध्ये गेल्यानंतर ते पियास्त्रीच्या मागे येतील की पुढे. सामान्य हिरव्या झेंड्याच्या स्थितीत थांब्यामुळे होणारा वेळेचा तोटा अपेक्षित होता; परंतु सावधगिरीचा कालावधी आल्यास गणित बदलणार होते.<ref name="racereport"/> रसेलला २२व्या फेरीत पिटमध्ये बोलावले गेले. तो टायर बदलून पाचव्या स्थानाच्या परिसरात परतला. त्याच वेळी आंतोनेली अजून पिटमध्ये गेलेला नव्हता आणि ट्रॅकवर आघाडीवर होता. रसेलने आपला थांबा पूर्ण केला असल्यामुळे तो त्या आधी थांबलेल्या चालकांप्रमाणेच सेफ्टी कार येण्याच्या परिणामास सामोरा जाणार होता. पुढच्या काही क्षणांत घडलेल्या घटनेने या शर्यतीचा प्रवाह बदलला.<ref name="racereport"/> === बेअरमनचा अपघात आणि सेफ्टी कार === या टप्प्यात हासचा ऑलिव्हर बेअरमन पुढे असलेल्या अल्पाइनच्या फ्रान्को कोलापिंटोच्या जवळ आला. दोन गाड्यांमधील वेगाचा फरक वाढल्यावर बेअरमनने टक्कर टाळण्याच्या प्रयत्नात कारवर नियंत्रण गमावले आणि स्पून परिसरातील वळण १३ जवळ अपघात झाला. कार हटवणे, चालकाची काळजी घेणे आणि सर्किट सुरक्षित करणे आवश्यक झाल्यामुळे २२व्या फेरीच्या सुमारास सेफ्टी कार तैनात करण्यात आली. हा त्या शर्यतीतील निर्णायक क्षण ठरला; अपघाताला कारणीभूत असलेल्या नेमक्या तांत्रिक घटकांबाबत नंतर अधिक व्यापक चर्चा झाली.<ref name="racereport"/><ref name="bearman"/> बेअरमन शर्यतीतून बाद झाला. त्याच्या कारचा धक्का मोठा असल्यामुळे वैद्यकीय तपासणी करण्यात आली; हासने नंतर गंभीर हाडांच्या दुखापतीचा पुरावा आढळला नसल्याचे स्पष्ट केले. या घटनेबाबत महत्त्वाची बाब म्हणजे अपघाताचा उल्लेख केवळ एका चालकाच्या चुकीच्या निर्णयापुरता मर्यादित करणे योग्य ठरणार नाही. २०२६ मधील ऊर्जा वापराच्या वेगवेगळ्या टप्प्यांमुळे समोरच्या आणि मागच्या गाडीमधील वेगात मोठा फरक निर्माण होऊ शकतो, हा प्रश्न या सप्ताहांतातील इतर घटनांमधूनही समोर आला होता. म्हणून अपघाताची माहिती, त्या वेळी उपस्थित वेगातील फरक आणि त्यानंतरची सुरक्षितता चर्चा या वेगळ्या गोष्टी म्हणून पाहाव्या लागतात.<ref name="bearman"/><ref name="fia44">{{स्रोत बातमी|title=जपानी ग्रांप्री: पियास्त्रीला सरावातील अडथळ्यासाठी इशारा, दस्तऐवज ४४|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_japanese_grand_prix_-_infringement_-_car_81_-_impeding_of_car_27.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=२८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> सेफ्टी कारमुळे पिट-लेनमध्ये थांबण्याचा वेळेतील खर्च सामान्य शर्यत वेगाच्या तुलनेत कमी होतो. आंतोनेली या वेळी अजून थांबलेला नसल्यामुळे त्याला आपला पहिला टायर बदल सावधगिरीच्या काळात पूर्ण करता आला. तो ट्रॅकवर आल्यावरही प्रथम क्रमांकावर राहिला. हॅमिल्टननेही या कालावधीत पिट-स्टॉप घेतला आणि अग्रगटात परत आला. याउलट पियास्त्री आणि रसेल यांनी शर्यतीत यापूर्वी पिट थांबे घेतले होते. त्यामुळे नंतर थांबलेल्या आंतोनेलीला मिळालेल्या वेळेच्या फायद्याची त्यांना परतफेड मिळाली नाही.<ref name="racereport"/> ही घटना पियास्त्रीने प्रत्यक्ष ट्रॅकवर आघाडी मिळवली होती आणि रसेल त्याचा पाठलाग करत होता, या दोन गोष्टी विसरून पाहू नये. सेफ्टी कार येण्याआधी पियास्त्रीने शर्यतीच्या सुरुवातीपासून मोठा भाग नेतृत्व केले होते. आंतोनेलीने मात्र आधीच्या टप्प्यात स्थानं परत मिळवत त्याला पिट-स्टॉप लांबवण्याची संधी उपलब्ध करून दिली होती. परिणामी योगायोगाने मिळालेली सेफ्टी कार ही त्याच्या रणनीतीसाठी निर्णायक ठरली; पण त्यानंतर आघाडी कायम राखण्यासाठी स्वतंत्र वेग आणि कारवरील नियंत्रण आवश्यक होते.<ref name="racereport"/><ref name="racereport"/> === सेफ्टी कारचा शेवट आणि पुन्हा सुरू झालेली शर्यत === सेफ्टी कारचा कालावधी संपण्याच्या वेळी आंतोनेलीच्या मागे पियास्त्री, रसेल, हॅमिल्टन, लक्लेर आणि नॉरिस अशी आघाडीच्या चालकांची क्रमवारी होती. सेफ्टी कार २७व्या फेरीत बाजूला गेल्यावर आंतोनेलीने योग्य वेळी वेग वाढवला आणि पहिल्या स्थानाचे संरक्षण केले. पियास्त्रीला पुन्हा आघाडीसाठी प्रयत्न करण्याचा मार्ग मोकळा झाला, परंतु नव्या टायरवरील मर्सिडीजच्या सातत्यपूर्ण वेगाशी सामना करणे अधिक कठीण ठरले.<ref name="racereport"/> शर्यत पुन्हा सुरू होताच रसेलच्या परिस्थितीत आणखी बदल झाला. हॅमिल्टनने त्याला मागे टाकून तिसरे स्थान घेतले. त्यामुळे रसेलला एकाच वेळी मर्सिडीजचा संघसहकारी आघाडीवर जात असल्याचे आणि स्वतःच्या पोडियम स्थानासाठी पुन्हा संघर्ष करावा लागत असल्याचे पाहावे लागले. या क्षणी मर्सिडीजच्या दोन कारांसाठीची शर्यत पूर्णपणे वेगळी झाली होती. आंतोनेली मोकळ्या ट्रॅकवर वेळ वाढवू शकत होता; रसेल मात्र इतर चालकांच्या मागे अडकला होता.<ref name="racereport"/> पियास्त्रीने दुसरे स्थान टिकवण्यासाठी आघाडीपासून फार दूर जाऊ न देता वेग राखण्याचा प्रयत्न केला. त्याच्या मागे हॅमिल्टन आणि लक्लेर यांच्यातील फेरारीची स्पर्धा व रसेलचे आव्हान सुरू होते. गुणतालिकेतील फरक पाहता रसेलसाठी प्रत्येक स्थान महत्त्वाचे होते; त्याचा संघसहकारी जिंकत असल्याने दुसऱ्या व चौथ्या स्थानांच्या दरम्यानचा गुणफरक चालक अजिंक्यपदात त्याच्या संभाव्य नुकसानीला वाढवणार होता.<ref name="racereport"/><ref name="points"/> === दुसरा टप्पा : आंतोनेलीची आघाडी वाढली === सेफ्टी कारनंतरच्या काही फेऱ्यांत आंतोनेलीने पियास्त्रीपासूनचे अंतर सातत्याने वाढवले. ३५व्या फेरीच्या सुमारास त्याने सुमारे पाच सेकंदांचे अंतर निर्माण केले होते. त्यामुळे त्याला मागून येणाऱ्या चालकांशी थेट लढत देण्याची आवश्यकता उरली नाही आणि स्वतःच्या गाडीची स्थिती, टायरचे तापमान व वेळ यांचे नियोजन करण्यावर लक्ष केंद्रित करता आले. ही कामगिरी त्याचा विजय केवळ सेफ्टी कारच्या फायद्यामुळे झाला असे म्हणण्याला मर्यादा घालते. सेफ्टी कारने आघाडी मिळवून दिली, परंतु तिला मोठ्या फरकात रूपांतरित करण्याचे काम त्याच्या नंतरच्या वेगाने केले.<ref name="racereport"/><ref name="racereport"/> त्याच वेळी पियास्त्री दुसऱ्या स्थानावर स्थिर होता. काही प्रसंगी हॅमिल्टनने त्याचा पाठलाग केला, परंतु मॅकलारेनने पियास्त्रीला त्याच्यापुढे राहता आले. हॅमिल्टन, लक्लेर आणि रसेल यांच्या लढतीमुळे तिसऱ्या स्थानाचा प्रश्न मात्र कायम खुला होता. हॅमिल्टनच्या वेगात थोडी घट जाणवताच लक्लेर जवळ येऊ लागला आणि रसेलही त्या गटात राहिला. पुढील फेऱ्यांत या तीन कारांमधील स्थानबदल शर्यतीतील सर्वात महत्त्वाचा उर्वरित संघर्ष ठरला.<ref name="racereport"/> गॅस्ली सातव्या स्थानावर व्हर्सटॅपनचा बचाव करत होता. व्हर्सटॅपनकडे आक्रमण करण्यासाठी वेग होता, पण गॅस्लीने महत्त्वाच्या भागात गाडी योग्य ठिकाणी ठेवून जागा रोखली. व्हर्सटॅपनने काही वेळा पुढे जाण्याचा प्रयत्न केला; एका टप्प्यावर तो पुढे गेला, परंतु गॅस्लीने स्थान पुन्हा मिळवले. या द्वंद्वाने सुचवले की रेड बुलची गाडी सरळ रस्त्यावर वेगवान असली तरी सुझुकाच्या सलग वळणांमध्ये ती स्थिरतेने पुढे जाण्याची हमी नव्हती. अखेरीस दोन चालकांमध्ये ०.३३७ सेकंदांचेच अंतर राहिले.<ref name="racereport"/> === फेरारी आणि मर्सिडीजची पोडियमसाठी लढत === चाळीसाव्या फेरीनंतर फेरारीच्या दोन गाड्यांमध्ये तिसऱ्या स्थानासाठी लढत अधिक जवळ आली. लक्लेर हॅमिल्टनला मागे टाकण्यासाठी दडपण वाढवत होता. ४२व्या फेरीच्या सुमारास लक्लेरने ओव्हरटेकचा उपयोग करून पहिल्या वळणात हॅमिल्टनला मागे टाकले आणि तिसऱ्या स्थानावर आला. यामुळे फेरारीच्या दोन चालकांच्या क्रमवारीत बदल झाला. हॅमिल्टन मागे पडताच रसेलला पुढे जाण्याची संधी मिळाली आणि त्याने चौथे स्थान पटकावले.<ref name="racereport"/> हॅमिल्टनची कार या काळात नॉरिसच्या दबावाखालीही आली. एका क्षणी हॅमिल्टन वळण १६ येथे ट्रॅकच्या मर्यादेबाहेर गेला. त्यातून फायदा मिळवला का, हा विषय पंचांच्या लक्षात आला; परंतु पुढील तपास आवश्यक नसल्याचा निर्णय झाला. नॉरिसने स्थान परत देण्याची मागणी केली होती, तरीही त्या घटनेत तत्काळ कोणतीही मोठी शिक्षा देण्यात आली नाही. या घटनाक्रमामुळे शेवटच्या फेऱ्यांपर्यंत पाचव्या आणि सहाव्या स्थानांसाठी संघर्ष सुरू राहिला.<ref name="racereport"/> शर्यतीच्या अखेरीस रसेल लक्लेरच्या खूप जवळ पोहोचला. शेवटच्या दोन फेऱ्या शिल्लक असताना त्याने तिसरे स्थान मिळवण्यासाठी पुढे जाण्याचा प्रयत्न केला. एका प्रसंगी रसेल तिसऱ्या स्थानावर पोहोचलाही, पण लक्लेरने पहिल्या वळणाच्या बाहेरील बाजूने धाडसी प्रतिहल्ला करून ते स्थान परत मिळवले. यामुळे मर्सिडीजला एकाच वेळी दोन्ही कार पोडियमवर आणता आले नाही; विजेत्या आंतोनेलीच्या मागे पियास्त्री आणि लक्लेर यांनाच अंतिम पोडियम स्थान मिळाले.<ref name="racereport"/> नॉरिस आणि हॅमिल्टन यांच्यातील संघर्ष शेवटच्या दोन फेऱ्यांपर्यंत सुरू राहिला. नॉरिसने शेवटच्या आधीच्या फेरीत हॅमिल्टनला मागे टाकून पाचवे स्थान मिळवले. त्यामुळे हॅमिल्टन सहावा झाला. या स्थानबदलाने दोन वेगवेगळ्या संघांचे गुण बदलले—मॅकलारेनला पाचव्या स्थानाचे दहा गुण आणि फेरारीला सहाव्या स्थानाचे आठ गुण मिळाले. अशा शेवटच्या फेऱ्यांतील बदलांचा कारनिर्माते आणि चालक या दोन्ही अजिंक्यपदांवर परिणाम होतो.<ref name="racereport"/><ref name="race"/> === शर्यतीचा निकाल आणि महत्त्व === आंतोनेलीने ५३ फेऱ्या १:२८:०३.४०३ या वेळेत पूर्ण करून जपानी ग्रांप्री जिंकली. पियास्त्री १३.७२२ सेकंदांनी मागे दुसरा, लक्लेर १५.२७० सेकंदांनी मागे तिसरा आणि रसेल १५.७५४ सेकंदांनी मागे चौथा राहिला. नॉरिस पाचवा, हॅमिल्टन सहावा, गॅस्ली सातवा आणि व्हर्सटॅपन आठवा राहिला. लॉसन व ओकन यांनी गुण मिळवणाऱ्या पहिल्या दहात शेवटची दोन स्थाने घेतली.<ref name="race"/> आंतोनेलीचा हा सलग दुसरा ग्रांप्री विजय होता. या विजयामुळे त्याने ७२ गुणांसह चालक अजिंक्यपदात पहिले स्थान मिळवले, तर रसेल ६३ गुणांसह दुसरा राहिला. एकाच संघातील दोन चालकांमधील आघाडी चार गुणांवरून उलटून आंतोनेलीच्या बाजूने नऊ गुणांची झाली. त्याचबरोबर तो फॉर्म्युला वन जागतिक अजिंक्यपदाच्या इतिहासातील सर्वात कमी वयाचा गुणतालिकेतील अग्रस्थानी असलेला चालक ठरला. ही नोंद फक्त एक शर्यत जिंकल्यामुळे नव्हे तर पहिल्या तीन फेऱ्यांत मिळवलेल्या एकूण गुणांमुळे तयार झाली.<ref name="points"/><ref name="racereport"/> पियास्त्रीचे दुसरे स्थान मॅकलारेनसाठी विशेष महत्त्वाचे होते. हंगामातील पहिल्या दोन ग्रांप्रीमध्ये त्याला पूर्ण शर्यत संपवता आली नव्हती; सुझुकामधील पोडियमने त्याच्या संघाला आणि स्वतःच्या गुणतालिकेला मोठा आधार दिला. शर्यतीच्या पहिल्या भागात पियास्त्रीने प्रत्यक्ष नेतृत्व केले होते. त्यामुळे त्याचे दुसरे स्थान केवळ निवृत्तीचा फायदा घेऊन मिळालेला निकाल नव्हता, तर सुरुवातीच्या वेगाचा, बचावात्मक शर्यतीचा आणि बदललेल्या पिट-स्टॉप परिस्थितीत स्थान टिकवण्याचा परिणाम होता.<ref name="racereport"/> लक्लेरच्या तिसऱ्या स्थानाने फेरारीला पोडियम मिळवून दिले आणि शेवटच्या फेऱ्यांतील बचाव त्यासाठी आवश्यक ठरला. रसेलची पिट-स्टॉप वेळ आणि सेफ्टी कार यांमुळे त्याला पहिल्या स्थानाची संधी गमवावी लागली, परंतु त्याची शर्यत चौथ्या स्थानापर्यंत चालू राहिली. गॅस्लीचे सातवे स्थान अल्पाइनच्या गुणांसाठी महत्त्वाचे होते, तर व्हर्सटॅपनला अकराव्या ग्रिड स्थानावरून आठव्या क्रमांकापर्यंत येऊन चार गुण मिळाले. या सर्व निकालांनी शीर्षस्थानी मर्सिडीजची एकूण आघाडी टिकवली, पण चालकांतील अंतर्गत गुणस्थिती बदलली.<ref name="race"/><ref name="points"/> === इतर चालक आणि निवृत्ती === लॉसनने नववे स्थान मिळवून रेसिंग बुल्सला दोन गुण दिले. ओकन दहावा राहिला आणि हासला एक गुण मिळाला. हल्केनबर्ग अकरावा असल्यामुळे ऑडीला या शर्यतीत गुण मिळाले नाहीत; हादजार बारावा आणि बोर्तोलेतो तेरावा होता. लिंडब्लाड चौदावा, सायेन्स पंधरावा व कोलापिंटो सोळावा राहिले. पेरेझ सतरावा राहिला आणि तो कॅडिलॅकच्या दोन चालकांपैकी पुढे होता.<ref name="race"/> अलोन्सो अठरावा आणि बोट्टास एकोणिसावा राहिले; दोघांनी विजेत्यापेक्षा एक फेरी कमी पूर्ण केली. अल्बोन विसावा असून त्याने दोन फेऱ्या कमी पूर्ण केल्या. विलियम्सच्या अल्बोनने शर्यतीदरम्यान सहा वेळा पिटमध्ये प्रवेश केला, अशी नोंद अधिकृत शर्यत वृत्तांतात करण्यात आली आहे; त्यामुळे त्याचा अंतिम वेळ आणि स्थान समजताना त्या असामान्य थांब्यांचा विचार करणे महत्त्वाचे आहे. स्ट्रोलची शर्यत संशयित पाणी-दाबाच्या समस्येमुळे थांबली, तर बेअरमन अपघातामुळे बाद झाला. या दोघांनीच शर्यत पूर्ण केली नाही.<ref name="race"/><ref name="racereport"/> === मुख्य शर्यतीचे निकाल === खाली सर्व २२ चालकांचे अंतिम वर्गीकरण, पूर्ण फेऱ्या, वेळ/अंतर किंवा निवृत्तीची नोंद आणि मिळालेले अजिंक्यपद गुण दिले आहेत. निकालातील ''निवृत्त'' नोंदींचा अर्थ चालक शर्यत पूर्ण करू शकला नाही, असा आहे. अधिकृत अंतिम वर्गीकरण प्रकाशित झाल्यावर त्यानुसार ही नोंद करण्यात आली आहे.<ref name="race"/> {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान ! कार क्र. ! चालक ! कारनिर्माता ! फेऱ्या ! वेळ / निकाल ! सुरुवात ! गुण |- ! align="center" | १ | align="center" | १२ | {{nowrap|{{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | ५३ | align="center" | १:२८:०३.४०३ | align="center" | १ | align="center" | २५ |- ! align="center" | २ | align="center" | ८१ | {{nowrap|{{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]]}} | [[मॅकलारेन]] | align="center" | ५३ | align="center" | +१३.७२२ | align="center" | ३ | align="center" | १८ |- ! align="center" | ३ | align="center" | १६ | {{nowrap|{{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | ५३ | align="center" | +१५.२७० | align="center" | ४ | align="center" | १५ |- ! align="center" | ४ | align="center" | ६३ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | ५३ | align="center" | +१५.७५४ | align="center" | २ | align="center" | १२ |- ! align="center" | ५ | align="center" | १ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]]}} | [[मॅकलारेन]] | align="center" | ५३ | align="center" | +२३.४७९ | align="center" | ५ | align="center" | १० |- ! align="center" | ६ | align="center" | ४४ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | ५३ | align="center" | +२५.०३७ | align="center" | ६ | align="center" | ८ |- ! align="center" | ७ | align="center" | १० | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | ५३ | align="center" | +३२.३४० | align="center" | ७ | align="center" | ६ |- ! align="center" | ८ | align="center" | ३ | {{nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | ५३ | align="center" | +३२.६७७ | align="center" | ११ | align="center" | ४ |- ! align="center" | ९ | align="center" | ३० | {{nowrap|{{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]]}} | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | ५३ | align="center" | +५०.१८० | align="center" | १४ | align="center" | २ |- ! align="center" | १० | align="center" | ३१ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | ५३ | align="center" | +५१.२१६ | align="center" | १२ | align="center" | १ |- ! align="center" | ११ | align="center" | २७ | {{nowrap|{{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | ५३ | align="center" | +५२.२८० | align="center" | १३ | align="center" | ० |- ! align="center" | १२ | align="center" | ६ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | ५३ | align="center" | +५६.१५४ | align="center" | ८ | align="center" | ० |- ! align="center" | १३ | align="center" | ५ | {{nowrap|{{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | ५३ | align="center" | +५९.०७८ | align="center" | ९ | align="center" | ० |- ! align="center" | १४ | align="center" | ४१ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]]}} | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | ५३ | align="center" | +५९.८४८ | align="center" | १० | align="center" | ० |- ! align="center" | १५ | align="center" | ५५ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]]}} | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | ५३ | align="center" | +६५.००८ | align="center" | १६ | align="center" | ० |- ! align="center" | १६ | align="center" | ४३ | {{nowrap|{{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | ५३ | align="center" | +६५.७७३ | align="center" | १५ | align="center" | ० |- ! align="center" | १७ | align="center" | ११ | {{nowrap|{{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | ५३ | align="center" | +९२.४५३ | align="center" | १९ | align="center" | ० |- ! align="center" | १८ | align="center" | १४ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | ५२ | align="center" | +१ फेरी | align="center" | २१ | align="center" | ० |- ! align="center" | १९ | align="center" | ७७ | {{nowrap|{{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | ५२ | align="center" | +१ फेरी | align="center" | २० | align="center" | ० |- ! align="center" | २० | align="center" | २३ | {{nowrap|{{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]]}} | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | ५१ | align="center" | +२ फेऱ्या | align="center" | १७ | align="center" | ० |- | align="center" | — | align="center" | १८ | {{nowrap|{{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | ३० | निवृत्त | align="center" | २२ | align="center" | ० |- | align="center" | — | align="center" | ८७ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | २० | निवृत्त | align="center" | १८ | align="center" | ० |- class="sortbottom" | colspan="8" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="race"/> |} === सर्वात वेगवान फेरी === किमी आंतोनेलीने ४९व्या फेरीत १:३२.४३२ अशी मुख्य शर्यतीतील सर्वात वेगवान फेरी नोंदवली.<ref name="fast">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ जपानी ग्रांप्री – सर्वात वेगवान फेऱ्या|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1281/japan/fastest-laps|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=२९ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> {| class="wikitable" style="font-size:85%;" ! चालक ! कारनिर्माता ! फेरी क्रमांक ! वेळ |- | {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | ४९ | align="center" | १:३२.४३२ |- class="sortbottom" | colspan="4" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="fast"/> |} मुख्य शर्यतीतील प्रत्येक चालकाची सर्वोत्तम नोंदवलेली फेरी खाली दिली आहे. एखाद्या चालकाची वेगवान फेरी दुसऱ्याच्या तुलनेत खूप मागे असली तरी त्या एका फेरीत वेगवेगळ्या टायरचे वय, इंधन-भार आणि वाहतूक असू शकते. त्यामुळे एका फेरीची वेळ ही संपूर्ण शर्यतीतील सरासरी वेगाइतकी थेट तुलना नाही.<ref name="fast"/> '''सर्व चालकांच्या सर्वात वेगवान फेऱ्या:''' {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! क्रम ! चालक ! संघ ! वेगवान फेरीचा क्रमांक ! वेळ |- ! align="center" | १ | {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | ४९ | align="center" | १:३२.४३२ |- ! align="center" | २ | {{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | ५३ | align="center" | १:३२.५४९ |- ! align="center" | ३ | {{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | ५३ | align="center" | १:३२.६३४ |- ! align="center" | ४ | {{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | ४८ | align="center" | १:३२.७७७ |- ! align="center" | ५ | {{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]] | [[मॅकलारेन]] | align="center" | ४९ | align="center" | १:३२.९९६ |- ! align="center" | ६ | {{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]] | [[मॅकलारेन]] | align="center" | ५२ | align="center" | १:३३.२०८ |- ! align="center" | ७ | {{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]] | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | ५३ | align="center" | १:३३.४२७ |- ! align="center" | ८ | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | ४१ | align="center" | १:३३.५५२ |- ! align="center" | ९ | {{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | ३९ | align="center" | १:३३.६९१ |- ! align="center" | १० | {{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | ४७ | align="center" | १:३३.७३२ |- ! align="center" | ११ | {{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | ५३ | align="center" | १:३३.८३७ |- ! align="center" | १२ | {{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | ४० | align="center" | १:३४.१६४ |- ! align="center" | १३ | {{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]] | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | ५३ | align="center" | १:३४.२३० |- ! align="center" | १४ | {{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | ५३ | align="center" | १:३४.२५६ |- ! align="center" | १५ | {{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]] | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | ५३ | align="center" | १:३४.३१४ |- ! align="center" | १६ | {{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | ४१ | align="center" | १:३४.५१२ |- ! align="center" | १७ | {{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | ३८ | align="center" | १:३४.५१४ |- ! align="center" | १८ | {{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | २० | align="center" | १:३५.६०४ |- ! align="center" | १९ | {{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | ५३ | align="center" | १:३५.६३७ |- ! align="center" | २० | {{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | ४८ | align="center" | १:३६.२२१ |- ! align="center" | २१ | {{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | ५३ | align="center" | १:३६.२६९ |- ! align="center" | २२ | {{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | २९ | align="center" | १:३७.२१७ |- class="sortbottom" | colspan="5" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="fast"/> |} == शर्यतीनंतरचे विश्लेषण == === आंतोनेलीच्या विजयातील रणनीतीचा वाटा === आंतोनेलीने सुरुवातीला स्थान गमावले असतानाही आघाडीच्या चालकांशी अंतर कमी केले आणि पहिला टायर टप्पा वाढवला. पियास्त्री व रसेल यांनी सामान्य शर्यत वेगात थांबा घेतलेला असताना आलेल्या सेफ्टी कारमुळे त्याला कमी वेळेत टायर बदलण्याची संधी मिळाली. त्यामुळे शर्यतीत तो पुढे आला आणि उर्वरित टप्प्यात प्रतिस्पर्ध्यांपेक्षा चांगला वेग राखू शकला. या दोन वेगळ्या घटकांची—योग्य क्षणी मिळालेल्या संधीची आणि पुढील वेगवान फेऱ्यांची—नोंद एकत्र घेतल्यास निकाल योग्य रीतीने समजतो.<ref name="racereport"/><ref name="raceteams"/> मर्सिडीजने दोन्ही चालकांना समान कार उपलब्ध करून दिल्या असल्या तरी पहिल्या टप्प्याचे स्वरूप वेगळे झाले. रसेलला पियास्त्रीच्या मागे पाठलाग करत असताना पिट घेण्याचा दबाव होता; आंतोनेलीला ट्रॅकवर थोडा अधिक काळ राहता आले. हे एकाच संघातील वेगवेगळ्या रणनीतींचे उदाहरण ठरले. रसेलच्या कारची पात्रतेतील अस्थिरता व नंतरचा ऊर्जा-सॉफ्टवेअरचा प्रश्नही त्याच्या निकालावर परिणाम करणारे होते.<ref name="russell">{{स्रोत बातमी|title=जपानी ग्रांप्रीत जॉर्ज रसेलच्या अडचणींवर टोटो वुल्फचे विश्लेषण|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/the-race-went-against-him-wolff-reflects-on-russells-issues-during-japanese.5pNQ97bFbKDLDvC4RlOQMN|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=३० मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === मॅकलारेन आणि फेरारी === पियास्त्रीने उत्तम सुरुवात करून आघाडी घेतली आणि रसेलचा सुरुवातीचा दबाव रोखला. सामान्य परिस्थितीत एक-थांबा रणनीतीत तो विजेत्यासाठी मुख्य आव्हान ठरू शकत होता; परंतु अपघातानंतरच्या सेफ्टी कारमध्ये थांबलेल्या आंतोनेलीने त्याला मागे टाकले. तरी पियास्त्रीच्या दुसऱ्या स्थानाने मॅकलारेनला पहिल्या दोन फेऱ्यांतील अडचणीनंतर आवश्यक प्रगतीची नोंद मिळाली. नॉरिसच्या सरावातील तांत्रिक समस्यांमुळे त्याचे पाचवे स्थानही महत्त्वाचे होते.<ref name="racereport"/><ref name="raceteams"/> फेरारीसाठी लक्लेरची तिसरी जागा सहज मिळालेली नव्हती. सुरुवातीला दुसरा असल्यानंतर पिट-स्टॉपमुळे क्रम बदलला; पुढे हॅमिल्टन आणि रसेलशी प्रत्यक्ष ट्रॅकवर लढावे लागले. ४२व्या फेरीतील चढाओढ आणि शेवटच्या दोन फेऱ्यांमधील पुनरागमनामुळे लक्लेरने पोडियम स्थान निश्चित केले. हॅमिल्टनने सुरुवातीच्या व मधल्या टप्प्यात चांगले स्थान मिळवले तरी अंतिम टप्प्यात तो नॉरिसच्या मागे सहावा राहिला.<ref name="racereport"/> === गॅस्ली, व्हर्सटॅपन आणि मधला गट === अल्पाइनच्या गॅस्लीने ७वे स्थान टिकवण्यासाठी अनेक फेऱ्या व्हर्सटॅपनला मागे ठेवले. रेड बुलच्या व्हर्सटॅपनला पात्रतेत अंतिम दहामध्ये जाता आले नव्हते; म्हणून त्याला शर्यतीच्या सुरुवातीलाच मागच्या गटातून वर यावे लागले. अखेरीस गॅस्लीला मागे टाकता न आल्याने तो आठवा राहिला. या दोन चालकांमधील केवळ ०.३३७ सेकंदांचा फरक ५३ फेऱ्यांनंतरही सुरू असलेल्या स्पर्धेचे उदाहरण आहे.<ref name="race"/><ref name="raceteams"/> रेसिंग बुल्सच्या लॉसनने ९वा, तर हासच्या ओकनने १०वा क्रमांक मिळवला. लिंडब्लाडने सरावातील गिअरबॉक्स समस्येनंतरही पात्रतेत दहावा क्रमांक मिळवण्याची कामगिरी केली; प्रत्यक्ष शर्यतीत तो चौदावा राहिला. ऑडीच्या हल्केनबर्ग आणि बोर्तोलेतो यांना गुण मिळाले नाहीत. मध्य गटातील या निकालांचा कारनिर्माते क्रमवारीवर परिणाम झाला, कारण प्रत्येक मिळालेला एक-दोन गुणही हंगामाच्या आरंभी संघांमधील फरक बदलू शकत होता.<ref name="race"/><ref name="points"/> === कॅडिलॅक, ॲस्टन मार्टिन आणि विलियम्स === कॅडिलॅकच्या पेरेझने १७वे आणि बोट्टासने १९वे स्थान मिळवले. बोट्टासचा वेगळ्या हार्ड टायरवरील सुरुवातीचा पर्याय त्याला गुणांपर्यंत घेऊन गेला नाही. ॲस्टन मार्टिनच्या अलोन्सोने १८वे स्थान पूर्ण केले; तर स्ट्रोलला पाण्याच्या दाबाशी संबंधित संशयित समस्येमुळे गॅरेजमध्ये परत येऊन निवृत्त व्हावे लागले. या दोन गाड्यांची कामगिरी पहिल्या तीन फेऱ्यांतील ॲस्टन मार्टिनच्या विश्वासार्हता आणि वेगातील आव्हानांच्या पार्श्वभूमीवर पाहिली गेली.<ref name="race"/><ref name="racereport"/> विलियम्सच्या सायेन्सने १५वे आणि अल्बोनने २०वे स्थान मिळवले. अल्बोनने मुख्य शर्यतीत एकूण सहा पिट-स्टॉप केले, त्यामुळे त्याचा अंतिम क्रम सुरुवातीच्या पात्रतेपेक्षा मागे राहिला. पहिल्या सरावात अल्बोन–पेरेझ संपर्क आणि अंतिम निकालातील वाढलेला वेळ या दोन्ही गोष्टी सप्ताहांतात विलियम्सला येणाऱ्या अडचणी दाखवतात; मात्र प्रत्येक थांब्याचे कारण स्वतंत्र पिट-स्टॉप कागदपत्राविना निश्चित सांगता येत नाही.<ref name="racereport"/><ref name="pitstops">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ जपानी ग्रांप्री – पिट-स्टॉपचा अधिकृत सारांश|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1281/japan/pit-stop-summary|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=२९ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === २०२६ च्या वेगातील फरकांविषयी सुरक्षा चर्चा === बेअरमनच्या अपघातानंतर ऊर्जा-व्यवस्थापनामुळे निर्माण होणाऱ्या वेगातील मोठ्या फरकांवर लक्ष केंद्रित झाले. बेअरमनच्या मते तो समोरील कारपेक्षा अंदाजे ५० किमी/ताशी वेगाने जवळ येत होता; त्याने समोरच्या कारला टाळण्याचा प्रयत्न करताना मार्ग बदलला. चालकांची कारची ऊर्जा-बचत व ऊर्जा-वापर स्थिती बदलत असताना अशा अचानक फरकांची जाणीव होणे कठीण होऊ शकते, ही चिंता संघ आणि चालकांनी चर्चेत व्यक्त केली.<ref name="bearman"/> एफआयएने जपानी ग्रांप्रीनंतर स्पष्ट केले की २०२६ च्या तांत्रिक नियमांत ऊर्जा-व्यवस्थापनासाठी समायोज्य घटक आहेत आणि पहिल्या काही फेऱ्यांनंतर त्यांचा अभ्यास करण्यासाठी बैठकांचे नियोजन आधीपासून होते. कोणताही नियम तत्काळ बदलला गेला, असा दावा एफआयएने त्या निवेदनात केला नव्हता. सिम्युलेशन, वास्तविक शर्यतीतील आकडेवारी आणि स्पर्धकांशी सल्लामसलत यांवर विचार करूनच पुढील बदल होऊ शकतील, असे सांगण्यात आले.<ref name="bearman"/> === पंचांचे निर्णय आणि अधिकृत नोंदी === या सप्ताहांतात मुख्य शर्यतीपूर्वी सरावातील वाहतूक, वेगातील अचानक फरक, अडथळा निर्माण होणे आणि अवैध फेरी वेळा यांसंदर्भात पंचांनी अनेक निर्णय दिले. एखादा प्रसंग चौकशीसाठी नोंदवला गेला म्हणजे दंड झाला असे नसते; खाली आरोप, तपासात दिसलेली वस्तुस्थिती आणि अंतिम निर्णय स्वतंत्रपणे मांडले आहेत. या विभागात एफआयएच्या दस्तऐवजांचा आधार घेतला आहे.<ref name="fiaindex">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ जपानी ग्रांप्री – एफआयए निर्णयपत्रांची अधिकृत सूची|दुवा=https://www.fia.com/documents/championships/fia-formula-one-world-championship-14/season/season-2026-2072/event/Japanese%20Grand%20Prix|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=२९ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> ==== पहिल्या सरावातील अल्बोन–पेरेझ संपर्क ==== शुक्रवारी पहिल्या सरावातील वळण १६ येथे अल्बोनच्या कार २३ आणि पेरेझच्या कार ११ यांचा संपर्क झाला. पेरेझ दीर्घ धावांच्या कार्यक्रमावर होता; अल्बोन वेगळ्या गतीने त्याच्याजवळ आला. पेरेझच्या कारवरील आभासी आरसा कार्यरत नसल्याची आणि संघाकडून जवळ येणाऱ्या कारची सूचना न दिल्याची माहिती पंचांना मिळाली. अल्बोनला पेरेझने दिलेली रुंद रेषा त्याला पुढे जाण्यासाठी असल्याचे वाटले.<ref name="fia25"/> पंचांनी व्हिडिओ, टीम-रेडिओ आणि चालकांचे स्पष्टीकरण तपासले. गैरसमज आणि सूचना न मिळण्याचा घटनेला हातभार होता; एका चालकाला प्रामुख्याने जबाबदार मानण्याइतका पुरावा नव्हता. त्यामुळे कोणतीही पुढील कारवाई करण्यात आली नाही. 'चौकशी झाली' आणि 'दंड झाला' यांतील फरक नोंदवण्यासाठी हा निर्णय महत्त्वाचा आहे.<ref name="fia25"/> ==== पहिल्या सरावातील हॅमिल्टन–व्हर्सटॅपन प्रसंग ==== पहिल्या सरावात वळण १४ आणि १५ दरम्यान हॅमिल्टनच्या कारच्या स्थितीमुळे वेगाने जवळ येणाऱ्या व्हर्सटॅपनची फेरी प्रभावित झाल्याचा प्रश्न निर्माण झाला. हॅमिल्टनला संघाकडून मागील कार जवळ येत असल्याचा इशारा मिळाला नव्हता. तरीही पंचांच्या मते व्हर्सटॅपनला ब्रेक दाबणे, गती कमी करणे किंवा अपेक्षित मार्ग सोडणे भाग पडले नव्हते. म्हणून अधिक कारवाई झाली नाही; फेरारीला मात्र अशा परिस्थितीत वेळेवर सूचना देण्याची आठवण करून देण्यात आली.<ref name="fia26">{{स्रोत बातमी|title=जपानी ग्रांप्री: हॅमिल्टन आणि व्हर्सटॅपन यांच्या प्रसंगाविषयी पंचनिर्णय, दस्तऐवज २६|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_japanese_grand_prix_-_decision_-_car_44_-_alleged_incident_with_car_3.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=२७ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> ==== सायेन्स–लॉसन प्रसंग ==== लॉसनने वळण ११ जवळ धीम्या असलेल्या कार्लोस सायेन्सच्या कारबद्दल तक्रार केली होती. सायेन्सने पुढे अधिक वेगाने येत असलेल्या जॅक क्रॉफर्डला अडथळा होऊ नये म्हणून गती कमी केल्याचे सांगितले. टीम-रेडिओने हे स्पष्टीकरण समर्थित केले आणि त्यानंतर दोन्ही कार मागे राहिलेल्या क्रॉफर्डला पुढे जाऊ देत होत्या. पंचांनी कोणतीही पुढील कारवाई केली नाही.<ref name="fia23">{{स्रोत बातमी|title=जपानी ग्रांप्री: लॉसन आणि सायेन्स यांच्या प्रसंगाविषयी पंचनिर्णय, दस्तऐवज २३|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_japanese_grand_prix_-_decision_-_car_30_-_alleged_incident_with_car_55.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=२७ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> ==== दुसऱ्या सरावातील कोलापिंटोचा इशारा ==== दुसऱ्या सरावात कोलापिंटो टायर तापवत असताना व्हर्सटॅपन वेगवान फेरीवर त्याच्या मागून आला. कोलापिंटोला रेडिओवर सूचना मिळाली होती, पण दोन गाड्यांमधील वेगातील फरकाचा त्याने चुकीचा अंदाज लावला. व्हर्सटॅपनला आपली फेरी सोडावी लागली. कोलापिंटोनेही अडथळा झाल्याची कबुली दिल्यानंतर पंचांनी त्याला औपचारिक इशारा दिला. हा इशारा ग्रिड स्थान कमी करण्याचा दंड नव्हता.<ref name="fia33">{{स्रोत बातमी|title=जपानी ग्रांप्री: कोलापिंटोला सरावातील अडथळ्यासाठी इशारा, दस्तऐवज ३३|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_japanese_grand_prix_-_infringement_-_car_43_-_impeding_of_car_3.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=२७ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> ==== तिसऱ्या सरावातील पियास्त्रीचा इशारा ==== तिसऱ्या सरावात पियास्त्री वळण १४–१५ दरम्यान टायर तापवत असताना ऑडीच्या हल्केनबर्गची कार वेगाने जवळ आली. पंचांच्या निर्णयात दोन गाड्यांमधील जवळ येण्याचा वेग सुमारे ७५ किमी/ताशी असल्याचा उल्लेख होता. पियास्त्रीला रेडिओवर माहिती मिळाली होती; तरी तो रेसिंग लाइनवरून वेळेत पुरेसा बाजूला जाऊ शकला नाही, त्यामुळे हल्केनबर्गला गती कमी करावी लागली. पंचांनी पियास्त्रीला इशारा दिला आणि हे केवळ सराव सत्रातील उल्लंघन असल्याचे नोंदवले.<ref name="fia44"/> ==== अवैध फेऱ्यांच्या वेळा आणि अंतिम निकाल ==== अधिकृत कागदपत्रांत काही चालकांनी सर्किटच्या मर्यादा ओलांडल्याने फेरीच्या वेळा रद्द करण्यात आल्याची नोंद आहे. हे वेळा रद्द होणे आणि अंतिम शर्यत वर्गीकरणातून चालकाला वगळणे या दोन स्वतंत्र प्रकारच्या कारवाया आहेत. या शर्यतीत प्रकाशित अंतिम निकालानुसार पोडियम व गुणतालिका कायम राहिली. कोणत्याही चालकाला दंड झाला असे सरसकट विधान करण्याऐवजी आवश्यक ठिकाणी संबंधित दस्तऐवज पाहणे महत्त्वाचे आहे.<ref name="fia57">{{स्रोत बातमी|title=जपानी ग्रांप्री: मुख्य शर्यतीतील अवैध फेऱ्यांच्या वेळा, दस्तऐवज ५७|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_japanese_grand_prix_-_infringement_-_race_deleted_lap_times.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=२९ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="race"/> बेअरमन–कोलापिंटो प्रसंगाच्या बाबतीत पंचांनी प्राथमिक नोंदीनंतर अधिक कारवाई आवश्यक नसल्याचे ठरवले, असे फॉर्म्युला वनच्या घटनेनंतरच्या वृत्तात नमूद आहे. एफआयएने स्वतंत्रपणे नियमन व ऊर्जा-व्यवस्थापनाच्या पुनरावलोकनाचे निवेदन केले. या दोन घटना वेगळ्या आहेत: पहिली विशिष्ट चालकांच्या शर्यतीतील प्रसंगावरील निर्णय आणि दुसरी २०२६ तांत्रिक नियमांच्या सुरक्षिततेबाबत भविष्यातील चर्चा होती.<ref name="bearman"/> === सप्ताहांतातील महत्त्वाच्या घटनांचा कालक्रम === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! कालावधी ! घटना |- | २७ मार्च, सकाळ | पहिल्या मुक्त सरावात रसेल सर्वात वेगवान; अल्बोन–पेरेझ संपर्क झाला.<ref name="fp1report"/> |- | २७ मार्च, दुपार | पियास्त्रीने दुसऱ्या सरावात आघाडी घेतली; नॉरिस उशिरा ट्रॅकवर आला आणि लिंडब्लाडला गिअरबॉक्सची अडचण झाली.<ref name="fp2report"/> |- | २८ मार्च, सकाळ | आंतोनेलीने तिसऱ्या सरावात १:२९.३६२ अशी वेळ नोंदवली; नॉरिसची ऊर्जा-व्यवस्था बिघडल्याने धावा कमी झाल्या.<ref name="fp3report"/> |- | २८ मार्च, पात्रता | व्हर्सटॅपन फेरी २ मध्ये बाहेर; आंतोनेलीने १:२८.७७८ वेळेसह पोल पोझिशन मिळवली.<ref name="qualreport"/> |- | २९ मार्च, प्रारंभ | सहाय्यक शर्यतीनंतर अडथळे दुरुस्त झाल्यामुळे विलंब; पियास्त्री पहिल्या वळणात आघाडीवर.<ref name="racereport"/> |- | मुख्य शर्यत, फेऱ्या ३–४ | रसेलने नॉरिस आणि लक्लेरला मागे टाकून दुसरे स्थान मिळवले.<ref name="racereport"/> |- | मुख्य शर्यत, फेरी ११ | आंतोनेलीने नॉरिसला मागे टाकले आणि पुढे लक्लेरचा पाठलाग सुरू केला.<ref name="racereport"/> |- | मुख्य शर्यत, फेऱ्या १६–२१ | नॉरिस, लक्लेर आणि पियास्त्रीचे सामान्य पिट-स्टॉप; मर्सिडीजचा पहिला टप्पा वाढला.<ref name="pitstops"/> |- | मुख्य शर्यत, फेरी २२ | बेअरमनच्या अपघातामुळे सेफ्टी कार; आंतोनेलीने कमी वेळेत पिट थांबा घेऊन आघाडी कायम ठेवली.<ref name="racereport"/> |- | मुख्य शर्यत, फेरी २७ | सेफ्टी कार मागे गेल्यावर आंतोनेलीने शर्यत पुन्हा सुरू केली; हॅमिल्टन रसेलच्या पुढे गेला.<ref name="racereport"/> |- | मुख्य शर्यत, फेरी ४२ | लक्लेरने हॅमिल्टनला मागे टाकत तिसरे स्थान मिळवले.<ref name="racereport"/> |- | मुख्य शर्यत, शेवटच्या फेऱ्या | लक्लेर–रसेल आणि नॉरिस–हॅमिल्टन संघर्ष; गॅस्लीने व्हर्सटॅपनला मागे ठेवले.<ref name="racereport"/> |- | २९ मार्च, निकाल | आंतोनेलीचा सलग दुसरा विजय; पियास्त्री दुसरा, लक्लेर तिसरा; चालक अजिंक्यपदात आंतोनेली आघाडीवर.<ref name="points"/> |- class="sortbottom" | colspan="2" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="racereport"/> |} == निकालानंतर गुणतालिका == === चालक अजिंक्यपद गुणतालिका === आंतोनेलीने दुसऱ्या सलग मुख्य शर्यत विजयामुळे ७२ गुणांवर मजल मारली आणि रसेलला नऊ गुणांनी मागे टाकले. शर्यतीपूर्वी रसेल आघाडीवर होता; त्यामुळे सुझुका फेरी चालक अजिंक्यपदाच्या सुरुवातीच्या टप्प्यातील महत्त्वाचा बदल ठरली. खाली २९ मार्च २०२६ रोजी एफआयएने प्रकाशित केलेली गुणस्थिती आहे; त्यानंतरच्या २०२६ फेऱ्यांचे गुण यात समाविष्ट नाहीत.<ref name="points"/> {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान ! चालक ! संघ ! गुण |- ! align="center" | १ | [[किमी आंतोनेली]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | ७२ |- ! align="center" | २ | [[जॉर्ज रसेल]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | ६३ |- ! align="center" | ३ | [[शार्ल लक्लेर]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | ४९ |- ! align="center" | ४ | [[लुइस हॅमिल्टन]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | ४१ |- ! align="center" | ५ | [[लॅन्डो नॉरिस]] | [[मॅकलारेन]] | align="center" | २५ |- ! align="center" | ६ | [[ऑस्कर पियास्त्री]] | [[मॅकलारेन]] | align="center" | २१ |- ! align="center" | ७ | [[ऑलिव्हर बेअरमन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | १७ |- ! align="center" | ८ | [[पियेर गॅस्ली]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | १५ |- ! align="center" | ९ | [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | १२ |- ! align="center" | १० | [[लियाम लॉसन]] | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | १० |- ! align="center" | ११ | [[आर्विड लिंडब्लाड]] | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | ४ |- ! align="center" | १२ | [[आयझॅक हादजार]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | ४ |- ! align="center" | १३ | [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | २ |- ! align="center" | १४ | [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | २ |- ! align="center" | १५ | [[एस्टेबन ओकन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | १ |- ! align="center" | १६ | [[फ्रान्को कोलापिंटो]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | १ |- ! align="center" | १७ | [[निको हल्केनबर्ग]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | ० |- ! align="center" | १८ | [[अलेक्झांडर अल्बोन]] | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | ० |- ! align="center" | १९ | [[वालट्टेरी बोट्टास]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | ० |- ! align="center" | २० | [[सर्गिओ पेरेझ]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | ० |- ! align="center" | २१ | [[फर्नांदो अलोन्सो]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | ० |- ! align="center" | २२ | [[लान्स स्ट्रोल]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | ० |- class="sortbottom" | colspan="4" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="points"/> |} === कारनिर्माते अजिंक्यपद गुणतालिका === मर्सिडीज १३५ गुणांवर, फेरारी ९० आणि मॅकलारेन ४६ गुणांवर होते. त्या काळात हास चौथ्या क्रमांकावर होता; अल्पाइन आणि रेड बुल यांचे १६–१६ गुण असून क्रमवारीत टाय-ब्रेक निकषांनुसार अल्पाइन पाचवा व रेड बुल सहावा होता. लहान गुणफरकांमुळे पुढील शर्यतीतील एक किंवा दोन स्थानांची अदलाबदलही संघांच्या स्थितीवर प्रभाव पाडू शकत होती.<ref name="points"/> {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान ! कारनिर्माता ! गुण |- ! align="center" | १ | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १३५ |- ! align="center" | २ | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | ९० |- ! align="center" | ३ | [[मॅकलारेन]] | align="center" | ४६ |- ! align="center" | ४ | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | १८ |- ! align="center" | ५ | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | १६ |- ! align="center" | ६ | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | १६ |- ! align="center" | ७ | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | १४ |- ! align="center" | ८ | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | २ |- ! align="center" | ९ | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | २ |- ! align="center" | १० | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | ० |- ! align="center" | ११ | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | ० |- class="sortbottom" | colspan="3" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="points"/> |} == हे सुद्धा पहा == # [[फॉर्म्युला वन]] # [[जपानी ग्रांप्री]] # [[सुझुका आंतरराष्ट्रीय रेसिंग कोर्स]] # [[२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम]] # [[फॉर्म्युला वन ग्रांप्री यादी]] # [[फॉर्म्युला वन चालक अजिंक्यपद यादी]] # [[फॉर्म्युला वन कारनिर्माते अजिंक्यपद यादी]] # [[फॉर्म्युला वन सर्किटांची यादी]] == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} ==तळटीप== {{reflist|group=टीप}} == बाह्य दुवे == * [https://www.formula1.com/en/racing/2026/japan २०२६ जपानी ग्रांप्री – अधिकृत फॉर्म्युला वन कार्यक्रम] * [https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1281/japan/race-result अधिकृत शर्यत निकाल] * [https://www.fia.com/documents/championships/fia-formula-one-world-championship-14/season/season-2026-2072/event/Japanese%20Grand%20Prix एफआयए निर्णयपत्रे] {{माहितीचौकट ग्रांप्री शर्यत | हंगाम = २०२६ | ग्रांप्री = जपानी ग्रांप्री | हंगामातील_मागील_शर्यत = २०२६ चिनी ग्रांप्री | हंगामातील_पुढील_शर्यत = २०२६ मियामी ग्रांप्री | ग्रांप्री_मागील_शर्यत = २०२५ जपानी ग्रांप्री | ग्रांप्री_पुढील_शर्यत = २०२७ जपानी ग्रांप्री }} {{२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम}} {{फॉर्म्युला वन अजिंक्यपद}} [[वर्ग:जपानी ग्रांप्री]] [[वर्ग:२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम]] abysmgqewlt6818wx42wsj9emevjufw 2723282 2723273 2026-10-19T20:27:36Z Koolkrazy 1591 2723282 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट ग्रांप्री शर्यत माहिती | प्रकार = एफ.१ | देश = जपान | ग्रांप्री = जपानी | चित्र = Suzuka circuit map--2005.svg | चित्र_शीर्षक = सुझुका सर्किटचा आराखडा | दिनांक = मार्च २९ | वर्ष = २०२६ | अधिकृत_नाव = फॉर्म्युला १ अरामको जपानी ग्रांप्री २०२६ | शर्यत_क्रमांक = ३ | हंगामात_एकूण_शर्यती = २३ | शर्यतीचे_ठिकाण = [[सुझुका आंतरराष्ट्रीय रेसिंग कोर्स]], [[सुझुका]], [[जपान]] | सर्किट_प्रकार = कायमस्वरूपी रेसिंग सर्किट | सर्किट_अंतर_किमी = ५.८०७ | सर्किट_अंतर_मैल = ३.६०८ | एकूण_फेऱ्या = ५३ | एकूण_अंतर_किमी = ३०७.४७१ | एकूण_अंतर_मैल = १९१.०५४ | हवामान = ढगाळ | पोल_चालक = [[किमी आंतोनेली]] | पोल_देश = ITA | पोल_संघ = [[मर्सिडीज-बेंझ]] | पोल_वेळ = १:२८.७७८ | जलद_चालक = [[किमी आंतोनेली]] | जलद_देश = ITA | जलद_संघ = [[मर्सिडीज-बेंझ]] | जलद_वेळ = १:३२.४३२ | जलद_फेरी = ४९ | पहिला_चालक = [[किमी आंतोनेली]] | पहिला_देश = ITA | पहिला_संघ = [[मर्सिडीज-बेंझ]] | दुसरा_चालक = [[ऑस्कर पियास्त्री]] | दुसरा_देश = AUS | दुसरा_संघ = [[मॅकलारेन]] | तिसरा_चालक = [[शार्ल लक्लेर]] | तिसरा_देश = MON | तिसरा_संघ = [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | हंगामातील_मागील_शर्यत = २०२६ चिनी ग्रांप्री | हंगामातील_पुढील_शर्यत = २०२६ मियामी ग्रांप्री | ग्रांप्री_मागील_शर्यत = २०२५ जपानी ग्रांप्री | ग्रांप्री_पुढील_शर्यत = २०२७ जपानी ग्रांप्री }} '''२०२६ जपानी ग्रांप्री''' (अधिकृत नाव '''फॉर्म्युला १ अरामको जपानी ग्रांप्री २०२६''') ही २९ मार्च २०२६ रोजी [[जपान]]मधील [[सुझुका आंतरराष्ट्रीय रेसिंग कोर्स]]वर झालेली [[फॉर्म्युला वन]] मोटारशर्यत होती. ती [[२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम]]ातील तिसरी फेरी होती. सप्ताहांताचा कार्यक्रम २७ ते २९ मार्चदरम्यान आयोजित झाला; या फेरीत स्प्रिंट शर्यत नव्हती आणि शुक्रवार–शनिवारच्या तीन मुक्त सराव सत्रांनंतर शनिवारी पात्रता व रविवारी ५३ फेऱ्यांची मुख्य शर्यत झाली.<ref name="event">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ जपानी ग्रांप्री – अधिकृत कार्यक्रम व सत्रे|दुवा=https://www.formula1.com/en/racing/2026/japan|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=२९ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> [[मर्सिडीज-बेंझ|मर्सिडीज]]चा [[किमी आंतोनेली]] याने पोल पोझिशन मिळवून सुरुवातीच्या फेऱ्यांत स्थान गमावले; तथापि २२व्या फेरीतील सेफ्टी कारच्या काळात टायर बदलल्यामुळे त्याने आघाडी पुन्हा मिळवली आणि शेवटी १३.७२२ सेकंदांच्या फरकाने विजय नोंदवला. [[मॅकलारेन]]चा [[ऑस्कर पियास्त्री]] दुसरा आणि [[स्कुदेरिआ फेरारी|फेरारी]]चा [[शार्ल लक्लेर]] तिसरा राहिला. [[जॉर्ज रसेल]] चौथ्या क्रमांकावर आला. आंतोनेलीचा हा सलग दुसरा ग्रांप्री विजय ठरला आणि त्याने चालक अजिंक्यपदात आघाडी घेतली.<ref name="racereport">{{स्रोत बातमी|title=जपानी ग्रांप्रीत आंतोनेलीचा दुसरा सलग विजय; पियास्त्री व लक्लेर पोडियमवर|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/antonelli-takes-championship-lead-after-surging-to-victory-in-japan-from.4EC4uZc29IUEO2iE5nKpUp.4EC4uZc29IUEO2iE5nKpUp|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=२९ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="race">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ जपानी ग्रांप्री – अधिकृत अंतिम शर्यत निकाल|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1281/japan/race-result|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=२९ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> शर्यतीचा निर्णायक प्रसंग [[ऑलिव्हर बेअरमन]] याच्या सुझुका सर्किटवरील स्पून वळणाजवळ झालेल्या अपघातामुळे घडला. नवीन २०२६ तांत्रिक नियमांमुळे गाड्यांमधील वेगातील फरक चर्चेचा विषय बनला आणि या घटनेनंतर एफआयएने ऊर्जा-व्यवस्थापनाच्या नियमनाचे परीक्षण करण्याबद्दल निवेदन प्रसिद्ध केले. याशिवाय तीन सराव सत्रांतील वेगवेगळ्या संघांची कामगिरी, पात्रतेत [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]]चे फेरी २ मध्ये बाहेर पडणे आणि फेरारी–मर्सिडीजमधील अंतिम टप्प्यातील संघर्ष ही सप्ताहांतातील प्रमुख वैशिष्ट्ये होती.<ref name="bearman">{{स्रोत बातमी|title=सुझुकातील अपघातानंतर ऑलिव्हर बेअरमनचे स्पष्टीकरण आणि एफआयएची भूमिका|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/bearman-reacts-to-50g-crash-during-japanese-grand-prix.7hiNVcluoZHH9AuiQGbQIO.7hiNVcluoZHH9AuiQGbQIO|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=३० मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="qualreport">{{स्रोत बातमी|title=जपानी ग्रांप्रीच्या पात्रता फेरीत आंतोनेलीला पोल पोझिशन; रसेल दुसरा आणि पियास्त्री तिसरा|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/antonelli-clinches-pole-position-for-japanese-grand-prix-ahead-of-russell.6YuzhITkzjh8sZebFf5eLs|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=२८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> == पार्श्वभूमी == === शर्यतीपूर्वीची अजिंक्यपदाची स्थिती === जपानपूर्वीच्या पहिल्या दोन फेऱ्यांत मर्सिडीजने वेग आणि गुण दोन्ही बाबतीत आघाडी घेतली होती. ऑस्ट्रेलियात जॉर्ज रसेलने विजय मिळवला, तर चीनमध्ये आंतोनेलीने ग्रांप्री जिंकली. चीनमधील स्प्रिंट गुणांसह जपानपूर्वी रसेल ५१ गुणांवर, आंतोनेली ४७ गुणांवर आणि मर्सिडीज संघ ९८ गुणांवर होता. फेरारीचे ६७ आणि मॅकलारेनचे १८ गुण होते; त्यामुळे सुझुका फेरीतील निकालाने हंगामाच्या सुरुवातीच्या समीकरणात बदल होण्याची शक्यता होती.<ref name="points">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ जपानी ग्रांप्री – शर्यतीनंतरची चालक आणि कारनिर्माते अजिंक्यपद गुणतालिका|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_japanese_grand_prix_-_championship_points.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=२९ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="racereport"/> मॅकलारेनला चीनमधील मुख्य शर्यतीत दोन्ही कार सुरू करता आल्या नव्हत्या. त्या पार्श्वभूमीवर जपानमध्ये विश्वासार्हतेने धावा पूर्ण करणे तसेच मर्सिडीज आणि फेरारीशी एक फेरीतील वेगाच्या स्पर्धेत उतरता येते का, हे संघासाठी महत्त्वाचे होते. रेड बुलसाठी सुझुका हा मागील वर्षांमध्ये यश मिळालेला सर्किट असल्याने व्हर्सटॅपनची कामगिरी लक्षवेधी ठरणार होती. नवीन तांत्रिक नियमांतून कारची ऊर्जा-व्यवस्था, टायर तापमान आणि वळणांमधील स्थैर्य यांची तुलना येथे विशेष महत्त्वाची ठरली.<ref name="fp1report">{{स्रोत बातमी|title=जपानी ग्रांप्रीच्या पहिल्या सरावात रसेल सर्वात वेगवान; मर्सिडीजचे पहिले दोन क्रमांक|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/fp1-russell-heads-mercedes-1-2-in-opening-practice-session-for-japanese.1WB5ian2z0xW2JirY293oM.1WB5ian2z0xW2JirY293oM|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=२७ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="qualreport"/> === सर्किट आणि सप्ताहांत === [[सुझुका आंतरराष्ट्रीय रेसिंग कोर्स]] हे आठच्या आकड्याप्रमाणे स्वतःच्या मार्गाला ओलांडणारे सर्किट आहे. ५.८०७ किलोमीटरच्या फेरीत सुरुवातीची सलग 'एस' वळणे, डेगनर वळणे, हेअरपिन, स्पून वळण, उच्च वेगाचे १३०आर आणि अंतिम शिकेन यांमुळे चालकांना कमी आणि जास्त वेगाच्या वळणांत वेगवेगळ्या प्रकारच्या संतुलनाची गरज भासते. सलग दिशाबदलांमध्ये पुढच्या टायरवरील ताण, तसेच स्पून आणि वेगवान वळणांमध्ये ऊर्जा वापरण्याची पद्धत यावर कारचा एकूण वेग अवलंबून राहतो.<ref name="prerace">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ जपानी ग्रांप्रीची पार्श्वभूमी, सर्किट आणि महत्त्वाची आकडेवारी|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/need-to-know-the-most-important-facts-stats-and-trivia-ahead-of-the-2026-japanese-grand-prix.59xoCL07qjNCWPVzBJOmK2.59xoCL07qjNCWPVzBJOmK2|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=२६ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> २०२६ च्या स्पर्धेपूर्वी सर्किटवरील काही भाग पुन्हा डांबरीकरण करून तयार करण्यात आले होते. २०२५ मध्ये पहिल्या विभागात काम झाले होते; २०२६ पूर्वी पुढील भागातही नवीन पृष्ठभाग टाकण्यात आला. सुरुवातीला पृष्ठभागाची पकड मर्यादित राहणे आणि धावत्या सप्ताहांतात रबराचा थर वाढल्याने ती बदलणे अपेक्षित होते. यामुळे प्रथम सरावात जमा झालेली माहिती पात्रता व शर्यतीतील परिस्थितीशी तंतोतंत जुळेलच असे नव्हते.<ref name="tyres">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ जपानी ग्रांप्रीमध्ये उपलब्ध असलेली टायर मिश्रणे|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/what-tyres-will-the-teams-and-drivers-have-for-the-2026-japanese-grand-prix.4V0p1BrC3PbEiWNzsivaSr.4V0p1BrC3PbEiWNzsivaSr|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=२५ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> शुक्रवारी २७ मार्च रोजी दोन स्वतंत्र एक-तासांचे मुक्त सराव सत्रे आयोजित झाली. शनिवारी २८ मार्चला तिसरा सराव आणि त्यानंतर तीन फेऱ्यांची पात्रता झाली. रविवारी २९ मार्च रोजी मुख्य ग्रांप्री झाली. शनिवारी फेरी १, फेरी २ आणि फेरी ३ अशा क्रमाने २२ चालकांमधून दहा अंतिम स्पर्धक निश्चित झाले. या सप्ताहांतात स्वतंत्र स्प्रिंट पात्रता किंवा स्प्रिंट शर्यतीचे आयोजन झाले नव्हते.<ref name="event"/> === सहभागी चालक आणि संघ === मुख्य ग्रांप्रीत ११ संघांचे प्रत्येकी दोन असे २२ चालक सहभागी होते. मात्र शुक्रवारी पहिल्या मुक्त सरावात ॲस्टन मार्टिनने [[फर्नांदो अलोन्सो]]ऐवजी राखीव चालक [[जॅक क्रॉफर्ड]] याला कार क्रमांक ३४ चालवण्याची संधी दिली. त्यामुळे त्या एकाच सत्रात क्रॉफर्डचे नाव निकालात दिसते, तर शुक्रवारच्या दुसऱ्या सत्रापासून अलोन्सो पुन्हा त्याच्या नियमित कारमध्ये होता. तो मुख्य ग्रांप्रीतून अनुपस्थित नव्हता.<ref name="fp1report"/><ref name="fp2report">{{स्रोत बातमी|title=दुसऱ्या मुक्त सरावात पियास्त्रीची आघाडी; आंतोनेली आणि रसेल त्यामागे|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/fp2-piastri-sets-the-pace-from-antonelli-and-russell-during-second-practice.2CeFTkESJX45t8tlF1V0rm|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=२७ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> {| class="wikitable" style="font-size:85%;" ! संघ ! चालक ! कार क्रमांक |- | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] | align="center" | १२ |- | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | {{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]] | align="center" | ६३ |- | [[मॅकलारेन]] | {{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]] | align="center" | ८१ |- | [[मॅकलारेन]] | {{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]] | align="center" | १ |- | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | {{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]] | align="center" | १६ |- | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | {{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]] | align="center" | ४४ |- | [[रेड बुल रेसिंग]] | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | align="center" | ३ |- | [[रेड बुल रेसिंग]] | {{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]] | align="center" | ६ |- | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | {{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]] | align="center" | १० |- | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | {{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]] | align="center" | ४३ |- | [[रेसिंग बुल्स]] | {{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]] | align="center" | ३० |- | [[रेसिंग बुल्स]] | {{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]] | align="center" | ४१ |- | [[हास एफ.१ संघ]] | {{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]] | align="center" | ८७ |- | [[हास एफ.१ संघ]] | {{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]] | align="center" | ३१ |- | [[ऑडी एफ१ संघ]] | {{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]] | align="center" | २७ |- | [[ऑडी एफ१ संघ]] | {{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] | align="center" | ५ |- | [[विलियम्स एफ१]] | {{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]] | align="center" | २३ |- | [[विलियम्स एफ१]] | {{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] | align="center" | ५५ |- | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | {{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]] | align="center" | १४ |- | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | {{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]] | align="center" | १८ |- | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | {{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]] | align="center" | ११ |- | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | {{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]] | align="center" | ७७ |- class="sortbottom" | colspan="3" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="event"/>; पहिल्या सरावात अलोन्सोऐवजी क्रॉफर्ड सहभागी झाला; <ref name="fp1">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ जपानी ग्रांप्री – पहिल्या मुक्त सरावाचे अधिकृत वर्गीकरण|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1281/japan/practice/1|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=२७ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> |} === टायर === अधिकृत पुरवठादार [[पिरेली]]ने C1 (हार्ड), C2 (मीडियम) आणि C3 (सॉफ्ट) अशी त्या हंगामातील सर्वात कठीण तीन कोरडी मिश्रणे निवडली. प्रत्येक नियमित चालकाला दोन हार्ड, तीन मीडियम आणि आठ सॉफ्ट संच देण्यात आले; पावसासाठी इंटरमीडिएट व पूर्ण वेट टायर उपलब्ध होते. नियमित कोरड्या ग्रांप्रीत दोन भिन्न स्लिक मिश्रणांचा वापर करण्याच्या नियमामुळे पिट-स्टॉप अनिवार्य होणार होता. नवीन डांबरावरील पकड आणि टायरवर होणारे ग्रेनिंग यांचा विचार करून संघांनी एक थांबा किंवा पर्यायी दीर्घ पहिला टप्पा यांची तुलना केली.<ref name="tyres"/> शुक्रवारी स्पर्धात्मक फेऱ्यांसह दीर्घ फेऱ्या पूर्ण करून टायरची घसरण, इंधन-भारानुसार संतुलन आणि ऊर्जा-व्यवस्थापन यांचे निरीक्षण झाले. मात्र मॅकलारेन, रेसिंग बुल्स व काही इतर संघांना तांत्रिक अडचणींमुळे अपेक्षित माहिती मिळाली नाही. यामुळे प्रत्यक्ष ५३ फेऱ्यांतील वेगाचा अंदाज लावण्यास फक्त एक फेरीच्या वेळांपेक्षा अतिरिक्त दीर्घ-धाव माहिती अधिक महत्त्वाची ठरली.<ref name="fp2report"/><ref name="raceteams">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ जपानी ग्रांप्रीनंतर संघ आणि चालकांच्या प्रतिक्रिया|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/what-the-teams-said-race-day-in-japan-2026.7ljwEx0ZL2qA0lytKAwXLI|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=२९ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> {| class="wikitable" style="font-size:85%;" ! टायर प्रकार ! मिश्रण ! बाजूच्या पट्टीचा रंग ! प्रत्येकी उपलब्ध संच |- | हार्ड | C1 | पांढरा | align="center" | २ |- | मीडियम | C2 | पिवळा | align="center" | ३ |- | सॉफ्ट | C3 | लाल | align="center" | ८ |- class="sortbottom" | colspan="4" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="tyres"/> |} हार्ड टायर जास्त टिकाऊ असले तरी सुरुवातीची पकड कमी असते; मीडियम मिश्रण वेग आणि टिकाऊपणा यांचा समतोल साधते, तर सॉफ्ट मिश्रण पात्रतेतील जलद एकल फेऱ्यांसाठी उपयुक्त असते. == मुक्त सराव सत्रे == === पहिला मुक्त सराव === पहिल्या एक-तासाच्या सरावात मर्सिडीजने सुरुवातीपासूनच वेग दाखवला. संघांनी काही गाड्यांवर एरोडायनॅमिक निरीक्षणासाठी मोजमाप करणारी उपकरणे आणि रंगद्रव्य वापरले. उर्वरित हंगामातील कार सुधारणा आणि पुढील ग्रांप्रीपूर्वीचे काम ठरवण्यासाठी हा डेटा आवश्यक होता. सुरुवातीला फेरारीच्या चालकांनी वेगवान वेळा नोंदवल्या, परंतु सॉफ्ट टायरवरील नंतरच्या प्रयत्नांत रसेल आणि आंतोनेली पुढे आले.<ref name="fp1report"/> आयझॅक हादजारला कारच्या ब्रेकचे तापमान आणि वळणांवरील अतिरिक्त ओव्हरस्टिअर याबाबत अडचणी जाणवल्या. अलेक्झांडर अल्बोनने डेगनर भागातील कडेला जाऊन कार थोडी अडथळ्याला स्पर्श केली; तरी तो सराव सुरू ठेवू शकला. त्या विलियम्स कारवर नवीन पुढील निलंबन भाग तपासले जात होते. याच सत्रात अल्बोन आणि कॅडिलॅकच्या सर्गिओ पेरेझ यांचा अंतिम शिकेनच्या जवळ संपर्क झाला. या घटनेची पंचांनी स्वतंत्र चौकशी केली.<ref name="fp1report"/><ref name="fia25">{{स्रोत बातमी|title=जपानी ग्रांप्री: अल्बोन आणि पेरेझ यांच्या संपर्काविषयी पंचनिर्णय, दस्तऐवज २५|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_japanese_grand_prix_-_decision_-_car_23_-_alleged_incident_with_car_11.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=२७ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> रसेलने १:३१.६६६ या वेळेसह पहिले स्थान घेतले. आंतोनेली फक्त ०.०२६ सेकंद मागे राहिला आणि मॅकलारेनच्या नॉरिस व पियास्त्रीने पुढील दोन क्रमांक मिळवले. दोन्ही फेरारी त्यामागे होत्या. व्हर्सटॅपन सातवा राहिला; प्रथम सरावात रेसिंग बुल्सच्या दोन्ही चालकांचा पहिल्या दहामध्ये समावेश झाला. क्रॉफर्डने अलोन्सोच्या जागी केलेल्या एकमेव सत्रात अकरा फेऱ्या पूर्ण केल्या. पहिल्या दहा चालकांमधील लहान फरकामुळे हा निकाल टायर प्रकार आणि इंधन-भार लक्षात न घेता संपूर्ण शर्यतीचा क्रम दाखवणारा ठरत नव्हता.<ref name="fp1"/><ref name="fp1report"/> === मुक्त सराव १ चे निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान ! कार क्र. ! चालक ! संघ ! वेळ / अंतर ! फेऱ्या |- ! align="center" | १ | align="center" | ६३ | {{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १:३१.६६६ | align="center" | २७ |- ! align="center" | २ | align="center" | १२ | {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | +०.०२६ | align="center" | २६ |- ! align="center" | ३ | align="center" | १ | {{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]] | [[मॅकलारेन]] | align="center" | +०.१३२ | align="center" | २० |- ! align="center" | ४ | align="center" | ८१ | {{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]] | [[मॅकलारेन]] | align="center" | +०.१९९ | align="center" | २३ |- ! align="center" | ५ | align="center" | १६ | {{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | +०.२८९ | align="center" | २५ |- ! align="center" | ६ | align="center" | ४४ | {{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | +०.३७४ | align="center" | २३ |- ! align="center" | ७ | align="center" | ३ | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | +०.७९१ | align="center" | २७ |- ! align="center" | ८ | align="center" | ३० | {{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]] | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | +०.८६३ | align="center" | २७ |- ! align="center" | ९ | align="center" | ३१ | {{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | +०.९३५ | align="center" | २३ |- ! align="center" | १० | align="center" | ४१ | {{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]] | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | +०.९९९ | align="center" | २९ |- ! align="center" | ११ | align="center" | ५ | {{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | +१.०९३ | align="center" | २७ |- ! align="center" | १२ | align="center" | २७ | {{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | +१.१३२ | align="center" | २६ |- ! align="center" | १३ | align="center" | ६ | {{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | +१.१३७ | align="center" | २७ |- ! align="center" | १४ | align="center" | ८७ | {{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | +१.२३४ | align="center" | २७ |- ! align="center" | १५ | align="center" | १० | {{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | +१.३१२ | align="center" | २५ |- ! align="center" | १६ | align="center" | ४३ | {{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | +१.६९५ | align="center" | २४ |- ! align="center" | १७ | align="center" | ५५ | {{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | +१.७१७ | align="center" | २६ |- ! align="center" | १८ | align="center" | २३ | {{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]] | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | +२.०३१ | align="center" | २२ |- ! align="center" | १९ | align="center" | ११ | {{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | +२.५५५ | align="center" | १८ |- ! align="center" | २० | align="center" | ७७ | {{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | +२.८२४ | align="center" | २४ |- ! align="center" | २१ | align="center" | १८ | {{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | +३.६२८ | align="center" | २२ |- ! align="center" | २२ | align="center" | ३४ | {{flagicon|USA}} [[जॅक क्रॉफर्ड]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | +४.६९६ | align="center" | ११ |- class="sortbottom" | colspan="6" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="fp1"/> |} === दुसरा मुक्त सराव === दुपारच्या सरावात मॅकलारेनने लक्षणीय सुधारणा दाखवली. पियास्त्रीने १:३०.१३३ अशी सर्वात वेगवान फेरी नोंदवली, आंतोनेली त्याच्यापेक्षा ०.०९२ आणि रसेल ०.२०५ सेकंद मागे राहिले. पियास्त्रीची वेळ शुक्रवारी पहिल्या सत्रापेक्षा सुधारलेल्या पकड आणि वेगाचे संकेत देणारी होती; तथापि तीन संघांमधील शर्यतीतील वास्तविक अंतर यावरून ठरवता येत नव्हते.<ref name="fp2">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ जपानी ग्रांप्री – दुसऱ्या मुक्त सरावाचे अधिकृत वर्गीकरण|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1281/japan/practice/2|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=२७ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="fp2report"/> नॉरिसचा कार्यक्रम मॅकलारेनमधील हायड्रॉलिक समस्येमुळे उशिरा सुरू झाला. त्याला मर्यादित वेळेत वेगवेगळे टायर वापरून काम पूर्ण करावे लागले. अशा व्यत्ययामुळे केवळ पात्रता-वेग नव्हे तर इंधन जास्त असताना सलग फेऱ्यांची तुलना कठीण झाली. मॅकलारेनने अडचण दूर करून नॉरिसला अखेरीस चौथ्या क्रमांकाची वेळ नोंदवण्याइतके धावू दिले.<ref name="fp2report"/><ref name="fp2"/> आर्विड लिंडब्लाडने केवळ एक आऊट-लॅप केला. त्याच्या रेसिंग बुल्स कारमध्ये गिअरबॉक्सची समस्या उद्भवल्याने त्याने वेगवान वेळ नोंदवली नाही. पेरेझच्या कारचा तळ पहिल्या सरावातील संपर्कानंतर दुरुस्त करण्यात संघाचा वेळ गेला. ऑडीचा गॅब्रिएल बोर्तोलेतोही कारवर सुरू असलेल्या कामामुळे दीर्घ काळ गॅरेजमध्ये राहिला. अल्बोनची कार काही काळ ट्रॅकवर थांबल्याने पिवळे झेंडे दिसले, परंतु ती पुन्हा सुरू झाली.<ref name="fp2report"/> अलोन्सो पहिल्यांदाच या सप्ताहांतात कारमध्ये परतला. हॅमिल्टनने शेवटी कारच्या वर्तनाबद्दल समाधान नसल्याचे रेडिओवर सांगितले. हल्केनबर्ग सातवा आणि अल्बोन आठवा राहिल्याने मधल्या संघांतील क्रमवारी पहिल्या सरावापेक्षा बदलली. पियास्त्री–आंतोनेली–रसेल यांच्यात ०.२०५ सेकंदांचा फरक होता, तर चौथ्या क्रमांकावरील नॉरिसला १७ फेऱ्यांत सर्वाधिक वेळ मिळवावा लागला. दुसऱ्या सरावाच्या निकालामुळे शनिवारी पात्रता फेरीत मॅकलारेन मर्सिडीजला आव्हान देऊ शकते, अशी शक्यता निर्माण झाली.<ref name="fp2"/><ref name="fp2report"/> === मुक्त सराव २ चे निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान ! कार क्र. ! चालक ! संघ ! वेळ / अंतर ! फेऱ्या |- ! align="center" | १ | align="center" | ८१ | {{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]] | [[मॅकलारेन]] | align="center" | १:३०.१३३ | align="center" | २९ |- ! align="center" | २ | align="center" | १२ | {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | +०.०९२ | align="center" | २८ |- ! align="center" | ३ | align="center" | ६३ | {{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | +०.२०५ | align="center" | २९ |- ! align="center" | ४ | align="center" | १ | {{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]] | [[मॅकलारेन]] | align="center" | +०.५१६ | align="center" | १७ |- ! align="center" | ५ | align="center" | १६ | {{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | +०.७१३ | align="center" | २८ |- ! align="center" | ६ | align="center" | ४४ | {{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | +०.८४७ | align="center" | २७ |- ! align="center" | ७ | align="center" | २७ | {{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | +१.३०८ | align="center" | २७ |- ! align="center" | ८ | align="center" | २३ | {{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]] | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | +१.३६३ | align="center" | ३० |- ! align="center" | ९ | align="center" | ८७ | {{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | +१.३६५ | align="center" | २८ |- ! align="center" | १० | align="center" | ३ | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | +१.३७६ | align="center" | २९ |- ! align="center" | ११ | align="center" | ३१ | {{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | +१.३९९ | align="center" | ३० |- ! align="center" | १२ | align="center" | ३० | {{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]] | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | +१.४५७ | align="center" | ३१ |- ! align="center" | १३ | align="center" | ५५ | {{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | +१.४७५ | align="center" | ३० |- ! align="center" | १४ | align="center" | १० | {{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | +१.६०१ | align="center" | २९ |- ! align="center" | १५ | align="center" | ६ | {{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | +१.६२६ | align="center" | २९ |- ! align="center" | १६ | align="center" | ५ | {{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | +१.८०० | align="center" | ११ |- ! align="center" | १७ | align="center" | ४३ | {{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | +२.३०५ | align="center" | २८ |- ! align="center" | १८ | align="center" | ७७ | {{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | +२.४८२ | align="center" | २८ |- ! align="center" | १९ | align="center" | १४ | {{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | +३.४६३ | align="center" | २४ |- ! align="center" | २० | align="center" | ११ | {{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | +३.५५६ | align="center" | १४ |- ! align="center" | २१ | align="center" | १८ | {{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | +३.८१८ | align="center" | २१ |- ! align="center" | २२ | align="center" | ४१ | {{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]] | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | नोंद नाही | align="center" | १ |- class="sortbottom" | colspan="6" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="fp2"/> |} === तिसरा मुक्त सराव === अंतिम सरावात संघांनी पात्रतेसाठी कमी इंधनासह वेगवान धावांच्या क्रमावर भर दिला. प्रारंभी थोड्या गाड्याच ट्रॅकवर आल्या; त्यानंतर फेरारीने हॅमिल्टन व लक्लेरच्या फेऱ्यांतून वेग वाढवला. पुढे आंतोनेलीने सर्वप्रथम १ मिनिट ३१ सेकंदांखाली, नंतर १ मिनिट ३० सेकंदांखाली वेळ नोंदवून आपल्या कारचा वेग स्पष्ट केला. रसेलनेही त्याला जवळ आणण्याचा प्रयत्न केला.<ref name="fp3report">{{स्रोत बातमी|title=तिसऱ्या मुक्त सरावात आंतोनेली सर्वात वेगवान|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/fp3-antonelli-beats-mercedes-team-mate-russell-to-fastest-time-in-final.NfWBOJEAaBCzWLWBDz81J|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमेड|दिनांक=२८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> नॉरिसच्या कारमध्ये ऊर्जा पुनर्प्राप्ती प्रणालीसंबंधी (ERS) समस्या असल्याने तो सत्राच्या शेवटच्या २५ मिनिटांपर्यंत गॅरेजमध्येच राहिला. यापूर्वीच्या सत्रातील विलंबामुळे त्याच्या सप्ताहांतातील एकूण सराव फेऱ्या पियास्त्रीच्या तुलनेत कमी झाल्या. अशा अवस्थेतही नॉरिसने सहावा क्रमांक मिळवला. रेसिंग बुल्सच्या लिंडब्लाडलाही मागील सत्रात मर्यादित धावा मिळाल्याने पुढील पात्रतेपूर्वी माहिती गोळा करणे महत्त्वाचे होते.<ref name="fp3report"/> हासच्या बेअरमनला स्पून वळणाच्या बाहेर येताना मोठ्या घसरणीचा अनुभव आला, पण कार अडथळ्याला न धडकता त्याने सत्र सुरू ठेवले. हल्केनबर्ग आणि बोट्टास यांनी १३०आर भागातील वाहतुकीबद्दल नाराजी नोंदवली. शेवटी आंतोनेलीने १:२९.३६२, रसेलने १:२९.६१६ अशी वेळ दिली; लक्लेर तिसरा असूनही आंतोनेलीपेक्षा ०.८६७ सेकंद मागे होता. पियास्त्री चौथा, हॅमिल्टन पाचवा आणि नॉरिस सहावा राहिला.<ref name="fp3report"/><ref name="fp3">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ जपानी ग्रांप्री – तिसऱ्या मुक्त सरावाचे अधिकृत वर्गीकरण|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1281/japan/practice/3|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=२८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> या टप्प्यापर्यंत मर्सिडीजने पहिल्या व तिसऱ्या सरावात दोन्ही अव्वल क्रमांक मिळवले होते, तर मॅकलारेनने दुसऱ्या सरावात पहिले स्थान घेतले होते. सरावातील यश आणि पात्रता फेरीतील स्थान वेगळे असू शकते; पात्रता फेरीच्या प्रत्येक टप्प्यात टायर तापमान, ट्रॅकची पकड आणि प्रतिस्पर्ध्यांमधील वाहतूक यांचा परिणाम होत होता. या पार्श्वभूमीवर अंतिम सरावातील मर्सिडीजचा फरक महत्त्वाचा होता.<ref name="fp3"/><ref name="qualreport"/> === मुक्त सराव ३ चे निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान ! कार क्र. ! चालक ! संघ ! वेळ / अंतर ! फेऱ्या |- ! align="center" | १ | align="center" | १२ | {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १:२९.३६२ | align="center" | १८ |- ! align="center" | २ | align="center" | ६३ | {{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | +०.२५४ | align="center" | १८ |- ! align="center" | ३ | align="center" | १६ | {{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | +०.८६७ | align="center" | २० |- ! align="center" | ४ | align="center" | ८१ | {{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]] | [[मॅकलारेन]] | align="center" | +१.००२ | align="center" | १९ |- ! align="center" | ५ | align="center" | ४४ | {{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | +१.०२१ | align="center" | २३ |- ! align="center" | ६ | align="center" | १ | {{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]] | [[मॅकलारेन]] | align="center" | +१.२३८ | align="center" | १३ |- ! align="center" | ७ | align="center" | २७ | {{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | +१.२९६ | align="center" | २१ |- ! align="center" | ८ | align="center" | ३ | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | +१.५४८ | align="center" | २२ |- ! align="center" | ९ | align="center" | ५ | {{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | +१.६३८ | align="center" | २१ |- ! align="center" | १० | align="center" | १० | {{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | +१.७२० | align="center" | २० |- ! align="center" | ११ | align="center" | ६ | {{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | +१.७३२ | align="center" | २१ |- ! align="center" | १२ | align="center" | ३० | {{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]] | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | +१.७३५ | align="center" | २१ |- ! align="center" | १३ | align="center" | ४१ | {{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]] | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | +१.९२६ | align="center" | १७ |- ! align="center" | १४ | align="center" | ३१ | {{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | +१.९६४ | align="center" | २२ |- ! align="center" | १५ | align="center" | ८७ | {{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | +२.१९६ | align="center" | १८ |- ! align="center" | १६ | align="center" | २३ | {{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]] | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | +२.३७१ | align="center" | २० |- ! align="center" | १७ | align="center" | ४३ | {{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | +२.३९७ | align="center" | २५ |- ! align="center" | १८ | align="center" | ५५ | {{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | +२.४६७ | align="center" | २६ |- ! align="center" | १९ | align="center" | ७७ | {{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | +३.१४१ | align="center" | २० |- ! align="center" | २० | align="center" | ११ | {{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | +३.१७८ | align="center" | १८ |- ! align="center" | २१ | align="center" | १८ | {{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | +४.१२३ | align="center" | १९ |- ! align="center" | २२ | align="center" | १४ | {{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | +४.१६७ | align="center" | १४ |- class="sortbottom" | colspan="6" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="fp3"/> |} == ग्रांप्री पात्रता फेरी == शनिवारच्या पात्रता फेरीत २२ चालकांमधून फेरी १ मध्ये सहा आणि फेरी २ मध्ये आणखी सहा चालक बाहेर पडले. शेवटच्या दहा चालकांनी फेरी ३ मध्ये पोल पोझिशनसाठी वेळ नोंदवली. सर्व अधिकृत वैध वेळा स्वतंत्र स्तंभात दाखवल्या आहेत; पुढील फेरीत न गेलेल्या चालकांसाठी रिकामे स्तंभ ठेवले आहेत. वेळा फक्त वेग दर्शवतात; पिट-लेनमधून सुरुवात किंवा ग्रिड दंड असता अंतिम ग्रिड स्वतंत्र पाहणे आवश्यक असते.<ref name="qual">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ जपानी ग्रांप्री – पात्रता फेरीचे अधिकृत वर्गीकरण|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1281/japan/qualifying|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=२८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="grid">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ जपानी ग्रांप्री – अधिकृत सुरुवातीची क्रमवारी|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1281/japan/starting-grid|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=२९ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === फेरी १ === मर्सिडीज, मॅकलारेन आणि फेरारी यांच्यातील स्पर्धेसह या फेरीत मागच्या सहा स्थानांपासून वाचण्यासाठीही चुरस झाली. रसेलने १:२९.९६७ आणि लक्लेरने १:२९.९१५ अशा वेगवान वेळा नोंदवल्या. आंतोनेली १:३०.०३५ वर होता. पियास्त्री आणि इतर आघाडीच्या चालकांनी नंतर अधिक वेगाने पुढील फेरी गाठली.<ref name="qual"/><ref name="qualreport"/> पहिल्या फेरीत विलियम्सचा अल्बोन १७वा, हासचा बेअरमन १८वा, कॅडिलॅकचे पेरेझ व बोट्टास १९वे व २०वे, तर ॲस्टन मार्टिनचे अलोन्सो व स्ट्रोल अनुक्रमे २१वे आणि २२वे राहिले. बेअरमनला अल्बोनच्या वेळेपेक्षा केवळ ०.००२ सेकंदांची कमतरता पडली. या सहा चालकांचे सत्र पहिल्या टप्प्यातच संपले; इतर १६ चालक दुसऱ्या फेरीत गेले.<ref name="qual"/><ref name="qualreport"/> === फेरी २ === दुसऱ्या फेरीत सर्वात उल्लेखनीय निकाल म्हणजे चार वेळचा जागतिक विजेता मॅक्स व्हर्सटॅपन अकराव्या क्रमांकावर थांबला. त्याने १:३०.२६२ अशी सर्वोत्तम वेळ नोंदवली; ती अंतिम दहामध्ये जाण्यासाठी अपुरी पडली. त्याने कार चालवताना संतुलन आणि वर्तनाबद्दल तीव्र असमाधान व्यक्त केले. सुझुकातील अलीकडच्या हंगामातील त्याच्या पोल पोझिशनच्या मालिकेत या निकालामुळे खंड पडला.<ref name="qual"/><ref name="qualreport"/> हासचा ओकन १२वा, ऑडीचा हल्केनबर्ग १३वा, रेसिंग बुल्सचा लॉसन १४वा, अल्पाइनचा कोलापिंटो १५वा आणि विलियम्सचा सायेन्स १६वा राहिला. लॉसनच्या अखेरच्या प्रयत्नात झालेल्या चुकीमुळे तो पुढे जाऊ शकला नाही. उलट लिंडब्लाडने संपूर्ण FP2 गमावूनही १:३०.१०९ अशी वेळ देऊन शेवटच्या दहामध्ये प्रवेश मिळवला; त्याने व्हर्सटॅपनचा वेळ मागे टाकला. पियास्त्री, आंतोनेली, लक्लेर आणि इतर आघाडीचे चालक अंतिम स्पर्धेसाठी पात्र ठरले.<ref name="qual"/><ref name="qualteams">{{स्रोत बातमी|title=जपानी ग्रांप्रीच्या पात्रतेनंतर संघांची तांत्रिक निरीक्षणे|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/what-the-teams-said-qualifying-in-japan-2026.uxt6saBn0UBNt1LEszAYt|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=२८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === फेरी ३ === अंतिम दहा चालकांमध्ये आंतोनेलीच्या पहिल्याच प्रभावी प्रयत्नाने १:२८.७७८ अशी सर्वोत्तम वेळ नोंदवली; उरलेले प्रयत्न त्याला मागे टाकू शकले नाहीत. रसेल १:२९.०७६ वेळेसह दुसरा (०.२९८ सेकंद मागे), तर पियास्त्री १:२९.१३२ वेळेसह तिसरा (०.३५४ सेकंद मागे) राहिला. ही मर्सिडीजच्या दोन्ही कारांची सलग तिसरी पहिल्या रांगेवरील पात्रता होती.<ref name="qualreport"/><ref name="qual"/> लक्लेरने १:२९.४०५ करून चौथा क्रमांक मिळवला; नॉरिस फक्त ०.००४ सेकंदांनी मागे पाचवा राहिला. हॅमिल्टन सहावा आणि पियेर गॅस्ली सातवा होता. हादजार आठवा, बोर्तोलेतो नववा आणि लिंडब्लाड दहावा ठरला. पात्रतेतील पहिल्या दहा चालकांमध्ये मॅकलारेन, फेरारी आणि मर्सिडीज प्रत्येकी दोन, रेड बुलचा हादजार, अल्पाइनचा गॅस्ली, ऑडीचा बोर्तोलेतो व रेसिंग बुल्सचा लिंडब्लाड असा समावेश होता.<ref name="qual"/> रसेलला कारच्या मागच्या भागातील संतुलनाबद्दल समस्या जाणवत होती. सरावानंतर बदललेली निलंबन-संबंधी मांडणी पात्रता फेरीत अपेक्षेप्रमाणे परिणाम देत नसल्याचे त्याने सांगितले. नॉरिसच्या कमी सराव फेऱ्यांच्या पार्श्वभूमीवर पाचवा क्रमांक महत्त्वाचा होता. पियास्त्रीने मॅकलारेनची कार प्रतिस्पर्ध्यांच्या जवळ पोहोचत असल्याचे दाखवले, पण ५३ फेऱ्यांमध्ये टायर टिकाऊपणा आणि वेग कायम राखणे हा वेगळा प्रश्न होता.<ref name="qualteams"/><ref name="qualreport"/> === मुख्य पात्रता फेरीचे निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान ! कार क्र. ! चालक ! संघ ! फेरी १ ! फेरी २ ! फेरी ३ ! फेऱ्या |- ! align="center" | १ | align="center" | १२ | {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १:३०.०३५ | align="center" | १:२९.०४८ | align="center" | १:२८.७७८ | align="center" | १५ |- ! align="center" | २ | align="center" | ६३ | {{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १:२९.९६७ | align="center" | १:२९.६८६ | align="center" | १:२९.०७६ | align="center" | २१ |- ! align="center" | ३ | align="center" | ८१ | {{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]] | [[मॅकलारेन]] | align="center" | १:३०.२०० | align="center" | १:२९.४५१ | align="center" | १:२९.१३२ | align="center" | २० |- ! align="center" | ४ | align="center" | १६ | {{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | १:२९.९१५ | align="center" | १:२९.३०३ | align="center" | १:२९.४०५ | align="center" | १८ |- ! align="center" | ५ | align="center" | १ | {{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]] | [[मॅकलारेन]] | align="center" | १:३०.४०१ | align="center" | १:२९.७९५ | align="center" | १:२९.४०९ | align="center" | २० |- ! align="center" | ६ | align="center" | ४४ | {{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | १:३०.३०९ | align="center" | १:२९.५८९ | align="center" | १:२९.५६७ | align="center" | २० |- ! align="center" | ७ | align="center" | १० | {{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | १:३०.५८४ | align="center" | १:२९.८७४ | align="center" | १:२९.६९१ | align="center" | १८ |- ! align="center" | ८ | align="center" | ६ | {{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | १:३०.६६२ | align="center" | १:३०.१०४ | align="center" | १:२९.९७८ | align="center" | १७ |- ! align="center" | ९ | align="center" | ५ | {{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | १:३०.३५९ | align="center" | १:२९.९९० | align="center" | १:३०.२७४ | align="center" | २० |- ! align="center" | १० | align="center" | ४१ | {{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]] | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | १:३०.७८१ | align="center" | १:३०.१०९ | align="center" | १:३०.३१९ | align="center" | २१ |- ! align="center" | ११ | align="center" | ३ | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | १:३०.५१९ | align="center" | १:३०.२६२ | align="center" | — | align="center" | १२ |- ! align="center" | १२ | align="center" | ३१ | {{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | १:३०.९१५ | align="center" | १:३०.३०९ | align="center" | — | align="center" | १५ |- ! align="center" | १३ | align="center" | २७ | {{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | १:३०.३५८ | align="center" | १:३०.३८७ | align="center" | — | align="center" | १४ |- ! align="center" | १४ | align="center" | ३० | {{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]] | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | १:३०.६५७ | align="center" | १:३०.४९५ | align="center" | — | align="center" | १५ |- ! align="center" | १५ | align="center" | ४३ | {{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | १:३०.९३१ | align="center" | १:३०.६२७ | align="center" | — | align="center" | १२ |- ! align="center" | १६ | align="center" | ५५ | {{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | १:३०.९२७ | align="center" | १:३१.०३३ | align="center" | — | align="center" | १५ |- ! align="center" | १७ | align="center" | २३ | {{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]] | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | १:३१.०८८ | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | ९ |- ! align="center" | १८ | align="center" | ८७ | {{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | १:३१.०९० | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | ९ |- ! align="center" | १९ | align="center" | ११ | {{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | १:३२.२०६ | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | ६ |- ! align="center" | २० | align="center" | ७७ | {{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | १:३२.३३० | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | ९ |- ! align="center" | २१ | align="center" | १४ | {{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | १:३२.६४६ | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | ९ |- ! align="center" | २२ | align="center" | १८ | {{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | १:३२.९२० | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | ९ |- class="sortbottom" | colspan="8" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="qual"/> |} === शर्यतीची अधिकृत सुरुवातीची क्रमवारी === अंतिम अधिकृत सुरुवातीच्या ग्रिडवरील २२ स्थानांचा क्रम खाली दिला आहे. फेरी ३ मध्ये न गेलेल्या चालकांसाठी त्यांची शेवटची वैध पात्रता वेळ दिली आहे. पात्रतेतील सर्वोत्तम वेळ आणि अंतिम ग्रिड स्थान यांची नोंद स्वतंत्र ठेवण्यात आली आहे.<ref name="grid"/> {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! ग्रिड ! कार क्र. ! चालक ! संघ ! पात्रता फेरीतील अंतिम वैध वेळ |- ! align="center" | १ | align="center" | १२ | {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १:२८.७७८ |- ! align="center" | २ | align="center" | ६३ | {{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १:२९.०७६ |- ! align="center" | ३ | align="center" | ८१ | {{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]] | [[मॅकलारेन]] | align="center" | १:२९.१३२ |- ! align="center" | ४ | align="center" | १६ | {{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | १:२९.४०५ |- ! align="center" | ५ | align="center" | १ | {{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]] | [[मॅकलारेन]] | align="center" | १:२९.४०९ |- ! align="center" | ६ | align="center" | ४४ | {{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | १:२९.५६७ |- ! align="center" | ७ | align="center" | १० | {{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | १:२९.६९१ |- ! align="center" | ८ | align="center" | ६ | {{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | १:२९.९७८ |- ! align="center" | ९ | align="center" | ५ | {{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | १:३०.२७४ |- ! align="center" | १० | align="center" | ४१ | {{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]] | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | १:३०.३१९ |- ! align="center" | ११ | align="center" | ३ | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | १:३०.२६२ |- ! align="center" | १२ | align="center" | ३१ | {{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | १:३०.३०९ |- ! align="center" | १३ | align="center" | २७ | {{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | १:३०.३८७ |- ! align="center" | १४ | align="center" | ३० | {{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]] | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | १:३०.४९५ |- ! align="center" | १५ | align="center" | ४३ | {{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | १:३०.६२७ |- ! align="center" | १६ | align="center" | ५५ | {{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | १:३१.०३३ |- ! align="center" | १७ | align="center" | २३ | {{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]] | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | १:३१.०८८ |- ! align="center" | १८ | align="center" | ८७ | {{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | १:३१.०९० |- ! align="center" | १९ | align="center" | ११ | {{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | १:३२.२०६ |- ! align="center" | २० | align="center" | ७७ | {{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | १:३२.३३० |- ! align="center" | २१ | align="center" | १४ | {{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | १:३२.६४६ |- ! align="center" | २२ | align="center" | १८ | {{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | १:३२.९२० |- class="sortbottom" | colspan="5" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="grid"/> |} == मुख्य शर्यत == === शर्यतीपूर्वीची परिस्थिती === रविवार, २९ मार्च रोजी सुझुकावर ५३ फेऱ्यांची शर्यत आयोजित करण्यात आली. आधी झालेल्या एका सहाय्यक शर्यतीतील घटनेनंतर संरक्षक कठड्यांची दुरुस्ती करावी लागल्याने सुरुवात सुमारे दहा मिनिटांनी उशिरा झाली. वातावरण कोरडे व सौम्य होते. सुरुवातीच्या वेळी बोट्टास वगळता सर्व २१ चालकांनी मीडियम टायर निवडले; कॅडिलॅकच्या बोट्टासने हार्ड टायरवर सुरुवात केली. सुरुवातीसाठी मीडियम हा जवळजवळ सर्व संघांचा पसंतीचा पर्याय असल्यामुळे वेगवेगळ्या रणनीतींचा मोठा फरक शर्यतीत पुढे टायर बदलण्याच्या वेळी दिसणार होता.<ref name="racereport"/> ग्रिडवरील मर्सिडीजचे पहिले व दुसरे स्थान आणि मॅकलारेनचे तिसरे स्थान हा शर्यतीच्या सुरुवातीचा मुख्य संदर्भ होता. पात्रतेत जलद वेळ नोंदवणाऱ्या आंतोनेलीकडे पहिल्या वळणापर्यंत आघाडी राखण्याची संधी होती; परंतु दोन्ही मर्सिडीज कारची सुरुवात अपेक्षेपेक्षा कमकुवत ठरली. पियास्त्रीने तिसऱ्या स्थानावरून वेगवान सुरुवात करून पहिल्या वळणातच आघाडी मिळवली. लक्लेर दुसऱ्या स्थानावर गेला आणि मर्सिडीजला सुरुवातीच्या फेऱ्यांत पुन्हा पुढे यावे लागले.<ref name="racereport"/> === सुरुवातीच्या फेऱ्या : पियास्त्रीची आघाडी === पहिल्या वळणानंतर पियास्त्री अग्रस्थानी होता. लक्लेर दुसरा, नॉरिस तिसरा, रसेल चौथा, हॅमिल्टन पाचवा तर पोलवरून सुरू केलेला आंतोनेली सहावा झाला. या क्रमवारीने शर्यतीच्या पहिल्या टप्प्यात मोठा बदल घडवला. पोलवरून विजयासाठी स्वच्छ मोकळा ट्रॅक मिळवण्याऐवजी आंतोनेलीला एकामागोमाग एक गाडी मागे टाकत पुन्हा वर यावे लागणार होते. हॅमिल्टनला मागे टाकून त्याने पाचवे स्थान मिळवले; रसेलनेही आघाडीच्या चालकांचा पाठलाग सुरू केला.<ref name="racereport"/> तिसऱ्या फेरीपर्यंत रसेल नॉरिसला मागे टाकत तिसऱ्या स्थानावर आला. पुढच्या फेरीत त्याने लक्लेरलाही मागे टाकून पियास्त्रीचा पाठलाग सुरू केला. या टप्प्यात मर्सिडीजच्या कारचा शर्यतीतील वेग चांगला दिसत होता. मात्र वेगवान कार असणे आणि आघाडी मिळवणे हे एकच नव्हते: पियास्त्रीने पुढे जागा न सोडता स्वतःची आघाडी बचावली. रसेल जवळ येत असल्यामुळे मॅकलारेनला आपल्या ड्रायव्हरच्या टायरची अवस्था आणि पिट-स्टॉपची वेळ यांचा विचार करावा लागत होता.<ref name="racereport"/> आठव्या फेरीच्या आसपास रसेल पियास्त्रीच्या अगदी जवळ आला. एका प्रसंगी त्याने शेवटच्या वळणात पुढे जाण्याचा प्रयत्न करून आघाडी मिळवली; पण पियास्त्रीने पहिल्या वळणात स्थान पुन्हा मिळवले. या प्रतिहल्ल्याने पियास्त्रीच्या ड्रायव्हिंगचे महत्त्व स्पष्ट झाले. आघाडीवरील कार प्रतिस्पर्ध्याला एका वळणासाठी पुढे जाऊ देऊन लगेच दुसऱ्या वळणात परत स्थान मिळवू शकते; यासाठी सरळ रस्त्यावरील वेगासोबत पुढील वळणासाठी योग्य कारची जागा आवश्यक असते. पियास्त्रीने यशस्वी बचाव केल्याने रसेलला दुसऱ्या स्थानावर राहावे लागले.<ref name="racereport"/> आघाडीवर चाललेल्या या संघर्षाच्या मागे नॉरिस, आंतोनेली आणि लक्लेर यांच्यातही स्थानांसाठी लढत होती. आंतोनेलीने अकराव्या फेरीच्या सुमारास नॉरिसला मागे टाकून पुढे प्रगती केली. लक्लेरला मागे टाकण्याचा त्याचा पहिला प्रयत्न मात्र यशस्वी झाला नाही. यामुळे मर्सिडीजच्या दोन्ही चालकांसाठी परिस्थिती वेगळी होती: रसेल पियास्त्रीच्या थेट मागे जाऊन आघाडीसाठी प्रयत्न करत होता, तर आंतोनेली अजूनही तिसऱ्या-चौथ्या स्थानांच्या परिसरातून वर जाण्याचा प्रयत्न करत होता.<ref name="racereport"/> दरम्यान, अकराव्या स्थानावरून सुरू केलेल्या व्हर्सटॅपनने सुरुवातीच्या टप्प्यात काही स्थानांची प्रगती केली. त्याने संघसहकारी हादजार आणि पुढे लिंडब्लाडला मागे टाकले. तरीही आघाडीच्या मर्सिडीज, मॅकलारेन आणि फेरारी कारंपर्यंत पोहोचण्यासाठी त्याला आणखी बराच पल्ला गाठावा लागणार होता. मध्य गटात ओकन, गॅस्ली, लॉसन आणि इतर चालकांमध्ये गुण मिळवण्यासाठी स्पर्धा सुरू होती. या गाड्यांतील फरक छोटा असल्याने एका स्थानाच्या बदलाने अंतिम गुणांमध्ये मोठा फरक पडू शकत होता.<ref name="racereport"/> === पहिल्या पिट-स्टॉपची सुरुवात === शर्यतीच्या पहिल्या टप्प्यानंतर संघांनी टायर बदलण्याच्या रणनीतींना सुरुवात केली. नॉरिसला १७व्या फेरीच्या सुमारास पिटमध्ये बोलावण्यात आले आणि त्याने हार्ड टायर घेतले. त्यानंतर लक्लेरलाही पिटमध्ये बोलावण्यात आले; नव्या टायरवर तो नॉरिसच्या पुढे परत आला. त्यानंतर पियास्त्रीनेही थांबा घेतला आणि मीडियमवरून हार्ड टायरवर गेला. मॅकलारेनची भूमिका फक्त एक फेरीची जलद वेळ मिळवणे नव्हती, तर परत ट्रॅकवर आल्यावर मिळालेल्या जागेत पुरेसा वेग राखणे आणि प्रतिस्पर्ध्यांपुढे राहणे हा तिचा प्रमुख उद्देश होता.<ref name="racereport"/> पियास्त्री थांबल्यानंतर मर्सिडीजच्या दोन्ही कार पुढे आल्या. पियास्त्रीकडे नवे टायर होते; त्याच्या पुढील प्रतिस्पर्ध्यांकडे अजून जुने टायर होते. त्यामुळे काही काळ पियास्त्रीची गती चांगली होती आणि त्याने व्हर्सटॅपनलाही मागे टाकून पुढील स्थान मिळवले. परंतु जुन्या टायरवर पुढे राहिलेल्या चालकांसाठी आणखी एक प्रश्न निर्माण झाला—उशिरा पिटमध्ये गेल्यानंतर ते पियास्त्रीच्या मागे येतील की पुढे. सामान्य हिरव्या झेंड्याच्या स्थितीत थांब्यामुळे होणारा वेळेचा तोटा अपेक्षित होता; परंतु सावधगिरीचा कालावधी आल्यास गणित बदलणार होते.<ref name="racereport"/> रसेलला २२व्या फेरीत पिटमध्ये बोलावले गेले. तो टायर बदलून पाचव्या स्थानाच्या परिसरात परतला. त्याच वेळी आंतोनेली अजून पिटमध्ये गेलेला नव्हता आणि ट्रॅकवर आघाडीवर होता. रसेलने आपला थांबा पूर्ण केला असल्यामुळे तो त्या आधी थांबलेल्या चालकांप्रमाणेच सेफ्टी कार येण्याच्या परिणामास सामोरा जाणार होता. पुढच्या काही क्षणांत घडलेल्या घटनेने या शर्यतीचा प्रवाह बदलला.<ref name="racereport"/> === बेअरमनचा अपघात आणि सेफ्टी कार === या टप्प्यात हासचा ऑलिव्हर बेअरमन पुढे असलेल्या अल्पाइनच्या फ्रान्को कोलापिंटोच्या जवळ आला. दोन गाड्यांमधील वेगाचा फरक वाढल्यावर बेअरमनने टक्कर टाळण्याच्या प्रयत्नात कारवर नियंत्रण गमावले आणि स्पून परिसरातील वळण १३ जवळ अपघात झाला. कार हटवणे, चालकाची काळजी घेणे आणि सर्किट सुरक्षित करणे आवश्यक झाल्यामुळे २२व्या फेरीच्या सुमारास सेफ्टी कार तैनात करण्यात आली. हा त्या शर्यतीतील निर्णायक क्षण ठरला; अपघाताला कारणीभूत असलेल्या नेमक्या तांत्रिक घटकांबाबत नंतर अधिक व्यापक चर्चा झाली.<ref name="racereport"/><ref name="bearman"/> बेअरमन शर्यतीतून बाद झाला. त्याच्या कारचा धक्का मोठा असल्यामुळे वैद्यकीय तपासणी करण्यात आली; हासने नंतर गंभीर हाडांच्या दुखापतीचा पुरावा आढळला नसल्याचे स्पष्ट केले. या घटनेबाबत महत्त्वाची बाब म्हणजे अपघाताचा उल्लेख केवळ एका चालकाच्या चुकीच्या निर्णयापुरता मर्यादित करणे योग्य ठरणार नाही. २०२६ मधील ऊर्जा वापराच्या वेगवेगळ्या टप्प्यांमुळे समोरच्या आणि मागच्या गाडीमधील वेगात मोठा फरक निर्माण होऊ शकतो, हा प्रश्न या सप्ताहांतातील इतर घटनांमधूनही समोर आला होता. म्हणून अपघाताची माहिती, त्या वेळी उपस्थित वेगातील फरक आणि त्यानंतरची सुरक्षितता चर्चा या वेगळ्या गोष्टी म्हणून पाहाव्या लागतात.<ref name="bearman"/><ref name="fia44">{{स्रोत बातमी|title=जपानी ग्रांप्री: पियास्त्रीला सरावातील अडथळ्यासाठी इशारा, दस्तऐवज ४४|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_japanese_grand_prix_-_infringement_-_car_81_-_impeding_of_car_27.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=२८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> सेफ्टी कारमुळे पिट-लेनमध्ये थांबण्याचा वेळेतील खर्च सामान्य शर्यत वेगाच्या तुलनेत कमी होतो. आंतोनेली या वेळी अजून थांबलेला नसल्यामुळे त्याला आपला पहिला टायर बदल सावधगिरीच्या काळात पूर्ण करता आला. तो ट्रॅकवर आल्यावरही प्रथम क्रमांकावर राहिला. हॅमिल्टननेही या कालावधीत पिट-स्टॉप घेतला आणि अग्रगटात परत आला. याउलट पियास्त्री आणि रसेल यांनी शर्यतीत यापूर्वी पिट थांबे घेतले होते. त्यामुळे नंतर थांबलेल्या आंतोनेलीला मिळालेल्या वेळेच्या फायद्याची त्यांना परतफेड मिळाली नाही.<ref name="racereport"/> ही घटना पियास्त्रीने प्रत्यक्ष ट्रॅकवर आघाडी मिळवली होती आणि रसेल त्याचा पाठलाग करत होता, या दोन गोष्टी विसरून पाहू नये. सेफ्टी कार येण्याआधी पियास्त्रीने शर्यतीच्या सुरुवातीपासून मोठा भाग नेतृत्व केले होते. आंतोनेलीने मात्र आधीच्या टप्प्यात स्थानं परत मिळवत त्याला पिट-स्टॉप लांबवण्याची संधी उपलब्ध करून दिली होती. परिणामी योगायोगाने मिळालेली सेफ्टी कार ही त्याच्या रणनीतीसाठी निर्णायक ठरली; पण त्यानंतर आघाडी कायम राखण्यासाठी स्वतंत्र वेग आणि कारवरील नियंत्रण आवश्यक होते.<ref name="racereport"/><ref name="racereport"/> === सेफ्टी कारचा शेवट आणि पुन्हा सुरू झालेली शर्यत === सेफ्टी कारचा कालावधी संपण्याच्या वेळी आंतोनेलीच्या मागे पियास्त्री, रसेल, हॅमिल्टन, लक्लेर आणि नॉरिस अशी आघाडीच्या चालकांची क्रमवारी होती. सेफ्टी कार २७व्या फेरीत बाजूला गेल्यावर आंतोनेलीने योग्य वेळी वेग वाढवला आणि पहिल्या स्थानाचे संरक्षण केले. पियास्त्रीला पुन्हा आघाडीसाठी प्रयत्न करण्याचा मार्ग मोकळा झाला, परंतु नव्या टायरवरील मर्सिडीजच्या सातत्यपूर्ण वेगाशी सामना करणे अधिक कठीण ठरले.<ref name="racereport"/> शर्यत पुन्हा सुरू होताच रसेलच्या परिस्थितीत आणखी बदल झाला. हॅमिल्टनने त्याला मागे टाकून तिसरे स्थान घेतले. त्यामुळे रसेलला एकाच वेळी मर्सिडीजचा संघसहकारी आघाडीवर जात असल्याचे आणि स्वतःच्या पोडियम स्थानासाठी पुन्हा संघर्ष करावा लागत असल्याचे पाहावे लागले. या क्षणी मर्सिडीजच्या दोन कारांसाठीची शर्यत पूर्णपणे वेगळी झाली होती. आंतोनेली मोकळ्या ट्रॅकवर वेळ वाढवू शकत होता; रसेल मात्र इतर चालकांच्या मागे अडकला होता.<ref name="racereport"/> पियास्त्रीने दुसरे स्थान टिकवण्यासाठी आघाडीपासून फार दूर जाऊ न देता वेग राखण्याचा प्रयत्न केला. त्याच्या मागे हॅमिल्टन आणि लक्लेर यांच्यातील फेरारीची स्पर्धा व रसेलचे आव्हान सुरू होते. गुणतालिकेतील फरक पाहता रसेलसाठी प्रत्येक स्थान महत्त्वाचे होते; त्याचा संघसहकारी जिंकत असल्याने दुसऱ्या व चौथ्या स्थानांच्या दरम्यानचा गुणफरक चालक अजिंक्यपदात त्याच्या संभाव्य नुकसानीला वाढवणार होता.<ref name="racereport"/><ref name="points"/> === दुसरा टप्पा : आंतोनेलीची आघाडी वाढली === सेफ्टी कारनंतरच्या काही फेऱ्यांत आंतोनेलीने पियास्त्रीपासूनचे अंतर सातत्याने वाढवले. ३५व्या फेरीच्या सुमारास त्याने सुमारे पाच सेकंदांचे अंतर निर्माण केले होते. त्यामुळे त्याला मागून येणाऱ्या चालकांशी थेट लढत देण्याची आवश्यकता उरली नाही आणि स्वतःच्या गाडीची स्थिती, टायरचे तापमान व वेळ यांचे नियोजन करण्यावर लक्ष केंद्रित करता आले. ही कामगिरी त्याचा विजय केवळ सेफ्टी कारच्या फायद्यामुळे झाला असे म्हणण्याला मर्यादा घालते. सेफ्टी कारने आघाडी मिळवून दिली, परंतु तिला मोठ्या फरकात रूपांतरित करण्याचे काम त्याच्या नंतरच्या वेगाने केले.<ref name="racereport"/><ref name="racereport"/> त्याच वेळी पियास्त्री दुसऱ्या स्थानावर स्थिर होता. काही प्रसंगी हॅमिल्टनने त्याचा पाठलाग केला, परंतु मॅकलारेनने पियास्त्रीला त्याच्यापुढे राहता आले. हॅमिल्टन, लक्लेर आणि रसेल यांच्या लढतीमुळे तिसऱ्या स्थानाचा प्रश्न मात्र कायम खुला होता. हॅमिल्टनच्या वेगात थोडी घट जाणवताच लक्लेर जवळ येऊ लागला आणि रसेलही त्या गटात राहिला. पुढील फेऱ्यांत या तीन कारांमधील स्थानबदल शर्यतीतील सर्वात महत्त्वाचा उर्वरित संघर्ष ठरला.<ref name="racereport"/> गॅस्ली सातव्या स्थानावर व्हर्सटॅपनचा बचाव करत होता. व्हर्सटॅपनकडे आक्रमण करण्यासाठी वेग होता, पण गॅस्लीने महत्त्वाच्या भागात गाडी योग्य ठिकाणी ठेवून जागा रोखली. व्हर्सटॅपनने काही वेळा पुढे जाण्याचा प्रयत्न केला; एका टप्प्यावर तो पुढे गेला, परंतु गॅस्लीने स्थान पुन्हा मिळवले. या द्वंद्वाने सुचवले की रेड बुलची गाडी सरळ रस्त्यावर वेगवान असली तरी सुझुकाच्या सलग वळणांमध्ये ती स्थिरतेने पुढे जाण्याची हमी नव्हती. अखेरीस दोन चालकांमध्ये ०.३३७ सेकंदांचेच अंतर राहिले.<ref name="racereport"/> === फेरारी आणि मर्सिडीजची पोडियमसाठी लढत === चाळीसाव्या फेरीनंतर फेरारीच्या दोन गाड्यांमध्ये तिसऱ्या स्थानासाठी लढत अधिक जवळ आली. लक्लेर हॅमिल्टनला मागे टाकण्यासाठी दडपण वाढवत होता. ४२व्या फेरीच्या सुमारास लक्लेरने ओव्हरटेकचा उपयोग करून पहिल्या वळणात हॅमिल्टनला मागे टाकले आणि तिसऱ्या स्थानावर आला. यामुळे फेरारीच्या दोन चालकांच्या क्रमवारीत बदल झाला. हॅमिल्टन मागे पडताच रसेलला पुढे जाण्याची संधी मिळाली आणि त्याने चौथे स्थान पटकावले.<ref name="racereport"/> हॅमिल्टनची कार या काळात नॉरिसच्या दबावाखालीही आली. एका क्षणी हॅमिल्टन वळण १६ येथे ट्रॅकच्या मर्यादेबाहेर गेला. त्यातून फायदा मिळवला का, हा विषय पंचांच्या लक्षात आला; परंतु पुढील तपास आवश्यक नसल्याचा निर्णय झाला. नॉरिसने स्थान परत देण्याची मागणी केली होती, तरीही त्या घटनेत तत्काळ कोणतीही मोठी शिक्षा देण्यात आली नाही. या घटनाक्रमामुळे शेवटच्या फेऱ्यांपर्यंत पाचव्या आणि सहाव्या स्थानांसाठी संघर्ष सुरू राहिला.<ref name="racereport"/> शर्यतीच्या अखेरीस रसेल लक्लेरच्या खूप जवळ पोहोचला. शेवटच्या दोन फेऱ्या शिल्लक असताना त्याने तिसरे स्थान मिळवण्यासाठी पुढे जाण्याचा प्रयत्न केला. एका प्रसंगी रसेल तिसऱ्या स्थानावर पोहोचलाही, पण लक्लेरने पहिल्या वळणाच्या बाहेरील बाजूने धाडसी प्रतिहल्ला करून ते स्थान परत मिळवले. यामुळे मर्सिडीजला एकाच वेळी दोन्ही कार पोडियमवर आणता आले नाही; विजेत्या आंतोनेलीच्या मागे पियास्त्री आणि लक्लेर यांनाच अंतिम पोडियम स्थान मिळाले.<ref name="racereport"/> नॉरिस आणि हॅमिल्टन यांच्यातील संघर्ष शेवटच्या दोन फेऱ्यांपर्यंत सुरू राहिला. नॉरिसने शेवटच्या आधीच्या फेरीत हॅमिल्टनला मागे टाकून पाचवे स्थान मिळवले. त्यामुळे हॅमिल्टन सहावा झाला. या स्थानबदलाने दोन वेगवेगळ्या संघांचे गुण बदलले—मॅकलारेनला पाचव्या स्थानाचे दहा गुण आणि फेरारीला सहाव्या स्थानाचे आठ गुण मिळाले. अशा शेवटच्या फेऱ्यांतील बदलांचा कारनिर्माते आणि चालक या दोन्ही अजिंक्यपदांवर परिणाम होतो.<ref name="racereport"/><ref name="race"/> === शर्यतीचा निकाल आणि महत्त्व === आंतोनेलीने ५३ फेऱ्या १:२८:०३.४०३ या वेळेत पूर्ण करून जपानी ग्रांप्री जिंकली. पियास्त्री १३.७२२ सेकंदांनी मागे दुसरा, लक्लेर १५.२७० सेकंदांनी मागे तिसरा आणि रसेल १५.७५४ सेकंदांनी मागे चौथा राहिला. नॉरिस पाचवा, हॅमिल्टन सहावा, गॅस्ली सातवा आणि व्हर्सटॅपन आठवा राहिला. लॉसन व ओकन यांनी गुण मिळवणाऱ्या पहिल्या दहात शेवटची दोन स्थाने घेतली.<ref name="race"/> आंतोनेलीचा हा सलग दुसरा ग्रांप्री विजय होता. या विजयामुळे त्याने ७२ गुणांसह चालक अजिंक्यपदात पहिले स्थान मिळवले, तर रसेल ६३ गुणांसह दुसरा राहिला. एकाच संघातील दोन चालकांमधील आघाडी चार गुणांवरून उलटून आंतोनेलीच्या बाजूने नऊ गुणांची झाली. त्याचबरोबर तो फॉर्म्युला वन जागतिक अजिंक्यपदाच्या इतिहासातील सर्वात कमी वयाचा गुणतालिकेतील अग्रस्थानी असलेला चालक ठरला. ही नोंद फक्त एक शर्यत जिंकल्यामुळे नव्हे तर पहिल्या तीन फेऱ्यांत मिळवलेल्या एकूण गुणांमुळे तयार झाली.<ref name="points"/><ref name="racereport"/> पियास्त्रीचे दुसरे स्थान मॅकलारेनसाठी विशेष महत्त्वाचे होते. हंगामातील पहिल्या दोन ग्रांप्रीमध्ये त्याला पूर्ण शर्यत संपवता आली नव्हती; सुझुकामधील पोडियमने त्याच्या संघाला आणि स्वतःच्या गुणतालिकेला मोठा आधार दिला. शर्यतीच्या पहिल्या भागात पियास्त्रीने प्रत्यक्ष नेतृत्व केले होते. त्यामुळे त्याचे दुसरे स्थान केवळ निवृत्तीचा फायदा घेऊन मिळालेला निकाल नव्हता, तर सुरुवातीच्या वेगाचा, बचावात्मक शर्यतीचा आणि बदललेल्या पिट-स्टॉप परिस्थितीत स्थान टिकवण्याचा परिणाम होता.<ref name="racereport"/> लक्लेरच्या तिसऱ्या स्थानाने फेरारीला पोडियम मिळवून दिले आणि शेवटच्या फेऱ्यांतील बचाव त्यासाठी आवश्यक ठरला. रसेलची पिट-स्टॉप वेळ आणि सेफ्टी कार यांमुळे त्याला पहिल्या स्थानाची संधी गमवावी लागली, परंतु त्याची शर्यत चौथ्या स्थानापर्यंत चालू राहिली. गॅस्लीचे सातवे स्थान अल्पाइनच्या गुणांसाठी महत्त्वाचे होते, तर व्हर्सटॅपनला अकराव्या ग्रिड स्थानावरून आठव्या क्रमांकापर्यंत येऊन चार गुण मिळाले. या सर्व निकालांनी शीर्षस्थानी मर्सिडीजची एकूण आघाडी टिकवली, पण चालकांतील अंतर्गत गुणस्थिती बदलली.<ref name="race"/><ref name="points"/> === इतर चालक आणि निवृत्ती === लॉसनने नववे स्थान मिळवून रेसिंग बुल्सला दोन गुण दिले. ओकन दहावा राहिला आणि हासला एक गुण मिळाला. हल्केनबर्ग अकरावा असल्यामुळे ऑडीला या शर्यतीत गुण मिळाले नाहीत; हादजार बारावा आणि बोर्तोलेतो तेरावा होता. लिंडब्लाड चौदावा, सायेन्स पंधरावा व कोलापिंटो सोळावा राहिले. पेरेझ सतरावा राहिला आणि तो कॅडिलॅकच्या दोन चालकांपैकी पुढे होता.<ref name="race"/> अलोन्सो अठरावा आणि बोट्टास एकोणिसावा राहिले; दोघांनी विजेत्यापेक्षा एक फेरी कमी पूर्ण केली. अल्बोन विसावा असून त्याने दोन फेऱ्या कमी पूर्ण केल्या. विलियम्सच्या अल्बोनने शर्यतीदरम्यान सहा वेळा पिटमध्ये प्रवेश केला, अशी नोंद अधिकृत शर्यत वृत्तांतात करण्यात आली आहे; त्यामुळे त्याचा अंतिम वेळ आणि स्थान समजताना त्या असामान्य थांब्यांचा विचार करणे महत्त्वाचे आहे. स्ट्रोलची शर्यत संशयित पाणी-दाबाच्या समस्येमुळे थांबली, तर बेअरमन अपघातामुळे बाद झाला. या दोघांनीच शर्यत पूर्ण केली नाही.<ref name="race"/><ref name="racereport"/> === मुख्य शर्यतीचे निकाल === खाली सर्व २२ चालकांचे अंतिम वर्गीकरण, पूर्ण फेऱ्या, वेळ/अंतर किंवा निवृत्तीची नोंद आणि मिळालेले अजिंक्यपद गुण दिले आहेत. निकालातील ''निवृत्त'' नोंदींचा अर्थ चालक शर्यत पूर्ण करू शकला नाही, असा आहे. अधिकृत अंतिम वर्गीकरण प्रकाशित झाल्यावर त्यानुसार ही नोंद करण्यात आली आहे.<ref name="race"/> {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान ! कार क्र. ! चालक ! कारनिर्माता ! फेऱ्या ! वेळ / निकाल ! सुरुवात ! गुण |- ! align="center" | १ | align="center" | १२ | {{nowrap|{{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | ५३ | align="center" | १:२८:०३.४०३ | align="center" | १ | align="center" | २५ |- ! align="center" | २ | align="center" | ८१ | {{nowrap|{{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]]}} | [[मॅकलारेन]] | align="center" | ५३ | align="center" | +१३.७२२ | align="center" | ३ | align="center" | १८ |- ! align="center" | ३ | align="center" | १६ | {{nowrap|{{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | ५३ | align="center" | +१५.२७० | align="center" | ४ | align="center" | १५ |- ! align="center" | ४ | align="center" | ६३ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | ५३ | align="center" | +१५.७५४ | align="center" | २ | align="center" | १२ |- ! align="center" | ५ | align="center" | १ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]]}} | [[मॅकलारेन]] | align="center" | ५३ | align="center" | +२३.४७९ | align="center" | ५ | align="center" | १० |- ! align="center" | ६ | align="center" | ४४ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | ५३ | align="center" | +२५.०३७ | align="center" | ६ | align="center" | ८ |- ! align="center" | ७ | align="center" | १० | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | ५३ | align="center" | +३२.३४० | align="center" | ७ | align="center" | ६ |- ! align="center" | ८ | align="center" | ३ | {{nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | ५३ | align="center" | +३२.६७७ | align="center" | ११ | align="center" | ४ |- ! align="center" | ९ | align="center" | ३० | {{nowrap|{{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]]}} | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | ५३ | align="center" | +५०.१८० | align="center" | १४ | align="center" | २ |- ! align="center" | १० | align="center" | ३१ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | ५३ | align="center" | +५१.२१६ | align="center" | १२ | align="center" | १ |- ! align="center" | ११ | align="center" | २७ | {{nowrap|{{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | ५३ | align="center" | +५२.२८० | align="center" | १३ | align="center" | ० |- ! align="center" | १२ | align="center" | ६ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | ५३ | align="center" | +५६.१५४ | align="center" | ८ | align="center" | ० |- ! align="center" | १३ | align="center" | ५ | {{nowrap|{{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | ५३ | align="center" | +५९.०७८ | align="center" | ९ | align="center" | ० |- ! align="center" | १४ | align="center" | ४१ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]]}} | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | ५३ | align="center" | +५९.८४८ | align="center" | १० | align="center" | ० |- ! align="center" | १५ | align="center" | ५५ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]]}} | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | ५३ | align="center" | +६५.००८ | align="center" | १६ | align="center" | ० |- ! align="center" | १६ | align="center" | ४३ | {{nowrap|{{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | ५३ | align="center" | +६५.७७३ | align="center" | १५ | align="center" | ० |- ! align="center" | १७ | align="center" | ११ | {{nowrap|{{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | ५३ | align="center" | +९२.४५३ | align="center" | १९ | align="center" | ० |- ! align="center" | १८ | align="center" | १४ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | ५२ | align="center" | +१ फेरी | align="center" | २१ | align="center" | ० |- ! align="center" | १९ | align="center" | ७७ | {{nowrap|{{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | ५२ | align="center" | +१ फेरी | align="center" | २० | align="center" | ० |- ! align="center" | २० | align="center" | २३ | {{nowrap|{{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]]}} | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | ५१ | align="center" | +२ फेऱ्या | align="center" | १७ | align="center" | ० |- | align="center" | — | align="center" | १८ | {{nowrap|{{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | ३० | निवृत्त | align="center" | २२ | align="center" | ० |- | align="center" | — | align="center" | ८७ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | २० | निवृत्त | align="center" | १८ | align="center" | ० |- class="sortbottom" | colspan="8" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="race"/> |} === सर्वात वेगवान फेरी === किमी आंतोनेलीने ४९व्या फेरीत १:३२.४३२ अशी मुख्य शर्यतीतील सर्वात वेगवान फेरी नोंदवली.<ref name="fast">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ जपानी ग्रांप्री – सर्वात वेगवान फेऱ्या|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1281/japan/fastest-laps|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=२९ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> {| class="wikitable" style="font-size:85%;" ! चालक ! कारनिर्माता ! फेरी क्रमांक ! वेळ |- | {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | ४९ | align="center" | १:३२.४३२ |- class="sortbottom" | colspan="4" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="fast"/> |} मुख्य शर्यतीतील प्रत्येक चालकाची सर्वोत्तम नोंदवलेली फेरी खाली दिली आहे. एखाद्या चालकाची वेगवान फेरी दुसऱ्याच्या तुलनेत खूप मागे असली तरी त्या एका फेरीत वेगवेगळ्या टायरचे वय, इंधन-भार आणि वाहतूक असू शकते. त्यामुळे एका फेरीची वेळ ही संपूर्ण शर्यतीतील सरासरी वेगाइतकी थेट तुलना नाही.<ref name="fast"/> '''सर्व चालकांच्या सर्वात वेगवान फेऱ्या:''' {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! क्रम ! चालक ! संघ ! वेगवान फेरीचा क्रमांक ! वेळ |- ! align="center" | १ | {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | ४९ | align="center" | १:३२.४३२ |- ! align="center" | २ | {{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | ५३ | align="center" | १:३२.५४९ |- ! align="center" | ३ | {{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | ५३ | align="center" | १:३२.६३४ |- ! align="center" | ४ | {{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | ४८ | align="center" | १:३२.७७७ |- ! align="center" | ५ | {{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]] | [[मॅकलारेन]] | align="center" | ४९ | align="center" | १:३२.९९६ |- ! align="center" | ६ | {{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]] | [[मॅकलारेन]] | align="center" | ५२ | align="center" | १:३३.२०८ |- ! align="center" | ७ | {{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]] | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | ५३ | align="center" | १:३३.४२७ |- ! align="center" | ८ | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | ४१ | align="center" | १:३३.५५२ |- ! align="center" | ९ | {{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | ३९ | align="center" | १:३३.६९१ |- ! align="center" | १० | {{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | ४७ | align="center" | १:३३.७३२ |- ! align="center" | ११ | {{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | ५३ | align="center" | १:३३.८३७ |- ! align="center" | १२ | {{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | ४० | align="center" | १:३४.१६४ |- ! align="center" | १३ | {{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]] | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | ५३ | align="center" | १:३४.२३० |- ! align="center" | १४ | {{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | ५३ | align="center" | १:३४.२५६ |- ! align="center" | १५ | {{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]] | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | ५३ | align="center" | १:३४.३१४ |- ! align="center" | १६ | {{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | ४१ | align="center" | १:३४.५१२ |- ! align="center" | १७ | {{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | ३८ | align="center" | १:३४.५१४ |- ! align="center" | १८ | {{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | २० | align="center" | १:३५.६०४ |- ! align="center" | १९ | {{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | ५३ | align="center" | १:३५.६३७ |- ! align="center" | २० | {{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | ४८ | align="center" | १:३६.२२१ |- ! align="center" | २१ | {{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | ५३ | align="center" | १:३६.२६९ |- ! align="center" | २२ | {{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | २९ | align="center" | १:३७.२१७ |- class="sortbottom" | colspan="5" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="fast"/> |} == शर्यतीनंतरचे विश्लेषण == === आंतोनेलीच्या विजयातील रणनीतीचा वाटा === आंतोनेलीने सुरुवातीला स्थान गमावले असतानाही आघाडीच्या चालकांशी अंतर कमी केले आणि पहिला टायर टप्पा वाढवला. पियास्त्री व रसेल यांनी सामान्य शर्यत वेगात थांबा घेतलेला असताना आलेल्या सेफ्टी कारमुळे त्याला कमी वेळेत टायर बदलण्याची संधी मिळाली. त्यामुळे शर्यतीत तो पुढे आला आणि उर्वरित टप्प्यात प्रतिस्पर्ध्यांपेक्षा चांगला वेग राखू शकला. या दोन वेगळ्या घटकांची—योग्य क्षणी मिळालेल्या संधीची आणि पुढील वेगवान फेऱ्यांची—नोंद एकत्र घेतल्यास निकाल योग्य रीतीने समजतो.<ref name="racereport"/><ref name="raceteams"/> मर्सिडीजने दोन्ही चालकांना समान कार उपलब्ध करून दिल्या असल्या तरी पहिल्या टप्प्याचे स्वरूप वेगळे झाले. रसेलला पियास्त्रीच्या मागे पाठलाग करत असताना पिट घेण्याचा दबाव होता; आंतोनेलीला ट्रॅकवर थोडा अधिक काळ राहता आले. हे एकाच संघातील वेगवेगळ्या रणनीतींचे उदाहरण ठरले. रसेलच्या कारची पात्रतेतील अस्थिरता व नंतरचा ऊर्जा-सॉफ्टवेअरचा प्रश्नही त्याच्या निकालावर परिणाम करणारे होते.<ref name="russell">{{स्रोत बातमी|title=जपानी ग्रांप्रीत जॉर्ज रसेलच्या अडचणींवर टोटो वुल्फचे विश्लेषण|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/the-race-went-against-him-wolff-reflects-on-russells-issues-during-japanese.5pNQ97bFbKDLDvC4RlOQMN|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=३० मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === मॅकलारेन आणि फेरारी === पियास्त्रीने उत्तम सुरुवात करून आघाडी घेतली आणि रसेलचा सुरुवातीचा दबाव रोखला. सामान्य परिस्थितीत एक-थांबा रणनीतीत तो विजेत्यासाठी मुख्य आव्हान ठरू शकत होता; परंतु अपघातानंतरच्या सेफ्टी कारमध्ये थांबलेल्या आंतोनेलीने त्याला मागे टाकले. तरी पियास्त्रीच्या दुसऱ्या स्थानाने मॅकलारेनला पहिल्या दोन फेऱ्यांतील अडचणीनंतर आवश्यक प्रगतीची नोंद मिळाली. नॉरिसच्या सरावातील तांत्रिक समस्यांमुळे त्याचे पाचवे स्थानही महत्त्वाचे होते.<ref name="racereport"/><ref name="raceteams"/> फेरारीसाठी लक्लेरची तिसरी जागा सहज मिळालेली नव्हती. सुरुवातीला दुसरा असल्यानंतर पिट-स्टॉपमुळे क्रम बदलला; पुढे हॅमिल्टन आणि रसेलशी प्रत्यक्ष ट्रॅकवर लढावे लागले. ४२व्या फेरीतील चढाओढ आणि शेवटच्या दोन फेऱ्यांमधील पुनरागमनामुळे लक्लेरने पोडियम स्थान निश्चित केले. हॅमिल्टनने सुरुवातीच्या व मधल्या टप्प्यात चांगले स्थान मिळवले तरी अंतिम टप्प्यात तो नॉरिसच्या मागे सहावा राहिला.<ref name="racereport"/> === गॅस्ली, व्हर्सटॅपन आणि मधला गट === अल्पाइनच्या गॅस्लीने ७वे स्थान टिकवण्यासाठी अनेक फेऱ्या व्हर्सटॅपनला मागे ठेवले. रेड बुलच्या व्हर्सटॅपनला पात्रतेत अंतिम दहामध्ये जाता आले नव्हते; म्हणून त्याला शर्यतीच्या सुरुवातीलाच मागच्या गटातून वर यावे लागले. अखेरीस गॅस्लीला मागे टाकता न आल्याने तो आठवा राहिला. या दोन चालकांमधील केवळ ०.३३७ सेकंदांचा फरक ५३ फेऱ्यांनंतरही सुरू असलेल्या स्पर्धेचे उदाहरण आहे.<ref name="race"/><ref name="raceteams"/> रेसिंग बुल्सच्या लॉसनने ९वा, तर हासच्या ओकनने १०वा क्रमांक मिळवला. लिंडब्लाडने सरावातील गिअरबॉक्स समस्येनंतरही पात्रतेत दहावा क्रमांक मिळवण्याची कामगिरी केली; प्रत्यक्ष शर्यतीत तो चौदावा राहिला. ऑडीच्या हल्केनबर्ग आणि बोर्तोलेतो यांना गुण मिळाले नाहीत. मध्य गटातील या निकालांचा कारनिर्माते क्रमवारीवर परिणाम झाला, कारण प्रत्येक मिळालेला एक-दोन गुणही हंगामाच्या आरंभी संघांमधील फरक बदलू शकत होता.<ref name="race"/><ref name="points"/> === कॅडिलॅक, ॲस्टन मार्टिन आणि विलियम्स === कॅडिलॅकच्या पेरेझने १७वे आणि बोट्टासने १९वे स्थान मिळवले. बोट्टासचा वेगळ्या हार्ड टायरवरील सुरुवातीचा पर्याय त्याला गुणांपर्यंत घेऊन गेला नाही. ॲस्टन मार्टिनच्या अलोन्सोने १८वे स्थान पूर्ण केले; तर स्ट्रोलला पाण्याच्या दाबाशी संबंधित संशयित समस्येमुळे गॅरेजमध्ये परत येऊन निवृत्त व्हावे लागले. या दोन गाड्यांची कामगिरी पहिल्या तीन फेऱ्यांतील ॲस्टन मार्टिनच्या विश्वासार्हता आणि वेगातील आव्हानांच्या पार्श्वभूमीवर पाहिली गेली.<ref name="race"/><ref name="racereport"/> विलियम्सच्या सायेन्सने १५वे आणि अल्बोनने २०वे स्थान मिळवले. अल्बोनने मुख्य शर्यतीत एकूण सहा पिट-स्टॉप केले, त्यामुळे त्याचा अंतिम क्रम सुरुवातीच्या पात्रतेपेक्षा मागे राहिला. पहिल्या सरावात अल्बोन–पेरेझ संपर्क आणि अंतिम निकालातील वाढलेला वेळ या दोन्ही गोष्टी सप्ताहांतात विलियम्सला येणाऱ्या अडचणी दाखवतात; मात्र प्रत्येक थांब्याचे कारण स्वतंत्र पिट-स्टॉप कागदपत्राविना निश्चित सांगता येत नाही.<ref name="racereport"/><ref name="pitstops">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ जपानी ग्रांप्री – पिट-स्टॉपचा अधिकृत सारांश|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1281/japan/pit-stop-summary|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=२९ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === २०२६ च्या वेगातील फरकांविषयी सुरक्षा चर्चा === बेअरमनच्या अपघातानंतर ऊर्जा-व्यवस्थापनामुळे निर्माण होणाऱ्या वेगातील मोठ्या फरकांवर लक्ष केंद्रित झाले. बेअरमनच्या मते तो समोरील कारपेक्षा अंदाजे ५० किमी/ताशी वेगाने जवळ येत होता; त्याने समोरच्या कारला टाळण्याचा प्रयत्न करताना मार्ग बदलला. चालकांची कारची ऊर्जा-बचत व ऊर्जा-वापर स्थिती बदलत असताना अशा अचानक फरकांची जाणीव होणे कठीण होऊ शकते, ही चिंता संघ आणि चालकांनी चर्चेत व्यक्त केली.<ref name="bearman"/> एफआयएने जपानी ग्रांप्रीनंतर स्पष्ट केले की २०२६ च्या तांत्रिक नियमांत ऊर्जा-व्यवस्थापनासाठी समायोज्य घटक आहेत आणि पहिल्या काही फेऱ्यांनंतर त्यांचा अभ्यास करण्यासाठी बैठकांचे नियोजन आधीपासून होते. कोणताही नियम तत्काळ बदलला गेला, असा दावा एफआयएने त्या निवेदनात केला नव्हता. सिम्युलेशन, वास्तविक शर्यतीतील आकडेवारी आणि स्पर्धकांशी सल्लामसलत यांवर विचार करूनच पुढील बदल होऊ शकतील, असे सांगण्यात आले.<ref name="bearman"/> === पंचांचे निर्णय आणि अधिकृत नोंदी === या सप्ताहांतात मुख्य शर्यतीपूर्वी सरावातील वाहतूक, वेगातील अचानक फरक, अडथळा निर्माण होणे आणि अवैध फेरी वेळा यांसंदर्भात पंचांनी अनेक निर्णय दिले. एखादा प्रसंग चौकशीसाठी नोंदवला गेला म्हणजे दंड झाला असे नसते; खाली आरोप, तपासात दिसलेली वस्तुस्थिती आणि अंतिम निर्णय स्वतंत्रपणे मांडले आहेत. या विभागात एफआयएच्या दस्तऐवजांचा आधार घेतला आहे.<ref name="fiaindex">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ जपानी ग्रांप्री – एफआयए निर्णयपत्रांची अधिकृत सूची|दुवा=https://www.fia.com/documents/championships/fia-formula-one-world-championship-14/season/season-2026-2072/event/Japanese%20Grand%20Prix|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=२९ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> ==== पहिल्या सरावातील अल्बोन–पेरेझ संपर्क ==== शुक्रवारी पहिल्या सरावातील वळण १६ येथे अल्बोनच्या कार २३ आणि पेरेझच्या कार ११ यांचा संपर्क झाला. पेरेझ दीर्घ धावांच्या कार्यक्रमावर होता; अल्बोन वेगळ्या गतीने त्याच्याजवळ आला. पेरेझच्या कारवरील आभासी आरसा कार्यरत नसल्याची आणि संघाकडून जवळ येणाऱ्या कारची सूचना न दिल्याची माहिती पंचांना मिळाली. अल्बोनला पेरेझने दिलेली रुंद रेषा त्याला पुढे जाण्यासाठी असल्याचे वाटले.<ref name="fia25"/> पंचांनी व्हिडिओ, टीम-रेडिओ आणि चालकांचे स्पष्टीकरण तपासले. गैरसमज आणि सूचना न मिळण्याचा घटनेला हातभार होता; एका चालकाला प्रामुख्याने जबाबदार मानण्याइतका पुरावा नव्हता. त्यामुळे कोणतीही पुढील कारवाई करण्यात आली नाही. 'चौकशी झाली' आणि 'दंड झाला' यांतील फरक नोंदवण्यासाठी हा निर्णय महत्त्वाचा आहे.<ref name="fia25"/> ==== पहिल्या सरावातील हॅमिल्टन–व्हर्सटॅपन प्रसंग ==== पहिल्या सरावात वळण १४ आणि १५ दरम्यान हॅमिल्टनच्या कारच्या स्थितीमुळे वेगाने जवळ येणाऱ्या व्हर्सटॅपनची फेरी प्रभावित झाल्याचा प्रश्न निर्माण झाला. हॅमिल्टनला संघाकडून मागील कार जवळ येत असल्याचा इशारा मिळाला नव्हता. तरीही पंचांच्या मते व्हर्सटॅपनला ब्रेक दाबणे, गती कमी करणे किंवा अपेक्षित मार्ग सोडणे भाग पडले नव्हते. म्हणून अधिक कारवाई झाली नाही; फेरारीला मात्र अशा परिस्थितीत वेळेवर सूचना देण्याची आठवण करून देण्यात आली.<ref name="fia26">{{स्रोत बातमी|title=जपानी ग्रांप्री: हॅमिल्टन आणि व्हर्सटॅपन यांच्या प्रसंगाविषयी पंचनिर्णय, दस्तऐवज २६|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_japanese_grand_prix_-_decision_-_car_44_-_alleged_incident_with_car_3.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=२७ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> ==== सायेन्स–लॉसन प्रसंग ==== लॉसनने वळण ११ जवळ धीम्या असलेल्या कार्लोस सायेन्सच्या कारबद्दल तक्रार केली होती. सायेन्सने पुढे अधिक वेगाने येत असलेल्या जॅक क्रॉफर्डला अडथळा होऊ नये म्हणून गती कमी केल्याचे सांगितले. टीम-रेडिओने हे स्पष्टीकरण समर्थित केले आणि त्यानंतर दोन्ही कार मागे राहिलेल्या क्रॉफर्डला पुढे जाऊ देत होत्या. पंचांनी कोणतीही पुढील कारवाई केली नाही.<ref name="fia23">{{स्रोत बातमी|title=जपानी ग्रांप्री: लॉसन आणि सायेन्स यांच्या प्रसंगाविषयी पंचनिर्णय, दस्तऐवज २३|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_japanese_grand_prix_-_decision_-_car_30_-_alleged_incident_with_car_55.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=२७ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> ==== दुसऱ्या सरावातील कोलापिंटोचा इशारा ==== दुसऱ्या सरावात कोलापिंटो टायर तापवत असताना व्हर्सटॅपन वेगवान फेरीवर त्याच्या मागून आला. कोलापिंटोला रेडिओवर सूचना मिळाली होती, पण दोन गाड्यांमधील वेगातील फरकाचा त्याने चुकीचा अंदाज लावला. व्हर्सटॅपनला आपली फेरी सोडावी लागली. कोलापिंटोनेही अडथळा झाल्याची कबुली दिल्यानंतर पंचांनी त्याला औपचारिक इशारा दिला. हा इशारा ग्रिड स्थान कमी करण्याचा दंड नव्हता.<ref name="fia33">{{स्रोत बातमी|title=जपानी ग्रांप्री: कोलापिंटोला सरावातील अडथळ्यासाठी इशारा, दस्तऐवज ३३|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_japanese_grand_prix_-_infringement_-_car_43_-_impeding_of_car_3.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=२७ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> ==== तिसऱ्या सरावातील पियास्त्रीचा इशारा ==== तिसऱ्या सरावात पियास्त्री वळण १४–१५ दरम्यान टायर तापवत असताना ऑडीच्या हल्केनबर्गची कार वेगाने जवळ आली. पंचांच्या निर्णयात दोन गाड्यांमधील जवळ येण्याचा वेग सुमारे ७५ किमी/ताशी असल्याचा उल्लेख होता. पियास्त्रीला रेडिओवर माहिती मिळाली होती; तरी तो रेसिंग लाइनवरून वेळेत पुरेसा बाजूला जाऊ शकला नाही, त्यामुळे हल्केनबर्गला गती कमी करावी लागली. पंचांनी पियास्त्रीला इशारा दिला आणि हे केवळ सराव सत्रातील उल्लंघन असल्याचे नोंदवले.<ref name="fia44"/> ==== अवैध फेऱ्यांच्या वेळा आणि अंतिम निकाल ==== अधिकृत कागदपत्रांत काही चालकांनी सर्किटच्या मर्यादा ओलांडल्याने फेरीच्या वेळा रद्द करण्यात आल्याची नोंद आहे. हे वेळा रद्द होणे आणि अंतिम शर्यत वर्गीकरणातून चालकाला वगळणे या दोन स्वतंत्र प्रकारच्या कारवाया आहेत. या शर्यतीत प्रकाशित अंतिम निकालानुसार पोडियम व गुणतालिका कायम राहिली. कोणत्याही चालकाला दंड झाला असे सरसकट विधान करण्याऐवजी आवश्यक ठिकाणी संबंधित दस्तऐवज पाहणे महत्त्वाचे आहे.<ref name="fia57">{{स्रोत बातमी|title=जपानी ग्रांप्री: मुख्य शर्यतीतील अवैध फेऱ्यांच्या वेळा, दस्तऐवज ५७|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_japanese_grand_prix_-_infringement_-_race_deleted_lap_times.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=२९ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="race"/> बेअरमन–कोलापिंटो प्रसंगाच्या बाबतीत पंचांनी प्राथमिक नोंदीनंतर अधिक कारवाई आवश्यक नसल्याचे ठरवले, असे फॉर्म्युला वनच्या घटनेनंतरच्या वृत्तात नमूद आहे. एफआयएने स्वतंत्रपणे नियमन व ऊर्जा-व्यवस्थापनाच्या पुनरावलोकनाचे निवेदन केले. या दोन घटना वेगळ्या आहेत: पहिली विशिष्ट चालकांच्या शर्यतीतील प्रसंगावरील निर्णय आणि दुसरी २०२६ तांत्रिक नियमांच्या सुरक्षिततेबाबत भविष्यातील चर्चा होती.<ref name="bearman"/> === सप्ताहांतातील महत्त्वाच्या घटनांचा कालक्रम === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! कालावधी ! घटना |- | २७ मार्च, सकाळ | पहिल्या मुक्त सरावात रसेल सर्वात वेगवान; अल्बोन–पेरेझ संपर्क झाला.<ref name="fp1report"/> |- | २७ मार्च, दुपार | पियास्त्रीने दुसऱ्या सरावात आघाडी घेतली; नॉरिस उशिरा ट्रॅकवर आला आणि लिंडब्लाडला गिअरबॉक्सची अडचण झाली.<ref name="fp2report"/> |- | २८ मार्च, सकाळ | आंतोनेलीने तिसऱ्या सरावात १:२९.३६२ अशी वेळ नोंदवली; नॉरिसची ऊर्जा-व्यवस्था बिघडल्याने धावा कमी झाल्या.<ref name="fp3report"/> |- | २८ मार्च, पात्रता | व्हर्सटॅपन फेरी २ मध्ये बाहेर; आंतोनेलीने १:२८.७७८ वेळेसह पोल पोझिशन मिळवली.<ref name="qualreport"/> |- | २९ मार्च, प्रारंभ | सहाय्यक शर्यतीनंतर अडथळे दुरुस्त झाल्यामुळे विलंब; पियास्त्री पहिल्या वळणात आघाडीवर.<ref name="racereport"/> |- | मुख्य शर्यत, फेऱ्या ३–४ | रसेलने नॉरिस आणि लक्लेरला मागे टाकून दुसरे स्थान मिळवले.<ref name="racereport"/> |- | मुख्य शर्यत, फेरी ११ | आंतोनेलीने नॉरिसला मागे टाकले आणि पुढे लक्लेरचा पाठलाग सुरू केला.<ref name="racereport"/> |- | मुख्य शर्यत, फेऱ्या १६–२१ | नॉरिस, लक्लेर आणि पियास्त्रीचे सामान्य पिट-स्टॉप; मर्सिडीजचा पहिला टप्पा वाढला.<ref name="pitstops"/> |- | मुख्य शर्यत, फेरी २२ | बेअरमनच्या अपघातामुळे सेफ्टी कार; आंतोनेलीने कमी वेळेत पिट थांबा घेऊन आघाडी कायम ठेवली.<ref name="racereport"/> |- | मुख्य शर्यत, फेरी २७ | सेफ्टी कार मागे गेल्यावर आंतोनेलीने शर्यत पुन्हा सुरू केली; हॅमिल्टन रसेलच्या पुढे गेला.<ref name="racereport"/> |- | मुख्य शर्यत, फेरी ४२ | लक्लेरने हॅमिल्टनला मागे टाकत तिसरे स्थान मिळवले.<ref name="racereport"/> |- | मुख्य शर्यत, शेवटच्या फेऱ्या | लक्लेर–रसेल आणि नॉरिस–हॅमिल्टन संघर्ष; गॅस्लीने व्हर्सटॅपनला मागे ठेवले.<ref name="racereport"/> |- | २९ मार्च, निकाल | आंतोनेलीचा सलग दुसरा विजय; पियास्त्री दुसरा, लक्लेर तिसरा; चालक अजिंक्यपदात आंतोनेली आघाडीवर.<ref name="points"/> |- class="sortbottom" | colspan="2" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="racereport"/> |} == निकालानंतर गुणतालिका == === चालक अजिंक्यपद गुणतालिका === आंतोनेलीने दुसऱ्या सलग मुख्य शर्यत विजयामुळे ७२ गुणांवर मजल मारली आणि रसेलला नऊ गुणांनी मागे टाकले. शर्यतीपूर्वी रसेल आघाडीवर होता; त्यामुळे सुझुका फेरी चालक अजिंक्यपदाच्या सुरुवातीच्या टप्प्यातील महत्त्वाचा बदल ठरली. खाली २९ मार्च २०२६ रोजी एफआयएने प्रकाशित केलेली गुणस्थिती आहे; त्यानंतरच्या २०२६ फेऱ्यांचे गुण यात समाविष्ट नाहीत.<ref name="points"/> {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान ! चालक ! संघ ! गुण |- ! align="center" | १ | [[किमी आंतोनेली]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | ७२ |- ! align="center" | २ | [[जॉर्ज रसेल]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | ६३ |- ! align="center" | ३ | [[शार्ल लक्लेर]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | ४९ |- ! align="center" | ४ | [[लुइस हॅमिल्टन]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | ४१ |- ! align="center" | ५ | [[लॅन्डो नॉरिस]] | [[मॅकलारेन]] | align="center" | २५ |- ! align="center" | ६ | [[ऑस्कर पियास्त्री]] | [[मॅकलारेन]] | align="center" | २१ |- ! align="center" | ७ | [[ऑलिव्हर बेअरमन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | १७ |- ! align="center" | ८ | [[पियेर गॅस्ली]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | १५ |- ! align="center" | ९ | [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | १२ |- ! align="center" | १० | [[लियाम लॉसन]] | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | १० |- ! align="center" | ११ | [[आर्विड लिंडब्लाड]] | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | ४ |- ! align="center" | १२ | [[आयझॅक हादजार]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | ४ |- ! align="center" | १३ | [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | २ |- ! align="center" | १४ | [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | २ |- ! align="center" | १५ | [[एस्टेबन ओकन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | १ |- ! align="center" | १६ | [[फ्रान्को कोलापिंटो]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | १ |- ! align="center" | १७ | [[निको हल्केनबर्ग]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | ० |- ! align="center" | १८ | [[अलेक्झांडर अल्बोन]] | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | ० |- ! align="center" | १९ | [[वालट्टेरी बोट्टास]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | ० |- ! align="center" | २० | [[सर्गिओ पेरेझ]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | ० |- ! align="center" | २१ | [[फर्नांदो अलोन्सो]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | ० |- ! align="center" | २२ | [[लान्स स्ट्रोल]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | ० |- class="sortbottom" | colspan="4" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="points"/> |} === कारनिर्माते अजिंक्यपद गुणतालिका === मर्सिडीज १३५ गुणांवर, फेरारी ९० आणि मॅकलारेन ४६ गुणांवर होते. त्या काळात हास चौथ्या क्रमांकावर होता; अल्पाइन आणि रेड बुल यांचे १६–१६ गुण असून क्रमवारीत टाय-ब्रेक निकषांनुसार अल्पाइन पाचवा व रेड बुल सहावा होता. लहान गुणफरकांमुळे पुढील शर्यतीतील एक किंवा दोन स्थानांची अदलाबदलही संघांच्या स्थितीवर प्रभाव पाडू शकत होती.<ref name="points"/> {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान ! कारनिर्माता ! गुण |- ! align="center" | १ | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १३५ |- ! align="center" | २ | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | ९० |- ! align="center" | ३ | [[मॅकलारेन]] | align="center" | ४६ |- ! align="center" | ४ | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | १८ |- ! align="center" | ५ | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | १६ |- ! align="center" | ६ | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | १६ |- ! align="center" | ७ | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | १४ |- ! align="center" | ८ | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | २ |- ! align="center" | ९ | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | २ |- ! align="center" | १० | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | ० |- ! align="center" | ११ | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | ० |- class="sortbottom" | colspan="3" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="points"/> |} == हे सुद्धा पहा == # [[फॉर्म्युला वन]] # [[जपानी ग्रांप्री]] # [[सुझुका आंतरराष्ट्रीय रेसिंग कोर्स]] # [[२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम]] # [[फॉर्म्युला वन ग्रांप्री यादी]] # [[फॉर्म्युला वन चालक अजिंक्यपद यादी]] # [[फॉर्म्युला वन कारनिर्माते अजिंक्यपद यादी]] # [[फॉर्म्युला वन सर्किटांची यादी]] == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} ==तळटीप== {{reflist|group=टीप}} == बाह्य दुवे == * [https://www.formula1.com/en/racing/2026/japan २०२६ जपानी ग्रांप्री – अधिकृत फॉर्म्युला वन कार्यक्रम] * [https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1281/japan/race-result अधिकृत शर्यत निकाल] * [https://www.fia.com/documents/championships/fia-formula-one-world-championship-14/season/season-2026-2072/event/Japanese%20Grand%20Prix एफआयए निर्णयपत्रे] {{माहितीचौकट ग्रांप्री शर्यत | हंगाम = २०२६ | ग्रांप्री = जपानी ग्रांप्री | हंगामातील_मागील_शर्यत = २०२६ चिनी ग्रांप्री | हंगामातील_पुढील_शर्यत = २०२६ मियामी ग्रांप्री | ग्रांप्री_मागील_शर्यत = २०२५ जपानी ग्रांप्री | ग्रांप्री_पुढील_शर्यत = २०२७ जपानी ग्रांप्री }} {{२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम}} {{फॉर्म्युला वन अजिंक्यपद}} [[वर्ग:जपानी ग्रांप्री]] [[वर्ग:२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम]] k0tfjnrtlyiszbuxbdgu2y82hw5mx4v 2723284 2723282 2026-10-19T20:29:05Z Koolkrazy 1591 2723284 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट ग्रांप्री शर्यत माहिती | प्रकार = एफ.१ | देश = जपान | ग्रांप्री = जपानी | चित्र = Suzuka circuit map--2005.svg | चित्र_शीर्षक = सुझुका सर्किटचा आराखडा | दिनांक = मार्च २९ | वर्ष = २०२६ | अधिकृत_नाव = फॉर्म्युला १ अरामको जपानी ग्रांप्री २०२६ | शर्यत_क्रमांक = ३ | हंगामात_एकूण_शर्यती = २३ | शर्यतीचे_ठिकाण = [[सुझुका आंतरराष्ट्रीय रेसिंग कोर्स]], [[सुझुका]], [[जपान]] | सर्किट_प्रकार = कायमस्वरूपी रेसिंग सर्किट | सर्किट_अंतर_किमी = ५.८०७ | सर्किट_अंतर_मैल = ३.६०८ | एकूण_फेऱ्या = ५३ | एकूण_अंतर_किमी = ३०७.४७१ | एकूण_अंतर_मैल = १९१.०५४ | हवामान = ढगाळ | पोल_चालक = [[किमी आंतोनेली]] | पोल_देश = ITA | पोल_संघ = [[मर्सिडीज-बेंझ]] | पोल_वेळ = १:२८.७७८ | जलद_चालक = [[किमी आंतोनेली]] | जलद_देश = ITA | जलद_संघ = [[मर्सिडीज-बेंझ]] | जलद_वेळ = १:३२.४३२ | जलद_फेरी = ४९ | पहिला_चालक = [[किमी आंतोनेली]] | पहिला_देश = ITA | पहिला_संघ = [[मर्सिडीज-बेंझ]] | दुसरा_चालक = [[ऑस्कर पियास्त्री]] | दुसरा_देश = AUS | दुसरा_संघ = [[मॅकलारेन]] | तिसरा_चालक = [[शार्ल लक्लेर]] | तिसरा_देश = MON | तिसरा_संघ = [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | हंगामातील_मागील_शर्यत = २०२६ चिनी ग्रांप्री | हंगामातील_पुढील_शर्यत = २०२६ मायामी ग्रांप्री | ग्रांप्री_मागील_शर्यत = २०२५ जपानी ग्रांप्री | ग्रांप्री_पुढील_शर्यत = २०२७ जपानी ग्रांप्री }} '''२०२६ जपानी ग्रांप्री''' (अधिकृत नाव '''फॉर्म्युला १ अरामको जपानी ग्रांप्री २०२६''') ही २९ मार्च २०२६ रोजी [[जपान]]मधील [[सुझुका आंतरराष्ट्रीय रेसिंग कोर्स]]वर झालेली [[फॉर्म्युला वन]] मोटारशर्यत होती. ती [[२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम]]ातील तिसरी फेरी होती. सप्ताहांताचा कार्यक्रम २७ ते २९ मार्चदरम्यान आयोजित झाला; या फेरीत स्प्रिंट शर्यत नव्हती आणि शुक्रवार–शनिवारच्या तीन मुक्त सराव सत्रांनंतर शनिवारी पात्रता व रविवारी ५३ फेऱ्यांची मुख्य शर्यत झाली.<ref name="event">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ जपानी ग्रांप्री – अधिकृत कार्यक्रम व सत्रे|दुवा=https://www.formula1.com/en/racing/2026/japan|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=२९ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> [[मर्सिडीज-बेंझ|मर्सिडीज]]चा [[किमी आंतोनेली]] याने पोल पोझिशन मिळवून सुरुवातीच्या फेऱ्यांत स्थान गमावले; तथापि २२व्या फेरीतील सेफ्टी कारच्या काळात टायर बदलल्यामुळे त्याने आघाडी पुन्हा मिळवली आणि शेवटी १३.७२२ सेकंदांच्या फरकाने विजय नोंदवला. [[मॅकलारेन]]चा [[ऑस्कर पियास्त्री]] दुसरा आणि [[स्कुदेरिआ फेरारी|फेरारी]]चा [[शार्ल लक्लेर]] तिसरा राहिला. [[जॉर्ज रसेल]] चौथ्या क्रमांकावर आला. आंतोनेलीचा हा सलग दुसरा ग्रांप्री विजय ठरला आणि त्याने चालक अजिंक्यपदात आघाडी घेतली.<ref name="racereport">{{स्रोत बातमी|title=जपानी ग्रांप्रीत आंतोनेलीचा दुसरा सलग विजय; पियास्त्री व लक्लेर पोडियमवर|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/antonelli-takes-championship-lead-after-surging-to-victory-in-japan-from.4EC4uZc29IUEO2iE5nKpUp.4EC4uZc29IUEO2iE5nKpUp|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=२९ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="race">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ जपानी ग्रांप्री – अधिकृत अंतिम शर्यत निकाल|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1281/japan/race-result|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=२९ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> शर्यतीचा निर्णायक प्रसंग [[ऑलिव्हर बेअरमन]] याच्या सुझुका सर्किटवरील स्पून वळणाजवळ झालेल्या अपघातामुळे घडला. नवीन २०२६ तांत्रिक नियमांमुळे गाड्यांमधील वेगातील फरक चर्चेचा विषय बनला आणि या घटनेनंतर एफआयएने ऊर्जा-व्यवस्थापनाच्या नियमनाचे परीक्षण करण्याबद्दल निवेदन प्रसिद्ध केले. याशिवाय तीन सराव सत्रांतील वेगवेगळ्या संघांची कामगिरी, पात्रतेत [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]]चे फेरी २ मध्ये बाहेर पडणे आणि फेरारी–मर्सिडीजमधील अंतिम टप्प्यातील संघर्ष ही सप्ताहांतातील प्रमुख वैशिष्ट्ये होती.<ref name="bearman">{{स्रोत बातमी|title=सुझुकातील अपघातानंतर ऑलिव्हर बेअरमनचे स्पष्टीकरण आणि एफआयएची भूमिका|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/bearman-reacts-to-50g-crash-during-japanese-grand-prix.7hiNVcluoZHH9AuiQGbQIO.7hiNVcluoZHH9AuiQGbQIO|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=३० मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="qualreport">{{स्रोत बातमी|title=जपानी ग्रांप्रीच्या पात्रता फेरीत आंतोनेलीला पोल पोझिशन; रसेल दुसरा आणि पियास्त्री तिसरा|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/antonelli-clinches-pole-position-for-japanese-grand-prix-ahead-of-russell.6YuzhITkzjh8sZebFf5eLs|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=२८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> == पार्श्वभूमी == === शर्यतीपूर्वीची अजिंक्यपदाची स्थिती === जपानपूर्वीच्या पहिल्या दोन फेऱ्यांत मर्सिडीजने वेग आणि गुण दोन्ही बाबतीत आघाडी घेतली होती. ऑस्ट्रेलियात जॉर्ज रसेलने विजय मिळवला, तर चीनमध्ये आंतोनेलीने ग्रांप्री जिंकली. चीनमधील स्प्रिंट गुणांसह जपानपूर्वी रसेल ५१ गुणांवर, आंतोनेली ४७ गुणांवर आणि मर्सिडीज संघ ९८ गुणांवर होता. फेरारीचे ६७ आणि मॅकलारेनचे १८ गुण होते; त्यामुळे सुझुका फेरीतील निकालाने हंगामाच्या सुरुवातीच्या समीकरणात बदल होण्याची शक्यता होती.<ref name="points">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ जपानी ग्रांप्री – शर्यतीनंतरची चालक आणि कारनिर्माते अजिंक्यपद गुणतालिका|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_japanese_grand_prix_-_championship_points.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=२९ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="racereport"/> मॅकलारेनला चीनमधील मुख्य शर्यतीत दोन्ही कार सुरू करता आल्या नव्हत्या. त्या पार्श्वभूमीवर जपानमध्ये विश्वासार्हतेने धावा पूर्ण करणे तसेच मर्सिडीज आणि फेरारीशी एक फेरीतील वेगाच्या स्पर्धेत उतरता येते का, हे संघासाठी महत्त्वाचे होते. रेड बुलसाठी सुझुका हा मागील वर्षांमध्ये यश मिळालेला सर्किट असल्याने व्हर्सटॅपनची कामगिरी लक्षवेधी ठरणार होती. नवीन तांत्रिक नियमांतून कारची ऊर्जा-व्यवस्था, टायर तापमान आणि वळणांमधील स्थैर्य यांची तुलना येथे विशेष महत्त्वाची ठरली.<ref name="fp1report">{{स्रोत बातमी|title=जपानी ग्रांप्रीच्या पहिल्या सरावात रसेल सर्वात वेगवान; मर्सिडीजचे पहिले दोन क्रमांक|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/fp1-russell-heads-mercedes-1-2-in-opening-practice-session-for-japanese.1WB5ian2z0xW2JirY293oM.1WB5ian2z0xW2JirY293oM|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=२७ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="qualreport"/> === सर्किट आणि सप्ताहांत === [[सुझुका आंतरराष्ट्रीय रेसिंग कोर्स]] हे आठच्या आकड्याप्रमाणे स्वतःच्या मार्गाला ओलांडणारे सर्किट आहे. ५.८०७ किलोमीटरच्या फेरीत सुरुवातीची सलग 'एस' वळणे, डेगनर वळणे, हेअरपिन, स्पून वळण, उच्च वेगाचे १३०आर आणि अंतिम शिकेन यांमुळे चालकांना कमी आणि जास्त वेगाच्या वळणांत वेगवेगळ्या प्रकारच्या संतुलनाची गरज भासते. सलग दिशाबदलांमध्ये पुढच्या टायरवरील ताण, तसेच स्पून आणि वेगवान वळणांमध्ये ऊर्जा वापरण्याची पद्धत यावर कारचा एकूण वेग अवलंबून राहतो.<ref name="prerace">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ जपानी ग्रांप्रीची पार्श्वभूमी, सर्किट आणि महत्त्वाची आकडेवारी|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/need-to-know-the-most-important-facts-stats-and-trivia-ahead-of-the-2026-japanese-grand-prix.59xoCL07qjNCWPVzBJOmK2.59xoCL07qjNCWPVzBJOmK2|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=२६ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> २०२६ च्या स्पर्धेपूर्वी सर्किटवरील काही भाग पुन्हा डांबरीकरण करून तयार करण्यात आले होते. २०२५ मध्ये पहिल्या विभागात काम झाले होते; २०२६ पूर्वी पुढील भागातही नवीन पृष्ठभाग टाकण्यात आला. सुरुवातीला पृष्ठभागाची पकड मर्यादित राहणे आणि धावत्या सप्ताहांतात रबराचा थर वाढल्याने ती बदलणे अपेक्षित होते. यामुळे प्रथम सरावात जमा झालेली माहिती पात्रता व शर्यतीतील परिस्थितीशी तंतोतंत जुळेलच असे नव्हते.<ref name="tyres">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ जपानी ग्रांप्रीमध्ये उपलब्ध असलेली टायर मिश्रणे|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/what-tyres-will-the-teams-and-drivers-have-for-the-2026-japanese-grand-prix.4V0p1BrC3PbEiWNzsivaSr.4V0p1BrC3PbEiWNzsivaSr|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=२५ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> शुक्रवारी २७ मार्च रोजी दोन स्वतंत्र एक-तासांचे मुक्त सराव सत्रे आयोजित झाली. शनिवारी २८ मार्चला तिसरा सराव आणि त्यानंतर तीन फेऱ्यांची पात्रता झाली. रविवारी २९ मार्च रोजी मुख्य ग्रांप्री झाली. शनिवारी फेरी १, फेरी २ आणि फेरी ३ अशा क्रमाने २२ चालकांमधून दहा अंतिम स्पर्धक निश्चित झाले. या सप्ताहांतात स्वतंत्र स्प्रिंट पात्रता किंवा स्प्रिंट शर्यतीचे आयोजन झाले नव्हते.<ref name="event"/> === सहभागी चालक आणि संघ === मुख्य ग्रांप्रीत ११ संघांचे प्रत्येकी दोन असे २२ चालक सहभागी होते. मात्र शुक्रवारी पहिल्या मुक्त सरावात ॲस्टन मार्टिनने [[फर्नांदो अलोन्सो]]ऐवजी राखीव चालक [[जॅक क्रॉफर्ड]] याला कार क्रमांक ३४ चालवण्याची संधी दिली. त्यामुळे त्या एकाच सत्रात क्रॉफर्डचे नाव निकालात दिसते, तर शुक्रवारच्या दुसऱ्या सत्रापासून अलोन्सो पुन्हा त्याच्या नियमित कारमध्ये होता. तो मुख्य ग्रांप्रीतून अनुपस्थित नव्हता.<ref name="fp1report"/><ref name="fp2report">{{स्रोत बातमी|title=दुसऱ्या मुक्त सरावात पियास्त्रीची आघाडी; आंतोनेली आणि रसेल त्यामागे|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/fp2-piastri-sets-the-pace-from-antonelli-and-russell-during-second-practice.2CeFTkESJX45t8tlF1V0rm|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=२७ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> {| class="wikitable" style="font-size:85%;" ! संघ ! चालक ! कार क्रमांक |- | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] | align="center" | १२ |- | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | {{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]] | align="center" | ६३ |- | [[मॅकलारेन]] | {{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]] | align="center" | ८१ |- | [[मॅकलारेन]] | {{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]] | align="center" | १ |- | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | {{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]] | align="center" | १६ |- | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | {{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]] | align="center" | ४४ |- | [[रेड बुल रेसिंग]] | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | align="center" | ३ |- | [[रेड बुल रेसिंग]] | {{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]] | align="center" | ६ |- | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | {{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]] | align="center" | १० |- | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | {{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]] | align="center" | ४३ |- | [[रेसिंग बुल्स]] | {{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]] | align="center" | ३० |- | [[रेसिंग बुल्स]] | {{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]] | align="center" | ४१ |- | [[हास एफ.१ संघ]] | {{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]] | align="center" | ८७ |- | [[हास एफ.१ संघ]] | {{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]] | align="center" | ३१ |- | [[ऑडी एफ१ संघ]] | {{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]] | align="center" | २७ |- | [[ऑडी एफ१ संघ]] | {{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] | align="center" | ५ |- | [[विलियम्स एफ१]] | {{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]] | align="center" | २३ |- | [[विलियम्स एफ१]] | {{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] | align="center" | ५५ |- | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | {{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]] | align="center" | १४ |- | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | {{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]] | align="center" | १८ |- | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | {{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]] | align="center" | ११ |- | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | {{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]] | align="center" | ७७ |- class="sortbottom" | colspan="3" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="event"/>; पहिल्या सरावात अलोन्सोऐवजी क्रॉफर्ड सहभागी झाला; <ref name="fp1">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ जपानी ग्रांप्री – पहिल्या मुक्त सरावाचे अधिकृत वर्गीकरण|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1281/japan/practice/1|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=२७ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> |} === टायर === अधिकृत पुरवठादार [[पिरेली]]ने C1 (हार्ड), C2 (मीडियम) आणि C3 (सॉफ्ट) अशी त्या हंगामातील सर्वात कठीण तीन कोरडी मिश्रणे निवडली. प्रत्येक नियमित चालकाला दोन हार्ड, तीन मीडियम आणि आठ सॉफ्ट संच देण्यात आले; पावसासाठी इंटरमीडिएट व पूर्ण वेट टायर उपलब्ध होते. नियमित कोरड्या ग्रांप्रीत दोन भिन्न स्लिक मिश्रणांचा वापर करण्याच्या नियमामुळे पिट-स्टॉप अनिवार्य होणार होता. नवीन डांबरावरील पकड आणि टायरवर होणारे ग्रेनिंग यांचा विचार करून संघांनी एक थांबा किंवा पर्यायी दीर्घ पहिला टप्पा यांची तुलना केली.<ref name="tyres"/> शुक्रवारी स्पर्धात्मक फेऱ्यांसह दीर्घ फेऱ्या पूर्ण करून टायरची घसरण, इंधन-भारानुसार संतुलन आणि ऊर्जा-व्यवस्थापन यांचे निरीक्षण झाले. मात्र मॅकलारेन, रेसिंग बुल्स व काही इतर संघांना तांत्रिक अडचणींमुळे अपेक्षित माहिती मिळाली नाही. यामुळे प्रत्यक्ष ५३ फेऱ्यांतील वेगाचा अंदाज लावण्यास फक्त एक फेरीच्या वेळांपेक्षा अतिरिक्त दीर्घ-धाव माहिती अधिक महत्त्वाची ठरली.<ref name="fp2report"/><ref name="raceteams">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ जपानी ग्रांप्रीनंतर संघ आणि चालकांच्या प्रतिक्रिया|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/what-the-teams-said-race-day-in-japan-2026.7ljwEx0ZL2qA0lytKAwXLI|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=२९ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> {| class="wikitable" style="font-size:85%;" ! टायर प्रकार ! मिश्रण ! बाजूच्या पट्टीचा रंग ! प्रत्येकी उपलब्ध संच |- | हार्ड | C1 | पांढरा | align="center" | २ |- | मीडियम | C2 | पिवळा | align="center" | ३ |- | सॉफ्ट | C3 | लाल | align="center" | ८ |- class="sortbottom" | colspan="4" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="tyres"/> |} हार्ड टायर जास्त टिकाऊ असले तरी सुरुवातीची पकड कमी असते; मीडियम मिश्रण वेग आणि टिकाऊपणा यांचा समतोल साधते, तर सॉफ्ट मिश्रण पात्रतेतील जलद एकल फेऱ्यांसाठी उपयुक्त असते. == मुक्त सराव सत्रे == === पहिला मुक्त सराव === पहिल्या एक-तासाच्या सरावात मर्सिडीजने सुरुवातीपासूनच वेग दाखवला. संघांनी काही गाड्यांवर एरोडायनॅमिक निरीक्षणासाठी मोजमाप करणारी उपकरणे आणि रंगद्रव्य वापरले. उर्वरित हंगामातील कार सुधारणा आणि पुढील ग्रांप्रीपूर्वीचे काम ठरवण्यासाठी हा डेटा आवश्यक होता. सुरुवातीला फेरारीच्या चालकांनी वेगवान वेळा नोंदवल्या, परंतु सॉफ्ट टायरवरील नंतरच्या प्रयत्नांत रसेल आणि आंतोनेली पुढे आले.<ref name="fp1report"/> आयझॅक हादजारला कारच्या ब्रेकचे तापमान आणि वळणांवरील अतिरिक्त ओव्हरस्टिअर याबाबत अडचणी जाणवल्या. अलेक्झांडर अल्बोनने डेगनर भागातील कडेला जाऊन कार थोडी अडथळ्याला स्पर्श केली; तरी तो सराव सुरू ठेवू शकला. त्या विलियम्स कारवर नवीन पुढील निलंबन भाग तपासले जात होते. याच सत्रात अल्बोन आणि कॅडिलॅकच्या सर्गिओ पेरेझ यांचा अंतिम शिकेनच्या जवळ संपर्क झाला. या घटनेची पंचांनी स्वतंत्र चौकशी केली.<ref name="fp1report"/><ref name="fia25">{{स्रोत बातमी|title=जपानी ग्रांप्री: अल्बोन आणि पेरेझ यांच्या संपर्काविषयी पंचनिर्णय, दस्तऐवज २५|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_japanese_grand_prix_-_decision_-_car_23_-_alleged_incident_with_car_11.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=२७ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> रसेलने १:३१.६६६ या वेळेसह पहिले स्थान घेतले. आंतोनेली फक्त ०.०२६ सेकंद मागे राहिला आणि मॅकलारेनच्या नॉरिस व पियास्त्रीने पुढील दोन क्रमांक मिळवले. दोन्ही फेरारी त्यामागे होत्या. व्हर्सटॅपन सातवा राहिला; प्रथम सरावात रेसिंग बुल्सच्या दोन्ही चालकांचा पहिल्या दहामध्ये समावेश झाला. क्रॉफर्डने अलोन्सोच्या जागी केलेल्या एकमेव सत्रात अकरा फेऱ्या पूर्ण केल्या. पहिल्या दहा चालकांमधील लहान फरकामुळे हा निकाल टायर प्रकार आणि इंधन-भार लक्षात न घेता संपूर्ण शर्यतीचा क्रम दाखवणारा ठरत नव्हता.<ref name="fp1"/><ref name="fp1report"/> === मुक्त सराव १ चे निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान ! कार क्र. ! चालक ! संघ ! वेळ / अंतर ! फेऱ्या |- ! align="center" | १ | align="center" | ६३ | {{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १:३१.६६६ | align="center" | २७ |- ! align="center" | २ | align="center" | १२ | {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | +०.०२६ | align="center" | २६ |- ! align="center" | ३ | align="center" | १ | {{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]] | [[मॅकलारेन]] | align="center" | +०.१३२ | align="center" | २० |- ! align="center" | ४ | align="center" | ८१ | {{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]] | [[मॅकलारेन]] | align="center" | +०.१९९ | align="center" | २३ |- ! align="center" | ५ | align="center" | १६ | {{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | +०.२८९ | align="center" | २५ |- ! align="center" | ६ | align="center" | ४४ | {{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | +०.३७४ | align="center" | २३ |- ! align="center" | ७ | align="center" | ३ | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | +०.७९१ | align="center" | २७ |- ! align="center" | ८ | align="center" | ३० | {{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]] | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | +०.८६३ | align="center" | २७ |- ! align="center" | ९ | align="center" | ३१ | {{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | +०.९३५ | align="center" | २३ |- ! align="center" | १० | align="center" | ४१ | {{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]] | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | +०.९९९ | align="center" | २९ |- ! align="center" | ११ | align="center" | ५ | {{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | +१.०९३ | align="center" | २७ |- ! align="center" | १२ | align="center" | २७ | {{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | +१.१३२ | align="center" | २६ |- ! align="center" | १३ | align="center" | ६ | {{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | +१.१३७ | align="center" | २७ |- ! align="center" | १४ | align="center" | ८७ | {{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | +१.२३४ | align="center" | २७ |- ! align="center" | १५ | align="center" | १० | {{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | +१.३१२ | align="center" | २५ |- ! align="center" | १६ | align="center" | ४३ | {{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | +१.६९५ | align="center" | २४ |- ! align="center" | १७ | align="center" | ५५ | {{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | +१.७१७ | align="center" | २६ |- ! align="center" | १८ | align="center" | २३ | {{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]] | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | +२.०३१ | align="center" | २२ |- ! align="center" | १९ | align="center" | ११ | {{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | +२.५५५ | align="center" | १८ |- ! align="center" | २० | align="center" | ७७ | {{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | +२.८२४ | align="center" | २४ |- ! align="center" | २१ | align="center" | १८ | {{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | +३.६२८ | align="center" | २२ |- ! align="center" | २२ | align="center" | ३४ | {{flagicon|USA}} [[जॅक क्रॉफर्ड]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | +४.६९६ | align="center" | ११ |- class="sortbottom" | colspan="6" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="fp1"/> |} === दुसरा मुक्त सराव === दुपारच्या सरावात मॅकलारेनने लक्षणीय सुधारणा दाखवली. पियास्त्रीने १:३०.१३३ अशी सर्वात वेगवान फेरी नोंदवली, आंतोनेली त्याच्यापेक्षा ०.०९२ आणि रसेल ०.२०५ सेकंद मागे राहिले. पियास्त्रीची वेळ शुक्रवारी पहिल्या सत्रापेक्षा सुधारलेल्या पकड आणि वेगाचे संकेत देणारी होती; तथापि तीन संघांमधील शर्यतीतील वास्तविक अंतर यावरून ठरवता येत नव्हते.<ref name="fp2">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ जपानी ग्रांप्री – दुसऱ्या मुक्त सरावाचे अधिकृत वर्गीकरण|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1281/japan/practice/2|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=२७ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="fp2report"/> नॉरिसचा कार्यक्रम मॅकलारेनमधील हायड्रॉलिक समस्येमुळे उशिरा सुरू झाला. त्याला मर्यादित वेळेत वेगवेगळे टायर वापरून काम पूर्ण करावे लागले. अशा व्यत्ययामुळे केवळ पात्रता-वेग नव्हे तर इंधन जास्त असताना सलग फेऱ्यांची तुलना कठीण झाली. मॅकलारेनने अडचण दूर करून नॉरिसला अखेरीस चौथ्या क्रमांकाची वेळ नोंदवण्याइतके धावू दिले.<ref name="fp2report"/><ref name="fp2"/> आर्विड लिंडब्लाडने केवळ एक आऊट-लॅप केला. त्याच्या रेसिंग बुल्स कारमध्ये गिअरबॉक्सची समस्या उद्भवल्याने त्याने वेगवान वेळ नोंदवली नाही. पेरेझच्या कारचा तळ पहिल्या सरावातील संपर्कानंतर दुरुस्त करण्यात संघाचा वेळ गेला. ऑडीचा गॅब्रिएल बोर्तोलेतोही कारवर सुरू असलेल्या कामामुळे दीर्घ काळ गॅरेजमध्ये राहिला. अल्बोनची कार काही काळ ट्रॅकवर थांबल्याने पिवळे झेंडे दिसले, परंतु ती पुन्हा सुरू झाली.<ref name="fp2report"/> अलोन्सो पहिल्यांदाच या सप्ताहांतात कारमध्ये परतला. हॅमिल्टनने शेवटी कारच्या वर्तनाबद्दल समाधान नसल्याचे रेडिओवर सांगितले. हल्केनबर्ग सातवा आणि अल्बोन आठवा राहिल्याने मधल्या संघांतील क्रमवारी पहिल्या सरावापेक्षा बदलली. पियास्त्री–आंतोनेली–रसेल यांच्यात ०.२०५ सेकंदांचा फरक होता, तर चौथ्या क्रमांकावरील नॉरिसला १७ फेऱ्यांत सर्वाधिक वेळ मिळवावा लागला. दुसऱ्या सरावाच्या निकालामुळे शनिवारी पात्रता फेरीत मॅकलारेन मर्सिडीजला आव्हान देऊ शकते, अशी शक्यता निर्माण झाली.<ref name="fp2"/><ref name="fp2report"/> === मुक्त सराव २ चे निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान ! कार क्र. ! चालक ! संघ ! वेळ / अंतर ! फेऱ्या |- ! align="center" | १ | align="center" | ८१ | {{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]] | [[मॅकलारेन]] | align="center" | १:३०.१३३ | align="center" | २९ |- ! align="center" | २ | align="center" | १२ | {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | +०.०९२ | align="center" | २८ |- ! align="center" | ३ | align="center" | ६३ | {{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | +०.२०५ | align="center" | २९ |- ! align="center" | ४ | align="center" | १ | {{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]] | [[मॅकलारेन]] | align="center" | +०.५१६ | align="center" | १७ |- ! align="center" | ५ | align="center" | १६ | {{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | +०.७१३ | align="center" | २८ |- ! align="center" | ६ | align="center" | ४४ | {{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | +०.८४७ | align="center" | २७ |- ! align="center" | ७ | align="center" | २७ | {{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | +१.३०८ | align="center" | २७ |- ! align="center" | ८ | align="center" | २३ | {{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]] | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | +१.३६३ | align="center" | ३० |- ! align="center" | ९ | align="center" | ८७ | {{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | +१.३६५ | align="center" | २८ |- ! align="center" | १० | align="center" | ३ | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | +१.३७६ | align="center" | २९ |- ! align="center" | ११ | align="center" | ३१ | {{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | +१.३९९ | align="center" | ३० |- ! align="center" | १२ | align="center" | ३० | {{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]] | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | +१.४५७ | align="center" | ३१ |- ! align="center" | १३ | align="center" | ५५ | {{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | +१.४७५ | align="center" | ३० |- ! align="center" | १४ | align="center" | १० | {{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | +१.६०१ | align="center" | २९ |- ! align="center" | १५ | align="center" | ६ | {{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | +१.६२६ | align="center" | २९ |- ! align="center" | १६ | align="center" | ५ | {{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | +१.८०० | align="center" | ११ |- ! align="center" | १७ | align="center" | ४३ | {{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | +२.३०५ | align="center" | २८ |- ! align="center" | १८ | align="center" | ७७ | {{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | +२.४८२ | align="center" | २८ |- ! align="center" | १९ | align="center" | १४ | {{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | +३.४६३ | align="center" | २४ |- ! align="center" | २० | align="center" | ११ | {{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | +३.५५६ | align="center" | १४ |- ! align="center" | २१ | align="center" | १८ | {{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | +३.८१८ | align="center" | २१ |- ! align="center" | २२ | align="center" | ४१ | {{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]] | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | नोंद नाही | align="center" | १ |- class="sortbottom" | colspan="6" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="fp2"/> |} === तिसरा मुक्त सराव === अंतिम सरावात संघांनी पात्रतेसाठी कमी इंधनासह वेगवान धावांच्या क्रमावर भर दिला. प्रारंभी थोड्या गाड्याच ट्रॅकवर आल्या; त्यानंतर फेरारीने हॅमिल्टन व लक्लेरच्या फेऱ्यांतून वेग वाढवला. पुढे आंतोनेलीने सर्वप्रथम १ मिनिट ३१ सेकंदांखाली, नंतर १ मिनिट ३० सेकंदांखाली वेळ नोंदवून आपल्या कारचा वेग स्पष्ट केला. रसेलनेही त्याला जवळ आणण्याचा प्रयत्न केला.<ref name="fp3report">{{स्रोत बातमी|title=तिसऱ्या मुक्त सरावात आंतोनेली सर्वात वेगवान|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/fp3-antonelli-beats-mercedes-team-mate-russell-to-fastest-time-in-final.NfWBOJEAaBCzWLWBDz81J|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमेड|दिनांक=२८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> नॉरिसच्या कारमध्ये ऊर्जा पुनर्प्राप्ती प्रणालीसंबंधी (ERS) समस्या असल्याने तो सत्राच्या शेवटच्या २५ मिनिटांपर्यंत गॅरेजमध्येच राहिला. यापूर्वीच्या सत्रातील विलंबामुळे त्याच्या सप्ताहांतातील एकूण सराव फेऱ्या पियास्त्रीच्या तुलनेत कमी झाल्या. अशा अवस्थेतही नॉरिसने सहावा क्रमांक मिळवला. रेसिंग बुल्सच्या लिंडब्लाडलाही मागील सत्रात मर्यादित धावा मिळाल्याने पुढील पात्रतेपूर्वी माहिती गोळा करणे महत्त्वाचे होते.<ref name="fp3report"/> हासच्या बेअरमनला स्पून वळणाच्या बाहेर येताना मोठ्या घसरणीचा अनुभव आला, पण कार अडथळ्याला न धडकता त्याने सत्र सुरू ठेवले. हल्केनबर्ग आणि बोट्टास यांनी १३०आर भागातील वाहतुकीबद्दल नाराजी नोंदवली. शेवटी आंतोनेलीने १:२९.३६२, रसेलने १:२९.६१६ अशी वेळ दिली; लक्लेर तिसरा असूनही आंतोनेलीपेक्षा ०.८६७ सेकंद मागे होता. पियास्त्री चौथा, हॅमिल्टन पाचवा आणि नॉरिस सहावा राहिला.<ref name="fp3report"/><ref name="fp3">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ जपानी ग्रांप्री – तिसऱ्या मुक्त सरावाचे अधिकृत वर्गीकरण|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1281/japan/practice/3|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=२८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> या टप्प्यापर्यंत मर्सिडीजने पहिल्या व तिसऱ्या सरावात दोन्ही अव्वल क्रमांक मिळवले होते, तर मॅकलारेनने दुसऱ्या सरावात पहिले स्थान घेतले होते. सरावातील यश आणि पात्रता फेरीतील स्थान वेगळे असू शकते; पात्रता फेरीच्या प्रत्येक टप्प्यात टायर तापमान, ट्रॅकची पकड आणि प्रतिस्पर्ध्यांमधील वाहतूक यांचा परिणाम होत होता. या पार्श्वभूमीवर अंतिम सरावातील मर्सिडीजचा फरक महत्त्वाचा होता.<ref name="fp3"/><ref name="qualreport"/> === मुक्त सराव ३ चे निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान ! कार क्र. ! चालक ! संघ ! वेळ / अंतर ! फेऱ्या |- ! align="center" | १ | align="center" | १२ | {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १:२९.३६२ | align="center" | १८ |- ! align="center" | २ | align="center" | ६३ | {{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | +०.२५४ | align="center" | १८ |- ! align="center" | ३ | align="center" | १६ | {{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | +०.८६७ | align="center" | २० |- ! align="center" | ४ | align="center" | ८१ | {{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]] | [[मॅकलारेन]] | align="center" | +१.००२ | align="center" | १९ |- ! align="center" | ५ | align="center" | ४४ | {{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | +१.०२१ | align="center" | २३ |- ! align="center" | ६ | align="center" | १ | {{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]] | [[मॅकलारेन]] | align="center" | +१.२३८ | align="center" | १३ |- ! align="center" | ७ | align="center" | २७ | {{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | +१.२९६ | align="center" | २१ |- ! align="center" | ८ | align="center" | ३ | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | +१.५४८ | align="center" | २२ |- ! align="center" | ९ | align="center" | ५ | {{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | +१.६३८ | align="center" | २१ |- ! align="center" | १० | align="center" | १० | {{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | +१.७२० | align="center" | २० |- ! align="center" | ११ | align="center" | ६ | {{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | +१.७३२ | align="center" | २१ |- ! align="center" | १२ | align="center" | ३० | {{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]] | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | +१.७३५ | align="center" | २१ |- ! align="center" | १३ | align="center" | ४१ | {{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]] | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | +१.९२६ | align="center" | १७ |- ! align="center" | १४ | align="center" | ३१ | {{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | +१.९६४ | align="center" | २२ |- ! align="center" | १५ | align="center" | ८७ | {{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | +२.१९६ | align="center" | १८ |- ! align="center" | १६ | align="center" | २३ | {{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]] | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | +२.३७१ | align="center" | २० |- ! align="center" | १७ | align="center" | ४३ | {{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | +२.३९७ | align="center" | २५ |- ! align="center" | १८ | align="center" | ५५ | {{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | +२.४६७ | align="center" | २६ |- ! align="center" | १९ | align="center" | ७७ | {{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | +३.१४१ | align="center" | २० |- ! align="center" | २० | align="center" | ११ | {{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | +३.१७८ | align="center" | १८ |- ! align="center" | २१ | align="center" | १८ | {{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | +४.१२३ | align="center" | १९ |- ! align="center" | २२ | align="center" | १४ | {{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | +४.१६७ | align="center" | १४ |- class="sortbottom" | colspan="6" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="fp3"/> |} == ग्रांप्री पात्रता फेरी == शनिवारच्या पात्रता फेरीत २२ चालकांमधून फेरी १ मध्ये सहा आणि फेरी २ मध्ये आणखी सहा चालक बाहेर पडले. शेवटच्या दहा चालकांनी फेरी ३ मध्ये पोल पोझिशनसाठी वेळ नोंदवली. सर्व अधिकृत वैध वेळा स्वतंत्र स्तंभात दाखवल्या आहेत; पुढील फेरीत न गेलेल्या चालकांसाठी रिकामे स्तंभ ठेवले आहेत. वेळा फक्त वेग दर्शवतात; पिट-लेनमधून सुरुवात किंवा ग्रिड दंड असता अंतिम ग्रिड स्वतंत्र पाहणे आवश्यक असते.<ref name="qual">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ जपानी ग्रांप्री – पात्रता फेरीचे अधिकृत वर्गीकरण|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1281/japan/qualifying|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=२८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="grid">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ जपानी ग्रांप्री – अधिकृत सुरुवातीची क्रमवारी|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1281/japan/starting-grid|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=२९ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === फेरी १ === मर्सिडीज, मॅकलारेन आणि फेरारी यांच्यातील स्पर्धेसह या फेरीत मागच्या सहा स्थानांपासून वाचण्यासाठीही चुरस झाली. रसेलने १:२९.९६७ आणि लक्लेरने १:२९.९१५ अशा वेगवान वेळा नोंदवल्या. आंतोनेली १:३०.०३५ वर होता. पियास्त्री आणि इतर आघाडीच्या चालकांनी नंतर अधिक वेगाने पुढील फेरी गाठली.<ref name="qual"/><ref name="qualreport"/> पहिल्या फेरीत विलियम्सचा अल्बोन १७वा, हासचा बेअरमन १८वा, कॅडिलॅकचे पेरेझ व बोट्टास १९वे व २०वे, तर ॲस्टन मार्टिनचे अलोन्सो व स्ट्रोल अनुक्रमे २१वे आणि २२वे राहिले. बेअरमनला अल्बोनच्या वेळेपेक्षा केवळ ०.००२ सेकंदांची कमतरता पडली. या सहा चालकांचे सत्र पहिल्या टप्प्यातच संपले; इतर १६ चालक दुसऱ्या फेरीत गेले.<ref name="qual"/><ref name="qualreport"/> === फेरी २ === दुसऱ्या फेरीत सर्वात उल्लेखनीय निकाल म्हणजे चार वेळचा जागतिक विजेता मॅक्स व्हर्सटॅपन अकराव्या क्रमांकावर थांबला. त्याने १:३०.२६२ अशी सर्वोत्तम वेळ नोंदवली; ती अंतिम दहामध्ये जाण्यासाठी अपुरी पडली. त्याने कार चालवताना संतुलन आणि वर्तनाबद्दल तीव्र असमाधान व्यक्त केले. सुझुकातील अलीकडच्या हंगामातील त्याच्या पोल पोझिशनच्या मालिकेत या निकालामुळे खंड पडला.<ref name="qual"/><ref name="qualreport"/> हासचा ओकन १२वा, ऑडीचा हल्केनबर्ग १३वा, रेसिंग बुल्सचा लॉसन १४वा, अल्पाइनचा कोलापिंटो १५वा आणि विलियम्सचा सायेन्स १६वा राहिला. लॉसनच्या अखेरच्या प्रयत्नात झालेल्या चुकीमुळे तो पुढे जाऊ शकला नाही. उलट लिंडब्लाडने संपूर्ण FP2 गमावूनही १:३०.१०९ अशी वेळ देऊन शेवटच्या दहामध्ये प्रवेश मिळवला; त्याने व्हर्सटॅपनचा वेळ मागे टाकला. पियास्त्री, आंतोनेली, लक्लेर आणि इतर आघाडीचे चालक अंतिम स्पर्धेसाठी पात्र ठरले.<ref name="qual"/><ref name="qualteams">{{स्रोत बातमी|title=जपानी ग्रांप्रीच्या पात्रतेनंतर संघांची तांत्रिक निरीक्षणे|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/what-the-teams-said-qualifying-in-japan-2026.uxt6saBn0UBNt1LEszAYt|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=२८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === फेरी ३ === अंतिम दहा चालकांमध्ये आंतोनेलीच्या पहिल्याच प्रभावी प्रयत्नाने १:२८.७७८ अशी सर्वोत्तम वेळ नोंदवली; उरलेले प्रयत्न त्याला मागे टाकू शकले नाहीत. रसेल १:२९.०७६ वेळेसह दुसरा (०.२९८ सेकंद मागे), तर पियास्त्री १:२९.१३२ वेळेसह तिसरा (०.३५४ सेकंद मागे) राहिला. ही मर्सिडीजच्या दोन्ही कारांची सलग तिसरी पहिल्या रांगेवरील पात्रता होती.<ref name="qualreport"/><ref name="qual"/> लक्लेरने १:२९.४०५ करून चौथा क्रमांक मिळवला; नॉरिस फक्त ०.००४ सेकंदांनी मागे पाचवा राहिला. हॅमिल्टन सहावा आणि पियेर गॅस्ली सातवा होता. हादजार आठवा, बोर्तोलेतो नववा आणि लिंडब्लाड दहावा ठरला. पात्रतेतील पहिल्या दहा चालकांमध्ये मॅकलारेन, फेरारी आणि मर्सिडीज प्रत्येकी दोन, रेड बुलचा हादजार, अल्पाइनचा गॅस्ली, ऑडीचा बोर्तोलेतो व रेसिंग बुल्सचा लिंडब्लाड असा समावेश होता.<ref name="qual"/> रसेलला कारच्या मागच्या भागातील संतुलनाबद्दल समस्या जाणवत होती. सरावानंतर बदललेली निलंबन-संबंधी मांडणी पात्रता फेरीत अपेक्षेप्रमाणे परिणाम देत नसल्याचे त्याने सांगितले. नॉरिसच्या कमी सराव फेऱ्यांच्या पार्श्वभूमीवर पाचवा क्रमांक महत्त्वाचा होता. पियास्त्रीने मॅकलारेनची कार प्रतिस्पर्ध्यांच्या जवळ पोहोचत असल्याचे दाखवले, पण ५३ फेऱ्यांमध्ये टायर टिकाऊपणा आणि वेग कायम राखणे हा वेगळा प्रश्न होता.<ref name="qualteams"/><ref name="qualreport"/> === मुख्य पात्रता फेरीचे निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान ! कार क्र. ! चालक ! संघ ! फेरी १ ! फेरी २ ! फेरी ३ ! फेऱ्या |- ! align="center" | १ | align="center" | १२ | {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १:३०.०३५ | align="center" | १:२९.०४८ | align="center" | १:२८.७७८ | align="center" | १५ |- ! align="center" | २ | align="center" | ६३ | {{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १:२९.९६७ | align="center" | १:२९.६८६ | align="center" | १:२९.०७६ | align="center" | २१ |- ! align="center" | ३ | align="center" | ८१ | {{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]] | [[मॅकलारेन]] | align="center" | १:३०.२०० | align="center" | १:२९.४५१ | align="center" | १:२९.१३२ | align="center" | २० |- ! align="center" | ४ | align="center" | १६ | {{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | १:२९.९१५ | align="center" | १:२९.३०३ | align="center" | १:२९.४०५ | align="center" | १८ |- ! align="center" | ५ | align="center" | १ | {{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]] | [[मॅकलारेन]] | align="center" | १:३०.४०१ | align="center" | १:२९.७९५ | align="center" | १:२९.४०९ | align="center" | २० |- ! align="center" | ६ | align="center" | ४४ | {{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | १:३०.३०९ | align="center" | १:२९.५८९ | align="center" | १:२९.५६७ | align="center" | २० |- ! align="center" | ७ | align="center" | १० | {{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | १:३०.५८४ | align="center" | १:२९.८७४ | align="center" | १:२९.६९१ | align="center" | १८ |- ! align="center" | ८ | align="center" | ६ | {{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | १:३०.६६२ | align="center" | १:३०.१०४ | align="center" | १:२९.९७८ | align="center" | १७ |- ! align="center" | ९ | align="center" | ५ | {{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | १:३०.३५९ | align="center" | १:२९.९९० | align="center" | १:३०.२७४ | align="center" | २० |- ! align="center" | १० | align="center" | ४१ | {{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]] | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | १:३०.७८१ | align="center" | १:३०.१०९ | align="center" | १:३०.३१९ | align="center" | २१ |- ! align="center" | ११ | align="center" | ३ | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | १:३०.५१९ | align="center" | १:३०.२६२ | align="center" | — | align="center" | १२ |- ! align="center" | १२ | align="center" | ३१ | {{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | १:३०.९१५ | align="center" | १:३०.३०९ | align="center" | — | align="center" | १५ |- ! align="center" | १३ | align="center" | २७ | {{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | १:३०.३५८ | align="center" | १:३०.३८७ | align="center" | — | align="center" | १४ |- ! align="center" | १४ | align="center" | ३० | {{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]] | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | १:३०.६५७ | align="center" | १:३०.४९५ | align="center" | — | align="center" | १५ |- ! align="center" | १५ | align="center" | ४३ | {{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | १:३०.९३१ | align="center" | १:३०.६२७ | align="center" | — | align="center" | १२ |- ! align="center" | १६ | align="center" | ५५ | {{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | १:३०.९२७ | align="center" | १:३१.०३३ | align="center" | — | align="center" | १५ |- ! align="center" | १७ | align="center" | २३ | {{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]] | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | १:३१.०८८ | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | ९ |- ! align="center" | १८ | align="center" | ८७ | {{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | १:३१.०९० | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | ९ |- ! align="center" | १९ | align="center" | ११ | {{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | १:३२.२०६ | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | ६ |- ! align="center" | २० | align="center" | ७७ | {{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | १:३२.३३० | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | ९ |- ! align="center" | २१ | align="center" | १४ | {{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | १:३२.६४६ | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | ९ |- ! align="center" | २२ | align="center" | १८ | {{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | १:३२.९२० | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | ९ |- class="sortbottom" | colspan="8" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="qual"/> |} === शर्यतीची अधिकृत सुरुवातीची क्रमवारी === अंतिम अधिकृत सुरुवातीच्या ग्रिडवरील २२ स्थानांचा क्रम खाली दिला आहे. फेरी ३ मध्ये न गेलेल्या चालकांसाठी त्यांची शेवटची वैध पात्रता वेळ दिली आहे. पात्रतेतील सर्वोत्तम वेळ आणि अंतिम ग्रिड स्थान यांची नोंद स्वतंत्र ठेवण्यात आली आहे.<ref name="grid"/> {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! ग्रिड ! कार क्र. ! चालक ! संघ ! पात्रता फेरीतील अंतिम वैध वेळ |- ! align="center" | १ | align="center" | १२ | {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १:२८.७७८ |- ! align="center" | २ | align="center" | ६३ | {{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १:२९.०७६ |- ! align="center" | ३ | align="center" | ८१ | {{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]] | [[मॅकलारेन]] | align="center" | १:२९.१३२ |- ! align="center" | ४ | align="center" | १६ | {{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | १:२९.४०५ |- ! align="center" | ५ | align="center" | १ | {{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]] | [[मॅकलारेन]] | align="center" | १:२९.४०९ |- ! align="center" | ६ | align="center" | ४४ | {{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | १:२९.५६७ |- ! align="center" | ७ | align="center" | १० | {{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | १:२९.६९१ |- ! align="center" | ८ | align="center" | ६ | {{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | १:२९.९७८ |- ! align="center" | ९ | align="center" | ५ | {{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | १:३०.२७४ |- ! align="center" | १० | align="center" | ४१ | {{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]] | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | १:३०.३१९ |- ! align="center" | ११ | align="center" | ३ | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | १:३०.२६२ |- ! align="center" | १२ | align="center" | ३१ | {{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | १:३०.३०९ |- ! align="center" | १३ | align="center" | २७ | {{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | १:३०.३८७ |- ! align="center" | १४ | align="center" | ३० | {{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]] | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | १:३०.४९५ |- ! align="center" | १५ | align="center" | ४३ | {{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | १:३०.६२७ |- ! align="center" | १६ | align="center" | ५५ | {{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | १:३१.०३३ |- ! align="center" | १७ | align="center" | २३ | {{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]] | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | १:३१.०८८ |- ! align="center" | १८ | align="center" | ८७ | {{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | १:३१.०९० |- ! align="center" | १९ | align="center" | ११ | {{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | १:३२.२०६ |- ! align="center" | २० | align="center" | ७७ | {{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | १:३२.३३० |- ! align="center" | २१ | align="center" | १४ | {{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | १:३२.६४६ |- ! align="center" | २२ | align="center" | १८ | {{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | १:३२.९२० |- class="sortbottom" | colspan="5" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="grid"/> |} == मुख्य शर्यत == === शर्यतीपूर्वीची परिस्थिती === रविवार, २९ मार्च रोजी सुझुकावर ५३ फेऱ्यांची शर्यत आयोजित करण्यात आली. आधी झालेल्या एका सहाय्यक शर्यतीतील घटनेनंतर संरक्षक कठड्यांची दुरुस्ती करावी लागल्याने सुरुवात सुमारे दहा मिनिटांनी उशिरा झाली. वातावरण कोरडे व सौम्य होते. सुरुवातीच्या वेळी बोट्टास वगळता सर्व २१ चालकांनी मीडियम टायर निवडले; कॅडिलॅकच्या बोट्टासने हार्ड टायरवर सुरुवात केली. सुरुवातीसाठी मीडियम हा जवळजवळ सर्व संघांचा पसंतीचा पर्याय असल्यामुळे वेगवेगळ्या रणनीतींचा मोठा फरक शर्यतीत पुढे टायर बदलण्याच्या वेळी दिसणार होता.<ref name="racereport"/> ग्रिडवरील मर्सिडीजचे पहिले व दुसरे स्थान आणि मॅकलारेनचे तिसरे स्थान हा शर्यतीच्या सुरुवातीचा मुख्य संदर्भ होता. पात्रतेत जलद वेळ नोंदवणाऱ्या आंतोनेलीकडे पहिल्या वळणापर्यंत आघाडी राखण्याची संधी होती; परंतु दोन्ही मर्सिडीज कारची सुरुवात अपेक्षेपेक्षा कमकुवत ठरली. पियास्त्रीने तिसऱ्या स्थानावरून वेगवान सुरुवात करून पहिल्या वळणातच आघाडी मिळवली. लक्लेर दुसऱ्या स्थानावर गेला आणि मर्सिडीजला सुरुवातीच्या फेऱ्यांत पुन्हा पुढे यावे लागले.<ref name="racereport"/> === सुरुवातीच्या फेऱ्या : पियास्त्रीची आघाडी === पहिल्या वळणानंतर पियास्त्री अग्रस्थानी होता. लक्लेर दुसरा, नॉरिस तिसरा, रसेल चौथा, हॅमिल्टन पाचवा तर पोलवरून सुरू केलेला आंतोनेली सहावा झाला. या क्रमवारीने शर्यतीच्या पहिल्या टप्प्यात मोठा बदल घडवला. पोलवरून विजयासाठी स्वच्छ मोकळा ट्रॅक मिळवण्याऐवजी आंतोनेलीला एकामागोमाग एक गाडी मागे टाकत पुन्हा वर यावे लागणार होते. हॅमिल्टनला मागे टाकून त्याने पाचवे स्थान मिळवले; रसेलनेही आघाडीच्या चालकांचा पाठलाग सुरू केला.<ref name="racereport"/> तिसऱ्या फेरीपर्यंत रसेल नॉरिसला मागे टाकत तिसऱ्या स्थानावर आला. पुढच्या फेरीत त्याने लक्लेरलाही मागे टाकून पियास्त्रीचा पाठलाग सुरू केला. या टप्प्यात मर्सिडीजच्या कारचा शर्यतीतील वेग चांगला दिसत होता. मात्र वेगवान कार असणे आणि आघाडी मिळवणे हे एकच नव्हते: पियास्त्रीने पुढे जागा न सोडता स्वतःची आघाडी बचावली. रसेल जवळ येत असल्यामुळे मॅकलारेनला आपल्या ड्रायव्हरच्या टायरची अवस्था आणि पिट-स्टॉपची वेळ यांचा विचार करावा लागत होता.<ref name="racereport"/> आठव्या फेरीच्या आसपास रसेल पियास्त्रीच्या अगदी जवळ आला. एका प्रसंगी त्याने शेवटच्या वळणात पुढे जाण्याचा प्रयत्न करून आघाडी मिळवली; पण पियास्त्रीने पहिल्या वळणात स्थान पुन्हा मिळवले. या प्रतिहल्ल्याने पियास्त्रीच्या ड्रायव्हिंगचे महत्त्व स्पष्ट झाले. आघाडीवरील कार प्रतिस्पर्ध्याला एका वळणासाठी पुढे जाऊ देऊन लगेच दुसऱ्या वळणात परत स्थान मिळवू शकते; यासाठी सरळ रस्त्यावरील वेगासोबत पुढील वळणासाठी योग्य कारची जागा आवश्यक असते. पियास्त्रीने यशस्वी बचाव केल्याने रसेलला दुसऱ्या स्थानावर राहावे लागले.<ref name="racereport"/> आघाडीवर चाललेल्या या संघर्षाच्या मागे नॉरिस, आंतोनेली आणि लक्लेर यांच्यातही स्थानांसाठी लढत होती. आंतोनेलीने अकराव्या फेरीच्या सुमारास नॉरिसला मागे टाकून पुढे प्रगती केली. लक्लेरला मागे टाकण्याचा त्याचा पहिला प्रयत्न मात्र यशस्वी झाला नाही. यामुळे मर्सिडीजच्या दोन्ही चालकांसाठी परिस्थिती वेगळी होती: रसेल पियास्त्रीच्या थेट मागे जाऊन आघाडीसाठी प्रयत्न करत होता, तर आंतोनेली अजूनही तिसऱ्या-चौथ्या स्थानांच्या परिसरातून वर जाण्याचा प्रयत्न करत होता.<ref name="racereport"/> दरम्यान, अकराव्या स्थानावरून सुरू केलेल्या व्हर्सटॅपनने सुरुवातीच्या टप्प्यात काही स्थानांची प्रगती केली. त्याने संघसहकारी हादजार आणि पुढे लिंडब्लाडला मागे टाकले. तरीही आघाडीच्या मर्सिडीज, मॅकलारेन आणि फेरारी कारंपर्यंत पोहोचण्यासाठी त्याला आणखी बराच पल्ला गाठावा लागणार होता. मध्य गटात ओकन, गॅस्ली, लॉसन आणि इतर चालकांमध्ये गुण मिळवण्यासाठी स्पर्धा सुरू होती. या गाड्यांतील फरक छोटा असल्याने एका स्थानाच्या बदलाने अंतिम गुणांमध्ये मोठा फरक पडू शकत होता.<ref name="racereport"/> === पहिल्या पिट-स्टॉपची सुरुवात === शर्यतीच्या पहिल्या टप्प्यानंतर संघांनी टायर बदलण्याच्या रणनीतींना सुरुवात केली. नॉरिसला १७व्या फेरीच्या सुमारास पिटमध्ये बोलावण्यात आले आणि त्याने हार्ड टायर घेतले. त्यानंतर लक्लेरलाही पिटमध्ये बोलावण्यात आले; नव्या टायरवर तो नॉरिसच्या पुढे परत आला. त्यानंतर पियास्त्रीनेही थांबा घेतला आणि मीडियमवरून हार्ड टायरवर गेला. मॅकलारेनची भूमिका फक्त एक फेरीची जलद वेळ मिळवणे नव्हती, तर परत ट्रॅकवर आल्यावर मिळालेल्या जागेत पुरेसा वेग राखणे आणि प्रतिस्पर्ध्यांपुढे राहणे हा तिचा प्रमुख उद्देश होता.<ref name="racereport"/> पियास्त्री थांबल्यानंतर मर्सिडीजच्या दोन्ही कार पुढे आल्या. पियास्त्रीकडे नवे टायर होते; त्याच्या पुढील प्रतिस्पर्ध्यांकडे अजून जुने टायर होते. त्यामुळे काही काळ पियास्त्रीची गती चांगली होती आणि त्याने व्हर्सटॅपनलाही मागे टाकून पुढील स्थान मिळवले. परंतु जुन्या टायरवर पुढे राहिलेल्या चालकांसाठी आणखी एक प्रश्न निर्माण झाला—उशिरा पिटमध्ये गेल्यानंतर ते पियास्त्रीच्या मागे येतील की पुढे. सामान्य हिरव्या झेंड्याच्या स्थितीत थांब्यामुळे होणारा वेळेचा तोटा अपेक्षित होता; परंतु सावधगिरीचा कालावधी आल्यास गणित बदलणार होते.<ref name="racereport"/> रसेलला २२व्या फेरीत पिटमध्ये बोलावले गेले. तो टायर बदलून पाचव्या स्थानाच्या परिसरात परतला. त्याच वेळी आंतोनेली अजून पिटमध्ये गेलेला नव्हता आणि ट्रॅकवर आघाडीवर होता. रसेलने आपला थांबा पूर्ण केला असल्यामुळे तो त्या आधी थांबलेल्या चालकांप्रमाणेच सेफ्टी कार येण्याच्या परिणामास सामोरा जाणार होता. पुढच्या काही क्षणांत घडलेल्या घटनेने या शर्यतीचा प्रवाह बदलला.<ref name="racereport"/> === बेअरमनचा अपघात आणि सेफ्टी कार === या टप्प्यात हासचा ऑलिव्हर बेअरमन पुढे असलेल्या अल्पाइनच्या फ्रान्को कोलापिंटोच्या जवळ आला. दोन गाड्यांमधील वेगाचा फरक वाढल्यावर बेअरमनने टक्कर टाळण्याच्या प्रयत्नात कारवर नियंत्रण गमावले आणि स्पून परिसरातील वळण १३ जवळ अपघात झाला. कार हटवणे, चालकाची काळजी घेणे आणि सर्किट सुरक्षित करणे आवश्यक झाल्यामुळे २२व्या फेरीच्या सुमारास सेफ्टी कार तैनात करण्यात आली. हा त्या शर्यतीतील निर्णायक क्षण ठरला; अपघाताला कारणीभूत असलेल्या नेमक्या तांत्रिक घटकांबाबत नंतर अधिक व्यापक चर्चा झाली.<ref name="racereport"/><ref name="bearman"/> बेअरमन शर्यतीतून बाद झाला. त्याच्या कारचा धक्का मोठा असल्यामुळे वैद्यकीय तपासणी करण्यात आली; हासने नंतर गंभीर हाडांच्या दुखापतीचा पुरावा आढळला नसल्याचे स्पष्ट केले. या घटनेबाबत महत्त्वाची बाब म्हणजे अपघाताचा उल्लेख केवळ एका चालकाच्या चुकीच्या निर्णयापुरता मर्यादित करणे योग्य ठरणार नाही. २०२६ मधील ऊर्जा वापराच्या वेगवेगळ्या टप्प्यांमुळे समोरच्या आणि मागच्या गाडीमधील वेगात मोठा फरक निर्माण होऊ शकतो, हा प्रश्न या सप्ताहांतातील इतर घटनांमधूनही समोर आला होता. म्हणून अपघाताची माहिती, त्या वेळी उपस्थित वेगातील फरक आणि त्यानंतरची सुरक्षितता चर्चा या वेगळ्या गोष्टी म्हणून पाहाव्या लागतात.<ref name="bearman"/><ref name="fia44">{{स्रोत बातमी|title=जपानी ग्रांप्री: पियास्त्रीला सरावातील अडथळ्यासाठी इशारा, दस्तऐवज ४४|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_japanese_grand_prix_-_infringement_-_car_81_-_impeding_of_car_27.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=२८ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> सेफ्टी कारमुळे पिट-लेनमध्ये थांबण्याचा वेळेतील खर्च सामान्य शर्यत वेगाच्या तुलनेत कमी होतो. आंतोनेली या वेळी अजून थांबलेला नसल्यामुळे त्याला आपला पहिला टायर बदल सावधगिरीच्या काळात पूर्ण करता आला. तो ट्रॅकवर आल्यावरही प्रथम क्रमांकावर राहिला. हॅमिल्टननेही या कालावधीत पिट-स्टॉप घेतला आणि अग्रगटात परत आला. याउलट पियास्त्री आणि रसेल यांनी शर्यतीत यापूर्वी पिट थांबे घेतले होते. त्यामुळे नंतर थांबलेल्या आंतोनेलीला मिळालेल्या वेळेच्या फायद्याची त्यांना परतफेड मिळाली नाही.<ref name="racereport"/> ही घटना पियास्त्रीने प्रत्यक्ष ट्रॅकवर आघाडी मिळवली होती आणि रसेल त्याचा पाठलाग करत होता, या दोन गोष्टी विसरून पाहू नये. सेफ्टी कार येण्याआधी पियास्त्रीने शर्यतीच्या सुरुवातीपासून मोठा भाग नेतृत्व केले होते. आंतोनेलीने मात्र आधीच्या टप्प्यात स्थानं परत मिळवत त्याला पिट-स्टॉप लांबवण्याची संधी उपलब्ध करून दिली होती. परिणामी योगायोगाने मिळालेली सेफ्टी कार ही त्याच्या रणनीतीसाठी निर्णायक ठरली; पण त्यानंतर आघाडी कायम राखण्यासाठी स्वतंत्र वेग आणि कारवरील नियंत्रण आवश्यक होते.<ref name="racereport"/><ref name="racereport"/> === सेफ्टी कारचा शेवट आणि पुन्हा सुरू झालेली शर्यत === सेफ्टी कारचा कालावधी संपण्याच्या वेळी आंतोनेलीच्या मागे पियास्त्री, रसेल, हॅमिल्टन, लक्लेर आणि नॉरिस अशी आघाडीच्या चालकांची क्रमवारी होती. सेफ्टी कार २७व्या फेरीत बाजूला गेल्यावर आंतोनेलीने योग्य वेळी वेग वाढवला आणि पहिल्या स्थानाचे संरक्षण केले. पियास्त्रीला पुन्हा आघाडीसाठी प्रयत्न करण्याचा मार्ग मोकळा झाला, परंतु नव्या टायरवरील मर्सिडीजच्या सातत्यपूर्ण वेगाशी सामना करणे अधिक कठीण ठरले.<ref name="racereport"/> शर्यत पुन्हा सुरू होताच रसेलच्या परिस्थितीत आणखी बदल झाला. हॅमिल्टनने त्याला मागे टाकून तिसरे स्थान घेतले. त्यामुळे रसेलला एकाच वेळी मर्सिडीजचा संघसहकारी आघाडीवर जात असल्याचे आणि स्वतःच्या पोडियम स्थानासाठी पुन्हा संघर्ष करावा लागत असल्याचे पाहावे लागले. या क्षणी मर्सिडीजच्या दोन कारांसाठीची शर्यत पूर्णपणे वेगळी झाली होती. आंतोनेली मोकळ्या ट्रॅकवर वेळ वाढवू शकत होता; रसेल मात्र इतर चालकांच्या मागे अडकला होता.<ref name="racereport"/> पियास्त्रीने दुसरे स्थान टिकवण्यासाठी आघाडीपासून फार दूर जाऊ न देता वेग राखण्याचा प्रयत्न केला. त्याच्या मागे हॅमिल्टन आणि लक्लेर यांच्यातील फेरारीची स्पर्धा व रसेलचे आव्हान सुरू होते. गुणतालिकेतील फरक पाहता रसेलसाठी प्रत्येक स्थान महत्त्वाचे होते; त्याचा संघसहकारी जिंकत असल्याने दुसऱ्या व चौथ्या स्थानांच्या दरम्यानचा गुणफरक चालक अजिंक्यपदात त्याच्या संभाव्य नुकसानीला वाढवणार होता.<ref name="racereport"/><ref name="points"/> === दुसरा टप्पा : आंतोनेलीची आघाडी वाढली === सेफ्टी कारनंतरच्या काही फेऱ्यांत आंतोनेलीने पियास्त्रीपासूनचे अंतर सातत्याने वाढवले. ३५व्या फेरीच्या सुमारास त्याने सुमारे पाच सेकंदांचे अंतर निर्माण केले होते. त्यामुळे त्याला मागून येणाऱ्या चालकांशी थेट लढत देण्याची आवश्यकता उरली नाही आणि स्वतःच्या गाडीची स्थिती, टायरचे तापमान व वेळ यांचे नियोजन करण्यावर लक्ष केंद्रित करता आले. ही कामगिरी त्याचा विजय केवळ सेफ्टी कारच्या फायद्यामुळे झाला असे म्हणण्याला मर्यादा घालते. सेफ्टी कारने आघाडी मिळवून दिली, परंतु तिला मोठ्या फरकात रूपांतरित करण्याचे काम त्याच्या नंतरच्या वेगाने केले.<ref name="racereport"/><ref name="racereport"/> त्याच वेळी पियास्त्री दुसऱ्या स्थानावर स्थिर होता. काही प्रसंगी हॅमिल्टनने त्याचा पाठलाग केला, परंतु मॅकलारेनने पियास्त्रीला त्याच्यापुढे राहता आले. हॅमिल्टन, लक्लेर आणि रसेल यांच्या लढतीमुळे तिसऱ्या स्थानाचा प्रश्न मात्र कायम खुला होता. हॅमिल्टनच्या वेगात थोडी घट जाणवताच लक्लेर जवळ येऊ लागला आणि रसेलही त्या गटात राहिला. पुढील फेऱ्यांत या तीन कारांमधील स्थानबदल शर्यतीतील सर्वात महत्त्वाचा उर्वरित संघर्ष ठरला.<ref name="racereport"/> गॅस्ली सातव्या स्थानावर व्हर्सटॅपनचा बचाव करत होता. व्हर्सटॅपनकडे आक्रमण करण्यासाठी वेग होता, पण गॅस्लीने महत्त्वाच्या भागात गाडी योग्य ठिकाणी ठेवून जागा रोखली. व्हर्सटॅपनने काही वेळा पुढे जाण्याचा प्रयत्न केला; एका टप्प्यावर तो पुढे गेला, परंतु गॅस्लीने स्थान पुन्हा मिळवले. या द्वंद्वाने सुचवले की रेड बुलची गाडी सरळ रस्त्यावर वेगवान असली तरी सुझुकाच्या सलग वळणांमध्ये ती स्थिरतेने पुढे जाण्याची हमी नव्हती. अखेरीस दोन चालकांमध्ये ०.३३७ सेकंदांचेच अंतर राहिले.<ref name="racereport"/> === फेरारी आणि मर्सिडीजची पोडियमसाठी लढत === चाळीसाव्या फेरीनंतर फेरारीच्या दोन गाड्यांमध्ये तिसऱ्या स्थानासाठी लढत अधिक जवळ आली. लक्लेर हॅमिल्टनला मागे टाकण्यासाठी दडपण वाढवत होता. ४२व्या फेरीच्या सुमारास लक्लेरने ओव्हरटेकचा उपयोग करून पहिल्या वळणात हॅमिल्टनला मागे टाकले आणि तिसऱ्या स्थानावर आला. यामुळे फेरारीच्या दोन चालकांच्या क्रमवारीत बदल झाला. हॅमिल्टन मागे पडताच रसेलला पुढे जाण्याची संधी मिळाली आणि त्याने चौथे स्थान पटकावले.<ref name="racereport"/> हॅमिल्टनची कार या काळात नॉरिसच्या दबावाखालीही आली. एका क्षणी हॅमिल्टन वळण १६ येथे ट्रॅकच्या मर्यादेबाहेर गेला. त्यातून फायदा मिळवला का, हा विषय पंचांच्या लक्षात आला; परंतु पुढील तपास आवश्यक नसल्याचा निर्णय झाला. नॉरिसने स्थान परत देण्याची मागणी केली होती, तरीही त्या घटनेत तत्काळ कोणतीही मोठी शिक्षा देण्यात आली नाही. या घटनाक्रमामुळे शेवटच्या फेऱ्यांपर्यंत पाचव्या आणि सहाव्या स्थानांसाठी संघर्ष सुरू राहिला.<ref name="racereport"/> शर्यतीच्या अखेरीस रसेल लक्लेरच्या खूप जवळ पोहोचला. शेवटच्या दोन फेऱ्या शिल्लक असताना त्याने तिसरे स्थान मिळवण्यासाठी पुढे जाण्याचा प्रयत्न केला. एका प्रसंगी रसेल तिसऱ्या स्थानावर पोहोचलाही, पण लक्लेरने पहिल्या वळणाच्या बाहेरील बाजूने धाडसी प्रतिहल्ला करून ते स्थान परत मिळवले. यामुळे मर्सिडीजला एकाच वेळी दोन्ही कार पोडियमवर आणता आले नाही; विजेत्या आंतोनेलीच्या मागे पियास्त्री आणि लक्लेर यांनाच अंतिम पोडियम स्थान मिळाले.<ref name="racereport"/> नॉरिस आणि हॅमिल्टन यांच्यातील संघर्ष शेवटच्या दोन फेऱ्यांपर्यंत सुरू राहिला. नॉरिसने शेवटच्या आधीच्या फेरीत हॅमिल्टनला मागे टाकून पाचवे स्थान मिळवले. त्यामुळे हॅमिल्टन सहावा झाला. या स्थानबदलाने दोन वेगवेगळ्या संघांचे गुण बदलले—मॅकलारेनला पाचव्या स्थानाचे दहा गुण आणि फेरारीला सहाव्या स्थानाचे आठ गुण मिळाले. अशा शेवटच्या फेऱ्यांतील बदलांचा कारनिर्माते आणि चालक या दोन्ही अजिंक्यपदांवर परिणाम होतो.<ref name="racereport"/><ref name="race"/> === शर्यतीचा निकाल आणि महत्त्व === आंतोनेलीने ५३ फेऱ्या १:२८:०३.४०३ या वेळेत पूर्ण करून जपानी ग्रांप्री जिंकली. पियास्त्री १३.७२२ सेकंदांनी मागे दुसरा, लक्लेर १५.२७० सेकंदांनी मागे तिसरा आणि रसेल १५.७५४ सेकंदांनी मागे चौथा राहिला. नॉरिस पाचवा, हॅमिल्टन सहावा, गॅस्ली सातवा आणि व्हर्सटॅपन आठवा राहिला. लॉसन व ओकन यांनी गुण मिळवणाऱ्या पहिल्या दहात शेवटची दोन स्थाने घेतली.<ref name="race"/> आंतोनेलीचा हा सलग दुसरा ग्रांप्री विजय होता. या विजयामुळे त्याने ७२ गुणांसह चालक अजिंक्यपदात पहिले स्थान मिळवले, तर रसेल ६३ गुणांसह दुसरा राहिला. एकाच संघातील दोन चालकांमधील आघाडी चार गुणांवरून उलटून आंतोनेलीच्या बाजूने नऊ गुणांची झाली. त्याचबरोबर तो फॉर्म्युला वन जागतिक अजिंक्यपदाच्या इतिहासातील सर्वात कमी वयाचा गुणतालिकेतील अग्रस्थानी असलेला चालक ठरला. ही नोंद फक्त एक शर्यत जिंकल्यामुळे नव्हे तर पहिल्या तीन फेऱ्यांत मिळवलेल्या एकूण गुणांमुळे तयार झाली.<ref name="points"/><ref name="racereport"/> पियास्त्रीचे दुसरे स्थान मॅकलारेनसाठी विशेष महत्त्वाचे होते. हंगामातील पहिल्या दोन ग्रांप्रीमध्ये त्याला पूर्ण शर्यत संपवता आली नव्हती; सुझुकामधील पोडियमने त्याच्या संघाला आणि स्वतःच्या गुणतालिकेला मोठा आधार दिला. शर्यतीच्या पहिल्या भागात पियास्त्रीने प्रत्यक्ष नेतृत्व केले होते. त्यामुळे त्याचे दुसरे स्थान केवळ निवृत्तीचा फायदा घेऊन मिळालेला निकाल नव्हता, तर सुरुवातीच्या वेगाचा, बचावात्मक शर्यतीचा आणि बदललेल्या पिट-स्टॉप परिस्थितीत स्थान टिकवण्याचा परिणाम होता.<ref name="racereport"/> लक्लेरच्या तिसऱ्या स्थानाने फेरारीला पोडियम मिळवून दिले आणि शेवटच्या फेऱ्यांतील बचाव त्यासाठी आवश्यक ठरला. रसेलची पिट-स्टॉप वेळ आणि सेफ्टी कार यांमुळे त्याला पहिल्या स्थानाची संधी गमवावी लागली, परंतु त्याची शर्यत चौथ्या स्थानापर्यंत चालू राहिली. गॅस्लीचे सातवे स्थान अल्पाइनच्या गुणांसाठी महत्त्वाचे होते, तर व्हर्सटॅपनला अकराव्या ग्रिड स्थानावरून आठव्या क्रमांकापर्यंत येऊन चार गुण मिळाले. या सर्व निकालांनी शीर्षस्थानी मर्सिडीजची एकूण आघाडी टिकवली, पण चालकांतील अंतर्गत गुणस्थिती बदलली.<ref name="race"/><ref name="points"/> === इतर चालक आणि निवृत्ती === लॉसनने नववे स्थान मिळवून रेसिंग बुल्सला दोन गुण दिले. ओकन दहावा राहिला आणि हासला एक गुण मिळाला. हल्केनबर्ग अकरावा असल्यामुळे ऑडीला या शर्यतीत गुण मिळाले नाहीत; हादजार बारावा आणि बोर्तोलेतो तेरावा होता. लिंडब्लाड चौदावा, सायेन्स पंधरावा व कोलापिंटो सोळावा राहिले. पेरेझ सतरावा राहिला आणि तो कॅडिलॅकच्या दोन चालकांपैकी पुढे होता.<ref name="race"/> अलोन्सो अठरावा आणि बोट्टास एकोणिसावा राहिले; दोघांनी विजेत्यापेक्षा एक फेरी कमी पूर्ण केली. अल्बोन विसावा असून त्याने दोन फेऱ्या कमी पूर्ण केल्या. विलियम्सच्या अल्बोनने शर्यतीदरम्यान सहा वेळा पिटमध्ये प्रवेश केला, अशी नोंद अधिकृत शर्यत वृत्तांतात करण्यात आली आहे; त्यामुळे त्याचा अंतिम वेळ आणि स्थान समजताना त्या असामान्य थांब्यांचा विचार करणे महत्त्वाचे आहे. स्ट्रोलची शर्यत संशयित पाणी-दाबाच्या समस्येमुळे थांबली, तर बेअरमन अपघातामुळे बाद झाला. या दोघांनीच शर्यत पूर्ण केली नाही.<ref name="race"/><ref name="racereport"/> === मुख्य शर्यतीचे निकाल === खाली सर्व २२ चालकांचे अंतिम वर्गीकरण, पूर्ण फेऱ्या, वेळ/अंतर किंवा निवृत्तीची नोंद आणि मिळालेले अजिंक्यपद गुण दिले आहेत. निकालातील ''निवृत्त'' नोंदींचा अर्थ चालक शर्यत पूर्ण करू शकला नाही, असा आहे. अधिकृत अंतिम वर्गीकरण प्रकाशित झाल्यावर त्यानुसार ही नोंद करण्यात आली आहे.<ref name="race"/> {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान ! कार क्र. ! चालक ! कारनिर्माता ! फेऱ्या ! वेळ / निकाल ! सुरुवात ! गुण |- ! align="center" | १ | align="center" | १२ | {{nowrap|{{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | ५३ | align="center" | १:२८:०३.४०३ | align="center" | १ | align="center" | २५ |- ! align="center" | २ | align="center" | ८१ | {{nowrap|{{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]]}} | [[मॅकलारेन]] | align="center" | ५३ | align="center" | +१३.७२२ | align="center" | ३ | align="center" | १८ |- ! align="center" | ३ | align="center" | १६ | {{nowrap|{{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | ५३ | align="center" | +१५.२७० | align="center" | ४ | align="center" | १५ |- ! align="center" | ४ | align="center" | ६३ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | ५३ | align="center" | +१५.७५४ | align="center" | २ | align="center" | १२ |- ! align="center" | ५ | align="center" | १ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]]}} | [[मॅकलारेन]] | align="center" | ५३ | align="center" | +२३.४७९ | align="center" | ५ | align="center" | १० |- ! align="center" | ६ | align="center" | ४४ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | ५३ | align="center" | +२५.०३७ | align="center" | ६ | align="center" | ८ |- ! align="center" | ७ | align="center" | १० | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | ५३ | align="center" | +३२.३४० | align="center" | ७ | align="center" | ६ |- ! align="center" | ८ | align="center" | ३ | {{nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | ५३ | align="center" | +३२.६७७ | align="center" | ११ | align="center" | ४ |- ! align="center" | ९ | align="center" | ३० | {{nowrap|{{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]]}} | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | ५३ | align="center" | +५०.१८० | align="center" | १४ | align="center" | २ |- ! align="center" | १० | align="center" | ३१ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | ५३ | align="center" | +५१.२१६ | align="center" | १२ | align="center" | १ |- ! align="center" | ११ | align="center" | २७ | {{nowrap|{{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | ५३ | align="center" | +५२.२८० | align="center" | १३ | align="center" | ० |- ! align="center" | १२ | align="center" | ६ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | ५३ | align="center" | +५६.१५४ | align="center" | ८ | align="center" | ० |- ! align="center" | १३ | align="center" | ५ | {{nowrap|{{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | ५३ | align="center" | +५९.०७८ | align="center" | ९ | align="center" | ० |- ! align="center" | १४ | align="center" | ४१ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]]}} | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | ५३ | align="center" | +५९.८४८ | align="center" | १० | align="center" | ० |- ! align="center" | १५ | align="center" | ५५ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]]}} | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | ५३ | align="center" | +६५.००८ | align="center" | १६ | align="center" | ० |- ! align="center" | १६ | align="center" | ४३ | {{nowrap|{{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | ५३ | align="center" | +६५.७७३ | align="center" | १५ | align="center" | ० |- ! align="center" | १७ | align="center" | ११ | {{nowrap|{{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | ५३ | align="center" | +९२.४५३ | align="center" | १९ | align="center" | ० |- ! align="center" | १८ | align="center" | १४ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | ५२ | align="center" | +१ फेरी | align="center" | २१ | align="center" | ० |- ! align="center" | १९ | align="center" | ७७ | {{nowrap|{{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | ५२ | align="center" | +१ फेरी | align="center" | २० | align="center" | ० |- ! align="center" | २० | align="center" | २३ | {{nowrap|{{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]]}} | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | ५१ | align="center" | +२ फेऱ्या | align="center" | १७ | align="center" | ० |- | align="center" | — | align="center" | १८ | {{nowrap|{{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | ३० | निवृत्त | align="center" | २२ | align="center" | ० |- | align="center" | — | align="center" | ८७ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | २० | निवृत्त | align="center" | १८ | align="center" | ० |- class="sortbottom" | colspan="8" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="race"/> |} === सर्वात वेगवान फेरी === किमी आंतोनेलीने ४९व्या फेरीत १:३२.४३२ अशी मुख्य शर्यतीतील सर्वात वेगवान फेरी नोंदवली.<ref name="fast">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ जपानी ग्रांप्री – सर्वात वेगवान फेऱ्या|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1281/japan/fastest-laps|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=२९ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> {| class="wikitable" style="font-size:85%;" ! चालक ! कारनिर्माता ! फेरी क्रमांक ! वेळ |- | {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | ४९ | align="center" | १:३२.४३२ |- class="sortbottom" | colspan="4" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="fast"/> |} मुख्य शर्यतीतील प्रत्येक चालकाची सर्वोत्तम नोंदवलेली फेरी खाली दिली आहे. एखाद्या चालकाची वेगवान फेरी दुसऱ्याच्या तुलनेत खूप मागे असली तरी त्या एका फेरीत वेगवेगळ्या टायरचे वय, इंधन-भार आणि वाहतूक असू शकते. त्यामुळे एका फेरीची वेळ ही संपूर्ण शर्यतीतील सरासरी वेगाइतकी थेट तुलना नाही.<ref name="fast"/> '''सर्व चालकांच्या सर्वात वेगवान फेऱ्या:''' {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! क्रम ! चालक ! संघ ! वेगवान फेरीचा क्रमांक ! वेळ |- ! align="center" | १ | {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | ४९ | align="center" | १:३२.४३२ |- ! align="center" | २ | {{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | ५३ | align="center" | १:३२.५४९ |- ! align="center" | ३ | {{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | ५३ | align="center" | १:३२.६३४ |- ! align="center" | ४ | {{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | ४८ | align="center" | १:३२.७७७ |- ! align="center" | ५ | {{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]] | [[मॅकलारेन]] | align="center" | ४९ | align="center" | १:३२.९९६ |- ! align="center" | ६ | {{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]] | [[मॅकलारेन]] | align="center" | ५२ | align="center" | १:३३.२०८ |- ! align="center" | ७ | {{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]] | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | ५३ | align="center" | १:३३.४२७ |- ! align="center" | ८ | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | ४१ | align="center" | १:३३.५५२ |- ! align="center" | ९ | {{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | ३९ | align="center" | १:३३.६९१ |- ! align="center" | १० | {{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | ४७ | align="center" | १:३३.७३२ |- ! align="center" | ११ | {{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | ५३ | align="center" | १:३३.८३७ |- ! align="center" | १२ | {{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | ४० | align="center" | १:३४.१६४ |- ! align="center" | १३ | {{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]] | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | ५३ | align="center" | १:३४.२३० |- ! align="center" | १४ | {{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | ५३ | align="center" | १:३४.२५६ |- ! align="center" | १५ | {{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]] | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | ५३ | align="center" | १:३४.३१४ |- ! align="center" | १६ | {{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | ४१ | align="center" | १:३४.५१२ |- ! align="center" | १७ | {{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | ३८ | align="center" | १:३४.५१४ |- ! align="center" | १८ | {{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | २० | align="center" | १:३५.६०४ |- ! align="center" | १९ | {{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | ५३ | align="center" | १:३५.६३७ |- ! align="center" | २० | {{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | ४८ | align="center" | १:३६.२२१ |- ! align="center" | २१ | {{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | ५३ | align="center" | १:३६.२६९ |- ! align="center" | २२ | {{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | २९ | align="center" | १:३७.२१७ |- class="sortbottom" | colspan="5" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="fast"/> |} == शर्यतीनंतरचे विश्लेषण == === आंतोनेलीच्या विजयातील रणनीतीचा वाटा === आंतोनेलीने सुरुवातीला स्थान गमावले असतानाही आघाडीच्या चालकांशी अंतर कमी केले आणि पहिला टायर टप्पा वाढवला. पियास्त्री व रसेल यांनी सामान्य शर्यत वेगात थांबा घेतलेला असताना आलेल्या सेफ्टी कारमुळे त्याला कमी वेळेत टायर बदलण्याची संधी मिळाली. त्यामुळे शर्यतीत तो पुढे आला आणि उर्वरित टप्प्यात प्रतिस्पर्ध्यांपेक्षा चांगला वेग राखू शकला. या दोन वेगळ्या घटकांची—योग्य क्षणी मिळालेल्या संधीची आणि पुढील वेगवान फेऱ्यांची—नोंद एकत्र घेतल्यास निकाल योग्य रीतीने समजतो.<ref name="racereport"/><ref name="raceteams"/> मर्सिडीजने दोन्ही चालकांना समान कार उपलब्ध करून दिल्या असल्या तरी पहिल्या टप्प्याचे स्वरूप वेगळे झाले. रसेलला पियास्त्रीच्या मागे पाठलाग करत असताना पिट घेण्याचा दबाव होता; आंतोनेलीला ट्रॅकवर थोडा अधिक काळ राहता आले. हे एकाच संघातील वेगवेगळ्या रणनीतींचे उदाहरण ठरले. रसेलच्या कारची पात्रतेतील अस्थिरता व नंतरचा ऊर्जा-सॉफ्टवेअरचा प्रश्नही त्याच्या निकालावर परिणाम करणारे होते.<ref name="russell">{{स्रोत बातमी|title=जपानी ग्रांप्रीत जॉर्ज रसेलच्या अडचणींवर टोटो वुल्फचे विश्लेषण|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/the-race-went-against-him-wolff-reflects-on-russells-issues-during-japanese.5pNQ97bFbKDLDvC4RlOQMN|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=३० मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === मॅकलारेन आणि फेरारी === पियास्त्रीने उत्तम सुरुवात करून आघाडी घेतली आणि रसेलचा सुरुवातीचा दबाव रोखला. सामान्य परिस्थितीत एक-थांबा रणनीतीत तो विजेत्यासाठी मुख्य आव्हान ठरू शकत होता; परंतु अपघातानंतरच्या सेफ्टी कारमध्ये थांबलेल्या आंतोनेलीने त्याला मागे टाकले. तरी पियास्त्रीच्या दुसऱ्या स्थानाने मॅकलारेनला पहिल्या दोन फेऱ्यांतील अडचणीनंतर आवश्यक प्रगतीची नोंद मिळाली. नॉरिसच्या सरावातील तांत्रिक समस्यांमुळे त्याचे पाचवे स्थानही महत्त्वाचे होते.<ref name="racereport"/><ref name="raceteams"/> फेरारीसाठी लक्लेरची तिसरी जागा सहज मिळालेली नव्हती. सुरुवातीला दुसरा असल्यानंतर पिट-स्टॉपमुळे क्रम बदलला; पुढे हॅमिल्टन आणि रसेलशी प्रत्यक्ष ट्रॅकवर लढावे लागले. ४२व्या फेरीतील चढाओढ आणि शेवटच्या दोन फेऱ्यांमधील पुनरागमनामुळे लक्लेरने पोडियम स्थान निश्चित केले. हॅमिल्टनने सुरुवातीच्या व मधल्या टप्प्यात चांगले स्थान मिळवले तरी अंतिम टप्प्यात तो नॉरिसच्या मागे सहावा राहिला.<ref name="racereport"/> === गॅस्ली, व्हर्सटॅपन आणि मधला गट === अल्पाइनच्या गॅस्लीने ७वे स्थान टिकवण्यासाठी अनेक फेऱ्या व्हर्सटॅपनला मागे ठेवले. रेड बुलच्या व्हर्सटॅपनला पात्रतेत अंतिम दहामध्ये जाता आले नव्हते; म्हणून त्याला शर्यतीच्या सुरुवातीलाच मागच्या गटातून वर यावे लागले. अखेरीस गॅस्लीला मागे टाकता न आल्याने तो आठवा राहिला. या दोन चालकांमधील केवळ ०.३३७ सेकंदांचा फरक ५३ फेऱ्यांनंतरही सुरू असलेल्या स्पर्धेचे उदाहरण आहे.<ref name="race"/><ref name="raceteams"/> रेसिंग बुल्सच्या लॉसनने ९वा, तर हासच्या ओकनने १०वा क्रमांक मिळवला. लिंडब्लाडने सरावातील गिअरबॉक्स समस्येनंतरही पात्रतेत दहावा क्रमांक मिळवण्याची कामगिरी केली; प्रत्यक्ष शर्यतीत तो चौदावा राहिला. ऑडीच्या हल्केनबर्ग आणि बोर्तोलेतो यांना गुण मिळाले नाहीत. मध्य गटातील या निकालांचा कारनिर्माते क्रमवारीवर परिणाम झाला, कारण प्रत्येक मिळालेला एक-दोन गुणही हंगामाच्या आरंभी संघांमधील फरक बदलू शकत होता.<ref name="race"/><ref name="points"/> === कॅडिलॅक, ॲस्टन मार्टिन आणि विलियम्स === कॅडिलॅकच्या पेरेझने १७वे आणि बोट्टासने १९वे स्थान मिळवले. बोट्टासचा वेगळ्या हार्ड टायरवरील सुरुवातीचा पर्याय त्याला गुणांपर्यंत घेऊन गेला नाही. ॲस्टन मार्टिनच्या अलोन्सोने १८वे स्थान पूर्ण केले; तर स्ट्रोलला पाण्याच्या दाबाशी संबंधित संशयित समस्येमुळे गॅरेजमध्ये परत येऊन निवृत्त व्हावे लागले. या दोन गाड्यांची कामगिरी पहिल्या तीन फेऱ्यांतील ॲस्टन मार्टिनच्या विश्वासार्हता आणि वेगातील आव्हानांच्या पार्श्वभूमीवर पाहिली गेली.<ref name="race"/><ref name="racereport"/> विलियम्सच्या सायेन्सने १५वे आणि अल्बोनने २०वे स्थान मिळवले. अल्बोनने मुख्य शर्यतीत एकूण सहा पिट-स्टॉप केले, त्यामुळे त्याचा अंतिम क्रम सुरुवातीच्या पात्रतेपेक्षा मागे राहिला. पहिल्या सरावात अल्बोन–पेरेझ संपर्क आणि अंतिम निकालातील वाढलेला वेळ या दोन्ही गोष्टी सप्ताहांतात विलियम्सला येणाऱ्या अडचणी दाखवतात; मात्र प्रत्येक थांब्याचे कारण स्वतंत्र पिट-स्टॉप कागदपत्राविना निश्चित सांगता येत नाही.<ref name="racereport"/><ref name="pitstops">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ जपानी ग्रांप्री – पिट-स्टॉपचा अधिकृत सारांश|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1281/japan/pit-stop-summary|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=२९ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === २०२६ च्या वेगातील फरकांविषयी सुरक्षा चर्चा === बेअरमनच्या अपघातानंतर ऊर्जा-व्यवस्थापनामुळे निर्माण होणाऱ्या वेगातील मोठ्या फरकांवर लक्ष केंद्रित झाले. बेअरमनच्या मते तो समोरील कारपेक्षा अंदाजे ५० किमी/ताशी वेगाने जवळ येत होता; त्याने समोरच्या कारला टाळण्याचा प्रयत्न करताना मार्ग बदलला. चालकांची कारची ऊर्जा-बचत व ऊर्जा-वापर स्थिती बदलत असताना अशा अचानक फरकांची जाणीव होणे कठीण होऊ शकते, ही चिंता संघ आणि चालकांनी चर्चेत व्यक्त केली.<ref name="bearman"/> एफआयएने जपानी ग्रांप्रीनंतर स्पष्ट केले की २०२६ च्या तांत्रिक नियमांत ऊर्जा-व्यवस्थापनासाठी समायोज्य घटक आहेत आणि पहिल्या काही फेऱ्यांनंतर त्यांचा अभ्यास करण्यासाठी बैठकांचे नियोजन आधीपासून होते. कोणताही नियम तत्काळ बदलला गेला, असा दावा एफआयएने त्या निवेदनात केला नव्हता. सिम्युलेशन, वास्तविक शर्यतीतील आकडेवारी आणि स्पर्धकांशी सल्लामसलत यांवर विचार करूनच पुढील बदल होऊ शकतील, असे सांगण्यात आले.<ref name="bearman"/> === पंचांचे निर्णय आणि अधिकृत नोंदी === या सप्ताहांतात मुख्य शर्यतीपूर्वी सरावातील वाहतूक, वेगातील अचानक फरक, अडथळा निर्माण होणे आणि अवैध फेरी वेळा यांसंदर्भात पंचांनी अनेक निर्णय दिले. एखादा प्रसंग चौकशीसाठी नोंदवला गेला म्हणजे दंड झाला असे नसते; खाली आरोप, तपासात दिसलेली वस्तुस्थिती आणि अंतिम निर्णय स्वतंत्रपणे मांडले आहेत. या विभागात एफआयएच्या दस्तऐवजांचा आधार घेतला आहे.<ref name="fiaindex">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ जपानी ग्रांप्री – एफआयए निर्णयपत्रांची अधिकृत सूची|दुवा=https://www.fia.com/documents/championships/fia-formula-one-world-championship-14/season/season-2026-2072/event/Japanese%20Grand%20Prix|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=२९ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> ==== पहिल्या सरावातील अल्बोन–पेरेझ संपर्क ==== शुक्रवारी पहिल्या सरावातील वळण १६ येथे अल्बोनच्या कार २३ आणि पेरेझच्या कार ११ यांचा संपर्क झाला. पेरेझ दीर्घ धावांच्या कार्यक्रमावर होता; अल्बोन वेगळ्या गतीने त्याच्याजवळ आला. पेरेझच्या कारवरील आभासी आरसा कार्यरत नसल्याची आणि संघाकडून जवळ येणाऱ्या कारची सूचना न दिल्याची माहिती पंचांना मिळाली. अल्बोनला पेरेझने दिलेली रुंद रेषा त्याला पुढे जाण्यासाठी असल्याचे वाटले.<ref name="fia25"/> पंचांनी व्हिडिओ, टीम-रेडिओ आणि चालकांचे स्पष्टीकरण तपासले. गैरसमज आणि सूचना न मिळण्याचा घटनेला हातभार होता; एका चालकाला प्रामुख्याने जबाबदार मानण्याइतका पुरावा नव्हता. त्यामुळे कोणतीही पुढील कारवाई करण्यात आली नाही. 'चौकशी झाली' आणि 'दंड झाला' यांतील फरक नोंदवण्यासाठी हा निर्णय महत्त्वाचा आहे.<ref name="fia25"/> ==== पहिल्या सरावातील हॅमिल्टन–व्हर्सटॅपन प्रसंग ==== पहिल्या सरावात वळण १४ आणि १५ दरम्यान हॅमिल्टनच्या कारच्या स्थितीमुळे वेगाने जवळ येणाऱ्या व्हर्सटॅपनची फेरी प्रभावित झाल्याचा प्रश्न निर्माण झाला. हॅमिल्टनला संघाकडून मागील कार जवळ येत असल्याचा इशारा मिळाला नव्हता. तरीही पंचांच्या मते व्हर्सटॅपनला ब्रेक दाबणे, गती कमी करणे किंवा अपेक्षित मार्ग सोडणे भाग पडले नव्हते. म्हणून अधिक कारवाई झाली नाही; फेरारीला मात्र अशा परिस्थितीत वेळेवर सूचना देण्याची आठवण करून देण्यात आली.<ref name="fia26">{{स्रोत बातमी|title=जपानी ग्रांप्री: हॅमिल्टन आणि व्हर्सटॅपन यांच्या प्रसंगाविषयी पंचनिर्णय, दस्तऐवज २६|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_japanese_grand_prix_-_decision_-_car_44_-_alleged_incident_with_car_3.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=२७ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> ==== सायेन्स–लॉसन प्रसंग ==== लॉसनने वळण ११ जवळ धीम्या असलेल्या कार्लोस सायेन्सच्या कारबद्दल तक्रार केली होती. सायेन्सने पुढे अधिक वेगाने येत असलेल्या जॅक क्रॉफर्डला अडथळा होऊ नये म्हणून गती कमी केल्याचे सांगितले. टीम-रेडिओने हे स्पष्टीकरण समर्थित केले आणि त्यानंतर दोन्ही कार मागे राहिलेल्या क्रॉफर्डला पुढे जाऊ देत होत्या. पंचांनी कोणतीही पुढील कारवाई केली नाही.<ref name="fia23">{{स्रोत बातमी|title=जपानी ग्रांप्री: लॉसन आणि सायेन्स यांच्या प्रसंगाविषयी पंचनिर्णय, दस्तऐवज २३|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_japanese_grand_prix_-_decision_-_car_30_-_alleged_incident_with_car_55.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=२७ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> ==== दुसऱ्या सरावातील कोलापिंटोचा इशारा ==== दुसऱ्या सरावात कोलापिंटो टायर तापवत असताना व्हर्सटॅपन वेगवान फेरीवर त्याच्या मागून आला. कोलापिंटोला रेडिओवर सूचना मिळाली होती, पण दोन गाड्यांमधील वेगातील फरकाचा त्याने चुकीचा अंदाज लावला. व्हर्सटॅपनला आपली फेरी सोडावी लागली. कोलापिंटोनेही अडथळा झाल्याची कबुली दिल्यानंतर पंचांनी त्याला औपचारिक इशारा दिला. हा इशारा ग्रिड स्थान कमी करण्याचा दंड नव्हता.<ref name="fia33">{{स्रोत बातमी|title=जपानी ग्रांप्री: कोलापिंटोला सरावातील अडथळ्यासाठी इशारा, दस्तऐवज ३३|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_japanese_grand_prix_-_infringement_-_car_43_-_impeding_of_car_3.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=२७ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> ==== तिसऱ्या सरावातील पियास्त्रीचा इशारा ==== तिसऱ्या सरावात पियास्त्री वळण १४–१५ दरम्यान टायर तापवत असताना ऑडीच्या हल्केनबर्गची कार वेगाने जवळ आली. पंचांच्या निर्णयात दोन गाड्यांमधील जवळ येण्याचा वेग सुमारे ७५ किमी/ताशी असल्याचा उल्लेख होता. पियास्त्रीला रेडिओवर माहिती मिळाली होती; तरी तो रेसिंग लाइनवरून वेळेत पुरेसा बाजूला जाऊ शकला नाही, त्यामुळे हल्केनबर्गला गती कमी करावी लागली. पंचांनी पियास्त्रीला इशारा दिला आणि हे केवळ सराव सत्रातील उल्लंघन असल्याचे नोंदवले.<ref name="fia44"/> ==== अवैध फेऱ्यांच्या वेळा आणि अंतिम निकाल ==== अधिकृत कागदपत्रांत काही चालकांनी सर्किटच्या मर्यादा ओलांडल्याने फेरीच्या वेळा रद्द करण्यात आल्याची नोंद आहे. हे वेळा रद्द होणे आणि अंतिम शर्यत वर्गीकरणातून चालकाला वगळणे या दोन स्वतंत्र प्रकारच्या कारवाया आहेत. या शर्यतीत प्रकाशित अंतिम निकालानुसार पोडियम व गुणतालिका कायम राहिली. कोणत्याही चालकाला दंड झाला असे सरसकट विधान करण्याऐवजी आवश्यक ठिकाणी संबंधित दस्तऐवज पाहणे महत्त्वाचे आहे.<ref name="fia57">{{स्रोत बातमी|title=जपानी ग्रांप्री: मुख्य शर्यतीतील अवैध फेऱ्यांच्या वेळा, दस्तऐवज ५७|दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_japanese_grand_prix_-_infringement_-_race_deleted_lap_times.pdf|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=२९ मार्च २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="race"/> बेअरमन–कोलापिंटो प्रसंगाच्या बाबतीत पंचांनी प्राथमिक नोंदीनंतर अधिक कारवाई आवश्यक नसल्याचे ठरवले, असे फॉर्म्युला वनच्या घटनेनंतरच्या वृत्तात नमूद आहे. एफआयएने स्वतंत्रपणे नियमन व ऊर्जा-व्यवस्थापनाच्या पुनरावलोकनाचे निवेदन केले. या दोन घटना वेगळ्या आहेत: पहिली विशिष्ट चालकांच्या शर्यतीतील प्रसंगावरील निर्णय आणि दुसरी २०२६ तांत्रिक नियमांच्या सुरक्षिततेबाबत भविष्यातील चर्चा होती.<ref name="bearman"/> === सप्ताहांतातील महत्त्वाच्या घटनांचा कालक्रम === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! कालावधी ! घटना |- | २७ मार्च, सकाळ | पहिल्या मुक्त सरावात रसेल सर्वात वेगवान; अल्बोन–पेरेझ संपर्क झाला.<ref name="fp1report"/> |- | २७ मार्च, दुपार | पियास्त्रीने दुसऱ्या सरावात आघाडी घेतली; नॉरिस उशिरा ट्रॅकवर आला आणि लिंडब्लाडला गिअरबॉक्सची अडचण झाली.<ref name="fp2report"/> |- | २८ मार्च, सकाळ | आंतोनेलीने तिसऱ्या सरावात १:२९.३६२ अशी वेळ नोंदवली; नॉरिसची ऊर्जा-व्यवस्था बिघडल्याने धावा कमी झाल्या.<ref name="fp3report"/> |- | २८ मार्च, पात्रता | व्हर्सटॅपन फेरी २ मध्ये बाहेर; आंतोनेलीने १:२८.७७८ वेळेसह पोल पोझिशन मिळवली.<ref name="qualreport"/> |- | २९ मार्च, प्रारंभ | सहाय्यक शर्यतीनंतर अडथळे दुरुस्त झाल्यामुळे विलंब; पियास्त्री पहिल्या वळणात आघाडीवर.<ref name="racereport"/> |- | मुख्य शर्यत, फेऱ्या ३–४ | रसेलने नॉरिस आणि लक्लेरला मागे टाकून दुसरे स्थान मिळवले.<ref name="racereport"/> |- | मुख्य शर्यत, फेरी ११ | आंतोनेलीने नॉरिसला मागे टाकले आणि पुढे लक्लेरचा पाठलाग सुरू केला.<ref name="racereport"/> |- | मुख्य शर्यत, फेऱ्या १६–२१ | नॉरिस, लक्लेर आणि पियास्त्रीचे सामान्य पिट-स्टॉप; मर्सिडीजचा पहिला टप्पा वाढला.<ref name="pitstops"/> |- | मुख्य शर्यत, फेरी २२ | बेअरमनच्या अपघातामुळे सेफ्टी कार; आंतोनेलीने कमी वेळेत पिट थांबा घेऊन आघाडी कायम ठेवली.<ref name="racereport"/> |- | मुख्य शर्यत, फेरी २७ | सेफ्टी कार मागे गेल्यावर आंतोनेलीने शर्यत पुन्हा सुरू केली; हॅमिल्टन रसेलच्या पुढे गेला.<ref name="racereport"/> |- | मुख्य शर्यत, फेरी ४२ | लक्लेरने हॅमिल्टनला मागे टाकत तिसरे स्थान मिळवले.<ref name="racereport"/> |- | मुख्य शर्यत, शेवटच्या फेऱ्या | लक्लेर–रसेल आणि नॉरिस–हॅमिल्टन संघर्ष; गॅस्लीने व्हर्सटॅपनला मागे ठेवले.<ref name="racereport"/> |- | २९ मार्च, निकाल | आंतोनेलीचा सलग दुसरा विजय; पियास्त्री दुसरा, लक्लेर तिसरा; चालक अजिंक्यपदात आंतोनेली आघाडीवर.<ref name="points"/> |- class="sortbottom" | colspan="2" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="racereport"/> |} == निकालानंतर गुणतालिका == === चालक अजिंक्यपद गुणतालिका === आंतोनेलीने दुसऱ्या सलग मुख्य शर्यत विजयामुळे ७२ गुणांवर मजल मारली आणि रसेलला नऊ गुणांनी मागे टाकले. शर्यतीपूर्वी रसेल आघाडीवर होता; त्यामुळे सुझुका फेरी चालक अजिंक्यपदाच्या सुरुवातीच्या टप्प्यातील महत्त्वाचा बदल ठरली. खाली २९ मार्च २०२६ रोजी एफआयएने प्रकाशित केलेली गुणस्थिती आहे; त्यानंतरच्या २०२६ फेऱ्यांचे गुण यात समाविष्ट नाहीत.<ref name="points"/> {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान ! चालक ! संघ ! गुण |- ! align="center" | १ | [[किमी आंतोनेली]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | ७२ |- ! align="center" | २ | [[जॉर्ज रसेल]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | ६३ |- ! align="center" | ३ | [[शार्ल लक्लेर]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | ४९ |- ! align="center" | ४ | [[लुइस हॅमिल्टन]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | ४१ |- ! align="center" | ५ | [[लॅन्डो नॉरिस]] | [[मॅकलारेन]] | align="center" | २५ |- ! align="center" | ६ | [[ऑस्कर पियास्त्री]] | [[मॅकलारेन]] | align="center" | २१ |- ! align="center" | ७ | [[ऑलिव्हर बेअरमन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | १७ |- ! align="center" | ८ | [[पियेर गॅस्ली]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | १५ |- ! align="center" | ९ | [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | १२ |- ! align="center" | १० | [[लियाम लॉसन]] | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | १० |- ! align="center" | ११ | [[आर्विड लिंडब्लाड]] | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | ४ |- ! align="center" | १२ | [[आयझॅक हादजार]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | ४ |- ! align="center" | १३ | [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | २ |- ! align="center" | १४ | [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | २ |- ! align="center" | १५ | [[एस्टेबन ओकन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | १ |- ! align="center" | १६ | [[फ्रान्को कोलापिंटो]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | १ |- ! align="center" | १७ | [[निको हल्केनबर्ग]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | ० |- ! align="center" | १८ | [[अलेक्झांडर अल्बोन]] | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | ० |- ! align="center" | १९ | [[वालट्टेरी बोट्टास]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | ० |- ! align="center" | २० | [[सर्गिओ पेरेझ]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | ० |- ! align="center" | २१ | [[फर्नांदो अलोन्सो]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | ० |- ! align="center" | २२ | [[लान्स स्ट्रोल]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | ० |- class="sortbottom" | colspan="4" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="points"/> |} === कारनिर्माते अजिंक्यपद गुणतालिका === मर्सिडीज १३५ गुणांवर, फेरारी ९० आणि मॅकलारेन ४६ गुणांवर होते. त्या काळात हास चौथ्या क्रमांकावर होता; अल्पाइन आणि रेड बुल यांचे १६–१६ गुण असून क्रमवारीत टाय-ब्रेक निकषांनुसार अल्पाइन पाचवा व रेड बुल सहावा होता. लहान गुणफरकांमुळे पुढील शर्यतीतील एक किंवा दोन स्थानांची अदलाबदलही संघांच्या स्थितीवर प्रभाव पाडू शकत होती.<ref name="points"/> {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान ! कारनिर्माता ! गुण |- ! align="center" | १ | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १३५ |- ! align="center" | २ | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | ९० |- ! align="center" | ३ | [[मॅकलारेन]] | align="center" | ४६ |- ! align="center" | ४ | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | १८ |- ! align="center" | ५ | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | १६ |- ! align="center" | ६ | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | १६ |- ! align="center" | ७ | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | १४ |- ! align="center" | ८ | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | २ |- ! align="center" | ९ | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | २ |- ! align="center" | १० | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | ० |- ! align="center" | ११ | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | ० |- class="sortbottom" | colspan="3" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="points"/> |} == हे सुद्धा पहा == # [[फॉर्म्युला वन]] # [[जपानी ग्रांप्री]] # [[सुझुका आंतरराष्ट्रीय रेसिंग कोर्स]] # [[२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम]] # [[फॉर्म्युला वन ग्रांप्री यादी]] # [[फॉर्म्युला वन चालक अजिंक्यपद यादी]] # [[फॉर्म्युला वन कारनिर्माते अजिंक्यपद यादी]] # [[फॉर्म्युला वन सर्किटांची यादी]] == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} ==तळटीप== {{reflist|group=टीप}} == बाह्य दुवे == * [https://www.formula1.com/en/racing/2026/japan २०२६ जपानी ग्रांप्री – अधिकृत फॉर्म्युला वन कार्यक्रम] * [https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1281/japan/race-result अधिकृत शर्यत निकाल] * [https://www.fia.com/documents/championships/fia-formula-one-world-championship-14/season/season-2026-2072/event/Japanese%20Grand%20Prix एफआयए निर्णयपत्रे] {{माहितीचौकट ग्रांप्री शर्यत | हंगाम = २०२६ | ग्रांप्री = जपानी ग्रांप्री | हंगामातील_मागील_शर्यत = २०२६ चिनी ग्रांप्री | हंगामातील_पुढील_शर्यत = २०२६ मायामी ग्रांप्री | ग्रांप्री_मागील_शर्यत = २०२५ जपानी ग्रांप्री | ग्रांप्री_पुढील_शर्यत = २०२७ जपानी ग्रांप्री }} {{२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम}} {{फॉर्म्युला वन अजिंक्यपद}} [[वर्ग:जपानी ग्रांप्री]] [[वर्ग:२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम]] duj0wlrv5fcdqu8dae215b1sf2caf8c 0 385285 2723280 2719132 2026-10-19T20:25:14Z Koolkrazy 1591 [[२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम]] ला असणारे पुनर्निर्देशन हटविले 2723280 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट ग्रांप्री शर्यत माहिती | प्रकार = एफ.१ | देश = अमेरिका | ग्रांप्री = मायामी | चित्र = Hard Rock Stadium Circuit 2022.svg | चित्र_शीर्षक = मायामी आंतरराष्ट्रीय ऑटोड्रोमचा आराखडा | दिनांक = मे ३ | वर्ष = २०२६ | अधिकृत_नाव = फॉर्म्युला १ क्रिप्टो डॉट कॉम मायामी ग्रांप्री २०२६ | शर्यत_क्रमांक = ४ | हंगामात_एकूण_शर्यती = २३ | शर्यतीचे_ठिकाण = [[मायामी आंतरराष्ट्रीय ऑटोड्रोम]], [[मायामी गार्डन्स]], [[फ्लोरिडा]], [[अमेरिका]] | सर्किट_प्रकार = तात्पुरते स्ट्रीट सर्किट | सर्किट_अंतर_किमी = ५.४१२ | सर्किट_अंतर_मैल = ३.३६३ | एकूण_फेऱ्या = ५७ | एकूण_अंतर_किमी = ३०८.३२६ | एकूण_अंतर_मैल = १९१.५८५ | हवामान = ढगाळ; शर्यतीदरम्यान बहुतांश वेळ कोरडे | पोल_चालक = [[किमी आंतोनेली]] | पोल_देश = ITA | पोल_संघ = [[मर्सिडीज-बेंझ]] | पोल_वेळ = १:२७.७९८ | जलद_चालक = [[लॅन्डो नॉरिस]] | जलद_देश = GBR | जलद_संघ = [[मॅकलारेन]] | जलद_वेळ = १:३१.८६९ | जलद_फेरी = ३५ | पहिला_चालक = [[किमी आंतोनेली]] | पहिला_देश = ITA | पहिला_संघ = [[मर्सिडीज-बेंझ]] | दुसरा_चालक = [[लॅन्डो नॉरिस]] | दुसरा_देश = GBR | दुसरा_संघ = [[मॅकलारेन]] | तिसरा_चालक = [[ऑस्कर पियास्त्री]] | तिसरा_देश = AUS | तिसरा_संघ = [[मॅकलारेन]] | हंगामातील_मागील_शर्यत = २०२६ जपानी ग्रांप्री | हंगामातील_पुढील_शर्यत = २०२६ कॅनेडियन ग्रांप्री | ग्रांप्री_मागील_शर्यत = २०२५ मायामी ग्रांप्री | ग्रांप्री_पुढील_शर्यत = २०२७ मायामी ग्रांप्री }} '''२०२६ मायामी ग्रांप्री''' (अधिकृत नाव: '''फॉर्म्युला १ क्रिप्टो डॉट कॉम मायामी ग्रांप्री २०२६''') ही [[२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम]]ातील चौथी शर्यत होती. ती ३ मे २०२६ रोजी [[मायामी गार्डन्स]], फ्लोरिडा येथील [[मायामी आंतरराष्ट्रीय ऑटोड्रोम]] या सर्किटवर झाली. हा सप्ताहांत १ ते ३ मे दरम्यान आयोजित करण्यात आला होता. शुक्रवारच्या विस्तारित मुक्त सरावानंतर स्प्रिंट पात्रता, शनिवारी १९ फेऱ्यांची स्प्रिंट व मुख्य पात्रता आणि रविवारी ५७ फेऱ्यांची ग्रांप्री अशी त्याची रचना होती.<ref name="event">{{स्रोत बातमी |title=२०२६ मायामी ग्रांप्रीचा अधिकृत कार्यक्रम आणि निकाल |दुवा=https://www.formula1.com/en/racing/2026/miami |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=३ मे २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="extended">{{स्रोत बातमी |title=मायामीचा एकमेव मुक्त सराव नव्वद मिनिटांचा करण्याचा निर्णय |दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/miami-grand-prix-fp1-session-extended-to-90-minutes.2x6NKQzFno8F7FAPPINsbo |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=२३ एप्रिल २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> मुख्य शर्यतीत [[मर्सिडीज-बेंझ]]चा [[किमी आंतोनेली]] याने पोल पोझिशनवरून सुरुवात केली आणि सुरुवातीच्या गोंधळातून सावरत तिसरा सलग ग्रांप्री विजय मिळवला. [[मॅकलारेन]]चा [[लॅन्डो नॉरिस]] ३.२६४ सेकंद मागे दुसरा, तर त्याचा संघसहकारी [[ऑस्कर पियास्त्री]] तिसरा राहिला. याआधी शनिवारी नॉरिसने स्प्रिंट पोल आणि स्प्रिंट विजय मिळवला होता. रविवारच्या फेरीत रेड बुलचा [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] पहिल्या वळणातील फिरकीमुळे मागे पडला, तर फेरारीच्या [[शार्ल लक्लेर]]ला शर्यतीनंतरच्या २० सेकंदांच्या दंडामुळे अंतिम क्रमवारीत आठव्या स्थानावर जावे लागले.<ref name="racereport">{{स्रोत बातमी |title=आंतोनेलीने मायामी ग्रांप्री जिंकली; नॉरिस आणि पियास्त्री पोडियमवर |दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/antonelli-wins-thrilling-miami-grand-prix-from-norris-and-piastri.2bxaKuYKJjxlXx8KOJf7lc |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=३ मे २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="race">{{स्रोत बातमी |title=२०२६ मायामी ग्रांप्रीचा अंतिम अधिकृत निकाल |दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1284/miami/race-result |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=३ मे २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="sprintreport">{{स्रोत बातमी |title=मायामी स्प्रिंटमध्ये नॉरिसचा विजय; पियास्त्री दुसरा |दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/norris-beats-piastri-and-leclerc-to-victory-in-miami-sprint.4H4WI3lnIs7jOZ8lSBIp6X |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=२ मे २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="fia_lec">{{स्रोत बातमी |title=लक्लेरच्या वारंवार ट्रॅकबाहेर जाण्यावर निर्णय : दस्तऐवज ९७ |दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_miami_grand_prix_-_infringement_-_car_16_-_leaving_the_track_multiple_times_and_driving_in_an_unsafe_condition_.pdf |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=३ मे २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> == पार्श्वभूमी == ऑस्ट्रेलिया, चीन आणि जपानमधील पहिल्या तीन फेऱ्यांनंतर जागतिक अजिंक्यपद अमेरिकेत आले. एप्रिलमधील मध्यपूर्वेतील नियोजित कार्यक्रम रद्द झाल्याने सुमारे पाच आठवड्यांचा विश्राम मिळाला. त्या कालावधीत नियमांमध्ये काही सुधारणा झाल्यामुळे आणि मायामीमध्ये एका सरावानंतर लगेच स्प्रिंट पात्रतेत उतरावे लागत असल्यामुळे एफआयएने एकमेव सराव सत्राचा कालावधी नेहमीच्या ६० ऐवजी ९० मिनिटांचा केला. या बदलामुळे नवीन भागांची चाचणी, ऊर्जा व्यवस्थापन आणि टायरची तुलना यासाठी संघांना अधिक संधी मिळाली.<ref name="extended"/><ref name="fp_report">{{स्रोत बातमी |title=मायामी मुक्त सरावात लक्लेर अव्वल; मर्सिडीजसमोर तांत्रिक अडचणी |दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/fp1-leclerc-leads-verstappen-and-piastri-during-miami-practice-as-mercedes-hit-trouble.5DlhsKDvclB0W01S0mk1lB |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=१ मे २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === शर्यतीपूर्वीची अजिंक्यपदाची स्थिती === जपाननंतर आंतोनेली ७२ गुणांवर पहिल्या, रसेल ६३ गुणांवर दुसऱ्या, तर लक्लेर ४९ गुणांवर तिसऱ्या स्थानावर होता. मर्सिडीजने मागील तीन शर्यती जिंकल्या होत्या, पण त्याच वेळी मॅकलारेन, फेरारी आणि रेड बुल मायामीसाठी बदललेल्या कारांसह पोहोचले. स्प्रिंट आणि मुख्य ग्रांप्री या दोन स्वतंत्र गुण-संधींमुळे अजिंक्यपदातील आघाडी बदलण्याची शक्यता होती.<ref name="points">{{स्रोत बातमी |title=मायामीनंतर चालक आणि कारनिर्माते अजिंक्यपदाचे अधिकृत गुणपत्रक : एफआयए दस्तऐवज १०२ |दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_miami_grand_prix_-_championship_points.pdf |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=३ मे २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="sqreport">{{स्रोत बातमी |title=मायामी स्प्रिंट पात्रतेत नॉरिसला पोल पोझिशन |दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/norris-seizes-pole-position-in-miami-sprint-qualifying-ahead-of-antonelli-and-piastri.3RVsemdZrx7agWsQaMzrm5 |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=१ मे २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === सर्किट आणि स्प्रिंट सप्ताहांत === ५.४१२ किलोमीटरचा मायामी आंतरराष्ट्रीय ऑटोड्रोम हा हार्ड रॉक स्टेडियमच्या परिसरात उभारलेला तात्पुरता मार्ग आहे. लांब सरळ भाग, तीव्र ब्रेकिंग झोन, वळण ११ ते १६ मधील तांत्रिक विभाग आणि वळण १७ जवळचा अरुंद हेअरपिन यांमुळे कारची ड्रॅग-कार्यक्षमता आणि कमी वेगातील पकड यांत तडजोड आवश्यक होते. ५७ फेऱ्यांचे अधिकृत अंतर ३०८.३२६ किलोमीटर होते. स्प्रिंटमध्ये १९ फेऱ्या होत्या.<ref name="event"/><ref name="race"/> स्प्रिंट सप्ताहांताचा शुक्रवारचा कार्यक्रम मुक्त सराव आणि तीन भागांच्या स्प्रिंट पात्रतेपुरता होता. शनिवारी स्प्रिंट शर्यत झाल्यानंतर मुख्य ग्रांप्रीसाठी स्वतंत्र पात्रता फेरी घेतली गेली. त्यामुळे स्प्रिंटमधील पहिला क्रम आणि मुख्य शर्यतीची पोल पोझिशन हे वेगवेगळ्या सत्रांनी ठरवले. रविवारची शर्यत मोठ्या पावसाचा अंदाज लक्षात घेऊन स्थानिक वेळेनुसार पूर्वनियोजित वेळेपेक्षा तीन तास लवकर सुरू करण्यात आली.<ref name="event"/><ref name="rain">{{स्रोत बातमी |title=मायामी ग्रांप्रीची नियोजित सुरुवात हवामानामुळे पुढे आणली |दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/breaking-new-start-time-confirmed-for-miami-grand-prix-following-weather-concerns.36mNfBCj5LLIRbgxAgjZIn |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=३ मे २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === सहभागी चालक आणि संघ === अधिकृत स्पर्धेत अकरा संघांच्या २२ नियमित चालकांनी सहभाग नोंदवला. कार क्रमांक व संघांची यादी खालीलप्रमाणे आहे. या यादीत स्प्रिंट आणि मुख्य शर्यतीत सहभाग न घेऊ शकलेल्या चालकांचीही नोंद आहे.<ref name="event"/><ref name="fiaindex">{{स्रोत बातमी |title=२०२६ मायामी ग्रांप्रीचे अधिकृत निर्णयपत्रांचे संकलन |दुवा=https://www.fia.com/documents/championships/fia-formula-one-world-championship-14/season/season-2026-2072/event/Miami%20Grand%20Prix |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=३ मे २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! संघ ! चालक ! कार क्रमांक |- | [[मॅकलारेन]] | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]]}} | align="center" | १ |- | [[मॅकलारेन]] | {{nowrap|{{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]]}} | align="center" | ८१ |- | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | {{nowrap|{{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]]}} | align="center" | १२ |- | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]]}} | align="center" | ६३ |- | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | {{nowrap|{{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]]}} | align="center" | १६ |- | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]]}} | align="center" | ४४ |- | [[रेड बुल रेसिंग]] | {{nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]]}} | align="center" | ३ |- | [[रेड बुल रेसिंग]] | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]]}} | align="center" | ६ |- | [[रेसिंग बुल्स]] | {{nowrap|{{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]]}} | align="center" | ३० |- | [[रेसिंग बुल्स]] | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]]}} | align="center" | ४१ |- | [[हास एफ.१ संघ]] | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]]}} | align="center" | ८७ |- | [[हास एफ.१ संघ]] | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]]}} | align="center" | ३१ |- | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]]}} | align="center" | १० |- | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | {{nowrap|{{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]]}} | align="center" | ४३ |- | [[ऑडी एफ१ संघ]] | {{nowrap|{{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]]}} | align="center" | ५ |- | [[ऑडी एफ१ संघ]] | {{nowrap|{{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]]}} | align="center" | २७ |- | [[विलियम्स एफ१]] | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]]}} | align="center" | ५५ |- | [[विलियम्स एफ१]] | {{nowrap|{{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]]}} | align="center" | २३ |- | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]]}} | align="center" | १४ |- | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | {{nowrap|{{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]]}} | align="center" | १८ |- | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | {{nowrap|{{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]]}} | align="center" | ११ |- | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | {{nowrap|{{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]]}} | align="center" | ७७ |- class="sortbottom" | colspan="3" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="event"/> |} === टायर === अधिकृत टायर पुरवठादार [[पिरेली]]ने C3 (हार्ड), C4 (मीडियम) आणि C5 (सॉफ्ट) ही तुलनेने मऊ मिश्रणे उपलब्ध करून दिली. स्प्रिंट नियमानुसार प्रत्येक चालकाला दोन हार्ड, चार मीडियम आणि सहा सॉफ्ट असे १२ कोरड्या हवामानातील संच मिळाले; याशिवाय इंटरमीडिएटचे सहा व पूर्ण पावसाळी टायरचे तीन संच उपलब्ध होते. वेळेत एका वाहनातून दुसऱ्या रणनीतीकडे वळण्यासाठी टायरचा पुरेसा साठा राखणे महत्त्वाचे होते.<ref name="pirelli">{{स्रोत बातमी |title=मायामी ग्रांप्रीच्या टायरची निवड आणि स्प्रिंट संच वाटप |दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/what-tyres-will-the-teams-and-drivers-have-for-the-2026-miami-grand-prix.3IDiDRC753kNe02Qwia4V1 |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=२९ एप्रिल २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! टायर प्रकार ! मिश्रण ! बाजूच्या पट्टीचा रंग ! प्रत्येकी उपलब्ध संच |- | हार्ड | C3 | पांढरी | align="center" | २ |- | मीडियम | C4 | पिवळी | align="center" | ४ |- | सॉफ्ट | C5 | लाल | align="center" | ६ |- class="sortbottom" | colspan="4" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="pirelli"/> |} मायामीला अनेक संघ एरोडायनॅमिक आणि यांत्रिक सुधारणांसह आले. मॅकलारेनने नव्या भागांच्या साहाय्याने स्प्रिंट पात्रतेत वेग मिळवला; रेड बुलच्या सुधारित कारमुळे व्हर्सटॅपन पुन्हा आघाडीच्या गटात दिसला. फेरारीचा सरावातील वेग आशादायी असला, तरी मर्सिडीजला ऊर्जा-यंत्रणा आणि टायरवर वेगवान फेरी करण्याच्या मर्यादांशी सामना करावा लागला. सरावातील एकच सर्वोत्तम वेळ शर्यतीतील वास्तविक वेगाचा पूर्ण अंदाज देत नाही, ही या सप्ताहांतातील महत्त्वाची बाब होती.<ref name="fp_report"/><ref name="sqreport"/> == मुक्त सराव सत्रे == === पहिला मुक्त सराव === शुक्रवार, १ मे रोजी झालेला एकमेव मुक्त सराव ९० मिनिटांचा होता. पाच आठवड्यांच्या विश्रांतीनंतर संघांना वाहनाचे तांत्रिक बदल तपासण्याची गरज होती. सत्राच्या पहिल्या भागात हार्ड टायरवरील सलग फेऱ्या, ब्रेकिंग बॅलन्स आणि ऊर्जा पुनर्प्राप्तीचा अभ्यास करण्यात आला. ट्रॅकवरील तापमान व पकड बदलत गेल्यामुळे टायरची वेळ वेगवेगळी दिसत होती.<ref name="fp_report"/><ref name="extended"/> आधी मर्सिडीजच्या चालकांनी तसेच फेरारीच्या चालकांनी प्रतिस्पर्धी वेळा नोंदवल्या; त्यानंतर लक्लेरने १:२९.८५५ अशी सुधारित वेळ दिली. शेवटच्या २० मिनिटांत अनेक चालकांनी सॉफ्ट टायरवर सर्वोत्तम फेरीचा प्रयत्न केला. लक्लेरची १:२९.३१० ही वेळ अखेर अव्वल राहिली. व्हर्सटॅपन ०.२९७ सेकंदांनी, पियास्त्री ०.४४८ सेकंदांनी आणि हॅमिल्टन ०.४६७ सेकंदांनी मागे राहिले. फेरारीच्या दोन्ही गाड्या पहिल्या चारमध्ये आल्यामुळे किमान एका फेरीसाठी त्यांचा वेग स्पर्धात्मक असल्याचे दिसले.<ref name="fp_report"/><ref name="fp1">{{स्रोत बातमी |title=मायामी ग्रांप्री – पहिला मुक्त सराव : पूर्ण वर्गीकरण |दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1284/miami/practice/1 |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=१ मे २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> आंतोनेलीला सत्राच्या अंतिम टप्प्यात पॉवर युनिटशी संबंधित अडचण आल्यामुळे सॉफ्ट टायरवरील वेगवान प्रयत्न पूर्ण करता आला नाही. त्यामुळे त्याचे पाचवे स्थान नंतरच्या स्प्रिंट पात्रतेतील संभाव्य कामगिरीचे अचूक प्रतिबिंब नव्हते. रसेल सहावा राहिला; नॉरिसला अंतिम हेअरपिनजवळ अल्बोनच्या कारमुळे प्रयत्न सोडावा लागल्याने तो सातवा राहिला. ॲस्टन मार्टिनच्या दोन्ही चालकांना सत्राच्या प्रारंभी पॉवर युनिटमुळे वेळ गमवावा लागला.<ref name="fp_report"/> नॉरिस आणि अल्बोनचा प्रसंग ट्रॅकवरील वाहतुकीचे महत्त्व दाखवणारा होता. विशेषतः वेगवान फेरीवर आलेल्या चालकाला संथ बाहेर पडणारी कार समोर दिसल्यास ब्रेकिंग बिंदू आणि सर्वोत्तम रेषा बदलावी लागते. सरावातील एकच तास वाढवून नव्वद मिनिटे केली असली, तरी सर्व २२ वाहनांच्या विविध टायर कार्यक्रमांमुळे शेवटच्या काही मिनिटांत मोकळा ट्रॅक मिळवणे आव्हानात्मकच राहिले.<ref name="fp_report"/> === मुक्त सराव १ चे निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान ! कार क्र. ! चालक ! संघ ! सर्वोत्तम वेळ / अंतर ! फेऱ्या |- ! align="center" | १ | align="center" | १६ | {{nowrap|{{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | १:२९.३१० | align="center" | ४१ |- ! align="center" | २ | align="center" | ३ | {{nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | +०.२९७ | align="center" | ४१ |- ! align="center" | ३ | align="center" | ८१ | {{nowrap|{{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]]}} | [[मॅकलारेन]] | align="center" | +०.४४८ | align="center" | ३५ |- ! align="center" | ४ | align="center" | ४४ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | +०.४६७ | align="center" | ३५ |- ! align="center" | ५ | align="center" | १२ | {{nowrap|{{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | +०.७६९ | align="center" | २४ |- ! align="center" | ६ | align="center" | ६३ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | +०.७९० | align="center" | ३४ |- ! align="center" | ७ | align="center" | १ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]]}} | [[मॅकलारेन]] | align="center" | +०.८९८ | align="center" | ३५ |- ! align="center" | ८ | align="center" | १० | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | +१.२७७ | align="center" | ३४ |- ! align="center" | ९ | align="center" | ६ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | +१.५६३ | align="center" | ४० |- ! align="center" | १० | align="center" | ५५ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]]}} | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | +१.६२० | align="center" | ३७ |- ! align="center" | ११ | align="center" | ४३ | {{nowrap|{{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | +१.७०५ | align="center" | ३३ |- ! align="center" | १२ | align="center" | २३ | {{nowrap|{{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]]}} | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | +१.७१४ | align="center" | ३९ |- ! align="center" | १३ | align="center" | ८७ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | +१.७८१ | align="center" | ३५ |- ! align="center" | १४ | align="center" | ५ | {{nowrap|{{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | +१.८०१ | align="center" | २८ |- ! align="center" | १५ | align="center" | २७ | {{nowrap|{{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | +२.२८५ | align="center" | ३३ |- ! align="center" | १६ | align="center" | ३१ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | +२.३२५ | align="center" | ३६ |- ! align="center" | १७ | align="center" | ३० | {{nowrap|{{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]]}} | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | +२.३३८ | align="center" | ४१ |- ! align="center" | १८ | align="center" | ११ | {{nowrap|{{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | +२.७३७ | align="center" | २५ |- ! align="center" | १९ | align="center" | १४ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | +३.२८३ | align="center" | २९ |- ! align="center" | २० | align="center" | ७७ | {{nowrap|{{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | +३.४५२ | align="center" | ३३ |- ! align="center" | २१ | align="center" | ४१ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]]}} | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | +३.५५२ | align="center" | ४१ |- ! align="center" | २२ | align="center" | १८ | {{nowrap|{{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | +३.६४९ | align="center" | २८ |- class="sortbottom" | colspan="6" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्थान १ वगळता सर्व वेळा प्रथम स्थानापासूनचे सेकंदातील अंतर दर्शवतात. |- class="sortbottom" | colspan="6" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="fp1"/> |} == स्प्रिंट पात्रता फेरी == === फेरी १ === पहिल्या बारा मिनिटांत चालकांना मीडियम टायरचा वापर करणे बंधनकारक होते. वेळ कमी असल्यामुळे इतर वाहनांपासून अंतर राखून स्वच्छ फेरी मिळवण्याचा प्रश्न महत्त्वाचा ठरला. वळण १७ येथे स्ट्रोल ब्रेकिंगमध्ये बाहेर गेल्याने काही काळ पिवळा ध्वज दाखवण्यात आला; तो परत पुढे निघाला, परंतु त्याच्या वेळेवर परिणाम झाला. सुरुवातीला लक्लेर आघाडीवर असताना नॉरिसने उशिरा सुधारणा करून पहिल्या गटात स्थान मिळवले.<ref name="sqreport"/> लॉसन, ओकन, पेरेझ, बोट्टास, अलोन्सो आणि स्ट्रोल यांची पहिल्या भागातच बाद फेरी झाली. अलोन्सोची नोंदवलेली १:४१.३११ वेळ स्प्रिंटच्या १०७ टक्के निकषाबाहेर होती, तर स्ट्रोलची योग्य स्पर्धात्मक फेरी नोंदली गेली नव्हती. तरी दोघांनाही पुढील दिवशी स्प्रिंट सुरू करण्याची एफआयएने परवानगी दिली. या निकषाचा उद्देश फक्त वेळेची औपचारिकता नसून प्रत्यक्ष स्पर्धेत भाग घेण्यास पुरेसा वेग असल्याची खात्री करणे हा असतो.<ref name="sq">{{स्रोत बातमी |title=मायामी स्प्रिंट पात्रतेचे सर्व अधिकृत निकाल |दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1284/miami/sprint-qualifying |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=१ मे २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="sprintgrid">{{स्रोत बातमी |title=मायामी स्प्रिंटची अधिकृत सुरुवातीची क्रमवारी |दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1284/miami/sprint-grid |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=२ मे २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === फेरी २ === दहा मिनिटांच्या दुसऱ्या भागातही मीडियम टायर अनिवार्य होते. पिट-लेनमधील वाहनांच्या गर्दीत व्हर्सटॅपन आणि गॅस्ली यांच्यात निकटचा प्रसंग दिसला. लक्लेरने १:२८.३३३ ही वेळ नोंदवून अव्वल स्थान पटकावले, तर पियास्त्री त्याच्याजवळ होता. ऑडीच्या बोर्तोलेतो आणि हल्केनबर्गने अकरावे व बारावे स्थान मिळवले; बेअरमन, सायेन्स आणि लिंडब्लाड यांच्याही आशा संपुष्टात आल्या.<ref name="sqreport"/><ref name="sq"/> विलियम्सच्या अल्बोनची १:३०.९८८ ही पहिल्या फेरीतील वेळ ट्रॅक मर्यादा उल्लंघनामुळे रद्द झाली. त्यानंतर त्याच्या दुसऱ्या फेरीतील सर्व वेळा रद्द झाल्याने अंतिम अधिकृत स्प्रिंट पात्रता क्रमवारीत त्याची १९व्या स्थानावर नोंद झाली. सायेन्सला १५व्या स्थानावरून सुरुवात करावी लागणार होती. त्यामुळे विलियम्सच्या दोन्ही चालकांना स्प्रिंटमध्ये मागील गटातून पुढे जाण्याची परिस्थिती निर्माण झाली.<ref name="sq"/><ref name="sprintgrid"/> === फेरी ३ === आठ मिनिटांच्या अंतिम फेरीत सॉफ्ट टायर वापरण्याची गरज होती. पहिल्या काही मिनिटांत सर्व दहा चालक गॅरेजमध्ये राहिले आणि नंतर जवळपास एकाच वेळी बाहेर पडले. रसेलने पहिली महत्त्वाची वेळ दिली, हॅमिल्टनने पुढे सुधारणा केली, परंतु नॉरिसच्या १:२७.८६९ या फेरीने संपूर्ण क्रम बदलला. पियास्त्रीने दुसरी वेळ दिल्यानंतर शेवटी आंतोनेलीने १:२८.०९१ नोंदवून त्याला अवघ्या ०.०१७ सेकंदांनी मागे टाकले.<ref name="sqreport"/><ref name="sq"/> नॉरिसचा पोल आंतोनेलीपेक्षा ०.२२२ सेकंद वेगवान होता. लक्लेर चौथा, व्हर्सटॅपन पाचवा, रसेल सहावा आणि हॅमिल्टन सातवा राहिला. कोलापिंटो आठवा, हादजार नववा व गॅस्ली दहावा होता. हा २०२६ मध्ये मर्सिडीजच्या चालकाव्यतिरिक्त दुसऱ्या संघाच्या चालकाने मिळवलेला पहिला पोल ठरला; मात्र तो मुख्य ग्रांप्रीचा नव्हे, तर स्प्रिंटचा पोल होता.<ref name="sqreport"/> === स्प्रिंट पात्रता फेरीचे निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान ! कार क्र. ! चालक ! संघ ! फेरी १ ! फेरी २ ! फेरी ३ ! फेऱ्या |- ! align="center" | १ | align="center" | १ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]]}} | [[मॅकलारेन]] | align="center" | १:२८.७२३ | align="center" | १:२९.३६६ | align="center" | १:२७.८६९ | align="center" | १५ |- ! align="center" | २ | align="center" | १२ | {{nowrap|{{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १:२९.३१२ | align="center" | १:२९.२०९ | align="center" | १:२८.०९१ | align="center" | १४ |- ! align="center" | ३ | align="center" | ८१ | {{nowrap|{{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]]}} | [[मॅकलारेन]] | align="center" | १:२९.१६९ | align="center" | १:२८.५०६ | align="center" | १:२८.१०८ | align="center" | ११ |- ! align="center" | ४ | align="center" | १६ | {{nowrap|{{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | १:२८.७३३ | align="center" | १:२८.३३३ | align="center" | १:२८.२३९ | align="center" | १५ |- ! align="center" | ५ | align="center" | ३ | {{nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | १:२९.८०१ | align="center" | १:२९.०९३ | align="center" | १:२८.४६१ | align="center" | १२ |- ! align="center" | ६ | align="center" | ६३ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १:२९.६५९ | align="center" | १:२८.९०३ | align="center" | १:२८.४९३ | align="center" | १५ |- ! align="center" | ७ | align="center" | ४४ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | १:२९.२५५ | align="center" | १:२८.८४१ | align="center" | १:२८.६१८ | align="center" | १५ |- ! align="center" | ८ | align="center" | ४३ | {{nowrap|{{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | १:३०.३८६ | align="center" | १:२९.५२७ | align="center" | १:२९.३२० | align="center" | १५ |- ! align="center" | ९ | align="center" | ६ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | १:३०.३५२ | align="center" | १:२९.७५० | align="center" | १:२९.४२२ | align="center" | १५ |- ! align="center" | १० | align="center" | १० | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | १:२९.९८४ | align="center" | १:२९.९७३ | align="center" | १:२९.४७४ | align="center" | १५ |- ! align="center" | ११ | align="center" | ५ | {{nowrap|{{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | १:३०.५६१ | align="center" | १:२९.९९४ | align="center" | - | align="center" | १२ |- ! align="center" | १२ | align="center" | २७ | {{nowrap|{{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | १:३०.२७० | align="center" | १:३०.०१९ | align="center" | - | align="center" | १२ |- ! align="center" | १३ | align="center" | ८७ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | १:३०.६१४ | align="center" | १:३०.११६ | align="center" | - | align="center" | ९ |- ! align="center" | १४ | align="center" | ५५ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]]}} | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | १:३०.९८७ | align="center" | १:३०.२२४ | align="center" | - | align="center" | १२ |- ! align="center" | १५ | align="center" | ४१ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]]}} | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | १:३०.८७२ | align="center" | १:३०.५७३ | align="center" | - | align="center" | ९ |- ! align="center" | १६ | align="center" | ३० | {{nowrap|{{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]]}} | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | १:३१.०४३ | align="center" | - | align="center" | - | align="center" | ५ |- ! align="center" | १७ | align="center" | ३१ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | १:३१.२४५ | align="center" | - | align="center" | - | align="center" | ६ |- ! align="center" | १८ | align="center" | ११ | {{nowrap|{{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | १:३१.२५५ | align="center" | - | align="center" | - | align="center" | ३ |- ! align="center" | १९ | align="center" | २३ | {{nowrap|{{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]]}} | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | १:३१.३२२ | align="center" | १:३०.२१६ | align="center" | - | align="center" | ६ |- ! align="center" | २० | align="center" | ७७ | {{nowrap|{{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | १:३१.८२६ | align="center" | - | align="center" | - | align="center" | ६ |- ! align="center" | २१ | align="center" | १४ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | १:४१.३११ | align="center" | - | align="center" | - | align="center" | ६ |- | अवर्गीकृत | align="center" | १८ | {{nowrap|{{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | - | align="center" | - | align="center" | - | align="center" | ० |- class="sortbottom" | colspan="8" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | टीप: अल्बोनच्या काही वेळा ट्रॅक मर्यादा उल्लंघनामुळे रद्द झाल्या; अधिकृत अंतिम स्प्रिंट ग्रिड वेगळ्या सारणीत दिला आहे. |- class="sortbottom" | colspan="8" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="sq"/> |} === स्प्रिंट शर्यतीची सुरुवातीची क्रमवारी === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! ग्रिड स्थान ! कार क्र. ! चालक ! संघ |- ! align="center" | १ | align="center" | १ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]]}} | [[मॅकलारेन]] |- ! align="center" | २ | align="center" | १२ | {{nowrap|{{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] |- ! align="center" | ३ | align="center" | ८१ | {{nowrap|{{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]]}} | [[मॅकलारेन]] |- ! align="center" | ४ | align="center" | १६ | {{nowrap|{{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] |- ! align="center" | ५ | align="center" | ३ | {{nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]] |- ! align="center" | ६ | align="center" | ६३ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] |- ! align="center" | ७ | align="center" | ४४ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] |- ! align="center" | ८ | align="center" | ४३ | {{nowrap|{{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] |- ! align="center" | ९ | align="center" | ६ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]] |- ! align="center" | १० | align="center" | १० | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] |- ! align="center" | ११ | align="center" | ५ | {{nowrap|{{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] |- ! align="center" | १२ | align="center" | २७ | {{nowrap|{{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] |- ! align="center" | १३ | align="center" | ८७ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]] |- ! align="center" | १४ | align="center" | ५५ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]]}} | [[विलियम्स एफ१]] |- ! align="center" | १५ | align="center" | ३० | {{nowrap|{{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]]}} | [[रेसिंग बुल्स]] |- ! align="center" | १६ | align="center" | ३१ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]] |- ! align="center" | १७ | align="center" | ११ | {{nowrap|{{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] |- ! align="center" | १८ | align="center" | २३ | {{nowrap|{{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]]}} | [[विलियम्स एफ१]] |- ! align="center" | १९ | align="center" | ७७ | {{nowrap|{{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] |- ! align="center" | २० | align="center" | १४ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] |- ! align="center" | २१ | align="center" | १८ | {{nowrap|{{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] |- ! align="center" | २२ | align="center" | ४१ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]]}} | [[रेसिंग बुल्स]] |- class="sortbottom" | colspan="4" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्ट्रोल व अलोन्सो यांना अपुरी १०७ टक्के पात्रता असतानाही सुरुवातीची परवानगी मिळाली; लिंडब्लाडला पिट-लेनमधून सुरुवात करण्याचे निर्देश होते, पण त्याने स्प्रिंट सुरू केली नाही. |- class="sortbottom" | colspan="4" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="sprintgrid"/> |} == स्प्रिंट शर्यत == === सुरुवातीपूर्वीच्या घटना === शनिवारी १९ फेऱ्यांच्या स्प्रिंटपूर्वी ऑडीच्या हल्केनबर्गची कार ग्रिडकडे जाताना तांत्रिक समस्येमुळे बाजूला थांबली. त्यामुळे बाराव्या स्थानावरून सुरू होणारा चालक शर्यत सुरू करू शकला नाही. रेसिंग बुल्सच्या लिंडब्लाडलाही नियोजित पिट-लेन सुरुवात करता आली नाही. बहुतांश चालकांनी मीडियम टायर निवडले; ॲस्टन मार्टिनच्या दोन्ही कार सॉफ्ट, तर कॅडिलॅकच्या कार हार्ड टायरवर होत्या.<ref name="sprintreport"/><ref name="sprint">{{स्रोत बातमी |title=मायामी स्प्रिंटचे संपूर्ण अंतिम वर्गीकरण |दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1284/miami/sprint-results |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=२ मे २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === पहिली फेरी आणि आघाडीतील बदल === स्प्रिंट पोलवरील नॉरिसने पहिल्या वळणात आघाडी राखली. आंतोनेलीने मात्र दुसऱ्या स्थानावरून संथ सुरुवात केली आणि पियास्त्री तसेच लक्लेर यांच्या मागे चौथ्या स्थानावर गेला. रसेल त्याच्यावर दबाव टाकत होता. व्हर्सटॅपन आणि हॅमिल्टन यांच्यातही आघाडीच्या मधल्या गटात निकटची चढाओढ झाली.<ref name="sprintreport"/> शर्यतीच्या सुरुवातीला नॉरिसकडे स्वच्छ ट्रॅक मिळाल्यामुळे मागील वाहनांशी अंतर वाढवण्याचा फायदा होता. पियास्त्रीने दुसरे आणि लक्लेरने तिसरे स्थान राखल्याने मॅकलारेनच्या दोन वाहनांना मोठे स्प्रिंट गुण मिळवण्याची संधी होती. मर्सिडीजच्या दोन चालकांमधील स्पर्धेमुळे आंतोनेलीला आघाडीच्या तिघांचा पाठलाग करण्याऐवजी रसेलपासून चौथे स्थान वाचवण्यावर लक्ष द्यावे लागले.<ref name="sprintreport"/> === रसेल–आंतोनेली आणि व्हर्सटॅपन–हॅमिल्टन संघर्ष === सातव्या फेरीअखेर रसेलने अंतिम हेअरपिनमध्ये आंतोनेलीला मागे टाकले. पुढच्याच फेरीत आंतोनेलीने वळण ११ येथे ब्रेकिंगचा वापर करून स्थान परत मिळवले. दोन्ही मर्सिडीज गाड्यांतील या चढाओढीत घसरलेली फेरीची वेळ पुढील मॅकलारेन आणि फेरारी यांच्यासाठी फायदेशीर ठरली.<ref name="sprintreport"/> व्हर्सटॅपनने हॅमिल्टनला मागे टाकताना वळण ११ ते १२ मधील पांढऱ्या रेषेबाहेर जाण्याचा प्रसंग घडला. संघाने त्याला स्थान परत देण्यास सांगितले, आणि त्याने नंतर वळण १७ येथे नियमांत बसणारे दुसरे ओव्हरटेक करून हॅमिल्टनला पुन्हा मागे टाकले. हा प्रकार स्प्रिंटमधील प्रत्यक्ष लढाई व ट्रॅक मर्यादा अंमलबजावणी या दोन्ही दृष्टींनी उल्लेखनीय होता.<ref name="sprintreport"/> === ट्रॅक मर्यादेवरील दंड === आंतोनेलीने स्प्रिंटदरम्यान चार स्वतंत्र प्रसंगी योग्य कारणाशिवाय ट्रॅक मर्यादा ओलांडल्याचे पंचांनी निश्चित केले. तिसऱ्या उल्लंघनानंतर काळा-पांढरा इशारा दाखवण्यात आला; चौथ्या उल्लंघनानंतर पाच सेकंदांचा दंड ठोठावण्यात आला. प्रत्यक्ष फिनिशिंग रेषा चौथ्या स्थानावर पार करूनही अंतिम अधिकृत वर्गीकरणात तो सहाव्या स्थानावर घसरला.<ref name="fia_ant">{{स्रोत बातमी |title=आंतोनेलीच्या स्प्रिंट ट्रॅक मर्यादा उल्लंघनावरील निर्णय : दस्तऐवज ४९ |दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_miami_grand_prix_-_infringement_-_car_12_-_leaving_the_track_without_a_justifiable_reason_multiple_times.pdf |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=२ मे २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="sprint"/> या निर्णयामुळे रसेल चौथ्या, व्हर्सटॅपन पाचव्या स्थानावर गेला, तर हॅमिल्टन सातव्या आणि गॅस्ली आठव्या क्रमांकावर राहिले. स्प्रिंटमध्ये पहिले आठच चालक गुण मिळवत असल्यामुळे एका दंडाने केवळ स्थानांची देवाणघेवाण झाली नाही, तर शनिवारच्या अजिंक्यपद गुणांवरही थेट परिणाम झाला.<ref name="fia_ant"/><ref name="sprint"/> === स्प्रिंटचा शेवट आणि अधिकृत निकाल === नॉरिसने पियास्त्रीवरील आघाडी वाढवत २९:१५.०४५ या एकूण वेळेत १९ फेऱ्या पूर्ण केल्या. पियास्त्री ३.७६६ सेकंदांनी, लक्लेर ६.२५१ सेकंदांनी मागे होता. नॉरिसचा हा त्या हंगामातील पहिला विजय तसेच मॅकलारेनचा त्या वर्षातील पहिला स्पर्धाविजय होता. मागील तीन मुख्य ग्रांप्रींमध्ये मर्सिडीजचे वर्चस्व असताना स्प्रिंटने इतर संघांचे सुधारलेले रूप दाखवले.<ref name="sprintreport"/><ref name="sprint"/> बोर्तोलेतोने सुरुवातीला चांगली प्रगती केली आणि ट्रॅकवर अकरावा म्हणून फिनिश केले होते. मात्र नंतरच्या तांत्रिक तपासणीत त्याच्या ऑडीच्या इंजिन इन्टेकमधील हवा-दाब ४.८ बारए या कमाल मर्यादेवरून गेल्याचे आढळले. यंत्रणा अधिकृत चाचणीमध्ये नियमानुसार नसल्याने त्याचे स्प्रिंट वर्गीकरण रद्द करण्यात आले. त्यामुळे अंतिम निकालात बोर्तोलेतो अपात्र, हल्केनबर्ग आणि लिंडब्लाड सुरुवात न करणारे असे दाखवण्यात आले.<ref name="fia_bor">{{स्रोत बातमी |title=बोर्तोलेतोच्या इंजिन इन्टेक एअर प्रेशरवरील निर्णय : दस्तऐवज ५४ |दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_miami_grand_prix_-_infringement_-_car_5_-_technical_non-conformity_engine_intake_air_pressure.pdf |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=२ मे २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="bortnews">{{स्रोत बातमी |title=तांत्रिक उल्लंघनामुळे बोर्तोलेतो मायामी स्प्रिंटमधून अपात्र |दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/bortoleto-disqualified-from-miami-sprint-race-over-technical-breach.5N1tbgzdxFHfXCgDkGUzBF |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=२ मे २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="sprint"/> === स्प्रिंट शर्यतीचे निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान ! कार क्र. ! चालक ! संघ ! फेऱ्या ! वेळ / स्थिती ! गुण |- ! align="center" | १ | align="center" | १ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]]}} | [[मॅकलारेन]] | align="center" | १९ | align="center" | २९:१५.०४५ | align="center" | ८ |- ! align="center" | २ | align="center" | ८१ | {{nowrap|{{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]]}} | [[मॅकलारेन]] | align="center" | १९ | align="center" | +३.७६६ | align="center" | ७ |- ! align="center" | ३ | align="center" | १६ | {{nowrap|{{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | १९ | align="center" | +६.२५१ | align="center" | ६ |- ! align="center" | ४ | align="center" | ६३ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १९ | align="center" | +१२.९५१ | align="center" | ५ |- ! align="center" | ५ | align="center" | ३ | {{nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | १९ | align="center" | +१३.६३९ | align="center" | ४ |- ! align="center" | ६ | align="center" | १२ | {{nowrap|{{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १९ | align="center" | +१३.७७७ | align="center" | ३ |- ! align="center" | ७ | align="center" | ४४ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | १९ | align="center" | +२१.६६५ | align="center" | २ |- ! align="center" | ८ | align="center" | १० | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | १९ | align="center" | +३०.५२५ | align="center" | १ |- ! align="center" | ९ | align="center" | ६ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | १९ | align="center" | +३५.३४६ | align="center" | ० |- ! align="center" | १० | align="center" | ४३ | {{nowrap|{{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | १९ | align="center" | +३६.९७० | align="center" | ० |- ! align="center" | ११ | align="center" | ३१ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | १९ | align="center" | +५६.९७२ | align="center" | ० |- ! align="center" | १२ | align="center" | ८७ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | १९ | align="center" | +५७.३६५ | align="center" | ० |- ! align="center" | १३ | align="center" | ५५ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]]}} | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | १९ | align="center" | +५८.५०४ | align="center" | ० |- ! align="center" | १४ | align="center" | ३० | {{nowrap|{{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]]}} | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | १९ | align="center" | +५९.३५८ | align="center" | ० |- ! align="center" | १५ | align="center" | १४ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | १९ | align="center" | +७६.०६७ | align="center" | ० |- ! align="center" | १६ | align="center" | ११ | {{nowrap|{{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | १९ | align="center" | +७६.६९१ | align="center" | ० |- ! align="center" | १७ | align="center" | १८ | {{nowrap|{{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | १९ | align="center" | +७७.६२६ | align="center" | ० |- ! align="center" | १८ | align="center" | २३ | {{nowrap|{{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]]}} | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | १९ | align="center" | +८८.१७३ | align="center" | ० |- ! align="center" | १९ | align="center" | ७७ | {{nowrap|{{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | १९ | align="center" | +८९.५९७ | align="center" | ० |- | सुरुवात नाही | align="center" | २७ | {{nowrap|{{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | ० | स्प्रिंट न सुरू केलेली | align="center" | ० |- | सुरुवात नाही | align="center" | ४१ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]]}} | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | ० | स्प्रिंट न सुरू केलेली | align="center" | ० |- | अपात्र | align="center" | ५ | {{nowrap|{{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | — | अपात्र | align="center" | ० |- class="sortbottom" | colspan="7" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | आंतोनेली : पाच सेकंदांचा दंड; बोर्तोलेतो : तांत्रिक कारणामुळे अपात्र. |- class="sortbottom" | colspan="7" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="sprint"/> |} == ग्रांप्री पात्रता फेरी == === फेरी १ === शनिवारच्या स्प्रिंटनंतर मुख्य पात्रता ही स्वतंत्र स्पर्धा होती. सुरुवातीच्या १८ मिनिटांत सर्व २२ चालकांना मोकळा ट्रॅक मिळवण्यासाठी वेळेवर बाहेर पडावे लागत होते. आंतोनेली, व्हर्सटॅपन, लक्लेर, नॉरिस, रसेल आणि हॅमिल्टन यांची स्पर्धा मुख्य पोलसाठी अपेक्षित होती. स्प्रिंटमध्ये मिळालेला पोल रविवारच्या मुख्य शर्यतीत लागू होत नसल्यामुळे नॉरिसला पुन्हा जलद फेरी द्यावी लागली.<ref name="qual">{{स्रोत बातमी |title=मायामी मुख्य पात्रता फेरीचे तीनही टप्पे |दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1284/miami/qualifying |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=२ मे २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="event"/> पहिल्या फेरीत लिंडब्लाड, अलोन्सो, स्ट्रोल, बोट्टास, पेरेझ आणि बोर्तोलेतो यांनी पुरेशी वेगवान फेरी नोंदवली नाही. बोर्तोलेतोची वेळ १:३३.७३७ होती, तर सॉफ्ट टायरवरील सर्वोत्तम संधी इतर चालकांनी अधिक चांगल्या प्रकारे वापरल्या. हादजारला सुरुवातीच्या निकालानुसार पुढील भागात संधी मिळाली होती, पण नंतर त्याच्या कारच्या तांत्रिक तपासणीत गंभीर विसंगती आढळली.<ref name="qual"/><ref name="hadjarnews">{{स्रोत बातमी |title=हादजार मुख्य पात्रतेतून अपात्र; पिट-लेनमधून सुरुवात |दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/hadjar-disqualified-from-miami-grand-prix-qualifying.6ANxlH2BpIvVgSPfzkW3RL |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=३ मे २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === फेरी २ === दुसऱ्या १५ मिनिटांत सर्वोत्तम दहा वेळा नोंदवणाऱ्या चालकांनाच अंतिम फेरी गाठता आली. व्हर्सटॅपनने १:२८.११६ अशी विशेषतः वेगवान वेळ नोंदवली, तर आंतोनेली १:२८.२८९ आणि लक्लेर १:२८.३१५ वर होता. मॅकलारेनचा पियास्त्री १:२८.३३२, रसेल आणि हॅमिल्टन दोघेही १:२८.४७७ वर राहिले. चालकांना एका फेरीतील टायर उष्णता आणि योग्य ऊर्जा वापर यांचा समन्वय साधणे महत्त्वाचे होते.<ref name="qual"/> हल्केनबर्गने अधिकृत क्रमवारीत दहावे स्थान नोंदवले आणि लॉसन, बेअरमन, सायेन्स, ओकन व अल्बोन त्याच्या मागे राहिले. या निकालावरून हल्केनबर्गची दहावी सर्वोत्तम पात्रता आणि अल्पाइनच्या कोलापिंटोची आठवी कामगिरी यांसारख्या मध्यगटातील फरकांची नोंद होते. पुढील तांत्रिक अपात्रतेमुळे हादजारच्या वेगवान फेऱ्या ग्राह्य न धरल्याने अंतिम वर्गीकरणात बदल झाला.<ref name="qual"/><ref name="hadjarnews"/> === फेरी ३ === अंतिम भागात आंतोनेलीने १:२७.७९८ अशी फेरी नोंदवली. व्हर्सटॅपन १:२७.९६४ सह ०.१६६ सेकंद मागे दुसरा; लक्लेर १:२८.१४३, नॉरिस १:२८.१८३ आणि रसेल १:२८.१९७ यांच्यात तिसऱ्या ते पाचव्या स्थानासाठी अतिशय कमी वेळेचा फरक होता. हॅमिल्टन सहावा, पियास्त्री सातवा, कोलापिंटो आठवा आणि गॅस्ली नववा राहिला.<ref name="qual"/><ref name="grid">{{स्रोत बातमी |title=मायामी ग्रांप्रीची अधिकृत सुरुवातीची क्रमवारी |दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1284/miami/starting-grid |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=३ मे २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> स्प्रिंट पोल आणि स्प्रिंट विजय मिळवलेल्या नॉरिसला यावेळी चौथ्या स्थानावर समाधान मानावे लागले. दुसरीकडे मर्सिडीजने शुक्रवारच्या सरावातील अडचणींमधून सुधारणा करून रविवारच्या शर्यतीसाठी पोल मिळवला. आंतोनेलीचा हा सलग तिसरा मुख्य ग्रांप्री पोल होता; शर्यतीतील त्याच्या संभाव्य रणनीतीसाठी पुढे स्वच्छ ट्रॅक मिळणे महत्त्वाचे होते.<ref name="qual"/><ref name="racereport"/> === मुख्य पात्रता फेरीचे निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान ! कार क्र. ! चालक ! संघ ! फेरी १ ! फेरी २ ! फेरी ३ ! फेऱ्या |- ! align="center" | १ | align="center" | १२ | {{nowrap|{{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १:२८.६५३ | align="center" | १:२८.२८९ | align="center" | १:२७.७९८ | align="center" | १७ |- ! align="center" | २ | align="center" | ३ | {{nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | १:२९.०९९ | align="center" | १:२८.११६ | align="center" | १:२७.९६४ | align="center" | १५ |- ! align="center" | ३ | align="center" | १६ | {{nowrap|{{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | १:२८.९३८ | align="center" | १:२८.३१५ | align="center" | १:२८.१४३ | align="center" | २१ |- ! align="center" | ४ | align="center" | १ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]]}} | [[मॅकलारेन]] | align="center" | १:२९.१८३ | align="center" | १:२८.९२० | align="center" | १:२८.१८३ | align="center" | २० |- ! align="center" | ५ | align="center" | ६३ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १:२९.४९२ | align="center" | १:२८.४७७ | align="center" | १:२८.१९७ | align="center" | १८ |- ! align="center" | ६ | align="center" | ४४ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | १:२९.४८३ | align="center" | १:२८.४७७ | align="center" | १:२८.३१९ | align="center" | २१ |- ! align="center" | ७ | align="center" | ८१ | {{nowrap|{{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]]}} | [[मॅकलारेन]] | align="center" | १:२९.९२० | align="center" | १:२८.३३२ | align="center" | १:२८.५०० | align="center" | २० |- ! align="center" | ८ | align="center" | ४३ | {{nowrap|{{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | १:२९.५८४ | align="center" | १:२८.९७५ | align="center" | १:२८.७६२ | align="center" | १९ |- ! align="center" | ९ | align="center" | १० | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | १:२९.९१४ | align="center" | १:२९.०७० | align="center" | १:२८.८१० | align="center" | २० |- ! align="center" | १० | align="center" | २७ | {{nowrap|{{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | १:२९.६४५ | align="center" | १:२९.४३९ | align="center" | - | align="center" | १४ |- ! align="center" | ११ | align="center" | ३० | {{nowrap|{{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]]}} | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | १:२९.५९५ | align="center" | १:२९.४९९ | align="center" | - | align="center" | १४ |- ! align="center" | १२ | align="center" | ८७ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | १:२९.३४० | align="center" | १:२९.५६७ | align="center" | - | align="center" | १२ |- ! align="center" | १३ | align="center" | ५५ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]]}} | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | १:२९.५४० | align="center" | १:२९.५६८ | align="center" | - | align="center" | १५ |- ! align="center" | १४ | align="center" | ३१ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | १:२९.८३८ | align="center" | १:२९.७७२ | align="center" | - | align="center" | १५ |- ! align="center" | १५ | align="center" | २३ | {{nowrap|{{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]]}} | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | १:२९.७२० | align="center" | १:२९.९४६ | align="center" | - | align="center" | १५ |- ! align="center" | १६ | align="center" | ४१ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]]}} | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | १:३०.१३३ | align="center" | - | align="center" | - | align="center" | ९ |- ! align="center" | १७ | align="center" | १४ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | १:३१.०९८ | align="center" | - | align="center" | - | align="center" | ८ |- ! align="center" | १८ | align="center" | १८ | {{nowrap|{{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | १:३१.१६४ | align="center" | - | align="center" | - | align="center" | ९ |- ! align="center" | १९ | align="center" | ७७ | {{nowrap|{{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | १:३१.६२९ | align="center" | - | align="center" | - | align="center" | ९ |- ! align="center" | २० | align="center" | ११ | {{nowrap|{{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | १:३१.९६७ | align="center" | - | align="center" | - | align="center" | ९ |- ! align="center" | २१ | align="center" | ५ | {{nowrap|{{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | १:३३.७३७ | align="center" | - | align="center" | - | align="center" | ३ |- | अपात्र | align="center" | ६ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | - | align="center" | १:२८.९४१ | align="center" | १:२८.७८९ | align="center" | ० |- class="sortbottom" | colspan="8" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | हादजारचा सुरुवातीचा नववा क्रम तांत्रिक नियमभंगामुळे रद्द झाला; अधिकृत अंतिम ग्रिडनुसार त्याने पिट-लेनमधून सुरुवात केली. |- class="sortbottom" | colspan="8" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="qual"/> |} === हादजारची अपात्रता आणि पिट-लेन सुरुवात === हादजारने सुरुवातीच्या तात्पुरत्या क्रमवारीत नववी वेगवान वेळ दिली होती. मात्र तपासणीत त्याच्या कारच्या डाव्या आणि उजव्या फ्लोअरबोर्डचा काही भाग परवानगी दिलेल्या संदर्भ घनफळाबाहेर २ मिलिमीटर निघालेला असल्याचे आढळले. एफआयएच्या तांत्रिक नियम C3.5.5 चे उल्लंघन निश्चित झाल्यामुळे पंचांनी त्याचे मुख्य पात्रतेतील वर्गीकरण रद्द केले. रेड बुलने निष्कर्षाला विरोध केला नाही.<ref name="fia_had">{{स्रोत बातमी |title=हादजारची पात्रतेतून अपात्रता : एफआयए दस्तऐवज ७० |दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_miami_grand_prix_-_infringement_-_car_6_-_technical_nonconformity_floor_board.pdf |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=३ मे २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="hadjarnews"/> पूर्वीच्या सरावात पुरेसा वेग दाखविल्यामुळे हादजारला शर्यतीत सहभागी होण्याची परवानगी मिळाली. मात्र पार्क फेर्मे अवस्थेत अतिरिक्त पॉवर युनिट घटक आणि इलेक्ट्रॉनिक नियंत्रण भाग बदलल्याने त्याला ग्रिडवरील स्थानाऐवजी पिट-लेनमधून सुरुवात करावी लागली. त्यामुळे केवळ शनिवारची पात्रता वेळ नव्हे तर शर्यतीच्या पहिल्या काही फेऱ्यांतील त्याच्या प्रगतीवरही परिणाम झाला.<ref name="hadjarnews"/><ref name="grid"/> === शर्यतीची अधिकृत सुरुवातीची क्रमवारी === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! ग्रिड स्थान ! कार क्र. ! चालक ! संघ |- ! align="center" | १ | align="center" | १२ | {{nowrap|{{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] |- ! align="center" | २ | align="center" | ३ | {{nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]] |- ! align="center" | ३ | align="center" | १६ | {{nowrap|{{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] |- ! align="center" | ४ | align="center" | १ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]]}} | [[मॅकलारेन]] |- ! align="center" | ५ | align="center" | ६३ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] |- ! align="center" | ६ | align="center" | ४४ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] |- ! align="center" | ७ | align="center" | ८१ | {{nowrap|{{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]]}} | [[मॅकलारेन]] |- ! align="center" | ८ | align="center" | ४३ | {{nowrap|{{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] |- ! align="center" | ९ | align="center" | १० | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] |- ! align="center" | १० | align="center" | २७ | {{nowrap|{{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] |- ! align="center" | ११ | align="center" | ३० | {{nowrap|{{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]]}} | [[रेसिंग बुल्स]] |- ! align="center" | १२ | align="center" | ८७ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]] |- ! align="center" | १३ | align="center" | ५५ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]]}} | [[विलियम्स एफ१]] |- ! align="center" | १४ | align="center" | ३१ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]] |- ! align="center" | १५ | align="center" | २३ | {{nowrap|{{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]]}} | [[विलियम्स एफ१]] |- ! align="center" | १६ | align="center" | ४१ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]]}} | [[रेसिंग बुल्स]] |- ! align="center" | १७ | align="center" | १४ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] |- ! align="center" | १८ | align="center" | १८ | {{nowrap|{{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] |- ! align="center" | १९ | align="center" | ७७ | {{nowrap|{{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] |- ! align="center" | २० | align="center" | ११ | {{nowrap|{{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] |- ! align="center" | २१ | align="center" | ५ | {{nowrap|{{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] |- | पिट-लेन | align="center" | ६ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]] |- class="sortbottom" | colspan="4" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | सर्वात शेवटची कार : हादजार. पात्रतेतील अपात्रतेनंतर परवानगी देण्यात आली, परंतु बदललेल्या घटकांमुळे पिट-लेन सुरुवात बंधनकारक झाली. |- class="sortbottom" | colspan="4" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="grid"/> |} == मुख्य शर्यत == === हवामानाचा अंदाज आणि टायर निवड === रविवारी मोठ्या पावसाचा अंदाज असल्याने शर्यत स्थानिक वेळेनुसार तीन तास आधी घेण्यात आली. शर्यतीपूर्वी ४० टक्के पावसाची शक्यता जाहीर केली होती. सुरुवातीच्या ग्रिडवर हादजारची पिट-लेन कार वगळता सर्व चालक मीडियम टायरवर होते; हादजारने हार्ड मिश्रण निवडले. कोरड्या ट्रॅकवर एकाच पिट-स्टॉपची सामान्य योजना अपेक्षित असली, तरी सेफ्टी कार किंवा पाऊस यामुळे वेगळा पर्याय प्रभावी ठरू शकत होता.<ref name="racereport"/><ref name="hadjarnews"/> === सुरुवात : तीन गाड्यांची चढाओढ === पाच लाल दिवे विझताच पोलवरील आंतोनेलीच्या दोन्ही बाजूंनी व्हर्सटॅपन व लक्लेर यांची चांगली सुरुवात झाली. पहिल्या वळणात आंतोनेली आणि व्हर्सटॅपन या दोघांकडूनही ब्रेकिंगमध्ये चूक झाली; व्हर्सटॅपनचा लक्लेरशी संपर्क झाला आणि त्याची कार पूर्ण वर्तुळात फिरली. इतर वाहनांनी वेळेत टाळल्यामुळे मोठी साखळी धडक टळली; पण व्हर्सटॅपन अनेक स्थानांनी मागे पडला.<ref name="racereport"/> लक्लेरने या गोंधळाचा फायदा घेत पहिल्या क्रमांकावर प्रवेश केला. त्यामागे आंतोनेली, नॉरिस आणि पियास्त्री होते. हॅमिल्टन व कोलापिंटो यांच्यात वळण ११ येथे संपर्क झाला आणि काही कारचे भाग खाली पडले. त्याबाबत पंचांनी नोंद घेतली, परंतु पुढील दंडात्मक कारवाई आवश्यक नसल्याचा निर्णय झाला. रसेलने तिसऱ्या फेरीपर्यंत पियास्त्रीला मागे टाकून चौथा क्रमांक मिळवला.<ref name="racereport"/> === फेऱ्या ४–६ : आघाडीची देवाणघेवाण आणि निवृत्ती === चौथ्या फेरीत आंतोनेलीने अंतिम मोठ्या ब्रेकिंग झोनच्या आसपास लक्लेरवर मात करून पुन्हा आघाडी मिळवली, पण पुढच्याच फेरीत फेरारी चालकाने त्याला मागे टाकले. नॉरिसनेही आंतोनेलीला मागे टाकून दुसऱ्या स्थानावर प्रवेश केला. या झुंजीत शर्यत एका पोलवरून सरळ विजयाकडे जाणारी नव्हती, हे स्पष्ट झाले.<ref name="racereport"/> पाचव्या ते सहाव्या फेरीच्या दरम्यान हादजार वळण १४ जवळ कठड्याला धडकून बाद झाला. त्याच काळात गॅस्लीने लॉसनला ओलांडण्याचा प्रयत्न करताना दोन्ही कारमध्ये संपर्क झाला आणि गॅस्ली शर्यतीतून बाहेर पडला. लॉसन आपल्या कारसह पिटमध्ये परतला पण पुढे भाग घेऊ शकला नाही. हल्केनबर्गनेही आपली ऑडी गॅरेजमध्ये आणून निवृत्ती घेतली. प्रारंभिक सहा-सात फेऱ्यांतच चार चालक स्पर्धेबाहेर गेले.<ref name="racereport"/><ref name="fia_lawson">{{स्रोत बातमी |title=लॉसन व गॅस्ली यांच्यातील धडकेबाबत एफआयएचा निर्णय : दस्तऐवज १०० |दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_miami_grand_prix_-_decision_-_car_30_-_alleged_incident_with_car_10.pdf |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=३ मे २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === सेफ्टी कार : कमी वेळेत बदललेली रणनीती === हादजार व गॅस्ली यांच्या कार सुरक्षितपणे हलवण्यासाठी सेफ्टी कार तैनात करण्यात आली. या काळात वेग मर्यादित झाल्यामुळे काही चालकांना नेहमीपेक्षा कमी सापेक्ष वेळ खर्च करून टायर बदलण्याची संधी मिळाली. व्हर्सटॅपनने हार्ड टायर घालण्यासाठी पिट-स्टॉप घेतला आणि तो तात्पुरत्या क्रमवारीत सोळाव्या क्रमांकावर उतरला; परंतु पुढे न थांबता जास्त काळ जाण्याचा पर्याय त्याच्याकडे राहिला.<ref name="racereport"/> सेफ्टी कार टप्प्यात हवामानाच्या संभाव्य बदलाची माहिती संघांना दिली गेली. अशा वेळी आधी थांबणे योग्य की ओल्या टायरसाठी थांबण्याची शक्यता राखणे योग्य, हा रणनीतीचा प्रश्न असतो. मात्र त्या क्षणी सर्वात महत्त्वाची गोष्ट म्हणजे आघाडीची कार, पिट-स्टॉपच्या निर्णयामुळे झालेले अंतर आणि पुन्हा सुरुवातीवेळी कारमध्ये असलेले कमी अंतर होते.<ref name="racereport"/> === अकरावी फेरी : पुन्हा सुरुवात === अकराव्या फेरीत सेफ्टी कारची तैनाती संपली. लक्लेरने पुढच्या गाड्यांवर नियंत्रण ठेवत पुन्हा वेग वाढवला; पियास्त्रीने रसेलला मागे टाकून चौथे स्थान पटकावले. या वेळी दोघांमधील चढाओढीबाबत पियास्त्रीने रेडिओवर नाराजी व्यक्त केली. आघाडीवर नॉरिसने लक्लेरला मागे टाकले आणि आंतोनेलीही फेरारीच्या जवळ पोहोचला.<ref name="racereport"/> आंतोनेलीने लक्लेरला मागे टाकण्याचा प्रयत्न केला; लक्लेरने एकदा स्थान परत मिळवले, पण अखेरीस मर्सिडीज चालकाने पुढे राहणे निश्चित केले. मागे व्हर्सटॅपन क्रमाने पुढे सरकत होता. अशा वेळी ट्रॅकवर मिळालेले स्थान आणि त्या स्थानासाठी वापरलेला टायरचा साठा दोन्ही महत्त्वाचे ठरतात.<ref name="racereport"/> === मधला टप्पा : नॉरिसची आघाडी आणि मर्सिडीजची प्रतिक्रिया === अठराव्या फेरीपर्यंत नॉरिसने आंतोनेलीवरील आघाडी साधारण अडीच सेकंदांपर्यंत वाढवली. मॅकलारेनचा वेग चांगला होता आणि स्प्रिंटमधील विजयाच्या पार्श्वभूमीवर नॉरिस आणखी एक मोठा निकाल मिळवण्याच्या स्थितीत दिसत होता. मात्र पहिला पिट-स्टॉप कधी घ्यायचा आणि नव्या हार्ड टायरला किती लवकर कार्यरत करायचे, हे पुढील टप्प्याचे निर्णायक प्रश्न होते.<ref name="racereport"/> त्याच दरम्यान पियास्त्री लक्लेरच्या जवळ आला, रसेल आपल्या कारच्या रणनीती मोडविषयी संघाशी चर्चा करत होता, तर व्हर्सटॅपन कमी स्थानावरून पुन्हा गुणांच्या दिशेने चढत होता. सुरुवातीला हलकेच झालेले हॅमिल्टन–कोलापिंटो संपर्क आणि यानंतर हॅमिल्टनला जाणवलेला संभाव्य नुकसानाचा परिणामही शर्यतीतील मध्यगटाच्या गतीवर होता.<ref name="racereport"/> === फेऱ्या २७–२९ : पिट-स्टॉपमुळे नेतृत्वाचा बदल === आंतोनेलीने सत्तावीसाव्या फेरीत आपला महत्त्वाचा पिट-स्टॉप घेऊन हार्ड टायरवर प्रवेश केला. तो व्हर्सटॅपन आणि हॅमिल्टनच्या मागे तात्पुरत्या पाचव्या स्थानावर बाहेर आला. पुढच्याच फेरीत नॉरिसने थांबण्याचा निर्णय घेतला, पण तो ट्रॅकवर परत आला तेव्हा आंतोनेली त्याच्या पुढे होता. हा मायामीच्या मुख्य ग्रांप्रीतील निर्णायक रणनीतिक बदल ठरला.<ref name="racereport"/> पियास्त्रीने काही काळ आघाडी सांभाळली आणि त्याच्या पिट-स्टॉपनंतर व्हर्सटॅपन तात्पुरत्या पहिल्या स्थानावर आला. मात्र व्हर्सटॅपनच्या जुन्या टायरची अवस्था व आंतोनेलीच्या नव्या हार्ड टायरचा वेग यांतील फरक स्पष्ट झाला. एकोणतीसाव्या फेरीत आंतोनेलीने व्हर्सटॅपनला मागे टाकून पुन्हा शर्यतीची आघाडी मिळवली; नॉरिसनेही लवकरच व्हर्सटॅपनला ओलांडले. त्यामुळे आघाडीचा अंतिम संघर्ष मर्सिडीज विरुद्ध मॅकलारेन असा बनला.<ref name="racereport"/> === फेऱ्या ३०–४० : आंतोनेली आणि नॉरिस यांच्यातील अंतर === मुख्य पिट-स्टॉप साखळी पूर्ण होताच आंतोनेलीच्या पुढे नॉरिस दिसत होता, पण दोघांतील फरक फार मोठा नव्हता. ३४व्या फेरीत आंतोनेलीने गिअर खाली आणताना काही अडचण येत असल्याचे सांगितले. नॉरिसने त्याचा फायदा घेण्याचा प्रयत्न करत अंतर सुमारे १.४ सेकंदांपर्यंत कमी केले. शर्यतीतील आघाडीचा निर्णय अद्याप निश्चित नव्हता.<ref name="racereport"/> या वेळी एका बाजूला नॉरिसने आंतोनेलीच्या अंतरात सातत्याने घट करणे आणि दुसऱ्या बाजूला आंतोनेलीने टायर व कारची स्थिती राखून प्रतिसाद देणे अशी झुंज सुरू होती. नॉरिसने आघाडीसाठी झटताना टायरची उपलब्ध पकड आणि नंतरच्या फेऱ्यांची झीज यांचीही काळजी घ्यावी लागत होती. पियास्त्रीने वेगळ्या भागात रसेलला मागे टाकून पुढे प्रगती केली.<ref name="racereport"/> === शेवटच्या दहा फेऱ्या : पियास्त्रीचा पोडियमसाठी पाठलाग === पियास्त्रीने शेवटच्या टप्प्यात व्हर्सटॅपनचा पाठलाग केला आणि ४९व्या फेरीत त्याला मागे टाकले. त्यानंतर त्याच्या पुढे लक्लेर होता. तिसऱ्या स्थानासाठीच्या लढतीत पियास्त्रीने वेग टिकवून फेरारी चालकाच्या अगदी जवळ पोहोचला. त्याच वेळी रसेल आणि व्हर्सटॅपन यांच्यातही अंतिम क्रमासाठी झुंज सुरू होती.<ref name="racereport"/> शेवटच्या काही फेऱ्यांमध्ये हलक्या पावसाच्या थेंबांची नोंद झाली, परंतु मुसळधार पावसामुळे टायर बदलण्याची गरज प्रत्यक्षात निर्माण झाली नाही. नॉरिसला कारच्या पुढील विंगविषयी सावधगिरी बाळगण्याचे संदेश मिळाले. आंतोनेलीने अंतर पुन्हा वाढवत विजय मिळवण्याची शक्यता मजबूत केली.<ref name="racereport"/> === शेवटची फेरी : लक्लेरचा फिरकी प्रसंग === पियास्त्रीने लक्लेरला मागे टाकून तिसरे स्थान मिळवले. लक्लेरच्या कारला पुढे फिरकी आली आणि ती कठड्याला स्पर्श करून पुढे चालू राहिली. मात्र कारची उजव्या वळणांवरील हाताळणी बिघडल्याचे त्याने सांगितले. या स्थितीत त्याने काही चिकेनचा मार्ग ओलांडला आणि अंतिम फेरी पूर्ण केली. रसेलने त्याला मागे टाकून चौथे, व्हर्सटॅपनने पाचवे स्थान मिळवले.<ref name="racereport"/><ref name="fia_lec"/> पंचांनी या फेऱ्यांचा तपशील नंतर तपासून लक्लेरने वारंवार ट्रॅकच्या बाहेर जाऊन टिकाऊ लाभ घेतल्याचे निश्चित केले. कारमध्ये तांत्रिक समस्या असणे हे नियमानुसार मार्ग सोडण्यासाठी पुरेसे न्याय्य कारण नाही, असे त्यांचे म्हणणे होते. त्यामुळे शर्यतीनंतर ड्राइव्ह-थ्रू दंड देण्यात आला आणि तो २० सेकंदांच्या अतिरिक्त वेळेत रूपांतरित करण्यात आला. परिणामी लक्लेरची अंतिम क्रमवारी सहाव्याऐवजी आठवी झाली.<ref name="fia_lec"/><ref name="penaltynews">{{स्रोत बातमी |title=मायामी ग्रांप्रीनंतर लक्लेरला वेळदंड |दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/leclerc-penalised-by-miami-grand-prix-stewards-amid-multiple-post-race-investigations.2WRnpMfi71Yt8qT07r1eK0 |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=३ मे २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === अंतिम निकाल आणि विजयाचे महत्त्व === आंतोनेलीने १:३३:१९.२७३ या वेळेत ५७ फेऱ्या पूर्ण केल्या. नॉरिस ३.२६४ सेकंद मागे दुसरा आणि पियास्त्री २७.०९२ सेकंद मागे तिसरा ठरला. रसेल चौथा, व्हर्सटॅपन पाचवा, हॅमिल्टन सहावा आणि कोलापिंटो सातवा राहिला. सायेन्स नववा व अल्बोन दहावा असल्याने विलियम्सने पहिल्यांदा त्या वर्षी एकाच ग्रांप्रीत दोन्ही चालकांकडून गुण मिळवले.<ref name="race"/><ref name="racereport"/> आंतोनेलीचा हा सलग तिसरा ग्रांप्री विजय ठरला. पहिल्या तीन पोल पोझिशनवरून केलेल्या तीन शर्यतींच्या सुरुवातींचे विजयात रूपांतर करणारा तो पहिला चालक ठरल्याचे अधिकृत शर्यत वृत्तान्तात नमूद करण्यात आले. त्याने हंगामातील आपली अजिंक्यपदातील आघाडी रसेलवर २० गुणांपर्यंत वाढवली. नॉरिसने स्प्रिंट आणि मुख्य शर्यतीत मिळून २६ गुण मिळवून मॅकलारेनला महत्त्वाची गुणप्राप्ती करून दिली.<ref name="racereport"/><ref name="points"/> === मुख्य शर्यतीचे निकाल === खालील वर्गीकरण शर्यतीनंतर लागू करण्यात आलेल्या दंडांसह अंतिम अधिकृत निकालावर आधारित आहे. स्थान नोंदवलेली नसलेली वाहने निवृत्त म्हणून दाखवली आहेत.<ref name="race"/> {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान ! कार क्र. ! चालक ! संघ ! पूर्ण फेऱ्या ! वेळ / अंतर / स्थिती ! गुण |- ! align="center" | १ | align="center" | १२ | {{nowrap|{{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | ५७ | align="center" | १:३३:१९.२७३ | align="center" | २५ |- ! align="center" | २ | align="center" | १ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]]}} | [[मॅकलारेन]] | align="center" | ५७ | align="center" | +३.२६४ | align="center" | १८ |- ! align="center" | ३ | align="center" | ८१ | {{nowrap|{{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]]}} | [[मॅकलारेन]] | align="center" | ५७ | align="center" | +२७.०९२ | align="center" | १५ |- ! align="center" | ४ | align="center" | ६३ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | ५७ | align="center" | +४३.०५१ | align="center" | १२ |- ! align="center" | ५ | align="center" | ३ | {{nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | ५७ | align="center" | +४८.९४९ | align="center" | १० |- ! align="center" | ६ | align="center" | ४४ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | ५७ | align="center" | +५३.७५३ | align="center" | ८ |- ! align="center" | ७ | align="center" | ४३ | {{nowrap|{{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | ५७ | align="center" | +६१.८७१ | align="center" | ६ |- ! align="center" | ८ | align="center" | १६ | {{nowrap|{{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | ५७ | align="center" | +६४.२४५ | align="center" | ४ |- ! align="center" | ९ | align="center" | ५५ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]]}} | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | ५७ | align="center" | +८२.०७२ | align="center" | २ |- ! align="center" | १० | align="center" | २३ | {{nowrap|{{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]]}} | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | ५७ | align="center" | +९०.९७२ | align="center" | १ |- ! align="center" | ११ | align="center" | ८७ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | ५६ | align="center" | +१ फेरी | align="center" | ० |- ! align="center" | १२ | align="center" | ५ | {{nowrap|{{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | ५६ | align="center" | +१ फेरी | align="center" | ० |- ! align="center" | १३ | align="center" | ३१ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | ५६ | align="center" | +१ फेरी | align="center" | ० |- ! align="center" | १४ | align="center" | ४१ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]]}} | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | ५६ | align="center" | +१ फेरी | align="center" | ० |- ! align="center" | १५ | align="center" | १४ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | ५६ | align="center" | +१ फेरी | align="center" | ० |- ! align="center" | १६ | align="center" | ११ | {{nowrap|{{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | ५६ | align="center" | +१ फेरी | align="center" | ० |- ! align="center" | १७ | align="center" | १८ | {{nowrap|{{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | ५६ | align="center" | +१ फेरी | align="center" | ० |- ! align="center" | १८ | align="center" | ७७ | {{nowrap|{{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | ५५ | align="center" | +२ फेऱ्या | align="center" | ० |- | align="center" | — | align="center" | २७ | {{nowrap|{{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | ७ | निवृत्त | align="center" | ० |- | align="center" | — | align="center" | ३० | {{nowrap|{{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]]}} | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | ६ | निवृत्त | align="center" | ० |- | align="center" | — | align="center" | १० | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | ४ | निवृत्त | align="center" | ० |- | align="center" | — | align="center" | ६ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | ४ | निवृत्त | align="center" | ० |- class="sortbottom" | colspan="7" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="race"/> |} === सर्वात वेगवान फेरी === नॉरिसने ३५व्या फेरीत १:३१.८६९ अशी शर्यतीतील सर्वात वेगवान फेरी नोंदवली. अंतिम फेरीतील स्थानांशी या फेरीची क्रमवारी गल्लत करू नये: विजेता आंतोनेली असला, तरी सर्वात वेगवान स्वतंत्र शर्यत फेरी नॉरिसच्या नावावर होती.<ref name="race"/><ref name="racereport"/> अधिकृत सर्वात वेगवान फेऱ्यांची वर्गवारी: <ref name="MIA26_FASTEST">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ मियामी ग्रांप्री – सर्वात वेगवान फेऱ्या|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1284/miami/fastest-laps|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=३ मे २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१९ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> मुख्य शर्यतीतील प्रत्येक चालकाची सर्वोत्तम नोंदवलेली फेरी खाली दिली आहे. या स्वतंत्र फेऱ्यांच्या वेळांवर टायरची स्थिती, इंधन-भार आणि वाहतुकीचा परिणाम होऊ शकतो; म्हणून त्यांची थेट तुलना संपूर्ण शर्यतीतील सरासरी वेगाशी करता येत नाही.<ref name="MIA26_FASTEST"/> '''सर्व चालकांच्या सर्वात वेगवान फेऱ्या:''' {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! क्रम ! चालक ! संघ ! वेगवान फेरीचा क्रमांक ! वेळ |- ! align="center" | १ | {{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]] | [[मॅकलारेन]] | align="center" | ३५ | align="center" | १:३१.८६९ |- ! align="center" | २ | {{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]] | [[मॅकलारेन]] | align="center" | ३० | align="center" | १:३१.९४९ |- ! align="center" | ३ | {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | ३४ | align="center" | १:३१.९६८ |- ! align="center" | ४ | {{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | ५३ | align="center" | १:३२.४४६ |- ! align="center" | ५ | {{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | ४४ | align="center" | १:३२.५१५ |- ! align="center" | ६ | {{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | २९ | align="center" | १:३२.६७६ |- ! align="center" | ७ | {{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | ३० | align="center" | १:३३.०२६ |- ! align="center" | ८ | {{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | ३३ | align="center" | १:३३.०३५ |- ! align="center" | ९ | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | २४ | align="center" | १:३३.११० |- ! align="center" | १० | {{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | ५६ | align="center" | १:३३.५०० |- ! align="center" | ११ | {{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | ३३ | align="center" | १:३३.७१२ |- ! align="center" | १२ | {{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | २८ | align="center" | १:३३.७४४ |- ! align="center" | १३ | {{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]] | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | ३० | align="center" | १:३३.७८४ |- ! align="center" | १४ | {{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]] | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | ३० | align="center" | १:३४.०५८ |- ! align="center" | १५ | {{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | ४ | align="center" | १:३४.५२३ |- ! align="center" | १६ | {{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | ४६ | align="center" | १:३४.५९४ |- ! align="center" | १७ | {{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | ५७ | align="center" | १:३४.७१६ |- ! align="center" | १८ | {{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]] | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | ३ | align="center" | १:३४.८१४ |- ! align="center" | १९ | {{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | ४ | align="center" | १:३४.८३३ |- ! align="center" | २० | {{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | ४ | align="center" | १:३४.८५६ |- ! align="center" | २१ | {{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | ३१ | align="center" | १:३४.८९५ |- ! align="center" | २२ | {{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | १६ | align="center" | १:३६.०८० |- class="sortbottom" | colspan="5" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="MIA26_FASTEST"/> |} == शर्यतीनंतरचे विश्लेषण == === मर्सिडीज विरुद्ध मॅकलारेन === शुक्रवारच्या सॉफ्ट टायर प्रयत्नात वेळेचे योग्य चित्र न मिळाल्यानंतरही मर्सिडीजने मुख्य पात्रता आणि शर्यतीच्या निर्णायक पिट-स्टॉपवेळी सर्वाधिक फायदा मिळवला. आंतोनेलीने सुरुवातीला आघाडी गमावली, परंतु नवीन टायरवर आणि योग्य वेळच्या थांब्यावर आधारलेली पुनरागमनाची रणनीती अंमलात आणली. त्यामुळे विजयासाठी केवळ पोलवरून पहिल्या फेरीत पुढे जाणे अनिवार्य नसते, हे या निकालाने दाखवले.<ref name="fp_report"/><ref name="racereport"/> मॅकलारेनच्या दृष्टीने स्प्रिंटमधील पहिली दोन स्थाने आणि मुख्य शर्यतीतील दुसरे व तिसरे स्थान महत्त्वाचे होते. शुक्रवारी नॉरिसने मिळवलेला स्प्रिंट पोल, शनिवारी केलेला विजय आणि रविवारी शेवटपर्यंत आंतोनेलीवर टाकलेला दबाव यावरून त्यांच्या सुधारणांचा प्रत्यक्ष स्पर्धेत फायदा दिसून आला. तथापि मुख्य शर्यतीतील आंतोनेलीच्या आधी घेतलेल्या पिट-स्टॉपमुळे नॉरिसची पहिली जागा हातातून गेली.<ref name="sprintreport"/><ref name="racereport"/> === फेरारीची गती आणि अंतिम नुकसान === फेरारीने शुक्रवारचा मुक्त सराव जिंकला, स्प्रिंटमध्ये तिसरे स्थान मिळवले आणि रविवारच्या सुरुवातीला आघाडीही घेतली. लक्लेरने वेगवान सुरुवात आणि आंतोनेलीशी प्रारंभीची चढाओढ यामुळे शर्यत खुली ठेवली. परंतु पुढील टप्प्यात मॅकलारेन आणि मर्सिडीजच्या गाड्यांनी केलेली प्रगती तसेच शेवटच्या फेरीतील त्याची घटना यामुळे अपेक्षित पोडियम मिळाले नाही.<ref name="fp_report"/><ref name="sprintreport"/><ref name="racereport"/> लक्लेरच्या कारच्या स्थितीविषयी चौकशी करून पंचांनी दोन प्रश्न वेगळे हाताळले: ट्रॅक कापून मिळालेला लाभ आणि यांत्रिक बिघाड असताना कार चालू ठेवण्याची सुरक्षितता. पहिल्या मुद्द्यावर दोषी ठरवून वेळदंड दिला, दुसऱ्यावर पुरावा अपुरा असल्याने स्वतंत्र दंड दिला नाही. परिणामांचे कारण स्पष्ट केल्यामुळे अंतिम आठवे स्थान कसे ठरले, हे समजण्यास मदत होते.<ref name="fia_lec"/> === रेड बुल, अल्पाइन आणि विलियम्स === रेड बुलसाठी व्हर्सटॅपनचा पहिल्या वळणातील स्पिन आणि हादजारच्या गाडीची तांत्रिक अपात्रता व नंतरची निवृत्ती या दोन वेगळ्या अडचणी होत्या. व्हर्सटॅपनने मागच्या गटातून परत येऊन पाचवे स्थान मिळवले, तर हादजारला पिट-लेन सुरुवात आणि अल्पकाळातच शर्यतीतून बाहेर पडावे लागले. परवानगीयोग्य वाहनरचना आणि शर्यतीतील ड्रायव्हिंग कौशल्य या दोन स्वतंत्र कामगिरीची तुलना या सप्ताहांतातून करता येते.<ref name="race"/><ref name="hadjarnews"/><ref name="racereport"/> अल्पाइनच्या गॅस्लीची शर्यत लवकर संपली, परंतु कोलापिंटो सातवा राहून सहा गुण मिळवू शकला. त्याच्यासाठी पात्रतेतील आठवे स्थान आणि अंतिम सातवे स्थान हा सकारात्मक निकाल होता. विलियम्सने सायेन्सचे नववे आणि अल्बोनचे दहावे स्थान मिळवून दुहेरी गुणप्राप्ती केली. स्प्रिंट पात्रता किंवा स्प्रिंटमधील अडचणीतून मुख्य शर्यतीत पुनरागमन शक्य असल्याचे हे उदाहरण होते.<ref name="race"/><ref name="qual"/><ref name="racereport"/> === पुढील अजिंक्यपदासाठी परिणाम === मायामीच्या आधी असलेली आंतोनेलीची रसेलवरील ९ गुणांची आघाडी स्प्रिंट आणि मुख्य ग्रांप्रीनंतर २० गुणांवर गेली. मर्सिडीजने १८० गुणांसह कारनिर्माते अजिंक्यपदात मोठी आघाडी कायम ठेवली; फेरारी ११० आणि मॅकलारेन ९४ गुणांवर होते. तरी मॅकलारेनने मायामीमध्ये ४८ गुण मिळवून या फेरीतील प्रभावी संघ कामगिरी केली. पुढील फेरी कॅनडामध्ये होती.<ref name="points"/><ref name="event"/> === पंचांचे निर्णय आणि चौकश्या === ==== शुक्रवार : स्प्रिंट पात्रतेतील वेळा आणि ग्रिड ==== स्प्रिंट पात्रतेतील ट्रॅक मर्यादा उल्लंघनामुळे अल्बोनच्या वेळांमध्ये बदल करण्यात आले. अधिकृत स्प्रिंट ग्रिडवर त्याला १८वे स्थान देण्यात आले; सराव व पात्रता सारणीत दिसणाऱ्या वेळांवरून सरळ ग्रिड क्रम गृहित धरता येत नाही. अलोन्सो आणि स्ट्रोलच्या १०७ टक्के निकषावरील परवानग्याही स्वतंत्रपणे नोंदल्या गेल्या.<ref name="sprintgrid"/><ref name="sq"/><ref name="fiaindex"/> ==== शनिवार : आंतोनेलीला स्प्रिंट वेळदंड ==== आंतोनेलीने चार वेळा योग्य कारणाशिवाय ट्रॅकबाहेर गाडी नेल्याचे एफआयएच्या ४९ क्रमांकाच्या दस्तऐवजात नमूद आहे. तिसऱ्या वेळी काळा-पांढरा ध्वज दाखवून इशारा देण्यात आला; चौथ्या वेळी पाच सेकंदांचा वेळदंड देण्यात आला. त्यामुळे चौथा म्हणून फिनिश करूनही त्याला सहाव्या स्थानाचेच गुण मिळाले.<ref name="fia_ant"/><ref name="sprint"/> ==== शनिवार : बोर्तोलेतोची तांत्रिक अपात्रता ==== इंजिन इन्टेक एअर प्रेशर सर्व परिस्थितीत ४.८ बारएपेक्षा कमी राहणे आवश्यक होते. तपासणीतील मोजमापाने ही मर्यादा ओलांडल्याचे दाखवले. ऑडीने गरम वातावरणात दाब वाढल्याचे आणि नंतर दुरुस्तीचे उपाय केल्याचे सांगितले; तरी उल्लंघन झालेल्या फेरीत नियमांचे पालन झाले नव्हते. परिणामी बोर्तोलेतोला स्प्रिंटमधून अपात्र करण्यात आले.<ref name="fia_bor"/><ref name="bortnews"/> ==== शनिवार : हादजारची मुख्य पात्रतेतील अपात्रता ==== हादजारच्या गाडीच्या दोन्ही बाजूंच्या फ्लोअरबोर्डचे भाग नियमांनी दिलेल्या घनफळाबाहेर २ मिलिमीटर असल्याचे आढळले. एफआयएने त्याला मुख्य पात्रतेतून अपात्र केले. पूर्वीच्या सरावातील वेळांवरून स्पर्धा सुरू करण्याची परवानगी दिली गेली, पण कारचे काही घटक पार्क फेर्मेनंतर बदलल्याने पिट-लेन सुरुवात आवश्यक ठरली.<ref name="fia_had"/><ref name="hadjarnews"/> ==== रविवार : लॉसन–गॅस्ली धडकेवरील निर्णय ==== गॅस्लीने वळण १७ मध्ये बाहेरच्या बाजूने लॉसनला मागे टाकण्याचा प्रयत्न केला होता. त्या वेळी गॅस्लीच्या कारने वळणाच्या शिखरापूर्वी आघाडी घेतल्याचे पंचांना दिसले. मात्र लॉसनच्या कारचा गिअरबॉक्स ब्रेकिंगमध्ये अचानक निकामी झाला होता. टेलिमेट्री, ऑनबोर्ड व्हिडिओ आणि रेडिओ तपासल्यावर ही यांत्रिक बिघाडामुळे झालेली घटना असल्याचे ठरवण्यात आले; लॉसनला आगाऊ ही समस्या ओळखता आली नसती. म्हणून कोणताही दंड देण्यात आला नाही.<ref name="fia_lawson"/> ==== रविवार : व्हर्सटॅपनचा पिट-एक्झिट दंड ==== व्हर्सटॅपन सेफ्टी कारच्या टप्प्यात पिटमधून बाहेर आला. सुरुवातीला पुरेशा व्हिडिओ पुराव्याअभावी त्वरित निर्णय देता आला नाही. इतर कॅमेऱ्यांवरील दृश्ये पाहिल्यानंतर डाव्या पुढील टायरचा बाह्य भाग पिट-एक्झिटच्या अखंड पांढऱ्या रेषेच्या पलीकडे गेला होता, असे पंचांनी निश्चित केले. त्याच्या एकूण वेळेत पाच सेकंद जोडण्यात आले; तरी तो अंतिम पाचव्या स्थानावर राहिला.<ref name="fia_ver">{{स्रोत बातमी |title=व्हर्सटॅपनच्या पिट-एक्झिट उल्लंघनावर निर्णय : दस्तऐवज ९९ |दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_miami_grand_prix_-_infringement_-_car_3_-_pit_exit_incident.pdf |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=३ मे २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="race"/> ==== रविवार : लक्लेरचा २० सेकंदांचा दंड ==== अंतिम फेरीतील फिरकीनंतर लक्लेरला उजवी वळणे व्यवस्थित घेता येत नव्हती. त्याने एकाहून अधिक चिकेन कापून मार्ग पूर्ण केला. पंचांनी यातून वारंवार टिकाऊ लाभ मिळाल्याचे मानून ड्राइव्ह-थ्रू दंड ठोठावला. शर्यत संपलेली असल्याने तो २० सेकंदांच्या वेळदंडात रूपांतरित झाला. संभाव्य असुरक्षित यांत्रिक स्थितीत गाडी पुढे चालवल्याबद्दल मात्र स्पष्ट पुरावा नसल्याने वेगळी कारवाई केली नाही.<ref name="fia_lec"/> ==== रविवार : बोट्टासचा पिट-लेन वेगदंड ==== कॅडिलॅकचा बोट्टास पिट-लेनमध्ये ८९.५ किमी/ताशी वेगाने चालत असल्याचे नोंदले गेले. त्या सप्ताहांताची पिट-लेन मर्यादा ८० किमी/ताशी असल्याने तो ९.५ किमी/ताशी अधिक वेगात होता. ठरलेल्या दंडमार्गदर्शक नियमांनुसार त्याला ड्राइव्ह-थ्रू दंड देण्यात आला.<ref name="fia_bot">{{स्रोत बातमी |title=बोट्टासच्या पिट-लेन वेग उल्लंघनावर निर्णय : दस्तऐवज ८० |दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_miami_grand_prix_-_infringement_-_car_77_-_pit_lane_speeding.pdf |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=३ मे २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> ==== रविवार : दंड न लावण्याचे निर्णय ==== रसेल आणि व्हर्सटॅपन यांच्यात वळण १ येथे झालेल्या किरकोळ संपर्काची तपासणी केल्यानंतर दोन्ही चालकांनी तो सामान्य रेसिंग प्रसंग असल्याचे सांगितले. पंचांनी उपलब्ध व्हिडिओ, टेलिमेट्री आणि स्थान माहिती पाहून कोणतीही पुढील कारवाई न करण्याचे ठरवले.<ref name="fia_russ">{{स्रोत बातमी |title=रसेल आणि व्हर्सटॅपन संपर्कावर एफआयएचा निर्णय : दस्तऐवज ९५ |दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_miami_grand_prix_-_decision_-_car_63_-_alleged_incident_with_car_3.pdf |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=३ मे २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> हादजारच्या अपघातामुळे वळण १५ जवळ पिवळा ध्वज दाखवण्यात आला होता. ओकन व अलोन्सो या चालकांनी त्या वेळी वेग पुरेसा कमी केला का, याची तपासणी झाली. पंचांनी दोन्ही प्रकरणांत संबंधित चालकांनी पिवळ्या ध्वजाच्या परिस्थितीला योग्य प्रतिसाद दिल्याचे मानून दंड दिला नाही.<ref name="fia_oco">{{स्रोत बातमी |title=ओकनवरील पिवळ्या ध्वजाच्या चौकशीचा निर्णय : दस्तऐवज ९१ |दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_miami_grand_prix_-_decision_-_car_31_-_alleged_yellow_flag_infringement.pdf |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=३ मे २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="fia_alo">{{स्रोत बातमी |title=अलोन्सोवरील पिवळ्या ध्वजाच्या चौकशीचा निर्णय : दस्तऐवज ९३ |दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_miami_grand_prix_-_decision_-_car_14_-_alleged_yellow_flag_infringement.pdf |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=३ मे २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> == निकालानंतर गुणतालिका == खालील आकडे मायामी स्प्रिंट आणि मुख्य शर्यतीनंतरचे आहेत. पहिल्या चार फेऱ्यांतील सर्व गुण यात समाविष्ट आहेत; पुढील कोणत्याही फेरीतील गुण यात धरलेले नाहीत.<ref name="points"/> === चालक अजिंक्यपद गुणतालिका === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! क्रम ! चालक ! संघ ! गुण |- ! align="center" | १ | {{nowrap|{{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १०० |- ! align="center" | २ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | ८० |- ! align="center" | ३ | {{nowrap|{{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | ५९ |- ! align="center" | ४ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]]}} | [[मॅकलारेन]] | align="center" | ५१ |- ! align="center" | ५ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | ५१ |- ! align="center" | ६ | {{nowrap|{{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]]}} | [[मॅकलारेन]] | align="center" | ४३ |- ! align="center" | ७ | {{nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | २६ |- ! align="center" | ८ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | १७ |- ! align="center" | ९ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | १६ |- ! align="center" | १० | {{nowrap|{{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]]}} | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | १० |- ! align="center" | ११ | {{nowrap|{{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | ७ |- ! align="center" | १२ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]]}} | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | ४ |- ! align="center" | १३ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | ४ |- ! align="center" | १४ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]]}} | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | ४ |- ! align="center" | १५ | {{nowrap|{{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | २ |- ! align="center" | १६ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | १ |- ! align="center" | १७ | {{nowrap|{{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]]}} | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | १ |- ! align="center" | १८ | {{nowrap|{{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | ० |- ! align="center" | १९ | {{nowrap|{{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | ० |- ! align="center" | २० | {{nowrap|{{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | ० |- ! align="center" | २१ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | ० |- ! align="center" | २२ | {{nowrap|{{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | ० |- class="sortbottom" | colspan="4" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="points"/> |} === कारनिर्माते अजिंक्यपद गुणतालिका === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! क्रम ! संघ ! गुण |- ! align="center" | १ | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १८० |- ! align="center" | २ | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | ११० |- ! align="center" | ३ | [[मॅकलारेन]] | align="center" | ९४ |- ! align="center" | ४ | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | ३० |- ! align="center" | ५ | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | २३ |- ! align="center" | ६ | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | १८ |- ! align="center" | ७ | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | १४ |- ! align="center" | ८ | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | ५ |- ! align="center" | ९ | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | २ |- ! align="center" | १० | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | ० |- ! align="center" | ११ | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | ० |- class="sortbottom" | colspan="3" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="points"/> |} == हे सुद्धा पहा == # [[फॉर्म्युला वन]] # [[मायामी ग्रांप्री]] # [[मायामी आंतरराष्ट्रीय ऑटोड्रोम]] # [[२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम]] # [[फॉर्म्युला वन ग्रांप्री यादी]] # [[फॉर्म्युला वन चालक अजिंक्यपद यादी]] # [[फॉर्म्युला वन कारनिर्माते अजिंक्यपद यादी]] # [[फॉर्म्युला वन सर्किटांची यादी]] == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} ==तळटीप== {{reflist|group=टीप}} == बाह्य दुवे == * [https://www.formula1.com/en/racing/2026/miami मायामी ग्रांप्रीची अधिकृत माहिती] * [https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1284/miami/race-result अधिकृत मुख्य शर्यतीचा निकाल] * [https://www.fia.com/documents/championships/fia-formula-one-world-championship-14/season/season-2026-2072/event/Miami%20Grand%20Prix एफआयएची अधिकृत निर्णयपत्रे] {{माहितीचौकट ग्रांप्री शर्यत | हंगाम = २०२६ | ग्रांप्री = मायामी ग्रांप्री | हंगामातील_मागील_शर्यत = २०२६ जपानी ग्रांप्री | हंगामातील_पुढील_शर्यत = २०२६ कॅनेडियन ग्रांप्री | ग्रांप्री_मागील_शर्यत = २०२५ मायामी ग्रांप्री | ग्रांप्री_पुढील_शर्यत = २०२७ मायामी ग्रांप्री }} {{२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम}} {{फॉर्म्युला वन अजिंक्यपद}} [[वर्ग:मायामी ग्रांप्री]] [[वर्ग:२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम]] 3bktvv1s4gufhsozqvozjm5jtryx6uc 0 385286 2723278 2719133 2026-10-19T20:20:05Z Koolkrazy 1591 [[२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम]] ला असणारे पुनर्निर्देशन हटविले 2723278 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट ग्रांप्री शर्यत माहिती | प्रकार = एफ.१ | देश = कॅनडा | ग्रांप्री = कॅनेडियन | चित्र = Circuit Gilles Villeneuve.svg | चित्र_शीर्षक = सर्किट जिल व्हिलन्यूव्हचा आराखडा | दिनांक = मे २४ | वर्ष = २०२६ | अधिकृत_नाव = फॉर्म्युला १ लेनोव्हो ग्रांप्री दु कॅनडा २०२६ | शर्यत_क्रमांक = ५ | हंगामात_एकूण_शर्यती = २३ | शर्यतीचे_ठिकाण = [[सर्किट जिल व्हिलन्यूव्ह]], [[माँत्रिआल]], [[कॅनडा]] | सर्किट_प्रकार = अर्ध-स्थायी शर्यत सर्किट | सर्किट_अंतर_किमी = ४.३६१ | सर्किट_अंतर_मैल = २.७१० | एकूण_फेऱ्या = ६८ | एकूण_अंतर_किमी = २९६.५४८ | एकूण_अंतर_मैल = १८४.२६६ | हवामान = थंड व ढगाळ; शर्यत सुरू होताना ओलसर, नंतर कोरडा ट्रॅक | पोल_चालक = [[जॉर्ज रसेल]] | पोल_देश = GBR | पोल_संघ = [[मर्सिडीज-बेंझ]] | पोल_वेळ = १:१२.५७८ | जलद_चालक = [[किमी आंतोनेली]] | जलद_देश = ITA | जलद_संघ = [[मर्सिडीज-बेंझ]] | जलद_वेळ = १:१४.२१० | जलद_फेरी = ६८ | पहिला_चालक = [[किमी आंतोनेली]] | पहिला_देश = ITA | पहिला_संघ = [[मर्सिडीज-बेंझ]] | दुसरा_चालक = [[लुइस हॅमिल्टन]] | दुसरा_देश = GBR | दुसरा_संघ = [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | तिसरा_चालक = [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | तिसरा_देश = NED | तिसरा_संघ = [[रेड बुल रेसिंग]] | हंगामातील_मागील_शर्यत = २०२६ मायामी ग्रांप्री | हंगामातील_पुढील_शर्यत = २०२६ मोनॅको ग्रांप्री | ग्रांप्री_मागील_शर्यत = २०२५ कॅनेडियन ग्रांप्री | ग्रांप्री_पुढील_शर्यत = २०२७ कॅनेडियन ग्रांप्री }} '''२०२६ कॅनेडियन ग्रांप्री''' (अधिकृत नाव: '''फॉर्म्युला १ लेनोव्हो ग्रांप्री दु कॅनडा २०२६''') ही २४ मे २०२६ रोजी [[माँत्रिआल]] येथील [[सर्किट जिल व्हिलन्यूव्ह]]वर झालेली [[२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम|२०२६ फॉर्म्युला वन जागतिक अजिंक्यपद]] स्पर्धेतील पाचवी मुख्य शर्यत होती. २२ ते २४ मेदरम्यान आयोजित या सप्ताहांतात कॅनडाच्या इतिहासातील पहिली फॉर्म्युला वन स्प्रिंट शर्यतही झाली. त्यामुळे शुक्रवारी एकच मुक्त सराव, त्यानंतर स्प्रिंट पात्रता, शनिवारी स्प्रिंट व मुख्य पात्रता आणि रविवारी ग्रांप्री असा कार्यक्रम होता.<ref name="can_hub">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ कॅनेडियन ग्रांप्री – कार्यक्रम आणि निकाल|दुवा=https://www.formula1.com/en/racing/2026/canada|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=२४ मे २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="can_pirelli">{{स्रोत बातमी|title=मॉन्ट्रिआलमधील पहिल्या स्प्रिंटसाठी टायर आणि रणनीतीची माहिती|दुवा=https://press.pirelli.com/the-first-sprint-in-montreal/|प्रकाशक=पिरेली|दिनांक=१८ मे २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> मर्सिडीजचा [[किमी आंतोनेली]] याने मुख्य ग्रांप्री जिंकली. [[स्कुदेरिआ फेरारी|फेरारी]]चा [[लुइस हॅमिल्टन]] दुसरा आणि [[रेड बुल रेसिंग]]चा [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] तिसरा राहिला. पोलवरून सुरुवात केलेल्या मर्सिडीजच्या [[जॉर्ज रसेल]]ला आंतोनेलीशी चाललेल्या आघाडीच्या चुरशीत ३०व्या फेरीत पॉवर युनिटमधील बिघाडामुळे निवृत्त व्हावे लागले. आंतोनेलीचा हा सलग चौथा मुख्य ग्रांप्री विजय होता. शनिवारची २३ फेऱ्यांची स्प्रिंट रसेलने जिंकली; त्यात नॉरिस दुसरा आणि आंतोनेली तिसरा राहिला.<ref name="can_rreport">{{स्रोत बातमी|title=कॅनडामध्ये आंतोनेलीचा विजय; रसेल तांत्रिक बिघाडामुळे बाहेर|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/antonelli-wins-dramatic-canadian-grand-prix-as-russell-retires-amid-thrilling-mercedes-battle.MzvclJaqCidlYMUXonuDq|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=२४ मे २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="can_sprint">{{स्रोत बातमी|title=कॅनडा स्प्रिंटमध्ये रसेलचा विजय आणि मर्सिडीज चालकांत चुरस|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/russell-clings-on-to-win-canada-sprint-after-clashing-with-antonelli.6Ggn92sBNEdqizMYOT44fb|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=२३ मे २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> रविवारची शर्यत नियोजित ७०ऐवजी ६८ फेऱ्यांची ठरली. शर्यत सुरू होण्याआधी आर्विड लिंडब्लाडच्या गाडीतील क्लचच्या बिघाडामुळे अतिरिक्त फॉर्मेशन फेऱ्या घ्याव्या लागल्या. ओली असल्याचा भास असलेल्या पण झपाट्याने कोरड्या होणाऱ्या ट्रॅकवर मॅकलारेनने इंटरमीडिएट टायर निवडले; त्याउलट आघाडीच्या इतर बहुतेक गाड्या सॉफ्ट टायरवर होत्या. या भिन्न निवडीमुळे सुरुवातीच्या काही फेऱ्यांत आघाडीची क्रमवारी वारंवार बदलली.<ref name="can_rreport"/><ref name="can_mercedes">{{स्रोत बातमी|title=मॉन्ट्रिआलमधील मर्सिडीजचा शर्यत-अहवाल|दुवा=https://www.mercedesamgf1.com/reports/race-report-bittersweet-sunday-in-montreal|प्रकाशक=मर्सिडीज-एएमजी पेट्रोनास एफ१ संघ|दिनांक=२४ मे २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> == पार्श्वभूमी == ही शर्यत २०२६ हंगामाच्या पहिल्या चार ग्रांप्रीनंतर झालेली पाचवी मुख्य फेरी होती. पूर्वीच्या वर्षांच्या तुलनेत मे महिन्यातील थंड वातावरणाचा आणि हवामान बदलण्याचा संभव अधिक असल्याने संघांना टायर तापमान व ट्रॅकवरील पकडीविषयी विशेष खबरदारी घ्यावी लागणार होती. केवळ एकच मुक्त सराव असल्याने सेटअपचा अभ्यास आणि लांब फेऱ्यांचा डेटा दोन्ही कमी वेळात गोळा करणे आवश्यक होते.<ref name="can_pirelli"/> कॅनेडियन ग्रांप्रीचे आयोजन सेंट लॉरेन्स नदीच्या परिसरातील नोट्र-दाम बेटावर असलेल्या सर्किटवर करण्यात आले. फॉर्म्युला वनच्या आधुनिक हंगामातील या मार्गावरील वेगवान सरळ पट्टे, मोठ्या ब्रेकिंग क्षेत्रांमुळे निर्माण होणाऱ्या संधी आणि कठड्यांच्या जवळून गाडी चालवण्याची गरज यामुळे गुण मिळवणाऱ्या चालकांइतकेच माघारी पडणारे चालकही शर्यतीची दिशा ठरवू शकत होते. कार्यक्रमातील स्प्रिंट व मुख्य शर्यतीसाठी स्वतंत्र पात्रता सत्रे घेतली गेली.<ref name="can_hub"/><ref name="can_tyres">{{स्रोत बातमी|title=कॅनेडियन ग्रांप्रीसाठी पिरेलीने निवडलेले टायर|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/what-tyres-will-the-teams-and-drivers-have-for-the-2026-canadian-grand-prix.2Olo6kVcWh1n3FfU0OancF|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=२० मे २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === शर्यतीपूर्वीची अजिंक्यपदाची स्थिती === कॅनडात येताना मर्सिडीजचा आंतोनेली सलग तीन मुख्य ग्रांप्री विजयांच्या जोरावर चालक अजिंक्यपदात आघाडीवर होता. त्याच्याकडे १०० गुण, तर संघसहकारी रसेलकडे ८० गुण होते; म्हणजे फरक २० गुणांचा होता. मियामीतील निकालांनंतर मर्सिडीजने कारनिर्माते अजिंक्यपदातही आघाडी राखली होती. या दोन चालकांतील मुकाबला त्यामुळे संघांतर्गत लढतीपुरता मर्यादित न राहता जागतिक अजिंक्यपदासाठीही निर्णायक बनला होता.<ref name="can_fpreport">{{स्रोत बातमी|title=मॉन्ट्रिआलमध्ये खंडित सरावात आंतोनेली सर्वात वेगवान|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/fp1-antonelli-leads-russell-as-mercedes-dominate-disrupted-canadian-gp-practice-session.52B0jh2hwB6deh2lcWmGt5|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=२२ मे २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="can_lowdown">{{स्रोत बातमी|title=कॅनेडियन ग्रांप्री : सप्ताहांतातील महत्त्वाच्या घटना|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/canada-lowdown-all-the-key-moments-as-antonelli-extends-points-lead-while-hamilton-hits-his-stride.6yBdr6JfbGunQBMGhzdErw|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=२५ मे २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> शुक्रवारी सराव आणि पात्रतेत मर्सिडीजने आणलेल्या सुधारणांवर लक्ष होते. त्याच वेळी मॅकलारेनची तांत्रिक प्रगती, फेरारीचा एक-फेरीतील वेग आणि रेड बुलचा सरळ पट्ट्यातील वेग यांच्यामुळे अन्य संघांना संधी होती. स्प्रिंटमधून मिळणाऱ्या आठ ते एक गुणांचा परिणाम रविवारच्या मुख्य शर्यतीपूर्वीच गुणतालिकेवर होणार होता. रसेलसाठी आंतोनेलीवरील २० गुणांची पिछाडी कमी करण्याची संधी, तर आंतोनेलीसाठी ती वाढविण्याची संधी होती.<ref name="can_sqreport">{{स्रोत बातमी|title=रसेलला स्प्रिंट पोल; आंतोनेली आणि नॉरिस मागे|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/russell-grabs-pole-position-in-canada-sprint-qualifying-ahead-of-antonelli-and-norris.7Fm9bjk84nwzOysiMriBCs|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=२२ मे २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="can_lowdown"/> === सर्किट आणि स्प्रिंट सप्ताहांत === [[सर्किट जिल व्हिलन्यूव्ह]]ची प्रत्येक फेरी ४.३६१ किमी लांब असून त्यात १४ वळणे आहेत. लांब सरळ रस्त्यानंतर अचानक वेग कमी करून पुन्हा त्वरण देण्याची गरज असलेला हा मार्ग 'स्टॉप-अँड-गो' स्वरूपाचा आहे. त्यामुळे ब्रेकचे तापमान, ब्रेकिंगवेळी कारची स्थिरता, कमी वेगावरून बाहेर पडताना चाकांना मिळणारी पकड आणि उंच कर्बवरून जाताना गाडीच्या तळाशी होणारा परिणाम महत्त्वाचा असतो.<ref name="can_tyres"/> २०२४ मध्ये सर्किटची पृष्ठभाग-नूतनीकरणाची कामे झाली होती. गुळगुळीत पृष्ठभाग व तुलनेने कमी घर्षणामुळे सरावाच्या प्रारंभी धूळ किंवा वापर कमी झालेला ट्रॅक वेगळा वागू शकतो. अधिक गाड्या धावू लागल्यावर रबर साचल्याने पकड वाढते. अखेरच्या चिकेनच्या बाहेरील कठड्याला 'वॉल ऑफ चॅम्पियन्स' म्हणून ओळखले जाते. या भागातील किंचित चूकही पात्रतेची फेरी वाया घालवू शकते किंवा शर्यतीतून बाहेर पडण्यास कारणीभूत ठरू शकते.<ref name="can_pirelli"/> === सहभागी चालक आणि संघ === या सप्ताहांतातील अधिकृत स्पर्धांमध्ये एकूण ११ संघांच्या २२ नियमित चालकांनी सहभाग घेतला. कोणत्याही संघाने शुक्रवारी अतिरिक्त युवक चालकाला सरावासाठी नियमित चालकाऐवजी उतरवले नाही. सत्रांमध्ये सर्व २२ कार नोंदणीकृत असल्या, तरी विविध यांत्रिक समस्या आणि अपघातांमुळे प्रत्येक चालकाला प्रत्येक सत्रात वेळ नोंदवता आला नाही. स्प्रिंट पात्रता फेरीत लॉसन आणि अल्बोन यांनी वेळ नोंदवली नाही, तर मुख्य शर्यतीच्या प्रारंभी लिंडब्लाडला सुरुवात करता आली नाही.<ref name="can_sqresult">{{स्रोत बातमी|title=कॅनेडियन ग्रांप्री – स्प्रिंट पात्रता निकाल|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1285/canada/sprint-qualifying|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=२२ मे २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="can_rresult">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ कॅनेडियन ग्रांप्री – संपूर्ण अधिकृत शर्यत निकाल|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1285/canada/race-result|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=२४ मे २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! संघ !! चालक !! कार क्रमांक |- | [[मर्सिडीज-बेंझ]] || {{nowrap|{{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]]}} || १२ |- | [[मर्सिडीज-बेंझ]] || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]]}} || ६३ |- | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]]}} || ४४ |- | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || {{nowrap|{{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]]}} || १६ |- | [[रेड बुल रेसिंग]] || {{nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]]}} || ३ |- | [[रेड बुल रेसिंग]] || {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]]}} || ६ |- | [[मॅकलारेन]] || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]]}} || १ |- | [[मॅकलारेन]] || {{nowrap|{{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]]}} || ८१ |- | [[रेसिंग बुल्स]] || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]]}} || ४१ |- | [[रेसिंग बुल्स]] || {{nowrap|{{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]]}} || ३० |- | [[ऑडी एफ१ संघ]] || {{nowrap|{{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]]}} || २७ |- | [[ऑडी एफ१ संघ]] || {{nowrap|{{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]]}} || ५ |- | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]]}} || १४ |- | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || {{nowrap|{{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]]}} || १८ |- | [[हास एफ.१ संघ]] || {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]]}} || ३१ |- | [[हास एफ.१ संघ]] || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]]}} || ८७ |- | [[विलियम्स एफ१]] || {{nowrap|{{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]]}} || २३ |- | [[विलियम्स एफ१]] || {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]]}} || ५५ |- | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]]}} || १० |- | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || {{nowrap|{{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]]}} || ४३ |- | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || {{nowrap|{{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]]}} || ७७ |- | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || {{nowrap|{{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]]}} || ११ |- class="sortbottom" | colspan="3" style="text-align:center;background:#EAECF0" | स्रोत: <ref name="can_hub"/> |} === टायर === टायरपुरवठादार [[पिरेली]]ने C3 हार्ड, C4 मीडियम व C5 सॉफ्ट हे कोरड्या हवामानातील तीन मिश्रण दिले. स्प्रिंट सप्ताहांतासाठी प्रत्येक चालकाला दोन हार्ड, चार मीडियम आणि सहा सॉफ्ट असे एकूण १२ संच देण्यात आले; नियमित सप्ताहांतापेक्षा हा एक संच कमी होता. पावसासाठी सहा इंटरमीडिएट आणि तीन पूर्ण वेट संच मिळत होते. स्प्रिंट पात्रतेमध्ये पहिल्या दोन फेऱ्यांसाठी मीडियम, तर अंतिम फेरीसाठी सॉफ्ट टायरचा वापर झाला.<ref name="can_tyres"/><ref name="can_sqreport"/> शर्यतीत टायर तापविण्याचा वेग आणि दीर्घ अंतरातील झीज यांत तोल राखणे महत्त्वाचे होते. सॉफ्ट टायरवर सुरुवातीला पकड सहज मिळत होती, पण अधिक लांब अंतरावर घसरणीची शक्यता होती. पावसाचा इशारा असून प्रत्यक्षात ट्रॅक कोरडा होत गेल्यास इंटरमीडिएट टायर अतितापून गती गमावू शकतात. हाच धोका रविवारी प्रत्यक्षात आला आणि सुरुवातीचे टायर निर्णय हा शर्यतीचा प्रमुख घटक ठरला.<ref name="can_pirelli"/><ref name="can_rreport"/> {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! टायर प्रकार !! मिश्रण !! बाजूच्या पट्टीचा रंग !! प्रत्येकी उपलब्ध संच |- | हार्ड || C3 || पांढरा || २ |- | मीडियम || C4 || पिवळा || ४ |- | सॉफ्ट || C5 || लाल || ६ |- class="sortbottom" | colspan="4" style="text-align:center;background:#EAECF0" | स्रोत: <ref name="can_tyres"/> |} == मुक्त सराव सत्रे == === पहिला मुक्त सराव === शुक्रवारी २२ मे रोजी स्थानिक वेळेनुसार दुपारी १२:३० वाजता एकमेव सराव सुरू झाला. स्प्रिंट कार्यक्रमामुळे इतर सप्ताहांतांप्रमाणे शुक्रवारचे दुसरे आणि शनिवारचे तिसरे सराव सत्र उपलब्ध नव्हते. म्हणून वेगवान फेरीची तयारी करण्यापूर्वी ब्रेक, टायर, निलंबन आणि ट्रॅकवरील पकड यांच्या चाचण्या एकाच तासात करण्याचा संघांचा प्रयत्न होता. सर्व गाड्या शक्य तितक्या लवकर सर्किटवर उतरल्या. सुरुवातीला धूळ व कमी रबरमुळे विशेषतः चिकेनमधून बाहेर येताना नियंत्रण राखणे कठीण जात होते. ट्रॅकवरील बदलणाऱ्या स्थितीमुळे प्रारंभीची क्रमवारी सप्ताहांताचा अंतिम वेग दर्शवेलच असे नव्हते.<ref name="can_fpreport"/> पहिल्याच काही मिनिटांत अल्पाइनच्या फ्रान्को कोलापिंटोने त्वरण यंत्रणा अपेक्षेप्रमाणे कार्य करत नसल्याची माहिती रेडिओवर दिली. तो गॅरेजपर्यंत परतला, परंतु पॉवर युनिटशी संबंधित विद्युत बिघाड दुरुस्त करण्यात बराच वेळ गेला. त्यामुळे त्याच्या नावावर केवळ एक फेरी राहिली आणि वैध वेळ नोंदवता आली नाही. एवढ्या कमी सरावाच्या सप्ताहांतात ही समस्या केवळ एका सत्रापुरती नव्हती: पुढील स्प्रिंट पात्रतेत पूर्ण वेगाने धावण्यापूर्वी संघाकडे तुलनेने कमी प्रत्यक्ष ट्रॅक माहिती उरली. बाकीचे चालक कोरड्या टायरवर मर्यादा शोधत असताना कोलापिंटोला गॅरेजमध्येच थांबावे लागले.<ref name="can_fpreport"/> सुरुवातीच्या फेऱ्यांमध्ये लॅन्डो नॉरिस अंतिम चिकेनच्या पुढील मोकळ्या भागात गेला; मॅक्स व्हर्सटॅपनने सातव्या वळणाच्या बाहेर गवताला स्पर्श केला. हा अपघात टळला, पण ट्रॅकची पकड सहज भाकीत करता येत नसल्याचे स्पष्ट झाले. पहिल्या दहा मिनिटांच्या सुमारास व्हर्सटॅपनने हार्ड टायरवर १:१५.८९५ अशी वेळ नोंदवली. त्याच वेळी लियाम लॉसनची रेसिंग बुल्स गाडी पाचव्या वळणाजवळ यांत्रिक बिघाडाने थांबली. प्रथम व्हर्च्युअल सेफ्टी कारचा इशारा आणि त्यानंतर प्रत्यक्ष लाल झेंडा लावून कार हलवण्यात आली. लॉसनच्या नावावर केवळ पाच फेऱ्या राहिल्या. थांबलेल्या वेळेची भरपाई म्हणून सत्रास अतिरिक्त वेळ देण्यात आला.<ref name="can_fpreport"/> कार्यक्रम पुन्हा सुरू झाल्यावर जॉर्ज रसेल आणि किमी आंतोनेली यांनी सुधारत्या ट्रॅकवर आघाडी घेतली. पियास्त्रीने हार्ड टायरवर १:१४.९६३ नोंदवत सर्वप्रथम १ मिनिट १५ सेकंदांपेक्षा कमी वेळेत फेरी पूर्ण केली. मात्र विलियम्सच्या अलेक्झांडर अल्बोनची कार सातव्या वळणातून बाहेर पडताना एका वन्य प्राण्याला धडकली. त्याच्या गाडीला मोठे नुकसान झाल्यामुळे दुसऱ्यांदा लाल झेंडा दाखवण्यात आला. ट्रॅक साफ करताना वेळ गेल्याने आणखी वाढीव कालावधी मंजूर करण्यात आला. पात्रतेपूर्वी अल्बोनच्या संघावर गाडी दुरुस्त करण्याचा अतिरिक्त दबाव आला.<ref name="can_fpreport"/> दुसऱ्या खंडानंतर मर्सिडीजचे चालक हार्ड टायरवरील वेळा सतत कमी करत होते. आंतोनेलीने १:१४.३९२ अशी वेळ नोंदवली; त्याने आणि रसेलने सत्रात वेगवेगळ्या क्षणी सर्वाधिक वेग दर्शवला. नॉरिस, पियास्त्री आणि व्हर्सटॅपन यांनी काही ठिकाणी ट्रॅकची मर्यादा ओलांडली, तर रसेलही नियंत्रण सुटल्याने दुसऱ्या वळणाजवळ फिरून हलक्या प्रमाणात कठड्याला स्पर्श करून पुढे जाऊ शकला. या चुका वेगवान फेरीत फक्त सरासरी वेग नाही, तर चालकाला एकाच वेळी सर्व वळणांतून अचूक गाडी नेण्याची आवश्यकता दर्शवत होत्या.<ref name="can_fpreport"/> अखेरीच्या टप्प्यात रसेलने सॉफ्ट टायर लावताच १:१३.८५० अशी फेरी पूर्ण केली. आंतोनेलीने त्यावर १:१३.४०२ अशी सर्वोत्तम वेळ नोंदवून आघाडी निश्चित केली. रसेल आणखी एका प्रयत्नात सुधारला, मात्र आंतोनेलीपेक्षा ०.१४२ सेकंद मागे राहिला. हॅमिल्टन तिसरा, लक्लेर चौथा आणि व्हर्सटॅपन पाचवा राहिला. पहिल्या दहा चालकांमध्ये दोन्ही मॅकलारेन, लिंडब्लाड, हल्केनबर्ग आणि अलोन्सो यांचाही समावेश होता.<ref name="can_fpreport"/><ref name="can_fp1">{{स्रोत बातमी|title=कॅनेडियन ग्रांप्री : मुक्त सराव १ चा अधिकृत निकाल|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1285/canada/practice/1|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=२२ मे २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> सराव संपण्यापूर्वी हासचा एस्टेबन ओकन चौथ्या वळणातून बाहेर पडताना फिरला आणि पुढचा भाग कठड्यावर आदळल्याने त्याच्या कारचे नाकाचे नुकसान झाले. तिसऱ्यांदा लाल झेंडा दाखवावा लागला. ओकनने सत्र पुन्हा सुरू होत असताना पिट-लेनच्या बाहेर दर्शविलेला लाल दिवा ओलांडल्याची नोंदही करण्यात आली. परिणामी संघांना अखेरच्या क्षणी सरावाचा फायदा घेता आला नाही. याच कारणामुळे क्रमवारीतील मागील स्थानांचा अर्थ थेट त्या चालकांची पूर्ण क्षमतेतील कामगिरी कमी होती असा लावणे योग्य ठरत नाही: लॉसन, अल्बोन आणि कोलापिंटोच्या नोंदलेल्या फेऱ्यांची संख्या अनुक्रमे पाच, पंधरा आणि एक एवढीच होती.<ref name="can_fpreport"/> === मुक्त सराव १ चे निकाल === खाली अधिकृत सर्वोत्तम वेळ आणि आंतोनेलीच्या १:१३.४०२ या सर्वात वेगवान फेरीच्या तुलनेतील अंतर दिले आहे. एकमेव सरावासाठी हा निकाल महत्त्वाचा असला, तरी लाल झेंडे, विविध टायर आणि कमी धावलेल्या फेऱ्या लक्षात घेतल्याशिवाय त्यावरून पात्रता क्रमवारीचा निष्कर्ष काढता येत नाही.<ref name="can_fp1"/> {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! वेळ / अंतर !! फेऱ्या |- | १ || १२ || {{nowrap|{{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]]}} || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || १:१३.४०२ || ३३ |- | २ || ६३ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]]}} || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || +०.१४२ || ३५ |- | ३ || ४४ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]]}} || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || +०.७७४ || ३६ |- | ४ || १६ || {{nowrap|{{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]]}} || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || +०.९५३ || ३६ |- | ५ || ३ || {{nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]]}} || [[रेड बुल रेसिंग]] || +०.९६४ || ३१ |- | ६ || १ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]]}} || [[मॅकलारेन]] || +१.३९७ || ३२ |- | ७ || ८१ || {{nowrap|{{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]]}} || [[मॅकलारेन]] || +१.५६१ || ३२ |- | ८ || ४१ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]]}} || [[रेसिंग बुल्स]] || +२.०५० || ३३ |- | ९ || २७ || {{nowrap|{{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]]}} || [[ऑडी एफ१ संघ]] || +२.२९६ || २८ |- | १० || १४ || {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]]}} || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || +२.४६१ || ३१ |- | ११ || ५ || {{nowrap|{{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]]}} || [[ऑडी एफ१ संघ]] || +२.८१२ || ३३ |- | १२ || ६ || {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]]}} || [[रेड बुल रेसिंग]] || +२.८५१ || २९ |- | १३ || ३१ || {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]]}} || [[हास एफ.१ संघ]] || +३.०९५ || ३२ |- | १४ || २३ || {{nowrap|{{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]]}} || [[विलियम्स एफ१]] || +३.२४० || १५ |- | १५ || ५५ || {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]]}} || [[विलियम्स एफ१]] || +३.२५८ || ३६ |- | १६ || १० || {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]]}} || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || +३.४०७ || २९ |- | १७ || १८ || {{nowrap|{{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]]}} || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || +३.५७६ || ३० |- | १८ || ३० || {{nowrap|{{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]]}} || [[रेसिंग बुल्स]] || +४.०२९ || ५ |- | १९ || ८७ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]]}} || [[हास एफ.१ संघ]] || +४.३६८ || २६ |- | २० || ७७ || {{nowrap|{{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]]}} || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || +४.४६६ || २८ |- | २१ || ११ || {{nowrap|{{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]]}} || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || +४.५२४ || २८ |- | २२ || ४३ || {{nowrap|{{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]]}} || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || — || १ |- class="sortbottom" | colspan="6" style="text-align:center;background:#EAECF0" | स्रोत: <ref name="can_fp1"/> |} == स्प्रिंट पात्रता फेरी == २२ मे रोजी संध्याकाळी स्प्रिंटची सुरुवातीची क्रमवारी निश्चित करण्यासाठी तीन भागांचे स्वतंत्र सत्र झाले. मुख्य ग्रांप्रीच्या पात्रतेपेक्षा ही स्वतंत्र स्पर्धात्मक वेळचाचणी असून तिच्या निकालावरून शनिवारच्या २३ फेऱ्यांच्या शर्यतीची रचना ठरणार होती. प्रत्येक भागातील मर्यादित मिनिटांत ट्रॅकवरील गर्दी टाळणे, टायर योग्य तापमानात आणणे आणि वेळेत मोजलेली फेरी सुरू करणे आवश्यक होते. सरावात तीनदा खंड पडल्याने काही संघांना पूर्ण वेळेची तयारी करता आली नव्हती; त्यामुळे शुक्रवारी संध्याकाळी चुका टाळण्यालाही वेगाइतकेच महत्त्व प्राप्त झाले.<ref name="can_sqreport"/><ref name="can_sqresult"/> === फेरी १ === सुरुवातीच्या फेरीत सर्व चालकांना ट्रॅकवर उतरून सुरक्षित वेळ नोंदवणे महत्त्वाचे होते. सुरुवातीचे सर्किट तापमान आणि पकड यांच्या बदलांमुळे वेगवान चालकांनाही पुन्हा फेरी करण्याची वेळ येऊ शकत होती. फेरारीचा लुइस हॅमिल्टन १:१३.८८९ सह या फेरीत सर्वात वेगवान राहिला; मर्सिडीजचा आंतोनेली १:१४.०१० नोंदवून पुढे गेला. रसेलची वेळ १:१४.७७२ होती. अलोन्सोने १:१५.७६० नोंदवले, मात्र त्याच्या अपघातामुळे पुढील फेरीत सहभाग घेता आला नाही. लॉसन आणि अल्बोन यांना वैध स्प्रिंट पात्रता वेळ नोंदवता आली नाही. त्यामुळे सरावातील तांत्रिक व अपघाती अडथळ्यांचा थेट परिणाम स्प्रिंट क्रमवारीवर झाला.<ref name="can_sqresult"/><ref name="can_sqreport"/> पहिल्या फेरीतच काही संघांनी मीडियम टायरवरील पकडीची मर्यादा शोधून घेतली. स्प्रिंटमध्ये गुण मिळवण्याची संधी आघाडीच्या आठ चालकांनाच असली, तरी मध्यभागातील संघांसाठी पुढील फेरीत पोहोचणे महत्त्वाचे होते. कॅडिलॅकचे सर्गिओ पेरेझ व वालट्टेरी बोट्टास तसेच अल्पाइनचा पियेर गॅस्ली पहिल्या दहापासून दूर होते. अस्तित्वात असलेला छोटा वेळेचा फरक अनेक स्थानांवर परिणाम करू शकत होता; म्हणून प्रत्येक चालकाला ट्रॅकची अंतिम मिनिटांतील सुधारणारी पकड वापरण्याचा प्रयत्न करावा लागला.<ref name="can_sqresult"/> === फेरी २ === दुसऱ्या फेरीत १६ चालकांपैकी दहा जण अंतिम सत्रासाठी निवडले जाणार होते. रसेलने १:१३.०२६ अशी वेगवान वेळ नोंदवून आघाडी घेतली. हॅमिल्टनने १:१३.४६५ तर आंतोनेलीने १:१३.५५१ वेळ नोंदवली. रेड बुलच्या व्हर्सटॅपनला १:१४.४१२ सह पुढे जाता आले, मात्र ही वेळ मर्सिडीजच्या तुलनेत कमी प्रभावी होती. सायेन्सने १:१४.५४७ नोंदवत अंतिम दहामध्ये स्थान मिळवले आणि हल्केनबर्गला ११व्या स्थानावर ढकलले. बोर्तोलेतो, कोलापिंटो, ओकन, बेअरमन आणि पहिल्या फेरीतील अडचणींनंतर पुढे भाग घेऊ न शकलेला अलोन्सो हे अंतिम दहातून बाहेर राहिले.<ref name="can_sqresult"/><ref name="can_sqreport"/> या टप्प्यात ऑडीच्या दोन्ही गाड्या, तसेच हास व अल्पाइनच्या गाड्यांना स्प्रिंटच्या पहिल्या दहा स्थानांमध्ये प्रवेश मिळवता आला नाही. तरीही ते सर्व नियमित शनिवारच्या स्प्रिंटमध्ये सहभागी होऊ शकत होते; पात्रता फेरीतून बाहेर पडणे म्हणजे स्प्रिंटला अपात्र ठरणे नव्हे. येथे मिळालेल्या स्थानावरून सुरुवात करायची असल्याने पुढील दिवशीच्या सुरुवातीच्या फेऱ्यांमधील गर्दी आणि पुढे जाण्यासाठी लागणारी अतिरिक्त गाडी-पुढे जाण्याची कामगिरी महत्त्वाची ठरणार होती.<ref name="can_sqresult"/> === फेरी ३ === अंतिम आठ मिनिटांच्या सत्रासाठी सॉफ्ट टायर वापरले गेले. पहिल्या प्रयत्नात रसेल १:१३.१९४ सह आघाडीवर आला. हॅमिल्टन आणि नॉरिस यांनी पुढील प्रयत्नांत वेळा कमी केल्या, तर आंतोनेलीने शेवटच्या सेक्टरमध्ये विशेष वेग दाखवला. रसेलने अंतिम प्रयत्नात १:१२.९६५ नोंदवले; आंतोनेलीने १:१३.०३३ नोंदवत केवळ ०.०६८ सेकंदांनी दुसरे स्थान मिळवले. मर्सिडीजने स्प्रिंटच्या पहिल्या दोन जागा मिळवल्या, आणि नॉरिस ०.३१५ सेकंदांनी मागे तिसरा राहिला.<ref name="can_sqreport"/><ref name="can_sqresult"/> पियास्त्री चौथा, हॅमिल्टन पाचवा, लक्लेर सहावा, व्हर्सटॅपन सातवा, हादजार आठवा, लिंडब्लाड नववा आणि सायेन्स दहावा ठरला. त्यामुळे स्प्रिंटच्या पहिल्या पाच ओळींमध्ये आघाडीच्या संघांसोबत रेसिंग बुल्स आणि विलियम्स यांनाही स्थान मिळाले. मात्र रसेल–आंतोनेली यांच्यातील सातशेांश सेकंदाचा फरक हा शनिवारी पहिल्या वळणात कोणाला बाहेरची किंवा आतली बाजू मिळेल यासाठी महत्त्वाचा होता. रसेलची ही आघाडी त्याच्या मियामीतील मुख्य शर्यतीच्या अडचणींनंतर फॉर्ममध्ये परतल्याचेही लक्षण मानली गेली.<ref name="can_sqreport"/> === स्प्रिंट पात्रता फेरीचे निकाल === खाली तीन स्वतंत्र फेऱ्यांतील अधिकृत वेळा आहेत. '—' म्हणजे त्या भागात वेळ नोंदवली गेली नाही. अंतिम दहामधील क्रमवारी तिसऱ्या फेरीच्या सर्वोत्तम वेळेवर आधारित आहे, तर मागील स्थानांचे वर्गीकरण त्यांच्या शेवटच्या सहभागी फेरीवर आधारित आहे. दोन चालकांना स्प्रिंट पात्रता सत्रात वैध फेरी नोंदवता आली नाही.<ref name="can_sqresult"/> {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! फेरी १ !! फेरी २ !! फेरी ३ !! फेऱ्या |- | १ || ६३ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]]}} || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || १:१४.७७२ || १:१३.०२६ || १:१२.९६५ || १९ |- | २ || १२ || {{nowrap|{{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]]}} || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || १:१४.०१० || १:१३.५५१ || १:१३.०३३ || १६ |- | ३ || १ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]]}} || [[मॅकलारेन]] || १:१४.२६५ || १:१३.९५७ || १:१३.२८० || १५ |- | ४ || ८१ || {{nowrap|{{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]]}} || [[मॅकलारेन]] || १:१४.६६५ || १:१३.८५८ || १:१३.२९९ || १५ |- | ५ || ४४ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]]}} || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || १:१३.८८९ || १:१३.४६५ || १:१३.३२६ || २३ |- | ६ || १६ || {{nowrap|{{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]]}} || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || १:१५.००६ || १:१३.५५४ || १:१३.४१० || १९ |- | ७ || ३ || {{nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]]}} || [[रेड बुल रेसिंग]] || १:१४.०२८ || १:१४.४१२ || १:१३.५०४ || १५ |- | ८ || ६ || {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]]}} || [[रेड बुल रेसिंग]] || १:१४.५४१ || १:१४.२३९ || १:१३.६०५ || १७ |- | ९ || ४१ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]]}} || [[रेसिंग बुल्स]] || १:१४.५१७ || १:१४.१४० || १:१३.७३७ || १९ |- | १० || ५५ || {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]]}} || [[विलियम्स एफ१]] || १:१५.५०० || १:१४.५४७ || १:१४.५३६ || २४ |- | ११ || २७ || {{nowrap|{{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]]}} || [[ऑडी एफ१ संघ]] || १:१५.६७३ || १:१४.५९५ || — || १४ |- | १२ || ५ || {{nowrap|{{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]]}} || [[ऑडी एफ१ संघ]] || १:१५.८०१ || १:१४.६२७ || — || १४ |- | १३ || ४३ || {{nowrap|{{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]]}} || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || १:१५.४८४ || १:१४.७०२ || — || १६ |- | १४ || ३१ || {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]]}} || [[हास एफ.१ संघ]] || १:१५.७६० || १:१४.९२८ || — || १७ |- | १५ || ८७ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]]}} || [[हास एफ.१ संघ]] || १:१५.८७२ || १:१५.१९७ || — || १७ |- | १६ || १४ || {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]]}} || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || १:१५.७६० || — || — || ७ |- | १७ || ११ || {{nowrap|{{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]]}} || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || १:१६.००२ || — || — || ८ |- | १८ || १८ || {{nowrap|{{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]]}} || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || १:१६.३५४ || — || — || ९ |- | १९ || १० || {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]]}} || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || १:१६.६४२ || — || — || ८ |- | २० || ७७ || {{nowrap|{{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]]}} || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || १:१६.८६६ || — || — || ८ |- | २१ || ३० || {{nowrap|{{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]]}} || [[रेसिंग बुल्स]] || — || — || — || ० |- | २२ || २३ || {{nowrap|{{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]]}} || [[विलियम्स एफ१]] || — || — || — || ० |- class="sortbottom" | colspan="8" style="text-align:center;background:#EAECF0" | स्रोत: <ref name="can_sqresult"/> |} '''टीप:''' [[लियाम लॉसन]] व [[अलेक्झांडर अल्बोन]] यांनी स्प्रिंट पात्रतेत वैध फेरी नोंदवली नाही. अधिकृत एफ१ निकालाच्या वेळतक्त्यात ते वरील २० समय-नोंदवणाऱ्या चालकांमध्ये समाविष्ट नाहीत; स्प्रिंटचे अंतिम प्रारंभस्थान स्वतंत्र अधिकृत ग्रिड यादीवर ठरले.<ref name="can_sqresult"/><ref name="can_sgrid">{{स्रोत बातमी|title=कॅनेडियन ग्रांप्री – अधिकृत स्प्रिंट ग्रिड|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1285/canada/sprint-grid|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=२३ मे २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> == स्प्रिंट शर्यत == === स्प्रिंटपूर्व तयारी आणि सुरुवातीची क्रमवारी === शनिवार, २३ मे रोजी २३ फेऱ्यांची पहिली कॅनेडियन स्प्रिंट आयोजित झाली. शुक्रवारी झालेल्या पात्रतेच्या निकालानुसार मर्सिडीजच्या रसेल व आंतोनेली यांना पहिली ओळ, तर मॅकलारेनच्या नॉरिस व पियास्त्री यांना दुसरी ओळ मिळाली. फेरारीचे हॅमिल्टन–लक्लेर आणि रेड बुलचे व्हर्सटॅपन–हादजार यांना अनुक्रमे त्यानंतरच्या ओळींतून सुरुवात करायची होती. शनिवारच्या मुख्य पात्रतेपूर्वी ही स्प्रिंट पूर्ण होणार असल्यामुळे चालकांकडे स्वतंत्र गुण मिळवण्याची संधी होती; परंतु कारचे नुकसान झाले तर त्याच दिवशीच्या पुढील सत्रासाठी संघाकडे दुरुस्तीचा मर्यादित वेळ उरणार होता.<ref name="can_sgrid"/><ref name="can_sprint"/> पार्क फेर्मेच्या अटींनंतर कारमध्ये बदल केलेल्या बेअरमन, गॅस्ली, बोट्टास आणि अल्बोन यांना स्प्रिंट पिट-लेनमधून सुरू करावी लागली. घरच्या प्रेक्षकांसमोर धावणारा लान्स स्ट्रोल फ्रंट सस्पेन्शनच्या बिघाडामुळे सुरुवातीच्या तयारीतच गॅरेजमध्ये परत गेला; संघाने कार वेळेत तयार करण्याचा प्रयत्न केला. बहुतांश चालकांनी पिवळ्या पट्ट्यांचे मीडियम टायर वापरले. लिंडब्लाडने हार्ड टायरची निवड केली, तर स्ट्रोल, पेरेझ आणि बोट्टास यांच्यासाठी सॉफ्ट टायरची योजना होती. या टायरमधील फरकामुळे २३ फेऱ्यांच्या छोट्या शर्यतीत प्रारंभीच्या पकडीविरुद्ध उर्वरित फेऱ्यांतील झीज असा वेगळा तोल साधावा लागणार होता.<ref name="can_sprint"/> स्प्रिंटची अधिकृत सुरुवातीची क्रमवारी स्वतंत्रपणे प्रकाशित करण्यात आली होती.<ref name="can_sgrid"/> === सुरुवात आणि पहिल्या पाच फेऱ्या === स्प्रिंट सुरू होताच रसेलने पोलवरून पहिली जागा राखली आणि आंतोनेली दुसरा राहिला. शुक्रवारीच्या काही फेऱ्यांप्रमाणे दोन्ही मर्सिडीजनी या वेळी प्रारंभी प्रतिस्पर्ध्यांना पुढे जाऊ दिले नाही. नॉरिस तिसरा राहिला, तर हॅमिल्टनने दुसऱ्या वळणाजवळ पियास्त्रीला मागे टाकत चौथा क्रमांक मिळवला. आघाडीच्या दोन मर्सिडीज हळूहळू इतरांपासून दूर जाऊ लागल्या; परंतु दुसऱ्या क्रमांकावर असलेला आंतोनेली पहिल्या क्रमांकासाठी सतत प्रयत्न करत असल्याने रसेलला सुरक्षित आघाडी तयार करता आली नाही.<ref name="can_sprint"/><ref name="can_sprint_fia">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ कॅनेडियन ग्रांप्री – स्प्रिंटचे अंतिम अधिकृत वर्गीकरण|दुवा=https://app.tracinginsights.com/fia-docs/2026/canadian-grand-prix/final-sprint-classification|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=२३ मे २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> मध्यभागात हल्केनबर्ग एका वळणात बाहेरच्या गवतावर गेला आणि चार स्थाने गमावून मागे पडला. स्ट्रोलच्या सुरुवातीच्या प्रक्रियेसंदर्भात पंचांची नोंद झाली. कमी वेगाच्या वळणांनंतर येणाऱ्या सरळ मार्गांवर गाड्यांची ऊर्जा वापरण्याची पद्धत आणि पुढच्या गाडीमुळे मिळणारा एरोडायनॅमिक फायदा महत्त्वाचा होता. त्यामुळे केवळ सरळ रस्त्यातील सर्वोच्च वेगावरून आघाडी ठरली नाही; पुढील चढाओढीत ब्रेकिंगची वेळ आणि पुन्हा वेग वाढवण्याची क्षमता निर्णायक राहिली.<ref name="can_sprint"/> === पाचव्या फेरीतील मर्सिडीज चालकांची चुरस === पाचव्या फेरीच्या शेवटी आंतोनेलीने रसेलला मागे टाकण्याचा प्रयत्न केला. दोन्ही चालक अत्यंत जवळ आले; दुसऱ्या वळणात आंतोनेली ट्रॅकबाहेर गेला आणि पुढील भागात पुन्हा रुंद रेषा घेतली. आंतोनेलीच्या मते रसेलने त्याला रस्त्यावर जागा न दिल्याने तो बाहेर गेला; त्याने रेडिओवर नाराजी व्यक्त केली आणि दंडाची मागणी केली. संघप्रमुख टोटो व्होल्फ यांनी मात्र दोन्ही चालकांना रेडिओवरील वादापेक्षा गाडी चालवण्याकडे लक्ष देण्यास सांगितले. या घटनांमध्ये नॉरिसने संधी साधून आंतोनेलीला मागे टाकत दुसरे स्थान पटकावले.<ref name="can_sprint"/><ref name="can_sprint_fia"/> हा क्रमबदल फक्त एका जागेपुरता मर्यादित नव्हता. आंतोनेलीला रसेलच्या मागे राहण्याऐवजी आता नॉरिसलाही पुन्हा मागे टाकावे लागणार होते; त्याच वेळी त्याच्या मागे हॅमिल्टनची फेरारी येत होती. २३ फेऱ्यांच्या स्प्रिंटमध्ये पुन्हा स्थाने मिळवण्यासाठी उपलब्ध वेळ कमी असतो. रसेलच्या बाजूने पाहता, सहकारी चालकावर बचाव करताना गाडीच्या बाहेरील मर्यादा राखणे महत्त्वाचे होते; अधिक धोकादायक धडक झाली असती तर दोघांचेही गुण धोक्यात येऊ शकले असते. प्रत्यक्षात रसेलने पहिली जागा राखली आणि नॉरिसशी लढा सुरू ठेवला.<ref name="can_sprint"/><ref name="can_mercedes"/> === मधल्या फेऱ्या आणि गटातील हालचाल === आंतोनेली हॅमिल्टनला मागे ठेवण्याच्या प्रयत्नात असताना पुढील काही फेऱ्यांत आघाडी पुन्हा स्थिरावली. हादजारने इंजिनविषयक अडचण सांगून पिटमध्ये प्रवेश केला आणि सुरुवातीला शर्यत सोडण्याचा विचार झाला; मात्र संघाने त्याला पुन्हा ट्रॅकवर पाठवून अधिक डेटा मिळवला. अशा परिस्थितीत स्प्रिंटमधील गुणांची शक्यता कमी झाली तरी रविवारच्या मुख्य शर्यतीसाठी यांत्रिक प्रणालीची स्थिती समजून घेण्याचा फायदा मिळू शकत होता. अलोन्सोलाही पुढे निवृत्त व्हावे लागले.<ref name="can_sprint"/> स्प्रिंटच्या पंधराव्या फेरीपर्यंत नॉरिस रसेलच्या मागे फार कमी अंतरावर होता. आंतोनेलीही पुन्हा या दोघांपर्यंत पोहोचू लागला. अल्बोन पिटमधून बाहेर येताना पुढील गाड्यांना लॅप देण्यासाठी बाजूला होत असला तरी क्षणिक वाहतूक निर्माण झाली. रसेलने नॉरिसला मागे ठेवताना अशा गाड्यांचे स्थान ओळखून योग्य रेषा निवडावी लागत होती. सलग दोन वेगवान फेऱ्यांत लहान चूक झाली असती तर मॅकलारेनला पहिल्या क्रमांकावर जाण्याची संधी मिळाली असती.<ref name="can_sprint"/> === अंतिम फेऱ्या आणि निकाल === हॅमिल्टन चौथा क्रमांक राखताना अंतिम चिकेनमधील 'वॉल ऑफ चॅम्पियन्स'ला स्पर्शून गेला. त्याने शर्यत पुढे सुरू ठेवली, पण पियास्त्रीला त्याला मागे टाकण्याची संधी मिळाली. नंतर लक्लेरनेही संघसहकाऱ्याला मागे टाकत पाचवे स्थान मिळवले आणि हॅमिल्टन सहावा राहिला. आंतोनेलीकडून आणखी एक ट्रॅकबाहेरील क्षण घडल्याने तो रसेल व नॉरिसपर्यंत पुनश्च पोहोचू शकला नाही. रसेलने अखेरीस नॉरिसवर १.२७२ सेकंदांची आघाडी राखत स्प्रिंट जिंकली; आंतोनेली १.८४३ सेकंद मागे तिसरा राहिला.<ref name="can_sprint"/><ref name="can_sprint_fia"/> पियास्त्री चौथा, लक्लेर पाचवा, हॅमिल्टन सहावा, व्हर्सटॅपन सातवा आणि लिंडब्लाड आठवा राहिला. त्यामुळे स्प्रिंटमधील अंतिम एक गुण लिंडब्लाडला मिळाला. कोलापिंटो नववा व सायेन्स दहावा राहिले; सुरुवातीच्या अडचणींतून परतलेल्या लॉसनने अकरावे स्थान मिळवले. ऑडीच्या बोर्तोलेतो व हल्केनबर्ग यांना गुण मिळाले नाहीत. पेरेझ, ओकन, स्ट्रोल व इतरांनी स्प्रिंट पूर्ण केली. स्प्रिंटपूर्वीच गॅरेजमध्ये बराच वेळ गेलेल्या काही गाड्यांनी मुख्य पात्रतेसाठी डेटा गोळा करणे या शर्यतीला दुय्यम, पण महत्त्वाचे स्वरूप प्राप्त करून दिले होते.<ref name="can_sprint"/> === स्प्रिंट शर्यतीचे निकाल === स्प्रिंटमध्ये पहिल्या आठ चालकांना अनुक्रमे ८, ७, ६, ५, ४, ३, २ आणि १ गुण मिळाले. खाली २२ नोंदणीकृत चालकांच्या अंतिम वर्गीकरणावर आधारित तालिका दिली आहे. निवृत्त झालेले आणि विजेत्यापेक्षा कमी फेऱ्या पूर्ण केलेले चालक यांना स्वतंत्र स्थिती म्हणून दाखवले आहे.<ref name="can_sprint_fia"/> {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! क्र. !! चालक !! संघ !! पूर्ण फेऱ्या !! वेळ / अंतर / स्थिती !! गुण |- | १ || ६३ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]]}} || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || २३ || २८:५०.९५१ || ८ |- | २ || १ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]]}} || [[मॅकलारेन]] || २३ || +१.२७२ || ७ |- | ३ || १२ || {{nowrap|{{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]]}} || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || २३ || +१.८४३ || ६ |- | ४ || ८१ || {{nowrap|{{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]]}} || [[मॅकलारेन]] || २३ || +९.७९७ || ५ |- | ५ || १६ || {{nowrap|{{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]]}} || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || २३ || +९.९२९ || ४ |- | ६ || ४४ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]]}} || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || २३ || +१०.५४५ || ३ |- | ७ || ३ || {{nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]]}} || [[रेड बुल रेसिंग]] || २३ || +१५.९३५ || २ |- | ८ || ४१ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]]}} || [[रेसिंग बुल्स]] || २३ || +२९.७१० || १ |- | ९ || ४३ || {{nowrap|{{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]]}} || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || २३ || +३१.६२१ || ० |- | १० || ५५ || {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]]}} || [[विलियम्स एफ१]] || २३ || +३६.७९३ || ० |- | ११ || ३० || {{nowrap|{{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]]}} || [[रेसिंग बुल्स]] || २३ || +६१.३४४ || ० |- | १२ || ५ || {{nowrap|{{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]]}} || [[ऑडी एफ१ संघ]] || २३ || +६१.८१४ || ० |- | १३ || ३१ || {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]]}} || [[हास एफ.१ संघ]] || २३ || +६४.२०९ || ० |- | १४ || ११ || {{nowrap|{{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]]}} || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || २३ || +७०.४०२ || ० |- | १५ || २७ || {{nowrap|{{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]]}} || [[ऑडी एफ१ संघ]] || २३ || +७२.१५८ || ० |- | १६ || १८ || {{nowrap|{{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]]}} || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || २२ || +१ फेरी || ० |- | १७ || ७७ || {{nowrap|{{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]]}} || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || २२ || +१ फेरी || ० |- | १८ || ८७ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]]}} || [[हास एफ.१ संघ]] || २२ || +१ फेरी || ० |- | १९ || २३ || {{nowrap|{{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]]}} || [[विलियम्स एफ१]] || २२ || +१ फेरी || ० |- | २० || १० || {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]]}} || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || २२ || +१ फेरी || ० |- | २१ || ६ || {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]]}} || [[रेड बुल रेसिंग]] || २० || +३ फेऱ्या || ० |- | २२ || १४ || {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]]}} || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || १५ || निवृत्त || ० |- class="sortbottom" | colspan="7" style="text-align:center;background:#EAECF0" | स्रोत: <ref name="can_sprint_fia"/> |} == ग्रांप्री पात्रता फेरी == शनिवारच्या स्प्रिंटनंतर त्याच दिवशी मुख्य ग्रांप्रीसाठी स्वतंत्र तीन फेऱ्यांची पात्रता झाली. स्प्रिंटमध्ये रसेलने विजय मिळवला असला, तरी रविवारच्या मुख्य स्पर्धेचे ग्रिड नव्याने ठरणार होते. बदलत्या तापमानामुळे टायरचे योग्य कार्यरत तापमान मिळणे विशेष महत्त्वाचे होते. मर्सिडीजने रविवारच्या हवामानाची शक्यता लक्षात घेऊन सेटअपमध्ये काही बदल केले होते; त्यामुळे शुक्रवारी मिळालेली स्पष्ट आघाडी पात्रतेच्या अंतिम फेरीत तितकी सहज टिकेल याची खात्री नव्हती.<ref name="can_qreport">{{स्रोत बातमी|title=अंतिम फेरीत रसेलने आंतोनेलीकडून पोल हिसकावून घेतला|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/russell-denies-mercedes-rival-antonelli-pole-position-for-canadian-grand-prix-with-last-gasp-effort.5b91PZNqJKlwMzExUu9twT|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=२३ मे २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="can_mercedes"/> === फेरी १ === पहिल्या फेरीत सर्व २२ चालकांनी वेळ नोंदवली. आंतोनेलीने १:१३.३८० नोंदवत मर्सिडीजसाठी मजबूत प्रारंभ केला; नॉरिस १:१३.५०३ आणि पियास्त्री १:१३.५५९ या वेळांसह पुढील फेरीसाठी पात्र ठरले. रसेलची सर्वोत्तम वेळ १:१३.९५३ होती. या टप्प्यात काही चालकांनी ट्रॅकवरील गर्दी आणि टायर गरम होण्याचा कालावधी लक्षात घेऊन अनेक प्रयत्न केले. सुरुवातीच्या फेरीतील यश म्हणजे अंतिम पोलची हमी नसल्याने सुरक्षितपणे दुसऱ्या फेरीत पोहोचण्यालाच प्राधान्य होते.<ref name="can_qresult">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ कॅनेडियन ग्रांप्री – मुख्य पात्रता फेरीचे अधिकृत निकाल|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1285/canada/qualifying|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=२३ मे २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> ओकनचा १:१४.८४५ आणि अल्बोनचा १:१४.८५१ असा अवघ्या ०.००६ सेकंदांचा फरक होता. दोघेही पुढील फेरीत प्रवेश करू शकले नाहीत. त्याखालोखाल अलोन्सो, पेरेझ, स्ट्रोल आणि बोट्टासही पहिल्याच फेरीत बाहेर राहिले. या मागील गटात स्प्रिंटमधील समस्या आणि सर्किटच्या वेगवेगळ्या ठिकाणांवरील कारच्या संतुलनाचा परिणाम दिसत होता. गुण मिळवण्याची अपेक्षा राखण्यासाठी या चालकांना रविवारच्या गर्दीतून आणि टायर रणनीतीतून पुढे यावे लागणार होते.<ref name="can_qresult"/> === फेरी २ === दुसऱ्या फेरीत पहिल्या दहामध्ये जाण्यासाठी पुन्हा वेगवान प्रयत्न झाले. यावेळी रेड बुलच्या हादजारने १:१२.९७५ अशी सर्वात वेगवान वेळ नोंदवली; यावरून किमान एका कमी इंधनाच्या फेरीत त्याच्या गाडीची चांगली क्षमता दिसून आली. नॉरिसने १:१३.०४९, हॅमिल्टनने १:१३.०४१, आंतोनेलीने १:१३.०७६ आणि रसेलने १:१३.०७९ अशी वेळ दिली. मर्सिडीजचे दोन्ही चालक अगदी जवळच्या वेळांवर होते; मात्र हादजारची आघाडी अंतिम फेरीत तशीच टिकली नाही.<ref name="can_qresult"/><ref name="can_qreport"/> अल्पाइनच्या कोलापिंटोने १:१३.८५७ नोंदवत अंतिम फेरी गाठली. हा त्याच्या शुक्रवारच्या सरावातील विद्युत बिघाडाच्या तुलनेत मोठा बदल होता. हल्केनबर्ग ११वा, लॉसन १२वा, बोर्तोलेतो १३वा, गॅस्ली १४वा, सायेन्स १५वा आणि बेअरमन १६वा राहिला. काही ठिकाणी दहा सेकंदाच्या शतांशापेक्षा कमी फरकांनी चालकांचे स्थान बदलत होते. त्यामुळे कारच्या कामगिरीसोबत स्वच्छ ट्रॅकवर अचूक वेळी धावणे आणि एका फेरीतील सर्व भाग एकत्र जुळवणे आवश्यक ठरले.<ref name="can_qresult"/> === फेरी ३ === अंतिम दहा चालकांच्या फेरीत मॅकलारेनच्या नॉरिसने प्रारंभी पोलसाठी आव्हान दिले. आंतोनेलीही वेगवान दिसत होता, परंतु थंड परिस्थितीत टायर तापवणे सोपे नव्हते. रसेलचा पहिला जोरदार प्रयत्न अपेक्षेप्रमाणे झाला नाही; तो काही काळ यादीच्या मागील भागात दिसत होता. त्याने आणि संघाने पुढील उड्डाण-फेरीसाठी गाडीच्या संतुलनाचा व टायरचा उपयोग बदलत प्रयत्न सुरू ठेवले. त्यामुळे सत्राच्या शेवटच्या काही क्षणांपर्यंत पोल कोणाला मिळेल हे ठरलेले नव्हते.<ref name="can_qreport"/><ref name="can_qresult"/> अखेर आंतोनेलीने १:१२.६४६ अशी वेळ नोंदवून तात्पुरता पहिला क्रमांक मिळवला. त्याच्यानंतर रसेलने १:१२.५७८ अशी फेरी पूर्ण केली. अवघ्या ०.०६८ सेकंदांनी रसेलने आंतोनेलीला मागे टाकले आणि रविवारची पोल पोझिशन मिळवली. नॉरिसची वेळ १:१२.७२९ आणि पियास्त्रीची १:१२.७८१ होती; मॅकलारेनने दुसरी ओळ मिळवली. हॅमिल्टन पाचवा, व्हर्सटॅपन सहावा, हादजार सातवा, लक्लेर आठवा, लिंडब्लाड नववा आणि कोलापिंटो दहावा राहिला.<ref name="can_qreport"/><ref name="can_qresult"/> एकाच सप्ताहांतात रसेलने स्प्रिंट पोल, स्प्रिंट विजय आणि मुख्य ग्रांप्री पोल मिळवले. तथापि रविवारच्या मुख्य शर्यतीतील बदलते हवामान व दोन मर्सिडीजमधील आंतरस्पर्धा लक्षात घेता पहिल्या स्थानावरून सुरुवात करणे हा विजयाचा निश्चित पुरावा नव्हता. मुख्य पात्रता फेरीत दोन्ही मर्सिडीजचे अंतर फार कमी असून नॉरिसही त्यांच्या जवळ होता. रसेलच्या अंतिम फेरीच्या कामगिरीला महत्त्व होते, कारण गाडी अपेक्षेपेक्षा कमी स्थिर असल्याची त्याची आधीची तक्रार असूनही त्याने अखेर निर्णायक फेरी पूर्ण केली.<ref name="can_qreport"/> === मुख्य पात्रता फेरीचे निकाल === खाली अधिकृत निकालातील तिन्ही फेऱ्यांतील सर्वोत्तम वेळा आणि एकूण नोंदलेल्या फेऱ्या दिल्या आहेत. तिसऱ्या फेरीत न पोहोचलेल्या चालकांच्या रिकाम्या जागा म्हणजे ते त्या भागात सहभागी होण्यासाठी पात्र नव्हते. ही पात्रता क्रमवारी आणि प्रत्यक्ष मुख्य शर्यतीची सुरुवातीची क्रमवारी यांत काही अपवादात्मक फरक होते.<ref name="can_qresult"/> {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! फेरी १ !! फेरी २ !! फेरी ३ !! फेऱ्या |- | १ || ६३ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]]}} || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || १:१३.९५३ || १:१३.०७९ || १:१२.५७८ || २४ |- | २ || १२ || {{nowrap|{{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]]}} || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || १:१३.३८० || १:१३.०७६ || १:१२.६४६ || २४ |- | ३ || १ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]]}} || [[मॅकलारेन]] || १:१३.५०३ || १:१३.०४९ || १:१२.७२९ || २८ |- | ४ || ८१ || {{nowrap|{{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]]}} || [[मॅकलारेन]] || १:१३.५५९ || १:१३.२८५ || १:१२.७८१ || २९ |- | ५ || ४४ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]]}} || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || १:१३.७६७ || १:१३.०४१ || १:१२.८६८ || २७ |- | ६ || ३ || {{nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]]}} || [[रेड बुल रेसिंग]] || १:१४.०६७ || १:१३.४७९ || १:१२.९०७ || २३ |- | ७ || ६ || {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]]}} || [[रेड बुल रेसिंग]] || १:१३.६५४ || १:१२.९७५ || १:१२.९३५ || २२ |- | ८ || १६ || {{nowrap|{{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]]}} || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || १:१३.८२५ || १:१३.४९६ || १:१२.९७६ || २९ |- | ९ || ४१ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]]}} || [[रेसिंग बुल्स]] || १:१३.८९५ || १:१३.५४८ || १:१३.२८० || २८ |- | १० || ४३ || {{nowrap|{{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]]}} || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || १:१४.४६६ || १:१३.८५७ || १:१३.६९७ || २७ |- | ११ || २७ || {{nowrap|{{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]]}} || [[ऑडी एफ१ संघ]] || १:१४.५६२ || १:१३.८८६ || — || २१ |- | १२ || ३० || {{nowrap|{{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]]}} || [[रेसिंग बुल्स]] || १:१४.३४६ || १:१३.८९७ || — || २२ |- | १३ || ५ || {{nowrap|{{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]]}} || [[ऑडी एफ१ संघ]] || १:१४.७७५ || १:१४.०७१ || — || २२ |- | १४ || १० || {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]]}} || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || १:१४.६९८ || १:१४.१८७ || — || २० |- | १५ || ५५ || {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]]}} || [[विलियम्स एफ१]] || १:१४.२७६ || १:१४.२७३ || — || २१ |- | १६ || ८७ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]]}} || [[हास एफ.१ संघ]] || १:१४.४४९ || १:१४.४१६ || — || २२ |- | १७ || ३१ || {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]]}} || [[हास एफ.१ संघ]] || १:१४.८४५ || — || — || १२ |- | १८ || २३ || {{nowrap|{{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]]}} || [[विलियम्स एफ१]] || १:१४.८५१ || — || — || १३ |- | १९ || १४ || {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]]}} || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || १:१५.१९६ || — || — || ११ |- | २० || ११ || {{nowrap|{{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]]}} || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || १:१५.४२९ || — || — || ११ |- | २१ || १८ || {{nowrap|{{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]]}} || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || १:१६.१९५ || — || — || १० |- | २२ || ७७ || {{nowrap|{{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]]}} || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || १:१६.२७२ || — || — || १० |- class="sortbottom" | colspan="8" style="text-align:center;background:#EAECF0" | स्रोत: <ref name="can_qresult"/> |} === शर्यतीची अधिकृत सुरुवातीची क्रमवारी === पात्रतेतील वेगावर आधारित यादीप्रमाणे पहिल्या दहामध्ये रसेल, आंतोनेली, नॉरिस, पियास्त्री, हॅमिल्टन, व्हर्सटॅपन, हादजार, लक्लेर, लिंडब्लाड आणि कोलापिंटो हे चालक होते. ग्रिड निश्चित होताना ॲस्टन मार्टिनच्या स्ट्रोलच्या कारमध्ये पार्क फेर्मेच्या अटींमध्ये पॉवर युनिटचे घटक बदलण्यात आले; त्यामुळे त्याला नियमित ग्रीडवरून नव्हे तर पिट-लेनमधून सुरुवात करणे बंधनकारक झाले. यामुळे इतर चालकांची प्रभावी जागा आणि त्यांना वळण १ येथे मिळणाऱ्या परिस्थितीवरही काही प्रमाणात परिणाम झाला.<ref name="can_grid">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ कॅनेडियन ग्रांप्री – अधिकृत सुरुवातीची क्रमवारी|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1285/canada/starting-grid|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=२४ मे २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="can_prerace_grid">{{स्रोत बातमी|title=कॅनडामध्ये स्ट्रोलची पिट-लेनमधून सुरुवात – अंतिम ग्रिड|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/official-grid-who-starts-where-for-the-canadian-grand-prix-2026.3E6do0IXSg2EAW3WbuShR2|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=२४ मे २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> खालील तक्त्यात अधिकृत ग्रिडवरील जागा दिली आहे. स्ट्रोलचा वेळ पात्रतेत १:१६.१९५ असला तरी प्रत्यक्ष सुरुवातीची पद्धत पिट-लेनची होती. त्यानंतर लिंडब्लाडच्या क्लच बिघाडामुळे प्रत्यक्ष सुरुवातीपूर्वी आणखी बदल झाला; मात्र त्या घटनेमुळे पात्रतेच्या वेळा मागाहून बदलल्या नाहीत.<ref name="can_grid"/><ref name="can_rreport"/> {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! प्रारंभस्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! पात्रतेतील सर्वोत्तम फेरी |- | १ || ६३ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]]}} || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || १:१२.५७८ |- | २ || १२ || {{nowrap|{{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]]}} || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || १:१२.६४६ |- | ३ || १ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]]}} || [[मॅकलारेन]] || १:१२.७२९ |- | ४ || ८१ || {{nowrap|{{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]]}} || [[मॅकलारेन]] || १:१२.७८१ |- | ५ || ४४ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]]}} || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || १:१२.८६८ |- | ६ || ३ || {{nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]]}} || [[रेड बुल रेसिंग]] || १:१२.९०७ |- | ७ || ६ || {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]]}} || [[रेड बुल रेसिंग]] || १:१२.९३५ |- | ८ || १६ || {{nowrap|{{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]]}} || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || १:१२.९७६ |- | ९ || ४१ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]]}} || [[रेसिंग बुल्स]] || १:१३.२८० |- | १० || ४३ || {{nowrap|{{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]]}} || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || १:१३.६९७ |- | ११ || २७ || {{nowrap|{{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]]}} || [[ऑडी एफ१ संघ]] || १:१३.८८६ |- | १२ || ३० || {{nowrap|{{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]]}} || [[रेसिंग बुल्स]] || १:१३.८९७ |- | १३ || ५ || {{nowrap|{{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]]}} || [[ऑडी एफ१ संघ]] || १:१४.०७१ |- | १४ || १० || {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]]}} || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || १:१४.१८७ |- | १५ || ५५ || {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]]}} || [[विलियम्स एफ१]] || १:१४.२७३ |- | १६ || ८७ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]]}} || [[हास एफ.१ संघ]] || १:१४.४१६ |- | १७ || ३१ || {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]]}} || [[हास एफ.१ संघ]] || १:१४.८४५ |- | १८ || २३ || {{nowrap|{{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]]}} || [[विलियम्स एफ१]] || १:१४.८५१ |- | १९ || १४ || {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]]}} || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || १:१५.१९६ |- | २० || ११ || {{nowrap|{{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]]}} || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || १:१५.४२९ |- | २१ || ७७ || {{nowrap|{{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]]}} || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || १:१६.२७२ |- | पिट-लेन || १८ || {{nowrap|{{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]]}} || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || १:१६.१९५ |- class="sortbottom" | colspan="5" style="text-align:center;background:#EAECF0" | स्रोत: <ref name="can_grid"/> |} == मुख्य शर्यत == === हवामान, टायर आणि सुरुवातीपूर्वीची व्यवस्था === रविवारी २४ मे रोजी शर्यतीपूर्वी मॉन्ट्रिआल परिसरातील थंड वातावरणात हलक्या सरी येत होत्या. ढगाळ आकाश आणि पुन्हा पाऊस येण्याची शक्यता यामुळे कोरड्या आणि ओल्या ट्रॅकसाठी असलेल्या टायरपैकी कोणता प्रकार वापरायचा, हा महत्त्वाचा प्रश्न निर्माण झाला. मॅकलारेन, ऑडी, कॅडिलॅक आणि विलियम्सच्या सायेन्सने इंटरमीडिएट टायर निवडले. लॉसन, लिंडब्लाड व कोलापिंटो यांनी मीडियम टायर लावले; तर बहुतेक आघाडीच्या गाड्यांनी सॉफ्ट टायरवर सुरुवात करण्याची योजना आखली. या तीन प्रकारांपैकी सुरुवातीचे ओले भाग कोणाला फायदा देतील आणि ट्रॅक कोरडा झाल्यावर कोणाचे नुकसान होईल याबाबत खात्री नव्हती.<ref name="can_rreport"/><ref name="can_tyres"/> फॉर्मेशन लॅपच्या सुरुवातीच्या प्रक्रियेत लिंडब्लाडच्या रेसिंग बुल्सला क्लच बिघाड झाला आणि कार ग्रिडवरच थांबली. ट्रॅक अधिकारी कार बाजूला नेत असताना उर्वरित गाड्यांना आणखी फॉर्मेशन फेरी मारावी लागली; पुढे दुसरी अतिरिक्त फेरीही घेण्यात आली. परिणामी शर्यतीची मूळ ७० फेऱ्यांची नियोजित लांबी ६८ फेऱ्यांवर आली. लिंडब्लाडला प्रत्यक्ष शर्यतीत सहभागी होता आले नाही. तो शनिवारी स्प्रिंटमध्ये गुण मिळवून आठवा ठरला होता, पण रविवारच्या गुणांसाठी पहिली फेरीही सुरू करू शकला नाही.<ref name="can_rreport"/><ref name="can_hub"/> अतिरिक्त फॉर्मेशन फेऱ्या दरम्यान अनेक चालकांना अधिक वेळ ट्रॅकची वास्तविक स्थिती तपासता आली. पियास्त्रीने आपल्या संघाला इंटरमीडिएट टायरची निवड चुकीची असू शकते असे सांगितले. ही प्रतिक्रिया महत्त्वाची ठरली, कारण उभ्या कारमधून मिळणारा हवामानाचा अंदाज आणि प्रत्यक्ष सर्किटवर जलद गतीने असताना जाणवणारा ओलसरपणा यात फरक होता. ग्रिडवर टायर बदलण्याची व्यवस्था व सुरुवातीची पद्धत यांमुळे प्रत्येक संघाला त्याच्या आधीच्या निर्णयाशी काही काळ बांधील राहावे लागले.<ref name="can_rreport"/> === पहिली आणि दुसरी फेरी : नॉरिसची झपाट्याने आघाडी === लाल दिवे विझताच तिसऱ्या स्थानावरून आलेल्या नॉरिसने दोन्ही मर्सिडीजच्या बाजूने वेग वाढवत पहिली जागा घेतली. आंतोनेली दुसरा आणि रसेल तिसरा झाला. हॅमिल्टनने पियास्त्रीला मागे टाकले. मात्र नॉरिसने इंटरमीडिएट टायर लावलेले असल्याने त्याचा प्रारंभीचा वेग किती काळ टिकेल याबद्दल प्रश्न होता. ज्या प्रमाणात ट्रॅकवर कोरडी रेषा तयार होत होती, त्या प्रमाणात सॉफ्ट आणि मीडियम टायरवरील गाड्यांना फायदा मिळू लागला. त्यामुळे चमकदार सुरुवात असूनही मॅकलारेनचा पुढील निर्णय खूप लवकर घ्यावा लागणार होता.<ref name="can_rreport"/> पियास्त्रीने पहिल्या फेरीअखेरीस पिटमध्ये प्रवेश करून मीडियम टायर लावले. नॉरिसने दुसऱ्या फेरीअखेरीस तसेच केले, त्यामुळे तो चौदाव्या स्थानाजवळ मागे गेला. इंटरमीडिएट वापरणाऱ्या इतर संघांनीही एकामागोमाग एक कोरड्या टायरकडे वळण्याचा निर्णय घेतला. मॅकलारेनच्या दोन्ही गाड्यांना पहिल्या काही फेऱ्यांतच अतिरिक्त थांबे घ्यावे लागल्यामुळे सुरुवातीच्या ग्रिडवरील पहिल्या दोन ओळींचा फायदा गमवावा लागला. त्या बदल्यात मर्सिडीजच्या चालकांना आणि फेरारी–रेड बुलला आघाडीच्या लढतीत स्पष्ट स्थान मिळाले.<ref name="can_rreport"/> === तिसरी ते दहावी फेरी : दोन मर्सिडीजमध्ये आघाडी बदलली === सुरुवातीच्या बदलांनंतर पाचव्या फेरीत आंतोनेली पहिला, रसेल दुसरा, हॅमिल्टन तिसरा, व्हर्सटॅपन चौथा आणि लक्लेर पाचवा होता. त्यांच्यामागे हादजार, कोलापिंटो, लॉसन, बेअरमन आणि अलोन्सो होते. आंतोनेलीने रसेलला रोखताना काही वेळा ब्रेकिंगची रेषा घट्ट पकडली; रसेलने मात्र अंतिम चिकेनपूर्वी आघाडीवर जाण्याची संधी शोधली. एका पुढील फेरीत रसेलने सहकाऱ्याला मागे टाकले, आणि आंतोनेलीने ब्रेक लॉक केल्याने रेषेबाहेर जावे लागले. टायरवर एकाच जागी झीज होऊन झालेला 'फ्लॅट स्पॉट' पुढील फेऱ्यांमधील पकडीवर परिणाम करू शकतो.<ref name="can_rreport"/><ref name="can_mercedes"/> व्हर्सटॅपनने हॅमिल्टनला मागे टाकत तिसरे स्थान मिळवले. हॅमिल्टनने इंजिनकडून अपेक्षित शक्ती मिळत नसल्याची तक्रार केली, तर त्याच्यामागील लक्लेर पाचव्या स्थानी राहिला. दहावी फेरी पूर्ण होताना रसेलची आंतोनेलीवर सुमारे एक सेकंदाची आणि तिसऱ्या स्थानावरील व्हर्सटॅपनवर साडेतीन सेकंदांची आघाडी होती. आघाडीतील फरक मोठा नसल्यामुळे दोन्ही मर्सिडीजने टायर आणि ऊर्जेचा वापर करताना प्रतिस्पर्धी संघांपासून अंतर वाढवण्याचा प्रयत्न करणे आवश्यक होते.<ref name="can_rreport"/> === अकरावी ते सतरावी फेरी : अल्बोन-पियास्त्री धडक === मध्यभागातील लढतीत नॉरिस पुन्हा गुणांच्या दिशेने पुढे सरकत होता, तर पियास्त्री आणखी मागे होता. तेराव्या फेरीच्या सुमारास पियास्त्रीने बेअरमनला मागे टाकण्याच्या प्रयत्नात ब्रेक लॉक केले आणि त्याची कार अलेक्झांडर अल्बोनला धडकली. विलियम्सचे नुकसान झाल्याने अल्बोनला शर्यत सोडावी लागली. पियास्त्रीने पुढील विंग बदलण्यासाठी पिटमध्ये प्रवेश केला. पंचांनी दृश्यफीत आणि कारच्या स्थितीवरील माहितीच्या आधारे पियास्त्रीकडे त्या वळणाचा अधिकार नव्हता असे मानले; धडकेची संपूर्ण जबाबदारी त्याची ठरवून दहा सेकंदांचा कालदंड दिला.<ref name="can_rreport"/><ref name="can_pia_pen">{{स्रोत बातमी|title=पियास्त्री-अल्बोन धडकेबाबत अधिकृत पंचनिर्णय|दुवा=https://app.tracinginsights.com/fia-docs/2026/canadian-grand-prix/infringement-car-81-collision-with-car-23|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=२४ मे २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> नॉरिसलाही गवतावरून गेल्याने कारमध्ये आलेला कचरा काढण्यासाठी आणखी थांबा घ्यावा लागला. त्यामुळे मॅकलारेनच्या सुरुवातीच्या चुकीच्या टायर निवडीला चालकांच्या ट्रॅकबाहेरील क्षणांची जोड मिळाली. एका संघाच्या दोन्ही गाड्या ग्रिडवरील पहिल्या चारपैकी असूनही त्या दोघांना पुन्हा गुणांकडे चढाई करण्याची वेळ आली. अल्बोनच्या निवृत्तीमुळे विलियम्सला दोन गाड्यांनी गुण मिळवण्याची संधीही कमी झाली; सायेन्स मात्र शर्यतीत पुढे राहिला.<ref name="can_rreport"/> === अठरावी ते चोवीसावी फेरी : आघाडीवरील तीव्र चढाओढ === अठराव्या फेरीला रसेलकडून ब्रेक लॉक झाल्यानंतर आंतोनेली त्याच्या बाजूने गेला, परंतु रसेलने जागा राखली. पुढील काही फेऱ्यांत दोघांत सतत एका सेकंदापेक्षा कमी अंतर राहिले. मागे व्हर्सटॅपन व हॅमिल्टन यांच्यातही तिसऱ्या स्थानासाठी समान अंतरावर लढत होती. एका चुकलेल्या ब्रेकिंग-बिंदूमुळे दोन गाड्यांमध्ये स्थान बदलू शकत होते, पण आक्रमक प्रयत्नांतून दोन्ही प्रतिस्पर्ध्यांच्या टायरची अतिरिक्त झीजही होत होती. हे केवळ एकदाच झालेल्या ओव्हरटेकचे प्रकरण नव्हते; पहिल्या तीस फेऱ्यांत मर्सिडीजच्या दोन चालकांनी वारंवार एकमेकांना संधी निर्माण केली आणि रोखली.<ref name="can_rreport"/><ref name="can_fia_report">{{स्रोत बातमी|title=आंतोनेलीचा विजय, हॅमिल्टन दुसरा आणि व्हर्सटॅपन तिसरा|दुवा=https://www.fia.com/news/f1-antonelli-wins-thrilling-canadian-grand-prix-ahead-hamilton-and-verstappen-russell-retires|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=२५ मे २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> बाविसाव्या फेरीत आंतोनेलीने अंतिम वळणात रसेलला मागे टाकून पहिली जागा घेतली. दोन फेऱ्यांनंतर पुढील गाड्यांना एक फेरीने मागे टाकताना परिस्थिती बदलली आणि रसेलने पुन्हा आघाडी मिळवली. आंतोनेलीने आणखी एका प्रयत्नात ट्रॅकच्या बाहेरून पुढे जात पुन्हा पहिली जागा घेतली, पण संघाने त्याला स्थान परत देण्याचे सांगितले. आंतोनेलीने हा निर्णय मान्य केला आणि रसेल पुन्हा पुढे आला. या घटनेची नोंद झाली, तरी दोघांवर वेगळा दंड लावण्यासाठी पुढील तपास करण्याची गरज नसल्याचे पंचांनी ठरवले. त्यामुळे शर्यतीचा निकाल केवळ तांत्रिक बिघाडाने ठरला असे म्हणता येत नाही; त्याआधी खऱ्या अर्थाने आघाडीची चढाओढ सुरू होती.<ref name="can_rreport"/><ref name="can_fia_report"/> === पंचविसावी ते तीसावी फेरी : रसेलची निवृत्ती === पहिल्या थांब्यांची वेळ जवळ येत असताना मर्सिडीजचा पहिला आणि दुसरा क्रमांक चालकांच्या आक्रमक गाडीचालकामुळे एकाहून अधिकदा बदलला होता. या स्थितीत पॉवर युनिटचा बिघाड झाल्याने रसेलची गाडी अचानक धीमी झाली आणि तीसाव्या फेरीत ती ट्रॅकच्या बाजूला थांबवावी लागली. रसेलसाठी हा मोठा धक्का होता: त्याने स्प्रिंट जिंकली होती, पोल मिळवली होती आणि रविवारच्या पहिल्या अर्ध्या भागात विजयासाठी सहकाऱ्याशी लढत दिली होती. तरीही त्याला मुख्य शर्यतीतील एकही गुण मिळाला नाही.<ref name="can_rreport"/><ref name="can_mercedes"/> रसेलची कार सुरक्षितपणे हलवण्यासाठी व्हर्च्युअल सेफ्टी कार लागू करण्यात आली. या काळात अनेक चालकांनी पिटमध्ये प्रवेश करून टायर बदलले. आंतोनेलीने मीडियम टायर लावत आपला आवश्यक थांबा पूर्ण केला आणि पुन्हा ट्रॅकवर येताना व्हर्सटॅपनवर सुमारे ४.६ सेकंदांची आघाडी राखली. सामान्य वेगात पिटमध्ये थांबणाऱ्या चालकाला स्पर्धकांकडून अधिक अंतर गमवावे लागू शकते; व्हर्च्युअल सेफ्टी कारमुळे काही स्थितींमध्ये त्या वेळेची किंमत तुलनेने कमी होते. रसेलच्या निवृत्तीनंतरही आंतोनेलीकडे विजयासाठी आवश्यक वेग होता, पण या थांब्याच्या अनुकूल वेळी त्याचे काम सोपे झाले.<ref name="can_rreport"/> === एकतीसावी ते चाळीसावी फेरी : नव्या क्रमवारीत रणनीती === व्हर्च्युअल सेफ्टी कारनंतर आंतोनेलीच्या मागे व्हर्सटॅपन, हॅमिल्टन, हादजार, लक्लेर, कोलापिंटो, लॉसन व गॅस्ली असा गट होता. फेरारीने दोन्ही चालकांना जवळजवळ एकाच वेळी पिटमध्ये बोलावल्याने लक्लेरचे स्थान हादजारच्या मागे गेले. त्यानंतर हादजारने बचाव करताना केलेल्या दिशाबदलांवर वाद निर्माण झाला. लक्लेरला एका क्षणी टक्कर टाळण्यासाठी कारचा वेग किंवा रेषा बदलावी लागली. पुढे त्याने हादजारला मागे टाकत चौथ्या स्थानी प्रवेश केला; तरी पंचांच्या तपासामुळे हादजारला स्वतंत्र दंड मिळणार होता.<ref name="can_rreport"/><ref name="can_had_def">{{स्रोत बातमी|title=हादजारने दिशाबदल करून बचाव केल्याबद्दल पंचनिर्णय|दुवा=https://app.tracinginsights.com/fia-docs/2026/canadian-grand-prix/infringement-car-6-more-than-one-change-of-direction|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=२४ मे २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> अल्पाइनचा कोलापिंटो सहाव्या स्थानासाठी संधी शोधत होता; त्याने मागील मियामीतील गुणांनंतर सलग दुसऱ्या मुख्य ग्रांप्रीत अव्वल दहामध्ये राहण्याचा प्रयत्न केला. लॉसन आणि गॅस्ली यांच्यातील अंतरही कमी होते. त्यांच्या लढतीचा आघाडीच्या तीन कारांशी थेट संबंध नसला तरी दहा गुणांपर्यंत मिळवण्यासाठी मध्यभागात बहुतेक वेळा स्वच्छ फेऱ्या आणि खराब टायर रणनीती टाळणे निर्णायक ठरते. या गटाने सुरुवातीच्या पावसाच्या अपेक्षेतही कोरड्या टायरवरील निवडींचा फायदा घेतला.<ref name="can_rreport"/><ref name="can_fia_report"/> === एक्केचाळिसावी ते बावन्नावी फेरी : हॅमिल्टनची चढाई === मॅकलारेनचा नॉरिस गिअरबॉक्सशी संबंधित त्रुटीमुळे पुढे निवृत्त झाला; त्यामुळे शुक्रवारी आणि शनिवारी सर्वाधिक वेगाने दिसणाऱ्या गाड्यांपैकी एक रविवारच्या निकालात स्थान मिळवू शकली नाही. कॅडिलॅकच्या पेरेझची गाडी सस्पेन्शनच्या बिघाडामुळे थांबली. ट्रॅकवरील काही भाग साफ करण्यासाठी आणखी एक लहान व्हर्च्युअल सेफ्टी कार कालावधी लागू झाला. अठ्ठेचाळीसाव्या फेरीच्या सुमारास आंतोनेलीची व्हर्सटॅपनवर सुमारे ४.३ सेकंदांची आघाडी होती. हॅमिल्टन मात्र व्हर्सटॅपनच्या मागे वेगाने पोहोचत होता.<ref name="can_rreport"/> हादजारवर आधीच एक दहा सेकंदांचा कालदंड लावण्यात आला होता. पंचांनी त्याचा लक्लेरविरुद्ध बचाव करताना तेराव्या वळणापूर्वी एका सरळ पट्ट्यावर एकाहून अधिक वेळा दिशा बदलल्याचा निष्कर्ष नोंदवला. त्याच्या वेगावरून पाचवा क्रमांक धोक्यात दिसत नव्हता, पण दंड पूर्ण करण्यासाठी शर्यतीचा वेळ आणि योग्य पिटस्टॉप नियोजन महत्त्वाचे होते. हा मुद्दा मुख्य शर्यतीतील स्पर्धात्मक लढत आणि त्यावर स्वतंत्रपणे लागू करण्यात आलेल्या नियमांची अंमलबजावणी या दोन्ही दृष्टींनी महत्त्वाचा होता.<ref name="can_had_def"/><ref name="can_rreport"/> === त्रेपन्नावी फेरी आणि नंतर : दोन दंड, फेरारीची शर्यत === त्रेपन्नाव्या फेरीच्या सुमारास पुन्हा व्हर्च्युअल सेफ्टी कार लागू झाली. याचा उपयोग करून हादजार आणि पियास्त्री यांनी पिटमध्ये जाऊन आपापले दहा सेकंदांचे कालदंड पूर्ण केले. पियास्त्रीवर अल्बोनशी झालेल्या धडकेसाठी दंड होता, तर हादजारवर बचावातील दिशाबदलासाठी. पुढे हादजारवर दुसऱ्या, अधिक गंभीर नियमनभंगासाठी अतिरिक्त शिक्षा निश्चित झाली: तेराव्या वळणावरील दुहेरी पिवळे झेंडे असताना त्याने आवश्यक प्रमाणात वेग कमी केला नसल्याचा निष्कर्ष टेलिमेट्रीद्वारे नोंदला गेला. या उल्लंघनासाठी दहा सेकंदांच्या स्टॉप-अँड-गो दंडाची घोषणा झाली.<ref name="can_had_yel">{{स्रोत बातमी|title=दुहेरी पिवळ्या झेंड्यांदरम्यान वेग न घटवल्याबद्दल हादजारला दंड|दुवा=https://app.tracinginsights.com/fia-docs/2026/canadian-grand-prix/infringement-car-6-failing-to-slow-for-yellow-flags|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=२४ मे २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="can_rreport"/> शर्यतीच्या या टप्प्यात आंतोनेलीची आघाडी आठ सेकंदांपर्यंत वाढली. त्यामुळे अंतिम काही फेऱ्यांत दुसऱ्या आणि तिसऱ्या क्रमांकाची लढत अधिक आकर्षक ठरली. हॅमिल्टन व्हर्सटॅपनच्या मागे सुमारे दीड सेकंदांवर आला, आणि पुढील फेऱ्यांत त्याने अंतर कमी केले. फेरारीचा एक चालक दुसऱ्या स्थानासाठी लढत असताना लक्लेर चौथ्या स्थानावर स्थिरावला होता. हे दोन्ही वेगळे निकाल कारनिर्माते अजिंक्यपदातील फेरारीच्या गुणांसाठी उपयुक्त होते, विशेषतः रसेल आणि दोन्ही मॅकलारेनच्या अपयशामुळे स्पर्धक संघांना मर्यादित गुण मिळत होते.<ref name="can_rreport"/><ref name="can_lowdown"/> === बासष्टावी फेरी : हॅमिल्टनचा निर्णायक ओव्हरटेक === हॅमिल्टनने व्हर्सटॅपनचा पाठलाग करतानाच कारची विद्युत ऊर्जा आणि वेगवान सरळ पट्ट्यावरील कामगिरी नीट वापरण्याचा प्रयत्न केला. बासष्टाव्या फेरीत त्याने पहिल्या वळणाच्या बाहेरील बाजूने व्हर्सटॅपनला मागे टाकत दुसरे स्थान मिळवले. व्हर्सटॅपनने त्याला तात्काळ सोडले नाही; उर्वरित फेऱ्यांत तो फेरारीच्या मागे राहून प्रतिहल्ल्याची संधी शोधत होता. परंतु हॅमिल्टनने बचाव करत अंतिम झेंड्यापर्यंत दुसरे स्थान राखले. शर्यतीच्या शेवटी दोघांमधील अंतर केवळ ०.५०८ सेकंद होते.<ref name="can_rreport"/><ref name="can_fia_report"/> हादजारने स्टॉप-अँड-गो दंडासाठी आणखी एकदा पिटमध्ये प्रवेश केला, परंतु त्याने सहाव्या स्थानावरील कोलापिंटोवर पुरेसे अंतर निर्माण केले असल्याने अंतिम पाचवे स्थान गमवावे लागले नाही. ही घटना दंड व निकाल यांचे नाते स्पष्ट करते: दंड किती मोठा आहे यावरच अंतिम स्थान ठरत नाही; शिक्षा जाहीर होण्याच्या वेळी पिटमधील थांबा किती महाग पडतो आणि मागील गाडी किती दूर आहे यावर त्याचा परिणाम अवलंबून असतो. हादजारने दोन्ही मोठ्या शिक्षांनंतरही दहा गुण मिळवले.<ref name="can_rreport"/><ref name="can_had_yel"/> === अंतिम फेरी आणि शर्यतीचा निकाल === आंतोनेलीने शेवटच्या टप्प्यात धोका न घेता वेग कायम ठेवला आणि ६८ फेऱ्या १:२८:१५.७५८ या वेळेत पूर्ण केल्या. शेवटच्याच म्हणजे ६८व्या फेरीत त्याने १:१४.२१० अशी शर्यतीतील सर्वात वेगवान फेरीही नोंदवली. हॅमिल्टन १०.७६८ सेकंद मागे दुसरा आणि व्हर्सटॅपन ११.२७६ सेकंद मागे तिसरा होता. लक्लेर चौथा व हादजार पाचवा ठरला. या निकालामुळे आंतोनेलीने सलग चौथा मुख्य ग्रांप्री विजय मिळवला; दुसऱ्या स्थानासाठी लढणारा त्याचा मर्सिडीज सहकारी मात्र एकाही गुणाविना राहिला.<ref name="can_rresult"/><ref name="can_fia_report"/> कोलापिंटो सहावा राहून अल्पाइनसाठी आठ गुण मिळवून गेला. लॉसन सातवा, गॅस्ली आठवा, सायेन्स नववा आणि बेअरमन दहावा होता. पियास्त्रीने दंड आणि खराब सुरुवातीच्या रणनीतीनंतर अकरावे स्थान मिळवले; त्यामुळे मॅकलारेनला मुख्य शर्यतीत गुण मिळाले नाहीत. हल्केनबर्ग बारावा, बोर्तोलेतो तेरावा, ओकन चौदावा, स्ट्रोल पंधरावा आणि बोट्टास सोळावा राहिला. पेरेझ, नॉरिस, रसेल, अलोन्सो आणि अल्बोन यांनी शर्यत पूर्ण केली नाही; लिंडब्लाडच्या नावावर शून्य फेऱ्या राहिल्या.<ref name="can_rresult"/><ref name="can_fia_report"/> === मुख्य शर्यतीचे निकाल === अधिकृत निकालात केवळ १६ चालक वर्गीकृत झाले. त्याखाली निवृत्त चालकांचे त्यांनी पूर्ण केलेल्या फेऱ्यांनुसार नामनिर्देशन दिले जाते. 'सुरुवात नाही' ही स्थिती निवृत्तीनंतर अपूर्ण राहिलेल्या फेऱ्यांपेक्षा वेगळी आहे. शर्यतीची एकूण अधिकृत लांबी ६८ फेऱ्यांची आहे; प्रारंभी नियोजित ७० फेऱ्यांचे अंतर येथे वापरलेले नाही.<ref name="can_rresult"/> {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! क्र. !! चालक !! संघ !! पूर्ण फेऱ्या !! वेळ / अंतर / स्थिती !! गुण |- | १ || १२ || {{nowrap|{{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]]}} || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || ६८ || १:२८:१५.७५८ || २५ |- | २ || ४४ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]]}} || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || ६८ || +१०.७६८ || १८ |- | ३ || ३ || {{nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]]}} || [[रेड बुल रेसिंग]] || ६८ || +११.२७६ || १५ |- | ४ || १६ || {{nowrap|{{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]]}} || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || ६८ || +४४.१५१ || १२ |- | ५ || ६ || {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]]}} || [[रेड बुल रेसिंग]] || ६७ || +१ फेरी || १० |- | ६ || ४३ || {{nowrap|{{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]]}} || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || ६७ || +१ फेरी || ८ |- | ७ || ३० || {{nowrap|{{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]]}} || [[रेसिंग बुल्स]] || ६७ || +१ फेरी || ६ |- | ८ || १० || {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]]}} || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || ६७ || +१ फेरी || ४ |- | ९ || ५५ || {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]]}} || [[विलियम्स एफ१]] || ६७ || +१ फेरी || २ |- | १० || ८७ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]]}} || [[हास एफ.१ संघ]] || ६७ || +१ फेरी || १ |- | ११ || ८१ || {{nowrap|{{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]]}} || [[मॅकलारेन]] || ६६ || +२ फेऱ्या || ० |- | १२ || २७ || {{nowrap|{{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]]}} || [[ऑडी एफ१ संघ]] || ६६ || +२ फेऱ्या || ० |- | १३ || ५ || {{nowrap|{{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]]}} || [[ऑडी एफ१ संघ]] || ६६ || +२ फेऱ्या || ० |- | १४ || ३१ || {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]]}} || [[हास एफ.१ संघ]] || ६६ || +२ फेऱ्या || ० |- | १५ || १८ || {{nowrap|{{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]]}} || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || ६४ || +४ फेऱ्या || ० |- | १६ || ७७ || {{nowrap|{{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]]}} || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || ६४ || +४ फेऱ्या || ० |- | NC || ११ || {{nowrap|{{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]]}} || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || ३९ || निवृत्त || ० |- | NC || १ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]]}} || [[मॅकलारेन]] || ३८ || निवृत्त || ० |- | NC || ६३ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]]}} || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || २९ || निवृत्त || ० |- | NC || १४ || {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]]}} || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || २३ || निवृत्त || ० |- | NC || २३ || {{nowrap|{{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]]}} || [[विलियम्स एफ१]] || ११ || निवृत्त || ० |- | NC || ४१ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]]}} || [[रेसिंग बुल्स]] || ० || सुरुवात नाही || ० |- class="sortbottom" | colspan="7" style="text-align:center;background:#EAECF0" | स्रोत: <ref name="can_rresult"/> |} === सर्वात वेगवान फेरी === [[किमी आंतोनेली]] याने मुख्य शर्यतीतील सर्वात वेगवान फेरी ६८व्या फेरीत १:१४.२१० या वेळेत नोंदवली.<ref name="CANADA26_FULL_FAST">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ कॅनेडियन ग्रांप्री – सर्वात वेगवान फेऱ्या|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1285/canada/fastest-laps|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=२४ मे २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१९ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> {| class="wikitable" style="font-size:85%;" ! चालक ! कारनिर्माता ! फेरी क्रमांक ! वेळ |- | {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | ६८ | align="center" | १:१४.२१० |- class="sortbottom" | colspan="4" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="CANADA26_FULL_FAST"/> |} मुख्य शर्यतीतील प्रत्येक चालकाची सर्वोत्तम नोंदवलेली फेरी खाली दिली आहे. या स्वतंत्र फेऱ्यांच्या वेळांवर टायरची स्थिती, इंधन-भार आणि वाहतुकीचा परिणाम होऊ शकतो; म्हणून त्यांची थेट तुलना संपूर्ण शर्यतीतील सरासरी वेगाशी करता येत नाही.<ref name="CANADA26_FULL_FAST"/> '''सर्व चालकांच्या सर्वात वेगवान फेऱ्या:''' {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! क्रम ! चालक ! संघ ! वेगवान फेरीचा क्रमांक ! वेळ |- ! align="center" | १ | {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | ६८ | align="center" | १:१४.२१० |- ! align="center" | २ | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | ६८ | align="center" | १:१४.३९८ |- ! align="center" | ३ | {{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | ६१ | align="center" | १:१४.५७३ |- ! align="center" | ४ | {{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | ६८ | align="center" | १:१४.५७८ |- ! align="center" | ५ | {{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | ३७ | align="center" | १:१५.२९७ |- ! align="center" | ६ | {{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | ६८ | align="center" | १:१५.३९० |- ! align="center" | ७ | {{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]] | [[मॅकलारेन]] | align="center" | ६३ | align="center" | १:१५.४५६ |- ! align="center" | ८ | {{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | ६८ | align="center" | १:१५.४६२ |- ! align="center" | ९ | {{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १६ | align="center" | १:१५.४७७ |- ! align="center" | १० | {{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]] | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | ६० | align="center" | १:१५.६०४ |- ! align="center" | ११ | {{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]] | [[मॅकलारेन]] | align="center" | ३६ | align="center" | १:१५.८४५ |- ! align="center" | १२ | {{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | ६६ | align="center" | १:१५.८५२ |- ! align="center" | १३ | {{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | ६५ | align="center" | १:१६.००२ |- ! align="center" | १४ | {{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | ५१ | align="center" | १:१६.२२१ |- ! align="center" | १५ | {{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | ५८ | align="center" | १:१६.२७५ |- ! align="center" | १६ | {{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | ६६ | align="center" | १:१६.५७७ |- ! align="center" | १७ | {{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | ३८ | align="center" | १:१६.९१५ |- ! align="center" | १८ | {{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]] | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | ११ | align="center" | १:१७.२२१ |- ! align="center" | १९ | {{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | ६३ | align="center" | १:१७.७२५ |- ! align="center" | २० | {{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | ४१ | align="center" | १:१८.७२१ |- ! align="center" | २१ | {{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | १० | align="center" | १:१९.६३५ |- class="sortbottom" | colspan="5" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="CANADA26_FULL_FAST"/> |} शर्यतीत वेगवान फेरीची अधिकृत वेळ नोंदली नसलेल्या चालकाला या वर्गवारीत स्थान नाही. == शर्यतीनंतरचे विश्लेषण == === मर्सिडीजची आघाडी आणि रसेलची निवृत्ती === मर्सिडीजचे दोन्ही चालक पहिल्या टप्प्यात वारंवार एकमेकांच्या जवळ आले. आंतोनेलीने निर्णायक प्रसंगी रसेलला आव्हान दिले, तर एका प्रसंगी ट्रॅकबाहेर गेल्यामुळे त्याला स्थान परत करावे लागले. रसेलच्या ३०व्या फेरीतील पॉवर युनिट बिघाडामुळे अपेक्षित दोन-कार संघीय निकाल साधता आला नाही; मात्र आंतोनेलीने पुढील फेऱ्यांत गाडी नियंत्रित ठेवून सलग चौथा विजय मिळवला.<ref name="can_fia_report"/><ref name="can_rreport"/> दोन्ही चालकांची चुरस आणि रसेलची निवृत्ती या वेगळ्या घटना होत्या. आंतोनेलीची विजयाची संधी केवळ प्रतिस्पर्ध्याची माघार यापुरती मर्यादित नव्हती: शर्यतीच्या पहिल्या अर्ध्यात त्याने प्रत्यक्ष आघाडीवर झुंज दिली आणि दुसऱ्या अर्ध्यात वेगवान गाडी तसेच टायर व्यवस्थापनाच्या साहाय्याने हॅमिल्टन व व्हर्सटॅपन यांना मागे ठेवले.<ref name="can_mercedes"/><ref name="can_fia_report"/> === फेरारी, रेड बुल आणि मॅकलारेनची कामगिरी === हॅमिल्टनने दुसरे स्थान मिळवत फेरारीसाठी महत्त्वाचे गुण मिळवले, तर लक्लेर चौथा राहिला. व्हर्सटॅपनने तिसऱ्या स्थानावरून रेड बुलला हंगामातील आपले पहिले पोडियम मिळवून दिले. दोन्ही फेरारींचे गुण आणि रसेलला शून्य गुण मिळाल्यानंतरही कारनिर्माते अजिंक्यपदात मर्सिडीजची आघाडी ७२ गुणांवर कायम राहिली.<ref name="can_rresult"/><ref name="can_lowdown"/> मॅकलारेनच्या सुरुवातीच्या इंटरमीडिएट टायर निवडीचा कोरडा होत जाणाऱ्या ट्रॅकवर प्रतिकूल परिणाम झाला. नॉरिस नंतर गिअरबॉक्स समस्येमुळे माघारी गेला, तर पियास्त्रीच्या अल्बोनसोबतच्या धडकेनंतर मिळालेल्या कालदंडाने त्याची क्रमवारी आणखी बिघडली. परिणामी रविवारच्या मुख्य शर्यतीत मॅकलारेनला गुण मिळाले नाहीत, जरी शनिवारी स्प्रिंटमध्ये त्याच्या चालकांनी गुण मिळवले होते.<ref name="can_rreport"/><ref name="can_pia_pen"/><ref name="can_sprint"/> === स्प्रिंटमधील पंचांचे निर्णय === स्प्रिंट संपल्यानंतर अधिकृत निकालात दिसणाऱ्या काही चालकांच्या अंतिम अंतरांवर दंडांचा परिणाम झाला. हल्केनबर्गने १३व्या वळणाकडे लॉसनपासून बचाव करताना ट्रॅकबाहेर जाऊन पुन्हा त्याच्या पुढे प्रवेश केला. पंचांनी त्याला त्या कृतीतून कायमस्वरूपी स्थानिक फायदा मिळाल्याचे मानले, कारण त्याने मिळवलेले स्थान परत दिले नव्हते. त्यामुळे हल्केनबर्गला दहा सेकंदांचा कालदंड देण्यात आला. स्प्रिंटची रेषा ओलांडल्यानंतर त्याचा अधिकृत निकाल व स्थान ठरवताना हा दंड समाविष्ट झाला.<ref name="can_sp_hul">{{स्रोत बातमी|title=स्प्रिंटमध्ये ट्रॅकबाहेर जाऊन फायदा मिळविल्याबद्दल हल्केनबर्गला दंड|दुवा=https://app.tracinginsights.com/fia-docs/2026/canadian-grand-prix/infringement-car-27-leaving-the-track-and-gaining-an-advantage|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=२३ मे २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> कॅडिलॅकचा सर्गिओ पेरेझ १३व्या वळणापूर्वीच्या सरळ पट्ट्यावर लॉसनच्या गाडीपासून बचाव करताना प्रथम उजवीकडे व मग डावीकडे गेला. पंचांच्या मते या हालचालीमुळे लॉसनला ट्रॅकबाहेर जावे लागले आणि सुरक्षित बचावाच्या निकषांचा भंग झाला. पेरेझला दहा सेकंदांचा कालदंड देण्यात आला. हे प्रकरण हल्केनबर्गच्या दंडापेक्षा वेगळे होते: हल्केनबर्गच्या बाबतीत ट्रॅकबाहेर जाऊन फायदा मिळवण्याचा प्रश्न होता, तर पेरेझच्या बाबतीत प्रतिस्पर्ध्याला जागा न देत दिशाबदल करण्याचा मुद्दा होता.<ref name="can_sp_per">{{स्रोत बातमी|title=स्प्रिंटमध्ये लॉसनला ट्रॅकबाहेर ढकलल्याबद्दल पेरेझला दंड|दुवा=https://app.tracinginsights.com/fia-docs/2026/canadian-grand-prix/infringement-car-11-forcing-car-30-off-track|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=२३ मे २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> स्प्रिंटमध्ये चालकांच्या तक्रारी किंवा प्रसंगी झालेल्या संपर्काचे स्वतंत्रपणे मूल्यांकन होते; प्रत्येक नाराजीला आपोआप दंड मिळाला असे मानता येत नाही. आंतोनेलीच्या रसेलविरुद्ध रेडिओवरील तक्रारी आणि नंतरच्या अधिकृत स्प्रिंट निकालातील बदल यात भेद राखणे महत्त्वाचे आहे. या सप्ताहांताने दाखवले की पंचांच्या निर्णयात फक्त स्थान बदलले का हा प्रश्न नसतो; घटना घडताना गाडी कोणत्या बाजूला होती, वळणातील अधिकार कोणाकडे होता आणि ट्रॅकबाहेर गेल्यावर स्पर्धात्मक फायदा टिकला का हेही तपासले जाते.<ref name="can_sprint"/><ref name="can_stewards">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ कॅनेडियन ग्रांप्री – एफआयए निर्णयपत्रांचा निर्देशांक|दुवा=https://app.tracinginsights.com/fia-docs/2026/canadian-grand-prix|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=२४ मे २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === मुख्य शर्यतीतील पंचांचे निर्णय आणि चौकश्या === मुख्य शर्यतीतील निर्णयांमध्ये पियास्त्रीने अल्बोनशी केलेल्या धडकेसाठी दहा सेकंदांचा कालदंड, हादजारच्या बचावादरम्यान एकाहून अधिक दिशाबदलांसाठी दहा सेकंदांचा कालदंड आणि दुहेरी पिवळ्या झेंड्यांदरम्यान पुरेसे वेग कमी न केल्याबद्दल स्टॉप-अँड-गो दंड यांचा समावेश होता. या शिक्षांचे परिणाम, विशेषतः उशिरा झालेल्या व्हर्च्युअल सेफ्टी कार कालावधीत दंड भरणे, शर्यतीच्या अंतिम क्रमवारीशी जोडले गेले.<ref name="can_pia_pen"/><ref name="can_had_def"/><ref name="can_had_yel"/> स्प्रिंटमध्ये हल्केनबर्ग आणि पेरेझ यांच्यावर ट्रॅकच्या मर्यादा व दुसऱ्या चालकाला ट्रॅकबाहेर ढकलण्याशी संबंधित प्रकरणांमध्ये कारवाई झाली. मुख्य शर्यतीच्या फॉर्मेशन लॅपवरील हल्केनबर्ग व लॉसन यांच्याशी संबंधित सुरुवातीच्या प्रक्रियेची आणि पेरेझच्या निळ्या झेंड्यांबाबतच्या प्रकरणाची स्वतंत्र नोंद पंचनिर्णयपत्रांत आहे. दंडांचे अचूक स्वरूप संबंधित कागदपत्रांच्या आधारेच वापरावे.<ref name="can_sp_hul"/><ref name="can_sp_per"/><ref name="can_hul_grid">{{स्रोत बातमी|title=फॉर्मेशन लॅपवरील क्रमभंगाबद्दल हल्केनबर्गचा पंचनिर्णय|दुवा=https://app.tracinginsights.com/fia-docs/2026/canadian-grand-prix/infringement-car-27-starting-procedure-infringement|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=२४ मे २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="can_law_grid">{{स्रोत बातमी|title=फॉर्मेशन लॅपवरील क्रमभंगाबद्दल लॉसनचा पंचनिर्णय|दुवा=https://app.tracinginsights.com/fia-docs/2026/canadian-grand-prix/infringement-car-30-starting-procedure-infringement|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=२४ मे २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="can_per_blue">{{स्रोत बातमी|title=निळे झेंडे दाखविल्याबद्दल पेरेझची चौकशी|दुवा=https://app.tracinginsights.com/fia-docs/2026/canadian-grand-prix/decision-car-11-ignoring-blue-flags|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=२४ मे २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> व्हर्च्युअल सेफ्टी कार लागू असताना विभागनिहाय निर्धारित कालमर्यादा (डेल्टा) ओलांडल्याबद्दल ऑडीच्या गॅब्रिएल बोर्तोलेतोला पाच सेकंदांचा कालदंड देण्यात आला. पंचांनी स्थाननिश्चिती व अधिकृत वेळमापनाच्या पुराव्यांच्या आधारे उल्लंघन निश्चित केले.<ref name="can_bor_pen">{{स्रोत बातमी|title=व्हर्च्युअल सेफ्टी कार कालमर्यादा उल्लंघनाबद्दल बोर्तोलेतोला दंड|दुवा=https://app.tracinginsights.com/fia-docs/2026/canadian-grand-prix/infringement-car-5-driving-unnecessarily-slowly-during-vsc|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=२४ मे २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> निवृत्तीनंतर जॉर्ज रसेलने त्याच्या कारचे डोके संरक्षक आवरण (हेड रेस्ट्रेंट) ट्रॅकवर फेकले. पंचांनी हे असुरक्षित कृत्य मानून त्याला ५,००० युरोचा दंड ठोठावला; समान स्वरूपाचा पुढील नियमभंग न केल्यास १२ महिन्यांसाठी तो दंड स्थगित राहणार होता. रसेलने आपली चूक मान्य करून माफी मागितल्याची नोंद निर्णयपत्रात करण्यात आली आहे.<ref name="can_rus_fine">{{स्रोत बातमी|title=निवृत्तीनंतर रसेलच्या गैरवर्तनाविषयी पंचनिर्णय|दुवा=https://app.tracinginsights.com/fia-docs/2026/canadian-grand-prix/infringement-car-63-unsafe-act|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=२४ मे २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === अजिंक्यपदावरील परिणाम === कॅनडातील सलग चौथ्या विजयानंतर आंतोनेलीने चालक अजिंक्यपदातील रसेलवरील आघाडी ४३ गुणांपर्यंत वाढवली. फेरारीकडून हॅमिल्टन आणि लक्लेर यांनी अनुक्रमे दुसरे व चौथे स्थान मिळवले, तर मर्सिडीजला आंतोनेलीचा विजय आणि रसेलची निवृत्ती अशा परस्परविरोधी घटना अनुभवाव्या लागल्या. शर्यतीनंतर मर्सिडीजची फेरारीवर कारनिर्माते अजिंक्यपदात ७२ गुणांची आघाडी होती.<ref name="can_rreport"/><ref name="can_lowdown"/> अजिंक्यपदाचा संपूर्ण अधिकृत गुणतक्ता एफआयएच्या स्पर्धा दस्तऐवजांमध्ये नोंदवला गेला आहे. बदलणारे गुण आणि स्प्रिंटमधील गुण दोन्ही लक्षात घेऊन शर्यतीनंतरची स्थिती नोंदणे आवश्यक आहे.<ref name="can_champ">{{स्रोत बातमी|title=कॅनेडियन ग्रांप्रीनंतरचे चालक आणि संघ अजिंक्यपदाचे गुण|दुवा=https://app.tracinginsights.com/fia-docs/2026/canadian-grand-prix/championship-points|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=२४ मे २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> == निकालानंतर गुणतालिका == स्प्रिंट व मुख्य शर्यत यांतील मिळून गुण समाविष्ट करून तयार केलेल्या कॅनेडियन ग्रांप्रीनंतरच्या अधिकृत गुणतालिका खाली दिल्या आहेत. या आकड्यांत पुढील मोनॅको ग्रांप्रीमधील गुण समाविष्ट नाहीत.<ref name="can_champ"/> === चालक अजिंक्यपद गुणतालिका === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान ! चालक ! संघ ! गुण |- ! align="center" | १ | {{nowrap|{{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १३१ |- ! align="center" | २ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | ८८ |- ! align="center" | ३ | {{nowrap|{{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | ७५ |- ! align="center" | ४ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | ७२ |- ! align="center" | ५ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]]}} | [[मॅकलारेन]] | align="center" | ५८ |- ! align="center" | ६ | {{nowrap|{{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]]}} | [[मॅकलारेन]] | align="center" | ४८ |- ! align="center" | ७ | {{nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | ४३ |- ! align="center" | ८ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | २० |- ! align="center" | ९ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | १८ |- ! align="center" | १० | {{nowrap|{{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]]}} | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | १६ |- ! align="center" | ११ | {{nowrap|{{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | १५ |- ! align="center" | १२ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | १४ |- ! align="center" | १३ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]]}} | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | ६ |- ! align="center" | १४ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]]}} | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | ५ |- ! align="center" | १५ | {{nowrap|{{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | २ |- ! align="center" | १६ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | १ |- ! align="center" | १७ | {{nowrap|{{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]]}} | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | १ |- ! align="center" | १८ | {{nowrap|{{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | ० |- ! align="center" | १९ | {{nowrap|{{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | ० |- ! align="center" | २० | {{nowrap|{{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | ० |- ! align="center" | २१ | {{nowrap|{{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | ० |- ! align="center" | २२ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | ० |- class="sortbottom" | colspan="4" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="can_champ"/> |} === कारनिर्माते अजिंक्यपद गुणतालिका === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान ! कारनिर्माता ! गुण |- ! align="center" | १ | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | २१९ |- ! align="center" | २ | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | १४७ |- ! align="center" | ३ | [[मॅकलारेन]] | align="center" | १०६ |- ! align="center" | ४ | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | ५७ |- ! align="center" | ५ | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | ३५ |- ! align="center" | ६ | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | २१ |- ! align="center" | ७ | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | १९ |- ! align="center" | ८ | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | ७ |- ! align="center" | ९ | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | २ |- ! align="center" | १० | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | ० |- ! align="center" | ११ | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | ० |- class="sortbottom" | colspan="3" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="can_champ"/> |} == हे सुद्धा पहा == # [[फॉर्म्युला वन]] # [[कॅनेडियन ग्रांप्री]] # [[सर्किट जिल व्हिलन्यूव्ह]] # [[२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम]] # [[फॉर्म्युला वन ग्रांप्री यादी]] # [[फॉर्म्युला वन चालक अजिंक्यपद यादी]] # [[फॉर्म्युला वन कारनिर्माते अजिंक्यपद यादी]] # [[फॉर्म्युला वन सर्किटांची यादी]] == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} ==तळटीप== {{reflist|group=टीप}} == बाह्य दुवे == * [https://www.formula1.com/en/racing/2026/canada २०२६ कॅनेडियन ग्रांप्री – अधिकृत फॉर्म्युला वन संकेतस्थळ] * [https://www.fia.com/ आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ] [[वर्ग:कॅनेडियन ग्रांप्री]] [[वर्ग:२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम]] szueb0gdqkt9owqveu2dbruar9jlzem 2723279 2723278 2026-10-19T20:22:29Z Koolkrazy 1591 2723279 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट ग्रांप्री शर्यत माहिती | प्रकार = एफ.१ | देश = कॅनडा | ग्रांप्री = कॅनेडियन | चित्र = Île Notre-Dame (Circuit Gilles Villeneuve).svg | चित्र_शीर्षक = सर्किट जिल व्हिलन्यूव्हचा आराखडा | दिनांक = मे २४ | वर्ष = २०२६ | अधिकृत_नाव = फॉर्म्युला १ लेनोव्हो ग्रांप्री दु कॅनडा २०२६ | शर्यत_क्रमांक = ५ | हंगामात_एकूण_शर्यती = २३ | शर्यतीचे_ठिकाण = [[सर्किट जिल व्हिलन्यूव्ह]], [[माँत्रिआल]], [[कॅनडा]] | सर्किट_प्रकार = अर्ध-स्थायी शर्यत सर्किट | सर्किट_अंतर_किमी = ४.३६१ | सर्किट_अंतर_मैल = २.७१० | एकूण_फेऱ्या = ६८ | एकूण_अंतर_किमी = २९६.५४८ | एकूण_अंतर_मैल = १८४.२६६ | हवामान = थंड व ढगाळ; शर्यत सुरू होताना ओलसर, नंतर कोरडा ट्रॅक | पोल_चालक = [[जॉर्ज रसेल]] | पोल_देश = GBR | पोल_संघ = [[मर्सिडीज-बेंझ]] | पोल_वेळ = १:१२.५७८ | जलद_चालक = [[किमी आंतोनेली]] | जलद_देश = ITA | जलद_संघ = [[मर्सिडीज-बेंझ]] | जलद_वेळ = १:१४.२१० | जलद_फेरी = ६८ | पहिला_चालक = [[किमी आंतोनेली]] | पहिला_देश = ITA | पहिला_संघ = [[मर्सिडीज-बेंझ]] | दुसरा_चालक = [[लुइस हॅमिल्टन]] | दुसरा_देश = GBR | दुसरा_संघ = [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | तिसरा_चालक = [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | तिसरा_देश = NED | तिसरा_संघ = [[रेड बुल रेसिंग]] | हंगामातील_मागील_शर्यत = २०२६ मायामी ग्रांप्री | हंगामातील_पुढील_शर्यत = २०२६ मोनॅको ग्रांप्री | ग्रांप्री_मागील_शर्यत = २०२५ कॅनेडियन ग्रांप्री | ग्रांप्री_पुढील_शर्यत = २०२७ कॅनेडियन ग्रांप्री }} '''२०२६ कॅनेडियन ग्रांप्री''' (अधिकृत नाव: '''फॉर्म्युला १ लेनोव्हो ग्रांप्री दु कॅनडा २०२६''') ही २४ मे २०२६ रोजी [[माँत्रिआल]] येथील [[सर्किट जिल व्हिलन्यूव्ह]]वर झालेली [[२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम|२०२६ फॉर्म्युला वन जागतिक अजिंक्यपद]] स्पर्धेतील पाचवी मुख्य शर्यत होती. २२ ते २४ मेदरम्यान आयोजित या सप्ताहांतात कॅनडाच्या इतिहासातील पहिली फॉर्म्युला वन स्प्रिंट शर्यतही झाली. त्यामुळे शुक्रवारी एकच मुक्त सराव, त्यानंतर स्प्रिंट पात्रता, शनिवारी स्प्रिंट व मुख्य पात्रता आणि रविवारी ग्रांप्री असा कार्यक्रम होता.<ref name="can_hub">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ कॅनेडियन ग्रांप्री – कार्यक्रम आणि निकाल|दुवा=https://www.formula1.com/en/racing/2026/canada|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=२४ मे २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="can_pirelli">{{स्रोत बातमी|title=मॉन्ट्रिआलमधील पहिल्या स्प्रिंटसाठी टायर आणि रणनीतीची माहिती|दुवा=https://press.pirelli.com/the-first-sprint-in-montreal/|प्रकाशक=पिरेली|दिनांक=१८ मे २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> मर्सिडीजचा [[किमी आंतोनेली]] याने मुख्य ग्रांप्री जिंकली. [[स्कुदेरिआ फेरारी|फेरारी]]चा [[लुइस हॅमिल्टन]] दुसरा आणि [[रेड बुल रेसिंग]]चा [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] तिसरा राहिला. पोलवरून सुरुवात केलेल्या मर्सिडीजच्या [[जॉर्ज रसेल]]ला आंतोनेलीशी चाललेल्या आघाडीच्या चुरशीत ३०व्या फेरीत पॉवर युनिटमधील बिघाडामुळे निवृत्त व्हावे लागले. आंतोनेलीचा हा सलग चौथा मुख्य ग्रांप्री विजय होता. शनिवारची २३ फेऱ्यांची स्प्रिंट रसेलने जिंकली; त्यात नॉरिस दुसरा आणि आंतोनेली तिसरा राहिला.<ref name="can_rreport">{{स्रोत बातमी|title=कॅनडामध्ये आंतोनेलीचा विजय; रसेल तांत्रिक बिघाडामुळे बाहेर|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/antonelli-wins-dramatic-canadian-grand-prix-as-russell-retires-amid-thrilling-mercedes-battle.MzvclJaqCidlYMUXonuDq|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=२४ मे २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="can_sprint">{{स्रोत बातमी|title=कॅनडा स्प्रिंटमध्ये रसेलचा विजय आणि मर्सिडीज चालकांत चुरस|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/russell-clings-on-to-win-canada-sprint-after-clashing-with-antonelli.6Ggn92sBNEdqizMYOT44fb|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=२३ मे २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> रविवारची शर्यत नियोजित ७०ऐवजी ६८ फेऱ्यांची ठरली. शर्यत सुरू होण्याआधी आर्विड लिंडब्लाडच्या गाडीतील क्लचच्या बिघाडामुळे अतिरिक्त फॉर्मेशन फेऱ्या घ्याव्या लागल्या. ओली असल्याचा भास असलेल्या पण झपाट्याने कोरड्या होणाऱ्या ट्रॅकवर मॅकलारेनने इंटरमीडिएट टायर निवडले; त्याउलट आघाडीच्या इतर बहुतेक गाड्या सॉफ्ट टायरवर होत्या. या भिन्न निवडीमुळे सुरुवातीच्या काही फेऱ्यांत आघाडीची क्रमवारी वारंवार बदलली.<ref name="can_rreport"/><ref name="can_mercedes">{{स्रोत बातमी|title=मॉन्ट्रिआलमधील मर्सिडीजचा शर्यत-अहवाल|दुवा=https://www.mercedesamgf1.com/reports/race-report-bittersweet-sunday-in-montreal|प्रकाशक=मर्सिडीज-एएमजी पेट्रोनास एफ१ संघ|दिनांक=२४ मे २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> == पार्श्वभूमी == ही शर्यत २०२६ हंगामाच्या पहिल्या चार ग्रांप्रीनंतर झालेली पाचवी मुख्य फेरी होती. पूर्वीच्या वर्षांच्या तुलनेत मे महिन्यातील थंड वातावरणाचा आणि हवामान बदलण्याचा संभव अधिक असल्याने संघांना टायर तापमान व ट्रॅकवरील पकडीविषयी विशेष खबरदारी घ्यावी लागणार होती. केवळ एकच मुक्त सराव असल्याने सेटअपचा अभ्यास आणि लांब फेऱ्यांचा डेटा दोन्ही कमी वेळात गोळा करणे आवश्यक होते.<ref name="can_pirelli"/> कॅनेडियन ग्रांप्रीचे आयोजन सेंट लॉरेन्स नदीच्या परिसरातील नोट्र-दाम बेटावर असलेल्या सर्किटवर करण्यात आले. फॉर्म्युला वनच्या आधुनिक हंगामातील या मार्गावरील वेगवान सरळ पट्टे, मोठ्या ब्रेकिंग क्षेत्रांमुळे निर्माण होणाऱ्या संधी आणि कठड्यांच्या जवळून गाडी चालवण्याची गरज यामुळे गुण मिळवणाऱ्या चालकांइतकेच माघारी पडणारे चालकही शर्यतीची दिशा ठरवू शकत होते. कार्यक्रमातील स्प्रिंट व मुख्य शर्यतीसाठी स्वतंत्र पात्रता सत्रे घेतली गेली.<ref name="can_hub"/><ref name="can_tyres">{{स्रोत बातमी|title=कॅनेडियन ग्रांप्रीसाठी पिरेलीने निवडलेले टायर|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/what-tyres-will-the-teams-and-drivers-have-for-the-2026-canadian-grand-prix.2Olo6kVcWh1n3FfU0OancF|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=२० मे २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === शर्यतीपूर्वीची अजिंक्यपदाची स्थिती === कॅनडात येताना मर्सिडीजचा आंतोनेली सलग तीन मुख्य ग्रांप्री विजयांच्या जोरावर चालक अजिंक्यपदात आघाडीवर होता. त्याच्याकडे १०० गुण, तर संघसहकारी रसेलकडे ८० गुण होते; म्हणजे फरक २० गुणांचा होता. मियामीतील निकालांनंतर मर्सिडीजने कारनिर्माते अजिंक्यपदातही आघाडी राखली होती. या दोन चालकांतील मुकाबला त्यामुळे संघांतर्गत लढतीपुरता मर्यादित न राहता जागतिक अजिंक्यपदासाठीही निर्णायक बनला होता.<ref name="can_fpreport">{{स्रोत बातमी|title=मॉन्ट्रिआलमध्ये खंडित सरावात आंतोनेली सर्वात वेगवान|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/fp1-antonelli-leads-russell-as-mercedes-dominate-disrupted-canadian-gp-practice-session.52B0jh2hwB6deh2lcWmGt5|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=२२ मे २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="can_lowdown">{{स्रोत बातमी|title=कॅनेडियन ग्रांप्री : सप्ताहांतातील महत्त्वाच्या घटना|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/canada-lowdown-all-the-key-moments-as-antonelli-extends-points-lead-while-hamilton-hits-his-stride.6yBdr6JfbGunQBMGhzdErw|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=२५ मे २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> शुक्रवारी सराव आणि पात्रतेत मर्सिडीजने आणलेल्या सुधारणांवर लक्ष होते. त्याच वेळी मॅकलारेनची तांत्रिक प्रगती, फेरारीचा एक-फेरीतील वेग आणि रेड बुलचा सरळ पट्ट्यातील वेग यांच्यामुळे अन्य संघांना संधी होती. स्प्रिंटमधून मिळणाऱ्या आठ ते एक गुणांचा परिणाम रविवारच्या मुख्य शर्यतीपूर्वीच गुणतालिकेवर होणार होता. रसेलसाठी आंतोनेलीवरील २० गुणांची पिछाडी कमी करण्याची संधी, तर आंतोनेलीसाठी ती वाढविण्याची संधी होती.<ref name="can_sqreport">{{स्रोत बातमी|title=रसेलला स्प्रिंट पोल; आंतोनेली आणि नॉरिस मागे|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/russell-grabs-pole-position-in-canada-sprint-qualifying-ahead-of-antonelli-and-norris.7Fm9bjk84nwzOysiMriBCs|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=२२ मे २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="can_lowdown"/> === सर्किट आणि स्प्रिंट सप्ताहांत === [[सर्किट जिल व्हिलन्यूव्ह]]ची प्रत्येक फेरी ४.३६१ किमी लांब असून त्यात १४ वळणे आहेत. लांब सरळ रस्त्यानंतर अचानक वेग कमी करून पुन्हा त्वरण देण्याची गरज असलेला हा मार्ग 'स्टॉप-अँड-गो' स्वरूपाचा आहे. त्यामुळे ब्रेकचे तापमान, ब्रेकिंगवेळी कारची स्थिरता, कमी वेगावरून बाहेर पडताना चाकांना मिळणारी पकड आणि उंच कर्बवरून जाताना गाडीच्या तळाशी होणारा परिणाम महत्त्वाचा असतो.<ref name="can_tyres"/> २०२४ मध्ये सर्किटची पृष्ठभाग-नूतनीकरणाची कामे झाली होती. गुळगुळीत पृष्ठभाग व तुलनेने कमी घर्षणामुळे सरावाच्या प्रारंभी धूळ किंवा वापर कमी झालेला ट्रॅक वेगळा वागू शकतो. अधिक गाड्या धावू लागल्यावर रबर साचल्याने पकड वाढते. अखेरच्या चिकेनच्या बाहेरील कठड्याला 'वॉल ऑफ चॅम्पियन्स' म्हणून ओळखले जाते. या भागातील किंचित चूकही पात्रतेची फेरी वाया घालवू शकते किंवा शर्यतीतून बाहेर पडण्यास कारणीभूत ठरू शकते.<ref name="can_pirelli"/> === सहभागी चालक आणि संघ === या सप्ताहांतातील अधिकृत स्पर्धांमध्ये एकूण ११ संघांच्या २२ नियमित चालकांनी सहभाग घेतला. कोणत्याही संघाने शुक्रवारी अतिरिक्त युवक चालकाला सरावासाठी नियमित चालकाऐवजी उतरवले नाही. सत्रांमध्ये सर्व २२ कार नोंदणीकृत असल्या, तरी विविध यांत्रिक समस्या आणि अपघातांमुळे प्रत्येक चालकाला प्रत्येक सत्रात वेळ नोंदवता आला नाही. स्प्रिंट पात्रता फेरीत लॉसन आणि अल्बोन यांनी वेळ नोंदवली नाही, तर मुख्य शर्यतीच्या प्रारंभी लिंडब्लाडला सुरुवात करता आली नाही.<ref name="can_sqresult">{{स्रोत बातमी|title=कॅनेडियन ग्रांप्री – स्प्रिंट पात्रता निकाल|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1285/canada/sprint-qualifying|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=२२ मे २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="can_rresult">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ कॅनेडियन ग्रांप्री – संपूर्ण अधिकृत शर्यत निकाल|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1285/canada/race-result|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=२४ मे २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! संघ !! चालक !! कार क्रमांक |- | [[मर्सिडीज-बेंझ]] || {{nowrap|{{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]]}} || १२ |- | [[मर्सिडीज-बेंझ]] || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]]}} || ६३ |- | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]]}} || ४४ |- | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || {{nowrap|{{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]]}} || १६ |- | [[रेड बुल रेसिंग]] || {{nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]]}} || ३ |- | [[रेड बुल रेसिंग]] || {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]]}} || ६ |- | [[मॅकलारेन]] || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]]}} || १ |- | [[मॅकलारेन]] || {{nowrap|{{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]]}} || ८१ |- | [[रेसिंग बुल्स]] || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]]}} || ४१ |- | [[रेसिंग बुल्स]] || {{nowrap|{{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]]}} || ३० |- | [[ऑडी एफ१ संघ]] || {{nowrap|{{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]]}} || २७ |- | [[ऑडी एफ१ संघ]] || {{nowrap|{{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]]}} || ५ |- | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]]}} || १४ |- | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || {{nowrap|{{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]]}} || १८ |- | [[हास एफ.१ संघ]] || {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]]}} || ३१ |- | [[हास एफ.१ संघ]] || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]]}} || ८७ |- | [[विलियम्स एफ१]] || {{nowrap|{{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]]}} || २३ |- | [[विलियम्स एफ१]] || {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]]}} || ५५ |- | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]]}} || १० |- | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || {{nowrap|{{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]]}} || ४३ |- | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || {{nowrap|{{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]]}} || ७७ |- | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || {{nowrap|{{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]]}} || ११ |- class="sortbottom" | colspan="3" style="text-align:center;background:#EAECF0" | स्रोत: <ref name="can_hub"/> |} === टायर === टायरपुरवठादार [[पिरेली]]ने C3 हार्ड, C4 मीडियम व C5 सॉफ्ट हे कोरड्या हवामानातील तीन मिश्रण दिले. स्प्रिंट सप्ताहांतासाठी प्रत्येक चालकाला दोन हार्ड, चार मीडियम आणि सहा सॉफ्ट असे एकूण १२ संच देण्यात आले; नियमित सप्ताहांतापेक्षा हा एक संच कमी होता. पावसासाठी सहा इंटरमीडिएट आणि तीन पूर्ण वेट संच मिळत होते. स्प्रिंट पात्रतेमध्ये पहिल्या दोन फेऱ्यांसाठी मीडियम, तर अंतिम फेरीसाठी सॉफ्ट टायरचा वापर झाला.<ref name="can_tyres"/><ref name="can_sqreport"/> शर्यतीत टायर तापविण्याचा वेग आणि दीर्घ अंतरातील झीज यांत तोल राखणे महत्त्वाचे होते. सॉफ्ट टायरवर सुरुवातीला पकड सहज मिळत होती, पण अधिक लांब अंतरावर घसरणीची शक्यता होती. पावसाचा इशारा असून प्रत्यक्षात ट्रॅक कोरडा होत गेल्यास इंटरमीडिएट टायर अतितापून गती गमावू शकतात. हाच धोका रविवारी प्रत्यक्षात आला आणि सुरुवातीचे टायर निर्णय हा शर्यतीचा प्रमुख घटक ठरला.<ref name="can_pirelli"/><ref name="can_rreport"/> {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! टायर प्रकार !! मिश्रण !! बाजूच्या पट्टीचा रंग !! प्रत्येकी उपलब्ध संच |- | हार्ड || C3 || पांढरा || २ |- | मीडियम || C4 || पिवळा || ४ |- | सॉफ्ट || C5 || लाल || ६ |- class="sortbottom" | colspan="4" style="text-align:center;background:#EAECF0" | स्रोत: <ref name="can_tyres"/> |} == मुक्त सराव सत्रे == === पहिला मुक्त सराव === शुक्रवारी २२ मे रोजी स्थानिक वेळेनुसार दुपारी १२:३० वाजता एकमेव सराव सुरू झाला. स्प्रिंट कार्यक्रमामुळे इतर सप्ताहांतांप्रमाणे शुक्रवारचे दुसरे आणि शनिवारचे तिसरे सराव सत्र उपलब्ध नव्हते. म्हणून वेगवान फेरीची तयारी करण्यापूर्वी ब्रेक, टायर, निलंबन आणि ट्रॅकवरील पकड यांच्या चाचण्या एकाच तासात करण्याचा संघांचा प्रयत्न होता. सर्व गाड्या शक्य तितक्या लवकर सर्किटवर उतरल्या. सुरुवातीला धूळ व कमी रबरमुळे विशेषतः चिकेनमधून बाहेर येताना नियंत्रण राखणे कठीण जात होते. ट्रॅकवरील बदलणाऱ्या स्थितीमुळे प्रारंभीची क्रमवारी सप्ताहांताचा अंतिम वेग दर्शवेलच असे नव्हते.<ref name="can_fpreport"/> पहिल्याच काही मिनिटांत अल्पाइनच्या फ्रान्को कोलापिंटोने त्वरण यंत्रणा अपेक्षेप्रमाणे कार्य करत नसल्याची माहिती रेडिओवर दिली. तो गॅरेजपर्यंत परतला, परंतु पॉवर युनिटशी संबंधित विद्युत बिघाड दुरुस्त करण्यात बराच वेळ गेला. त्यामुळे त्याच्या नावावर केवळ एक फेरी राहिली आणि वैध वेळ नोंदवता आली नाही. एवढ्या कमी सरावाच्या सप्ताहांतात ही समस्या केवळ एका सत्रापुरती नव्हती: पुढील स्प्रिंट पात्रतेत पूर्ण वेगाने धावण्यापूर्वी संघाकडे तुलनेने कमी प्रत्यक्ष ट्रॅक माहिती उरली. बाकीचे चालक कोरड्या टायरवर मर्यादा शोधत असताना कोलापिंटोला गॅरेजमध्येच थांबावे लागले.<ref name="can_fpreport"/> सुरुवातीच्या फेऱ्यांमध्ये लॅन्डो नॉरिस अंतिम चिकेनच्या पुढील मोकळ्या भागात गेला; मॅक्स व्हर्सटॅपनने सातव्या वळणाच्या बाहेर गवताला स्पर्श केला. हा अपघात टळला, पण ट्रॅकची पकड सहज भाकीत करता येत नसल्याचे स्पष्ट झाले. पहिल्या दहा मिनिटांच्या सुमारास व्हर्सटॅपनने हार्ड टायरवर १:१५.८९५ अशी वेळ नोंदवली. त्याच वेळी लियाम लॉसनची रेसिंग बुल्स गाडी पाचव्या वळणाजवळ यांत्रिक बिघाडाने थांबली. प्रथम व्हर्च्युअल सेफ्टी कारचा इशारा आणि त्यानंतर प्रत्यक्ष लाल झेंडा लावून कार हलवण्यात आली. लॉसनच्या नावावर केवळ पाच फेऱ्या राहिल्या. थांबलेल्या वेळेची भरपाई म्हणून सत्रास अतिरिक्त वेळ देण्यात आला.<ref name="can_fpreport"/> कार्यक्रम पुन्हा सुरू झाल्यावर जॉर्ज रसेल आणि किमी आंतोनेली यांनी सुधारत्या ट्रॅकवर आघाडी घेतली. पियास्त्रीने हार्ड टायरवर १:१४.९६३ नोंदवत सर्वप्रथम १ मिनिट १५ सेकंदांपेक्षा कमी वेळेत फेरी पूर्ण केली. मात्र विलियम्सच्या अलेक्झांडर अल्बोनची कार सातव्या वळणातून बाहेर पडताना एका वन्य प्राण्याला धडकली. त्याच्या गाडीला मोठे नुकसान झाल्यामुळे दुसऱ्यांदा लाल झेंडा दाखवण्यात आला. ट्रॅक साफ करताना वेळ गेल्याने आणखी वाढीव कालावधी मंजूर करण्यात आला. पात्रतेपूर्वी अल्बोनच्या संघावर गाडी दुरुस्त करण्याचा अतिरिक्त दबाव आला.<ref name="can_fpreport"/> दुसऱ्या खंडानंतर मर्सिडीजचे चालक हार्ड टायरवरील वेळा सतत कमी करत होते. आंतोनेलीने १:१४.३९२ अशी वेळ नोंदवली; त्याने आणि रसेलने सत्रात वेगवेगळ्या क्षणी सर्वाधिक वेग दर्शवला. नॉरिस, पियास्त्री आणि व्हर्सटॅपन यांनी काही ठिकाणी ट्रॅकची मर्यादा ओलांडली, तर रसेलही नियंत्रण सुटल्याने दुसऱ्या वळणाजवळ फिरून हलक्या प्रमाणात कठड्याला स्पर्श करून पुढे जाऊ शकला. या चुका वेगवान फेरीत फक्त सरासरी वेग नाही, तर चालकाला एकाच वेळी सर्व वळणांतून अचूक गाडी नेण्याची आवश्यकता दर्शवत होत्या.<ref name="can_fpreport"/> अखेरीच्या टप्प्यात रसेलने सॉफ्ट टायर लावताच १:१३.८५० अशी फेरी पूर्ण केली. आंतोनेलीने त्यावर १:१३.४०२ अशी सर्वोत्तम वेळ नोंदवून आघाडी निश्चित केली. रसेल आणखी एका प्रयत्नात सुधारला, मात्र आंतोनेलीपेक्षा ०.१४२ सेकंद मागे राहिला. हॅमिल्टन तिसरा, लक्लेर चौथा आणि व्हर्सटॅपन पाचवा राहिला. पहिल्या दहा चालकांमध्ये दोन्ही मॅकलारेन, लिंडब्लाड, हल्केनबर्ग आणि अलोन्सो यांचाही समावेश होता.<ref name="can_fpreport"/><ref name="can_fp1">{{स्रोत बातमी|title=कॅनेडियन ग्रांप्री : मुक्त सराव १ चा अधिकृत निकाल|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1285/canada/practice/1|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=२२ मे २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> सराव संपण्यापूर्वी हासचा एस्टेबन ओकन चौथ्या वळणातून बाहेर पडताना फिरला आणि पुढचा भाग कठड्यावर आदळल्याने त्याच्या कारचे नाकाचे नुकसान झाले. तिसऱ्यांदा लाल झेंडा दाखवावा लागला. ओकनने सत्र पुन्हा सुरू होत असताना पिट-लेनच्या बाहेर दर्शविलेला लाल दिवा ओलांडल्याची नोंदही करण्यात आली. परिणामी संघांना अखेरच्या क्षणी सरावाचा फायदा घेता आला नाही. याच कारणामुळे क्रमवारीतील मागील स्थानांचा अर्थ थेट त्या चालकांची पूर्ण क्षमतेतील कामगिरी कमी होती असा लावणे योग्य ठरत नाही: लॉसन, अल्बोन आणि कोलापिंटोच्या नोंदलेल्या फेऱ्यांची संख्या अनुक्रमे पाच, पंधरा आणि एक एवढीच होती.<ref name="can_fpreport"/> === मुक्त सराव १ चे निकाल === खाली अधिकृत सर्वोत्तम वेळ आणि आंतोनेलीच्या १:१३.४०२ या सर्वात वेगवान फेरीच्या तुलनेतील अंतर दिले आहे. एकमेव सरावासाठी हा निकाल महत्त्वाचा असला, तरी लाल झेंडे, विविध टायर आणि कमी धावलेल्या फेऱ्या लक्षात घेतल्याशिवाय त्यावरून पात्रता क्रमवारीचा निष्कर्ष काढता येत नाही.<ref name="can_fp1"/> {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! वेळ / अंतर !! फेऱ्या |- | १ || १२ || {{nowrap|{{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]]}} || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || १:१३.४०२ || ३३ |- | २ || ६३ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]]}} || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || +०.१४२ || ३५ |- | ३ || ४४ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]]}} || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || +०.७७४ || ३६ |- | ४ || १६ || {{nowrap|{{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]]}} || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || +०.९५३ || ३६ |- | ५ || ३ || {{nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]]}} || [[रेड बुल रेसिंग]] || +०.९६४ || ३१ |- | ६ || १ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]]}} || [[मॅकलारेन]] || +१.३९७ || ३२ |- | ७ || ८१ || {{nowrap|{{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]]}} || [[मॅकलारेन]] || +१.५६१ || ३२ |- | ८ || ४१ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]]}} || [[रेसिंग बुल्स]] || +२.०५० || ३३ |- | ९ || २७ || {{nowrap|{{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]]}} || [[ऑडी एफ१ संघ]] || +२.२९६ || २८ |- | १० || १४ || {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]]}} || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || +२.४६१ || ३१ |- | ११ || ५ || {{nowrap|{{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]]}} || [[ऑडी एफ१ संघ]] || +२.८१२ || ३३ |- | १२ || ६ || {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]]}} || [[रेड बुल रेसिंग]] || +२.८५१ || २९ |- | १३ || ३१ || {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]]}} || [[हास एफ.१ संघ]] || +३.०९५ || ३२ |- | १४ || २३ || {{nowrap|{{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]]}} || [[विलियम्स एफ१]] || +३.२४० || १५ |- | १५ || ५५ || {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]]}} || [[विलियम्स एफ१]] || +३.२५८ || ३६ |- | १६ || १० || {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]]}} || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || +३.४०७ || २९ |- | १७ || १८ || {{nowrap|{{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]]}} || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || +३.५७६ || ३० |- | १८ || ३० || {{nowrap|{{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]]}} || [[रेसिंग बुल्स]] || +४.०२९ || ५ |- | १९ || ८७ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]]}} || [[हास एफ.१ संघ]] || +४.३६८ || २६ |- | २० || ७७ || {{nowrap|{{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]]}} || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || +४.४६६ || २८ |- | २१ || ११ || {{nowrap|{{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]]}} || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || +४.५२४ || २८ |- | २२ || ४३ || {{nowrap|{{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]]}} || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || — || १ |- class="sortbottom" | colspan="6" style="text-align:center;background:#EAECF0" | स्रोत: <ref name="can_fp1"/> |} == स्प्रिंट पात्रता फेरी == २२ मे रोजी संध्याकाळी स्प्रिंटची सुरुवातीची क्रमवारी निश्चित करण्यासाठी तीन भागांचे स्वतंत्र सत्र झाले. मुख्य ग्रांप्रीच्या पात्रतेपेक्षा ही स्वतंत्र स्पर्धात्मक वेळचाचणी असून तिच्या निकालावरून शनिवारच्या २३ फेऱ्यांच्या शर्यतीची रचना ठरणार होती. प्रत्येक भागातील मर्यादित मिनिटांत ट्रॅकवरील गर्दी टाळणे, टायर योग्य तापमानात आणणे आणि वेळेत मोजलेली फेरी सुरू करणे आवश्यक होते. सरावात तीनदा खंड पडल्याने काही संघांना पूर्ण वेळेची तयारी करता आली नव्हती; त्यामुळे शुक्रवारी संध्याकाळी चुका टाळण्यालाही वेगाइतकेच महत्त्व प्राप्त झाले.<ref name="can_sqreport"/><ref name="can_sqresult"/> === फेरी १ === सुरुवातीच्या फेरीत सर्व चालकांना ट्रॅकवर उतरून सुरक्षित वेळ नोंदवणे महत्त्वाचे होते. सुरुवातीचे सर्किट तापमान आणि पकड यांच्या बदलांमुळे वेगवान चालकांनाही पुन्हा फेरी करण्याची वेळ येऊ शकत होती. फेरारीचा लुइस हॅमिल्टन १:१३.८८९ सह या फेरीत सर्वात वेगवान राहिला; मर्सिडीजचा आंतोनेली १:१४.०१० नोंदवून पुढे गेला. रसेलची वेळ १:१४.७७२ होती. अलोन्सोने १:१५.७६० नोंदवले, मात्र त्याच्या अपघातामुळे पुढील फेरीत सहभाग घेता आला नाही. लॉसन आणि अल्बोन यांना वैध स्प्रिंट पात्रता वेळ नोंदवता आली नाही. त्यामुळे सरावातील तांत्रिक व अपघाती अडथळ्यांचा थेट परिणाम स्प्रिंट क्रमवारीवर झाला.<ref name="can_sqresult"/><ref name="can_sqreport"/> पहिल्या फेरीतच काही संघांनी मीडियम टायरवरील पकडीची मर्यादा शोधून घेतली. स्प्रिंटमध्ये गुण मिळवण्याची संधी आघाडीच्या आठ चालकांनाच असली, तरी मध्यभागातील संघांसाठी पुढील फेरीत पोहोचणे महत्त्वाचे होते. कॅडिलॅकचे सर्गिओ पेरेझ व वालट्टेरी बोट्टास तसेच अल्पाइनचा पियेर गॅस्ली पहिल्या दहापासून दूर होते. अस्तित्वात असलेला छोटा वेळेचा फरक अनेक स्थानांवर परिणाम करू शकत होता; म्हणून प्रत्येक चालकाला ट्रॅकची अंतिम मिनिटांतील सुधारणारी पकड वापरण्याचा प्रयत्न करावा लागला.<ref name="can_sqresult"/> === फेरी २ === दुसऱ्या फेरीत १६ चालकांपैकी दहा जण अंतिम सत्रासाठी निवडले जाणार होते. रसेलने १:१३.०२६ अशी वेगवान वेळ नोंदवून आघाडी घेतली. हॅमिल्टनने १:१३.४६५ तर आंतोनेलीने १:१३.५५१ वेळ नोंदवली. रेड बुलच्या व्हर्सटॅपनला १:१४.४१२ सह पुढे जाता आले, मात्र ही वेळ मर्सिडीजच्या तुलनेत कमी प्रभावी होती. सायेन्सने १:१४.५४७ नोंदवत अंतिम दहामध्ये स्थान मिळवले आणि हल्केनबर्गला ११व्या स्थानावर ढकलले. बोर्तोलेतो, कोलापिंटो, ओकन, बेअरमन आणि पहिल्या फेरीतील अडचणींनंतर पुढे भाग घेऊ न शकलेला अलोन्सो हे अंतिम दहातून बाहेर राहिले.<ref name="can_sqresult"/><ref name="can_sqreport"/> या टप्प्यात ऑडीच्या दोन्ही गाड्या, तसेच हास व अल्पाइनच्या गाड्यांना स्प्रिंटच्या पहिल्या दहा स्थानांमध्ये प्रवेश मिळवता आला नाही. तरीही ते सर्व नियमित शनिवारच्या स्प्रिंटमध्ये सहभागी होऊ शकत होते; पात्रता फेरीतून बाहेर पडणे म्हणजे स्प्रिंटला अपात्र ठरणे नव्हे. येथे मिळालेल्या स्थानावरून सुरुवात करायची असल्याने पुढील दिवशीच्या सुरुवातीच्या फेऱ्यांमधील गर्दी आणि पुढे जाण्यासाठी लागणारी अतिरिक्त गाडी-पुढे जाण्याची कामगिरी महत्त्वाची ठरणार होती.<ref name="can_sqresult"/> === फेरी ३ === अंतिम आठ मिनिटांच्या सत्रासाठी सॉफ्ट टायर वापरले गेले. पहिल्या प्रयत्नात रसेल १:१३.१९४ सह आघाडीवर आला. हॅमिल्टन आणि नॉरिस यांनी पुढील प्रयत्नांत वेळा कमी केल्या, तर आंतोनेलीने शेवटच्या सेक्टरमध्ये विशेष वेग दाखवला. रसेलने अंतिम प्रयत्नात १:१२.९६५ नोंदवले; आंतोनेलीने १:१३.०३३ नोंदवत केवळ ०.०६८ सेकंदांनी दुसरे स्थान मिळवले. मर्सिडीजने स्प्रिंटच्या पहिल्या दोन जागा मिळवल्या, आणि नॉरिस ०.३१५ सेकंदांनी मागे तिसरा राहिला.<ref name="can_sqreport"/><ref name="can_sqresult"/> पियास्त्री चौथा, हॅमिल्टन पाचवा, लक्लेर सहावा, व्हर्सटॅपन सातवा, हादजार आठवा, लिंडब्लाड नववा आणि सायेन्स दहावा ठरला. त्यामुळे स्प्रिंटच्या पहिल्या पाच ओळींमध्ये आघाडीच्या संघांसोबत रेसिंग बुल्स आणि विलियम्स यांनाही स्थान मिळाले. मात्र रसेल–आंतोनेली यांच्यातील सातशेांश सेकंदाचा फरक हा शनिवारी पहिल्या वळणात कोणाला बाहेरची किंवा आतली बाजू मिळेल यासाठी महत्त्वाचा होता. रसेलची ही आघाडी त्याच्या मियामीतील मुख्य शर्यतीच्या अडचणींनंतर फॉर्ममध्ये परतल्याचेही लक्षण मानली गेली.<ref name="can_sqreport"/> === स्प्रिंट पात्रता फेरीचे निकाल === खाली तीन स्वतंत्र फेऱ्यांतील अधिकृत वेळा आहेत. '—' म्हणजे त्या भागात वेळ नोंदवली गेली नाही. अंतिम दहामधील क्रमवारी तिसऱ्या फेरीच्या सर्वोत्तम वेळेवर आधारित आहे, तर मागील स्थानांचे वर्गीकरण त्यांच्या शेवटच्या सहभागी फेरीवर आधारित आहे. दोन चालकांना स्प्रिंट पात्रता सत्रात वैध फेरी नोंदवता आली नाही.<ref name="can_sqresult"/> {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! फेरी १ !! फेरी २ !! फेरी ३ !! फेऱ्या |- | १ || ६३ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]]}} || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || १:१४.७७२ || १:१३.०२६ || १:१२.९६५ || १९ |- | २ || १२ || {{nowrap|{{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]]}} || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || १:१४.०१० || १:१३.५५१ || १:१३.०३३ || १६ |- | ३ || १ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]]}} || [[मॅकलारेन]] || १:१४.२६५ || १:१३.९५७ || १:१३.२८० || १५ |- | ४ || ८१ || {{nowrap|{{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]]}} || [[मॅकलारेन]] || १:१४.६६५ || १:१३.८५८ || १:१३.२९९ || १५ |- | ५ || ४४ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]]}} || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || १:१३.८८९ || १:१३.४६५ || १:१३.३२६ || २३ |- | ६ || १६ || {{nowrap|{{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]]}} || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || १:१५.००६ || १:१३.५५४ || १:१३.४१० || १९ |- | ७ || ३ || {{nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]]}} || [[रेड बुल रेसिंग]] || १:१४.०२८ || १:१४.४१२ || १:१३.५०४ || १५ |- | ८ || ६ || {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]]}} || [[रेड बुल रेसिंग]] || १:१४.५४१ || १:१४.२३९ || १:१३.६०५ || १७ |- | ९ || ४१ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]]}} || [[रेसिंग बुल्स]] || १:१४.५१७ || १:१४.१४० || १:१३.७३७ || १९ |- | १० || ५५ || {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]]}} || [[विलियम्स एफ१]] || १:१५.५०० || १:१४.५४७ || १:१४.५३६ || २४ |- | ११ || २७ || {{nowrap|{{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]]}} || [[ऑडी एफ१ संघ]] || १:१५.६७३ || १:१४.५९५ || — || १४ |- | १२ || ५ || {{nowrap|{{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]]}} || [[ऑडी एफ१ संघ]] || १:१५.८०१ || १:१४.६२७ || — || १४ |- | १३ || ४३ || {{nowrap|{{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]]}} || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || १:१५.४८४ || १:१४.७०२ || — || १६ |- | १४ || ३१ || {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]]}} || [[हास एफ.१ संघ]] || १:१५.७६० || १:१४.९२८ || — || १७ |- | १५ || ८७ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]]}} || [[हास एफ.१ संघ]] || १:१५.८७२ || १:१५.१९७ || — || १७ |- | १६ || १४ || {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]]}} || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || १:१५.७६० || — || — || ७ |- | १७ || ११ || {{nowrap|{{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]]}} || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || १:१६.००२ || — || — || ८ |- | १८ || १८ || {{nowrap|{{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]]}} || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || १:१६.३५४ || — || — || ९ |- | १९ || १० || {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]]}} || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || १:१६.६४२ || — || — || ८ |- | २० || ७७ || {{nowrap|{{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]]}} || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || १:१६.८६६ || — || — || ८ |- | २१ || ३० || {{nowrap|{{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]]}} || [[रेसिंग बुल्स]] || — || — || — || ० |- | २२ || २३ || {{nowrap|{{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]]}} || [[विलियम्स एफ१]] || — || — || — || ० |- class="sortbottom" | colspan="8" style="text-align:center;background:#EAECF0" | स्रोत: <ref name="can_sqresult"/> |} '''टीप:''' [[लियाम लॉसन]] व [[अलेक्झांडर अल्बोन]] यांनी स्प्रिंट पात्रतेत वैध फेरी नोंदवली नाही. अधिकृत एफ१ निकालाच्या वेळतक्त्यात ते वरील २० समय-नोंदवणाऱ्या चालकांमध्ये समाविष्ट नाहीत; स्प्रिंटचे अंतिम प्रारंभस्थान स्वतंत्र अधिकृत ग्रिड यादीवर ठरले.<ref name="can_sqresult"/><ref name="can_sgrid">{{स्रोत बातमी|title=कॅनेडियन ग्रांप्री – अधिकृत स्प्रिंट ग्रिड|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1285/canada/sprint-grid|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=२३ मे २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> == स्प्रिंट शर्यत == === स्प्रिंटपूर्व तयारी आणि सुरुवातीची क्रमवारी === शनिवार, २३ मे रोजी २३ फेऱ्यांची पहिली कॅनेडियन स्प्रिंट आयोजित झाली. शुक्रवारी झालेल्या पात्रतेच्या निकालानुसार मर्सिडीजच्या रसेल व आंतोनेली यांना पहिली ओळ, तर मॅकलारेनच्या नॉरिस व पियास्त्री यांना दुसरी ओळ मिळाली. फेरारीचे हॅमिल्टन–लक्लेर आणि रेड बुलचे व्हर्सटॅपन–हादजार यांना अनुक्रमे त्यानंतरच्या ओळींतून सुरुवात करायची होती. शनिवारच्या मुख्य पात्रतेपूर्वी ही स्प्रिंट पूर्ण होणार असल्यामुळे चालकांकडे स्वतंत्र गुण मिळवण्याची संधी होती; परंतु कारचे नुकसान झाले तर त्याच दिवशीच्या पुढील सत्रासाठी संघाकडे दुरुस्तीचा मर्यादित वेळ उरणार होता.<ref name="can_sgrid"/><ref name="can_sprint"/> पार्क फेर्मेच्या अटींनंतर कारमध्ये बदल केलेल्या बेअरमन, गॅस्ली, बोट्टास आणि अल्बोन यांना स्प्रिंट पिट-लेनमधून सुरू करावी लागली. घरच्या प्रेक्षकांसमोर धावणारा लान्स स्ट्रोल फ्रंट सस्पेन्शनच्या बिघाडामुळे सुरुवातीच्या तयारीतच गॅरेजमध्ये परत गेला; संघाने कार वेळेत तयार करण्याचा प्रयत्न केला. बहुतांश चालकांनी पिवळ्या पट्ट्यांचे मीडियम टायर वापरले. लिंडब्लाडने हार्ड टायरची निवड केली, तर स्ट्रोल, पेरेझ आणि बोट्टास यांच्यासाठी सॉफ्ट टायरची योजना होती. या टायरमधील फरकामुळे २३ फेऱ्यांच्या छोट्या शर्यतीत प्रारंभीच्या पकडीविरुद्ध उर्वरित फेऱ्यांतील झीज असा वेगळा तोल साधावा लागणार होता.<ref name="can_sprint"/> स्प्रिंटची अधिकृत सुरुवातीची क्रमवारी स्वतंत्रपणे प्रकाशित करण्यात आली होती.<ref name="can_sgrid"/> === सुरुवात आणि पहिल्या पाच फेऱ्या === स्प्रिंट सुरू होताच रसेलने पोलवरून पहिली जागा राखली आणि आंतोनेली दुसरा राहिला. शुक्रवारीच्या काही फेऱ्यांप्रमाणे दोन्ही मर्सिडीजनी या वेळी प्रारंभी प्रतिस्पर्ध्यांना पुढे जाऊ दिले नाही. नॉरिस तिसरा राहिला, तर हॅमिल्टनने दुसऱ्या वळणाजवळ पियास्त्रीला मागे टाकत चौथा क्रमांक मिळवला. आघाडीच्या दोन मर्सिडीज हळूहळू इतरांपासून दूर जाऊ लागल्या; परंतु दुसऱ्या क्रमांकावर असलेला आंतोनेली पहिल्या क्रमांकासाठी सतत प्रयत्न करत असल्याने रसेलला सुरक्षित आघाडी तयार करता आली नाही.<ref name="can_sprint"/><ref name="can_sprint_fia">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ कॅनेडियन ग्रांप्री – स्प्रिंटचे अंतिम अधिकृत वर्गीकरण|दुवा=https://app.tracinginsights.com/fia-docs/2026/canadian-grand-prix/final-sprint-classification|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=२३ मे २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> मध्यभागात हल्केनबर्ग एका वळणात बाहेरच्या गवतावर गेला आणि चार स्थाने गमावून मागे पडला. स्ट्रोलच्या सुरुवातीच्या प्रक्रियेसंदर्भात पंचांची नोंद झाली. कमी वेगाच्या वळणांनंतर येणाऱ्या सरळ मार्गांवर गाड्यांची ऊर्जा वापरण्याची पद्धत आणि पुढच्या गाडीमुळे मिळणारा एरोडायनॅमिक फायदा महत्त्वाचा होता. त्यामुळे केवळ सरळ रस्त्यातील सर्वोच्च वेगावरून आघाडी ठरली नाही; पुढील चढाओढीत ब्रेकिंगची वेळ आणि पुन्हा वेग वाढवण्याची क्षमता निर्णायक राहिली.<ref name="can_sprint"/> === पाचव्या फेरीतील मर्सिडीज चालकांची चुरस === पाचव्या फेरीच्या शेवटी आंतोनेलीने रसेलला मागे टाकण्याचा प्रयत्न केला. दोन्ही चालक अत्यंत जवळ आले; दुसऱ्या वळणात आंतोनेली ट्रॅकबाहेर गेला आणि पुढील भागात पुन्हा रुंद रेषा घेतली. आंतोनेलीच्या मते रसेलने त्याला रस्त्यावर जागा न दिल्याने तो बाहेर गेला; त्याने रेडिओवर नाराजी व्यक्त केली आणि दंडाची मागणी केली. संघप्रमुख टोटो व्होल्फ यांनी मात्र दोन्ही चालकांना रेडिओवरील वादापेक्षा गाडी चालवण्याकडे लक्ष देण्यास सांगितले. या घटनांमध्ये नॉरिसने संधी साधून आंतोनेलीला मागे टाकत दुसरे स्थान पटकावले.<ref name="can_sprint"/><ref name="can_sprint_fia"/> हा क्रमबदल फक्त एका जागेपुरता मर्यादित नव्हता. आंतोनेलीला रसेलच्या मागे राहण्याऐवजी आता नॉरिसलाही पुन्हा मागे टाकावे लागणार होते; त्याच वेळी त्याच्या मागे हॅमिल्टनची फेरारी येत होती. २३ फेऱ्यांच्या स्प्रिंटमध्ये पुन्हा स्थाने मिळवण्यासाठी उपलब्ध वेळ कमी असतो. रसेलच्या बाजूने पाहता, सहकारी चालकावर बचाव करताना गाडीच्या बाहेरील मर्यादा राखणे महत्त्वाचे होते; अधिक धोकादायक धडक झाली असती तर दोघांचेही गुण धोक्यात येऊ शकले असते. प्रत्यक्षात रसेलने पहिली जागा राखली आणि नॉरिसशी लढा सुरू ठेवला.<ref name="can_sprint"/><ref name="can_mercedes"/> === मधल्या फेऱ्या आणि गटातील हालचाल === आंतोनेली हॅमिल्टनला मागे ठेवण्याच्या प्रयत्नात असताना पुढील काही फेऱ्यांत आघाडी पुन्हा स्थिरावली. हादजारने इंजिनविषयक अडचण सांगून पिटमध्ये प्रवेश केला आणि सुरुवातीला शर्यत सोडण्याचा विचार झाला; मात्र संघाने त्याला पुन्हा ट्रॅकवर पाठवून अधिक डेटा मिळवला. अशा परिस्थितीत स्प्रिंटमधील गुणांची शक्यता कमी झाली तरी रविवारच्या मुख्य शर्यतीसाठी यांत्रिक प्रणालीची स्थिती समजून घेण्याचा फायदा मिळू शकत होता. अलोन्सोलाही पुढे निवृत्त व्हावे लागले.<ref name="can_sprint"/> स्प्रिंटच्या पंधराव्या फेरीपर्यंत नॉरिस रसेलच्या मागे फार कमी अंतरावर होता. आंतोनेलीही पुन्हा या दोघांपर्यंत पोहोचू लागला. अल्बोन पिटमधून बाहेर येताना पुढील गाड्यांना लॅप देण्यासाठी बाजूला होत असला तरी क्षणिक वाहतूक निर्माण झाली. रसेलने नॉरिसला मागे ठेवताना अशा गाड्यांचे स्थान ओळखून योग्य रेषा निवडावी लागत होती. सलग दोन वेगवान फेऱ्यांत लहान चूक झाली असती तर मॅकलारेनला पहिल्या क्रमांकावर जाण्याची संधी मिळाली असती.<ref name="can_sprint"/> === अंतिम फेऱ्या आणि निकाल === हॅमिल्टन चौथा क्रमांक राखताना अंतिम चिकेनमधील 'वॉल ऑफ चॅम्पियन्स'ला स्पर्शून गेला. त्याने शर्यत पुढे सुरू ठेवली, पण पियास्त्रीला त्याला मागे टाकण्याची संधी मिळाली. नंतर लक्लेरनेही संघसहकाऱ्याला मागे टाकत पाचवे स्थान मिळवले आणि हॅमिल्टन सहावा राहिला. आंतोनेलीकडून आणखी एक ट्रॅकबाहेरील क्षण घडल्याने तो रसेल व नॉरिसपर्यंत पुनश्च पोहोचू शकला नाही. रसेलने अखेरीस नॉरिसवर १.२७२ सेकंदांची आघाडी राखत स्प्रिंट जिंकली; आंतोनेली १.८४३ सेकंद मागे तिसरा राहिला.<ref name="can_sprint"/><ref name="can_sprint_fia"/> पियास्त्री चौथा, लक्लेर पाचवा, हॅमिल्टन सहावा, व्हर्सटॅपन सातवा आणि लिंडब्लाड आठवा राहिला. त्यामुळे स्प्रिंटमधील अंतिम एक गुण लिंडब्लाडला मिळाला. कोलापिंटो नववा व सायेन्स दहावा राहिले; सुरुवातीच्या अडचणींतून परतलेल्या लॉसनने अकरावे स्थान मिळवले. ऑडीच्या बोर्तोलेतो व हल्केनबर्ग यांना गुण मिळाले नाहीत. पेरेझ, ओकन, स्ट्रोल व इतरांनी स्प्रिंट पूर्ण केली. स्प्रिंटपूर्वीच गॅरेजमध्ये बराच वेळ गेलेल्या काही गाड्यांनी मुख्य पात्रतेसाठी डेटा गोळा करणे या शर्यतीला दुय्यम, पण महत्त्वाचे स्वरूप प्राप्त करून दिले होते.<ref name="can_sprint"/> === स्प्रिंट शर्यतीचे निकाल === स्प्रिंटमध्ये पहिल्या आठ चालकांना अनुक्रमे ८, ७, ६, ५, ४, ३, २ आणि १ गुण मिळाले. खाली २२ नोंदणीकृत चालकांच्या अंतिम वर्गीकरणावर आधारित तालिका दिली आहे. निवृत्त झालेले आणि विजेत्यापेक्षा कमी फेऱ्या पूर्ण केलेले चालक यांना स्वतंत्र स्थिती म्हणून दाखवले आहे.<ref name="can_sprint_fia"/> {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! क्र. !! चालक !! संघ !! पूर्ण फेऱ्या !! वेळ / अंतर / स्थिती !! गुण |- | १ || ६३ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]]}} || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || २३ || २८:५०.९५१ || ८ |- | २ || १ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]]}} || [[मॅकलारेन]] || २३ || +१.२७२ || ७ |- | ३ || १२ || {{nowrap|{{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]]}} || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || २३ || +१.८४३ || ६ |- | ४ || ८१ || {{nowrap|{{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]]}} || [[मॅकलारेन]] || २३ || +९.७९७ || ५ |- | ५ || १६ || {{nowrap|{{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]]}} || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || २३ || +९.९२९ || ४ |- | ६ || ४४ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]]}} || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || २३ || +१०.५४५ || ३ |- | ७ || ३ || {{nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]]}} || [[रेड बुल रेसिंग]] || २३ || +१५.९३५ || २ |- | ८ || ४१ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]]}} || [[रेसिंग बुल्स]] || २३ || +२९.७१० || १ |- | ९ || ४३ || {{nowrap|{{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]]}} || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || २३ || +३१.६२१ || ० |- | १० || ५५ || {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]]}} || [[विलियम्स एफ१]] || २३ || +३६.७९३ || ० |- | ११ || ३० || {{nowrap|{{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]]}} || [[रेसिंग बुल्स]] || २३ || +६१.३४४ || ० |- | १२ || ५ || {{nowrap|{{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]]}} || [[ऑडी एफ१ संघ]] || २३ || +६१.८१४ || ० |- | १३ || ३१ || {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]]}} || [[हास एफ.१ संघ]] || २३ || +६४.२०९ || ० |- | १४ || ११ || {{nowrap|{{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]]}} || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || २३ || +७०.४०२ || ० |- | १५ || २७ || {{nowrap|{{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]]}} || [[ऑडी एफ१ संघ]] || २३ || +७२.१५८ || ० |- | १६ || १८ || {{nowrap|{{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]]}} || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || २२ || +१ फेरी || ० |- | १७ || ७७ || {{nowrap|{{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]]}} || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || २२ || +१ फेरी || ० |- | १८ || ८७ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]]}} || [[हास एफ.१ संघ]] || २२ || +१ फेरी || ० |- | १९ || २३ || {{nowrap|{{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]]}} || [[विलियम्स एफ१]] || २२ || +१ फेरी || ० |- | २० || १० || {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]]}} || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || २२ || +१ फेरी || ० |- | २१ || ६ || {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]]}} || [[रेड बुल रेसिंग]] || २० || +३ फेऱ्या || ० |- | २२ || १४ || {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]]}} || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || १५ || निवृत्त || ० |- class="sortbottom" | colspan="7" style="text-align:center;background:#EAECF0" | स्रोत: <ref name="can_sprint_fia"/> |} == ग्रांप्री पात्रता फेरी == शनिवारच्या स्प्रिंटनंतर त्याच दिवशी मुख्य ग्रांप्रीसाठी स्वतंत्र तीन फेऱ्यांची पात्रता झाली. स्प्रिंटमध्ये रसेलने विजय मिळवला असला, तरी रविवारच्या मुख्य स्पर्धेचे ग्रिड नव्याने ठरणार होते. बदलत्या तापमानामुळे टायरचे योग्य कार्यरत तापमान मिळणे विशेष महत्त्वाचे होते. मर्सिडीजने रविवारच्या हवामानाची शक्यता लक्षात घेऊन सेटअपमध्ये काही बदल केले होते; त्यामुळे शुक्रवारी मिळालेली स्पष्ट आघाडी पात्रतेच्या अंतिम फेरीत तितकी सहज टिकेल याची खात्री नव्हती.<ref name="can_qreport">{{स्रोत बातमी|title=अंतिम फेरीत रसेलने आंतोनेलीकडून पोल हिसकावून घेतला|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/russell-denies-mercedes-rival-antonelli-pole-position-for-canadian-grand-prix-with-last-gasp-effort.5b91PZNqJKlwMzExUu9twT|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=२३ मे २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="can_mercedes"/> === फेरी १ === पहिल्या फेरीत सर्व २२ चालकांनी वेळ नोंदवली. आंतोनेलीने १:१३.३८० नोंदवत मर्सिडीजसाठी मजबूत प्रारंभ केला; नॉरिस १:१३.५०३ आणि पियास्त्री १:१३.५५९ या वेळांसह पुढील फेरीसाठी पात्र ठरले. रसेलची सर्वोत्तम वेळ १:१३.९५३ होती. या टप्प्यात काही चालकांनी ट्रॅकवरील गर्दी आणि टायर गरम होण्याचा कालावधी लक्षात घेऊन अनेक प्रयत्न केले. सुरुवातीच्या फेरीतील यश म्हणजे अंतिम पोलची हमी नसल्याने सुरक्षितपणे दुसऱ्या फेरीत पोहोचण्यालाच प्राधान्य होते.<ref name="can_qresult">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ कॅनेडियन ग्रांप्री – मुख्य पात्रता फेरीचे अधिकृत निकाल|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1285/canada/qualifying|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=२३ मे २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> ओकनचा १:१४.८४५ आणि अल्बोनचा १:१४.८५१ असा अवघ्या ०.००६ सेकंदांचा फरक होता. दोघेही पुढील फेरीत प्रवेश करू शकले नाहीत. त्याखालोखाल अलोन्सो, पेरेझ, स्ट्रोल आणि बोट्टासही पहिल्याच फेरीत बाहेर राहिले. या मागील गटात स्प्रिंटमधील समस्या आणि सर्किटच्या वेगवेगळ्या ठिकाणांवरील कारच्या संतुलनाचा परिणाम दिसत होता. गुण मिळवण्याची अपेक्षा राखण्यासाठी या चालकांना रविवारच्या गर्दीतून आणि टायर रणनीतीतून पुढे यावे लागणार होते.<ref name="can_qresult"/> === फेरी २ === दुसऱ्या फेरीत पहिल्या दहामध्ये जाण्यासाठी पुन्हा वेगवान प्रयत्न झाले. यावेळी रेड बुलच्या हादजारने १:१२.९७५ अशी सर्वात वेगवान वेळ नोंदवली; यावरून किमान एका कमी इंधनाच्या फेरीत त्याच्या गाडीची चांगली क्षमता दिसून आली. नॉरिसने १:१३.०४९, हॅमिल्टनने १:१३.०४१, आंतोनेलीने १:१३.०७६ आणि रसेलने १:१३.०७९ अशी वेळ दिली. मर्सिडीजचे दोन्ही चालक अगदी जवळच्या वेळांवर होते; मात्र हादजारची आघाडी अंतिम फेरीत तशीच टिकली नाही.<ref name="can_qresult"/><ref name="can_qreport"/> अल्पाइनच्या कोलापिंटोने १:१३.८५७ नोंदवत अंतिम फेरी गाठली. हा त्याच्या शुक्रवारच्या सरावातील विद्युत बिघाडाच्या तुलनेत मोठा बदल होता. हल्केनबर्ग ११वा, लॉसन १२वा, बोर्तोलेतो १३वा, गॅस्ली १४वा, सायेन्स १५वा आणि बेअरमन १६वा राहिला. काही ठिकाणी दहा सेकंदाच्या शतांशापेक्षा कमी फरकांनी चालकांचे स्थान बदलत होते. त्यामुळे कारच्या कामगिरीसोबत स्वच्छ ट्रॅकवर अचूक वेळी धावणे आणि एका फेरीतील सर्व भाग एकत्र जुळवणे आवश्यक ठरले.<ref name="can_qresult"/> === फेरी ३ === अंतिम दहा चालकांच्या फेरीत मॅकलारेनच्या नॉरिसने प्रारंभी पोलसाठी आव्हान दिले. आंतोनेलीही वेगवान दिसत होता, परंतु थंड परिस्थितीत टायर तापवणे सोपे नव्हते. रसेलचा पहिला जोरदार प्रयत्न अपेक्षेप्रमाणे झाला नाही; तो काही काळ यादीच्या मागील भागात दिसत होता. त्याने आणि संघाने पुढील उड्डाण-फेरीसाठी गाडीच्या संतुलनाचा व टायरचा उपयोग बदलत प्रयत्न सुरू ठेवले. त्यामुळे सत्राच्या शेवटच्या काही क्षणांपर्यंत पोल कोणाला मिळेल हे ठरलेले नव्हते.<ref name="can_qreport"/><ref name="can_qresult"/> अखेर आंतोनेलीने १:१२.६४६ अशी वेळ नोंदवून तात्पुरता पहिला क्रमांक मिळवला. त्याच्यानंतर रसेलने १:१२.५७८ अशी फेरी पूर्ण केली. अवघ्या ०.०६८ सेकंदांनी रसेलने आंतोनेलीला मागे टाकले आणि रविवारची पोल पोझिशन मिळवली. नॉरिसची वेळ १:१२.७२९ आणि पियास्त्रीची १:१२.७८१ होती; मॅकलारेनने दुसरी ओळ मिळवली. हॅमिल्टन पाचवा, व्हर्सटॅपन सहावा, हादजार सातवा, लक्लेर आठवा, लिंडब्लाड नववा आणि कोलापिंटो दहावा राहिला.<ref name="can_qreport"/><ref name="can_qresult"/> एकाच सप्ताहांतात रसेलने स्प्रिंट पोल, स्प्रिंट विजय आणि मुख्य ग्रांप्री पोल मिळवले. तथापि रविवारच्या मुख्य शर्यतीतील बदलते हवामान व दोन मर्सिडीजमधील आंतरस्पर्धा लक्षात घेता पहिल्या स्थानावरून सुरुवात करणे हा विजयाचा निश्चित पुरावा नव्हता. मुख्य पात्रता फेरीत दोन्ही मर्सिडीजचे अंतर फार कमी असून नॉरिसही त्यांच्या जवळ होता. रसेलच्या अंतिम फेरीच्या कामगिरीला महत्त्व होते, कारण गाडी अपेक्षेपेक्षा कमी स्थिर असल्याची त्याची आधीची तक्रार असूनही त्याने अखेर निर्णायक फेरी पूर्ण केली.<ref name="can_qreport"/> === मुख्य पात्रता फेरीचे निकाल === खाली अधिकृत निकालातील तिन्ही फेऱ्यांतील सर्वोत्तम वेळा आणि एकूण नोंदलेल्या फेऱ्या दिल्या आहेत. तिसऱ्या फेरीत न पोहोचलेल्या चालकांच्या रिकाम्या जागा म्हणजे ते त्या भागात सहभागी होण्यासाठी पात्र नव्हते. ही पात्रता क्रमवारी आणि प्रत्यक्ष मुख्य शर्यतीची सुरुवातीची क्रमवारी यांत काही अपवादात्मक फरक होते.<ref name="can_qresult"/> {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! फेरी १ !! फेरी २ !! फेरी ३ !! फेऱ्या |- | १ || ६३ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]]}} || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || १:१३.९५३ || १:१३.०७९ || १:१२.५७८ || २४ |- | २ || १२ || {{nowrap|{{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]]}} || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || १:१३.३८० || १:१३.०७६ || १:१२.६४६ || २४ |- | ३ || १ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]]}} || [[मॅकलारेन]] || १:१३.५०३ || १:१३.०४९ || १:१२.७२९ || २८ |- | ४ || ८१ || {{nowrap|{{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]]}} || [[मॅकलारेन]] || १:१३.५५९ || १:१३.२८५ || १:१२.७८१ || २९ |- | ५ || ४४ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]]}} || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || १:१३.७६७ || १:१३.०४१ || १:१२.८६८ || २७ |- | ६ || ३ || {{nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]]}} || [[रेड बुल रेसिंग]] || १:१४.०६७ || १:१३.४७९ || १:१२.९०७ || २३ |- | ७ || ६ || {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]]}} || [[रेड बुल रेसिंग]] || १:१३.६५४ || १:१२.९७५ || १:१२.९३५ || २२ |- | ८ || १६ || {{nowrap|{{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]]}} || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || १:१३.८२५ || १:१३.४९६ || १:१२.९७६ || २९ |- | ९ || ४१ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]]}} || [[रेसिंग बुल्स]] || १:१३.८९५ || १:१३.५४८ || १:१३.२८० || २८ |- | १० || ४३ || {{nowrap|{{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]]}} || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || १:१४.४६६ || १:१३.८५७ || १:१३.६९७ || २७ |- | ११ || २७ || {{nowrap|{{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]]}} || [[ऑडी एफ१ संघ]] || १:१४.५६२ || १:१३.८८६ || — || २१ |- | १२ || ३० || {{nowrap|{{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]]}} || [[रेसिंग बुल्स]] || १:१४.३४६ || १:१३.८९७ || — || २२ |- | १३ || ५ || {{nowrap|{{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]]}} || [[ऑडी एफ१ संघ]] || १:१४.७७५ || १:१४.०७१ || — || २२ |- | १४ || १० || {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]]}} || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || १:१४.६९८ || १:१४.१८७ || — || २० |- | १५ || ५५ || {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]]}} || [[विलियम्स एफ१]] || १:१४.२७६ || १:१४.२७३ || — || २१ |- | १६ || ८७ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]]}} || [[हास एफ.१ संघ]] || १:१४.४४९ || १:१४.४१६ || — || २२ |- | १७ || ३१ || {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]]}} || [[हास एफ.१ संघ]] || १:१४.८४५ || — || — || १२ |- | १८ || २३ || {{nowrap|{{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]]}} || [[विलियम्स एफ१]] || १:१४.८५१ || — || — || १३ |- | १९ || १४ || {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]]}} || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || १:१५.१९६ || — || — || ११ |- | २० || ११ || {{nowrap|{{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]]}} || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || १:१५.४२९ || — || — || ११ |- | २१ || १८ || {{nowrap|{{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]]}} || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || १:१६.१९५ || — || — || १० |- | २२ || ७७ || {{nowrap|{{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]]}} || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || १:१६.२७२ || — || — || १० |- class="sortbottom" | colspan="8" style="text-align:center;background:#EAECF0" | स्रोत: <ref name="can_qresult"/> |} === शर्यतीची अधिकृत सुरुवातीची क्रमवारी === पात्रतेतील वेगावर आधारित यादीप्रमाणे पहिल्या दहामध्ये रसेल, आंतोनेली, नॉरिस, पियास्त्री, हॅमिल्टन, व्हर्सटॅपन, हादजार, लक्लेर, लिंडब्लाड आणि कोलापिंटो हे चालक होते. ग्रिड निश्चित होताना ॲस्टन मार्टिनच्या स्ट्रोलच्या कारमध्ये पार्क फेर्मेच्या अटींमध्ये पॉवर युनिटचे घटक बदलण्यात आले; त्यामुळे त्याला नियमित ग्रीडवरून नव्हे तर पिट-लेनमधून सुरुवात करणे बंधनकारक झाले. यामुळे इतर चालकांची प्रभावी जागा आणि त्यांना वळण १ येथे मिळणाऱ्या परिस्थितीवरही काही प्रमाणात परिणाम झाला.<ref name="can_grid">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ कॅनेडियन ग्रांप्री – अधिकृत सुरुवातीची क्रमवारी|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1285/canada/starting-grid|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=२४ मे २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="can_prerace_grid">{{स्रोत बातमी|title=कॅनडामध्ये स्ट्रोलची पिट-लेनमधून सुरुवात – अंतिम ग्रिड|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/official-grid-who-starts-where-for-the-canadian-grand-prix-2026.3E6do0IXSg2EAW3WbuShR2|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=२४ मे २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> खालील तक्त्यात अधिकृत ग्रिडवरील जागा दिली आहे. स्ट्रोलचा वेळ पात्रतेत १:१६.१९५ असला तरी प्रत्यक्ष सुरुवातीची पद्धत पिट-लेनची होती. त्यानंतर लिंडब्लाडच्या क्लच बिघाडामुळे प्रत्यक्ष सुरुवातीपूर्वी आणखी बदल झाला; मात्र त्या घटनेमुळे पात्रतेच्या वेळा मागाहून बदलल्या नाहीत.<ref name="can_grid"/><ref name="can_rreport"/> {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! प्रारंभस्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! पात्रतेतील सर्वोत्तम फेरी |- | १ || ६३ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]]}} || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || १:१२.५७८ |- | २ || १२ || {{nowrap|{{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]]}} || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || १:१२.६४६ |- | ३ || १ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]]}} || [[मॅकलारेन]] || १:१२.७२९ |- | ४ || ८१ || {{nowrap|{{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]]}} || [[मॅकलारेन]] || १:१२.७८१ |- | ५ || ४४ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]]}} || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || १:१२.८६८ |- | ६ || ३ || {{nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]]}} || [[रेड बुल रेसिंग]] || १:१२.९०७ |- | ७ || ६ || {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]]}} || [[रेड बुल रेसिंग]] || १:१२.९३५ |- | ८ || १६ || {{nowrap|{{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]]}} || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || १:१२.९७६ |- | ९ || ४१ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]]}} || [[रेसिंग बुल्स]] || १:१३.२८० |- | १० || ४३ || {{nowrap|{{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]]}} || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || १:१३.६९७ |- | ११ || २७ || {{nowrap|{{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]]}} || [[ऑडी एफ१ संघ]] || १:१३.८८६ |- | १२ || ३० || {{nowrap|{{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]]}} || [[रेसिंग बुल्स]] || १:१३.८९७ |- | १३ || ५ || {{nowrap|{{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]]}} || [[ऑडी एफ१ संघ]] || १:१४.०७१ |- | १४ || १० || {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]]}} || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || १:१४.१८७ |- | १५ || ५५ || {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]]}} || [[विलियम्स एफ१]] || १:१४.२७३ |- | १६ || ८७ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]]}} || [[हास एफ.१ संघ]] || १:१४.४१६ |- | १७ || ३१ || {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]]}} || [[हास एफ.१ संघ]] || १:१४.८४५ |- | १८ || २३ || {{nowrap|{{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]]}} || [[विलियम्स एफ१]] || १:१४.८५१ |- | १९ || १४ || {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]]}} || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || १:१५.१९६ |- | २० || ११ || {{nowrap|{{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]]}} || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || १:१५.४२९ |- | २१ || ७७ || {{nowrap|{{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]]}} || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || १:१६.२७२ |- | पिट-लेन || १८ || {{nowrap|{{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]]}} || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || १:१६.१९५ |- class="sortbottom" | colspan="5" style="text-align:center;background:#EAECF0" | स्रोत: <ref name="can_grid"/> |} == मुख्य शर्यत == === हवामान, टायर आणि सुरुवातीपूर्वीची व्यवस्था === रविवारी २४ मे रोजी शर्यतीपूर्वी मॉन्ट्रिआल परिसरातील थंड वातावरणात हलक्या सरी येत होत्या. ढगाळ आकाश आणि पुन्हा पाऊस येण्याची शक्यता यामुळे कोरड्या आणि ओल्या ट्रॅकसाठी असलेल्या टायरपैकी कोणता प्रकार वापरायचा, हा महत्त्वाचा प्रश्न निर्माण झाला. मॅकलारेन, ऑडी, कॅडिलॅक आणि विलियम्सच्या सायेन्सने इंटरमीडिएट टायर निवडले. लॉसन, लिंडब्लाड व कोलापिंटो यांनी मीडियम टायर लावले; तर बहुतेक आघाडीच्या गाड्यांनी सॉफ्ट टायरवर सुरुवात करण्याची योजना आखली. या तीन प्रकारांपैकी सुरुवातीचे ओले भाग कोणाला फायदा देतील आणि ट्रॅक कोरडा झाल्यावर कोणाचे नुकसान होईल याबाबत खात्री नव्हती.<ref name="can_rreport"/><ref name="can_tyres"/> फॉर्मेशन लॅपच्या सुरुवातीच्या प्रक्रियेत लिंडब्लाडच्या रेसिंग बुल्सला क्लच बिघाड झाला आणि कार ग्रिडवरच थांबली. ट्रॅक अधिकारी कार बाजूला नेत असताना उर्वरित गाड्यांना आणखी फॉर्मेशन फेरी मारावी लागली; पुढे दुसरी अतिरिक्त फेरीही घेण्यात आली. परिणामी शर्यतीची मूळ ७० फेऱ्यांची नियोजित लांबी ६८ फेऱ्यांवर आली. लिंडब्लाडला प्रत्यक्ष शर्यतीत सहभागी होता आले नाही. तो शनिवारी स्प्रिंटमध्ये गुण मिळवून आठवा ठरला होता, पण रविवारच्या गुणांसाठी पहिली फेरीही सुरू करू शकला नाही.<ref name="can_rreport"/><ref name="can_hub"/> अतिरिक्त फॉर्मेशन फेऱ्या दरम्यान अनेक चालकांना अधिक वेळ ट्रॅकची वास्तविक स्थिती तपासता आली. पियास्त्रीने आपल्या संघाला इंटरमीडिएट टायरची निवड चुकीची असू शकते असे सांगितले. ही प्रतिक्रिया महत्त्वाची ठरली, कारण उभ्या कारमधून मिळणारा हवामानाचा अंदाज आणि प्रत्यक्ष सर्किटवर जलद गतीने असताना जाणवणारा ओलसरपणा यात फरक होता. ग्रिडवर टायर बदलण्याची व्यवस्था व सुरुवातीची पद्धत यांमुळे प्रत्येक संघाला त्याच्या आधीच्या निर्णयाशी काही काळ बांधील राहावे लागले.<ref name="can_rreport"/> === पहिली आणि दुसरी फेरी : नॉरिसची झपाट्याने आघाडी === लाल दिवे विझताच तिसऱ्या स्थानावरून आलेल्या नॉरिसने दोन्ही मर्सिडीजच्या बाजूने वेग वाढवत पहिली जागा घेतली. आंतोनेली दुसरा आणि रसेल तिसरा झाला. हॅमिल्टनने पियास्त्रीला मागे टाकले. मात्र नॉरिसने इंटरमीडिएट टायर लावलेले असल्याने त्याचा प्रारंभीचा वेग किती काळ टिकेल याबद्दल प्रश्न होता. ज्या प्रमाणात ट्रॅकवर कोरडी रेषा तयार होत होती, त्या प्रमाणात सॉफ्ट आणि मीडियम टायरवरील गाड्यांना फायदा मिळू लागला. त्यामुळे चमकदार सुरुवात असूनही मॅकलारेनचा पुढील निर्णय खूप लवकर घ्यावा लागणार होता.<ref name="can_rreport"/> पियास्त्रीने पहिल्या फेरीअखेरीस पिटमध्ये प्रवेश करून मीडियम टायर लावले. नॉरिसने दुसऱ्या फेरीअखेरीस तसेच केले, त्यामुळे तो चौदाव्या स्थानाजवळ मागे गेला. इंटरमीडिएट वापरणाऱ्या इतर संघांनीही एकामागोमाग एक कोरड्या टायरकडे वळण्याचा निर्णय घेतला. मॅकलारेनच्या दोन्ही गाड्यांना पहिल्या काही फेऱ्यांतच अतिरिक्त थांबे घ्यावे लागल्यामुळे सुरुवातीच्या ग्रिडवरील पहिल्या दोन ओळींचा फायदा गमवावा लागला. त्या बदल्यात मर्सिडीजच्या चालकांना आणि फेरारी–रेड बुलला आघाडीच्या लढतीत स्पष्ट स्थान मिळाले.<ref name="can_rreport"/> === तिसरी ते दहावी फेरी : दोन मर्सिडीजमध्ये आघाडी बदलली === सुरुवातीच्या बदलांनंतर पाचव्या फेरीत आंतोनेली पहिला, रसेल दुसरा, हॅमिल्टन तिसरा, व्हर्सटॅपन चौथा आणि लक्लेर पाचवा होता. त्यांच्यामागे हादजार, कोलापिंटो, लॉसन, बेअरमन आणि अलोन्सो होते. आंतोनेलीने रसेलला रोखताना काही वेळा ब्रेकिंगची रेषा घट्ट पकडली; रसेलने मात्र अंतिम चिकेनपूर्वी आघाडीवर जाण्याची संधी शोधली. एका पुढील फेरीत रसेलने सहकाऱ्याला मागे टाकले, आणि आंतोनेलीने ब्रेक लॉक केल्याने रेषेबाहेर जावे लागले. टायरवर एकाच जागी झीज होऊन झालेला 'फ्लॅट स्पॉट' पुढील फेऱ्यांमधील पकडीवर परिणाम करू शकतो.<ref name="can_rreport"/><ref name="can_mercedes"/> व्हर्सटॅपनने हॅमिल्टनला मागे टाकत तिसरे स्थान मिळवले. हॅमिल्टनने इंजिनकडून अपेक्षित शक्ती मिळत नसल्याची तक्रार केली, तर त्याच्यामागील लक्लेर पाचव्या स्थानी राहिला. दहावी फेरी पूर्ण होताना रसेलची आंतोनेलीवर सुमारे एक सेकंदाची आणि तिसऱ्या स्थानावरील व्हर्सटॅपनवर साडेतीन सेकंदांची आघाडी होती. आघाडीतील फरक मोठा नसल्यामुळे दोन्ही मर्सिडीजने टायर आणि ऊर्जेचा वापर करताना प्रतिस्पर्धी संघांपासून अंतर वाढवण्याचा प्रयत्न करणे आवश्यक होते.<ref name="can_rreport"/> === अकरावी ते सतरावी फेरी : अल्बोन-पियास्त्री धडक === मध्यभागातील लढतीत नॉरिस पुन्हा गुणांच्या दिशेने पुढे सरकत होता, तर पियास्त्री आणखी मागे होता. तेराव्या फेरीच्या सुमारास पियास्त्रीने बेअरमनला मागे टाकण्याच्या प्रयत्नात ब्रेक लॉक केले आणि त्याची कार अलेक्झांडर अल्बोनला धडकली. विलियम्सचे नुकसान झाल्याने अल्बोनला शर्यत सोडावी लागली. पियास्त्रीने पुढील विंग बदलण्यासाठी पिटमध्ये प्रवेश केला. पंचांनी दृश्यफीत आणि कारच्या स्थितीवरील माहितीच्या आधारे पियास्त्रीकडे त्या वळणाचा अधिकार नव्हता असे मानले; धडकेची संपूर्ण जबाबदारी त्याची ठरवून दहा सेकंदांचा कालदंड दिला.<ref name="can_rreport"/><ref name="can_pia_pen">{{स्रोत बातमी|title=पियास्त्री-अल्बोन धडकेबाबत अधिकृत पंचनिर्णय|दुवा=https://app.tracinginsights.com/fia-docs/2026/canadian-grand-prix/infringement-car-81-collision-with-car-23|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=२४ मे २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> नॉरिसलाही गवतावरून गेल्याने कारमध्ये आलेला कचरा काढण्यासाठी आणखी थांबा घ्यावा लागला. त्यामुळे मॅकलारेनच्या सुरुवातीच्या चुकीच्या टायर निवडीला चालकांच्या ट्रॅकबाहेरील क्षणांची जोड मिळाली. एका संघाच्या दोन्ही गाड्या ग्रिडवरील पहिल्या चारपैकी असूनही त्या दोघांना पुन्हा गुणांकडे चढाई करण्याची वेळ आली. अल्बोनच्या निवृत्तीमुळे विलियम्सला दोन गाड्यांनी गुण मिळवण्याची संधीही कमी झाली; सायेन्स मात्र शर्यतीत पुढे राहिला.<ref name="can_rreport"/> === अठरावी ते चोवीसावी फेरी : आघाडीवरील तीव्र चढाओढ === अठराव्या फेरीला रसेलकडून ब्रेक लॉक झाल्यानंतर आंतोनेली त्याच्या बाजूने गेला, परंतु रसेलने जागा राखली. पुढील काही फेऱ्यांत दोघांत सतत एका सेकंदापेक्षा कमी अंतर राहिले. मागे व्हर्सटॅपन व हॅमिल्टन यांच्यातही तिसऱ्या स्थानासाठी समान अंतरावर लढत होती. एका चुकलेल्या ब्रेकिंग-बिंदूमुळे दोन गाड्यांमध्ये स्थान बदलू शकत होते, पण आक्रमक प्रयत्नांतून दोन्ही प्रतिस्पर्ध्यांच्या टायरची अतिरिक्त झीजही होत होती. हे केवळ एकदाच झालेल्या ओव्हरटेकचे प्रकरण नव्हते; पहिल्या तीस फेऱ्यांत मर्सिडीजच्या दोन चालकांनी वारंवार एकमेकांना संधी निर्माण केली आणि रोखली.<ref name="can_rreport"/><ref name="can_fia_report">{{स्रोत बातमी|title=आंतोनेलीचा विजय, हॅमिल्टन दुसरा आणि व्हर्सटॅपन तिसरा|दुवा=https://www.fia.com/news/f1-antonelli-wins-thrilling-canadian-grand-prix-ahead-hamilton-and-verstappen-russell-retires|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=२५ मे २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> बाविसाव्या फेरीत आंतोनेलीने अंतिम वळणात रसेलला मागे टाकून पहिली जागा घेतली. दोन फेऱ्यांनंतर पुढील गाड्यांना एक फेरीने मागे टाकताना परिस्थिती बदलली आणि रसेलने पुन्हा आघाडी मिळवली. आंतोनेलीने आणखी एका प्रयत्नात ट्रॅकच्या बाहेरून पुढे जात पुन्हा पहिली जागा घेतली, पण संघाने त्याला स्थान परत देण्याचे सांगितले. आंतोनेलीने हा निर्णय मान्य केला आणि रसेल पुन्हा पुढे आला. या घटनेची नोंद झाली, तरी दोघांवर वेगळा दंड लावण्यासाठी पुढील तपास करण्याची गरज नसल्याचे पंचांनी ठरवले. त्यामुळे शर्यतीचा निकाल केवळ तांत्रिक बिघाडाने ठरला असे म्हणता येत नाही; त्याआधी खऱ्या अर्थाने आघाडीची चढाओढ सुरू होती.<ref name="can_rreport"/><ref name="can_fia_report"/> === पंचविसावी ते तीसावी फेरी : रसेलची निवृत्ती === पहिल्या थांब्यांची वेळ जवळ येत असताना मर्सिडीजचा पहिला आणि दुसरा क्रमांक चालकांच्या आक्रमक गाडीचालकामुळे एकाहून अधिकदा बदलला होता. या स्थितीत पॉवर युनिटचा बिघाड झाल्याने रसेलची गाडी अचानक धीमी झाली आणि तीसाव्या फेरीत ती ट्रॅकच्या बाजूला थांबवावी लागली. रसेलसाठी हा मोठा धक्का होता: त्याने स्प्रिंट जिंकली होती, पोल मिळवली होती आणि रविवारच्या पहिल्या अर्ध्या भागात विजयासाठी सहकाऱ्याशी लढत दिली होती. तरीही त्याला मुख्य शर्यतीतील एकही गुण मिळाला नाही.<ref name="can_rreport"/><ref name="can_mercedes"/> रसेलची कार सुरक्षितपणे हलवण्यासाठी व्हर्च्युअल सेफ्टी कार लागू करण्यात आली. या काळात अनेक चालकांनी पिटमध्ये प्रवेश करून टायर बदलले. आंतोनेलीने मीडियम टायर लावत आपला आवश्यक थांबा पूर्ण केला आणि पुन्हा ट्रॅकवर येताना व्हर्सटॅपनवर सुमारे ४.६ सेकंदांची आघाडी राखली. सामान्य वेगात पिटमध्ये थांबणाऱ्या चालकाला स्पर्धकांकडून अधिक अंतर गमवावे लागू शकते; व्हर्च्युअल सेफ्टी कारमुळे काही स्थितींमध्ये त्या वेळेची किंमत तुलनेने कमी होते. रसेलच्या निवृत्तीनंतरही आंतोनेलीकडे विजयासाठी आवश्यक वेग होता, पण या थांब्याच्या अनुकूल वेळी त्याचे काम सोपे झाले.<ref name="can_rreport"/> === एकतीसावी ते चाळीसावी फेरी : नव्या क्रमवारीत रणनीती === व्हर्च्युअल सेफ्टी कारनंतर आंतोनेलीच्या मागे व्हर्सटॅपन, हॅमिल्टन, हादजार, लक्लेर, कोलापिंटो, लॉसन व गॅस्ली असा गट होता. फेरारीने दोन्ही चालकांना जवळजवळ एकाच वेळी पिटमध्ये बोलावल्याने लक्लेरचे स्थान हादजारच्या मागे गेले. त्यानंतर हादजारने बचाव करताना केलेल्या दिशाबदलांवर वाद निर्माण झाला. लक्लेरला एका क्षणी टक्कर टाळण्यासाठी कारचा वेग किंवा रेषा बदलावी लागली. पुढे त्याने हादजारला मागे टाकत चौथ्या स्थानी प्रवेश केला; तरी पंचांच्या तपासामुळे हादजारला स्वतंत्र दंड मिळणार होता.<ref name="can_rreport"/><ref name="can_had_def">{{स्रोत बातमी|title=हादजारने दिशाबदल करून बचाव केल्याबद्दल पंचनिर्णय|दुवा=https://app.tracinginsights.com/fia-docs/2026/canadian-grand-prix/infringement-car-6-more-than-one-change-of-direction|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=२४ मे २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> अल्पाइनचा कोलापिंटो सहाव्या स्थानासाठी संधी शोधत होता; त्याने मागील मियामीतील गुणांनंतर सलग दुसऱ्या मुख्य ग्रांप्रीत अव्वल दहामध्ये राहण्याचा प्रयत्न केला. लॉसन आणि गॅस्ली यांच्यातील अंतरही कमी होते. त्यांच्या लढतीचा आघाडीच्या तीन कारांशी थेट संबंध नसला तरी दहा गुणांपर्यंत मिळवण्यासाठी मध्यभागात बहुतेक वेळा स्वच्छ फेऱ्या आणि खराब टायर रणनीती टाळणे निर्णायक ठरते. या गटाने सुरुवातीच्या पावसाच्या अपेक्षेतही कोरड्या टायरवरील निवडींचा फायदा घेतला.<ref name="can_rreport"/><ref name="can_fia_report"/> === एक्केचाळिसावी ते बावन्नावी फेरी : हॅमिल्टनची चढाई === मॅकलारेनचा नॉरिस गिअरबॉक्सशी संबंधित त्रुटीमुळे पुढे निवृत्त झाला; त्यामुळे शुक्रवारी आणि शनिवारी सर्वाधिक वेगाने दिसणाऱ्या गाड्यांपैकी एक रविवारच्या निकालात स्थान मिळवू शकली नाही. कॅडिलॅकच्या पेरेझची गाडी सस्पेन्शनच्या बिघाडामुळे थांबली. ट्रॅकवरील काही भाग साफ करण्यासाठी आणखी एक लहान व्हर्च्युअल सेफ्टी कार कालावधी लागू झाला. अठ्ठेचाळीसाव्या फेरीच्या सुमारास आंतोनेलीची व्हर्सटॅपनवर सुमारे ४.३ सेकंदांची आघाडी होती. हॅमिल्टन मात्र व्हर्सटॅपनच्या मागे वेगाने पोहोचत होता.<ref name="can_rreport"/> हादजारवर आधीच एक दहा सेकंदांचा कालदंड लावण्यात आला होता. पंचांनी त्याचा लक्लेरविरुद्ध बचाव करताना तेराव्या वळणापूर्वी एका सरळ पट्ट्यावर एकाहून अधिक वेळा दिशा बदलल्याचा निष्कर्ष नोंदवला. त्याच्या वेगावरून पाचवा क्रमांक धोक्यात दिसत नव्हता, पण दंड पूर्ण करण्यासाठी शर्यतीचा वेळ आणि योग्य पिटस्टॉप नियोजन महत्त्वाचे होते. हा मुद्दा मुख्य शर्यतीतील स्पर्धात्मक लढत आणि त्यावर स्वतंत्रपणे लागू करण्यात आलेल्या नियमांची अंमलबजावणी या दोन्ही दृष्टींनी महत्त्वाचा होता.<ref name="can_had_def"/><ref name="can_rreport"/> === त्रेपन्नावी फेरी आणि नंतर : दोन दंड, फेरारीची शर्यत === त्रेपन्नाव्या फेरीच्या सुमारास पुन्हा व्हर्च्युअल सेफ्टी कार लागू झाली. याचा उपयोग करून हादजार आणि पियास्त्री यांनी पिटमध्ये जाऊन आपापले दहा सेकंदांचे कालदंड पूर्ण केले. पियास्त्रीवर अल्बोनशी झालेल्या धडकेसाठी दंड होता, तर हादजारवर बचावातील दिशाबदलासाठी. पुढे हादजारवर दुसऱ्या, अधिक गंभीर नियमनभंगासाठी अतिरिक्त शिक्षा निश्चित झाली: तेराव्या वळणावरील दुहेरी पिवळे झेंडे असताना त्याने आवश्यक प्रमाणात वेग कमी केला नसल्याचा निष्कर्ष टेलिमेट्रीद्वारे नोंदला गेला. या उल्लंघनासाठी दहा सेकंदांच्या स्टॉप-अँड-गो दंडाची घोषणा झाली.<ref name="can_had_yel">{{स्रोत बातमी|title=दुहेरी पिवळ्या झेंड्यांदरम्यान वेग न घटवल्याबद्दल हादजारला दंड|दुवा=https://app.tracinginsights.com/fia-docs/2026/canadian-grand-prix/infringement-car-6-failing-to-slow-for-yellow-flags|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=२४ मे २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="can_rreport"/> शर्यतीच्या या टप्प्यात आंतोनेलीची आघाडी आठ सेकंदांपर्यंत वाढली. त्यामुळे अंतिम काही फेऱ्यांत दुसऱ्या आणि तिसऱ्या क्रमांकाची लढत अधिक आकर्षक ठरली. हॅमिल्टन व्हर्सटॅपनच्या मागे सुमारे दीड सेकंदांवर आला, आणि पुढील फेऱ्यांत त्याने अंतर कमी केले. फेरारीचा एक चालक दुसऱ्या स्थानासाठी लढत असताना लक्लेर चौथ्या स्थानावर स्थिरावला होता. हे दोन्ही वेगळे निकाल कारनिर्माते अजिंक्यपदातील फेरारीच्या गुणांसाठी उपयुक्त होते, विशेषतः रसेल आणि दोन्ही मॅकलारेनच्या अपयशामुळे स्पर्धक संघांना मर्यादित गुण मिळत होते.<ref name="can_rreport"/><ref name="can_lowdown"/> === बासष्टावी फेरी : हॅमिल्टनचा निर्णायक ओव्हरटेक === हॅमिल्टनने व्हर्सटॅपनचा पाठलाग करतानाच कारची विद्युत ऊर्जा आणि वेगवान सरळ पट्ट्यावरील कामगिरी नीट वापरण्याचा प्रयत्न केला. बासष्टाव्या फेरीत त्याने पहिल्या वळणाच्या बाहेरील बाजूने व्हर्सटॅपनला मागे टाकत दुसरे स्थान मिळवले. व्हर्सटॅपनने त्याला तात्काळ सोडले नाही; उर्वरित फेऱ्यांत तो फेरारीच्या मागे राहून प्रतिहल्ल्याची संधी शोधत होता. परंतु हॅमिल्टनने बचाव करत अंतिम झेंड्यापर्यंत दुसरे स्थान राखले. शर्यतीच्या शेवटी दोघांमधील अंतर केवळ ०.५०८ सेकंद होते.<ref name="can_rreport"/><ref name="can_fia_report"/> हादजारने स्टॉप-अँड-गो दंडासाठी आणखी एकदा पिटमध्ये प्रवेश केला, परंतु त्याने सहाव्या स्थानावरील कोलापिंटोवर पुरेसे अंतर निर्माण केले असल्याने अंतिम पाचवे स्थान गमवावे लागले नाही. ही घटना दंड व निकाल यांचे नाते स्पष्ट करते: दंड किती मोठा आहे यावरच अंतिम स्थान ठरत नाही; शिक्षा जाहीर होण्याच्या वेळी पिटमधील थांबा किती महाग पडतो आणि मागील गाडी किती दूर आहे यावर त्याचा परिणाम अवलंबून असतो. हादजारने दोन्ही मोठ्या शिक्षांनंतरही दहा गुण मिळवले.<ref name="can_rreport"/><ref name="can_had_yel"/> === अंतिम फेरी आणि शर्यतीचा निकाल === आंतोनेलीने शेवटच्या टप्प्यात धोका न घेता वेग कायम ठेवला आणि ६८ फेऱ्या १:२८:१५.७५८ या वेळेत पूर्ण केल्या. शेवटच्याच म्हणजे ६८व्या फेरीत त्याने १:१४.२१० अशी शर्यतीतील सर्वात वेगवान फेरीही नोंदवली. हॅमिल्टन १०.७६८ सेकंद मागे दुसरा आणि व्हर्सटॅपन ११.२७६ सेकंद मागे तिसरा होता. लक्लेर चौथा व हादजार पाचवा ठरला. या निकालामुळे आंतोनेलीने सलग चौथा मुख्य ग्रांप्री विजय मिळवला; दुसऱ्या स्थानासाठी लढणारा त्याचा मर्सिडीज सहकारी मात्र एकाही गुणाविना राहिला.<ref name="can_rresult"/><ref name="can_fia_report"/> कोलापिंटो सहावा राहून अल्पाइनसाठी आठ गुण मिळवून गेला. लॉसन सातवा, गॅस्ली आठवा, सायेन्स नववा आणि बेअरमन दहावा होता. पियास्त्रीने दंड आणि खराब सुरुवातीच्या रणनीतीनंतर अकरावे स्थान मिळवले; त्यामुळे मॅकलारेनला मुख्य शर्यतीत गुण मिळाले नाहीत. हल्केनबर्ग बारावा, बोर्तोलेतो तेरावा, ओकन चौदावा, स्ट्रोल पंधरावा आणि बोट्टास सोळावा राहिला. पेरेझ, नॉरिस, रसेल, अलोन्सो आणि अल्बोन यांनी शर्यत पूर्ण केली नाही; लिंडब्लाडच्या नावावर शून्य फेऱ्या राहिल्या.<ref name="can_rresult"/><ref name="can_fia_report"/> === मुख्य शर्यतीचे निकाल === अधिकृत निकालात केवळ १६ चालक वर्गीकृत झाले. त्याखाली निवृत्त चालकांचे त्यांनी पूर्ण केलेल्या फेऱ्यांनुसार नामनिर्देशन दिले जाते. 'सुरुवात नाही' ही स्थिती निवृत्तीनंतर अपूर्ण राहिलेल्या फेऱ्यांपेक्षा वेगळी आहे. शर्यतीची एकूण अधिकृत लांबी ६८ फेऱ्यांची आहे; प्रारंभी नियोजित ७० फेऱ्यांचे अंतर येथे वापरलेले नाही.<ref name="can_rresult"/> {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! क्र. !! चालक !! संघ !! पूर्ण फेऱ्या !! वेळ / अंतर / स्थिती !! गुण |- | १ || १२ || {{nowrap|{{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]]}} || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || ६८ || १:२८:१५.७५८ || २५ |- | २ || ४४ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]]}} || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || ६८ || +१०.७६८ || १८ |- | ३ || ३ || {{nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]]}} || [[रेड बुल रेसिंग]] || ६८ || +११.२७६ || १५ |- | ४ || १६ || {{nowrap|{{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]]}} || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || ६८ || +४४.१५१ || १२ |- | ५ || ६ || {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]]}} || [[रेड बुल रेसिंग]] || ६७ || +१ फेरी || १० |- | ६ || ४३ || {{nowrap|{{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]]}} || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || ६७ || +१ फेरी || ८ |- | ७ || ३० || {{nowrap|{{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]]}} || [[रेसिंग बुल्स]] || ६७ || +१ फेरी || ६ |- | ८ || १० || {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]]}} || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || ६७ || +१ फेरी || ४ |- | ९ || ५५ || {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]]}} || [[विलियम्स एफ१]] || ६७ || +१ फेरी || २ |- | १० || ८७ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]]}} || [[हास एफ.१ संघ]] || ६७ || +१ फेरी || १ |- | ११ || ८१ || {{nowrap|{{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]]}} || [[मॅकलारेन]] || ६६ || +२ फेऱ्या || ० |- | १२ || २७ || {{nowrap|{{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]]}} || [[ऑडी एफ१ संघ]] || ६६ || +२ फेऱ्या || ० |- | १३ || ५ || {{nowrap|{{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]]}} || [[ऑडी एफ१ संघ]] || ६६ || +२ फेऱ्या || ० |- | १४ || ३१ || {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]]}} || [[हास एफ.१ संघ]] || ६६ || +२ फेऱ्या || ० |- | १५ || १८ || {{nowrap|{{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]]}} || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || ६४ || +४ फेऱ्या || ० |- | १६ || ७७ || {{nowrap|{{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]]}} || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || ६४ || +४ फेऱ्या || ० |- | NC || ११ || {{nowrap|{{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]]}} || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || ३९ || निवृत्त || ० |- | NC || १ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]]}} || [[मॅकलारेन]] || ३८ || निवृत्त || ० |- | NC || ६३ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]]}} || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || २९ || निवृत्त || ० |- | NC || १४ || {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]]}} || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || २३ || निवृत्त || ० |- | NC || २३ || {{nowrap|{{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]]}} || [[विलियम्स एफ१]] || ११ || निवृत्त || ० |- | NC || ४१ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]]}} || [[रेसिंग बुल्स]] || ० || सुरुवात नाही || ० |- class="sortbottom" | colspan="7" style="text-align:center;background:#EAECF0" | स्रोत: <ref name="can_rresult"/> |} === सर्वात वेगवान फेरी === [[किमी आंतोनेली]] याने मुख्य शर्यतीतील सर्वात वेगवान फेरी ६८व्या फेरीत १:१४.२१० या वेळेत नोंदवली.<ref name="CANADA26_FULL_FAST">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ कॅनेडियन ग्रांप्री – सर्वात वेगवान फेऱ्या|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1285/canada/fastest-laps|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=२४ मे २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१९ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> {| class="wikitable" style="font-size:85%;" ! चालक ! कारनिर्माता ! फेरी क्रमांक ! वेळ |- | {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | ६८ | align="center" | १:१४.२१० |- class="sortbottom" | colspan="4" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="CANADA26_FULL_FAST"/> |} मुख्य शर्यतीतील प्रत्येक चालकाची सर्वोत्तम नोंदवलेली फेरी खाली दिली आहे. या स्वतंत्र फेऱ्यांच्या वेळांवर टायरची स्थिती, इंधन-भार आणि वाहतुकीचा परिणाम होऊ शकतो; म्हणून त्यांची थेट तुलना संपूर्ण शर्यतीतील सरासरी वेगाशी करता येत नाही.<ref name="CANADA26_FULL_FAST"/> '''सर्व चालकांच्या सर्वात वेगवान फेऱ्या:''' {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! क्रम ! चालक ! संघ ! वेगवान फेरीचा क्रमांक ! वेळ |- ! align="center" | १ | {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | ६८ | align="center" | १:१४.२१० |- ! align="center" | २ | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | ६८ | align="center" | १:१४.३९८ |- ! align="center" | ३ | {{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | ६१ | align="center" | १:१४.५७३ |- ! align="center" | ४ | {{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | ६८ | align="center" | १:१४.५७८ |- ! align="center" | ५ | {{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | ३७ | align="center" | १:१५.२९७ |- ! align="center" | ६ | {{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | ६८ | align="center" | १:१५.३९० |- ! align="center" | ७ | {{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]] | [[मॅकलारेन]] | align="center" | ६३ | align="center" | १:१५.४५६ |- ! align="center" | ८ | {{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | ६८ | align="center" | १:१५.४६२ |- ! align="center" | ९ | {{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १६ | align="center" | १:१५.४७७ |- ! align="center" | १० | {{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]] | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | ६० | align="center" | १:१५.६०४ |- ! align="center" | ११ | {{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]] | [[मॅकलारेन]] | align="center" | ३६ | align="center" | १:१५.८४५ |- ! align="center" | १२ | {{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | ६६ | align="center" | १:१५.८५२ |- ! align="center" | १३ | {{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | ६५ | align="center" | १:१६.००२ |- ! align="center" | १४ | {{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | ५१ | align="center" | १:१६.२२१ |- ! align="center" | १५ | {{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | ५८ | align="center" | १:१६.२७५ |- ! align="center" | १६ | {{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | ६६ | align="center" | १:१६.५७७ |- ! align="center" | १७ | {{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | ३८ | align="center" | १:१६.९१५ |- ! align="center" | १८ | {{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]] | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | ११ | align="center" | १:१७.२२१ |- ! align="center" | १९ | {{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | ६३ | align="center" | १:१७.७२५ |- ! align="center" | २० | {{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | ४१ | align="center" | १:१८.७२१ |- ! align="center" | २१ | {{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | १० | align="center" | १:१९.६३५ |- class="sortbottom" | colspan="5" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="CANADA26_FULL_FAST"/> |} शर्यतीत वेगवान फेरीची अधिकृत वेळ नोंदली नसलेल्या चालकाला या वर्गवारीत स्थान नाही. == शर्यतीनंतरचे विश्लेषण == === मर्सिडीजची आघाडी आणि रसेलची निवृत्ती === मर्सिडीजचे दोन्ही चालक पहिल्या टप्प्यात वारंवार एकमेकांच्या जवळ आले. आंतोनेलीने निर्णायक प्रसंगी रसेलला आव्हान दिले, तर एका प्रसंगी ट्रॅकबाहेर गेल्यामुळे त्याला स्थान परत करावे लागले. रसेलच्या ३०व्या फेरीतील पॉवर युनिट बिघाडामुळे अपेक्षित दोन-कार संघीय निकाल साधता आला नाही; मात्र आंतोनेलीने पुढील फेऱ्यांत गाडी नियंत्रित ठेवून सलग चौथा विजय मिळवला.<ref name="can_fia_report"/><ref name="can_rreport"/> दोन्ही चालकांची चुरस आणि रसेलची निवृत्ती या वेगळ्या घटना होत्या. आंतोनेलीची विजयाची संधी केवळ प्रतिस्पर्ध्याची माघार यापुरती मर्यादित नव्हती: शर्यतीच्या पहिल्या अर्ध्यात त्याने प्रत्यक्ष आघाडीवर झुंज दिली आणि दुसऱ्या अर्ध्यात वेगवान गाडी तसेच टायर व्यवस्थापनाच्या साहाय्याने हॅमिल्टन व व्हर्सटॅपन यांना मागे ठेवले.<ref name="can_mercedes"/><ref name="can_fia_report"/> === फेरारी, रेड बुल आणि मॅकलारेनची कामगिरी === हॅमिल्टनने दुसरे स्थान मिळवत फेरारीसाठी महत्त्वाचे गुण मिळवले, तर लक्लेर चौथा राहिला. व्हर्सटॅपनने तिसऱ्या स्थानावरून रेड बुलला हंगामातील आपले पहिले पोडियम मिळवून दिले. दोन्ही फेरारींचे गुण आणि रसेलला शून्य गुण मिळाल्यानंतरही कारनिर्माते अजिंक्यपदात मर्सिडीजची आघाडी ७२ गुणांवर कायम राहिली.<ref name="can_rresult"/><ref name="can_lowdown"/> मॅकलारेनच्या सुरुवातीच्या इंटरमीडिएट टायर निवडीचा कोरडा होत जाणाऱ्या ट्रॅकवर प्रतिकूल परिणाम झाला. नॉरिस नंतर गिअरबॉक्स समस्येमुळे माघारी गेला, तर पियास्त्रीच्या अल्बोनसोबतच्या धडकेनंतर मिळालेल्या कालदंडाने त्याची क्रमवारी आणखी बिघडली. परिणामी रविवारच्या मुख्य शर्यतीत मॅकलारेनला गुण मिळाले नाहीत, जरी शनिवारी स्प्रिंटमध्ये त्याच्या चालकांनी गुण मिळवले होते.<ref name="can_rreport"/><ref name="can_pia_pen"/><ref name="can_sprint"/> === स्प्रिंटमधील पंचांचे निर्णय === स्प्रिंट संपल्यानंतर अधिकृत निकालात दिसणाऱ्या काही चालकांच्या अंतिम अंतरांवर दंडांचा परिणाम झाला. हल्केनबर्गने १३व्या वळणाकडे लॉसनपासून बचाव करताना ट्रॅकबाहेर जाऊन पुन्हा त्याच्या पुढे प्रवेश केला. पंचांनी त्याला त्या कृतीतून कायमस्वरूपी स्थानिक फायदा मिळाल्याचे मानले, कारण त्याने मिळवलेले स्थान परत दिले नव्हते. त्यामुळे हल्केनबर्गला दहा सेकंदांचा कालदंड देण्यात आला. स्प्रिंटची रेषा ओलांडल्यानंतर त्याचा अधिकृत निकाल व स्थान ठरवताना हा दंड समाविष्ट झाला.<ref name="can_sp_hul">{{स्रोत बातमी|title=स्प्रिंटमध्ये ट्रॅकबाहेर जाऊन फायदा मिळविल्याबद्दल हल्केनबर्गला दंड|दुवा=https://app.tracinginsights.com/fia-docs/2026/canadian-grand-prix/infringement-car-27-leaving-the-track-and-gaining-an-advantage|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=२३ मे २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> कॅडिलॅकचा सर्गिओ पेरेझ १३व्या वळणापूर्वीच्या सरळ पट्ट्यावर लॉसनच्या गाडीपासून बचाव करताना प्रथम उजवीकडे व मग डावीकडे गेला. पंचांच्या मते या हालचालीमुळे लॉसनला ट्रॅकबाहेर जावे लागले आणि सुरक्षित बचावाच्या निकषांचा भंग झाला. पेरेझला दहा सेकंदांचा कालदंड देण्यात आला. हे प्रकरण हल्केनबर्गच्या दंडापेक्षा वेगळे होते: हल्केनबर्गच्या बाबतीत ट्रॅकबाहेर जाऊन फायदा मिळवण्याचा प्रश्न होता, तर पेरेझच्या बाबतीत प्रतिस्पर्ध्याला जागा न देत दिशाबदल करण्याचा मुद्दा होता.<ref name="can_sp_per">{{स्रोत बातमी|title=स्प्रिंटमध्ये लॉसनला ट्रॅकबाहेर ढकलल्याबद्दल पेरेझला दंड|दुवा=https://app.tracinginsights.com/fia-docs/2026/canadian-grand-prix/infringement-car-11-forcing-car-30-off-track|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=२३ मे २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> स्प्रिंटमध्ये चालकांच्या तक्रारी किंवा प्रसंगी झालेल्या संपर्काचे स्वतंत्रपणे मूल्यांकन होते; प्रत्येक नाराजीला आपोआप दंड मिळाला असे मानता येत नाही. आंतोनेलीच्या रसेलविरुद्ध रेडिओवरील तक्रारी आणि नंतरच्या अधिकृत स्प्रिंट निकालातील बदल यात भेद राखणे महत्त्वाचे आहे. या सप्ताहांताने दाखवले की पंचांच्या निर्णयात फक्त स्थान बदलले का हा प्रश्न नसतो; घटना घडताना गाडी कोणत्या बाजूला होती, वळणातील अधिकार कोणाकडे होता आणि ट्रॅकबाहेर गेल्यावर स्पर्धात्मक फायदा टिकला का हेही तपासले जाते.<ref name="can_sprint"/><ref name="can_stewards">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ कॅनेडियन ग्रांप्री – एफआयए निर्णयपत्रांचा निर्देशांक|दुवा=https://app.tracinginsights.com/fia-docs/2026/canadian-grand-prix|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=२४ मे २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === मुख्य शर्यतीतील पंचांचे निर्णय आणि चौकश्या === मुख्य शर्यतीतील निर्णयांमध्ये पियास्त्रीने अल्बोनशी केलेल्या धडकेसाठी दहा सेकंदांचा कालदंड, हादजारच्या बचावादरम्यान एकाहून अधिक दिशाबदलांसाठी दहा सेकंदांचा कालदंड आणि दुहेरी पिवळ्या झेंड्यांदरम्यान पुरेसे वेग कमी न केल्याबद्दल स्टॉप-अँड-गो दंड यांचा समावेश होता. या शिक्षांचे परिणाम, विशेषतः उशिरा झालेल्या व्हर्च्युअल सेफ्टी कार कालावधीत दंड भरणे, शर्यतीच्या अंतिम क्रमवारीशी जोडले गेले.<ref name="can_pia_pen"/><ref name="can_had_def"/><ref name="can_had_yel"/> स्प्रिंटमध्ये हल्केनबर्ग आणि पेरेझ यांच्यावर ट्रॅकच्या मर्यादा व दुसऱ्या चालकाला ट्रॅकबाहेर ढकलण्याशी संबंधित प्रकरणांमध्ये कारवाई झाली. मुख्य शर्यतीच्या फॉर्मेशन लॅपवरील हल्केनबर्ग व लॉसन यांच्याशी संबंधित सुरुवातीच्या प्रक्रियेची आणि पेरेझच्या निळ्या झेंड्यांबाबतच्या प्रकरणाची स्वतंत्र नोंद पंचनिर्णयपत्रांत आहे. दंडांचे अचूक स्वरूप संबंधित कागदपत्रांच्या आधारेच वापरावे.<ref name="can_sp_hul"/><ref name="can_sp_per"/><ref name="can_hul_grid">{{स्रोत बातमी|title=फॉर्मेशन लॅपवरील क्रमभंगाबद्दल हल्केनबर्गचा पंचनिर्णय|दुवा=https://app.tracinginsights.com/fia-docs/2026/canadian-grand-prix/infringement-car-27-starting-procedure-infringement|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=२४ मे २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="can_law_grid">{{स्रोत बातमी|title=फॉर्मेशन लॅपवरील क्रमभंगाबद्दल लॉसनचा पंचनिर्णय|दुवा=https://app.tracinginsights.com/fia-docs/2026/canadian-grand-prix/infringement-car-30-starting-procedure-infringement|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=२४ मे २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="can_per_blue">{{स्रोत बातमी|title=निळे झेंडे दाखविल्याबद्दल पेरेझची चौकशी|दुवा=https://app.tracinginsights.com/fia-docs/2026/canadian-grand-prix/decision-car-11-ignoring-blue-flags|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=२४ मे २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> व्हर्च्युअल सेफ्टी कार लागू असताना विभागनिहाय निर्धारित कालमर्यादा (डेल्टा) ओलांडल्याबद्दल ऑडीच्या गॅब्रिएल बोर्तोलेतोला पाच सेकंदांचा कालदंड देण्यात आला. पंचांनी स्थाननिश्चिती व अधिकृत वेळमापनाच्या पुराव्यांच्या आधारे उल्लंघन निश्चित केले.<ref name="can_bor_pen">{{स्रोत बातमी|title=व्हर्च्युअल सेफ्टी कार कालमर्यादा उल्लंघनाबद्दल बोर्तोलेतोला दंड|दुवा=https://app.tracinginsights.com/fia-docs/2026/canadian-grand-prix/infringement-car-5-driving-unnecessarily-slowly-during-vsc|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=२४ मे २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> निवृत्तीनंतर जॉर्ज रसेलने त्याच्या कारचे डोके संरक्षक आवरण (हेड रेस्ट्रेंट) ट्रॅकवर फेकले. पंचांनी हे असुरक्षित कृत्य मानून त्याला ५,००० युरोचा दंड ठोठावला; समान स्वरूपाचा पुढील नियमभंग न केल्यास १२ महिन्यांसाठी तो दंड स्थगित राहणार होता. रसेलने आपली चूक मान्य करून माफी मागितल्याची नोंद निर्णयपत्रात करण्यात आली आहे.<ref name="can_rus_fine">{{स्रोत बातमी|title=निवृत्तीनंतर रसेलच्या गैरवर्तनाविषयी पंचनिर्णय|दुवा=https://app.tracinginsights.com/fia-docs/2026/canadian-grand-prix/infringement-car-63-unsafe-act|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=२४ मे २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === अजिंक्यपदावरील परिणाम === कॅनडातील सलग चौथ्या विजयानंतर आंतोनेलीने चालक अजिंक्यपदातील रसेलवरील आघाडी ४३ गुणांपर्यंत वाढवली. फेरारीकडून हॅमिल्टन आणि लक्लेर यांनी अनुक्रमे दुसरे व चौथे स्थान मिळवले, तर मर्सिडीजला आंतोनेलीचा विजय आणि रसेलची निवृत्ती अशा परस्परविरोधी घटना अनुभवाव्या लागल्या. शर्यतीनंतर मर्सिडीजची फेरारीवर कारनिर्माते अजिंक्यपदात ७२ गुणांची आघाडी होती.<ref name="can_rreport"/><ref name="can_lowdown"/> अजिंक्यपदाचा संपूर्ण अधिकृत गुणतक्ता एफआयएच्या स्पर्धा दस्तऐवजांमध्ये नोंदवला गेला आहे. बदलणारे गुण आणि स्प्रिंटमधील गुण दोन्ही लक्षात घेऊन शर्यतीनंतरची स्थिती नोंदणे आवश्यक आहे.<ref name="can_champ">{{स्रोत बातमी|title=कॅनेडियन ग्रांप्रीनंतरचे चालक आणि संघ अजिंक्यपदाचे गुण|दुवा=https://app.tracinginsights.com/fia-docs/2026/canadian-grand-prix/championship-points|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=२४ मे २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> == निकालानंतर गुणतालिका == स्प्रिंट व मुख्य शर्यत यांतील मिळून गुण समाविष्ट करून तयार केलेल्या कॅनेडियन ग्रांप्रीनंतरच्या अधिकृत गुणतालिका खाली दिल्या आहेत. या आकड्यांत पुढील मोनॅको ग्रांप्रीमधील गुण समाविष्ट नाहीत.<ref name="can_champ"/> === चालक अजिंक्यपद गुणतालिका === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान ! चालक ! संघ ! गुण |- ! align="center" | १ | {{nowrap|{{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १३१ |- ! align="center" | २ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | ८८ |- ! align="center" | ३ | {{nowrap|{{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | ७५ |- ! align="center" | ४ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | ७२ |- ! align="center" | ५ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]]}} | [[मॅकलारेन]] | align="center" | ५८ |- ! align="center" | ६ | {{nowrap|{{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]]}} | [[मॅकलारेन]] | align="center" | ४८ |- ! align="center" | ७ | {{nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | ४३ |- ! align="center" | ८ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | २० |- ! align="center" | ९ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | १८ |- ! align="center" | १० | {{nowrap|{{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]]}} | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | १६ |- ! align="center" | ११ | {{nowrap|{{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | १५ |- ! align="center" | १२ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | १४ |- ! align="center" | १३ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]]}} | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | ६ |- ! align="center" | १४ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]]}} | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | ५ |- ! align="center" | १५ | {{nowrap|{{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | २ |- ! align="center" | १६ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | १ |- ! align="center" | १७ | {{nowrap|{{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]]}} | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | १ |- ! align="center" | १८ | {{nowrap|{{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | ० |- ! align="center" | १९ | {{nowrap|{{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | ० |- ! align="center" | २० | {{nowrap|{{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | ० |- ! align="center" | २१ | {{nowrap|{{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | ० |- ! align="center" | २२ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | ० |- class="sortbottom" | colspan="4" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="can_champ"/> |} === कारनिर्माते अजिंक्यपद गुणतालिका === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान ! कारनिर्माता ! गुण |- ! align="center" | १ | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | २१९ |- ! align="center" | २ | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | १४७ |- ! align="center" | ३ | [[मॅकलारेन]] | align="center" | १०६ |- ! align="center" | ४ | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | ५७ |- ! align="center" | ५ | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | ३५ |- ! align="center" | ६ | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | २१ |- ! align="center" | ७ | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | १९ |- ! align="center" | ८ | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | ७ |- ! align="center" | ९ | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | २ |- ! align="center" | १० | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | ० |- ! align="center" | ११ | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | ० |- class="sortbottom" | colspan="3" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="can_champ"/> |} == हे सुद्धा पहा == # [[फॉर्म्युला वन]] # [[कॅनेडियन ग्रांप्री]] # [[सर्किट जिल व्हिलन्यूव्ह]] # [[२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम]] # [[फॉर्म्युला वन ग्रांप्री यादी]] # [[फॉर्म्युला वन चालक अजिंक्यपद यादी]] # [[फॉर्म्युला वन कारनिर्माते अजिंक्यपद यादी]] # [[फॉर्म्युला वन सर्किटांची यादी]] == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} ==तळटीप== {{reflist|group=टीप}} == बाह्य दुवे == * [https://www.formula1.com/en/racing/2026/canada २०२६ कॅनेडियन ग्रांप्री – अधिकृत फॉर्म्युला वन संकेतस्थळ] * [https://www.fia.com/ आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ] [[वर्ग:कॅनेडियन ग्रांप्री]] [[वर्ग:२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम]] aubjmxeuylru7t24sy57ef10ij89lpb 2723285 2723279 2026-10-19T20:30:02Z Koolkrazy 1591 /* बाह्य दुवे */ 2723285 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट ग्रांप्री शर्यत माहिती | प्रकार = एफ.१ | देश = कॅनडा | ग्रांप्री = कॅनेडियन | चित्र = Île Notre-Dame (Circuit Gilles Villeneuve).svg | चित्र_शीर्षक = सर्किट जिल व्हिलन्यूव्हचा आराखडा | दिनांक = मे २४ | वर्ष = २०२६ | अधिकृत_नाव = फॉर्म्युला १ लेनोव्हो ग्रांप्री दु कॅनडा २०२६ | शर्यत_क्रमांक = ५ | हंगामात_एकूण_शर्यती = २३ | शर्यतीचे_ठिकाण = [[सर्किट जिल व्हिलन्यूव्ह]], [[माँत्रिआल]], [[कॅनडा]] | सर्किट_प्रकार = अर्ध-स्थायी शर्यत सर्किट | सर्किट_अंतर_किमी = ४.३६१ | सर्किट_अंतर_मैल = २.७१० | एकूण_फेऱ्या = ६८ | एकूण_अंतर_किमी = २९६.५४८ | एकूण_अंतर_मैल = १८४.२६६ | हवामान = थंड व ढगाळ; शर्यत सुरू होताना ओलसर, नंतर कोरडा ट्रॅक | पोल_चालक = [[जॉर्ज रसेल]] | पोल_देश = GBR | पोल_संघ = [[मर्सिडीज-बेंझ]] | पोल_वेळ = १:१२.५७८ | जलद_चालक = [[किमी आंतोनेली]] | जलद_देश = ITA | जलद_संघ = [[मर्सिडीज-बेंझ]] | जलद_वेळ = १:१४.२१० | जलद_फेरी = ६८ | पहिला_चालक = [[किमी आंतोनेली]] | पहिला_देश = ITA | पहिला_संघ = [[मर्सिडीज-बेंझ]] | दुसरा_चालक = [[लुइस हॅमिल्टन]] | दुसरा_देश = GBR | दुसरा_संघ = [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | तिसरा_चालक = [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | तिसरा_देश = NED | तिसरा_संघ = [[रेड बुल रेसिंग]] | हंगामातील_मागील_शर्यत = २०२६ मायामी ग्रांप्री | हंगामातील_पुढील_शर्यत = २०२६ मोनॅको ग्रांप्री | ग्रांप्री_मागील_शर्यत = २०२५ कॅनेडियन ग्रांप्री | ग्रांप्री_पुढील_शर्यत = २०२७ कॅनेडियन ग्रांप्री }} '''२०२६ कॅनेडियन ग्रांप्री''' (अधिकृत नाव: '''फॉर्म्युला १ लेनोव्हो ग्रांप्री दु कॅनडा २०२६''') ही २४ मे २०२६ रोजी [[माँत्रिआल]] येथील [[सर्किट जिल व्हिलन्यूव्ह]]वर झालेली [[२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम|२०२६ फॉर्म्युला वन जागतिक अजिंक्यपद]] स्पर्धेतील पाचवी मुख्य शर्यत होती. २२ ते २४ मेदरम्यान आयोजित या सप्ताहांतात कॅनडाच्या इतिहासातील पहिली फॉर्म्युला वन स्प्रिंट शर्यतही झाली. त्यामुळे शुक्रवारी एकच मुक्त सराव, त्यानंतर स्प्रिंट पात्रता, शनिवारी स्प्रिंट व मुख्य पात्रता आणि रविवारी ग्रांप्री असा कार्यक्रम होता.<ref name="can_hub">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ कॅनेडियन ग्रांप्री – कार्यक्रम आणि निकाल|दुवा=https://www.formula1.com/en/racing/2026/canada|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=२४ मे २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="can_pirelli">{{स्रोत बातमी|title=मॉन्ट्रिआलमधील पहिल्या स्प्रिंटसाठी टायर आणि रणनीतीची माहिती|दुवा=https://press.pirelli.com/the-first-sprint-in-montreal/|प्रकाशक=पिरेली|दिनांक=१८ मे २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> मर्सिडीजचा [[किमी आंतोनेली]] याने मुख्य ग्रांप्री जिंकली. [[स्कुदेरिआ फेरारी|फेरारी]]चा [[लुइस हॅमिल्टन]] दुसरा आणि [[रेड बुल रेसिंग]]चा [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] तिसरा राहिला. पोलवरून सुरुवात केलेल्या मर्सिडीजच्या [[जॉर्ज रसेल]]ला आंतोनेलीशी चाललेल्या आघाडीच्या चुरशीत ३०व्या फेरीत पॉवर युनिटमधील बिघाडामुळे निवृत्त व्हावे लागले. आंतोनेलीचा हा सलग चौथा मुख्य ग्रांप्री विजय होता. शनिवारची २३ फेऱ्यांची स्प्रिंट रसेलने जिंकली; त्यात नॉरिस दुसरा आणि आंतोनेली तिसरा राहिला.<ref name="can_rreport">{{स्रोत बातमी|title=कॅनडामध्ये आंतोनेलीचा विजय; रसेल तांत्रिक बिघाडामुळे बाहेर|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/antonelli-wins-dramatic-canadian-grand-prix-as-russell-retires-amid-thrilling-mercedes-battle.MzvclJaqCidlYMUXonuDq|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=२४ मे २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="can_sprint">{{स्रोत बातमी|title=कॅनडा स्प्रिंटमध्ये रसेलचा विजय आणि मर्सिडीज चालकांत चुरस|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/russell-clings-on-to-win-canada-sprint-after-clashing-with-antonelli.6Ggn92sBNEdqizMYOT44fb|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=२३ मे २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> रविवारची शर्यत नियोजित ७०ऐवजी ६८ फेऱ्यांची ठरली. शर्यत सुरू होण्याआधी आर्विड लिंडब्लाडच्या गाडीतील क्लचच्या बिघाडामुळे अतिरिक्त फॉर्मेशन फेऱ्या घ्याव्या लागल्या. ओली असल्याचा भास असलेल्या पण झपाट्याने कोरड्या होणाऱ्या ट्रॅकवर मॅकलारेनने इंटरमीडिएट टायर निवडले; त्याउलट आघाडीच्या इतर बहुतेक गाड्या सॉफ्ट टायरवर होत्या. या भिन्न निवडीमुळे सुरुवातीच्या काही फेऱ्यांत आघाडीची क्रमवारी वारंवार बदलली.<ref name="can_rreport"/><ref name="can_mercedes">{{स्रोत बातमी|title=मॉन्ट्रिआलमधील मर्सिडीजचा शर्यत-अहवाल|दुवा=https://www.mercedesamgf1.com/reports/race-report-bittersweet-sunday-in-montreal|प्रकाशक=मर्सिडीज-एएमजी पेट्रोनास एफ१ संघ|दिनांक=२४ मे २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> == पार्श्वभूमी == ही शर्यत २०२६ हंगामाच्या पहिल्या चार ग्रांप्रीनंतर झालेली पाचवी मुख्य फेरी होती. पूर्वीच्या वर्षांच्या तुलनेत मे महिन्यातील थंड वातावरणाचा आणि हवामान बदलण्याचा संभव अधिक असल्याने संघांना टायर तापमान व ट्रॅकवरील पकडीविषयी विशेष खबरदारी घ्यावी लागणार होती. केवळ एकच मुक्त सराव असल्याने सेटअपचा अभ्यास आणि लांब फेऱ्यांचा डेटा दोन्ही कमी वेळात गोळा करणे आवश्यक होते.<ref name="can_pirelli"/> कॅनेडियन ग्रांप्रीचे आयोजन सेंट लॉरेन्स नदीच्या परिसरातील नोट्र-दाम बेटावर असलेल्या सर्किटवर करण्यात आले. फॉर्म्युला वनच्या आधुनिक हंगामातील या मार्गावरील वेगवान सरळ पट्टे, मोठ्या ब्रेकिंग क्षेत्रांमुळे निर्माण होणाऱ्या संधी आणि कठड्यांच्या जवळून गाडी चालवण्याची गरज यामुळे गुण मिळवणाऱ्या चालकांइतकेच माघारी पडणारे चालकही शर्यतीची दिशा ठरवू शकत होते. कार्यक्रमातील स्प्रिंट व मुख्य शर्यतीसाठी स्वतंत्र पात्रता सत्रे घेतली गेली.<ref name="can_hub"/><ref name="can_tyres">{{स्रोत बातमी|title=कॅनेडियन ग्रांप्रीसाठी पिरेलीने निवडलेले टायर|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/what-tyres-will-the-teams-and-drivers-have-for-the-2026-canadian-grand-prix.2Olo6kVcWh1n3FfU0OancF|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=२० मे २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === शर्यतीपूर्वीची अजिंक्यपदाची स्थिती === कॅनडात येताना मर्सिडीजचा आंतोनेली सलग तीन मुख्य ग्रांप्री विजयांच्या जोरावर चालक अजिंक्यपदात आघाडीवर होता. त्याच्याकडे १०० गुण, तर संघसहकारी रसेलकडे ८० गुण होते; म्हणजे फरक २० गुणांचा होता. मियामीतील निकालांनंतर मर्सिडीजने कारनिर्माते अजिंक्यपदातही आघाडी राखली होती. या दोन चालकांतील मुकाबला त्यामुळे संघांतर्गत लढतीपुरता मर्यादित न राहता जागतिक अजिंक्यपदासाठीही निर्णायक बनला होता.<ref name="can_fpreport">{{स्रोत बातमी|title=मॉन्ट्रिआलमध्ये खंडित सरावात आंतोनेली सर्वात वेगवान|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/fp1-antonelli-leads-russell-as-mercedes-dominate-disrupted-canadian-gp-practice-session.52B0jh2hwB6deh2lcWmGt5|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=२२ मे २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="can_lowdown">{{स्रोत बातमी|title=कॅनेडियन ग्रांप्री : सप्ताहांतातील महत्त्वाच्या घटना|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/canada-lowdown-all-the-key-moments-as-antonelli-extends-points-lead-while-hamilton-hits-his-stride.6yBdr6JfbGunQBMGhzdErw|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=२५ मे २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> शुक्रवारी सराव आणि पात्रतेत मर्सिडीजने आणलेल्या सुधारणांवर लक्ष होते. त्याच वेळी मॅकलारेनची तांत्रिक प्रगती, फेरारीचा एक-फेरीतील वेग आणि रेड बुलचा सरळ पट्ट्यातील वेग यांच्यामुळे अन्य संघांना संधी होती. स्प्रिंटमधून मिळणाऱ्या आठ ते एक गुणांचा परिणाम रविवारच्या मुख्य शर्यतीपूर्वीच गुणतालिकेवर होणार होता. रसेलसाठी आंतोनेलीवरील २० गुणांची पिछाडी कमी करण्याची संधी, तर आंतोनेलीसाठी ती वाढविण्याची संधी होती.<ref name="can_sqreport">{{स्रोत बातमी|title=रसेलला स्प्रिंट पोल; आंतोनेली आणि नॉरिस मागे|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/russell-grabs-pole-position-in-canada-sprint-qualifying-ahead-of-antonelli-and-norris.7Fm9bjk84nwzOysiMriBCs|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=२२ मे २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="can_lowdown"/> === सर्किट आणि स्प्रिंट सप्ताहांत === [[सर्किट जिल व्हिलन्यूव्ह]]ची प्रत्येक फेरी ४.३६१ किमी लांब असून त्यात १४ वळणे आहेत. लांब सरळ रस्त्यानंतर अचानक वेग कमी करून पुन्हा त्वरण देण्याची गरज असलेला हा मार्ग 'स्टॉप-अँड-गो' स्वरूपाचा आहे. त्यामुळे ब्रेकचे तापमान, ब्रेकिंगवेळी कारची स्थिरता, कमी वेगावरून बाहेर पडताना चाकांना मिळणारी पकड आणि उंच कर्बवरून जाताना गाडीच्या तळाशी होणारा परिणाम महत्त्वाचा असतो.<ref name="can_tyres"/> २०२४ मध्ये सर्किटची पृष्ठभाग-नूतनीकरणाची कामे झाली होती. गुळगुळीत पृष्ठभाग व तुलनेने कमी घर्षणामुळे सरावाच्या प्रारंभी धूळ किंवा वापर कमी झालेला ट्रॅक वेगळा वागू शकतो. अधिक गाड्या धावू लागल्यावर रबर साचल्याने पकड वाढते. अखेरच्या चिकेनच्या बाहेरील कठड्याला 'वॉल ऑफ चॅम्पियन्स' म्हणून ओळखले जाते. या भागातील किंचित चूकही पात्रतेची फेरी वाया घालवू शकते किंवा शर्यतीतून बाहेर पडण्यास कारणीभूत ठरू शकते.<ref name="can_pirelli"/> === सहभागी चालक आणि संघ === या सप्ताहांतातील अधिकृत स्पर्धांमध्ये एकूण ११ संघांच्या २२ नियमित चालकांनी सहभाग घेतला. कोणत्याही संघाने शुक्रवारी अतिरिक्त युवक चालकाला सरावासाठी नियमित चालकाऐवजी उतरवले नाही. सत्रांमध्ये सर्व २२ कार नोंदणीकृत असल्या, तरी विविध यांत्रिक समस्या आणि अपघातांमुळे प्रत्येक चालकाला प्रत्येक सत्रात वेळ नोंदवता आला नाही. स्प्रिंट पात्रता फेरीत लॉसन आणि अल्बोन यांनी वेळ नोंदवली नाही, तर मुख्य शर्यतीच्या प्रारंभी लिंडब्लाडला सुरुवात करता आली नाही.<ref name="can_sqresult">{{स्रोत बातमी|title=कॅनेडियन ग्रांप्री – स्प्रिंट पात्रता निकाल|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1285/canada/sprint-qualifying|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=२२ मे २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="can_rresult">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ कॅनेडियन ग्रांप्री – संपूर्ण अधिकृत शर्यत निकाल|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1285/canada/race-result|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=२४ मे २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! संघ !! चालक !! कार क्रमांक |- | [[मर्सिडीज-बेंझ]] || {{nowrap|{{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]]}} || १२ |- | [[मर्सिडीज-बेंझ]] || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]]}} || ६३ |- | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]]}} || ४४ |- | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || {{nowrap|{{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]]}} || १६ |- | [[रेड बुल रेसिंग]] || {{nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]]}} || ३ |- | [[रेड बुल रेसिंग]] || {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]]}} || ६ |- | [[मॅकलारेन]] || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]]}} || १ |- | [[मॅकलारेन]] || {{nowrap|{{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]]}} || ८१ |- | [[रेसिंग बुल्स]] || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]]}} || ४१ |- | [[रेसिंग बुल्स]] || {{nowrap|{{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]]}} || ३० |- | [[ऑडी एफ१ संघ]] || {{nowrap|{{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]]}} || २७ |- | [[ऑडी एफ१ संघ]] || {{nowrap|{{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]]}} || ५ |- | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]]}} || १४ |- | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || {{nowrap|{{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]]}} || १८ |- | [[हास एफ.१ संघ]] || {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]]}} || ३१ |- | [[हास एफ.१ संघ]] || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]]}} || ८७ |- | [[विलियम्स एफ१]] || {{nowrap|{{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]]}} || २३ |- | [[विलियम्स एफ१]] || {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]]}} || ५५ |- | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]]}} || १० |- | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || {{nowrap|{{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]]}} || ४३ |- | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || {{nowrap|{{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]]}} || ७७ |- | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || {{nowrap|{{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]]}} || ११ |- class="sortbottom" | colspan="3" style="text-align:center;background:#EAECF0" | स्रोत: <ref name="can_hub"/> |} === टायर === टायरपुरवठादार [[पिरेली]]ने C3 हार्ड, C4 मीडियम व C5 सॉफ्ट हे कोरड्या हवामानातील तीन मिश्रण दिले. स्प्रिंट सप्ताहांतासाठी प्रत्येक चालकाला दोन हार्ड, चार मीडियम आणि सहा सॉफ्ट असे एकूण १२ संच देण्यात आले; नियमित सप्ताहांतापेक्षा हा एक संच कमी होता. पावसासाठी सहा इंटरमीडिएट आणि तीन पूर्ण वेट संच मिळत होते. स्प्रिंट पात्रतेमध्ये पहिल्या दोन फेऱ्यांसाठी मीडियम, तर अंतिम फेरीसाठी सॉफ्ट टायरचा वापर झाला.<ref name="can_tyres"/><ref name="can_sqreport"/> शर्यतीत टायर तापविण्याचा वेग आणि दीर्घ अंतरातील झीज यांत तोल राखणे महत्त्वाचे होते. सॉफ्ट टायरवर सुरुवातीला पकड सहज मिळत होती, पण अधिक लांब अंतरावर घसरणीची शक्यता होती. पावसाचा इशारा असून प्रत्यक्षात ट्रॅक कोरडा होत गेल्यास इंटरमीडिएट टायर अतितापून गती गमावू शकतात. हाच धोका रविवारी प्रत्यक्षात आला आणि सुरुवातीचे टायर निर्णय हा शर्यतीचा प्रमुख घटक ठरला.<ref name="can_pirelli"/><ref name="can_rreport"/> {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! टायर प्रकार !! मिश्रण !! बाजूच्या पट्टीचा रंग !! प्रत्येकी उपलब्ध संच |- | हार्ड || C3 || पांढरा || २ |- | मीडियम || C4 || पिवळा || ४ |- | सॉफ्ट || C5 || लाल || ६ |- class="sortbottom" | colspan="4" style="text-align:center;background:#EAECF0" | स्रोत: <ref name="can_tyres"/> |} == मुक्त सराव सत्रे == === पहिला मुक्त सराव === शुक्रवारी २२ मे रोजी स्थानिक वेळेनुसार दुपारी १२:३० वाजता एकमेव सराव सुरू झाला. स्प्रिंट कार्यक्रमामुळे इतर सप्ताहांतांप्रमाणे शुक्रवारचे दुसरे आणि शनिवारचे तिसरे सराव सत्र उपलब्ध नव्हते. म्हणून वेगवान फेरीची तयारी करण्यापूर्वी ब्रेक, टायर, निलंबन आणि ट्रॅकवरील पकड यांच्या चाचण्या एकाच तासात करण्याचा संघांचा प्रयत्न होता. सर्व गाड्या शक्य तितक्या लवकर सर्किटवर उतरल्या. सुरुवातीला धूळ व कमी रबरमुळे विशेषतः चिकेनमधून बाहेर येताना नियंत्रण राखणे कठीण जात होते. ट्रॅकवरील बदलणाऱ्या स्थितीमुळे प्रारंभीची क्रमवारी सप्ताहांताचा अंतिम वेग दर्शवेलच असे नव्हते.<ref name="can_fpreport"/> पहिल्याच काही मिनिटांत अल्पाइनच्या फ्रान्को कोलापिंटोने त्वरण यंत्रणा अपेक्षेप्रमाणे कार्य करत नसल्याची माहिती रेडिओवर दिली. तो गॅरेजपर्यंत परतला, परंतु पॉवर युनिटशी संबंधित विद्युत बिघाड दुरुस्त करण्यात बराच वेळ गेला. त्यामुळे त्याच्या नावावर केवळ एक फेरी राहिली आणि वैध वेळ नोंदवता आली नाही. एवढ्या कमी सरावाच्या सप्ताहांतात ही समस्या केवळ एका सत्रापुरती नव्हती: पुढील स्प्रिंट पात्रतेत पूर्ण वेगाने धावण्यापूर्वी संघाकडे तुलनेने कमी प्रत्यक्ष ट्रॅक माहिती उरली. बाकीचे चालक कोरड्या टायरवर मर्यादा शोधत असताना कोलापिंटोला गॅरेजमध्येच थांबावे लागले.<ref name="can_fpreport"/> सुरुवातीच्या फेऱ्यांमध्ये लॅन्डो नॉरिस अंतिम चिकेनच्या पुढील मोकळ्या भागात गेला; मॅक्स व्हर्सटॅपनने सातव्या वळणाच्या बाहेर गवताला स्पर्श केला. हा अपघात टळला, पण ट्रॅकची पकड सहज भाकीत करता येत नसल्याचे स्पष्ट झाले. पहिल्या दहा मिनिटांच्या सुमारास व्हर्सटॅपनने हार्ड टायरवर १:१५.८९५ अशी वेळ नोंदवली. त्याच वेळी लियाम लॉसनची रेसिंग बुल्स गाडी पाचव्या वळणाजवळ यांत्रिक बिघाडाने थांबली. प्रथम व्हर्च्युअल सेफ्टी कारचा इशारा आणि त्यानंतर प्रत्यक्ष लाल झेंडा लावून कार हलवण्यात आली. लॉसनच्या नावावर केवळ पाच फेऱ्या राहिल्या. थांबलेल्या वेळेची भरपाई म्हणून सत्रास अतिरिक्त वेळ देण्यात आला.<ref name="can_fpreport"/> कार्यक्रम पुन्हा सुरू झाल्यावर जॉर्ज रसेल आणि किमी आंतोनेली यांनी सुधारत्या ट्रॅकवर आघाडी घेतली. पियास्त्रीने हार्ड टायरवर १:१४.९६३ नोंदवत सर्वप्रथम १ मिनिट १५ सेकंदांपेक्षा कमी वेळेत फेरी पूर्ण केली. मात्र विलियम्सच्या अलेक्झांडर अल्बोनची कार सातव्या वळणातून बाहेर पडताना एका वन्य प्राण्याला धडकली. त्याच्या गाडीला मोठे नुकसान झाल्यामुळे दुसऱ्यांदा लाल झेंडा दाखवण्यात आला. ट्रॅक साफ करताना वेळ गेल्याने आणखी वाढीव कालावधी मंजूर करण्यात आला. पात्रतेपूर्वी अल्बोनच्या संघावर गाडी दुरुस्त करण्याचा अतिरिक्त दबाव आला.<ref name="can_fpreport"/> दुसऱ्या खंडानंतर मर्सिडीजचे चालक हार्ड टायरवरील वेळा सतत कमी करत होते. आंतोनेलीने १:१४.३९२ अशी वेळ नोंदवली; त्याने आणि रसेलने सत्रात वेगवेगळ्या क्षणी सर्वाधिक वेग दर्शवला. नॉरिस, पियास्त्री आणि व्हर्सटॅपन यांनी काही ठिकाणी ट्रॅकची मर्यादा ओलांडली, तर रसेलही नियंत्रण सुटल्याने दुसऱ्या वळणाजवळ फिरून हलक्या प्रमाणात कठड्याला स्पर्श करून पुढे जाऊ शकला. या चुका वेगवान फेरीत फक्त सरासरी वेग नाही, तर चालकाला एकाच वेळी सर्व वळणांतून अचूक गाडी नेण्याची आवश्यकता दर्शवत होत्या.<ref name="can_fpreport"/> अखेरीच्या टप्प्यात रसेलने सॉफ्ट टायर लावताच १:१३.८५० अशी फेरी पूर्ण केली. आंतोनेलीने त्यावर १:१३.४०२ अशी सर्वोत्तम वेळ नोंदवून आघाडी निश्चित केली. रसेल आणखी एका प्रयत्नात सुधारला, मात्र आंतोनेलीपेक्षा ०.१४२ सेकंद मागे राहिला. हॅमिल्टन तिसरा, लक्लेर चौथा आणि व्हर्सटॅपन पाचवा राहिला. पहिल्या दहा चालकांमध्ये दोन्ही मॅकलारेन, लिंडब्लाड, हल्केनबर्ग आणि अलोन्सो यांचाही समावेश होता.<ref name="can_fpreport"/><ref name="can_fp1">{{स्रोत बातमी|title=कॅनेडियन ग्रांप्री : मुक्त सराव १ चा अधिकृत निकाल|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1285/canada/practice/1|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=२२ मे २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> सराव संपण्यापूर्वी हासचा एस्टेबन ओकन चौथ्या वळणातून बाहेर पडताना फिरला आणि पुढचा भाग कठड्यावर आदळल्याने त्याच्या कारचे नाकाचे नुकसान झाले. तिसऱ्यांदा लाल झेंडा दाखवावा लागला. ओकनने सत्र पुन्हा सुरू होत असताना पिट-लेनच्या बाहेर दर्शविलेला लाल दिवा ओलांडल्याची नोंदही करण्यात आली. परिणामी संघांना अखेरच्या क्षणी सरावाचा फायदा घेता आला नाही. याच कारणामुळे क्रमवारीतील मागील स्थानांचा अर्थ थेट त्या चालकांची पूर्ण क्षमतेतील कामगिरी कमी होती असा लावणे योग्य ठरत नाही: लॉसन, अल्बोन आणि कोलापिंटोच्या नोंदलेल्या फेऱ्यांची संख्या अनुक्रमे पाच, पंधरा आणि एक एवढीच होती.<ref name="can_fpreport"/> === मुक्त सराव १ चे निकाल === खाली अधिकृत सर्वोत्तम वेळ आणि आंतोनेलीच्या १:१३.४०२ या सर्वात वेगवान फेरीच्या तुलनेतील अंतर दिले आहे. एकमेव सरावासाठी हा निकाल महत्त्वाचा असला, तरी लाल झेंडे, विविध टायर आणि कमी धावलेल्या फेऱ्या लक्षात घेतल्याशिवाय त्यावरून पात्रता क्रमवारीचा निष्कर्ष काढता येत नाही.<ref name="can_fp1"/> {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! वेळ / अंतर !! फेऱ्या |- | १ || १२ || {{nowrap|{{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]]}} || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || १:१३.४०२ || ३३ |- | २ || ६३ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]]}} || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || +०.१४२ || ३५ |- | ३ || ४४ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]]}} || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || +०.७७४ || ३६ |- | ४ || १६ || {{nowrap|{{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]]}} || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || +०.९५३ || ३६ |- | ५ || ३ || {{nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]]}} || [[रेड बुल रेसिंग]] || +०.९६४ || ३१ |- | ६ || १ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]]}} || [[मॅकलारेन]] || +१.३९७ || ३२ |- | ७ || ८१ || {{nowrap|{{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]]}} || [[मॅकलारेन]] || +१.५६१ || ३२ |- | ८ || ४१ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]]}} || [[रेसिंग बुल्स]] || +२.०५० || ३३ |- | ९ || २७ || {{nowrap|{{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]]}} || [[ऑडी एफ१ संघ]] || +२.२९६ || २८ |- | १० || १४ || {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]]}} || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || +२.४६१ || ३१ |- | ११ || ५ || {{nowrap|{{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]]}} || [[ऑडी एफ१ संघ]] || +२.८१२ || ३३ |- | १२ || ६ || {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]]}} || [[रेड बुल रेसिंग]] || +२.८५१ || २९ |- | १३ || ३१ || {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]]}} || [[हास एफ.१ संघ]] || +३.०९५ || ३२ |- | १४ || २३ || {{nowrap|{{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]]}} || [[विलियम्स एफ१]] || +३.२४० || १५ |- | १५ || ५५ || {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]]}} || [[विलियम्स एफ१]] || +३.२५८ || ३६ |- | १६ || १० || {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]]}} || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || +३.४०७ || २९ |- | १७ || १८ || {{nowrap|{{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]]}} || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || +३.५७६ || ३० |- | १८ || ३० || {{nowrap|{{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]]}} || [[रेसिंग बुल्स]] || +४.०२९ || ५ |- | १९ || ८७ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]]}} || [[हास एफ.१ संघ]] || +४.३६८ || २६ |- | २० || ७७ || {{nowrap|{{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]]}} || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || +४.४६६ || २८ |- | २१ || ११ || {{nowrap|{{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]]}} || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || +४.५२४ || २८ |- | २२ || ४३ || {{nowrap|{{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]]}} || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || — || १ |- class="sortbottom" | colspan="6" style="text-align:center;background:#EAECF0" | स्रोत: <ref name="can_fp1"/> |} == स्प्रिंट पात्रता फेरी == २२ मे रोजी संध्याकाळी स्प्रिंटची सुरुवातीची क्रमवारी निश्चित करण्यासाठी तीन भागांचे स्वतंत्र सत्र झाले. मुख्य ग्रांप्रीच्या पात्रतेपेक्षा ही स्वतंत्र स्पर्धात्मक वेळचाचणी असून तिच्या निकालावरून शनिवारच्या २३ फेऱ्यांच्या शर्यतीची रचना ठरणार होती. प्रत्येक भागातील मर्यादित मिनिटांत ट्रॅकवरील गर्दी टाळणे, टायर योग्य तापमानात आणणे आणि वेळेत मोजलेली फेरी सुरू करणे आवश्यक होते. सरावात तीनदा खंड पडल्याने काही संघांना पूर्ण वेळेची तयारी करता आली नव्हती; त्यामुळे शुक्रवारी संध्याकाळी चुका टाळण्यालाही वेगाइतकेच महत्त्व प्राप्त झाले.<ref name="can_sqreport"/><ref name="can_sqresult"/> === फेरी १ === सुरुवातीच्या फेरीत सर्व चालकांना ट्रॅकवर उतरून सुरक्षित वेळ नोंदवणे महत्त्वाचे होते. सुरुवातीचे सर्किट तापमान आणि पकड यांच्या बदलांमुळे वेगवान चालकांनाही पुन्हा फेरी करण्याची वेळ येऊ शकत होती. फेरारीचा लुइस हॅमिल्टन १:१३.८८९ सह या फेरीत सर्वात वेगवान राहिला; मर्सिडीजचा आंतोनेली १:१४.०१० नोंदवून पुढे गेला. रसेलची वेळ १:१४.७७२ होती. अलोन्सोने १:१५.७६० नोंदवले, मात्र त्याच्या अपघातामुळे पुढील फेरीत सहभाग घेता आला नाही. लॉसन आणि अल्बोन यांना वैध स्प्रिंट पात्रता वेळ नोंदवता आली नाही. त्यामुळे सरावातील तांत्रिक व अपघाती अडथळ्यांचा थेट परिणाम स्प्रिंट क्रमवारीवर झाला.<ref name="can_sqresult"/><ref name="can_sqreport"/> पहिल्या फेरीतच काही संघांनी मीडियम टायरवरील पकडीची मर्यादा शोधून घेतली. स्प्रिंटमध्ये गुण मिळवण्याची संधी आघाडीच्या आठ चालकांनाच असली, तरी मध्यभागातील संघांसाठी पुढील फेरीत पोहोचणे महत्त्वाचे होते. कॅडिलॅकचे सर्गिओ पेरेझ व वालट्टेरी बोट्टास तसेच अल्पाइनचा पियेर गॅस्ली पहिल्या दहापासून दूर होते. अस्तित्वात असलेला छोटा वेळेचा फरक अनेक स्थानांवर परिणाम करू शकत होता; म्हणून प्रत्येक चालकाला ट्रॅकची अंतिम मिनिटांतील सुधारणारी पकड वापरण्याचा प्रयत्न करावा लागला.<ref name="can_sqresult"/> === फेरी २ === दुसऱ्या फेरीत १६ चालकांपैकी दहा जण अंतिम सत्रासाठी निवडले जाणार होते. रसेलने १:१३.०२६ अशी वेगवान वेळ नोंदवून आघाडी घेतली. हॅमिल्टनने १:१३.४६५ तर आंतोनेलीने १:१३.५५१ वेळ नोंदवली. रेड बुलच्या व्हर्सटॅपनला १:१४.४१२ सह पुढे जाता आले, मात्र ही वेळ मर्सिडीजच्या तुलनेत कमी प्रभावी होती. सायेन्सने १:१४.५४७ नोंदवत अंतिम दहामध्ये स्थान मिळवले आणि हल्केनबर्गला ११व्या स्थानावर ढकलले. बोर्तोलेतो, कोलापिंटो, ओकन, बेअरमन आणि पहिल्या फेरीतील अडचणींनंतर पुढे भाग घेऊ न शकलेला अलोन्सो हे अंतिम दहातून बाहेर राहिले.<ref name="can_sqresult"/><ref name="can_sqreport"/> या टप्प्यात ऑडीच्या दोन्ही गाड्या, तसेच हास व अल्पाइनच्या गाड्यांना स्प्रिंटच्या पहिल्या दहा स्थानांमध्ये प्रवेश मिळवता आला नाही. तरीही ते सर्व नियमित शनिवारच्या स्प्रिंटमध्ये सहभागी होऊ शकत होते; पात्रता फेरीतून बाहेर पडणे म्हणजे स्प्रिंटला अपात्र ठरणे नव्हे. येथे मिळालेल्या स्थानावरून सुरुवात करायची असल्याने पुढील दिवशीच्या सुरुवातीच्या फेऱ्यांमधील गर्दी आणि पुढे जाण्यासाठी लागणारी अतिरिक्त गाडी-पुढे जाण्याची कामगिरी महत्त्वाची ठरणार होती.<ref name="can_sqresult"/> === फेरी ३ === अंतिम आठ मिनिटांच्या सत्रासाठी सॉफ्ट टायर वापरले गेले. पहिल्या प्रयत्नात रसेल १:१३.१९४ सह आघाडीवर आला. हॅमिल्टन आणि नॉरिस यांनी पुढील प्रयत्नांत वेळा कमी केल्या, तर आंतोनेलीने शेवटच्या सेक्टरमध्ये विशेष वेग दाखवला. रसेलने अंतिम प्रयत्नात १:१२.९६५ नोंदवले; आंतोनेलीने १:१३.०३३ नोंदवत केवळ ०.०६८ सेकंदांनी दुसरे स्थान मिळवले. मर्सिडीजने स्प्रिंटच्या पहिल्या दोन जागा मिळवल्या, आणि नॉरिस ०.३१५ सेकंदांनी मागे तिसरा राहिला.<ref name="can_sqreport"/><ref name="can_sqresult"/> पियास्त्री चौथा, हॅमिल्टन पाचवा, लक्लेर सहावा, व्हर्सटॅपन सातवा, हादजार आठवा, लिंडब्लाड नववा आणि सायेन्स दहावा ठरला. त्यामुळे स्प्रिंटच्या पहिल्या पाच ओळींमध्ये आघाडीच्या संघांसोबत रेसिंग बुल्स आणि विलियम्स यांनाही स्थान मिळाले. मात्र रसेल–आंतोनेली यांच्यातील सातशेांश सेकंदाचा फरक हा शनिवारी पहिल्या वळणात कोणाला बाहेरची किंवा आतली बाजू मिळेल यासाठी महत्त्वाचा होता. रसेलची ही आघाडी त्याच्या मियामीतील मुख्य शर्यतीच्या अडचणींनंतर फॉर्ममध्ये परतल्याचेही लक्षण मानली गेली.<ref name="can_sqreport"/> === स्प्रिंट पात्रता फेरीचे निकाल === खाली तीन स्वतंत्र फेऱ्यांतील अधिकृत वेळा आहेत. '—' म्हणजे त्या भागात वेळ नोंदवली गेली नाही. अंतिम दहामधील क्रमवारी तिसऱ्या फेरीच्या सर्वोत्तम वेळेवर आधारित आहे, तर मागील स्थानांचे वर्गीकरण त्यांच्या शेवटच्या सहभागी फेरीवर आधारित आहे. दोन चालकांना स्प्रिंट पात्रता सत्रात वैध फेरी नोंदवता आली नाही.<ref name="can_sqresult"/> {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! फेरी १ !! फेरी २ !! फेरी ३ !! फेऱ्या |- | १ || ६३ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]]}} || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || १:१४.७७२ || १:१३.०२६ || १:१२.९६५ || १९ |- | २ || १२ || {{nowrap|{{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]]}} || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || १:१४.०१० || १:१३.५५१ || १:१३.०३३ || १६ |- | ३ || १ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]]}} || [[मॅकलारेन]] || १:१४.२६५ || १:१३.९५७ || १:१३.२८० || १५ |- | ४ || ८१ || {{nowrap|{{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]]}} || [[मॅकलारेन]] || १:१४.६६५ || १:१३.८५८ || १:१३.२९९ || १५ |- | ५ || ४४ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]]}} || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || १:१३.८८९ || १:१३.४६५ || १:१३.३२६ || २३ |- | ६ || १६ || {{nowrap|{{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]]}} || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || १:१५.००६ || १:१३.५५४ || १:१३.४१० || १९ |- | ७ || ३ || {{nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]]}} || [[रेड बुल रेसिंग]] || १:१४.०२८ || १:१४.४१२ || १:१३.५०४ || १५ |- | ८ || ६ || {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]]}} || [[रेड बुल रेसिंग]] || १:१४.५४१ || १:१४.२३९ || १:१३.६०५ || १७ |- | ९ || ४१ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]]}} || [[रेसिंग बुल्स]] || १:१४.५१७ || १:१४.१४० || १:१३.७३७ || १९ |- | १० || ५५ || {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]]}} || [[विलियम्स एफ१]] || १:१५.५०० || १:१४.५४७ || १:१४.५३६ || २४ |- | ११ || २७ || {{nowrap|{{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]]}} || [[ऑडी एफ१ संघ]] || १:१५.६७३ || १:१४.५९५ || — || १४ |- | १२ || ५ || {{nowrap|{{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]]}} || [[ऑडी एफ१ संघ]] || १:१५.८०१ || १:१४.६२७ || — || १४ |- | १३ || ४३ || {{nowrap|{{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]]}} || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || १:१५.४८४ || १:१४.७०२ || — || १६ |- | १४ || ३१ || {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]]}} || [[हास एफ.१ संघ]] || १:१५.७६० || १:१४.९२८ || — || १७ |- | १५ || ८७ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]]}} || [[हास एफ.१ संघ]] || १:१५.८७२ || १:१५.१९७ || — || १७ |- | १६ || १४ || {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]]}} || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || १:१५.७६० || — || — || ७ |- | १७ || ११ || {{nowrap|{{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]]}} || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || १:१६.००२ || — || — || ८ |- | १८ || १८ || {{nowrap|{{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]]}} || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || १:१६.३५४ || — || — || ९ |- | १९ || १० || {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]]}} || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || १:१६.६४२ || — || — || ८ |- | २० || ७७ || {{nowrap|{{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]]}} || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || १:१६.८६६ || — || — || ८ |- | २१ || ३० || {{nowrap|{{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]]}} || [[रेसिंग बुल्स]] || — || — || — || ० |- | २२ || २३ || {{nowrap|{{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]]}} || [[विलियम्स एफ१]] || — || — || — || ० |- class="sortbottom" | colspan="8" style="text-align:center;background:#EAECF0" | स्रोत: <ref name="can_sqresult"/> |} '''टीप:''' [[लियाम लॉसन]] व [[अलेक्झांडर अल्बोन]] यांनी स्प्रिंट पात्रतेत वैध फेरी नोंदवली नाही. अधिकृत एफ१ निकालाच्या वेळतक्त्यात ते वरील २० समय-नोंदवणाऱ्या चालकांमध्ये समाविष्ट नाहीत; स्प्रिंटचे अंतिम प्रारंभस्थान स्वतंत्र अधिकृत ग्रिड यादीवर ठरले.<ref name="can_sqresult"/><ref name="can_sgrid">{{स्रोत बातमी|title=कॅनेडियन ग्रांप्री – अधिकृत स्प्रिंट ग्रिड|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1285/canada/sprint-grid|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=२३ मे २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> == स्प्रिंट शर्यत == === स्प्रिंटपूर्व तयारी आणि सुरुवातीची क्रमवारी === शनिवार, २३ मे रोजी २३ फेऱ्यांची पहिली कॅनेडियन स्प्रिंट आयोजित झाली. शुक्रवारी झालेल्या पात्रतेच्या निकालानुसार मर्सिडीजच्या रसेल व आंतोनेली यांना पहिली ओळ, तर मॅकलारेनच्या नॉरिस व पियास्त्री यांना दुसरी ओळ मिळाली. फेरारीचे हॅमिल्टन–लक्लेर आणि रेड बुलचे व्हर्सटॅपन–हादजार यांना अनुक्रमे त्यानंतरच्या ओळींतून सुरुवात करायची होती. शनिवारच्या मुख्य पात्रतेपूर्वी ही स्प्रिंट पूर्ण होणार असल्यामुळे चालकांकडे स्वतंत्र गुण मिळवण्याची संधी होती; परंतु कारचे नुकसान झाले तर त्याच दिवशीच्या पुढील सत्रासाठी संघाकडे दुरुस्तीचा मर्यादित वेळ उरणार होता.<ref name="can_sgrid"/><ref name="can_sprint"/> पार्क फेर्मेच्या अटींनंतर कारमध्ये बदल केलेल्या बेअरमन, गॅस्ली, बोट्टास आणि अल्बोन यांना स्प्रिंट पिट-लेनमधून सुरू करावी लागली. घरच्या प्रेक्षकांसमोर धावणारा लान्स स्ट्रोल फ्रंट सस्पेन्शनच्या बिघाडामुळे सुरुवातीच्या तयारीतच गॅरेजमध्ये परत गेला; संघाने कार वेळेत तयार करण्याचा प्रयत्न केला. बहुतांश चालकांनी पिवळ्या पट्ट्यांचे मीडियम टायर वापरले. लिंडब्लाडने हार्ड टायरची निवड केली, तर स्ट्रोल, पेरेझ आणि बोट्टास यांच्यासाठी सॉफ्ट टायरची योजना होती. या टायरमधील फरकामुळे २३ फेऱ्यांच्या छोट्या शर्यतीत प्रारंभीच्या पकडीविरुद्ध उर्वरित फेऱ्यांतील झीज असा वेगळा तोल साधावा लागणार होता.<ref name="can_sprint"/> स्प्रिंटची अधिकृत सुरुवातीची क्रमवारी स्वतंत्रपणे प्रकाशित करण्यात आली होती.<ref name="can_sgrid"/> === सुरुवात आणि पहिल्या पाच फेऱ्या === स्प्रिंट सुरू होताच रसेलने पोलवरून पहिली जागा राखली आणि आंतोनेली दुसरा राहिला. शुक्रवारीच्या काही फेऱ्यांप्रमाणे दोन्ही मर्सिडीजनी या वेळी प्रारंभी प्रतिस्पर्ध्यांना पुढे जाऊ दिले नाही. नॉरिस तिसरा राहिला, तर हॅमिल्टनने दुसऱ्या वळणाजवळ पियास्त्रीला मागे टाकत चौथा क्रमांक मिळवला. आघाडीच्या दोन मर्सिडीज हळूहळू इतरांपासून दूर जाऊ लागल्या; परंतु दुसऱ्या क्रमांकावर असलेला आंतोनेली पहिल्या क्रमांकासाठी सतत प्रयत्न करत असल्याने रसेलला सुरक्षित आघाडी तयार करता आली नाही.<ref name="can_sprint"/><ref name="can_sprint_fia">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ कॅनेडियन ग्रांप्री – स्प्रिंटचे अंतिम अधिकृत वर्गीकरण|दुवा=https://app.tracinginsights.com/fia-docs/2026/canadian-grand-prix/final-sprint-classification|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=२३ मे २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> मध्यभागात हल्केनबर्ग एका वळणात बाहेरच्या गवतावर गेला आणि चार स्थाने गमावून मागे पडला. स्ट्रोलच्या सुरुवातीच्या प्रक्रियेसंदर्भात पंचांची नोंद झाली. कमी वेगाच्या वळणांनंतर येणाऱ्या सरळ मार्गांवर गाड्यांची ऊर्जा वापरण्याची पद्धत आणि पुढच्या गाडीमुळे मिळणारा एरोडायनॅमिक फायदा महत्त्वाचा होता. त्यामुळे केवळ सरळ रस्त्यातील सर्वोच्च वेगावरून आघाडी ठरली नाही; पुढील चढाओढीत ब्रेकिंगची वेळ आणि पुन्हा वेग वाढवण्याची क्षमता निर्णायक राहिली.<ref name="can_sprint"/> === पाचव्या फेरीतील मर्सिडीज चालकांची चुरस === पाचव्या फेरीच्या शेवटी आंतोनेलीने रसेलला मागे टाकण्याचा प्रयत्न केला. दोन्ही चालक अत्यंत जवळ आले; दुसऱ्या वळणात आंतोनेली ट्रॅकबाहेर गेला आणि पुढील भागात पुन्हा रुंद रेषा घेतली. आंतोनेलीच्या मते रसेलने त्याला रस्त्यावर जागा न दिल्याने तो बाहेर गेला; त्याने रेडिओवर नाराजी व्यक्त केली आणि दंडाची मागणी केली. संघप्रमुख टोटो व्होल्फ यांनी मात्र दोन्ही चालकांना रेडिओवरील वादापेक्षा गाडी चालवण्याकडे लक्ष देण्यास सांगितले. या घटनांमध्ये नॉरिसने संधी साधून आंतोनेलीला मागे टाकत दुसरे स्थान पटकावले.<ref name="can_sprint"/><ref name="can_sprint_fia"/> हा क्रमबदल फक्त एका जागेपुरता मर्यादित नव्हता. आंतोनेलीला रसेलच्या मागे राहण्याऐवजी आता नॉरिसलाही पुन्हा मागे टाकावे लागणार होते; त्याच वेळी त्याच्या मागे हॅमिल्टनची फेरारी येत होती. २३ फेऱ्यांच्या स्प्रिंटमध्ये पुन्हा स्थाने मिळवण्यासाठी उपलब्ध वेळ कमी असतो. रसेलच्या बाजूने पाहता, सहकारी चालकावर बचाव करताना गाडीच्या बाहेरील मर्यादा राखणे महत्त्वाचे होते; अधिक धोकादायक धडक झाली असती तर दोघांचेही गुण धोक्यात येऊ शकले असते. प्रत्यक्षात रसेलने पहिली जागा राखली आणि नॉरिसशी लढा सुरू ठेवला.<ref name="can_sprint"/><ref name="can_mercedes"/> === मधल्या फेऱ्या आणि गटातील हालचाल === आंतोनेली हॅमिल्टनला मागे ठेवण्याच्या प्रयत्नात असताना पुढील काही फेऱ्यांत आघाडी पुन्हा स्थिरावली. हादजारने इंजिनविषयक अडचण सांगून पिटमध्ये प्रवेश केला आणि सुरुवातीला शर्यत सोडण्याचा विचार झाला; मात्र संघाने त्याला पुन्हा ट्रॅकवर पाठवून अधिक डेटा मिळवला. अशा परिस्थितीत स्प्रिंटमधील गुणांची शक्यता कमी झाली तरी रविवारच्या मुख्य शर्यतीसाठी यांत्रिक प्रणालीची स्थिती समजून घेण्याचा फायदा मिळू शकत होता. अलोन्सोलाही पुढे निवृत्त व्हावे लागले.<ref name="can_sprint"/> स्प्रिंटच्या पंधराव्या फेरीपर्यंत नॉरिस रसेलच्या मागे फार कमी अंतरावर होता. आंतोनेलीही पुन्हा या दोघांपर्यंत पोहोचू लागला. अल्बोन पिटमधून बाहेर येताना पुढील गाड्यांना लॅप देण्यासाठी बाजूला होत असला तरी क्षणिक वाहतूक निर्माण झाली. रसेलने नॉरिसला मागे ठेवताना अशा गाड्यांचे स्थान ओळखून योग्य रेषा निवडावी लागत होती. सलग दोन वेगवान फेऱ्यांत लहान चूक झाली असती तर मॅकलारेनला पहिल्या क्रमांकावर जाण्याची संधी मिळाली असती.<ref name="can_sprint"/> === अंतिम फेऱ्या आणि निकाल === हॅमिल्टन चौथा क्रमांक राखताना अंतिम चिकेनमधील 'वॉल ऑफ चॅम्पियन्स'ला स्पर्शून गेला. त्याने शर्यत पुढे सुरू ठेवली, पण पियास्त्रीला त्याला मागे टाकण्याची संधी मिळाली. नंतर लक्लेरनेही संघसहकाऱ्याला मागे टाकत पाचवे स्थान मिळवले आणि हॅमिल्टन सहावा राहिला. आंतोनेलीकडून आणखी एक ट्रॅकबाहेरील क्षण घडल्याने तो रसेल व नॉरिसपर्यंत पुनश्च पोहोचू शकला नाही. रसेलने अखेरीस नॉरिसवर १.२७२ सेकंदांची आघाडी राखत स्प्रिंट जिंकली; आंतोनेली १.८४३ सेकंद मागे तिसरा राहिला.<ref name="can_sprint"/><ref name="can_sprint_fia"/> पियास्त्री चौथा, लक्लेर पाचवा, हॅमिल्टन सहावा, व्हर्सटॅपन सातवा आणि लिंडब्लाड आठवा राहिला. त्यामुळे स्प्रिंटमधील अंतिम एक गुण लिंडब्लाडला मिळाला. कोलापिंटो नववा व सायेन्स दहावा राहिले; सुरुवातीच्या अडचणींतून परतलेल्या लॉसनने अकरावे स्थान मिळवले. ऑडीच्या बोर्तोलेतो व हल्केनबर्ग यांना गुण मिळाले नाहीत. पेरेझ, ओकन, स्ट्रोल व इतरांनी स्प्रिंट पूर्ण केली. स्प्रिंटपूर्वीच गॅरेजमध्ये बराच वेळ गेलेल्या काही गाड्यांनी मुख्य पात्रतेसाठी डेटा गोळा करणे या शर्यतीला दुय्यम, पण महत्त्वाचे स्वरूप प्राप्त करून दिले होते.<ref name="can_sprint"/> === स्प्रिंट शर्यतीचे निकाल === स्प्रिंटमध्ये पहिल्या आठ चालकांना अनुक्रमे ८, ७, ६, ५, ४, ३, २ आणि १ गुण मिळाले. खाली २२ नोंदणीकृत चालकांच्या अंतिम वर्गीकरणावर आधारित तालिका दिली आहे. निवृत्त झालेले आणि विजेत्यापेक्षा कमी फेऱ्या पूर्ण केलेले चालक यांना स्वतंत्र स्थिती म्हणून दाखवले आहे.<ref name="can_sprint_fia"/> {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! क्र. !! चालक !! संघ !! पूर्ण फेऱ्या !! वेळ / अंतर / स्थिती !! गुण |- | १ || ६३ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]]}} || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || २३ || २८:५०.९५१ || ८ |- | २ || १ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]]}} || [[मॅकलारेन]] || २३ || +१.२७२ || ७ |- | ३ || १२ || {{nowrap|{{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]]}} || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || २३ || +१.८४३ || ६ |- | ४ || ८१ || {{nowrap|{{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]]}} || [[मॅकलारेन]] || २३ || +९.७९७ || ५ |- | ५ || १६ || {{nowrap|{{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]]}} || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || २३ || +९.९२९ || ४ |- | ६ || ४४ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]]}} || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || २३ || +१०.५४५ || ३ |- | ७ || ३ || {{nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]]}} || [[रेड बुल रेसिंग]] || २३ || +१५.९३५ || २ |- | ८ || ४१ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]]}} || [[रेसिंग बुल्स]] || २३ || +२९.७१० || १ |- | ९ || ४३ || {{nowrap|{{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]]}} || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || २३ || +३१.६२१ || ० |- | १० || ५५ || {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]]}} || [[विलियम्स एफ१]] || २३ || +३६.७९३ || ० |- | ११ || ३० || {{nowrap|{{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]]}} || [[रेसिंग बुल्स]] || २३ || +६१.३४४ || ० |- | १२ || ५ || {{nowrap|{{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]]}} || [[ऑडी एफ१ संघ]] || २३ || +६१.८१४ || ० |- | १३ || ३१ || {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]]}} || [[हास एफ.१ संघ]] || २३ || +६४.२०९ || ० |- | १४ || ११ || {{nowrap|{{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]]}} || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || २३ || +७०.४०२ || ० |- | १५ || २७ || {{nowrap|{{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]]}} || [[ऑडी एफ१ संघ]] || २३ || +७२.१५८ || ० |- | १६ || १८ || {{nowrap|{{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]]}} || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || २२ || +१ फेरी || ० |- | १७ || ७७ || {{nowrap|{{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]]}} || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || २२ || +१ फेरी || ० |- | १८ || ८७ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]]}} || [[हास एफ.१ संघ]] || २२ || +१ फेरी || ० |- | १९ || २३ || {{nowrap|{{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]]}} || [[विलियम्स एफ१]] || २२ || +१ फेरी || ० |- | २० || १० || {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]]}} || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || २२ || +१ फेरी || ० |- | २१ || ६ || {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]]}} || [[रेड बुल रेसिंग]] || २० || +३ फेऱ्या || ० |- | २२ || १४ || {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]]}} || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || १५ || निवृत्त || ० |- class="sortbottom" | colspan="7" style="text-align:center;background:#EAECF0" | स्रोत: <ref name="can_sprint_fia"/> |} == ग्रांप्री पात्रता फेरी == शनिवारच्या स्प्रिंटनंतर त्याच दिवशी मुख्य ग्रांप्रीसाठी स्वतंत्र तीन फेऱ्यांची पात्रता झाली. स्प्रिंटमध्ये रसेलने विजय मिळवला असला, तरी रविवारच्या मुख्य स्पर्धेचे ग्रिड नव्याने ठरणार होते. बदलत्या तापमानामुळे टायरचे योग्य कार्यरत तापमान मिळणे विशेष महत्त्वाचे होते. मर्सिडीजने रविवारच्या हवामानाची शक्यता लक्षात घेऊन सेटअपमध्ये काही बदल केले होते; त्यामुळे शुक्रवारी मिळालेली स्पष्ट आघाडी पात्रतेच्या अंतिम फेरीत तितकी सहज टिकेल याची खात्री नव्हती.<ref name="can_qreport">{{स्रोत बातमी|title=अंतिम फेरीत रसेलने आंतोनेलीकडून पोल हिसकावून घेतला|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/russell-denies-mercedes-rival-antonelli-pole-position-for-canadian-grand-prix-with-last-gasp-effort.5b91PZNqJKlwMzExUu9twT|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=२३ मे २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="can_mercedes"/> === फेरी १ === पहिल्या फेरीत सर्व २२ चालकांनी वेळ नोंदवली. आंतोनेलीने १:१३.३८० नोंदवत मर्सिडीजसाठी मजबूत प्रारंभ केला; नॉरिस १:१३.५०३ आणि पियास्त्री १:१३.५५९ या वेळांसह पुढील फेरीसाठी पात्र ठरले. रसेलची सर्वोत्तम वेळ १:१३.९५३ होती. या टप्प्यात काही चालकांनी ट्रॅकवरील गर्दी आणि टायर गरम होण्याचा कालावधी लक्षात घेऊन अनेक प्रयत्न केले. सुरुवातीच्या फेरीतील यश म्हणजे अंतिम पोलची हमी नसल्याने सुरक्षितपणे दुसऱ्या फेरीत पोहोचण्यालाच प्राधान्य होते.<ref name="can_qresult">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ कॅनेडियन ग्रांप्री – मुख्य पात्रता फेरीचे अधिकृत निकाल|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1285/canada/qualifying|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=२३ मे २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> ओकनचा १:१४.८४५ आणि अल्बोनचा १:१४.८५१ असा अवघ्या ०.००६ सेकंदांचा फरक होता. दोघेही पुढील फेरीत प्रवेश करू शकले नाहीत. त्याखालोखाल अलोन्सो, पेरेझ, स्ट्रोल आणि बोट्टासही पहिल्याच फेरीत बाहेर राहिले. या मागील गटात स्प्रिंटमधील समस्या आणि सर्किटच्या वेगवेगळ्या ठिकाणांवरील कारच्या संतुलनाचा परिणाम दिसत होता. गुण मिळवण्याची अपेक्षा राखण्यासाठी या चालकांना रविवारच्या गर्दीतून आणि टायर रणनीतीतून पुढे यावे लागणार होते.<ref name="can_qresult"/> === फेरी २ === दुसऱ्या फेरीत पहिल्या दहामध्ये जाण्यासाठी पुन्हा वेगवान प्रयत्न झाले. यावेळी रेड बुलच्या हादजारने १:१२.९७५ अशी सर्वात वेगवान वेळ नोंदवली; यावरून किमान एका कमी इंधनाच्या फेरीत त्याच्या गाडीची चांगली क्षमता दिसून आली. नॉरिसने १:१३.०४९, हॅमिल्टनने १:१३.०४१, आंतोनेलीने १:१३.०७६ आणि रसेलने १:१३.०७९ अशी वेळ दिली. मर्सिडीजचे दोन्ही चालक अगदी जवळच्या वेळांवर होते; मात्र हादजारची आघाडी अंतिम फेरीत तशीच टिकली नाही.<ref name="can_qresult"/><ref name="can_qreport"/> अल्पाइनच्या कोलापिंटोने १:१३.८५७ नोंदवत अंतिम फेरी गाठली. हा त्याच्या शुक्रवारच्या सरावातील विद्युत बिघाडाच्या तुलनेत मोठा बदल होता. हल्केनबर्ग ११वा, लॉसन १२वा, बोर्तोलेतो १३वा, गॅस्ली १४वा, सायेन्स १५वा आणि बेअरमन १६वा राहिला. काही ठिकाणी दहा सेकंदाच्या शतांशापेक्षा कमी फरकांनी चालकांचे स्थान बदलत होते. त्यामुळे कारच्या कामगिरीसोबत स्वच्छ ट्रॅकवर अचूक वेळी धावणे आणि एका फेरीतील सर्व भाग एकत्र जुळवणे आवश्यक ठरले.<ref name="can_qresult"/> === फेरी ३ === अंतिम दहा चालकांच्या फेरीत मॅकलारेनच्या नॉरिसने प्रारंभी पोलसाठी आव्हान दिले. आंतोनेलीही वेगवान दिसत होता, परंतु थंड परिस्थितीत टायर तापवणे सोपे नव्हते. रसेलचा पहिला जोरदार प्रयत्न अपेक्षेप्रमाणे झाला नाही; तो काही काळ यादीच्या मागील भागात दिसत होता. त्याने आणि संघाने पुढील उड्डाण-फेरीसाठी गाडीच्या संतुलनाचा व टायरचा उपयोग बदलत प्रयत्न सुरू ठेवले. त्यामुळे सत्राच्या शेवटच्या काही क्षणांपर्यंत पोल कोणाला मिळेल हे ठरलेले नव्हते.<ref name="can_qreport"/><ref name="can_qresult"/> अखेर आंतोनेलीने १:१२.६४६ अशी वेळ नोंदवून तात्पुरता पहिला क्रमांक मिळवला. त्याच्यानंतर रसेलने १:१२.५७८ अशी फेरी पूर्ण केली. अवघ्या ०.०६८ सेकंदांनी रसेलने आंतोनेलीला मागे टाकले आणि रविवारची पोल पोझिशन मिळवली. नॉरिसची वेळ १:१२.७२९ आणि पियास्त्रीची १:१२.७८१ होती; मॅकलारेनने दुसरी ओळ मिळवली. हॅमिल्टन पाचवा, व्हर्सटॅपन सहावा, हादजार सातवा, लक्लेर आठवा, लिंडब्लाड नववा आणि कोलापिंटो दहावा राहिला.<ref name="can_qreport"/><ref name="can_qresult"/> एकाच सप्ताहांतात रसेलने स्प्रिंट पोल, स्प्रिंट विजय आणि मुख्य ग्रांप्री पोल मिळवले. तथापि रविवारच्या मुख्य शर्यतीतील बदलते हवामान व दोन मर्सिडीजमधील आंतरस्पर्धा लक्षात घेता पहिल्या स्थानावरून सुरुवात करणे हा विजयाचा निश्चित पुरावा नव्हता. मुख्य पात्रता फेरीत दोन्ही मर्सिडीजचे अंतर फार कमी असून नॉरिसही त्यांच्या जवळ होता. रसेलच्या अंतिम फेरीच्या कामगिरीला महत्त्व होते, कारण गाडी अपेक्षेपेक्षा कमी स्थिर असल्याची त्याची आधीची तक्रार असूनही त्याने अखेर निर्णायक फेरी पूर्ण केली.<ref name="can_qreport"/> === मुख्य पात्रता फेरीचे निकाल === खाली अधिकृत निकालातील तिन्ही फेऱ्यांतील सर्वोत्तम वेळा आणि एकूण नोंदलेल्या फेऱ्या दिल्या आहेत. तिसऱ्या फेरीत न पोहोचलेल्या चालकांच्या रिकाम्या जागा म्हणजे ते त्या भागात सहभागी होण्यासाठी पात्र नव्हते. ही पात्रता क्रमवारी आणि प्रत्यक्ष मुख्य शर्यतीची सुरुवातीची क्रमवारी यांत काही अपवादात्मक फरक होते.<ref name="can_qresult"/> {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! फेरी १ !! फेरी २ !! फेरी ३ !! फेऱ्या |- | १ || ६३ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]]}} || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || १:१३.९५३ || १:१३.०७९ || १:१२.५७८ || २४ |- | २ || १२ || {{nowrap|{{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]]}} || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || १:१३.३८० || १:१३.०७६ || १:१२.६४६ || २४ |- | ३ || १ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]]}} || [[मॅकलारेन]] || १:१३.५०३ || १:१३.०४९ || १:१२.७२९ || २८ |- | ४ || ८१ || {{nowrap|{{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]]}} || [[मॅकलारेन]] || १:१३.५५९ || १:१३.२८५ || १:१२.७८१ || २९ |- | ५ || ४४ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]]}} || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || १:१३.७६७ || १:१३.०४१ || १:१२.८६८ || २७ |- | ६ || ३ || {{nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]]}} || [[रेड बुल रेसिंग]] || १:१४.०६७ || १:१३.४७९ || १:१२.९०७ || २३ |- | ७ || ६ || {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]]}} || [[रेड बुल रेसिंग]] || १:१३.६५४ || १:१२.९७५ || १:१२.९३५ || २२ |- | ८ || १६ || {{nowrap|{{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]]}} || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || १:१३.८२५ || १:१३.४९६ || १:१२.९७६ || २९ |- | ९ || ४१ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]]}} || [[रेसिंग बुल्स]] || १:१३.८९५ || १:१३.५४८ || १:१३.२८० || २८ |- | १० || ४३ || {{nowrap|{{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]]}} || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || १:१४.४६६ || १:१३.८५७ || १:१३.६९७ || २७ |- | ११ || २७ || {{nowrap|{{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]]}} || [[ऑडी एफ१ संघ]] || १:१४.५६२ || १:१३.८८६ || — || २१ |- | १२ || ३० || {{nowrap|{{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]]}} || [[रेसिंग बुल्स]] || १:१४.३४६ || १:१३.८९७ || — || २२ |- | १३ || ५ || {{nowrap|{{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]]}} || [[ऑडी एफ१ संघ]] || १:१४.७७५ || १:१४.०७१ || — || २२ |- | १४ || १० || {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]]}} || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || १:१४.६९८ || १:१४.१८७ || — || २० |- | १५ || ५५ || {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]]}} || [[विलियम्स एफ१]] || १:१४.२७६ || १:१४.२७३ || — || २१ |- | १६ || ८७ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]]}} || [[हास एफ.१ संघ]] || १:१४.४४९ || १:१४.४१६ || — || २२ |- | १७ || ३१ || {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]]}} || [[हास एफ.१ संघ]] || १:१४.८४५ || — || — || १२ |- | १८ || २३ || {{nowrap|{{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]]}} || [[विलियम्स एफ१]] || १:१४.८५१ || — || — || १३ |- | १९ || १४ || {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]]}} || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || १:१५.१९६ || — || — || ११ |- | २० || ११ || {{nowrap|{{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]]}} || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || १:१५.४२९ || — || — || ११ |- | २१ || १८ || {{nowrap|{{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]]}} || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || १:१६.१९५ || — || — || १० |- | २२ || ७७ || {{nowrap|{{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]]}} || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || १:१६.२७२ || — || — || १० |- class="sortbottom" | colspan="8" style="text-align:center;background:#EAECF0" | स्रोत: <ref name="can_qresult"/> |} === शर्यतीची अधिकृत सुरुवातीची क्रमवारी === पात्रतेतील वेगावर आधारित यादीप्रमाणे पहिल्या दहामध्ये रसेल, आंतोनेली, नॉरिस, पियास्त्री, हॅमिल्टन, व्हर्सटॅपन, हादजार, लक्लेर, लिंडब्लाड आणि कोलापिंटो हे चालक होते. ग्रिड निश्चित होताना ॲस्टन मार्टिनच्या स्ट्रोलच्या कारमध्ये पार्क फेर्मेच्या अटींमध्ये पॉवर युनिटचे घटक बदलण्यात आले; त्यामुळे त्याला नियमित ग्रीडवरून नव्हे तर पिट-लेनमधून सुरुवात करणे बंधनकारक झाले. यामुळे इतर चालकांची प्रभावी जागा आणि त्यांना वळण १ येथे मिळणाऱ्या परिस्थितीवरही काही प्रमाणात परिणाम झाला.<ref name="can_grid">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ कॅनेडियन ग्रांप्री – अधिकृत सुरुवातीची क्रमवारी|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1285/canada/starting-grid|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=२४ मे २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="can_prerace_grid">{{स्रोत बातमी|title=कॅनडामध्ये स्ट्रोलची पिट-लेनमधून सुरुवात – अंतिम ग्रिड|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/official-grid-who-starts-where-for-the-canadian-grand-prix-2026.3E6do0IXSg2EAW3WbuShR2|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=२४ मे २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> खालील तक्त्यात अधिकृत ग्रिडवरील जागा दिली आहे. स्ट्रोलचा वेळ पात्रतेत १:१६.१९५ असला तरी प्रत्यक्ष सुरुवातीची पद्धत पिट-लेनची होती. त्यानंतर लिंडब्लाडच्या क्लच बिघाडामुळे प्रत्यक्ष सुरुवातीपूर्वी आणखी बदल झाला; मात्र त्या घटनेमुळे पात्रतेच्या वेळा मागाहून बदलल्या नाहीत.<ref name="can_grid"/><ref name="can_rreport"/> {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! प्रारंभस्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! पात्रतेतील सर्वोत्तम फेरी |- | १ || ६३ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]]}} || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || १:१२.५७८ |- | २ || १२ || {{nowrap|{{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]]}} || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || १:१२.६४६ |- | ३ || १ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]]}} || [[मॅकलारेन]] || १:१२.७२९ |- | ४ || ८१ || {{nowrap|{{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]]}} || [[मॅकलारेन]] || १:१२.७८१ |- | ५ || ४४ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]]}} || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || १:१२.८६८ |- | ६ || ३ || {{nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]]}} || [[रेड बुल रेसिंग]] || १:१२.९०७ |- | ७ || ६ || {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]]}} || [[रेड बुल रेसिंग]] || १:१२.९३५ |- | ८ || १६ || {{nowrap|{{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]]}} || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || १:१२.९७६ |- | ९ || ४१ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]]}} || [[रेसिंग बुल्स]] || १:१३.२८० |- | १० || ४३ || {{nowrap|{{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]]}} || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || १:१३.६९७ |- | ११ || २७ || {{nowrap|{{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]]}} || [[ऑडी एफ१ संघ]] || १:१३.८८६ |- | १२ || ३० || {{nowrap|{{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]]}} || [[रेसिंग बुल्स]] || १:१३.८९७ |- | १३ || ५ || {{nowrap|{{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]]}} || [[ऑडी एफ१ संघ]] || १:१४.०७१ |- | १४ || १० || {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]]}} || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || १:१४.१८७ |- | १५ || ५५ || {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]]}} || [[विलियम्स एफ१]] || १:१४.२७३ |- | १६ || ८७ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]]}} || [[हास एफ.१ संघ]] || १:१४.४१६ |- | १७ || ३१ || {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]]}} || [[हास एफ.१ संघ]] || १:१४.८४५ |- | १८ || २३ || {{nowrap|{{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]]}} || [[विलियम्स एफ१]] || १:१४.८५१ |- | १९ || १४ || {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]]}} || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || १:१५.१९६ |- | २० || ११ || {{nowrap|{{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]]}} || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || १:१५.४२९ |- | २१ || ७७ || {{nowrap|{{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]]}} || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || १:१६.२७२ |- | पिट-लेन || १८ || {{nowrap|{{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]]}} || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || १:१६.१९५ |- class="sortbottom" | colspan="5" style="text-align:center;background:#EAECF0" | स्रोत: <ref name="can_grid"/> |} == मुख्य शर्यत == === हवामान, टायर आणि सुरुवातीपूर्वीची व्यवस्था === रविवारी २४ मे रोजी शर्यतीपूर्वी मॉन्ट्रिआल परिसरातील थंड वातावरणात हलक्या सरी येत होत्या. ढगाळ आकाश आणि पुन्हा पाऊस येण्याची शक्यता यामुळे कोरड्या आणि ओल्या ट्रॅकसाठी असलेल्या टायरपैकी कोणता प्रकार वापरायचा, हा महत्त्वाचा प्रश्न निर्माण झाला. मॅकलारेन, ऑडी, कॅडिलॅक आणि विलियम्सच्या सायेन्सने इंटरमीडिएट टायर निवडले. लॉसन, लिंडब्लाड व कोलापिंटो यांनी मीडियम टायर लावले; तर बहुतेक आघाडीच्या गाड्यांनी सॉफ्ट टायरवर सुरुवात करण्याची योजना आखली. या तीन प्रकारांपैकी सुरुवातीचे ओले भाग कोणाला फायदा देतील आणि ट्रॅक कोरडा झाल्यावर कोणाचे नुकसान होईल याबाबत खात्री नव्हती.<ref name="can_rreport"/><ref name="can_tyres"/> फॉर्मेशन लॅपच्या सुरुवातीच्या प्रक्रियेत लिंडब्लाडच्या रेसिंग बुल्सला क्लच बिघाड झाला आणि कार ग्रिडवरच थांबली. ट्रॅक अधिकारी कार बाजूला नेत असताना उर्वरित गाड्यांना आणखी फॉर्मेशन फेरी मारावी लागली; पुढे दुसरी अतिरिक्त फेरीही घेण्यात आली. परिणामी शर्यतीची मूळ ७० फेऱ्यांची नियोजित लांबी ६८ फेऱ्यांवर आली. लिंडब्लाडला प्रत्यक्ष शर्यतीत सहभागी होता आले नाही. तो शनिवारी स्प्रिंटमध्ये गुण मिळवून आठवा ठरला होता, पण रविवारच्या गुणांसाठी पहिली फेरीही सुरू करू शकला नाही.<ref name="can_rreport"/><ref name="can_hub"/> अतिरिक्त फॉर्मेशन फेऱ्या दरम्यान अनेक चालकांना अधिक वेळ ट्रॅकची वास्तविक स्थिती तपासता आली. पियास्त्रीने आपल्या संघाला इंटरमीडिएट टायरची निवड चुकीची असू शकते असे सांगितले. ही प्रतिक्रिया महत्त्वाची ठरली, कारण उभ्या कारमधून मिळणारा हवामानाचा अंदाज आणि प्रत्यक्ष सर्किटवर जलद गतीने असताना जाणवणारा ओलसरपणा यात फरक होता. ग्रिडवर टायर बदलण्याची व्यवस्था व सुरुवातीची पद्धत यांमुळे प्रत्येक संघाला त्याच्या आधीच्या निर्णयाशी काही काळ बांधील राहावे लागले.<ref name="can_rreport"/> === पहिली आणि दुसरी फेरी : नॉरिसची झपाट्याने आघाडी === लाल दिवे विझताच तिसऱ्या स्थानावरून आलेल्या नॉरिसने दोन्ही मर्सिडीजच्या बाजूने वेग वाढवत पहिली जागा घेतली. आंतोनेली दुसरा आणि रसेल तिसरा झाला. हॅमिल्टनने पियास्त्रीला मागे टाकले. मात्र नॉरिसने इंटरमीडिएट टायर लावलेले असल्याने त्याचा प्रारंभीचा वेग किती काळ टिकेल याबद्दल प्रश्न होता. ज्या प्रमाणात ट्रॅकवर कोरडी रेषा तयार होत होती, त्या प्रमाणात सॉफ्ट आणि मीडियम टायरवरील गाड्यांना फायदा मिळू लागला. त्यामुळे चमकदार सुरुवात असूनही मॅकलारेनचा पुढील निर्णय खूप लवकर घ्यावा लागणार होता.<ref name="can_rreport"/> पियास्त्रीने पहिल्या फेरीअखेरीस पिटमध्ये प्रवेश करून मीडियम टायर लावले. नॉरिसने दुसऱ्या फेरीअखेरीस तसेच केले, त्यामुळे तो चौदाव्या स्थानाजवळ मागे गेला. इंटरमीडिएट वापरणाऱ्या इतर संघांनीही एकामागोमाग एक कोरड्या टायरकडे वळण्याचा निर्णय घेतला. मॅकलारेनच्या दोन्ही गाड्यांना पहिल्या काही फेऱ्यांतच अतिरिक्त थांबे घ्यावे लागल्यामुळे सुरुवातीच्या ग्रिडवरील पहिल्या दोन ओळींचा फायदा गमवावा लागला. त्या बदल्यात मर्सिडीजच्या चालकांना आणि फेरारी–रेड बुलला आघाडीच्या लढतीत स्पष्ट स्थान मिळाले.<ref name="can_rreport"/> === तिसरी ते दहावी फेरी : दोन मर्सिडीजमध्ये आघाडी बदलली === सुरुवातीच्या बदलांनंतर पाचव्या फेरीत आंतोनेली पहिला, रसेल दुसरा, हॅमिल्टन तिसरा, व्हर्सटॅपन चौथा आणि लक्लेर पाचवा होता. त्यांच्यामागे हादजार, कोलापिंटो, लॉसन, बेअरमन आणि अलोन्सो होते. आंतोनेलीने रसेलला रोखताना काही वेळा ब्रेकिंगची रेषा घट्ट पकडली; रसेलने मात्र अंतिम चिकेनपूर्वी आघाडीवर जाण्याची संधी शोधली. एका पुढील फेरीत रसेलने सहकाऱ्याला मागे टाकले, आणि आंतोनेलीने ब्रेक लॉक केल्याने रेषेबाहेर जावे लागले. टायरवर एकाच जागी झीज होऊन झालेला 'फ्लॅट स्पॉट' पुढील फेऱ्यांमधील पकडीवर परिणाम करू शकतो.<ref name="can_rreport"/><ref name="can_mercedes"/> व्हर्सटॅपनने हॅमिल्टनला मागे टाकत तिसरे स्थान मिळवले. हॅमिल्टनने इंजिनकडून अपेक्षित शक्ती मिळत नसल्याची तक्रार केली, तर त्याच्यामागील लक्लेर पाचव्या स्थानी राहिला. दहावी फेरी पूर्ण होताना रसेलची आंतोनेलीवर सुमारे एक सेकंदाची आणि तिसऱ्या स्थानावरील व्हर्सटॅपनवर साडेतीन सेकंदांची आघाडी होती. आघाडीतील फरक मोठा नसल्यामुळे दोन्ही मर्सिडीजने टायर आणि ऊर्जेचा वापर करताना प्रतिस्पर्धी संघांपासून अंतर वाढवण्याचा प्रयत्न करणे आवश्यक होते.<ref name="can_rreport"/> === अकरावी ते सतरावी फेरी : अल्बोन-पियास्त्री धडक === मध्यभागातील लढतीत नॉरिस पुन्हा गुणांच्या दिशेने पुढे सरकत होता, तर पियास्त्री आणखी मागे होता. तेराव्या फेरीच्या सुमारास पियास्त्रीने बेअरमनला मागे टाकण्याच्या प्रयत्नात ब्रेक लॉक केले आणि त्याची कार अलेक्झांडर अल्बोनला धडकली. विलियम्सचे नुकसान झाल्याने अल्बोनला शर्यत सोडावी लागली. पियास्त्रीने पुढील विंग बदलण्यासाठी पिटमध्ये प्रवेश केला. पंचांनी दृश्यफीत आणि कारच्या स्थितीवरील माहितीच्या आधारे पियास्त्रीकडे त्या वळणाचा अधिकार नव्हता असे मानले; धडकेची संपूर्ण जबाबदारी त्याची ठरवून दहा सेकंदांचा कालदंड दिला.<ref name="can_rreport"/><ref name="can_pia_pen">{{स्रोत बातमी|title=पियास्त्री-अल्बोन धडकेबाबत अधिकृत पंचनिर्णय|दुवा=https://app.tracinginsights.com/fia-docs/2026/canadian-grand-prix/infringement-car-81-collision-with-car-23|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=२४ मे २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> नॉरिसलाही गवतावरून गेल्याने कारमध्ये आलेला कचरा काढण्यासाठी आणखी थांबा घ्यावा लागला. त्यामुळे मॅकलारेनच्या सुरुवातीच्या चुकीच्या टायर निवडीला चालकांच्या ट्रॅकबाहेरील क्षणांची जोड मिळाली. एका संघाच्या दोन्ही गाड्या ग्रिडवरील पहिल्या चारपैकी असूनही त्या दोघांना पुन्हा गुणांकडे चढाई करण्याची वेळ आली. अल्बोनच्या निवृत्तीमुळे विलियम्सला दोन गाड्यांनी गुण मिळवण्याची संधीही कमी झाली; सायेन्स मात्र शर्यतीत पुढे राहिला.<ref name="can_rreport"/> === अठरावी ते चोवीसावी फेरी : आघाडीवरील तीव्र चढाओढ === अठराव्या फेरीला रसेलकडून ब्रेक लॉक झाल्यानंतर आंतोनेली त्याच्या बाजूने गेला, परंतु रसेलने जागा राखली. पुढील काही फेऱ्यांत दोघांत सतत एका सेकंदापेक्षा कमी अंतर राहिले. मागे व्हर्सटॅपन व हॅमिल्टन यांच्यातही तिसऱ्या स्थानासाठी समान अंतरावर लढत होती. एका चुकलेल्या ब्रेकिंग-बिंदूमुळे दोन गाड्यांमध्ये स्थान बदलू शकत होते, पण आक्रमक प्रयत्नांतून दोन्ही प्रतिस्पर्ध्यांच्या टायरची अतिरिक्त झीजही होत होती. हे केवळ एकदाच झालेल्या ओव्हरटेकचे प्रकरण नव्हते; पहिल्या तीस फेऱ्यांत मर्सिडीजच्या दोन चालकांनी वारंवार एकमेकांना संधी निर्माण केली आणि रोखली.<ref name="can_rreport"/><ref name="can_fia_report">{{स्रोत बातमी|title=आंतोनेलीचा विजय, हॅमिल्टन दुसरा आणि व्हर्सटॅपन तिसरा|दुवा=https://www.fia.com/news/f1-antonelli-wins-thrilling-canadian-grand-prix-ahead-hamilton-and-verstappen-russell-retires|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=२५ मे २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> बाविसाव्या फेरीत आंतोनेलीने अंतिम वळणात रसेलला मागे टाकून पहिली जागा घेतली. दोन फेऱ्यांनंतर पुढील गाड्यांना एक फेरीने मागे टाकताना परिस्थिती बदलली आणि रसेलने पुन्हा आघाडी मिळवली. आंतोनेलीने आणखी एका प्रयत्नात ट्रॅकच्या बाहेरून पुढे जात पुन्हा पहिली जागा घेतली, पण संघाने त्याला स्थान परत देण्याचे सांगितले. आंतोनेलीने हा निर्णय मान्य केला आणि रसेल पुन्हा पुढे आला. या घटनेची नोंद झाली, तरी दोघांवर वेगळा दंड लावण्यासाठी पुढील तपास करण्याची गरज नसल्याचे पंचांनी ठरवले. त्यामुळे शर्यतीचा निकाल केवळ तांत्रिक बिघाडाने ठरला असे म्हणता येत नाही; त्याआधी खऱ्या अर्थाने आघाडीची चढाओढ सुरू होती.<ref name="can_rreport"/><ref name="can_fia_report"/> === पंचविसावी ते तीसावी फेरी : रसेलची निवृत्ती === पहिल्या थांब्यांची वेळ जवळ येत असताना मर्सिडीजचा पहिला आणि दुसरा क्रमांक चालकांच्या आक्रमक गाडीचालकामुळे एकाहून अधिकदा बदलला होता. या स्थितीत पॉवर युनिटचा बिघाड झाल्याने रसेलची गाडी अचानक धीमी झाली आणि तीसाव्या फेरीत ती ट्रॅकच्या बाजूला थांबवावी लागली. रसेलसाठी हा मोठा धक्का होता: त्याने स्प्रिंट जिंकली होती, पोल मिळवली होती आणि रविवारच्या पहिल्या अर्ध्या भागात विजयासाठी सहकाऱ्याशी लढत दिली होती. तरीही त्याला मुख्य शर्यतीतील एकही गुण मिळाला नाही.<ref name="can_rreport"/><ref name="can_mercedes"/> रसेलची कार सुरक्षितपणे हलवण्यासाठी व्हर्च्युअल सेफ्टी कार लागू करण्यात आली. या काळात अनेक चालकांनी पिटमध्ये प्रवेश करून टायर बदलले. आंतोनेलीने मीडियम टायर लावत आपला आवश्यक थांबा पूर्ण केला आणि पुन्हा ट्रॅकवर येताना व्हर्सटॅपनवर सुमारे ४.६ सेकंदांची आघाडी राखली. सामान्य वेगात पिटमध्ये थांबणाऱ्या चालकाला स्पर्धकांकडून अधिक अंतर गमवावे लागू शकते; व्हर्च्युअल सेफ्टी कारमुळे काही स्थितींमध्ये त्या वेळेची किंमत तुलनेने कमी होते. रसेलच्या निवृत्तीनंतरही आंतोनेलीकडे विजयासाठी आवश्यक वेग होता, पण या थांब्याच्या अनुकूल वेळी त्याचे काम सोपे झाले.<ref name="can_rreport"/> === एकतीसावी ते चाळीसावी फेरी : नव्या क्रमवारीत रणनीती === व्हर्च्युअल सेफ्टी कारनंतर आंतोनेलीच्या मागे व्हर्सटॅपन, हॅमिल्टन, हादजार, लक्लेर, कोलापिंटो, लॉसन व गॅस्ली असा गट होता. फेरारीने दोन्ही चालकांना जवळजवळ एकाच वेळी पिटमध्ये बोलावल्याने लक्लेरचे स्थान हादजारच्या मागे गेले. त्यानंतर हादजारने बचाव करताना केलेल्या दिशाबदलांवर वाद निर्माण झाला. लक्लेरला एका क्षणी टक्कर टाळण्यासाठी कारचा वेग किंवा रेषा बदलावी लागली. पुढे त्याने हादजारला मागे टाकत चौथ्या स्थानी प्रवेश केला; तरी पंचांच्या तपासामुळे हादजारला स्वतंत्र दंड मिळणार होता.<ref name="can_rreport"/><ref name="can_had_def">{{स्रोत बातमी|title=हादजारने दिशाबदल करून बचाव केल्याबद्दल पंचनिर्णय|दुवा=https://app.tracinginsights.com/fia-docs/2026/canadian-grand-prix/infringement-car-6-more-than-one-change-of-direction|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=२४ मे २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> अल्पाइनचा कोलापिंटो सहाव्या स्थानासाठी संधी शोधत होता; त्याने मागील मियामीतील गुणांनंतर सलग दुसऱ्या मुख्य ग्रांप्रीत अव्वल दहामध्ये राहण्याचा प्रयत्न केला. लॉसन आणि गॅस्ली यांच्यातील अंतरही कमी होते. त्यांच्या लढतीचा आघाडीच्या तीन कारांशी थेट संबंध नसला तरी दहा गुणांपर्यंत मिळवण्यासाठी मध्यभागात बहुतेक वेळा स्वच्छ फेऱ्या आणि खराब टायर रणनीती टाळणे निर्णायक ठरते. या गटाने सुरुवातीच्या पावसाच्या अपेक्षेतही कोरड्या टायरवरील निवडींचा फायदा घेतला.<ref name="can_rreport"/><ref name="can_fia_report"/> === एक्केचाळिसावी ते बावन्नावी फेरी : हॅमिल्टनची चढाई === मॅकलारेनचा नॉरिस गिअरबॉक्सशी संबंधित त्रुटीमुळे पुढे निवृत्त झाला; त्यामुळे शुक्रवारी आणि शनिवारी सर्वाधिक वेगाने दिसणाऱ्या गाड्यांपैकी एक रविवारच्या निकालात स्थान मिळवू शकली नाही. कॅडिलॅकच्या पेरेझची गाडी सस्पेन्शनच्या बिघाडामुळे थांबली. ट्रॅकवरील काही भाग साफ करण्यासाठी आणखी एक लहान व्हर्च्युअल सेफ्टी कार कालावधी लागू झाला. अठ्ठेचाळीसाव्या फेरीच्या सुमारास आंतोनेलीची व्हर्सटॅपनवर सुमारे ४.३ सेकंदांची आघाडी होती. हॅमिल्टन मात्र व्हर्सटॅपनच्या मागे वेगाने पोहोचत होता.<ref name="can_rreport"/> हादजारवर आधीच एक दहा सेकंदांचा कालदंड लावण्यात आला होता. पंचांनी त्याचा लक्लेरविरुद्ध बचाव करताना तेराव्या वळणापूर्वी एका सरळ पट्ट्यावर एकाहून अधिक वेळा दिशा बदलल्याचा निष्कर्ष नोंदवला. त्याच्या वेगावरून पाचवा क्रमांक धोक्यात दिसत नव्हता, पण दंड पूर्ण करण्यासाठी शर्यतीचा वेळ आणि योग्य पिटस्टॉप नियोजन महत्त्वाचे होते. हा मुद्दा मुख्य शर्यतीतील स्पर्धात्मक लढत आणि त्यावर स्वतंत्रपणे लागू करण्यात आलेल्या नियमांची अंमलबजावणी या दोन्ही दृष्टींनी महत्त्वाचा होता.<ref name="can_had_def"/><ref name="can_rreport"/> === त्रेपन्नावी फेरी आणि नंतर : दोन दंड, फेरारीची शर्यत === त्रेपन्नाव्या फेरीच्या सुमारास पुन्हा व्हर्च्युअल सेफ्टी कार लागू झाली. याचा उपयोग करून हादजार आणि पियास्त्री यांनी पिटमध्ये जाऊन आपापले दहा सेकंदांचे कालदंड पूर्ण केले. पियास्त्रीवर अल्बोनशी झालेल्या धडकेसाठी दंड होता, तर हादजारवर बचावातील दिशाबदलासाठी. पुढे हादजारवर दुसऱ्या, अधिक गंभीर नियमनभंगासाठी अतिरिक्त शिक्षा निश्चित झाली: तेराव्या वळणावरील दुहेरी पिवळे झेंडे असताना त्याने आवश्यक प्रमाणात वेग कमी केला नसल्याचा निष्कर्ष टेलिमेट्रीद्वारे नोंदला गेला. या उल्लंघनासाठी दहा सेकंदांच्या स्टॉप-अँड-गो दंडाची घोषणा झाली.<ref name="can_had_yel">{{स्रोत बातमी|title=दुहेरी पिवळ्या झेंड्यांदरम्यान वेग न घटवल्याबद्दल हादजारला दंड|दुवा=https://app.tracinginsights.com/fia-docs/2026/canadian-grand-prix/infringement-car-6-failing-to-slow-for-yellow-flags|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=२४ मे २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="can_rreport"/> शर्यतीच्या या टप्प्यात आंतोनेलीची आघाडी आठ सेकंदांपर्यंत वाढली. त्यामुळे अंतिम काही फेऱ्यांत दुसऱ्या आणि तिसऱ्या क्रमांकाची लढत अधिक आकर्षक ठरली. हॅमिल्टन व्हर्सटॅपनच्या मागे सुमारे दीड सेकंदांवर आला, आणि पुढील फेऱ्यांत त्याने अंतर कमी केले. फेरारीचा एक चालक दुसऱ्या स्थानासाठी लढत असताना लक्लेर चौथ्या स्थानावर स्थिरावला होता. हे दोन्ही वेगळे निकाल कारनिर्माते अजिंक्यपदातील फेरारीच्या गुणांसाठी उपयुक्त होते, विशेषतः रसेल आणि दोन्ही मॅकलारेनच्या अपयशामुळे स्पर्धक संघांना मर्यादित गुण मिळत होते.<ref name="can_rreport"/><ref name="can_lowdown"/> === बासष्टावी फेरी : हॅमिल्टनचा निर्णायक ओव्हरटेक === हॅमिल्टनने व्हर्सटॅपनचा पाठलाग करतानाच कारची विद्युत ऊर्जा आणि वेगवान सरळ पट्ट्यावरील कामगिरी नीट वापरण्याचा प्रयत्न केला. बासष्टाव्या फेरीत त्याने पहिल्या वळणाच्या बाहेरील बाजूने व्हर्सटॅपनला मागे टाकत दुसरे स्थान मिळवले. व्हर्सटॅपनने त्याला तात्काळ सोडले नाही; उर्वरित फेऱ्यांत तो फेरारीच्या मागे राहून प्रतिहल्ल्याची संधी शोधत होता. परंतु हॅमिल्टनने बचाव करत अंतिम झेंड्यापर्यंत दुसरे स्थान राखले. शर्यतीच्या शेवटी दोघांमधील अंतर केवळ ०.५०८ सेकंद होते.<ref name="can_rreport"/><ref name="can_fia_report"/> हादजारने स्टॉप-अँड-गो दंडासाठी आणखी एकदा पिटमध्ये प्रवेश केला, परंतु त्याने सहाव्या स्थानावरील कोलापिंटोवर पुरेसे अंतर निर्माण केले असल्याने अंतिम पाचवे स्थान गमवावे लागले नाही. ही घटना दंड व निकाल यांचे नाते स्पष्ट करते: दंड किती मोठा आहे यावरच अंतिम स्थान ठरत नाही; शिक्षा जाहीर होण्याच्या वेळी पिटमधील थांबा किती महाग पडतो आणि मागील गाडी किती दूर आहे यावर त्याचा परिणाम अवलंबून असतो. हादजारने दोन्ही मोठ्या शिक्षांनंतरही दहा गुण मिळवले.<ref name="can_rreport"/><ref name="can_had_yel"/> === अंतिम फेरी आणि शर्यतीचा निकाल === आंतोनेलीने शेवटच्या टप्प्यात धोका न घेता वेग कायम ठेवला आणि ६८ फेऱ्या १:२८:१५.७५८ या वेळेत पूर्ण केल्या. शेवटच्याच म्हणजे ६८व्या फेरीत त्याने १:१४.२१० अशी शर्यतीतील सर्वात वेगवान फेरीही नोंदवली. हॅमिल्टन १०.७६८ सेकंद मागे दुसरा आणि व्हर्सटॅपन ११.२७६ सेकंद मागे तिसरा होता. लक्लेर चौथा व हादजार पाचवा ठरला. या निकालामुळे आंतोनेलीने सलग चौथा मुख्य ग्रांप्री विजय मिळवला; दुसऱ्या स्थानासाठी लढणारा त्याचा मर्सिडीज सहकारी मात्र एकाही गुणाविना राहिला.<ref name="can_rresult"/><ref name="can_fia_report"/> कोलापिंटो सहावा राहून अल्पाइनसाठी आठ गुण मिळवून गेला. लॉसन सातवा, गॅस्ली आठवा, सायेन्स नववा आणि बेअरमन दहावा होता. पियास्त्रीने दंड आणि खराब सुरुवातीच्या रणनीतीनंतर अकरावे स्थान मिळवले; त्यामुळे मॅकलारेनला मुख्य शर्यतीत गुण मिळाले नाहीत. हल्केनबर्ग बारावा, बोर्तोलेतो तेरावा, ओकन चौदावा, स्ट्रोल पंधरावा आणि बोट्टास सोळावा राहिला. पेरेझ, नॉरिस, रसेल, अलोन्सो आणि अल्बोन यांनी शर्यत पूर्ण केली नाही; लिंडब्लाडच्या नावावर शून्य फेऱ्या राहिल्या.<ref name="can_rresult"/><ref name="can_fia_report"/> === मुख्य शर्यतीचे निकाल === अधिकृत निकालात केवळ १६ चालक वर्गीकृत झाले. त्याखाली निवृत्त चालकांचे त्यांनी पूर्ण केलेल्या फेऱ्यांनुसार नामनिर्देशन दिले जाते. 'सुरुवात नाही' ही स्थिती निवृत्तीनंतर अपूर्ण राहिलेल्या फेऱ्यांपेक्षा वेगळी आहे. शर्यतीची एकूण अधिकृत लांबी ६८ फेऱ्यांची आहे; प्रारंभी नियोजित ७० फेऱ्यांचे अंतर येथे वापरलेले नाही.<ref name="can_rresult"/> {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! क्र. !! चालक !! संघ !! पूर्ण फेऱ्या !! वेळ / अंतर / स्थिती !! गुण |- | १ || १२ || {{nowrap|{{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]]}} || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || ६८ || १:२८:१५.७५८ || २५ |- | २ || ४४ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]]}} || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || ६८ || +१०.७६८ || १८ |- | ३ || ३ || {{nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]]}} || [[रेड बुल रेसिंग]] || ६८ || +११.२७६ || १५ |- | ४ || १६ || {{nowrap|{{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]]}} || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || ६८ || +४४.१५१ || १२ |- | ५ || ६ || {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]]}} || [[रेड बुल रेसिंग]] || ६७ || +१ फेरी || १० |- | ६ || ४३ || {{nowrap|{{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]]}} || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || ६७ || +१ फेरी || ८ |- | ७ || ३० || {{nowrap|{{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]]}} || [[रेसिंग बुल्स]] || ६७ || +१ फेरी || ६ |- | ८ || १० || {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]]}} || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || ६७ || +१ फेरी || ४ |- | ९ || ५५ || {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]]}} || [[विलियम्स एफ१]] || ६७ || +१ फेरी || २ |- | १० || ८७ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]]}} || [[हास एफ.१ संघ]] || ६७ || +१ फेरी || १ |- | ११ || ८१ || {{nowrap|{{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]]}} || [[मॅकलारेन]] || ६६ || +२ फेऱ्या || ० |- | १२ || २७ || {{nowrap|{{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]]}} || [[ऑडी एफ१ संघ]] || ६६ || +२ फेऱ्या || ० |- | १३ || ५ || {{nowrap|{{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]]}} || [[ऑडी एफ१ संघ]] || ६६ || +२ फेऱ्या || ० |- | १४ || ३१ || {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]]}} || [[हास एफ.१ संघ]] || ६६ || +२ फेऱ्या || ० |- | १५ || १८ || {{nowrap|{{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]]}} || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || ६४ || +४ फेऱ्या || ० |- | १६ || ७७ || {{nowrap|{{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]]}} || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || ६४ || +४ फेऱ्या || ० |- | NC || ११ || {{nowrap|{{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]]}} || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || ३९ || निवृत्त || ० |- | NC || १ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]]}} || [[मॅकलारेन]] || ३८ || निवृत्त || ० |- | NC || ६३ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]]}} || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || २९ || निवृत्त || ० |- | NC || १४ || {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]]}} || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || २३ || निवृत्त || ० |- | NC || २३ || {{nowrap|{{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]]}} || [[विलियम्स एफ१]] || ११ || निवृत्त || ० |- | NC || ४१ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]]}} || [[रेसिंग बुल्स]] || ० || सुरुवात नाही || ० |- class="sortbottom" | colspan="7" style="text-align:center;background:#EAECF0" | स्रोत: <ref name="can_rresult"/> |} === सर्वात वेगवान फेरी === [[किमी आंतोनेली]] याने मुख्य शर्यतीतील सर्वात वेगवान फेरी ६८व्या फेरीत १:१४.२१० या वेळेत नोंदवली.<ref name="CANADA26_FULL_FAST">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ कॅनेडियन ग्रांप्री – सर्वात वेगवान फेऱ्या|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1285/canada/fastest-laps|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=२४ मे २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१९ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> {| class="wikitable" style="font-size:85%;" ! चालक ! कारनिर्माता ! फेरी क्रमांक ! वेळ |- | {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | ६८ | align="center" | १:१४.२१० |- class="sortbottom" | colspan="4" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="CANADA26_FULL_FAST"/> |} मुख्य शर्यतीतील प्रत्येक चालकाची सर्वोत्तम नोंदवलेली फेरी खाली दिली आहे. या स्वतंत्र फेऱ्यांच्या वेळांवर टायरची स्थिती, इंधन-भार आणि वाहतुकीचा परिणाम होऊ शकतो; म्हणून त्यांची थेट तुलना संपूर्ण शर्यतीतील सरासरी वेगाशी करता येत नाही.<ref name="CANADA26_FULL_FAST"/> '''सर्व चालकांच्या सर्वात वेगवान फेऱ्या:''' {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! क्रम ! चालक ! संघ ! वेगवान फेरीचा क्रमांक ! वेळ |- ! align="center" | १ | {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | ६८ | align="center" | १:१४.२१० |- ! align="center" | २ | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | ६८ | align="center" | १:१४.३९८ |- ! align="center" | ३ | {{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | ६१ | align="center" | १:१४.५७३ |- ! align="center" | ४ | {{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | ६८ | align="center" | १:१४.५७८ |- ! align="center" | ५ | {{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | ३७ | align="center" | १:१५.२९७ |- ! align="center" | ६ | {{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | ६८ | align="center" | १:१५.३९० |- ! align="center" | ७ | {{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]] | [[मॅकलारेन]] | align="center" | ६३ | align="center" | १:१५.४५६ |- ! align="center" | ८ | {{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | ६८ | align="center" | १:१५.४६२ |- ! align="center" | ९ | {{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १६ | align="center" | १:१५.४७७ |- ! align="center" | १० | {{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]] | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | ६० | align="center" | १:१५.६०४ |- ! align="center" | ११ | {{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]] | [[मॅकलारेन]] | align="center" | ३६ | align="center" | १:१५.८४५ |- ! align="center" | १२ | {{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | ६६ | align="center" | १:१५.८५२ |- ! align="center" | १३ | {{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | ६५ | align="center" | १:१६.००२ |- ! align="center" | १४ | {{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | ५१ | align="center" | १:१६.२२१ |- ! align="center" | १५ | {{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | ५८ | align="center" | १:१६.२७५ |- ! align="center" | १६ | {{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | ६६ | align="center" | १:१६.५७७ |- ! align="center" | १७ | {{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | ३८ | align="center" | १:१६.९१५ |- ! align="center" | १८ | {{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]] | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | ११ | align="center" | १:१७.२२१ |- ! align="center" | १९ | {{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | ६३ | align="center" | १:१७.७२५ |- ! align="center" | २० | {{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | ४१ | align="center" | १:१८.७२१ |- ! align="center" | २१ | {{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | १० | align="center" | १:१९.६३५ |- class="sortbottom" | colspan="5" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="CANADA26_FULL_FAST"/> |} शर्यतीत वेगवान फेरीची अधिकृत वेळ नोंदली नसलेल्या चालकाला या वर्गवारीत स्थान नाही. == शर्यतीनंतरचे विश्लेषण == === मर्सिडीजची आघाडी आणि रसेलची निवृत्ती === मर्सिडीजचे दोन्ही चालक पहिल्या टप्प्यात वारंवार एकमेकांच्या जवळ आले. आंतोनेलीने निर्णायक प्रसंगी रसेलला आव्हान दिले, तर एका प्रसंगी ट्रॅकबाहेर गेल्यामुळे त्याला स्थान परत करावे लागले. रसेलच्या ३०व्या फेरीतील पॉवर युनिट बिघाडामुळे अपेक्षित दोन-कार संघीय निकाल साधता आला नाही; मात्र आंतोनेलीने पुढील फेऱ्यांत गाडी नियंत्रित ठेवून सलग चौथा विजय मिळवला.<ref name="can_fia_report"/><ref name="can_rreport"/> दोन्ही चालकांची चुरस आणि रसेलची निवृत्ती या वेगळ्या घटना होत्या. आंतोनेलीची विजयाची संधी केवळ प्रतिस्पर्ध्याची माघार यापुरती मर्यादित नव्हती: शर्यतीच्या पहिल्या अर्ध्यात त्याने प्रत्यक्ष आघाडीवर झुंज दिली आणि दुसऱ्या अर्ध्यात वेगवान गाडी तसेच टायर व्यवस्थापनाच्या साहाय्याने हॅमिल्टन व व्हर्सटॅपन यांना मागे ठेवले.<ref name="can_mercedes"/><ref name="can_fia_report"/> === फेरारी, रेड बुल आणि मॅकलारेनची कामगिरी === हॅमिल्टनने दुसरे स्थान मिळवत फेरारीसाठी महत्त्वाचे गुण मिळवले, तर लक्लेर चौथा राहिला. व्हर्सटॅपनने तिसऱ्या स्थानावरून रेड बुलला हंगामातील आपले पहिले पोडियम मिळवून दिले. दोन्ही फेरारींचे गुण आणि रसेलला शून्य गुण मिळाल्यानंतरही कारनिर्माते अजिंक्यपदात मर्सिडीजची आघाडी ७२ गुणांवर कायम राहिली.<ref name="can_rresult"/><ref name="can_lowdown"/> मॅकलारेनच्या सुरुवातीच्या इंटरमीडिएट टायर निवडीचा कोरडा होत जाणाऱ्या ट्रॅकवर प्रतिकूल परिणाम झाला. नॉरिस नंतर गिअरबॉक्स समस्येमुळे माघारी गेला, तर पियास्त्रीच्या अल्बोनसोबतच्या धडकेनंतर मिळालेल्या कालदंडाने त्याची क्रमवारी आणखी बिघडली. परिणामी रविवारच्या मुख्य शर्यतीत मॅकलारेनला गुण मिळाले नाहीत, जरी शनिवारी स्प्रिंटमध्ये त्याच्या चालकांनी गुण मिळवले होते.<ref name="can_rreport"/><ref name="can_pia_pen"/><ref name="can_sprint"/> === स्प्रिंटमधील पंचांचे निर्णय === स्प्रिंट संपल्यानंतर अधिकृत निकालात दिसणाऱ्या काही चालकांच्या अंतिम अंतरांवर दंडांचा परिणाम झाला. हल्केनबर्गने १३व्या वळणाकडे लॉसनपासून बचाव करताना ट्रॅकबाहेर जाऊन पुन्हा त्याच्या पुढे प्रवेश केला. पंचांनी त्याला त्या कृतीतून कायमस्वरूपी स्थानिक फायदा मिळाल्याचे मानले, कारण त्याने मिळवलेले स्थान परत दिले नव्हते. त्यामुळे हल्केनबर्गला दहा सेकंदांचा कालदंड देण्यात आला. स्प्रिंटची रेषा ओलांडल्यानंतर त्याचा अधिकृत निकाल व स्थान ठरवताना हा दंड समाविष्ट झाला.<ref name="can_sp_hul">{{स्रोत बातमी|title=स्प्रिंटमध्ये ट्रॅकबाहेर जाऊन फायदा मिळविल्याबद्दल हल्केनबर्गला दंड|दुवा=https://app.tracinginsights.com/fia-docs/2026/canadian-grand-prix/infringement-car-27-leaving-the-track-and-gaining-an-advantage|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=२३ मे २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> कॅडिलॅकचा सर्गिओ पेरेझ १३व्या वळणापूर्वीच्या सरळ पट्ट्यावर लॉसनच्या गाडीपासून बचाव करताना प्रथम उजवीकडे व मग डावीकडे गेला. पंचांच्या मते या हालचालीमुळे लॉसनला ट्रॅकबाहेर जावे लागले आणि सुरक्षित बचावाच्या निकषांचा भंग झाला. पेरेझला दहा सेकंदांचा कालदंड देण्यात आला. हे प्रकरण हल्केनबर्गच्या दंडापेक्षा वेगळे होते: हल्केनबर्गच्या बाबतीत ट्रॅकबाहेर जाऊन फायदा मिळवण्याचा प्रश्न होता, तर पेरेझच्या बाबतीत प्रतिस्पर्ध्याला जागा न देत दिशाबदल करण्याचा मुद्दा होता.<ref name="can_sp_per">{{स्रोत बातमी|title=स्प्रिंटमध्ये लॉसनला ट्रॅकबाहेर ढकलल्याबद्दल पेरेझला दंड|दुवा=https://app.tracinginsights.com/fia-docs/2026/canadian-grand-prix/infringement-car-11-forcing-car-30-off-track|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=२३ मे २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> स्प्रिंटमध्ये चालकांच्या तक्रारी किंवा प्रसंगी झालेल्या संपर्काचे स्वतंत्रपणे मूल्यांकन होते; प्रत्येक नाराजीला आपोआप दंड मिळाला असे मानता येत नाही. आंतोनेलीच्या रसेलविरुद्ध रेडिओवरील तक्रारी आणि नंतरच्या अधिकृत स्प्रिंट निकालातील बदल यात भेद राखणे महत्त्वाचे आहे. या सप्ताहांताने दाखवले की पंचांच्या निर्णयात फक्त स्थान बदलले का हा प्रश्न नसतो; घटना घडताना गाडी कोणत्या बाजूला होती, वळणातील अधिकार कोणाकडे होता आणि ट्रॅकबाहेर गेल्यावर स्पर्धात्मक फायदा टिकला का हेही तपासले जाते.<ref name="can_sprint"/><ref name="can_stewards">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ कॅनेडियन ग्रांप्री – एफआयए निर्णयपत्रांचा निर्देशांक|दुवा=https://app.tracinginsights.com/fia-docs/2026/canadian-grand-prix|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=२४ मे २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === मुख्य शर्यतीतील पंचांचे निर्णय आणि चौकश्या === मुख्य शर्यतीतील निर्णयांमध्ये पियास्त्रीने अल्बोनशी केलेल्या धडकेसाठी दहा सेकंदांचा कालदंड, हादजारच्या बचावादरम्यान एकाहून अधिक दिशाबदलांसाठी दहा सेकंदांचा कालदंड आणि दुहेरी पिवळ्या झेंड्यांदरम्यान पुरेसे वेग कमी न केल्याबद्दल स्टॉप-अँड-गो दंड यांचा समावेश होता. या शिक्षांचे परिणाम, विशेषतः उशिरा झालेल्या व्हर्च्युअल सेफ्टी कार कालावधीत दंड भरणे, शर्यतीच्या अंतिम क्रमवारीशी जोडले गेले.<ref name="can_pia_pen"/><ref name="can_had_def"/><ref name="can_had_yel"/> स्प्रिंटमध्ये हल्केनबर्ग आणि पेरेझ यांच्यावर ट्रॅकच्या मर्यादा व दुसऱ्या चालकाला ट्रॅकबाहेर ढकलण्याशी संबंधित प्रकरणांमध्ये कारवाई झाली. मुख्य शर्यतीच्या फॉर्मेशन लॅपवरील हल्केनबर्ग व लॉसन यांच्याशी संबंधित सुरुवातीच्या प्रक्रियेची आणि पेरेझच्या निळ्या झेंड्यांबाबतच्या प्रकरणाची स्वतंत्र नोंद पंचनिर्णयपत्रांत आहे. दंडांचे अचूक स्वरूप संबंधित कागदपत्रांच्या आधारेच वापरावे.<ref name="can_sp_hul"/><ref name="can_sp_per"/><ref name="can_hul_grid">{{स्रोत बातमी|title=फॉर्मेशन लॅपवरील क्रमभंगाबद्दल हल्केनबर्गचा पंचनिर्णय|दुवा=https://app.tracinginsights.com/fia-docs/2026/canadian-grand-prix/infringement-car-27-starting-procedure-infringement|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=२४ मे २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="can_law_grid">{{स्रोत बातमी|title=फॉर्मेशन लॅपवरील क्रमभंगाबद्दल लॉसनचा पंचनिर्णय|दुवा=https://app.tracinginsights.com/fia-docs/2026/canadian-grand-prix/infringement-car-30-starting-procedure-infringement|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=२४ मे २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="can_per_blue">{{स्रोत बातमी|title=निळे झेंडे दाखविल्याबद्दल पेरेझची चौकशी|दुवा=https://app.tracinginsights.com/fia-docs/2026/canadian-grand-prix/decision-car-11-ignoring-blue-flags|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=२४ मे २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> व्हर्च्युअल सेफ्टी कार लागू असताना विभागनिहाय निर्धारित कालमर्यादा (डेल्टा) ओलांडल्याबद्दल ऑडीच्या गॅब्रिएल बोर्तोलेतोला पाच सेकंदांचा कालदंड देण्यात आला. पंचांनी स्थाननिश्चिती व अधिकृत वेळमापनाच्या पुराव्यांच्या आधारे उल्लंघन निश्चित केले.<ref name="can_bor_pen">{{स्रोत बातमी|title=व्हर्च्युअल सेफ्टी कार कालमर्यादा उल्लंघनाबद्दल बोर्तोलेतोला दंड|दुवा=https://app.tracinginsights.com/fia-docs/2026/canadian-grand-prix/infringement-car-5-driving-unnecessarily-slowly-during-vsc|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=२४ मे २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> निवृत्तीनंतर जॉर्ज रसेलने त्याच्या कारचे डोके संरक्षक आवरण (हेड रेस्ट्रेंट) ट्रॅकवर फेकले. पंचांनी हे असुरक्षित कृत्य मानून त्याला ५,००० युरोचा दंड ठोठावला; समान स्वरूपाचा पुढील नियमभंग न केल्यास १२ महिन्यांसाठी तो दंड स्थगित राहणार होता. रसेलने आपली चूक मान्य करून माफी मागितल्याची नोंद निर्णयपत्रात करण्यात आली आहे.<ref name="can_rus_fine">{{स्रोत बातमी|title=निवृत्तीनंतर रसेलच्या गैरवर्तनाविषयी पंचनिर्णय|दुवा=https://app.tracinginsights.com/fia-docs/2026/canadian-grand-prix/infringement-car-63-unsafe-act|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=२४ मे २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === अजिंक्यपदावरील परिणाम === कॅनडातील सलग चौथ्या विजयानंतर आंतोनेलीने चालक अजिंक्यपदातील रसेलवरील आघाडी ४३ गुणांपर्यंत वाढवली. फेरारीकडून हॅमिल्टन आणि लक्लेर यांनी अनुक्रमे दुसरे व चौथे स्थान मिळवले, तर मर्सिडीजला आंतोनेलीचा विजय आणि रसेलची निवृत्ती अशा परस्परविरोधी घटना अनुभवाव्या लागल्या. शर्यतीनंतर मर्सिडीजची फेरारीवर कारनिर्माते अजिंक्यपदात ७२ गुणांची आघाडी होती.<ref name="can_rreport"/><ref name="can_lowdown"/> अजिंक्यपदाचा संपूर्ण अधिकृत गुणतक्ता एफआयएच्या स्पर्धा दस्तऐवजांमध्ये नोंदवला गेला आहे. बदलणारे गुण आणि स्प्रिंटमधील गुण दोन्ही लक्षात घेऊन शर्यतीनंतरची स्थिती नोंदणे आवश्यक आहे.<ref name="can_champ">{{स्रोत बातमी|title=कॅनेडियन ग्रांप्रीनंतरचे चालक आणि संघ अजिंक्यपदाचे गुण|दुवा=https://app.tracinginsights.com/fia-docs/2026/canadian-grand-prix/championship-points|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=२४ मे २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> == निकालानंतर गुणतालिका == स्प्रिंट व मुख्य शर्यत यांतील मिळून गुण समाविष्ट करून तयार केलेल्या कॅनेडियन ग्रांप्रीनंतरच्या अधिकृत गुणतालिका खाली दिल्या आहेत. या आकड्यांत पुढील मोनॅको ग्रांप्रीमधील गुण समाविष्ट नाहीत.<ref name="can_champ"/> === चालक अजिंक्यपद गुणतालिका === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान ! चालक ! संघ ! गुण |- ! align="center" | १ | {{nowrap|{{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १३१ |- ! align="center" | २ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | ८८ |- ! align="center" | ३ | {{nowrap|{{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | ७५ |- ! align="center" | ४ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | ७२ |- ! align="center" | ५ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]]}} | [[मॅकलारेन]] | align="center" | ५८ |- ! align="center" | ६ | {{nowrap|{{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]]}} | [[मॅकलारेन]] | align="center" | ४८ |- ! align="center" | ७ | {{nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | ४३ |- ! align="center" | ८ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | २० |- ! align="center" | ९ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | १८ |- ! align="center" | १० | {{nowrap|{{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]]}} | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | १६ |- ! align="center" | ११ | {{nowrap|{{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | १५ |- ! align="center" | १२ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | १४ |- ! align="center" | १३ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]]}} | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | ६ |- ! align="center" | १४ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]]}} | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | ५ |- ! align="center" | १५ | {{nowrap|{{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | २ |- ! align="center" | १६ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | १ |- ! align="center" | १७ | {{nowrap|{{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]]}} | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | १ |- ! align="center" | १८ | {{nowrap|{{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | ० |- ! align="center" | १९ | {{nowrap|{{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | ० |- ! align="center" | २० | {{nowrap|{{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | ० |- ! align="center" | २१ | {{nowrap|{{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | ० |- ! align="center" | २२ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | ० |- class="sortbottom" | colspan="4" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="can_champ"/> |} === कारनिर्माते अजिंक्यपद गुणतालिका === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान ! कारनिर्माता ! गुण |- ! align="center" | १ | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | २१९ |- ! align="center" | २ | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | १४७ |- ! align="center" | ३ | [[मॅकलारेन]] | align="center" | १०६ |- ! align="center" | ४ | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | ५७ |- ! align="center" | ५ | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | ३५ |- ! align="center" | ६ | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | २१ |- ! align="center" | ७ | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | १९ |- ! align="center" | ८ | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | ७ |- ! align="center" | ९ | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | २ |- ! align="center" | १० | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | ० |- ! align="center" | ११ | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | ० |- class="sortbottom" | colspan="3" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="can_champ"/> |} == हे सुद्धा पहा == # [[फॉर्म्युला वन]] # [[कॅनेडियन ग्रांप्री]] # [[सर्किट जिल व्हिलन्यूव्ह]] # [[२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम]] # [[फॉर्म्युला वन ग्रांप्री यादी]] # [[फॉर्म्युला वन चालक अजिंक्यपद यादी]] # [[फॉर्म्युला वन कारनिर्माते अजिंक्यपद यादी]] # [[फॉर्म्युला वन सर्किटांची यादी]] == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} ==तळटीप== {{reflist|group=टीप}} == बाह्य दुवे == * [https://www.formula1.com/en/racing/2026/canada २०२६ कॅनेडियन ग्रांप्री – अधिकृत फॉर्म्युला वन संकेतस्थळ] * [https://www.fia.com/ आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ] {{माहितीचौकट ग्रांप्री शर्यत | हंगाम = २०२६ | ग्रांप्री = जपानी ग्रांप्री | हंगामातील_मागील_शर्यत = २०२६ मायामी ग्रांप्री | हंगामातील_पुढील_शर्यत = २०२६ मोनॅको ग्रांप्री | ग्रांप्री_मागील_शर्यत = २०२५ कॅनेडियन ग्रांप्री | ग्रांप्री_पुढील_शर्यत = २०२७ कॅनेडियन ग्रांप्री }} {{२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम}} {{फॉर्म्युला वन अजिंक्यपद}} [[वर्ग:कॅनेडियन ग्रांप्री]] [[वर्ग:२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम]] hdy46nyq7bafpzn0bdinmesmubaxdwp 0 385287 2723286 2719134 2026-10-19T20:43:20Z Koolkrazy 1591 [[२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम]] ला असणारे पुनर्निर्देशन हटविले 2723286 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट ग्रांप्री शर्यत माहिती | प्रकार = एफ.१ | देश = मोनॅको | ग्रांप्री = मोनॅको | चित्र = Circuit Monaco.svg | चित्र_शीर्षक = सर्किट दे मोनॅकोचा आराखडा | दिनांक = जून ७ | वर्ष = २०२६ | अधिकृत_नाव = फॉर्म्युला १ लुई व्हिटॉन मोनॅको ग्रांप्री २०२६ | शर्यत_क्रमांक = ६ | हंगामात_एकूण_शर्यती = २३ | शर्यतीचे_ठिकाण = [[सर्किट दे मोनॅको]], [[माँटे कार्लो]], [[मोनॅको]] | सर्किट_प्रकार = तात्पुरते स्ट्रीट सर्किट | सर्किट_अंतर_किमी = ३.३३७ | सर्किट_अंतर_मैल = २.०७३ | एकूण_फेऱ्या = ७८ | एकूण_अंतर_किमी = २६०.२८६ | एकूण_अंतर_मैल = १६१.७३४ | हवामान = कोरडे | पोल_चालक = [[किमी आंतोनेली]] | पोल_देश = ITA | पोल_संघ = [[मर्सिडीज-बेंझ]] | पोल_वेळ = १:१२.०५१ | जलद_चालक = [[किमी आंतोनेली]] | जलद_देश = ITA | जलद_संघ = [[मर्सिडीज-बेंझ]] | जलद_वेळ = १:१३.४८१ | जलद_फेरी = ७६ | पहिला_चालक = [[किमी आंतोनेली]] | पहिला_देश = ITA | पहिला_संघ = [[मर्सिडीज-बेंझ]] | दुसरा_चालक = [[लुइस हॅमिल्टन]] | दुसरा_देश = GBR | दुसरा_संघ = [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | तिसरा_चालक = [[आयझॅक हादजार]] | तिसरा_देश = FRA | तिसरा_संघ = [[रेड बुल रेसिंग]] | हंगामातील_मागील_शर्यत = २०२६ कॅनेडियन ग्रांप्री | हंगामातील_पुढील_शर्यत = २०२६ बार्सिलोना-कातालुन्या ग्रांप्री | ग्रांप्री_मागील_शर्यत = २०२५ मोनॅको ग्रांप्री | ग्रांप्री_पुढील_शर्यत = २०२७ मोनॅको ग्रांप्री }} '''२०२६ मोनॅको ग्रांप्री''' (अधिकृत नाव: '''फॉर्म्युला १ लुई व्हिटॉन मोनॅको ग्रांप्री २०२६''') ही ७ जून २०२६ रोजी [[मोनॅको]]मधील [[सर्किट दे मोनॅको]]वर पार पडलेली [[फॉर्म्युला वन]] शर्यत होती. [[२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम]]ातील ही सहावी फेरी होती. ५ ते ७ जून या कालावधीतील या पारंपरिक ग्रांप्री सप्ताहांतात तीन मुक्त सराव सत्रे, मुख्य पात्रता फेरी आणि ७८ फेऱ्यांची शर्यत झाली; स्प्रिंट स्पर्धा नव्हती.<ref name="MCO26_week">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ मोनॅको ग्रांप्रीचा कार्यक्रम व अधिकृत निकाल|दुवा=https://www.formula1.com/en/racing/2026/monaco|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=७ जून २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१९ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> [[मर्सिडीज-बेंझ]]च्या [[किमी आंतोनेली]]ने पोलवरून सुरुवात करून शर्यत जिंकली. [[स्कुदेरिआ फेरारी|फेरारी]]चा [[लुइस हॅमिल्टन]] दुसरा तर [[रेड बुल रेसिंग]]चा [[आयझॅक हादजार]] तिसरा राहिला. आंतोनेलीचा हा सलग पाचवा ग्रांप्री विजय होता. शर्यतीत सेफ्टी कार, लाल झेंडा, अनेक निवृत्ती आणि पिट लेन नियमभंगामुळे लागलेले दंड महत्त्वाचे ठरले. [[पियेर गॅस्ली]]च्या दंडांबाबत जूनमध्ये झालेला पुनर्विचार आणि सप्टेंबरमधील आंतरराष्ट्रीय अपील न्यायालयाच्या निर्णयामुळे निकालाचे वर्गीकरण बदलले; येथे अंतिम, सप्टेंबर २०२६ मध्ये निश्चित झालेली क्रमवारी वापरली आहे.<ref name="MCO26_racestory">{{स्रोत बातमी|title=मोनॅको ग्रांप्रीमध्ये आंतोनेलीचा विजय; हॅमिल्टन दुसरा|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/antonelli-secures-brilliant-victory-in-chaotic-monaco-grand-prix-amid-multiple-shock-retirements.27e644586K83z0NZd6efsz.27e644586K83z0NZd6efsz|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=७ जून २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१९ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="MCO26_appeal">{{स्रोत बातमी|title=मोनॅकोतील गॅस्लीचे दोन दंड आंतरराष्ट्रीय अपील न्यायालयाने कायम ठेवले|दुवा=https://www.fia.com/news/ica-decision-2026-06-07-08-09-hearing-25-08-26-mclaren-and-red-bull-2026-fia-formula-one-world|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=४ सप्टेंबर २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१९ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> == पार्श्वभूमी == मोनॅकोच्या अरुंद रस्त्यांवरील शर्यतीत पात्रतेला विशेष महत्त्व असते. पुढच्या कारला मागे टाकण्याच्या मर्यादित संधी, टायरच्या झिजेपेक्षा पिट स्टॉपनंतर मिळणारे स्थान, आणि सेफ्टी कार किंवा लाल झेंड्याची शक्यता यांमुळे चालकाची एकाच फेरीतील गती तसेच संघाची रणनीती निर्णायक ठरू शकते. या सप्ताहांतात नियमित शर्यतीचे स्वरूप वापरले गेले आणि शुक्रवार व शनिवार मिळून तीन सराव सत्रांची संधी उपलब्ध होती. === शर्यतीपूर्वीची अजिंक्यपदाची स्थिती === मोनॅकोपूर्वी आंतोनेली १३१ गुणांसह आघाडीवर होता. जॉर्ज रसेलकडे ८८ आणि लुइस हॅमिल्टनकडे ७२ गुण होते; म्हणजे आंतोनेली व रसेल यांच्यात ४३ गुणांचा फरक होता. कारनिर्माते अजिंक्यपदात मर्सिडीजकडे २१९, फेरारीकडे १४७ आणि मॅकलारेनकडे १०६ गुण होते. कॅनडातील मागील फेरीत आंतोनेली विजयी झाला होता, तर रसेल गुण न मिळवता बाहेर पडला होता. त्यामुळे मोनॅकोतील निकालाने पहिल्या दोन स्थानांतील आघाडी आणखी बदलू शकत होती.<ref name="MCO26_champ">{{स्रोत बातमी|title=अपील न्यायालयाच्या निर्णयानंतर सुधारित २०२६ मोनॅको अजिंक्यपद गुणतालिका|दुवा=https://app.tracinginsights.com/fia-docs/2026/monaco-grand-prix/doc-107-2026-monaco-grand-prix-revised-following-ica-judgement-championship-points|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=५ सप्टेंबर २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१९ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === सर्किट आणि शर्यत सप्ताहांत === सर्किट दे मोनॅको हे शहरातील सार्वजनिक रस्ते बंद करून उभारलेले स्ट्रीट सर्किट आहे. ३.३३७ किमीच्या मार्गावर ७८ फेऱ्यांचे एकूण अधिकृत अंतर २६०.२८६ किमी होते. सेंट देवोत, मासेने, कॅसिनो परिसर, फेअरमॉन्ट हेअरपिन, टनेल, नुवेल चिकेन, स्वीमिंग पूल, ताबॅक व अँटोनी नोगेस हे परिसर मार्गाच्या वैशिष्ट्यांपैकी होते. अत्यंत कमी अंतरातील ब्रेकिंग आणि कठड्यांलगतचे वळण यांमुळे चालकाला चूक सुधारण्यासाठी अवकाश कमी उपलब्ध होता.<ref name="MCO26_week"/> २०२५ मध्ये येथे किमान दोन पिट स्टॉप आवश्यक करणारा विशेष नियम वापरण्यात आला होता. परंतु २०२६ मध्ये तो प्रयोग कायम ठेवण्यात आला नाही; कोरड्या शर्यतीत किमान दोन वेगवेगळ्या स्लिक टायर प्रकारांचा वापर करण्याचा सामान्य नियम पुन्हा लागू झाला. एकाच पिट स्टॉपची योजना शक्य असली, तरी सेफ्टी कार आणि लाल झेंडा आल्यास रणनीती बदलू शकत होती.<ref name="MCO26_compounds">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ मोनॅको ग्रांप्रीसाठी पिरेलीची टायर निवड|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/what-tyres-will-the-teams-and-drivers-have-for-the-2026-monaco-grand-prix.6RNlF5Skp9niWsEz6urQMr|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=३ जून २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१९ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === सहभागी चालक आणि संघ === या फेरीत ११ संघांच्या २२ नियमित चालकांनी सहभाग घेतला. संघ व चालकांची नावे आणि कार क्रमांक खाली दिले आहेत.<ref name="MCO26_fia">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ मोनॅको ग्रांप्री – एफआयए निर्णयपत्रांचे संग्रहपृष्ठ|दुवा=https://www.fia.com/documents/championships/fia-formula-one-world-championship-14/season/season-2026-2072/event/Monaco%20Grand%20Prix|प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ|दिनांक=५ सप्टेंबर २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१९ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> {| class="wikitable" style="font-size:85%;" ! संघ !! चालक !! कार क्रमांक |- | [[रेड बुल रेसिंग]] || {{nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]]}} || ३ |- | [[रेड बुल रेसिंग]] || {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]]}} || ६ |- | [[मर्सिडीज-बेंझ]] || {{nowrap|{{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]]}} || १२ |- | [[मर्सिडीज-बेंझ]] || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]]}} || ६३ |- | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || {{nowrap|{{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]]}} || १६ |- | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]]}} || ४४ |- | [[मॅकलारेन]] || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]]}} || १ |- | [[मॅकलारेन]] || {{nowrap|{{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]]}} || ८१ |- | [[रेसिंग बुल्स]] || {{nowrap|{{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]]}} || ३० |- | [[रेसिंग बुल्स]] || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]]}} || ४१ |- | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]]}} || १० |- | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || {{nowrap|{{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]]}} || ४३ |- | [[हास एफ.१ संघ]] || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]]}} || ८७ |- | [[हास एफ.१ संघ]] || {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]]}} || ३१ |- | [[ऑडी एफ१ संघ]] || {{nowrap|{{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]]}} || २७ |- | [[ऑडी एफ१ संघ]] || {{nowrap|{{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]]}} || ५ |- | [[विलियम्स एफ१]] || {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]]}} || ५५ |- | [[विलियम्स एफ१]] || {{nowrap|{{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]]}} || २३ |- | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]]}} || १४ |- | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || {{nowrap|{{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]]}} || १८ |- | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || {{nowrap|{{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]]}} || ११ |- | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || {{nowrap|{{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]]}} || ७७ |- class="sortbottom" | colspan="3" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="MCO26_fia"/> |} === टायर === अधिकृत पुरवठादार [[पिरेली]]ने मोनॅकोसाठी C3 हार्ड, C4 मीडियम आणि C5 सॉफ्ट अशी वर्षातील सर्वात मऊ तीन कोरड्या हवामानातील मिश्रणे निवडली. प्रत्येक चालकाला दोन हार्ड, तीन मीडियम आणि आठ सॉफ्ट संच उपलब्ध होते; पावसाच्या परिस्थितीसाठी इंटरमीडिएट व वेट टायरची तरतूदही होती. नव्याने डांबरीकरण झालेल्या भागांतील पकड आणि टायरवर निर्माण होऊ शकणारे ग्रेनिंग हे संघांसाठी निरीक्षणाचे मुद्दे होते.<ref name="MCO26_compounds"/> {| class="wikitable" style="font-size:85%;" ! टायर प्रकार !! मिश्रण !! बाजूच्या पट्टीचा रंग !! उपलब्ध संच |- | हार्ड || C3 || पांढरा || २ |- | मीडियम || C4 || पिवळा || ३ |- | सॉफ्ट || C5 || लाल || ८ |- class="sortbottom" | colspan="4" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="MCO26_compounds"/> |} == मुक्त सराव सत्रे == === पहिला मुक्त सराव === शुक्रवार, ५ जून रोजीच्या पहिल्या तासभराच्या सरावात फेरारीने वेग दाखवला. घरच्या सर्किटवरील [[शार्ल लक्लेर]]ने १:१३.९७८ ही सर्वोत्तम वेळ नोंदवली; हॅमिल्टन ०.२२६ आणि व्हर्सटॅपन ०.५१३ सेकंदांनी मागे राहिले. आंतोनेली व रसेल यांनी पुढील दोन स्थानांवर राहून मर्सिडीजला सुरुवातीचा तुलनात्मक आढावा दिला. या वेळा वेगवेगळ्या टायर व इंधन-भारावर मिळाल्याने त्यावरून अंतिम पात्रता क्रमवारी ठामपणे सांगता येत नव्हती.<ref name="MCO26_fp1story">{{स्रोत बातमी|title=लक्लेर पहिल्या सरावात अव्वल; हादजारच्या अपघातामुळे लाल झेंडा|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/fp1-leclerc-sets-the-pace-ahead-of-hamilton-and-verstappen-during-disrupted-first-practice-in-monaco.1yE6wEXZmEwE2WRfoLXVXz|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=५ जून २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१९ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> या सत्रात कारच्या नियंत्रणातील छोट्या चुका त्वरित अडथळ्यांपर्यंत पोहोचत होत्या. हॅमिल्टन सेंट देवोत येथे पुढे सरकला आणि पुन्हा मार्गावर परतला. बाद करण्याच्या भागात रेड बुलच्या आयझॅक हादजारची कार स्वीमिंग पूल चिकेनजवळ कठड्यांना धडकली; कारचे मोठे नुकसान झाल्यामुळे लाल झेंडा दाखवून सत्र थांबवण्यात आले. यामुळे त्याचा उपलब्ध सराव वेळ कमी झाला आणि संघाला पुढील सत्रापूर्वी कार दुरुस्त करावी लागली.<ref name="MCO26_fp1story"/> इतर चालकांनी मीडियम टायरवर संतुलन तपासण्याबरोबरच पुढील जलद फेऱ्यांसाठी योग्य टायर तापमान मिळवण्याचा प्रयत्न केला. सुरुवातीच्या फेरारीच्या आघाडीबरोबर, आंतोनेलीच्या फेऱ्या आणि व्हर्सटॅपनची जवळची वेळ यांमुळे अनेक संघ पात्रतेत स्पर्धात्मक राहण्याची शक्यता दिसून आली.<ref name="MCO26_fp1story"/> === मुक्त सराव १ चे निकाल === पहिल्या मुक्त सरावातील सर्व २२ चालकांचे अधिकृत वर्गीकरण पुढीलप्रमाणे आहे.<ref name="MCO26_fp1">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ मोनॅको ग्रांप्री – पहिल्या मुक्त सरावाचे वर्गीकरण|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1286/monaco/practice/1|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=५ जून २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१९ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! वेळ / अंतर !! फेऱ्या |- | १ || १६ || {{nowrap|{{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]]}} || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || १:१३.९७८ || ३१ |- | २ || ४४ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]]}} || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || +०.२२६ || २८ |- | ३ || ३ || {{nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]]}} || [[रेड बुल रेसिंग]] || +०.५१३ || २६ |- | ४ || १२ || {{nowrap|{{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]]}} || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || +०.५५९ || ३१ |- | ५ || ६३ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]]}} || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || +१.००५ || २९ |- | ६ || १ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]]}} || [[मॅकलारेन]] || +१.३१३ || २७ |- | ७ || २७ || {{nowrap|{{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]]}} || [[ऑडी एफ१ संघ]] || +१.३६५ || २७ |- | ८ || ८१ || {{nowrap|{{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]]}} || [[मॅकलारेन]] || +१.५८७ || २९ |- | ९ || ५ || {{nowrap|{{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]]}} || [[ऑडी एफ१ संघ]] || +१.७७२ || ३१ |- | १० || १० || {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]]}} || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || +१.८५० || ३२ |- | ११ || २३ || {{nowrap|{{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]]}} || [[विलियम्स एफ१]] || +२.०११ || ३३ |- | १२ || ५५ || {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]]}} || [[विलियम्स एफ१]] || +२.०६३ || ३१ |- | १३ || ६ || {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]]}} || [[रेड बुल रेसिंग]] || +२.१७० || १४ |- | १४ || ११ || {{nowrap|{{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]]}} || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || +२.१९२ || २८ |- | १५ || ४३ || {{nowrap|{{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]]}} || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || +२.२११ || ३२ |- | १६ || ८७ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]]}} || [[हास एफ.१ संघ]] || +२.३१४ || ३१ |- | १७ || ३१ || {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]]}} || [[हास एफ.१ संघ]] || +२.३५५ || ३१ |- | १८ || ४१ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]]}} || [[रेसिंग बुल्स]] || +२.४११ || ३४ |- | १९ || ३० || {{nowrap|{{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]]}} || [[रेसिंग बुल्स]] || +२.४५३ || ३१ |- | २० || १४ || {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]]}} || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || +२.७०० || २१ |- | २१ || ७७ || {{nowrap|{{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]]}} || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || +३.४८२ || २७ |- | २२ || १८ || {{nowrap|{{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]]}} || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || +३.५७८ || १६ |- class="sortbottom" | colspan="6" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="MCO26_fp1"/> |} === दुसरा मुक्त सराव === दुसऱ्या शुक्रवारी सरावात हॅमिल्टनने १:१३.०२६ ही सर्वोत्तम वेळ देऊन फेरारीचा पहिल्या स्थानावरील प्रभाव कायम ठेवला. लक्लेर फक्त ०.१११ सेकंदांनी तर व्हर्सटॅपन ०.१६८ सेकंदांनी मागे राहिला. रसेल आणि आंतोनेली अनुक्रमे चौथ्या व पाचव्या स्थानी होते. प्रत्येक चालकासाठी पात्रतेच्या तयारीबरोबरच रविवारच्या लांब फेऱ्यांतील कारचे वर्तन तपासणे महत्त्वाचे होते.<ref name="MCO26_fp2">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ मोनॅको ग्रांप्री – दुसऱ्या मुक्त सरावाचे वर्गीकरण|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1286/monaco/practice/2|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=५ जून २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१९ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> मॅकलारेनच्या [[लॅन्डो नॉरिस]]ची कार सत्राच्या पहिल्या भागात नुवेल चिकेनजवळ थांबली. संघाने नंतर विद्युत प्रणालीतील बिघाड कारणीभूत असल्याचे सांगितले; त्यामुळे त्याला केवळ आठ फेऱ्याच पूर्ण करता आल्या आणि तो १९व्या स्थानावर राहिला. दिवस संपेपर्यंत त्या बिघाडाचे सविस्तर कारण संघाने निश्चित केलेले नव्हते. शनिवारच्या तयारीवर याचा परिणाम होऊ नये म्हणून मॅकलारेनला कारची तपासणी व दुरुस्ती करावी लागली.<ref name="MCO26_norrisfp2">{{स्रोत बातमी|title=दुसऱ्या सरावात नॉरिसच्या कारच्या विद्युत प्रणालीमध्ये बिघाड|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/mclaren-provide-update-on-norris-car-after-fp2-stoppage-in-monaco.65gNcx3EEEDp524uq0Zv4R|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=५ जून २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१९ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> हादजारची कार दुरुस्त करून पुन्हा मार्गावर आली आणि त्याने सहावी वेळ दिली. याउलट फेरारीने पहिल्या दोन स्थानांवर सातत्य राखले. ऑडीच्या हल्केनबर्ग व बोर्तोलेतोने मधल्या गटाच्या तुलनेत चांगले वेळांकन नोंदवले, तर अ‍ॅस्टन मार्टिनच्या दोन्ही कार अंतिम स्थानांत होत्या.<ref name="MCO26_fp2"/> === मुक्त सराव २ चे निकाल === दुसऱ्या सरावातील अधिकृत वेळा व फेऱ्या: {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! वेळ / अंतर !! फेऱ्या |- | १ || ४४ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]]}} || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || १:१३.०२६ || ३६ |- | २ || १६ || {{nowrap|{{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]]}} || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || +०.१११ || ३६ |- | ३ || ३ || {{nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]]}} || [[रेड बुल रेसिंग]] || +०.१६८ || ३५ |- | ४ || ६३ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]]}} || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || +०.३७९ || ३५ |- | ५ || १२ || {{nowrap|{{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]]}} || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || +०.५०३ || ३५ |- | ६ || ६ || {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]]}} || [[रेड बुल रेसिंग]] || +१.०६१ || २४ |- | ७ || ८१ || {{nowrap|{{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]]}} || [[मॅकलारेन]] || +१.०६२ || ३१ |- | ८ || २७ || {{nowrap|{{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]]}} || [[ऑडी एफ१ संघ]] || +१.०६८ || ३४ |- | ९ || ५ || {{nowrap|{{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]]}} || [[ऑडी एफ१ संघ]] || +१.३३३ || ३५ |- | १० || ८७ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]]}} || [[हास एफ.१ संघ]] || +१.४३० || ३७ |- | ११ || १० || {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]]}} || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || +१.४७१ || ३७ |- | १२ || ५५ || {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]]}} || [[विलियम्स एफ१]] || +१.४८६ || ३४ |- | १३ || २३ || {{nowrap|{{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]]}} || [[विलियम्स एफ१]] || +१.५७४ || ३९ |- | १४ || ४१ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]]}} || [[रेसिंग बुल्स]] || +१.७२२ || ३७ |- | १५ || ४३ || {{nowrap|{{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]]}} || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || +१.७३२ || ३१ |- | १६ || ३० || {{nowrap|{{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]]}} || [[रेसिंग बुल्स]] || +१.७५९ || ३६ |- | १७ || ३१ || {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]]}} || [[हास एफ.१ संघ]] || +१.८१९ || ३५ |- | १८ || ११ || {{nowrap|{{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]]}} || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || +२.०९० || ३१ |- | १९ || १ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]]}} || [[मॅकलारेन]] || +२.२४८ || ८ |- | २० || १४ || {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]]}} || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || +२.२६८ || ३० |- | २१ || ७७ || {{nowrap|{{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]]}} || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || +२.७३३ || २८ |- | २२ || १८ || {{nowrap|{{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]]}} || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || +३.१४८ || २७ |- class="sortbottom" | colspan="6" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="MCO26_fp2"/> |} === तिसरा मुक्त सराव === शनिवारी अंतिम सरावात मर्सिडीजने आधीच्या फेरारीच्या आघाडीला उत्तर दिले. आंतोनेलीने सॉफ्ट टायरवर १:१२.७२० अशी वेळ देऊन संपूर्ण सप्ताहांतातील तोपर्यंतची सर्वात जलद फेरी पूर्ण केली. लक्लेर त्याच्यापेक्षा ०.३२७ आणि हॅमिल्टन ०.३३१ सेकंदांनी मागे राहिले; रसेल चौथा तर व्हर्सटॅपन पाचवा होता.<ref name="MCO26_fp3story">{{स्रोत बातमी|title=आंतोनेली तिसऱ्या सरावात सर्वात वेगवान; बेअरमनच्या अपघातामुळे व्यत्यय|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/fp3-antonelli-tops-the-times-ahead-of-leclerc-and-hamilton-in-final-monaco-practice.6uyiGXFPheIhJnxUsOqRBZ.6uyiGXFPheIhJnxUsOqRBZ|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=६ जून २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१९ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> नॉरिसची कार परत सत्रात उतरू शकेल यासाठी मॅकलारेनने रात्री नियमानुसार उपलब्ध असलेल्या वेळेत वायरिंग आणि संबंधित विद्युत घटक बदलले. सरावात काही चालकांनी सेंट देवोतच्या धावपट्टीचा उपयोग करून कार पुन्हा मार्गावर आणली. लक्लेरला ब्रेकच्या वर्तनाबद्दल तक्रार होती, त्यामुळे फेरारीच्या वेगाबरोबरच कारच्या स्थैर्यावर प्रश्न उपस्थित झाले.<ref name="MCO26_fp3story"/> सत्राच्या उत्तरार्धात हासचा ऑलिव्हर बेअरमन मासेने वळणाजवळ कार घसरून कठड्यांना धडकला. अवशेष हटवण्यासाठी लाल झेंडा दाखवण्यात आला. सत्र उर्वरित थोड्या वेळासाठी सुरू झाले, परंतु प्रमुख चालकांना आंतोनेलीची वेळ मागे टाकता आली नाही. पात्रतेआधी मर्सिडीजची एका फेरीतील कामगिरी सर्वाधिक ठळक झाली, तर ऑडीच्या बोर्तोलेतोला सातवे स्थान मिळाले.<ref name="MCO26_fp3story"/> === मुक्त सराव ३ चे निकाल === तिसऱ्या सरावातील अधिकृत वर्गीकरण: {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! वेळ / अंतर !! फेऱ्या |- | १ || १२ || {{nowrap|{{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]]}} || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || १:१२.७२० || २२ |- | २ || १६ || {{nowrap|{{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]]}} || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || +०.३२७ || ३२ |- | ३ || ४४ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]]}} || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || +०.३३१ || ३० |- | ४ || ६३ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]]}} || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || +०.७६३ || २३ |- | ५ || ३ || {{nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]]}} || [[रेड बुल रेसिंग]] || +०.९४२ || २३ |- | ६ || ८१ || {{nowrap|{{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]]}} || [[मॅकलारेन]] || +०.९७८ || २० |- | ७ || ५ || {{nowrap|{{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]]}} || [[ऑडी एफ१ संघ]] || +१.१०० || २७ |- | ८ || ६ || {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]]}} || [[रेड बुल रेसिंग]] || +१.१५७ || २५ |- | ९ || १ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]]}} || [[मॅकलारेन]] || +१.२८६ || २४ |- | १० || २७ || {{nowrap|{{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]]}} || [[ऑडी एफ१ संघ]] || +१.३३० || २२ |- | ११ || ३१ || {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]]}} || [[हास एफ.१ संघ]] || +१.५५८ || २४ |- | १२ || ५५ || {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]]}} || [[विलियम्स एफ१]] || +१.६१६ || २६ |- | १३ || १० || {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]]}} || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || +१.७६० || २२ |- | १४ || ८७ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]]}} || [[हास एफ.१ संघ]] || +१.७६७ || १८ |- | १५ || ३० || {{nowrap|{{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]]}} || [[रेसिंग बुल्स]] || +१.८६७ || २७ |- | १६ || २३ || {{nowrap|{{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]]}} || [[विलियम्स एफ१]] || +२.०८१ || २४ |- | १७ || ४१ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]]}} || [[रेसिंग बुल्स]] || +२.१९८ || २४ |- | १८ || ११ || {{nowrap|{{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]]}} || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || +२.२२५ || १९ |- | १९ || ४३ || {{nowrap|{{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]]}} || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || +२.४५९ || २१ |- | २० || ७७ || {{nowrap|{{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]]}} || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || +२.७३१ || १७ |- | २१ || १४ || {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]]}} || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || +२.८४७ || २६ |- | २२ || १८ || {{nowrap|{{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]]}} || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || +३.२०१ || २२ |- class="sortbottom" | colspan="6" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="MCO26_fp3">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ मोनॅको ग्रांप्री – तिसऱ्या मुक्त सरावाचे वर्गीकरण|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1286/monaco/practice/3|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=६ जून २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१९ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> |} == ग्रांप्री पात्रता फेरी == शनिवार, ६ जून रोजी तीन फेऱ्यांची ग्रांप्री पात्रता आयोजित केली होती. मोनॅकोतील मर्यादित ओव्हरटेक संधीमुळे सुरुवातीचे स्थान नेहमीपेक्षा महत्त्वाचे ठरणार होते. अंतिम फेरीत आंतोनेलीने १:१२.०५१ या वेळेसह पोल मिळवला; व्हर्सटॅपन फक्त ०.०४३ सेकंदांनी मागे राहिला.<ref name="MCO26_qualistory">{{स्रोत बातमी|title=आंतोनेलीला मोनॅको पात्रता फेरीत पोल; व्हर्सटॅपन दुसरा|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/antonelli-seizes-brilliant-pole-in-thrilling-monaco-qualifying-ahead-of-verstappen-and-hamilton.7lWc3kpARKr1Qnle1f8X3P.7lWc3kpARKr1Qnle1f8X3P|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=६ जून २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१९ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === फेरी १ === पहिल्या १८ मिनिटांच्या फेरीत २२ कार सहभागी होत्या. गर्दीमुळे लांब वेळ गॅरेजमध्ये थांबण्यापेक्षा अनेक चालकांनी सॉफ्ट टायरवर लवकर फेऱ्या सुरू केल्या. लक्लेरने सुरुवातीपासून आघाडी घेत अखेरीस १:१३.२९३ नोंदवले; व्हर्सटॅपनही त्याच्या जवळ होता. काही चालकांना वेगवान फेरीमध्ये पुढे धीम्या गतीने जाणाऱ्या गाड्या मिळाल्याने वेळ सुधारता येत नव्हती.<ref name="MCO26_qualistory"/> गॅब्रिएल बोर्तोलेतोच्या ऑडीची नुवेल चिकेन भागात कठड्यांशी धडक झाली आणि सत्र थांबले. फेरी उर्वरित दोन मिनिटांपेक्षा थोड्या अधिक वेळासाठी पुन्हा सुरू झाल्यावर सीमारेषेवर असलेल्या चालकांना एक शेवटचा प्रयत्न मिळाला. कार्लोस सायेन्सने वेळ सुधारत पुढच्या फेरीत प्रवेश केला. एस्टेबन ओकन, सर्गिओ पेरेझ, ऑलिव्हर बेअरमन, वालट्टेरी बोट्टास, फर्नांदो अलोन्सो आणि लान्स स्ट्रोल यांची मोहीम याच टप्प्यावर संपली.<ref name="MCO26_qualistory"/> === फेरी २ === दुसऱ्या फेरीत बोर्तोलेतोची कार अपघातानंतर सहभागी होऊ शकली नाही; त्यामुळे प्रत्यक्ष वेगवान फेऱ्या पूर्ण करणाऱ्या चालकांची संख्या कमी होती. सत्राच्या प्रारंभी व्हर्सटॅपन, लक्लेर, नॉरिस आणि आंतोनेली यांनी शीर्ष स्थानासाठी वेगवेगळ्या फेऱ्यांत स्पर्धा केली. शेवटच्या प्रयत्नात व्हर्सटॅपनने १:१२.४९९ अशी वेळ नोंदवून या फेरीतील पहिला क्रमांक घेतला.<ref name="MCO26_qualistory"/> विलियम्सने सायेन्सला पिट लेनमधून सोडताना व्हर्सटॅपनच्या मार्गात कार येण्याची शक्यता निर्माण झाली; पंचांनी घटनेची नोंद घेतली, पण पुढील चौकशी आवश्यक नसल्याचे ठरवले. अल्बोन, सायेन्स, हल्केनबर्ग, कोलापिंटो, लिंडब्लाड आणि बोर्तोलेतो पुढील फेरीत प्रवेश करू शकले नाहीत. शेवटच्या काही क्षणांत लियाम लॉसनने पाचव्या क्रमांकावरील मर्यादित जागांसाठी महत्त्वाची सुधारणा केली.<ref name="MCO26_qualistory"/> === फेरी ३ === अंतिम दहा चालकांच्या निर्णायक फेरीच्या सुरुवातीला आंतोनेलीने १:१२.३७५ वेळ दिली; व्हर्सटॅपन त्यापेक्षा अवघ्या ०.००१ सेकंदांनी मागे होता. फेरारीच्या लक्लेरला सुरुवातीच्या प्रयत्नांत वाहतूक मिळाली आणि त्याने काही फेऱ्या पूर्ण न करता सोडून दिल्या. पुढे लक्लेरने १:१२.३५१ करून क्षणिक पोल मिळवला, परंतु व्हर्सटॅपन व नंतर आंतोनेलीने त्याला मागे टाकले.<ref name="MCO26_qualistory"/> आंतोनेलीची अखेरची १:१२.०५१ ही वेळ पोलसाठी पुरेशी ठरली. व्हर्सटॅपन १:१२.०९४, हॅमिल्टन १:१२.२७९ आणि लक्लेर १:१२.३५१ अशी पुढील स्थानांवरील नोंद होती. अंतिम प्रयत्नात लक्लेरची फेरारी ताबॅक परिसरात भिंतीला घासली आणि तो चौथ्यावर राहिला. हादजारने पाचवे, रसेलने सहावे आणि दोन्ही मॅकलारेन चालकांनी सातवे व आठवे स्थान मिळवले. गॅस्ली व लॉसन यांनी अंतिम दहा चालकांची यादी पूर्ण केली.<ref name="MCO26_qualistory"/> === मुख्य पात्रता फेरीचे निकाल === पात्रतेच्या प्रत्येक टप्प्यातील सर्वोत्तम नोंदवलेल्या वेळा आणि पूर्ण फेऱ्या येथे दिल्या आहेत. रिकामा भाग म्हणजे त्या फेरीत चालकाची वेळ नोंदली गेली नाही.<ref name="MCO26_quali">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ मोनॅको ग्रांप्री – अधिकृत पात्रता निकाल|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1286/monaco/qualifying|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=६ जून २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१९ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! फेरी १ !! फेरी २ !! फेरी ३ !! फेऱ्या |- | १ || १२ || {{nowrap|{{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]]}} || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || १:१३.५९९ || १:१२.७०४ || १:१२.०५१ || २८ |- | २ || ३ || {{nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]]}} || [[रेड बुल रेसिंग]] || १:१३.४९० || १:१२.४९९ || १:१२.०९४ || २६ |- | ३ || ४४ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]]}} || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || १:१३.७७७ || १:१२.९३४ || १:१२.२७९ || २८ |- | ४ || १६ || {{nowrap|{{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]]}} || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || १:१३.२९३ || १:१२.७७४ || १:१२.३५१ || २९ |- | ५ || ६ || {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]]}} || [[रेड बुल रेसिंग]] || १:१४.४०८ || १:१२.७२२ || १:१२.४३४ || २५ |- | ६ || ६३ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]]}} || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || १:१४.२१४ || १:१३.२३८ || १:१२.४४५ || २८ |- | ७ || ८१ || {{nowrap|{{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]]}} || [[मॅकलारेन]] || १:१४.१५९ || १:१२.९८३ || १:१२.६२४ || २९ |- | ८ || १ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]]}} || [[मॅकलारेन]] || १:१३.६३० || १:१२.९१९ || १:१२.७६५ || २८ |- | ९ || १० || {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]]}} || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || १:१४.४६९ || १:१३.७६२ || १:१३.२२६ || ३२ |- | १० || ३० || {{nowrap|{{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]]}} || [[रेसिंग बुल्स]] || १:१४.४९८ || १:१३.४७१ || १:१३.४१२ || २९ |- | ११ || २३ || {{nowrap|{{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]]}} || [[विलियम्स एफ१]] || १:१४.३२१ || १:१३.७८७ || — || २४ |- | १२ || ५५ || {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]]}} || [[विलियम्स एफ१]] || १:१४.३४८ || १:१३.८१५ || — || २३ |- | १३ || २७ || {{nowrap|{{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]]}} || [[ऑडी एफ१ संघ]] || १:१३.९२३ || १:१३.९०२ || — || २१ |- | १४ || ४३ || {{nowrap|{{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]]}} || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || १:१४.५७३ || १:१३.९९५ || — || २४ |- | १५ || ४१ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]]}} || [[रेसिंग बुल्स]] || १:१४.६८५ || १:१४.२४८ || — || २३ |- | १६ || ५ || {{nowrap|{{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]]}} || [[ऑडी एफ१ संघ]] || १:१४.६८३ || — || — || १० |- | १७ || ३१ || {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]]}} || [[हास एफ.१ संघ]] || १:१४.७२२ || — || — || १४ |- | १८ || ११ || {{nowrap|{{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]]}} || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || १:१४.७४७ || — || — || १२ |- | १९ || ८७ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]]}} || [[हास एफ.१ संघ]] || १:१४.८१४ || — || — || १४ |- | २० || ७७ || {{nowrap|{{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]]}} || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || १:१५.२८३ || — || — || १३ |- | २१ || १४ || {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]]}} || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || १:१५.३४९ || — || — || १३ |- | २२ || १८ || {{nowrap|{{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]]}} || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || १:१६.०६१ || — || — || ११ |- class="sortbottom" | colspan="8" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="MCO26_quali"/> |} === शर्यतीची अधिकृत सुरुवातीची क्रमवारी === पात्रतेनंतरच्या अधिकृत ग्रिडमधील क्रमवारी पुढीलप्रमाणे होती. बोर्तोलेतो पात्रतेत १६वा असला तरी मुख्य शर्यतीची सुरुवात त्याला पिट लेनमधून करावी लागली.<ref name="MCO26_grid">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ मोनॅको ग्रांप्री – अधिकृत सुरुवातीची क्रमवारी|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1286/monaco/starting-grid|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=७ जून २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१९ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="MCO26_racestory"/> {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! ग्रिड स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! वेळ / नोंद |- | १ || १२ || {{nowrap|{{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]]}} || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || १:१२.०५१ |- | २ || ३ || {{nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]]}} || [[रेड बुल रेसिंग]] || १:१२.०९४ |- | ३ || ४४ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]]}} || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || १:१२.२७९ |- | ४ || १६ || {{nowrap|{{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]]}} || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || १:१२.३५१ |- | ५ || ६ || {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]]}} || [[रेड बुल रेसिंग]] || १:१२.४३४ |- | ६ || ६३ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]]}} || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || १:१२.४४५ |- | ७ || ८१ || {{nowrap|{{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]]}} || [[मॅकलारेन]] || १:१२.६२४ |- | ८ || १ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]]}} || [[मॅकलारेन]] || १:१२.७६५ |- | ९ || १० || {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]]}} || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || १:१३.२२६ |- | १० || ३० || {{nowrap|{{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]]}} || [[रेसिंग बुल्स]] || १:१३.४१२ |- | ११ || २३ || {{nowrap|{{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]]}} || [[विलियम्स एफ१]] || १:१३.७८७ |- | १२ || ५५ || {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]]}} || [[विलियम्स एफ१]] || १:१३.८१५ |- | १३ || २७ || {{nowrap|{{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]]}} || [[ऑडी एफ१ संघ]] || १:१३.९०२ |- | १४ || ४३ || {{nowrap|{{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]]}} || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || १:१३.९९५ |- | १५ || ४१ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]]}} || [[रेसिंग बुल्स]] || १:१४.२४८ |- | १६ || ५ || {{nowrap|{{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]]}} || [[ऑडी एफ१ संघ]] || पिट लेनमधून सुरुवात |- | १७ || ३१ || {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]]}} || [[हास एफ.१ संघ]] || १:१४.७२२ |- | १८ || ११ || {{nowrap|{{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]]}} || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || १:१४.७४७ |- | १९ || ८७ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]]}} || [[हास एफ.१ संघ]] || १:१४.८१४ |- | २० || ७७ || {{nowrap|{{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]]}} || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || १:१५.२८३ |- | २१ || १४ || {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]]}} || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || १:१५.३४९ |- | २२ || १८ || {{nowrap|{{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]]}} || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || १:१६.०६१ |- class="sortbottom" | colspan="5" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="MCO26_grid"/> |} == मुख्य शर्यत == === शर्यतीपूर्व तयारी आणि टायर निवड === रविवारी ७ जूनला शर्यत सुरू झाली तेव्हा बहुतांश चालकांनी मीडियम टायर वापरले. बोर्तोलेतो तसेच कॅडिलॅकचे दोन्ही चालक सॉफ्ट टायरवर होते. २०२५ मधील विशेष दोन-स्टॉप बंधन नसल्याने एकच नियोजित थांबा असलेली रणनीती व्यवहार्य होती; परंतु अरुंद मार्ग आणि संभाव्य सेफ्टी कार यांचा धोका कायम होता.<ref name="MCO26_racestory"/> दहाव्या स्थानावर पात्र झालेल्या लॉसनच्या कारवरील अडचण शर्यतीपूर्वी सोडवण्यात आली आणि त्याला आपले स्थान घेता आले. बोर्तोलेतो मात्र पिट लेनच्या बाहेर कार थांबल्यामुळे नियोजित १६व्या ग्रिड स्थानावरून सुरू करू शकला नाही आणि त्याची सुरुवात पिट लेनमधून झाली. त्यामुळे ग्रिडवरील रिकाम्या जागेच्या आसपासच्या प्रक्रियेतील सावधगिरीला विशेष महत्त्व आले.<ref name="MCO26_racestory"/> === पहिली फेरी : आंतोनेलीची आघाडी आणि व्हर्सटॅपनची निवृत्ती === सिग्नल बंद होताच आंतोनेलीने पोलवरील स्थान कायम राखले. दुसऱ्या क्रमांकावर असलेल्या व्हर्सटॅपनची कार सुरुवातीला अपेक्षेप्रमाणे वेग घेऊ शकली नाही. इतर कार त्याच्या पुढे गेल्या आणि पहिली फेरी संपेपर्यंत रेड बुलने त्याला निवृत्त केले. फेरारीच्या हॅमिल्टन व लक्लेरला दुसरे आणि तिसरे स्थान मिळाले; स्पर्धेच्या आधी पोलसाठी आंतोनेलीशी लढणारा प्रमुख प्रतिस्पर्धी अशा प्रकारे पहिल्याच फेरीत बाहेर पडला.<ref name="MCO26_racestory"/> सुरुवातीच्या भागात बेअरमन कारचा पुढील भाग दुरुस्त करण्यासाठी पिटमध्ये गेला. गॅस्लीने नॉरिसला मागे टाकून आपले स्थान सुधारले. पहिल्या काही फेऱ्यांत आंतोनेली आणि फेरारी चालकांतील अंतर वाढत असताना मागच्या गटात वाहतुकीचा प्रभाव वाढत होता.<ref name="MCO26_racestory"/> === सुरुवातीच्या दहा फेऱ्या : दंड आणि आघाडीतील फरक === आठव्या फेरीपर्यंत आंतोनेलीने हॅमिल्टनपेक्षा सुमारे साडेचार सेकंदांची आघाडी मिळवली. पुढे लवकर थांबणारे चालक आणि काही धीम्या गाड्यांमुळे शीर्ष गटाला सतत अडथळे लक्षात घेऊन फेऱ्या माराव्या लागत होत्या. हॅमिल्टनने मागील टायर तापमान व झीज यांबाबत चिंता व्यक्त केली, पण काही काळाने तो आघाडीवरील अंतर कमी करण्यात यशस्वी झाला.<ref name="MCO26_racestory"/> पेरेझ सुरुवातीच्या प्रक्रियेत रिकाम्या ग्रिड जागेत पुढे पोहोचला. सुरुवातीला योग्य स्थान न घेतल्याबद्दल त्याच्यावर दंडात्मक कारवाई करण्यात आली आणि त्याला ड्राइव्ह-थ्रू दंड भोगावा लागला; त्यामुळे त्याच्या स्थानावर परिणाम झाला. या घटनेत गतीपेक्षा स्पर्धेच्या सुरुवातीची योग्य मांडणी महत्त्वाची ठरली.<ref name="MCO26_racestory"/> === अकरावी ते अठ्ठाविसावी फेरी : अरुंद मार्गावरील वाहतूक === चौदाव्या फेरीदरम्यान हल्केनबर्गसह काही चालकांनी हार्ड टायरकडे बदल केला. पुढील चाकांवर टायरचे ग्रेनिंग दिसत असलेल्या हादजारच्या मागे रसेल बराच काळ अडकला. मर्सिडीज चालकाला मोकळ्या मार्गावर अधिक वेगाने जाता येईल, असा त्याचा अंदाज असला तरी हेअरपिन, टनेल आणि चिकेनमधील परिस्थितीत प्रत्यक्ष ओव्हरटेक करणे अवघड ठरत होते.<ref name="MCO26_racestory"/> हादजारने कारची शक्ती वितरण आणि पहिल्या गिअरबद्दल तक्रारी केल्या. तरीही त्याने रसेलला पुढे जाऊ दिले नाही. गॅस्लीला त्याच्यामागे असलेल्या नॉरिसच्या दबावाला उत्तर द्यावे लागत होते. आंतोनेली मात्र या संघर्षापासून दूर राहिला; सव्वीसाव्या फेरीपर्यंत त्याची आघाडी दहा सेकंदांपेक्षा जास्त झाली होती. या टप्प्यात फेरारीच्या रणनीतीचा उद्देश प्रत्यक्ष मार्गावर स्थान टिकवणे आणि योग्य वेळी पिट स्टॉप करणे हा होता.<ref name="MCO26_racestory"/> === एकोणतीसावी ते चाळीसावी फेरी : पिट स्टॉप आणि दंड === एकोणतीसाव्या फेरीत हॅमिल्टनने पिटमध्ये येऊन हार्ड टायर घेतले. फेरारीचा हा थांबा जलद झाला; मात्र परत आल्यावर त्याला लक्लेरच्या मागे मार्ग मिळाला. रसेलने बत्तिसाव्या फेरीत हार्ड टायरवर बदल केला. त्याच्या मागून पिटमध्ये आलेल्या हादजारच्या थांब्यामुळे रसेलला काही प्रमाणात फायदा झाला, पण रसेलची पुढील प्रगतीही नॉरिसमुळे मर्यादित राहिली.<ref name="MCO26_racestory"/> या काळात पिट लेनची वेगमर्यादा अनेक चालकांसाठी समस्या बनली. हॅमिल्टनला पाच सेकंदांचा दंड मिळाला. रसेल व कोलापिंटोवरही वेगमर्यादा ओलांडल्यामुळे दंड आकारण्यात आला. केवळ स्टॉपची वेळ नव्हे तर तो दंड नियमाप्रमाणे पूर्ण झाला की नाही, हा पुढील वर्गीकरणासाठी महत्त्वाचा मुद्दा बनला.<ref name="MCO26_racestory"/> === एक्केचाळिसावी ते पन्नासावी फेरी : निवृत्ती आणि मधल्या गटातील संघर्ष === नॉरिसच्या मॅकलारेनची शक्ती कमी होऊ लागली. संघाने कारवरील सेटिंग बदलून अडचण सांभाळण्याचा प्रयत्न केला; पण त्याला शेवटी निवृत्त व्हावे लागले. बेअरमन आणि बोट्टास यांचेही यापूर्वी तांत्रिक समस्यांमुळे धावणे थांबले होते. परिणामी शीर्ष गटाच्या मागील स्थानांसाठीची स्पर्धा संख्येने कमी कारांमध्ये झाली.<ref name="MCO26_racestory"/> विलियम्सने अल्बोन आणि सायेन्सच्या स्थानांची अदलाबदल करण्यास सांगितले. सायेन्सच्या वेगळ्या रणनीतीमुळे ही व्यवस्था करण्यात आली असली तरी मागे लिंडब्लाड, हल्केनबर्ग आणि ओकनसारखे चालक जवळ आले होते. अल्बोनला एका क्षणी चिकेन येथे रस्ता सोडावा लागल्यानंतर लिंडब्लाडने त्याच्यापुढे स्थान मिळवले. अशा छोट्या घटनांचा मोनॅकोतील गुणस्थानांवर मोठा परिणाम होत होता.<ref name="MCO26_racestory"/> === एकावन्नावी ते सत्तावन्नावी फेरी : स्ट्रोलचा अपघात आणि सेफ्टी कार === स्ट्रोलने अँटोनी नोगेसच्या अंतिम वळणावर नियंत्रण गमावून कठड्यांना धडक दिली. कार हटवण्याकरिता सेफ्टी कार लागू करण्यात आली. अग्रगण्य गटातील अनेक चालकांनी या संधीचा उपयोग दुसऱ्या टायर बदलासाठी केला. हार्ड टायरवर आधीच उतरलेल्या काही चालकांसाठीही अतिरिक्त स्टॉपचा वेळ तुलनेने कमी झाला.<ref name="MCO26_racestory"/> फेरारीने दोन्ही गाड्या जवळजवळ एकाच वेळी पिटमध्ये बोलावल्या. हॅमिल्टनचा थांबा होईपर्यंत लक्लेरला थांबावे लागले, त्यामुळे त्याचा वेळ गेला. मर्सिडीजच्या आंतोनेलीच्या डाव्या मागच्या चाकाच्या बदलात अडचण आली आणि त्याने आधी निर्माण केलेली मोठी आघाडी लक्षणीय घटली. या काळात शर्यतीतील गाड्यांना पिट लेनमधून पुढे जाण्याचे निर्देशही देण्यात आले होते.<ref name="MCO26_racestory"/> === सेफ्टी कारनंतर लक्लेरचा अपघात आणि लाल झेंडा === पहिल्या सेफ्टी कारनंतर पुन्हा वेग वाढवताना लक्लेरची कारही अंतिम वळणावरील कठड्यांना धडकली. कारच्या नुकसानाबरोबरच मार्गाची तपासणी करावी लागल्याने पुन्हा सेफ्टी कार आणि नंतर लाल झेंडा दाखवण्यात आला. या ठिकाणी सलग दोन घटनांमुळे शर्यतीच्या अखेरच्या टप्प्यापूर्वी मोठा व्यत्यय आला.<ref name="MCO26_racestory"/> लाल झेंड्याच्या काळात पंचांनी मागील पिट स्टॉप व दंडांच्या अंमलबजावणीचीही पाहणी केली. गॅस्लीला दुसऱ्यांदा पिट लेनमधील वेगमर्यादा ओलांडल्याचा पाच सेकंदांचा दंड नोंदवण्यात आला. रसेलने आधीचा दंड नियमानुसार पूर्ण न केल्यामुळे त्याच्यावर स्वतंत्र ड्राइव्ह-थ्रू दंड लावण्यात आला. या निर्णयांनी अंतिम निकालातील मध्य गटाची मांडणी बदलण्याची शक्यता निर्माण झाली.<ref name="MCO26_racestory"/> === शेवटची पुनःसुरुवात आणि शर्यतीचा निकाल === लाल झेंड्यानंतर शर्यत पुन्हा सुरू झाली तेव्हा आंतोनेलीने आघाडी राखली. पुनःसुरुवातीच्या धावपळीत हादजारला काही स्थानांचा फटका बसला; त्याची लाल झेंड्याच्या नियमांबाबत चौकशी झाली. पुढे गॅस्लीच्या दंडांमुळे हादजारला पोडियम मिळाले. सायेन्सची कार हल्केनबर्गच्या संपर्कानंतर अडचणीत आली; पुढे कोलापिंटोबरोबरच्या आणखी एका घटनेनंतर तो निवृत्त झाला.<ref name="MCO26_racestory"/> रसेलने ड्राइव्ह-थ्रू दंड भोगल्यानंतर तो गुणांबाहेर गेला. आंतोनेलीने ७८ फेऱ्या पूर्ण करून २:२३:३१.२४३ वेळेत विजय मिळवला. हॅमिल्टन ६.२७१ सेकंदांनी मागे दुसरा, तर हादजार २३.३९४ सेकंदांनी मागे तिसरा राहिला. पियास्त्री चौथा, लॉसन पाचवा आणि लिंडब्लाड सहावा ठरले. गॅस्ली सातवा, अल्बोन आठवा, ओकन नववा आणि अलोन्सो दहावा राहिला. २२ पैकी १५ चालकांनी सर्व ७८ फेऱ्या पूर्ण केल्या; इतरांचे अंतर आणि निवृत्तीचा तपशील निकालात दिला आहे.<ref name="MCO26_racestory"/> === शर्यतीचा निकाल आणि महत्त्व === मोनॅकोतील विजयाने आंतोनेलीचे सलग विजय पाच झाले आणि तो चालक अजिंक्यपदात १५६ गुणांपर्यंत पोहोचला. हॅमिल्टन ९० गुणांसह दुसरा आणि रसेल ८८ गुणांसह तिसरा झाला. हास, विलियम्स, रेसिंग बुल्स आणि अ‍ॅस्टन मार्टिन यांच्या गुणस्थितीवरही मध्य व मागील गटातील दंडांचा परिणाम झाला. अधिकृत निकालात गॅस्लीचे दोन दंड कायम आहेत; जूनमधील तात्पुरता सुधारित निकाल अंतिम मानू नये.<ref name="MCO26_keys">{{स्रोत बातमी|title=आंतोनेलीचा विजय आणि मोनॅको सप्ताहांतातील निर्णायक घटना|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/monaco-lowdown-all-the-key-moments-as-antonelli-makes-it-five-wins-in-a-row-amid-plenty-of-drama.15V47eOZ3Gp6ZRRxg4F2TI|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=८ जून २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१९ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="MCO26_appeal"/> === मुख्य शर्यतीचे निकाल === एफआयए आंतरराष्ट्रीय अपील न्यायालयाच्या निर्णयानंतर ५ सप्टेंबर २०२६ रोजी अंतिमतः सुधारित वर्गीकरणाशी सुसंगत निकाल पुढीलप्रमाणे आहे. ‘निवृत्त’ म्हणजे चालकाने नियोजित ७८ फेऱ्या पूर्ण केल्या नाहीत.<ref name="MCO26_race">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ मोनॅको ग्रांप्री – सुधारित अंतिम शर्यत वर्गीकरण|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1286/monaco/race-result|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=७ जून २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१९ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! पूर्ण फेऱ्या !! वेळ / अंतर / स्थिती !! गुण |- | १ || १२ || {{nowrap|{{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]]}} || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || ७८ || २:२३:३१.२४३ || २५ |- | २ || ४४ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]]}} || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || ७८ || +६.२७१ || १८ |- | ३ || ६ || {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]]}} || [[रेड बुल रेसिंग]] || ७८ || +२३.३९४ || १५ |- | ४ || ८१ || {{nowrap|{{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]]}} || [[मॅकलारेन]] || ७८ || +२४.२६१ || १२ |- | ५ || ३० || {{nowrap|{{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]]}} || [[रेसिंग बुल्स]] || ७८ || +२६.५५३ || १० |- | ६ || ४१ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]]}} || [[रेसिंग बुल्स]] || ७८ || +२९.०१० || ८ |- | ७ || १० || {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]]}} || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || ७८ || +३०.३६९ || ६ |- | ८ || २३ || {{nowrap|{{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]]}} || [[विलियम्स एफ१]] || ७८ || +३३.४१३ || ४ |- | ९ || ३१ || {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]]}} || [[हास एफ.१ संघ]] || ७८ || +३७.१४० || २ |- | १० || १४ || {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]]}} || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || ७८ || +४१.८९९ || १ |- | ११ || ५ || {{nowrap|{{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]]}} || [[ऑडी एफ१ संघ]] || ७८ || +४२.७४८ || ० |- | १२ || ६३ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]]}} || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || ७८ || +४३.३५३ || ० |- | १३ || २७ || {{nowrap|{{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]]}} || [[ऑडी एफ१ संघ]] || ७८ || +४४.१०२ || ० |- | १४ || ४३ || {{nowrap|{{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]]}} || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || ७८ || +४८.९६४ || ० |- | १५ || ११ || {{nowrap|{{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]]}} || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || ७८ || +४९.१५३ || ० |- | १६ || ५५ || {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]]}} || [[विलियम्स एफ१]] || ७० || निवृत्त || ० |- | — || १६ || {{nowrap|{{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]]}} || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || ६४ || निवृत्त || ० |- | — || १८ || {{nowrap|{{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]]}} || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || ५६ || निवृत्त || ० |- | — || १ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]]}} || [[मॅकलारेन]] || ४३ || निवृत्त || ० |- | — || ८७ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]]}} || [[हास एफ.१ संघ]] || २७ || निवृत्त || ० |- | — || ७७ || {{nowrap|{{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]]}} || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || १५ || निवृत्त || ० |- | — || ३ || {{nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]]}} || [[रेड बुल रेसिंग]] || ० || सुरुवातीला निवृत्त || ० |- class="sortbottom" | colspan="7" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="MCO26_race"/> |} टीप: कोलापिंटोला पिट लेनमधील वेगमर्यादा ओलांडल्याबद्दल पाच सेकंद; गॅस्लीला अशा दोन उल्लंघनांबद्दल प्रत्येकी पाच सेकंद; स्ट्रोलला ट्रॅक मर्यादा ओलांडल्याबद्दल पाच सेकंद; हल्केनबर्गला धडक घडवल्याबद्दल दहा सेकंद आणि पेरेझला लाल झेंड्यानंतरच्या पुनःसुरुवातीतील चुकीच्या स्थानाबद्दल दहा सेकंदांचा दंड नोंदवण्यात आला. रसेलवरील वेगळ्या ड्राइव्ह-थ्रू दंडाचा परिणामही अंतिम स्थानांवर झाला.<ref name="MCO26_racestory"/> === सर्वात वेगवान फेरी === मुख्य शर्यतीतील सर्वात वेगवान फेरी [[किमी आंतोनेली]]ने ७६व्या फेरीत '''१:१३.४८१''' अशी नोंदवली. त्याच्या एका फेरीतील सरासरी वेग १६३.४८७ किमी/तास होता. ७४व्या फेरीतील हॅमिल्टनची १:१४.६४३ ही दुसऱ्या क्रमांकाची नोंद होती.<ref name="MCO26_fast">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ मोनॅको ग्रांप्री – सर्व चालकांच्या सर्वात वेगवान फेऱ्या|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1286/monaco/fastest-laps|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=७ जून २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१९ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> मुख्य शर्यतीतील प्रत्येक चालकाची सर्वोत्तम नोंदवलेली फेरी खाली दिली आहे. वेगवेगळ्या वेळी टायरचे वय, उरलेले इंधन, मार्गावरील वाहतूक किंवा शर्यतीतील व्यत्यय वेगळे असू शकतात. त्यामुळे एका फेरीची वेळ म्हणजे संपूर्ण शर्यतीतील सरासरी वेग नाही. व्हर्सटॅपनने शर्यतीची एकही पूर्ण फेरी नोंदवली नसल्याने त्याच्या नावावर वेळ नाही.<ref name="MCO26_racestory"/> '''सर्व चालकांच्या सर्वात वेगवान फेऱ्या:''' {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! फेरी !! सर्वात वेगवान वेळ !! सरासरी वेग (किमी/तास) |- | १ || १२ || {{nowrap|{{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]]}} || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || ७६ || १:१३.४८१ || १६३.४८७ |- | २ || ४४ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]]}} || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || ७४ || १:१४.६४३ || १६०.९४२ |- | ३ || १० || {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]]}} || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || ७७ || १:१५.४९७ || १५९.१२१ |- | ४ || ६ || {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]]}} || [[रेड बुल रेसिंग]] || ७७ || १:१५.६६९ || १५८.७५९ |- | ५ || ३० || {{nowrap|{{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]]}} || [[रेसिंग बुल्स]] || ७६ || १:१५.७५४ || १५८.५८१ |- | ६ || ६३ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]]}} || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || ५७ || १:१५.७७३ || १५८.५४१ |- | ७ || ८१ || {{nowrap|{{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]]}} || [[मॅकलारेन]] || ७६ || १:१५.८१६ || १५८.४५२ |- | ८ || ४१ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]]}} || [[रेसिंग बुल्स]] || ७६ || १:१५.९०८ || १५८.२५९ |- | ९ || १६ || {{nowrap|{{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]]}} || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || ५३ || १:१५.९६४ || १५८.१४३ |- | १० || ४३ || {{nowrap|{{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]]}} || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || ७४ || १:१६.३१६ || १५७.४१३ |- | ११ || २७ || {{nowrap|{{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]]}} || [[ऑडी एफ१ संघ]] || १५ || १:१६.३३२ || १५७.३८० |- | १२ || २३ || {{nowrap|{{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]]}} || [[विलियम्स एफ१]] || ७८ || १:१६.३९३ || १५७.२५५ |- | १३ || ५ || {{nowrap|{{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]]}} || [[ऑडी एफ१ संघ]] || ४८ || १:१६.८०३ || १५६.४१५ |- | १४ || ११ || {{nowrap|{{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]]}} || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || ७८ || १:१६.८९१ || १५६.२३६ |- | १५ || ३१ || {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]]}} || [[हास एफ.१ संघ]] || ७७ || १:१६.९१४ || १५६.१९० |- | १६ || १४ || {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]]}} || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || ७७ || १:१७.१२० || १५५.७७२ |- | १७ || १ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]]}} || [[मॅकलारेन]] || ३४ || १:१७.६७० || १५४.६६९ |- | १८ || ५५ || {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]]}} || [[विलियम्स एफ१]] || ५२ || १:१८.०२२ || १५३.९७१ |- | १९ || ८७ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]]}} || [[हास एफ.१ संघ]] || २३ || १:१८.४७५ || १५३.०८३ |- | २० || १८ || {{nowrap|{{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]]}} || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || ३७ || १:१८.८४५ || १५२.३६४ |- | २१ || ७७ || {{nowrap|{{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]]}} || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || ८ || १:२०.४९४ || १४९.२४३ |- class="sortbottom" | colspan="7" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="MCO26_fast"/> |} == शर्यतीनंतरचे विश्लेषण == === आंतोनेली आणि मर्सिडीजची कामगिरी === आंतोनेलीने तीन सरावांतील क्रमशः सुधारणा, शनिवारी पोल आणि रविवारचा विजय अशी कामगिरी केली. शर्यतीच्या बहुतांश भागात तो वाहतुकीच्या गटापासून दूर राहून स्वतःच्या रणनीतीनुसार धावू शकला. मात्र उशिरा आलेल्या सेफ्टी कारमध्ये त्याच्या चाकाच्या बदलास वेळ लागल्याने आघाडी कमी झाली आणि शेवटच्या पुनःसुरुवातीला अचूक गती राखणे आवश्यक ठरले. संघाच्या माहितीनुसार त्याने दोन्ही पुनःसुरुवाती नियंत्रितपणे हाताळल्या.<ref name="MCO26_quotes">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ मोनॅको ग्रांप्री – संघांच्या शर्यतीनंतरच्या प्रतिक्रिया|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/what-the-teams-said-race-day-in-monaco-2026.2jsmMDo57e454K9ymtAgMs|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=७ जून २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१९ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> त्याच संघातील रसेलचा अनुभव उलट होता. हादजारच्या मागे बराच काळ अडकून पडल्यामुळे त्याच्या कारचा अपेक्षित वेग उपयोगात आला नाही. पिट लेनमधील वेगमर्यादा आणि दंड पूर्ण करण्याच्या प्रक्रियेत झालेल्या चुकांमुळे तो दहाव्या स्थानाच्या आत पोहोचू शकला नाही. त्यामुळे एका संघाच्या दोन्ही चालकांसाठी एकाच सर्किटवर वेग आणि प्रत्यक्ष निकाल यांत किती फरक पडू शकतो, हे दिसून आले.<ref name="MCO26_quotes"/> === फेरारी, रेड बुल आणि मॅकलारेन === फेरारीला पहिल्या दोन मुक्त सरावांत पहिला क्रमांक मिळाला होता; मात्र पात्रतेत आंतोनेली आणि व्हर्सटॅपन यांना मागे टाकण्यात अपयश आले. मुख्य शर्यतीत व्हर्सटॅपन सुरुवातीलाच बाहेर गेल्याने हॅमिल्टन दुसऱ्या स्थानावर पोहोचला. लक्लेरच्या दीर्घ वेळ पिटमध्ये थांबण्याचा आणि नंतर झालेल्या अपघाताचा फेरारीच्या एकूण गुणांवर परिणाम झाला. हॅमिल्टनच्या पिट लेन दंडानंतरही त्याने दुसरे स्थान टिकवले.<ref name="MCO26_quotes"/> रेड बुलसाठी व्हर्सटॅपनची पहिल्या फेरीतील निवृत्ती धक्कादायक होती; त्याउलट हादजारने कारचे तांत्रिक प्रश्न असूनही पोडियम मिळवले. दुसरीकडे मॅकलारेनचा हजारावा ग्रांप्री सप्ताहांत नॉरिसच्या आधीच्या सरावातील बिघाड आणि रविवारच्या पॉवर युनिट समस्येमुळे खडतर ठरला. पियास्त्रीने स्वतःची शर्यत अखेरपर्यंत पूर्ण करून चौथे स्थान मिळवले.<ref name="MCO26_quotes"/> === सेफ्टी कार, लाल झेंडा आणि पिट स्टॉप रणनीती === मोनॅकोतील टायरचे तुलनेने कमी झिजणे आणि ओव्हरटेकचे मर्यादित पर्याय यांमुळे नियमित स्थितीत एकाच स्टॉपची शर्यत अपेक्षित होती. परंतु स्ट्रोलच्या अपघातानंतरचा सेफ्टी कार काळ चालकांना कमी वेळ गमावून टायर बदलण्याची संधी देणारा ठरला. सुरुवातीची मोठी आघाडी असूनही आंतोनेलीला या प्रक्रियेत अवांछित जोखीम सहन करावी लागली. फेरारीच्या एकामागून एक थांब्यामुळे लक्लेरला थांबावे लागले आणि पुनःसुरुवातीनंतर त्याचा अपघात झाला.<ref name="MCO26_keys"/> लाल झेंड्याच्या नंतर पुन्हा शर्यत सुरू करताना काही चालकांनी गाड्यांचा क्रम, नियमांचे पालन आणि कारच्या स्थितीचा समतोल साधणे आवश्यक होते. पिट लेनमधून सर्व कारांना मार्गक्रमण करावे लागल्यामुळे नेहमीच्या सेफ्टी कार काळापेक्षा अधिक संघटनात्मक बदल झाले. यात धावण्याचा प्रत्यक्ष वेग आणि पंचांच्या कागदपत्रांतील अंतिम गुणक्रम यांत फरक पडण्याची शक्यता निर्माण झाली.<ref name="MCO26_keys"/> === शर्यतीतील पंचांचे निर्णय === एफआयएच्या अधिकृत निर्णयपत्रांमध्ये पिट लेनमधील वेगमर्यादा, ट्रॅक मर्यादा, लाल झेंड्याची प्रक्रिया, चुकीची पुनःसुरुवात आणि इतर कारांशी झालेला संपर्क अशा विविध बाबी नोंदल्या गेल्या. हॅमिल्टन, कोलापिंटो, पियास्त्री, रसेल आणि गॅस्ली यांच्याशी संबंधित पिट लेनच्या नोंदी शर्यतीच्या प्रवाहात महत्त्वाच्या ठरल्या. प्रत्येक घटना सारख्या प्रकारची नव्हती; त्यामुळे सर्व दंड एका कारणाखाली मोजता येत नाहीत.<ref name="MCO26_fia"/> स्ट्रोलला वारंवार ट्रॅक मर्यादा ओलांडल्यामुळे पाच सेकंदाचा दंड मिळाला. हल्केनबर्गला सायेन्सबरोबरच्या धडकेबाबत दहा सेकंदांचा दंड मिळाला. पेरेझला शर्यतीच्या सुरुवातीच्या ग्रिड प्रक्रियेतील वेगळी कारवाई आणि नंतर लाल झेंड्यानंतरच्या पुनःसुरुवातीतील चुकीच्या स्थानाबद्दल दहा सेकंदांचा दंड मिळाला. सायेन्सशी संबंधित दुसऱ्या धडकेबाबत कोलापिंटोवर पुढील कारवाई न करण्याचा निर्णयही नोंदवण्यात आला.<ref name="MCO26_fia"/> हादजारच्या लाल झेंड्याच्या काळातील संभाव्य नियमभंगाची चौकशी झाली. पंचांनी पुढील कारवाई न करण्याचा निर्णय घेतल्यामुळे तिसऱ्या स्थानावरील त्याचा निकाल कायम राहिला.<ref name="MCO26_hadjar">{{स्रोत बातमी|title=लाल झेंड्याच्या चौकशीनंतर हादजारचे मोनॅकोतील पोडियम कायम|दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/hadjar-keeps-monaco-podium-after-post-race-investigation-for-alleged-red-flag-infringement.LSPEMcDX7OvnEBOChuz4X|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=७ जून २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१९ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === गॅस्लीच्या दंडांवरील पुनर्विचार आणि सप्टेंबरचा अंतिम निर्णय === गॅस्लीवर ७ जून रोजी पिट लेनमध्ये ६०.१ आणि ६०.४ किमी/तास अशा वेगमर्यादेच्या दोन उल्लंघनांबद्दल प्रत्येकी पाच सेकंदांचा दंड आकारण्यात आला. अल्पाइनने त्याविरोधात पुनर्विचारासाठी अर्ज केला. १२ जून रोजी पंचांना नव्या संबंधित पुराव्याच्या आधारे दोन्ही दंड मागे घेण्यास पुरेशी कारणे दिसली. परिणामी गॅस्लीला तात्पुरता तिसरा क्रमांक आणि अजिंक्यपदातील वाढीव गुण मिळाले.<ref name="MCO26_appeal"/> त्यानंतर मॅकलारेन आणि रेड बुल यांनी त्या पुनर्विचार निर्णयांविरुद्ध आंतरराष्ट्रीय अपील न्यायालयात अपील केले. २५ ऑगस्ट २०२६ रोजी झालेल्या सुनावणीनंतर ४ सप्टेंबरला प्रसिद्ध झालेल्या निकालात न्यायालयाने पुनर्विचाराचा निर्णय रद्द करून दोन्ही मूळ पाच सेकंदांचे दंड पुन्हा लागू केले. ५ सप्टेंबर रोजी एफआयएने सुधारित अंतिम वर्गीकरण आणि गुणतालिका प्रकाशित केली. त्यामुळे गॅस्ली अंतिमतः सातव्या, तर हादजार तिसऱ्या स्थानावर राहिला. ऐतिहासिक नोंदीत हा बदल स्पष्ट दाखवणे आवश्यक आहे.<ref name="MCO26_appeal"/> === अजिंक्यपदावरील परिणाम === आंतोनेलीच्या विजयाने त्याची आघाडी ६६ गुणांपर्यंत वाढली. हॅमिल्टन रसेलच्या पुढे दुसऱ्या स्थानावर गेला, तर रसेल सलग दुसऱ्या ग्रांप्रीमध्ये गुण मिळवू शकला नाही. फेरारी आणि मर्सिडीज यांच्यात कारनिर्माते अजिंक्यपदात ७९ गुणांचा फरक राहिला. मोनॅकोतील दोन्ही रेड बुल कारांच्या विरुद्ध निकालाने त्या संघाचे गुण मोजके वाढले, तर रेसिंग बुल्सच्या दोन्ही चालकांनी मिळून १८ गुण मिळवले.<ref name="MCO26_champ"/> == निकालानंतर गुणतालिका == खालील गुणतालिका मोनॅको ग्रांप्रीसंबंधी सर्व अपील निकाली निघाल्यानंतर एफआयएने ५ सप्टेंबर २०२६ रोजी प्रसिद्ध केलेल्या सुधारित गुणांवर आधारित आहे. त्यामुळे जूनमधील मधल्या सुधारित यादीपेक्षा काही स्थानांचे गुण वेगळे दिसू शकतात.<ref name="MCO26_champ"/> === चालक अजिंक्यपद गुणतालिका === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! चालक !! संघ !! गुण |- | १ || {{nowrap|{{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]]}} || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || १५६ |- | २ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]]}} || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || ९० |- | ३ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]]}} || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || ८८ |- | ४ || {{nowrap|{{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]]}} || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || ७५ |- | ५ || {{nowrap|{{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]]}} || [[मॅकलारेन]] || ६० |- | ६ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]]}} || [[मॅकलारेन]] || ५८ |- | ७ || {{nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]]}} || [[रेड बुल रेसिंग]] || ४३ |- | ८ || {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]]}} || [[रेड बुल रेसिंग]] || २९ |- | ९ || {{nowrap|{{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]]}} || [[रेसिंग बुल्स]] || २६ |- | १० || {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]]}} || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || २६ |- | ११ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]]}} || [[हास एफ.१ संघ]] || १८ |- | १२ || {{nowrap|{{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]]}} || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || १५ |- | १३ || {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]]}} || [[रेसिंग बुल्स]] || १३ |- | १४ || {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]]}} || [[विलियम्स एफ१]] || ६ |- | १५ || {{nowrap|{{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]]}} || [[विलियम्स एफ१]] || ५ |- | १६ || {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]]}} || [[हास एफ.१ संघ]] || ३ |- | १७ || {{nowrap|{{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]]}} || [[ऑडी एफ१ संघ]] || २ |- | १८ || {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]]}} || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || १ |- | १९ || {{nowrap|{{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]]}} || [[ऑडी एफ१ संघ]] || ० |- | २० || {{nowrap|{{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]]}} || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || ० |- | २१ || {{nowrap|{{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]]}} || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || ० |- | २२ || {{nowrap|{{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]]}} || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || ० |- class="sortbottom" | colspan="4" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="MCO26_champ"/> |} === कारनिर्माते अजिंक्यपद गुणतालिका === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! संघ !! गुण |- | १ || [[मर्सिडीज-बेंझ]] || २४४ |- | २ || [[स्कुदेरिआ फेरारी]] || १६५ |- | ३ || [[मॅकलारेन]] || ११८ |- | ४ || [[रेड बुल रेसिंग]] || ७२ |- | ५ || [[अल्पाइन एफ१ संघ]] || ४१ |- | ६ || [[रेसिंग बुल्स]] || ३९ |- | ७ || [[हास एफ.१ संघ]] || २१ |- | ८ || [[विलियम्स एफ१]] || ११ |- | ९ || [[ऑडी एफ१ संघ]] || २ |- | १० || [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] || १ |- | ११ || [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] || ० |- class="sortbottom" | colspan="3" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="MCO26_champ"/> |} == हे सुद्धा पहा == # [[फॉर्म्युला वन]] # [[मोनॅको ग्रांप्री]] # [[सर्किट दे मोनॅको]] # [[२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम]] # [[फॉर्म्युला वन ग्रांप्री यादी]] # [[फॉर्म्युला वन चालक अजिंक्यपद यादी]] # [[फॉर्म्युला वन कारनिर्माते अजिंक्यपद यादी]] # [[फॉर्म्युला वन सर्किटांची यादी]] == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} ==तळटीप== {{reflist|group=टीप}} == बाह्य दुवे == * [https://www.formula1.com/en/racing/2026/monaco २०२६ मोनॅको ग्रांप्री – फॉर्म्युला वन अधिकृत पृष्ठ] * [https://www.fia.com/documents/championships/fia-formula-one-world-championship-14/season/season-2026-2072/event/Monaco%20Grand%20Prix मोनॅको ग्रांप्री – एफआयए अधिकृत निर्णयपत्रे] {{माहितीचौकट ग्रांप्री शर्यत | हंगाम = २०२६ | ग्रांप्री = मोनॅको ग्रांप्री | हंगामातील_मागील_शर्यत = २०२६ कॅनेडियन ग्रांप्री | हंगामातील_पुढील_शर्यत = २०२६ बार्सिलोना-कातालुन्या ग्रांप्री | ग्रांप्री_मागील_शर्यत = २०२५ मोनॅको ग्रांप्री | ग्रांप्री_पुढील_शर्यत = २०२७ मोनॅको ग्रांप्री }} {{२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम}} {{फॉर्म्युला वन अजिंक्यपद}} [[वर्ग:मोनॅको ग्रांप्री]] [[वर्ग:२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम]] sg2vjp28dfzs9n131tln2h43g4tj4ru 0 385297 2723297 2722879 2026-10-20T02:37:50Z अभय नातू 206 अभय नातू ने लेख [[२०२६ बहरैन ग्रांप्री]] वरुन [[२०२६ बहरैन ग्रांप्री (मलेशियामध्ये)]] ला हलविला: शीर्षकलेखन संकेत 2722879 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट ग्रांप्री शर्यत माहिती | प्रकार = एफ.१ | देश = मलेशिया | ग्रांप्री = बहरैन ग्रांप्री इन मलेशिया | चित्र = Sepang.svg | चित्र_शीर्षक = सेपांग आंतरराष्ट्रीय सर्किटचा आराखडा | दिनांक = ऑक्टोबर ४ | वर्ष = २०२६ | अधिकृत_नाव = फॉर्म्युला १ गल्फ एअर बहरैन ग्रांप्री इन मलेशिया २०२६ | शर्यत_क्रमांक = १६ | हंगामात_एकूण_शर्यती = २३ | शर्यतीचे_ठिकाण = [[सेपांग आंतरराष्ट्रीय सर्किट]], [[सेपांग]], [[मलेशिया]] | सर्किट_प्रकार = कायमस्वरूपी शर्यत सर्किट | सर्किट_अंतर_किमी = ५.५४३ | सर्किट_अंतर_मैल = ३.४४४ | एकूण_फेऱ्या = ५५ | एकूण_अंतर_किमी = ३०४.८७४ | हवामान = सुरुवातीस जोरदार पाऊस; नंतर दमट व कोरडे होत गेलेले वातावरण | पोल_चालक = [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | पोल_देश = NED | पोल_संघ = [[रेड बुल रेसिंग]] | पोल_वेळ = १:३५.१३० | जलद_चालक = [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | जलद_देश = NED | जलद_संघ = [[रेड बुल रेसिंग]] | जलद_वेळ = १:३८.२२० | जलद_फेरी = ५५ | पहिला_चालक = [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | पहिला_देश = NED | पहिला_संघ = [[रेड बुल रेसिंग]] | दुसरा_चालक = [[किमी आंतोनेली]] | दुसरा_देश = ITA | दुसरा_संघ = [[मर्सिडीज-बेंझ]] | तिसरा_चालक = [[लुइस हॅमिल्टन]] | तिसरा_देश = GBR | तिसरा_संघ = [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | हंगामातील_मागील_शर्यत = २०२६ अझरबैजान ग्रांप्री | हंगामातील_पुढील_शर्यत = २०२६ सिंगापूर ग्रांप्री | ग्रांप्री_मागील_शर्यत = २०२५ बहरैन ग्रांप्री | ग्रांप्री_पुढील_शर्यत = २०२७ बहरैन ग्रांप्री }} '''२०२६ बहरैन ग्रांप्री इन मलेशिया''' (अधिकृत नाव: '''फॉर्म्युला १ गल्फ एअर बहरैन ग्रांप्री इन मलेशिया २०२६''') ही ४ ऑक्टोबर २०२६ रोजी [[मलेशिया]]तील [[सेपांग आंतरराष्ट्रीय सर्किट]]वर झालेली [[फॉर्म्युला वन]] मोटारशर्यत होती. ती [[२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम]]ातील सोळावी फेरी होती. बहरैन ग्रांप्रीच्या नावाने आयोजित झालेली ही शर्यत बहरैनमध्ये न होता मलेशियात घेण्यात आली, ही तिची वैशिष्ट्यपूर्ण बाब होती. प्रादेशिक सुरक्षेच्या परिस्थितीमुळे एप्रिलमधील बहरैन शर्यत न झाल्यानंतर संबंधित सरकारे, फॉर्म्युला वन आणि [[आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ]] यांच्या सहमतीने तिचे आयोजन २–४ ऑक्टोबर रोजी सेपांग येथे करण्यात आले.<ref name="BH26_host"/><ref name="BH26_why"/> [[रेड बुल रेसिंग]]च्या [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]]ने पोल पोझिशनवरून सुरुवात करून [[मर्सिडीज-बेंझ|मर्सिडीज]]च्या [[किमी आंतोनेली]]ला २.३०७ सेकंदांनी मागे टाकत शर्यत जिंकली. [[स्कुदेरिआ फेरारी|फेरारी]]चा [[लुइस हॅमिल्टन]] तिसऱ्या स्थानावर राहिला. सुरुवातीच्या अतिवृष्टीमुळे कार्यक्रम लांबणीवर पडला; पहिल्याच सुरुवातीच्या प्रक्रियेत काही गाड्यांमध्ये वेग व पॉवर युनिटशी संबंधित अडचणी आल्याने प्रक्रिया पुन्हा थांबवण्यात आली. अखेर ५५ फेऱ्यांची शर्यत झाली. व्हर्सटॅपनचा हा २०२६ हंगामातील पहिला विजय तसेच [[रेड बुल फोर्ड पॉवरट्रेन्स]]च्या पॉवर युनिटसह मिळवलेला पहिला ग्रांप्री विजय ठरला.<ref name="BH26_fiarace"/><ref name="BH26_final"/> या सप्ताहांतात '''स्प्रिंट शर्यत नव्हती'''. शुक्रवारी दोन, शनिवारी एक मुक्त सराव सत्र, त्यानंतर तीन टप्प्यांची ग्रांप्री पात्रता फेरी आणि रविवारी मुख्य शर्यत अशी नियमित रचना होती.<ref name="BH26_event"/> == पार्श्वभूमी == === बहरैनमधून मलेशियात स्थलांतर === २०२६ च्या मूळ कार्यक्रमानुसार बहरैन ग्रांप्री ही १० ते १२ एप्रिल या काळात बहरैन आंतरराष्ट्रीय सर्किटवर होणार होती. मध्यपूर्वेतील युद्धजन्य परिस्थिती व वाहतूक-सुरक्षेवरील परिणाम पाहता १४ मार्च रोजी बहरैन आणि सौदी अरेबियातील नियोजित शर्यती एप्रिलमध्ये होणार नसल्याचे घोषित करण्यात आले. त्यावेळी त्यांची जागा भरणारी शर्यत तातडीने ठेवली गेली नाही. नंतर बहरैन व मलेशिया सरकारे, फॉर्म्युला वन व्यवस्थापन आणि एफआयए यांनी एकत्रित व्यवस्था करून २६ जुलै रोजी २०२६ मधील बहरैन ग्रांप्री सेपांग येथे आयोजित करण्याची घोषणा केली.<ref name="BH26_why"/><ref name="BH26_host"/><ref name="BH26_fiahost"/> कार्यक्रमात अझरबैजान व सिंगापूर ग्रांप्री यांच्या दरम्यान २–४ ऑक्टोबरचे स्थान निश्चित झाले. आयोजनस्थळ बदलले असले तरी अधिकृत नावातील '''बहरैन ग्रांप्री''' हा भाग कायम ठेवण्यात आला; त्यामुळे ही शर्यत स्वतंत्र ''मलेशियन ग्रांप्री'' म्हणून नोंदवली गेली नाही. सेपांगने यापूर्वी १९९९ ते २०१७ या कालावधीत मलेशियन ग्रांप्रीचे आयोजन केले होते. नऊ वर्षांनंतर फॉर्म्युला वन कार पुन्हा या सर्किटवर स्पर्धात्मक कार्यक्रमासाठी आल्या.<ref name="BH26_host"/><ref name="BH26_why"/> === सर्किट आणि कार्यक्रम === सेपांग आंतरराष्ट्रीय सर्किटचा वापर ५.५४३ किलोमीटर लांबीच्या आराखड्यात झाला. लांब सरळ रस्ते, वेगवान दिशा-बदलाची वळणे, तापमानामुळे होणारी टायरची झीज आणि उष्णकटिबंधीय पावसाची अनिश्चितता या कारणांनी शर्यतीची रणनीती गुंतागुंतीची बनली. मूळ वेळापत्रकातील मुख्य शर्यत ५६ फेऱ्यांची होती; प्रत्यक्ष अधिकृत निकालात सुरुवातीच्या अडथळ्यांनंतर ५५ फेऱ्या व ३०४.८७४ किलोमीटर अंतर नोंदले गेले.<ref name="BH26_event"/><ref name="BH26_final"/> शुक्रवारी स्थानिक वेळेनुसार १२:३० वाजता पहिला आणि १६:०० वाजता दुसरा मुक्त सराव झाला. शनिवारी १२:३० वाजता तिसरा सराव आणि १६:०० वाजता पात्रता फेरी झाली. रविवारी शर्यतीची नियोजित सुरुवात १५:०० वाजता होती; मात्र पावसामुळे प्रत्यक्ष कार्यक्रमात विलंब झाला.<ref name="BH26_preview"/> === शर्यतीपूर्वीची अजिंक्यपदाची स्थिती === अझरबैजान ग्रांप्री झाल्यानंतर मर्सिडीजचा [[किमी आंतोनेली]] चालक अजिंक्यपदात ३०२ गुणांसह आघाडीवर होता. त्याचा संघसहकारी [[जॉर्ज रसेल]] २३६ गुणांसह दुसऱ्या स्थानावर होता; त्यामुळे दोघांतील अंतर ६६ गुणांचे होते. फेरारीचा [[लुइस हॅमिल्टन]] १९९ गुणांसह तिसऱ्या स्थानावर होता. कारनिर्मात्यांमध्ये मर्सिडीजची ५३८ गुणांसह आघाडी होती; फेरारीचे ३७८ आणि मॅकलारेनचे ३०६ गुण होते. हे आकडे बहरैन ग्रांप्रीपूर्वीच्या गुणांची व शर्यतीत मिळालेल्या गुणांची वजाबाकी करून अधिकृत स्पर्धोत्तर गुणतालिकेतून ठरतात.<ref name="BH26_points"/><ref name="BH26_preview"/> === टायर === [[पिरेली]]ने कोरड्या ट्रॅकसाठी C2 हार्ड (पांढरी पट्टी), C3 मीडियम (पिवळी पट्टी) आणि C4 सॉफ्ट (लाल पट्टी) हे मिश्रण निवडले होते. नियमित सप्ताहांतासाठी प्रत्येक चालकाला हार्डचे २, मीडियमचे ३ आणि सॉफ्टचे ८ संच वाटप करण्यात आले. गरजेनुसार इंटरमीडिएट आणि पूर्ण पावसाळी टायरसुद्धा उपलब्ध होते. सेपांगचा तुलनेने खरबरीत पृष्ठभाग व उच्च तापमानामुळे टायरची उष्णताजन्य झीज अपेक्षित होती; त्यामुळे पावसाअभावी दोन अथवा अधिक पिट-स्टॉपची रणनीती संभवनीय मानली गेली.<ref name="BH26_compound"/><ref name="BH26_pirelli"/> मात्र रविवारी झालेल्या मुसळधार पावसाने सुरुवातीचे सर्व गणित बदलले. पावसासाठी योग्य असलेले इंटरमीडिएट टायर निवडणाऱ्यांना सुरुवातीस फायदा झाला, तर काही चालकांनी ओलसर ट्रॅकवर थेट कोरडे टायर निवडल्याने त्यांना मोठी वेळ गमवावी लागली.<ref name="BH26_race"/> === सहभागी संघ आणि चालक === सप्ताहांतात अकरा संघांच्या प्रत्येकी दोन अशा एकूण २२ शर्यत चालकांनी भाग घेतला. या कार्यक्रमात स्वतंत्र स्प्रिंट ड्रायव्हर किंवा स्प्रिंट-विशिष्ट चालकबदल नव्हता.<ref name="BH26_fir"/> {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! चालक क्रमांक !! चालक !! संघ |- | ३ | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | [[रेड बुल रेसिंग]] |- | ६ | {{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]] | [[रेड बुल रेसिंग]] |- | १२ | {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] |- | ६३ | {{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] |- | १६ | {{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] |- | ४४ | {{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] |- | १ | {{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]] | [[मॅकलारेन]] |- | ८१ | {{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]] | [[मॅकलारेन]] |- | ३० | {{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]] | [[रेसिंग बुल्स]] |- | ४१ | {{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]] | [[रेसिंग बुल्स]] |- | १० | {{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] |- | ४३ | {{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] |- | ८७ | {{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]] | [[हास एफ.१ संघ]] |- | ३१ | {{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]] | [[हास एफ.१ संघ]] |- | २७ | {{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] |- | ५ | {{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] |- | ५५ | {{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] | [[विलियम्स एफ१]] |- | २३ | {{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]] | [[विलियम्स एफ१]] |- | १४ | {{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] |- | १८ | {{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] |- | ११ | {{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] |- | ७७ | {{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] |- class="sortbottom" | colspan="3" style="text-align:center;background-color:#eaecf0" | स्रोत: <ref name="BH26_fir"/> |} == मुक्त सराव सत्रे == === पहिला मुक्त सराव === शुक्रवार, २ ऑक्टोबर रोजी सेपांगमध्ये २०१७ नंतर प्रथमच फॉर्म्युला वन कारचे अधिकृत स्पर्धात्मक सराव सत्र झाले. अनेक चालकांसाठी हा ट्रॅक प्रत्यक्ष चालवण्याचा पहिलाच अनुभव असल्यामुळे संघांनी सुरुवातीच्या फेऱ्यांत टायरच्या पकडीचा व ब्रेकिंग झोनचा अभ्यास केला. [[फ्रान्को कोलापिंटो]] सर्वप्रथम बाहेर पडलेल्या चालकांपैकी होता. बहुतेक संघ मीडियम टायरवर उतरले असताना काहींनी प्रारंभी सॉफ्ट टायर वापरले.<ref name="BH26_fp1"/> रेड बुलचा व्हर्सटॅपन सत्राच्या सुरुवातीपासून वेगवान होता. मर्सिडीजचा रसेल आणि हादजार यांनीही अनुक्रमे सर्वोत्तम वेळ नोंदवण्याचा प्रयत्न केला; मात्र व्हर्सटॅपनने १:३७.५२० अशी फेरी पूर्ण करून पुन्हा आघाडी घेतली. रसेल ०.३८३ सेकंदांनी आणि हादजार ०.७८३ सेकंदांनी मागे राहिले. फेरारीचा लक्लेर चौथा, आंतोनेली पाचवा तर हॅमिल्टन सहावा राहिला.<ref name="BH26_fp1"/> मर्सिडीजने सर्किटसाठी अद्ययावत भाग वापरले आणि पेट्रोनासच्या सन्मानार्थ विशेष रंगसंगती दाखवली. मॅकलारेनने दोन्ही कारवर वेगवेगळ्या मागील विंगची चाचणी घेतली. आंतोनेलीची एक फेरी ट्रॅकबाहेर गेल्याने बाधित झाली. अतिउष्ण पृष्ठभागामुळे टायरच्या दीर्घ वापरातील कामगिरी हाही महत्त्वाचा प्रश्न होता.<ref name="BH26_fp1"/> === पहिल्या मुक्त सरावाचे निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! सर्वोत्तम फेरी !! फेऱ्या |- | १ | ३ | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | १:३७.५२० | २३ |- | २ | ६३ | {{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | १:३७.९०३ | २५ |- | ३ | ६ | {{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | १:३८.३०३ | २३ |- | ४ | १६ | {{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | १:३८.३६७ | २५ |- | ५ | १२ | {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | १:३८.५८० | २३ |- | ६ | ४४ | {{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | १:३८.५९० | २१ |- | ७ | १० | {{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | १:३८.७१५ | २२ |- | ८ | ३० | {{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]] | [[रेसिंग बुल्स]] | १:३९.१०६ | २२ |- | ९ | ४१ | {{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]] | [[रेसिंग बुल्स]] | १:३९.१९७ | २७ |- | १० | २७ | {{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | १:३९.२११ | २३ |- | ११ | ८१ | {{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]] | [[मॅकलारेन]] | १:३९.२७६ | २३ |- | १२ | १ | {{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]] | [[मॅकलारेन]] | १:३९.२९३ | २१ |- | १३ | ५ | {{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | १:३९.५४८ | २५ |- | १४ | १४ | {{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | १:३९.६८३ | २२ |- | १५ | ३१ | {{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | १:४०.१५८ | २३ |- | १६ | ८७ | {{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | १:४०.३११ | २३ |- | १७ | २३ | {{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]] | [[विलियम्स एफ१]] | १:४०.३२१ | २२ |- | १८ | १८ | {{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | १:४०.४१३ | १९ |- | १९ | ४३ | {{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | १:४०.५३१ | २२ |- | २० | ५५ | {{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] | [[विलियम्स एफ१]] | १:४०.६०५ | २५ |- | २१ | ७७ | {{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | १:४०.८०० | २३ |- | २२ | ११ | {{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | १:४०.८२० | २४ |- class="sortbottom" | colspan="6" style="text-align:center;background-color:#eaecf0" | स्रोत: <ref name="BH26_fir"/> |} === दुसरा मुक्त सराव === त्याच दिवशी दुपारी १६:०० वाजता सुरू झालेल्या दुसऱ्या सत्रात काळे ढग आणि पावसाची मोठी शक्यता असल्यामुळे जवळजवळ संपूर्ण क्षेत्राने सुरुवातीपासून गाड्या ट्रॅकवर आणल्या. व्हर्सटॅपनने प्रारंभी १:३७.७८५ अशी वेळ नोंदवली; मात्र सॉफ्ट टायरचा वापर वाढल्यानंतर निकाल बदलत गेले. लक्लेरने १:३७.५२८ नोंदवून अव्वल स्थान मिळवले. हादजार केवळ ०.०९९ आणि नॉरिस ०.१३७ सेकंदांनी मागे राहिले. व्हर्सटॅपनने या सत्रात सॉफ्ट टायरवर पात्रता-शैलीचा वेगवान प्रयत्न केला नव्हता.<ref name="BH26_fp2"/> गॅब्रिएल बोर्तोलेतोची वेगवान फेरी सुरू असताना त्याला हॅमिल्टनच्या तुलनेने मंद गाडीमुळे चुकवण्याची हालचाल करावी लागली. पंचांनी घटनेची चौकशी करून हॅमिल्टनला इशारा दिला आणि फेरारी संघाला वेळेत सूचना न दिल्याबद्दल १०,००० युरो दंड ठोठावला. हा प्रकार शर्यतीच्या पात्रतेमधील दंड नव्हता.<ref name="BH26_hamwarn"/><ref name="BH26_fp2"/> सत्राच्या अखेरच्या दोन मिनिटांत बोर्तोलेतोची ऑडी ट्रॅकच्या बाजूला थांबली. परिणामी पिवळे झेंडे आणि नंतर व्हर्च्युअल सेफ्टी कार लागू झाली. अपेक्षित पाऊस सत्रात आला नाही; त्यामुळे संघांना कोरड्या टायरवर दीर्घ धावांचा अभ्यास करता आला. आंतोनेलीची एक फेरी ट्रॅकच्या सीमारेषा ओलांडल्याने रद्द झाली. शुक्रवारचा हा सराव टायर झिजेच्या माहितीसाठी महत्त्वाचा ठरला.<ref name="BH26_fp2"/> === दुसऱ्या मुक्त सरावाचे निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! सर्वोत्तम फेरी !! फेऱ्या |- | १ | १६ | {{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | १:३७.५२८ | २९ |- | २ | ६ | {{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | १:३७.६२७ | २३ |- | ३ | १ | {{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]] | [[मॅकलारेन]] | १:३७.६६५ | २५ |- | ४ | ३ | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | १:३७.७८५ | २० |- | ५ | ४४ | {{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | १:३७.८३३ | २८ |- | ६ | ८१ | {{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]] | [[मॅकलारेन]] | १:३७.८९९ | २६ |- | ७ | ६३ | {{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | १:३८.०२० | २८ |- | ८ | १२ | {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | १:३८.०६० | २८ |- | ९ | ३० | {{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]] | [[रेसिंग बुल्स]] | १:३८.४९६ | ३० |- | १० | १० | {{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | १:३८.५८८ | २९ |- | ११ | ४१ | {{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]] | [[रेसिंग बुल्स]] | १:३८.८८० | ३३ |- | १२ | ५ | {{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | १:३९.०५१ | २५ |- | १३ | २७ | {{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | १:३९.१०९ | ३० |- | १४ | ३१ | {{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | १:३९.३६१ | २९ |- | १५ | १४ | {{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | १:३९.४७८ | २८ |- | १६ | ८७ | {{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | १:३९.७०६ | ३० |- | १७ | ५५ | {{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] | [[विलियम्स एफ१]] | १:३९.९३० | ३१ |- | १८ | १८ | {{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | १:४०.१५० | २६ |- | १९ | ७७ | {{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | १:४०.१८६ | २७ |- | २० | २३ | {{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]] | [[विलियम्स एफ१]] | १:४०.२२१ | ३० |- | २१ | ११ | {{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | १:४०.९३८ | २८ |- | २२ | ४३ | {{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | १:४३.३९१ | ३१ |- class="sortbottom" | colspan="6" style="text-align:center;background-color:#eaecf0" | स्रोत: <ref name="BH26_fir"/> |} === तिसरा मुक्त सराव === शनिवारच्या अखेरच्या सरावात मर्सिडीजचा आंतोनेली सर्वात वेगवान ठरला. सत्राच्या पहिल्या अर्ध्यात अनेक संघांनी मीडियम किंवा हार्ड मिश्रण वापरले, तर काही चालकांनी लवकर सॉफ्ट टायर लावले. फेरारीच्या लक्लेरने हार्ड टायरवर सुरुवातीची महत्त्वाची वेळ नोंदवली. नॉरिसने ती सुधारली; परंतु नंतर वेळापत्रकात व्यत्यय आला.<ref name="BH26_fp3"/> [[ऑलिव्हर बेअरमन]]च्या हास गाडीचा छोटा तुकडा ट्रॅकवर पडल्याने सत्र थोडावेळ लाल झेंड्याने थांबवण्यात आले. ट्रॅक स्वच्छ झाल्यावर अनेक चालक एकाच वेळी बाहेर पडल्याने वाहतूक वाढली आणि वेगवान फेऱ्यांमध्ये अडथळे निर्माण झाले. त्यानंतर आंतोनेलीने १:३६.३०२ अशी वेळ नोंदवली. व्हर्सटॅपन दुसऱ्या, हादजार तिसऱ्या तर रसेल चौथ्या स्थानावर राहिला. अंतिम सरावातील वेग पाहता मर्सिडीज, रेड बुल आणि फेरारीमधील पोल पोझिशनची लढत महत्त्वाची ठरण्याची शक्यता निर्माण झाली.<ref name="BH26_fp3"/> === तिसऱ्या मुक्त सरावाचे निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! सर्वोत्तम फेरी !! फेऱ्या |- | १ | १२ | {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | १:३६.३०२ | १२ |- | २ | ३ | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | १:३६.५८० | १२ |- | ३ | ६ | {{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | १:३६.८६० | १५ |- | ४ | ६३ | {{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | १:३६.९१२ | ११ |- | ५ | १६ | {{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | १:३७.०१६ | १९ |- | ६ | ४४ | {{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | १:३७.०४१ | १५ |- | ७ | १ | {{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]] | [[मॅकलारेन]] | १:३७.१६१ | १५ |- | ८ | ८१ | {{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]] | [[मॅकलारेन]] | १:३७.३६६ | १६ |- | ९ | ४३ | {{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | १:३७.९२० | २० |- | १० | ४१ | {{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]] | [[रेसिंग बुल्स]] | १:३८.०८४ | २४ |- | ११ | ५ | {{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | १:३८.२०४ | १५ |- | १२ | १४ | {{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | १:३८.२२३ | १३ |- | १३ | १० | {{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | १:३८.२४१ | २० |- | १४ | ३१ | {{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | १:३८.२५२ | १२ |- | १५ | ३० | {{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]] | [[रेसिंग बुल्स]] | १:३८.२६६ | १७ |- | १६ | २७ | {{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | १:३८.३५६ | १४ |- | १७ | ८७ | {{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | १:३८.६९२ | १२ |- | १८ | ५५ | {{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] | [[विलियम्स एफ१]] | १:३८.७१६ | २१ |- | १९ | १८ | {{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | १:३८.८११ | १२ |- | २० | २३ | {{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]] | [[विलियम्स एफ१]] | १:३९.०४९ | १८ |- | २१ | ७७ | {{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | १:३९.९३१ | १४ |- | २२ | ११ | {{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | १:४०.२२३ | २० |- class="sortbottom" | colspan="6" style="text-align:center;background-color:#eaecf0" | स्रोत: <ref name="BH26_fir"/> |} == मुख्य ग्रांप्री पात्रता फेरी == शनिवार, ३ ऑक्टोबर रोजी १६:०० वाजता तीन भागांत मुख्य पात्रता फेरी झाली. प्रत्येक भागातील सर्वात मंद चालक बाद होऊन शेवटच्या फेरीत दहा चालक पोल पोझिशनसाठी शिल्लक राहिले. सेपांग येथे २०१७ नंतर झालेली ही पहिली फॉर्म्युला वन पात्रता फेरी होती. शुक्रवारच्या दोन सरावांत व्हर्सटॅपन व लक्लेर आणि शनिवारच्या सरावात आंतोनेली अव्वल आल्याने संभाव्य पोल विजेत्याबाबत स्पष्ट अंदाज नव्हता.<ref name="BH26_qual"/> === फेरी १ === पहिल्या भागात हास संघाच्या गाड्या सुरुवातीला बाहेर पडल्या. बाकी चालकांपैकी बहुतांश सॉफ्ट टायरवर होते; फेरारी आणि ऑडीने मीडियम मिश्रण वापरले. आंतोनेलीच्या सुरुवातीच्या आघाडीनंतर व्हर्सटॅपनने १:३६.४७७ अशी वेळ नोंदवून पहिले स्थान मिळवले. हॅमिल्टनने १:३६.५९५, लक्लेरने १:३६.७३० आणि हादजारने १:३६.८९८ अशी कामगिरी केली. मधल्या भागातील वाहतूक कमी झाल्यावर शेवटच्या प्रयत्नांत काही चालकांनी स्थान सुधारले.<ref name="BH26_qual"/> हल्केनबर्ग अवघ्या ०.०८७ सेकंदांनी पुढील फेरीत प्रवेश चुकवून सतरावा राहिला. त्याच्यासह बेअरमन, ओकन, अल्बोन, बोट्टास आणि पेरेझ बाद झाले. बोर्तोलेतोने चांगली फेरी देऊन पुढील भागात प्रवेश मिळवला, तर स्ट्रोलने शेवटच्या प्रयत्नात वेळ सुधारून आपला सहभाग टिकवला.<ref name="BH26_qual"/> === फेरी २ === दुसऱ्या भागात व्हर्सटॅपनने १:३५.६९६ अशी वेळ देऊन पुन्हा पहिले स्थान मिळवले आणि १ मिनिट ३६ सेकंदांपेक्षा कमी वेळेत फेरी पूर्ण करणारा या भागातील पहिला चालक बनला. मर्सिडीजच्या आंतोनेलीने १:३५.९५९ नोंदवून पुढे प्रगती केली. लक्लेर, पियास्त्री, हॅमिल्टन, नॉरिस आणि हादजार यांनीही अंतिम दहामध्ये स्थान निश्चित केले. गॅस्ली आणि बोर्तोलेतो यांनी मोठ्या संघांमधील स्पर्धेत अंतिम फेरी गाठली.<ref name="BH26_qual"/> लॉसन अकरावा, अलोन्सो बारावा, सायेन्स तेरावा आणि स्ट्रोल चौदावा राहिले. कोलापिंटो व लिंडब्लाड यांनी पूर्वनिश्चित ग्रिड दंडांच्या पार्श्वभूमीवर या भागात वेळ नोंदवली नाही; त्यांची नोंद पंधराव्या आणि सोळाव्या क्रमांकावर झाली.<ref name="BH26_qual"/> === फेरी ३ === शेवटच्या दहा चालकांच्या लढतीत व्हर्सटॅपनने सुरुवातीलाच वेगवान फेरी दिली. फेरारीच्या हॅमिल्टनने आपली वेळ सुधारली आणि रेड बुलच्या हादजारला दुसऱ्या स्थानावरून खाली ढकलले. आंतोनेलीच्या अंतिम प्रयत्नाने त्याला चौथ्या स्थानावर पोहोचवले; परंतु व्हर्सटॅपनला मागे टाकणे शक्य झाले नाही.<ref name="BH26_qual"/> व्हर्सटॅपनने अखेरीस '''१:३५.१३०''' नोंदवून २०२६ हंगामातील पहिली पोल पोझिशन मिळवली. हॅमिल्टन ०.२९८ सेकंदांनी मागे दुसरा, हादजार ०.४२८ सेकंदांनी मागे तिसरा तर आंतोनेली चौथा ठरला. लक्लेर पाचवा, नॉरिस सहावा, पियास्त्री सातवा, रसेल आठवा, गॅस्ली नववा आणि बोर्तोलेतो दहावा राहिला. या वेळा पात्रतेतील क्रम दर्शवतात; ग्रिड दंडांनंतर सुरुवातीची क्रमवारी बदलली.<ref name="BH26_qual"/> === मुख्य पात्रता फेरीचे निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! फेरी १ !! फेरी २ !! फेरी ३ |- | १ | ३ | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | १:३६.४७७ | १:३५.६९६ | १:३५.१३० |- | २ | ४४ | {{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | १:३६.५९५ | १:३६.०३२ | १:३५.४२८ |- | ३ | ६ | {{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | १:३६.८९८ | १:३६.१९२ | १:३५.५५८ |- | ४ | १२ | {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | १:३७.०४१ | १:३५.९५९ | १:३५.६३१ |- | ५ | १६ | {{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | १:३६.७३० | १:३५.९७० | १:३५.६६६ |- | ६ | १ | {{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]] | [[मॅकलारेन]] | १:३७.०९२ | १:३६.१७३ | १:३५.७५७ |- | ७ | ८१ | {{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]] | [[मॅकलारेन]] | १:३६.८५२ | १:३६.०२० | १:३५.७६२ |- | ८ | ६३ | {{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | १:३७.२६४ | १:३६.२४५ | १:३५.८७१ |- | ९ | १० | {{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | १:३७.१७४ | १:३६.४१० | १:३७.२१० |- | १० | ५ | {{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | १:३७.१०६ | १:३६.८१४ | १:३७.६७३ |- | ११ | ३० | {{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]] | [[रेसिंग बुल्स]] | १:३७.३३२ | १:३७.०२३ | — |- | १२ | १४ | {{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | १:३७.७२१ | १:३७.२२० | — |- | १३ | ५५ | {{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] | [[विलियम्स एफ१]] | १:३७.६५१ | १:३७.५२७ | — |- | १४ | १८ | {{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | १:३७.७२९ | १:३७.५६६ | — |- | १५ | ४३ | {{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | १:३७.१७९ | — | — |- | १६ | ४१ | {{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]] | [[रेसिंग बुल्स]] | १:३७.८८३ | — | — |- | १७ | २७ | {{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | १:३७.९७० | — | — |- | १८ | ८७ | {{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | १:३७.९८० | — | — |- | १९ | ३१ | {{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | १:३८.२३३ | — | — |- | २० | २३ | {{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]] | [[विलियम्स एफ१]] | १:३८.६०० | — | — |- | २१ | ७७ | {{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | १:३८.६११ | — | — |- | २२ | ११ | {{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | १:३८.९३३ | — | — |- class="sortbottom" | colspan="7" style="text-align:center;background-color:#eaecf0" | स्रोत: <ref name="BH26_qdata"/> |} === शर्यतीची अधिकृत सुरुवातीची क्रमवारी === हादजारने पॉवर युनिटच्या नियोजित मर्यादेपेक्षा अधिक घटक वापरल्यामुळे त्याला पाच स्थानांची शिक्षा झाली. त्यामुळे पात्रतेतील तिसऱ्या क्रमांकावर असूनही तो आठव्या ग्रिड स्थानावर गेला. [[फ्रान्को कोलापिंटो]]ला मागील अझरबैजान शर्यतीतील धडकेबद्दल पाच स्थानांचा दंड आणि अतिरिक्त पॉवर युनिट घटकासाठी आणखी दहा स्थानांचा दंड लागू होता. [[आर्विड लिंडब्लाड]]ला अनेक अतिरिक्त पॉवर युनिट घटकांमुळे एकत्रित ३० स्थानांचा दंड होता. त्यामुळे कोलापिंटो २१व्या आणि लिंडब्लाड २२व्या स्थानावर गेले.<ref name="BH26_grid"/> [[लान्स स्ट्रोल]]ला पात्रतेदरम्यान सेफ्टी कार रेषांदरम्यान कमाल वेळेबाबत दिलेल्या निर्देशांचे दोनदा पालन न केल्याबद्दल इशारे देण्यात आले. त्या प्रकरणांत त्याला शर्यतीच्या ग्रिडवरील स्थान घटवणारी शिक्षा झाली नाही. पात्रतेतील काही फेऱ्या ट्रॅक-सीमारेषेच्या उल्लंघनामुळे रद्द झाल्या.<ref name="BH26_fir"/> {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! सुरुवातीचे स्थान ! कार क्र. ! चालक ! कारनिर्माता |- | १ | ३ | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | [[रेड बुल रेसिंग]] |- | २ | ४४ | {{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] |- | ३ | १२ | {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] |- | ४ | १६ | {{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] |- | ५ | १ | {{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]] | [[मॅकलारेन]] |- | ६ | ८१ | {{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]] | [[मॅकलारेन]] |- | ७ | ६३ | {{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] |- | ८ | ६ | {{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]] | [[रेड बुल रेसिंग]] |- | ९ | १० | {{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] |- | १० | ५ | {{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] |- | ११ | ३० | {{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]] | [[रेसिंग बुल्स]] |- | १२ | १४ | {{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] |- | १३ | ५५ | {{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] | [[विलियम्स एफ१]] |- | १४ | १८ | {{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] |- | १५ | २७ | {{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] |- | १६ | ८७ | {{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]] | [[हास एफ.१ संघ]] |- | १७ | ३१ | {{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]] | [[हास एफ.१ संघ]] |- | १८ | २३ | {{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]] | [[विलियम्स एफ१]] |- | १९ | ७७ | {{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] |- | २० | ११ | {{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] |- | २१ | ४३ | {{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] |- | २२ | ४१ | {{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]] | [[रेसिंग बुल्स]] |- class="sortbottom" | colspan="4" style="text-align:center;background-color:#eaecf0" | स्रोत: <ref name="BH26_grid"/> |} == मुख्य शर्यत == === नियोजित सुरुवातीपूर्वी मुसळधार पाऊस === रविवार, ४ ऑक्टोबर रोजी शर्यतीपूर्वी सेपांगवर तीव्र पाऊस आणि मेघगर्जना झाल्याने ट्रॅकवरील अनेक भागांत मोठ्या प्रमाणात पाणी साचले. नियोजित स्थानिक वेळ १५:०० वाजण्यापूर्वीच शर्यत नियंत्रणाने प्रारंभ पुढे ढकलला. वैद्यकीय गाडीने केलेल्या तपासणीत साचलेल्या पाण्यामुळे घसरण्याचा धोका आढळला. सुरुवातीला काही वळणांमध्ये परिस्थिती विशेषतः प्रतिकूल होती; ट्रॅकवरील कर्मचारी पाणी दूर करत राहिले. थोड्या वेळाने पाऊस कमी झाला आणि पहिली फॉर्मेशन फेरी १५:४० वाजता घेण्याचे जाहीर झाले.<ref name="BH26_race"/><ref name="BH26_fiarace"/> सर्व २२ गाड्या मध्यवर्ती पावसाळी (इंटरमीडिएट) टायरवर सेफ्टी कारच्या मागे निघाल्या. पहिल्या प्रक्रियेत हादजार वळण २ जवळ घसरून खडीच्या पट्ट्यात गेला; त्याला परत येता आले. व्हर्सटॅपन आणि हॅमिल्टनसह अनेक चालकांनी वेग वाढवताना शक्ती उपलब्ध न होणे अथवा पॉवर युनिटमधील सॉफ्टवेअर-संबंधित अडचणी नोंदवल्या. हॅमिल्टनची कार काही काळ थांबल्यामुळे त्याची गाडी इतरांपासून मागे पडली. अनेक गाड्यांचा वेग अनपेक्षितपणे कमी झाल्याने शर्यत नियंत्रणाने पहिली सुरुवातीची प्रक्रिया स्थगित केली, लाल झेंडा दाखवला आणि सर्व कार पिट-लेनमध्ये परत बोलावल्या.<ref name="BH26_race"/> === दुसरी प्रारंभ-प्रक्रिया आणि टायरवरील मतभेद === दुसरा प्रयत्न १६:३३ वाजता नियोजित झाला आणि मूळ अधिकृत ग्रिड स्थानांवरूनच सुरुवात करण्याचा निर्णय झाला. दरम्यान ट्रॅक कोरडा होत असल्यामुळे टीमसमोर महत्त्वाचा प्रश्न होता—इंटरमीडिएट वापरून तात्काळ पकड मिळवायची की स्लिक टायरवर नंतरचा संभाव्य फायदा घ्यायचा. व्हर्सटॅपन, आंतोनेली आणि रसेल यांच्यासह काही चालक इंटरमीडिएटवर राहिले. फेरारीच्या हॅमिल्टन व लक्लेरने तसेच इतर काही चालकांनी सॉफ्ट निवडले; मॅकलारेनच्या नॉरिस-पियास्त्रीने मीडियम वापरले.<ref name="BH26_race"/> सेफ्टी कारच्या मागील फेऱ्यांत गॅस्ली वळण ५ जवळ ट्रॅकबाहेर घसरला, मात्र कार ताब्यात घेऊन परतला. पेरेझने एका फेरीनंतर पिट-स्टॉप घेऊन इंटरमीडिएट टायर लावले. पुढील फेरीत पियास्त्री, बोर्तोलेतो, स्ट्रोल आणि हल्केनबर्ग यांनीही त्याच प्रकारात बदल केला. त्यानंतर सेफ्टी कार पिटमध्ये आली आणि मुख्य शर्यतीसाठी स्थिर ग्रिडवरून हिरवा प्रारंभ देण्यात आला. स्थगिती आणि अतिरिक्त प्रक्रियेमुळे नियोजित ५६ ऐवजी अखेरीस ५५ फेऱ्यांची शर्यत नोंदवण्यात आली.<ref name="BH26_race"/><ref name="BH26_final"/> === प्रारंभीच्या फेऱ्या : मर्सिडीजची आघाडी === सिग्नल बंद होताच मर्सिडीजच्या आंतोनेली आणि रसेल यांनी वेगाने सुरुवात केली आणि व्हर्सटॅपनला मागे टाकले. लॉसननेही चांगली सुरुवात करून तिसऱ्या स्थानापर्यंत मजल मारली आणि व्हर्सटॅपनशी स्थानासाठी चुरस निर्माण झाली. हादजार पाचव्या स्थानावर पोहोचला. स्लिक टायरवरील हॅमिल्टन आणि लक्लेर मात्र अतिशय कमी पकडीमुळे झपाट्याने मागे पडले. लक्लेरने लवकरच इंटरमीडिएट लावण्याचा निर्णय घेतला; हॅमिल्टनने सुरुवातीचा निर्णय काही काळ कायम ठेवला.<ref name="BH26_race"/> आंतोनेलीने सुरुवातीला आघाडी वाढवली होती; परंतु ट्रॅकवरील परिस्थितीला अनुरूप वेग गाठलेल्या व्हर्सटॅपनने रसेलचा पाठलाग करून वळण ४ येथे त्याला मागे टाकले. हादजारने शेवटच्या वळणाजवळ लॉसनला मागे टाकले. आणखी मागे ओकनने काही स्थानांची वाढ नोंदवली. गॅब्रिएल बोर्तोलेतोने स्वतःच्या ऑडीमधून धूर दिसत असल्याची माहिती दिली, तर लक्लेरची पुढील विंग हल्केनबर्गशी झालेल्या संपर्कामुळे खराब झाली होती; त्यामुळे त्याच्या दुरुस्तीच्या पिट-स्टॉपला अधिक वेळ लागला.<ref name="BH26_race"/> === बोट्टासचा अपघात आणि पहिली सेफ्टी कार === आठव्या फेरीच्या शेवटी आंतोनेली शेवटच्या वळणावर किंचित बाहेर गेला आणि व्हर्सटॅपनला त्याच्या जवळ पोहोचण्याची संधी मिळाली. याच सुमारास स्लिक टायरवरील [[वालट्टेरी बोट्टास]]ची कॅडिलॅक शेवटच्या सेक्टरमध्ये फिरून ट्रॅकबाहेर अडकली. ती सुरक्षितरीत्या हटवण्यासाठी सेफ्टी कार लागू करण्यात आली.<ref name="BH26_race"/> सेफ्टी कारच्या काळात बहुतांश इंटरमीडिएट चालकांनी स्लिक टायर लावले. मर्सिडीजने वेळीच आंतोनेलीचा पिट-स्टॉप करून त्याला व्हर्सटॅपनच्या पुढे ठेवले; रसेलचीही क्रमवारी कायम राहिली. सुरुवातीला स्लिक टायर लावणाऱ्या काही चालकांना शर्यतीचा प्रारंभिक भाग गमवावा लागला होता, पण आता सर्व कार वेगवान कोरड्या टायरवर आल्याने स्पर्धेचे संतुलन बदलले.<ref name="BH26_race"/><ref name="BH26_raceteams"/> === पुनःसुरुवात आणि व्हर्सटॅपनची निर्णायक आघाडी === सेफ्टी कार पिटमध्ये गेल्यानंतर तेराव्या फेरीकडे जाताना व्हर्सटॅपनने आंतोनेलीचा स्लिपस्ट्रीम वापरला आणि वळण १ च्या बाहेरून हल्ला करून वळण २ पर्यंत आघाडी मिळवली. रसेलने या दोघांतील चुरशीचा फायदा घेत वळण ५ येथे आंतोनेलीला मागे टाकून दुसरे स्थान मिळवले. काही वेळाने आंतोनेलीने पुन्हा रसेलचा पाठलाग केला. एकविसाव्या फेरीत वळण ४ येथे तो रसेलच्या पुढे गेला आणि दुसऱ्या स्थानावर परतला. व्हर्सटॅपन दरम्यान सातत्याने वेगवान फेऱ्या नोंदवत त्यांच्यापासून दूर जात होता.<ref name="BH26_race"/> याच टप्प्यात बोर्तोलेतो व सायेन्स यांच्यात वळण २ येथे धडक झाली. सायेन्सची गाडी फिरली आणि तो गुण मिळवण्याच्या संधीपासून दूर गेला; बोर्तोलेतोची कारही दुरुस्तीसाठी पिटमध्ये गेली. पंचांनी पुढे बोर्तोलेतोला धडकेस जबाबदार धरून दहा सेकंदांची वेळ-शिक्षा दिली.<ref name="BH26_bort"/> === फेरारीची पुनरागमनाची रणनीती === सुरुवातीला स्लिक टायरची निवड चुकल्यामुळे मागे पडलेल्या हॅमिल्टनने ट्रॅकवरील परिस्थिती सुधारताच अनेक चालकांना मागे टाकण्यास सुरुवात केली. त्याने लिंडब्लाड, ओकन आणि लॉसन यांना पार करून पाचव्या स्थानावर मजल मारली. दुसरीकडे लक्लेरनेही आधी झालेल्या पुढील विंगच्या दुरुस्तीची वेळ भरून काढण्यासाठी झगडत गुण मिळवण्याच्या स्थानांमध्ये प्रगती केली. दोघांनीही वेगाने पुढे आलेल्या पियास्त्री आणि इतर चालकांसह मध्यभागात उल्लेखनीय चुरस निर्माण केली.<ref name="BH26_race"/><ref name="BH26_raceteams"/> आंतोनेलीने एका फेरीत शेवटच्या वळणाजवळ कर्बला धडक दिल्यावर विंग तपासण्यास सांगितले. मर्सिडीजच्या दोन्ही चालकांमध्ये टायर व रणनीतीबाबत संदेश सुरू होते. रसेलने ३३व्या फेरीत आपला नियोजित थांबा घेतला; पुढील फेरीत व्हर्सटॅपन व आंतोनेली यांनीही सॉफ्ट टायर लावले. या टप्प्यानंतर व्हर्सटॅपनकडे आघाडी होती, तर मर्सिडीजसाठी परस्पर स्थानांतील लढत आणि टायरचे आयुष्य महत्त्वाचे ठरले.<ref name="BH26_race"/> === अल्बोनची माघार, व्हर्च्युअल सेफ्टी कार आणि दुसरी सेफ्टी कार === ४३व्या फेरीत [[अलेक्झांडर अल्बोन]]ची विलियम्स ट्रॅकवर थांबल्यामुळे प्रथम व्हर्च्युअल सेफ्टी कार लागू करण्यात आली. या काळात व्हर्सटॅपन आणि हॅमिल्टन यांनी टायर बदलण्याचा निर्णय घेतला. व्हर्सटॅपन बाहेर पडताना तात्पुरता आंतोनेलीच्या मागे गेला; मात्र पुढील फेरीत आंतोनेलीसह रसेलनेही नवीन टायर घेतल्याने त्याला पुन्हा पहिले स्थान मिळाले. अल्बोनची कार दूर नेण्याच्या कामामुळे पूर्ण सेफ्टी कार लागू झाली आणि काही संघांनी आणखी पिट-स्टॉप घेतले.<ref name="BH26_race"/> सेफ्टी कारच्या मागे गाड्या हळूहळू एकत्र आल्यावर रसेलची मर्सिडीज मुख्य सरळ रस्त्यावर वळण १ पूर्वी यांत्रिक बिघाडाने थांबली. तो ४९ फेऱ्या पूर्ण करून शर्यतीतून बाहेर पडला; हा निकाल त्याच्या अजिंक्यपदाच्या आव्हानासाठी महत्त्वाचा धक्का ठरला. त्याच भागात पुढील कारचा वेग कमी झाल्याचे उशिरा लक्षात आल्याने नॉरिसने जोरात ब्रेक लावून धडक टाळण्यासाठी गाडी कर्बवरून खडीच्या भागाकडे वळवली. परिणामी त्याची क्रमवारी घसरली. पंचांनी पुढे त्याचे अनियमित वाहनचालन म्हणून मूल्यमापन करून लेखी तंबी दिली; मात्र सुरक्षित पुनःप्रवेश व संभाव्य ओव्हरटेक प्रकरणांमध्ये वेगळी शिक्षा केली नाही.<ref name="BH26_race"/><ref name="BH26_norris"/> === अंतिम पुनःसुरुवात आणि निकाल === दुसरी सेफ्टी कार पिटमध्ये आल्यावर व्हर्सटॅपनने आपली आघाडी राखली. आंतोनेली दुसरा, हादजार तिसरा, हॅमिल्टन चौथा आणि लक्लेर पाचवा अशा क्रमाने लढत सुरू झाली. त्यानंतर हॅमिल्टनने वळण १ येथे हादजारला मागे टाकून तिसरे स्थान मिळवले; पुढील फेरीत लक्लेरनेही हादजारला मागे टाकले. हादजार पाचव्या स्थानावर घसरला, पण गुण मिळवण्यात यशस्वी ठरला. पियास्त्री सहावा, लॉसन सातवा आणि अलोन्सो आठवा राहिला.<ref name="BH26_race"/><ref name="BH26_fiarace"/> अंतिम फेरीत हल्केनबर्गला लिंडब्लाडने मागे टाकले; लिंडब्लाडला दहाव्या स्थानाचा एक गुण मिळाला, तर हल्केनबर्ग अकरावा राहिला. नॉरिस नवव्या स्थानावर शर्यत संपवू शकला. व्हर्सटॅपनने ५५ फेऱ्यांनंतर १:४७:१४.८०८ या वेळेत विजय मिळवला आणि अखेरच्या ५५व्या फेरीत १:३८.२२० अशी सर्वात वेगवान फेरी नोंदवली. आंतोनेली २.३०७ सेकंदांनी मागे दुसरा आणि हॅमिल्टन ४.९१९ सेकंदांनी मागे तिसरा राहिला. रसेल, अल्बोन आणि बोट्टास यांनी पूर्ण अंतर पार केले नाही; अधिकृत वर्गवारीत अल्बोन व बोट्टास ''वर्गीकृत नाहीत'' या गटात तर रसेल विसाव्या स्थानावर आहे.<ref name="BH26_final"/><ref name="BH26_fast"/> === मुख्य शर्यतीचे निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! कार क्र. !! चालक !! संघ !! फेऱ्या !! वेळ / अंतर / स्थिती !! गुण |- | १ | ३ | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | ५५ | १:४७:१४.८०८ | २५ |- | २ | १२ | {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | ५५ | +२.३०७ | १८ |- | ३ | ४४ | {{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | ५५ | +४.९१९ | १५ |- | ४ | १६ | {{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | ५५ | +७.२५८ | १२ |- | ५ | ६ | {{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | ५५ | +८.५७१ | १० |- | ६ | ८१ | {{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]] | [[मॅकलारेन]] | ५५ | +९.४५४ | ८ |- | ७ | ३० | {{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]] | [[रेसिंग बुल्स]] | ५५ | +१२.७५३ | ६ |- | ८ | १४ | {{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | ५५ | +१३.३७२ | ४ |- | ९ | १ | {{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]] | [[मॅकलारेन]] | ५५ | +१३.९९३ | २ |- | १० | ४१ | {{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]] | [[रेसिंग बुल्स]] | ५५ | +१५.९२८ | १ |- | ११ | २७ | {{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | ५५ | +१७.४०४ | ० |- | १२ | १८ | {{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | ५५ | +१८.०५२ | ० |- | १३ | ४३ | {{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | ५५ | +१८.९९७ | ० |- | १४ | ८७ | {{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | ५५ | +२२.३०५ | ० |- | १५ | ३१ | {{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | ५५ | +२२.५३२ | ० |- | १६ | १० | {{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | ५५ | +२३.३१५ | ० |- | १७ | ५५ | {{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] | [[विलियम्स एफ१]] | ५५ | +२५.४३१ | ० |- | १८ | ५ | {{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | ५५ | +२८.२३३ | ० |- | १९ | ११ | {{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | ५५ | +२९.३१० | ० |- | २० | ६३ | {{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | ४९ | माघार | ० |- | NC | २३ | {{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]] | [[विलियम्स एफ१]] | ४१ | माघार | ० |- | NC | ७७ | {{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | ७ | माघार | ० |- class="sortbottom" | colspan="7" style="text-align:center;background-color:#eaecf0" | स्रोत: <ref name="BH26_final"/> |} * '''NC''' म्हणजे अधिकृतरीत्या वर्गीकृत न झालेला चालक; '''माघार''' ही शर्यत पूर्ण न केल्याची स्थिती दर्शवते. रसेलचे ४९ फेऱ्यांवरील विसावे स्थान आणि अल्बोन-बोट्टास यांची ''NC'' नोंद एफआयएच्या अंतिम वर्गवारीप्रमाणे आहे.<ref name="BH26_final"/> * बोर्तोलेतोला सायेन्सशी झालेल्या धडकेबद्दल दहा सेकंदांचा दंड देण्यात आला; अंतिम निकालात त्याची नोंद समाविष्ट आहे.<ref name="BH26_bort"/> * २०२६ हंगामात मुख्य ग्रांप्रीच्या सर्वात वेगवान फेरीसाठी स्वतंत्र अजिंक्यपद गुण दिला जात नाही. === सर्वात वेगवान फेरी === {| class="wikitable" ! चालक !! संघ !! फेरी !! वेळ !! सरासरी वेग |- | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] || [[रेड बुल रेसिंग]] || ५५ || '''१:३८.२२०''' || २०३.१६४ किमी/तास |- class="sortbottom" | colspan="5" | स्रोत: <ref name="BH26_fast"/> |} == शर्यतीनंतरचे विश्लेषण == === गॅब्रिएल बोर्तोलेतो आणि कार्लोस सायेन्स यांची धडक === सेफ्टी कारनंतरच्या सुरुवातीच्या फेऱ्यांत बोर्तोलेतोने वळण २ येथे सायेन्सच्या आतून पुढे जाण्याचा प्रयत्न केला. पंचांच्या मते वळणाच्या शिखरबिंदूपूर्वी आवश्यक प्रमाणात गाड्यांची समांतर स्थिती प्रस्थापित झाली नव्हती आणि सायेन्सने पुरेशी जागा दिली असतानाही बोर्तोलेतो त्याच्या दिशेने गेला. त्यामुळे धडकेस संपूर्णपणे बोर्तोलेतो जबाबदार मानण्यात आला. दहा सेकंदांची वेळ-शिक्षा लागू झाली. हा प्रकार पुनःसुरुवातीनंतर झाला असला तरी पहिल्या फेरीच्या धडकेसारखी विशेष सवलत लागू झाली नाही.<ref name="BH26_bort"/> === अल्बोन आणि पियास्त्री : पिट-प्रवेशमार्गातील प्रसंग === पिट-लेनकडे येताना अल्बोनने वेग अचानक कमी केल्याने त्याच्या मागे असलेल्या पियास्त्रीला ब्रेक लावून चुकवावे लागले; दोघांत धडक झाली नाही. अल्बोनने पिट-प्रवेशाच्या निर्धारित ''डेल्टा'' वेळेचे पालन करण्यासाठी वेग कमी केल्याचे स्पष्ट केले. दूरचित्रवाणी आणि टेलिमेट्री पुरावे तपासल्यावर पंचांनी हे अनावश्यकपणे धोकादायक किंवा अनियमित वाहनचालन नसल्याचे ठरवले. '''अल्बोनवर पुढील कारवाई करण्यात आली नाही'''.<ref name="BH26_albon"/> === ऑडी संघाची पिट-स्टॉप सुरक्षा === हल्केनबर्गच्या पिट-स्टॉपदरम्यान चारही चाकांच्या पिस्तुलांची प्रक्रिया पूर्ण झाल्यानंतर स्वयंचलित प्रणालीने हिरवा सिग्नल दिला; मात्र एक कर्मचारी अजून गाडीच्या पुढील बाजूला होता. मानवी सुरक्षितता तपासणीमुळे सिग्नल तातडीने लाल करण्यात आला आणि गाडी पुढे निघण्यापूर्वी थांबली. पंचांनी तांत्रिक नियमांनुसार प्रत्यक्ष ''असुरक्षित रिलीज'' पूर्ण झाला नसला तरी वेळेआधी हिरवा दिवा लागल्याने असुरक्षित परिस्थिती निर्माण झाल्याचा निष्कर्ष काढला. '''ऑडीला ३०,००० युरो दंड''' ठोठावण्यात आला, त्यापैकी २०,००० युरो १२ महिन्यांसाठी अटीवर निलंबित करण्यात आले.<ref name="BH26_audi"/> === लॅन्डो नॉरिस : सेफ्टी कारदरम्यान अनियमित वाहनचालन === रसेलची गाडी थांबल्याने सेफ्टी कारमागील गट मंदावला असताना नॉरिस अपेक्षेपेक्षा जलद पुढे आला. सायंकाळच्या कमी उंचीवरील सूर्यप्रकाशामुळे समोरील वाहतूक किती वेगाने मंदावत आहे हे कळणे कठीण गेले, असे त्याने सांगितले. धडक टाळण्याच्या प्रयत्नात तो कर्बवर गेला आणि खडीच्या भागातून पुन्हा ट्रॅकवर आला. पंचांनी वेग व अंतरावर अधिक काळजीपूर्वक नियंत्रण ठेवायला हवे होते असे नमूद करून त्याला त्या हंगामातील '''पहिली वाहनचालनासंबंधी तंबी''' दिली. पियास्त्री किंवा स्ट्रोलला सेफ्टी कारदरम्यान बेकायदेशीर ओव्हरटेक केल्याचे आढळले नाही; ट्रॅकवर परत येणेही सुरक्षित मानले गेले.<ref name="BH26_norris"/> === सराव व पात्रतेमधील इतर निर्णय === दुसऱ्या मुक्त सरावातील बोर्तोलेतोला अडथळा आणण्याच्या प्रसंगाबद्दल हॅमिल्टनला इशारा आणि फेरारीला १०,००० युरो दंड देण्यात आला. पात्रता फेरीदरम्यान स्ट्रोलला सेफ्टी कार रेषांमधील कमाल वेळेचे पालन न केल्याबद्दल चेतावणी मिळाली. सत्रांत ट्रॅक मर्यादा मोडणाऱ्या काही चालकांच्या फेऱ्यांच्या वेळा रद्द करण्यात आल्या. या स्वतंत्र निर्णयांमुळे पोल विजेता किंवा विजयी चालक बदलला नाही.<ref name="BH26_hamwarn"/><ref name="BH26_fir"/> == निकालानंतर गुणतालिका == आंतोनेलीने दुसऱ्या स्थानाचे १८ गुण मिळवून ३२० गुणांसह चालक अजिंक्यपदातील आघाडी कायम ठेवली. माघार घेतलेल्या रसेलचे २३६ गुण कायम राहिले आणि दोघांतील अंतर ६६ वरून '''८४ गुणांवर''' गेले. फेरारीच्या हॅमिल्टनने तिसऱ्या स्थानामुळे एकूण २१४, तर लक्लेरने चौथ्या स्थानामुळे १९१ गुण गाठले. रेड बुलचा व्हर्सटॅपन विजयाच्या २५ गुणांमुळे १८८ गुणांवर पोहोचला आणि नॉरिसबरोबर समान गुणांवर आला. कारनिर्माते अजिंक्यपदात मर्सिडीजने ५५६ गुणांची आघाडी ठेवली, तर फेरारी ४०५ आणि मॅकलारेन ३१६ गुणांवर राहिले.<ref name="BH26_points"/> === चालक अजिंक्यपद गुणतालिका === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! चालक !! संघ !! गुण |- | १ | {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | ३२० |- | २ | {{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | २३६ |- | ३ | {{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | २१४ |- | ४ | {{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | १९१ |- | ५ | {{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]] | [[मॅकलारेन]] | १८८ |- | ६ | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | १८८ |- | ७ | {{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]] | [[मॅकलारेन]] | १२८ |- | ८ | {{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | ९६ |- | ९ | {{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]] | [[रेसिंग बुल्स]] | ६५ |- | १० | {{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | ४१ |- | ११ | {{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]] | [[रेसिंग बुल्स]] | ३८ |- | १२ | {{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | २७ |- | १३ | {{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | २० |- | १४ | {{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | १० |- | १५ | {{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | ७ |- | १६ | {{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | ७ |- | १७ | {{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | ७ |- | १८ | {{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] | [[विलियम्स एफ१]] | ७ |- | १९ | {{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]] | [[विलियम्स एफ१]] | ५ |- | २० | {{flagicon|JPN}} [[युकी त्सुनोदा]] | [[रेसिंग बुल्स]] | १ |- | २१ | {{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | ० |- | २२ | {{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | ० |- | २३ | {{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | ० |- class="sortbottom" | colspan="4" style="text-align:center;background-color:#eaecf0" | स्रोत: <ref name="BH26_points"/> |} === कारनिर्माते अजिंक्यपद गुणतालिका === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान !! संघ !! गुण |- | १ | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | ५५६ |- | २ | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | ४०५ |- | ३ | [[मॅकलारेन]] | ३१६ |- | ४ | [[रेड बुल रेसिंग]] | २९८ |- | ५ | [[रेसिंग बुल्स]] | ९० |- | ६ | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | ६८ |- | ७ | [[हास एफ.१ संघ]] | २७ |- | ८ | [[ऑडी एफ१ संघ]] | १७ |- | ९ | [[विलियम्स एफ१]] | १२ |- | १० | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | ७ |- | ११ | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | ० |- class="sortbottom" | colspan="3" style="text-align:center;background-color:#eaecf0" | स्रोत: <ref name="BH26_points"/> |} अधिकृत अजिंक्यपद गुणतालिकेत २०२६ इटालियन ग्रांप्रीशी संबंधित ऑडी संघाच्या अपील-आशयाची नोंद असल्यामुळे, संबंधित गुणांना नंतरच्या निर्णयांनुसार बदल लागू होऊ शकतो.<ref name="BH26_points"/> == शर्यतीचे महत्त्व == या ग्रांप्रीचे ऐतिहासिक महत्त्व तीन कारणांमुळे ठळक झाले. पहिले म्हणजे, मूळ बहरैन आयोजनस्थळ बदलून मलेशियात शर्यत झाली आणि अधिकृत बहरैन ग्रांप्रीचे नाव कायम राहिले. दुसरे म्हणजे २०१७ नंतर सेपांगवर प्रथमच फॉर्म्युला वन जागतिक अजिंक्यपदाची शर्यत झाली. तिसरे म्हणजे अतिवृष्टी, स्थगित केलेली सुरुवातीची प्रक्रिया, टायरची वेगवेगळी निवड आणि दोन महत्त्वाच्या सेफ्टी कार कालखंडांनी अंतिम निकाल घडवला.<ref name="BH26_host"/><ref name="BH26_fiarace"/> व्हर्सटॅपनला या विजयाने हंगामातील पहिले यश मिळाले. आंतोनेलीने अजिंक्यपदातील पहिला क्रमांक अधिक भक्कम केला, तर फेरारीच्या दोन चालकांनी चुकीच्या प्रारंभिक टायर निवडीनंतर तिसरे आणि चौथे स्थान मिळवले. रसेलच्या पॉवर युनिट-संबंधित माघारीचा परिणाम पुढील सिंगापूर ग्रांप्रीच्या तयारीवरही झाला. संघांसाठी या सप्ताहांताने पावसात चालणाऱ्या २०२६ च्या कार, टायरच्या बदलत्या पकडीची वेळ आणि सेफ्टी कारमध्ये रणनीतीचे परिणाम यांबद्दल महत्त्वाचा अनुभव दिला.<ref name="BH26_raceteams"/><ref name="BH26_fiarace"/> == हे सुद्धा पहा == # [[फॉर्म्युला वन]] # [[बहरैन ग्रांप्री]] # [[२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम]] # [[फॉर्म्युला वन ग्रांप्री यादी]] # [[फॉर्म्युला वन चालक अजिंक्यपद यादी]] # [[फॉर्म्युला वन कारनिर्माते अजिंक्यपद यादी]] # [[फॉर्म्युला वन सर्किटांची यादी]] == संदर्भ == <references> <ref name="BH26_host">{{स्रोत बातमी |title=मलेशियात २०२६ बहरैन ग्रांप्री आयोजित करण्याची घोषणा |दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/formula-1-and-fia-confirm-malaysia-will-join-2026-calendar-as-host-venue-for-bahrain-grand-prix.6lL7vjFEM2VVynRHvg1TCf.6lL7vjFEM2VVynRHvg1TCf |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=२६ जुलै २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_why">{{स्रोत बातमी |title=२०२६ बहरैन ग्रांप्री मलेशियात का आयोजित झाली? |दुवा=https://www.motorsport.com/f1/news/why-is-the-2026-bahrain-grand-prix-taking-place-in-malaysia/10859526/ |प्रकाशक=मोटरस्पोर्ट डॉट कॉम |दिनांक=२७ सप्टेंबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_fiahost">{{स्रोत बातमी |title=एफआयए आणि फॉर्म्युला वन व्यवस्थापनाकडून मलेशियाच्या आयोजनाला मान्यता |दुवा=https://admin.fia.com/news/fia-and-fom-confirm-malaysia-will-join-2026-calendar-host-venue-bahrain-grand-prix |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=२६ जुलै २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_event">{{स्रोत बातमी |title=२०२६ बहरैन ग्रांप्री इन मलेशिया — अधिकृत सप्ताहांत कार्यक्रम |दुवा=https://www.formula1.com/en/racing/2026/bahrain |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=४ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_preview">{{स्रोत बातमी |title=मलेशियातील बहरैन ग्रांप्रीची वेळ आणि सप्ताहांताचे पूर्वावलोकन |दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/what-time-is-the-formula-1-2026-bahrain-grand-prix-in-malaysia-and-how-can-i-watch-it.3gFLqniY3acdKlkPjaN66d |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=२९ सप्टेंबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_compound">{{स्रोत बातमी |title=मलेशियात होणाऱ्या बहरैन ग्रांप्रीसाठी टायरची निवड |दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/what-tyres-will-the-teams-and-drivers-have-for-the-2026-bahrain-grand-prix-in-malaysia.4vcrMxYY9DWg7PwyiNMrEV |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=३० सप्टेंबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_pirelli">{{स्रोत बातमी |title=बाकू, सेपांग आणि सिंगापूरसाठी टायर मिश्रणांची निवड |दुवा=https://press.pirelli.com/tyre-compound-selections-for-baku-sepang-and-singapore/ |प्रकाशक=पिरेली |दिनांक=२७ ऑगस्ट २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_fp1">{{स्रोत बातमी |title=पहिल्या मुक्त सरावात व्हर्सटॅपन आघाडीवर; रसेल आणि हादजार मागोमाग |दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/fp1-verstappen-leads-russell-and-hadjar-during-first-practice-at-bahrain-grand-prix-in-malaysia.1uVl0K8NpL3uVim3eUa1Px.1uVl0K8NpL3uVim3eUa1Px |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=२ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_fp2">{{स्रोत बातमी |title=दुसऱ्या मुक्त सरावात लक्लेर सर्वात वेगवान; हादजार दुसरा |दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/fp2-leclerc-tops-second-practice-from-hadjar-and-norris-at-bahrain-grand-prix-in-malaysia.3bf3CEVk3BxOfpkGM7S6fq.3bf3CEVk3BxOfpkGM7S6fq |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=२ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_fp3">{{स्रोत बातमी |title=तिसऱ्या मुक्त सरावात आंतोनेली अव्वल; व्हर्सटॅपन आणि हादजार पुढे |दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/fp3-antonelli-goes-fastest-from-verstappen-and-hadjar-during-final-practice-at-bahrain-gp-in-malaysia.3qqJsnpvMeTq5CDBeUwS6R |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=३ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_qual">{{स्रोत बातमी |title=मलेशियातील बहरैन ग्रांप्रीच्या पात्रतेत व्हर्सटॅपनला पहिली पोल पोझिशन |दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/verstappen-seizes-first-pole-position-of-the-season-in-qualifying-for-bahrain-gp-in-malaysia.3BW0zzYBLhG54bsQoNKFvP |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=३ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_grid">{{स्रोत बातमी |title=बहरैन ग्रांप्री इन मलेशिया — अधिकृत सुरुवातीची क्रमवारी |दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1308/bahrain/starting-grid |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=४ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_fir">{{स्रोत बातमी |title=बहरैन ग्रांप्री — एफआयए सराव, पात्रता आणि शर्यत वर्गवारी |दुवा=https://www.fia.com/events/fia-formula-one-world-championship/season-2026/bahrain-grand-prix/session-classifications |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=४ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_qdata">{{स्रोत बातमी |title=बहरैन ग्रांप्री इन मलेशिया — संपूर्ण पात्रता निकाल |दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1308/bahrain/qualifying |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=३ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_race">{{स्रोत बातमी |title=मलेशियातील पावसात व्हर्सटॅपनचा बहरैन ग्रांप्री विजय; रसेलची माघार |दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/verstappen-wins-rain-hit-bahrain-gp-in-malaysia-over-antonelli-as-russell-retires-late-on.6qfpIHPch8mIVj2YgfHdCp.6qfpIHPch8mIVj2YgfHdCp |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=४ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_fiarace">{{स्रोत बातमी |title=व्हर्सटॅपनने मलेशियात रोमांचक बहरैन ग्रांप्री जिंकली |दुवा=https://www.fia.com/news/f1-verstappen-wins-dramatic-bahrain-grand-prix-malaysia-ahead-antonelli-and-hamilton |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=४ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_raceteams">{{स्रोत बातमी |title=मलेशियातील मुख्य शर्यतीनंतर चालक आणि संघांच्या प्रतिक्रिया |दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/what-the-teams-said-race-day-in-malaysia-for-the-2026-bahrain-grand-prix-in-malaysia-at-the-sepang-international-circuit.4kwHL7ygJLqVlSMHhAj6ce |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=४ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_final">{{स्रोत बातमी |title=२०२६ बहरैन ग्रांप्री इन मलेशिया — एफआयए अंतिम शर्यत वर्गवारी |दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_bahrain_grand_prix_in_malaysia_-_final_race_classification.pdf |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=४ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_points">{{स्रोत बातमी |title=२०२६ बहरैन ग्रांप्रीनंतर जागतिक अजिंक्यपदाचे गुण |दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_bahrain_grand_prix_in_malaysia_-_championship_points.pdf |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=४ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_fast">{{स्रोत बातमी |title=२०२६ बहरैन ग्रांप्री — सर्वात वेगवान फेऱ्या |दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1308/bahrain/fastest-laps |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=४ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_hamwarn">{{स्रोत बातमी |title=हॅमिल्टनला दुसऱ्या मुक्त सरावात बोर्तोलेतोला अडथळा आणल्याबद्दल इशारा |दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_bahrain_grand_prix_in_malaysia_-_infringement_-_car_44_-_impeding_of_car_5.pdf |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=२ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_bort">{{स्रोत बातमी |title=बोर्तोलेतोला सायेन्सशी धडक झाल्याबद्दल दहा सेकंदांची शिक्षा |दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_bahrain_grand_prix_in_malaysia_-_infringement_-_car_5_-_causing_a_collision_with_car_55.pdf |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=४ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_albon">{{स्रोत बातमी |title=अल्बोनच्या पिट-प्रवेशातील वाहनचालनावर पुढील कारवाई नाही |दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_bahrain_grand_prix_in_malaysia_-_decision_-_car_23_-_alleged_driving_erratically.pdf |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=४ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_audi">{{स्रोत बातमी |title=ऑडी संघाला पिट-स्टॉपमधील असुरक्षित परिस्थितीबद्दल दंड |दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_bahrain_grand_prix_in_malaysia_-_infringement_-_car_27_-_unsafe_release.pdf |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=४ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> <ref name="BH26_norris">{{स्रोत बातमी |title=सेफ्टी कारदरम्यान अनियमित वाहनचालनाबद्दल नॉरिसला तंबी |दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_bahrain_grand_prix_in_malaysia_-_infringement_-_car_1_-_alleged_driving_erratically.pdf |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=४ ऑक्टोबर २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१७ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> </references> ==तळटीप== {{reflist|group=टीप}} == बाह्य दुवे == # [https://www.formula1.com/en/racing/2026/bahrain २०२६ बहरैन ग्रांप्री इन मलेशिया — अधिकृत फॉर्म्युला वन पृष्ठ] # [https://www.fia.com/events/fia-formula-one-world-championship/season-2026/bahrain-grand-prix/session-classifications एफआयए — सराव व अंतिम वर्गवारी] # [https://www.fia.com/documents/season/season-2026-2072/championships/fia-formula-one-world-championship-14 एफआयए — २०२६ हंगामातील निर्णयपत्रे] # [http://www.formula1.com/ फॉर्म्युला वन ग्रांप्रीचे अधिकृत संकेतस्थळ] {{माहितीचौकट ग्रांप्री शर्यत | हंगाम = २०२६ | ग्रांप्री = बहरैन ग्रांप्री | हंगामातील_मागील_शर्यत = २०२६ अझरबैजान ग्रांप्री | हंगामातील_पुढील_शर्यत = २०२६ सिंगापूर ग्रांप्री | ग्रांप्री_मागील_शर्यत = २०२५ बहरैन ग्रांप्री | ग्रांप्री_पुढील_शर्यत = २०२७ बहरैन ग्रांप्री }} {{२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम}} {{फॉर्म्युला वन अजिंक्यपद}} [[वर्ग:बहरैन ग्रांप्री]] [[वर्ग:२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम]] obaoth91r15h0yyay2r1jywqvxkqld4 0 385329 2723304 2722431 2026-10-20T02:57:27Z अभय नातू 206 /* संदर्भ */ 2723304 wikitext text/x-wiki {{माहिती संचिका}} '''अंजना मुमताज''' (जन्म ४ जानेवारी १९४१)<ref name="Anjana Mumtaz">{{cite AV media|url=https://www.youtube.com/watch?v=tDXhT5I5CSw|title=Anjana Mumtaz|via=YouTube|date=20 November 2020|time=01:50|accessdate=24 August 2021}}</ref> ही एक भारतीय [[अभिनेता|अभिनेत्री]] आहे, जी शंभरहून अधिक [[बॉलीवूड|हिंदी]], [[मराठी चलचित्रपट|मराठी]] आणि गुजराती भाषेतील चित्रपटांमधील सहाय्यक भूमिकांसाठी ओळखली जाते.  त्यांचा जन्म अंजना मांजरेकर म्हणून झाला. त्यांनी एर इंडियाचे अधिकारी साजिद मुमताज यांच्याशी लग्न केले. तिचा मुलगा [[रुस्लान मुमताज]] हा अभिनेता आहे.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://movies.ndtv.com/bollywood/is-ruslaan-mumtaz-the-next-serial-kisser-in-bollywood-355851|title=Is Ruslaan Mumtaz the next serial kisser in Bollywood?|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20150603013954/http://movies.ndtv.com/bollywood/is-ruslaan-mumtaz-the-next-serial-kisser-in-bollywood-355851|archive-date=3 June 2015|access-date=20 March 2014}}</ref> त्यांनी काम केलेल्या मराठी चित्रपटांमध्ये ''तुमच आमच जमल'' (१९७६) आणि ''[[राम राम गंगाराम]]'' (१९७७) == चित्रपट कारकीर्द == {| class="wikitable sortable" |- ! वर्ष !! चित्रपट !! सहकलाकार !! दिग्दर्शक !! पुरस्कार आणि नोंदी |- | [[इ.स. २०११|२०११]] || द लाइफ जिंदगी || || || |- | [[इ.स. २००८|२००८]] || [[तुलसी (चित्रपट)|तुलसी]] || [[मनीषा कोईराला]], [[इर्फान खान]] || के. अजय कुमार || |- | [[इ.स. २००६|२००६]] || [[सरहद पार]] || [[सनी देओल]], [[तब्बू]] || रमण कुमार || |- | [[इ.स. २००६|२००६]] || [[जननी (२००६ हिंदी चित्रपट)|जननी]] || [[आयेशा जुल्का]], [[मोहनीश बहल]] || चंदर बहल || |- | [[इ.स. २००६|२००६]] || उन्सं: लव्ह... फॉरेव्हर || [[संजय कपूर]], [[रितुपर्णा सेनगुप्ता]] || हसीन शहा || |- | [[इ.स. २००५|२००५]] || [[कसक (२००५ चित्रपट)|कसक]] || [[लकी अली]], [[मीरा (अभिनेत्री)|मीरा]] || राजीव चौधरी || |- | [[इ.स. २००३|२००३]] || [[जोडी क्या बनाई वाह वाह रामजी]] || [[राकेश बापट]], [[रीमा सेन]] || कुमुद चौधरी || |- | [[इ.स. २००३|२००३]] || [[कोई... मिल गया]] || [[हृतिक रोशन]], [[प्रीती झिंटा]] || [[राकेश रोशन]] || |- | [[इ.स. २००३|२००३]] || [[स्टंप्ड (चित्रपट)|स्टंप्ड]] || [[रवीना टंडन]], [[अल्पेश गोकाणी]] || गौरव पांडे || |- | [[इ.स. २००२|२००२]] || [[अखियों से गोली मारे]] || [[गोविंदा]], [[रवीना टंडन]] || [[हर्मेश मल्होत्रा]] || |- | [[इ.स. २००२|२००२]] || [[ये मोहब्बत है]] || [[राहुल भट्ट]], [[जॉनी लिव्हर]] || उमेश मेहरा || |- | [[इ.स. २००२|२००२]] || तुम जियो हजारो साल || [[मोईन खान]], [[प्रिया गिल]] || रमेश मोदी || |- | [[इ.स. २००१|२००१]] || कसम || [[सनी देओल]], [[शिल्पा शेट्टी]] || शिबू मित्रा || |- | [[इ.स. २००१|२००१]] || [[इत्तेफाक (२००१ चित्रपट)|इत्तेफाक]] || [[सुनील शेट्टी]], [[पूजा बात्रा]] || संजय खन्ना || |- | [[इ.स. २००१|२००१]] || [[इंतकाम (२००१ चित्रपट)|इंतकाम]] || [[अनुपम खेर]], [[मुकेश ऋषी]] || टी. एल. व्ही. प्रसाद || |- | [[इ.स. २०००|२०००]] || [[क्रोध (२००० चित्रपट)|क्रोध]] || [[सुनील शेट्टी]], [[रंभा]] || अशोक होंडा || |- | [[इ.स. २०००|२०००]] || [[धडकन (२००० चित्रपट)|धडकन]] || [[अक्षय कुमार]], [[शिल्पा शेट्टी]], [[सुनील शेट्टी]] || [[धर्मेश दर्शन]] || |- | [[इ.स. १९९९|१९९९]] || [[चेहरा (१९९९ चित्रपट)|चेहरा]] || [[मिथुन चक्रवर्ती]], [[आयेशा जुल्का]] || गौतम अधिकारी || |- | [[इ.स. १९९९|१९९९]] || [[दहेक]] || [[अक्षय खन्ना]], [[सोनाली बेंद्रे]] || लातीफ बिन्नी || |- | [[इ.स. १९९९|१९९९]] || [[होते होते प्यार हो गया]] || [[जैकी श्रॉफ]], [[काजोल]] || प्रविण निश्चल || |- | [[इ.स. १९९९|१९९९]] || [[जय हिंद (१९९९ चित्रपट)|जय हिंद]] || [[ऋषी कपूर]], [[शिल्पा शिरोडकर]] || [[मनोज कुमार]] || |- | [[इ.स. १९९९|१९९९]] || जालसाज || [[जावेद जाफरी]], [[पूजा बात्रा]] || इक्बाल दुर्रानी || |- | [[इ.स. १९९८|१९९८]] || [[बरसात की रात (१९९८ चित्रपट)|बरसात की रात]] || [[दीपक तिजोरी]], [[धर्मेश व्यास]] || भरत कपूर || |- | [[इ.स. १९९८|१९९८]] || [[हत्याकांड]] || [[मिथुन चक्रवर्ती]], [[शिल्पा शिरोडकर]] || टी. एल. व्ही. प्रसाद || |- | [[इ.स. १९९८|१९९८]] || [[झुल्यम ओ सितम]] || [[शत्रुघ्न सिन्हा]], [[धर्मेंद्र]] || के. सी. बोकाडिया || |- | [[इ.स. १९९८|१९९८]] || [[दुल्हे राजा]] || [[गोविंदा]], [[रवीना टंडन]], [[कादर खान]] || [[हर्मेश मल्होत्रा]] || |- | [[इ.स. १९९८|१९९८]] || [[आक्रोश (१९९८ चित्रपट)|आक्रोश]] || [[सुनील शेट्टी]], [[शिल्पा शेट्टी]] || भारत रांगोचरी || |- | [[इ.स. १९९८|१९९८]] || [[मिस ४२०]] || [[बाबा सेहगल]], [[शीबा]] || गिरीश मलिक || |- | [[इ.स. १९९८|१९९८]] || ये ना थी हमारी किस्मत || || || |- | [[इ.स. १९९७|१९९७]] || [[दिल के झरोखे में]] || [[विकास भल्ला]], [[मनीषा कोईराला]] || सरोज खान || |- | [[इ.स. १९९७|१९९७]] || [[मोहब्बत की आग]] || || || |- | [[इ.स. १९९७|१९९७]] || [[जोडीदार]] || [[मिथुन चक्रवर्ती]], [[बिंदिया]] || टी. एल. व्ही. प्रसाद || |- | [[इ.स. १९९७|१९९७]] || [[शेअर बाजार (चित्रपट)|शेअर बाजार]] || [[जैकी श्रॉफ]], [[अनुपम खेर]] || मनमोहन सहगल || |- | [[इ.स. १९९७|१९९७]] || तुमसे प्यार हो गया || || || |- | [[इ.स. १९९६|१९९६]] || [[भैरवी (चित्रपट)|भैरवी]] || [[अश्विनी भावे]], [[श्रीधर]] || संजना कपूर || |- | [[इ.स. १९९६|१९९६]] || [[हाहाकार]] || [[सुधीर पांडे]], [[अंजना मुमताज]] || सुदर्शन लाल || |- | [[इ.स. १९९६|१९९६]] || [[जोरदार]] || [[गोविंदा]], [[आदित्य पंचोली]] || अजय कश्यप || |- | [[इ.स. १९९६|१९९६]] || [[दुश्मन दुनिया का]] || [[महमूद]], [[मनझूर अली]] || [[महमूद]] || |- | [[इ.स. १९९६|१९९६]] || [[खिलाडीयों का खिलाडी]] || [[अक्षय कुमार]], [[रेखा]], [[रवीना टंडन]] || उमेश मेहरा || |- | [[इ.स. १९९६|१९९६]] || [[तू चोर मैं सिपाही]] || [[अक्षय कुमार]], [[सैफ अली खान]] || गुंडू धारीवाल || |- | [[इ.स. १९९६|१९९६]] || [[साजन चले सासुरल]] || [[गोविंदा]], [[करिश्मा कपूर]], [[तब्बू]] || [[डेव्हिड धवन]] || |- | [[इ.स. १९९५|१९९५]] || [[हकीकत (१९९५ चित्रपट)|हकीकत]] || [[अजय देवगण]], [[तब्बू]] || संदेश कोहली || |- | [[इ.स. १९९५|१९९५]] || [[कलयुग के अवतार]] || [[जितेंद्र]], [[रीना रॉय]] || श्याम रालहन || |- | [[इ.स. १९९५|१९९५]] || [[सबसे बड़ा खिलाडी]] || [[अक्षय कुमार]], [[ममता कुलकर्णी]] || उमेश मेहरा || |- | [[इ.स. १९९५|१९९५]] || जीना नहीं बिन तेरे || || || |- | [[इ.स. १९९४|१९९४]] || [[बेटा हो तो ऐसा]] || [[गोविंदा]], [[वर्षा उसगावकर]] || सी. पी. दीक्षित || |- | [[इ.स. १९९४|१९९४]] || [[चीता (१९९४ चित्रपट)|चीता]] || [[मिथुन चक्रवर्ती]], [[अश्विनी भावे]] || हर्मेश मल्होत्रा || |- | [[इ.स. १९९४|१९९४]] || [[परमात्मा (१९९४ चित्रपट)|परमात्मा]] || [[मिथुन चक्रवर्ती]], [[जूही चावला]] || बापू || |- | [[इ.स. १९९४|१९९४]] || [[इना मीना डीका (चित्रपट)|इना मीना डीका]] || [[ऋषी कपूर]], [[विनोद खन्ना]], [[जुही चावला]] || [[डेव्हिड धवन]] || |- | [[इ.स. १९९३|१९९३]] || [[संग्राम (१९९३ चित्रपट)|संग्राम]] || [[अजय देवगण]], [[करिश्मा कपूर]] || के. लॉरेन्स डिसोझा || |- | [[इ.स. १९९३|१९९३]] || [[कृष्ण अवतार]] || [[मिथुन चक्रवर्ती]], [[पूजा भट्ट]] || अशोक गायकवाड || |- | [[इ.स. १९९३|१९९३]] || [[आदमी (१९९३ चित्रपट)|आदमी]] || [[मिथुन चक्रवर्ती]], [[गौतमी]] || अर्शद खान || |- | [[इ.स. १९९३|१९९३]] || [[शक्तिमान (१९९३ चित्रपट)|शक्तिमान]] || [[अजय देवगण]], [[करिश्मा कपूर]], [[मुकेश खन्ना]] || के. सी. बोकाडिया || |- | [[इ.स. १९९३|१९९३]] || [[दिल है बेताब]] || [[अजय देवगण]], [[प्रतिभा सिन्हा]] || के. सी. बोकाडिया || |- | [[इ.स. १९९३|१९९३]] || [[पुलिस वाला]] || [[व्हिक्टर बॅनर्जी]], [[दीप्ती नवल]] || सिकंदर भारती || |- | [[इ.स. १९९३|१९९३]] || [[दिल तेरा आशिक]] || [[सलमान खान]], [[माधुरी दीक्षित]] || [[लॉरेन्स डिसोझा]] || |- | [[इ.स. १९९२|१९९२]] || [[दिल ही तो है (१९९२ चित्रपट)|दिल ही तो है]] || [[जैकी श्रॉफ]], [[दिव्या भारती]] || असद राजा || |- | [[इ.स. १९९२|१९९२]] || [[खुदा गवाह]] || [[अमिताभ बच्चन]], [[श्रीदेवी]] || मुकुल एस. आनंद || |- | [[इ.स. १९९२|१९९२]] || [[तिरंगा (चित्रपट)|तिरंगा]] || [[राज कुमार]], [[नाना पाटेकर]] || [[मेहुल कुमार]] || |- | [[इ.स. १९९२|१९९२]] || [[याद रखेगी दुनिया]] || [[आदित्य पंचोली]], [[रुक्सार रहमान]] || तारिक शहा || |- | [[इ.स. १९९२|१९९२]] || [[नाच गोविंदा नाच]] || [[गोविंदा]], [[मंदाकिनी]] || एस. एस. चंद्रन || |- | [[इ.स. १९९२|१९९२]] || [[दीदार (१९९२ चित्रपट)|दीदार]] || [[अक्षय कुमार]], [[करिश्मा कपूर]] || प्रमॉड चक्रवर्ती || |- | [[इ.स. १९९२|१९९२]] || [[अनाम]] || [[दीपक तिजोरी]], [[पूजा भट्ट]] || रमेश मोदी || |- | [[इ.स. १९९१|१९९१]] || [[प्रेम कैदी]] || [[करिश्मा कपूर]], [[हरीश कुमार]] || के. मुरली मोहन राव || |- | [[इ.स. १९९१|१९९१]] || [[शिकारी: द हंटर]] || [[मिथुन चक्रवर्ती]], [[इरिना कुशनाडेवा]] || उमेश मेहरा || |- | [[इ.स. १९९१|१९९१]] || [[बंजारन]] || [[ऋषी कपूर]], [[श्रीदेवी]] || हर्मेश मल्होत्रा || |- | [[इ.स. १९९१|१९९१]] || [[पाप की आंधी]] || [[धर्मेंद्र]], [[आदित्य पंचोली]], [[अमृता सिंग]] || मेहूल कुमार || <ref>{{Cite web |title=Paap Ki Aandhi - Movie - Box Office India |url=https://www.boxofficeindia.com/cast_crew.php?movieid=6056 |access-date=13 November 2025 |website=www.boxofficeindia.com}}</ref> |- | [[इ.स. १९९१|१९९१]] || [[डान्सर (१९९१ चित्रपट)|डान्सर]] || [[अक्षय कुमार]], [[मोहिनी]] || किशोर व्यास || |- | [[इ.स. १९९१|१९९१]] || [[फूल और कांटे]] || [[अजय देवगण]], [[मधू]] || [[कुक्कू कोहली]] || |- | [[इ.स. १९९१|१९९१]] || [[दो मतवाले]] || [[संजय दत्त]], [[चंकी पांडे]] || जोशी || |- | [[इ.स. १९९१|१९९१]] || [[साजन]] || [[संजय दत्त]], [[सलमान खान]], [[माधुरी दीक्षित]] || [[लॉरेन्स डिसोझा]] || |- | [[इ.स. १९९२|१९९२]] || [[चमत्कार (१९९२ चित्रपट)|चमत्कार]] || [[शाहरुख खान]], [[उर्मिला मातोंडकर]] || [[राजीव मेहरा]] || |- | [[इ.स. १९९०|१९९०]] || [[आग का गोला]] || [[सनी देओल]], [[डिंपल कापडिया]] || डेव्हिड धवन || |- | [[इ.स. १९८९|१९८९]] || [[काला बाजार]] || [[अनिल कपूर]], [[जॅकी श्रॉफ]] || राकेश रोशन || |- | [[इ.स. १९८९|१९८९]] || [[निगाहें: नगिना भाग २]] || [[श्रीदेवी]], [[ऋषी कपूर]] || हर्मेश मल्होत्रा || |- | [[इ.स. १९८९|१९८९]] || [[फर्ज की जंग]] || [[गोविंदा]], [[शशी कपूर]] || के. सी. बोकाडिया || |- | [[इ.स. १९८९|१९८९]] || [[वर्दी (चित्रपट)|वर्दी]] || [[सनी देओल]], [[जैकी श्रॉफ]] || उमेश मेहरा || |- | [[इ.स. १९८९|१९८९]] || [[भ्रष्टाचार (चित्रपट)|भ्रष्टाचार]] || [[मिथुन चक्रवर्ती]], [[रेखा]] || रमेश सिप्पी || |- | [[इ.स. १९८९|१९८९]] || [[दोस्त गरीबां का]] || [[गोविंदा]], [[नीलम]] || सी. पी. दीक्षित || |- | [[इ.स. १९८९|१९८९]] || [[मिट्टी और सोना]] || [[चंकी पांडे]], [[नीलम]] || के. वहीद || |- | [[इ.स. १९८९|१९८९]] || [[त्रिदेव]] || [[नसीरुद्दीन शाह]], [[सनी देओल]], [[जैकी श्रॉफ]] || [[राजीव राय]] || |- | [[इ.स. १९८८|१९८८]] || [[खतरों के खिलाडी (१९८८ चित्रपट)|खतरों के खिलाडी]] || [[धर्मेंद्र]], [[संजय दत्त]], [[माधुरी दीक्षित]] || टी. रामाराव || |- | [[इ.स. १९८६|१९८६]] || [[घर संसार]] || [[जितेंद्र]], [[श्रीदेवी]] || के. बापय्या || |- | [[इ.स. १९८६|१९८६]] || [[समुंदर]] || [[सनी देओल]], [[पूनम धिल्लोन]] || राहुल रवैल || |- | [[इ.स. १९८६|१९८६]] || [[विक्रम बेताल (चित्रपट)|विक्रम बेताल]] || [[विक्रम गोखले]], [[सतीश शाह]] || रामानंद सागर || |- | [[इ.स. १९८३|१९८३]] || [[गंगा मेरी मां]] || [[शत्रुघ्न सिन्हा]], [[नीतू सिंग]] || श्याम रालहन || |- | [[इ.स. १९८१|१९८१]] || [[महाबली हनुमान]] || [[दारा सिंग]], [[राकेश पांडे]] || बाबुभाई मिस्त्री || |- | [[इ.स. १९७९|१९७९]] || दो हवालदार || [[शत्रुघ्न सिन्हा]], [[राकेश रोशन]] || के. पी. आत्मा || |- | [[इ.स. १९७९|१९७९]] || [[तीन चेहरे]] || || || |- | [[इ.स. १९७७|१९७७]] || रंगा और राजा || || || |- | [[इ.स. १९७७|१९७७]] || [[राम राम गंगाराम]] || [[अशोक सराफ]], [[दादा कोंडके]] || [[दादा कोंडके]] || मराठी चित्रपट |- | [[इ.स. १९७६|१९७६]] || [[तुमचा आमचा जमला]] || [[सचिन पिळगांवकर]], [[अशोक सराफ]] || [[दादा कोंडके]] || मराठी चित्रपट |- | [[इ.स. १९७५|१९७५]] || [[सलाखें (१९७५ चित्रपट)|सलाखें]] || [[शशी कपूर]], [[सुलक्षणा पंडित]] || ए. सुब्बा राव || |- | [[इ.स. १९७३|१९७३]] || [[दो फूल]] || [[विनोद मेहरा]], [[महमूद]] || एस. रामनाथन || |- | [[इ.स. १९७३|१९७३]] || [[बंधे हाथ]] || [[अमिताभ बच्चन]], [[मुमताज]] || ओ. पी. रल्हन || |- | [[इ.स. १९७२|१९७२]] || [[बहारों फूल बरसाओ]] || || || |- | [[इ.स. १९६९|१९६९]] || [[महूआ (चित्रपट)|महूआ]] || [[शिवकुमार]], [[अंजना मुमताज]] || दुलाल गुहा || |- | [[इ.स. १९६९|१९६९]] || [[संबंध (चित्रपट)|संबंध]] || [[प्रदीप कुमार]], [[अंजना मुमताज]] || अजय बिस्वा || |- | [[इ.स. १९७०|१९७०]] || मां का आंचल || [[संजीव कुमार]], [[लीना चंदावरकर]] || अमरनाथ || |- | [[इ.स. १९७०|१९७०]] || [[दीदार (१९७० चित्रपट)|दीदार]] || || || |} == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:२०व्या शतकातील भारतीय अभिनेत्री]] [[वर्ग:मराठी चित्रपट अभिनेत्री]] [[वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेत्री]] [[वर्ग:२१व्या शतकातील भारतीय अभिनेत्री]] [[वर्ग:भारतीय चित्रपट अभिनेत्री]] [[वर्ग:इ.स. १९४१ मधील जन्म]] [[वर्ग:स्त्री चरित्रलेख]] 714zkq8xlrsyezxteh38xzx34e1ypra 2723305 2723304 2026-10-20T02:59:00Z अभय नातू 206 /* चित्रपट कारकीर्द */ 2723305 wikitext text/x-wiki {{माहिती संचिका}} '''अंजना मुमताज''' (जन्म ४ जानेवारी १९४१)<ref name="Anjana Mumtaz">{{cite AV media|url=https://www.youtube.com/watch?v=tDXhT5I5CSw|title=Anjana Mumtaz|via=YouTube|date=20 November 2020|time=01:50|accessdate=24 August 2021}}</ref> ही एक भारतीय [[अभिनेता|अभिनेत्री]] आहे, जी शंभरहून अधिक [[बॉलीवूड|हिंदी]], [[मराठी चलचित्रपट|मराठी]] आणि गुजराती भाषेतील चित्रपटांमधील सहाय्यक भूमिकांसाठी ओळखली जाते.  त्यांचा जन्म अंजना मांजरेकर म्हणून झाला. त्यांनी एर इंडियाचे अधिकारी साजिद मुमताज यांच्याशी लग्न केले. तिचा मुलगा [[रुस्लान मुमताज]] हा अभिनेता आहे.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://movies.ndtv.com/bollywood/is-ruslaan-mumtaz-the-next-serial-kisser-in-bollywood-355851|title=Is Ruslaan Mumtaz the next serial kisser in Bollywood?|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20150603013954/http://movies.ndtv.com/bollywood/is-ruslaan-mumtaz-the-next-serial-kisser-in-bollywood-355851|archive-date=3 June 2015|access-date=20 March 2014}}</ref> त्यांनी काम केलेल्या मराठी चित्रपटांमध्ये ''तुमच आमच जमल'' (१९७६) आणि ''[[राम राम गंगाराम]]'' (१९७७) == चित्रपट कारकीर्द == {| class="wikitable sortable" |- ! वर्ष !! चित्रपट !! सहकलाकार !! दिग्दर्शक !! पुरस्कार आणि नोंदी |- | [[इ.स. २०११|२०११]] || द लाइफ जिंदगी || || || |- | [[इ.स. २००८|२००८]] || [[तुलसी (चित्रपट)|तुलसी]] || [[मनीषा कोईराला]], [[इर्फान खान]] || के. अजय कुमार || |- | [[इ.स. २००६|२००६]] || [[सरहद पार]] || [[सनी देओल]], [[तब्बू]] || रमण कुमार || |- | [[इ.स. २००६|२००६]] || [[जननी (२००६ हिंदी चित्रपट)|जननी]] || [[आयेशा जुल्का]], [[मोहनीश बहल]] || चंदर बहल || |- | [[इ.स. २००६|२००६]] || उन्सं: लव्ह... फॉरेव्हर || [[संजय कपूर]], [[रितुपर्णा सेनगुप्ता]] || हसीन शहा || |- | [[इ.स. २००५|२००५]] || [[कसक (२००५ चित्रपट)|कसक]] || [[लकी अली]], [[मीरा (अभिनेत्री)|मीरा]] || राजीव चौधरी || |- | [[इ.स. २००३|२००३]] || [[जोडी क्या बनाई वाह वाह रामजी]] || [[राकेश बापट]], [[रीमा सेन]] || कुमुद चौधरी || |- | [[इ.स. २००३|२००३]] || [[कोई... मिल गया]] || [[हृतिक रोशन]], [[प्रीती झिंटा]] || [[राकेश रोशन]] || |- | [[इ.स. २००३|२००३]] || [[स्टंप्ड (चित्रपट)|स्टंप्ड]] || [[रवीना टंडन]], [[अल्पेश गोकाणी]] || गौरव पांडे || |- | [[इ.स. २००२|२००२]] || [[अखियों से गोली मारे]] || [[गोविंदा]], [[रवीना टंडन]] || [[हर्मेश मल्होत्रा]] || |- | [[इ.स. २००२|२००२]] || [[ये मोहब्बत है]] || [[राहुल भट्ट]], [[जॉनी लिव्हर]] || उमेश मेहरा || |- | [[इ.स. २००२|२००२]] || तुम जियो हजारो साल || [[मोईन खान]], [[प्रिया गिल]] || रमेश मोदी || |- | [[इ.स. २००१|२००१]] || कसम || [[सनी देओल]], [[शिल्पा शेट्टी]] || शिबू मित्रा || |- | [[इ.स. २००१|२००१]] || [[इत्तेफाक (२००१ चित्रपट)|इत्तेफाक]] || [[सुनील शेट्टी]], [[पूजा बात्रा]] || संजय खन्ना || |- | [[इ.स. २००१|२००१]] || [[इंतकाम (२००१ चित्रपट)|इंतकाम]] || [[अनुपम खेर]], [[मुकेश ऋषी]] || टी. एल. व्ही. प्रसाद || |- | [[इ.स. २०००|२०००]] || [[क्रोध (२००० चित्रपट)|क्रोध]] || [[सुनील शेट्टी]], [[रंभा]] || अशोक होंडा || |- | [[इ.स. २०००|२०००]] || [[धडकन (२००० चित्रपट)|धडकन]] || [[अक्षय कुमार]], [[शिल्पा शेट्टी]], [[सुनील शेट्टी]] || [[धर्मेश दर्शन]] || |- | [[इ.स. १९९९|१९९९]] || [[चेहरा (१९९९ चित्रपट)|चेहरा]] || [[मिथुन चक्रवर्ती]], [[आयेशा जुल्का]] || गौतम अधिकारी || |- | [[इ.स. १९९९|१९९९]] || [[दहेक]] || [[अक्षय खन्ना]], [[सोनाली बेंद्रे]] || लातीफ बिन्नी || |- | [[इ.स. १९९९|१९९९]] || [[होते होते प्यार हो गया]] || [[जैकी श्रॉफ]], [[काजोल]] || प्रविण निश्चल || |- | [[इ.स. १९९९|१९९९]] || [[जय हिंद (१९९९ चित्रपट)|जय हिंद]] || [[ऋषी कपूर]], [[शिल्पा शिरोडकर]] || [[मनोज कुमार]] || |- | [[इ.स. १९९९|१९९९]] || जालसाज || [[जावेद जाफरी]], [[पूजा बात्रा]] || इक्बाल दुर्रानी || |- | [[इ.स. १९९८|१९९८]] || [[बरसात की रात (१९९८ चित्रपट)|बरसात की रात]] || [[दीपक तिजोरी]], [[धर्मेश व्यास]] || भरत कपूर || |- | [[इ.स. १९९८|१९९८]] || [[हत्याकांड]] || [[मिथुन चक्रवर्ती]], [[शिल्पा शिरोडकर]] || टी. एल. व्ही. प्रसाद || |- | [[इ.स. १९९८|१९९८]] || [[झुल्यम ओ सितम]] || [[शत्रुघ्न सिन्हा]], [[धर्मेंद्र]] || के. सी. बोकाडिया || |- | [[इ.स. १९९८|१९९८]] || [[दुल्हे राजा]] || [[गोविंदा]], [[रवीना टंडन]], [[कादर खान]] || [[हर्मेश मल्होत्रा]] || |- | [[इ.स. १९९८|१९९८]] || [[आक्रोश (१९९८ चित्रपट)|आक्रोश]] || [[सुनील शेट्टी]], [[शिल्पा शेट्टी]] || भारत रांगोचरी || |- | [[इ.स. १९९८|१९९८]] || [[मिस ४२०]] || [[बाबा सेहगल]], [[शीबा]] || गिरीश मलिक || |- | [[इ.स. १९९८|१९९८]] || ये ना थी हमारी किस्मत || || || |- | [[इ.स. १९९७|१९९७]] || [[दिल के झरोखे में]] || [[विकास भल्ला]], [[मनीषा कोईराला]] || सरोज खान || |- | [[इ.स. १९९७|१९९७]] || [[मोहब्बत की आग]] || || || |- | [[इ.स. १९९७|१९९७]] || [[जोडीदार]] || [[मिथुन चक्रवर्ती]], [[बिंदिया]] || टी. एल. व्ही. प्रसाद || |- | [[इ.स. १९९७|१९९७]] || [[शेअर बाजार (चित्रपट)|शेअर बाजार]] || [[जैकी श्रॉफ]], [[अनुपम खेर]] || मनमोहन सहगल || |- | [[इ.स. १९९७|१९९७]] || तुमसे प्यार हो गया || || || |- | [[इ.स. १९९६|१९९६]] || [[भैरवी (चित्रपट)|भैरवी]] || [[अश्विनी भावे]], [[श्रीधर]] || संजना कपूर || |- | [[इ.स. १९९६|१९९६]] || [[हाहाकार]] || [[सुधीर पांडे]], [[अंजना मुमताज]] || सुदर्शन लाल || |- | [[इ.स. १९९६|१९९६]] || [[जोरदार]] || [[गोविंदा]], [[आदित्य पंचोली]] || अजय कश्यप || |- | [[इ.स. १९९६|१९९६]] || [[दुश्मन दुनिया का]] || [[महमूद]], [[मनझूर अली]] || [[महमूद]] || |- | [[इ.स. १९९६|१९९६]] || [[खिलाडीयों का खिलाडी]] || [[अक्षय कुमार]], [[रेखा]], [[रवीना टंडन]] || उमेश मेहरा || |- | [[इ.स. १९९६|१९९६]] || [[तू चोर मैं सिपाही]] || [[अक्षय कुमार]], [[सैफ अली खान]] || गुंडू धारीवाल || |- | [[इ.स. १९९६|१९९६]] || [[साजन चले सासुरल]] || [[गोविंदा]], [[करिश्मा कपूर]], [[तब्बू]] || [[डेव्हिड धवन]] || |- | [[इ.स. १९९५|१९९५]] || [[हकीकत (१९९५ चित्रपट)|हकीकत]] || [[अजय देवगण]], [[तब्बू]] || संदेश कोहली || |- | [[इ.स. १९९५|१९९५]] || [[कलयुग के अवतार]] || [[जितेंद्र]], [[रीना रॉय]] || श्याम रालहन || |- | [[इ.स. १९९५|१९९५]] || [[सबसे बड़ा खिलाडी]] || [[अक्षय कुमार]], [[ममता कुलकर्णी]] || उमेश मेहरा || |- | [[इ.स. १९९५|१९९५]] || जीना नहीं बिन तेरे || || || |- | [[इ.स. १९९४|१९९४]] || [[बेटा हो तो ऐसा]] || [[गोविंदा]], [[वर्षा उसगावकर]] || सी. पी. दीक्षित || |- | [[इ.स. १९९४|१९९४]] || [[चीता (१९९४ चित्रपट)|चीता]] || [[मिथुन चक्रवर्ती]], [[अश्विनी भावे]] || हर्मेश मल्होत्रा || |- | [[इ.स. १९९४|१९९४]] || [[परमात्मा (१९९४ चित्रपट)|परमात्मा]] || [[मिथुन चक्रवर्ती]], [[जूही चावला]] || बापू || |- | [[इ.स. १९९४|१९९४]] || [[इना मीना डीका (चित्रपट)|इना मीना डीका]] || [[ऋषी कपूर]], [[विनोद खन्ना]], [[जुही चावला]] || [[डेव्हिड धवन]] || |- | [[इ.स. १९९३|१९९३]] || [[संग्राम (१९९३ चित्रपट)|संग्राम]] || [[अजय देवगण]], [[करिश्मा कपूर]] || के. लॉरेन्स डिसोझा || |- | [[इ.स. १९९३|१९९३]] || [[कृष्ण अवतार]] || [[मिथुन चक्रवर्ती]], [[पूजा भट्ट]] || अशोक गायकवाड || |- | [[इ.स. १९९३|१९९३]] || [[आदमी (१९९३ चित्रपट)|आदमी]] || [[मिथुन चक्रवर्ती]], [[गौतमी]] || अर्शद खान || |- | [[इ.स. १९९३|१९९३]] || [[शक्तिमान (१९९३ चित्रपट)|शक्तिमान]] || [[अजय देवगण]], [[करिश्मा कपूर]], [[मुकेश खन्ना]] || के. सी. बोकाडिया || |- | [[इ.स. १९९३|१९९३]] || [[दिल है बेताब]] || [[अजय देवगण]], [[प्रतिभा सिन्हा]] || के. सी. बोकाडिया || |- | [[इ.स. १९९३|१९९३]] || [[पुलिस वाला]] || [[व्हिक्टर बॅनर्जी]], [[दीप्ती नवल]] || सिकंदर भारती || |- | [[इ.स. १९९३|१९९३]] || [[दिल तेरा आशिक]] || [[सलमान खान]], [[माधुरी दीक्षित]] || [[लॉरेन्स डिसोझा]] || |- | [[इ.स. १९९२|१९९२]] || [[दिल ही तो है (१९९२ चित्रपट)|दिल ही तो है]] || [[जैकी श्रॉफ]], [[दिव्या भारती]] || असद राजा || |- | [[इ.स. १९९२|१९९२]] || [[खुदा गवाह]] || [[अमिताभ बच्चन]], [[श्रीदेवी]] || मुकुल एस. आनंद || |- | [[इ.स. १९९२|१९९२]] || [[तिरंगा (चित्रपट)|तिरंगा]] || [[राज कुमार]], [[नाना पाटेकर]] || [[मेहुल कुमार]] || |- | [[इ.स. १९९२|१९९२]] || [[याद रखेगी दुनिया]] || [[आदित्य पंचोली]], [[रुक्सार रहमान]] || तारिक शहा || |- | [[इ.स. १९९२|१९९२]] || [[नाच गोविंदा नाच]] || [[गोविंदा]], [[मंदाकिनी]] || एस. एस. चंद्रन || |- | [[इ.स. १९९२|१९९२]] || [[दीदार (१९९२ चित्रपट)|दीदार]] || [[अक्षय कुमार]], [[करिश्मा कपूर]] || प्रमॉड चक्रवर्ती || |- | [[इ.स. १९९२|१९९२]] || [[अनाम]] || [[दीपक तिजोरी]], [[पूजा भट्ट]] || रमेश मोदी || |- | [[इ.स. १९९१|१९९१]] || [[प्रेम कैदी]] || [[करिश्मा कपूर]], [[हरीश कुमार]] || के. मुरली मोहन राव || |- | [[इ.स. १९९१|१९९१]] || [[शिकारी: द हंटर]] || [[मिथुन चक्रवर्ती]], [[इरिना कुशनाडेवा]] || उमेश मेहरा || |- | [[इ.स. १९९१|१९९१]] || [[बंजारन]] || [[ऋषी कपूर]], [[श्रीदेवी]] || हर्मेश मल्होत्रा || |- | [[इ.स. १९९१|१९९१]] || [[पाप की आंधी]] || [[धर्मेंद्र]], [[आदित्य पंचोली]], [[अमृता सिंग]] || मेहूल कुमार || <ref>{{Cite web |title=Paap Ki Aandhi - Movie - Box Office India |url=https://www.boxofficeindia.com/cast_crew.php?movieid=6056 |access-date=13 November 2025 |website=www.boxofficeindia.com}}</ref> |- | [[इ.स. १९९१|१९९१]] || [[डान्सर (१९९१ चित्रपट)|डान्सर]] || [[अक्षय कुमार]], [[मोहिनी]] || किशोर व्यास || |- | [[इ.स. १९९१|१९९१]] || [[फूल और कांटे]] || [[अजय देवगण]], [[मधू]] || [[कुक्कू कोहली]] || |- | [[इ.स. १९९१|१९९१]] || [[दो मतवाले]] || [[संजय दत्त]], [[चंकी पांडे]] || जोशी || |- | [[इ.स. १९९१|१९९१]] || [[साजन]] || [[संजय दत्त]], [[सलमान खान]], [[माधुरी दीक्षित]] || [[लॉरेन्स डिसोझा]] || |- | [[इ.स. १९९२|१९९२]] || [[चमत्कार (१९९२ चित्रपट)|चमत्कार]] || [[शाहरुख खान]], [[उर्मिला मातोंडकर]] || [[राजीव मेहरा]] || |- | [[इ.स. १९९०|१९९०]] || [[आग का गोला]] || [[सनी देओल]], [[डिंपल कापडिया]] || डेव्हिड धवन || |- | [[इ.स. १९८९|१९८९]] || [[काला बाजार]] || [[अनिल कपूर]], [[जॅकी श्रॉफ]] || राकेश रोशन || |- | [[इ.स. १९८९|१९८९]] || [[निगाहें: नगिना भाग २]] || [[श्रीदेवी]], [[ऋषी कपूर]] || हर्मेश मल्होत्रा || |- | [[इ.स. १९८९|१९८९]] || [[फर्ज की जंग]] || [[गोविंदा]], [[शशी कपूर]] || के. सी. बोकाडिया || |- | [[इ.स. १९८९|१९८९]] || [[वर्दी (चित्रपट)|वर्दी]] || [[सनी देओल]], [[जैकी श्रॉफ]] || उमेश मेहरा || |- | [[इ.स. १९८९|१९८९]] || [[भ्रष्टाचार (चित्रपट)|भ्रष्टाचार]] || [[मिथुन चक्रवर्ती]], [[रेखा]] || रमेश सिप्पी || |- | [[इ.स. १९८९|१९८९]] || [[दोस्त गरीबां का]] || [[गोविंदा]], [[नीलम]] || सी. पी. दीक्षित || |- | [[इ.स. १९८९|१९८९]] || [[मिट्टी और सोना]] || [[चंकी पांडे]], [[नीलम]] || के. वहीद || |- | [[इ.स. १९८९|१९८९]] || [[त्रिदेव]] || [[नसीरुद्दीन शाह]], [[सनी देओल]], [[जैकी श्रॉफ]] || [[राजीव राय]] || |- | [[इ.स. १९८८|१९८८]] || [[खतरों के खिलाडी (१९८८ चित्रपट)|खतरों के खिलाडी]] || [[धर्मेंद्र]], [[संजय दत्त]], [[माधुरी दीक्षित]] || टी. रामाराव || |- | [[इ.स. १९८६|१९८६]] || [[घर संसार]] || [[जितेंद्र]], [[श्रीदेवी]] || के. बापय्या || |- | [[इ.स. १९८६|१९८६]] || [[समुंदर]] || [[सनी देओल]], [[पूनम धिल्लोन]] || राहुल रवैल || |- | [[इ.स. १९८६|१९८६]] || [[विक्रम बेताल (चित्रपट)|विक्रम बेताल]] || [[विक्रम गोखले]], [[सतीश शाह]] || रामानंद सागर || |- | [[इ.स. १९८३|१९८३]] || [[गंगा मेरी मां]] || [[शत्रुघ्न सिन्हा]], [[नीतू सिंग]] || श्याम रालहन || |- | [[इ.स. १९८१|१९८१]] || [[महाबली हनुमान]] || [[दारा सिंग]], [[राकेश पांडे]] || बाबुभाई मिस्त्री || |- | [[इ.स. १९७९|१९७९]] || दो हवालदार || [[शत्रुघ्न सिन्हा]], [[राकेश रोशन]] || के. पी. आत्मा || |- | [[इ.स. १९७९|१९७९]] || [[तीन चेहरे]] || || || |- | [[इ.स. १९७७|१९७७]] || रंगा और राजा || || || |- | [[इ.स. १९७७|१९७७]] || [[राम राम गंगाराम]] || [[अशोक सराफ]], [[दादा कोंडके]] || [[दादा कोंडके]] || मराठी चित्रपट |- | [[इ.स. १९७६|१९७६]] || [[तुमचं आमचं जमलं]] || [[सचिन पिळगांवकर]], [[अशोक सराफ]] || [[दादा कोंडके]] || मराठी चित्रपट |- | [[इ.स. १९७५|१९७५]] || [[सलाखें (१९७५ चित्रपट)|सलाखें]] || [[शशी कपूर]], [[सुलक्षणा पंडित]] || ए. सुब्बा राव || |- | [[इ.स. १९७३|१९७३]] || [[दो फूल]] || [[विनोद मेहरा]], [[महमूद]] || एस. रामनाथन || |- | [[इ.स. १९७३|१९७३]] || [[बंधे हाथ]] || [[अमिताभ बच्चन]], [[मुमताज]] || ओ. पी. रल्हन || |- | [[इ.स. १९७२|१९७२]] || [[बहारों फूल बरसाओ]] || || || |- | [[इ.स. १९६९|१९६९]] || [[महूआ (चित्रपट)|महूआ]] || [[शिवकुमार]], [[अंजना मुमताज]] || दुलाल गुहा || |- | [[इ.स. १९६९|१९६९]] || [[संबंध (चित्रपट)|संबंध]] || [[प्रदीप कुमार]], [[अंजना मुमताज]] || अजय बिस्वा || |- | [[इ.स. १९७०|१९७०]] || मां का आंचल || [[संजीव कुमार]], [[लीना चंदावरकर]] || अमरनाथ || |- | [[इ.स. १९७०|१९७०]] || [[दीदार (१९७० चित्रपट)|दीदार]] || || || |} == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:२०व्या शतकातील भारतीय अभिनेत्री]] [[वर्ग:मराठी चित्रपट अभिनेत्री]] [[वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेत्री]] [[वर्ग:२१व्या शतकातील भारतीय अभिनेत्री]] [[वर्ग:भारतीय चित्रपट अभिनेत्री]] [[वर्ग:इ.स. १९४१ मधील जन्म]] [[वर्ग:स्त्री चरित्रलेख]] 84um1krr2tknhn62jqftkenspmvdjs9 4 385342 2723151 2723112 2026-10-19T12:58:40Z Vikrantkorde 7381 /* 🗺️ मतदारसंघ */ 2723151 wikitext text/x-wiki या पानावर विकिपीडिया:मिशन १,११,१११ या प्रकल्पातून तयार होणे अपेक्षित असलेल्या लेखांची यादी आहे. या यादीत तुम्हाला हवे असलेल्या लेखांची नावेसुद्धा तुम्ही स्वतःच घालू शकता. येथील लेख इतरांनी तयार केले असले तरीही तुम्ही त्यांमध्ये भर घालू शकता. मराठी विकिपीडियावरील तुमच्या योगदानाबद्दल धन्यवाद! == 📋 विषयवार यादी == === ⚽ खेळ === ==== 🏏 क्रिकेट ==== ; या साच्यातील यादी-लेखांमध्ये असलेले लाल दुवे {{साचा:आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटपटू}} ==== ⚽ फुटबॉल ==== ==== 🎯 इतर ==== === 🏛️ राजकारण === ==== 👤 राजकारणी ==== ;[[महाराष्ट्राची पंधरावी विधानसभा#आमदार|महाराष्ट्राच्या १५व्या विधानसभेतील आमदार]] ;[[महाराष्ट्राची चौदावी विधानसभा#आमदार|महाराष्ट्राच्या १४व्या विधानसभेतील आमदार]] ;[[महाराष्ट्राची तेरावी विधानसभा#आमदार|महाराष्ट्राच्या १३व्या विधानसभेतील आमदार]] ;[[महाराष्ट्राची बारावी विधानसभा#आमदार|महाराष्ट्राच्या १२व्या विधानसभेतील आमदार]] ;[[महाराष्ट्राची अकरावी विधानसभा#आमदार|महाराष्ट्राच्या ११व्या विधानसभेतील आमदार]] ;[[महाराष्ट्राची दहावी विधानसभा#आमदार|महाराष्ट्राच्या १०व्या विधानसभेतील आमदार]] ==== 🗺️ मतदारसंघ ==== :उदाहरणादाखल पहा -- [[महाराष्ट्र विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] # [[अरुणाचल प्रदेश विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] - [[https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_constituencies_of_the_Arunachal_Pradesh_Legislative_Assembly | इंग्रजी पान ]] # [[आसाम विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] - [[https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_constituencies_of_the_Assam_Legislative_Assembly | इंग्रजी‌ पान]] # [[उत्तर प्रदेश विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] - [[https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_constituencies_of_the_Uttar_Pradesh_Legislative_Assembly | इंग्रजी पान]] # [[उत्तराखंड विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] - [[https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_constituencies_of_the_Uttarakhand_Legislative_Assembly | इंग्रजी पान]] # [[ओडिशा विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] - [[https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_constituencies_of_the_Odisha_Legislative_Assembly | इंग्रजी पान]] # [[केरळ विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] - [[https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_constituencies_of_the_Kerala_Legislative_Assembly | इंग्रजी पान]] # [[छत्तीसगढ विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] - [[https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_constituencies_of_the_Chhattisgarh_Legislative_Assembly | इंग्रजी पान]] # [[जम्मू आणि काश्मीर विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] - [[https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_constituencies_of_the_Jammu_and_Kashmir_Legislative_Assembly | इंग्रजी पान]] # [[झारखंड विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] - [[https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_constituencies_of_the_Jharkhand_Legislative_Assembly | इंग्रजी पान]] # [[तमिळनाडू विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] - [[https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_constituencies_of_the_Tamil_Nadu_Legislative_Assembly | इंग्रजी पान]] # [[तेलंगणा विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] - [[https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_constituencies_of_the_Telangana_Legislative_Assembly | इंग्रजी पान]] # [[त्रिपुरा विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] - [[https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_constituencies_of_the_Tripura_Legislative_Assembly|इंग्रजी पान]] # [[नागालँड विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] - [[https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_constituencies_of_the_Nagaland_Legislative_Assembly | इंग्रजी पान]] # [[पंजाब विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] - [[ https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_constituencies_of_the_Punjab_Legislative_Assembly| इंग्रजी पान]] # [[पश्चिम बंगाल विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] - [[https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_constituencies_of_the_West_Bengal_Legislative_Assembly | इंग्रजी पान]] # [[बिहार विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] - [[ https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_constituencies_of_the_Bihar_Legislative_Assembly | इंग्रजी पान]] # [[मणिपूर विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] - [[ https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_constituencies_of_the_Manipur_Legislative_Assembly| इंग्रजी पान]] # [[मध्य प्रदेश विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] - [[ https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_constituencies_of_the_Madhya_Pradesh_Legislative_Assembly | इंग्रजी पान]] # [[मिझोरम विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] - [[ https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_constituencies_of_the_Mizoram_Legislative_Assembly | इंग्रजी पान]] # [[मेघालय विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] - [[ https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_constituencies_of_the_Meghalaya_Legislative_Assembly | इंग्रजी पान]] # [[हरियाणा विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] - [[ | इंग्रजी पान]] # [[हिमाचल प्रदेश विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] - [[ | इंग्रजी पान]] === 🎬 चित्रपट === ==== 🎭 मराठी चित्रपट ==== ===== 📅 [[इ.स. २०२५ मधील मराठी चित्रपटांची यादी|२०२५]] ===== <div class="div-col" style="column-width: 19em;"> * [[इलू इलू १९९८]] * [[आरडी (मराठी चित्रपट)|आरडी]] * [[गाव बोलावतो]] * [[गौरीशंकर (मराठी चित्रपट)|गौरीशंकर]] * [[फ्रॉम चायना विथ लव्ह]] * [[फॉलोअर|फॉलोअर]] * [[मंगला (मराठी चित्रपट)|मंगला]] * [[मी पाठीशी आहे (मराठी चित्रपट)|मी पाठीशी आहे]] * [[मुक्काम पोस्ट देवाचं घर]] * [[मिशन अयोध्या]] * [[वहिवाट]] * [[स ला ते स ला ना ते]] * [[स्थळ (मराठी चित्रपट)|स्थळ]] * [[हार्दिक शुभेच्छा (मराठी चित्रपट)|हार्दिक शुभेच्छा]] </div> ==== 🎥 हिंदी चित्रपट ==== [[:वर्ग:हिंदी चित्रपट यादी|वर्षानुसार हिंदी चित्रपट असलेल्या वर्गयादीतील]] प्रत्येक वर्गासाठी चित्रपटांची यादी असलेले लेख. उदा. [[:वर्ग:इ.स. २०२५ मधील हिंदी चित्रपट]] या वर्गासाठी [[इ.स. २०२५ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी]] हा लेख. <div class="div-col" style="column-width: 19em;"> # [[इ.स. १९३१ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९३१]] # [[इ.स. १९३२ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९३२]] # [[इ.स. १९३३ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९३३]] # [[इ.स. १९३४ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९३४]] # [[इ.स. १९३५ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९३५]] # [[इ.स. १९३६ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९३६]] # [[इ.स. १९३७ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९३७]] # [[इ.स. १९३८ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९३८]] # [[इ.स. १९३९ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९३९]] # [[इ.स. १९४० मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९४०]] # [[इ.स. १९४१ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९४१]] # [[इ.स. १९४२ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९४२]] # [[इ.स. १९४३ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९४३]] # [[इ.स. १९४४ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९४४]] # [[इ.स. १९४५ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९४५]] # [[इ.स. १९४६ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९४६]] # [[इ.स. १९४७ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९४७]] # [[इ.स. १९४८ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९४८]] # [[इ.स. १९४९ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९४९]] # [[इ.स. १९५० मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९५०]] # [[इ.स. १९५१ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९५१]] # [[इ.स. १९५२ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९५२]] # [[इ.स. १९५३ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९५३]] # [[इ.स. १९५४ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९५४]] # [[इ.स. १९५५ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९५५]] # [[इ.स. १९५६ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९५६]] # [[इ.स. १९५७ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९५७]] # [[इ.स. १९५८ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९५८]] # [[इ.स. १९५९ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९५९]] # [[इ.स. १९६० मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९६०]] # [[इ.स. १९६१ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९६१]] # [[इ.स. १९६२ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९६२]] # [[इ.स. १९६३ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९६३]] # [[इ.स. १९६४ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९६४]] # [[इ.स. १९६५ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९६५]] # [[इ.स. १९६६ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९६६]] # [[इ.स. १९६७ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९६७]] # [[इ.स. १९६८ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९६८]] # [[इ.स. १९६९ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९६९]] # [[इ.स. १९७० मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९७०]] # [[इ.स. १९७१ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९७१]] # [[इ.स. १९७२ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९७२]] # [[इ.स. १९७३ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९७३]] # [[इ.स. १९७४ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९७४]] # [[इ.स. १९७५ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९७५]] # [[इ.स. १९७६ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९७६]] # [[इ.स. १९७७ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९७७]] # [[इ.स. १९७८ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९७८]] # [[इ.स. १९७९ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९७९]] # [[इ.स. १९८० मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९८०]] # [[इ.स. १९८१ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९८१]] # [[इ.स. १९८२ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९८२]] # [[इ.स. १९८३ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९८३]] # [[इ.स. १९८४ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९८४]] # [[इ.स. १९८५ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९८५]] # [[इ.स. १९८६ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९८६]] # [[इ.स. १९८७ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९८७]] # [[इ.स. १९८८ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९८८]] # [[इ.स. १९८९ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९८९]] # [[इ.स. १९९० मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९९०]] # [[इ.स. १९९१ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९९१]] # [[इ.स. १९९२ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९९२]] # [[इ.स. १९९३ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९९३]] # [[इ.स. १९९४ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९९४]] # [[इ.स. १९९५ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९९५]] # [[इ.स. १९९६ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९९६]] # [[इ.स. १९९७ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९९७]] # [[इ.स. १९९८ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९९८]] # [[इ.स. १९९९ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९९९]] # [[इ.स. २००० मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२०००]] # [[इ.स. २००१ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२००१]] # [[इ.स. २००२ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२००२]] # [[इ.स. २००३ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२००३]] # [[इ.स. २००४ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२००४]] # [[इ.स. २००५ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२००५]] # [[इ.स. २००६ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२००६]] # [[इ.स. २००७ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२००७]] # [[इ.स. २००८ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२००८]] # [[इ.स. २००९ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२००९]] # [[इ.स. २०१० मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२०१०]] # [[इ.स. २०११ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२०११]] # [[इ.स. २०१२ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२०१२]] # [[इ.स. २०१३ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२०१३]] # [[इ.स. २०१४ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२०१४]] # [[इ.स. २०१५ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२०१५]] # [[इ.स. २०१६ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२०१६]] # [[इ.स. २०१७ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२०१७]] # [[इ.स. २०१८ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२०१८]] # [[इ.स. २०१९ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२०१९]] # [[इ.स. २०२० मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२०२०]] # [[इ.स. २०२१ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२०२१]] # [[इ.स. २०२२ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२०२२]] # [[इ.स. २०२३ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२०२३]] # [[इ.स. २०२४ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२०२४]] # [[इ.स. २०२५ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२०२५]] # [[इ.स. २०२६ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२०२६]] </div> ==== 🍿 इंग्लिश चित्रपट ==== ==== 🌍 इतर भाषांतील चित्रपट ==== ==== 🌟 कलाकार ==== === 📜 इतिहास === === 🌍 भूगोल === === 🔬 विज्ञान === === 📐 गणित === === 📚 साहित्य === === 🏆 पुरस्कार === ; [[पुरस्कार]] या लेखातील यादीची पुनर्रचना करुन महत्त्वाचे पुरस्कार ठेवणे व नसलेले दुवे घालणे ; त्यानंतर तेथील लाल दुव्यांचे लेख ==== 🎖️ पुरस्कार विजेते ==== ; [[पद्मविभूषण पुरस्कार]] -- येथील लाल दुवे ; पद्मभूषण -- खालील प्रत्येक यादी-लेखांमधील लाल दुवे # [[पद्मभूषण पुरस्कार विजेते १९५४-१९५९]] - लाल दुवे # [[पद्मभूषण पुरस्कार विजेते १९६०-१९६९]] - लाल दुवे # [[पद्मभूषण पुरस्कार विजेते १९७०-१९७९]] - लाल दुवे # [[पद्मभूषण पुरस्कार विजेते १९८०-१९८९]] - लाल दुवे # [[पद्मभूषण पुरस्कार विजेते १९९०-१९९९]] - लाल दुवे # [[पद्मभूषण पुरस्कार विजेते २०००-२००९]] - लाल दुवे # [[पद्मभूषण पुरस्कार विजेते २०१०-२०१९]] - लाल दुवे # [[पद्मभूषण पुरस्कार विजेते २०२०-२०२९]] - लाल दुवे ; पद्मश्री # [[पद्मश्री पुरस्कार विजेते १९५४-१९५९]] - लाल दुवे # [[पद्मश्री पुरस्कार विजेते १९६०-१९६९]] - लाल दुवे # [[पद्मश्री पुरस्कार विजेते १९७०-१९७९]] - लाल दुवे # [[पद्मश्री पुरस्कार विजेते १९८०-१९८९]] - लाल दुवे # [[पद्मश्री पुरस्कार विजेते १९९०-१९९९]] - लाल दुवे # [[पद्मश्री पुरस्कार विजेते २०००-२००९]] - लाल दुवे # [[पद्मश्री पुरस्कार विजेते २०१०-२०१९]] - लाल दुवे # [[पद्मश्री पुरस्कार विजेते २०२०-२०२९]] - लाल दुवे ; नोबेल # [[रसायनशास्त्रातील नोबेल पारितोषिक]] - यादी बनवणे व लाल दुवे # [[साहित्यातील नोबेल पारितोषिक]] - लाल दुवे # [[नोबेल शांतता पारितोषिक]] - अर्धवट यादी व लाल दुवे # [[भौतिकशास्त्रातील नोबेल पारितोषिक]] - लाल दुवे # [[वैद्यकशास्त्रातील नोबेल पारितोषिक]] - लाल दुवे # [[अर्थशास्त्रातील नोबेल पारितोषिक]] - लाल दुवे ==हे सुद्धा पहा== * [[विकिपीडिया:मिशन ६६,६६६/तयार केलेले लेख]] * [[विकिपीडिया:मिशन ६६,६६६/सांख्यिकी]] [[वर्ग:मिशन १,११,१११|अपेक्षित लेख]] 4phob6spfowwo5mpvltfa57atmnwk2v 2723157 2723151 2026-10-19T13:03:14Z Vikrantkorde 7381 /* 🗺️ मतदारसंघ */ दुवे टाकले 2723157 wikitext text/x-wiki या पानावर विकिपीडिया:मिशन १,११,१११ या प्रकल्पातून तयार होणे अपेक्षित असलेल्या लेखांची यादी आहे. या यादीत तुम्हाला हवे असलेल्या लेखांची नावेसुद्धा तुम्ही स्वतःच घालू शकता. येथील लेख इतरांनी तयार केले असले तरीही तुम्ही त्यांमध्ये भर घालू शकता. मराठी विकिपीडियावरील तुमच्या योगदानाबद्दल धन्यवाद! == 📋 विषयवार यादी == === ⚽ खेळ === ==== 🏏 क्रिकेट ==== ; या साच्यातील यादी-लेखांमध्ये असलेले लाल दुवे {{साचा:आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटपटू}} ==== ⚽ फुटबॉल ==== ==== 🎯 इतर ==== === 🏛️ राजकारण === ==== 👤 राजकारणी ==== ;[[महाराष्ट्राची पंधरावी विधानसभा#आमदार|महाराष्ट्राच्या १५व्या विधानसभेतील आमदार]] ;[[महाराष्ट्राची चौदावी विधानसभा#आमदार|महाराष्ट्राच्या १४व्या विधानसभेतील आमदार]] ;[[महाराष्ट्राची तेरावी विधानसभा#आमदार|महाराष्ट्राच्या १३व्या विधानसभेतील आमदार]] ;[[महाराष्ट्राची बारावी विधानसभा#आमदार|महाराष्ट्राच्या १२व्या विधानसभेतील आमदार]] ;[[महाराष्ट्राची अकरावी विधानसभा#आमदार|महाराष्ट्राच्या ११व्या विधानसभेतील आमदार]] ;[[महाराष्ट्राची दहावी विधानसभा#आमदार|महाराष्ट्राच्या १०व्या विधानसभेतील आमदार]] ==== 🗺️ मतदारसंघ ==== :उदाहरणादाखल पहा -- [[महाराष्ट्र विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] # [[अरुणाचल प्रदेश विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] - https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_constituencies_of_the_Arunachal_Pradesh_Legislative_Assembly # [[आसाम विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] - https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_constituencies_of_the_Assam_Legislative_Assembly # [[उत्तर प्रदेश विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] - https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_constituencies_of_the_Uttar_Pradesh_Legislative_Assembly # [[उत्तराखंड विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] - https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_constituencies_of_the_Uttarakhand_Legislative_Assembly # [[ओडिशा विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] - https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_constituencies_of_the_Odisha_Legislative_Assembly # [[केरळ विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] - https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_constituencies_of_the_Kerala_Legislative_Assembly # [[छत्तीसगढ विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] - https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_constituencies_of_the_Chhattisgarh_Legislative_Assembly # [[जम्मू आणि काश्मीर विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] - https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_constituencies_of_the_Jammu_and_Kashmir_Legislative_Assembly # [[झारखंड विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] - https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_constituencies_of_the_Jharkhand_Legislative_Assembly # [[तमिळनाडू विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] - https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_constituencies_of_the_Tamil_Nadu_Legislative_Assembly # [[तेलंगणा विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] - https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_constituencies_of_the_Telangana_Legislative_Assembly # [[त्रिपुरा विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] - https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_constituencies_of_the_Tripura_Legislative_Assembly # [[नागालँड विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] - https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_constituencies_of_the_Nagaland_Legislative_Assembly # [[पंजाब विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] - https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_constituencies_of_the_Punjab_Legislative_Assembly # [[पश्चिम बंगाल विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] - https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_constituencies_of_the_West_Bengal_Legislative_Assembly # [[बिहार विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] - https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_constituencies_of_the_Bihar_Legislative_Assembly # [[मणिपूर विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] - https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_constituencies_of_the_Manipur_Legislative_Assembly # [[मध्य प्रदेश विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] - https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_constituencies_of_the_Madhya_Pradesh_Legislative_Assembly # [[मिझोरम विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] - https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_constituencies_of_the_Mizoram_Legislative_Assembly # [[मेघालय विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] - https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_constituencies_of_the_Meghalaya_Legislative_Assembly # [[हरियाणा विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] - https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_constituencies_of_the_Haryana_Legislative_Assembly # [[हिमाचल प्रदेश विधानसभा मतदारसंघांची यादी]] - https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_constituencies_of_the_Himachal_Pradesh_Legislative_Assembly === 🎬 चित्रपट === ==== 🎭 मराठी चित्रपट ==== ===== 📅 [[इ.स. २०२५ मधील मराठी चित्रपटांची यादी|२०२५]] ===== <div class="div-col" style="column-width: 19em;"> * [[इलू इलू १९९८]] * [[आरडी (मराठी चित्रपट)|आरडी]] * [[गाव बोलावतो]] * [[गौरीशंकर (मराठी चित्रपट)|गौरीशंकर]] * [[फ्रॉम चायना विथ लव्ह]] * [[फॉलोअर|फॉलोअर]] * [[मंगला (मराठी चित्रपट)|मंगला]] * [[मी पाठीशी आहे (मराठी चित्रपट)|मी पाठीशी आहे]] * [[मुक्काम पोस्ट देवाचं घर]] * [[मिशन अयोध्या]] * [[वहिवाट]] * [[स ला ते स ला ना ते]] * [[स्थळ (मराठी चित्रपट)|स्थळ]] * [[हार्दिक शुभेच्छा (मराठी चित्रपट)|हार्दिक शुभेच्छा]] </div> ==== 🎥 हिंदी चित्रपट ==== [[:वर्ग:हिंदी चित्रपट यादी|वर्षानुसार हिंदी चित्रपट असलेल्या वर्गयादीतील]] प्रत्येक वर्गासाठी चित्रपटांची यादी असलेले लेख. उदा. [[:वर्ग:इ.स. २०२५ मधील हिंदी चित्रपट]] या वर्गासाठी [[इ.स. २०२५ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी]] हा लेख. <div class="div-col" style="column-width: 19em;"> # [[इ.स. १९३१ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९३१]] # [[इ.स. १९३२ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९३२]] # [[इ.स. १९३३ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९३३]] # [[इ.स. १९३४ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९३४]] # [[इ.स. १९३५ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९३५]] # [[इ.स. १९३६ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९३६]] # [[इ.स. १९३७ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९३७]] # [[इ.स. १९३८ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९३८]] # [[इ.स. १९३९ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९३९]] # [[इ.स. १९४० मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९४०]] # [[इ.स. १९४१ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९४१]] # [[इ.स. १९४२ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९४२]] # [[इ.स. १९४३ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९४३]] # [[इ.स. १९४४ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९४४]] # [[इ.स. १९४५ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९४५]] # [[इ.स. १९४६ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९४६]] # [[इ.स. १९४७ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९४७]] # [[इ.स. १९४८ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९४८]] # [[इ.स. १९४९ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९४९]] # [[इ.स. १९५० मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९५०]] # [[इ.स. १९५१ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९५१]] # [[इ.स. १९५२ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९५२]] # [[इ.स. १९५३ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९५३]] # [[इ.स. १९५४ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९५४]] # [[इ.स. १९५५ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९५५]] # [[इ.स. १९५६ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९५६]] # [[इ.स. १९५७ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९५७]] # [[इ.स. १९५८ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९५८]] # [[इ.स. १९५९ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९५९]] # [[इ.स. १९६० मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९६०]] # [[इ.स. १९६१ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९६१]] # [[इ.स. १९६२ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९६२]] # [[इ.स. १९६३ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९६३]] # [[इ.स. १९६४ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९६४]] # [[इ.स. १९६५ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९६५]] # [[इ.स. १९६६ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९६६]] # [[इ.स. १९६७ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९६७]] # [[इ.स. १९६८ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९६८]] # [[इ.स. १९६९ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९६९]] # [[इ.स. १९७० मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९७०]] # [[इ.स. १९७१ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९७१]] # [[इ.स. १९७२ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९७२]] # [[इ.स. १९७३ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९७३]] # [[इ.स. १९७४ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९७४]] # [[इ.स. १९७५ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९७५]] # [[इ.स. १९७६ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९७६]] # [[इ.स. १९७७ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९७७]] # [[इ.स. १९७८ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९७८]] # [[इ.स. १९७९ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९७९]] # [[इ.स. १९८० मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९८०]] # [[इ.स. १९८१ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९८१]] # [[इ.स. १९८२ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९८२]] # [[इ.स. १९८३ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९८३]] # [[इ.स. १९८४ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९८४]] # [[इ.स. १९८५ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९८५]] # [[इ.स. १९८६ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९८६]] # [[इ.स. १९८७ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९८७]] # [[इ.स. १९८८ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९८८]] # [[इ.स. १९८९ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९८९]] # [[इ.स. १९९० मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९९०]] # [[इ.स. १९९१ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९९१]] # [[इ.स. १९९२ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९९२]] # [[इ.स. १९९३ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९९३]] # [[इ.स. १९९४ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९९४]] # [[इ.स. १९९५ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९९५]] # [[इ.स. १९९६ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९९६]] # [[इ.स. १९९७ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९९७]] # [[इ.स. १९९८ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९९८]] # [[इ.स. १९९९ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|१९९९]] # [[इ.स. २००० मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२०००]] # [[इ.स. २००१ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२००१]] # [[इ.स. २००२ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२००२]] # [[इ.स. २००३ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२००३]] # [[इ.स. २००४ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२००४]] # [[इ.स. २००५ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२००५]] # [[इ.स. २००६ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२००६]] # [[इ.स. २००७ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२००७]] # [[इ.स. २००८ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२००८]] # [[इ.स. २००९ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२००९]] # [[इ.स. २०१० मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२०१०]] # [[इ.स. २०११ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२०११]] # [[इ.स. २०१२ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२०१२]] # [[इ.स. २०१३ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२०१३]] # [[इ.स. २०१४ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२०१४]] # [[इ.स. २०१५ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२०१५]] # [[इ.स. २०१६ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२०१६]] # [[इ.स. २०१७ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२०१७]] # [[इ.स. २०१८ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२०१८]] # [[इ.स. २०१९ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२०१९]] # [[इ.स. २०२० मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२०२०]] # [[इ.स. २०२१ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२०२१]] # [[इ.स. २०२२ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२०२२]] # [[इ.स. २०२३ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२०२३]] # [[इ.स. २०२४ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२०२४]] # [[इ.स. २०२५ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२०२५]] # [[इ.स. २०२६ मधील हिंदी चित्रपटांची यादी|२०२६]] </div> ==== 🍿 इंग्लिश चित्रपट ==== ==== 🌍 इतर भाषांतील चित्रपट ==== ==== 🌟 कलाकार ==== === 📜 इतिहास === === 🌍 भूगोल === === 🔬 विज्ञान === === 📐 गणित === === 📚 साहित्य === === 🏆 पुरस्कार === ; [[पुरस्कार]] या लेखातील यादीची पुनर्रचना करुन महत्त्वाचे पुरस्कार ठेवणे व नसलेले दुवे घालणे ; त्यानंतर तेथील लाल दुव्यांचे लेख ==== 🎖️ पुरस्कार विजेते ==== ; [[पद्मविभूषण पुरस्कार]] -- येथील लाल दुवे ; पद्मभूषण -- खालील प्रत्येक यादी-लेखांमधील लाल दुवे # [[पद्मभूषण पुरस्कार विजेते १९५४-१९५९]] - लाल दुवे # [[पद्मभूषण पुरस्कार विजेते १९६०-१९६९]] - लाल दुवे # [[पद्मभूषण पुरस्कार विजेते १९७०-१९७९]] - लाल दुवे # [[पद्मभूषण पुरस्कार विजेते १९८०-१९८९]] - लाल दुवे # [[पद्मभूषण पुरस्कार विजेते १९९०-१९९९]] - लाल दुवे # [[पद्मभूषण पुरस्कार विजेते २०००-२००९]] - लाल दुवे # [[पद्मभूषण पुरस्कार विजेते २०१०-२०१९]] - लाल दुवे # [[पद्मभूषण पुरस्कार विजेते २०२०-२०२९]] - लाल दुवे ; पद्मश्री # [[पद्मश्री पुरस्कार विजेते १९५४-१९५९]] - लाल दुवे # [[पद्मश्री पुरस्कार विजेते १९६०-१९६९]] - लाल दुवे # [[पद्मश्री पुरस्कार विजेते १९७०-१९७९]] - लाल दुवे # [[पद्मश्री पुरस्कार विजेते १९८०-१९८९]] - लाल दुवे # [[पद्मश्री पुरस्कार विजेते १९९०-१९९९]] - लाल दुवे # [[पद्मश्री पुरस्कार विजेते २०००-२००९]] - लाल दुवे # [[पद्मश्री पुरस्कार विजेते २०१०-२०१९]] - लाल दुवे # [[पद्मश्री पुरस्कार विजेते २०२०-२०२९]] - लाल दुवे ; नोबेल # [[रसायनशास्त्रातील नोबेल पारितोषिक]] - यादी बनवणे व लाल दुवे # [[साहित्यातील नोबेल पारितोषिक]] - लाल दुवे # [[नोबेल शांतता पारितोषिक]] - अर्धवट यादी व लाल दुवे # [[भौतिकशास्त्रातील नोबेल पारितोषिक]] - लाल दुवे # [[वैद्यकशास्त्रातील नोबेल पारितोषिक]] - लाल दुवे # [[अर्थशास्त्रातील नोबेल पारितोषिक]] - लाल दुवे ==हे सुद्धा पहा== * [[विकिपीडिया:मिशन ६६,६६६/तयार केलेले लेख]] * [[विकिपीडिया:मिशन ६६,६६६/सांख्यिकी]] [[वर्ग:मिशन १,११,१११|अपेक्षित लेख]] is8ck3wfltfsm4g9rcfrskxixuusx88 4 385504 2723128 2723053 2026-10-19T12:25:19Z TivenBot 80923 मिशन १,११,१११: सांख्यिकी अद्ययावत (१,०३,४२२ लेख) 2723128 wikitext text/x-wiki ''हे पान [[सदस्य:TivenBot|TivenBot]] यांच्या स्क्रिप्टद्वारे आपोआप अद्ययावत केले जाते; येथे हाताने केलेले बदल पुढील अद्ययावतीत पुसले जातील. शेवटचे अद्ययावत: १९ ऑक्टोबर २०२६, १७:५५ (भा.प्र.वे.)'' __NOTOC__ == सद्यस्थिती == * एकूण लेख: '''१,०३,४२२''' * प्रकल्प सुरू झाल्यापासून (११ ऑक्टोबर २०२६) नवीन लेख: '''६७''' (९ दिवसांत) * सरासरी वेग: '''७.४''' लेख/दिवस * १,११,१११ साठी बाकी: '''७,६८९''' लेख * सध्याच्या वेगाने लक्ष्य पूर्ण होण्याची अंदाजित तारीख: '''१७ ऑगस्ट २०२९''' <div style="border:1px solid #a2a9b1;background:#f8f9fa;height:22px;max-width:600px"><div style="background:#36c;height:22px;width:0.9%"></div></div> '''०.९%''' (१,०३,३५५ → १,११,१११) == टप्पे == {| class="wikitable" ! टप्पा !! स्थिती !! बाकी लेख !! अंदाजित तारीख |- | १,०५,००० || चालू || १,५७८ || १९ मे २०२७ |- | १,०७,५०० || चालू || ४,०७८ || १९ एप्रिल २०२८ |- | १,१०,००० || चालू || ६,५७८ || २१ मार्च २०२९ |- | १,११,१११ || चालू || ७,६८९ || १७ ऑगस्ट २०२९ |} == दैनिक नोंद == {| class="wikitable sortable" ! दिनांक !! एकूण लेख !! बदल |- | data-sort-value="2026-10-19" | १९ ऑक्टोबर २०२६ || १,०३,४२२ || data-sort-value="11" | +११ |- | data-sort-value="2026-10-18" | १८ ऑक्टोबर २०२६ || १,०३,४११ || data-sort-value="7" | +७ |- | data-sort-value="2026-10-17" | १७ ऑक्टोबर २०२६ || १,०३,४०४ || data-sort-value="17" | +१७ |- | data-sort-value="2026-10-16" | १६ ऑक्टोबर २०२६ || १,०३,३८७ <small>(अंदाजित)</small> || data-sort-value="5" | +५ |- | data-sort-value="2026-10-15" | १५ ऑक्टोबर २०२६ || १,०३,३८२ <small>(अंदाजित)</small> || data-sort-value="4" | +४ |- | data-sort-value="2026-10-14" | १४ ऑक्टोबर २०२६ || १,०३,३७८ <small>(अंदाजित)</small> || data-sort-value="9" | +९ |- | data-sort-value="2026-10-13" | १३ ऑक्टोबर २०२६ || १,०३,३६९ <small>(अंदाजित)</small> || data-sort-value="0" | +० |- | data-sort-value="2026-10-12" | १२ ऑक्टोबर २०२६ || १,०३,३६९ <small>(अंदाजित)</small> || data-sort-value="12" | +१२ |- | data-sort-value="2026-10-11" | ११ ऑक्टोबर २०२६ || १,०३,३५७ <small>(अंदाजित)</small> || data-sort-value="2" | +२ |} <small>(अंदाजित) = प्रकल्प सुरू झाल्यानंतरच्या दिवसांची आकडेवारी निर्मिती नोंदींवरून पुन्हा तयार केलेली आहे; प्रत्यक्ष नोंद नाही.</small> [[वर्ग:मिशन १,११,१११]] hn5vpoax0rej6xv2g7c6hi7skfos1nf 2723243 2723128 2026-10-19T18:25:15Z TivenBot 80923 मिशन १,११,१११: सांख्यिकी अद्ययावत (१,०३,४२८ लेख) 2723243 wikitext text/x-wiki ''हे पान [[सदस्य:TivenBot|TivenBot]] यांच्या स्क्रिप्टद्वारे आपोआप अद्ययावत केले जाते; येथे हाताने केलेले बदल पुढील अद्ययावतीत पुसले जातील. शेवटचे अद्ययावत: १९ ऑक्टोबर २०२६, २३:५५ (भा.प्र.वे.)'' __NOTOC__ == सद्यस्थिती == * एकूण लेख: '''१,०३,४२८''' * प्रकल्प सुरू झाल्यापासून (११ ऑक्टोबर २०२६) नवीन लेख: '''७३''' (९ दिवसांत) * सरासरी वेग: '''८.१''' लेख/दिवस * १,११,१११ साठी बाकी: '''७,६८३''' लेख * सध्याच्या वेगाने लक्ष्य पूर्ण होण्याची अंदाजित तारीख: '''२४ मे २०२९''' <div style="border:1px solid #a2a9b1;background:#f8f9fa;height:22px;max-width:600px"><div style="background:#36c;height:22px;width:0.9%"></div></div> '''०.९%''' (१,०३,३५५ → १,११,१११) == टप्पे == {| class="wikitable" ! टप्पा !! स्थिती !! बाकी लेख !! अंदाजित तारीख |- | १,०५,००० || चालू || १,५७२ || १ मे २०२७ |- | १,०७,५०० || चालू || ४,०७२ || ५ मार्च २०२८ |- | १,१०,००० || चालू || ६,५७२ || ७ जानेवारी २०२९ |- | १,११,१११ || चालू || ७,६८३ || २४ मे २०२९ |} == दैनिक नोंद == {| class="wikitable sortable" ! दिनांक !! एकूण लेख !! बदल |- | data-sort-value="2026-10-19" | १९ ऑक्टोबर २०२६ || १,०३,४२८ || data-sort-value="17" | +१७ |- | data-sort-value="2026-10-18" | १८ ऑक्टोबर २०२६ || १,०३,४११ || data-sort-value="7" | +७ |- | data-sort-value="2026-10-17" | १७ ऑक्टोबर २०२६ || १,०३,४०४ || data-sort-value="17" | +१७ |- | data-sort-value="2026-10-16" | १६ ऑक्टोबर २०२६ || १,०३,३८७ <small>(अंदाजित)</small> || data-sort-value="5" | +५ |- | data-sort-value="2026-10-15" | १५ ऑक्टोबर २०२६ || १,०३,३८२ <small>(अंदाजित)</small> || data-sort-value="4" | +४ |- | data-sort-value="2026-10-14" | १४ ऑक्टोबर २०२६ || १,०३,३७८ <small>(अंदाजित)</small> || data-sort-value="9" | +९ |- | data-sort-value="2026-10-13" | १३ ऑक्टोबर २०२६ || १,०३,३६९ <small>(अंदाजित)</small> || data-sort-value="0" | +० |- | data-sort-value="2026-10-12" | १२ ऑक्टोबर २०२६ || १,०३,३६९ <small>(अंदाजित)</small> || data-sort-value="12" | +१२ |- | data-sort-value="2026-10-11" | ११ ऑक्टोबर २०२६ || १,०३,३५७ <small>(अंदाजित)</small> || data-sort-value="2" | +२ |} <small>(अंदाजित) = प्रकल्प सुरू झाल्यानंतरच्या दिवसांची आकडेवारी निर्मिती नोंदींवरून पुन्हा तयार केलेली आहे; प्रत्यक्ष नोंद नाही.</small> [[वर्ग:मिशन १,११,१११]] tr4odw2grfedsxs4trhtci5w11kt7n7 2723288 2723243 2026-10-20T00:25:18Z TivenBot 80923 मिशन १,११,१११: सांख्यिकी अद्ययावत (१,०३,४३२ लेख) 2723288 wikitext text/x-wiki ''हे पान [[सदस्य:TivenBot|TivenBot]] यांच्या स्क्रिप्टद्वारे आपोआप अद्ययावत केले जाते; येथे हाताने केलेले बदल पुढील अद्ययावतीत पुसले जातील. शेवटचे अद्ययावत: २० ऑक्टोबर २०२६, ०५:५५ (भा.प्र.वे.)'' __NOTOC__ == सद्यस्थिती == * एकूण लेख: '''१,०३,४३२''' * प्रकल्प सुरू झाल्यापासून (११ ऑक्टोबर २०२६) नवीन लेख: '''७७''' (१० दिवसांत) * सरासरी वेग: '''७.७''' लेख/दिवस * १,११,१११ साठी बाकी: '''७,६७९''' लेख * सध्याच्या वेगाने लक्ष्य पूर्ण होण्याची अंदाजित तारीख: '''१४ जुलै २०२९''' <div style="border:1px solid #a2a9b1;background:#f8f9fa;height:22px;max-width:600px"><div style="background:#36c;height:22px;width:1.0%"></div></div> '''१.०%''' (१,०३,३५५ → १,११,१११) == टप्पे == {| class="wikitable" ! टप्पा !! स्थिती !! बाकी लेख !! अंदाजित तारीख |- | १,०५,००० || चालू || १,५६८ || १२ मे २०२७ |- | १,०७,५०० || चालू || ४,०६८ || १ एप्रिल २०२८ |- | १,१०,००० || चालू || ६,५६८ || १९ फेब्रुवारी २०२९ |- | १,११,१११ || चालू || ७,६७९ || १४ जुलै २०२९ |} == दैनिक नोंद == {| class="wikitable sortable" ! दिनांक !! एकूण लेख !! बदल |- | data-sort-value="2026-10-20" | २० ऑक्टोबर २०२६ || १,०३,४३२ || data-sort-value="4" | +४ |- | data-sort-value="2026-10-19" | १९ ऑक्टोबर २०२६ || १,०३,४२८ || data-sort-value="17" | +१७ |- | data-sort-value="2026-10-18" | १८ ऑक्टोबर २०२६ || १,०३,४११ || data-sort-value="7" | +७ |- | data-sort-value="2026-10-17" | १७ ऑक्टोबर २०२६ || १,०३,४०४ || data-sort-value="17" | +१७ |- | data-sort-value="2026-10-16" | १६ ऑक्टोबर २०२६ || १,०३,३८७ <small>(अंदाजित)</small> || data-sort-value="5" | +५ |- | data-sort-value="2026-10-15" | १५ ऑक्टोबर २०२६ || १,०३,३८२ <small>(अंदाजित)</small> || data-sort-value="4" | +४ |- | data-sort-value="2026-10-14" | १४ ऑक्टोबर २०२६ || १,०३,३७८ <small>(अंदाजित)</small> || data-sort-value="9" | +९ |- | data-sort-value="2026-10-13" | १३ ऑक्टोबर २०२६ || १,०३,३६९ <small>(अंदाजित)</small> || data-sort-value="0" | +० |- | data-sort-value="2026-10-12" | १२ ऑक्टोबर २०२६ || १,०३,३६९ <small>(अंदाजित)</small> || data-sort-value="12" | +१२ |- | data-sort-value="2026-10-11" | ११ ऑक्टोबर २०२६ || १,०३,३५७ <small>(अंदाजित)</small> || data-sort-value="2" | +२ |} <small>(अंदाजित) = प्रकल्प सुरू झाल्यानंतरच्या दिवसांची आकडेवारी निर्मिती नोंदींवरून पुन्हा तयार केलेली आहे; प्रत्यक्ष नोंद नाही.</small> [[वर्ग:मिशन १,११,१११]] rollwbf9fm33y319wb2yixkp3qpic29 2723312 2723288 2026-10-20T06:25:15Z TivenBot 80923 मिशन १,११,१११: सांख्यिकी अद्ययावत (१,०३,४३२ लेख) 2723312 wikitext text/x-wiki ''हे पान [[सदस्य:TivenBot|TivenBot]] यांच्या स्क्रिप्टद्वारे आपोआप अद्ययावत केले जाते; येथे हाताने केलेले बदल पुढील अद्ययावतीत पुसले जातील. शेवटचे अद्ययावत: २० ऑक्टोबर २०२६, ११:५५ (भा.प्र.वे.)'' __NOTOC__ == सद्यस्थिती == * एकूण लेख: '''१,०३,४३२''' * प्रकल्प सुरू झाल्यापासून (११ ऑक्टोबर २०२६) नवीन लेख: '''७७''' (१० दिवसांत) * सरासरी वेग: '''७.७''' लेख/दिवस * १,११,१११ साठी बाकी: '''७,६७९''' लेख * सध्याच्या वेगाने लक्ष्य पूर्ण होण्याची अंदाजित तारीख: '''१४ जुलै २०२९''' <div style="border:1px solid #a2a9b1;background:#f8f9fa;height:22px;max-width:600px"><div style="background:#36c;height:22px;width:1.0%"></div></div> '''१.०%''' (१,०३,३५५ → १,११,१११) == टप्पे == {| class="wikitable" ! टप्पा !! स्थिती !! बाकी लेख !! अंदाजित तारीख |- | १,०५,००० || चालू || १,५६८ || १२ मे २०२७ |- | १,०७,५०० || चालू || ४,०६८ || १ एप्रिल २०२८ |- | १,१०,००० || चालू || ६,५६८ || १९ फेब्रुवारी २०२९ |- | १,११,१११ || चालू || ७,६७९ || १४ जुलै २०२९ |} == दैनिक नोंद == {| class="wikitable sortable" ! दिनांक !! एकूण लेख !! बदल |- | data-sort-value="2026-10-20" | २० ऑक्टोबर २०२६ || १,०३,४३२ || data-sort-value="4" | +४ |- | data-sort-value="2026-10-19" | १९ ऑक्टोबर २०२६ || १,०३,४२८ || data-sort-value="17" | +१७ |- | data-sort-value="2026-10-18" | १८ ऑक्टोबर २०२६ || १,०३,४११ || data-sort-value="7" | +७ |- | data-sort-value="2026-10-17" | १७ ऑक्टोबर २०२६ || १,०३,४०४ || data-sort-value="17" | +१७ |- | data-sort-value="2026-10-16" | १६ ऑक्टोबर २०२६ || १,०३,३८७ <small>(अंदाजित)</small> || data-sort-value="5" | +५ |- | data-sort-value="2026-10-15" | १५ ऑक्टोबर २०२६ || १,०३,३८२ <small>(अंदाजित)</small> || data-sort-value="4" | +४ |- | data-sort-value="2026-10-14" | १४ ऑक्टोबर २०२६ || १,०३,३७८ <small>(अंदाजित)</small> || data-sort-value="9" | +९ |- | data-sort-value="2026-10-13" | १३ ऑक्टोबर २०२६ || १,०३,३६९ <small>(अंदाजित)</small> || data-sort-value="0" | +० |- | data-sort-value="2026-10-12" | १२ ऑक्टोबर २०२६ || १,०३,३६९ <small>(अंदाजित)</small> || data-sort-value="12" | +१२ |- | data-sort-value="2026-10-11" | ११ ऑक्टोबर २०२६ || १,०३,३५७ <small>(अंदाजित)</small> || data-sort-value="2" | +२ |} <small>(अंदाजित) = प्रकल्प सुरू झाल्यानंतरच्या दिवसांची आकडेवारी निर्मिती नोंदींवरून पुन्हा तयार केलेली आहे; प्रत्यक्ष नोंद नाही.</small> [[वर्ग:मिशन १,११,१११]] e7v3ctqyg8fs5q72ml47ki9r9m8erb6 4 385505 2723129 2723054 2026-10-19T12:25:42Z TivenBot 80923 मिशन १,११,१११: नवीन लेख व सहभागी अद्ययावत (६० लेख) 2723129 wikitext text/x-wiki ''हे पान [[सदस्य:TivenBot|TivenBot]] यांच्या स्क्रिप्टद्वारे आपोआप अद्ययावत केले जाते; येथे हाताने केलेले बदल पुढील अद्ययावतीत पुसले जातील. शेवटचे अद्ययावत: १९ ऑक्टोबर २०२६, १७:५५ (भा.प्र.वे.)'' == सारांश == * प्रकल्पांतर्गत सापडलेले नवीन लेख: '''६०''' * सहभागी सदस्य: '''१३''' * सुधारणा आवश्यक लेख: '''२९''' — [[विकिपीडिया:मिशन १,११,१११/सुधारणा आवश्यक|यादी पहा]] <small>टीप: वगळलेले लेख व पुनर्निर्देशनांमुळे ही संख्या एकूण लेखसंख्येतील वाढीपेक्षा थोडी वेगळी असू शकते.</small> == सर्वाधिक योगदान (पहिले २५) == {| class="wikitable sortable" ! क्रमांक !! सदस्य !! नवीन लेख |- | १ || [[सदस्य:Dharmadhyaksha|Dharmadhyaksha]] || data-sort-value="15" | १५ |- | २ || [[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] || data-sort-value="12" | १२ |- | ३ || [[सदस्य:Ganesh591|Ganesh591]] || data-sort-value="9" | ९ |- | ४ || [[सदस्य:Koolkrazy|Koolkrazy]] || data-sort-value="4" | ४ |- | ५ || [[सदस्य:नरेश सावे|नरेश सावे]] || data-sort-value="4" | ४ |- | ६ || [[सदस्य:संतोष गोरे|संतोष गोरे]] || data-sort-value="4" | ४ |- | ७ || [[सदस्य:AdvAnantGholam|AdvAnantGholam]] || data-sort-value="3" | ३ |- | ८ || [[सदस्य:Nitin.kunjir|Nitin.kunjir]] || data-sort-value="3" | ३ |- | ९ || [[सदस्य:Jonathansammy|Jonathansammy]] || data-sort-value="2" | २ |- | १० || [[सदस्य:OptimisticProvider|OptimisticProvider]] || data-sort-value="1" | १ |- | ११ || [[सदस्य:~2026-52310-38|~2026-52310-38]] || data-sort-value="1" | १ |- | १२ || [[सदस्य:~2026-55636-17|~2026-55636-17]] || data-sort-value="1" | १ |- | १३ || [[सदस्य:Vikrantkorde|Vikrantkorde]] || data-sort-value="1" | १ |} == महिन्यानुसार यादी == * [[विकिपीडिया:मिशन १,११,१११/तयार केलेले लेख/ऑक्टोबर २०२६|ऑक्टोबर २०२६]] — ६० लेख [[वर्ग:मिशन १,११,१११]] rjaxvc0cn4ywceiq1aulful7lgebln3 2723244 2723129 2026-10-19T18:25:37Z TivenBot 80923 मिशन १,११,१११: नवीन लेख व सहभागी अद्ययावत (६७ लेख) 2723244 wikitext text/x-wiki ''हे पान [[सदस्य:TivenBot|TivenBot]] यांच्या स्क्रिप्टद्वारे आपोआप अद्ययावत केले जाते; येथे हाताने केलेले बदल पुढील अद्ययावतीत पुसले जातील. शेवटचे अद्ययावत: १९ ऑक्टोबर २०२६, २३:५५ (भा.प्र.वे.)'' == सारांश == * प्रकल्पांतर्गत सापडलेले नवीन लेख: '''६७''' * सहभागी सदस्य: '''१३''' * सुधारणा आवश्यक लेख: '''३१''' — [[विकिपीडिया:मिशन १,११,१११/सुधारणा आवश्यक|यादी पहा]] <small>टीप: वगळलेले लेख व पुनर्निर्देशनांमुळे ही संख्या एकूण लेखसंख्येतील वाढीपेक्षा थोडी वेगळी असू शकते.</small> == सर्वाधिक योगदान (पहिले २५) == {| class="wikitable sortable" ! क्रमांक !! सदस्य !! नवीन लेख |- | १ || [[सदस्य:Dharmadhyaksha|Dharmadhyaksha]] || data-sort-value="21" | २१ |- | २ || [[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] || data-sort-value="12" | १२ |- | ३ || [[सदस्य:Ganesh591|Ganesh591]] || data-sort-value="9" | ९ |- | ४ || [[सदस्य:संतोष गोरे|संतोष गोरे]] || data-sort-value="5" | ५ |- | ५ || [[सदस्य:Koolkrazy|Koolkrazy]] || data-sort-value="4" | ४ |- | ६ || [[सदस्य:नरेश सावे|नरेश सावे]] || data-sort-value="4" | ४ |- | ७ || [[सदस्य:AdvAnantGholam|AdvAnantGholam]] || data-sort-value="3" | ३ |- | ८ || [[सदस्य:Nitin.kunjir|Nitin.kunjir]] || data-sort-value="3" | ३ |- | ९ || [[सदस्य:Jonathansammy|Jonathansammy]] || data-sort-value="2" | २ |- | १० || [[सदस्य:OptimisticProvider|OptimisticProvider]] || data-sort-value="1" | १ |- | ११ || [[सदस्य:~2026-52310-38|~2026-52310-38]] || data-sort-value="1" | १ |- | १२ || [[सदस्य:~2026-55636-17|~2026-55636-17]] || data-sort-value="1" | १ |- | १३ || [[सदस्य:Vikrantkorde|Vikrantkorde]] || data-sort-value="1" | १ |} == महिन्यानुसार यादी == * [[विकिपीडिया:मिशन १,११,१११/तयार केलेले लेख/ऑक्टोबर २०२६|ऑक्टोबर २०२६]] — ६७ लेख [[वर्ग:मिशन १,११,१११]] l8zup64ao6jq9kgw0ypgammco32kyzx 2723289 2723244 2026-10-20T00:25:41Z TivenBot 80923 मिशन १,११,१११: नवीन लेख व सहभागी अद्ययावत (७१ लेख) 2723289 wikitext text/x-wiki ''हे पान [[सदस्य:TivenBot|TivenBot]] यांच्या स्क्रिप्टद्वारे आपोआप अद्ययावत केले जाते; येथे हाताने केलेले बदल पुढील अद्ययावतीत पुसले जातील. शेवटचे अद्ययावत: २० ऑक्टोबर २०२६, ०५:५५ (भा.प्र.वे.)'' == सारांश == * प्रकल्पांतर्गत सापडलेले नवीन लेख: '''७१''' * सहभागी सदस्य: '''१३''' * सुधारणा आवश्यक लेख: '''३०''' — [[विकिपीडिया:मिशन १,११,१११/सुधारणा आवश्यक|यादी पहा]] <small>टीप: वगळलेले लेख व पुनर्निर्देशनांमुळे ही संख्या एकूण लेखसंख्येतील वाढीपेक्षा थोडी वेगळी असू शकते.</small> == सर्वाधिक योगदान (पहिले २५) == {| class="wikitable sortable" ! क्रमांक !! सदस्य !! नवीन लेख |- | १ || [[सदस्य:Dharmadhyaksha|Dharmadhyaksha]] || data-sort-value="21" | २१ |- | २ || [[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] || data-sort-value="12" | १२ |- | ३ || [[सदस्य:Ganesh591|Ganesh591]] || data-sort-value="9" | ९ |- | ४ || [[सदस्य:Koolkrazy|Koolkrazy]] || data-sort-value="8" | ८ |- | ५ || [[सदस्य:संतोष गोरे|संतोष गोरे]] || data-sort-value="5" | ५ |- | ६ || [[सदस्य:नरेश सावे|नरेश सावे]] || data-sort-value="4" | ४ |- | ७ || [[सदस्य:AdvAnantGholam|AdvAnantGholam]] || data-sort-value="3" | ३ |- | ८ || [[सदस्य:Nitin.kunjir|Nitin.kunjir]] || data-sort-value="3" | ३ |- | ९ || [[सदस्य:Jonathansammy|Jonathansammy]] || data-sort-value="2" | २ |- | १० || [[सदस्य:OptimisticProvider|OptimisticProvider]] || data-sort-value="1" | १ |- | ११ || [[सदस्य:~2026-52310-38|~2026-52310-38]] || data-sort-value="1" | १ |- | १२ || [[सदस्य:~2026-55636-17|~2026-55636-17]] || data-sort-value="1" | १ |- | १३ || [[सदस्य:Vikrantkorde|Vikrantkorde]] || data-sort-value="1" | १ |} == महिन्यानुसार यादी == * [[विकिपीडिया:मिशन १,११,१११/तयार केलेले लेख/ऑक्टोबर २०२६|ऑक्टोबर २०२६]] — ७१ लेख [[वर्ग:मिशन १,११,१११]] 8bfbs8zzf8ralug3os32o1nsv1kr0hk 2723313 2723289 2026-10-20T06:25:37Z TivenBot 80923 मिशन १,११,१११: नवीन लेख व सहभागी अद्ययावत (७१ लेख) 2723313 wikitext text/x-wiki ''हे पान [[सदस्य:TivenBot|TivenBot]] यांच्या स्क्रिप्टद्वारे आपोआप अद्ययावत केले जाते; येथे हाताने केलेले बदल पुढील अद्ययावतीत पुसले जातील. शेवटचे अद्ययावत: २० ऑक्टोबर २०२६, ११:५५ (भा.प्र.वे.)'' == सारांश == * प्रकल्पांतर्गत सापडलेले नवीन लेख: '''७१''' * सहभागी सदस्य: '''१३''' * सुधारणा आवश्यक लेख: '''२४''' — [[विकिपीडिया:मिशन १,११,१११/सुधारणा आवश्यक|यादी पहा]] <small>टीप: वगळलेले लेख व पुनर्निर्देशनांमुळे ही संख्या एकूण लेखसंख्येतील वाढीपेक्षा थोडी वेगळी असू शकते.</small> == सर्वाधिक योगदान (पहिले २५) == {| class="wikitable sortable" ! क्रमांक !! सदस्य !! नवीन लेख |- | १ || [[सदस्य:Dharmadhyaksha|Dharmadhyaksha]] || data-sort-value="21" | २१ |- | २ || [[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] || data-sort-value="12" | १२ |- | ३ || [[सदस्य:Ganesh591|Ganesh591]] || data-sort-value="9" | ९ |- | ४ || [[सदस्य:Koolkrazy|Koolkrazy]] || data-sort-value="8" | ८ |- | ५ || [[सदस्य:संतोष गोरे|संतोष गोरे]] || data-sort-value="5" | ५ |- | ६ || [[सदस्य:नरेश सावे|नरेश सावे]] || data-sort-value="4" | ४ |- | ७ || [[सदस्य:AdvAnantGholam|AdvAnantGholam]] || data-sort-value="3" | ३ |- | ८ || [[सदस्य:Nitin.kunjir|Nitin.kunjir]] || data-sort-value="3" | ३ |- | ९ || [[सदस्य:Jonathansammy|Jonathansammy]] || data-sort-value="2" | २ |- | १० || [[सदस्य:OptimisticProvider|OptimisticProvider]] || data-sort-value="1" | १ |- | ११ || [[सदस्य:~2026-52310-38|~2026-52310-38]] || data-sort-value="1" | १ |- | १२ || [[सदस्य:~2026-55636-17|~2026-55636-17]] || data-sort-value="1" | १ |- | १३ || [[सदस्य:Vikrantkorde|Vikrantkorde]] || data-sort-value="1" | १ |} == महिन्यानुसार यादी == * [[विकिपीडिया:मिशन १,११,१११/तयार केलेले लेख/ऑक्टोबर २०२६|ऑक्टोबर २०२६]] — ७१ लेख [[वर्ग:मिशन १,११,१११]] q17a16d1w3hq1vg26rcg69b8d7xe6fg 4 385506 2723130 2723055 2026-10-19T12:25:47Z TivenBot 80923 मिशन १,११,१११: ऑक्टोबर २०२६ यादी अद्ययावत 2723130 wikitext text/x-wiki ''हे पान [[सदस्य:TivenBot|TivenBot]] यांच्या स्क्रिप्टद्वारे आपोआप अद्ययावत केले जाते; येथे हाताने केलेले बदल पुढील अद्ययावतीत पुसले जातील. शेवटचे अद्ययावत: १९ ऑक्टोबर २०२६, १७:५५ (भा.प्र.वे.)'' {| class="wikitable sortable" ! क्र. !! लेख !! निर्माता !! दिनांक !! आकार (बाइट्स) !! संदर्भ !! वर्ग !! विकिडेटा |- | १ || [[असंका गुरुसिन्हा]] || [[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] || data-sort-value="2026-10-11T09:06:54Z" | ११ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="4545" | ४,५४५ || ✔ || ✔ || ✔ |- | २ || [[द कव्हेनंट (कादंबरी)]] || [[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] || data-sort-value="2026-10-11T23:42:42Z" | ११ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="10752" | १०,७५२ || ✔ || ✔ || ✔ |- | ३ || [[२०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री]] || [[सदस्य:Koolkrazy|Koolkrazy]] || data-sort-value="2026-10-11T23:44:01Z" | ११ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="78486" | ७८,४८६ || ✔ || ✔ || ✔ |- | ४ || [[२०२६ चिनी ग्रांप्री]] || [[सदस्य:Koolkrazy|Koolkrazy]] || data-sort-value="2026-10-11T23:45:53Z" | ११ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="148153" | १,४८,१५३ || ✔ || ✔ || <span style="color:#d33">✘</span> |- | ५ || [[२०२६ बहरैन ग्रांप्री]] || [[सदस्य:Koolkrazy|Koolkrazy]] || data-sort-value="2026-10-11T23:47:04Z" | ११ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="113493" | १,१३,४९३ || ✔ || ✔ || <span style="color:#d33">✘</span> |- | ६ || [[२०२६ सिंगापूर ग्रांप्री]] || [[सदस्य:Koolkrazy|Koolkrazy]] || data-sort-value="2026-10-11T23:47:10Z" | ११ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="152373" | १,५२,३७३ || ✔ || ✔ || <span style="color:#d33">✘</span> |- | ७ || [[चेझापीक (कादंबरी)]] || [[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] || data-sort-value="2026-10-12T02:34:24Z" | १२ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="9720" | ९,७२० || ✔ || ✔ || ✔ |- | ८ || [[पोलंड (कादंबरी)]] || [[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] || data-sort-value="2026-10-12T02:51:59Z" | १२ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="10318" | १०,३१८ || ✔ || ✔ || ✔ |- | ९ || [[कॅरिबियन (कादंबरी)]] || [[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] || data-sort-value="2026-10-12T03:39:40Z" | १२ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="9194" | ९,१९४ || ✔ || ✔ || ✔ |- | १० || [[श्रेष्ठ कुमार]] || [[सदस्य:Dharmadhyaksha|Dharmadhyaksha]] || data-sort-value="2026-10-12T10:44:38Z" | १२ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="1415" | १,४१५ || ✔ || ✔ || ✔ |- | ११ || [[कबीर सागर]] || [[सदस्य:OptimisticProvider|OptimisticProvider]] || data-sort-value="2026-10-12T11:11:02Z" | १२ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="13986" | १३,९८६ || ✔ || ✔ || <span style="color:#d33">✘</span> |- | १२ || [[रुस्लान मुमताज]] || [[सदस्य:Dharmadhyaksha|Dharmadhyaksha]] || data-sort-value="2026-10-12T15:30:18Z" | १२ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="6148" | ६,१४८ || ✔ || ✔ || ✔ |- | १३ || [[अंजना मुमताज]] || [[सदस्य:Dharmadhyaksha|Dharmadhyaksha]] || data-sort-value="2026-10-12T15:37:16Z" | १२ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="2475" | २,४७५ || ✔ || ✔ || ✔ |- | १४ || [[अमित बेहल]] || [[सदस्य:Dharmadhyaksha|Dharmadhyaksha]] || data-sort-value="2026-10-12T15:50:27Z" | १२ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="4306" | ४,३०६ || ✔ || ✔ || ✔ |- | १५ || [[कोकणातील पारंपरिक ओव्या आणि स्त्रियांचे लोकसाहित्य]] || [[सदस्य:AdvAnantGholam|AdvAnantGholam]] || data-sort-value="2026-10-12T16:44:13Z" | १२ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="97183" | ९७,१८३ || ✔ || ✔ || ✔ |- | १६ || [[नील भट्ट]] || [[सदस्य:Dharmadhyaksha|Dharmadhyaksha]] || data-sort-value="2026-10-12T17:12:42Z" | १२ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="3334" | ३,३३४ || ✔ || ✔ || ✔ |- | १७ || [[अभिषेक रावत]] || [[सदस्य:Dharmadhyaksha|Dharmadhyaksha]] || data-sort-value="2026-10-12T18:07:37Z" | १२ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="1771" | १,७७१ || ✔ || ✔ || ✔ |- | १८ || [[रस]] || [[सदस्य:Dharmadhyaksha|Dharmadhyaksha]] || data-sort-value="2026-10-12T20:01:23Z" | १२ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="396" | ३९६ || <span style="color:#d33">✘</span> || <span style="color:#d33">✘</span> || <span style="color:#d33">✘</span> |- | १९ || [[हसन खान]] || [[सदस्य:Ganesh591|Ganesh591]] || data-sort-value="2026-10-14T00:45:08Z" | १४ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="10053" | १०,०५३ || ✔ || ✔ || ✔ |- | २० || [[हबीबा इस्लाम]] || [[सदस्य:Ganesh591|Ganesh591]] || data-sort-value="2026-10-14T01:06:42Z" | १४ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="8207" | ८,२०७ || ✔ || ✔ || ✔ |- | २१ || [[खलील गुरबाझ]] || [[सदस्य:Ganesh591|Ganesh591]] || data-sort-value="2026-10-14T01:58:36Z" | १४ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="9591" | ९,५९१ || ✔ || ✔ || ✔ |- | २२ || [[ईशान पांडे]] || [[सदस्य:Ganesh591|Ganesh591]] || data-sort-value="2026-10-14T02:26:58Z" | १४ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="9325" | ९,३२५ || ✔ || ✔ || ✔ |- | २३ || [[समय श्रीवास्तव]] || [[सदस्य:Ganesh591|Ganesh591]] || data-sort-value="2026-10-14T02:33:29Z" | १४ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="4872" | ४,८७२ || ✔ || ✔ || <span style="color:#d33">✘</span> |- | २४ || [[हसनैन उल वहाब]] || [[सदस्य:Ganesh591|Ganesh591]] || data-sort-value="2026-10-14T02:38:12Z" | १४ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="4375" | ४,३७५ || ✔ || ✔ || <span style="color:#d33">✘</span> |- | २५ || [[आदित्य वरदराजन]] || [[सदस्य:Ganesh591|Ganesh591]] || data-sort-value="2026-10-14T02:41:35Z" | १४ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="5203" | ५,२०३ || ✔ || ✔ || <span style="color:#d33">✘</span> |- | २६ || [[हसनैन शाह]] || [[सदस्य:Ganesh591|Ganesh591]] || data-sort-value="2026-10-14T02:44:59Z" | १४ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="6052" | ६,०५२ || ✔ || ✔ || <span style="color:#d33">✘</span> |- | २७ || [[अजयवीर हुंदल]] || [[सदस्य:Ganesh591|Ganesh591]] || data-sort-value="2026-10-14T02:48:00Z" | १४ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="5671" | ५,६७१ || ✔ || ✔ || <span style="color:#d33">✘</span> |- | २८ || [[संभाजीनगर पदवीधर विधानपरिषद मतदारसंघ]] || [[सदस्य:~2026-52310-38|~2026-52310-38]] || data-sort-value="2026-10-14T22:13:15Z" | १४ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="981" | ९८१ || <span style="color:#d33">✘</span> || ✔ || <span style="color:#d33">✘</span> |- | २९ || [[२०२६ पाकिस्तान तिरंगी मालिका]] || [[सदस्य:Nitin.kunjir|Nitin.kunjir]] || data-sort-value="2026-10-15T11:04:41Z" | १५ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="17477" | १७,४७७ || ✔ || ✔ || <span style="color:#d33">✘</span> |- | ३० || [[रॉबर्ट हॉल]] || [[सदस्य:नरेश सावे|नरेश सावे]] || data-sort-value="2026-10-15T13:33:49Z" | १५ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="2681" | २,६८१ || ✔ || ✔ || <span style="color:#d33">✘</span> |- | ३१ || [[मायकेल वुडफर्ड]] || [[सदस्य:नरेश सावे|नरेश सावे]] || data-sort-value="2026-10-15T13:52:50Z" | १५ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="2854" | २,८५४ || ✔ || ✔ || <span style="color:#d33">✘</span> |- | ३२ || [[कोकणातील जांभ्या खडकाचे सडे]] || [[सदस्य:AdvAnantGholam|AdvAnantGholam]] || data-sort-value="2026-10-15T22:11:24Z" | १५ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="64413" | ६४,४१३ || ✔ || ✔ || ✔ |- | ३३ || [[मधुमेहावरील औषधे]] || [[सदस्य:Jonathansammy|Jonathansammy]] || data-sort-value="2026-10-16T00:59:02Z" | १६ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="8556" | ८,५५६ || <span style="color:#d33">✘</span> || <span style="color:#d33">✘</span> || ✔ |- | ३४ || [[शील पटेल]] || [[सदस्य:Nitin.kunjir|Nitin.kunjir]] || data-sort-value="2026-10-16T10:57:23Z" | १६ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="1946" | १,९४६ || ✔ || ✔ || <span style="color:#d33">✘</span> |- | ३५ || [[१५.एआय]] || [[सदस्य:~2026-55636-17|~2026-55636-17]] || data-sort-value="2026-10-16T11:57:53Z" | १६ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="6539" | ६,५३९ || ✔ || ✔ || ✔ |- | ३६ || [[चेरुवयल रामन]] || [[सदस्य:संतोष गोरे|संतोष गोरे]] || data-sort-value="2026-10-16T14:06:41Z" | १६ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="5142" | ५,१४२ || ✔ || ✔ || ✔ |- | ३७ || [[करण सोनावळे]] || [[सदस्य:Nitin.kunjir|Nitin.kunjir]] || data-sort-value="2026-10-16T16:01:51Z" | १६ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="3348" | ३,३४८ || ✔ || ✔ || <span style="color:#d33">✘</span> |- | ३८ || [[ऋतुजा पिसाळ]] || [[सदस्य:नरेश सावे|नरेश सावे]] || data-sort-value="2026-10-16T18:28:11Z" | १६ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="1723" | १,७२३ || ✔ || ✔ || <span style="color:#d33">✘</span> |- | ३९ || [[राजेश भाऊराव भाकणे]] || [[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] || data-sort-value="2026-10-17T09:45:31Z" | १७ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="4963" | ४,९६३ || ✔ || ✔ || ✔ |- | ४० || [[महेश बळीराम सावंत]] || [[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] || data-sort-value="2026-10-17T09:53:48Z" | १७ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="5005" | ५,००५ || ✔ || ✔ || ✔ |- | ४१ || [[हरून रशीद खान]] || [[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] || data-sort-value="2026-10-17T11:31:50Z" | १७ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="13189" | १३,१८९ || ✔ || ✔ || ✔ |- | ४२ || [[हरून रशीद खान (राजकारणी)]] || [[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] || data-sort-value="2026-10-17T11:33:41Z" | १७ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="4657" | ४,६५७ || ✔ || ✔ || <span style="color:#d33">✘</span> |- | ४३ || [[मासाहिरो हारा]] || [[सदस्य:नरेश सावे|नरेश सावे]] || data-sort-value="2026-10-17T20:01:01Z" | १७ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="2156" | २,१५६ || ✔ || ✔ || <span style="color:#d33">✘</span> |- | ४४ || [[तेजा देवकर]] || [[सदस्य:संतोष गोरे|संतोष गोरे]] || data-sort-value="2026-10-17T21:27:34Z" | १७ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="10413" | १०,४१३ || ✔ || ✔ || ✔ |- | ४५ || [[कोकणातून मुंबईकडे झालेले स्थलांतर]] || [[सदस्य:AdvAnantGholam|AdvAnantGholam]] || data-sort-value="2026-10-18T16:25:27Z" | १८ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="339313" | ३,३९,३१३ || ✔ || ✔ || ✔ |- | ४६ || [[मानवत मर्डर्स]] || [[सदस्य:संतोष गोरे|संतोष गोरे]] || data-sort-value="2026-10-18T19:00:42Z" | १८ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="8545" | ८,५४५ || ✔ || ✔ || ✔ |- | ४७ || [[मानवत हत्याकांड]] || [[सदस्य:संतोष गोरे|संतोष गोरे]] || data-sort-value="2026-10-18T19:48:03Z" | १८ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="16207" | १६,२०७ || ✔ || ✔ || <span style="color:#d33">✘</span> |- | ४८ || [[पॅटर्सन, न्यू जर्सी]] || [[सदस्य:Jonathansammy|Jonathansammy]] || data-sort-value="2026-10-18T23:46:40Z" | १८ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="4148" | ४,१४८ || ✔ || ✔ || ✔ |- | ४९ || [[श्रीविद्या]] || [[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] || data-sort-value="2026-10-19T00:07:53Z" | १९ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="13465" | १३,४६५ || ✔ || ✔ || ✔ |- | ५० || [[रिसेशनल (कादंबरी)]] || [[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] || data-sort-value="2026-10-19T01:17:59Z" | १९ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="8767" | ८,७६७ || ✔ || ✔ || ✔ |- | ५१ || [[मेहली मेहता]] || [[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] || data-sort-value="2026-10-19T01:37:33Z" | १९ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="6376" | ६,३७६ || ✔ || ✔ || ✔ |- | ५२ || [[वॉल्टर सिसुलू]] || [[सदस्य:Dharmadhyaksha|Dharmadhyaksha]] || data-sort-value="2026-10-19T12:35:45Z" | १९ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="3713" | ३,७१३ || ✔ || ✔ || ✔ |- | ५३ || [[सर्वपल्ली गोपाल]] || [[सदस्य:Dharmadhyaksha|Dharmadhyaksha]] || data-sort-value="2026-10-19T12:43:38Z" | १९ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="5451" | ५,४५१ || ✔ || ✔ || ✔ |- | ५४ || [[ब्रजकुमार नेहरू]] || [[सदस्य:Dharmadhyaksha|Dharmadhyaksha]] || data-sort-value="2026-10-19T13:39:53Z" | १९ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="14568" | १४,५६८ || ✔ || ✔ || ✔ |- | ५५ || [[धर्मवीर (नागरी सेवक)]] || [[सदस्य:Dharmadhyaksha|Dharmadhyaksha]] || data-sort-value="2026-10-19T16:07:02Z" | १९ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="6293" | ६,२९३ || <span style="color:#d33">✘</span> || ✔ || ✔ |- | ५६ || [[ओटाकुथार]] || [[सदस्य:Vikrantkorde|Vikrantkorde]] || data-sort-value="2026-10-19T16:19:21Z" | १९ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="12552" | १२,५५२ || ✔ || ✔ || ✔ |- | ५७ || [[लल्लन प्रसाद सिंह]] || [[सदस्य:Dharmadhyaksha|Dharmadhyaksha]] || data-sort-value="2026-10-19T16:19:25Z" | १९ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="1851" | १,८५१ || ✔ || ✔ || ✔ |- | ५८ || [[कृष्ण बिहारी लाल]] || [[सदस्य:Dharmadhyaksha|Dharmadhyaksha]] || data-sort-value="2026-10-19T16:48:35Z" | १९ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="2332" | २,३३२ || ✔ || ✔ || ✔ |- | ५९ || [[मनोहर सिंह गिल]] || [[सदस्य:Dharmadhyaksha|Dharmadhyaksha]] || data-sort-value="2026-10-19T17:45:58Z" | १९ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="4957" | ४,९५७ || ✔ || ✔ || ✔ |- | ६० || [[जगदीश भगवती]] || [[सदस्य:Dharmadhyaksha|Dharmadhyaksha]] || data-sort-value="2026-10-19T17:54:22Z" | १९ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="7173" | ७,१७३ || ✔ || ✔ || ✔ |} [[वर्ग:मिशन १,११,१११]] cqaxv2iyt2ybyfks68hwbjaer0t3qet 2723246 2723130 2026-10-19T18:25:42Z TivenBot 80923 मिशन १,११,१११: ऑक्टोबर २०२६ यादी अद्ययावत 2723246 wikitext text/x-wiki ''हे पान [[सदस्य:TivenBot|TivenBot]] यांच्या स्क्रिप्टद्वारे आपोआप अद्ययावत केले जाते; येथे हाताने केलेले बदल पुढील अद्ययावतीत पुसले जातील. शेवटचे अद्ययावत: १९ ऑक्टोबर २०२६, २३:५५ (भा.प्र.वे.)'' {| class="wikitable sortable" ! क्र. !! लेख !! निर्माता !! दिनांक !! आकार (बाइट्स) !! संदर्भ !! वर्ग !! विकिडेटा |- | १ || [[असंका गुरुसिन्हा]] || [[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] || data-sort-value="2026-10-11T09:06:54Z" | ११ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="4545" | ४,५४५ || ✔ || ✔ || ✔ |- | २ || [[द कव्हेनंट (कादंबरी)]] || [[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] || data-sort-value="2026-10-11T23:42:42Z" | ११ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="10752" | १०,७५२ || ✔ || ✔ || ✔ |- | ३ || [[२०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री]] || [[सदस्य:Koolkrazy|Koolkrazy]] || data-sort-value="2026-10-11T23:44:01Z" | ११ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="78481" | ७८,४८१ || ✔ || ✔ || ✔ |- | ४ || [[२०२६ चिनी ग्रांप्री]] || [[सदस्य:Koolkrazy|Koolkrazy]] || data-sort-value="2026-10-11T23:45:53Z" | ११ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="148153" | १,४८,१५३ || ✔ || ✔ || <span style="color:#d33">✘</span> |- | ५ || [[२०२६ बहरैन ग्रांप्री]] || [[सदस्य:Koolkrazy|Koolkrazy]] || data-sort-value="2026-10-11T23:47:04Z" | ११ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="113493" | १,१३,४९३ || ✔ || ✔ || <span style="color:#d33">✘</span> |- | ६ || [[२०२६ सिंगापूर ग्रांप्री]] || [[सदस्य:Koolkrazy|Koolkrazy]] || data-sort-value="2026-10-11T23:47:10Z" | ११ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="152373" | १,५२,३७३ || ✔ || ✔ || <span style="color:#d33">✘</span> |- | ७ || [[चेझापीक (कादंबरी)]] || [[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] || data-sort-value="2026-10-12T02:34:24Z" | १२ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="9720" | ९,७२० || ✔ || ✔ || ✔ |- | ८ || [[पोलंड (कादंबरी)]] || [[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] || data-sort-value="2026-10-12T02:51:59Z" | १२ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="10318" | १०,३१८ || ✔ || ✔ || ✔ |- | ९ || [[कॅरिबियन (कादंबरी)]] || [[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] || data-sort-value="2026-10-12T03:39:40Z" | १२ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="9194" | ९,१९४ || ✔ || ✔ || ✔ |- | १० || [[श्रेष्ठ कुमार]] || [[सदस्य:Dharmadhyaksha|Dharmadhyaksha]] || data-sort-value="2026-10-12T10:44:38Z" | १२ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="1415" | १,४१५ || ✔ || ✔ || ✔ |- | ११ || [[कबीर सागर]] || [[सदस्य:OptimisticProvider|OptimisticProvider]] || data-sort-value="2026-10-12T11:11:02Z" | १२ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="13986" | १३,९८६ || ✔ || ✔ || <span style="color:#d33">✘</span> |- | १२ || [[रुस्लान मुमताज]] || [[सदस्य:Dharmadhyaksha|Dharmadhyaksha]] || data-sort-value="2026-10-12T15:30:18Z" | १२ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="6148" | ६,१४८ || ✔ || ✔ || ✔ |- | १३ || [[अंजना मुमताज]] || [[सदस्य:Dharmadhyaksha|Dharmadhyaksha]] || data-sort-value="2026-10-12T15:37:16Z" | १२ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="2475" | २,४७५ || ✔ || ✔ || ✔ |- | १४ || [[अमित बेहल]] || [[सदस्य:Dharmadhyaksha|Dharmadhyaksha]] || data-sort-value="2026-10-12T15:50:27Z" | १२ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="4306" | ४,३०६ || ✔ || ✔ || ✔ |- | १५ || [[कोकणातील पारंपरिक ओव्या आणि स्त्रियांचे लोकसाहित्य]] || [[सदस्य:AdvAnantGholam|AdvAnantGholam]] || data-sort-value="2026-10-12T16:44:13Z" | १२ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="97183" | ९७,१८३ || ✔ || ✔ || ✔ |- | १६ || [[नील भट्ट]] || [[सदस्य:Dharmadhyaksha|Dharmadhyaksha]] || data-sort-value="2026-10-12T17:12:42Z" | १२ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="3334" | ३,३३४ || ✔ || ✔ || ✔ |- | १७ || [[अभिषेक रावत]] || [[सदस्य:Dharmadhyaksha|Dharmadhyaksha]] || data-sort-value="2026-10-12T18:07:37Z" | १२ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="1771" | १,७७१ || ✔ || ✔ || ✔ |- | १८ || [[रस]] || [[सदस्य:Dharmadhyaksha|Dharmadhyaksha]] || data-sort-value="2026-10-12T20:01:23Z" | १२ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="396" | ३९६ || <span style="color:#d33">✘</span> || <span style="color:#d33">✘</span> || <span style="color:#d33">✘</span> |- | १९ || [[हसन खान]] || [[सदस्य:Ganesh591|Ganesh591]] || data-sort-value="2026-10-14T00:45:08Z" | १४ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="10053" | १०,०५३ || ✔ || ✔ || ✔ |- | २० || [[हबीबा इस्लाम]] || [[सदस्य:Ganesh591|Ganesh591]] || data-sort-value="2026-10-14T01:06:42Z" | १४ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="8207" | ८,२०७ || ✔ || ✔ || ✔ |- | २१ || [[खलील गुरबाझ]] || [[सदस्य:Ganesh591|Ganesh591]] || data-sort-value="2026-10-14T01:58:36Z" | १४ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="9591" | ९,५९१ || ✔ || ✔ || ✔ |- | २२ || [[ईशान पांडे]] || [[सदस्य:Ganesh591|Ganesh591]] || data-sort-value="2026-10-14T02:26:58Z" | १४ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="9325" | ९,३२५ || ✔ || ✔ || ✔ |- | २३ || [[समय श्रीवास्तव]] || [[सदस्य:Ganesh591|Ganesh591]] || data-sort-value="2026-10-14T02:33:29Z" | १४ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="4872" | ४,८७२ || ✔ || ✔ || <span style="color:#d33">✘</span> |- | २४ || [[हसनैन उल वहाब]] || [[सदस्य:Ganesh591|Ganesh591]] || data-sort-value="2026-10-14T02:38:12Z" | १४ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="4375" | ४,३७५ || ✔ || ✔ || <span style="color:#d33">✘</span> |- | २५ || [[आदित्य वरदराजन]] || [[सदस्य:Ganesh591|Ganesh591]] || data-sort-value="2026-10-14T02:41:35Z" | १४ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="5203" | ५,२०३ || ✔ || ✔ || <span style="color:#d33">✘</span> |- | २६ || [[हसनैन शाह]] || [[सदस्य:Ganesh591|Ganesh591]] || data-sort-value="2026-10-14T02:44:59Z" | १४ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="6052" | ६,०५२ || ✔ || ✔ || <span style="color:#d33">✘</span> |- | २७ || [[अजयवीर हुंदल]] || [[सदस्य:Ganesh591|Ganesh591]] || data-sort-value="2026-10-14T02:48:00Z" | १४ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="5671" | ५,६७१ || ✔ || ✔ || <span style="color:#d33">✘</span> |- | २८ || [[संभाजीनगर पदवीधर विधानपरिषद मतदारसंघ]] || [[सदस्य:~2026-52310-38|~2026-52310-38]] || data-sort-value="2026-10-14T22:13:15Z" | १४ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="981" | ९८१ || <span style="color:#d33">✘</span> || ✔ || <span style="color:#d33">✘</span> |- | २९ || [[२०२६ पाकिस्तान तिरंगी मालिका]] || [[सदस्य:Nitin.kunjir|Nitin.kunjir]] || data-sort-value="2026-10-15T11:04:41Z" | १५ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="17477" | १७,४७७ || ✔ || ✔ || <span style="color:#d33">✘</span> |- | ३० || [[रॉबर्ट हॉल]] || [[सदस्य:नरेश सावे|नरेश सावे]] || data-sort-value="2026-10-15T13:33:49Z" | १५ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="2681" | २,६८१ || ✔ || ✔ || <span style="color:#d33">✘</span> |- | ३१ || [[मायकेल वुडफर्ड]] || [[सदस्य:नरेश सावे|नरेश सावे]] || data-sort-value="2026-10-15T13:52:50Z" | १५ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="2854" | २,८५४ || ✔ || ✔ || <span style="color:#d33">✘</span> |- | ३२ || [[कोकणातील जांभ्या खडकाचे सडे]] || [[सदस्य:AdvAnantGholam|AdvAnantGholam]] || data-sort-value="2026-10-15T22:11:24Z" | १५ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="64413" | ६४,४१३ || ✔ || ✔ || ✔ |- | ३३ || [[मधुमेहावरील औषधे]] || [[सदस्य:Jonathansammy|Jonathansammy]] || data-sort-value="2026-10-16T00:59:02Z" | १६ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="8556" | ८,५५६ || <span style="color:#d33">✘</span> || <span style="color:#d33">✘</span> || ✔ |- | ३४ || [[शील पटेल]] || [[सदस्य:Nitin.kunjir|Nitin.kunjir]] || data-sort-value="2026-10-16T10:57:23Z" | १६ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="1946" | १,९४६ || ✔ || ✔ || <span style="color:#d33">✘</span> |- | ३५ || [[१५.एआय]] || [[सदस्य:~2026-55636-17|~2026-55636-17]] || data-sort-value="2026-10-16T11:57:53Z" | १६ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="6539" | ६,५३९ || ✔ || ✔ || ✔ |- | ३६ || [[चेरुवयल रामन]] || [[सदस्य:संतोष गोरे|संतोष गोरे]] || data-sort-value="2026-10-16T14:06:41Z" | १६ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="5142" | ५,१४२ || ✔ || ✔ || ✔ |- | ३७ || [[करण सोनावळे]] || [[सदस्य:Nitin.kunjir|Nitin.kunjir]] || data-sort-value="2026-10-16T16:01:51Z" | १६ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="3348" | ३,३४८ || ✔ || ✔ || <span style="color:#d33">✘</span> |- | ३८ || [[ऋतुजा पिसाळ]] || [[सदस्य:नरेश सावे|नरेश सावे]] || data-sort-value="2026-10-16T18:28:11Z" | १६ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="1723" | १,७२३ || ✔ || ✔ || <span style="color:#d33">✘</span> |- | ३९ || [[राजेश भाऊराव भाकणे]] || [[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] || data-sort-value="2026-10-17T09:45:31Z" | १७ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="4963" | ४,९६३ || ✔ || ✔ || ✔ |- | ४० || [[महेश बळीराम सावंत]] || [[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] || data-sort-value="2026-10-17T09:53:48Z" | १७ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="5005" | ५,००५ || ✔ || ✔ || ✔ |- | ४१ || [[हरून रशीद खान]] || [[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] || data-sort-value="2026-10-17T11:31:50Z" | १७ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="13189" | १३,१८९ || ✔ || ✔ || ✔ |- | ४२ || [[हरून रशीद खान (राजकारणी)]] || [[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] || data-sort-value="2026-10-17T11:33:41Z" | १७ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="4657" | ४,६५७ || ✔ || ✔ || <span style="color:#d33">✘</span> |- | ४३ || [[मासाहिरो हारा]] || [[सदस्य:नरेश सावे|नरेश सावे]] || data-sort-value="2026-10-17T20:01:01Z" | १७ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="2156" | २,१५६ || ✔ || ✔ || <span style="color:#d33">✘</span> |- | ४४ || [[तेजा देवकर]] || [[सदस्य:संतोष गोरे|संतोष गोरे]] || data-sort-value="2026-10-17T21:27:34Z" | १७ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="10413" | १०,४१३ || ✔ || ✔ || ✔ |- | ४५ || [[कोकणातून मुंबईकडे झालेले स्थलांतर]] || [[सदस्य:AdvAnantGholam|AdvAnantGholam]] || data-sort-value="2026-10-18T16:25:27Z" | १८ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="339313" | ३,३९,३१३ || ✔ || ✔ || ✔ |- | ४६ || [[मानवत मर्डर्स]] || [[सदस्य:संतोष गोरे|संतोष गोरे]] || data-sort-value="2026-10-18T19:00:42Z" | १८ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="8545" | ८,५४५ || ✔ || ✔ || ✔ |- | ४७ || [[मानवत हत्याकांड]] || [[सदस्य:संतोष गोरे|संतोष गोरे]] || data-sort-value="2026-10-18T19:48:03Z" | १८ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="27611" | २७,६११ || ✔ || ✔ || ✔ |- | ४८ || [[पॅटर्सन, न्यू जर्सी]] || [[सदस्य:Jonathansammy|Jonathansammy]] || data-sort-value="2026-10-18T23:46:40Z" | १८ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="4148" | ४,१४८ || ✔ || ✔ || ✔ |- | ४९ || [[श्रीविद्या]] || [[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] || data-sort-value="2026-10-19T00:07:53Z" | १९ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="13642" | १३,६४२ || ✔ || ✔ || ✔ |- | ५० || [[रिसेशनल (कादंबरी)]] || [[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] || data-sort-value="2026-10-19T01:17:59Z" | १९ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="8767" | ८,७६७ || ✔ || ✔ || ✔ |- | ५१ || [[मेहली मेहता]] || [[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] || data-sort-value="2026-10-19T01:37:33Z" | १९ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="6376" | ६,३७६ || ✔ || ✔ || ✔ |- | ५२ || [[वॉल्टर सिसुलू]] || [[सदस्य:Dharmadhyaksha|Dharmadhyaksha]] || data-sort-value="2026-10-19T12:35:45Z" | १९ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="3713" | ३,७१३ || ✔ || ✔ || ✔ |- | ५३ || [[सर्वपल्ली गोपाल]] || [[सदस्य:Dharmadhyaksha|Dharmadhyaksha]] || data-sort-value="2026-10-19T12:43:38Z" | १९ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="5551" | ५,५५१ || ✔ || ✔ || ✔ |- | ५४ || [[ब्रजकुमार नेहरू]] || [[सदस्य:Dharmadhyaksha|Dharmadhyaksha]] || data-sort-value="2026-10-19T13:39:53Z" | १९ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="14568" | १४,५६८ || ✔ || ✔ || ✔ |- | ५५ || [[धर्मवीर (नागरी सेवक)]] || [[सदस्य:Dharmadhyaksha|Dharmadhyaksha]] || data-sort-value="2026-10-19T16:07:02Z" | १९ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="6293" | ६,२९३ || <span style="color:#d33">✘</span> || ✔ || ✔ |- | ५६ || [[ओटाकुथार]] || [[सदस्य:Vikrantkorde|Vikrantkorde]] || data-sort-value="2026-10-19T16:19:21Z" | १९ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="12613" | १२,६१३ || ✔ || ✔ || ✔ |- | ५७ || [[लल्लन प्रसाद सिंह]] || [[सदस्य:Dharmadhyaksha|Dharmadhyaksha]] || data-sort-value="2026-10-19T16:19:25Z" | १९ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="1823" | १,८२३ || ✔ || ✔ || ✔ |- | ५८ || [[कृष्ण बिहारी लाल]] || [[सदस्य:Dharmadhyaksha|Dharmadhyaksha]] || data-sort-value="2026-10-19T16:48:35Z" | १९ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="2413" | २,४१३ || ✔ || ✔ || ✔ |- | ५९ || [[मनोहर सिंह गिल]] || [[सदस्य:Dharmadhyaksha|Dharmadhyaksha]] || data-sort-value="2026-10-19T17:45:58Z" | १९ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="5018" | ५,०१८ || ✔ || ✔ || ✔ |- | ६० || [[जगदीश भगवती]] || [[सदस्य:Dharmadhyaksha|Dharmadhyaksha]] || data-sort-value="2026-10-19T17:54:22Z" | १९ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="7234" | ७,२३४ || ✔ || ✔ || ✔ |- | ६१ || [[पी. नारायणन (पत्रकार)]] || [[सदस्य:Dharmadhyaksha|Dharmadhyaksha]] || data-sort-value="2026-10-19T20:10:49Z" | १९ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="4101" | ४,१०१ || ✔ || ✔ || ✔ |- | ६२ || [[स्कर्वी]] || [[सदस्य:Dharmadhyaksha|Dharmadhyaksha]] || data-sort-value="2026-10-19T20:35:57Z" | १९ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="6708" | ६,७०८ || ✔ || ✔ || ✔ |- | ६३ || [[पी. नारायणन (राजकारणी)]] || [[सदस्य:Dharmadhyaksha|Dharmadhyaksha]] || data-sort-value="2026-10-19T20:47:44Z" | १९ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="1804" | १,८०४ || ✔ || ✔ || ✔ |- | ६४ || [[अमर मोहिले]] || [[सदस्य:संतोष गोरे|संतोष गोरे]] || data-sort-value="2026-10-19T22:03:53Z" | १९ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="6223" | ६,२२३ || ✔ || ✔ || ✔ |- | ६५ || [[के.टी. थॉमस (न्यायाधीश)]] || [[सदस्य:Dharmadhyaksha|Dharmadhyaksha]] || data-sort-value="2026-10-19T22:49:03Z" | १९ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="3205" | ३,२०५ || ✔ || ✔ || ✔ |- | ६६ || [[ओसामू सुझुकी]] || [[सदस्य:Dharmadhyaksha|Dharmadhyaksha]] || data-sort-value="2026-10-19T22:56:56Z" | १९ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="4603" | ४,६०३ || ✔ || ✔ || ✔ |- | ६७ || [[एल. सुब्रमण्यम]] || [[सदस्य:Dharmadhyaksha|Dharmadhyaksha]] || data-sort-value="2026-10-19T23:04:40Z" | १९ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="2400" | २,४०० || ✔ || ✔ || ✔ |} [[वर्ग:मिशन १,११,१११]] fl971ycv6qta96zcuqwlb9qdu3tpwbf 2723290 2723246 2026-10-20T00:25:46Z TivenBot 80923 मिशन १,११,१११: ऑक्टोबर २०२६ यादी अद्ययावत 2723290 wikitext text/x-wiki ''हे पान [[सदस्य:TivenBot|TivenBot]] यांच्या स्क्रिप्टद्वारे आपोआप अद्ययावत केले जाते; येथे हाताने केलेले बदल पुढील अद्ययावतीत पुसले जातील. शेवटचे अद्ययावत: २० ऑक्टोबर २०२६, ०५:५५ (भा.प्र.वे.)'' {| class="wikitable sortable" ! क्र. !! लेख !! निर्माता !! दिनांक !! आकार (बाइट्स) !! संदर्भ !! वर्ग !! विकिडेटा |- | १ || [[असंका गुरुसिन्हा]] || [[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] || data-sort-value="2026-10-11T09:06:54Z" | ११ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="4545" | ४,५४५ || ✔ || ✔ || ✔ |- | २ || [[द कव्हेनंट (कादंबरी)]] || [[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] || data-sort-value="2026-10-11T23:42:42Z" | ११ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="10752" | १०,७५२ || ✔ || ✔ || ✔ |- | ३ || [[२०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री]] || [[सदस्य:Koolkrazy|Koolkrazy]] || data-sort-value="2026-10-11T23:44:01Z" | ११ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="90616" | ९०,६१६ || ✔ || ✔ || ✔ |- | ४ || [[२०२६ चिनी ग्रांप्री]] || [[सदस्य:Koolkrazy|Koolkrazy]] || data-sort-value="2026-10-11T23:45:53Z" | ११ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="166389" | १,६६,३८९ || ✔ || ✔ || ✔ |- | ५ || [[२०२६ जपानी ग्रांप्री]] || [[सदस्य:Koolkrazy|Koolkrazy]] || data-sort-value="2026-10-11T23:45:59Z" | ११ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="171819" | १,७१,८१९ || ✔ || ✔ || ✔ |- | ६ || [[२०२६ मायामी ग्रांप्री]] || [[सदस्य:Koolkrazy|Koolkrazy]] || data-sort-value="2026-10-11T23:46:04Z" | ११ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="158142" | १,५८,१४२ || ✔ || ✔ || ✔ |- | ७ || [[२०२६ कॅनेडियन ग्रांप्री]] || [[सदस्य:Koolkrazy|Koolkrazy]] || data-sort-value="2026-10-11T23:46:09Z" | ११ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="176295" | १,७६,२९५ || ✔ || ✔ || ✔ |- | ८ || [[२०२६ मोनॅको ग्रांप्री]] || [[सदस्य:Koolkrazy|Koolkrazy]] || data-sort-value="2026-10-11T23:46:14Z" | ११ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="116250" | १,१६,२५० || ✔ || ✔ || ✔ |- | ९ || [[२०२६ बहरैन ग्रांप्री]] || [[सदस्य:Koolkrazy|Koolkrazy]] || data-sort-value="2026-10-11T23:47:04Z" | ११ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="113493" | १,१३,४९३ || ✔ || ✔ || <span style="color:#d33">✘</span> |- | १० || [[२०२६ सिंगापूर ग्रांप्री]] || [[सदस्य:Koolkrazy|Koolkrazy]] || data-sort-value="2026-10-11T23:47:10Z" | ११ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="152373" | १,५२,३७३ || ✔ || ✔ || <span style="color:#d33">✘</span> |- | ११ || [[चेझापीक (कादंबरी)]] || [[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] || data-sort-value="2026-10-12T02:34:24Z" | १२ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="9720" | ९,७२० || ✔ || ✔ || ✔ |- | १२ || [[पोलंड (कादंबरी)]] || [[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] || data-sort-value="2026-10-12T02:51:59Z" | १२ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="10318" | १०,३१८ || ✔ || ✔ || ✔ |- | १३ || [[कॅरिबियन (कादंबरी)]] || [[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] || data-sort-value="2026-10-12T03:39:40Z" | १२ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="9194" | ९,१९४ || ✔ || ✔ || ✔ |- | १४ || [[श्रेष्ठ कुमार]] || [[सदस्य:Dharmadhyaksha|Dharmadhyaksha]] || data-sort-value="2026-10-12T10:44:38Z" | १२ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="1415" | १,४१५ || ✔ || ✔ || ✔ |- | १५ || [[कबीर सागर]] || [[सदस्य:OptimisticProvider|OptimisticProvider]] || data-sort-value="2026-10-12T11:11:02Z" | १२ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="13986" | १३,९८६ || ✔ || ✔ || <span style="color:#d33">✘</span> |- | १६ || [[रुस्लान मुमताज]] || [[सदस्य:Dharmadhyaksha|Dharmadhyaksha]] || data-sort-value="2026-10-12T15:30:18Z" | १२ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="6148" | ६,१४८ || ✔ || ✔ || ✔ |- | १७ || [[अंजना मुमताज]] || [[सदस्य:Dharmadhyaksha|Dharmadhyaksha]] || data-sort-value="2026-10-12T15:37:16Z" | १२ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="2475" | २,४७५ || ✔ || ✔ || ✔ |- | १८ || [[अमित बेहल]] || [[सदस्य:Dharmadhyaksha|Dharmadhyaksha]] || data-sort-value="2026-10-12T15:50:27Z" | १२ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="4306" | ४,३०६ || ✔ || ✔ || ✔ |- | १९ || [[कोकणातील पारंपरिक ओव्या आणि स्त्रियांचे लोकसाहित्य]] || [[सदस्य:AdvAnantGholam|AdvAnantGholam]] || data-sort-value="2026-10-12T16:44:13Z" | १२ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="97183" | ९७,१८३ || ✔ || ✔ || ✔ |- | २० || [[नील भट्ट]] || [[सदस्य:Dharmadhyaksha|Dharmadhyaksha]] || data-sort-value="2026-10-12T17:12:42Z" | १२ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="3334" | ३,३३४ || ✔ || ✔ || ✔ |- | २१ || [[अभिषेक रावत]] || [[सदस्य:Dharmadhyaksha|Dharmadhyaksha]] || data-sort-value="2026-10-12T18:07:37Z" | १२ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="1771" | १,७७१ || ✔ || ✔ || ✔ |- | २२ || [[रस]] || [[सदस्य:Dharmadhyaksha|Dharmadhyaksha]] || data-sort-value="2026-10-12T20:01:23Z" | १२ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="396" | ३९६ || <span style="color:#d33">✘</span> || <span style="color:#d33">✘</span> || <span style="color:#d33">✘</span> |- | २३ || [[हसन खान]] || [[सदस्य:Ganesh591|Ganesh591]] || data-sort-value="2026-10-14T00:45:08Z" | १४ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="10053" | १०,०५३ || ✔ || ✔ || ✔ |- | २४ || [[हबीबा इस्लाम]] || [[सदस्य:Ganesh591|Ganesh591]] || data-sort-value="2026-10-14T01:06:42Z" | १४ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="8207" | ८,२०७ || ✔ || ✔ || ✔ |- | २५ || [[खलील गुरबाझ]] || [[सदस्य:Ganesh591|Ganesh591]] || data-sort-value="2026-10-14T01:58:36Z" | १४ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="9591" | ९,५९१ || ✔ || ✔ || ✔ |- | २६ || [[ईशान पांडे]] || [[सदस्य:Ganesh591|Ganesh591]] || data-sort-value="2026-10-14T02:26:58Z" | १४ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="9325" | ९,३२५ || ✔ || ✔ || ✔ |- | २७ || [[समय श्रीवास्तव]] || [[सदस्य:Ganesh591|Ganesh591]] || data-sort-value="2026-10-14T02:33:29Z" | १४ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="4872" | ४,८७२ || ✔ || ✔ || <span style="color:#d33">✘</span> |- | २८ || [[हसनैन उल वहाब]] || [[सदस्य:Ganesh591|Ganesh591]] || data-sort-value="2026-10-14T02:38:12Z" | १४ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="4375" | ४,३७५ || ✔ || ✔ || <span style="color:#d33">✘</span> |- | २९ || [[आदित्य वरदराजन]] || [[सदस्य:Ganesh591|Ganesh591]] || data-sort-value="2026-10-14T02:41:35Z" | १४ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="5203" | ५,२०३ || ✔ || ✔ || <span style="color:#d33">✘</span> |- | ३० || [[हसनैन शाह]] || [[सदस्य:Ganesh591|Ganesh591]] || data-sort-value="2026-10-14T02:44:59Z" | १४ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="6052" | ६,०५२ || ✔ || ✔ || <span style="color:#d33">✘</span> |- | ३१ || [[अजयवीर हुंदल]] || [[सदस्य:Ganesh591|Ganesh591]] || data-sort-value="2026-10-14T02:48:00Z" | १४ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="5671" | ५,६७१ || ✔ || ✔ || <span style="color:#d33">✘</span> |- | ३२ || [[संभाजीनगर पदवीधर विधानपरिषद मतदारसंघ]] || [[सदस्य:~2026-52310-38|~2026-52310-38]] || data-sort-value="2026-10-14T22:13:15Z" | १४ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="981" | ९८१ || <span style="color:#d33">✘</span> || ✔ || <span style="color:#d33">✘</span> |- | ३३ || [[२०२६ पाकिस्तान तिरंगी मालिका]] || [[सदस्य:Nitin.kunjir|Nitin.kunjir]] || data-sort-value="2026-10-15T11:04:41Z" | १५ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="17477" | १७,४७७ || ✔ || ✔ || <span style="color:#d33">✘</span> |- | ३४ || [[रॉबर्ट हॉल]] || [[सदस्य:नरेश सावे|नरेश सावे]] || data-sort-value="2026-10-15T13:33:49Z" | १५ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="2681" | २,६८१ || ✔ || ✔ || <span style="color:#d33">✘</span> |- | ३५ || [[मायकेल वुडफर्ड]] || [[सदस्य:नरेश सावे|नरेश सावे]] || data-sort-value="2026-10-15T13:52:50Z" | १५ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="2854" | २,८५४ || ✔ || ✔ || <span style="color:#d33">✘</span> |- | ३६ || [[कोकणातील जांभ्या खडकाचे सडे]] || [[सदस्य:AdvAnantGholam|AdvAnantGholam]] || data-sort-value="2026-10-15T22:11:24Z" | १५ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="64413" | ६४,४१३ || ✔ || ✔ || ✔ |- | ३७ || [[मधुमेहावरील औषधे]] || [[सदस्य:Jonathansammy|Jonathansammy]] || data-sort-value="2026-10-16T00:59:02Z" | १६ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="8556" | ८,५५६ || <span style="color:#d33">✘</span> || <span style="color:#d33">✘</span> || ✔ |- | ३८ || [[शील पटेल]] || [[सदस्य:Nitin.kunjir|Nitin.kunjir]] || data-sort-value="2026-10-16T10:57:23Z" | १६ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="1946" | १,९४६ || ✔ || ✔ || <span style="color:#d33">✘</span> |- | ३९ || [[१५.एआय]] || [[सदस्य:~2026-55636-17|~2026-55636-17]] || data-sort-value="2026-10-16T11:57:53Z" | १६ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="6539" | ६,५३९ || ✔ || ✔ || ✔ |- | ४० || [[चेरुवयल रामन]] || [[सदस्य:संतोष गोरे|संतोष गोरे]] || data-sort-value="2026-10-16T14:06:41Z" | १६ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="5142" | ५,१४२ || ✔ || ✔ || ✔ |- | ४१ || [[करण सोनावळे]] || [[सदस्य:Nitin.kunjir|Nitin.kunjir]] || data-sort-value="2026-10-16T16:01:51Z" | १६ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="3348" | ३,३४८ || ✔ || ✔ || <span style="color:#d33">✘</span> |- | ४२ || [[ऋतुजा पिसाळ]] || [[सदस्य:नरेश सावे|नरेश सावे]] || data-sort-value="2026-10-16T18:28:11Z" | १६ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="1723" | १,७२३ || ✔ || ✔ || <span style="color:#d33">✘</span> |- | ४३ || [[राजेश भाऊराव भाकणे]] || [[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] || data-sort-value="2026-10-17T09:45:31Z" | १७ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="4963" | ४,९६३ || ✔ || ✔ || ✔ |- | ४४ || [[महेश बळीराम सावंत]] || [[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] || data-sort-value="2026-10-17T09:53:48Z" | १७ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="5005" | ५,००५ || ✔ || ✔ || ✔ |- | ४५ || [[हरून रशीद खान]] || [[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] || data-sort-value="2026-10-17T11:31:50Z" | १७ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="13189" | १३,१८९ || ✔ || ✔ || ✔ |- | ४६ || [[हरून रशीद खान (राजकारणी)]] || [[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] || data-sort-value="2026-10-17T11:33:41Z" | १७ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="4657" | ४,६५७ || ✔ || ✔ || <span style="color:#d33">✘</span> |- | ४७ || [[मासाहिरो हारा]] || [[सदस्य:नरेश सावे|नरेश सावे]] || data-sort-value="2026-10-17T20:01:01Z" | १७ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="2156" | २,१५६ || ✔ || ✔ || <span style="color:#d33">✘</span> |- | ४८ || [[तेजा देवकर]] || [[सदस्य:संतोष गोरे|संतोष गोरे]] || data-sort-value="2026-10-17T21:27:34Z" | १७ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="10413" | १०,४१३ || ✔ || ✔ || ✔ |- | ४९ || [[कोकणातून मुंबईकडे झालेले स्थलांतर]] || [[सदस्य:AdvAnantGholam|AdvAnantGholam]] || data-sort-value="2026-10-18T16:25:27Z" | १८ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="339313" | ३,३९,३१३ || ✔ || ✔ || ✔ |- | ५० || [[मानवत मर्डर्स]] || [[सदस्य:संतोष गोरे|संतोष गोरे]] || data-sort-value="2026-10-18T19:00:42Z" | १८ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="8545" | ८,५४५ || ✔ || ✔ || ✔ |- | ५१ || [[मानवत हत्याकांड]] || [[सदस्य:संतोष गोरे|संतोष गोरे]] || data-sort-value="2026-10-18T19:48:03Z" | १८ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="27611" | २७,६११ || ✔ || ✔ || ✔ |- | ५२ || [[पॅटर्सन, न्यू जर्सी]] || [[सदस्य:Jonathansammy|Jonathansammy]] || data-sort-value="2026-10-18T23:46:40Z" | १८ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="4148" | ४,१४८ || ✔ || ✔ || ✔ |- | ५३ || [[श्रीविद्या]] || [[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] || data-sort-value="2026-10-19T00:07:53Z" | १९ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="13642" | १३,६४२ || ✔ || ✔ || ✔ |- | ५४ || [[रिसेशनल (कादंबरी)]] || [[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] || data-sort-value="2026-10-19T01:17:59Z" | १९ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="8767" | ८,७६७ || ✔ || ✔ || ✔ |- | ५५ || [[मेहली मेहता]] || [[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] || data-sort-value="2026-10-19T01:37:33Z" | १९ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="6376" | ६,३७६ || ✔ || ✔ || ✔ |- | ५६ || [[वॉल्टर सिसुलू]] || [[सदस्य:Dharmadhyaksha|Dharmadhyaksha]] || data-sort-value="2026-10-19T12:35:45Z" | १९ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="3713" | ३,७१३ || ✔ || ✔ || ✔ |- | ५७ || [[सर्वपल्ली गोपाल]] || [[सदस्य:Dharmadhyaksha|Dharmadhyaksha]] || data-sort-value="2026-10-19T12:43:38Z" | १९ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="5551" | ५,५५१ || ✔ || ✔ || ✔ |- | ५८ || [[ब्रजकुमार नेहरू]] || [[सदस्य:Dharmadhyaksha|Dharmadhyaksha]] || data-sort-value="2026-10-19T13:39:53Z" | १९ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="14568" | १४,५६८ || ✔ || ✔ || ✔ |- | ५९ || [[धर्मवीर (नागरी सेवक)]] || [[सदस्य:Dharmadhyaksha|Dharmadhyaksha]] || data-sort-value="2026-10-19T16:07:02Z" | १९ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="6293" | ६,२९३ || <span style="color:#d33">✘</span> || ✔ || ✔ |- | ६० || [[ओटाकुथार]] || [[सदस्य:Vikrantkorde|Vikrantkorde]] || data-sort-value="2026-10-19T16:19:21Z" | १९ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="12613" | १२,६१३ || ✔ || ✔ || ✔ |- | ६१ || [[लल्लन प्रसाद सिंह]] || [[सदस्य:Dharmadhyaksha|Dharmadhyaksha]] || data-sort-value="2026-10-19T16:19:25Z" | १९ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="1823" | १,८२३ || ✔ || ✔ || ✔ |- | ६२ || [[कृष्ण बिहारी लाल]] || [[सदस्य:Dharmadhyaksha|Dharmadhyaksha]] || data-sort-value="2026-10-19T16:48:35Z" | १९ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="2413" | २,४१३ || ✔ || ✔ || ✔ |- | ६३ || [[मनोहर सिंह गिल]] || [[सदस्य:Dharmadhyaksha|Dharmadhyaksha]] || data-sort-value="2026-10-19T17:45:58Z" | १९ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="5018" | ५,०१८ || ✔ || ✔ || ✔ |- | ६४ || [[जगदीश भगवती]] || [[सदस्य:Dharmadhyaksha|Dharmadhyaksha]] || data-sort-value="2026-10-19T17:54:22Z" | १९ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="7234" | ७,२३४ || ✔ || ✔ || ✔ |- | ६५ || [[पी. नारायणन (पत्रकार)]] || [[सदस्य:Dharmadhyaksha|Dharmadhyaksha]] || data-sort-value="2026-10-19T20:10:49Z" | १९ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="4101" | ४,१०१ || ✔ || ✔ || ✔ |- | ६६ || [[स्कर्वी]] || [[सदस्य:Dharmadhyaksha|Dharmadhyaksha]] || data-sort-value="2026-10-19T20:35:57Z" | १९ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="6708" | ६,७०८ || ✔ || ✔ || ✔ |- | ६७ || [[पी. नारायणन (राजकारणी)]] || [[सदस्य:Dharmadhyaksha|Dharmadhyaksha]] || data-sort-value="2026-10-19T20:47:44Z" | १९ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="1804" | १,८०४ || ✔ || ✔ || ✔ |- | ६८ || [[अमर मोहिले]] || [[सदस्य:संतोष गोरे|संतोष गोरे]] || data-sort-value="2026-10-19T22:03:53Z" | १९ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="6223" | ६,२२३ || ✔ || ✔ || ✔ |- | ६९ || [[के.टी. थॉमस (न्यायाधीश)]] || [[सदस्य:Dharmadhyaksha|Dharmadhyaksha]] || data-sort-value="2026-10-19T22:49:03Z" | १९ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="3205" | ३,२०५ || ✔ || ✔ || ✔ |- | ७० || [[ओसामू सुझुकी]] || [[सदस्य:Dharmadhyaksha|Dharmadhyaksha]] || data-sort-value="2026-10-19T22:56:56Z" | १९ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="4603" | ४,६०३ || ✔ || ✔ || ✔ |- | ७१ || [[एल. सुब्रमण्यम]] || [[सदस्य:Dharmadhyaksha|Dharmadhyaksha]] || data-sort-value="2026-10-19T23:04:40Z" | १९ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="2400" | २,४०० || ✔ || ✔ || ✔ |} [[वर्ग:मिशन १,११,१११]] a4p6r4bjua5qzdvzhlk0jpduzdf60l2 2723314 2723290 2026-10-20T06:25:42Z TivenBot 80923 मिशन १,११,१११: ऑक्टोबर २०२६ यादी अद्ययावत 2723314 wikitext text/x-wiki ''हे पान [[सदस्य:TivenBot|TivenBot]] यांच्या स्क्रिप्टद्वारे आपोआप अद्ययावत केले जाते; येथे हाताने केलेले बदल पुढील अद्ययावतीत पुसले जातील. शेवटचे अद्ययावत: २० ऑक्टोबर २०२६, ११:५५ (भा.प्र.वे.)'' {| class="wikitable sortable" ! क्र. !! लेख !! निर्माता !! दिनांक !! आकार (बाइट्स) !! संदर्भ !! वर्ग !! विकिडेटा |- | १ || [[असंका गुरुसिन्हा]] || [[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] || data-sort-value="2026-10-11T09:06:54Z" | ११ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="4545" | ४,५४५ || ✔ || ✔ || ✔ |- | २ || [[द कव्हेनंट (कादंबरी)]] || [[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] || data-sort-value="2026-10-11T23:42:42Z" | ११ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="10752" | १०,७५२ || ✔ || ✔ || ✔ |- | ३ || [[२०२६ ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री]] || [[सदस्य:Koolkrazy|Koolkrazy]] || data-sort-value="2026-10-11T23:44:01Z" | ११ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="90616" | ९०,६१६ || ✔ || ✔ || ✔ |- | ४ || [[२०२६ चिनी ग्रांप्री]] || [[सदस्य:Koolkrazy|Koolkrazy]] || data-sort-value="2026-10-11T23:45:53Z" | ११ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="166389" | १,६६,३८९ || ✔ || ✔ || ✔ |- | ५ || [[२०२६ जपानी ग्रांप्री]] || [[सदस्य:Koolkrazy|Koolkrazy]] || data-sort-value="2026-10-11T23:45:59Z" | ११ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="171819" | १,७१,८१९ || ✔ || ✔ || ✔ |- | ६ || [[२०२६ मायामी ग्रांप्री]] || [[सदस्य:Koolkrazy|Koolkrazy]] || data-sort-value="2026-10-11T23:46:04Z" | ११ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="158142" | १,५८,१४२ || ✔ || ✔ || ✔ |- | ७ || [[२०२६ कॅनेडियन ग्रांप्री]] || [[सदस्य:Koolkrazy|Koolkrazy]] || data-sort-value="2026-10-11T23:46:09Z" | ११ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="176295" | १,७६,२९५ || ✔ || ✔ || ✔ |- | ८ || [[२०२६ मोनॅको ग्रांप्री]] || [[सदस्य:Koolkrazy|Koolkrazy]] || data-sort-value="2026-10-11T23:46:14Z" | ११ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="116250" | १,१६,२५० || ✔ || ✔ || ✔ |- | ९ || [[२०२६ बहरैन ग्रांप्री (मलेशियामध्ये)]] || [[सदस्य:Koolkrazy|Koolkrazy]] || data-sort-value="2026-10-11T23:47:04Z" | ११ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="113493" | १,१३,४९३ || ✔ || ✔ || ✔ |- | १० || [[२०२६ सिंगापूर ग्रांप्री]] || [[सदस्य:Koolkrazy|Koolkrazy]] || data-sort-value="2026-10-11T23:47:10Z" | ११ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="152373" | १,५२,३७३ || ✔ || ✔ || ✔ |- | ११ || [[चेझापीक (कादंबरी)]] || [[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] || data-sort-value="2026-10-12T02:34:24Z" | १२ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="9720" | ९,७२० || ✔ || ✔ || ✔ |- | १२ || [[पोलंड (कादंबरी)]] || [[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] || data-sort-value="2026-10-12T02:51:59Z" | १२ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="10318" | १०,३१८ || ✔ || ✔ || ✔ |- | १३ || [[कॅरिबियन (कादंबरी)]] || [[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] || data-sort-value="2026-10-12T03:39:40Z" | १२ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="9194" | ९,१९४ || ✔ || ✔ || ✔ |- | १४ || [[श्रेष्ठ कुमार]] || [[सदस्य:Dharmadhyaksha|Dharmadhyaksha]] || data-sort-value="2026-10-12T10:44:38Z" | १२ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="1415" | १,४१५ || ✔ || ✔ || ✔ |- | १५ || [[कबीर सागर]] || [[सदस्य:OptimisticProvider|OptimisticProvider]] || data-sort-value="2026-10-12T11:11:02Z" | १२ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="13986" | १३,९८६ || ✔ || ✔ || <span style="color:#d33">✘</span> |- | १६ || [[रुस्लान मुमताज]] || [[सदस्य:Dharmadhyaksha|Dharmadhyaksha]] || data-sort-value="2026-10-12T15:30:18Z" | १२ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="6148" | ६,१४८ || ✔ || ✔ || ✔ |- | १७ || [[अंजना मुमताज]] || [[सदस्य:Dharmadhyaksha|Dharmadhyaksha]] || data-sort-value="2026-10-12T15:37:16Z" | १२ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="23608" | २३,६०८ || ✔ || ✔ || ✔ |- | १८ || [[अमित बेहल]] || [[सदस्य:Dharmadhyaksha|Dharmadhyaksha]] || data-sort-value="2026-10-12T15:50:27Z" | १२ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="4306" | ४,३०६ || ✔ || ✔ || ✔ |- | १९ || [[कोकणातील पारंपरिक ओव्या आणि स्त्रियांचे लोकसाहित्य]] || [[सदस्य:AdvAnantGholam|AdvAnantGholam]] || data-sort-value="2026-10-12T16:44:13Z" | १२ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="97183" | ९७,१८३ || ✔ || ✔ || ✔ |- | २० || [[नील भट्ट]] || [[सदस्य:Dharmadhyaksha|Dharmadhyaksha]] || data-sort-value="2026-10-12T17:12:42Z" | १२ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="3334" | ३,३३४ || ✔ || ✔ || ✔ |- | २१ || [[अभिषेक रावत]] || [[सदस्य:Dharmadhyaksha|Dharmadhyaksha]] || data-sort-value="2026-10-12T18:07:37Z" | १२ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="1771" | १,७७१ || ✔ || ✔ || ✔ |- | २२ || [[रस]] || [[सदस्य:Dharmadhyaksha|Dharmadhyaksha]] || data-sort-value="2026-10-12T20:01:23Z" | १२ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="396" | ३९६ || <span style="color:#d33">✘</span> || <span style="color:#d33">✘</span> || <span style="color:#d33">✘</span> |- | २३ || [[हसन खान]] || [[सदस्य:Ganesh591|Ganesh591]] || data-sort-value="2026-10-14T00:45:08Z" | १४ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="10053" | १०,०५३ || ✔ || ✔ || ✔ |- | २४ || [[हबीबा इस्लाम]] || [[सदस्य:Ganesh591|Ganesh591]] || data-sort-value="2026-10-14T01:06:42Z" | १४ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="8207" | ८,२०७ || ✔ || ✔ || ✔ |- | २५ || [[खलील गुरबाझ]] || [[सदस्य:Ganesh591|Ganesh591]] || data-sort-value="2026-10-14T01:58:36Z" | १४ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="9591" | ९,५९१ || ✔ || ✔ || ✔ |- | २६ || [[ईशान पांडे]] || [[सदस्य:Ganesh591|Ganesh591]] || data-sort-value="2026-10-14T02:26:58Z" | १४ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="9325" | ९,३२५ || ✔ || ✔ || ✔ |- | २७ || [[समय श्रीवास्तव]] || [[सदस्य:Ganesh591|Ganesh591]] || data-sort-value="2026-10-14T02:33:29Z" | १४ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="4872" | ४,८७२ || ✔ || ✔ || <span style="color:#d33">✘</span> |- | २८ || [[हसनैन उल वहाब]] || [[सदस्य:Ganesh591|Ganesh591]] || data-sort-value="2026-10-14T02:38:12Z" | १४ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="4375" | ४,३७५ || ✔ || ✔ || <span style="color:#d33">✘</span> |- | २९ || [[आदित्य वरदराजन]] || [[सदस्य:Ganesh591|Ganesh591]] || data-sort-value="2026-10-14T02:41:35Z" | १४ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="5203" | ५,२०३ || ✔ || ✔ || <span style="color:#d33">✘</span> |- | ३० || [[हसनैन शाह]] || [[सदस्य:Ganesh591|Ganesh591]] || data-sort-value="2026-10-14T02:44:59Z" | १४ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="6052" | ६,०५२ || ✔ || ✔ || <span style="color:#d33">✘</span> |- | ३१ || [[अजयवीर हुंदल]] || [[सदस्य:Ganesh591|Ganesh591]] || data-sort-value="2026-10-14T02:48:00Z" | १४ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="5671" | ५,६७१ || ✔ || ✔ || <span style="color:#d33">✘</span> |- | ३२ || [[संभाजीनगर पदवीधर विधानपरिषद मतदारसंघ]] || [[सदस्य:~2026-52310-38|~2026-52310-38]] || data-sort-value="2026-10-14T22:13:15Z" | १४ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="981" | ९८१ || <span style="color:#d33">✘</span> || ✔ || <span style="color:#d33">✘</span> |- | ३३ || [[२०२६ पाकिस्तान तिरंगी मालिका]] || [[सदस्य:Nitin.kunjir|Nitin.kunjir]] || data-sort-value="2026-10-15T11:04:41Z" | १५ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="17477" | १७,४७७ || ✔ || ✔ || ✔ |- | ३४ || [[रॉबर्ट हॉल]] || [[सदस्य:नरेश सावे|नरेश सावे]] || data-sort-value="2026-10-15T13:33:49Z" | १५ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="2681" | २,६८१ || ✔ || ✔ || <span style="color:#d33">✘</span> |- | ३५ || [[मायकेल वुडफर्ड]] || [[सदस्य:नरेश सावे|नरेश सावे]] || data-sort-value="2026-10-15T13:52:50Z" | १५ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="2854" | २,८५४ || ✔ || ✔ || <span style="color:#d33">✘</span> |- | ३६ || [[कोकणातील जांभ्या खडकाचे सडे]] || [[सदस्य:AdvAnantGholam|AdvAnantGholam]] || data-sort-value="2026-10-15T22:11:24Z" | १५ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="64413" | ६४,४१३ || ✔ || ✔ || ✔ |- | ३७ || [[मधुमेहावरील औषधे]] || [[सदस्य:Jonathansammy|Jonathansammy]] || data-sort-value="2026-10-16T00:59:02Z" | १६ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="8556" | ८,५५६ || <span style="color:#d33">✘</span> || <span style="color:#d33">✘</span> || ✔ |- | ३८ || [[शील पटेल]] || [[सदस्य:Nitin.kunjir|Nitin.kunjir]] || data-sort-value="2026-10-16T10:57:23Z" | १६ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="1946" | १,९४६ || ✔ || ✔ || <span style="color:#d33">✘</span> |- | ३९ || [[१५.एआय]] || [[सदस्य:~2026-55636-17|~2026-55636-17]] || data-sort-value="2026-10-16T11:57:53Z" | १६ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="6539" | ६,५३९ || ✔ || ✔ || ✔ |- | ४० || [[चेरुवयल रामन]] || [[सदस्य:संतोष गोरे|संतोष गोरे]] || data-sort-value="2026-10-16T14:06:41Z" | १६ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="5142" | ५,१४२ || ✔ || ✔ || ✔ |- | ४१ || [[करण सोनावळे]] || [[सदस्य:Nitin.kunjir|Nitin.kunjir]] || data-sort-value="2026-10-16T16:01:51Z" | १६ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="3348" | ३,३४८ || ✔ || ✔ || <span style="color:#d33">✘</span> |- | ४२ || [[ऋतुजा पिसाळ]] || [[सदस्य:नरेश सावे|नरेश सावे]] || data-sort-value="2026-10-16T18:28:11Z" | १६ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="1723" | १,७२३ || ✔ || ✔ || <span style="color:#d33">✘</span> |- | ४३ || [[राजेश भाऊराव भाकणे]] || [[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] || data-sort-value="2026-10-17T09:45:31Z" | १७ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="4963" | ४,९६३ || ✔ || ✔ || ✔ |- | ४४ || [[महेश बळीराम सावंत]] || [[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] || data-sort-value="2026-10-17T09:53:48Z" | १७ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="5005" | ५,००५ || ✔ || ✔ || ✔ |- | ४५ || [[हरून रशीद खान]] || [[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] || data-sort-value="2026-10-17T11:31:50Z" | १७ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="13189" | १३,१८९ || ✔ || ✔ || ✔ |- | ४६ || [[हरून रशीद खान (राजकारणी)]] || [[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] || data-sort-value="2026-10-17T11:33:41Z" | १७ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="4657" | ४,६५७ || ✔ || ✔ || <span style="color:#d33">✘</span> |- | ४७ || [[मासाहिरो हारा]] || [[सदस्य:नरेश सावे|नरेश सावे]] || data-sort-value="2026-10-17T20:01:01Z" | १७ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="2156" | २,१५६ || ✔ || ✔ || ✔ |- | ४८ || [[तेजा देवकर]] || [[सदस्य:संतोष गोरे|संतोष गोरे]] || data-sort-value="2026-10-17T21:27:34Z" | १७ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="10413" | १०,४१३ || ✔ || ✔ || ✔ |- | ४९ || [[कोकणातून मुंबईकडे झालेले स्थलांतर]] || [[सदस्य:AdvAnantGholam|AdvAnantGholam]] || data-sort-value="2026-10-18T16:25:27Z" | १८ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="339313" | ३,३९,३१३ || ✔ || ✔ || ✔ |- | ५० || [[मानवत मर्डर्स]] || [[सदस्य:संतोष गोरे|संतोष गोरे]] || data-sort-value="2026-10-18T19:00:42Z" | १८ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="8545" | ८,५४५ || ✔ || ✔ || ✔ |- | ५१ || [[मानवत हत्याकांड]] || [[सदस्य:संतोष गोरे|संतोष गोरे]] || data-sort-value="2026-10-18T19:48:03Z" | १८ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="27832" | २७,८३२ || ✔ || ✔ || ✔ |- | ५२ || [[पॅटर्सन, न्यू जर्सी]] || [[सदस्य:Jonathansammy|Jonathansammy]] || data-sort-value="2026-10-18T23:46:40Z" | १८ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="4148" | ४,१४८ || ✔ || ✔ || ✔ |- | ५३ || [[श्रीविद्या]] || [[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] || data-sort-value="2026-10-19T00:07:53Z" | १९ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="13642" | १३,६४२ || ✔ || ✔ || ✔ |- | ५४ || [[रिसेशनल (कादंबरी)]] || [[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] || data-sort-value="2026-10-19T01:17:59Z" | १९ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="8767" | ८,७६७ || ✔ || ✔ || ✔ |- | ५५ || [[मेहली मेहता]] || [[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] || data-sort-value="2026-10-19T01:37:33Z" | १९ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="6376" | ६,३७६ || ✔ || ✔ || ✔ |- | ५६ || [[वॉल्टर सिसुलू]] || [[सदस्य:Dharmadhyaksha|Dharmadhyaksha]] || data-sort-value="2026-10-19T12:35:45Z" | १९ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="3713" | ३,७१३ || ✔ || ✔ || ✔ |- | ५७ || [[सर्वपल्ली गोपाल]] || [[सदस्य:Dharmadhyaksha|Dharmadhyaksha]] || data-sort-value="2026-10-19T12:43:38Z" | १९ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="5551" | ५,५५१ || ✔ || ✔ || ✔ |- | ५८ || [[ब्रजकुमार नेहरू]] || [[सदस्य:Dharmadhyaksha|Dharmadhyaksha]] || data-sort-value="2026-10-19T13:39:53Z" | १९ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="14568" | १४,५६८ || ✔ || ✔ || ✔ |- | ५९ || [[धर्मवीर (नागरी सेवक)]] || [[सदस्य:Dharmadhyaksha|Dharmadhyaksha]] || data-sort-value="2026-10-19T16:07:02Z" | १९ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="10647" | १०,६४७ || ✔ || ✔ || ✔ |- | ६० || [[ओटाकुथार]] || [[सदस्य:Vikrantkorde|Vikrantkorde]] || data-sort-value="2026-10-19T16:19:21Z" | १९ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="12613" | १२,६१३ || ✔ || ✔ || ✔ |- | ६१ || [[लल्लन प्रसाद सिंह]] || [[सदस्य:Dharmadhyaksha|Dharmadhyaksha]] || data-sort-value="2026-10-19T16:19:25Z" | १९ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="1823" | १,८२३ || ✔ || ✔ || ✔ |- | ६२ || [[कृष्ण बिहारी लाल]] || [[सदस्य:Dharmadhyaksha|Dharmadhyaksha]] || data-sort-value="2026-10-19T16:48:35Z" | १९ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="2413" | २,४१३ || ✔ || ✔ || ✔ |- | ६३ || [[मनोहर सिंह गिल]] || [[सदस्य:Dharmadhyaksha|Dharmadhyaksha]] || data-sort-value="2026-10-19T17:45:58Z" | १९ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="5018" | ५,०१८ || ✔ || ✔ || ✔ |- | ६४ || [[जगदीश भगवती]] || [[सदस्य:Dharmadhyaksha|Dharmadhyaksha]] || data-sort-value="2026-10-19T17:54:22Z" | १९ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="7234" | ७,२३४ || ✔ || ✔ || ✔ |- | ६५ || [[पी. नारायणन (पत्रकार)]] || [[सदस्य:Dharmadhyaksha|Dharmadhyaksha]] || data-sort-value="2026-10-19T20:10:49Z" | १९ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="4101" | ४,१०१ || ✔ || ✔ || ✔ |- | ६६ || [[स्कर्वी]] || [[सदस्य:Dharmadhyaksha|Dharmadhyaksha]] || data-sort-value="2026-10-19T20:35:57Z" | १९ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="6708" | ६,७०८ || ✔ || ✔ || ✔ |- | ६७ || [[पी. नारायणन (राजकारणी)]] || [[सदस्य:Dharmadhyaksha|Dharmadhyaksha]] || data-sort-value="2026-10-19T20:47:44Z" | १९ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="1804" | १,८०४ || ✔ || ✔ || ✔ |- | ६८ || [[अमर मोहिले]] || [[सदस्य:संतोष गोरे|संतोष गोरे]] || data-sort-value="2026-10-19T22:03:53Z" | १९ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="6223" | ६,२२३ || ✔ || ✔ || ✔ |- | ६९ || [[के.टी. थॉमस (न्यायाधीश)]] || [[सदस्य:Dharmadhyaksha|Dharmadhyaksha]] || data-sort-value="2026-10-19T22:49:03Z" | १९ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="3205" | ३,२०५ || ✔ || ✔ || ✔ |- | ७० || [[ओसामू सुझुकी]] || [[सदस्य:Dharmadhyaksha|Dharmadhyaksha]] || data-sort-value="2026-10-19T22:56:56Z" | १९ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="4603" | ४,६०३ || ✔ || ✔ || ✔ |- | ७१ || [[एल. सुब्रमण्यम]] || [[सदस्य:Dharmadhyaksha|Dharmadhyaksha]] || data-sort-value="2026-10-19T23:04:40Z" | १९ ऑक्टोबर २०२६ || data-sort-value="7007" | ७,००७ || ✔ || ✔ || ✔ |} [[वर्ग:मिशन १,११,१११]] jctcja52zodom08ke065j4qbcilxh9y 4 385507 2723131 2723056 2026-10-19T12:25:52Z TivenBot 80923 मिशन १,११,१११: सुधारणा आवश्यक यादी (२९) 2723131 wikitext text/x-wiki ''हे पान [[सदस्य:TivenBot|TivenBot]] यांच्या स्क्रिप्टद्वारे आपोआप अद्ययावत केले जाते; येथे हाताने केलेले बदल पुढील अद्ययावतीत पुसले जातील. शेवटचे अद्ययावत: १९ ऑक्टोबर २०२६, १७:५५ (भा.प्र.वे.)'' प्रकल्पांतर्गत तयार झालेल्या लेखांपैकी ज्यांच्यात किमान एक त्रुटी आहे तेच लेख येथे दिसतात. प्रत्येक अद्ययावतीत ही संपूर्ण यादी पुन्हा तयार होते; त्रुटी दूर केलेला लेख आपोआप यादीतून निघतो. == सारांश == * सुधारणा आवश्यक लेख: '''२९''' * मागील अद्ययावतीपासून पूर्ण सुधारलेले लेख: '''०''' * लहान लेख (४,००० बाइट्सपेक्षा कमी): '''१५''' * संदर्भ नसलेले: '''४''' * वर्ग नसलेले: '''२''' * विकिडेटा जोडणी नसलेले: '''२०''' == यादी == ✔ = ठीक, <span style="color:#d33">✘</span> = सुधारणा आवश्यक. कोणत्याही स्तंभाच्या शीर्षकावर क्लिक करून क्रमवारी लावा (उदा. फक्त संदर्भ नसलेले एकत्र पाहण्यासाठी ''संदर्भ'' स्तंभ). सर्वाधिक त्रुटी असलेले लेख आधी दिसतात. <small>वर्ग तपासणी फक्त लेखात थेट लिहिलेले वर्ग ओळखते, साच्यांमधून येणारे नाही.</small> {| class="wikitable sortable" ! क्र. !! लेख !! निर्माता !! आकार (बाइट्स) !! संदर्भ !! वर्ग !! विकिडेटा !! त्रुटी |- | १ || [[रस]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%B0%E0%A4%B8&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:Dharmadhyaksha|Dharmadhyaksha]] || data-sort-value="396" style="background:rgba(221,51,51,0.15)" | ३९६ <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="0" style="text-align:center;background:rgba(221,51,51,0.15)" | <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="0" style="text-align:center;background:rgba(221,51,51,0.15)" | <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="0" style="text-align:center;background:rgba(221,51,51,0.15)" | <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="4" style="text-align:center" | ४ |- | २ || [[संभाजीनगर पदवीधर विधानपरिषद मतदारसंघ]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%B8%E0%A4%82%E0%A4%AD%E0%A4%BE%E0%A4%9C%E0%A5%80%E0%A4%A8%E0%A4%97%E0%A4%B0_%E0%A4%AA%E0%A4%A6%E0%A4%B5%E0%A5%80%E0%A4%A7%E0%A4%B0_%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%A7%E0%A4%BE%E0%A4%A8%E0%A4%AA%E0%A4%B0%E0%A4%BF%E0%A4%B7%E0%A4%A6_%E0%A4%AE%E0%A4%A4%E0%A4%A6%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A4%B8%E0%A4%82%E0%A4%98&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:~2026-52310-38|~2026-52310-38]] || data-sort-value="981" style="background:rgba(221,51,51,0.15)" | ९८१ <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="0" style="text-align:center;background:rgba(221,51,51,0.15)" | <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="0" style="text-align:center;background:rgba(221,51,51,0.15)" | <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="3" style="text-align:center" | ३ |- | ३ || [[ऋतुजा पिसाळ]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%8B%E0%A4%A4%E0%A5%81%E0%A4%9C%E0%A4%BE_%E0%A4%AA%E0%A4%BF%E0%A4%B8%E0%A4%BE%E0%A4%B3&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:नरेश सावे|नरेश सावे]] || data-sort-value="1723" style="background:rgba(221,51,51,0.15)" | १,७२३ <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="0" style="text-align:center;background:rgba(221,51,51,0.15)" | <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="2" style="text-align:center" | २ |- | ४ || [[शील पटेल]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%B6%E0%A5%80%E0%A4%B2_%E0%A4%AA%E0%A4%9F%E0%A5%87%E0%A4%B2&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:Nitin.kunjir|Nitin.kunjir]] || data-sort-value="1946" style="background:rgba(221,51,51,0.15)" | १,९४६ <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="0" style="text-align:center;background:rgba(221,51,51,0.15)" | <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="2" style="text-align:center" | २ |- | ५ || [[मासाहिरो हारा]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%AE%E0%A4%BE%E0%A4%B8%E0%A4%BE%E0%A4%B9%E0%A4%BF%E0%A4%B0%E0%A5%8B_%E0%A4%B9%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A4%BE&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:नरेश सावे|नरेश सावे]] || data-sort-value="2156" style="background:rgba(221,51,51,0.15)" | २,१५६ <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="0" style="text-align:center;background:rgba(221,51,51,0.15)" | <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="2" style="text-align:center" | २ |- | ६ || [[रॉबर्ट हॉल]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%B0%E0%A5%89%E0%A4%AC%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%9F_%E0%A4%B9%E0%A5%89%E0%A4%B2&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:नरेश सावे|नरेश सावे]] || data-sort-value="2681" style="background:rgba(221,51,51,0.15)" | २,६८१ <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="0" style="text-align:center;background:rgba(221,51,51,0.15)" | <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="2" style="text-align:center" | २ |- | ७ || [[मायकेल वुडफर्ड]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%AE%E0%A4%BE%E0%A4%AF%E0%A4%95%E0%A5%87%E0%A4%B2_%E0%A4%B5%E0%A5%81%E0%A4%A1%E0%A4%AB%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A1&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:नरेश सावे|नरेश सावे]] || data-sort-value="2854" style="background:rgba(221,51,51,0.15)" | २,८५४ <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="0" style="text-align:center;background:rgba(221,51,51,0.15)" | <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="2" style="text-align:center" | २ |- | ८ || [[करण सोनावळे]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%95%E0%A4%B0%E0%A4%A3_%E0%A4%B8%E0%A5%8B%E0%A4%A8%E0%A4%BE%E0%A4%B5%E0%A4%B3%E0%A5%87&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:Nitin.kunjir|Nitin.kunjir]] || data-sort-value="3348" style="background:rgba(221,51,51,0.15)" | ३,३४८ <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="0" style="text-align:center;background:rgba(221,51,51,0.15)" | <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="2" style="text-align:center" | २ |- | ९ || [[मधुमेहावरील औषधे]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%AE%E0%A4%A7%E0%A5%81%E0%A4%AE%E0%A5%87%E0%A4%B9%E0%A4%BE%E0%A4%B5%E0%A4%B0%E0%A5%80%E0%A4%B2_%E0%A4%94%E0%A4%B7%E0%A4%A7%E0%A5%87&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:Jonathansammy|Jonathansammy]] || data-sort-value="8556" | ८,५५६ ✔ || data-sort-value="0" style="text-align:center;background:rgba(221,51,51,0.15)" | <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="0" style="text-align:center;background:rgba(221,51,51,0.15)" | <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="2" style="text-align:center" | २ |- | १० || [[श्रेष्ठ कुमार]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%B6%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A5%87%E0%A4%B7%E0%A5%8D%E0%A4%A0_%E0%A4%95%E0%A5%81%E0%A4%AE%E0%A4%BE%E0%A4%B0&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:Dharmadhyaksha|Dharmadhyaksha]] || data-sort-value="1415" style="background:rgba(221,51,51,0.15)" | १,४१५ <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | १ |- | ११ || [[अभिषेक रावत]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%85%E0%A4%AD%E0%A4%BF%E0%A4%B7%E0%A5%87%E0%A4%95_%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%B5%E0%A4%A4&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:Dharmadhyaksha|Dharmadhyaksha]] || data-sort-value="1771" style="background:rgba(221,51,51,0.15)" | १,७७१ <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | १ |- | १२ || [[लल्लन प्रसाद सिंह]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%B2%E0%A4%B2%E0%A5%8D%E0%A4%B2%E0%A4%A8_%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%B8%E0%A4%BE%E0%A4%A6_%E0%A4%B8%E0%A4%BF%E0%A4%82%E0%A4%B9&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:Dharmadhyaksha|Dharmadhyaksha]] || data-sort-value="1851" style="background:rgba(221,51,51,0.15)" | १,८५१ <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | १ |- | १३ || [[कृष्ण बिहारी लाल]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%95%E0%A5%83%E0%A4%B7%E0%A5%8D%E0%A4%A3_%E0%A4%AC%E0%A4%BF%E0%A4%B9%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A5%80_%E0%A4%B2%E0%A4%BE%E0%A4%B2&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:Dharmadhyaksha|Dharmadhyaksha]] || data-sort-value="2332" style="background:rgba(221,51,51,0.15)" | २,३३२ <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | १ |- | १४ || [[अंजना मुमताज]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%85%E0%A4%82%E0%A4%9C%E0%A4%A8%E0%A4%BE_%E0%A4%AE%E0%A5%81%E0%A4%AE%E0%A4%A4%E0%A4%BE%E0%A4%9C&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:Dharmadhyaksha|Dharmadhyaksha]] || data-sort-value="2475" style="background:rgba(221,51,51,0.15)" | २,४७५ <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | १ |- | १५ || [[नील भट्ट]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%A8%E0%A5%80%E0%A4%B2_%E0%A4%AD%E0%A4%9F%E0%A5%8D%E0%A4%9F&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:Dharmadhyaksha|Dharmadhyaksha]] || data-sort-value="3334" style="background:rgba(221,51,51,0.15)" | ३,३३४ <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | १ |- | १६ || [[वॉल्टर सिसुलू]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%B5%E0%A5%89%E0%A4%B2%E0%A5%8D%E0%A4%9F%E0%A4%B0_%E0%A4%B8%E0%A4%BF%E0%A4%B8%E0%A5%81%E0%A4%B2%E0%A5%82&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:Dharmadhyaksha|Dharmadhyaksha]] || data-sort-value="3713" style="background:rgba(221,51,51,0.15)" | ३,७१३ <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | १ |- | १७ || [[हसनैन उल वहाब]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%B9%E0%A4%B8%E0%A4%A8%E0%A5%88%E0%A4%A8_%E0%A4%89%E0%A4%B2_%E0%A4%B5%E0%A4%B9%E0%A4%BE%E0%A4%AC&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:Ganesh591|Ganesh591]] || data-sort-value="4375" | ४,३७५ ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="0" style="text-align:center;background:rgba(221,51,51,0.15)" | <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="1" style="text-align:center" | १ |- | १८ || [[हरून रशीद खान (राजकारणी)]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%B9%E0%A4%B0%E0%A5%82%E0%A4%A8_%E0%A4%B0%E0%A4%B6%E0%A5%80%E0%A4%A6_%E0%A4%96%E0%A4%BE%E0%A4%A8_%28%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%9C%E0%A4%95%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A4%A3%E0%A5%80%29&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] || data-sort-value="4657" | ४,६५७ ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="0" style="text-align:center;background:rgba(221,51,51,0.15)" | <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="1" style="text-align:center" | १ |- | १९ || [[समय श्रीवास्तव]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%B8%E0%A4%AE%E0%A4%AF_%E0%A4%B6%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A5%80%E0%A4%B5%E0%A4%BE%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%B5&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:Ganesh591|Ganesh591]] || data-sort-value="4872" | ४,८७२ ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="0" style="text-align:center;background:rgba(221,51,51,0.15)" | <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="1" style="text-align:center" | १ |- | २० || [[आदित्य वरदराजन]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%86%E0%A4%A6%E0%A4%BF%E0%A4%A4%E0%A5%8D%E0%A4%AF_%E0%A4%B5%E0%A4%B0%E0%A4%A6%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%9C%E0%A4%A8&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:Ganesh591|Ganesh591]] || data-sort-value="5203" | ५,२०३ ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="0" style="text-align:center;background:rgba(221,51,51,0.15)" | <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="1" style="text-align:center" | १ |- | २१ || [[अजयवीर हुंदल]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%85%E0%A4%9C%E0%A4%AF%E0%A4%B5%E0%A5%80%E0%A4%B0_%E0%A4%B9%E0%A5%81%E0%A4%82%E0%A4%A6%E0%A4%B2&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:Ganesh591|Ganesh591]] || data-sort-value="5671" | ५,६७१ ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="0" style="text-align:center;background:rgba(221,51,51,0.15)" | <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="1" style="text-align:center" | १ |- | २२ || [[हसनैन शाह]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%B9%E0%A4%B8%E0%A4%A8%E0%A5%88%E0%A4%A8_%E0%A4%B6%E0%A4%BE%E0%A4%B9&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:Ganesh591|Ganesh591]] || data-sort-value="6052" | ६,०५२ ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="0" style="text-align:center;background:rgba(221,51,51,0.15)" | <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="1" style="text-align:center" | १ |- | २३ || [[धर्मवीर (नागरी सेवक)]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%A7%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%AE%E0%A4%B5%E0%A5%80%E0%A4%B0_%28%E0%A4%A8%E0%A4%BE%E0%A4%97%E0%A4%B0%E0%A5%80_%E0%A4%B8%E0%A5%87%E0%A4%B5%E0%A4%95%29&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:Dharmadhyaksha|Dharmadhyaksha]] || data-sort-value="6293" | ६,२९३ ✔ || data-sort-value="0" style="text-align:center;background:rgba(221,51,51,0.15)" | <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | १ |- | २४ || [[कबीर सागर]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%95%E0%A4%AC%E0%A5%80%E0%A4%B0_%E0%A4%B8%E0%A4%BE%E0%A4%97%E0%A4%B0&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:OptimisticProvider|OptimisticProvider]] || data-sort-value="13986" | १३,९८६ ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="0" style="text-align:center;background:rgba(221,51,51,0.15)" | <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="1" style="text-align:center" | १ |- | २५ || [[मानवत हत्याकांड]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%AE%E0%A4%BE%E0%A4%A8%E0%A4%B5%E0%A4%A4_%E0%A4%B9%E0%A4%A4%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%BE%E0%A4%95%E0%A4%BE%E0%A4%82%E0%A4%A1&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:संतोष गोरे|संतोष गोरे]] || data-sort-value="16207" | १६,२०७ ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="0" style="text-align:center;background:rgba(221,51,51,0.15)" | <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="1" style="text-align:center" | १ |- | २६ || [[२०२६ पाकिस्तान तिरंगी मालिका]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A5%A8%E0%A5%A6%E0%A5%A8%E0%A5%AC_%E0%A4%AA%E0%A4%BE%E0%A4%95%E0%A4%BF%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%BE%E0%A4%A8_%E0%A4%A4%E0%A4%BF%E0%A4%B0%E0%A4%82%E0%A4%97%E0%A5%80_%E0%A4%AE%E0%A4%BE%E0%A4%B2%E0%A4%BF%E0%A4%95%E0%A4%BE&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:Nitin.kunjir|Nitin.kunjir]] || data-sort-value="17477" | १७,४७७ ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="0" style="text-align:center;background:rgba(221,51,51,0.15)" | <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="1" style="text-align:center" | १ |- | २७ || [[२०२६ बहरैन ग्रांप्री]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A5%A8%E0%A5%A6%E0%A5%A8%E0%A5%AC_%E0%A4%AC%E0%A4%B9%E0%A4%B0%E0%A5%88%E0%A4%A8_%E0%A4%97%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%82%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A5%80&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:Koolkrazy|Koolkrazy]] || data-sort-value="113493" | १,१३,४९३ ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="0" style="text-align:center;background:rgba(221,51,51,0.15)" | <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="1" style="text-align:center" | १ |- | २८ || [[२०२६ चिनी ग्रांप्री]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A5%A8%E0%A5%A6%E0%A5%A8%E0%A5%AC_%E0%A4%9A%E0%A4%BF%E0%A4%A8%E0%A5%80_%E0%A4%97%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%82%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A5%80&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:Koolkrazy|Koolkrazy]] || data-sort-value="148153" | १,४८,१५३ ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="0" style="text-align:center;background:rgba(221,51,51,0.15)" | <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="1" style="text-align:center" | १ |- | २९ || [[२०२६ सिंगापूर ग्रांप्री]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A5%A8%E0%A5%A6%E0%A5%A8%E0%A5%AC_%E0%A4%B8%E0%A4%BF%E0%A4%82%E0%A4%97%E0%A4%BE%E0%A4%AA%E0%A5%82%E0%A4%B0_%E0%A4%97%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%82%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A5%80&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:Koolkrazy|Koolkrazy]] || data-sort-value="152373" | १,५२,३७३ ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="0" style="text-align:center;background:rgba(221,51,51,0.15)" | <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="1" style="text-align:center" | १ |} [[वर्ग:मिशन १,११,१११]] 76f67cyn4sbi7jqio323o26acl2zdyt 2723247 2723131 2026-10-19T18:25:47Z TivenBot 80923 मिशन १,११,१११: सुधारणा आवश्यक यादी (३१) 2723247 wikitext text/x-wiki ''हे पान [[सदस्य:TivenBot|TivenBot]] यांच्या स्क्रिप्टद्वारे आपोआप अद्ययावत केले जाते; येथे हाताने केलेले बदल पुढील अद्ययावतीत पुसले जातील. शेवटचे अद्ययावत: १९ ऑक्टोबर २०२६, २३:५५ (भा.प्र.वे.)'' प्रकल्पांतर्गत तयार झालेल्या लेखांपैकी ज्यांच्यात किमान एक त्रुटी आहे तेच लेख येथे दिसतात. प्रत्येक अद्ययावतीत ही संपूर्ण यादी पुन्हा तयार होते; त्रुटी दूर केलेला लेख आपोआप यादीतून निघतो. == सारांश == * सुधारणा आवश्यक लेख: '''३१''' * मागील अद्ययावतीपासून पूर्ण सुधारलेले लेख: '''१''' * लहान लेख (४,००० बाइट्सपेक्षा कमी): '''१८''' * संदर्भ नसलेले: '''४''' * वर्ग नसलेले: '''२''' * विकिडेटा जोडणी नसलेले: '''१९''' == यादी == ✔ = ठीक, <span style="color:#d33">✘</span> = सुधारणा आवश्यक. कोणत्याही स्तंभाच्या शीर्षकावर क्लिक करून क्रमवारी लावा (उदा. फक्त संदर्भ नसलेले एकत्र पाहण्यासाठी ''संदर्भ'' स्तंभ). सर्वाधिक त्रुटी असलेले लेख आधी दिसतात. <small>वर्ग तपासणी फक्त लेखात थेट लिहिलेले वर्ग ओळखते, साच्यांमधून येणारे नाही.</small> {| class="wikitable sortable" ! क्र. !! लेख !! निर्माता !! आकार (बाइट्स) !! संदर्भ !! वर्ग !! विकिडेटा !! त्रुटी |- | १ || [[रस]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%B0%E0%A4%B8&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:Dharmadhyaksha|Dharmadhyaksha]] || data-sort-value="396" style="background:rgba(221,51,51,0.15)" | ३९६ <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="0" style="text-align:center;background:rgba(221,51,51,0.15)" | <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="0" style="text-align:center;background:rgba(221,51,51,0.15)" | <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="0" style="text-align:center;background:rgba(221,51,51,0.15)" | <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="4" style="text-align:center" | ४ |- | २ || [[संभाजीनगर पदवीधर विधानपरिषद मतदारसंघ]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%B8%E0%A4%82%E0%A4%AD%E0%A4%BE%E0%A4%9C%E0%A5%80%E0%A4%A8%E0%A4%97%E0%A4%B0_%E0%A4%AA%E0%A4%A6%E0%A4%B5%E0%A5%80%E0%A4%A7%E0%A4%B0_%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%A7%E0%A4%BE%E0%A4%A8%E0%A4%AA%E0%A4%B0%E0%A4%BF%E0%A4%B7%E0%A4%A6_%E0%A4%AE%E0%A4%A4%E0%A4%A6%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A4%B8%E0%A4%82%E0%A4%98&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:~2026-52310-38|~2026-52310-38]] || data-sort-value="981" style="background:rgba(221,51,51,0.15)" | ९८१ <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="0" style="text-align:center;background:rgba(221,51,51,0.15)" | <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="0" style="text-align:center;background:rgba(221,51,51,0.15)" | <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="3" style="text-align:center" | ३ |- | ३ || [[ऋतुजा पिसाळ]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%8B%E0%A4%A4%E0%A5%81%E0%A4%9C%E0%A4%BE_%E0%A4%AA%E0%A4%BF%E0%A4%B8%E0%A4%BE%E0%A4%B3&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:नरेश सावे|नरेश सावे]] || data-sort-value="1723" style="background:rgba(221,51,51,0.15)" | १,७२३ <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="0" style="text-align:center;background:rgba(221,51,51,0.15)" | <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="2" style="text-align:center" | २ |- | ४ || [[शील पटेल]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%B6%E0%A5%80%E0%A4%B2_%E0%A4%AA%E0%A4%9F%E0%A5%87%E0%A4%B2&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:Nitin.kunjir|Nitin.kunjir]] || data-sort-value="1946" style="background:rgba(221,51,51,0.15)" | १,९४६ <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="0" style="text-align:center;background:rgba(221,51,51,0.15)" | <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="2" style="text-align:center" | २ |- | ५ || [[मासाहिरो हारा]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%AE%E0%A4%BE%E0%A4%B8%E0%A4%BE%E0%A4%B9%E0%A4%BF%E0%A4%B0%E0%A5%8B_%E0%A4%B9%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A4%BE&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:नरेश सावे|नरेश सावे]] || data-sort-value="2156" style="background:rgba(221,51,51,0.15)" | २,१५६ <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="0" style="text-align:center;background:rgba(221,51,51,0.15)" | <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="2" style="text-align:center" | २ |- | ६ || [[रॉबर्ट हॉल]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%B0%E0%A5%89%E0%A4%AC%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%9F_%E0%A4%B9%E0%A5%89%E0%A4%B2&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:नरेश सावे|नरेश सावे]] || data-sort-value="2681" style="background:rgba(221,51,51,0.15)" | २,६८१ <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="0" style="text-align:center;background:rgba(221,51,51,0.15)" | <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="2" style="text-align:center" | २ |- | ७ || [[मायकेल वुडफर्ड]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%AE%E0%A4%BE%E0%A4%AF%E0%A4%95%E0%A5%87%E0%A4%B2_%E0%A4%B5%E0%A5%81%E0%A4%A1%E0%A4%AB%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A1&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:नरेश सावे|नरेश सावे]] || data-sort-value="2854" style="background:rgba(221,51,51,0.15)" | २,८५४ <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="0" style="text-align:center;background:rgba(221,51,51,0.15)" | <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="2" style="text-align:center" | २ |- | ८ || [[करण सोनावळे]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%95%E0%A4%B0%E0%A4%A3_%E0%A4%B8%E0%A5%8B%E0%A4%A8%E0%A4%BE%E0%A4%B5%E0%A4%B3%E0%A5%87&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:Nitin.kunjir|Nitin.kunjir]] || data-sort-value="3348" style="background:rgba(221,51,51,0.15)" | ३,३४८ <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="0" style="text-align:center;background:rgba(221,51,51,0.15)" | <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="2" style="text-align:center" | २ |- | ९ || [[मधुमेहावरील औषधे]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%AE%E0%A4%A7%E0%A5%81%E0%A4%AE%E0%A5%87%E0%A4%B9%E0%A4%BE%E0%A4%B5%E0%A4%B0%E0%A5%80%E0%A4%B2_%E0%A4%94%E0%A4%B7%E0%A4%A7%E0%A5%87&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:Jonathansammy|Jonathansammy]] || data-sort-value="8556" | ८,५५६ ✔ || data-sort-value="0" style="text-align:center;background:rgba(221,51,51,0.15)" | <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="0" style="text-align:center;background:rgba(221,51,51,0.15)" | <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="2" style="text-align:center" | २ |- | १० || [[श्रेष्ठ कुमार]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%B6%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A5%87%E0%A4%B7%E0%A5%8D%E0%A4%A0_%E0%A4%95%E0%A5%81%E0%A4%AE%E0%A4%BE%E0%A4%B0&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:Dharmadhyaksha|Dharmadhyaksha]] || data-sort-value="1415" style="background:rgba(221,51,51,0.15)" | १,४१५ <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | १ |- | ११ || [[अभिषेक रावत]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%85%E0%A4%AD%E0%A4%BF%E0%A4%B7%E0%A5%87%E0%A4%95_%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%B5%E0%A4%A4&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:Dharmadhyaksha|Dharmadhyaksha]] || data-sort-value="1771" style="background:rgba(221,51,51,0.15)" | १,७७१ <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | १ |- | १२ || [[पी. नारायणन (राजकारणी)]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%AA%E0%A5%80._%E0%A4%A8%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%AF%E0%A4%A3%E0%A4%A8_%28%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%9C%E0%A4%95%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A4%A3%E0%A5%80%29&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:Dharmadhyaksha|Dharmadhyaksha]] || data-sort-value="1804" style="background:rgba(221,51,51,0.15)" | १,८०४ <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | १ |- | १३ || [[लल्लन प्रसाद सिंह]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%B2%E0%A4%B2%E0%A5%8D%E0%A4%B2%E0%A4%A8_%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%B8%E0%A4%BE%E0%A4%A6_%E0%A4%B8%E0%A4%BF%E0%A4%82%E0%A4%B9&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:Dharmadhyaksha|Dharmadhyaksha]] || data-sort-value="1823" style="background:rgba(221,51,51,0.15)" | १,८२३ <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | १ |- | १४ || [[एल. सुब्रमण्यम]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%8F%E0%A4%B2._%E0%A4%B8%E0%A5%81%E0%A4%AC%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%AE%E0%A4%A3%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%AE&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:Dharmadhyaksha|Dharmadhyaksha]] || data-sort-value="2400" style="background:rgba(221,51,51,0.15)" | २,४०० <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | १ |- | १५ || [[कृष्ण बिहारी लाल]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%95%E0%A5%83%E0%A4%B7%E0%A5%8D%E0%A4%A3_%E0%A4%AC%E0%A4%BF%E0%A4%B9%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A5%80_%E0%A4%B2%E0%A4%BE%E0%A4%B2&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:Dharmadhyaksha|Dharmadhyaksha]] || data-sort-value="2413" style="background:rgba(221,51,51,0.15)" | २,४१३ <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | १ |- | १६ || [[अंजना मुमताज]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%85%E0%A4%82%E0%A4%9C%E0%A4%A8%E0%A4%BE_%E0%A4%AE%E0%A5%81%E0%A4%AE%E0%A4%A4%E0%A4%BE%E0%A4%9C&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:Dharmadhyaksha|Dharmadhyaksha]] || data-sort-value="2475" style="background:rgba(221,51,51,0.15)" | २,४७५ <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | १ |- | १७ || [[के.टी. थॉमस (न्यायाधीश)]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%95%E0%A5%87.%E0%A4%9F%E0%A5%80._%E0%A4%A5%E0%A5%89%E0%A4%AE%E0%A4%B8_%28%E0%A4%A8%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%BE%E0%A4%AF%E0%A4%BE%E0%A4%A7%E0%A5%80%E0%A4%B6%29&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:Dharmadhyaksha|Dharmadhyaksha]] || data-sort-value="3205" style="background:rgba(221,51,51,0.15)" | ३,२०५ <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | १ |- | १८ || [[नील भट्ट]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%A8%E0%A5%80%E0%A4%B2_%E0%A4%AD%E0%A4%9F%E0%A5%8D%E0%A4%9F&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:Dharmadhyaksha|Dharmadhyaksha]] || data-sort-value="3334" style="background:rgba(221,51,51,0.15)" | ३,३३४ <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | १ |- | १९ || [[वॉल्टर सिसुलू]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%B5%E0%A5%89%E0%A4%B2%E0%A5%8D%E0%A4%9F%E0%A4%B0_%E0%A4%B8%E0%A4%BF%E0%A4%B8%E0%A5%81%E0%A4%B2%E0%A5%82&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:Dharmadhyaksha|Dharmadhyaksha]] || data-sort-value="3713" style="background:rgba(221,51,51,0.15)" | ३,७१३ <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | १ |- | २० || [[हसनैन उल वहाब]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%B9%E0%A4%B8%E0%A4%A8%E0%A5%88%E0%A4%A8_%E0%A4%89%E0%A4%B2_%E0%A4%B5%E0%A4%B9%E0%A4%BE%E0%A4%AC&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:Ganesh591|Ganesh591]] || data-sort-value="4375" | ४,३७५ ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="0" style="text-align:center;background:rgba(221,51,51,0.15)" | <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="1" style="text-align:center" | १ |- | २१ || [[हरून रशीद खान (राजकारणी)]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%B9%E0%A4%B0%E0%A5%82%E0%A4%A8_%E0%A4%B0%E0%A4%B6%E0%A5%80%E0%A4%A6_%E0%A4%96%E0%A4%BE%E0%A4%A8_%28%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%9C%E0%A4%95%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A4%A3%E0%A5%80%29&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] || data-sort-value="4657" | ४,६५७ ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="0" style="text-align:center;background:rgba(221,51,51,0.15)" | <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="1" style="text-align:center" | १ |- | २२ || [[समय श्रीवास्तव]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%B8%E0%A4%AE%E0%A4%AF_%E0%A4%B6%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A5%80%E0%A4%B5%E0%A4%BE%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%B5&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:Ganesh591|Ganesh591]] || data-sort-value="4872" | ४,८७२ ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="0" style="text-align:center;background:rgba(221,51,51,0.15)" | <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="1" style="text-align:center" | १ |- | २३ || [[आदित्य वरदराजन]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%86%E0%A4%A6%E0%A4%BF%E0%A4%A4%E0%A5%8D%E0%A4%AF_%E0%A4%B5%E0%A4%B0%E0%A4%A6%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%9C%E0%A4%A8&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:Ganesh591|Ganesh591]] || data-sort-value="5203" | ५,२०३ ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="0" style="text-align:center;background:rgba(221,51,51,0.15)" | <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="1" style="text-align:center" | १ |- | २४ || [[अजयवीर हुंदल]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%85%E0%A4%9C%E0%A4%AF%E0%A4%B5%E0%A5%80%E0%A4%B0_%E0%A4%B9%E0%A5%81%E0%A4%82%E0%A4%A6%E0%A4%B2&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:Ganesh591|Ganesh591]] || data-sort-value="5671" | ५,६७१ ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="0" style="text-align:center;background:rgba(221,51,51,0.15)" | <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="1" style="text-align:center" | १ |- | २५ || [[हसनैन शाह]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%B9%E0%A4%B8%E0%A4%A8%E0%A5%88%E0%A4%A8_%E0%A4%B6%E0%A4%BE%E0%A4%B9&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:Ganesh591|Ganesh591]] || data-sort-value="6052" | ६,०५२ ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="0" style="text-align:center;background:rgba(221,51,51,0.15)" | <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="1" style="text-align:center" | १ |- | २६ || [[धर्मवीर (नागरी सेवक)]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%A7%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%AE%E0%A4%B5%E0%A5%80%E0%A4%B0_%28%E0%A4%A8%E0%A4%BE%E0%A4%97%E0%A4%B0%E0%A5%80_%E0%A4%B8%E0%A5%87%E0%A4%B5%E0%A4%95%29&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:Dharmadhyaksha|Dharmadhyaksha]] || data-sort-value="6293" | ६,२९३ ✔ || data-sort-value="0" style="text-align:center;background:rgba(221,51,51,0.15)" | <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | १ |- | २७ || [[कबीर सागर]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%95%E0%A4%AC%E0%A5%80%E0%A4%B0_%E0%A4%B8%E0%A4%BE%E0%A4%97%E0%A4%B0&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:OptimisticProvider|OptimisticProvider]] || data-sort-value="13986" | १३,९८६ ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="0" style="text-align:center;background:rgba(221,51,51,0.15)" | <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="1" style="text-align:center" | १ |- | २८ || [[२०२६ पाकिस्तान तिरंगी मालिका]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A5%A8%E0%A5%A6%E0%A5%A8%E0%A5%AC_%E0%A4%AA%E0%A4%BE%E0%A4%95%E0%A4%BF%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%BE%E0%A4%A8_%E0%A4%A4%E0%A4%BF%E0%A4%B0%E0%A4%82%E0%A4%97%E0%A5%80_%E0%A4%AE%E0%A4%BE%E0%A4%B2%E0%A4%BF%E0%A4%95%E0%A4%BE&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:Nitin.kunjir|Nitin.kunjir]] || data-sort-value="17477" | १७,४७७ ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="0" style="text-align:center;background:rgba(221,51,51,0.15)" | <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="1" style="text-align:center" | १ |- | २९ || [[२०२६ बहरैन ग्रांप्री]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A5%A8%E0%A5%A6%E0%A5%A8%E0%A5%AC_%E0%A4%AC%E0%A4%B9%E0%A4%B0%E0%A5%88%E0%A4%A8_%E0%A4%97%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%82%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A5%80&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:Koolkrazy|Koolkrazy]] || data-sort-value="113493" | १,१३,४९३ ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="0" style="text-align:center;background:rgba(221,51,51,0.15)" | <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="1" style="text-align:center" | १ |- | ३० || [[२०२६ चिनी ग्रांप्री]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A5%A8%E0%A5%A6%E0%A5%A8%E0%A5%AC_%E0%A4%9A%E0%A4%BF%E0%A4%A8%E0%A5%80_%E0%A4%97%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%82%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A5%80&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:Koolkrazy|Koolkrazy]] || data-sort-value="148153" | १,४८,१५३ ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="0" style="text-align:center;background:rgba(221,51,51,0.15)" | <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="1" style="text-align:center" | १ |- | ३१ || [[२०२६ सिंगापूर ग्रांप्री]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A5%A8%E0%A5%A6%E0%A5%A8%E0%A5%AC_%E0%A4%B8%E0%A4%BF%E0%A4%82%E0%A4%97%E0%A4%BE%E0%A4%AA%E0%A5%82%E0%A4%B0_%E0%A4%97%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%82%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A5%80&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:Koolkrazy|Koolkrazy]] || data-sort-value="152373" | १,५२,३७३ ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="0" style="text-align:center;background:rgba(221,51,51,0.15)" | <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="1" style="text-align:center" | १ |} [[वर्ग:मिशन १,११,१११]] 0nbx2egeuwz460c9lcmpahm8tdjr3cr 2723291 2723247 2026-10-20T00:25:51Z TivenBot 80923 मिशन १,११,१११: सुधारणा आवश्यक यादी (३०) 2723291 wikitext text/x-wiki ''हे पान [[सदस्य:TivenBot|TivenBot]] यांच्या स्क्रिप्टद्वारे आपोआप अद्ययावत केले जाते; येथे हाताने केलेले बदल पुढील अद्ययावतीत पुसले जातील. शेवटचे अद्ययावत: २० ऑक्टोबर २०२६, ०५:५५ (भा.प्र.वे.)'' प्रकल्पांतर्गत तयार झालेल्या लेखांपैकी ज्यांच्यात किमान एक त्रुटी आहे तेच लेख येथे दिसतात. प्रत्येक अद्ययावतीत ही संपूर्ण यादी पुन्हा तयार होते; त्रुटी दूर केलेला लेख आपोआप यादीतून निघतो. == सारांश == * सुधारणा आवश्यक लेख: '''३०''' * मागील अद्ययावतीपासून पूर्ण सुधारलेले लेख: '''१''' * लहान लेख (४,००० बाइट्सपेक्षा कमी): '''१८''' * संदर्भ नसलेले: '''४''' * वर्ग नसलेले: '''२''' * विकिडेटा जोडणी नसलेले: '''१८''' == यादी == ✔ = ठीक, <span style="color:#d33">✘</span> = सुधारणा आवश्यक. कोणत्याही स्तंभाच्या शीर्षकावर क्लिक करून क्रमवारी लावा (उदा. फक्त संदर्भ नसलेले एकत्र पाहण्यासाठी ''संदर्भ'' स्तंभ). सर्वाधिक त्रुटी असलेले लेख आधी दिसतात. <small>वर्ग तपासणी फक्त लेखात थेट लिहिलेले वर्ग ओळखते, साच्यांमधून येणारे नाही.</small> {| class="wikitable sortable" ! क्र. !! लेख !! निर्माता !! आकार (बाइट्स) !! संदर्भ !! वर्ग !! विकिडेटा !! त्रुटी |- | १ || [[रस]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%B0%E0%A4%B8&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:Dharmadhyaksha|Dharmadhyaksha]] || data-sort-value="396" style="background:rgba(221,51,51,0.15)" | ३९६ <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="0" style="text-align:center;background:rgba(221,51,51,0.15)" | <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="0" style="text-align:center;background:rgba(221,51,51,0.15)" | <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="0" style="text-align:center;background:rgba(221,51,51,0.15)" | <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="4" style="text-align:center" | ४ |- | २ || [[संभाजीनगर पदवीधर विधानपरिषद मतदारसंघ]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%B8%E0%A4%82%E0%A4%AD%E0%A4%BE%E0%A4%9C%E0%A5%80%E0%A4%A8%E0%A4%97%E0%A4%B0_%E0%A4%AA%E0%A4%A6%E0%A4%B5%E0%A5%80%E0%A4%A7%E0%A4%B0_%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%A7%E0%A4%BE%E0%A4%A8%E0%A4%AA%E0%A4%B0%E0%A4%BF%E0%A4%B7%E0%A4%A6_%E0%A4%AE%E0%A4%A4%E0%A4%A6%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A4%B8%E0%A4%82%E0%A4%98&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:~2026-52310-38|~2026-52310-38]] || data-sort-value="981" style="background:rgba(221,51,51,0.15)" | ९८१ <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="0" style="text-align:center;background:rgba(221,51,51,0.15)" | <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="0" style="text-align:center;background:rgba(221,51,51,0.15)" | <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="3" style="text-align:center" | ३ |- | ३ || [[ऋतुजा पिसाळ]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%8B%E0%A4%A4%E0%A5%81%E0%A4%9C%E0%A4%BE_%E0%A4%AA%E0%A4%BF%E0%A4%B8%E0%A4%BE%E0%A4%B3&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:नरेश सावे|नरेश सावे]] || data-sort-value="1723" style="background:rgba(221,51,51,0.15)" | १,७२३ <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="0" style="text-align:center;background:rgba(221,51,51,0.15)" | <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="2" style="text-align:center" | २ |- | ४ || [[शील पटेल]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%B6%E0%A5%80%E0%A4%B2_%E0%A4%AA%E0%A4%9F%E0%A5%87%E0%A4%B2&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:Nitin.kunjir|Nitin.kunjir]] || data-sort-value="1946" style="background:rgba(221,51,51,0.15)" | १,९४६ <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="0" style="text-align:center;background:rgba(221,51,51,0.15)" | <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="2" style="text-align:center" | २ |- | ५ || [[मासाहिरो हारा]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%AE%E0%A4%BE%E0%A4%B8%E0%A4%BE%E0%A4%B9%E0%A4%BF%E0%A4%B0%E0%A5%8B_%E0%A4%B9%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A4%BE&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:नरेश सावे|नरेश सावे]] || data-sort-value="2156" style="background:rgba(221,51,51,0.15)" | २,१५६ <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="0" style="text-align:center;background:rgba(221,51,51,0.15)" | <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="2" style="text-align:center" | २ |- | ६ || [[रॉबर्ट हॉल]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%B0%E0%A5%89%E0%A4%AC%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%9F_%E0%A4%B9%E0%A5%89%E0%A4%B2&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:नरेश सावे|नरेश सावे]] || data-sort-value="2681" style="background:rgba(221,51,51,0.15)" | २,६८१ <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="0" style="text-align:center;background:rgba(221,51,51,0.15)" | <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="2" style="text-align:center" | २ |- | ७ || [[मायकेल वुडफर्ड]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%AE%E0%A4%BE%E0%A4%AF%E0%A4%95%E0%A5%87%E0%A4%B2_%E0%A4%B5%E0%A5%81%E0%A4%A1%E0%A4%AB%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A1&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:नरेश सावे|नरेश सावे]] || data-sort-value="2854" style="background:rgba(221,51,51,0.15)" | २,८५४ <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="0" style="text-align:center;background:rgba(221,51,51,0.15)" | <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="2" style="text-align:center" | २ |- | ८ || [[करण सोनावळे]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%95%E0%A4%B0%E0%A4%A3_%E0%A4%B8%E0%A5%8B%E0%A4%A8%E0%A4%BE%E0%A4%B5%E0%A4%B3%E0%A5%87&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:Nitin.kunjir|Nitin.kunjir]] || data-sort-value="3348" style="background:rgba(221,51,51,0.15)" | ३,३४८ <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="0" style="text-align:center;background:rgba(221,51,51,0.15)" | <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="2" style="text-align:center" | २ |- | ९ || [[मधुमेहावरील औषधे]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%AE%E0%A4%A7%E0%A5%81%E0%A4%AE%E0%A5%87%E0%A4%B9%E0%A4%BE%E0%A4%B5%E0%A4%B0%E0%A5%80%E0%A4%B2_%E0%A4%94%E0%A4%B7%E0%A4%A7%E0%A5%87&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:Jonathansammy|Jonathansammy]] || data-sort-value="8556" | ८,५५६ ✔ || data-sort-value="0" style="text-align:center;background:rgba(221,51,51,0.15)" | <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="0" style="text-align:center;background:rgba(221,51,51,0.15)" | <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="2" style="text-align:center" | २ |- | १० || [[श्रेष्ठ कुमार]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%B6%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A5%87%E0%A4%B7%E0%A5%8D%E0%A4%A0_%E0%A4%95%E0%A5%81%E0%A4%AE%E0%A4%BE%E0%A4%B0&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:Dharmadhyaksha|Dharmadhyaksha]] || data-sort-value="1415" style="background:rgba(221,51,51,0.15)" | १,४१५ <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | १ |- | ११ || [[अभिषेक रावत]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%85%E0%A4%AD%E0%A4%BF%E0%A4%B7%E0%A5%87%E0%A4%95_%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%B5%E0%A4%A4&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:Dharmadhyaksha|Dharmadhyaksha]] || data-sort-value="1771" style="background:rgba(221,51,51,0.15)" | १,७७१ <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | १ |- | १२ || [[पी. नारायणन (राजकारणी)]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%AA%E0%A5%80._%E0%A4%A8%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%AF%E0%A4%A3%E0%A4%A8_%28%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%9C%E0%A4%95%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A4%A3%E0%A5%80%29&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:Dharmadhyaksha|Dharmadhyaksha]] || data-sort-value="1804" style="background:rgba(221,51,51,0.15)" | १,८०४ <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | १ |- | १३ || [[लल्लन प्रसाद सिंह]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%B2%E0%A4%B2%E0%A5%8D%E0%A4%B2%E0%A4%A8_%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%B8%E0%A4%BE%E0%A4%A6_%E0%A4%B8%E0%A4%BF%E0%A4%82%E0%A4%B9&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:Dharmadhyaksha|Dharmadhyaksha]] || data-sort-value="1823" style="background:rgba(221,51,51,0.15)" | १,८२३ <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | १ |- | १४ || [[एल. सुब्रमण्यम]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%8F%E0%A4%B2._%E0%A4%B8%E0%A5%81%E0%A4%AC%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%AE%E0%A4%A3%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%AE&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:Dharmadhyaksha|Dharmadhyaksha]] || data-sort-value="2400" style="background:rgba(221,51,51,0.15)" | २,४०० <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | १ |- | १५ || [[कृष्ण बिहारी लाल]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%95%E0%A5%83%E0%A4%B7%E0%A5%8D%E0%A4%A3_%E0%A4%AC%E0%A4%BF%E0%A4%B9%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A5%80_%E0%A4%B2%E0%A4%BE%E0%A4%B2&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:Dharmadhyaksha|Dharmadhyaksha]] || data-sort-value="2413" style="background:rgba(221,51,51,0.15)" | २,४१३ <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | १ |- | १६ || [[अंजना मुमताज]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%85%E0%A4%82%E0%A4%9C%E0%A4%A8%E0%A4%BE_%E0%A4%AE%E0%A5%81%E0%A4%AE%E0%A4%A4%E0%A4%BE%E0%A4%9C&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:Dharmadhyaksha|Dharmadhyaksha]] || data-sort-value="2475" style="background:rgba(221,51,51,0.15)" | २,४७५ <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | १ |- | १७ || [[के.टी. थॉमस (न्यायाधीश)]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%95%E0%A5%87.%E0%A4%9F%E0%A5%80._%E0%A4%A5%E0%A5%89%E0%A4%AE%E0%A4%B8_%28%E0%A4%A8%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%BE%E0%A4%AF%E0%A4%BE%E0%A4%A7%E0%A5%80%E0%A4%B6%29&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:Dharmadhyaksha|Dharmadhyaksha]] || data-sort-value="3205" style="background:rgba(221,51,51,0.15)" | ३,२०५ <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | १ |- | १८ || [[नील भट्ट]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%A8%E0%A5%80%E0%A4%B2_%E0%A4%AD%E0%A4%9F%E0%A5%8D%E0%A4%9F&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:Dharmadhyaksha|Dharmadhyaksha]] || data-sort-value="3334" style="background:rgba(221,51,51,0.15)" | ३,३३४ <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | १ |- | १९ || [[वॉल्टर सिसुलू]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%B5%E0%A5%89%E0%A4%B2%E0%A5%8D%E0%A4%9F%E0%A4%B0_%E0%A4%B8%E0%A4%BF%E0%A4%B8%E0%A5%81%E0%A4%B2%E0%A5%82&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:Dharmadhyaksha|Dharmadhyaksha]] || data-sort-value="3713" style="background:rgba(221,51,51,0.15)" | ३,७१३ <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | १ |- | २० || [[हसनैन उल वहाब]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%B9%E0%A4%B8%E0%A4%A8%E0%A5%88%E0%A4%A8_%E0%A4%89%E0%A4%B2_%E0%A4%B5%E0%A4%B9%E0%A4%BE%E0%A4%AC&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:Ganesh591|Ganesh591]] || data-sort-value="4375" | ४,३७५ ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="0" style="text-align:center;background:rgba(221,51,51,0.15)" | <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="1" style="text-align:center" | १ |- | २१ || [[हरून रशीद खान (राजकारणी)]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%B9%E0%A4%B0%E0%A5%82%E0%A4%A8_%E0%A4%B0%E0%A4%B6%E0%A5%80%E0%A4%A6_%E0%A4%96%E0%A4%BE%E0%A4%A8_%28%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%9C%E0%A4%95%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A4%A3%E0%A5%80%29&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] || data-sort-value="4657" | ४,६५७ ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="0" style="text-align:center;background:rgba(221,51,51,0.15)" | <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="1" style="text-align:center" | १ |- | २२ || [[समय श्रीवास्तव]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%B8%E0%A4%AE%E0%A4%AF_%E0%A4%B6%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A5%80%E0%A4%B5%E0%A4%BE%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%B5&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:Ganesh591|Ganesh591]] || data-sort-value="4872" | ४,८७२ ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="0" style="text-align:center;background:rgba(221,51,51,0.15)" | <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="1" style="text-align:center" | १ |- | २३ || [[आदित्य वरदराजन]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%86%E0%A4%A6%E0%A4%BF%E0%A4%A4%E0%A5%8D%E0%A4%AF_%E0%A4%B5%E0%A4%B0%E0%A4%A6%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%9C%E0%A4%A8&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:Ganesh591|Ganesh591]] || data-sort-value="5203" | ५,२०३ ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="0" style="text-align:center;background:rgba(221,51,51,0.15)" | <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="1" style="text-align:center" | १ |- | २४ || [[अजयवीर हुंदल]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%85%E0%A4%9C%E0%A4%AF%E0%A4%B5%E0%A5%80%E0%A4%B0_%E0%A4%B9%E0%A5%81%E0%A4%82%E0%A4%A6%E0%A4%B2&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:Ganesh591|Ganesh591]] || data-sort-value="5671" | ५,६७१ ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="0" style="text-align:center;background:rgba(221,51,51,0.15)" | <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="1" style="text-align:center" | १ |- | २५ || [[हसनैन शाह]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%B9%E0%A4%B8%E0%A4%A8%E0%A5%88%E0%A4%A8_%E0%A4%B6%E0%A4%BE%E0%A4%B9&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:Ganesh591|Ganesh591]] || data-sort-value="6052" | ६,०५२ ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="0" style="text-align:center;background:rgba(221,51,51,0.15)" | <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="1" style="text-align:center" | १ |- | २६ || [[धर्मवीर (नागरी सेवक)]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%A7%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%AE%E0%A4%B5%E0%A5%80%E0%A4%B0_%28%E0%A4%A8%E0%A4%BE%E0%A4%97%E0%A4%B0%E0%A5%80_%E0%A4%B8%E0%A5%87%E0%A4%B5%E0%A4%95%29&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:Dharmadhyaksha|Dharmadhyaksha]] || data-sort-value="6293" | ६,२९३ ✔ || data-sort-value="0" style="text-align:center;background:rgba(221,51,51,0.15)" | <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | १ |- | २७ || [[कबीर सागर]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%95%E0%A4%AC%E0%A5%80%E0%A4%B0_%E0%A4%B8%E0%A4%BE%E0%A4%97%E0%A4%B0&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:OptimisticProvider|OptimisticProvider]] || data-sort-value="13986" | १३,९८६ ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="0" style="text-align:center;background:rgba(221,51,51,0.15)" | <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="1" style="text-align:center" | १ |- | २८ || [[२०२६ पाकिस्तान तिरंगी मालिका]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A5%A8%E0%A5%A6%E0%A5%A8%E0%A5%AC_%E0%A4%AA%E0%A4%BE%E0%A4%95%E0%A4%BF%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%BE%E0%A4%A8_%E0%A4%A4%E0%A4%BF%E0%A4%B0%E0%A4%82%E0%A4%97%E0%A5%80_%E0%A4%AE%E0%A4%BE%E0%A4%B2%E0%A4%BF%E0%A4%95%E0%A4%BE&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:Nitin.kunjir|Nitin.kunjir]] || data-sort-value="17477" | १७,४७७ ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="0" style="text-align:center;background:rgba(221,51,51,0.15)" | <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="1" style="text-align:center" | १ |- | २९ || [[२०२६ बहरैन ग्रांप्री]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A5%A8%E0%A5%A6%E0%A5%A8%E0%A5%AC_%E0%A4%AC%E0%A4%B9%E0%A4%B0%E0%A5%88%E0%A4%A8_%E0%A4%97%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%82%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A5%80&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:Koolkrazy|Koolkrazy]] || data-sort-value="113493" | १,१३,४९३ ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="0" style="text-align:center;background:rgba(221,51,51,0.15)" | <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="1" style="text-align:center" | १ |- | ३० || [[२०२६ सिंगापूर ग्रांप्री]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A5%A8%E0%A5%A6%E0%A5%A8%E0%A5%AC_%E0%A4%B8%E0%A4%BF%E0%A4%82%E0%A4%97%E0%A4%BE%E0%A4%AA%E0%A5%82%E0%A4%B0_%E0%A4%97%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%82%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A5%80&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:Koolkrazy|Koolkrazy]] || data-sort-value="152373" | १,५२,३७३ ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="0" style="text-align:center;background:rgba(221,51,51,0.15)" | <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="1" style="text-align:center" | १ |} [[वर्ग:मिशन १,११,१११]] jpv12oipwed09imy2y7xcvtfcws6grq 2723315 2723291 2026-10-20T06:25:47Z TivenBot 80923 मिशन १,११,१११: सुधारणा आवश्यक यादी (२४) 2723315 wikitext text/x-wiki ''हे पान [[सदस्य:TivenBot|TivenBot]] यांच्या स्क्रिप्टद्वारे आपोआप अद्ययावत केले जाते; येथे हाताने केलेले बदल पुढील अद्ययावतीत पुसले जातील. शेवटचे अद्ययावत: २० ऑक्टोबर २०२६, ११:५५ (भा.प्र.वे.)'' प्रकल्पांतर्गत तयार झालेल्या लेखांपैकी ज्यांच्यात किमान एक त्रुटी आहे तेच लेख येथे दिसतात. प्रत्येक अद्ययावतीत ही संपूर्ण यादी पुन्हा तयार होते; त्रुटी दूर केलेला लेख आपोआप यादीतून निघतो. == सारांश == * सुधारणा आवश्यक लेख: '''२४''' * मागील अद्ययावतीपासून पूर्ण सुधारलेले लेख: '''६''' * लहान लेख (४,००० बाइट्सपेक्षा कमी): '''१६''' * संदर्भ नसलेले: '''३''' * वर्ग नसलेले: '''२''' * विकिडेटा जोडणी नसलेले: '''१४''' == यादी == ✔ = ठीक, <span style="color:#d33">✘</span> = सुधारणा आवश्यक. कोणत्याही स्तंभाच्या शीर्षकावर क्लिक करून क्रमवारी लावा (उदा. फक्त संदर्भ नसलेले एकत्र पाहण्यासाठी ''संदर्भ'' स्तंभ). सर्वाधिक त्रुटी असलेले लेख आधी दिसतात. <small>वर्ग तपासणी फक्त लेखात थेट लिहिलेले वर्ग ओळखते, साच्यांमधून येणारे नाही.</small> {| class="wikitable sortable" ! क्र. !! लेख !! निर्माता !! आकार (बाइट्स) !! संदर्भ !! वर्ग !! विकिडेटा !! त्रुटी |- | १ || [[रस]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%B0%E0%A4%B8&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:Dharmadhyaksha|Dharmadhyaksha]] || data-sort-value="396" style="background:rgba(221,51,51,0.15)" | ३९६ <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="0" style="text-align:center;background:rgba(221,51,51,0.15)" | <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="0" style="text-align:center;background:rgba(221,51,51,0.15)" | <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="0" style="text-align:center;background:rgba(221,51,51,0.15)" | <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="4" style="text-align:center" | ४ |- | २ || [[संभाजीनगर पदवीधर विधानपरिषद मतदारसंघ]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%B8%E0%A4%82%E0%A4%AD%E0%A4%BE%E0%A4%9C%E0%A5%80%E0%A4%A8%E0%A4%97%E0%A4%B0_%E0%A4%AA%E0%A4%A6%E0%A4%B5%E0%A5%80%E0%A4%A7%E0%A4%B0_%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%A7%E0%A4%BE%E0%A4%A8%E0%A4%AA%E0%A4%B0%E0%A4%BF%E0%A4%B7%E0%A4%A6_%E0%A4%AE%E0%A4%A4%E0%A4%A6%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A4%B8%E0%A4%82%E0%A4%98&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:~2026-52310-38|~2026-52310-38]] || data-sort-value="981" style="background:rgba(221,51,51,0.15)" | ९८१ <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="0" style="text-align:center;background:rgba(221,51,51,0.15)" | <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="0" style="text-align:center;background:rgba(221,51,51,0.15)" | <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="3" style="text-align:center" | ३ |- | ३ || [[ऋतुजा पिसाळ]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%8B%E0%A4%A4%E0%A5%81%E0%A4%9C%E0%A4%BE_%E0%A4%AA%E0%A4%BF%E0%A4%B8%E0%A4%BE%E0%A4%B3&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:नरेश सावे|नरेश सावे]] || data-sort-value="1723" style="background:rgba(221,51,51,0.15)" | १,७२३ <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="0" style="text-align:center;background:rgba(221,51,51,0.15)" | <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="2" style="text-align:center" | २ |- | ४ || [[शील पटेल]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%B6%E0%A5%80%E0%A4%B2_%E0%A4%AA%E0%A4%9F%E0%A5%87%E0%A4%B2&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:Nitin.kunjir|Nitin.kunjir]] || data-sort-value="1946" style="background:rgba(221,51,51,0.15)" | १,९४६ <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="0" style="text-align:center;background:rgba(221,51,51,0.15)" | <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="2" style="text-align:center" | २ |- | ५ || [[रॉबर्ट हॉल]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%B0%E0%A5%89%E0%A4%AC%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%9F_%E0%A4%B9%E0%A5%89%E0%A4%B2&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:नरेश सावे|नरेश सावे]] || data-sort-value="2681" style="background:rgba(221,51,51,0.15)" | २,६८१ <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="0" style="text-align:center;background:rgba(221,51,51,0.15)" | <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="2" style="text-align:center" | २ |- | ६ || [[मायकेल वुडफर्ड]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%AE%E0%A4%BE%E0%A4%AF%E0%A4%95%E0%A5%87%E0%A4%B2_%E0%A4%B5%E0%A5%81%E0%A4%A1%E0%A4%AB%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A1&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:नरेश सावे|नरेश सावे]] || data-sort-value="2854" style="background:rgba(221,51,51,0.15)" | २,८५४ <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="0" style="text-align:center;background:rgba(221,51,51,0.15)" | <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="2" style="text-align:center" | २ |- | ७ || [[करण सोनावळे]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%95%E0%A4%B0%E0%A4%A3_%E0%A4%B8%E0%A5%8B%E0%A4%A8%E0%A4%BE%E0%A4%B5%E0%A4%B3%E0%A5%87&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:Nitin.kunjir|Nitin.kunjir]] || data-sort-value="3348" style="background:rgba(221,51,51,0.15)" | ३,३४८ <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="0" style="text-align:center;background:rgba(221,51,51,0.15)" | <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="2" style="text-align:center" | २ |- | ८ || [[मधुमेहावरील औषधे]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%AE%E0%A4%A7%E0%A5%81%E0%A4%AE%E0%A5%87%E0%A4%B9%E0%A4%BE%E0%A4%B5%E0%A4%B0%E0%A5%80%E0%A4%B2_%E0%A4%94%E0%A4%B7%E0%A4%A7%E0%A5%87&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:Jonathansammy|Jonathansammy]] || data-sort-value="8556" | ८,५५६ ✔ || data-sort-value="0" style="text-align:center;background:rgba(221,51,51,0.15)" | <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="0" style="text-align:center;background:rgba(221,51,51,0.15)" | <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="2" style="text-align:center" | २ |- | ९ || [[श्रेष्ठ कुमार]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%B6%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A5%87%E0%A4%B7%E0%A5%8D%E0%A4%A0_%E0%A4%95%E0%A5%81%E0%A4%AE%E0%A4%BE%E0%A4%B0&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:Dharmadhyaksha|Dharmadhyaksha]] || data-sort-value="1415" style="background:rgba(221,51,51,0.15)" | १,४१५ <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | १ |- | १० || [[अभिषेक रावत]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%85%E0%A4%AD%E0%A4%BF%E0%A4%B7%E0%A5%87%E0%A4%95_%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%B5%E0%A4%A4&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:Dharmadhyaksha|Dharmadhyaksha]] || data-sort-value="1771" style="background:rgba(221,51,51,0.15)" | १,७७१ <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | १ |- | ११ || [[पी. नारायणन (राजकारणी)]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%AA%E0%A5%80._%E0%A4%A8%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%AF%E0%A4%A3%E0%A4%A8_%28%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%9C%E0%A4%95%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A4%A3%E0%A5%80%29&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:Dharmadhyaksha|Dharmadhyaksha]] || data-sort-value="1804" style="background:rgba(221,51,51,0.15)" | १,८०४ <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | १ |- | १२ || [[लल्लन प्रसाद सिंह]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%B2%E0%A4%B2%E0%A5%8D%E0%A4%B2%E0%A4%A8_%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%B8%E0%A4%BE%E0%A4%A6_%E0%A4%B8%E0%A4%BF%E0%A4%82%E0%A4%B9&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:Dharmadhyaksha|Dharmadhyaksha]] || data-sort-value="1823" style="background:rgba(221,51,51,0.15)" | १,८२३ <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | १ |- | १३ || [[मासाहिरो हारा]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%AE%E0%A4%BE%E0%A4%B8%E0%A4%BE%E0%A4%B9%E0%A4%BF%E0%A4%B0%E0%A5%8B_%E0%A4%B9%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A4%BE&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:नरेश सावे|नरेश सावे]] || data-sort-value="2156" style="background:rgba(221,51,51,0.15)" | २,१५६ <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | १ |- | १४ || [[कृष्ण बिहारी लाल]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%95%E0%A5%83%E0%A4%B7%E0%A5%8D%E0%A4%A3_%E0%A4%AC%E0%A4%BF%E0%A4%B9%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A5%80_%E0%A4%B2%E0%A4%BE%E0%A4%B2&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:Dharmadhyaksha|Dharmadhyaksha]] || data-sort-value="2413" style="background:rgba(221,51,51,0.15)" | २,४१३ <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | १ |- | १५ || [[के.टी. थॉमस (न्यायाधीश)]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%95%E0%A5%87.%E0%A4%9F%E0%A5%80._%E0%A4%A5%E0%A5%89%E0%A4%AE%E0%A4%B8_%28%E0%A4%A8%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%BE%E0%A4%AF%E0%A4%BE%E0%A4%A7%E0%A5%80%E0%A4%B6%29&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:Dharmadhyaksha|Dharmadhyaksha]] || data-sort-value="3205" style="background:rgba(221,51,51,0.15)" | ३,२०५ <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | १ |- | १६ || [[नील भट्ट]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%A8%E0%A5%80%E0%A4%B2_%E0%A4%AD%E0%A4%9F%E0%A5%8D%E0%A4%9F&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:Dharmadhyaksha|Dharmadhyaksha]] || data-sort-value="3334" style="background:rgba(221,51,51,0.15)" | ३,३३४ <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | १ |- | १७ || [[वॉल्टर सिसुलू]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%B5%E0%A5%89%E0%A4%B2%E0%A5%8D%E0%A4%9F%E0%A4%B0_%E0%A4%B8%E0%A4%BF%E0%A4%B8%E0%A5%81%E0%A4%B2%E0%A5%82&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:Dharmadhyaksha|Dharmadhyaksha]] || data-sort-value="3713" style="background:rgba(221,51,51,0.15)" | ३,७१३ <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | १ |- | १८ || [[हसनैन उल वहाब]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%B9%E0%A4%B8%E0%A4%A8%E0%A5%88%E0%A4%A8_%E0%A4%89%E0%A4%B2_%E0%A4%B5%E0%A4%B9%E0%A4%BE%E0%A4%AC&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:Ganesh591|Ganesh591]] || data-sort-value="4375" | ४,३७५ ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="0" style="text-align:center;background:rgba(221,51,51,0.15)" | <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="1" style="text-align:center" | १ |- | १९ || [[हरून रशीद खान (राजकारणी)]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%B9%E0%A4%B0%E0%A5%82%E0%A4%A8_%E0%A4%B0%E0%A4%B6%E0%A5%80%E0%A4%A6_%E0%A4%96%E0%A4%BE%E0%A4%A8_%28%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%9C%E0%A4%95%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A4%A3%E0%A5%80%29&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:अभय नातू|अभय नातू]] || data-sort-value="4657" | ४,६५७ ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="0" style="text-align:center;background:rgba(221,51,51,0.15)" | <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="1" style="text-align:center" | १ |- | २० || [[समय श्रीवास्तव]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%B8%E0%A4%AE%E0%A4%AF_%E0%A4%B6%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A5%80%E0%A4%B5%E0%A4%BE%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%B5&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:Ganesh591|Ganesh591]] || data-sort-value="4872" | ४,८७२ ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="0" style="text-align:center;background:rgba(221,51,51,0.15)" | <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="1" style="text-align:center" | १ |- | २१ || [[आदित्य वरदराजन]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%86%E0%A4%A6%E0%A4%BF%E0%A4%A4%E0%A5%8D%E0%A4%AF_%E0%A4%B5%E0%A4%B0%E0%A4%A6%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%9C%E0%A4%A8&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:Ganesh591|Ganesh591]] || data-sort-value="5203" | ५,२०३ ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="0" style="text-align:center;background:rgba(221,51,51,0.15)" | <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="1" style="text-align:center" | १ |- | २२ || [[अजयवीर हुंदल]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%85%E0%A4%9C%E0%A4%AF%E0%A4%B5%E0%A5%80%E0%A4%B0_%E0%A4%B9%E0%A5%81%E0%A4%82%E0%A4%A6%E0%A4%B2&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:Ganesh591|Ganesh591]] || data-sort-value="5671" | ५,६७१ ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="0" style="text-align:center;background:rgba(221,51,51,0.15)" | <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="1" style="text-align:center" | १ |- | २३ || [[हसनैन शाह]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%B9%E0%A4%B8%E0%A4%A8%E0%A5%88%E0%A4%A8_%E0%A4%B6%E0%A4%BE%E0%A4%B9&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:Ganesh591|Ganesh591]] || data-sort-value="6052" | ६,०५२ ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="0" style="text-align:center;background:rgba(221,51,51,0.15)" | <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="1" style="text-align:center" | १ |- | २४ || [[कबीर सागर]] <small>[https://mr.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%A4%95%E0%A4%AC%E0%A5%80%E0%A4%B0_%E0%A4%B8%E0%A4%BE%E0%A4%97%E0%A4%B0&action=edit संपादन]</small> || [[सदस्य:OptimisticProvider|OptimisticProvider]] || data-sort-value="13986" | १३,९८६ ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="1" style="text-align:center" | ✔ || data-sort-value="0" style="text-align:center;background:rgba(221,51,51,0.15)" | <span style="color:#d33">✘</span> || data-sort-value="1" style="text-align:center" | १ |} [[वर्ग:मिशन १,११,१११]] eq7aul12pnmvksq8o9sqpjez0l18zkl 0 385550 2723119 2723116 2026-10-19T12:08:43Z संतोष गोरे 135680 2723119 wikitext text/x-wiki {{निर्माणाधीन}} '''मानवत हत्याकांड''' हे महाराष्ट्रातील [[परभणी जिल्हा|परभणी जिल्ह्यातील]] [[पाथरी तालुका|पाथरी तालुक्यात]] असलेल्या तत्कालीन [[मानवत (परभणी)|मानवत]] या गावात १४ नोव्हेंबर १९७२ ते ४ जानेवारी १९७४ (सुमारे १४ महिने) या काळात झालेले हत्याकांड आहे. यात एकामागून एक तब्बल १२ क्रूर साखळी खून करण्यात आले होते. यामागील मुख्य हेतू गुप्तधन आणि अपत्य प्राप्ती असल्याचे मानले जाते. हेतू प्राप्तीसाठी सात कुमारिका अर्थात दहा वर्षाखालील मुलींची हत्या करून त्यांचे विशिष्ट अवयवातील रक्त वापरण्यात आले. पोलिस आणि सर्वसामान्य नागरिकांना भ्रमित करण्यासाठी चार महिला आणि एक पुरुष यांच्या देखील हत्या करण्यात आल्या.<ref name="पुढारी १">{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=https://pudhari.news/amp/story/features/bahar/what-is-human-genocide |title=काय होते मानवत हत्याकांड? |लेखक= |दिनांक= |संकेतस्थळ= |प्रकाशक= |भाषा= |अ‍ॅक्सेसदिनांक= |विदा संकेतस्थळ दुवा= |विदा दिनांक=}}</ref> हे प्रकरण इतके गूढ, गंभीर आणि क्रूर होते की, संध्याकाळी संपूर्ण शहर सामसुम होत असे. तेथील रहिवाशांचे नातेवाईक देखील या गावात जाण्यास टाळत असत. गावातून जाणाऱ्या बसमधील प्रवासी बसच्या खिडक्या बंद करत असत. गावापासून दूर असलेले मानवत रोड रेल्वे स्टेशन आले की गाडीतील प्रवासी गाडीच्या खिडक्या बंद करून बाहेर शहराच्या दिशेने पाहत असत. तत्कालीन विधानसभेत या हत्याकांडावर चर्चेच्या फैरी झडत असत.<ref name="पुढारी १" /> == बळी पडलेल्या व्यक्ती == गयाबाई गच्छवे, शकीला अल्लाउद्दीन, सुगंधा मांग, नसीमा सय्यद, कलावती बोंबले, पार्वती बारहाते, आरिफाबी, हालिमा, हरीबाई बोरवणे, कमल बोरवणे, तारामती बोरवणे आणि कोडिंबा रिळे हे या हत्याकांडात बळी दिल्या गेले/मारल्या गेले. == आरोपी == या प्रकरणी पोलिसांनी कोर्टात दाखल केलेल्या दोषारोपपत्रात १८ आरोपी या गुन्ह्यात सहभागी असल्याचे नोंदवले: # आरोपी क्र. १ - रुक्मिणी भागोजी काळे, उत्तम बारहाते यांनी ठेवलेली बाई. # आरोपी क्र. २ - माजी नगराध्यक्ष उत्तमराव जिवाजी बाराहाते # आरोपी क्र. ३ - सोपान रामभाऊ साळवे, उत्तमराव बारहाते यांचा नोकर # आरोपी क्र. ४ - विठ्ठल # आरोपी क्र. ५ - लक्ष्मण # आरोपी क्र. ६ - देवराव # आरोपी क्र. ७ - बाळू # आरोपी क्र. ८ - साहेबराव # आरोपी क्र. ९ - दगडू भागोजी काळे (हरिबाई, ताराती आणि बाळ कमल यांची हत्या) सहभागावरून फाशीची शिक्षा # आरोपी क्र. १० - देव्या / देविदास, हत्या प्रकरणातील प्रत्यक्ष मारेकरी, फाशीची शिक्षा # आरोपी क्र. ११ - सुकल्या, हत्या प्रकरणातील प्रत्यक्ष मारेकरी, फाशीची शिक्षा # आरोपी क्र. १२ - वामन, याला सुरुवातीला सत्र न्यायालयाने शिक्षा दिली होती, परंतु सर्वोच्च न्यायालयाने अंतिम निकालपत्रात पुराव्याअभावी त्याची मुक्तता केली # आरोपी क्र. १३ - मारुती # आरोपी क्र. १४ - ज्ञानोबा # आरोपी क्र. १५ - तुकाराम # आरोपी क्र. १६ - कोंडिबा # आरोपी क्र. १७ - गणपत भागोजी साळवे गुप्तधन आणि नरबळी देण्याचा सल्ला देणारा मुख्य मांत्रिक # आरोपी क्र. १८ - शंकर ग्यानोबा काटे, उत्तमराव बारहाते यांचा नोकर == मुख्य प्रकरण == १४ नोव्हेंबर १९७२ रोजी १० वर्षांची गयाबाई सखाराम गच्छवे गोवऱ्या गोळा करायला घराबाहेर पडली आणि तीन दिवसांनी तिचा मृतदेह उत्तमराव बारहाते यांच्या शेताजवळ आढळून आला. पंधरा दिवसांनी ९ वर्षांची शकीला अल्लाउद्दीन गायब झाली आणि तिचा मृतदेह तीन किलोमीटर दूरवर सापडला. फेब्रुवारी १९७३ मध्ये सुगंधा सुंदऱ्या मांग ही पारधी वाड्याजवळ राहणारी महिला मृतावस्थेत सापडली. बांबूच्या वनातून बांबू आणायला गेलेल्या सुगंधाची हत्या तिच्याच कोयत्याने केली गेली. एप्रिल महिन्यात १० वर्षांची नसीमा सय्यद करीम ही शीर नसलेल्या अवस्थेत सापडली. १८ जून १९७३ रोजी उत्तमराव बारहाते, रुक्मिणी भागोजी काळे, भागोजी काळे, दगडू भागोजी काळे या चार जणांना पोलिसांनी अटक केली. हे आरोपी अटकेत असताना ३२ वर्षांच्या कलावती बोंबले यामहिलेचा खून झाला. हा पाचवा खून होता. पुढे सहावा खून १० वर्षांच्या मुलीचा झाला. ३० जुलै १९७३ रोजी, अटकेनंतर तब्बल दीड महिन्यानी उत्तमराव आणि इतर तिघांना जमीन मिळाला. परंतु हत्यासत्र मात्र चालू होते. विधानसभेत झालेल्या चर्चे नंतर तत्कालीन गृहमंत्री [[शरद पवार]] यांनी मुंबईहून गुप्तचर आणि इतर वरिष्ठ अधिकारी मानवतला पाठवले. पुढे डिसेंबरच्या पहिल्या आठवड्यात कोंडिबा रिळे नावाच्या इसमाचा खून झाला होता. मुंबईचे पोलीस उपायुक्त रमाकांत कुलकर्णी, गुन्हे अन्वेक्षण विभागाचे पोलीस अधीक्षक एन एम वाघमारे आणि क्राइम ब्रँचचे विनायक वाकटकर यांना या हत्याकांडाच्या तपासाची जबाबदारी देण्यात आली. समिंदरी काळे हिच्या चौकशीतून कोंडिबा रिळेच्या हत्येचा उलगडा झाला. ४ जानेवारी १९७४ रोजी पस्तिशीची महिला हरिबाई ज्ञानोबा बोरवणे, नऊ वर्षांची तिची मुलगी आणि कडेवरील एक वर्षांची लेक यांचा खून झाला. हरिबाई आपल्या नवऱ्याला शिधा द्यायला शेताकडे गेली होती. या तिघांची अमानूष हत्या होताना उमाजी पितळे नावाच्या व्यक्तीने पाहिले. हा एकमेव प्रत्यक्षदर्शी साक्षीदार होता. दोन दिवसांनी ६० वर्षांच्या गणपत साळवे नावाच्या मांत्रिकाला बारामतीहून अटक करण्यात आली. साळवेने या हत्याकांडाचा कबुलीजबाब दिला. === हेतू आणि पुढील कथा === गणपत साळवे या मांत्रिकाने आपल्या जबाबात सांगितले की उत्तमराव बारहाते आणि रुक्मिणी यांनी त्याला गुप्तधन तसेच रुक्मिणीची अपत्य प्राप्तीची इच्छा यावर उपाय विचारला. रुक्मिणीला उत्तमराव ने वेगळा वाडा बांधला होता, तेथील पिंपळाच्या झाडावरील मुंजा प्रसन्न करण्यासाठी कुमारिकेच्या गुप्तांगाचे रक्त लागेल असे साळवेने सांगितले. सोपान आणि शंकर या बारहतेच्या नोकरांनी हत्या करून रक्त आणून देण्याची जबाबदारी घेतली. साळवेच्या जबाबा नुसार या रक्ताने रुक्मिणी आणि उत्तमराव यांनी पूजा देखील केली. या प्रकरणी गणपत साळवे आणि शंकर काटे हे माफीचे साक्षीदार ठरले. == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:परभणी जिल्हा]] dj7ewqmwdj08e1fkio2p2028k8gntdn 2723120 2723119 2026-10-19T12:14:31Z संतोष गोरे 135680 2723120 wikitext text/x-wiki {{निर्माणाधीन}} '''मानवत हत्याकांड''' हे महाराष्ट्रातील [[परभणी जिल्हा|परभणी जिल्ह्यातील]] [[पाथरी तालुका|पाथरी तालुक्यात]] असलेल्या तत्कालीन [[मानवत (परभणी)|मानवत]] या गावात १४ नोव्हेंबर १९७२ ते ४ जानेवारी १९७४ (सुमारे १४ महिने) या काळात झालेले हत्याकांड आहे. यात एकामागून एक तब्बल १२ क्रूर साखळी खून करण्यात आले होते. यामागील मुख्य हेतू गुप्तधन आणि अपत्य प्राप्ती असल्याचे मानले जाते. हेतू प्राप्तीसाठी सात कुमारिका अर्थात दहा वर्षाखालील मुलींची हत्या करून त्यांचे विशिष्ट अवयवातील रक्त वापरण्यात आले. पोलिस आणि सर्वसामान्य नागरिकांना भ्रमित करण्यासाठी चार महिला आणि एक पुरुष यांच्या देखील हत्या करण्यात आल्या.<ref name="पुढारी १">{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=https://pudhari.news/amp/story/features/bahar/what-is-human-genocide |title=काय होते मानवत हत्याकांड? |लेखक= |दिनांक= |संकेतस्थळ= |प्रकाशक= |भाषा= |अ‍ॅक्सेसदिनांक= |विदा संकेतस्थळ दुवा= |विदा दिनांक=}}</ref> हे प्रकरण इतके गूढ, गंभीर आणि क्रूर होते की, संध्याकाळी संपूर्ण शहर सामसुम होत असे. तेथील रहिवाशांचे नातेवाईक देखील या गावात जाण्यास टाळत असत. गावातून जाणाऱ्या बसमधील प्रवासी बसच्या खिडक्या बंद करत असत. गावापासून दूर असलेले मानवत रोड रेल्वे स्टेशन आले की गाडीतील प्रवासी गाडीच्या खिडक्या बंद करून बाहेर शहराच्या दिशेने पाहत असत. तत्कालीन विधानसभेत या हत्याकांडावर चर्चेच्या फैरी झडत असत.<ref name="पुढारी १" /> == बळी पडलेल्या व्यक्ती == गयाबाई गच्छवे, शकीला अल्लाउद्दीन, सुगंधा मांग, नसीमा सय्यद, कलावती बोंबले, पार्वती बारहाते, आरिफाबी, हालिमा, हरीबाई बोरवणे, कमल बोरवणे, तारामती बोरवणे आणि कोडिंबा रिळे हे या हत्याकांडात बळी दिल्या गेले/मारल्या गेले. == आरोपी == या प्रकरणी पोलिसांनी कोर्टात दाखल केलेल्या दोषारोपपत्रात १८ आरोपी या गुन्ह्यात सहभागी असल्याचे नोंदवले: # आरोपी क्र. १ - रुक्मिणी भागोजी काळे, उत्तम बारहाते यांनी ठेवलेली बाई. # आरोपी क्र. २ - माजी नगराध्यक्ष उत्तमराव जिवाजी बाराहाते # आरोपी क्र. ३ - सोपान रामभाऊ साळवे, उत्तमराव बारहाते यांचा नोकर # आरोपी क्र. ४ - विठ्ठल # आरोपी क्र. ५ - लक्ष्मण # आरोपी क्र. ६ - देवराव # आरोपी क्र. ७ - बाळू # आरोपी क्र. ८ - साहेबराव # आरोपी क्र. ९ - दगडू भागोजी काळे (हरिबाई, ताराती आणि बाळ कमल यांची हत्या) सहभागावरून फाशीची शिक्षा # आरोपी क्र. १० - देव्या / देविदास, हत्या प्रकरणातील प्रत्यक्ष मारेकरी, फाशीची शिक्षा # आरोपी क्र. ११ - सुकल्या, हत्या प्रकरणातील प्रत्यक्ष मारेकरी, फाशीची शिक्षा # आरोपी क्र. १२ - वामन, याला सुरुवातीला सत्र न्यायालयाने शिक्षा दिली होती, परंतु सर्वोच्च न्यायालयाने अंतिम निकालपत्रात पुराव्याअभावी त्याची मुक्तता केली # आरोपी क्र. १३ - मारुती # आरोपी क्र. १४ - ज्ञानोबा # आरोपी क्र. १५ - तुकाराम # आरोपी क्र. १६ - कोंडिबा # आरोपी क्र. १७ - गणपत भागोजी साळवे गुप्तधन आणि नरबळी देण्याचा सल्ला देणारा मुख्य मांत्रिक # आरोपी क्र. १८ - शंकर ग्यानोबा काटे, उत्तमराव बारहाते यांचा नोकर == मुख्य प्रकरण == १४ नोव्हेंबर १९७२ रोजी १० वर्षांची गयाबाई सखाराम गच्छवे गोवऱ्या गोळा करायला घराबाहेर पडली आणि तीन दिवसांनी तिचा मृतदेह उत्तमराव बारहाते यांच्या शेताजवळ आढळून आला. पंधरा दिवसांनी ९ वर्षांची शकीला अल्लाउद्दीन गायब झाली आणि तिचा मृतदेह तीन किलोमीटर दूरवर सापडला. फेब्रुवारी १९७३ मध्ये सुगंधा सुंदऱ्या मांग ही पारधी वाड्याजवळ राहणारी महिला मृतावस्थेत सापडली. बांबूच्या वनातून बांबू आणायला गेलेल्या सुगंधाची हत्या तिच्याच कोयत्याने केली गेली. एप्रिल महिन्यात १० वर्षांची नसीमा सय्यद करीम ही शीर नसलेल्या अवस्थेत सापडली. १८ जून १९७३ रोजी उत्तमराव बारहाते, रुक्मिणी भागोजी काळे, भागोजी काळे, दगडू भागोजी काळे या चार जणांना पोलिसांनी अटक केली. हे आरोपी अटकेत असताना ३२ वर्षांच्या कलावती बोंबले यामहिलेचा खून झाला. हा पाचवा खून होता. पुढे सहावा खून १० वर्षांच्या मुलीचा झाला. ३० जुलै १९७३ रोजी, अटकेनंतर तब्बल दीड महिन्यानी उत्तमराव आणि इतर तिघांना जमीन मिळाला. परंतु हत्यासत्र मात्र चालू होते. विधानसभेत झालेल्या चर्चे नंतर तत्कालीन गृहमंत्री [[शरद पवार]] यांनी मुंबईहून गुप्तचर आणि इतर वरिष्ठ अधिकारी मानवतला पाठवले. पुढे डिसेंबरच्या पहिल्या आठवड्यात कोंडिबा रिळे नावाच्या इसमाचा खून झाला होता. मुंबईचे पोलीस उपायुक्त रमाकांत कुलकर्णी, गुन्हे अन्वेक्षण विभागाचे पोलीस अधीक्षक एन एम वाघमारे आणि क्राइम ब्रँचचे विनायक वाकटकर यांना या हत्याकांडाच्या तपासाची जबाबदारी देण्यात आली. समिंदरी काळे हिच्या चौकशीतून कोंडिबा रिळेच्या हत्येचा उलगडा झाला. ४ जानेवारी १९७४ रोजी पस्तिशीची महिला हरिबाई ज्ञानोबा बोरवणे, नऊ वर्षांची तिची मुलगी आणि कडेवरील एक वर्षांची लेक यांचा खून झाला. हरिबाई आपल्या नवऱ्याला शिधा द्यायला शेताकडे गेली होती. या तिघांची अमानूष हत्या होताना उमाजी पितळे नावाच्या व्यक्तीने पाहिले. हा एकमेव प्रत्यक्षदर्शी साक्षीदार होता. दोन दिवसांनी ६० वर्षांच्या गणपत साळवे नावाच्या मांत्रिकाला बारामतीहून अटक करण्यात आली. साळवेने या हत्याकांडाचा कबुलीजबाब दिला. === हेतू आणि पुढील कथा === गणपत साळवे या मांत्रिकाने आपल्या जबाबात सांगितले की उत्तमराव बारहाते आणि रुक्मिणी यांनी त्याला गुप्तधन तसेच रुक्मिणीची अपत्य प्राप्तीची इच्छा यावर उपाय विचारला. रुक्मिणीला उत्तमराव ने वेगळा वाडा बांधला होता, तेथील पिंपळाच्या झाडावरील मुंजा प्रसन्न करण्यासाठी कुमारिकेच्या गुप्तांगाचे रक्त लागेल असे साळवेने सांगितले. सोपान आणि शंकर या बारहतेच्या नोकरांनी हत्या करून रक्त आणून देण्याची जबाबदारी घेतली. साळवेच्या जबाबा नुसार या रक्ताने रुक्मिणी आणि उत्तमराव यांनी पूजा देखील केली. या प्रकरणी गणपत साळवे आणि शंकर काटे हे माफीचे साक्षीदार ठरले. == न्यायालयीन प्रक्रिया आणि निकाल == २० नोव्हेंबर १९७५ रोजी परभणीच्या जिल्हा सत्र न्यायालयाने या खटल्यावर आपला निकाल दिला. एकूण १८ आरोपींपैकी एकाचा खटला सुरू होण्यापूर्वीच कैदेत मृत्यू झाला होता. रुक्मिणी आणि उत्तमराव यांच्या आदेशावरून हे हत्याकांड करण्यात आले म्हणून त्यांना फाशीची शिक्षा सुनावण्यात आली. या प्रकरणातील नोकर आणि मारेकरी असलेल्या सोपान थोटे याला देखील फाशीची शिक्षा घोषित केली गेली. दगडूसह इतर चार साथीदारांना जन्मठेप झाली. तर समिंदरी (जिला रुक्मिणीची बहीण मानले जाते) आणि या कटात सहकार्य करणारे इतर दहा आरोपी सबळ पुराव्याअभावी दोषमुक्त करण्यात आले. == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:परभणी जिल्हा]] jp6x1mukpkisld81momuuqag7ilucx0 2723126 2723120 2026-10-19T12:24:50Z संतोष गोरे 135680 /* न्यायालयीन प्रक्रिया आणि निकाल */ 2723126 wikitext text/x-wiki {{निर्माणाधीन}} '''मानवत हत्याकांड''' हे महाराष्ट्रातील [[परभणी जिल्हा|परभणी जिल्ह्यातील]] [[पाथरी तालुका|पाथरी तालुक्यात]] असलेल्या तत्कालीन [[मानवत (परभणी)|मानवत]] या गावात १४ नोव्हेंबर १९७२ ते ४ जानेवारी १९७४ (सुमारे १४ महिने) या काळात झालेले हत्याकांड आहे. यात एकामागून एक तब्बल १२ क्रूर साखळी खून करण्यात आले होते. यामागील मुख्य हेतू गुप्तधन आणि अपत्य प्राप्ती असल्याचे मानले जाते. हेतू प्राप्तीसाठी सात कुमारिका अर्थात दहा वर्षाखालील मुलींची हत्या करून त्यांचे विशिष्ट अवयवातील रक्त वापरण्यात आले. पोलिस आणि सर्वसामान्य नागरिकांना भ्रमित करण्यासाठी चार महिला आणि एक पुरुष यांच्या देखील हत्या करण्यात आल्या.<ref name="पुढारी १">{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=https://pudhari.news/amp/story/features/bahar/what-is-human-genocide |title=काय होते मानवत हत्याकांड? |लेखक= |दिनांक= |संकेतस्थळ= |प्रकाशक= |भाषा= |अ‍ॅक्सेसदिनांक= |विदा संकेतस्थळ दुवा= |विदा दिनांक=}}</ref> हे प्रकरण इतके गूढ, गंभीर आणि क्रूर होते की, संध्याकाळी संपूर्ण शहर सामसुम होत असे. तेथील रहिवाशांचे नातेवाईक देखील या गावात जाण्यास टाळत असत. गावातून जाणाऱ्या बसमधील प्रवासी बसच्या खिडक्या बंद करत असत. गावापासून दूर असलेले मानवत रोड रेल्वे स्टेशन आले की गाडीतील प्रवासी गाडीच्या खिडक्या बंद करून बाहेर शहराच्या दिशेने पाहत असत. तत्कालीन विधानसभेत या हत्याकांडावर चर्चेच्या फैरी झडत असत.<ref name="पुढारी १" /> == बळी पडलेल्या व्यक्ती == गयाबाई गच्छवे, शकीला अल्लाउद्दीन, सुगंधा मांग, नसीमा सय्यद, कलावती बोंबले, पार्वती बारहाते, आरिफाबी, हालिमा, हरीबाई बोरवणे, कमल बोरवणे, तारामती बोरवणे आणि कोडिंबा रिळे हे या हत्याकांडात बळी दिल्या गेले/मारल्या गेले. == आरोपी == या प्रकरणी पोलिसांनी कोर्टात दाखल केलेल्या दोषारोपपत्रात १८ आरोपी या गुन्ह्यात सहभागी असल्याचे नोंदवले: # आरोपी क्र. १ - रुक्मिणी भागोजी काळे, उत्तम बारहाते यांनी ठेवलेली बाई. # आरोपी क्र. २ - माजी नगराध्यक्ष उत्तमराव जिवाजी बाराहाते # आरोपी क्र. ३ - सोपान रामभाऊ साळवे, उत्तमराव बारहाते यांचा नोकर # आरोपी क्र. ४ - विठ्ठल # आरोपी क्र. ५ - लक्ष्मण # आरोपी क्र. ६ - देवराव # आरोपी क्र. ७ - बाळू # आरोपी क्र. ८ - साहेबराव # आरोपी क्र. ९ - दगडू भागोजी काळे (हरिबाई, ताराती आणि बाळ कमल यांची हत्या) सहभागावरून फाशीची शिक्षा # आरोपी क्र. १० - देव्या / देविदास, हत्या प्रकरणातील प्रत्यक्ष मारेकरी, फाशीची शिक्षा # आरोपी क्र. ११ - सुकल्या, हत्या प्रकरणातील प्रत्यक्ष मारेकरी, फाशीची शिक्षा # आरोपी क्र. १२ - वामन, याला सुरुवातीला सत्र न्यायालयाने शिक्षा दिली होती, परंतु सर्वोच्च न्यायालयाने अंतिम निकालपत्रात पुराव्याअभावी त्याची मुक्तता केली # आरोपी क्र. १३ - मारुती # आरोपी क्र. १४ - ज्ञानोबा # आरोपी क्र. १५ - तुकाराम # आरोपी क्र. १६ - कोंडिबा # आरोपी क्र. १७ - गणपत भागोजी साळवे गुप्तधन आणि नरबळी देण्याचा सल्ला देणारा मुख्य मांत्रिक # आरोपी क्र. १८ - शंकर ग्यानोबा काटे, उत्तमराव बारहाते यांचा नोकर == मुख्य प्रकरण == १४ नोव्हेंबर १९७२ रोजी १० वर्षांची गयाबाई सखाराम गच्छवे गोवऱ्या गोळा करायला घराबाहेर पडली आणि तीन दिवसांनी तिचा मृतदेह उत्तमराव बारहाते यांच्या शेताजवळ आढळून आला. पंधरा दिवसांनी ९ वर्षांची शकीला अल्लाउद्दीन गायब झाली आणि तिचा मृतदेह तीन किलोमीटर दूरवर सापडला. फेब्रुवारी १९७३ मध्ये सुगंधा सुंदऱ्या मांग ही पारधी वाड्याजवळ राहणारी महिला मृतावस्थेत सापडली. बांबूच्या वनातून बांबू आणायला गेलेल्या सुगंधाची हत्या तिच्याच कोयत्याने केली गेली. एप्रिल महिन्यात १० वर्षांची नसीमा सय्यद करीम ही शीर नसलेल्या अवस्थेत सापडली. १८ जून १९७३ रोजी उत्तमराव बारहाते, रुक्मिणी भागोजी काळे, भागोजी काळे, दगडू भागोजी काळे या चार जणांना पोलिसांनी अटक केली. हे आरोपी अटकेत असताना ३२ वर्षांच्या कलावती बोंबले यामहिलेचा खून झाला. हा पाचवा खून होता. पुढे सहावा खून १० वर्षांच्या मुलीचा झाला. ३० जुलै १९७३ रोजी, अटकेनंतर तब्बल दीड महिन्यानी उत्तमराव आणि इतर तिघांना जमीन मिळाला. परंतु हत्यासत्र मात्र चालू होते. विधानसभेत झालेल्या चर्चे नंतर तत्कालीन गृहमंत्री [[शरद पवार]] यांनी मुंबईहून गुप्तचर आणि इतर वरिष्ठ अधिकारी मानवतला पाठवले. पुढे डिसेंबरच्या पहिल्या आठवड्यात कोंडिबा रिळे नावाच्या इसमाचा खून झाला होता. मुंबईचे पोलीस उपायुक्त रमाकांत कुलकर्णी, गुन्हे अन्वेक्षण विभागाचे पोलीस अधीक्षक एन एम वाघमारे आणि क्राइम ब्रँचचे विनायक वाकटकर यांना या हत्याकांडाच्या तपासाची जबाबदारी देण्यात आली. समिंदरी काळे हिच्या चौकशीतून कोंडिबा रिळेच्या हत्येचा उलगडा झाला. ४ जानेवारी १९७४ रोजी पस्तिशीची महिला हरिबाई ज्ञानोबा बोरवणे, नऊ वर्षांची तिची मुलगी आणि कडेवरील एक वर्षांची लेक यांचा खून झाला. हरिबाई आपल्या नवऱ्याला शिधा द्यायला शेताकडे गेली होती. या तिघांची अमानूष हत्या होताना उमाजी पितळे नावाच्या व्यक्तीने पाहिले. हा एकमेव प्रत्यक्षदर्शी साक्षीदार होता. दोन दिवसांनी ६० वर्षांच्या गणपत साळवे नावाच्या मांत्रिकाला बारामतीहून अटक करण्यात आली. साळवेने या हत्याकांडाचा कबुलीजबाब दिला. === हेतू आणि पुढील कथा === गणपत साळवे या मांत्रिकाने आपल्या जबाबात सांगितले की उत्तमराव बारहाते आणि रुक्मिणी यांनी त्याला गुप्तधन तसेच रुक्मिणीची अपत्य प्राप्तीची इच्छा यावर उपाय विचारला. रुक्मिणीला उत्तमराव ने वेगळा वाडा बांधला होता, तेथील पिंपळाच्या झाडावरील मुंजा प्रसन्न करण्यासाठी कुमारिकेच्या गुप्तांगाचे रक्त लागेल असे साळवेने सांगितले. सोपान आणि शंकर या बारहतेच्या नोकरांनी हत्या करून रक्त आणून देण्याची जबाबदारी घेतली. साळवेच्या जबाबा नुसार या रक्ताने रुक्मिणी आणि उत्तमराव यांनी पूजा देखील केली. या प्रकरणी गणपत साळवे आणि शंकर काटे हे माफीचे साक्षीदार ठरले. == न्यायालयीन प्रक्रिया आणि निकाल == === जिल्हा सत्र न्यायालय === २० नोव्हेंबर १९७५ रोजी परभणीच्या जिल्हा सत्र न्यायालयाने या खटल्यावर आपला निकाल दिला. एकूण १८ आरोपींपैकी एकाचा खटला सुरू होण्यापूर्वीच कैदेत मृत्यू झाला होता. रुक्मिणी आणि उत्तमराव यांच्या आदेशावरून हे हत्याकांड करण्यात आले म्हणून त्यांना फाशीची शिक्षा सुनावण्यात आली. या प्रकरणातील नोकर आणि मारेकरी असलेल्या सोपान थोटे याला देखील फाशीची शिक्षा घोषित केली गेली. दगडूसह इतर चार साथीदारांना जन्मठेप झाली. तर समिंदरी (जिला रुक्मिणीची बहीण मानले जाते) आणि या कटात सहकार्य करणारे इतर दहा आरोपी सबळ पुराव्याअभावी दोषमुक्त करण्यात आले. === उच्च न्यायालय === या शिक्षेविरुद्ध उत्तमराव बारहाते आणि रुक्मिणी यांनी ॲड बी.जी. कोळसे पाटील मार्फत उच्च न्यायालयात अपील दाखल केले. या प्रकरणात उच्च न्यायालयाने बारहाते आणि रुक्मिणी यांच्याविरुद्धचा परिस्थितीजन्य पुरावा अमान्य केला. गुन्ह्यात प्रत्यक्ष सहभाग नसणे आणि ठोस साक्षीचा अभाव या कारणाने त्यांना सबळपुराव्याअभावी निर्दोष मुक्त केले. === सर्वोच्च न्यायालय === निकालाविरोधात सर्वोच्च न्यायालयात राज्य सरकार अपिलात गेले. तेथे देखील सर्वोच्च न्यायालयानेही उच्च न्यायालयाचा निर्णय कायम ठेवला. == पुढील काळ == १८ मार्च १९७६ रोजी ला उत्तमराव आणि रुक्मिणी निर्दोष सुटले आणि त्याच दिवशी रुक्मिणीला मुलगी झाली, जिचे नाव कीर्ती ठेवण्यात आले. == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:परभणी जिल्हा]] lmcyrgag4zth57h3i05eeb06t1wck3e 2723132 2723126 2026-10-19T12:26:29Z संतोष गोरे 135680 2723132 wikitext text/x-wiki {{निर्माणाधीन}} '''मानवत हत्याकांड''' हे महाराष्ट्रातील [[परभणी जिल्हा|परभणी जिल्ह्यातील]] [[पाथरी तालुका|पाथरी तालुक्यात]] असलेल्या तत्कालीन [[मानवत (परभणी)|मानवत]] या गावात १४ नोव्हेंबर १९७२ ते ४ जानेवारी १९७४ (सुमारे १४ महिने) या काळात झालेले हत्याकांड आहे. यात एकामागून एक तब्बल १२ क्रूर साखळी खून करण्यात आले होते. यामागील मुख्य हेतू गुप्तधन आणि अपत्य प्राप्ती असल्याचे मानले जाते. हेतू प्राप्तीसाठी सात कुमारिका अर्थात दहा वर्षाखालील मुलींची हत्या करून त्यांचे विशिष्ट अवयवातील रक्त वापरण्यात आले. पोलिस आणि सर्वसामान्य नागरिकांना भ्रमित करण्यासाठी चार महिला आणि एक पुरुष यांच्या देखील हत्या करण्यात आल्या.<ref name="पुढारी १">{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=https://pudhari.news/amp/story/features/bahar/what-is-human-genocide |title=काय होते मानवत हत्याकांड? |लेखक= |दिनांक= |संकेतस्थळ= |प्रकाशक= |भाषा= |अ‍ॅक्सेसदिनांक= |विदा संकेतस्थळ दुवा= |विदा दिनांक=}}</ref> हे प्रकरण इतके गूढ, गंभीर आणि क्रूर होते की, संध्याकाळी संपूर्ण शहर सामसुम होत असे. तेथील रहिवाशांचे नातेवाईक देखील या गावात जाण्यास टाळत असत. गावातून जाणाऱ्या बसमधील प्रवासी बसच्या खिडक्या बंद करत असत. गावापासून दूर असलेले मानवत रोड रेल्वे स्टेशन आले की गाडीतील प्रवासी गाडीच्या खिडक्या बंद करून बाहेर शहराच्या दिशेने पाहत असत. तत्कालीन विधानसभेत या हत्याकांडावर चर्चेच्या फैरी झडत असत.<ref name="पुढारी १" /> == बळी पडलेल्या व्यक्ती == गयाबाई गच्छवे, शकीला अल्लाउद्दीन, सुगंधा मांग, नसीमा सय्यद, कलावती बोंबले, पार्वती बारहाते, आरिफाबी, हालिमा, हरीबाई बोरवणे, कमल बोरवणे, तारामती बोरवणे आणि कोडिंबा रिळे हे या हत्याकांडात बळी दिल्या गेले/मारल्या गेले. == आरोपी == या प्रकरणी पोलिसांनी कोर्टात दाखल केलेल्या दोषारोपपत्रात १८ आरोपी या गुन्ह्यात सहभागी असल्याचे नोंदवले: # आरोपी क्र. १ - रुक्मिणी भागोजी काळे, उत्तम बारहाते यांनी ठेवलेली बाई. # आरोपी क्र. २ - माजी नगराध्यक्ष उत्तमराव जिवाजी बाराहाते # आरोपी क्र. ३ - सोपान रामभाऊ साळवे, उत्तमराव बारहाते यांचा नोकर # आरोपी क्र. ४ - विठ्ठल # आरोपी क्र. ५ - लक्ष्मण # आरोपी क्र. ६ - देवराव # आरोपी क्र. ७ - बाळू # आरोपी क्र. ८ - साहेबराव # आरोपी क्र. ९ - दगडू भागोजी काळे (हरिबाई, ताराती आणि बाळ कमल यांची हत्या) सहभागावरून फाशीची शिक्षा # आरोपी क्र. १० - देव्या / देविदास, हत्या प्रकरणातील प्रत्यक्ष मारेकरी, फाशीची शिक्षा # आरोपी क्र. ११ - सुकल्या, हत्या प्रकरणातील प्रत्यक्ष मारेकरी, फाशीची शिक्षा # आरोपी क्र. १२ - वामन, याला सुरुवातीला सत्र न्यायालयाने शिक्षा दिली होती, परंतु सर्वोच्च न्यायालयाने अंतिम निकालपत्रात पुराव्याअभावी त्याची मुक्तता केली # आरोपी क्र. १३ - मारुती # आरोपी क्र. १४ - ज्ञानोबा # आरोपी क्र. १५ - तुकाराम # आरोपी क्र. १६ - कोंडिबा # आरोपी क्र. १७ - गणपत भागोजी साळवे गुप्तधन आणि नरबळी देण्याचा सल्ला देणारा मुख्य मांत्रिक # आरोपी क्र. १८ - शंकर ग्यानोबा काटे, उत्तमराव बारहाते यांचा नोकर == मुख्य प्रकरण == १४ नोव्हेंबर १९७२ रोजी १० वर्षांची गयाबाई सखाराम गच्छवे गोवऱ्या गोळा करायला घराबाहेर पडली आणि तीन दिवसांनी तिचा मृतदेह उत्तमराव बारहाते यांच्या शेताजवळ आढळून आला. पंधरा दिवसांनी ९ वर्षांची शकीला अल्लाउद्दीन गायब झाली आणि तिचा मृतदेह तीन किलोमीटर दूरवर सापडला. फेब्रुवारी १९७३ मध्ये सुगंधा सुंदऱ्या मांग ही पारधी वाड्याजवळ राहणारी महिला मृतावस्थेत सापडली. बांबूच्या वनातून बांबू आणायला गेलेल्या सुगंधाची हत्या तिच्याच कोयत्याने केली गेली. एप्रिल महिन्यात १० वर्षांची नसीमा सय्यद करीम ही शीर नसलेल्या अवस्थेत सापडली. १८ जून १९७३ रोजी उत्तमराव बारहाते, रुक्मिणी भागोजी काळे, भागोजी काळे, दगडू भागोजी काळे या चार जणांना पोलिसांनी अटक केली. हे आरोपी अटकेत असताना ३२ वर्षांच्या कलावती बोंबले यामहिलेचा खून झाला. हा पाचवा खून होता. पुढे सहावा खून १० वर्षांच्या मुलीचा झाला. ३० जुलै १९७३ रोजी, अटकेनंतर तब्बल दीड महिन्यानी उत्तमराव आणि इतर तिघांना जमीन मिळाला. परंतु हत्यासत्र मात्र चालू होते. विधानसभेत झालेल्या चर्चे नंतर तत्कालीन गृहमंत्री [[शरद पवार]] यांनी मुंबईहून गुप्तचर आणि इतर वरिष्ठ अधिकारी मानवतला पाठवले. पुढे डिसेंबरच्या पहिल्या आठवड्यात कोंडिबा रिळे नावाच्या इसमाचा खून झाला होता. मुंबईचे पोलीस उपायुक्त रमाकांत कुलकर्णी, गुन्हे अन्वेक्षण विभागाचे पोलीस अधीक्षक एन एम वाघमारे आणि क्राइम ब्रँचचे विनायक वाकटकर यांना या हत्याकांडाच्या तपासाची जबाबदारी देण्यात आली. समिंदरी काळे हिच्या चौकशीतून कोंडिबा रिळेच्या हत्येचा उलगडा झाला. ४ जानेवारी १९७४ रोजी पस्तिशीची महिला हरिबाई ज्ञानोबा बोरवणे, नऊ वर्षांची तिची मुलगी आणि कडेवरील एक वर्षांची लेक यांचा खून झाला. हरिबाई आपल्या नवऱ्याला शिधा द्यायला शेताकडे गेली होती. या तिघांची अमानूष हत्या होताना उमाजी पितळे नावाच्या व्यक्तीने पाहिले. हा एकमेव प्रत्यक्षदर्शी साक्षीदार होता. दोन दिवसांनी ६० वर्षांच्या गणपत साळवे नावाच्या मांत्रिकाला बारामतीहून अटक करण्यात आली. साळवेने या हत्याकांडाचा कबुलीजबाब दिला. === हेतू आणि पुढील कथा === गणपत साळवे या मांत्रिकाने आपल्या जबाबात सांगितले की उत्तमराव बारहाते आणि रुक्मिणी यांनी त्याला गुप्तधन तसेच रुक्मिणीची अपत्य प्राप्तीची इच्छा यावर उपाय विचारला. रुक्मिणीला उत्तमराव ने वेगळा वाडा बांधला होता, तेथील पिंपळाच्या झाडावरील मुंजा प्रसन्न करण्यासाठी कुमारिकेच्या गुप्तांगाचे रक्त लागेल असे साळवेने सांगितले. सोपान आणि शंकर या बारहतेच्या नोकरांनी हत्या करून रक्त आणून देण्याची जबाबदारी घेतली. साळवेच्या जबाबा नुसार या रक्ताने रुक्मिणी आणि उत्तमराव यांनी पूजा देखील केली. या प्रकरणी गणपत साळवे आणि शंकर काटे हे माफीचे साक्षीदार ठरले. == न्यायालयीन प्रक्रिया आणि निकाल == === जिल्हा सत्र न्यायालय === २० नोव्हेंबर १९७५ रोजी परभणीच्या जिल्हा सत्र न्यायालयाने या खटल्यावर आपला निकाल दिला. एकूण १८ आरोपींपैकी एकाचा खटला सुरू होण्यापूर्वीच कैदेत मृत्यू झाला होता. रुक्मिणी आणि उत्तमराव यांच्या आदेशावरून हे हत्याकांड करण्यात आले म्हणून त्यांना फाशीची शिक्षा सुनावण्यात आली. या प्रकरणातील नोकर आणि मारेकरी असलेल्या सोपान थोटे याला देखील फाशीची शिक्षा घोषित केली गेली. दगडूसह इतर चार साथीदारांना जन्मठेप झाली. तर समिंदरी (जिला रुक्मिणीची बहीण मानले जाते) आणि या कटात सहकार्य करणारे इतर दहा आरोपी सबळ पुराव्याअभावी दोषमुक्त करण्यात आले. === उच्च न्यायालय === या शिक्षेविरुद्ध उत्तमराव बारहाते आणि रुक्मिणी यांनी ॲड बी.जी. कोळसे पाटील मार्फत उच्च न्यायालयात अपील दाखल केले. या प्रकरणात उच्च न्यायालयाने बारहाते आणि रुक्मिणी यांच्याविरुद्धचा परिस्थितीजन्य पुरावा अमान्य केला. गुन्ह्यात प्रत्यक्ष सहभाग नसणे आणि ठोस साक्षीचा अभाव या कारणाने त्यांना सबळपुराव्याअभावी निर्दोष मुक्त केले. उच्च न्यायालयाने सत्र न्यायालयाच्या शिक्षेत काही बदल करत दगडू काळे, देव्या चव्हाण, सुकल्या चिंत्या आणि वामन अण्णा या चौघांना जन्मठेपेऐवजी मरेपर्यंत फाशीची शिक्षा घोषित केली. याच सोबत सोपान थेटेची फाशीची शिक्षा मात्र कायम ठेवण्यात आली. === सर्वोच्च न्यायालय === निकालाविरोधात सर्वोच्च न्यायालयात राज्य सरकार अपिलात गेले. तेथे देखील सर्वोच्च न्यायालयानेही उच्च न्यायालयाचा निर्णय कायम ठेवला. == पुढील काळ == १८ मार्च १९७६ रोजी ला उत्तमराव आणि रुक्मिणी निर्दोष सुटले आणि त्याच दिवशी रुक्मिणीला मुलगी झाली, जिचे नाव कीर्ती ठेवण्यात आले. == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:परभणी जिल्हा]] d3gesv7dmy92q1a4fuhy768snqdsfrf 2723136 2723132 2026-10-19T12:29:37Z संतोष गोरे 135680 2723136 wikitext text/x-wiki {{निर्माणाधीन}} '''मानवत हत्याकांड''' हे महाराष्ट्रातील [[परभणी जिल्हा|परभणी जिल्ह्यातील]] [[पाथरी तालुका|पाथरी तालुक्यात]] असलेल्या तत्कालीन [[मानवत (परभणी)|मानवत]] या गावात १४ नोव्हेंबर १९७२ ते ४ जानेवारी १९७४ (सुमारे १४ महिने) या काळात झालेले हत्याकांड आहे. यात एकामागून एक तब्बल १२ क्रूर साखळी खून करण्यात आले होते. यामागील मुख्य हेतू गुप्तधन आणि अपत्य प्राप्ती असल्याचे मानले जाते. हेतू प्राप्तीसाठी सात कुमारिका अर्थात दहा वर्षाखालील मुलींची हत्या करून त्यांचे विशिष्ट अवयवातील रक्त वापरण्यात आले. पोलिस आणि सर्वसामान्य नागरिकांना भ्रमित करण्यासाठी चार महिला आणि एक पुरुष यांच्या देखील हत्या करण्यात आल्या.<ref name="पुढारी १">{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=https://pudhari.news/amp/story/features/bahar/what-is-human-genocide |title=काय होते मानवत हत्याकांड? |लेखक= |दिनांक= |संकेतस्थळ= |प्रकाशक= |भाषा= |अ‍ॅक्सेसदिनांक= |विदा संकेतस्थळ दुवा= |विदा दिनांक=}}</ref> हे प्रकरण इतके गूढ, गंभीर आणि क्रूर होते की, संध्याकाळी संपूर्ण शहर सामसुम होत असे. तेथील रहिवाशांचे नातेवाईक देखील या गावात जाण्यास टाळत असत. गावातून जाणाऱ्या बसमधील प्रवासी बसच्या खिडक्या बंद करत असत. गावापासून दूर असलेले मानवत रोड रेल्वे स्टेशन आले की गाडीतील प्रवासी गाडीच्या खिडक्या बंद करून बाहेर शहराच्या दिशेने पाहत असत. तत्कालीन विधानसभेत या हत्याकांडावर चर्चेच्या फैरी झडत असत.<ref name="पुढारी १" /> == बळी पडलेल्या व्यक्ती == गयाबाई गच्छवे, शकीला अल्लाउद्दीन, सुगंधा मांग, नसीमा सय्यद, कलावती बोंबले, पार्वती बारहाते, आरिफाबी, हालिमा, हरीबाई बोरवणे, कमल बोरवणे, तारामती बोरवणे आणि कोडिंबा रिळे हे या हत्याकांडात बळी दिल्या गेले/मारल्या गेले. == आरोपी == या प्रकरणी पोलिसांनी कोर्टात दाखल केलेल्या दोषारोपपत्रात १८ आरोपी या गुन्ह्यात सहभागी असल्याचे नोंदवले: # आरोपी क्र. १ - रुक्मिणी भागोजी काळे, उत्तम बारहाते यांनी ठेवलेली बाई. # आरोपी क्र. २ - माजी नगराध्यक्ष उत्तमराव जिवाजी बाराहाते # आरोपी क्र. ३ - सोपान रामभाऊ साळवे, उत्तमराव बारहाते यांचा नोकर # आरोपी क्र. ४ - विठ्ठल # आरोपी क्र. ५ - लक्ष्मण # आरोपी क्र. ६ - देवराव # आरोपी क्र. ७ - बाळू # आरोपी क्र. ८ - साहेबराव # आरोपी क्र. ९ - दगडू भागोजी काळे (हरिबाई, ताराती आणि बाळ कमल यांची हत्या) सहभागावरून फाशीची शिक्षा # आरोपी क्र. १० - देव्या / देविदास, हत्या प्रकरणातील प्रत्यक्ष मारेकरी, फाशीची शिक्षा # आरोपी क्र. ११ - सुकल्या, हत्या प्रकरणातील प्रत्यक्ष मारेकरी, फाशीची शिक्षा # आरोपी क्र. १२ - वामन, याला सुरुवातीला सत्र न्यायालयाने शिक्षा दिली होती, परंतु सर्वोच्च न्यायालयाने अंतिम निकालपत्रात पुराव्याअभावी त्याची मुक्तता केली # आरोपी क्र. १३ - मारुती # आरोपी क्र. १४ - ज्ञानोबा # आरोपी क्र. १५ - तुकाराम # आरोपी क्र. १६ - कोंडिबा # आरोपी क्र. १७ - गणपत भागोजी साळवे गुप्तधन आणि नरबळी देण्याचा सल्ला देणारा मुख्य मांत्रिक # आरोपी क्र. १८ - शंकर ग्यानोबा काटे, उत्तमराव बारहाते यांचा नोकर == मुख्य प्रकरण == १४ नोव्हेंबर १९७२ रोजी १० वर्षांची गयाबाई सखाराम गच्छवे गोवऱ्या गोळा करायला घराबाहेर पडली आणि तीन दिवसांनी तिचा मृतदेह उत्तमराव बारहाते यांच्या शेताजवळ आढळून आला. पंधरा दिवसांनी ९ वर्षांची शकीला अल्लाउद्दीन गायब झाली आणि तिचा मृतदेह तीन किलोमीटर दूरवर सापडला. फेब्रुवारी १९७३ मध्ये सुगंधा सुंदऱ्या मांग ही पारधी वाड्याजवळ राहणारी महिला मृतावस्थेत सापडली. बांबूच्या वनातून बांबू आणायला गेलेल्या सुगंधाची हत्या तिच्याच कोयत्याने केली गेली. एप्रिल महिन्यात १० वर्षांची नसीमा सय्यद करीम ही शीर नसलेल्या अवस्थेत सापडली. १८ जून १९७३ रोजी उत्तमराव बारहाते, रुक्मिणी भागोजी काळे, भागोजी काळे, दगडू भागोजी काळे या चार जणांना पोलिसांनी अटक केली. हे आरोपी अटकेत असताना ३२ वर्षांच्या कलावती बोंबले यामहिलेचा खून झाला. हा पाचवा खून होता. पुढे सहावा खून १० वर्षांच्या मुलीचा झाला. ३० जुलै १९७३ रोजी, अटकेनंतर तब्बल दीड महिन्यानी उत्तमराव आणि इतर तिघांना जमीन मिळाला. परंतु हत्यासत्र मात्र चालू होते. विधानसभेत झालेल्या चर्चे नंतर तत्कालीन गृहमंत्री [[शरद पवार]] यांनी मुंबईहून गुप्तचर आणि इतर वरिष्ठ अधिकारी मानवतला पाठवले. पुढे डिसेंबरच्या पहिल्या आठवड्यात कोंडिबा रिळे नावाच्या इसमाचा खून झाला होता. मुंबईचे पोलीस उपायुक्त रमाकांत कुलकर्णी, गुन्हे अन्वेक्षण विभागाचे पोलीस अधीक्षक एन एम वाघमारे आणि क्राइम ब्रँचचे विनायक वाकटकर यांना या हत्याकांडाच्या तपासाची जबाबदारी देण्यात आली. समिंदरी काळे हिच्या चौकशीतून कोंडिबा रिळेच्या हत्येचा उलगडा झाला. ४ जानेवारी १९७४ रोजी पस्तिशीची महिला हरिबाई ज्ञानोबा बोरवणे, नऊ वर्षांची तिची मुलगी आणि कडेवरील एक वर्षांची लेक यांचा खून झाला. हरिबाई आपल्या नवऱ्याला शिधा द्यायला शेताकडे गेली होती. या तिघांची अमानूष हत्या होताना उमाजी पितळे नावाच्या व्यक्तीने पाहिले. हा एकमेव प्रत्यक्षदर्शी साक्षीदार होता. दोन दिवसांनी ६० वर्षांच्या गणपत साळवे नावाच्या मांत्रिकाला बारामतीहून अटक करण्यात आली. साळवेने या हत्याकांडाचा कबुलीजबाब दिला. === हेतू आणि पुढील कथा === गणपत साळवे या मांत्रिकाने आपल्या जबाबात सांगितले की उत्तमराव बारहाते आणि रुक्मिणी यांनी त्याला गुप्तधन तसेच रुक्मिणीची अपत्य प्राप्तीची इच्छा यावर उपाय विचारला. रुक्मिणीला उत्तमराव ने वेगळा वाडा बांधला होता, तेथील पिंपळाच्या झाडावरील मुंजा प्रसन्न करण्यासाठी कुमारिकेच्या गुप्तांगाचे रक्त लागेल असे साळवेने सांगितले. सोपान आणि शंकर या बारहतेच्या नोकरांनी हत्या करून रक्त आणून देण्याची जबाबदारी घेतली. साळवेच्या जबाबा नुसार या रक्ताने रुक्मिणी आणि उत्तमराव यांनी पूजा देखील केली. या प्रकरणी गणपत साळवे आणि शंकर काटे हे माफीचे साक्षीदार ठरले. == न्यायालयीन प्रक्रिया आणि निकाल == === जिल्हा सत्र न्यायालय === २० नोव्हेंबर १९७५ रोजी परभणीच्या जिल्हा सत्र न्यायालयाने या खटल्यावर आपला निकाल दिला. एकूण १८ आरोपींपैकी एकाचा खटला सुरू होण्यापूर्वीच कैदेत मृत्यू झाला होता. रुक्मिणी आणि उत्तमराव यांच्या आदेशावरून हे हत्याकांड करण्यात आले म्हणून त्यांना फाशीची शिक्षा सुनावण्यात आली. या प्रकरणातील नोकर आणि मारेकरी असलेल्या सोपान थोटे याला देखील फाशीची शिक्षा घोषित केली गेली. दगडूसह इतर चार साथीदारांना जन्मठेप झाली. तर समिंदरी (जिला रुक्मिणीची बहीण मानले जाते) आणि या कटात सहकार्य करणारे इतर दहा आरोपी सबळ पुराव्याअभावी दोषमुक्त करण्यात आले. === उच्च न्यायालय === या शिक्षेविरुद्ध उत्तमराव बारहाते आणि रुक्मिणी यांनी ॲड बी.जी. कोळसे पाटील मार्फत उच्च न्यायालयात अपील दाखल केले. या प्रकरणात उच्च न्यायालयाने बारहाते आणि रुक्मिणी यांच्याविरुद्धचा परिस्थितीजन्य पुरावा अमान्य केला. गुन्ह्यात प्रत्यक्ष सहभाग नसणे आणि ठोस साक्षीचा अभाव या कारणाने त्यांना सबळपुराव्याअभावी निर्दोष मुक्त केले. उच्च न्यायालयाने सत्र न्यायालयाच्या शिक्षेत काही बदल करत दगडू काळे, देव्या चव्हाण, सुकल्या चिंत्या आणि वामन अण्णा या चौघांना जन्मठेपेऐवजी मरेपर्यंत फाशीची शिक्षा घोषित केली. याच सोबत सोपान थेटेची फाशीची शिक्षा मात्र कायम ठेवण्यात आली. === सर्वोच्च न्यायालय === निकालाविरोधात सर्वोच्च न्यायालयात राज्य सरकार अपिलात गेले. तेथे देखील सर्वोच्च न्यायालयानेही उच्च न्यायालयाचा निर्णय कायम ठेवला. यामुळे उत्तमराव बारहाते आणि रुक्मिणी कायम निर्दोष ठरले. मात्र संशयाचा फायदा देत वामन अण्णाची फाशी रद्द केली गेली आणि त्याला मुक्त केले गेले. इतर चौघांची फाशीची शिक्षा मात्र कायम ठेवण्यात आली. == पुढील काळ == १८ मार्च १९७६ रोजी ला उत्तमराव आणि रुक्मिणी निर्दोष सुटले आणि त्याच दिवशी रुक्मिणीला मुलगी झाली, जिचे नाव कीर्ती ठेवण्यात आले. == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:परभणी जिल्हा]] c1kyp4szsa8kyz01wb523uxv02lhw87 2723145 2723136 2026-10-19T12:32:19Z संतोष गोरे 135680 2723145 wikitext text/x-wiki {{निर्माणाधीन}} '''मानवत हत्याकांड''' हे महाराष्ट्रातील [[परभणी जिल्हा|परभणी जिल्ह्यातील]] [[पाथरी तालुका|पाथरी तालुक्यात]] असलेल्या तत्कालीन [[मानवत (परभणी)|मानवत]] या गावात १४ नोव्हेंबर १९७२ ते ४ जानेवारी १९७४ (सुमारे १४ महिने) या काळात झालेले हत्याकांड आहे. यात एकामागून एक तब्बल १२ क्रूर साखळी खून करण्यात आले होते. यामागील मुख्य हेतू गुप्तधन आणि अपत्य प्राप्ती असल्याचे मानले जाते. हेतू प्राप्तीसाठी सात कुमारिका अर्थात दहा वर्षाखालील मुलींची हत्या करून त्यांचे विशिष्ट अवयवातील रक्त वापरण्यात आले. पोलिस आणि सर्वसामान्य नागरिकांना भ्रमित करण्यासाठी चार महिला आणि एक पुरुष यांच्या देखील हत्या करण्यात आल्या.<ref name="पुढारी १">{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=https://pudhari.news/amp/story/features/bahar/what-is-human-genocide |title=काय होते मानवत हत्याकांड? |लेखक= |दिनांक= |संकेतस्थळ= |प्रकाशक= |भाषा= |अ‍ॅक्सेसदिनांक= |विदा संकेतस्थळ दुवा= |विदा दिनांक=}}</ref> हे प्रकरण इतके गूढ, गंभीर आणि क्रूर होते की, संध्याकाळी संपूर्ण शहर सामसुम होत असे. तेथील रहिवाशांचे नातेवाईक देखील या गावात जाण्यास टाळत असत. गावातून जाणाऱ्या बसमधील प्रवासी बसच्या खिडक्या बंद करत असत. गावापासून दूर असलेले मानवत रोड रेल्वे स्टेशन आले की गाडीतील प्रवासी गाडीच्या खिडक्या बंद करून बाहेर शहराच्या दिशेने पाहत असत. तत्कालीन विधानसभेत या हत्याकांडावर चर्चेच्या फैरी झडत असत.<ref name="पुढारी १" /> == बळी पडलेल्या व्यक्ती == गयाबाई गच्छवे, शकीला अल्लाउद्दीन, सुगंधा मांग, नसीमा सय्यद, कलावती बोंबले, पार्वती बारहाते, आरिफाबी, हालिमा, हरीबाई बोरवणे, कमल बोरवणे, तारामती बोरवणे आणि कोडिंबा रिळे हे या हत्याकांडात बळी दिल्या गेले/मारल्या गेले. == आरोपी == या प्रकरणी पोलिसांनी कोर्टात दाखल केलेल्या दोषारोपपत्रात १८ आरोपी या गुन्ह्यात सहभागी असल्याचे नोंदवले: # आरोपी क्र. १ - रुक्मिणी भागोजी काळे, उत्तम बारहाते यांनी ठेवलेली बाई. # आरोपी क्र. २ - माजी नगराध्यक्ष उत्तमराव जिवाजी बाराहाते # आरोपी क्र. ३ - सोपान रामभाऊ साळवे, उत्तमराव बारहाते यांचा नोकर # आरोपी क्र. ४ - विठ्ठल # आरोपी क्र. ५ - लक्ष्मण # आरोपी क्र. ६ - देवराव # आरोपी क्र. ७ - बाळू # आरोपी क्र. ८ - साहेबराव # आरोपी क्र. ९ - दगडू भागोजी काळे (हरिबाई, ताराती आणि बाळ कमल यांची हत्या) सहभागावरून फाशीची शिक्षा # आरोपी क्र. १० - देव्या / देविदास, हत्या प्रकरणातील प्रत्यक्ष मारेकरी, फाशीची शिक्षा # आरोपी क्र. ११ - सुकल्या, हत्या प्रकरणातील प्रत्यक्ष मारेकरी, फाशीची शिक्षा # आरोपी क्र. १२ - वामन, याला सुरुवातीला सत्र न्यायालयाने शिक्षा दिली होती, परंतु सर्वोच्च न्यायालयाने अंतिम निकालपत्रात पुराव्याअभावी त्याची मुक्तता केली # आरोपी क्र. १३ - मारुती # आरोपी क्र. १४ - ज्ञानोबा # आरोपी क्र. १५ - तुकाराम # आरोपी क्र. १६ - कोंडिबा # आरोपी क्र. १७ - गणपत भागोजी साळवे गुप्तधन आणि नरबळी देण्याचा सल्ला देणारा मुख्य मांत्रिक # आरोपी क्र. १८ - शंकर ग्यानोबा काटे, उत्तमराव बारहाते यांचा नोकर == मुख्य प्रकरण == १४ नोव्हेंबर १९७२ रोजी १० वर्षांची गयाबाई सखाराम गच्छवे गोवऱ्या गोळा करायला घराबाहेर पडली आणि तीन दिवसांनी तिचा मृतदेह उत्तमराव बारहाते यांच्या शेताजवळ आढळून आला. पंधरा दिवसांनी ९ वर्षांची शकीला अल्लाउद्दीन गायब झाली आणि तिचा मृतदेह तीन किलोमीटर दूरवर सापडला. फेब्रुवारी १९७३ मध्ये सुगंधा सुंदऱ्या मांग ही पारधी वाड्याजवळ राहणारी महिला मृतावस्थेत सापडली. बांबूच्या वनातून बांबू आणायला गेलेल्या सुगंधाची हत्या तिच्याच कोयत्याने केली गेली. एप्रिल महिन्यात १० वर्षांची नसीमा सय्यद करीम ही शीर नसलेल्या अवस्थेत सापडली. १८ जून १९७३ रोजी उत्तमराव बारहाते, रुक्मिणी भागोजी काळे, भागोजी काळे, दगडू भागोजी काळे या चार जणांना पोलिसांनी अटक केली. हे आरोपी अटकेत असताना ३२ वर्षांच्या कलावती बोंबले यामहिलेचा खून झाला. हा पाचवा खून होता. पुढे सहावा खून १० वर्षांच्या मुलीचा झाला. ३० जुलै १९७३ रोजी, अटकेनंतर तब्बल दीड महिन्यानी उत्तमराव आणि इतर तिघांना जमीन मिळाला. परंतु हत्यासत्र मात्र चालू होते. विधानसभेत झालेल्या चर्चे नंतर तत्कालीन गृहमंत्री [[शरद पवार]] यांनी मुंबईहून गुप्तचर आणि इतर वरिष्ठ अधिकारी मानवतला पाठवले. पुढे डिसेंबरच्या पहिल्या आठवड्यात कोंडिबा रिळे नावाच्या इसमाचा खून झाला होता. मुंबईचे पोलीस उपायुक्त रमाकांत कुलकर्णी, गुन्हे अन्वेक्षण विभागाचे पोलीस अधीक्षक एन एम वाघमारे आणि क्राइम ब्रँचचे विनायक वाकटकर यांना या हत्याकांडाच्या तपासाची जबाबदारी देण्यात आली. समिंदरी काळे हिच्या चौकशीतून कोंडिबा रिळेच्या हत्येचा उलगडा झाला. ४ जानेवारी १९७४ रोजी पस्तिशीची महिला हरिबाई ज्ञानोबा बोरवणे, नऊ वर्षांची तिची मुलगी आणि कडेवरील एक वर्षांची लेक यांचा खून झाला. हरिबाई आपल्या नवऱ्याला शिधा द्यायला शेताकडे गेली होती. या तिघांची अमानूष हत्या होताना उमाजी पितळे नावाच्या व्यक्तीने पाहिले. हा एकमेव प्रत्यक्षदर्शी साक्षीदार होता. दोन दिवसांनी ६० वर्षांच्या गणपत साळवे नावाच्या मांत्रिकाला बारामतीहून अटक करण्यात आली. साळवेने या हत्याकांडाचा कबुलीजबाब दिला. === हेतू आणि पुढील कथा === गणपत साळवे या मांत्रिकाने आपल्या जबाबात सांगितले की उत्तमराव बारहाते आणि रुक्मिणी यांनी त्याला गुप्तधन तसेच रुक्मिणीची अपत्य प्राप्तीची इच्छा यावर उपाय विचारला. रुक्मिणीला उत्तमराव ने वेगळा वाडा बांधला होता, तेथील पिंपळाच्या झाडावरील मुंजा प्रसन्न करण्यासाठी कुमारिकेच्या गुप्तांगाचे रक्त लागेल असे साळवेने सांगितले. सोपान आणि शंकर या बारहतेच्या नोकरांनी हत्या करून रक्त आणून देण्याची जबाबदारी घेतली. साळवेच्या जबाबा नुसार या रक्ताने रुक्मिणी आणि उत्तमराव यांनी पूजा देखील केली. या प्रकरणी गणपत साळवे आणि शंकर काटे हे माफीचे साक्षीदार ठरले. == न्यायालयीन प्रक्रिया आणि निकाल == === जिल्हा सत्र न्यायालय === २० नोव्हेंबर १९७५ रोजी परभणीच्या जिल्हा सत्र न्यायालयाने या खटल्यावर आपला निकाल दिला. एकूण १८ आरोपींपैकी एकाचा खटला सुरू होण्यापूर्वीच कैदेत मृत्यू झाला होता. रुक्मिणी आणि उत्तमराव यांच्या आदेशावरून हे हत्याकांड करण्यात आले म्हणून त्यांना फाशीची शिक्षा सुनावण्यात आली. या प्रकरणातील नोकर आणि मारेकरी असलेल्या सोपान थोटे याला देखील फाशीची शिक्षा घोषित केली गेली. दगडूसह इतर चार साथीदारांना जन्मठेप झाली. तर समिंदरी (जिला रुक्मिणीची बहीण मानले जाते) आणि या कटात सहकार्य करणारे इतर दहा आरोपी सबळ पुराव्याअभावी दोषमुक्त करण्यात आले. === उच्च न्यायालय === या शिक्षेविरुद्ध उत्तमराव बारहाते आणि रुक्मिणी यांनी ॲड बी.जी. कोळसे पाटील मार्फत उच्च न्यायालयात अपील दाखल केले. या प्रकरणात उच्च न्यायालयाने बारहाते आणि रुक्मिणी यांच्याविरुद्धचा परिस्थितीजन्य पुरावा अमान्य केला. गुन्ह्यात प्रत्यक्ष सहभाग नसणे आणि ठोस साक्षीचा अभाव या कारणाने त्यांना सबळपुराव्याअभावी निर्दोष मुक्त केले. उच्च न्यायालयाने सत्र न्यायालयाच्या शिक्षेत काही बदल करत दगडू काळे, देव्या चव्हाण, सुकल्या चिंत्या आणि वामन अण्णा या चौघांना जन्मठेपेऐवजी मरेपर्यंत फाशीची शिक्षा घोषित केली. याच सोबत सोपान थेटेची फाशीची शिक्षा मात्र कायम ठेवण्यात आली. === सर्वोच्च न्यायालय === निकालाविरोधात सर्वोच्च न्यायालयात राज्य सरकार अपिलात गेले. तेथे देखील सर्वोच्च न्यायालयानेही उच्च न्यायालयाचा निर्णय कायम ठेवला. यामुळे उत्तमराव बारहाते आणि रुक्मिणी कायम निर्दोष ठरले. मात्र संशयाचा फायदा देत वामन अण्णाची फाशी रद्द केली गेली आणि त्याला मुक्त केले गेले. इतर चौघांची फाशीची शिक्षा मात्र कायम ठेवण्यात आली. == पुढील काळ == १८ मार्च १९७६ रोजी ला उत्तमराव आणि रुक्मिणी निर्दोष सुटले आणि त्याच दिवशी रुक्मिणीला मुलगी झाली, जिचे नाव कीर्ती ठेवण्यात आले. २६ ऑगस्ट १९८९ रोजी (जवळपास पंधरा वर्षांनी) पत्रकार शरद देऊळगावकर यांनी उत्तमराव बारहाते यांची एक मुलाखत घेतली. तेव्हा उत्तमराव म्हणाले,"मी निर्दोष आहे हे पटवून देण्यासाठी मला चाडेचार लाख रुपये खर्च करावे लागले. पैसा नसता तर मीसुद्धा फासावर गेलो असतो." पुढे वयाच्या ९२व्या वर्षी, २०११ साली उत्तमराव बारहाते मरण पावले. == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:परभणी जिल्हा]] sbq76p3i7tzw3szwaol7g9mr84yfm4y 2723146 2723145 2026-10-19T12:35:12Z संतोष गोरे 135680 /* मुख्य प्रकरण */ 2723146 wikitext text/x-wiki {{निर्माणाधीन}} '''मानवत हत्याकांड''' हे महाराष्ट्रातील [[परभणी जिल्हा|परभणी जिल्ह्यातील]] [[पाथरी तालुका|पाथरी तालुक्यात]] असलेल्या तत्कालीन [[मानवत (परभणी)|मानवत]] या गावात १४ नोव्हेंबर १९७२ ते ४ जानेवारी १९७४ (सुमारे १४ महिने) या काळात झालेले हत्याकांड आहे. यात एकामागून एक तब्बल १२ क्रूर साखळी खून करण्यात आले होते. यामागील मुख्य हेतू गुप्तधन आणि अपत्य प्राप्ती असल्याचे मानले जाते. हेतू प्राप्तीसाठी सात कुमारिका अर्थात दहा वर्षाखालील मुलींची हत्या करून त्यांचे विशिष्ट अवयवातील रक्त वापरण्यात आले. पोलिस आणि सर्वसामान्य नागरिकांना भ्रमित करण्यासाठी चार महिला आणि एक पुरुष यांच्या देखील हत्या करण्यात आल्या.<ref name="पुढारी १">{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=https://pudhari.news/amp/story/features/bahar/what-is-human-genocide |title=काय होते मानवत हत्याकांड? |लेखक= |दिनांक= |संकेतस्थळ= |प्रकाशक= |भाषा= |अ‍ॅक्सेसदिनांक= |विदा संकेतस्थळ दुवा= |विदा दिनांक=}}</ref> हे प्रकरण इतके गूढ, गंभीर आणि क्रूर होते की, संध्याकाळी संपूर्ण शहर सामसुम होत असे. तेथील रहिवाशांचे नातेवाईक देखील या गावात जाण्यास टाळत असत. गावातून जाणाऱ्या बसमधील प्रवासी बसच्या खिडक्या बंद करत असत. गावापासून दूर असलेले मानवत रोड रेल्वे स्टेशन आले की गाडीतील प्रवासी गाडीच्या खिडक्या बंद करून बाहेर शहराच्या दिशेने पाहत असत. तत्कालीन विधानसभेत या हत्याकांडावर चर्चेच्या फैरी झडत असत.<ref name="पुढारी १" /> == बळी पडलेल्या व्यक्ती == गयाबाई गच्छवे, शकीला अल्लाउद्दीन, सुगंधा मांग, नसीमा सय्यद, कलावती बोंबले, पार्वती बारहाते, आरिफाबी, हालिमा, हरीबाई बोरवणे, कमल बोरवणे, तारामती बोरवणे आणि कोडिंबा रिळे हे या हत्याकांडात बळी दिल्या गेले/मारल्या गेले. == आरोपी == या प्रकरणी पोलिसांनी कोर्टात दाखल केलेल्या दोषारोपपत्रात १८ आरोपी या गुन्ह्यात सहभागी असल्याचे नोंदवले: # आरोपी क्र. १ - रुक्मिणी भागोजी काळे, उत्तम बारहाते यांनी ठेवलेली बाई. # आरोपी क्र. २ - माजी नगराध्यक्ष उत्तमराव जिवाजी बाराहाते # आरोपी क्र. ३ - सोपान रामभाऊ साळवे, उत्तमराव बारहाते यांचा नोकर # आरोपी क्र. ४ - विठ्ठल # आरोपी क्र. ५ - लक्ष्मण # आरोपी क्र. ६ - देवराव # आरोपी क्र. ७ - बाळू # आरोपी क्र. ८ - साहेबराव # आरोपी क्र. ९ - दगडू भागोजी काळे (हरिबाई, ताराती आणि बाळ कमल यांची हत्या) सहभागावरून फाशीची शिक्षा # आरोपी क्र. १० - देव्या / देविदास, हत्या प्रकरणातील प्रत्यक्ष मारेकरी, फाशीची शिक्षा # आरोपी क्र. ११ - सुकल्या, हत्या प्रकरणातील प्रत्यक्ष मारेकरी, फाशीची शिक्षा # आरोपी क्र. १२ - वामन, याला सुरुवातीला सत्र न्यायालयाने शिक्षा दिली होती, परंतु सर्वोच्च न्यायालयाने अंतिम निकालपत्रात पुराव्याअभावी त्याची मुक्तता केली # आरोपी क्र. १३ - मारुती # आरोपी क्र. १४ - ज्ञानोबा # आरोपी क्र. १५ - तुकाराम # आरोपी क्र. १६ - कोंडिबा # आरोपी क्र. १७ - गणपत भागोजी साळवे गुप्तधन आणि नरबळी देण्याचा सल्ला देणारा मुख्य मांत्रिक # आरोपी क्र. १८ - शंकर ग्यानोबा काटे, उत्तमराव बारहाते यांचा नोकर == मुख्य प्रकरण == १४ नोव्हेंबर १९७२ रोजी १० वर्षांची गयाबाई सखाराम गच्छवे गोवऱ्या गोळा करायला घराबाहेर पडली आणि तीन दिवसांनी तिचा मृतदेह उत्तमराव बारहाते यांच्या शेताजवळ आढळून आला. पंधरा दिवसांनी ९ वर्षांची शकीला अल्लाउद्दीन गायब झाली आणि तिचा मृतदेह तीन किलोमीटर दूरवर सापडला. फेब्रुवारी १९७३ मध्ये सुगंधा सुंदऱ्या मांग ही पारधी वाड्याजवळ राहणारी महिला मृतावस्थेत सापडली. बांबूच्या वनातून बांबू आणायला गेलेल्या सुगंधाची हत्या तिच्याच कोयत्याने केली गेली. एप्रिल महिन्यात १० वर्षांची नसीमा सय्यद करीम ही शीर नसलेल्या अवस्थेत सापडली. १८ जून १९७३ रोजी उत्तमराव बारहाते, रुक्मिणी भागोजी काळे, भागोजी काळे, दगडू भागोजी काळे या चार जणांना पोलिसांनी अटक केली. हे आरोपी अटकेत असताना ३२ वर्षांच्या कलावती बोंबले यामहिलेचा खून झाला. हा पाचवा खून होता. पुढे सहावा खून १० वर्षांच्या मुलीचा झाला.<ref name=bbc1>{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=https://www.bbc.com/marathi/articles/cjrlp1vgpyno |title=मानवत हत्याकांड : गुप्तधनाचा शोध, 11 जणींची निर्घृण हत्या; तरीही फाशीपासून बचावलेले आरोपी |लेखक= |दिनांक= |संकेतस्थळ= बीबीसी मराठी |प्रकाशक= |भाषा= |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१९ ऑक्टोबर २०२६ |विदा संकेतस्थळ दुवा= |विदा दिनांक=}}</ref> ३० जुलै १९७३ रोजी, अटकेनंतर तब्बल दीड महिन्यानी उत्तमराव आणि इतर तिघांना जमीन मिळाला. परंतु हत्यासत्र मात्र चालू होते. विधानसभेत झालेल्या चर्चे नंतर तत्कालीन गृहमंत्री [[शरद पवार]] यांनी मुंबईहून गुप्तचर आणि इतर वरिष्ठ अधिकारी मानवतला पाठवले.<ref name=bbc1 /> पुढे डिसेंबरच्या पहिल्या आठवड्यात कोंडिबा रिळे नावाच्या इसमाचा खून झाला होता. मुंबईचे पोलीस उपायुक्त रमाकांत कुलकर्णी, गुन्हे अन्वेक्षण विभागाचे पोलीस अधीक्षक एन एम वाघमारे आणि क्राइम ब्रँचचे विनायक वाकटकर यांना या हत्याकांडाच्या तपासाची जबाबदारी देण्यात आली. समिंदरी काळे हिच्या चौकशीतून कोंडिबा रिळेच्या हत्येचा उलगडा झाला.<ref name=bbc1 /> ४ जानेवारी १९७४ रोजी पस्तिशीची महिला हरिबाई ज्ञानोबा बोरवणे, नऊ वर्षांची तिची मुलगी आणि कडेवरील एक वर्षांची लेक यांचा खून झाला. हरिबाई आपल्या नवऱ्याला शिधा द्यायला शेताकडे गेली होती. या तिघांची अमानूष हत्या होताना उमाजी पितळे नावाच्या व्यक्तीने पाहिले. हा एकमेव प्रत्यक्षदर्शी साक्षीदार होता. दोन दिवसांनी ६० वर्षांच्या गणपत साळवे नावाच्या मांत्रिकाला बारामतीहून अटक करण्यात आली. साळवेने या हत्याकांडाचा कबुलीजबाब दिला.<ref name=bbc1 /> === हेतू आणि पुढील कथा === गणपत साळवे या मांत्रिकाने आपल्या जबाबात सांगितले की उत्तमराव बारहाते आणि रुक्मिणी यांनी त्याला गुप्तधन तसेच रुक्मिणीची अपत्य प्राप्तीची इच्छा यावर उपाय विचारला. रुक्मिणीला उत्तमराव ने वेगळा वाडा बांधला होता, तेथील पिंपळाच्या झाडावरील मुंजा प्रसन्न करण्यासाठी कुमारिकेच्या गुप्तांगाचे रक्त लागेल असे साळवेने सांगितले. सोपान आणि शंकर या बारहतेच्या नोकरांनी हत्या करून रक्त आणून देण्याची जबाबदारी घेतली. साळवेच्या जबाबा नुसार या रक्ताने रुक्मिणी आणि उत्तमराव यांनी पूजा देखील केली. या प्रकरणी गणपत साळवे आणि शंकर काटे हे माफीचे साक्षीदार ठरले.<ref name=bbc1 /> == न्यायालयीन प्रक्रिया आणि निकाल == === जिल्हा सत्र न्यायालय === २० नोव्हेंबर १९७५ रोजी परभणीच्या जिल्हा सत्र न्यायालयाने या खटल्यावर आपला निकाल दिला. एकूण १८ आरोपींपैकी एकाचा खटला सुरू होण्यापूर्वीच कैदेत मृत्यू झाला होता. रुक्मिणी आणि उत्तमराव यांच्या आदेशावरून हे हत्याकांड करण्यात आले म्हणून त्यांना फाशीची शिक्षा सुनावण्यात आली. या प्रकरणातील नोकर आणि मारेकरी असलेल्या सोपान थोटे याला देखील फाशीची शिक्षा घोषित केली गेली. दगडूसह इतर चार साथीदारांना जन्मठेप झाली. तर समिंदरी (जिला रुक्मिणीची बहीण मानले जाते) आणि या कटात सहकार्य करणारे इतर दहा आरोपी सबळ पुराव्याअभावी दोषमुक्त करण्यात आले. === उच्च न्यायालय === या शिक्षेविरुद्ध उत्तमराव बारहाते आणि रुक्मिणी यांनी ॲड बी.जी. कोळसे पाटील मार्फत उच्च न्यायालयात अपील दाखल केले. या प्रकरणात उच्च न्यायालयाने बारहाते आणि रुक्मिणी यांच्याविरुद्धचा परिस्थितीजन्य पुरावा अमान्य केला. गुन्ह्यात प्रत्यक्ष सहभाग नसणे आणि ठोस साक्षीचा अभाव या कारणाने त्यांना सबळपुराव्याअभावी निर्दोष मुक्त केले. उच्च न्यायालयाने सत्र न्यायालयाच्या शिक्षेत काही बदल करत दगडू काळे, देव्या चव्हाण, सुकल्या चिंत्या आणि वामन अण्णा या चौघांना जन्मठेपेऐवजी मरेपर्यंत फाशीची शिक्षा घोषित केली. याच सोबत सोपान थेटेची फाशीची शिक्षा मात्र कायम ठेवण्यात आली. === सर्वोच्च न्यायालय === निकालाविरोधात सर्वोच्च न्यायालयात राज्य सरकार अपिलात गेले. तेथे देखील सर्वोच्च न्यायालयानेही उच्च न्यायालयाचा निर्णय कायम ठेवला. यामुळे उत्तमराव बारहाते आणि रुक्मिणी कायम निर्दोष ठरले. मात्र संशयाचा फायदा देत वामन अण्णाची फाशी रद्द केली गेली आणि त्याला मुक्त केले गेले. इतर चौघांची फाशीची शिक्षा मात्र कायम ठेवण्यात आली. == पुढील काळ == १८ मार्च १९७६ रोजी ला उत्तमराव आणि रुक्मिणी निर्दोष सुटले आणि त्याच दिवशी रुक्मिणीला मुलगी झाली, जिचे नाव कीर्ती ठेवण्यात आले. २६ ऑगस्ट १९८९ रोजी (जवळपास पंधरा वर्षांनी) पत्रकार शरद देऊळगावकर यांनी उत्तमराव बारहाते यांची एक मुलाखत घेतली. तेव्हा उत्तमराव म्हणाले,"मी निर्दोष आहे हे पटवून देण्यासाठी मला चाडेचार लाख रुपये खर्च करावे लागले. पैसा नसता तर मीसुद्धा फासावर गेलो असतो." पुढे वयाच्या ९२व्या वर्षी, २०११ साली उत्तमराव बारहाते मरण पावले. == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:परभणी जिल्हा]] nu8zas9hn50wdtyeez61epp2y8kvmu8 2723147 2723146 2026-10-19T12:35:38Z संतोष गोरे 135680 2723147 wikitext text/x-wiki {{निर्माणाधीन}} '''मानवत हत्याकांड''' हे महाराष्ट्रातील [[परभणी जिल्हा|परभणी जिल्ह्यातील]] [[पाथरी तालुका|पाथरी तालुक्यात]] असलेल्या तत्कालीन [[मानवत (परभणी)|मानवत]] या गावात १४ नोव्हेंबर १९७२ ते ४ जानेवारी १९७४ (सुमारे १४ महिने) या काळात झालेले हत्याकांड आहे. यात एकामागून एक तब्बल १२ क्रूर साखळी खून करण्यात आले होते. यामागील मुख्य हेतू गुप्तधन आणि अपत्य प्राप्ती असल्याचे मानले जाते. हेतू प्राप्तीसाठी सात कुमारिका अर्थात दहा वर्षाखालील मुलींची हत्या करून त्यांचे विशिष्ट अवयवातील रक्त वापरण्यात आले. पोलिस आणि सर्वसामान्य नागरिकांना भ्रमित करण्यासाठी चार महिला आणि एक पुरुष यांच्या देखील हत्या करण्यात आल्या.<ref name="पुढारी १">{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=https://pudhari.news/amp/story/features/bahar/what-is-human-genocide |title=काय होते मानवत हत्याकांड? |लेखक= |दिनांक= |संकेतस्थळ= |प्रकाशक= |भाषा= |अ‍ॅक्सेसदिनांक= |विदा संकेतस्थळ दुवा= |विदा दिनांक=}}</ref> हे प्रकरण इतके गूढ, गंभीर आणि क्रूर होते की, संध्याकाळी संपूर्ण शहर सामसुम होत असे. तेथील रहिवाशांचे नातेवाईक देखील या गावात जाण्यास टाळत असत. गावातून जाणाऱ्या बसमधील प्रवासी बसच्या खिडक्या बंद करत असत. गावापासून दूर असलेले मानवत रोड रेल्वे स्टेशन आले की गाडीतील प्रवासी गाडीच्या खिडक्या बंद करून बाहेर शहराच्या दिशेने पाहत असत. तत्कालीन विधानसभेत या हत्याकांडावर चर्चेच्या फैरी झडत असत.<ref name="पुढारी १" /> == बळी पडलेल्या व्यक्ती == गयाबाई गच्छवे, शकीला अल्लाउद्दीन, सुगंधा मांग, नसीमा सय्यद, कलावती बोंबले, पार्वती बारहाते, आरिफाबी, हालिमा, हरीबाई बोरवणे, कमल बोरवणे, तारामती बोरवणे आणि कोडिंबा रिळे हे या हत्याकांडात बळी दिल्या गेले/मारल्या गेले. == आरोपी == या प्रकरणी पोलिसांनी कोर्टात दाखल केलेल्या दोषारोपपत्रात १८ आरोपी या गुन्ह्यात सहभागी असल्याचे नोंदवले: # आरोपी क्र. १ - रुक्मिणी भागोजी काळे, उत्तम बारहाते यांनी ठेवलेली बाई. # आरोपी क्र. २ - माजी नगराध्यक्ष उत्तमराव जिवाजी बाराहाते # आरोपी क्र. ३ - सोपान रामभाऊ साळवे, उत्तमराव बारहाते यांचा नोकर # आरोपी क्र. ४ - विठ्ठल # आरोपी क्र. ५ - लक्ष्मण # आरोपी क्र. ६ - देवराव # आरोपी क्र. ७ - बाळू # आरोपी क्र. ८ - साहेबराव # आरोपी क्र. ९ - दगडू भागोजी काळे (हरिबाई, ताराती आणि बाळ कमल यांची हत्या) सहभागावरून फाशीची शिक्षा # आरोपी क्र. १० - देव्या / देविदास, हत्या प्रकरणातील प्रत्यक्ष मारेकरी, फाशीची शिक्षा # आरोपी क्र. ११ - सुकल्या, हत्या प्रकरणातील प्रत्यक्ष मारेकरी, फाशीची शिक्षा # आरोपी क्र. १२ - वामन, याला सुरुवातीला सत्र न्यायालयाने शिक्षा दिली होती, परंतु सर्वोच्च न्यायालयाने अंतिम निकालपत्रात पुराव्याअभावी त्याची मुक्तता केली # आरोपी क्र. १३ - मारुती # आरोपी क्र. १४ - ज्ञानोबा # आरोपी क्र. १५ - तुकाराम # आरोपी क्र. १६ - कोंडिबा # आरोपी क्र. १७ - गणपत भागोजी साळवे गुप्तधन आणि नरबळी देण्याचा सल्ला देणारा मुख्य मांत्रिक # आरोपी क्र. १८ - शंकर ग्यानोबा काटे, उत्तमराव बारहाते यांचा नोकर == मुख्य प्रकरण == १४ नोव्हेंबर १९७२ रोजी १० वर्षांची गयाबाई सखाराम गच्छवे गोवऱ्या गोळा करायला घराबाहेर पडली आणि तीन दिवसांनी तिचा मृतदेह उत्तमराव बारहाते यांच्या शेताजवळ आढळून आला. पंधरा दिवसांनी ९ वर्षांची शकीला अल्लाउद्दीन गायब झाली आणि तिचा मृतदेह तीन किलोमीटर दूरवर सापडला. फेब्रुवारी १९७३ मध्ये सुगंधा सुंदऱ्या मांग ही पारधी वाड्याजवळ राहणारी महिला मृतावस्थेत सापडली. बांबूच्या वनातून बांबू आणायला गेलेल्या सुगंधाची हत्या तिच्याच कोयत्याने केली गेली. एप्रिल महिन्यात १० वर्षांची नसीमा सय्यद करीम ही शीर नसलेल्या अवस्थेत सापडली. १८ जून १९७३ रोजी उत्तमराव बारहाते, रुक्मिणी भागोजी काळे, भागोजी काळे, दगडू भागोजी काळे या चार जणांना पोलिसांनी अटक केली. हे आरोपी अटकेत असताना ३२ वर्षांच्या कलावती बोंबले यामहिलेचा खून झाला. हा पाचवा खून होता. पुढे सहावा खून १० वर्षांच्या मुलीचा झाला.<ref name=bbc1>{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=https://www.bbc.com/marathi/articles/cjrlp1vgpyno |title=मानवत हत्याकांड : गुप्तधनाचा शोध, 11 जणींची निर्घृण हत्या; तरीही फाशीपासून बचावलेले आरोपी |लेखक= |दिनांक= |संकेतस्थळ= बीबीसी मराठी |प्रकाशक= |भाषा= |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१९ ऑक्टोबर २०२६ |विदा संकेतस्थळ दुवा= |विदा दिनांक=}}</ref> ३० जुलै १९७३ रोजी, अटकेनंतर तब्बल दीड महिन्यानी उत्तमराव आणि इतर तिघांना जमीन मिळाला. परंतु हत्यासत्र मात्र चालू होते. विधानसभेत झालेल्या चर्चे नंतर तत्कालीन गृहमंत्री [[शरद पवार]] यांनी मुंबईहून गुप्तचर आणि इतर वरिष्ठ अधिकारी मानवतला पाठवले.<ref name=bbc1 /> पुढे डिसेंबरच्या पहिल्या आठवड्यात कोंडिबा रिळे नावाच्या इसमाचा खून झाला होता. मुंबईचे पोलीस उपायुक्त रमाकांत कुलकर्णी, गुन्हे अन्वेक्षण विभागाचे पोलीस अधीक्षक एन एम वाघमारे आणि क्राइम ब्रँचचे विनायक वाकटकर यांना या हत्याकांडाच्या तपासाची जबाबदारी देण्यात आली. समिंदरी काळे हिच्या चौकशीतून कोंडिबा रिळेच्या हत्येचा उलगडा झाला.<ref name=bbc1 /> ४ जानेवारी १९७४ रोजी पस्तिशीची महिला हरिबाई ज्ञानोबा बोरवणे, नऊ वर्षांची तिची मुलगी आणि कडेवरील एक वर्षांची लेक यांचा खून झाला. हरिबाई आपल्या नवऱ्याला शिधा द्यायला शेताकडे गेली होती. या तिघांची अमानूष हत्या होताना उमाजी पितळे नावाच्या व्यक्तीने पाहिले. हा एकमेव प्रत्यक्षदर्शी साक्षीदार होता. दोन दिवसांनी ६० वर्षांच्या गणपत साळवे नावाच्या मांत्रिकाला बारामतीहून अटक करण्यात आली. साळवेने या हत्याकांडाचा कबुलीजबाब दिला.<ref name=bbc1 /> === हेतू आणि पुढील कथा === गणपत साळवे या मांत्रिकाने आपल्या जबाबात सांगितले की उत्तमराव बारहाते आणि रुक्मिणी यांनी त्याला गुप्तधन तसेच रुक्मिणीची अपत्य प्राप्तीची इच्छा यावर उपाय विचारला. रुक्मिणीला उत्तमराव ने वेगळा वाडा बांधला होता, तेथील पिंपळाच्या झाडावरील मुंजा प्रसन्न करण्यासाठी कुमारिकेच्या गुप्तांगाचे रक्त लागेल असे साळवेने सांगितले. सोपान आणि शंकर या बारहतेच्या नोकरांनी हत्या करून रक्त आणून देण्याची जबाबदारी घेतली. साळवेच्या जबाबा नुसार या रक्ताने रुक्मिणी आणि उत्तमराव यांनी पूजा देखील केली. या प्रकरणी गणपत साळवे आणि शंकर काटे हे माफीचे साक्षीदार ठरले.<ref name=bbc1 /> == न्यायालयीन प्रक्रिया आणि निकाल == === जिल्हा सत्र न्यायालय === २० नोव्हेंबर १९७५ रोजी परभणीच्या जिल्हा सत्र न्यायालयाने या खटल्यावर आपला निकाल दिला. एकूण १८ आरोपींपैकी एकाचा खटला सुरू होण्यापूर्वीच कैदेत मृत्यू झाला होता. रुक्मिणी आणि उत्तमराव यांच्या आदेशावरून हे हत्याकांड करण्यात आले म्हणून त्यांना फाशीची शिक्षा सुनावण्यात आली. या प्रकरणातील नोकर आणि मारेकरी असलेल्या सोपान थोटे याला देखील फाशीची शिक्षा घोषित केली गेली. दगडूसह इतर चार साथीदारांना जन्मठेप झाली. तर समिंदरी (जिला रुक्मिणीची बहीण मानले जाते) आणि या कटात सहकार्य करणारे इतर दहा आरोपी सबळ पुराव्याअभावी दोषमुक्त करण्यात आले.<ref name=bbc1 /> === उच्च न्यायालय === या शिक्षेविरुद्ध उत्तमराव बारहाते आणि रुक्मिणी यांनी ॲड बी.जी. कोळसे पाटील मार्फत उच्च न्यायालयात अपील दाखल केले. या प्रकरणात उच्च न्यायालयाने बारहाते आणि रुक्मिणी यांच्याविरुद्धचा परिस्थितीजन्य पुरावा अमान्य केला. गुन्ह्यात प्रत्यक्ष सहभाग नसणे आणि ठोस साक्षीचा अभाव या कारणाने त्यांना सबळपुराव्याअभावी निर्दोष मुक्त केले.<ref name=bbc1 /> उच्च न्यायालयाने सत्र न्यायालयाच्या शिक्षेत काही बदल करत दगडू काळे, देव्या चव्हाण, सुकल्या चिंत्या आणि वामन अण्णा या चौघांना जन्मठेपेऐवजी मरेपर्यंत फाशीची शिक्षा घोषित केली. याच सोबत सोपान थेटेची फाशीची शिक्षा मात्र कायम ठेवण्यात आली.<ref name=bbc1 /> === सर्वोच्च न्यायालय === निकालाविरोधात सर्वोच्च न्यायालयात राज्य सरकार अपिलात गेले. तेथे देखील सर्वोच्च न्यायालयानेही उच्च न्यायालयाचा निर्णय कायम ठेवला. यामुळे उत्तमराव बारहाते आणि रुक्मिणी कायम निर्दोष ठरले. मात्र संशयाचा फायदा देत वामन अण्णाची फाशी रद्द केली गेली आणि त्याला मुक्त केले गेले. इतर चौघांची फाशीची शिक्षा मात्र कायम ठेवण्यात आली.<ref name=bbc1 /> == पुढील काळ == १८ मार्च १९७६ रोजी ला उत्तमराव आणि रुक्मिणी निर्दोष सुटले आणि त्याच दिवशी रुक्मिणीला मुलगी झाली, जिचे नाव कीर्ती ठेवण्यात आले. २६ ऑगस्ट १९८९ रोजी (जवळपास पंधरा वर्षांनी) पत्रकार शरद देऊळगावकर यांनी उत्तमराव बारहाते यांची एक मुलाखत घेतली. तेव्हा उत्तमराव म्हणाले,"मी निर्दोष आहे हे पटवून देण्यासाठी मला चाडेचार लाख रुपये खर्च करावे लागले. पैसा नसता तर मीसुद्धा फासावर गेलो असतो." पुढे वयाच्या ९२व्या वर्षी, २०११ साली उत्तमराव बारहाते मरण पावले. == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:परभणी जिल्हा]] heqg3q2leq77tw4obb3vx7xxkchjevk 2723148 2723147 2026-10-19T12:35:51Z संतोष गोरे 135680 2723148 wikitext text/x-wiki {{निर्माणाधीन}} '''मानवत हत्याकांड''' हे महाराष्ट्रातील [[परभणी जिल्हा|परभणी जिल्ह्यातील]] [[पाथरी तालुका|पाथरी तालुक्यात]] असलेल्या तत्कालीन [[मानवत (परभणी)|मानवत]] या गावात १४ नोव्हेंबर १९७२ ते ४ जानेवारी १९७४ (सुमारे १४ महिने) या काळात झालेले हत्याकांड आहे. यात एकामागून एक तब्बल १२ क्रूर साखळी खून करण्यात आले होते. यामागील मुख्य हेतू गुप्तधन आणि अपत्य प्राप्ती असल्याचे मानले जाते. हेतू प्राप्तीसाठी सात कुमारिका अर्थात दहा वर्षाखालील मुलींची हत्या करून त्यांचे विशिष्ट अवयवातील रक्त वापरण्यात आले. पोलिस आणि सर्वसामान्य नागरिकांना भ्रमित करण्यासाठी चार महिला आणि एक पुरुष यांच्या देखील हत्या करण्यात आल्या.<ref name="पुढारी १">{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=https://pudhari.news/amp/story/features/bahar/what-is-human-genocide |title=काय होते मानवत हत्याकांड? |लेखक= |दिनांक= |संकेतस्थळ= |प्रकाशक= |भाषा= |अ‍ॅक्सेसदिनांक= |विदा संकेतस्थळ दुवा= |विदा दिनांक=}}</ref> हे प्रकरण इतके गूढ, गंभीर आणि क्रूर होते की, संध्याकाळी संपूर्ण शहर सामसुम होत असे. तेथील रहिवाशांचे नातेवाईक देखील या गावात जाण्यास टाळत असत. गावातून जाणाऱ्या बसमधील प्रवासी बसच्या खिडक्या बंद करत असत. गावापासून दूर असलेले मानवत रोड रेल्वे स्टेशन आले की गाडीतील प्रवासी गाडीच्या खिडक्या बंद करून बाहेर शहराच्या दिशेने पाहत असत. तत्कालीन विधानसभेत या हत्याकांडावर चर्चेच्या फैरी झडत असत.<ref name="पुढारी १" /> == बळी पडलेल्या व्यक्ती == गयाबाई गच्छवे, शकीला अल्लाउद्दीन, सुगंधा मांग, नसीमा सय्यद, कलावती बोंबले, पार्वती बारहाते, आरिफाबी, हालिमा, हरीबाई बोरवणे, कमल बोरवणे, तारामती बोरवणे आणि कोडिंबा रिळे हे या हत्याकांडात बळी दिल्या गेले/मारल्या गेले. == आरोपी == या प्रकरणी पोलिसांनी कोर्टात दाखल केलेल्या दोषारोपपत्रात १८ आरोपी या गुन्ह्यात सहभागी असल्याचे नोंदवले: # आरोपी क्र. १ - रुक्मिणी भागोजी काळे, उत्तम बारहाते यांनी ठेवलेली बाई. # आरोपी क्र. २ - माजी नगराध्यक्ष उत्तमराव जिवाजी बाराहाते # आरोपी क्र. ३ - सोपान रामभाऊ साळवे, उत्तमराव बारहाते यांचा नोकर # आरोपी क्र. ४ - विठ्ठल # आरोपी क्र. ५ - लक्ष्मण # आरोपी क्र. ६ - देवराव # आरोपी क्र. ७ - बाळू # आरोपी क्र. ८ - साहेबराव # आरोपी क्र. ९ - दगडू भागोजी काळे (हरिबाई, ताराती आणि बाळ कमल यांची हत्या) सहभागावरून फाशीची शिक्षा # आरोपी क्र. १० - देव्या / देविदास, हत्या प्रकरणातील प्रत्यक्ष मारेकरी, फाशीची शिक्षा # आरोपी क्र. ११ - सुकल्या, हत्या प्रकरणातील प्रत्यक्ष मारेकरी, फाशीची शिक्षा # आरोपी क्र. १२ - वामन, याला सुरुवातीला सत्र न्यायालयाने शिक्षा दिली होती, परंतु सर्वोच्च न्यायालयाने अंतिम निकालपत्रात पुराव्याअभावी त्याची मुक्तता केली # आरोपी क्र. १३ - मारुती # आरोपी क्र. १४ - ज्ञानोबा # आरोपी क्र. १५ - तुकाराम # आरोपी क्र. १६ - कोंडिबा # आरोपी क्र. १७ - गणपत भागोजी साळवे गुप्तधन आणि नरबळी देण्याचा सल्ला देणारा मुख्य मांत्रिक # आरोपी क्र. १८ - शंकर ग्यानोबा काटे, उत्तमराव बारहाते यांचा नोकर == मुख्य प्रकरण == १४ नोव्हेंबर १९७२ रोजी १० वर्षांची गयाबाई सखाराम गच्छवे गोवऱ्या गोळा करायला घराबाहेर पडली आणि तीन दिवसांनी तिचा मृतदेह उत्तमराव बारहाते यांच्या शेताजवळ आढळून आला. पंधरा दिवसांनी ९ वर्षांची शकीला अल्लाउद्दीन गायब झाली आणि तिचा मृतदेह तीन किलोमीटर दूरवर सापडला. फेब्रुवारी १९७३ मध्ये सुगंधा सुंदऱ्या मांग ही पारधी वाड्याजवळ राहणारी महिला मृतावस्थेत सापडली. बांबूच्या वनातून बांबू आणायला गेलेल्या सुगंधाची हत्या तिच्याच कोयत्याने केली गेली. एप्रिल महिन्यात १० वर्षांची नसीमा सय्यद करीम ही शीर नसलेल्या अवस्थेत सापडली. १८ जून १९७३ रोजी उत्तमराव बारहाते, रुक्मिणी भागोजी काळे, भागोजी काळे, दगडू भागोजी काळे या चार जणांना पोलिसांनी अटक केली. हे आरोपी अटकेत असताना ३२ वर्षांच्या कलावती बोंबले यामहिलेचा खून झाला. हा पाचवा खून होता. पुढे सहावा खून १० वर्षांच्या मुलीचा झाला.<ref name=bbc1>{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=https://www.bbc.com/marathi/articles/cjrlp1vgpyno |title=मानवत हत्याकांड : गुप्तधनाचा शोध, 11 जणींची निर्घृण हत्या; तरीही फाशीपासून बचावलेले आरोपी |लेखक= |दिनांक= |संकेतस्थळ= बीबीसी मराठी |प्रकाशक= |भाषा= |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१९ ऑक्टोबर २०२६ |विदा संकेतस्थळ दुवा= |विदा दिनांक=}}</ref> ३० जुलै १९७३ रोजी, अटकेनंतर तब्बल दीड महिन्यानी उत्तमराव आणि इतर तिघांना जमीन मिळाला. परंतु हत्यासत्र मात्र चालू होते. विधानसभेत झालेल्या चर्चे नंतर तत्कालीन गृहमंत्री [[शरद पवार]] यांनी मुंबईहून गुप्तचर आणि इतर वरिष्ठ अधिकारी मानवतला पाठवले.<ref name=bbc1 /> पुढे डिसेंबरच्या पहिल्या आठवड्यात कोंडिबा रिळे नावाच्या इसमाचा खून झाला होता. मुंबईचे पोलीस उपायुक्त रमाकांत कुलकर्णी, गुन्हे अन्वेक्षण विभागाचे पोलीस अधीक्षक एन एम वाघमारे आणि क्राइम ब्रँचचे विनायक वाकटकर यांना या हत्याकांडाच्या तपासाची जबाबदारी देण्यात आली. समिंदरी काळे हिच्या चौकशीतून कोंडिबा रिळेच्या हत्येचा उलगडा झाला.<ref name=bbc1 /> ४ जानेवारी १९७४ रोजी पस्तिशीची महिला हरिबाई ज्ञानोबा बोरवणे, नऊ वर्षांची तिची मुलगी आणि कडेवरील एक वर्षांची लेक यांचा खून झाला. हरिबाई आपल्या नवऱ्याला शिधा द्यायला शेताकडे गेली होती. या तिघांची अमानूष हत्या होताना उमाजी पितळे नावाच्या व्यक्तीने पाहिले. हा एकमेव प्रत्यक्षदर्शी साक्षीदार होता. दोन दिवसांनी ६० वर्षांच्या गणपत साळवे नावाच्या मांत्रिकाला बारामतीहून अटक करण्यात आली. साळवेने या हत्याकांडाचा कबुलीजबाब दिला.<ref name=bbc1 /> === हेतू आणि पुढील कथा === गणपत साळवे या मांत्रिकाने आपल्या जबाबात सांगितले की उत्तमराव बारहाते आणि रुक्मिणी यांनी त्याला गुप्तधन तसेच रुक्मिणीची अपत्य प्राप्तीची इच्छा यावर उपाय विचारला. रुक्मिणीला उत्तमराव ने वेगळा वाडा बांधला होता, तेथील पिंपळाच्या झाडावरील मुंजा प्रसन्न करण्यासाठी कुमारिकेच्या गुप्तांगाचे रक्त लागेल असे साळवेने सांगितले. सोपान आणि शंकर या बारहतेच्या नोकरांनी हत्या करून रक्त आणून देण्याची जबाबदारी घेतली. साळवेच्या जबाबा नुसार या रक्ताने रुक्मिणी आणि उत्तमराव यांनी पूजा देखील केली. या प्रकरणी गणपत साळवे आणि शंकर काटे हे माफीचे साक्षीदार ठरले.<ref name=bbc1 /> == न्यायालयीन प्रक्रिया आणि निकाल == === जिल्हा सत्र न्यायालय === २० नोव्हेंबर १९७५ रोजी परभणीच्या जिल्हा सत्र न्यायालयाने या खटल्यावर आपला निकाल दिला. एकूण १८ आरोपींपैकी एकाचा खटला सुरू होण्यापूर्वीच कैदेत मृत्यू झाला होता. रुक्मिणी आणि उत्तमराव यांच्या आदेशावरून हे हत्याकांड करण्यात आले म्हणून त्यांना फाशीची शिक्षा सुनावण्यात आली. या प्रकरणातील नोकर आणि मारेकरी असलेल्या सोपान थोटे याला देखील फाशीची शिक्षा घोषित केली गेली. दगडूसह इतर चार साथीदारांना जन्मठेप झाली. तर समिंदरी (जिला रुक्मिणीची बहीण मानले जाते) आणि या कटात सहकार्य करणारे इतर दहा आरोपी सबळ पुराव्याअभावी दोषमुक्त करण्यात आले.<ref name=bbc1 /> === उच्च न्यायालय === या शिक्षेविरुद्ध उत्तमराव बारहाते आणि रुक्मिणी यांनी ॲड बी.जी. कोळसे पाटील मार्फत उच्च न्यायालयात अपील दाखल केले. या प्रकरणात उच्च न्यायालयाने बारहाते आणि रुक्मिणी यांच्याविरुद्धचा परिस्थितीजन्य पुरावा अमान्य केला. गुन्ह्यात प्रत्यक्ष सहभाग नसणे आणि ठोस साक्षीचा अभाव या कारणाने त्यांना सबळपुराव्याअभावी निर्दोष मुक्त केले.<ref name=bbc1 /> उच्च न्यायालयाने सत्र न्यायालयाच्या शिक्षेत काही बदल करत दगडू काळे, देव्या चव्हाण, सुकल्या चिंत्या आणि वामन अण्णा या चौघांना जन्मठेपेऐवजी मरेपर्यंत फाशीची शिक्षा घोषित केली. याच सोबत सोपान थेटेची फाशीची शिक्षा मात्र कायम ठेवण्यात आली.<ref name=bbc1 /> === सर्वोच्च न्यायालय === निकालाविरोधात सर्वोच्च न्यायालयात राज्य सरकार अपिलात गेले. तेथे देखील सर्वोच्च न्यायालयानेही उच्च न्यायालयाचा निर्णय कायम ठेवला. यामुळे उत्तमराव बारहाते आणि रुक्मिणी कायम निर्दोष ठरले. मात्र संशयाचा फायदा देत वामन अण्णाची फाशी रद्द केली गेली आणि त्याला मुक्त केले गेले. इतर चौघांची फाशीची शिक्षा मात्र कायम ठेवण्यात आली.<ref name=bbc1 /> == पुढील काळ == १८ मार्च १९७६ रोजी ला उत्तमराव आणि रुक्मिणी निर्दोष सुटले आणि त्याच दिवशी रुक्मिणीला मुलगी झाली, जिचे नाव कीर्ती ठेवण्यात आले. २६ ऑगस्ट १९८९ रोजी (जवळपास पंधरा वर्षांनी) पत्रकार शरद देऊळगावकर यांनी उत्तमराव बारहाते यांची एक मुलाखत घेतली. तेव्हा उत्तमराव म्हणाले,"मी निर्दोष आहे हे पटवून देण्यासाठी मला चाडेचार लाख रुपये खर्च करावे लागले. पैसा नसता तर मीसुद्धा फासावर गेलो असतो."<ref name=bbc1 /> पुढे वयाच्या ९२व्या वर्षी, २०११ साली उत्तमराव बारहाते मरण पावले.<ref name=bbc1 /> == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:परभणी जिल्हा]] 06g4zuw8f2e35m7p86b2tximq6dplst 2723152 2723148 2026-10-19T13:00:03Z संतोष गोरे 135680 2723152 wikitext text/x-wiki {{निर्माणाधीन}} '''मानवत हत्याकांड''' हे महाराष्ट्रातील [[परभणी जिल्हा|परभणी जिल्ह्यातील]] [[पाथरी तालुका|पाथरी तालुक्यात]] असलेल्या तत्कालीन [[मानवत (परभणी)|मानवत]] या गावात १४ नोव्हेंबर १९७२ ते ४ जानेवारी १९७४ (सुमारे १४ महिने) या काळात झालेले हत्याकांड आहे. यात एकामागून एक तब्बल १२ क्रूर साखळी खून करण्यात आले होते. यामागील मुख्य हेतू गुप्तधन आणि अपत्य प्राप्ती असल्याचे मानले जाते. हेतू प्राप्तीसाठी सात कुमारिका अर्थात दहा वर्षाखालील मुलींची हत्या करून त्यांचे विशिष्ट अवयवातील रक्त वापरण्यात आले. पोलिस आणि सर्वसामान्य नागरिकांना भ्रमित करण्यासाठी चार महिला आणि एक पुरुष यांच्या देखील हत्या करण्यात आल्या.<ref name="पुढारी १">{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=https://pudhari.news/amp/story/features/bahar/what-is-human-genocide |title=काय होते मानवत हत्याकांड? |लेखक= |दिनांक= |संकेतस्थळ= |प्रकाशक= |भाषा= |अ‍ॅक्सेसदिनांक= |विदा संकेतस्थळ दुवा= |विदा दिनांक=}}</ref> हे प्रकरण इतके गूढ, गंभीर आणि क्रूर होते की, संध्याकाळी संपूर्ण शहर सामसुम होत असे. तेथील रहिवाशांचे नातेवाईक देखील या गावात जाण्यास टाळत असत. गावातून जाणाऱ्या बसमधील प्रवासी बसच्या खिडक्या बंद करत असत. गावापासून दूर असलेले मानवत रोड रेल्वे स्टेशन आले की गाडीतील प्रवासी गाडीच्या खिडक्या बंद करून बाहेर शहराच्या दिशेने पाहत असत. तत्कालीन विधानसभेत या हत्याकांडावर चर्चेच्या फैरी झडत असत.<ref name="पुढारी १" /> == बळी पडलेल्या व्यक्ती == गयाबाई गच्छवे, शकीला अल्लाउद्दीन, सुगंधा मांग, नसीमा सय्यद, कलावती बोंबले, पार्वती बारहाते, आरिफाबी, हालिमा, हरीबाई बोरवणे, कमल बोरवणे, तारामती बोरवणे आणि कोडिंबा रिळे हे या हत्याकांडात बळी दिल्या गेले/मारल्या गेले.<ref name="पुढारी १" /><ref name=bbc1 /> == आरोपी == या प्रकरणी पोलिसांनी कोर्टात दाखल केलेल्या दोषारोपपत्रात १८ आरोपी या गुन्ह्यात सहभागी असल्याचे नोंदवले: # आरोपी क्र. १ - रुक्मिणी भागोजी काळे, उत्तम बारहाते यांनी ठेवलेली बाई. # आरोपी क्र. २ - माजी नगराध्यक्ष उत्तमराव जिवाजी बाराहाते # आरोपी क्र. ३ - सोपान रामभाऊ साळवे, उत्तमराव बारहाते यांचा नोकर # आरोपी क्र. ४ - विठ्ठल # आरोपी क्र. ५ - लक्ष्मण # आरोपी क्र. ६ - देवराव # आरोपी क्र. ७ - बाळू # आरोपी क्र. ८ - साहेबराव # आरोपी क्र. ९ - दगडू भागोजी काळे (हरिबाई, ताराती आणि बाळ कमल यांची हत्या) सहभागावरून फाशीची शिक्षा # आरोपी क्र. १० - देव्या / देविदास, हत्या प्रकरणातील प्रत्यक्ष मारेकरी, फाशीची शिक्षा # आरोपी क्र. ११ - सुकल्या, हत्या प्रकरणातील प्रत्यक्ष मारेकरी, फाशीची शिक्षा # आरोपी क्र. १२ - वामन, याला सुरुवातीला सत्र न्यायालयाने शिक्षा दिली होती, परंतु सर्वोच्च न्यायालयाने अंतिम निकालपत्रात पुराव्याअभावी त्याची मुक्तता केली # आरोपी क्र. १३ - मारुती # आरोपी क्र. १४ - ज्ञानोबा # आरोपी क्र. १५ - तुकाराम # आरोपी क्र. १६ - कोंडिबा # आरोपी क्र. १७ - गणपत भागोजी साळवे गुप्तधन आणि नरबळी देण्याचा सल्ला देणारा मुख्य मांत्रिक # आरोपी क्र. १८ - शंकर ग्यानोबा काटे, उत्तमराव बारहाते यांचा नोकर == मुख्य प्रकरण == १४ नोव्हेंबर १९७२ रोजी १० वर्षांची गयाबाई सखाराम गच्छवे गोवऱ्या गोळा करायला घराबाहेर पडली आणि तीन दिवसांनी तिचा मृतदेह उत्तमराव बारहाते यांच्या शेताजवळ आढळून आला. पंधरा दिवसांनी ९ वर्षांची शकीला अल्लाउद्दीन गायब झाली आणि तिचा मृतदेह तीन किलोमीटर दूरवर सापडला. फेब्रुवारी १९७३ मध्ये सुगंधा सुंदऱ्या मांग ही पारधी वाड्याजवळ राहणारी महिला मृतावस्थेत सापडली. बांबूच्या वनातून बांबू आणायला गेलेल्या सुगंधाची हत्या तिच्याच कोयत्याने केली गेली. एप्रिल महिन्यात १० वर्षांची नसीमा सय्यद करीम ही शीर नसलेल्या अवस्थेत सापडली. १८ जून १९७३ रोजी उत्तमराव बारहाते, रुक्मिणी भागोजी काळे, भागोजी काळे, दगडू भागोजी काळे या चार जणांना पोलिसांनी अटक केली. हे आरोपी अटकेत असताना ३२ वर्षांच्या कलावती बोंबले यामहिलेचा खून झाला. हा पाचवा खून होता. पुढे सहावा खून १० वर्षांच्या मुलीचा झाला.<ref name=bbc1>{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=https://www.bbc.com/marathi/articles/cjrlp1vgpyno |title=मानवत हत्याकांड : गुप्तधनाचा शोध, 11 जणींची निर्घृण हत्या; तरीही फाशीपासून बचावलेले आरोपी |लेखक= |दिनांक= |संकेतस्थळ= बीबीसी मराठी |प्रकाशक= |भाषा= |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१९ ऑक्टोबर २०२६ |विदा संकेतस्थळ दुवा= |विदा दिनांक=}}</ref> ३० जुलै १९७३ रोजी, अटकेनंतर तब्बल दीड महिन्यानी उत्तमराव आणि इतर तिघांना जमीन मिळाला. परंतु हत्यासत्र मात्र चालू होते. विधानसभेत झालेल्या चर्चे नंतर तत्कालीन गृहमंत्री [[शरद पवार]] यांनी मुंबईहून गुप्तचर आणि इतर वरिष्ठ अधिकारी मानवतला पाठवले.<ref name=bbc1 /> पुढे डिसेंबरच्या पहिल्या आठवड्यात कोंडिबा रिळे नावाच्या इसमाचा खून झाला होता. मुंबईचे पोलीस उपायुक्त रमाकांत कुलकर्णी, गुन्हे अन्वेक्षण विभागाचे पोलीस अधीक्षक एन एम वाघमारे आणि क्राइम ब्रँचचे विनायक वाकटकर यांना या हत्याकांडाच्या तपासाची जबाबदारी देण्यात आली. समिंदरी काळे हिच्या चौकशीतून कोंडिबा रिळेच्या हत्येचा उलगडा झाला.<ref name=bbc1 /> ४ जानेवारी १९७४ रोजी पस्तिशीची महिला हरिबाई ज्ञानोबा बोरवणे, नऊ वर्षांची तिची मुलगी आणि कडेवरील एक वर्षांची लेक यांचा खून झाला. हरिबाई आपल्या नवऱ्याला शिधा द्यायला शेताकडे गेली होती. या तिघांची अमानूष हत्या होताना उमाजी पितळे नावाच्या व्यक्तीने पाहिले. हा एकमेव प्रत्यक्षदर्शी साक्षीदार होता. दोन दिवसांनी ६० वर्षांच्या गणपत साळवे नावाच्या मांत्रिकाला बारामतीहून अटक करण्यात आली. साळवेने या हत्याकांडाचा कबुलीजबाब दिला.<ref name=bbc1 /> === हेतू आणि पुढील कथा === गणपत साळवे या मांत्रिकाने आपल्या जबाबात सांगितले की उत्तमराव बारहाते आणि रुक्मिणी यांनी त्याला गुप्तधन तसेच रुक्मिणीची अपत्य प्राप्तीची इच्छा यावर उपाय विचारला. रुक्मिणीला उत्तमराव ने वेगळा वाडा बांधला होता, तेथील पिंपळाच्या झाडावरील मुंजा प्रसन्न करण्यासाठी कुमारिकेच्या गुप्तांगाचे रक्त लागेल असे साळवेने सांगितले. सोपान आणि शंकर या बारहतेच्या नोकरांनी हत्या करून रक्त आणून देण्याची जबाबदारी घेतली. साळवेच्या जबाबा नुसार या रक्ताने रुक्मिणी आणि उत्तमराव यांनी पूजा देखील केली. या प्रकरणी गणपत साळवे आणि शंकर काटे हे माफीचे साक्षीदार ठरले.<ref name=bbc1 /> == न्यायालयीन प्रक्रिया आणि निकाल == === जिल्हा सत्र न्यायालय === २० नोव्हेंबर १९७५ रोजी परभणीच्या जिल्हा सत्र न्यायालयाने या खटल्यावर आपला निकाल दिला. एकूण १८ आरोपींपैकी एकाचा खटला सुरू होण्यापूर्वीच कैदेत मृत्यू झाला होता. रुक्मिणी आणि उत्तमराव यांच्या आदेशावरून हे हत्याकांड करण्यात आले म्हणून त्यांना फाशीची शिक्षा सुनावण्यात आली. या प्रकरणातील नोकर आणि मारेकरी असलेल्या सोपान थोटे याला देखील फाशीची शिक्षा घोषित केली गेली. दगडूसह इतर चार साथीदारांना जन्मठेप झाली. तर समिंदरी (जिला रुक्मिणीची बहीण मानले जाते) आणि या कटात सहकार्य करणारे इतर दहा आरोपी सबळ पुराव्याअभावी दोषमुक्त करण्यात आले.<ref name=bbc1 /> === उच्च न्यायालय === या शिक्षेविरुद्ध उत्तमराव बारहाते आणि रुक्मिणी यांनी ॲड बी.जी. कोळसे पाटील मार्फत उच्च न्यायालयात अपील दाखल केले. या प्रकरणात उच्च न्यायालयाने बारहाते आणि रुक्मिणी यांच्याविरुद्धचा परिस्थितीजन्य पुरावा अमान्य केला. गुन्ह्यात प्रत्यक्ष सहभाग नसणे आणि ठोस साक्षीचा अभाव या कारणाने त्यांना सबळपुराव्याअभावी निर्दोष मुक्त केले.<ref name=bbc1 /> उच्च न्यायालयाने सत्र न्यायालयाच्या शिक्षेत काही बदल करत दगडू काळे, देव्या चव्हाण, सुकल्या चिंत्या आणि वामन अण्णा या चौघांना जन्मठेपेऐवजी मरेपर्यंत फाशीची शिक्षा घोषित केली. याच सोबत सोपान थेटेची फाशीची शिक्षा मात्र कायम ठेवण्यात आली.<ref name=bbc1 /> === सर्वोच्च न्यायालय === निकालाविरोधात सर्वोच्च न्यायालयात राज्य सरकार अपिलात गेले. तेथे देखील सर्वोच्च न्यायालयानेही उच्च न्यायालयाचा निर्णय कायम ठेवला. यामुळे उत्तमराव बारहाते आणि रुक्मिणी कायम निर्दोष ठरले. मात्र संशयाचा फायदा देत वामन अण्णाची फाशी रद्द केली गेली आणि त्याला मुक्त केले गेले. इतर चौघांची फाशीची शिक्षा मात्र कायम ठेवण्यात आली.<ref name=bbc1 /> == पुढील काळ == १८ मार्च १९७६ रोजी ला उत्तमराव आणि रुक्मिणी निर्दोष सुटले आणि त्याच दिवशी रुक्मिणीला मुलगी झाली, जिचे नाव कीर्ती ठेवण्यात आले. २६ ऑगस्ट १९८९ रोजी (जवळपास पंधरा वर्षांनी) पत्रकार शरद देऊळगावकर यांनी उत्तमराव बारहाते यांची एक मुलाखत घेतली. तेव्हा उत्तमराव म्हणाले,"मी निर्दोष आहे हे पटवून देण्यासाठी मला चाडेचार लाख रुपये खर्च करावे लागले. पैसा नसता तर मीसुद्धा फासावर गेलो असतो."<ref name=bbc1 /> पुढे वयाच्या ९२व्या वर्षी, २०११ साली उत्तमराव बारहाते मरण पावले.<ref name=bbc1 /> == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:परभणी जिल्हा]] 6wss1phn8zupmgx1kz1r6l7ta0jhoqz 2723153 2723152 2026-10-19T13:00:16Z संतोष गोरे 135680 2723153 wikitext text/x-wiki {{निर्माणाधीन}} '''मानवत हत्याकांड''' हे महाराष्ट्रातील [[परभणी जिल्हा|परभणी जिल्ह्यातील]] [[पाथरी तालुका|पाथरी तालुक्यात]] असलेल्या तत्कालीन [[मानवत (परभणी)|मानवत]] या गावात १४ नोव्हेंबर १९७२ ते ४ जानेवारी १९७४ (सुमारे १४ महिने) या काळात झालेले हत्याकांड आहे. यात एकामागून एक तब्बल १२ क्रूर साखळी खून करण्यात आले होते. यामागील मुख्य हेतू गुप्तधन आणि अपत्य प्राप्ती असल्याचे मानले जाते. हेतू प्राप्तीसाठी सात कुमारिका अर्थात दहा वर्षाखालील मुलींची हत्या करून त्यांचे विशिष्ट अवयवातील रक्त वापरण्यात आले. पोलिस आणि सर्वसामान्य नागरिकांना भ्रमित करण्यासाठी चार महिला आणि एक पुरुष यांच्या देखील हत्या करण्यात आल्या.<ref name="पुढारी १">{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=https://pudhari.news/amp/story/features/bahar/what-is-human-genocide |title=काय होते मानवत हत्याकांड? |लेखक= |दिनांक= |संकेतस्थळ= |प्रकाशक= |भाषा= |अ‍ॅक्सेसदिनांक= |विदा संकेतस्थळ दुवा= |विदा दिनांक=}}</ref> हे प्रकरण इतके गूढ, गंभीर आणि क्रूर होते की, संध्याकाळी संपूर्ण शहर सामसुम होत असे. तेथील रहिवाशांचे नातेवाईक देखील या गावात जाण्यास टाळत असत. गावातून जाणाऱ्या बसमधील प्रवासी बसच्या खिडक्या बंद करत असत. गावापासून दूर असलेले मानवत रोड रेल्वे स्टेशन आले की गाडीतील प्रवासी गाडीच्या खिडक्या बंद करून बाहेर शहराच्या दिशेने पाहत असत. तत्कालीन विधानसभेत या हत्याकांडावर चर्चेच्या फैरी झडत असत.<ref name="पुढारी १" /> == बळी पडलेल्या व्यक्ती == गयाबाई गच्छवे, शकीला अल्लाउद्दीन, सुगंधा मांग, नसीमा सय्यद, कलावती बोंबले, पार्वती बारहाते, आरिफाबी, हालिमा, हरीबाई बोरवणे, कमल बोरवणे, तारामती बोरवणे आणि कोडिंबा रिळे हे या हत्याकांडात बळी दिल्या गेले/मारल्या गेले.<ref name="पुढारी १" /><ref name=bbc1 /> == आरोपी == या प्रकरणी पोलिसांनी कोर्टात दाखल केलेल्या दोषारोपपत्रात १८ आरोपी या गुन्ह्यात सहभागी असल्याचे नोंदवले:<ref name="पुढारी १" /><ref name=bbc1 /> # आरोपी क्र. १ - रुक्मिणी भागोजी काळे, उत्तम बारहाते यांनी ठेवलेली बाई. # आरोपी क्र. २ - माजी नगराध्यक्ष उत्तमराव जिवाजी बाराहाते # आरोपी क्र. ३ - सोपान रामभाऊ साळवे, उत्तमराव बारहाते यांचा नोकर # आरोपी क्र. ४ - विठ्ठल # आरोपी क्र. ५ - लक्ष्मण # आरोपी क्र. ६ - देवराव # आरोपी क्र. ७ - बाळू # आरोपी क्र. ८ - साहेबराव # आरोपी क्र. ९ - दगडू भागोजी काळे (हरिबाई, ताराती आणि बाळ कमल यांची हत्या) सहभागावरून फाशीची शिक्षा # आरोपी क्र. १० - देव्या / देविदास, हत्या प्रकरणातील प्रत्यक्ष मारेकरी, फाशीची शिक्षा # आरोपी क्र. ११ - सुकल्या, हत्या प्रकरणातील प्रत्यक्ष मारेकरी, फाशीची शिक्षा # आरोपी क्र. १२ - वामन, याला सुरुवातीला सत्र न्यायालयाने शिक्षा दिली होती, परंतु सर्वोच्च न्यायालयाने अंतिम निकालपत्रात पुराव्याअभावी त्याची मुक्तता केली # आरोपी क्र. १३ - मारुती # आरोपी क्र. १४ - ज्ञानोबा # आरोपी क्र. १५ - तुकाराम # आरोपी क्र. १६ - कोंडिबा # आरोपी क्र. १७ - गणपत भागोजी साळवे गुप्तधन आणि नरबळी देण्याचा सल्ला देणारा मुख्य मांत्रिक # आरोपी क्र. १८ - शंकर ग्यानोबा काटे, उत्तमराव बारहाते यांचा नोकर == मुख्य प्रकरण == १४ नोव्हेंबर १९७२ रोजी १० वर्षांची गयाबाई सखाराम गच्छवे गोवऱ्या गोळा करायला घराबाहेर पडली आणि तीन दिवसांनी तिचा मृतदेह उत्तमराव बारहाते यांच्या शेताजवळ आढळून आला. पंधरा दिवसांनी ९ वर्षांची शकीला अल्लाउद्दीन गायब झाली आणि तिचा मृतदेह तीन किलोमीटर दूरवर सापडला. फेब्रुवारी १९७३ मध्ये सुगंधा सुंदऱ्या मांग ही पारधी वाड्याजवळ राहणारी महिला मृतावस्थेत सापडली. बांबूच्या वनातून बांबू आणायला गेलेल्या सुगंधाची हत्या तिच्याच कोयत्याने केली गेली. एप्रिल महिन्यात १० वर्षांची नसीमा सय्यद करीम ही शीर नसलेल्या अवस्थेत सापडली. १८ जून १९७३ रोजी उत्तमराव बारहाते, रुक्मिणी भागोजी काळे, भागोजी काळे, दगडू भागोजी काळे या चार जणांना पोलिसांनी अटक केली. हे आरोपी अटकेत असताना ३२ वर्षांच्या कलावती बोंबले यामहिलेचा खून झाला. हा पाचवा खून होता. पुढे सहावा खून १० वर्षांच्या मुलीचा झाला.<ref name=bbc1>{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=https://www.bbc.com/marathi/articles/cjrlp1vgpyno |title=मानवत हत्याकांड : गुप्तधनाचा शोध, 11 जणींची निर्घृण हत्या; तरीही फाशीपासून बचावलेले आरोपी |लेखक= |दिनांक= |संकेतस्थळ= बीबीसी मराठी |प्रकाशक= |भाषा= |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१९ ऑक्टोबर २०२६ |विदा संकेतस्थळ दुवा= |विदा दिनांक=}}</ref> ३० जुलै १९७३ रोजी, अटकेनंतर तब्बल दीड महिन्यानी उत्तमराव आणि इतर तिघांना जमीन मिळाला. परंतु हत्यासत्र मात्र चालू होते. विधानसभेत झालेल्या चर्चे नंतर तत्कालीन गृहमंत्री [[शरद पवार]] यांनी मुंबईहून गुप्तचर आणि इतर वरिष्ठ अधिकारी मानवतला पाठवले.<ref name=bbc1 /> पुढे डिसेंबरच्या पहिल्या आठवड्यात कोंडिबा रिळे नावाच्या इसमाचा खून झाला होता. मुंबईचे पोलीस उपायुक्त रमाकांत कुलकर्णी, गुन्हे अन्वेक्षण विभागाचे पोलीस अधीक्षक एन एम वाघमारे आणि क्राइम ब्रँचचे विनायक वाकटकर यांना या हत्याकांडाच्या तपासाची जबाबदारी देण्यात आली. समिंदरी काळे हिच्या चौकशीतून कोंडिबा रिळेच्या हत्येचा उलगडा झाला.<ref name=bbc1 /> ४ जानेवारी १९७४ रोजी पस्तिशीची महिला हरिबाई ज्ञानोबा बोरवणे, नऊ वर्षांची तिची मुलगी आणि कडेवरील एक वर्षांची लेक यांचा खून झाला. हरिबाई आपल्या नवऱ्याला शिधा द्यायला शेताकडे गेली होती. या तिघांची अमानूष हत्या होताना उमाजी पितळे नावाच्या व्यक्तीने पाहिले. हा एकमेव प्रत्यक्षदर्शी साक्षीदार होता. दोन दिवसांनी ६० वर्षांच्या गणपत साळवे नावाच्या मांत्रिकाला बारामतीहून अटक करण्यात आली. साळवेने या हत्याकांडाचा कबुलीजबाब दिला.<ref name=bbc1 /> === हेतू आणि पुढील कथा === गणपत साळवे या मांत्रिकाने आपल्या जबाबात सांगितले की उत्तमराव बारहाते आणि रुक्मिणी यांनी त्याला गुप्तधन तसेच रुक्मिणीची अपत्य प्राप्तीची इच्छा यावर उपाय विचारला. रुक्मिणीला उत्तमराव ने वेगळा वाडा बांधला होता, तेथील पिंपळाच्या झाडावरील मुंजा प्रसन्न करण्यासाठी कुमारिकेच्या गुप्तांगाचे रक्त लागेल असे साळवेने सांगितले. सोपान आणि शंकर या बारहतेच्या नोकरांनी हत्या करून रक्त आणून देण्याची जबाबदारी घेतली. साळवेच्या जबाबा नुसार या रक्ताने रुक्मिणी आणि उत्तमराव यांनी पूजा देखील केली. या प्रकरणी गणपत साळवे आणि शंकर काटे हे माफीचे साक्षीदार ठरले.<ref name=bbc1 /> == न्यायालयीन प्रक्रिया आणि निकाल == === जिल्हा सत्र न्यायालय === २० नोव्हेंबर १९७५ रोजी परभणीच्या जिल्हा सत्र न्यायालयाने या खटल्यावर आपला निकाल दिला. एकूण १८ आरोपींपैकी एकाचा खटला सुरू होण्यापूर्वीच कैदेत मृत्यू झाला होता. रुक्मिणी आणि उत्तमराव यांच्या आदेशावरून हे हत्याकांड करण्यात आले म्हणून त्यांना फाशीची शिक्षा सुनावण्यात आली. या प्रकरणातील नोकर आणि मारेकरी असलेल्या सोपान थोटे याला देखील फाशीची शिक्षा घोषित केली गेली. दगडूसह इतर चार साथीदारांना जन्मठेप झाली. तर समिंदरी (जिला रुक्मिणीची बहीण मानले जाते) आणि या कटात सहकार्य करणारे इतर दहा आरोपी सबळ पुराव्याअभावी दोषमुक्त करण्यात आले.<ref name=bbc1 /> === उच्च न्यायालय === या शिक्षेविरुद्ध उत्तमराव बारहाते आणि रुक्मिणी यांनी ॲड बी.जी. कोळसे पाटील मार्फत उच्च न्यायालयात अपील दाखल केले. या प्रकरणात उच्च न्यायालयाने बारहाते आणि रुक्मिणी यांच्याविरुद्धचा परिस्थितीजन्य पुरावा अमान्य केला. गुन्ह्यात प्रत्यक्ष सहभाग नसणे आणि ठोस साक्षीचा अभाव या कारणाने त्यांना सबळपुराव्याअभावी निर्दोष मुक्त केले.<ref name=bbc1 /> उच्च न्यायालयाने सत्र न्यायालयाच्या शिक्षेत काही बदल करत दगडू काळे, देव्या चव्हाण, सुकल्या चिंत्या आणि वामन अण्णा या चौघांना जन्मठेपेऐवजी मरेपर्यंत फाशीची शिक्षा घोषित केली. याच सोबत सोपान थेटेची फाशीची शिक्षा मात्र कायम ठेवण्यात आली.<ref name=bbc1 /> === सर्वोच्च न्यायालय === निकालाविरोधात सर्वोच्च न्यायालयात राज्य सरकार अपिलात गेले. तेथे देखील सर्वोच्च न्यायालयानेही उच्च न्यायालयाचा निर्णय कायम ठेवला. यामुळे उत्तमराव बारहाते आणि रुक्मिणी कायम निर्दोष ठरले. मात्र संशयाचा फायदा देत वामन अण्णाची फाशी रद्द केली गेली आणि त्याला मुक्त केले गेले. इतर चौघांची फाशीची शिक्षा मात्र कायम ठेवण्यात आली.<ref name=bbc1 /> == पुढील काळ == १८ मार्च १९७६ रोजी ला उत्तमराव आणि रुक्मिणी निर्दोष सुटले आणि त्याच दिवशी रुक्मिणीला मुलगी झाली, जिचे नाव कीर्ती ठेवण्यात आले. २६ ऑगस्ट १९८९ रोजी (जवळपास पंधरा वर्षांनी) पत्रकार शरद देऊळगावकर यांनी उत्तमराव बारहाते यांची एक मुलाखत घेतली. तेव्हा उत्तमराव म्हणाले,"मी निर्दोष आहे हे पटवून देण्यासाठी मला चाडेचार लाख रुपये खर्च करावे लागले. पैसा नसता तर मीसुद्धा फासावर गेलो असतो."<ref name=bbc1 /> पुढे वयाच्या ९२व्या वर्षी, २०११ साली उत्तमराव बारहाते मरण पावले.<ref name=bbc1 /> == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:परभणी जिल्हा]] 63jatjrx00giipru7i9qgo4emtux93o 2723154 2723153 2026-10-19T13:00:46Z संतोष गोरे 135680 2723154 wikitext text/x-wiki {{निर्माणाधीन}} '''मानवत हत्याकांड''' हे महाराष्ट्रातील [[परभणी जिल्हा|परभणी जिल्ह्यातील]] [[पाथरी तालुका|पाथरी तालुक्यात]] असलेल्या तत्कालीन [[मानवत (परभणी)|मानवत]] या गावात १४ नोव्हेंबर १९७२ ते ४ जानेवारी १९७४ (सुमारे १४ महिने) या काळात झालेले हत्याकांड आहे. यात एकामागून एक तब्बल १२ क्रूर साखळी खून करण्यात आले होते. यामागील मुख्य हेतू गुप्तधन आणि अपत्य प्राप्ती असल्याचे मानले जाते. हेतू प्राप्तीसाठी सात कुमारिका अर्थात दहा वर्षाखालील मुलींची हत्या करून त्यांचे विशिष्ट अवयवातील रक्त वापरण्यात आले. पोलिस आणि सर्वसामान्य नागरिकांना भ्रमित करण्यासाठी चार महिला आणि एक पुरुष यांच्या देखील हत्या करण्यात आल्या.<ref name="पुढारी १">{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=https://pudhari.news/amp/story/features/bahar/what-is-human-genocide |title=काय होते मानवत हत्याकांड? |लेखक= |दिनांक= |संकेतस्थळ= |प्रकाशक= |भाषा= |अ‍ॅक्सेसदिनांक= |विदा संकेतस्थळ दुवा= |विदा दिनांक=}}</ref> हे प्रकरण इतके गूढ, गंभीर आणि क्रूर होते की, संध्याकाळी संपूर्ण शहर सामसुम होत असे. तेथील रहिवाशांचे नातेवाईक देखील या गावात जाण्यास टाळत असत. गावातून जाणाऱ्या बसमधील प्रवासी बसच्या खिडक्या बंद करत असत. गावापासून दूर असलेले मानवत रोड रेल्वे स्टेशन आले की गाडीतील प्रवासी गाडीच्या खिडक्या बंद करून बाहेर शहराच्या दिशेने पाहत असत. तत्कालीन विधानसभेत या हत्याकांडावर चर्चेच्या फैरी झडत असत.<ref name="पुढारी १" /> == बळी पडलेल्या व्यक्ती == गयाबाई गच्छवे, शकीला अल्लाउद्दीन, सुगंधा मांग, नसीमा सय्यद, कलावती बोंबले, पार्वती बारहाते, आरिफाबी, हालिमा, हरीबाई बोरवणे, कमल बोरवणे, तारामती बोरवणे आणि कोडिंबा रिळे हे या हत्याकांडात बळी दिल्या गेले/मारल्या गेले.<ref name="पुढारी १" /><ref name=bbc1 /> == आरोपी == या प्रकरणी पोलिसांनी कोर्टात दाखल केलेल्या दोषारोपपत्रात १८ आरोपी या गुन्ह्यात सहभागी असल्याचे नोंदवले:<ref name="पुढारी १" /><ref name=bbc1 /> # आरोपी क्र. १ - रुक्मिणी भागोजी काळे, उत्तम बारहाते यांनी ठेवलेली बाई. # आरोपी क्र. २ - माजी नगराध्यक्ष उत्तमराव जिवाजी बाराहाते # आरोपी क्र. ३ - सोपान रामभाऊ साळवे, उत्तमराव बारहाते यांचा नोकर # आरोपी क्र. ४ - विठ्ठल # आरोपी क्र. ५ - लक्ष्मण # आरोपी क्र. ६ - देवराव # आरोपी क्र. ७ - बाळू # आरोपी क्र. ८ - साहेबराव # आरोपी क्र. ९ - दगडू भागोजी काळे (हरिबाई, ताराती आणि बाळ कमल यांची हत्या) सहभागावरून फाशीची शिक्षा # आरोपी क्र. १० - देव्या / देविदास, हत्या प्रकरणातील प्रत्यक्ष मारेकरी, फाशीची शिक्षा # आरोपी क्र. ११ - सुकल्या, हत्या प्रकरणातील प्रत्यक्ष मारेकरी, फाशीची शिक्षा # आरोपी क्र. १२ - वामन, याला सुरुवातीला सत्र न्यायालयाने शिक्षा दिली होती, परंतु सर्वोच्च न्यायालयाने अंतिम निकालपत्रात पुराव्याअभावी त्याची मुक्तता केली # आरोपी क्र. १३ - मारुती # आरोपी क्र. १४ - ज्ञानोबा # आरोपी क्र. १५ - तुकाराम # आरोपी क्र. १६ - कोंडिबा # आरोपी क्र. १७ - गणपत भागोजी साळवे गुप्तधन आणि नरबळी देण्याचा सल्ला देणारा मुख्य मांत्रिक # आरोपी क्र. १८ - शंकर ग्यानोबा काटे, उत्तमराव बारहाते यांचा नोकर == मुख्य प्रकरण == १४ नोव्हेंबर १९७२ रोजी १० वर्षांची गयाबाई सखाराम गच्छवे गोवऱ्या गोळा करायला घराबाहेर पडली आणि तीन दिवसांनी तिचा मृतदेह उत्तमराव बारहाते यांच्या शेताजवळ आढळून आला. पंधरा दिवसांनी ९ वर्षांची शकीला अल्लाउद्दीन गायब झाली आणि तिचा मृतदेह तीन किलोमीटर दूरवर सापडला. फेब्रुवारी १९७३ मध्ये सुगंधा सुंदऱ्या मांग ही पारधी वाड्याजवळ राहणारी महिला मृतावस्थेत सापडली. बांबूच्या वनातून बांबू आणायला गेलेल्या सुगंधाची हत्या तिच्याच कोयत्याने केली गेली. एप्रिल महिन्यात १० वर्षांची नसीमा सय्यद करीम ही शीर नसलेल्या अवस्थेत सापडली. १८ जून १९७३ रोजी उत्तमराव बारहाते, रुक्मिणी भागोजी काळे, भागोजी काळे, दगडू भागोजी काळे या चार जणांना पोलिसांनी अटक केली. हे आरोपी अटकेत असताना ३२ वर्षांच्या कलावती बोंबले यामहिलेचा खून झाला. हा पाचवा खून होता. पुढे सहावा खून १० वर्षांच्या मुलीचा झाला.<ref name=bbc1>{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=https://www.bbc.com/marathi/articles/cjrlp1vgpyno |title=मानवत हत्याकांड : गुप्तधनाचा शोध, 11 जणींची निर्घृण हत्या; तरीही फाशीपासून बचावलेले आरोपी |लेखक= |दिनांक= |संकेतस्थळ= बीबीसी मराठी |प्रकाशक= |भाषा= |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१९ ऑक्टोबर २०२६ |विदा संकेतस्थळ दुवा= |विदा दिनांक=}}</ref><ref name="पुढारी १" /> ३० जुलै १९७३ रोजी, अटकेनंतर तब्बल दीड महिन्यानी उत्तमराव आणि इतर तिघांना जमीन मिळाला. परंतु हत्यासत्र मात्र चालू होते. विधानसभेत झालेल्या चर्चे नंतर तत्कालीन गृहमंत्री [[शरद पवार]] यांनी मुंबईहून गुप्तचर आणि इतर वरिष्ठ अधिकारी मानवतला पाठवले.<ref name=bbc1 /><ref name="पुढारी १" /> पुढे डिसेंबरच्या पहिल्या आठवड्यात कोंडिबा रिळे नावाच्या इसमाचा खून झाला होता. मुंबईचे पोलीस उपायुक्त रमाकांत कुलकर्णी, गुन्हे अन्वेक्षण विभागाचे पोलीस अधीक्षक एन एम वाघमारे आणि क्राइम ब्रँचचे विनायक वाकटकर यांना या हत्याकांडाच्या तपासाची जबाबदारी देण्यात आली. समिंदरी काळे हिच्या चौकशीतून कोंडिबा रिळेच्या हत्येचा उलगडा झाला.<ref name=bbc1 /> ४ जानेवारी १९७४ रोजी पस्तिशीची महिला हरिबाई ज्ञानोबा बोरवणे, नऊ वर्षांची तिची मुलगी आणि कडेवरील एक वर्षांची लेक यांचा खून झाला. हरिबाई आपल्या नवऱ्याला शिधा द्यायला शेताकडे गेली होती. या तिघांची अमानूष हत्या होताना उमाजी पितळे नावाच्या व्यक्तीने पाहिले. हा एकमेव प्रत्यक्षदर्शी साक्षीदार होता. दोन दिवसांनी ६० वर्षांच्या गणपत साळवे नावाच्या मांत्रिकाला बारामतीहून अटक करण्यात आली. साळवेने या हत्याकांडाचा कबुलीजबाब दिला.<ref name=bbc1 /> === हेतू आणि पुढील कथा === गणपत साळवे या मांत्रिकाने आपल्या जबाबात सांगितले की उत्तमराव बारहाते आणि रुक्मिणी यांनी त्याला गुप्तधन तसेच रुक्मिणीची अपत्य प्राप्तीची इच्छा यावर उपाय विचारला. रुक्मिणीला उत्तमराव ने वेगळा वाडा बांधला होता, तेथील पिंपळाच्या झाडावरील मुंजा प्रसन्न करण्यासाठी कुमारिकेच्या गुप्तांगाचे रक्त लागेल असे साळवेने सांगितले. सोपान आणि शंकर या बारहतेच्या नोकरांनी हत्या करून रक्त आणून देण्याची जबाबदारी घेतली. साळवेच्या जबाबा नुसार या रक्ताने रुक्मिणी आणि उत्तमराव यांनी पूजा देखील केली. या प्रकरणी गणपत साळवे आणि शंकर काटे हे माफीचे साक्षीदार ठरले.<ref name=bbc1 /><ref name="पुढारी १" /> == न्यायालयीन प्रक्रिया आणि निकाल == === जिल्हा सत्र न्यायालय === २० नोव्हेंबर १९७५ रोजी परभणीच्या जिल्हा सत्र न्यायालयाने या खटल्यावर आपला निकाल दिला. एकूण १८ आरोपींपैकी एकाचा खटला सुरू होण्यापूर्वीच कैदेत मृत्यू झाला होता. रुक्मिणी आणि उत्तमराव यांच्या आदेशावरून हे हत्याकांड करण्यात आले म्हणून त्यांना फाशीची शिक्षा सुनावण्यात आली. या प्रकरणातील नोकर आणि मारेकरी असलेल्या सोपान थोटे याला देखील फाशीची शिक्षा घोषित केली गेली. दगडूसह इतर चार साथीदारांना जन्मठेप झाली. तर समिंदरी (जिला रुक्मिणीची बहीण मानले जाते) आणि या कटात सहकार्य करणारे इतर दहा आरोपी सबळ पुराव्याअभावी दोषमुक्त करण्यात आले.<ref name=bbc1 /> === उच्च न्यायालय === या शिक्षेविरुद्ध उत्तमराव बारहाते आणि रुक्मिणी यांनी ॲड बी.जी. कोळसे पाटील मार्फत उच्च न्यायालयात अपील दाखल केले. या प्रकरणात उच्च न्यायालयाने बारहाते आणि रुक्मिणी यांच्याविरुद्धचा परिस्थितीजन्य पुरावा अमान्य केला. गुन्ह्यात प्रत्यक्ष सहभाग नसणे आणि ठोस साक्षीचा अभाव या कारणाने त्यांना सबळपुराव्याअभावी निर्दोष मुक्त केले.<ref name=bbc1 /> उच्च न्यायालयाने सत्र न्यायालयाच्या शिक्षेत काही बदल करत दगडू काळे, देव्या चव्हाण, सुकल्या चिंत्या आणि वामन अण्णा या चौघांना जन्मठेपेऐवजी मरेपर्यंत फाशीची शिक्षा घोषित केली. याच सोबत सोपान थेटेची फाशीची शिक्षा मात्र कायम ठेवण्यात आली.<ref name=bbc1 /> === सर्वोच्च न्यायालय === निकालाविरोधात सर्वोच्च न्यायालयात राज्य सरकार अपिलात गेले. तेथे देखील सर्वोच्च न्यायालयानेही उच्च न्यायालयाचा निर्णय कायम ठेवला. यामुळे उत्तमराव बारहाते आणि रुक्मिणी कायम निर्दोष ठरले. मात्र संशयाचा फायदा देत वामन अण्णाची फाशी रद्द केली गेली आणि त्याला मुक्त केले गेले. इतर चौघांची फाशीची शिक्षा मात्र कायम ठेवण्यात आली.<ref name=bbc1 /> == पुढील काळ == १८ मार्च १९७६ रोजी ला उत्तमराव आणि रुक्मिणी निर्दोष सुटले आणि त्याच दिवशी रुक्मिणीला मुलगी झाली, जिचे नाव कीर्ती ठेवण्यात आले. २६ ऑगस्ट १९८९ रोजी (जवळपास पंधरा वर्षांनी) पत्रकार शरद देऊळगावकर यांनी उत्तमराव बारहाते यांची एक मुलाखत घेतली. तेव्हा उत्तमराव म्हणाले,"मी निर्दोष आहे हे पटवून देण्यासाठी मला चाडेचार लाख रुपये खर्च करावे लागले. पैसा नसता तर मीसुद्धा फासावर गेलो असतो."<ref name=bbc1 /> पुढे वयाच्या ९२व्या वर्षी, २०११ साली उत्तमराव बारहाते मरण पावले.<ref name=bbc1 /> == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:परभणी जिल्हा]] nl1vm19yhneisrf8rcwcf775sabg3rc 2723155 2723154 2026-10-19T13:01:01Z संतोष गोरे 135680 2723155 wikitext text/x-wiki {{निर्माणाधीन}} '''मानवत हत्याकांड''' हे महाराष्ट्रातील [[परभणी जिल्हा|परभणी जिल्ह्यातील]] [[पाथरी तालुका|पाथरी तालुक्यात]] असलेल्या तत्कालीन [[मानवत (परभणी)|मानवत]] या गावात १४ नोव्हेंबर १९७२ ते ४ जानेवारी १९७४ (सुमारे १४ महिने) या काळात झालेले हत्याकांड आहे. यात एकामागून एक तब्बल १२ क्रूर साखळी खून करण्यात आले होते. यामागील मुख्य हेतू गुप्तधन आणि अपत्य प्राप्ती असल्याचे मानले जाते. हेतू प्राप्तीसाठी सात कुमारिका अर्थात दहा वर्षाखालील मुलींची हत्या करून त्यांचे विशिष्ट अवयवातील रक्त वापरण्यात आले. पोलिस आणि सर्वसामान्य नागरिकांना भ्रमित करण्यासाठी चार महिला आणि एक पुरुष यांच्या देखील हत्या करण्यात आल्या.<ref name="पुढारी १">{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=https://pudhari.news/amp/story/features/bahar/what-is-human-genocide |title=काय होते मानवत हत्याकांड? |लेखक= |दिनांक= |संकेतस्थळ= |प्रकाशक= |भाषा= |अ‍ॅक्सेसदिनांक= |विदा संकेतस्थळ दुवा= |विदा दिनांक=}}</ref> हे प्रकरण इतके गूढ, गंभीर आणि क्रूर होते की, संध्याकाळी संपूर्ण शहर सामसुम होत असे. तेथील रहिवाशांचे नातेवाईक देखील या गावात जाण्यास टाळत असत. गावातून जाणाऱ्या बसमधील प्रवासी बसच्या खिडक्या बंद करत असत. गावापासून दूर असलेले मानवत रोड रेल्वे स्टेशन आले की गाडीतील प्रवासी गाडीच्या खिडक्या बंद करून बाहेर शहराच्या दिशेने पाहत असत. तत्कालीन विधानसभेत या हत्याकांडावर चर्चेच्या फैरी झडत असत.<ref name="पुढारी १" /> == बळी पडलेल्या व्यक्ती == गयाबाई गच्छवे, शकीला अल्लाउद्दीन, सुगंधा मांग, नसीमा सय्यद, कलावती बोंबले, पार्वती बारहाते, आरिफाबी, हालिमा, हरीबाई बोरवणे, कमल बोरवणे, तारामती बोरवणे आणि कोडिंबा रिळे हे या हत्याकांडात बळी दिल्या गेले/मारल्या गेले.<ref name="पुढारी १" /><ref name=bbc1 /> == आरोपी == या प्रकरणी पोलिसांनी कोर्टात दाखल केलेल्या दोषारोपपत्रात १८ आरोपी या गुन्ह्यात सहभागी असल्याचे नोंदवले:<ref name="पुढारी १" /><ref name=bbc1 /> # आरोपी क्र. १ - रुक्मिणी भागोजी काळे, उत्तम बारहाते यांनी ठेवलेली बाई. # आरोपी क्र. २ - माजी नगराध्यक्ष उत्तमराव जिवाजी बाराहाते # आरोपी क्र. ३ - सोपान रामभाऊ साळवे, उत्तमराव बारहाते यांचा नोकर # आरोपी क्र. ४ - विठ्ठल # आरोपी क्र. ५ - लक्ष्मण # आरोपी क्र. ६ - देवराव # आरोपी क्र. ७ - बाळू # आरोपी क्र. ८ - साहेबराव # आरोपी क्र. ९ - दगडू भागोजी काळे (हरिबाई, ताराती आणि बाळ कमल यांची हत्या) सहभागावरून फाशीची शिक्षा # आरोपी क्र. १० - देव्या / देविदास, हत्या प्रकरणातील प्रत्यक्ष मारेकरी, फाशीची शिक्षा # आरोपी क्र. ११ - सुकल्या, हत्या प्रकरणातील प्रत्यक्ष मारेकरी, फाशीची शिक्षा # आरोपी क्र. १२ - वामन, याला सुरुवातीला सत्र न्यायालयाने शिक्षा दिली होती, परंतु सर्वोच्च न्यायालयाने अंतिम निकालपत्रात पुराव्याअभावी त्याची मुक्तता केली # आरोपी क्र. १३ - मारुती # आरोपी क्र. १४ - ज्ञानोबा # आरोपी क्र. १५ - तुकाराम # आरोपी क्र. १६ - कोंडिबा # आरोपी क्र. १७ - गणपत भागोजी साळवे गुप्तधन आणि नरबळी देण्याचा सल्ला देणारा मुख्य मांत्रिक # आरोपी क्र. १८ - शंकर ग्यानोबा काटे, उत्तमराव बारहाते यांचा नोकर == मुख्य प्रकरण == १४ नोव्हेंबर १९७२ रोजी १० वर्षांची गयाबाई सखाराम गच्छवे गोवऱ्या गोळा करायला घराबाहेर पडली आणि तीन दिवसांनी तिचा मृतदेह उत्तमराव बारहाते यांच्या शेताजवळ आढळून आला. पंधरा दिवसांनी ९ वर्षांची शकीला अल्लाउद्दीन गायब झाली आणि तिचा मृतदेह तीन किलोमीटर दूरवर सापडला. फेब्रुवारी १९७३ मध्ये सुगंधा सुंदऱ्या मांग ही पारधी वाड्याजवळ राहणारी महिला मृतावस्थेत सापडली. बांबूच्या वनातून बांबू आणायला गेलेल्या सुगंधाची हत्या तिच्याच कोयत्याने केली गेली. एप्रिल महिन्यात १० वर्षांची नसीमा सय्यद करीम ही शीर नसलेल्या अवस्थेत सापडली. १८ जून १९७३ रोजी उत्तमराव बारहाते, रुक्मिणी भागोजी काळे, भागोजी काळे, दगडू भागोजी काळे या चार जणांना पोलिसांनी अटक केली. हे आरोपी अटकेत असताना ३२ वर्षांच्या कलावती बोंबले यामहिलेचा खून झाला. हा पाचवा खून होता. पुढे सहावा खून १० वर्षांच्या मुलीचा झाला.<ref name=bbc1>{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=https://www.bbc.com/marathi/articles/cjrlp1vgpyno |title=मानवत हत्याकांड : गुप्तधनाचा शोध, 11 जणींची निर्घृण हत्या; तरीही फाशीपासून बचावलेले आरोपी |लेखक= |दिनांक= |संकेतस्थळ= बीबीसी मराठी |प्रकाशक= |भाषा= |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१९ ऑक्टोबर २०२६ |विदा संकेतस्थळ दुवा= |विदा दिनांक=}}</ref><ref name="पुढारी १" /> ३० जुलै १९७३ रोजी, अटकेनंतर तब्बल दीड महिन्यानी उत्तमराव आणि इतर तिघांना जमीन मिळाला. परंतु हत्यासत्र मात्र चालू होते. विधानसभेत झालेल्या चर्चे नंतर तत्कालीन गृहमंत्री [[शरद पवार]] यांनी मुंबईहून गुप्तचर आणि इतर वरिष्ठ अधिकारी मानवतला पाठवले.<ref name=bbc1 /><ref name="पुढारी १" /> पुढे डिसेंबरच्या पहिल्या आठवड्यात कोंडिबा रिळे नावाच्या इसमाचा खून झाला होता. मुंबईचे पोलीस उपायुक्त रमाकांत कुलकर्णी, गुन्हे अन्वेक्षण विभागाचे पोलीस अधीक्षक एन एम वाघमारे आणि क्राइम ब्रँचचे विनायक वाकटकर यांना या हत्याकांडाच्या तपासाची जबाबदारी देण्यात आली. समिंदरी काळे हिच्या चौकशीतून कोंडिबा रिळेच्या हत्येचा उलगडा झाला.<ref name=bbc1 /> ४ जानेवारी १९७४ रोजी पस्तिशीची महिला हरिबाई ज्ञानोबा बोरवणे, नऊ वर्षांची तिची मुलगी आणि कडेवरील एक वर्षांची लेक यांचा खून झाला. हरिबाई आपल्या नवऱ्याला शिधा द्यायला शेताकडे गेली होती. या तिघांची अमानूष हत्या होताना उमाजी पितळे नावाच्या व्यक्तीने पाहिले. हा एकमेव प्रत्यक्षदर्शी साक्षीदार होता. दोन दिवसांनी ६० वर्षांच्या गणपत साळवे नावाच्या मांत्रिकाला बारामतीहून अटक करण्यात आली. साळवेने या हत्याकांडाचा कबुलीजबाब दिला.<ref name=bbc1 /> === हेतू आणि पुढील कथा === गणपत साळवे या मांत्रिकाने आपल्या जबाबात सांगितले की उत्तमराव बारहाते आणि रुक्मिणी यांनी त्याला गुप्तधन तसेच रुक्मिणीची अपत्य प्राप्तीची इच्छा यावर उपाय विचारला. रुक्मिणीला उत्तमराव ने वेगळा वाडा बांधला होता, तेथील पिंपळाच्या झाडावरील मुंजा प्रसन्न करण्यासाठी कुमारिकेच्या गुप्तांगाचे रक्त लागेल असे साळवेने सांगितले. सोपान आणि शंकर या बारहतेच्या नोकरांनी हत्या करून रक्त आणून देण्याची जबाबदारी घेतली. साळवेच्या जबाबा नुसार या रक्ताने रुक्मिणी आणि उत्तमराव यांनी पूजा देखील केली. या प्रकरणी गणपत साळवे आणि शंकर काटे हे माफीचे साक्षीदार ठरले.<ref name=bbc1 /><ref name="पुढारी १" /> == न्यायालयीन प्रक्रिया आणि निकाल == === जिल्हा सत्र न्यायालय === २० नोव्हेंबर १९७५ रोजी परभणीच्या जिल्हा सत्र न्यायालयाने या खटल्यावर आपला निकाल दिला. एकूण १८ आरोपींपैकी एकाचा खटला सुरू होण्यापूर्वीच कैदेत मृत्यू झाला होता. रुक्मिणी आणि उत्तमराव यांच्या आदेशावरून हे हत्याकांड करण्यात आले म्हणून त्यांना फाशीची शिक्षा सुनावण्यात आली. या प्रकरणातील नोकर आणि मारेकरी असलेल्या सोपान थोटे याला देखील फाशीची शिक्षा घोषित केली गेली. दगडूसह इतर चार साथीदारांना जन्मठेप झाली. तर समिंदरी (जिला रुक्मिणीची बहीण मानले जाते) आणि या कटात सहकार्य करणारे इतर दहा आरोपी सबळ पुराव्याअभावी दोषमुक्त करण्यात आले.<ref name=bbc1 /><ref name="पुढारी १" /> === उच्च न्यायालय === या शिक्षेविरुद्ध उत्तमराव बारहाते आणि रुक्मिणी यांनी ॲड बी.जी. कोळसे पाटील मार्फत उच्च न्यायालयात अपील दाखल केले. या प्रकरणात उच्च न्यायालयाने बारहाते आणि रुक्मिणी यांच्याविरुद्धचा परिस्थितीजन्य पुरावा अमान्य केला. गुन्ह्यात प्रत्यक्ष सहभाग नसणे आणि ठोस साक्षीचा अभाव या कारणाने त्यांना सबळपुराव्याअभावी निर्दोष मुक्त केले.<ref name=bbc1 /> उच्च न्यायालयाने सत्र न्यायालयाच्या शिक्षेत काही बदल करत दगडू काळे, देव्या चव्हाण, सुकल्या चिंत्या आणि वामन अण्णा या चौघांना जन्मठेपेऐवजी मरेपर्यंत फाशीची शिक्षा घोषित केली. याच सोबत सोपान थेटेची फाशीची शिक्षा मात्र कायम ठेवण्यात आली.<ref name=bbc1 /> === सर्वोच्च न्यायालय === निकालाविरोधात सर्वोच्च न्यायालयात राज्य सरकार अपिलात गेले. तेथे देखील सर्वोच्च न्यायालयानेही उच्च न्यायालयाचा निर्णय कायम ठेवला. यामुळे उत्तमराव बारहाते आणि रुक्मिणी कायम निर्दोष ठरले. मात्र संशयाचा फायदा देत वामन अण्णाची फाशी रद्द केली गेली आणि त्याला मुक्त केले गेले. इतर चौघांची फाशीची शिक्षा मात्र कायम ठेवण्यात आली.<ref name=bbc1 /> == पुढील काळ == १८ मार्च १९७६ रोजी ला उत्तमराव आणि रुक्मिणी निर्दोष सुटले आणि त्याच दिवशी रुक्मिणीला मुलगी झाली, जिचे नाव कीर्ती ठेवण्यात आले. २६ ऑगस्ट १९८९ रोजी (जवळपास पंधरा वर्षांनी) पत्रकार शरद देऊळगावकर यांनी उत्तमराव बारहाते यांची एक मुलाखत घेतली. तेव्हा उत्तमराव म्हणाले,"मी निर्दोष आहे हे पटवून देण्यासाठी मला चाडेचार लाख रुपये खर्च करावे लागले. पैसा नसता तर मीसुद्धा फासावर गेलो असतो."<ref name=bbc1 /> पुढे वयाच्या ९२व्या वर्षी, २०११ साली उत्तमराव बारहाते मरण पावले.<ref name=bbc1 /> == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:परभणी जिल्हा]] tl0gpo6gq3ghr6ekgtum5d06rd7lh4q 2723156 2723155 2026-10-19T13:01:17Z संतोष गोरे 135680 2723156 wikitext text/x-wiki {{निर्माणाधीन}} '''मानवत हत्याकांड''' हे महाराष्ट्रातील [[परभणी जिल्हा|परभणी जिल्ह्यातील]] [[पाथरी तालुका|पाथरी तालुक्यात]] असलेल्या तत्कालीन [[मानवत (परभणी)|मानवत]] या गावात १४ नोव्हेंबर १९७२ ते ४ जानेवारी १९७४ (सुमारे १४ महिने) या काळात झालेले हत्याकांड आहे. यात एकामागून एक तब्बल १२ क्रूर साखळी खून करण्यात आले होते. यामागील मुख्य हेतू गुप्तधन आणि अपत्य प्राप्ती असल्याचे मानले जाते. हेतू प्राप्तीसाठी सात कुमारिका अर्थात दहा वर्षाखालील मुलींची हत्या करून त्यांचे विशिष्ट अवयवातील रक्त वापरण्यात आले. पोलिस आणि सर्वसामान्य नागरिकांना भ्रमित करण्यासाठी चार महिला आणि एक पुरुष यांच्या देखील हत्या करण्यात आल्या.<ref name="पुढारी १">{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=https://pudhari.news/amp/story/features/bahar/what-is-human-genocide |title=काय होते मानवत हत्याकांड? |लेखक= |दिनांक= |संकेतस्थळ= |प्रकाशक= |भाषा= |अ‍ॅक्सेसदिनांक= |विदा संकेतस्थळ दुवा= |विदा दिनांक=}}</ref> हे प्रकरण इतके गूढ, गंभीर आणि क्रूर होते की, संध्याकाळी संपूर्ण शहर सामसुम होत असे. तेथील रहिवाशांचे नातेवाईक देखील या गावात जाण्यास टाळत असत. गावातून जाणाऱ्या बसमधील प्रवासी बसच्या खिडक्या बंद करत असत. गावापासून दूर असलेले मानवत रोड रेल्वे स्टेशन आले की गाडीतील प्रवासी गाडीच्या खिडक्या बंद करून बाहेर शहराच्या दिशेने पाहत असत. तत्कालीन विधानसभेत या हत्याकांडावर चर्चेच्या फैरी झडत असत.<ref name="पुढारी १" /> == बळी पडलेल्या व्यक्ती == गयाबाई गच्छवे, शकीला अल्लाउद्दीन, सुगंधा मांग, नसीमा सय्यद, कलावती बोंबले, पार्वती बारहाते, आरिफाबी, हालिमा, हरीबाई बोरवणे, कमल बोरवणे, तारामती बोरवणे आणि कोडिंबा रिळे हे या हत्याकांडात बळी दिल्या गेले/मारल्या गेले.<ref name="पुढारी १" /><ref name=bbc1 /> == आरोपी == या प्रकरणी पोलिसांनी कोर्टात दाखल केलेल्या दोषारोपपत्रात १८ आरोपी या गुन्ह्यात सहभागी असल्याचे नोंदवले:<ref name="पुढारी १" /><ref name=bbc1 /> # आरोपी क्र. १ - रुक्मिणी भागोजी काळे, उत्तम बारहाते यांनी ठेवलेली बाई. # आरोपी क्र. २ - माजी नगराध्यक्ष उत्तमराव जिवाजी बाराहाते # आरोपी क्र. ३ - सोपान रामभाऊ साळवे, उत्तमराव बारहाते यांचा नोकर # आरोपी क्र. ४ - विठ्ठल # आरोपी क्र. ५ - लक्ष्मण # आरोपी क्र. ६ - देवराव # आरोपी क्र. ७ - बाळू # आरोपी क्र. ८ - साहेबराव # आरोपी क्र. ९ - दगडू भागोजी काळे (हरिबाई, ताराती आणि बाळ कमल यांची हत्या) सहभागावरून फाशीची शिक्षा # आरोपी क्र. १० - देव्या / देविदास, हत्या प्रकरणातील प्रत्यक्ष मारेकरी, फाशीची शिक्षा # आरोपी क्र. ११ - सुकल्या, हत्या प्रकरणातील प्रत्यक्ष मारेकरी, फाशीची शिक्षा # आरोपी क्र. १२ - वामन, याला सुरुवातीला सत्र न्यायालयाने शिक्षा दिली होती, परंतु सर्वोच्च न्यायालयाने अंतिम निकालपत्रात पुराव्याअभावी त्याची मुक्तता केली # आरोपी क्र. १३ - मारुती # आरोपी क्र. १४ - ज्ञानोबा # आरोपी क्र. १५ - तुकाराम # आरोपी क्र. १६ - कोंडिबा # आरोपी क्र. १७ - गणपत भागोजी साळवे गुप्तधन आणि नरबळी देण्याचा सल्ला देणारा मुख्य मांत्रिक # आरोपी क्र. १८ - शंकर ग्यानोबा काटे, उत्तमराव बारहाते यांचा नोकर == मुख्य प्रकरण == १४ नोव्हेंबर १९७२ रोजी १० वर्षांची गयाबाई सखाराम गच्छवे गोवऱ्या गोळा करायला घराबाहेर पडली आणि तीन दिवसांनी तिचा मृतदेह उत्तमराव बारहाते यांच्या शेताजवळ आढळून आला. पंधरा दिवसांनी ९ वर्षांची शकीला अल्लाउद्दीन गायब झाली आणि तिचा मृतदेह तीन किलोमीटर दूरवर सापडला. फेब्रुवारी १९७३ मध्ये सुगंधा सुंदऱ्या मांग ही पारधी वाड्याजवळ राहणारी महिला मृतावस्थेत सापडली. बांबूच्या वनातून बांबू आणायला गेलेल्या सुगंधाची हत्या तिच्याच कोयत्याने केली गेली. एप्रिल महिन्यात १० वर्षांची नसीमा सय्यद करीम ही शीर नसलेल्या अवस्थेत सापडली. १८ जून १९७३ रोजी उत्तमराव बारहाते, रुक्मिणी भागोजी काळे, भागोजी काळे, दगडू भागोजी काळे या चार जणांना पोलिसांनी अटक केली. हे आरोपी अटकेत असताना ३२ वर्षांच्या कलावती बोंबले यामहिलेचा खून झाला. हा पाचवा खून होता. पुढे सहावा खून १० वर्षांच्या मुलीचा झाला.<ref name=bbc1>{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=https://www.bbc.com/marathi/articles/cjrlp1vgpyno |title=मानवत हत्याकांड : गुप्तधनाचा शोध, 11 जणींची निर्घृण हत्या; तरीही फाशीपासून बचावलेले आरोपी |लेखक= |दिनांक= |संकेतस्थळ= बीबीसी मराठी |प्रकाशक= |भाषा= |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१९ ऑक्टोबर २०२६ |विदा संकेतस्थळ दुवा= |विदा दिनांक=}}</ref><ref name="पुढारी १" /> ३० जुलै १९७३ रोजी, अटकेनंतर तब्बल दीड महिन्यानी उत्तमराव आणि इतर तिघांना जमीन मिळाला. परंतु हत्यासत्र मात्र चालू होते. विधानसभेत झालेल्या चर्चे नंतर तत्कालीन गृहमंत्री [[शरद पवार]] यांनी मुंबईहून गुप्तचर आणि इतर वरिष्ठ अधिकारी मानवतला पाठवले.<ref name=bbc1 /><ref name="पुढारी १" /> पुढे डिसेंबरच्या पहिल्या आठवड्यात कोंडिबा रिळे नावाच्या इसमाचा खून झाला होता. मुंबईचे पोलीस उपायुक्त रमाकांत कुलकर्णी, गुन्हे अन्वेक्षण विभागाचे पोलीस अधीक्षक एन एम वाघमारे आणि क्राइम ब्रँचचे विनायक वाकटकर यांना या हत्याकांडाच्या तपासाची जबाबदारी देण्यात आली. समिंदरी काळे हिच्या चौकशीतून कोंडिबा रिळेच्या हत्येचा उलगडा झाला.<ref name=bbc1 /> ४ जानेवारी १९७४ रोजी पस्तिशीची महिला हरिबाई ज्ञानोबा बोरवणे, नऊ वर्षांची तिची मुलगी आणि कडेवरील एक वर्षांची लेक यांचा खून झाला. हरिबाई आपल्या नवऱ्याला शिधा द्यायला शेताकडे गेली होती. या तिघांची अमानूष हत्या होताना उमाजी पितळे नावाच्या व्यक्तीने पाहिले. हा एकमेव प्रत्यक्षदर्शी साक्षीदार होता. दोन दिवसांनी ६० वर्षांच्या गणपत साळवे नावाच्या मांत्रिकाला बारामतीहून अटक करण्यात आली. साळवेने या हत्याकांडाचा कबुलीजबाब दिला.<ref name=bbc1 /> === हेतू आणि पुढील कथा === गणपत साळवे या मांत्रिकाने आपल्या जबाबात सांगितले की उत्तमराव बारहाते आणि रुक्मिणी यांनी त्याला गुप्तधन तसेच रुक्मिणीची अपत्य प्राप्तीची इच्छा यावर उपाय विचारला. रुक्मिणीला उत्तमराव ने वेगळा वाडा बांधला होता, तेथील पिंपळाच्या झाडावरील मुंजा प्रसन्न करण्यासाठी कुमारिकेच्या गुप्तांगाचे रक्त लागेल असे साळवेने सांगितले. सोपान आणि शंकर या बारहतेच्या नोकरांनी हत्या करून रक्त आणून देण्याची जबाबदारी घेतली. साळवेच्या जबाबा नुसार या रक्ताने रुक्मिणी आणि उत्तमराव यांनी पूजा देखील केली. या प्रकरणी गणपत साळवे आणि शंकर काटे हे माफीचे साक्षीदार ठरले.<ref name=bbc1 /><ref name="पुढारी १" /> == न्यायालयीन प्रक्रिया आणि निकाल == === जिल्हा सत्र न्यायालय === २० नोव्हेंबर १९७५ रोजी परभणीच्या जिल्हा सत्र न्यायालयाने या खटल्यावर आपला निकाल दिला. एकूण १८ आरोपींपैकी एकाचा खटला सुरू होण्यापूर्वीच कैदेत मृत्यू झाला होता. रुक्मिणी आणि उत्तमराव यांच्या आदेशावरून हे हत्याकांड करण्यात आले म्हणून त्यांना फाशीची शिक्षा सुनावण्यात आली. या प्रकरणातील नोकर आणि मारेकरी असलेल्या सोपान थोटे याला देखील फाशीची शिक्षा घोषित केली गेली. दगडूसह इतर चार साथीदारांना जन्मठेप झाली. तर समिंदरी (जिला रुक्मिणीची बहीण मानले जाते) आणि या कटात सहकार्य करणारे इतर दहा आरोपी सबळ पुराव्याअभावी दोषमुक्त करण्यात आले.<ref name=bbc1 /><ref name="पुढारी १" /> === उच्च न्यायालय === या शिक्षेविरुद्ध उत्तमराव बारहाते आणि रुक्मिणी यांनी ॲड बी.जी. कोळसे पाटील मार्फत उच्च न्यायालयात अपील दाखल केले. या प्रकरणात उच्च न्यायालयाने बारहाते आणि रुक्मिणी यांच्याविरुद्धचा परिस्थितीजन्य पुरावा अमान्य केला. गुन्ह्यात प्रत्यक्ष सहभाग नसणे आणि ठोस साक्षीचा अभाव या कारणाने त्यांना सबळपुराव्याअभावी निर्दोष मुक्त केले.<ref name=bbc1 /> उच्च न्यायालयाने सत्र न्यायालयाच्या शिक्षेत काही बदल करत दगडू काळे, देव्या चव्हाण, सुकल्या चिंत्या आणि वामन अण्णा या चौघांना जन्मठेपेऐवजी मरेपर्यंत फाशीची शिक्षा घोषित केली. याच सोबत सोपान थेटेची फाशीची शिक्षा मात्र कायम ठेवण्यात आली.<ref name=bbc1 /><ref name="पुढारी १" /> === सर्वोच्च न्यायालय === निकालाविरोधात सर्वोच्च न्यायालयात राज्य सरकार अपिलात गेले. तेथे देखील सर्वोच्च न्यायालयानेही उच्च न्यायालयाचा निर्णय कायम ठेवला. यामुळे उत्तमराव बारहाते आणि रुक्मिणी कायम निर्दोष ठरले. मात्र संशयाचा फायदा देत वामन अण्णाची फाशी रद्द केली गेली आणि त्याला मुक्त केले गेले. इतर चौघांची फाशीची शिक्षा मात्र कायम ठेवण्यात आली.<ref name=bbc1 /><ref name="पुढारी १" /> == पुढील काळ == १८ मार्च १९७६ रोजी ला उत्तमराव आणि रुक्मिणी निर्दोष सुटले आणि त्याच दिवशी रुक्मिणीला मुलगी झाली, जिचे नाव कीर्ती ठेवण्यात आले. २६ ऑगस्ट १९८९ रोजी (जवळपास पंधरा वर्षांनी) पत्रकार शरद देऊळगावकर यांनी उत्तमराव बारहाते यांची एक मुलाखत घेतली. तेव्हा उत्तमराव म्हणाले,"मी निर्दोष आहे हे पटवून देण्यासाठी मला चाडेचार लाख रुपये खर्च करावे लागले. पैसा नसता तर मीसुद्धा फासावर गेलो असतो."<ref name=bbc1 /> पुढे वयाच्या ९२व्या वर्षी, २०११ साली उत्तमराव बारहाते मरण पावले.<ref name=bbc1 /> == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:परभणी जिल्हा]] 92qiqzqpuw7u96lpofkrf3bnm6zeo3b 2723159 2723156 2026-10-19T13:12:03Z संतोष गोरे 135680 2723159 wikitext text/x-wiki {{निर्माणाधीन}} '''मानवत हत्याकांड''' हे महाराष्ट्रातील [[परभणी जिल्हा|परभणी जिल्ह्यातील]] [[पाथरी तालुका|पाथरी तालुक्यात]] असलेल्या तत्कालीन [[मानवत (परभणी)|मानवत]] या गावात १४ नोव्हेंबर १९७२ ते ४ जानेवारी १९७४ (सुमारे १४ महिने) या काळात झालेले हत्याकांड आहे. यात एकामागून एक तब्बल १२ क्रूर साखळी खून करण्यात आले होते. यामागील मुख्य हेतू गुप्तधन आणि अपत्य प्राप्ती असल्याचे मानले जाते. हेतू प्राप्तीसाठी सात कुमारिका अर्थात दहा वर्षाखालील मुलींची हत्या करून त्यांचे विशिष्ट अवयवातील रक्त वापरण्यात आले. पोलिस आणि सर्वसामान्य नागरिकांना भ्रमित करण्यासाठी चार महिला आणि एक पुरुष यांच्या देखील हत्या करण्यात आल्या.<ref name="पुढारी १">{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=https://pudhari.news/amp/story/features/bahar/what-is-human-genocide |title=काय होते मानवत हत्याकांड? |लेखक= |दिनांक= |संकेतस्थळ= |प्रकाशक= |भाषा= |अ‍ॅक्सेसदिनांक= |विदा संकेतस्थळ दुवा= |विदा दिनांक=}}</ref> हे प्रकरण इतके गूढ, गंभीर आणि क्रूर होते की, संध्याकाळी संपूर्ण शहर सामसुम होत असे. तेथील रहिवाशांचे नातेवाईक देखील या गावात जाण्यास टाळत असत. गावातून जाणाऱ्या बसमधील प्रवासी बसच्या खिडक्या बंद करत असत. गावापासून दूर असलेले मानवत रोड रेल्वे स्टेशन आले की गाडीतील प्रवासी गाडीच्या खिडक्या बंद करून बाहेर शहराच्या दिशेने पाहत असत. तत्कालीन विधानसभेत या हत्याकांडावर चर्चेच्या फैरी झडत असत.<ref name="पुढारी १" /> == बळी पडलेल्या व्यक्ती == गयाबाई गच्छवे, शकीला अल्लाउद्दीन, सुगंधा मांग, नसीमा सय्यद, कलावती बोंबले, पार्वती बारहाते, आरिफाबी, हालिमा, हरीबाई बोरवणे, कमल बोरवणे, तारामती बोरवणे आणि कोडिंबा रिळे हे या हत्याकांडात बळी दिल्या गेले/मारल्या गेले.<ref name="पुढारी १" /><ref name=bbc1 /> == आरोपी == या प्रकरणी पोलिसांनी कोर्टात दाखल केलेल्या दोषारोपपत्रात १८ आरोपी या गुन्ह्यात सहभागी असल्याचे नोंदवले:<ref name="पुढारी १" /><ref name=bbc1 /> # आरोपी क्र. १ - रुक्मिणी भागोजी काळे, उत्तम बारहाते यांनी ठेवलेली बाई. # आरोपी क्र. २ - माजी नगराध्यक्ष उत्तमराव जिवाजी बाराहाते # आरोपी क्र. ३ - सोपान रामभाऊ साळवे, उत्तमराव बारहाते यांचा नोकर # आरोपी क्र. ४ - विठ्ठल # आरोपी क्र. ५ - लक्ष्मण # आरोपी क्र. ६ - देवराव # आरोपी क्र. ७ - बाळू # आरोपी क्र. ८ - साहेबराव # आरोपी क्र. ९ - दगडू भागोजी काळे (हरिबाई, ताराती आणि बाळ कमल यांची हत्या) सहभागावरून फाशीची शिक्षा # आरोपी क्र. १० - देव्या / देविदास, हत्या प्रकरणातील प्रत्यक्ष मारेकरी, फाशीची शिक्षा # आरोपी क्र. ११ - सुकल्या, हत्या प्रकरणातील प्रत्यक्ष मारेकरी, फाशीची शिक्षा # आरोपी क्र. १२ - वामन, याला सुरुवातीला सत्र न्यायालयाने शिक्षा दिली होती, परंतु सर्वोच्च न्यायालयाने अंतिम निकालपत्रात पुराव्याअभावी त्याची मुक्तता केली # आरोपी क्र. १३ - मारुती # आरोपी क्र. १४ - ज्ञानोबा # आरोपी क्र. १५ - तुकाराम # आरोपी क्र. १६ - कोंडिबा # आरोपी क्र. १७ - गणपत भागोजी साळवे गुप्तधन आणि नरबळी देण्याचा सल्ला देणारा मुख्य मांत्रिक # आरोपी क्र. १८ - शंकर ग्यानोबा काटे, उत्तमराव बारहाते यांचा नोकर == मुख्य प्रकरण == परभणी जिल्ह्यातील पाथरी तालुक्यात [[मानवत (परभणी)|मानवत]] नावाचे गाव आहे (आता [[मानवत तालुका]] स्वतंत्र झाला आहे). या गावात उत्तमराव बारहाते नावाचे श्रीमंत व्यक्तीपैकी एक प्रस्थ राहत असे. बारहाते हे एकवेळ नगरपालिकेचे अध्यक्ष देखील राहिले होते. बारहाते आणि गावाबेरच्या पारधी वस्तीतील पारधी महिला, रुक्मिणी काळे यांचे सूत जुळले. रुक्मिणी पारधी वस्तीत हातभट्टीची दारून बनवत असे. पुढे उत्तमराव यांनी रुक्मिणीला स्वतंत्र वाडा दिला. इथे देखील ती हातभट्टीची दारू बनवत असे. बारहाते यांच्या पहिल्या पत्नीला अपत्य होते, परंतु रुक्मिणीला मुलबाळ तर झालेच नाही, उलट वेळेपूर्वी पाळी थांबली. हेच हत्येचे मूळ कारण मानले गेले.<ref name="पुढारी १" /><ref name=bbc1 /> १४ नोव्हेंबर १९७२ रोजी १० वर्षांची गयाबाई सखाराम गच्छवे गोवऱ्या गोळा करायला घराबाहेर पडली आणि तीन दिवसांनी तिचा मृतदेह उत्तमराव बारहाते यांच्या शेताजवळ आढळून आला. पंधरा दिवसांनी ९ वर्षांची शकीला अल्लाउद्दीन गायब झाली आणि तिचा मृतदेह तीन किलोमीटर दूरवर सापडला. फेब्रुवारी १९७३ मध्ये सुगंधा सुंदऱ्या मांग ही पारधी वाड्याजवळ राहणारी महिला मृतावस्थेत सापडली. बांबूच्या वनातून बांबू आणायला गेलेल्या सुगंधाची हत्या तिच्याच कोयत्याने केली गेली. एप्रिल महिन्यात १० वर्षांची नसीमा सय्यद करीम ही शीर नसलेल्या अवस्थेत सापडली. १८ जून १९७३ रोजी उत्तमराव बारहाते, रुक्मिणी भागोजी काळे, भागोजी काळे, दगडू भागोजी काळे या चार जणांना पोलिसांनी अटक केली. हे आरोपी अटकेत असताना ३२ वर्षांच्या कलावती बोंबले यामहिलेचा खून झाला. हा पाचवा खून होता. पुढे सहावा खून १० वर्षांच्या मुलीचा झाला.<ref name=bbc1>{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=https://www.bbc.com/marathi/articles/cjrlp1vgpyno |title=मानवत हत्याकांड : गुप्तधनाचा शोध, 11 जणींची निर्घृण हत्या; तरीही फाशीपासून बचावलेले आरोपी |लेखक= |दिनांक= |संकेतस्थळ= बीबीसी मराठी |प्रकाशक= |भाषा= |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१९ ऑक्टोबर २०२६ |विदा संकेतस्थळ दुवा= |विदा दिनांक=}}</ref><ref name="पुढारी १" /> ३० जुलै १९७३ रोजी, अटकेनंतर तब्बल दीड महिन्यानी उत्तमराव आणि इतर तिघांना जमीन मिळाला. परंतु हत्यासत्र मात्र चालू होते. विधानसभेत झालेल्या चर्चे नंतर तत्कालीन गृहमंत्री [[शरद पवार]] यांनी मुंबईहून गुप्तचर आणि इतर वरिष्ठ अधिकारी मानवतला पाठवले.<ref name=bbc1 /><ref name="पुढारी १" /> पुढे डिसेंबरच्या पहिल्या आठवड्यात कोंडिबा रिळे नावाच्या इसमाचा खून झाला होता. मुंबईचे पोलीस उपायुक्त रमाकांत कुलकर्णी, गुन्हे अन्वेक्षण विभागाचे पोलीस अधीक्षक एन एम वाघमारे आणि क्राइम ब्रँचचे विनायक वाकटकर यांना या हत्याकांडाच्या तपासाची जबाबदारी देण्यात आली. समिंदरी काळे हिच्या चौकशीतून कोंडिबा रिळेच्या हत्येचा उलगडा झाला.<ref name=bbc1 /> ४ जानेवारी १९७४ रोजी पस्तिशीची महिला हरिबाई ज्ञानोबा बोरवणे, नऊ वर्षांची तिची मुलगी आणि कडेवरील एक वर्षांची लेक यांचा खून झाला. हरिबाई आपल्या नवऱ्याला शिधा द्यायला शेताकडे गेली होती. या तिघांची अमानूष हत्या होताना उमाजी पितळे नावाच्या व्यक्तीने पाहिले. हा एकमेव प्रत्यक्षदर्शी साक्षीदार होता. दोन दिवसांनी ६० वर्षांच्या गणपत साळवे नावाच्या मांत्रिकाला बारामतीहून अटक करण्यात आली. साळवेने या हत्याकांडाचा कबुलीजबाब दिला.<ref name=bbc1 /> === हेतू आणि पुढील कथा === गणपत साळवे या मांत्रिकाने आपल्या जबाबात सांगितले की उत्तमराव बारहाते आणि रुक्मिणी यांनी त्याला गुप्तधन तसेच रुक्मिणीची अपत्य प्राप्तीची इच्छा यावर उपाय विचारला. रुक्मिणीला उत्तमराव ने वेगळा वाडा बांधला होता, तेथील पिंपळाच्या झाडावरील मुंजा प्रसन्न करण्यासाठी कुमारिकेच्या गुप्तांगाचे रक्त लागेल असे साळवेने सांगितले. सोपान आणि शंकर या बारहतेच्या नोकरांनी हत्या करून रक्त आणून देण्याची जबाबदारी घेतली. साळवेच्या जबाबा नुसार या रक्ताने रुक्मिणी आणि उत्तमराव यांनी पूजा देखील केली. या प्रकरणी गणपत साळवे आणि शंकर काटे हे माफीचे साक्षीदार ठरले.<ref name=bbc1 /><ref name="पुढारी १" /> == न्यायालयीन प्रक्रिया आणि निकाल == === जिल्हा सत्र न्यायालय === २० नोव्हेंबर १९७५ रोजी परभणीच्या जिल्हा सत्र न्यायालयाने या खटल्यावर आपला निकाल दिला. एकूण १८ आरोपींपैकी एकाचा खटला सुरू होण्यापूर्वीच कैदेत मृत्यू झाला होता. रुक्मिणी आणि उत्तमराव यांच्या आदेशावरून हे हत्याकांड करण्यात आले म्हणून त्यांना फाशीची शिक्षा सुनावण्यात आली. या प्रकरणातील नोकर आणि मारेकरी असलेल्या सोपान थोटे याला देखील फाशीची शिक्षा घोषित केली गेली. दगडूसह इतर चार साथीदारांना जन्मठेप झाली. तर समिंदरी (जिला रुक्मिणीची बहीण मानले जाते) आणि या कटात सहकार्य करणारे इतर दहा आरोपी सबळ पुराव्याअभावी दोषमुक्त करण्यात आले.<ref name=bbc1 /><ref name="पुढारी १" /> === उच्च न्यायालय === या शिक्षेविरुद्ध उत्तमराव बारहाते आणि रुक्मिणी यांनी ॲड बी.जी. कोळसे पाटील मार्फत उच्च न्यायालयात अपील दाखल केले. या प्रकरणात उच्च न्यायालयाने बारहाते आणि रुक्मिणी यांच्याविरुद्धचा परिस्थितीजन्य पुरावा अमान्य केला. गुन्ह्यात प्रत्यक्ष सहभाग नसणे आणि ठोस साक्षीचा अभाव या कारणाने त्यांना सबळपुराव्याअभावी निर्दोष मुक्त केले.<ref name=bbc1 /> उच्च न्यायालयाने सत्र न्यायालयाच्या शिक्षेत काही बदल करत दगडू काळे, देव्या चव्हाण, सुकल्या चिंत्या आणि वामन अण्णा या चौघांना जन्मठेपेऐवजी मरेपर्यंत फाशीची शिक्षा घोषित केली. याच सोबत सोपान थेटेची फाशीची शिक्षा मात्र कायम ठेवण्यात आली.<ref name=bbc1 /><ref name="पुढारी १" /> === सर्वोच्च न्यायालय === निकालाविरोधात सर्वोच्च न्यायालयात राज्य सरकार अपिलात गेले. तेथे देखील सर्वोच्च न्यायालयानेही उच्च न्यायालयाचा निर्णय कायम ठेवला. यामुळे उत्तमराव बारहाते आणि रुक्मिणी कायम निर्दोष ठरले. मात्र संशयाचा फायदा देत वामन अण्णाची फाशी रद्द केली गेली आणि त्याला मुक्त केले गेले. इतर चौघांची फाशीची शिक्षा मात्र कायम ठेवण्यात आली.<ref name=bbc1 /><ref name="पुढारी १" /> == पुढील काळ == १८ मार्च १९७६ रोजी ला उत्तमराव आणि रुक्मिणी निर्दोष सुटले आणि त्याच दिवशी रुक्मिणीला मुलगी झाली, जिचे नाव कीर्ती ठेवण्यात आले. २६ ऑगस्ट १९८९ रोजी (जवळपास पंधरा वर्षांनी) पत्रकार शरद देऊळगावकर यांनी उत्तमराव बारहाते यांची एक मुलाखत घेतली. तेव्हा उत्तमराव म्हणाले,"मी निर्दोष आहे हे पटवून देण्यासाठी मला चाडेचार लाख रुपये खर्च करावे लागले. पैसा नसता तर मीसुद्धा फासावर गेलो असतो."<ref name=bbc1 /> पुढे वयाच्या ९२व्या वर्षी, २०११ साली उत्तमराव बारहाते मरण पावले.<ref name=bbc1 /> == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:परभणी जिल्हा]] 1nqidos6ldcljkf31sdmhxt856yulkl 2723160 2723159 2026-10-19T13:14:15Z संतोष गोरे 135680 2723160 wikitext text/x-wiki {{निर्माणाधीन}} '''मानवत हत्याकांड''' हे महाराष्ट्रातील [[परभणी जिल्हा|परभणी जिल्ह्यातील]] [[पाथरी तालुका|पाथरी तालुक्यात]] असलेल्या तत्कालीन [[मानवत (परभणी)|मानवत]] या गावात १४ नोव्हेंबर १९७२ ते ४ जानेवारी १९७४ (सुमारे १४ महिने) या काळात झालेले हत्याकांड आहे. यात एकामागून एक तब्बल १२ क्रूर साखळी खून करण्यात आले होते. यामागील मुख्य हेतू गुप्तधन आणि अपत्य प्राप्ती असल्याचे मानले जाते. हेतू प्राप्तीसाठी सात कुमारिका अर्थात दहा वर्षाखालील मुलींची हत्या करून त्यांचे विशिष्ट अवयवातील रक्त वापरण्यात आले. पोलिस आणि सर्वसामान्य नागरिकांना भ्रमित करण्यासाठी चार महिला आणि एक पुरुष यांच्या देखील हत्या करण्यात आल्या.<ref name="पुढारी १">{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=https://pudhari.news/amp/story/features/bahar/what-is-human-genocide |title=काय होते मानवत हत्याकांड? |लेखक= |दिनांक= |संकेतस्थळ= |प्रकाशक= |भाषा= |अ‍ॅक्सेसदिनांक= |विदा संकेतस्थळ दुवा= |विदा दिनांक=}}</ref> हे प्रकरण इतके गूढ, गंभीर आणि क्रूर होते की, संध्याकाळी संपूर्ण शहर सामसुम होत असे. तेथील रहिवाशांचे नातेवाईक देखील या गावात जाण्यास टाळत असत. गावातून जाणाऱ्या बसमधील प्रवासी बसच्या खिडक्या बंद करत असत. गावापासून दूर असलेले मानवत रोड रेल्वे स्टेशन आले की गाडीतील प्रवासी गाडीच्या खिडक्या बंद करून बाहेर शहराच्या दिशेने पाहत असत. तत्कालीन विधानसभेत या हत्याकांडावर चर्चेच्या फैरी झडत असत.<ref name="पुढारी १" /> == बळी पडलेल्या व्यक्ती == गयाबाई गच्छवे, शकीला अल्लाउद्दीन, सुगंधा मांग, नसीमा सय्यद, कलावती बोंबले, पार्वती बारहाते, आरिफाबी, हालिमा, हरीबाई बोरवणे, कमल बोरवणे, तारामती बोरवणे आणि कोडिंबा रिळे हे या हत्याकांडात बळी दिल्या गेले/मारल्या गेले.<ref name="पुढारी १" /><ref name=bbc1 /> == आरोपी == या प्रकरणी पोलिसांनी कोर्टात दाखल केलेल्या दोषारोपपत्रात १८ आरोपी या गुन्ह्यात सहभागी असल्याचे नोंदवले:<ref name="पुढारी १" /><ref name=bbc1 /> # आरोपी क्र. १ - रुक्मिणी भागोजी काळे, उत्तम बारहाते यांनी ठेवलेली बाई. # आरोपी क्र. २ - माजी नगराध्यक्ष उत्तमराव जिवाजी बाराहाते # आरोपी क्र. ३ - सोपान रामभाऊ साळवे, उत्तमराव बारहाते यांचा नोकर # आरोपी क्र. ४ - विठ्ठल # आरोपी क्र. ५ - लक्ष्मण # आरोपी क्र. ६ - देवराव # आरोपी क्र. ७ - बाळू # आरोपी क्र. ८ - साहेबराव # आरोपी क्र. ९ - दगडू भागोजी काळे (हरिबाई, ताराती आणि बाळ कमल यांची हत्या) सहभागावरून फाशीची शिक्षा # आरोपी क्र. १० - देव्या / देविदास, हत्या प्रकरणातील प्रत्यक्ष मारेकरी, फाशीची शिक्षा # आरोपी क्र. ११ - सुकल्या, हत्या प्रकरणातील प्रत्यक्ष मारेकरी, फाशीची शिक्षा # आरोपी क्र. १२ - वामन, याला सुरुवातीला सत्र न्यायालयाने शिक्षा दिली होती, परंतु सर्वोच्च न्यायालयाने अंतिम निकालपत्रात पुराव्याअभावी त्याची मुक्तता केली # आरोपी क्र. १३ - मारुती # आरोपी क्र. १४ - ज्ञानोबा # आरोपी क्र. १५ - तुकाराम # आरोपी क्र. १६ - कोंडिबा # आरोपी क्र. १७ - गणपत भागोजी साळवे गुप्तधन आणि नरबळी देण्याचा सल्ला देणारा मुख्य मांत्रिक # आरोपी क्र. १८ - शंकर ग्यानोबा काटे, उत्तमराव बारहाते यांचा नोकर == मुख्य प्रकरण == परभणी जिल्ह्यातील पाथरी तालुक्यात [[मानवत (परभणी)|मानवत]] नावाचे गाव आहे (आता [[मानवत तालुका]] स्वतंत्र झाला आहे). या गावात उत्तमराव बारहाते नावाचे श्रीमंत व्यक्तीपैकी एक प्रस्थ राहत असे. बारहाते हे एकवेळ नगरपालिकेचे अध्यक्ष देखील राहिले होते. बारहाते आणि गावाबेरच्या पारधी वस्तीतील पारधी महिला, रुक्मिणी काळे यांचे सूत जुळले. रुक्मिणी पारधी वस्तीत हातभट्टीची दारून बनवत असे. पुढे उत्तमराव यांनी रुक्मिणीला स्वतंत्र वाडा दिला. इथे देखील ती हातभट्टीची दारू बनवत असे. बारहाते यांच्या पहिल्या पत्नीला अपत्य होते, परंतु रुक्मिणीला मुलबाळ तर झालेच नाही, उलट वेळेपूर्वी पाळी थांबली. हेच हत्येचे मूळ कारण मानले गेले.<ref name="मटा1">{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=https://maharashtratimes.com/entertainment/web-series/manvat-murders-real-story-village-in-parbhani-superstition-case-uttamrao-barhate-and-rukmini-verdict-know-more-details/amp_articleshow/113055121.cms |title=क्रूरता, अंधश्रद्धेचा कळस ...देशाला हादरवणारं मानवत हत्याकांड,उच्च न्यायालयाचा धक्कादायक निर्णय, १९७२मध्ये परभणीत नेमकं काय घडलेलं? |लेखक= |दिनांक= |संकेतस्थळ= |प्रकाशक= |भाषा= |अ‍ॅक्सेसदिनांक= |विदा संकेतस्थळ दुवा= |विदा दिनांक=}}</ref><ref name="पुढारी १" /><ref name=bbc1 /> १४ नोव्हेंबर १९७२ रोजी १० वर्षांची गयाबाई सखाराम गच्छवे गोवऱ्या गोळा करायला घराबाहेर पडली आणि तीन दिवसांनी तिचा मृतदेह उत्तमराव बारहाते यांच्या शेताजवळ आढळून आला. पंधरा दिवसांनी ९ वर्षांची शकीला अल्लाउद्दीन गायब झाली आणि तिचा मृतदेह तीन किलोमीटर दूरवर सापडला. फेब्रुवारी १९७३ मध्ये सुगंधा सुंदऱ्या मांग ही पारधी वाड्याजवळ राहणारी महिला मृतावस्थेत सापडली. बांबूच्या वनातून बांबू आणायला गेलेल्या सुगंधाची हत्या तिच्याच कोयत्याने केली गेली. एप्रिल महिन्यात १० वर्षांची नसीमा सय्यद करीम ही शीर नसलेल्या अवस्थेत सापडली. १८ जून १९७३ रोजी उत्तमराव बारहाते, रुक्मिणी भागोजी काळे, भागोजी काळे, दगडू भागोजी काळे या चार जणांना पोलिसांनी अटक केली. हे आरोपी अटकेत असताना ३२ वर्षांच्या कलावती बोंबले यामहिलेचा खून झाला. हा पाचवा खून होता. पुढे सहावा खून १० वर्षांच्या मुलीचा झाला.<ref name=bbc1>{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=https://www.bbc.com/marathi/articles/cjrlp1vgpyno |title=मानवत हत्याकांड : गुप्तधनाचा शोध, 11 जणींची निर्घृण हत्या; तरीही फाशीपासून बचावलेले आरोपी |लेखक= |दिनांक= |संकेतस्थळ= बीबीसी मराठी |प्रकाशक= |भाषा= |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१९ ऑक्टोबर २०२६ |विदा संकेतस्थळ दुवा= |विदा दिनांक=}}</ref><ref name="पुढारी १" /><ref name="मटा1"> ३० जुलै १९७३ रोजी, अटकेनंतर तब्बल दीड महिन्यानी उत्तमराव आणि इतर तिघांना जमीन मिळाला. परंतु हत्यासत्र मात्र चालू होते. विधानसभेत झालेल्या चर्चे नंतर तत्कालीन गृहमंत्री [[शरद पवार]] यांनी मुंबईहून गुप्तचर आणि इतर वरिष्ठ अधिकारी मानवतला पाठवले.<ref name=bbc1 /><ref name="पुढारी १" /><ref name="मटा1"> पुढे डिसेंबरच्या पहिल्या आठवड्यात कोंडिबा रिळे नावाच्या इसमाचा खून झाला होता. मुंबईचे पोलीस उपायुक्त रमाकांत कुलकर्णी, गुन्हे अन्वेक्षण विभागाचे पोलीस अधीक्षक एन एम वाघमारे आणि क्राइम ब्रँचचे विनायक वाकटकर यांना या हत्याकांडाच्या तपासाची जबाबदारी देण्यात आली. समिंदरी काळे हिच्या चौकशीतून कोंडिबा रिळेच्या हत्येचा उलगडा झाला.<ref name=bbc1 /><ref name="मटा1"> ४ जानेवारी १९७४ रोजी पस्तिशीची महिला हरिबाई ज्ञानोबा बोरवणे, नऊ वर्षांची तिची मुलगी आणि कडेवरील एक वर्षांची लेक यांचा खून झाला. हरिबाई आपल्या नवऱ्याला शिधा द्यायला शेताकडे गेली होती. या तिघांची अमानूष हत्या होताना उमाजी पितळे नावाच्या व्यक्तीने पाहिले. हा एकमेव प्रत्यक्षदर्शी साक्षीदार होता. दोन दिवसांनी ६० वर्षांच्या गणपत साळवे नावाच्या मांत्रिकाला बारामतीहून अटक करण्यात आली. साळवेने या हत्याकांडाचा कबुलीजबाब दिला.<ref name=bbc1 /><ref name="मटा1"> === हेतू आणि पुढील कथा === गणपत साळवे या मांत्रिकाने आपल्या जबाबात सांगितले की उत्तमराव बारहाते आणि रुक्मिणी यांनी त्याला गुप्तधन तसेच रुक्मिणीची अपत्य प्राप्तीची इच्छा यावर उपाय विचारला. रुक्मिणीला उत्तमराव ने वेगळा वाडा बांधला होता, तेथील पिंपळाच्या झाडावरील मुंजा प्रसन्न करण्यासाठी कुमारिकेच्या गुप्तांगाचे रक्त लागेल असे साळवेने सांगितले. सोपान आणि शंकर या बारहतेच्या नोकरांनी हत्या करून रक्त आणून देण्याची जबाबदारी घेतली. साळवेच्या जबाबा नुसार या रक्ताने रुक्मिणी आणि उत्तमराव यांनी पूजा देखील केली. या प्रकरणी गणपत साळवे आणि शंकर काटे हे माफीचे साक्षीदार ठरले.<ref name=bbc1 /><ref name="पुढारी १" /><ref name="मटा1"> == न्यायालयीन प्रक्रिया आणि निकाल == === जिल्हा सत्र न्यायालय === २० नोव्हेंबर १९७५ रोजी परभणीच्या जिल्हा सत्र न्यायालयाने या खटल्यावर आपला निकाल दिला. एकूण १८ आरोपींपैकी एकाचा खटला सुरू होण्यापूर्वीच कैदेत मृत्यू झाला होता. रुक्मिणी आणि उत्तमराव यांच्या आदेशावरून हे हत्याकांड करण्यात आले म्हणून त्यांना फाशीची शिक्षा सुनावण्यात आली. या प्रकरणातील नोकर आणि मारेकरी असलेल्या सोपान थोटे याला देखील फाशीची शिक्षा घोषित केली गेली. दगडूसह इतर चार साथीदारांना जन्मठेप झाली. तर समिंदरी (जिला रुक्मिणीची बहीण मानले जाते) आणि या कटात सहकार्य करणारे इतर दहा आरोपी सबळ पुराव्याअभावी दोषमुक्त करण्यात आले.<ref name=bbc1 /><ref name="पुढारी १" /> === उच्च न्यायालय === या शिक्षेविरुद्ध उत्तमराव बारहाते आणि रुक्मिणी यांनी ॲड बी.जी. कोळसे पाटील मार्फत उच्च न्यायालयात अपील दाखल केले. या प्रकरणात उच्च न्यायालयाने बारहाते आणि रुक्मिणी यांच्याविरुद्धचा परिस्थितीजन्य पुरावा अमान्य केला. गुन्ह्यात प्रत्यक्ष सहभाग नसणे आणि ठोस साक्षीचा अभाव या कारणाने त्यांना सबळपुराव्याअभावी निर्दोष मुक्त केले.<ref name=bbc1 /> उच्च न्यायालयाने सत्र न्यायालयाच्या शिक्षेत काही बदल करत दगडू काळे, देव्या चव्हाण, सुकल्या चिंत्या आणि वामन अण्णा या चौघांना जन्मठेपेऐवजी मरेपर्यंत फाशीची शिक्षा घोषित केली. याच सोबत सोपान थेटेची फाशीची शिक्षा मात्र कायम ठेवण्यात आली.<ref name=bbc1 /><ref name="पुढारी १" /> === सर्वोच्च न्यायालय === निकालाविरोधात सर्वोच्च न्यायालयात राज्य सरकार अपिलात गेले. तेथे देखील सर्वोच्च न्यायालयानेही उच्च न्यायालयाचा निर्णय कायम ठेवला. यामुळे उत्तमराव बारहाते आणि रुक्मिणी कायम निर्दोष ठरले. मात्र संशयाचा फायदा देत वामन अण्णाची फाशी रद्द केली गेली आणि त्याला मुक्त केले गेले. इतर चौघांची फाशीची शिक्षा मात्र कायम ठेवण्यात आली.<ref name=bbc1 /><ref name="पुढारी १" /> == पुढील काळ == १८ मार्च १९७६ रोजी ला उत्तमराव आणि रुक्मिणी निर्दोष सुटले आणि त्याच दिवशी रुक्मिणीला मुलगी झाली, जिचे नाव कीर्ती ठेवण्यात आले. २६ ऑगस्ट १९८९ रोजी (जवळपास पंधरा वर्षांनी) पत्रकार शरद देऊळगावकर यांनी उत्तमराव बारहाते यांची एक मुलाखत घेतली. तेव्हा उत्तमराव म्हणाले,"मी निर्दोष आहे हे पटवून देण्यासाठी मला चाडेचार लाख रुपये खर्च करावे लागले. पैसा नसता तर मीसुद्धा फासावर गेलो असतो."<ref name=bbc1 /> पुढे वयाच्या ९२व्या वर्षी, २०११ साली उत्तमराव बारहाते मरण पावले.<ref name=bbc1 /> == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:परभणी जिल्हा]] to72yeigfe3w74s6hsc6953yvd2fhs6 2723161 2723160 2026-10-19T13:15:00Z संतोष गोरे 135680 2723161 wikitext text/x-wiki {{निर्माणाधीन}} '''मानवत हत्याकांड''' हे महाराष्ट्रातील [[परभणी जिल्हा|परभणी जिल्ह्यातील]] [[पाथरी तालुका|पाथरी तालुक्यात]] असलेल्या तत्कालीन [[मानवत (परभणी)|मानवत]] या गावात १४ नोव्हेंबर १९७२ ते ४ जानेवारी १९७४ (सुमारे १४ महिने) या काळात झालेले हत्याकांड आहे. यात एकामागून एक तब्बल १२ क्रूर साखळी खून करण्यात आले होते. यामागील मुख्य हेतू गुप्तधन आणि अपत्य प्राप्ती असल्याचे मानले जाते. हेतू प्राप्तीसाठी सात कुमारिका अर्थात दहा वर्षाखालील मुलींची हत्या करून त्यांचे विशिष्ट अवयवातील रक्त वापरण्यात आले. पोलिस आणि सर्वसामान्य नागरिकांना भ्रमित करण्यासाठी चार महिला आणि एक पुरुष यांच्या देखील हत्या करण्यात आल्या.<ref name="पुढारी १">{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=https://pudhari.news/amp/story/features/bahar/what-is-human-genocide |title=काय होते मानवत हत्याकांड? |लेखक= |दिनांक= |संकेतस्थळ= |प्रकाशक= |भाषा= |अ‍ॅक्सेसदिनांक= |विदा संकेतस्थळ दुवा= |विदा दिनांक=}}</ref> हे प्रकरण इतके गूढ, गंभीर आणि क्रूर होते की, संध्याकाळी संपूर्ण शहर सामसुम होत असे. तेथील रहिवाशांचे नातेवाईक देखील या गावात जाण्यास टाळत असत. गावातून जाणाऱ्या बसमधील प्रवासी बसच्या खिडक्या बंद करत असत. गावापासून दूर असलेले मानवत रोड रेल्वे स्टेशन आले की गाडीतील प्रवासी गाडीच्या खिडक्या बंद करून बाहेर शहराच्या दिशेने पाहत असत. तत्कालीन विधानसभेत या हत्याकांडावर चर्चेच्या फैरी झडत असत.<ref name="पुढारी १" /> == बळी पडलेल्या व्यक्ती == गयाबाई गच्छवे, शकीला अल्लाउद्दीन, सुगंधा मांग, नसीमा सय्यद, कलावती बोंबले, पार्वती बारहाते, आरिफाबी, हालिमा, हरीबाई बोरवणे, कमल बोरवणे, तारामती बोरवणे आणि कोडिंबा रिळे हे या हत्याकांडात बळी दिल्या गेले/मारल्या गेले.<ref name="पुढारी १" /><ref name=bbc1 /> == आरोपी == या प्रकरणी पोलिसांनी कोर्टात दाखल केलेल्या दोषारोपपत्रात १८ आरोपी या गुन्ह्यात सहभागी असल्याचे नोंदवले:<ref name="पुढारी १" /><ref name=bbc1 /> # आरोपी क्र. १ - रुक्मिणी भागोजी काळे, उत्तम बारहाते यांनी ठेवलेली बाई. # आरोपी क्र. २ - माजी नगराध्यक्ष उत्तमराव जिवाजी बाराहाते # आरोपी क्र. ३ - सोपान रामभाऊ साळवे, उत्तमराव बारहाते यांचा नोकर # आरोपी क्र. ४ - विठ्ठल # आरोपी क्र. ५ - लक्ष्मण # आरोपी क्र. ६ - देवराव # आरोपी क्र. ७ - बाळू # आरोपी क्र. ८ - साहेबराव # आरोपी क्र. ९ - दगडू भागोजी काळे (हरिबाई, ताराती आणि बाळ कमल यांची हत्या) सहभागावरून फाशीची शिक्षा # आरोपी क्र. १० - देव्या / देविदास, हत्या प्रकरणातील प्रत्यक्ष मारेकरी, फाशीची शिक्षा # आरोपी क्र. ११ - सुकल्या, हत्या प्रकरणातील प्रत्यक्ष मारेकरी, फाशीची शिक्षा # आरोपी क्र. १२ - वामन, याला सुरुवातीला सत्र न्यायालयाने शिक्षा दिली होती, परंतु सर्वोच्च न्यायालयाने अंतिम निकालपत्रात पुराव्याअभावी त्याची मुक्तता केली # आरोपी क्र. १३ - मारुती # आरोपी क्र. १४ - ज्ञानोबा # आरोपी क्र. १५ - तुकाराम # आरोपी क्र. १६ - कोंडिबा # आरोपी क्र. १७ - गणपत भागोजी साळवे गुप्तधन आणि नरबळी देण्याचा सल्ला देणारा मुख्य मांत्रिक # आरोपी क्र. १८ - शंकर ग्यानोबा काटे, उत्तमराव बारहाते यांचा नोकर == मुख्य प्रकरण == परभणी जिल्ह्यातील पाथरी तालुक्यात [[मानवत (परभणी)|मानवत]] नावाचे गाव आहे (आता [[मानवत तालुका]] स्वतंत्र झाला आहे). या गावात उत्तमराव बारहाते नावाचे श्रीमंत व्यक्तीपैकी एक प्रस्थ राहत असे. बारहाते हे एकवेळ नगरपालिकेचे अध्यक्ष देखील राहिले होते. बारहाते आणि गावाबेरच्या पारधी वस्तीतील पारधी महिला, रुक्मिणी काळे यांचे सूत जुळले. रुक्मिणी पारधी वस्तीत हातभट्टीची दारून बनवत असे. पुढे उत्तमराव यांनी रुक्मिणीला स्वतंत्र वाडा दिला. इथे देखील ती हातभट्टीची दारू बनवत असे. बारहाते यांच्या पहिल्या पत्नीला अपत्य होते, परंतु रुक्मिणीला मुलबाळ तर झालेच नाही, उलट वेळेपूर्वी पाळी थांबली. हेच हत्येचे मूळ कारण मानले गेले.<ref name="मटा1">{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=https://maharashtratimes.com/entertainment/web-series/manvat-murders-real-story-village-in-parbhani-superstition-case-uttamrao-barhate-and-rukmini-verdict-know-more-details/amp_articleshow/113055121.cms |title=क्रूरता, अंधश्रद्धेचा कळस ...देशाला हादरवणारं मानवत हत्याकांड,उच्च न्यायालयाचा धक्कादायक निर्णय, १९७२मध्ये परभणीत नेमकं काय घडलेलं? |लेखक= |दिनांक= |संकेतस्थळ= |प्रकाशक= |भाषा= |अ‍ॅक्सेसदिनांक= |विदा संकेतस्थळ दुवा= |विदा दिनांक=}}</ref><ref name="पुढारी १" /><ref name=bbc1 /> १४ नोव्हेंबर १९७२ रोजी १० वर्षांची गयाबाई सखाराम गच्छवे गोवऱ्या गोळा करायला घराबाहेर पडली आणि तीन दिवसांनी तिचा मृतदेह उत्तमराव बारहाते यांच्या शेताजवळ आढळून आला. पंधरा दिवसांनी ९ वर्षांची शकीला अल्लाउद्दीन गायब झाली आणि तिचा मृतदेह तीन किलोमीटर दूरवर सापडला. फेब्रुवारी १९७३ मध्ये सुगंधा सुंदऱ्या मांग ही पारधी वाड्याजवळ राहणारी महिला मृतावस्थेत सापडली. बांबूच्या वनातून बांबू आणायला गेलेल्या सुगंधाची हत्या तिच्याच कोयत्याने केली गेली. एप्रिल महिन्यात १० वर्षांची नसीमा सय्यद करीम ही शीर नसलेल्या अवस्थेत सापडली. १८ जून १९७३ रोजी उत्तमराव बारहाते, रुक्मिणी भागोजी काळे, भागोजी काळे, दगडू भागोजी काळे या चार जणांना पोलिसांनी अटक केली. हे आरोपी अटकेत असताना ३२ वर्षांच्या कलावती बोंबले यामहिलेचा खून झाला. हा पाचवा खून होता. पुढे सहावा खून १० वर्षांच्या मुलीचा झाला.<ref name=bbc1>{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=https://www.bbc.com/marathi/articles/cjrlp1vgpyno |title=मानवत हत्याकांड : गुप्तधनाचा शोध, 11 जणींची निर्घृण हत्या; तरीही फाशीपासून बचावलेले आरोपी |लेखक= |दिनांक= |संकेतस्थळ= बीबीसी मराठी |प्रकाशक= |भाषा= |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१९ ऑक्टोबर २०२६ |विदा संकेतस्थळ दुवा= |विदा दिनांक=}}</ref><ref name="पुढारी १" /><ref name="मटा1" /> ३० जुलै १९७३ रोजी, अटकेनंतर तब्बल दीड महिन्यानी उत्तमराव आणि इतर तिघांना जमीन मिळाला. परंतु हत्यासत्र मात्र चालू होते. विधानसभेत झालेल्या चर्चे नंतर तत्कालीन गृहमंत्री [[शरद पवार]] यांनी मुंबईहून गुप्तचर आणि इतर वरिष्ठ अधिकारी मानवतला पाठवले.<ref name=bbc1 /><ref name="पुढारी १" /><ref name="मटा1" /> पुढे डिसेंबरच्या पहिल्या आठवड्यात कोंडिबा रिळे नावाच्या इसमाचा खून झाला होता. मुंबईचे पोलीस उपायुक्त रमाकांत कुलकर्णी, गुन्हे अन्वेक्षण विभागाचे पोलीस अधीक्षक एन एम वाघमारे आणि क्राइम ब्रँचचे विनायक वाकटकर यांना या हत्याकांडाच्या तपासाची जबाबदारी देण्यात आली. समिंदरी काळे हिच्या चौकशीतून कोंडिबा रिळेच्या हत्येचा उलगडा झाला.<ref name=bbc1 /><ref name="मटा1" /> ४ जानेवारी १९७४ रोजी पस्तिशीची महिला हरिबाई ज्ञानोबा बोरवणे, नऊ वर्षांची तिची मुलगी आणि कडेवरील एक वर्षांची लेक यांचा खून झाला. हरिबाई आपल्या नवऱ्याला शिधा द्यायला शेताकडे गेली होती. या तिघांची अमानूष हत्या होताना उमाजी पितळे नावाच्या व्यक्तीने पाहिले. हा एकमेव प्रत्यक्षदर्शी साक्षीदार होता. दोन दिवसांनी ६० वर्षांच्या गणपत साळवे नावाच्या मांत्रिकाला बारामतीहून अटक करण्यात आली. साळवेने या हत्याकांडाचा कबुलीजबाब दिला.<ref name=bbc1 /><ref name="मटा1" /> === हेतू आणि पुढील कथा === गणपत साळवे या मांत्रिकाने आपल्या जबाबात सांगितले की उत्तमराव बारहाते आणि रुक्मिणी यांनी त्याला गुप्तधन तसेच रुक्मिणीची अपत्य प्राप्तीची इच्छा यावर उपाय विचारला. रुक्मिणीला उत्तमराव ने वेगळा वाडा बांधला होता, तेथील पिंपळाच्या झाडावरील मुंजा प्रसन्न करण्यासाठी कुमारिकेच्या गुप्तांगाचे रक्त लागेल असे साळवेने सांगितले. सोपान आणि शंकर या बारहतेच्या नोकरांनी हत्या करून रक्त आणून देण्याची जबाबदारी घेतली. साळवेच्या जबाबा नुसार या रक्ताने रुक्मिणी आणि उत्तमराव यांनी पूजा देखील केली. या प्रकरणी गणपत साळवे आणि शंकर काटे हे माफीचे साक्षीदार ठरले.<ref name=bbc1 /><ref name="पुढारी १" /><ref name="मटा1" /> == न्यायालयीन प्रक्रिया आणि निकाल == === जिल्हा सत्र न्यायालय === २० नोव्हेंबर १९७५ रोजी परभणीच्या जिल्हा सत्र न्यायालयाने या खटल्यावर आपला निकाल दिला. एकूण १८ आरोपींपैकी एकाचा खटला सुरू होण्यापूर्वीच कैदेत मृत्यू झाला होता. रुक्मिणी आणि उत्तमराव यांच्या आदेशावरून हे हत्याकांड करण्यात आले म्हणून त्यांना फाशीची शिक्षा सुनावण्यात आली. या प्रकरणातील नोकर आणि मारेकरी असलेल्या सोपान थोटे याला देखील फाशीची शिक्षा घोषित केली गेली. दगडूसह इतर चार साथीदारांना जन्मठेप झाली. तर समिंदरी (जिला रुक्मिणीची बहीण मानले जाते) आणि या कटात सहकार्य करणारे इतर दहा आरोपी सबळ पुराव्याअभावी दोषमुक्त करण्यात आले.<ref name=bbc1 /><ref name="पुढारी १" /> === उच्च न्यायालय === या शिक्षेविरुद्ध उत्तमराव बारहाते आणि रुक्मिणी यांनी ॲड बी.जी. कोळसे पाटील मार्फत उच्च न्यायालयात अपील दाखल केले. या प्रकरणात उच्च न्यायालयाने बारहाते आणि रुक्मिणी यांच्याविरुद्धचा परिस्थितीजन्य पुरावा अमान्य केला. गुन्ह्यात प्रत्यक्ष सहभाग नसणे आणि ठोस साक्षीचा अभाव या कारणाने त्यांना सबळपुराव्याअभावी निर्दोष मुक्त केले.<ref name=bbc1 /> उच्च न्यायालयाने सत्र न्यायालयाच्या शिक्षेत काही बदल करत दगडू काळे, देव्या चव्हाण, सुकल्या चिंत्या आणि वामन अण्णा या चौघांना जन्मठेपेऐवजी मरेपर्यंत फाशीची शिक्षा घोषित केली. याच सोबत सोपान थेटेची फाशीची शिक्षा मात्र कायम ठेवण्यात आली.<ref name=bbc1 /><ref name="पुढारी १" /> === सर्वोच्च न्यायालय === निकालाविरोधात सर्वोच्च न्यायालयात राज्य सरकार अपिलात गेले. तेथे देखील सर्वोच्च न्यायालयानेही उच्च न्यायालयाचा निर्णय कायम ठेवला. यामुळे उत्तमराव बारहाते आणि रुक्मिणी कायम निर्दोष ठरले. मात्र संशयाचा फायदा देत वामन अण्णाची फाशी रद्द केली गेली आणि त्याला मुक्त केले गेले. इतर चौघांची फाशीची शिक्षा मात्र कायम ठेवण्यात आली.<ref name=bbc1 /><ref name="पुढारी १" /> == पुढील काळ == १८ मार्च १९७६ रोजी ला उत्तमराव आणि रुक्मिणी निर्दोष सुटले आणि त्याच दिवशी रुक्मिणीला मुलगी झाली, जिचे नाव कीर्ती ठेवण्यात आले. २६ ऑगस्ट १९८९ रोजी (जवळपास पंधरा वर्षांनी) पत्रकार शरद देऊळगावकर यांनी उत्तमराव बारहाते यांची एक मुलाखत घेतली. तेव्हा उत्तमराव म्हणाले,"मी निर्दोष आहे हे पटवून देण्यासाठी मला चाडेचार लाख रुपये खर्च करावे लागले. पैसा नसता तर मीसुद्धा फासावर गेलो असतो."<ref name=bbc1 /> पुढे वयाच्या ९२व्या वर्षी, २०११ साली उत्तमराव बारहाते मरण पावले.<ref name=bbc1 /> == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:परभणी जिल्हा]] 68rv9cs07a3sk38zwjclccaxm82ag50 2723162 2723161 2026-10-19T13:15:35Z संतोष गोरे 135680 2723162 wikitext text/x-wiki {{निर्माणाधीन}} '''मानवत हत्याकांड''' हे महाराष्ट्रातील [[परभणी जिल्हा|परभणी जिल्ह्यातील]] [[पाथरी तालुका|पाथरी तालुक्यात]] असलेल्या तत्कालीन [[मानवत (परभणी)|मानवत]] या गावात १४ नोव्हेंबर १९७२ ते ४ जानेवारी १९७४ (सुमारे १४ महिने) या काळात झालेले हत्याकांड आहे. यात एकामागून एक तब्बल १२ क्रूर साखळी खून करण्यात आले होते. यामागील मुख्य हेतू गुप्तधन आणि अपत्य प्राप्ती असल्याचे मानले जाते. हेतू प्राप्तीसाठी सात कुमारिका अर्थात दहा वर्षाखालील मुलींची हत्या करून त्यांचे विशिष्ट अवयवातील रक्त वापरण्यात आले. पोलिस आणि सर्वसामान्य नागरिकांना भ्रमित करण्यासाठी चार महिला आणि एक पुरुष यांच्या देखील हत्या करण्यात आल्या.<ref name="पुढारी १">{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=https://pudhari.news/amp/story/features/bahar/what-is-human-genocide |title=काय होते मानवत हत्याकांड? |लेखक= |दिनांक= |संकेतस्थळ= |प्रकाशक= |भाषा= |अ‍ॅक्सेसदिनांक= |विदा संकेतस्थळ दुवा= |विदा दिनांक=}}</ref> हे प्रकरण इतके गूढ, गंभीर आणि क्रूर होते की, संध्याकाळी संपूर्ण शहर सामसुम होत असे. तेथील रहिवाशांचे नातेवाईक देखील या गावात जाण्यास टाळत असत. गावातून जाणाऱ्या बसमधील प्रवासी बसच्या खिडक्या बंद करत असत. गावापासून दूर असलेले मानवत रोड रेल्वे स्टेशन आले की गाडीतील प्रवासी गाडीच्या खिडक्या बंद करून बाहेर शहराच्या दिशेने पाहत असत. तत्कालीन विधानसभेत या हत्याकांडावर चर्चेच्या फैरी झडत असत.<ref name="पुढारी १" /> == बळी पडलेल्या व्यक्ती == गयाबाई गच्छवे, शकीला अल्लाउद्दीन, सुगंधा मांग, नसीमा सय्यद, कलावती बोंबले, पार्वती बारहाते, आरिफाबी, हालिमा, हरीबाई बोरवणे, कमल बोरवणे, तारामती बोरवणे आणि कोडिंबा रिळे हे या हत्याकांडात बळी दिल्या गेले/मारल्या गेले.<ref name="पुढारी १" /><ref name=bbc1 /> == आरोपी == या प्रकरणी पोलिसांनी कोर्टात दाखल केलेल्या दोषारोपपत्रात १८ आरोपी या गुन्ह्यात सहभागी असल्याचे नोंदवले:<ref name="पुढारी १" /><ref name=bbc1 /> # आरोपी क्र. १ - रुक्मिणी भागोजी काळे, उत्तम बारहाते यांनी ठेवलेली बाई. # आरोपी क्र. २ - माजी नगराध्यक्ष उत्तमराव जिवाजी बाराहाते # आरोपी क्र. ३ - सोपान रामभाऊ साळवे, उत्तमराव बारहाते यांचा नोकर # आरोपी क्र. ४ - विठ्ठल # आरोपी क्र. ५ - लक्ष्मण # आरोपी क्र. ६ - देवराव # आरोपी क्र. ७ - बाळू # आरोपी क्र. ८ - साहेबराव # आरोपी क्र. ९ - दगडू भागोजी काळे (हरिबाई, ताराती आणि बाळ कमल यांची हत्या) सहभागावरून फाशीची शिक्षा # आरोपी क्र. १० - देव्या / देविदास, हत्या प्रकरणातील प्रत्यक्ष मारेकरी, फाशीची शिक्षा # आरोपी क्र. ११ - सुकल्या, हत्या प्रकरणातील प्रत्यक्ष मारेकरी, फाशीची शिक्षा # आरोपी क्र. १२ - वामन, याला सुरुवातीला सत्र न्यायालयाने शिक्षा दिली होती, परंतु सर्वोच्च न्यायालयाने अंतिम निकालपत्रात पुराव्याअभावी त्याची मुक्तता केली # आरोपी क्र. १३ - मारुती # आरोपी क्र. १४ - ज्ञानोबा # आरोपी क्र. १५ - तुकाराम # आरोपी क्र. १६ - कोंडिबा # आरोपी क्र. १७ - गणपत भागोजी साळवे गुप्तधन आणि नरबळी देण्याचा सल्ला देणारा मुख्य मांत्रिक # आरोपी क्र. १८ - शंकर ग्यानोबा काटे, उत्तमराव बारहाते यांचा नोकर == मुख्य प्रकरण == परभणी जिल्ह्यातील पाथरी तालुक्यात [[मानवत (परभणी)|मानवत]] नावाचे गाव आहे (आता [[मानवत तालुका]] स्वतंत्र झाला आहे). या गावात उत्तमराव बारहाते नावाचे श्रीमंत व्यक्तीपैकी एक प्रस्थ राहत असे. बारहाते हे एकवेळ नगरपालिकेचे अध्यक्ष देखील राहिले होते. बारहाते आणि गावाबेरच्या पारधी वस्तीतील पारधी महिला, रुक्मिणी काळे यांचे सूत जुळले. रुक्मिणी पारधी वस्तीत हातभट्टीची दारून बनवत असे. पुढे उत्तमराव यांनी रुक्मिणीला स्वतंत्र वाडा दिला. इथे देखील ती हातभट्टीची दारू बनवत असे. बारहाते यांच्या पहिल्या पत्नीला अपत्य होते, परंतु रुक्मिणीला मुलबाळ तर झालेच नाही, उलट वेळेपूर्वी पाळी थांबली. हेच हत्येचे मूळ कारण मानले गेले.<ref name="मटा1">{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=https://maharashtratimes.com/entertainment/web-series/manvat-murders-real-story-village-in-parbhani-superstition-case-uttamrao-barhate-and-rukmini-verdict-know-more-details/amp_articleshow/113055121.cms |title=क्रूरता, अंधश्रद्धेचा कळस ...देशाला हादरवणारं मानवत हत्याकांड,उच्च न्यायालयाचा धक्कादायक निर्णय, १९७२मध्ये परभणीत नेमकं काय घडलेलं? |लेखक= |दिनांक= |संकेतस्थळ= |प्रकाशक= |भाषा= |अ‍ॅक्सेसदिनांक= |विदा संकेतस्थळ दुवा= |विदा दिनांक=}}</ref><ref name="पुढारी १" /><ref name=bbc1 /> १४ नोव्हेंबर १९७२ रोजी १० वर्षांची गयाबाई सखाराम गच्छवे गोवऱ्या गोळा करायला घराबाहेर पडली आणि तीन दिवसांनी तिचा मृतदेह उत्तमराव बारहाते यांच्या शेताजवळ आढळून आला. पंधरा दिवसांनी ९ वर्षांची शकीला अल्लाउद्दीन गायब झाली आणि तिचा मृतदेह तीन किलोमीटर दूरवर सापडला. फेब्रुवारी १९७३ मध्ये सुगंधा सुंदऱ्या मांग ही पारधी वाड्याजवळ राहणारी महिला मृतावस्थेत सापडली. बांबूच्या वनातून बांबू आणायला गेलेल्या सुगंधाची हत्या तिच्याच कोयत्याने केली गेली. एप्रिल महिन्यात १० वर्षांची नसीमा सय्यद करीम ही शीर नसलेल्या अवस्थेत सापडली. १८ जून १९७३ रोजी उत्तमराव बारहाते, रुक्मिणी भागोजी काळे, भागोजी काळे, दगडू भागोजी काळे या चार जणांना पोलिसांनी अटक केली. हे आरोपी अटकेत असताना ३२ वर्षांच्या कलावती बोंबले यामहिलेचा खून झाला. हा पाचवा खून होता. पुढे सहावा खून १० वर्षांच्या मुलीचा झाला.<ref name=bbc1>{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=https://www.bbc.com/marathi/articles/cjrlp1vgpyno |title=मानवत हत्याकांड : गुप्तधनाचा शोध, 11 जणींची निर्घृण हत्या; तरीही फाशीपासून बचावलेले आरोपी |लेखक= |दिनांक= |संकेतस्थळ= बीबीसी मराठी |प्रकाशक= |भाषा= |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१९ ऑक्टोबर २०२६ |विदा संकेतस्थळ दुवा= |विदा दिनांक=}}</ref><ref name="पुढारी १" /><ref name="मटा1" /> ३० जुलै १९७३ रोजी, अटकेनंतर तब्बल दीड महिन्यानी उत्तमराव आणि इतर तिघांना जमीन मिळाला. परंतु हत्यासत्र मात्र चालू होते. विधानसभेत झालेल्या चर्चे नंतर तत्कालीन गृहमंत्री [[शरद पवार]] यांनी मुंबईहून गुप्तचर आणि इतर वरिष्ठ अधिकारी मानवतला पाठवले.<ref name=bbc1 /><ref name="पुढारी १" /><ref name="मटा1" /> पुढे डिसेंबरच्या पहिल्या आठवड्यात कोंडिबा रिळे नावाच्या इसमाचा खून झाला होता. मुंबईचे पोलीस उपायुक्त रमाकांत कुलकर्णी, गुन्हे अन्वेक्षण विभागाचे पोलीस अधीक्षक एन एम वाघमारे आणि क्राइम ब्रँचचे विनायक वाकटकर यांना या हत्याकांडाच्या तपासाची जबाबदारी देण्यात आली. समिंदरी काळे हिच्या चौकशीतून कोंडिबा रिळेच्या हत्येचा उलगडा झाला.<ref name=bbc1 /><ref name="मटा1" /> ४ जानेवारी १९७४ रोजी पस्तिशीची महिला हरिबाई ज्ञानोबा बोरवणे, नऊ वर्षांची तिची मुलगी आणि कडेवरील एक वर्षांची लेक यांचा खून झाला. हरिबाई आपल्या नवऱ्याला शिधा द्यायला शेताकडे गेली होती. या तिघांची अमानूष हत्या होताना उमाजी पितळे नावाच्या व्यक्तीने पाहिले. हा एकमेव प्रत्यक्षदर्शी साक्षीदार होता. दोन दिवसांनी ६० वर्षांच्या गणपत साळवे नावाच्या मांत्रिकाला बारामतीहून अटक करण्यात आली. साळवेने या हत्याकांडाचा कबुलीजबाब दिला.<ref name=bbc1 /><ref name="मटा1" /> === हेतू आणि पुढील कथा === गणपत साळवे या मांत्रिकाने आपल्या जबाबात सांगितले की उत्तमराव बारहाते आणि रुक्मिणी यांनी त्याला गुप्तधन तसेच रुक्मिणीची अपत्य प्राप्तीची इच्छा यावर उपाय विचारला. रुक्मिणीला उत्तमराव ने वेगळा वाडा बांधला होता, तेथील पिंपळाच्या झाडावरील मुंजा प्रसन्न करण्यासाठी कुमारिकेच्या गुप्तांगाचे रक्त लागेल असे साळवेने सांगितले. सोपान आणि शंकर या बारहतेच्या नोकरांनी हत्या करून रक्त आणून देण्याची जबाबदारी घेतली. साळवेच्या जबाबा नुसार या रक्ताने रुक्मिणी आणि उत्तमराव यांनी पूजा देखील केली. या प्रकरणी गणपत साळवे आणि शंकर काटे हे माफीचे साक्षीदार ठरले.<ref name=bbc1 /><ref name="पुढारी १" /><ref name="मटा1" /> == न्यायालयीन प्रक्रिया आणि निकाल == === जिल्हा सत्र न्यायालय === २० नोव्हेंबर १९७५ रोजी परभणीच्या जिल्हा सत्र न्यायालयाने या खटल्यावर आपला निकाल दिला. एकूण १८ आरोपींपैकी एकाचा खटला सुरू होण्यापूर्वीच कैदेत मृत्यू झाला होता. रुक्मिणी आणि उत्तमराव यांच्या आदेशावरून हे हत्याकांड करण्यात आले म्हणून त्यांना फाशीची शिक्षा सुनावण्यात आली. या प्रकरणातील नोकर आणि मारेकरी असलेल्या सोपान थोटे याला देखील फाशीची शिक्षा घोषित केली गेली. दगडूसह इतर चार साथीदारांना जन्मठेप झाली. तर समिंदरी (जिला रुक्मिणीची बहीण मानले जाते) आणि या कटात सहकार्य करणारे इतर दहा आरोपी सबळ पुराव्याअभावी दोषमुक्त करण्यात आले.<ref name=bbc1 /><ref name="पुढारी १" /><ref name="मटा1" /> === उच्च न्यायालय === या शिक्षेविरुद्ध उत्तमराव बारहाते आणि रुक्मिणी यांनी ॲड बी.जी. कोळसे पाटील मार्फत उच्च न्यायालयात अपील दाखल केले. या प्रकरणात उच्च न्यायालयाने बारहाते आणि रुक्मिणी यांच्याविरुद्धचा परिस्थितीजन्य पुरावा अमान्य केला. गुन्ह्यात प्रत्यक्ष सहभाग नसणे आणि ठोस साक्षीचा अभाव या कारणाने त्यांना सबळपुराव्याअभावी निर्दोष मुक्त केले.<ref name=bbc1 /><ref name="मटा1" /> उच्च न्यायालयाने सत्र न्यायालयाच्या शिक्षेत काही बदल करत दगडू काळे, देव्या चव्हाण, सुकल्या चिंत्या आणि वामन अण्णा या चौघांना जन्मठेपेऐवजी मरेपर्यंत फाशीची शिक्षा घोषित केली. याच सोबत सोपान थेटेची फाशीची शिक्षा मात्र कायम ठेवण्यात आली.<ref name=bbc1 /><ref name="पुढारी १" /><ref name="मटा1" /> === सर्वोच्च न्यायालय === निकालाविरोधात सर्वोच्च न्यायालयात राज्य सरकार अपिलात गेले. तेथे देखील सर्वोच्च न्यायालयानेही उच्च न्यायालयाचा निर्णय कायम ठेवला. यामुळे उत्तमराव बारहाते आणि रुक्मिणी कायम निर्दोष ठरले. मात्र संशयाचा फायदा देत वामन अण्णाची फाशी रद्द केली गेली आणि त्याला मुक्त केले गेले. इतर चौघांची फाशीची शिक्षा मात्र कायम ठेवण्यात आली.<ref name=bbc1 /><ref name="पुढारी १" /><ref name="मटा1" /> == पुढील काळ == १८ मार्च १९७६ रोजी ला उत्तमराव आणि रुक्मिणी निर्दोष सुटले आणि त्याच दिवशी रुक्मिणीला मुलगी झाली, जिचे नाव कीर्ती ठेवण्यात आले. २६ ऑगस्ट १९८९ रोजी (जवळपास पंधरा वर्षांनी) पत्रकार शरद देऊळगावकर यांनी उत्तमराव बारहाते यांची एक मुलाखत घेतली. तेव्हा उत्तमराव म्हणाले,"मी निर्दोष आहे हे पटवून देण्यासाठी मला चाडेचार लाख रुपये खर्च करावे लागले. पैसा नसता तर मीसुद्धा फासावर गेलो असतो."<ref name=bbc1 /> पुढे वयाच्या ९२व्या वर्षी, २०११ साली उत्तमराव बारहाते मरण पावले.<ref name=bbc1 /> == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:परभणी जिल्हा]] p14t7pinx3vekchmmrxmdzl4i4bpar0 2723163 2723162 2026-10-19T13:19:02Z संतोष गोरे 135680 /* */ 2723163 wikitext text/x-wiki {{निर्माणाधीन}} '''मानवत हत्याकांड''' हे महाराष्ट्रातील [[परभणी जिल्हा|परभणी जिल्ह्यातील]] [[पाथरी तालुका|पाथरी तालुक्यात]] असलेल्या तत्कालीन [[मानवत (परभणी)|मानवत]] या गावात १४ नोव्हेंबर १९७२ ते ४ जानेवारी १९७४ (सुमारे १४ महिने) या काळात झालेले हत्याकांड आहे. यात एकामागून एक तब्बल १२ क्रूर साखळी खून करण्यात आले होते. यामागील मुख्य हेतू गुप्तधन आणि अपत्य प्राप्ती असल्याचे मानले जाते. हेतू प्राप्तीसाठी सात कुमारिका अर्थात दहा वर्षाखालील मुलींची हत्या करून त्यांचे विशिष्ट अवयवातील रक्त वापरण्यात आले. पोलिस आणि सर्वसामान्य नागरिकांना भ्रमित करण्यासाठी चार महिला आणि एक पुरुष यांच्या देखील हत्या करण्यात आल्या.<ref name="पुढारी १">{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=https://pudhari.news/amp/story/features/bahar/what-is-human-genocide |title=काय होते मानवत हत्याकांड? |लेखक= |दिनांक= |संकेतस्थळ= |प्रकाशक= |भाषा= |अ‍ॅक्सेसदिनांक= |विदा संकेतस्थळ दुवा= |विदा दिनांक=}}</ref><ref name="लोकसत्ता१">{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=https://www.loksatta.com/maharashtra/manavat-murders-what-is-the-manvat-case-which-shocked-maharashtra-50-years-ago-scj-81-4631623/lite/ |title=महाराष्ट्राला हादरवणारं मानवत हत्याकांड नेमकं होतं काय? |लेखक= |दिनांक= |संकेतस्थळ= |प्रकाशक= |भाषा= |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१९ ऑक्टोबर २०२६ |विदा संकेतस्थळ दुवा=https://web.archive.org/web/20241003165319/https://www.loksatta.com/maharashtra/manavat-murders-what-is-the-manvat-case-which-shocked-maharashtra-50-years-ago-scj-81-4631623/lite/ |विदा दिनांक=३ ऑक्टोबर २०२४}}</ref> हे प्रकरण इतके गूढ, गंभीर आणि क्रूर होते की, संध्याकाळी संपूर्ण शहर सामसुम होत असे. तेथील रहिवाशांचे नातेवाईक देखील या गावात जाण्यास टाळत असत. गावातून जाणाऱ्या बसमधील प्रवासी बसच्या खिडक्या बंद करत असत. गावापासून दूर असलेले मानवत रोड रेल्वे स्टेशन आले की गाडीतील प्रवासी गाडीच्या खिडक्या बंद करून बाहेर शहराच्या दिशेने पाहत असत. तत्कालीन विधानसभेत या हत्याकांडावर चर्चेच्या फैरी झडत असत.<ref name="पुढारी १" /><ref name="लोकसत्ता१" /> == बळी पडलेल्या व्यक्ती == गयाबाई गच्छवे, शकीला अल्लाउद्दीन, सुगंधा मांग, नसीमा सय्यद, कलावती बोंबले, पार्वती बारहाते, आरिफाबी, हालिमा, हरीबाई बोरवणे, कमल बोरवणे, तारामती बोरवणे आणि कोडिंबा रिळे हे या हत्याकांडात बळी दिल्या गेले/मारल्या गेले.<ref name="पुढारी १" /><ref name=bbc1 /> == आरोपी == या प्रकरणी पोलिसांनी कोर्टात दाखल केलेल्या दोषारोपपत्रात १८ आरोपी या गुन्ह्यात सहभागी असल्याचे नोंदवले:<ref name="पुढारी १" /><ref name=bbc1 /> # आरोपी क्र. १ - रुक्मिणी भागोजी काळे, उत्तम बारहाते यांनी ठेवलेली बाई. # आरोपी क्र. २ - माजी नगराध्यक्ष उत्तमराव जिवाजी बाराहाते # आरोपी क्र. ३ - सोपान रामभाऊ साळवे, उत्तमराव बारहाते यांचा नोकर # आरोपी क्र. ४ - विठ्ठल # आरोपी क्र. ५ - लक्ष्मण # आरोपी क्र. ६ - देवराव # आरोपी क्र. ७ - बाळू # आरोपी क्र. ८ - साहेबराव # आरोपी क्र. ९ - दगडू भागोजी काळे (हरिबाई, ताराती आणि बाळ कमल यांची हत्या) सहभागावरून फाशीची शिक्षा # आरोपी क्र. १० - देव्या / देविदास, हत्या प्रकरणातील प्रत्यक्ष मारेकरी, फाशीची शिक्षा # आरोपी क्र. ११ - सुकल्या, हत्या प्रकरणातील प्रत्यक्ष मारेकरी, फाशीची शिक्षा # आरोपी क्र. १२ - वामन, याला सुरुवातीला सत्र न्यायालयाने शिक्षा दिली होती, परंतु सर्वोच्च न्यायालयाने अंतिम निकालपत्रात पुराव्याअभावी त्याची मुक्तता केली # आरोपी क्र. १३ - मारुती # आरोपी क्र. १४ - ज्ञानोबा # आरोपी क्र. १५ - तुकाराम # आरोपी क्र. १६ - कोंडिबा # आरोपी क्र. १७ - गणपत भागोजी साळवे गुप्तधन आणि नरबळी देण्याचा सल्ला देणारा मुख्य मांत्रिक # आरोपी क्र. १८ - शंकर ग्यानोबा काटे, उत्तमराव बारहाते यांचा नोकर == मुख्य प्रकरण == परभणी जिल्ह्यातील पाथरी तालुक्यात [[मानवत (परभणी)|मानवत]] नावाचे गाव आहे (आता [[मानवत तालुका]] स्वतंत्र झाला आहे). या गावात उत्तमराव बारहाते नावाचे श्रीमंत व्यक्तीपैकी एक प्रस्थ राहत असे. बारहाते हे एकवेळ नगरपालिकेचे अध्यक्ष देखील राहिले होते. बारहाते आणि गावाबेरच्या पारधी वस्तीतील पारधी महिला, रुक्मिणी काळे यांचे सूत जुळले. रुक्मिणी पारधी वस्तीत हातभट्टीची दारून बनवत असे. पुढे उत्तमराव यांनी रुक्मिणीला स्वतंत्र वाडा दिला. इथे देखील ती हातभट्टीची दारू बनवत असे. बारहाते यांच्या पहिल्या पत्नीला अपत्य होते, परंतु रुक्मिणीला मुलबाळ तर झालेच नाही, उलट वेळेपूर्वी पाळी थांबली. हेच हत्येचे मूळ कारण मानले गेले.<ref name="मटा1">{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=https://maharashtratimes.com/entertainment/web-series/manvat-murders-real-story-village-in-parbhani-superstition-case-uttamrao-barhate-and-rukmini-verdict-know-more-details/amp_articleshow/113055121.cms |title=क्रूरता, अंधश्रद्धेचा कळस ...देशाला हादरवणारं मानवत हत्याकांड,उच्च न्यायालयाचा धक्कादायक निर्णय, १९७२मध्ये परभणीत नेमकं काय घडलेलं? |लेखक= |दिनांक= |संकेतस्थळ= |प्रकाशक= |भाषा= |अ‍ॅक्सेसदिनांक= |विदा संकेतस्थळ दुवा= |विदा दिनांक=}}</ref><ref name="पुढारी १" /><ref name=bbc1 /> १४ नोव्हेंबर १९७२ रोजी १० वर्षांची गयाबाई सखाराम गच्छवे गोवऱ्या गोळा करायला घराबाहेर पडली आणि तीन दिवसांनी तिचा मृतदेह उत्तमराव बारहाते यांच्या शेताजवळ आढळून आला. पंधरा दिवसांनी ९ वर्षांची शकीला अल्लाउद्दीन गायब झाली आणि तिचा मृतदेह तीन किलोमीटर दूरवर सापडला. फेब्रुवारी १९७३ मध्ये सुगंधा सुंदऱ्या मांग ही पारधी वाड्याजवळ राहणारी महिला मृतावस्थेत सापडली. बांबूच्या वनातून बांबू आणायला गेलेल्या सुगंधाची हत्या तिच्याच कोयत्याने केली गेली. एप्रिल महिन्यात १० वर्षांची नसीमा सय्यद करीम ही शीर नसलेल्या अवस्थेत सापडली. १८ जून १९७३ रोजी उत्तमराव बारहाते, रुक्मिणी भागोजी काळे, भागोजी काळे, दगडू भागोजी काळे या चार जणांना पोलिसांनी अटक केली. हे आरोपी अटकेत असताना ३२ वर्षांच्या कलावती बोंबले यामहिलेचा खून झाला. हा पाचवा खून होता. पुढे सहावा खून १० वर्षांच्या मुलीचा झाला.<ref name=bbc1>{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=https://www.bbc.com/marathi/articles/cjrlp1vgpyno |title=मानवत हत्याकांड : गुप्तधनाचा शोध, 11 जणींची निर्घृण हत्या; तरीही फाशीपासून बचावलेले आरोपी |लेखक= |दिनांक= |संकेतस्थळ= बीबीसी मराठी |प्रकाशक= |भाषा= |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१९ ऑक्टोबर २०२६ |विदा संकेतस्थळ दुवा= |विदा दिनांक=}}</ref><ref name="पुढारी १" /><ref name="मटा1" /> ३० जुलै १९७३ रोजी, अटकेनंतर तब्बल दीड महिन्यानी उत्तमराव आणि इतर तिघांना जमीन मिळाला. परंतु हत्यासत्र मात्र चालू होते. विधानसभेत झालेल्या चर्चे नंतर तत्कालीन गृहमंत्री [[शरद पवार]] यांनी मुंबईहून गुप्तचर आणि इतर वरिष्ठ अधिकारी मानवतला पाठवले.<ref name=bbc1 /><ref name="पुढारी १" /><ref name="मटा1" /> पुढे डिसेंबरच्या पहिल्या आठवड्यात कोंडिबा रिळे नावाच्या इसमाचा खून झाला होता. मुंबईचे पोलीस उपायुक्त रमाकांत कुलकर्णी, गुन्हे अन्वेक्षण विभागाचे पोलीस अधीक्षक एन एम वाघमारे आणि क्राइम ब्रँचचे विनायक वाकटकर यांना या हत्याकांडाच्या तपासाची जबाबदारी देण्यात आली. समिंदरी काळे हिच्या चौकशीतून कोंडिबा रिळेच्या हत्येचा उलगडा झाला.<ref name=bbc1 /><ref name="मटा1" /> ४ जानेवारी १९७४ रोजी पस्तिशीची महिला हरिबाई ज्ञानोबा बोरवणे, नऊ वर्षांची तिची मुलगी आणि कडेवरील एक वर्षांची लेक यांचा खून झाला. हरिबाई आपल्या नवऱ्याला शिधा द्यायला शेताकडे गेली होती. या तिघांची अमानूष हत्या होताना उमाजी पितळे नावाच्या व्यक्तीने पाहिले. हा एकमेव प्रत्यक्षदर्शी साक्षीदार होता. दोन दिवसांनी ६० वर्षांच्या गणपत साळवे नावाच्या मांत्रिकाला बारामतीहून अटक करण्यात आली. साळवेने या हत्याकांडाचा कबुलीजबाब दिला.<ref name=bbc1 /><ref name="मटा1" /> === हेतू आणि पुढील कथा === गणपत साळवे या मांत्रिकाने आपल्या जबाबात सांगितले की उत्तमराव बारहाते आणि रुक्मिणी यांनी त्याला गुप्तधन तसेच रुक्मिणीची अपत्य प्राप्तीची इच्छा यावर उपाय विचारला. रुक्मिणीला उत्तमराव ने वेगळा वाडा बांधला होता, तेथील पिंपळाच्या झाडावरील मुंजा प्रसन्न करण्यासाठी कुमारिकेच्या गुप्तांगाचे रक्त लागेल असे साळवेने सांगितले. सोपान आणि शंकर या बारहतेच्या नोकरांनी हत्या करून रक्त आणून देण्याची जबाबदारी घेतली. साळवेच्या जबाबा नुसार या रक्ताने रुक्मिणी आणि उत्तमराव यांनी पूजा देखील केली. या प्रकरणी गणपत साळवे आणि शंकर काटे हे माफीचे साक्षीदार ठरले.<ref name=bbc1 /><ref name="पुढारी १" /><ref name="मटा1" /> == न्यायालयीन प्रक्रिया आणि निकाल == === जिल्हा सत्र न्यायालय === २० नोव्हेंबर १९७५ रोजी परभणीच्या जिल्हा सत्र न्यायालयाने या खटल्यावर आपला निकाल दिला. एकूण १८ आरोपींपैकी एकाचा खटला सुरू होण्यापूर्वीच कैदेत मृत्यू झाला होता. रुक्मिणी आणि उत्तमराव यांच्या आदेशावरून हे हत्याकांड करण्यात आले म्हणून त्यांना फाशीची शिक्षा सुनावण्यात आली. या प्रकरणातील नोकर आणि मारेकरी असलेल्या सोपान थोटे याला देखील फाशीची शिक्षा घोषित केली गेली. दगडूसह इतर चार साथीदारांना जन्मठेप झाली. तर समिंदरी (जिला रुक्मिणीची बहीण मानले जाते) आणि या कटात सहकार्य करणारे इतर दहा आरोपी सबळ पुराव्याअभावी दोषमुक्त करण्यात आले.<ref name=bbc1 /><ref name="पुढारी १" /><ref name="मटा1" /> === उच्च न्यायालय === या शिक्षेविरुद्ध उत्तमराव बारहाते आणि रुक्मिणी यांनी ॲड बी.जी. कोळसे पाटील मार्फत उच्च न्यायालयात अपील दाखल केले. या प्रकरणात उच्च न्यायालयाने बारहाते आणि रुक्मिणी यांच्याविरुद्धचा परिस्थितीजन्य पुरावा अमान्य केला. गुन्ह्यात प्रत्यक्ष सहभाग नसणे आणि ठोस साक्षीचा अभाव या कारणाने त्यांना सबळपुराव्याअभावी निर्दोष मुक्त केले.<ref name=bbc1 /><ref name="मटा1" /> उच्च न्यायालयाने सत्र न्यायालयाच्या शिक्षेत काही बदल करत दगडू काळे, देव्या चव्हाण, सुकल्या चिंत्या आणि वामन अण्णा या चौघांना जन्मठेपेऐवजी मरेपर्यंत फाशीची शिक्षा घोषित केली. याच सोबत सोपान थेटेची फाशीची शिक्षा मात्र कायम ठेवण्यात आली.<ref name=bbc1 /><ref name="पुढारी १" /><ref name="मटा1" /> === सर्वोच्च न्यायालय === निकालाविरोधात सर्वोच्च न्यायालयात राज्य सरकार अपिलात गेले. तेथे देखील सर्वोच्च न्यायालयानेही उच्च न्यायालयाचा निर्णय कायम ठेवला. यामुळे उत्तमराव बारहाते आणि रुक्मिणी कायम निर्दोष ठरले. मात्र संशयाचा फायदा देत वामन अण्णाची फाशी रद्द केली गेली आणि त्याला मुक्त केले गेले. इतर चौघांची फाशीची शिक्षा मात्र कायम ठेवण्यात आली.<ref name=bbc1 /><ref name="पुढारी १" /><ref name="मटा1" /> == पुढील काळ == १८ मार्च १९७६ रोजी ला उत्तमराव आणि रुक्मिणी निर्दोष सुटले आणि त्याच दिवशी रुक्मिणीला मुलगी झाली, जिचे नाव कीर्ती ठेवण्यात आले. २६ ऑगस्ट १९८९ रोजी (जवळपास पंधरा वर्षांनी) पत्रकार शरद देऊळगावकर यांनी उत्तमराव बारहाते यांची एक मुलाखत घेतली. तेव्हा उत्तमराव म्हणाले,"मी निर्दोष आहे हे पटवून देण्यासाठी मला चाडेचार लाख रुपये खर्च करावे लागले. पैसा नसता तर मीसुद्धा फासावर गेलो असतो."<ref name=bbc1 /> पुढे वयाच्या ९२व्या वर्षी, २०११ साली उत्तमराव बारहाते मरण पावले.<ref name=bbc1 /> == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:परभणी जिल्हा]] 3id4um2t3m1lz4m7bjcdg9lfe9k7x0m 2723164 2723163 2026-10-19T13:19:19Z संतोष गोरे 135680 2723164 wikitext text/x-wiki {{निर्माणाधीन}} '''मानवत हत्याकांड''' हे महाराष्ट्रातील [[परभणी जिल्हा|परभणी जिल्ह्यातील]] [[पाथरी तालुका|पाथरी तालुक्यात]] असलेल्या तत्कालीन [[मानवत (परभणी)|मानवत]] या गावात १४ नोव्हेंबर १९७२ ते ४ जानेवारी १९७४ (सुमारे १४ महिने) या काळात झालेले हत्याकांड आहे. यात एकामागून एक तब्बल १२ क्रूर साखळी खून करण्यात आले होते. यामागील मुख्य हेतू गुप्तधन आणि अपत्य प्राप्ती असल्याचे मानले जाते. हेतू प्राप्तीसाठी सात कुमारिका अर्थात दहा वर्षाखालील मुलींची हत्या करून त्यांचे विशिष्ट अवयवातील रक्त वापरण्यात आले. पोलिस आणि सर्वसामान्य नागरिकांना भ्रमित करण्यासाठी चार महिला आणि एक पुरुष यांच्या देखील हत्या करण्यात आल्या.<ref name="पुढारी १">{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=https://pudhari.news/amp/story/features/bahar/what-is-human-genocide |title=काय होते मानवत हत्याकांड? |लेखक= |दिनांक= |संकेतस्थळ= |प्रकाशक= |भाषा= |अ‍ॅक्सेसदिनांक= |विदा संकेतस्थळ दुवा= |विदा दिनांक=}}</ref><ref name="लोकसत्ता१">{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=https://www.loksatta.com/maharashtra/manavat-murders-what-is-the-manvat-case-which-shocked-maharashtra-50-years-ago-scj-81-4631623/lite/ |title=महाराष्ट्राला हादरवणारं मानवत हत्याकांड नेमकं होतं काय? |लेखक= |दिनांक= |संकेतस्थळ= |प्रकाशक= |भाषा= |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१९ ऑक्टोबर २०२६ |विदा संकेतस्थळ दुवा=https://web.archive.org/web/20241003165319/https://www.loksatta.com/maharashtra/manavat-murders-what-is-the-manvat-case-which-shocked-maharashtra-50-years-ago-scj-81-4631623/lite/ |विदा दिनांक=३ ऑक्टोबर २०२४}}</ref> हे प्रकरण इतके गूढ, गंभीर आणि क्रूर होते की, संध्याकाळी संपूर्ण शहर सामसुम होत असे. तेथील रहिवाशांचे नातेवाईक देखील या गावात जाण्यास टाळत असत. गावातून जाणाऱ्या बसमधील प्रवासी बसच्या खिडक्या बंद करत असत. गावापासून दूर असलेले मानवत रोड रेल्वे स्टेशन आले की गाडीतील प्रवासी गाडीच्या खिडक्या बंद करून बाहेर शहराच्या दिशेने पाहत असत. तत्कालीन विधानसभेत या हत्याकांडावर चर्चेच्या फैरी झडत असत.<ref name="पुढारी १" /><ref name="लोकसत्ता१" /> == बळी पडलेल्या व्यक्ती == गयाबाई गच्छवे, शकीला अल्लाउद्दीन, सुगंधा मांग, नसीमा सय्यद, कलावती बोंबले, पार्वती बारहाते, आरिफाबी, हालिमा, हरीबाई बोरवणे, कमल बोरवणे, तारामती बोरवणे आणि कोडिंबा रिळे हे या हत्याकांडात बळी दिल्या गेले/मारल्या गेले.<ref name="पुढारी १" /><ref name=bbc1 /><ref name="लोकसत्ता१" /> == आरोपी == या प्रकरणी पोलिसांनी कोर्टात दाखल केलेल्या दोषारोपपत्रात १८ आरोपी या गुन्ह्यात सहभागी असल्याचे नोंदवले:<ref name="पुढारी १" /><ref name=bbc1 /> # आरोपी क्र. १ - रुक्मिणी भागोजी काळे, उत्तम बारहाते यांनी ठेवलेली बाई. # आरोपी क्र. २ - माजी नगराध्यक्ष उत्तमराव जिवाजी बाराहाते # आरोपी क्र. ३ - सोपान रामभाऊ साळवे, उत्तमराव बारहाते यांचा नोकर # आरोपी क्र. ४ - विठ्ठल # आरोपी क्र. ५ - लक्ष्मण # आरोपी क्र. ६ - देवराव # आरोपी क्र. ७ - बाळू # आरोपी क्र. ८ - साहेबराव # आरोपी क्र. ९ - दगडू भागोजी काळे (हरिबाई, ताराती आणि बाळ कमल यांची हत्या) सहभागावरून फाशीची शिक्षा # आरोपी क्र. १० - देव्या / देविदास, हत्या प्रकरणातील प्रत्यक्ष मारेकरी, फाशीची शिक्षा # आरोपी क्र. ११ - सुकल्या, हत्या प्रकरणातील प्रत्यक्ष मारेकरी, फाशीची शिक्षा # आरोपी क्र. १२ - वामन, याला सुरुवातीला सत्र न्यायालयाने शिक्षा दिली होती, परंतु सर्वोच्च न्यायालयाने अंतिम निकालपत्रात पुराव्याअभावी त्याची मुक्तता केली # आरोपी क्र. १३ - मारुती # आरोपी क्र. १४ - ज्ञानोबा # आरोपी क्र. १५ - तुकाराम # आरोपी क्र. १६ - कोंडिबा # आरोपी क्र. १७ - गणपत भागोजी साळवे गुप्तधन आणि नरबळी देण्याचा सल्ला देणारा मुख्य मांत्रिक # आरोपी क्र. १८ - शंकर ग्यानोबा काटे, उत्तमराव बारहाते यांचा नोकर == मुख्य प्रकरण == परभणी जिल्ह्यातील पाथरी तालुक्यात [[मानवत (परभणी)|मानवत]] नावाचे गाव आहे (आता [[मानवत तालुका]] स्वतंत्र झाला आहे). या गावात उत्तमराव बारहाते नावाचे श्रीमंत व्यक्तीपैकी एक प्रस्थ राहत असे. बारहाते हे एकवेळ नगरपालिकेचे अध्यक्ष देखील राहिले होते. बारहाते आणि गावाबेरच्या पारधी वस्तीतील पारधी महिला, रुक्मिणी काळे यांचे सूत जुळले. रुक्मिणी पारधी वस्तीत हातभट्टीची दारून बनवत असे. पुढे उत्तमराव यांनी रुक्मिणीला स्वतंत्र वाडा दिला. इथे देखील ती हातभट्टीची दारू बनवत असे. बारहाते यांच्या पहिल्या पत्नीला अपत्य होते, परंतु रुक्मिणीला मुलबाळ तर झालेच नाही, उलट वेळेपूर्वी पाळी थांबली. हेच हत्येचे मूळ कारण मानले गेले.<ref name="मटा1">{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=https://maharashtratimes.com/entertainment/web-series/manvat-murders-real-story-village-in-parbhani-superstition-case-uttamrao-barhate-and-rukmini-verdict-know-more-details/amp_articleshow/113055121.cms |title=क्रूरता, अंधश्रद्धेचा कळस ...देशाला हादरवणारं मानवत हत्याकांड,उच्च न्यायालयाचा धक्कादायक निर्णय, १९७२मध्ये परभणीत नेमकं काय घडलेलं? |लेखक= |दिनांक= |संकेतस्थळ= |प्रकाशक= |भाषा= |अ‍ॅक्सेसदिनांक= |विदा संकेतस्थळ दुवा= |विदा दिनांक=}}</ref><ref name="पुढारी १" /><ref name=bbc1 /> १४ नोव्हेंबर १९७२ रोजी १० वर्षांची गयाबाई सखाराम गच्छवे गोवऱ्या गोळा करायला घराबाहेर पडली आणि तीन दिवसांनी तिचा मृतदेह उत्तमराव बारहाते यांच्या शेताजवळ आढळून आला. पंधरा दिवसांनी ९ वर्षांची शकीला अल्लाउद्दीन गायब झाली आणि तिचा मृतदेह तीन किलोमीटर दूरवर सापडला. फेब्रुवारी १९७३ मध्ये सुगंधा सुंदऱ्या मांग ही पारधी वाड्याजवळ राहणारी महिला मृतावस्थेत सापडली. बांबूच्या वनातून बांबू आणायला गेलेल्या सुगंधाची हत्या तिच्याच कोयत्याने केली गेली. एप्रिल महिन्यात १० वर्षांची नसीमा सय्यद करीम ही शीर नसलेल्या अवस्थेत सापडली. १८ जून १९७३ रोजी उत्तमराव बारहाते, रुक्मिणी भागोजी काळे, भागोजी काळे, दगडू भागोजी काळे या चार जणांना पोलिसांनी अटक केली. हे आरोपी अटकेत असताना ३२ वर्षांच्या कलावती बोंबले यामहिलेचा खून झाला. हा पाचवा खून होता. पुढे सहावा खून १० वर्षांच्या मुलीचा झाला.<ref name=bbc1>{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=https://www.bbc.com/marathi/articles/cjrlp1vgpyno |title=मानवत हत्याकांड : गुप्तधनाचा शोध, 11 जणींची निर्घृण हत्या; तरीही फाशीपासून बचावलेले आरोपी |लेखक= |दिनांक= |संकेतस्थळ= बीबीसी मराठी |प्रकाशक= |भाषा= |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१९ ऑक्टोबर २०२६ |विदा संकेतस्थळ दुवा= |विदा दिनांक=}}</ref><ref name="पुढारी १" /><ref name="मटा1" /> ३० जुलै १९७३ रोजी, अटकेनंतर तब्बल दीड महिन्यानी उत्तमराव आणि इतर तिघांना जमीन मिळाला. परंतु हत्यासत्र मात्र चालू होते. विधानसभेत झालेल्या चर्चे नंतर तत्कालीन गृहमंत्री [[शरद पवार]] यांनी मुंबईहून गुप्तचर आणि इतर वरिष्ठ अधिकारी मानवतला पाठवले.<ref name=bbc1 /><ref name="पुढारी १" /><ref name="मटा1" /> पुढे डिसेंबरच्या पहिल्या आठवड्यात कोंडिबा रिळे नावाच्या इसमाचा खून झाला होता. मुंबईचे पोलीस उपायुक्त रमाकांत कुलकर्णी, गुन्हे अन्वेक्षण विभागाचे पोलीस अधीक्षक एन एम वाघमारे आणि क्राइम ब्रँचचे विनायक वाकटकर यांना या हत्याकांडाच्या तपासाची जबाबदारी देण्यात आली. समिंदरी काळे हिच्या चौकशीतून कोंडिबा रिळेच्या हत्येचा उलगडा झाला.<ref name=bbc1 /><ref name="मटा1" /> ४ जानेवारी १९७४ रोजी पस्तिशीची महिला हरिबाई ज्ञानोबा बोरवणे, नऊ वर्षांची तिची मुलगी आणि कडेवरील एक वर्षांची लेक यांचा खून झाला. हरिबाई आपल्या नवऱ्याला शिधा द्यायला शेताकडे गेली होती. या तिघांची अमानूष हत्या होताना उमाजी पितळे नावाच्या व्यक्तीने पाहिले. हा एकमेव प्रत्यक्षदर्शी साक्षीदार होता. दोन दिवसांनी ६० वर्षांच्या गणपत साळवे नावाच्या मांत्रिकाला बारामतीहून अटक करण्यात आली. साळवेने या हत्याकांडाचा कबुलीजबाब दिला.<ref name=bbc1 /><ref name="मटा1" /> === हेतू आणि पुढील कथा === गणपत साळवे या मांत्रिकाने आपल्या जबाबात सांगितले की उत्तमराव बारहाते आणि रुक्मिणी यांनी त्याला गुप्तधन तसेच रुक्मिणीची अपत्य प्राप्तीची इच्छा यावर उपाय विचारला. रुक्मिणीला उत्तमराव ने वेगळा वाडा बांधला होता, तेथील पिंपळाच्या झाडावरील मुंजा प्रसन्न करण्यासाठी कुमारिकेच्या गुप्तांगाचे रक्त लागेल असे साळवेने सांगितले. सोपान आणि शंकर या बारहतेच्या नोकरांनी हत्या करून रक्त आणून देण्याची जबाबदारी घेतली. साळवेच्या जबाबा नुसार या रक्ताने रुक्मिणी आणि उत्तमराव यांनी पूजा देखील केली. या प्रकरणी गणपत साळवे आणि शंकर काटे हे माफीचे साक्षीदार ठरले.<ref name=bbc1 /><ref name="पुढारी १" /><ref name="मटा1" /> == न्यायालयीन प्रक्रिया आणि निकाल == === जिल्हा सत्र न्यायालय === २० नोव्हेंबर १९७५ रोजी परभणीच्या जिल्हा सत्र न्यायालयाने या खटल्यावर आपला निकाल दिला. एकूण १८ आरोपींपैकी एकाचा खटला सुरू होण्यापूर्वीच कैदेत मृत्यू झाला होता. रुक्मिणी आणि उत्तमराव यांच्या आदेशावरून हे हत्याकांड करण्यात आले म्हणून त्यांना फाशीची शिक्षा सुनावण्यात आली. या प्रकरणातील नोकर आणि मारेकरी असलेल्या सोपान थोटे याला देखील फाशीची शिक्षा घोषित केली गेली. दगडूसह इतर चार साथीदारांना जन्मठेप झाली. तर समिंदरी (जिला रुक्मिणीची बहीण मानले जाते) आणि या कटात सहकार्य करणारे इतर दहा आरोपी सबळ पुराव्याअभावी दोषमुक्त करण्यात आले.<ref name=bbc1 /><ref name="पुढारी १" /><ref name="मटा1" /> === उच्च न्यायालय === या शिक्षेविरुद्ध उत्तमराव बारहाते आणि रुक्मिणी यांनी ॲड बी.जी. कोळसे पाटील मार्फत उच्च न्यायालयात अपील दाखल केले. या प्रकरणात उच्च न्यायालयाने बारहाते आणि रुक्मिणी यांच्याविरुद्धचा परिस्थितीजन्य पुरावा अमान्य केला. गुन्ह्यात प्रत्यक्ष सहभाग नसणे आणि ठोस साक्षीचा अभाव या कारणाने त्यांना सबळपुराव्याअभावी निर्दोष मुक्त केले.<ref name=bbc1 /><ref name="मटा1" /> उच्च न्यायालयाने सत्र न्यायालयाच्या शिक्षेत काही बदल करत दगडू काळे, देव्या चव्हाण, सुकल्या चिंत्या आणि वामन अण्णा या चौघांना जन्मठेपेऐवजी मरेपर्यंत फाशीची शिक्षा घोषित केली. याच सोबत सोपान थेटेची फाशीची शिक्षा मात्र कायम ठेवण्यात आली.<ref name=bbc1 /><ref name="पुढारी १" /><ref name="मटा1" /> === सर्वोच्च न्यायालय === निकालाविरोधात सर्वोच्च न्यायालयात राज्य सरकार अपिलात गेले. तेथे देखील सर्वोच्च न्यायालयानेही उच्च न्यायालयाचा निर्णय कायम ठेवला. यामुळे उत्तमराव बारहाते आणि रुक्मिणी कायम निर्दोष ठरले. मात्र संशयाचा फायदा देत वामन अण्णाची फाशी रद्द केली गेली आणि त्याला मुक्त केले गेले. इतर चौघांची फाशीची शिक्षा मात्र कायम ठेवण्यात आली.<ref name=bbc1 /><ref name="पुढारी १" /><ref name="मटा1" /> == पुढील काळ == १८ मार्च १९७६ रोजी ला उत्तमराव आणि रुक्मिणी निर्दोष सुटले आणि त्याच दिवशी रुक्मिणीला मुलगी झाली, जिचे नाव कीर्ती ठेवण्यात आले. २६ ऑगस्ट १९८९ रोजी (जवळपास पंधरा वर्षांनी) पत्रकार शरद देऊळगावकर यांनी उत्तमराव बारहाते यांची एक मुलाखत घेतली. तेव्हा उत्तमराव म्हणाले,"मी निर्दोष आहे हे पटवून देण्यासाठी मला चाडेचार लाख रुपये खर्च करावे लागले. पैसा नसता तर मीसुद्धा फासावर गेलो असतो."<ref name=bbc1 /> पुढे वयाच्या ९२व्या वर्षी, २०११ साली उत्तमराव बारहाते मरण पावले.<ref name=bbc1 /> == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:परभणी जिल्हा]] qmmkzfb3gdrp0plfgckz4mw0guohihr 2723165 2723164 2026-10-19T13:19:32Z संतोष गोरे 135680 2723165 wikitext text/x-wiki {{निर्माणाधीन}} '''मानवत हत्याकांड''' हे महाराष्ट्रातील [[परभणी जिल्हा|परभणी जिल्ह्यातील]] [[पाथरी तालुका|पाथरी तालुक्यात]] असलेल्या तत्कालीन [[मानवत (परभणी)|मानवत]] या गावात १४ नोव्हेंबर १९७२ ते ४ जानेवारी १९७४ (सुमारे १४ महिने) या काळात झालेले हत्याकांड आहे. यात एकामागून एक तब्बल १२ क्रूर साखळी खून करण्यात आले होते. यामागील मुख्य हेतू गुप्तधन आणि अपत्य प्राप्ती असल्याचे मानले जाते. हेतू प्राप्तीसाठी सात कुमारिका अर्थात दहा वर्षाखालील मुलींची हत्या करून त्यांचे विशिष्ट अवयवातील रक्त वापरण्यात आले. पोलिस आणि सर्वसामान्य नागरिकांना भ्रमित करण्यासाठी चार महिला आणि एक पुरुष यांच्या देखील हत्या करण्यात आल्या.<ref name="पुढारी १">{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=https://pudhari.news/amp/story/features/bahar/what-is-human-genocide |title=काय होते मानवत हत्याकांड? |लेखक= |दिनांक= |संकेतस्थळ= |प्रकाशक= |भाषा= |अ‍ॅक्सेसदिनांक= |विदा संकेतस्थळ दुवा= |विदा दिनांक=}}</ref><ref name="लोकसत्ता१">{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=https://www.loksatta.com/maharashtra/manavat-murders-what-is-the-manvat-case-which-shocked-maharashtra-50-years-ago-scj-81-4631623/lite/ |title=महाराष्ट्राला हादरवणारं मानवत हत्याकांड नेमकं होतं काय? |लेखक= |दिनांक= |संकेतस्थळ= |प्रकाशक= |भाषा= |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१९ ऑक्टोबर २०२६ |विदा संकेतस्थळ दुवा=https://web.archive.org/web/20241003165319/https://www.loksatta.com/maharashtra/manavat-murders-what-is-the-manvat-case-which-shocked-maharashtra-50-years-ago-scj-81-4631623/lite/ |विदा दिनांक=३ ऑक्टोबर २०२४}}</ref> हे प्रकरण इतके गूढ, गंभीर आणि क्रूर होते की, संध्याकाळी संपूर्ण शहर सामसुम होत असे. तेथील रहिवाशांचे नातेवाईक देखील या गावात जाण्यास टाळत असत. गावातून जाणाऱ्या बसमधील प्रवासी बसच्या खिडक्या बंद करत असत. गावापासून दूर असलेले मानवत रोड रेल्वे स्टेशन आले की गाडीतील प्रवासी गाडीच्या खिडक्या बंद करून बाहेर शहराच्या दिशेने पाहत असत. तत्कालीन विधानसभेत या हत्याकांडावर चर्चेच्या फैरी झडत असत.<ref name="पुढारी १" /><ref name="लोकसत्ता१" /> == बळी पडलेल्या व्यक्ती == गयाबाई गच्छवे, शकीला अल्लाउद्दीन, सुगंधा मांग, नसीमा सय्यद, कलावती बोंबले, पार्वती बारहाते, आरिफाबी, हालिमा, हरीबाई बोरवणे, कमल बोरवणे, तारामती बोरवणे आणि कोडिंबा रिळे हे या हत्याकांडात बळी दिल्या गेले/मारल्या गेले.<ref name="पुढारी १" /><ref name=bbc1 /><ref name="लोकसत्ता१" /> == आरोपी == या प्रकरणी पोलिसांनी कोर्टात दाखल केलेल्या दोषारोपपत्रात १८ आरोपी या गुन्ह्यात सहभागी असल्याचे नोंदवले:<ref name="पुढारी १" /><ref name=bbc1 /><ref name="लोकसत्ता१" /> # आरोपी क्र. १ - रुक्मिणी भागोजी काळे, उत्तम बारहाते यांनी ठेवलेली बाई. # आरोपी क्र. २ - माजी नगराध्यक्ष उत्तमराव जिवाजी बाराहाते # आरोपी क्र. ३ - सोपान रामभाऊ साळवे, उत्तमराव बारहाते यांचा नोकर # आरोपी क्र. ४ - विठ्ठल # आरोपी क्र. ५ - लक्ष्मण # आरोपी क्र. ६ - देवराव # आरोपी क्र. ७ - बाळू # आरोपी क्र. ८ - साहेबराव # आरोपी क्र. ९ - दगडू भागोजी काळे (हरिबाई, ताराती आणि बाळ कमल यांची हत्या) सहभागावरून फाशीची शिक्षा # आरोपी क्र. १० - देव्या / देविदास, हत्या प्रकरणातील प्रत्यक्ष मारेकरी, फाशीची शिक्षा # आरोपी क्र. ११ - सुकल्या, हत्या प्रकरणातील प्रत्यक्ष मारेकरी, फाशीची शिक्षा # आरोपी क्र. १२ - वामन, याला सुरुवातीला सत्र न्यायालयाने शिक्षा दिली होती, परंतु सर्वोच्च न्यायालयाने अंतिम निकालपत्रात पुराव्याअभावी त्याची मुक्तता केली # आरोपी क्र. १३ - मारुती # आरोपी क्र. १४ - ज्ञानोबा # आरोपी क्र. १५ - तुकाराम # आरोपी क्र. १६ - कोंडिबा # आरोपी क्र. १७ - गणपत भागोजी साळवे गुप्तधन आणि नरबळी देण्याचा सल्ला देणारा मुख्य मांत्रिक # आरोपी क्र. १८ - शंकर ग्यानोबा काटे, उत्तमराव बारहाते यांचा नोकर == मुख्य प्रकरण == परभणी जिल्ह्यातील पाथरी तालुक्यात [[मानवत (परभणी)|मानवत]] नावाचे गाव आहे (आता [[मानवत तालुका]] स्वतंत्र झाला आहे). या गावात उत्तमराव बारहाते नावाचे श्रीमंत व्यक्तीपैकी एक प्रस्थ राहत असे. बारहाते हे एकवेळ नगरपालिकेचे अध्यक्ष देखील राहिले होते. बारहाते आणि गावाबेरच्या पारधी वस्तीतील पारधी महिला, रुक्मिणी काळे यांचे सूत जुळले. रुक्मिणी पारधी वस्तीत हातभट्टीची दारून बनवत असे. पुढे उत्तमराव यांनी रुक्मिणीला स्वतंत्र वाडा दिला. इथे देखील ती हातभट्टीची दारू बनवत असे. बारहाते यांच्या पहिल्या पत्नीला अपत्य होते, परंतु रुक्मिणीला मुलबाळ तर झालेच नाही, उलट वेळेपूर्वी पाळी थांबली. हेच हत्येचे मूळ कारण मानले गेले.<ref name="मटा1">{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=https://maharashtratimes.com/entertainment/web-series/manvat-murders-real-story-village-in-parbhani-superstition-case-uttamrao-barhate-and-rukmini-verdict-know-more-details/amp_articleshow/113055121.cms |title=क्रूरता, अंधश्रद्धेचा कळस ...देशाला हादरवणारं मानवत हत्याकांड,उच्च न्यायालयाचा धक्कादायक निर्णय, १९७२मध्ये परभणीत नेमकं काय घडलेलं? |लेखक= |दिनांक= |संकेतस्थळ= |प्रकाशक= |भाषा= |अ‍ॅक्सेसदिनांक= |विदा संकेतस्थळ दुवा= |विदा दिनांक=}}</ref><ref name="पुढारी १" /><ref name=bbc1 /> १४ नोव्हेंबर १९७२ रोजी १० वर्षांची गयाबाई सखाराम गच्छवे गोवऱ्या गोळा करायला घराबाहेर पडली आणि तीन दिवसांनी तिचा मृतदेह उत्तमराव बारहाते यांच्या शेताजवळ आढळून आला. पंधरा दिवसांनी ९ वर्षांची शकीला अल्लाउद्दीन गायब झाली आणि तिचा मृतदेह तीन किलोमीटर दूरवर सापडला. फेब्रुवारी १९७३ मध्ये सुगंधा सुंदऱ्या मांग ही पारधी वाड्याजवळ राहणारी महिला मृतावस्थेत सापडली. बांबूच्या वनातून बांबू आणायला गेलेल्या सुगंधाची हत्या तिच्याच कोयत्याने केली गेली. एप्रिल महिन्यात १० वर्षांची नसीमा सय्यद करीम ही शीर नसलेल्या अवस्थेत सापडली. १८ जून १९७३ रोजी उत्तमराव बारहाते, रुक्मिणी भागोजी काळे, भागोजी काळे, दगडू भागोजी काळे या चार जणांना पोलिसांनी अटक केली. हे आरोपी अटकेत असताना ३२ वर्षांच्या कलावती बोंबले यामहिलेचा खून झाला. हा पाचवा खून होता. पुढे सहावा खून १० वर्षांच्या मुलीचा झाला.<ref name=bbc1>{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=https://www.bbc.com/marathi/articles/cjrlp1vgpyno |title=मानवत हत्याकांड : गुप्तधनाचा शोध, 11 जणींची निर्घृण हत्या; तरीही फाशीपासून बचावलेले आरोपी |लेखक= |दिनांक= |संकेतस्थळ= बीबीसी मराठी |प्रकाशक= |भाषा= |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१९ ऑक्टोबर २०२६ |विदा संकेतस्थळ दुवा= |विदा दिनांक=}}</ref><ref name="पुढारी १" /><ref name="मटा1" /> ३० जुलै १९७३ रोजी, अटकेनंतर तब्बल दीड महिन्यानी उत्तमराव आणि इतर तिघांना जमीन मिळाला. परंतु हत्यासत्र मात्र चालू होते. विधानसभेत झालेल्या चर्चे नंतर तत्कालीन गृहमंत्री [[शरद पवार]] यांनी मुंबईहून गुप्तचर आणि इतर वरिष्ठ अधिकारी मानवतला पाठवले.<ref name=bbc1 /><ref name="पुढारी १" /><ref name="मटा1" /> पुढे डिसेंबरच्या पहिल्या आठवड्यात कोंडिबा रिळे नावाच्या इसमाचा खून झाला होता. मुंबईचे पोलीस उपायुक्त रमाकांत कुलकर्णी, गुन्हे अन्वेक्षण विभागाचे पोलीस अधीक्षक एन एम वाघमारे आणि क्राइम ब्रँचचे विनायक वाकटकर यांना या हत्याकांडाच्या तपासाची जबाबदारी देण्यात आली. समिंदरी काळे हिच्या चौकशीतून कोंडिबा रिळेच्या हत्येचा उलगडा झाला.<ref name=bbc1 /><ref name="मटा1" /> ४ जानेवारी १९७४ रोजी पस्तिशीची महिला हरिबाई ज्ञानोबा बोरवणे, नऊ वर्षांची तिची मुलगी आणि कडेवरील एक वर्षांची लेक यांचा खून झाला. हरिबाई आपल्या नवऱ्याला शिधा द्यायला शेताकडे गेली होती. या तिघांची अमानूष हत्या होताना उमाजी पितळे नावाच्या व्यक्तीने पाहिले. हा एकमेव प्रत्यक्षदर्शी साक्षीदार होता. दोन दिवसांनी ६० वर्षांच्या गणपत साळवे नावाच्या मांत्रिकाला बारामतीहून अटक करण्यात आली. साळवेने या हत्याकांडाचा कबुलीजबाब दिला.<ref name=bbc1 /><ref name="मटा1" /> === हेतू आणि पुढील कथा === गणपत साळवे या मांत्रिकाने आपल्या जबाबात सांगितले की उत्तमराव बारहाते आणि रुक्मिणी यांनी त्याला गुप्तधन तसेच रुक्मिणीची अपत्य प्राप्तीची इच्छा यावर उपाय विचारला. रुक्मिणीला उत्तमराव ने वेगळा वाडा बांधला होता, तेथील पिंपळाच्या झाडावरील मुंजा प्रसन्न करण्यासाठी कुमारिकेच्या गुप्तांगाचे रक्त लागेल असे साळवेने सांगितले. सोपान आणि शंकर या बारहतेच्या नोकरांनी हत्या करून रक्त आणून देण्याची जबाबदारी घेतली. साळवेच्या जबाबा नुसार या रक्ताने रुक्मिणी आणि उत्तमराव यांनी पूजा देखील केली. या प्रकरणी गणपत साळवे आणि शंकर काटे हे माफीचे साक्षीदार ठरले.<ref name=bbc1 /><ref name="पुढारी १" /><ref name="मटा1" /> == न्यायालयीन प्रक्रिया आणि निकाल == === जिल्हा सत्र न्यायालय === २० नोव्हेंबर १९७५ रोजी परभणीच्या जिल्हा सत्र न्यायालयाने या खटल्यावर आपला निकाल दिला. एकूण १८ आरोपींपैकी एकाचा खटला सुरू होण्यापूर्वीच कैदेत मृत्यू झाला होता. रुक्मिणी आणि उत्तमराव यांच्या आदेशावरून हे हत्याकांड करण्यात आले म्हणून त्यांना फाशीची शिक्षा सुनावण्यात आली. या प्रकरणातील नोकर आणि मारेकरी असलेल्या सोपान थोटे याला देखील फाशीची शिक्षा घोषित केली गेली. दगडूसह इतर चार साथीदारांना जन्मठेप झाली. तर समिंदरी (जिला रुक्मिणीची बहीण मानले जाते) आणि या कटात सहकार्य करणारे इतर दहा आरोपी सबळ पुराव्याअभावी दोषमुक्त करण्यात आले.<ref name=bbc1 /><ref name="पुढारी १" /><ref name="मटा1" /> === उच्च न्यायालय === या शिक्षेविरुद्ध उत्तमराव बारहाते आणि रुक्मिणी यांनी ॲड बी.जी. कोळसे पाटील मार्फत उच्च न्यायालयात अपील दाखल केले. या प्रकरणात उच्च न्यायालयाने बारहाते आणि रुक्मिणी यांच्याविरुद्धचा परिस्थितीजन्य पुरावा अमान्य केला. गुन्ह्यात प्रत्यक्ष सहभाग नसणे आणि ठोस साक्षीचा अभाव या कारणाने त्यांना सबळपुराव्याअभावी निर्दोष मुक्त केले.<ref name=bbc1 /><ref name="मटा1" /> उच्च न्यायालयाने सत्र न्यायालयाच्या शिक्षेत काही बदल करत दगडू काळे, देव्या चव्हाण, सुकल्या चिंत्या आणि वामन अण्णा या चौघांना जन्मठेपेऐवजी मरेपर्यंत फाशीची शिक्षा घोषित केली. याच सोबत सोपान थेटेची फाशीची शिक्षा मात्र कायम ठेवण्यात आली.<ref name=bbc1 /><ref name="पुढारी १" /><ref name="मटा1" /> === सर्वोच्च न्यायालय === निकालाविरोधात सर्वोच्च न्यायालयात राज्य सरकार अपिलात गेले. तेथे देखील सर्वोच्च न्यायालयानेही उच्च न्यायालयाचा निर्णय कायम ठेवला. यामुळे उत्तमराव बारहाते आणि रुक्मिणी कायम निर्दोष ठरले. मात्र संशयाचा फायदा देत वामन अण्णाची फाशी रद्द केली गेली आणि त्याला मुक्त केले गेले. इतर चौघांची फाशीची शिक्षा मात्र कायम ठेवण्यात आली.<ref name=bbc1 /><ref name="पुढारी १" /><ref name="मटा1" /> == पुढील काळ == १८ मार्च १९७६ रोजी ला उत्तमराव आणि रुक्मिणी निर्दोष सुटले आणि त्याच दिवशी रुक्मिणीला मुलगी झाली, जिचे नाव कीर्ती ठेवण्यात आले. २६ ऑगस्ट १९८९ रोजी (जवळपास पंधरा वर्षांनी) पत्रकार शरद देऊळगावकर यांनी उत्तमराव बारहाते यांची एक मुलाखत घेतली. तेव्हा उत्तमराव म्हणाले,"मी निर्दोष आहे हे पटवून देण्यासाठी मला चाडेचार लाख रुपये खर्च करावे लागले. पैसा नसता तर मीसुद्धा फासावर गेलो असतो."<ref name=bbc1 /> पुढे वयाच्या ९२व्या वर्षी, २०११ साली उत्तमराव बारहाते मरण पावले.<ref name=bbc1 /> == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:परभणी जिल्हा]] 07gqnrztmi0g2jjz582xg23utgvvrkl 2723166 2723165 2026-10-19T13:23:31Z संतोष गोरे 135680 2723166 wikitext text/x-wiki {{निर्माणाधीन}} '''मानवत हत्याकांड''' हे महाराष्ट्रातील [[परभणी जिल्हा|परभणी जिल्ह्यातील]] [[पाथरी तालुका|पाथरी तालुक्यात]] असलेल्या तत्कालीन [[मानवत (परभणी)|मानवत]] या गावात १४ नोव्हेंबर १९७२ ते ४ जानेवारी १९७४ (सुमारे १४ महिने) या काळात झालेले हत्याकांड आहे. यात एकामागून एक तब्बल १२ क्रूर साखळी खून करण्यात आले होते. यामागील मुख्य हेतू गुप्तधन आणि अपत्य प्राप्ती असल्याचे मानले जाते. हेतू प्राप्तीसाठी सात कुमारिका अर्थात दहा वर्षाखालील मुलींची हत्या करून त्यांचे विशिष्ट अवयवातील रक्त वापरण्यात आले. पोलिस आणि सर्वसामान्य नागरिकांना भ्रमित करण्यासाठी चार महिला आणि एक पुरुष यांच्या देखील हत्या करण्यात आल्या.<ref name="पुढारी १">{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=https://pudhari.news/amp/story/features/bahar/what-is-human-genocide |title=काय होते मानवत हत्याकांड? |लेखक= |दिनांक= |संकेतस्थळ= |प्रकाशक= |भाषा= |अ‍ॅक्सेसदिनांक= |विदा संकेतस्थळ दुवा= |विदा दिनांक=}}</ref><ref name="लोकसत्ता१">{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=https://www.loksatta.com/maharashtra/manavat-murders-what-is-the-manvat-case-which-shocked-maharashtra-50-years-ago-scj-81-4631623/lite/ |title=महाराष्ट्राला हादरवणारं मानवत हत्याकांड नेमकं होतं काय? |लेखक= |दिनांक= |संकेतस्थळ= |प्रकाशक= |भाषा= |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१९ ऑक्टोबर २०२६ |विदा संकेतस्थळ दुवा=https://web.archive.org/web/20241003165319/https://www.loksatta.com/maharashtra/manavat-murders-what-is-the-manvat-case-which-shocked-maharashtra-50-years-ago-scj-81-4631623/lite/ |विदा दिनांक=३ ऑक्टोबर २०२४}}</ref> हे प्रकरण इतके गूढ, गंभीर आणि क्रूर होते की, संध्याकाळी संपूर्ण शहर सामसुम होत असे. तेथील रहिवाशांचे नातेवाईक देखील या गावात जाण्यास टाळत असत. गावातून जाणाऱ्या बसमधील प्रवासी बसच्या खिडक्या बंद करत असत. गावापासून दूर असलेले मानवत रोड रेल्वे स्टेशन आले की गाडीतील प्रवासी गाडीच्या खिडक्या बंद करून बाहेर शहराच्या दिशेने पाहत असत. तत्कालीन विधानसभेत या हत्याकांडावर चर्चेच्या फैरी झडत असत.<ref name="पुढारी १" /><ref name="लोकसत्ता१" /> == बळी पडलेल्या व्यक्ती == गयाबाई गच्छवे, शकीला अल्लाउद्दीन, सुगंधा मांग, नसीमा सय्यद, कलावती बोंबले, पार्वती बारहाते, आरिफाबी, हालिमा, हरीबाई बोरवणे, कमल बोरवणे, तारामती बोरवणे आणि कोडिंबा रिळे हे या हत्याकांडात बळी दिल्या गेले/मारल्या गेले.<ref name="पुढारी १" /><ref name=bbc1 /><ref name="लोकसत्ता१" /> == आरोपी == या प्रकरणी पोलिसांनी कोर्टात दाखल केलेल्या दोषारोपपत्रात १८ आरोपी या गुन्ह्यात सहभागी असल्याचे नोंदवले:<ref name="पुढारी १" /><ref name=bbc1 /><ref name="लोकसत्ता१" /> # आरोपी क्र. १ - रुक्मिणी भागोजी काळे, उत्तम बारहाते यांनी ठेवलेली बाई. # आरोपी क्र. २ - माजी नगराध्यक्ष उत्तमराव जिवाजी बाराहाते # आरोपी क्र. ३ - सोपान रामभाऊ साळवे, उत्तमराव बारहाते यांचा नोकर # आरोपी क्र. ४ - विठ्ठल # आरोपी क्र. ५ - लक्ष्मण # आरोपी क्र. ६ - देवराव # आरोपी क्र. ७ - बाळू # आरोपी क्र. ८ - साहेबराव # आरोपी क्र. ९ - दगडू भागोजी काळे (हरिबाई, ताराती आणि बाळ कमल यांची हत्या) सहभागावरून फाशीची शिक्षा # आरोपी क्र. १० - देव्या / देविदास, हत्या प्रकरणातील प्रत्यक्ष मारेकरी, फाशीची शिक्षा # आरोपी क्र. ११ - सुकल्या, हत्या प्रकरणातील प्रत्यक्ष मारेकरी, फाशीची शिक्षा # आरोपी क्र. १२ - वामन, याला सुरुवातीला सत्र न्यायालयाने शिक्षा दिली होती, परंतु सर्वोच्च न्यायालयाने अंतिम निकालपत्रात पुराव्याअभावी त्याची मुक्तता केली # आरोपी क्र. १३ - मारुती # आरोपी क्र. १४ - ज्ञानोबा # आरोपी क्र. १५ - तुकाराम # आरोपी क्र. १६ - कोंडिबा # आरोपी क्र. १७ - गणपत भागोजी साळवे गुप्तधन आणि नरबळी देण्याचा सल्ला देणारा मुख्य मांत्रिक # आरोपी क्र. १८ - शंकर ग्यानोबा काटे, उत्तमराव बारहाते यांचा नोकर == मुख्य प्रकरण == परभणी जिल्ह्यातील पाथरी तालुक्यात [[मानवत (परभणी)|मानवत]] नावाचे गाव आहे (आता [[मानवत तालुका]] स्वतंत्र झाला आहे). या गावात उत्तमराव बारहाते नावाचे श्रीमंत व्यक्तीपैकी एक प्रस्थ राहत असे. बारहाते हे एकवेळ नगरपालिकेचे अध्यक्ष देखील राहिले होते. बारहाते आणि गावाबेरच्या पारधी वस्तीतील पारधी महिला, रुक्मिणी काळे यांचे सूत जुळले. रुक्मिणी पारधी वस्तीत हातभट्टीची दारून बनवत असे. पुढे उत्तमराव यांनी रुक्मिणीला स्वतंत्र वाडा दिला. इथे देखील ती हातभट्टीची दारू बनवत असे. बारहाते यांच्या पहिल्या पत्नीला अपत्य होते, परंतु रुक्मिणीला मुलबाळ तर झालेच नाही, उलट वेळेपूर्वी पाळी थांबली. हेच हत्येचे मूळ कारण मानले गेले.<ref name="मटा1">{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=https://maharashtratimes.com/entertainment/web-series/manvat-murders-real-story-village-in-parbhani-superstition-case-uttamrao-barhate-and-rukmini-verdict-know-more-details/amp_articleshow/113055121.cms |title=क्रूरता, अंधश्रद्धेचा कळस ...देशाला हादरवणारं मानवत हत्याकांड,उच्च न्यायालयाचा धक्कादायक निर्णय, १९७२मध्ये परभणीत नेमकं काय घडलेलं? |लेखक= |दिनांक= |संकेतस्थळ= |प्रकाशक= |भाषा= |अ‍ॅक्सेसदिनांक= |विदा संकेतस्थळ दुवा= |विदा दिनांक=}}</ref><ref name="पुढारी १" /><ref name=bbc1 /> १४ नोव्हेंबर १९७२ रोजी १० वर्षांची गयाबाई सखाराम गच्छवे गोवऱ्या गोळा करायला घराबाहेर पडली आणि तीन दिवसांनी तिचा मृतदेह उत्तमराव बारहाते यांच्या शेताजवळ आढळून आला. पंधरा दिवसांनी ९ वर्षांची शकीला अल्लाउद्दीन गायब झाली आणि तिचा मृतदेह तीन किलोमीटर दूरवर सापडला. फेब्रुवारी १९७३ मध्ये सुगंधा सुंदऱ्या मांग ही पारधी वाड्याजवळ राहणारी महिला मृतावस्थेत सापडली. बांबूच्या वनातून बांबू आणायला गेलेल्या सुगंधाची हत्या तिच्याच कोयत्याने केली गेली. एप्रिल महिन्यात १० वर्षांची नसीमा सय्यद करीम ही शीर नसलेल्या अवस्थेत सापडली. १८ जून १९७३ रोजी उत्तमराव बारहाते, रुक्मिणी भागोजी काळे, भागोजी काळे, दगडू भागोजी काळे या चार जणांना पोलिसांनी अटक केली. हे आरोपी अटकेत असताना ३२ वर्षांच्या कलावती बोंबले यामहिलेचा खून झाला. हा पाचवा खून होता. पुढे सहावा खून १० वर्षांच्या मुलीचा झाला.<ref name=bbc1>{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=https://www.bbc.com/marathi/articles/cjrlp1vgpyno |title=मानवत हत्याकांड : गुप्तधनाचा शोध, 11 जणींची निर्घृण हत्या; तरीही फाशीपासून बचावलेले आरोपी |लेखक= |दिनांक= |संकेतस्थळ= बीबीसी मराठी |प्रकाशक= |भाषा= |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१९ ऑक्टोबर २०२६ |विदा संकेतस्थळ दुवा= |विदा दिनांक=}}</ref><ref name="पुढारी १" /><ref name="मटा1" /> ३० जुलै १९७३ रोजी, अटकेनंतर तब्बल दीड महिन्यानी उत्तमराव आणि इतर तिघांना जमीन मिळाला. परंतु हत्यासत्र मात्र चालू होते. विधानसभेत झालेल्या चर्चे नंतर तत्कालीन गृहमंत्री [[शरद पवार]] यांनी मुंबईहून गुप्तचर आणि इतर वरिष्ठ अधिकारी मानवतला पाठवले.<ref name=bbc1 /><ref name="पुढारी १" /><ref name="मटा1" /> पुढे डिसेंबरच्या पहिल्या आठवड्यात कोंडिबा रिळे नावाच्या इसमाचा खून झाला होता. मुंबईचे पोलीस उपायुक्त रमाकांत कुलकर्णी, गुन्हे अन्वेक्षण विभागाचे पोलीस अधीक्षक एन एम वाघमारे आणि क्राइम ब्रँचचे विनायक वाकटकर यांना या हत्याकांडाच्या तपासाची जबाबदारी देण्यात आली. समिंदरी काळे हिच्या चौकशीतून कोंडिबा रिळेच्या हत्येचा उलगडा झाला.<ref name=bbc1 /><ref name="मटा1" /> ४ जानेवारी १९७४ रोजी पस्तिशीची महिला हरिबाई ज्ञानोबा बोरवणे, नऊ वर्षांची तिची मुलगी आणि कडेवरील एक वर्षांची लेक यांचा खून झाला. हरिबाई आपल्या नवऱ्याला शिधा द्यायला शेताकडे गेली होती. या तिघांची अमानूष हत्या होताना उमाजी पितळे नावाच्या व्यक्तीने पाहिले. हा एकमेव प्रत्यक्षदर्शी साक्षीदार होता. दोन दिवसांनी ६० वर्षांच्या गणपत साळवे नावाच्या मांत्रिकाला बारामतीहून अटक करण्यात आली. साळवेने या हत्याकांडाचा कबुलीजबाब दिला.<ref name=bbc1 /><ref name="मटा1" /> === हेतू आणि पुढील कथा === गणपत साळवे या मांत्रिकाने आपल्या जबाबात सांगितले की उत्तमराव बारहाते आणि रुक्मिणी यांनी त्याला गुप्तधन तसेच रुक्मिणीची अपत्य प्राप्तीची इच्छा यावर उपाय विचारला. रुक्मिणीला उत्तमराव ने वेगळा वाडा बांधला होता, तेथील पिंपळाच्या झाडावरील मुंजा प्रसन्न करण्यासाठी कुमारिकेच्या गुप्तांगाचे रक्त लागेल असे साळवेने सांगितले. सोपान आणि शंकर या बारहतेच्या नोकरांनी हत्या करून रक्त आणून देण्याची जबाबदारी घेतली. साळवेच्या जबाबा नुसार या रक्ताने रुक्मिणी आणि उत्तमराव यांनी पूजा देखील केली. या प्रकरणी गणपत साळवे आणि शंकर काटे हे माफीचे साक्षीदार ठरले.<ref name=bbc1 /><ref name="पुढारी १" /><ref name="मटा1" /> == न्यायालयीन प्रक्रिया आणि निकाल == === जिल्हा सत्र न्यायालय === २० नोव्हेंबर १९७५ रोजी परभणीच्या जिल्हा सत्र न्यायालयाने या खटल्यावर आपला निकाल दिला. एकूण १८ आरोपींपैकी एकाचा खटला सुरू होण्यापूर्वीच कैदेत मृत्यू झाला होता. रुक्मिणी आणि उत्तमराव यांच्या आदेशावरून हे हत्याकांड करण्यात आले म्हणून त्यांना फाशीची शिक्षा सुनावण्यात आली. या प्रकरणातील नोकर आणि मारेकरी असलेल्या सोपान थोटे याला देखील फाशीची शिक्षा घोषित केली गेली. दगडूसह इतर चार साथीदारांना जन्मठेप झाली. तर समिंदरी (जिला रुक्मिणीची बहीण मानले जाते) आणि या कटात सहकार्य करणारे इतर दहा आरोपी सबळ पुराव्याअभावी दोषमुक्त करण्यात आले.<ref name=bbc1 /><ref name="पुढारी १" /><ref name="मटा1" /> === उच्च न्यायालय === या शिक्षेविरुद्ध उत्तमराव बारहाते आणि रुक्मिणी यांनी ॲड बी.जी. कोळसे पाटील मार्फत उच्च न्यायालयात अपील दाखल केले. या प्रकरणात उच्च न्यायालयाने बारहाते आणि रुक्मिणी यांच्याविरुद्धचा परिस्थितीजन्य पुरावा अमान्य केला. गुन्ह्यात प्रत्यक्ष सहभाग नसणे आणि ठोस साक्षीचा अभाव या कारणाने त्यांना सबळपुराव्याअभावी निर्दोष मुक्त केले.<ref name=bbc1 /><ref name="मटा1" /> उच्च न्यायालयाने सत्र न्यायालयाच्या शिक्षेत काही बदल करत दगडू काळे, देव्या चव्हाण, सुकल्या चिंत्या आणि वामन अण्णा या चौघांना जन्मठेपेऐवजी मरेपर्यंत फाशीची शिक्षा घोषित केली. याच सोबत सोपान थेटेची फाशीची शिक्षा मात्र कायम ठेवण्यात आली.<ref name=bbc1 /><ref name="पुढारी १" /><ref name="मटा1" /> === सर्वोच्च न्यायालय === निकालाविरोधात सर्वोच्च न्यायालयात राज्य सरकार अपिलात गेले. तेथे देखील सर्वोच्च न्यायालयानेही उच्च न्यायालयाचा निर्णय कायम ठेवला. यामुळे उत्तमराव बारहाते आणि रुक्मिणी कायम निर्दोष ठरले. मात्र संशयाचा फायदा देत वामन अण्णाची फाशी रद्द केली गेली आणि त्याला मुक्त केले गेले. इतर चौघांची फाशीची शिक्षा मात्र कायम ठेवण्यात आली.<ref name=bbc1 /><ref name="पुढारी १" /><ref name="मटा1" /> == पुढील काळ == १८ मार्च १९७६ रोजी ला उत्तमराव आणि रुक्मिणी निर्दोष सुटले आणि त्याच दिवशी रुक्मिणीला मुलगी झाली, जिचे नाव कीर्ती ठेवण्यात आले. २६ ऑगस्ट १९८९ रोजी (जवळपास पंधरा वर्षांनी) पत्रकार शरद देऊळगावकर यांनी उत्तमराव बारहाते यांची एक मुलाखत घेतली. तेव्हा उत्तमराव म्हणाले,"मी निर्दोष आहे हे पटवून देण्यासाठी मला चाडेचार लाख रुपये खर्च करावे लागले. पैसा नसता तर मीसुद्धा फासावर गेलो असतो."<ref name=bbc1 /> पुढे वयाच्या ९२व्या वर्षी, २०११ साली उत्तमराव बारहाते मरण पावले.<ref name=bbc1 /> या वरून ४ ऑक्टोबर २०२४ रोजी [[मानवत मर्डर्स]] नावाची मालिका देखील तयार करण्यात आली.<ref name="लोकसत्ता१"><ref name=bbc1 /><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=https://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/manvat-murders-sector-36-the-buckingham-murders-content-with-crimes-against-children-highlights-the-dysfunctional-adults-around-them-9610968/ |title=Manvat Murders, Sector 36, The Buckingham Murders: Content with crimes against children highlights the dysfunctional adults around them |लेखक= |दिनांक= |संकेतस्थळ=इंडियन एक्स्प्रेस |प्रकाशक= |भाषा=en |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१९ ऑक्टोबर २०२६ |विदा संकेतस्थळ दुवा= |विदा दिनांक=}}</ref> == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:परभणी जिल्हा]] p1wokveom0u5bvcffiqep3gjk8iosgz 2723167 2723166 2026-10-19T13:25:38Z संतोष गोरे 135680 2723167 wikitext text/x-wiki {{निर्माणाधीन}} '''मानवत हत्याकांड''' हे महाराष्ट्रातील [[परभणी जिल्हा|परभणी जिल्ह्यातील]] [[पाथरी तालुका|पाथरी तालुक्यात]] असलेल्या तत्कालीन [[मानवत (परभणी)|मानवत]] या गावात १४ नोव्हेंबर १९७२ ते ४ जानेवारी १९७४ (सुमारे १४ महिने) या काळात झालेले हत्याकांड आहे. यात एकामागून एक तब्बल १२ क्रूर साखळी खून करण्यात आले होते. यामागील मुख्य हेतू गुप्तधन आणि अपत्य प्राप्ती असल्याचे मानले जाते. हेतू प्राप्तीसाठी सात कुमारिका अर्थात दहा वर्षाखालील मुलींची हत्या करून त्यांचे विशिष्ट अवयवातील रक्त वापरण्यात आले. पोलिस आणि सर्वसामान्य नागरिकांना भ्रमित करण्यासाठी चार महिला आणि एक पुरुष यांच्या देखील हत्या करण्यात आल्या.<ref name="पुढारी १">{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=https://pudhari.news/amp/story/features/bahar/what-is-human-genocide |title=काय होते मानवत हत्याकांड? |लेखक= |दिनांक= |संकेतस्थळ= |प्रकाशक= |भाषा= |अ‍ॅक्सेसदिनांक= |विदा संकेतस्थळ दुवा= |विदा दिनांक=}}</ref><ref name="लोकसत्ता१">{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=https://www.loksatta.com/maharashtra/manavat-murders-what-is-the-manvat-case-which-shocked-maharashtra-50-years-ago-scj-81-4631623/lite/ |title=महाराष्ट्राला हादरवणारं मानवत हत्याकांड नेमकं होतं काय? |लेखक= |दिनांक= |संकेतस्थळ= |प्रकाशक= |भाषा= |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१९ ऑक्टोबर २०२६ |विदा संकेतस्थळ दुवा=https://web.archive.org/web/20241003165319/https://www.loksatta.com/maharashtra/manavat-murders-what-is-the-manvat-case-which-shocked-maharashtra-50-years-ago-scj-81-4631623/lite/ |विदा दिनांक=३ ऑक्टोबर २०२४}}</ref> हे प्रकरण इतके गूढ, गंभीर आणि क्रूर होते की, संध्याकाळी संपूर्ण शहर सामसुम होत असे. तेथील रहिवाशांचे नातेवाईक देखील या गावात जाण्यास टाळत असत. गावातून जाणाऱ्या बसमधील प्रवासी बसच्या खिडक्या बंद करत असत. गावापासून दूर असलेले मानवत रोड रेल्वे स्टेशन आले की गाडीतील प्रवासी गाडीच्या खिडक्या बंद करून बाहेर शहराच्या दिशेने पाहत असत. तत्कालीन विधानसभेत या हत्याकांडावर चर्चेच्या फैरी झडत असत.<ref name="पुढारी १" /><ref name="लोकसत्ता१" /> == बळी पडलेल्या व्यक्ती == गयाबाई गच्छवे, शकीला अल्लाउद्दीन, सुगंधा मांग, नसीमा सय्यद, कलावती बोंबले, पार्वती बारहाते, आरिफाबी, हालिमा, हरीबाई बोरवणे, कमल बोरवणे, तारामती बोरवणे आणि कोडिंबा रिळे हे या हत्याकांडात बळी दिल्या गेले/मारल्या गेले.<ref name="पुढारी १" /><ref name=bbc1 /><ref name="लोकसत्ता१" /> == आरोपी == या प्रकरणी पोलिसांनी कोर्टात दाखल केलेल्या दोषारोपपत्रात १८ आरोपी या गुन्ह्यात सहभागी असल्याचे नोंदवले:<ref name="पुढारी १" /><ref name=bbc1 /><ref name="लोकसत्ता१" /> # आरोपी क्र. १ - रुक्मिणी भागोजी काळे, उत्तम बारहाते यांनी ठेवलेली बाई. # आरोपी क्र. २ - माजी नगराध्यक्ष उत्तमराव जिवाजी बाराहाते # आरोपी क्र. ३ - सोपान रामभाऊ साळवे, उत्तमराव बारहाते यांचा नोकर # आरोपी क्र. ४ - विठ्ठल # आरोपी क्र. ५ - लक्ष्मण # आरोपी क्र. ६ - देवराव # आरोपी क्र. ७ - बाळू # आरोपी क्र. ८ - साहेबराव # आरोपी क्र. ९ - दगडू भागोजी काळे (हरिबाई, ताराती आणि बाळ कमल यांची हत्या) सहभागावरून फाशीची शिक्षा # आरोपी क्र. १० - देव्या / देविदास, हत्या प्रकरणातील प्रत्यक्ष मारेकरी, फाशीची शिक्षा # आरोपी क्र. ११ - सुकल्या, हत्या प्रकरणातील प्रत्यक्ष मारेकरी, फाशीची शिक्षा # आरोपी क्र. १२ - वामन, याला सुरुवातीला सत्र न्यायालयाने शिक्षा दिली होती, परंतु सर्वोच्च न्यायालयाने अंतिम निकालपत्रात पुराव्याअभावी त्याची मुक्तता केली # आरोपी क्र. १३ - मारुती # आरोपी क्र. १४ - ज्ञानोबा # आरोपी क्र. १५ - तुकाराम # आरोपी क्र. १६ - कोंडिबा # आरोपी क्र. १७ - गणपत भागोजी साळवे गुप्तधन आणि नरबळी देण्याचा सल्ला देणारा मुख्य मांत्रिक # आरोपी क्र. १८ - शंकर ग्यानोबा काटे, उत्तमराव बारहाते यांचा नोकर == मुख्य प्रकरण == परभणी जिल्ह्यातील पाथरी तालुक्यात [[मानवत (परभणी)|मानवत]] नावाचे गाव आहे (आता [[मानवत तालुका]] स्वतंत्र झाला आहे). या गावात उत्तमराव बारहाते नावाचे श्रीमंत व्यक्तीपैकी एक प्रस्थ राहत असे. बारहाते हे एकवेळ नगरपालिकेचे अध्यक्ष देखील राहिले होते. बारहाते आणि गावाबेरच्या पारधी वस्तीतील पारधी महिला, रुक्मिणी काळे यांचे सूत जुळले. रुक्मिणी पारधी वस्तीत हातभट्टीची दारून बनवत असे. पुढे उत्तमराव यांनी रुक्मिणीला स्वतंत्र वाडा दिला. इथे देखील ती हातभट्टीची दारू बनवत असे. बारहाते यांच्या पहिल्या पत्नीला अपत्य होते, परंतु रुक्मिणीला मुलबाळ तर झालेच नाही, उलट वेळेपूर्वी पाळी थांबली. हेच हत्येचे मूळ कारण मानले गेले.<ref name="मटा1">{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=https://maharashtratimes.com/entertainment/web-series/manvat-murders-real-story-village-in-parbhani-superstition-case-uttamrao-barhate-and-rukmini-verdict-know-more-details/amp_articleshow/113055121.cms |title=क्रूरता, अंधश्रद्धेचा कळस ...देशाला हादरवणारं मानवत हत्याकांड,उच्च न्यायालयाचा धक्कादायक निर्णय, १९७२मध्ये परभणीत नेमकं काय घडलेलं? |लेखक= |दिनांक= |संकेतस्थळ= |प्रकाशक= |भाषा= |अ‍ॅक्सेसदिनांक= |विदा संकेतस्थळ दुवा= |विदा दिनांक=}}</ref><ref name="पुढारी १" /><ref name=bbc1 /> १४ नोव्हेंबर १९७२ रोजी १० वर्षांची गयाबाई सखाराम गच्छवे गोवऱ्या गोळा करायला घराबाहेर पडली आणि तीन दिवसांनी तिचा मृतदेह उत्तमराव बारहाते यांच्या शेताजवळ आढळून आला. पंधरा दिवसांनी ९ वर्षांची शकीला अल्लाउद्दीन गायब झाली आणि तिचा मृतदेह तीन किलोमीटर दूरवर सापडला. फेब्रुवारी १९७३ मध्ये सुगंधा सुंदऱ्या मांग ही पारधी वाड्याजवळ राहणारी महिला मृतावस्थेत सापडली. बांबूच्या वनातून बांबू आणायला गेलेल्या सुगंधाची हत्या तिच्याच कोयत्याने केली गेली. एप्रिल महिन्यात १० वर्षांची नसीमा सय्यद करीम ही शीर नसलेल्या अवस्थेत सापडली. १८ जून १९७३ रोजी उत्तमराव बारहाते, रुक्मिणी भागोजी काळे, भागोजी काळे, दगडू भागोजी काळे या चार जणांना पोलिसांनी अटक केली. हे आरोपी अटकेत असताना ३२ वर्षांच्या कलावती बोंबले यामहिलेचा खून झाला. हा पाचवा खून होता. पुढे सहावा खून १० वर्षांच्या मुलीचा झाला.<ref name=bbc1>{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=https://www.bbc.com/marathi/articles/cjrlp1vgpyno |title=मानवत हत्याकांड : गुप्तधनाचा शोध, 11 जणींची निर्घृण हत्या; तरीही फाशीपासून बचावलेले आरोपी |लेखक= |दिनांक= |संकेतस्थळ= बीबीसी मराठी |प्रकाशक= |भाषा= |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१९ ऑक्टोबर २०२६ |विदा संकेतस्थळ दुवा= |विदा दिनांक=}}</ref><ref name="पुढारी १" /><ref name="मटा1" /> ३० जुलै १९७३ रोजी, अटकेनंतर तब्बल दीड महिन्यानी उत्तमराव आणि इतर तिघांना जमीन मिळाला. परंतु हत्यासत्र मात्र चालू होते. विधानसभेत झालेल्या चर्चे नंतर तत्कालीन गृहमंत्री [[शरद पवार]] यांनी मुंबईहून गुप्तचर आणि इतर वरिष्ठ अधिकारी मानवतला पाठवले.<ref name=bbc1 /><ref name="पुढारी १" /><ref name="मटा1" /> पुढे डिसेंबरच्या पहिल्या आठवड्यात कोंडिबा रिळे नावाच्या इसमाचा खून झाला होता. मुंबईचे पोलीस उपायुक्त रमाकांत कुलकर्णी, गुन्हे अन्वेक्षण विभागाचे पोलीस अधीक्षक एन एम वाघमारे आणि क्राइम ब्रँचचे विनायक वाकटकर यांना या हत्याकांडाच्या तपासाची जबाबदारी देण्यात आली. समिंदरी काळे हिच्या चौकशीतून कोंडिबा रिळेच्या हत्येचा उलगडा झाला.<ref name=bbc1 /><ref name="मटा1" /> ४ जानेवारी १९७४ रोजी पस्तिशीची महिला हरिबाई ज्ञानोबा बोरवणे, नऊ वर्षांची तिची मुलगी आणि कडेवरील एक वर्षांची लेक यांचा खून झाला. हरिबाई आपल्या नवऱ्याला शिधा द्यायला शेताकडे गेली होती. या तिघांची अमानूष हत्या होताना उमाजी पितळे नावाच्या व्यक्तीने पाहिले. हा एकमेव प्रत्यक्षदर्शी साक्षीदार होता. दोन दिवसांनी ६० वर्षांच्या गणपत साळवे नावाच्या मांत्रिकाला बारामतीहून अटक करण्यात आली. साळवेने या हत्याकांडाचा कबुलीजबाब दिला.<ref name=bbc1 /><ref name="मटा1" /> === हेतू आणि पुढील कथा === गणपत साळवे या मांत्रिकाने आपल्या जबाबात सांगितले की उत्तमराव बारहाते आणि रुक्मिणी यांनी त्याला गुप्तधन तसेच रुक्मिणीची अपत्य प्राप्तीची इच्छा यावर उपाय विचारला. रुक्मिणीला उत्तमराव ने वेगळा वाडा बांधला होता, तेथील पिंपळाच्या झाडावरील मुंजा प्रसन्न करण्यासाठी कुमारिकेच्या गुप्तांगाचे रक्त लागेल असे साळवेने सांगितले. सोपान आणि शंकर या बारहतेच्या नोकरांनी हत्या करून रक्त आणून देण्याची जबाबदारी घेतली. साळवेच्या जबाबा नुसार या रक्ताने रुक्मिणी आणि उत्तमराव यांनी पूजा देखील केली. या प्रकरणी गणपत साळवे आणि शंकर काटे हे माफीचे साक्षीदार ठरले.<ref name=bbc1 /><ref name="पुढारी १" /><ref name="मटा1" /> == न्यायालयीन प्रक्रिया आणि निकाल == === जिल्हा सत्र न्यायालय === २० नोव्हेंबर १९७५ रोजी परभणीच्या जिल्हा सत्र न्यायालयाने या खटल्यावर आपला निकाल दिला. एकूण १८ आरोपींपैकी एकाचा खटला सुरू होण्यापूर्वीच कैदेत मृत्यू झाला होता. रुक्मिणी आणि उत्तमराव यांच्या आदेशावरून हे हत्याकांड करण्यात आले म्हणून त्यांना फाशीची शिक्षा सुनावण्यात आली. या प्रकरणातील नोकर आणि मारेकरी असलेल्या सोपान थोटे याला देखील फाशीची शिक्षा घोषित केली गेली. दगडूसह इतर चार साथीदारांना जन्मठेप झाली. तर समिंदरी (जिला रुक्मिणीची बहीण मानले जाते) आणि या कटात सहकार्य करणारे इतर दहा आरोपी सबळ पुराव्याअभावी दोषमुक्त करण्यात आले.<ref name=bbc1 /><ref name="पुढारी १" /><ref name="मटा1" /> === उच्च न्यायालय === या शिक्षेविरुद्ध उत्तमराव बारहाते आणि रुक्मिणी यांनी ॲड बी.जी. कोळसे पाटील मार्फत उच्च न्यायालयात अपील दाखल केले. या प्रकरणात उच्च न्यायालयाने बारहाते आणि रुक्मिणी यांच्याविरुद्धचा परिस्थितीजन्य पुरावा अमान्य केला. गुन्ह्यात प्रत्यक्ष सहभाग नसणे आणि ठोस साक्षीचा अभाव या कारणाने त्यांना सबळपुराव्याअभावी निर्दोष मुक्त केले.<ref name=bbc1 /><ref name="मटा1" /> उच्च न्यायालयाने सत्र न्यायालयाच्या शिक्षेत काही बदल करत दगडू काळे, देव्या चव्हाण, सुकल्या चिंत्या आणि वामन अण्णा या चौघांना जन्मठेपेऐवजी मरेपर्यंत फाशीची शिक्षा घोषित केली. याच सोबत सोपान थेटेची फाशीची शिक्षा मात्र कायम ठेवण्यात आली.<ref name=bbc1 /><ref name="पुढारी १" /><ref name="मटा1" /> === सर्वोच्च न्यायालय === निकालाविरोधात सर्वोच्च न्यायालयात राज्य सरकार अपिलात गेले. तेथे देखील सर्वोच्च न्यायालयानेही उच्च न्यायालयाचा निर्णय कायम ठेवला. यामुळे उत्तमराव बारहाते आणि रुक्मिणी कायम निर्दोष ठरले. मात्र संशयाचा फायदा देत वामन अण्णाची फाशी रद्द केली गेली आणि त्याला मुक्त केले गेले. इतर चौघांची फाशीची शिक्षा मात्र कायम ठेवण्यात आली.<ref name=bbc1 /><ref name="पुढारी १" /><ref name="मटा1" /> == पुढील काळ == १८ मार्च १९७६ रोजी ला उत्तमराव आणि रुक्मिणी निर्दोष सुटले आणि त्याच दिवशी रुक्मिणीला मुलगी झाली, जिचे नाव कीर्ती ठेवण्यात आले. २६ ऑगस्ट १९८९ रोजी (जवळपास पंधरा वर्षांनी) पत्रकार शरद देऊळगावकर यांनी उत्तमराव बारहाते यांची एक मुलाखत घेतली. तेव्हा उत्तमराव म्हणाले,"मी निर्दोष आहे हे पटवून देण्यासाठी मला चाडेचार लाख रुपये खर्च करावे लागले. पैसा नसता तर मीसुद्धा फासावर गेलो असतो."<ref name=bbc1 /> पुढे वयाच्या ९२व्या वर्षी, २०११ साली उत्तमराव बारहाते मरण पावले.<ref name=bbc1 /> या वरून ४ ऑक्टोबर २०२४ रोजी [[मानवत मर्डर्स]] नावाची मालिका देखील तयार करण्यात आली.<ref name="लोकसत्ता१"><ref name=bbc1 /><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=https://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/manvat-murders-sector-36-the-buckingham-murders-content-with-crimes-against-children-highlights-the-dysfunctional-adults-around-them-9610968/ |title=Manvat Murders, Sector 36, The Buckingham Murders: Content with crimes against children highlights the dysfunctional adults around them |लेखक= |दिनांक= |संकेतस्थळ=इंडियन एक्स्प्रेस |प्रकाशक= |भाषा=en |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१९ ऑक्टोबर २०२६ |विदा संकेतस्थळ दुवा= |विदा दिनांक=}}</ref> या मालिकेची घोषणा [[सोनीलिव्ह]] वर करण्यात आली.<ref>{{cite web | last=Borade | first=Aarti Vilas | title=Manvat Murder : मकरंद अनासपुरे आणि सोनाली कुलकर्णीचा इंटिमेट सीन, 'मानवत मर्डर'चा ट्रेलर पाहिला का? | website=Hindustan Times Marathi | date=4 September 2024 | url=https://marathi.hindustantimes.com/entertainment/makarand-anaspure-and-sonali-kulkarni-manvat-murder-web-series-trailer-141725435996685.html | language=mr | access-date=3 October 2024 | archive-date=3 October 2024 | archive-url=https://web.archive.org/web/20241003203714/https://marathi.hindustantimes.com/entertainment/makarand-anaspure-and-sonali-kulkarni-manvat-murder-web-series-trailer-141725435996685.html | url-status=live }}</ref> ही मालिका रमाकांत एस. कुलकर्णी यांच्या ''फूटप्रिंट्स ऑन द सँड ऑफ क्राईम'' या पुस्तकावर आधारित आहे.<ref>{{cite web | title='CTRL' to 'Do Patti': OTT's upcoming exciting titles in October | website=English.Mathrubhumi | date=1 October 2024 | url=https://english.mathrubhumi.com/movies-music/ott-release-of-october-where-to-watch-1.9948416 | access-date=3 October 2024 | archive-date=1 October 2024 | archive-url=https://web.archive.org/web/20241001060427/https://english.mathrubhumi.com/movies-music/ott-release-of-october-where-to-watch-1.9948416 | url-status=live }}</ref> == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:परभणी जिल्हा]] a857zpaf3lm8trfcq5yybyrfqz0fn3e 2723168 2723167 2026-10-19T13:27:43Z संतोष गोरे 135680 2723168 wikitext text/x-wiki {{निर्माणाधीन}} '''मानवत हत्याकांड''' हे महाराष्ट्रातील [[परभणी जिल्हा|परभणी जिल्ह्यातील]] [[पाथरी तालुका|पाथरी तालुक्यात]] असलेल्या तत्कालीन [[मानवत (परभणी)|मानवत]] या गावात १४ नोव्हेंबर १९७२ ते ४ जानेवारी १९७४ (सुमारे १४ महिने) या काळात झालेले हत्याकांड आहे. यात एकामागून एक तब्बल १२ क्रूर साखळी खून करण्यात आले होते. यामागील मुख्य हेतू गुप्तधन आणि अपत्य प्राप्ती असल्याचे मानले जाते. हेतू प्राप्तीसाठी सात कुमारिका अर्थात दहा वर्षाखालील मुलींची हत्या करून त्यांचे विशिष्ट अवयवातील रक्त वापरण्यात आले. पोलिस आणि सर्वसामान्य नागरिकांना भ्रमित करण्यासाठी चार महिला आणि एक पुरुष यांच्या देखील हत्या करण्यात आल्या.<ref name="पुढारी १">{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=https://pudhari.news/amp/story/features/bahar/what-is-human-genocide |title=काय होते मानवत हत्याकांड? |लेखक= |दिनांक= |संकेतस्थळ= |प्रकाशक= |भाषा= |अ‍ॅक्सेसदिनांक= |विदा संकेतस्थळ दुवा= |विदा दिनांक=}}</ref><ref name="लोकसत्ता१">{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=https://www.loksatta.com/maharashtra/manavat-murders-what-is-the-manvat-case-which-shocked-maharashtra-50-years-ago-scj-81-4631623/lite/ |title=महाराष्ट्राला हादरवणारं मानवत हत्याकांड नेमकं होतं काय? |लेखक= |दिनांक= |संकेतस्थळ= |प्रकाशक= |भाषा= |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१९ ऑक्टोबर २०२६ |विदा संकेतस्थळ दुवा=https://web.archive.org/web/20241003165319/https://www.loksatta.com/maharashtra/manavat-murders-what-is-the-manvat-case-which-shocked-maharashtra-50-years-ago-scj-81-4631623/lite/ |विदा दिनांक=३ ऑक्टोबर २०२४}}</ref> हे प्रकरण इतके गूढ, गंभीर आणि क्रूर होते की, संध्याकाळी संपूर्ण शहर सामसुम होत असे. तेथील रहिवाशांचे नातेवाईक देखील या गावात जाण्यास टाळत असत. गावातून जाणाऱ्या बसमधील प्रवासी बसच्या खिडक्या बंद करत असत. गावापासून दूर असलेले मानवत रोड रेल्वे स्टेशन आले की गाडीतील प्रवासी गाडीच्या खिडक्या बंद करून बाहेर शहराच्या दिशेने पाहत असत. तत्कालीन विधानसभेत या हत्याकांडावर चर्चेच्या फैरी झडत असत.<ref name="पुढारी १" /><ref name="लोकसत्ता१" /> == बळी पडलेल्या व्यक्ती == गयाबाई गच्छवे, शकीला अल्लाउद्दीन, सुगंधा मांग, नसीमा सय्यद, कलावती बोंबले, पार्वती बारहाते, आरिफाबी, हालिमा, हरीबाई बोरवणे, कमल बोरवणे, तारामती बोरवणे आणि कोडिंबा रिळे हे या हत्याकांडात बळी दिल्या गेले/मारल्या गेले.<ref name="पुढारी १" /><ref name=bbc1 /><ref name="लोकसत्ता१" /> == आरोपी == या प्रकरणी पोलिसांनी कोर्टात दाखल केलेल्या दोषारोपपत्रात १८ आरोपी या गुन्ह्यात सहभागी असल्याचे नोंदवले:<ref name="पुढारी १" /><ref name=bbc1 /><ref name="लोकसत्ता१" /> # आरोपी क्र. १ - रुक्मिणी भागोजी काळे, उत्तम बारहाते यांनी ठेवलेली बाई. # आरोपी क्र. २ - माजी नगराध्यक्ष उत्तमराव जिवाजी बाराहाते # आरोपी क्र. ३ - सोपान रामभाऊ साळवे, उत्तमराव बारहाते यांचा नोकर # आरोपी क्र. ४ - विठ्ठल # आरोपी क्र. ५ - लक्ष्मण # आरोपी क्र. ६ - देवराव # आरोपी क्र. ७ - बाळू # आरोपी क्र. ८ - साहेबराव # आरोपी क्र. ९ - दगडू भागोजी काळे (हरिबाई, ताराती आणि बाळ कमल यांची हत्या) सहभागावरून फाशीची शिक्षा # आरोपी क्र. १० - देव्या / देविदास, हत्या प्रकरणातील प्रत्यक्ष मारेकरी, फाशीची शिक्षा # आरोपी क्र. ११ - सुकल्या, हत्या प्रकरणातील प्रत्यक्ष मारेकरी, फाशीची शिक्षा # आरोपी क्र. १२ - वामन, याला सुरुवातीला सत्र न्यायालयाने शिक्षा दिली होती, परंतु सर्वोच्च न्यायालयाने अंतिम निकालपत्रात पुराव्याअभावी त्याची मुक्तता केली # आरोपी क्र. १३ - मारुती # आरोपी क्र. १४ - ज्ञानोबा # आरोपी क्र. १५ - तुकाराम # आरोपी क्र. १६ - कोंडिबा # आरोपी क्र. १७ - गणपत भागोजी साळवे गुप्तधन आणि नरबळी देण्याचा सल्ला देणारा मुख्य मांत्रिक # आरोपी क्र. १८ - शंकर ग्यानोबा काटे, उत्तमराव बारहाते यांचा नोकर == मुख्य प्रकरण == परभणी जिल्ह्यातील पाथरी तालुक्यात [[मानवत (परभणी)|मानवत]] नावाचे गाव आहे (आता [[मानवत तालुका]] स्वतंत्र झाला आहे). या गावात उत्तमराव बारहाते नावाचे श्रीमंत व्यक्तीपैकी एक प्रस्थ राहत असे. बारहाते हे एकवेळ नगरपालिकेचे अध्यक्ष देखील राहिले होते. बारहाते आणि गावाबेरच्या पारधी वस्तीतील पारधी महिला, रुक्मिणी काळे यांचे सूत जुळले. रुक्मिणी पारधी वस्तीत हातभट्टीची दारून बनवत असे. पुढे उत्तमराव यांनी रुक्मिणीला स्वतंत्र वाडा दिला. इथे देखील ती हातभट्टीची दारू बनवत असे. बारहाते यांच्या पहिल्या पत्नीला अपत्य होते, परंतु रुक्मिणीला मुलबाळ तर झालेच नाही, उलट वेळेपूर्वी पाळी थांबली. हेच हत्येचे मूळ कारण मानले गेले.<ref name="मटा1">{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=https://maharashtratimes.com/entertainment/web-series/manvat-murders-real-story-village-in-parbhani-superstition-case-uttamrao-barhate-and-rukmini-verdict-know-more-details/amp_articleshow/113055121.cms |title=क्रूरता, अंधश्रद्धेचा कळस ...देशाला हादरवणारं मानवत हत्याकांड,उच्च न्यायालयाचा धक्कादायक निर्णय, १९७२मध्ये परभणीत नेमकं काय घडलेलं? |लेखक= |दिनांक= |संकेतस्थळ= |प्रकाशक= |भाषा= |अ‍ॅक्सेसदिनांक= |विदा संकेतस्थळ दुवा= |विदा दिनांक=}}</ref><ref name="पुढारी १" /><ref name=bbc1 /> १४ नोव्हेंबर १९७२ रोजी १० वर्षांची गयाबाई सखाराम गच्छवे गोवऱ्या गोळा करायला घराबाहेर पडली आणि तीन दिवसांनी तिचा मृतदेह उत्तमराव बारहाते यांच्या शेताजवळ आढळून आला. पंधरा दिवसांनी ९ वर्षांची शकीला अल्लाउद्दीन गायब झाली आणि तिचा मृतदेह तीन किलोमीटर दूरवर सापडला. फेब्रुवारी १९७३ मध्ये सुगंधा सुंदऱ्या मांग ही पारधी वाड्याजवळ राहणारी महिला मृतावस्थेत सापडली. बांबूच्या वनातून बांबू आणायला गेलेल्या सुगंधाची हत्या तिच्याच कोयत्याने केली गेली. एप्रिल महिन्यात १० वर्षांची नसीमा सय्यद करीम ही शीर नसलेल्या अवस्थेत सापडली. १८ जून १९७३ रोजी उत्तमराव बारहाते, रुक्मिणी भागोजी काळे, भागोजी काळे, दगडू भागोजी काळे या चार जणांना पोलिसांनी अटक केली. हे आरोपी अटकेत असताना ३२ वर्षांच्या कलावती बोंबले यामहिलेचा खून झाला. हा पाचवा खून होता. पुढे सहावा खून १० वर्षांच्या मुलीचा झाला.<ref name=bbc1>{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=https://www.bbc.com/marathi/articles/cjrlp1vgpyno |title=मानवत हत्याकांड : गुप्तधनाचा शोध, 11 जणींची निर्घृण हत्या; तरीही फाशीपासून बचावलेले आरोपी |लेखक= |दिनांक= |संकेतस्थळ= बीबीसी मराठी |प्रकाशक= |भाषा= |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१९ ऑक्टोबर २०२६ |विदा संकेतस्थळ दुवा= |विदा दिनांक=}}</ref><ref name="पुढारी १" /><ref name="मटा1" /> ३० जुलै १९७३ रोजी, अटकेनंतर तब्बल दीड महिन्यानी उत्तमराव आणि इतर तिघांना जमीन मिळाला. परंतु हत्यासत्र मात्र चालू होते. विधानसभेत झालेल्या चर्चे नंतर तत्कालीन गृहमंत्री [[शरद पवार]] यांनी मुंबईहून गुप्तचर आणि इतर वरिष्ठ अधिकारी मानवतला पाठवले.<ref name=bbc1 /><ref name="पुढारी १" /><ref name="मटा1" /> पुढे डिसेंबरच्या पहिल्या आठवड्यात कोंडिबा रिळे नावाच्या इसमाचा खून झाला होता. मुंबईचे पोलीस उपायुक्त रमाकांत कुलकर्णी, गुन्हे अन्वेक्षण विभागाचे पोलीस अधीक्षक एन एम वाघमारे आणि क्राइम ब्रँचचे विनायक वाकटकर यांना या हत्याकांडाच्या तपासाची जबाबदारी देण्यात आली. समिंदरी काळे हिच्या चौकशीतून कोंडिबा रिळेच्या हत्येचा उलगडा झाला.<ref name=bbc1 /><ref name="मटा1" /> ४ जानेवारी १९७४ रोजी पस्तिशीची महिला हरिबाई ज्ञानोबा बोरवणे, नऊ वर्षांची तिची मुलगी आणि कडेवरील एक वर्षांची लेक यांचा खून झाला. हरिबाई आपल्या नवऱ्याला शिधा द्यायला शेताकडे गेली होती. या तिघांची अमानूष हत्या होताना उमाजी पितळे नावाच्या व्यक्तीने पाहिले. हा एकमेव प्रत्यक्षदर्शी साक्षीदार होता. दोन दिवसांनी ६० वर्षांच्या गणपत साळवे नावाच्या मांत्रिकाला बारामतीहून अटक करण्यात आली. साळवेने या हत्याकांडाचा कबुलीजबाब दिला.<ref name=bbc1 /><ref name="मटा1" /> === हेतू आणि पुढील कथा === गणपत साळवे या मांत्रिकाने आपल्या जबाबात सांगितले की उत्तमराव बारहाते आणि रुक्मिणी यांनी त्याला गुप्तधन तसेच रुक्मिणीची अपत्य प्राप्तीची इच्छा यावर उपाय विचारला. रुक्मिणीला उत्तमराव ने वेगळा वाडा बांधला होता, तेथील पिंपळाच्या झाडावरील मुंजा प्रसन्न करण्यासाठी कुमारिकेच्या गुप्तांगाचे रक्त लागेल असे साळवेने सांगितले. सोपान आणि शंकर या बारहतेच्या नोकरांनी हत्या करून रक्त आणून देण्याची जबाबदारी घेतली. साळवेच्या जबाबा नुसार या रक्ताने रुक्मिणी आणि उत्तमराव यांनी पूजा देखील केली. या प्रकरणी गणपत साळवे आणि शंकर काटे हे माफीचे साक्षीदार ठरले.<ref name=bbc1 /><ref name="पुढारी १" /><ref name="मटा1" /> == न्यायालयीन प्रक्रिया आणि निकाल == === जिल्हा सत्र न्यायालय === २० नोव्हेंबर १९७५ रोजी परभणीच्या जिल्हा सत्र न्यायालयाने या खटल्यावर आपला निकाल दिला. एकूण १८ आरोपींपैकी एकाचा खटला सुरू होण्यापूर्वीच कैदेत मृत्यू झाला होता. रुक्मिणी आणि उत्तमराव यांच्या आदेशावरून हे हत्याकांड करण्यात आले म्हणून त्यांना फाशीची शिक्षा सुनावण्यात आली. या प्रकरणातील नोकर आणि मारेकरी असलेल्या सोपान थोटे याला देखील फाशीची शिक्षा घोषित केली गेली. दगडूसह इतर चार साथीदारांना जन्मठेप झाली. तर समिंदरी (जिला रुक्मिणीची बहीण मानले जाते) आणि या कटात सहकार्य करणारे इतर दहा आरोपी सबळ पुराव्याअभावी दोषमुक्त करण्यात आले.<ref name=bbc1 /><ref name="पुढारी १" /><ref name="मटा1" /> === उच्च न्यायालय === या शिक्षेविरुद्ध उत्तमराव बारहाते आणि रुक्मिणी यांनी ॲड बी.जी. कोळसे पाटील मार्फत उच्च न्यायालयात अपील दाखल केले. या प्रकरणात उच्च न्यायालयाने बारहाते आणि रुक्मिणी यांच्याविरुद्धचा परिस्थितीजन्य पुरावा अमान्य केला. गुन्ह्यात प्रत्यक्ष सहभाग नसणे आणि ठोस साक्षीचा अभाव या कारणाने त्यांना सबळपुराव्याअभावी निर्दोष मुक्त केले.<ref name=bbc1 /><ref name="मटा1" /> उच्च न्यायालयाने सत्र न्यायालयाच्या शिक्षेत काही बदल करत दगडू काळे, देव्या चव्हाण, सुकल्या चिंत्या आणि वामन अण्णा या चौघांना जन्मठेपेऐवजी मरेपर्यंत फाशीची शिक्षा घोषित केली. याच सोबत सोपान थेटेची फाशीची शिक्षा मात्र कायम ठेवण्यात आली.<ref name=bbc1 /><ref name="पुढारी १" /><ref name="मटा1" /> === सर्वोच्च न्यायालय === निकालाविरोधात सर्वोच्च न्यायालयात राज्य सरकार अपिलात गेले. तेथे देखील सर्वोच्च न्यायालयानेही उच्च न्यायालयाचा निर्णय कायम ठेवला. यामुळे उत्तमराव बारहाते आणि रुक्मिणी कायम निर्दोष ठरले. मात्र संशयाचा फायदा देत वामन अण्णाची फाशी रद्द केली गेली आणि त्याला मुक्त केले गेले. इतर चौघांची फाशीची शिक्षा मात्र कायम ठेवण्यात आली.<ref name=bbc1 /><ref name="पुढारी १" /><ref name="मटा1" /> == पुढील काळ == १८ मार्च १९७६ रोजी ला उत्तमराव आणि रुक्मिणी निर्दोष सुटले आणि त्याच दिवशी रुक्मिणीला मुलगी झाली, जिचे नाव कीर्ती ठेवण्यात आले. २६ ऑगस्ट १९८९ रोजी (जवळपास पंधरा वर्षांनी) पत्रकार शरद देऊळगावकर यांनी उत्तमराव बारहाते यांची एक मुलाखत घेतली. तेव्हा उत्तमराव म्हणाले,"मी निर्दोष आहे हे पटवून देण्यासाठी मला चाडेचार लाख रुपये खर्च करावे लागले. पैसा नसता तर मीसुद्धा फासावर गेलो असतो."<ref name=bbc1 /> पुढे वयाच्या ९२व्या वर्षी, २०११ साली उत्तमराव बारहाते मरण पावले.<ref name=bbc1 /> या वरून ४ ऑक्टोबर २०२४ रोजी [[मानवत मर्डर्स]] नावाची मालिका देखील तयार करण्यात आली.<ref name="लोकसत्ता१" /><ref name=bbc1 /><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=https://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/manvat-murders-sector-36-the-buckingham-murders-content-with-crimes-against-children-highlights-the-dysfunctional-adults-around-them-9610968/ |title=Manvat Murders, Sector 36, The Buckingham Murders: Content with crimes against children highlights the dysfunctional adults around them |लेखक= |दिनांक= |संकेतस्थळ=इंडियन एक्स्प्रेस |प्रकाशक= |भाषा=en |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१९ ऑक्टोबर २०२६ |विदा संकेतस्थळ दुवा= |विदा दिनांक=}}</ref> या मालिकेची घोषणा [[सोनीलिव्ह]] वर करण्यात आली.<ref>{{cite web | last=Borade | first=Aarti Vilas | title=Manvat Murder : मकरंद अनासपुरे आणि सोनाली कुलकर्णीचा इंटिमेट सीन, 'मानवत मर्डर'चा ट्रेलर पाहिला का? | website=Hindustan Times Marathi | date=4 September 2024 | url=https://marathi.hindustantimes.com/entertainment/makarand-anaspure-and-sonali-kulkarni-manvat-murder-web-series-trailer-141725435996685.html | language=mr | access-date=3 October 2024 | archive-date=3 October 2024 | archive-url=https://web.archive.org/web/20241003203714/https://marathi.hindustantimes.com/entertainment/makarand-anaspure-and-sonali-kulkarni-manvat-murder-web-series-trailer-141725435996685.html | url-status=live }}</ref> ही मालिका रमाकांत एस. कुलकर्णी यांच्या ''फूटप्रिंट्स ऑन द सँड ऑफ क्राईम'' या पुस्तकावर आधारित आहे.<ref>{{cite web | title='CTRL' to 'Do Patti': OTT's upcoming exciting titles in October | website=English.Mathrubhumi | date=1 October 2024 | url=https://english.mathrubhumi.com/movies-music/ott-release-of-october-where-to-watch-1.9948416 | access-date=3 October 2024 | archive-date=1 October 2024 | archive-url=https://web.archive.org/web/20241001060427/https://english.mathrubhumi.com/movies-music/ott-release-of-october-where-to-watch-1.9948416 | url-status=live }}</ref> == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:परभणी जिल्हा]] hxskttva9s0c79foctk6inove1tljqb 2723169 2723168 2026-10-19T13:28:24Z संतोष गोरे 135680 /* */ 2723169 wikitext text/x-wiki '''मानवत हत्याकांड''' हे महाराष्ट्रातील [[परभणी जिल्हा|परभणी जिल्ह्यातील]] [[पाथरी तालुका|पाथरी तालुक्यात]] असलेल्या तत्कालीन [[मानवत (परभणी)|मानवत]] या गावात १४ नोव्हेंबर १९७२ ते ४ जानेवारी १९७४ (सुमारे १४ महिने) या काळात झालेले हत्याकांड आहे. यात एकामागून एक तब्बल १२ क्रूर साखळी खून करण्यात आले होते. यामागील मुख्य हेतू गुप्तधन आणि अपत्य प्राप्ती असल्याचे मानले जाते. हेतू प्राप्तीसाठी सात कुमारिका अर्थात दहा वर्षाखालील मुलींची हत्या करून त्यांचे विशिष्ट अवयवातील रक्त वापरण्यात आले. पोलिस आणि सर्वसामान्य नागरिकांना भ्रमित करण्यासाठी चार महिला आणि एक पुरुष यांच्या देखील हत्या करण्यात आल्या.<ref name="पुढारी १">{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=https://pudhari.news/amp/story/features/bahar/what-is-human-genocide |title=काय होते मानवत हत्याकांड? |लेखक= |दिनांक= |संकेतस्थळ= |प्रकाशक= |भाषा= |अ‍ॅक्सेसदिनांक= |विदा संकेतस्थळ दुवा= |विदा दिनांक=}}</ref><ref name="लोकसत्ता१">{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=https://www.loksatta.com/maharashtra/manavat-murders-what-is-the-manvat-case-which-shocked-maharashtra-50-years-ago-scj-81-4631623/lite/ |title=महाराष्ट्राला हादरवणारं मानवत हत्याकांड नेमकं होतं काय? |लेखक= |दिनांक= |संकेतस्थळ= |प्रकाशक= |भाषा= |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१९ ऑक्टोबर २०२६ |विदा संकेतस्थळ दुवा=https://web.archive.org/web/20241003165319/https://www.loksatta.com/maharashtra/manavat-murders-what-is-the-manvat-case-which-shocked-maharashtra-50-years-ago-scj-81-4631623/lite/ |विदा दिनांक=३ ऑक्टोबर २०२४}}</ref> हे प्रकरण इतके गूढ, गंभीर आणि क्रूर होते की, संध्याकाळी संपूर्ण शहर सामसुम होत असे. तेथील रहिवाशांचे नातेवाईक देखील या गावात जाण्यास टाळत असत. गावातून जाणाऱ्या बसमधील प्रवासी बसच्या खिडक्या बंद करत असत. गावापासून दूर असलेले मानवत रोड रेल्वे स्टेशन आले की गाडीतील प्रवासी गाडीच्या खिडक्या बंद करून बाहेर शहराच्या दिशेने पाहत असत. तत्कालीन विधानसभेत या हत्याकांडावर चर्चेच्या फैरी झडत असत.<ref name="पुढारी १" /><ref name="लोकसत्ता१" /> == बळी पडलेल्या व्यक्ती == गयाबाई गच्छवे, शकीला अल्लाउद्दीन, सुगंधा मांग, नसीमा सय्यद, कलावती बोंबले, पार्वती बारहाते, आरिफाबी, हालिमा, हरीबाई बोरवणे, कमल बोरवणे, तारामती बोरवणे आणि कोडिंबा रिळे हे या हत्याकांडात बळी दिल्या गेले/मारल्या गेले.<ref name="पुढारी १" /><ref name=bbc1 /><ref name="लोकसत्ता१" /> == आरोपी == या प्रकरणी पोलिसांनी कोर्टात दाखल केलेल्या दोषारोपपत्रात १८ आरोपी या गुन्ह्यात सहभागी असल्याचे नोंदवले:<ref name="पुढारी १" /><ref name=bbc1 /><ref name="लोकसत्ता१" /> # आरोपी क्र. १ - रुक्मिणी भागोजी काळे, उत्तम बारहाते यांनी ठेवलेली बाई. # आरोपी क्र. २ - माजी नगराध्यक्ष उत्तमराव जिवाजी बाराहाते # आरोपी क्र. ३ - सोपान रामभाऊ साळवे, उत्तमराव बारहाते यांचा नोकर # आरोपी क्र. ४ - विठ्ठल # आरोपी क्र. ५ - लक्ष्मण # आरोपी क्र. ६ - देवराव # आरोपी क्र. ७ - बाळू # आरोपी क्र. ८ - साहेबराव # आरोपी क्र. ९ - दगडू भागोजी काळे (हरिबाई, ताराती आणि बाळ कमल यांची हत्या) सहभागावरून फाशीची शिक्षा # आरोपी क्र. १० - देव्या / देविदास, हत्या प्रकरणातील प्रत्यक्ष मारेकरी, फाशीची शिक्षा # आरोपी क्र. ११ - सुकल्या, हत्या प्रकरणातील प्रत्यक्ष मारेकरी, फाशीची शिक्षा # आरोपी क्र. १२ - वामन, याला सुरुवातीला सत्र न्यायालयाने शिक्षा दिली होती, परंतु सर्वोच्च न्यायालयाने अंतिम निकालपत्रात पुराव्याअभावी त्याची मुक्तता केली # आरोपी क्र. १३ - मारुती # आरोपी क्र. १४ - ज्ञानोबा # आरोपी क्र. १५ - तुकाराम # आरोपी क्र. १६ - कोंडिबा # आरोपी क्र. १७ - गणपत भागोजी साळवे गुप्तधन आणि नरबळी देण्याचा सल्ला देणारा मुख्य मांत्रिक # आरोपी क्र. १८ - शंकर ग्यानोबा काटे, उत्तमराव बारहाते यांचा नोकर == मुख्य प्रकरण == परभणी जिल्ह्यातील पाथरी तालुक्यात [[मानवत (परभणी)|मानवत]] नावाचे गाव आहे (आता [[मानवत तालुका]] स्वतंत्र झाला आहे). या गावात उत्तमराव बारहाते नावाचे श्रीमंत व्यक्तीपैकी एक प्रस्थ राहत असे. बारहाते हे एकवेळ नगरपालिकेचे अध्यक्ष देखील राहिले होते. बारहाते आणि गावाबेरच्या पारधी वस्तीतील पारधी महिला, रुक्मिणी काळे यांचे सूत जुळले. रुक्मिणी पारधी वस्तीत हातभट्टीची दारून बनवत असे. पुढे उत्तमराव यांनी रुक्मिणीला स्वतंत्र वाडा दिला. इथे देखील ती हातभट्टीची दारू बनवत असे. बारहाते यांच्या पहिल्या पत्नीला अपत्य होते, परंतु रुक्मिणीला मुलबाळ तर झालेच नाही, उलट वेळेपूर्वी पाळी थांबली. हेच हत्येचे मूळ कारण मानले गेले.<ref name="मटा1">{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=https://maharashtratimes.com/entertainment/web-series/manvat-murders-real-story-village-in-parbhani-superstition-case-uttamrao-barhate-and-rukmini-verdict-know-more-details/amp_articleshow/113055121.cms |title=क्रूरता, अंधश्रद्धेचा कळस ...देशाला हादरवणारं मानवत हत्याकांड,उच्च न्यायालयाचा धक्कादायक निर्णय, १९७२मध्ये परभणीत नेमकं काय घडलेलं? |लेखक= |दिनांक= |संकेतस्थळ= |प्रकाशक= |भाषा= |अ‍ॅक्सेसदिनांक= |विदा संकेतस्थळ दुवा= |विदा दिनांक=}}</ref><ref name="पुढारी १" /><ref name=bbc1 /> १४ नोव्हेंबर १९७२ रोजी १० वर्षांची गयाबाई सखाराम गच्छवे गोवऱ्या गोळा करायला घराबाहेर पडली आणि तीन दिवसांनी तिचा मृतदेह उत्तमराव बारहाते यांच्या शेताजवळ आढळून आला. पंधरा दिवसांनी ९ वर्षांची शकीला अल्लाउद्दीन गायब झाली आणि तिचा मृतदेह तीन किलोमीटर दूरवर सापडला. फेब्रुवारी १९७३ मध्ये सुगंधा सुंदऱ्या मांग ही पारधी वाड्याजवळ राहणारी महिला मृतावस्थेत सापडली. बांबूच्या वनातून बांबू आणायला गेलेल्या सुगंधाची हत्या तिच्याच कोयत्याने केली गेली. एप्रिल महिन्यात १० वर्षांची नसीमा सय्यद करीम ही शीर नसलेल्या अवस्थेत सापडली. १८ जून १९७३ रोजी उत्तमराव बारहाते, रुक्मिणी भागोजी काळे, भागोजी काळे, दगडू भागोजी काळे या चार जणांना पोलिसांनी अटक केली. हे आरोपी अटकेत असताना ३२ वर्षांच्या कलावती बोंबले यामहिलेचा खून झाला. हा पाचवा खून होता. पुढे सहावा खून १० वर्षांच्या मुलीचा झाला.<ref name=bbc1>{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=https://www.bbc.com/marathi/articles/cjrlp1vgpyno |title=मानवत हत्याकांड : गुप्तधनाचा शोध, 11 जणींची निर्घृण हत्या; तरीही फाशीपासून बचावलेले आरोपी |लेखक= |दिनांक= |संकेतस्थळ= बीबीसी मराठी |प्रकाशक= |भाषा= |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१९ ऑक्टोबर २०२६ |विदा संकेतस्थळ दुवा= |विदा दिनांक=}}</ref><ref name="पुढारी १" /><ref name="मटा1" /> ३० जुलै १९७३ रोजी, अटकेनंतर तब्बल दीड महिन्यानी उत्तमराव आणि इतर तिघांना जमीन मिळाला. परंतु हत्यासत्र मात्र चालू होते. विधानसभेत झालेल्या चर्चे नंतर तत्कालीन गृहमंत्री [[शरद पवार]] यांनी मुंबईहून गुप्तचर आणि इतर वरिष्ठ अधिकारी मानवतला पाठवले.<ref name=bbc1 /><ref name="पुढारी १" /><ref name="मटा1" /> पुढे डिसेंबरच्या पहिल्या आठवड्यात कोंडिबा रिळे नावाच्या इसमाचा खून झाला होता. मुंबईचे पोलीस उपायुक्त रमाकांत कुलकर्णी, गुन्हे अन्वेक्षण विभागाचे पोलीस अधीक्षक एन एम वाघमारे आणि क्राइम ब्रँचचे विनायक वाकटकर यांना या हत्याकांडाच्या तपासाची जबाबदारी देण्यात आली. समिंदरी काळे हिच्या चौकशीतून कोंडिबा रिळेच्या हत्येचा उलगडा झाला.<ref name=bbc1 /><ref name="मटा1" /> ४ जानेवारी १९७४ रोजी पस्तिशीची महिला हरिबाई ज्ञानोबा बोरवणे, नऊ वर्षांची तिची मुलगी आणि कडेवरील एक वर्षांची लेक यांचा खून झाला. हरिबाई आपल्या नवऱ्याला शिधा द्यायला शेताकडे गेली होती. या तिघांची अमानूष हत्या होताना उमाजी पितळे नावाच्या व्यक्तीने पाहिले. हा एकमेव प्रत्यक्षदर्शी साक्षीदार होता. दोन दिवसांनी ६० वर्षांच्या गणपत साळवे नावाच्या मांत्रिकाला बारामतीहून अटक करण्यात आली. साळवेने या हत्याकांडाचा कबुलीजबाब दिला.<ref name=bbc1 /><ref name="मटा1" /> === हेतू आणि पुढील कथा === गणपत साळवे या मांत्रिकाने आपल्या जबाबात सांगितले की उत्तमराव बारहाते आणि रुक्मिणी यांनी त्याला गुप्तधन तसेच रुक्मिणीची अपत्य प्राप्तीची इच्छा यावर उपाय विचारला. रुक्मिणीला उत्तमराव ने वेगळा वाडा बांधला होता, तेथील पिंपळाच्या झाडावरील मुंजा प्रसन्न करण्यासाठी कुमारिकेच्या गुप्तांगाचे रक्त लागेल असे साळवेने सांगितले. सोपान आणि शंकर या बारहतेच्या नोकरांनी हत्या करून रक्त आणून देण्याची जबाबदारी घेतली. साळवेच्या जबाबा नुसार या रक्ताने रुक्मिणी आणि उत्तमराव यांनी पूजा देखील केली. या प्रकरणी गणपत साळवे आणि शंकर काटे हे माफीचे साक्षीदार ठरले.<ref name=bbc1 /><ref name="पुढारी १" /><ref name="मटा1" /> == न्यायालयीन प्रक्रिया आणि निकाल == === जिल्हा सत्र न्यायालय === २० नोव्हेंबर १९७५ रोजी परभणीच्या जिल्हा सत्र न्यायालयाने या खटल्यावर आपला निकाल दिला. एकूण १८ आरोपींपैकी एकाचा खटला सुरू होण्यापूर्वीच कैदेत मृत्यू झाला होता. रुक्मिणी आणि उत्तमराव यांच्या आदेशावरून हे हत्याकांड करण्यात आले म्हणून त्यांना फाशीची शिक्षा सुनावण्यात आली. या प्रकरणातील नोकर आणि मारेकरी असलेल्या सोपान थोटे याला देखील फाशीची शिक्षा घोषित केली गेली. दगडूसह इतर चार साथीदारांना जन्मठेप झाली. तर समिंदरी (जिला रुक्मिणीची बहीण मानले जाते) आणि या कटात सहकार्य करणारे इतर दहा आरोपी सबळ पुराव्याअभावी दोषमुक्त करण्यात आले.<ref name=bbc1 /><ref name="पुढारी १" /><ref name="मटा1" /> === उच्च न्यायालय === या शिक्षेविरुद्ध उत्तमराव बारहाते आणि रुक्मिणी यांनी ॲड बी.जी. कोळसे पाटील मार्फत उच्च न्यायालयात अपील दाखल केले. या प्रकरणात उच्च न्यायालयाने बारहाते आणि रुक्मिणी यांच्याविरुद्धचा परिस्थितीजन्य पुरावा अमान्य केला. गुन्ह्यात प्रत्यक्ष सहभाग नसणे आणि ठोस साक्षीचा अभाव या कारणाने त्यांना सबळपुराव्याअभावी निर्दोष मुक्त केले.<ref name=bbc1 /><ref name="मटा1" /> उच्च न्यायालयाने सत्र न्यायालयाच्या शिक्षेत काही बदल करत दगडू काळे, देव्या चव्हाण, सुकल्या चिंत्या आणि वामन अण्णा या चौघांना जन्मठेपेऐवजी मरेपर्यंत फाशीची शिक्षा घोषित केली. याच सोबत सोपान थेटेची फाशीची शिक्षा मात्र कायम ठेवण्यात आली.<ref name=bbc1 /><ref name="पुढारी १" /><ref name="मटा1" /> === सर्वोच्च न्यायालय === निकालाविरोधात सर्वोच्च न्यायालयात राज्य सरकार अपिलात गेले. तेथे देखील सर्वोच्च न्यायालयानेही उच्च न्यायालयाचा निर्णय कायम ठेवला. यामुळे उत्तमराव बारहाते आणि रुक्मिणी कायम निर्दोष ठरले. मात्र संशयाचा फायदा देत वामन अण्णाची फाशी रद्द केली गेली आणि त्याला मुक्त केले गेले. इतर चौघांची फाशीची शिक्षा मात्र कायम ठेवण्यात आली.<ref name=bbc1 /><ref name="पुढारी १" /><ref name="मटा1" /> == पुढील काळ == १८ मार्च १९७६ रोजी ला उत्तमराव आणि रुक्मिणी निर्दोष सुटले आणि त्याच दिवशी रुक्मिणीला मुलगी झाली, जिचे नाव कीर्ती ठेवण्यात आले. २६ ऑगस्ट १९८९ रोजी (जवळपास पंधरा वर्षांनी) पत्रकार शरद देऊळगावकर यांनी उत्तमराव बारहाते यांची एक मुलाखत घेतली. तेव्हा उत्तमराव म्हणाले,"मी निर्दोष आहे हे पटवून देण्यासाठी मला चाडेचार लाख रुपये खर्च करावे लागले. पैसा नसता तर मीसुद्धा फासावर गेलो असतो."<ref name=bbc1 /> पुढे वयाच्या ९२व्या वर्षी, २०११ साली उत्तमराव बारहाते मरण पावले.<ref name=bbc1 /> या वरून ४ ऑक्टोबर २०२४ रोजी [[मानवत मर्डर्स]] नावाची मालिका देखील तयार करण्यात आली.<ref name="लोकसत्ता१" /><ref name=bbc1 /><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=https://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/manvat-murders-sector-36-the-buckingham-murders-content-with-crimes-against-children-highlights-the-dysfunctional-adults-around-them-9610968/ |title=Manvat Murders, Sector 36, The Buckingham Murders: Content with crimes against children highlights the dysfunctional adults around them |लेखक= |दिनांक= |संकेतस्थळ=इंडियन एक्स्प्रेस |प्रकाशक= |भाषा=en |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१९ ऑक्टोबर २०२६ |विदा संकेतस्थळ दुवा= |विदा दिनांक=}}</ref> या मालिकेची घोषणा [[सोनीलिव्ह]] वर करण्यात आली.<ref>{{cite web | last=Borade | first=Aarti Vilas | title=Manvat Murder : मकरंद अनासपुरे आणि सोनाली कुलकर्णीचा इंटिमेट सीन, 'मानवत मर्डर'चा ट्रेलर पाहिला का? | website=Hindustan Times Marathi | date=4 September 2024 | url=https://marathi.hindustantimes.com/entertainment/makarand-anaspure-and-sonali-kulkarni-manvat-murder-web-series-trailer-141725435996685.html | language=mr | access-date=3 October 2024 | archive-date=3 October 2024 | archive-url=https://web.archive.org/web/20241003203714/https://marathi.hindustantimes.com/entertainment/makarand-anaspure-and-sonali-kulkarni-manvat-murder-web-series-trailer-141725435996685.html | url-status=live }}</ref> ही मालिका रमाकांत एस. कुलकर्णी यांच्या ''फूटप्रिंट्स ऑन द सँड ऑफ क्राईम'' या पुस्तकावर आधारित आहे.<ref>{{cite web | title='CTRL' to 'Do Patti': OTT's upcoming exciting titles in October | website=English.Mathrubhumi | date=1 October 2024 | url=https://english.mathrubhumi.com/movies-music/ott-release-of-october-where-to-watch-1.9948416 | access-date=3 October 2024 | archive-date=1 October 2024 | archive-url=https://web.archive.org/web/20241001060427/https://english.mathrubhumi.com/movies-music/ott-release-of-october-where-to-watch-1.9948416 | url-status=live }}</ref> == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:परभणी जिल्हा]] 27sanncyi4j8cw2hg47vzi6626oyn5q 2723170 2723169 2026-10-19T13:32:57Z संतोष गोरे 135680 2723170 wikitext text/x-wiki '''मानवत हत्याकांड''' हे महाराष्ट्रातील [[परभणी जिल्हा|परभणी जिल्ह्यातील]] [[पाथरी तालुका|पाथरी तालुक्यात]] असलेल्या तत्कालीन [[मानवत (परभणी)|मानवत]] या गावात १४ नोव्हेंबर १९७२ ते ४ जानेवारी १९७४ (सुमारे १४ महिने) या काळात झालेले हत्याकांड आहे. यात एकामागून एक तब्बल १२ क्रूर साखळी खून करण्यात आले होते. यामागील मुख्य हेतू गुप्तधन आणि अपत्य प्राप्ती असल्याचे मानले जाते. हेतू प्राप्तीसाठी सात कुमारिका अर्थात दहा वर्षाखालील मुलींची हत्या करून त्यांचे विशिष्ट अवयवातील रक्त वापरण्यात आले. पोलिस आणि सर्वसामान्य नागरिकांना भ्रमित करण्यासाठी चार महिला आणि एक पुरुष यांच्या देखील हत्या करण्यात आल्या.<ref name="पुढारी १">{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=https://pudhari.news/amp/story/features/bahar/what-is-human-genocide |title=काय होते मानवत हत्याकांड? |लेखक= |दिनांक= |संकेतस्थळ= |प्रकाशक= |भाषा= |अ‍ॅक्सेसदिनांक= |विदा संकेतस्थळ दुवा= |विदा दिनांक=}}</ref><ref name="लोकसत्ता१">{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=https://www.loksatta.com/maharashtra/manavat-murders-what-is-the-manvat-case-which-shocked-maharashtra-50-years-ago-scj-81-4631623/lite/ |title=महाराष्ट्राला हादरवणारं मानवत हत्याकांड नेमकं होतं काय? |लेखक= |दिनांक= |संकेतस्थळ= |प्रकाशक= |भाषा= |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१९ ऑक्टोबर २०२६ |विदा संकेतस्थळ दुवा=https://web.archive.org/web/20241003165319/https://www.loksatta.com/maharashtra/manavat-murders-what-is-the-manvat-case-which-shocked-maharashtra-50-years-ago-scj-81-4631623/lite/ |विदा दिनांक=३ ऑक्टोबर २०२४}}</ref> हे प्रकरण इतके गूढ, गंभीर आणि क्रूर होते की, संध्याकाळी संपूर्ण शहर सामसुम होत असे. तेथील रहिवाशांचे नातेवाईक देखील या गावात जाण्यास टाळत असत. गावातून जाणाऱ्या बसमधील प्रवासी बसच्या खिडक्या बंद करत असत. गावापासून दूर असलेले मानवत रोड रेल्वे स्टेशन आले की गाडीतील प्रवासी गाडीच्या खिडक्या बंद करून बाहेर शहराच्या दिशेने पाहत असत. तत्कालीन विधानसभेत या हत्याकांडावर चर्चेच्या फैरी झडत असत.<ref name="पुढारी १" /><ref name="लोकसत्ता१" /> == बळी पडलेल्या व्यक्ती == गयाबाई गच्छवे, शकीला अल्लाउद्दीन, सुगंधा मांग, नसीमा सय्यद, कलावती बोंबले, पार्वती बारहाते, आरिफाबी, हालिमा, हरीबाई बोरवणे, कमल बोरवणे, तारामती बोरवणे आणि कोडिंबा रिळे हे या हत्याकांडात बळी दिल्या गेले/मारल्या गेले.<ref name="पुढारी १" /><ref name=bbc1 /><ref name="लोकसत्ता१" /> == आरोपी == या प्रकरणी पोलिसांनी कोर्टात दाखल केलेल्या दोषारोपपत्रात १८ आरोपी या गुन्ह्यात सहभागी असल्याचे नोंदवले:<ref name="पुढारी १" /><ref name=bbc1 /><ref name="लोकसत्ता१" /> # आरोपी क्र. १ - रुक्मिणी भागोजी काळे, उत्तम बारहाते यांनी ठेवलेली बाई. # आरोपी क्र. २ - माजी नगराध्यक्ष उत्तमराव जिवाजी बाराहाते # आरोपी क्र. ३ - सोपान रामभाऊ साळवे, उत्तमराव बारहाते यांचा नोकर # आरोपी क्र. ४ - विठ्ठल # आरोपी क्र. ५ - लक्ष्मण # आरोपी क्र. ६ - देवराव # आरोपी क्र. ७ - बाळू # आरोपी क्र. ८ - साहेबराव # आरोपी क्र. ९ - दगडू भागोजी काळे (हरिबाई, ताराती आणि बाळ कमल यांची हत्या) सहभागावरून फाशीची शिक्षा # आरोपी क्र. १० - देव्या / देविदास, हत्या प्रकरणातील प्रत्यक्ष मारेकरी, फाशीची शिक्षा # आरोपी क्र. ११ - सुकल्या, हत्या प्रकरणातील प्रत्यक्ष मारेकरी, फाशीची शिक्षा # आरोपी क्र. १२ - वामन, याला सुरुवातीला सत्र न्यायालयाने शिक्षा दिली होती, परंतु सर्वोच्च न्यायालयाने अंतिम निकालपत्रात पुराव्याअभावी त्याची मुक्तता केली # आरोपी क्र. १३ - मारुती # आरोपी क्र. १४ - ज्ञानोबा # आरोपी क्र. १५ - तुकाराम # आरोपी क्र. १६ - कोंडिबा # आरोपी क्र. १७ - गणपत भागोजी साळवे गुप्तधन आणि नरबळी देण्याचा सल्ला देणारा मुख्य मांत्रिक # आरोपी क्र. १८ - शंकर ग्यानोबा काटे, उत्तमराव बारहाते यांचा नोकर == मुख्य प्रकरण == परभणी जिल्ह्यातील पाथरी तालुक्यात [[मानवत (परभणी)|मानवत]] नावाचे गाव आहे (आता [[मानवत तालुका]] स्वतंत्र झाला आहे). या गावात उत्तमराव बारहाते नावाचे श्रीमंत व्यक्तीपैकी एक प्रस्थ राहत असे. बारहाते हे एकवेळ नगरपालिकेचे अध्यक्ष देखील राहिले होते. बारहाते आणि गावाबेरच्या पारधी वस्तीतील पारधी महिला, रुक्मिणी काळे यांचे सूत जुळले. रुक्मिणी पारधी वस्तीत हातभट्टीची दारून बनवत असे. पुढे उत्तमराव यांनी रुक्मिणीला स्वतंत्र वाडा दिला. इथे देखील ती हातभट्टीची दारू बनवत असे. बारहाते यांच्या पहिल्या पत्नीला अपत्य होते, परंतु रुक्मिणीला मुलबाळ तर झालेच नाही, उलट वेळेपूर्वी पाळी थांबली. हेच हत्येचे मूळ कारण मानले गेले.<ref name="मटा1">{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=https://maharashtratimes.com/entertainment/web-series/manvat-murders-real-story-village-in-parbhani-superstition-case-uttamrao-barhate-and-rukmini-verdict-know-more-details/amp_articleshow/113055121.cms |title=क्रूरता, अंधश्रद्धेचा कळस ...देशाला हादरवणारं मानवत हत्याकांड,उच्च न्यायालयाचा धक्कादायक निर्णय, १९७२मध्ये परभणीत नेमकं काय घडलेलं? |लेखक= |दिनांक= |संकेतस्थळ= |प्रकाशक= |भाषा= |अ‍ॅक्सेसदिनांक= |विदा संकेतस्थळ दुवा= |विदा दिनांक=}}</ref><ref name="पुढारी १" /><ref name=bbc1 /> १४ नोव्हेंबर १९७२ रोजी १० वर्षांची गयाबाई सखाराम गच्छवे गोवऱ्या गोळा करायला घराबाहेर पडली आणि तीन दिवसांनी तिचा मृतदेह उत्तमराव बारहाते यांच्या शेताजवळ आढळून आला. पंधरा दिवसांनी ९ वर्षांची शकीला अल्लाउद्दीन गायब झाली आणि तिचा मृतदेह तीन किलोमीटर दूरवर सापडला. फेब्रुवारी १९७३ मध्ये सुगंधा सुंदऱ्या मांग ही पारधी वाड्याजवळ राहणारी महिला मृतावस्थेत सापडली. बांबूच्या वनातून बांबू आणायला गेलेल्या सुगंधाची हत्या तिच्याच कोयत्याने केली गेली. एप्रिल महिन्यात १० वर्षांची नसीमा सय्यद करीम ही शीर नसलेल्या अवस्थेत सापडली. १८ जून १९७३ रोजी उत्तमराव बारहाते, रुक्मिणी भागोजी काळे, भागोजी काळे, दगडू भागोजी काळे या चार जणांना पोलिसांनी अटक केली. हे आरोपी अटकेत असताना ३२ वर्षांच्या कलावती बोंबले यामहिलेचा खून झाला. हा पाचवा खून होता. पुढे सहावा खून १० वर्षांच्या मुलीचा झाला.<ref name=bbc1>{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=https://www.bbc.com/marathi/articles/cjrlp1vgpyno |title=मानवत हत्याकांड : गुप्तधनाचा शोध, 11 जणींची निर्घृण हत्या; तरीही फाशीपासून बचावलेले आरोपी |लेखक= |दिनांक= |संकेतस्थळ= बीबीसी मराठी |प्रकाशक= |भाषा= |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१९ ऑक्टोबर २०२६ |विदा संकेतस्थळ दुवा= |विदा दिनांक=}}</ref><ref name="पुढारी १" /><ref name="मटा1" /> ३० जुलै १९७३ रोजी, अटकेनंतर तब्बल दीड महिन्यानी उत्तमराव आणि इतर तिघांना जमीन मिळाला. परंतु हत्यासत्र मात्र चालू होते. विधानसभेत झालेल्या चर्चे नंतर तत्कालीन गृहमंत्री [[शरद पवार]] यांनी मुंबईहून गुप्तचर आणि इतर वरिष्ठ अधिकारी मानवतला पाठवले.<ref name=bbc1 /><ref name="पुढारी १" /><ref name="मटा1" /> पुढे डिसेंबरच्या पहिल्या आठवड्यात कोंडिबा रिळे नावाच्या इसमाचा खून झाला होता. मुंबईचे पोलीस उपायुक्त रमाकांत कुलकर्णी, गुन्हे अन्वेक्षण विभागाचे पोलीस अधीक्षक एन एम वाघमारे आणि क्राइम ब्रँचचे विनायक वाकटकर यांना या हत्याकांडाच्या तपासाची जबाबदारी देण्यात आली. समिंदरी काळे हिच्या चौकशीतून कोंडिबा रिळेच्या हत्येचा उलगडा झाला.<ref name=bbc1 /><ref name="मटा1" /> ४ जानेवारी १९७४ रोजी पस्तिशीची महिला हरिबाई ज्ञानोबा बोरवणे, नऊ वर्षांची तिची मुलगी आणि कडेवरील एक वर्षांची लेक यांचा खून झाला. हरिबाई आपल्या नवऱ्याला शिधा द्यायला शेताकडे गेली होती. या तिघांची अमानूष हत्या होताना उमाजी पितळे नावाच्या व्यक्तीने पाहिले. हा एकमेव प्रत्यक्षदर्शी साक्षीदार होता. दोन दिवसांनी ६० वर्षांच्या गणपत साळवे नावाच्या मांत्रिकाला बारामतीहून अटक करण्यात आली. साळवेने या हत्याकांडाचा कबुलीजबाब दिला.<ref name=bbc1 /><ref name="मटा1" /> === हेतू आणि पुढील कथा === गणपत साळवे या मांत्रिकाने आपल्या जबाबात सांगितले की उत्तमराव बारहाते आणि रुक्मिणी यांनी त्याला गुप्तधन तसेच रुक्मिणीची अपत्य प्राप्तीची इच्छा यावर उपाय विचारला. रुक्मिणीला उत्तमराव ने वेगळा वाडा बांधला होता, तेथील पिंपळाच्या झाडावरील मुंजा प्रसन्न करण्यासाठी कुमारिकेच्या गुप्तांगाचे रक्त लागेल असे साळवेने सांगितले. सोपान आणि शंकर या बारहतेच्या नोकरांनी हत्या करून रक्त आणून देण्याची जबाबदारी घेतली. साळवेच्या जबाबा नुसार या रक्ताने रुक्मिणी आणि उत्तमराव यांनी पूजा देखील केली. या प्रकरणी गणपत साळवे आणि शंकर काटे हे माफीचे साक्षीदार ठरले.<ref name=bbc1 /><ref name="पुढारी १" /><ref name="मटा1" /> == न्यायालयीन प्रक्रिया आणि निकाल == === जिल्हा सत्र न्यायालय === २० नोव्हेंबर १९७५ रोजी परभणीच्या जिल्हा सत्र न्यायालयाने या खटल्यावर आपला निकाल दिला. एकूण १८ आरोपींपैकी एकाचा खटला सुरू होण्यापूर्वीच कैदेत मृत्यू झाला होता. रुक्मिणी आणि उत्तमराव यांच्या आदेशावरून हे हत्याकांड करण्यात आले म्हणून त्यांना फाशीची शिक्षा सुनावण्यात आली. या प्रकरणातील नोकर आणि मारेकरी असलेल्या सोपान थोटे याला देखील फाशीची शिक्षा घोषित केली गेली. दगडूसह इतर चार साथीदारांना जन्मठेप झाली. तर समिंदरी (जिला रुक्मिणीची बहीण मानले जाते) आणि या कटात सहकार्य करणारे इतर दहा आरोपी सबळ पुराव्याअभावी दोषमुक्त करण्यात आले.<ref name=bbc1 /><ref name="पुढारी १" /><ref name="मटा1" /> === उच्च न्यायालय === या शिक्षेविरुद्ध उत्तमराव बारहाते आणि रुक्मिणी यांनी ॲड बी.जी. कोळसे पाटील मार्फत उच्च न्यायालयात अपील दाखल केले. या प्रकरणात उच्च न्यायालयाने बारहाते आणि रुक्मिणी यांच्याविरुद्धचा परिस्थितीजन्य पुरावा अमान्य केला. गुन्ह्यात प्रत्यक्ष सहभाग नसणे आणि ठोस साक्षीचा अभाव या कारणाने त्यांना सबळपुराव्याअभावी निर्दोष मुक्त केले.<ref name=bbc1 /><ref name="मटा1" /> उच्च न्यायालयाने सत्र न्यायालयाच्या शिक्षेत काही बदल करत दगडू काळे, देव्या चव्हाण, सुकल्या चिंत्या आणि वामन अण्णा या चौघांना जन्मठेपेऐवजी मरेपर्यंत फाशीची शिक्षा घोषित केली. याच सोबत सोपान थेटेची फाशीची शिक्षा मात्र कायम ठेवण्यात आली.<ref name=bbc1 /><ref name="पुढारी १" /><ref name="मटा1" /> === सर्वोच्च न्यायालय === निकालाविरोधात सर्वोच्च न्यायालयात राज्य सरकार अपिलात गेले. तेथे देखील सर्वोच्च न्यायालयानेही उच्च न्यायालयाचा निर्णय कायम ठेवला. यामुळे उत्तमराव बारहाते आणि रुक्मिणी कायम निर्दोष ठरले. मात्र संशयाचा फायदा देत वामन अण्णाची फाशी रद्द केली गेली आणि त्याला मुक्त केले गेले. इतर चौघांची फाशीची शिक्षा मात्र कायम ठेवण्यात आली.<ref name=bbc1 /><ref name="पुढारी १" /><ref name="मटा1" /> == पुढील काळ == १८ मार्च १९७६ रोजी ला उत्तमराव आणि रुक्मिणी निर्दोष सुटले आणि त्याच दिवशी रुक्मिणीला मुलगी झाली, जिचे नाव कीर्ती ठेवण्यात आले. २६ ऑगस्ट १९८९ रोजी (जवळपास पंधरा वर्षांनी) पत्रकार शरद देऊळगावकर यांनी उत्तमराव बारहाते यांची एक मुलाखत घेतली. तेव्हा उत्तमराव म्हणाले,"मी निर्दोष आहे हे पटवून देण्यासाठी मला चाडेचार लाख रुपये खर्च करावे लागले. पैसा नसता तर मीसुद्धा फासावर गेलो असतो."<ref name=bbc1 /> या प्रकरणावर देऊळगावकर यांनी मानवत हत्याकांडे नावाचे पुस्तक लिहिले होते.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=https://pudhari.news/maharashtra/marathwada/parbhani/12-murders-in-one-village-unraveling-the-manvat-killing-mystery |title=एकाच गावातील १२ खूनांचे सस्पेन्स, असा लागला 'मानवत'च्या हत्याकांडाचा छडा |लेखक= |दिनांक= |संकेतस्थळ= |प्रकाशक= |भाषा= |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१९ ऑक्टोबर २०२६ |विदा संकेतस्थळ दुवा= |विदा दिनांक=}}</ref> पुढे वयाच्या ९२व्या वर्षी, २०११ साली उत्तमराव बारहाते मरण पावले.<ref name=bbc1 /> या वरून ४ ऑक्टोबर २०२४ रोजी [[मानवत मर्डर्स]] नावाची मालिका देखील तयार करण्यात आली.<ref name="लोकसत्ता१" /><ref name=bbc1 /><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=https://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/manvat-murders-sector-36-the-buckingham-murders-content-with-crimes-against-children-highlights-the-dysfunctional-adults-around-them-9610968/ |title=Manvat Murders, Sector 36, The Buckingham Murders: Content with crimes against children highlights the dysfunctional adults around them |लेखक= |दिनांक= |संकेतस्थळ=इंडियन एक्स्प्रेस |प्रकाशक= |भाषा=en |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१९ ऑक्टोबर २०२६ |विदा संकेतस्थळ दुवा= |विदा दिनांक=}}</ref> या मालिकेची घोषणा [[सोनीलिव्ह]] वर करण्यात आली.<ref>{{cite web | last=Borade | first=Aarti Vilas | title=Manvat Murder : मकरंद अनासपुरे आणि सोनाली कुलकर्णीचा इंटिमेट सीन, 'मानवत मर्डर'चा ट्रेलर पाहिला का? | website=Hindustan Times Marathi | date=4 September 2024 | url=https://marathi.hindustantimes.com/entertainment/makarand-anaspure-and-sonali-kulkarni-manvat-murder-web-series-trailer-141725435996685.html | language=mr | access-date=3 October 2024 | archive-date=3 October 2024 | archive-url=https://web.archive.org/web/20241003203714/https://marathi.hindustantimes.com/entertainment/makarand-anaspure-and-sonali-kulkarni-manvat-murder-web-series-trailer-141725435996685.html | url-status=live }}</ref> ही मालिका रमाकांत एस. कुलकर्णी यांच्या ''फूटप्रिंट्स ऑन द सँड ऑफ क्राईम'' या पुस्तकावर आधारित आहे.<ref>{{cite web | title='CTRL' to 'Do Patti': OTT's upcoming exciting titles in October | website=English.Mathrubhumi | date=1 October 2024 | url=https://english.mathrubhumi.com/movies-music/ott-release-of-october-where-to-watch-1.9948416 | access-date=3 October 2024 | archive-date=1 October 2024 | archive-url=https://web.archive.org/web/20241001060427/https://english.mathrubhumi.com/movies-music/ott-release-of-october-where-to-watch-1.9948416 | url-status=live }}</ref> == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:परभणी जिल्हा]] km488sl7ayk6mfjmwna9imwh18aqrfk 2723171 2723170 2026-10-19T13:37:07Z संतोष गोरे 135680 2723171 wikitext text/x-wiki '''मानवत हत्याकांड''' हे महाराष्ट्रातील [[परभणी जिल्हा|परभणी जिल्ह्यातील]] [[पाथरी तालुका|पाथरी तालुक्यात]] असलेल्या तत्कालीन [[मानवत (परभणी)|मानवत]] या गावात १४ नोव्हेंबर १९७२ ते ४ जानेवारी १९७४ (सुमारे १४ महिने) या काळात झालेले हत्याकांड आहे. यात एकामागून एक तब्बल १२ क्रूर साखळी खून करण्यात आले होते. यामागील मुख्य हेतू गुप्तधन आणि अपत्य प्राप्ती असल्याचे मानले जाते. हेतू प्राप्तीसाठी सात कुमारिका अर्थात दहा वर्षाखालील मुलींची हत्या करून त्यांचे विशिष्ट अवयवातील रक्त वापरण्यात आले. पोलिस आणि सर्वसामान्य नागरिकांना भ्रमित करण्यासाठी चार महिला आणि एक पुरुष यांच्या देखील हत्या करण्यात आल्या.<ref name="पुढारी १">{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=https://pudhari.news/amp/story/features/bahar/what-is-human-genocide |title=काय होते मानवत हत्याकांड? |लेखक= |दिनांक= |संकेतस्थळ= |प्रकाशक= |भाषा= |अ‍ॅक्सेसदिनांक= |विदा संकेतस्थळ दुवा= |विदा दिनांक=}}</ref><ref name="लोकसत्ता१">{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=https://www.loksatta.com/maharashtra/manavat-murders-what-is-the-manvat-case-which-shocked-maharashtra-50-years-ago-scj-81-4631623/lite/ |title=महाराष्ट्राला हादरवणारं मानवत हत्याकांड नेमकं होतं काय? |लेखक= |दिनांक= |संकेतस्थळ= |प्रकाशक= |भाषा= |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१९ ऑक्टोबर २०२६ |विदा संकेतस्थळ दुवा=https://web.archive.org/web/20241003165319/https://www.loksatta.com/maharashtra/manavat-murders-what-is-the-manvat-case-which-shocked-maharashtra-50-years-ago-scj-81-4631623/lite/ |विदा दिनांक=३ ऑक्टोबर २०२४}}</ref> हे प्रकरण इतके गूढ, गंभीर आणि क्रूर होते की, संध्याकाळी संपूर्ण शहर सामसुम होत असे. तेथील रहिवाशांचे नातेवाईक देखील या गावात जाण्यास टाळत असत. गावातून जाणाऱ्या बसमधील प्रवासी बसच्या खिडक्या बंद करत असत. गावापासून दूर असलेले मानवत रोड रेल्वे स्टेशन आले की गाडीतील प्रवासी गाडीच्या खिडक्या बंद करून बाहेर शहराच्या दिशेने पाहत असत. तत्कालीन विधानसभेत या हत्याकांडावर चर्चेच्या फैरी झडत असत.<ref name="पुढारी १" /><ref name="लोकसत्ता१" /> == बळी पडलेल्या व्यक्ती == गयाबाई गच्छवे, शकीला अल्लाउद्दीन, सुगंधा मांग, नसीमा सय्यद, कलावती बोंबले, पार्वती बारहाते, आरिफाबी, हालिमा, हरीबाई बोरवणे, कमल बोरवणे, तारामती बोरवणे आणि कोडिंबा रिळे हे या हत्याकांडात बळी दिल्या गेले/मारल्या गेले.<ref name="पुढारी १" /><ref name=bbc1 /><ref name="लोकसत्ता१" /> == आरोपी == या प्रकरणी पोलिसांनी कोर्टात दाखल केलेल्या दोषारोपपत्रात १८ आरोपी या गुन्ह्यात सहभागी असल्याचे नोंदवले:<ref name="पुढारी १" /><ref name=bbc1 /><ref name="लोकसत्ता१" /> # आरोपी क्र. १ - रुक्मिणी भागोजी काळे, उत्तम बारहाते यांनी ठेवलेली बाई. # आरोपी क्र. २ - माजी नगराध्यक्ष उत्तमराव जिवाजी बाराहाते # आरोपी क्र. ३ - सोपान रामभाऊ साळवे, उत्तमराव बारहाते यांचा नोकर # आरोपी क्र. ४ - विठ्ठल # आरोपी क्र. ५ - लक्ष्मण # आरोपी क्र. ६ - देवराव # आरोपी क्र. ७ - बाळू # आरोपी क्र. ८ - साहेबराव # आरोपी क्र. ९ - दगडू भागोजी काळे (हरिबाई, ताराती आणि बाळ कमल यांची हत्या) सहभागावरून फाशीची शिक्षा # आरोपी क्र. १० - देव्या / देविदास, हत्या प्रकरणातील प्रत्यक्ष मारेकरी, फाशीची शिक्षा # आरोपी क्र. ११ - सुकल्या, हत्या प्रकरणातील प्रत्यक्ष मारेकरी, फाशीची शिक्षा # आरोपी क्र. १२ - वामन, याला सुरुवातीला सत्र न्यायालयाने शिक्षा दिली होती, परंतु सर्वोच्च न्यायालयाने अंतिम निकालपत्रात पुराव्याअभावी त्याची मुक्तता केली # आरोपी क्र. १३ - मारुती # आरोपी क्र. १४ - ज्ञानोबा # आरोपी क्र. १५ - तुकाराम # आरोपी क्र. १६ - कोंडिबा # आरोपी क्र. १७ - गणपत भागोजी साळवे गुप्तधन आणि नरबळी देण्याचा सल्ला देणारा मुख्य मांत्रिक # आरोपी क्र. १८ - शंकर ग्यानोबा काटे, उत्तमराव बारहाते यांचा नोकर == मुख्य प्रकरण == परभणी जिल्ह्यातील पाथरी तालुक्यात [[मानवत (परभणी)|मानवत]] नावाचे गाव आहे (आता [[मानवत तालुका]] स्वतंत्र झाला आहे). या गावात उत्तमराव बारहाते नावाचे श्रीमंत व्यक्तीपैकी एक प्रस्थ राहत असे. बारहाते हे एकवेळ नगरपालिकेचे अध्यक्ष देखील राहिले होते. बारहाते आणि गावाबेरच्या पारधी वस्तीतील पारधी महिला, रुक्मिणी काळे यांचे सूत जुळले. रुक्मिणी पारधी वस्तीत हातभट्टीची दारून बनवत असे. पुढे उत्तमराव यांनी रुक्मिणीला स्वतंत्र वाडा दिला. इथे देखील ती हातभट्टीची दारू बनवत असे. बारहाते यांच्या पहिल्या पत्नीला अपत्य होते, परंतु रुक्मिणीला मुलबाळ तर झालेच नाही, उलट वेळेपूर्वी पाळी थांबली. हेच हत्येचे मूळ कारण मानले गेले.<ref name="मटा1">{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=https://maharashtratimes.com/entertainment/web-series/manvat-murders-real-story-village-in-parbhani-superstition-case-uttamrao-barhate-and-rukmini-verdict-know-more-details/amp_articleshow/113055121.cms |title=क्रूरता, अंधश्रद्धेचा कळस ...देशाला हादरवणारं मानवत हत्याकांड,उच्च न्यायालयाचा धक्कादायक निर्णय, १९७२मध्ये परभणीत नेमकं काय घडलेलं? |लेखक= |दिनांक= |संकेतस्थळ= |प्रकाशक= |भाषा= |अ‍ॅक्सेसदिनांक= |विदा संकेतस्थळ दुवा= |विदा दिनांक=}}</ref><ref name="पुढारी १" /><ref name=bbc1 /> १४ नोव्हेंबर १९७२ रोजी १० वर्षांची गयाबाई सखाराम गच्छवे गोवऱ्या गोळा करायला घराबाहेर पडली आणि तीन दिवसांनी तिचा मृतदेह उत्तमराव बारहाते यांच्या शेताजवळ आढळून आला. पंधरा दिवसांनी ९ वर्षांची शकीला अल्लाउद्दीन गायब झाली आणि तिचा मृतदेह तीन किलोमीटर दूरवर सापडला. फेब्रुवारी १९७३ मध्ये सुगंधा सुंदऱ्या मांग ही पारधी वाड्याजवळ राहणारी महिला मृतावस्थेत सापडली. बांबूच्या वनातून बांबू आणायला गेलेल्या सुगंधाची हत्या तिच्याच कोयत्याने केली गेली. एप्रिल महिन्यात १० वर्षांची नसीमा सय्यद करीम ही शीर नसलेल्या अवस्थेत सापडली. १८ जून १९७३ रोजी उत्तमराव बारहाते, रुक्मिणी भागोजी काळे, भागोजी काळे, दगडू भागोजी काळे या चार जणांना पोलिसांनी अटक केली. हे आरोपी अटकेत असताना ३२ वर्षांच्या कलावती बोंबले यामहिलेचा खून झाला. हा पाचवा खून होता. पुढे सहावा खून १० वर्षांच्या मुलीचा झाला.<ref name=bbc1>{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=https://www.bbc.com/marathi/articles/cjrlp1vgpyno |title=मानवत हत्याकांड : गुप्तधनाचा शोध, 11 जणींची निर्घृण हत्या; तरीही फाशीपासून बचावलेले आरोपी |लेखक= |दिनांक= |संकेतस्थळ= बीबीसी मराठी |प्रकाशक= |भाषा= |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१९ ऑक्टोबर २०२६ |विदा संकेतस्थळ दुवा= |विदा दिनांक=}}</ref><ref name="पुढारी १" /><ref name="मटा1" /> ३० जुलै १९७३ रोजी, अटकेनंतर तब्बल दीड महिन्यानी उत्तमराव आणि इतर तिघांना जमीन मिळाला. परंतु हत्यासत्र मात्र चालू होते. विधानसभेत झालेल्या चर्चे नंतर तत्कालीन गृहमंत्री [[शरद पवार]] यांनी मुंबईहून गुप्तचर आणि इतर वरिष्ठ अधिकारी मानवतला पाठवले.<ref name=bbc1 /><ref name="पुढारी १" /><ref name="मटा1" /> पुढे डिसेंबरच्या पहिल्या आठवड्यात कोंडिबा रिळे नावाच्या इसमाचा खून झाला होता. मुंबईचे पोलीस उपायुक्त रमाकांत कुलकर्णी, गुन्हे अन्वेक्षण विभागाचे पोलीस अधीक्षक एन एम वाघमारे आणि क्राइम ब्रँचचे विनायक वाकटकर यांना या हत्याकांडाच्या तपासाची जबाबदारी देण्यात आली. समिंदरी काळे हिच्या चौकशीतून कोंडिबा रिळेच्या हत्येचा उलगडा झाला.<ref name=bbc1 /><ref name="मटा1" /> ४ जानेवारी १९७४ रोजी पस्तिशीची महिला हरिबाई ज्ञानोबा बोरवणे, नऊ वर्षांची तिची मुलगी आणि कडेवरील एक वर्षांची लेक यांचा खून झाला. हरिबाई आपल्या नवऱ्याला शिधा द्यायला शेताकडे गेली होती. या तिघांची अमानूष हत्या होताना उमाजी पितळे नावाच्या व्यक्तीने पाहिले. हा एकमेव प्रत्यक्षदर्शी साक्षीदार होता. दोन दिवसांनी ६० वर्षांच्या गणपत साळवे नावाच्या मांत्रिकाला बारामतीहून अटक करण्यात आली. साळवेने या हत्याकांडाचा कबुलीजबाब दिला.<ref name=bbc1 /><ref name="मटा1" /> === हेतू आणि पुढील कथा === गणपत साळवे या मांत्रिकाने आपल्या जबाबात सांगितले की उत्तमराव बारहाते आणि रुक्मिणी यांनी त्याला गुप्तधन तसेच रुक्मिणीची अपत्य प्राप्तीची इच्छा यावर उपाय विचारला. रुक्मिणीला उत्तमराव ने वेगळा वाडा बांधला होता, तेथील पिंपळाच्या झाडावरील मुंजा प्रसन्न करण्यासाठी कुमारिकेच्या गुप्तांगाचे रक्त लागेल असे साळवेने सांगितले. सोपान आणि शंकर या बारहतेच्या नोकरांनी हत्या करून रक्त आणून देण्याची जबाबदारी घेतली. साळवेच्या जबाबा नुसार या रक्ताने रुक्मिणी आणि उत्तमराव यांनी पूजा देखील केली. या प्रकरणी गणपत साळवे आणि शंकर काटे हे माफीचे साक्षीदार ठरले.<ref name=bbc1 /><ref name="पुढारी १" /><ref name="मटा1" /> == न्यायालयीन प्रक्रिया आणि निकाल == === जिल्हा सत्र न्यायालय === २० नोव्हेंबर १९७५ रोजी परभणीच्या जिल्हा सत्र न्यायालयाने या खटल्यावर आपला निकाल दिला. एकूण १८ आरोपींपैकी एकाचा खटला सुरू होण्यापूर्वीच कैदेत मृत्यू झाला होता. रुक्मिणी आणि उत्तमराव यांच्या आदेशावरून हे हत्याकांड करण्यात आले म्हणून त्यांना फाशीची शिक्षा सुनावण्यात आली. या प्रकरणातील नोकर आणि मारेकरी असलेल्या सोपान थोटे याला देखील फाशीची शिक्षा घोषित केली गेली. दगडूसह इतर चार साथीदारांना जन्मठेप झाली. तर समिंदरी (जिला रुक्मिणीची बहीण मानले जाते) आणि या कटात सहकार्य करणारे इतर दहा आरोपी सबळ पुराव्याअभावी दोषमुक्त करण्यात आले.<ref name=bbc1 /><ref name="पुढारी १" /><ref name="मटा1" /> === उच्च न्यायालय === या शिक्षेविरुद्ध उत्तमराव बारहाते आणि रुक्मिणी यांनी ॲड बी.जी. कोळसे पाटील मार्फत उच्च न्यायालयात अपील दाखल केले. या प्रकरणात उच्च न्यायालयाने बारहाते आणि रुक्मिणी यांच्याविरुद्धचा परिस्थितीजन्य पुरावा अमान्य केला. गुन्ह्यात प्रत्यक्ष सहभाग नसणे आणि ठोस साक्षीचा अभाव या कारणाने त्यांना सबळपुराव्याअभावी निर्दोष मुक्त केले.<ref name=bbc1 /><ref name="मटा1" /> उच्च न्यायालयाने सत्र न्यायालयाच्या शिक्षेत काही बदल करत दगडू काळे, देव्या चव्हाण, सुकल्या चिंत्या आणि वामन अण्णा या चौघांना जन्मठेपेऐवजी मरेपर्यंत फाशीची शिक्षा घोषित केली. याच सोबत सोपान थेटेची फाशीची शिक्षा मात्र कायम ठेवण्यात आली.<ref name=bbc1 /><ref name="पुढारी १" /><ref name="मटा1" /> === सर्वोच्च न्यायालय === निकालाविरोधात सर्वोच्च न्यायालयात राज्य सरकार अपिलात गेले. तेथे देखील सर्वोच्च न्यायालयानेही उच्च न्यायालयाचा निर्णय कायम ठेवला. यामुळे उत्तमराव बारहाते आणि रुक्मिणी कायम निर्दोष ठरले. मात्र संशयाचा फायदा देत वामन अण्णाची फाशी रद्द केली गेली आणि त्याला मुक्त केले गेले. इतर चौघांची फाशीची शिक्षा मात्र कायम ठेवण्यात आली.<ref name=bbc1 /><ref name="पुढारी १" /><ref name="मटा1" /> == पुढील काळ == १८ मार्च १९७६ रोजी ला उत्तमराव आणि रुक्मिणी निर्दोष सुटले आणि त्याच दिवशी रुक्मिणीला मुलगी झाली, जिचे नाव कीर्ती ठेवण्यात आले. २६ ऑगस्ट १९८९ रोजी (जवळपास पंधरा वर्षांनी) पत्रकार शरद देऊळगावकर यांनी उत्तमराव बारहाते यांची एक मुलाखत घेतली. तेव्हा उत्तमराव म्हणाले,"मी निर्दोष आहे हे पटवून देण्यासाठी मला चाडेचार लाख रुपये खर्च करावे लागले. पैसा नसता तर मीसुद्धा फासावर गेलो असतो."<ref name=bbc1 /> या प्रकरणावर देऊळगावकर यांनी मानवत हत्याकांडे नावाचे पुस्तक लिहिले होते.<ref name="pudhari2">{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=https://pudhari.news/maharashtra/marathwada/parbhani/12-murders-in-one-village-unraveling-the-manvat-killing-mystery |title=एकाच गावातील १२ खूनांचे सस्पेन्स, असा लागला 'मानवत'च्या हत्याकांडाचा छडा |लेखक= |दिनांक= |संकेतस्थळ= |प्रकाशक= |भाषा= |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१९ ऑक्टोबर २०२६ |विदा संकेतस्थळ दुवा= |विदा दिनांक=}}</ref> पुढे वयाच्या ९२व्या वर्षी, २०११ साली उत्तमराव बारहाते मरण पावले.<ref name=bbc1 /> या वरून ४ ऑक्टोबर २०२४ रोजी [[मानवत मर्डर्स]] नावाची मालिका देखील तयार करण्यात आली.<ref name="लोकसत्ता१" /><ref name=bbc1 /><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=https://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/manvat-murders-sector-36-the-buckingham-murders-content-with-crimes-against-children-highlights-the-dysfunctional-adults-around-them-9610968/ |title=Manvat Murders, Sector 36, The Buckingham Murders: Content with crimes against children highlights the dysfunctional adults around them |लेखक= |दिनांक= |संकेतस्थळ=इंडियन एक्स्प्रेस |प्रकाशक= |भाषा=en |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१९ ऑक्टोबर २०२६ |विदा संकेतस्थळ दुवा= |विदा दिनांक=}}</ref> या मालिकेची घोषणा [[सोनीलिव्ह]] वर करण्यात आली.<ref>{{cite web | last=Borade | first=Aarti Vilas | title=Manvat Murder : मकरंद अनासपुरे आणि सोनाली कुलकर्णीचा इंटिमेट सीन, 'मानवत मर्डर'चा ट्रेलर पाहिला का? | website=Hindustan Times Marathi | date=4 September 2024 | url=https://marathi.hindustantimes.com/entertainment/makarand-anaspure-and-sonali-kulkarni-manvat-murder-web-series-trailer-141725435996685.html | language=mr | access-date=3 October 2024 | archive-date=3 October 2024 | archive-url=https://web.archive.org/web/20241003203714/https://marathi.hindustantimes.com/entertainment/makarand-anaspure-and-sonali-kulkarni-manvat-murder-web-series-trailer-141725435996685.html | url-status=live }}</ref> ही मालिका रमाकांत एस. कुलकर्णी यांच्या ''फूटप्रिंट्स ऑन द सँड ऑफ क्राईम'' या पुस्तकावर आधारित आहे.<ref>{{cite web | title='CTRL' to 'Do Patti': OTT's upcoming exciting titles in October | website=English.Mathrubhumi | date=1 October 2024 | url=https://english.mathrubhumi.com/movies-music/ott-release-of-october-where-to-watch-1.9948416 | access-date=3 October 2024 | archive-date=1 October 2024 | archive-url=https://web.archive.org/web/20241001060427/https://english.mathrubhumi.com/movies-music/ott-release-of-october-where-to-watch-1.9948416 | url-status=live }}</ref> == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:परभणी जिल्हा]] a1dv9hpxlg4mk33o1r61wtsf0xexdmy 2723172 2723171 2026-10-19T13:44:34Z संतोष गोरे 135680 2723172 wikitext text/x-wiki '''मानवत हत्याकांड''' हे महाराष्ट्रातील [[परभणी जिल्हा|परभणी जिल्ह्यातील]] [[पाथरी तालुका|पाथरी तालुक्यात]] असलेल्या तत्कालीन [[मानवत (परभणी)|मानवत]] या गावात १४ नोव्हेंबर १९७२ ते ४ जानेवारी १९७४ (सुमारे १४ महिने) या काळात झालेले हत्याकांड आहे. यात एकामागून एक तब्बल १२ क्रूर साखळी खून करण्यात आले होते. यामागील मुख्य हेतू गुप्तधन आणि अपत्य प्राप्ती असल्याचे मानले जाते. हेतू प्राप्तीसाठी सात कुमारिका अर्थात दहा वर्षाखालील मुलींची हत्या करून त्यांचे विशिष्ट अवयवातील रक्त वापरण्यात आले. पोलिस आणि सर्वसामान्य नागरिकांना भ्रमित करण्यासाठी चार महिला आणि एक पुरुष यांच्या देखील हत्या करण्यात आल्या.<ref name="पुढारी १">{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=https://pudhari.news/amp/story/features/bahar/what-is-human-genocide |title=काय होते मानवत हत्याकांड? |लेखक= |दिनांक= |संकेतस्थळ= |प्रकाशक= |भाषा= |अ‍ॅक्सेसदिनांक= |विदा संकेतस्थळ दुवा= |विदा दिनांक=}}</ref><ref name="लोकसत्ता१">{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=https://www.loksatta.com/maharashtra/manavat-murders-what-is-the-manvat-case-which-shocked-maharashtra-50-years-ago-scj-81-4631623/lite/ |title=महाराष्ट्राला हादरवणारं मानवत हत्याकांड नेमकं होतं काय? |लेखक= |दिनांक= |संकेतस्थळ= |प्रकाशक= |भाषा= |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१९ ऑक्टोबर २०२६ |विदा संकेतस्थळ दुवा=https://web.archive.org/web/20241003165319/https://www.loksatta.com/maharashtra/manavat-murders-what-is-the-manvat-case-which-shocked-maharashtra-50-years-ago-scj-81-4631623/lite/ |विदा दिनांक=३ ऑक्टोबर २०२४}}</ref> हे प्रकरण इतके गूढ, गंभीर आणि क्रूर होते की, संध्याकाळी संपूर्ण शहर सामसुम होत असे. तेथील रहिवाशांचे नातेवाईक देखील या गावात जाण्यास टाळत असत. गावातून जाणाऱ्या बसमधील प्रवासी बसच्या खिडक्या बंद करत असत. गावापासून दूर असलेले मानवत रोड रेल्वे स्टेशन आले की गाडीतील प्रवासी गाडीच्या खिडक्या बंद करून बाहेर शहराच्या दिशेने पाहत असत. तत्कालीन विधानसभेत या हत्याकांडावर चर्चेच्या फैरी झडत असत.<ref name="पुढारी १" /><ref name="लोकसत्ता१" /> == बळी पडलेल्या व्यक्ती == गयाबाई गच्छवे, शकीला अल्लाउद्दीन, सुगंधा मांग, नसीमा सय्यद, कलावती बोंबले, पार्वती बारहाते, आरिफाबी, हालिमा, हरीबाई बोरवणे, कमल बोरवणे, तारामती बोरवणे आणि कोडिंबा रिळे हे या हत्याकांडात बळी दिल्या गेले/मारल्या गेले.<ref name="पुढारी १" /><ref name=bbc1 /><ref name="लोकसत्ता१" /> == आरोपी == या प्रकरणी पोलिसांनी कोर्टात दाखल केलेल्या दोषारोपपत्रात १८ आरोपी या गुन्ह्यात सहभागी असल्याचे नोंदवले:<ref name="पुढारी १" /><ref name=bbc1 /><ref name="लोकसत्ता१" /> # आरोपी क्र. १ - रुक्मिणी भागोजी काळे, उत्तम बारहाते यांनी ठेवलेली बाई. # आरोपी क्र. २ - माजी नगराध्यक्ष उत्तमराव जिवाजी बाराहाते # आरोपी क्र. ३ - सोपान रामभाऊ साळवे, उत्तमराव बारहाते यांचा नोकर # आरोपी क्र. ४ - विठ्ठल # आरोपी क्र. ५ - लक्ष्मण # आरोपी क्र. ६ - देवराव # आरोपी क्र. ७ - बाळू # आरोपी क्र. ८ - साहेबराव # आरोपी क्र. ९ - दगडू भागोजी काळे (हरिबाई, ताराती आणि बाळ कमल यांची हत्या) सहभागावरून फाशीची शिक्षा # आरोपी क्र. १० - देव्या / देविदास, हत्या प्रकरणातील प्रत्यक्ष मारेकरी, फाशीची शिक्षा # आरोपी क्र. ११ - सुकल्या, हत्या प्रकरणातील प्रत्यक्ष मारेकरी, फाशीची शिक्षा # आरोपी क्र. १२ - वामन, याला सुरुवातीला सत्र न्यायालयाने शिक्षा दिली होती, परंतु सर्वोच्च न्यायालयाने अंतिम निकालपत्रात पुराव्याअभावी त्याची मुक्तता केली # आरोपी क्र. १३ - मारुती # आरोपी क्र. १४ - ज्ञानोबा # आरोपी क्र. १५ - तुकाराम # आरोपी क्र. १६ - कोंडिबा # आरोपी क्र. १७ - गणपत भागोजी साळवे गुप्तधन आणि नरबळी देण्याचा सल्ला देणारा मुख्य मांत्रिक # आरोपी क्र. १८ - शंकर ग्यानोबा काटे, उत्तमराव बारहाते यांचा नोकर == मुख्य प्रकरण == परभणी जिल्ह्यातील पाथरी तालुक्यात [[मानवत (परभणी)|मानवत]] नावाचे गाव आहे (आता [[मानवत तालुका]] स्वतंत्र झाला आहे). या गावात उत्तमराव बारहाते नावाचे श्रीमंत व्यक्तीपैकी एक प्रस्थ राहत असे. बारहाते हे एकवेळ नगरपालिकेचे अध्यक्ष देखील राहिले होते. बारहाते आणि गावाबेरच्या पारधी वस्तीतील पारधी महिला, रुक्मिणी काळे यांचे सूत जुळले. रुक्मिणी पारधी वस्तीत हातभट्टीची दारून बनवत असे. पुढे उत्तमराव यांनी रुक्मिणीला स्वतंत्र वाडा दिला. इथे देखील ती हातभट्टीची दारू बनवत असे. बारहाते यांच्या पहिल्या पत्नीला अपत्य होते, परंतु रुक्मिणीला मुलबाळ तर झालेच नाही, उलट वेळेपूर्वी पाळी थांबली. हेच हत्येचे मूळ कारण मानले गेले.<ref name="मटा1">{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=https://maharashtratimes.com/entertainment/web-series/manvat-murders-real-story-village-in-parbhani-superstition-case-uttamrao-barhate-and-rukmini-verdict-know-more-details/amp_articleshow/113055121.cms |title=क्रूरता, अंधश्रद्धेचा कळस ...देशाला हादरवणारं मानवत हत्याकांड,उच्च न्यायालयाचा धक्कादायक निर्णय, १९७२मध्ये परभणीत नेमकं काय घडलेलं? |लेखक= |दिनांक= |संकेतस्थळ= |प्रकाशक= |भाषा= |अ‍ॅक्सेसदिनांक= |विदा संकेतस्थळ दुवा= |विदा दिनांक=}}</ref><ref name="पुढारी १" /><ref name=bbc1 /> १४ नोव्हेंबर १९७२ रोजी १० वर्षांची गयाबाई सखाराम गच्छवे गोवऱ्या गोळा करायला घराबाहेर पडली आणि तीन दिवसांनी तिचा मृतदेह उत्तमराव बारहाते यांच्या शेताजवळ आढळून आला. पंधरा दिवसांनी ९ वर्षांची शकीला अल्लाउद्दीन गायब झाली आणि तिचा मृतदेह तीन किलोमीटर दूरवर सापडला. फेब्रुवारी १९७३ मध्ये सुगंधा सुंदऱ्या मांग ही पारधी वाड्याजवळ राहणारी महिला मृतावस्थेत सापडली. बांबूच्या वनातून बांबू आणायला गेलेल्या सुगंधाची हत्या तिच्याच कोयत्याने केली गेली. एप्रिल महिन्यात १० वर्षांची नसीमा सय्यद करीम ही शीर नसलेल्या अवस्थेत सापडली. १८ जून १९७३ रोजी उत्तमराव बारहाते, रुक्मिणी भागोजी काळे, भागोजी काळे, दगडू भागोजी काळे या चार जणांना पोलिसांनी अटक केली. हे आरोपी अटकेत असताना ३२ वर्षांच्या कलावती बोंबले यामहिलेचा खून झाला. हा पाचवा खून होता. पुढे सहावा खून १० वर्षांच्या मुलीचा झाला.<ref name=bbc1>{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=https://www.bbc.com/marathi/articles/cjrlp1vgpyno |title=मानवत हत्याकांड : गुप्तधनाचा शोध, 11 जणींची निर्घृण हत्या; तरीही फाशीपासून बचावलेले आरोपी |लेखक= |दिनांक= |संकेतस्थळ= बीबीसी मराठी |प्रकाशक= |भाषा= |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१९ ऑक्टोबर २०२६ |विदा संकेतस्थळ दुवा= |विदा दिनांक=}}</ref><ref name="पुढारी १" /><ref name="मटा1" /> ३० जुलै १९७३ रोजी, अटकेनंतर तब्बल दीड महिन्यानी उत्तमराव आणि इतर तिघांना जमीन मिळाला. परंतु हत्यासत्र मात्र चालू होते. सप्टेंबर १९७३ मध्ये मुंबई पोलिसांचे स्पेशल आयजीपी मानवत येथे येऊन गेले. त्यांनी खरा गुन्हेगार लवकरच पकडला जाणार असे घोषित केले. लगेच बन्सी वाळके यांना अटक करण्यात आली. त्यावेळी ३५ वर्षाची पार्वती शंकर बारहाते हिची हत्या झाली. ज्यामुळे वाळके यांना सोडण्यात आले.<ref name="pudhari2" /> विधानसभेत झालेल्या चर्चे नंतर तत्कालीन गृहमंत्री [[शरद पवार]] यांनी मुंबईहून गुप्तचर आणि इतर वरिष्ठ अधिकारी मानवतला पाठवले.<ref name=bbc1 /><ref name="पुढारी १" /><ref name="मटा1" /> पुढे डिसेंबरच्या पहिल्या आठवड्यात कोंडिबा रिळे नावाच्या इसमाचा खून झाला होता. मुंबईचे पोलीस उपायुक्त रमाकांत कुलकर्णी, गुन्हे अन्वेक्षण विभागाचे पोलीस अधीक्षक एन एम वाघमारे आणि क्राइम ब्रँचचे विनायक वाकटकर यांना या हत्याकांडाच्या तपासाची जबाबदारी देण्यात आली. समिंदरी काळे हिच्या चौकशीतून कोंडिबा रिळेच्या हत्येचा उलगडा झाला.<ref name=bbc1 /><ref name="मटा1" /> ४ जानेवारी १९७४ रोजी पस्तिशीची महिला हरिबाई ज्ञानोबा बोरवणे, नऊ वर्षांची तिची मुलगी आणि कडेवरील एक वर्षांची लेक यांचा खून झाला. हरिबाई आपल्या नवऱ्याला शिधा द्यायला शेताकडे गेली होती. या तिघांची अमानूष हत्या होताना उमाजी पितळे नावाच्या व्यक्तीने पाहिले. हा एकमेव प्रत्यक्षदर्शी साक्षीदार होता. दोन दिवसांनी ६० वर्षांच्या गणपत साळवे नावाच्या मांत्रिकाला बारामतीहून अटक करण्यात आली. साळवेने या हत्याकांडाचा कबुलीजबाब दिला.<ref name=bbc1 /><ref name="मटा1" /> === हेतू आणि पुढील कथा === गणपत साळवे या मांत्रिकाने आपल्या जबाबात सांगितले की उत्तमराव बारहाते आणि रुक्मिणी यांनी त्याला गुप्तधन तसेच रुक्मिणीची अपत्य प्राप्तीची इच्छा यावर उपाय विचारला. रुक्मिणीला उत्तमराव ने वेगळा वाडा बांधला होता, तेथील पिंपळाच्या झाडावरील मुंजा प्रसन्न करण्यासाठी कुमारिकेच्या गुप्तांगाचे रक्त लागेल असे साळवेने सांगितले. सोपान आणि शंकर या बारहतेच्या नोकरांनी हत्या करून रक्त आणून देण्याची जबाबदारी घेतली. साळवेच्या जबाबा नुसार या रक्ताने रुक्मिणी आणि उत्तमराव यांनी पूजा देखील केली. या प्रकरणी गणपत साळवे आणि शंकर काटे हे माफीचे साक्षीदार ठरले.<ref name=bbc1 /><ref name="पुढारी १" /><ref name="मटा1" /> == न्यायालयीन प्रक्रिया आणि निकाल == === जिल्हा सत्र न्यायालय === २० नोव्हेंबर १९७५ रोजी परभणीच्या जिल्हा सत्र न्यायालयाने या खटल्यावर आपला निकाल दिला. एकूण १८ आरोपींपैकी एकाचा खटला सुरू होण्यापूर्वीच कैदेत मृत्यू झाला होता. रुक्मिणी आणि उत्तमराव यांच्या आदेशावरून हे हत्याकांड करण्यात आले म्हणून त्यांना फाशीची शिक्षा सुनावण्यात आली. या प्रकरणातील नोकर आणि मारेकरी असलेल्या सोपान थोटे याला देखील फाशीची शिक्षा घोषित केली गेली. दगडूसह इतर चार साथीदारांना जन्मठेप झाली. तर समिंदरी (जिला रुक्मिणीची बहीण मानले जाते) आणि या कटात सहकार्य करणारे इतर दहा आरोपी सबळ पुराव्याअभावी दोषमुक्त करण्यात आले.<ref name=bbc1 /><ref name="पुढारी १" /><ref name="मटा1" /> === उच्च न्यायालय === या शिक्षेविरुद्ध उत्तमराव बारहाते आणि रुक्मिणी यांनी ॲड बी.जी. कोळसे पाटील मार्फत उच्च न्यायालयात अपील दाखल केले. या प्रकरणात उच्च न्यायालयाने बारहाते आणि रुक्मिणी यांच्याविरुद्धचा परिस्थितीजन्य पुरावा अमान्य केला. गुन्ह्यात प्रत्यक्ष सहभाग नसणे आणि ठोस साक्षीचा अभाव या कारणाने त्यांना सबळपुराव्याअभावी निर्दोष मुक्त केले.<ref name=bbc1 /><ref name="मटा1" /> उच्च न्यायालयाने सत्र न्यायालयाच्या शिक्षेत काही बदल करत दगडू काळे, देव्या चव्हाण, सुकल्या चिंत्या आणि वामन अण्णा या चौघांना जन्मठेपेऐवजी मरेपर्यंत फाशीची शिक्षा घोषित केली. याच सोबत सोपान थेटेची फाशीची शिक्षा मात्र कायम ठेवण्यात आली.<ref name=bbc1 /><ref name="पुढारी १" /><ref name="मटा1" /> === सर्वोच्च न्यायालय === निकालाविरोधात सर्वोच्च न्यायालयात राज्य सरकार अपिलात गेले. तेथे देखील सर्वोच्च न्यायालयानेही उच्च न्यायालयाचा निर्णय कायम ठेवला. यामुळे उत्तमराव बारहाते आणि रुक्मिणी कायम निर्दोष ठरले. मात्र संशयाचा फायदा देत वामन अण्णाची फाशी रद्द केली गेली आणि त्याला मुक्त केले गेले. इतर चौघांची फाशीची शिक्षा मात्र कायम ठेवण्यात आली.<ref name=bbc1 /><ref name="पुढारी १" /><ref name="मटा1" /> == पुढील काळ == १८ मार्च १९७६ रोजी ला उत्तमराव आणि रुक्मिणी निर्दोष सुटले आणि त्याच दिवशी रुक्मिणीला मुलगी झाली, जिचे नाव कीर्ती ठेवण्यात आले. २६ ऑगस्ट १९८९ रोजी (जवळपास पंधरा वर्षांनी) पत्रकार शरद देऊळगावकर यांनी उत्तमराव बारहाते यांची एक मुलाखत घेतली. तेव्हा उत्तमराव म्हणाले,"मी निर्दोष आहे हे पटवून देण्यासाठी मला चाडेचार लाख रुपये खर्च करावे लागले. पैसा नसता तर मीसुद्धा फासावर गेलो असतो."<ref name=bbc1 /> या प्रकरणावर देऊळगावकर यांनी मानवत हत्याकांडे नावाचे पुस्तक लिहिले होते.<ref name="pudhari2">{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=https://pudhari.news/maharashtra/marathwada/parbhani/12-murders-in-one-village-unraveling-the-manvat-killing-mystery |title=एकाच गावातील १२ खूनांचे सस्पेन्स, असा लागला 'मानवत'च्या हत्याकांडाचा छडा |लेखक= |दिनांक= |संकेतस्थळ= |प्रकाशक= |भाषा= |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१९ ऑक्टोबर २०२६ |विदा संकेतस्थळ दुवा= |विदा दिनांक=}}</ref> पुढे वयाच्या ९२व्या वर्षी, २०११ साली उत्तमराव बारहाते मरण पावले.<ref name=bbc1 /> या वरून ४ ऑक्टोबर २०२४ रोजी [[मानवत मर्डर्स]] नावाची मालिका देखील तयार करण्यात आली.<ref name="लोकसत्ता१" /><ref name=bbc1 /><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=https://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/manvat-murders-sector-36-the-buckingham-murders-content-with-crimes-against-children-highlights-the-dysfunctional-adults-around-them-9610968/ |title=Manvat Murders, Sector 36, The Buckingham Murders: Content with crimes against children highlights the dysfunctional adults around them |लेखक= |दिनांक= |संकेतस्थळ=इंडियन एक्स्प्रेस |प्रकाशक= |भाषा=en |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१९ ऑक्टोबर २०२६ |विदा संकेतस्थळ दुवा= |विदा दिनांक=}}</ref> या मालिकेची घोषणा [[सोनीलिव्ह]] वर करण्यात आली.<ref>{{cite web | last=Borade | first=Aarti Vilas | title=Manvat Murder : मकरंद अनासपुरे आणि सोनाली कुलकर्णीचा इंटिमेट सीन, 'मानवत मर्डर'चा ट्रेलर पाहिला का? | website=Hindustan Times Marathi | date=4 September 2024 | url=https://marathi.hindustantimes.com/entertainment/makarand-anaspure-and-sonali-kulkarni-manvat-murder-web-series-trailer-141725435996685.html | language=mr | access-date=3 October 2024 | archive-date=3 October 2024 | archive-url=https://web.archive.org/web/20241003203714/https://marathi.hindustantimes.com/entertainment/makarand-anaspure-and-sonali-kulkarni-manvat-murder-web-series-trailer-141725435996685.html | url-status=live }}</ref> ही मालिका रमाकांत एस. कुलकर्णी यांच्या ''फूटप्रिंट्स ऑन द सँड ऑफ क्राईम'' या पुस्तकावर आधारित आहे.<ref>{{cite web | title='CTRL' to 'Do Patti': OTT's upcoming exciting titles in October | website=English.Mathrubhumi | date=1 October 2024 | url=https://english.mathrubhumi.com/movies-music/ott-release-of-october-where-to-watch-1.9948416 | access-date=3 October 2024 | archive-date=1 October 2024 | archive-url=https://web.archive.org/web/20241001060427/https://english.mathrubhumi.com/movies-music/ott-release-of-october-where-to-watch-1.9948416 | url-status=live }}</ref> == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:परभणी जिल्हा]] ssevu2t093m7269i22xllclnljemahm 2723173 2723172 2026-10-19T13:48:57Z संतोष गोरे 135680 2723173 wikitext text/x-wiki '''मानवत हत्याकांड''' हे महाराष्ट्रातील [[परभणी जिल्हा|परभणी जिल्ह्यातील]] [[पाथरी तालुका|पाथरी तालुक्यात]] असलेल्या तत्कालीन [[मानवत (परभणी)|मानवत]] या गावात १४ नोव्हेंबर १९७२ ते ४ जानेवारी १९७४ (सुमारे १४ महिने) या काळात झालेले हत्याकांड आहे. यात एकामागून एक तब्बल १२ क्रूर साखळी खून करण्यात आले होते. यामागील मुख्य हेतू गुप्तधन आणि अपत्य प्राप्ती असल्याचे मानले जाते. हेतू प्राप्तीसाठी सात कुमारिका अर्थात दहा वर्षाखालील मुलींची हत्या करून त्यांचे विशिष्ट अवयवातील रक्त वापरण्यात आले. पोलिस आणि सर्वसामान्य नागरिकांना भ्रमित करण्यासाठी चार महिला आणि एक पुरुष यांच्या देखील हत्या करण्यात आल्या.<ref name="पुढारी १">{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=https://pudhari.news/amp/story/features/bahar/what-is-human-genocide |title=काय होते मानवत हत्याकांड? |लेखक= |दिनांक= |संकेतस्थळ= |प्रकाशक= |भाषा= |अ‍ॅक्सेसदिनांक= |विदा संकेतस्थळ दुवा= |विदा दिनांक=}}</ref><ref name="लोकसत्ता१">{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=https://www.loksatta.com/maharashtra/manavat-murders-what-is-the-manvat-case-which-shocked-maharashtra-50-years-ago-scj-81-4631623/lite/ |title=महाराष्ट्राला हादरवणारं मानवत हत्याकांड नेमकं होतं काय? |लेखक= |दिनांक= |संकेतस्थळ= |प्रकाशक= |भाषा= |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१९ ऑक्टोबर २०२६ |विदा संकेतस्थळ दुवा=https://web.archive.org/web/20241003165319/https://www.loksatta.com/maharashtra/manavat-murders-what-is-the-manvat-case-which-shocked-maharashtra-50-years-ago-scj-81-4631623/lite/ |विदा दिनांक=३ ऑक्टोबर २०२४}}</ref> हे प्रकरण इतके गूढ, गंभीर आणि क्रूर होते की, संध्याकाळी संपूर्ण शहर सामसुम होत असे. तेथील रहिवाशांचे नातेवाईक देखील या गावात जाण्यास टाळत असत. गावातून जाणाऱ्या बसमधील प्रवासी बसच्या खिडक्या बंद करत असत. गावापासून दूर असलेले मानवत रोड रेल्वे स्टेशन आले की गाडीतील प्रवासी गाडीच्या खिडक्या बंद करून बाहेर शहराच्या दिशेने पाहत असत. तत्कालीन विधानसभेत या हत्याकांडावर चर्चेच्या फैरी झडत असत.<ref name="पुढारी १" /><ref name="लोकसत्ता१" /> == बळी पडलेल्या व्यक्ती == गयाबाई गच्छवे, शकीला अल्लाउद्दीन, सुगंधा मांग, नसीमा सय्यद, कलावती बोंबले, पार्वती बारहाते, आरिफाबी, हालिमा, हरीबाई बोरवणे, कमल बोरवणे, तारामती बोरवणे आणि कोडिंबा रिळे हे या हत्याकांडात बळी दिल्या गेले/मारल्या गेले.<ref name="पुढारी १" /><ref name=bbc1 /><ref name="लोकसत्ता१" /> == आरोपी == या प्रकरणी पोलिसांनी कोर्टात दाखल केलेल्या दोषारोपपत्रात १८ आरोपी या गुन्ह्यात सहभागी असल्याचे नोंदवले:<ref name="पुढारी १" /><ref name=bbc1 /><ref name="लोकसत्ता१" /><ref name="pudhari2" /> # आरोपी क्र. १ - रुक्मिणी भागोजी काळे, उत्तम बारहाते यांनी ठेवलेली बाई. # आरोपी क्र. २ - माजी नगराध्यक्ष उत्तमराव जिवाजी बाराहाते # आरोपी क्र. ३ - सोपान रामभाऊ साळवे, उत्तमराव बारहाते यांचा नोकर # आरोपी क्र. ४ - विठ्ठल # आरोपी क्र. ५ - लक्ष्मण # आरोपी क्र. ६ - देवराव # आरोपी क्र. ७ - बाळू # आरोपी क्र. ८ - साहेबराव # आरोपी क्र. ९ - दगडू भागोजी काळे (हरिबाई, ताराती आणि बाळ कमल यांची हत्या) सहभागावरून फाशीची शिक्षा # आरोपी क्र. १० - देव्या / देविदास, हत्या प्रकरणातील प्रत्यक्ष मारेकरी, फाशीची शिक्षा # आरोपी क्र. ११ - सुकल्या, हत्या प्रकरणातील प्रत्यक्ष मारेकरी, फाशीची शिक्षा # आरोपी क्र. १२ - वामन, याला सुरुवातीला सत्र न्यायालयाने शिक्षा दिली होती, परंतु सर्वोच्च न्यायालयाने अंतिम निकालपत्रात पुराव्याअभावी त्याची मुक्तता केली # आरोपी क्र. १३ - मारुती # आरोपी क्र. १४ - ज्ञानोबा # आरोपी क्र. १५ - तुकाराम # आरोपी क्र. १६ - कोंडिबा # आरोपी क्र. १७ - गणपत भागोजी साळवे गुप्तधन आणि नरबळी देण्याचा सल्ला देणारा मुख्य मांत्रिक # आरोपी क्र. १८ - शंकर ग्यानोबा काटे, उत्तमराव बारहाते यांचा नोकर == मुख्य प्रकरण == परभणी जिल्ह्यातील पाथरी तालुक्यात [[मानवत (परभणी)|मानवत]] नावाचे गाव आहे (आता [[मानवत तालुका]] स्वतंत्र झाला आहे). या गावात उत्तमराव बारहाते नावाचे श्रीमंत व्यक्तीपैकी एक प्रस्थ राहत असे. बारहाते हे एकवेळ नगरपालिकेचे अध्यक्ष देखील राहिले होते. बारहाते आणि गावाबेरच्या पारधी वस्तीतील पारधी महिला, रुक्मिणी काळे यांचे सूत जुळले. रुक्मिणी पारधी वस्तीत हातभट्टीची दारून बनवत असे. पुढे उत्तमराव यांनी रुक्मिणीला स्वतंत्र वाडा दिला. इथे देखील ती हातभट्टीची दारू बनवत असे. बारहाते यांच्या पहिल्या पत्नीला अपत्य होते, परंतु रुक्मिणीला मुलबाळ तर झालेच नाही, उलट वेळेपूर्वी पाळी थांबली. हेच हत्येचे मूळ कारण मानले गेले.<ref name="मटा1">{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=https://maharashtratimes.com/entertainment/web-series/manvat-murders-real-story-village-in-parbhani-superstition-case-uttamrao-barhate-and-rukmini-verdict-know-more-details/amp_articleshow/113055121.cms |title=क्रूरता, अंधश्रद्धेचा कळस ...देशाला हादरवणारं मानवत हत्याकांड,उच्च न्यायालयाचा धक्कादायक निर्णय, १९७२मध्ये परभणीत नेमकं काय घडलेलं? |लेखक= |दिनांक= |संकेतस्थळ= |प्रकाशक= |भाषा= |अ‍ॅक्सेसदिनांक= |विदा संकेतस्थळ दुवा= |विदा दिनांक=}}</ref><ref name="पुढारी १" /><ref name=bbc1 /> १४ नोव्हेंबर १९७२ रोजी १० वर्षांची गयाबाई सखाराम गच्छवे गोवऱ्या गोळा करायला घराबाहेर पडली आणि तीन दिवसांनी तिचा मृतदेह उत्तमराव बारहाते यांच्या शेताजवळ आढळून आला. पंधरा दिवसांनी ९ वर्षांची शकीला अल्लाउद्दीन गायब झाली आणि तिचा मृतदेह तीन किलोमीटर दूरवर सापडला. फेब्रुवारी १९७३ मध्ये सुगंधा सुंदऱ्या मांग ही पारधी वाड्याजवळ राहणारी महिला मृतावस्थेत सापडली. बांबूच्या वनातून बांबू आणायला गेलेल्या सुगंधाची हत्या तिच्याच कोयत्याने केली गेली. एप्रिल महिन्यात १० वर्षांची नसीमा सय्यद करीम ही शीर नसलेल्या अवस्थेत सापडली. १८ जून १९७३ रोजी उत्तमराव बारहाते, रुक्मिणी भागोजी काळे, भागोजी काळे, दगडू भागोजी काळे या चार जणांना पोलिसांनी अटक केली. हे आरोपी अटकेत असताना ३२ वर्षांच्या कलावती बोंबले यामहिलेचा खून झाला. हा पाचवा खून होता. पुढे सहावा खून १० वर्षांच्या मुलीचा झाला.<ref name=bbc1>{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=https://www.bbc.com/marathi/articles/cjrlp1vgpyno |title=मानवत हत्याकांड : गुप्तधनाचा शोध, 11 जणींची निर्घृण हत्या; तरीही फाशीपासून बचावलेले आरोपी |लेखक= |दिनांक= |संकेतस्थळ= बीबीसी मराठी |प्रकाशक= |भाषा= |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१९ ऑक्टोबर २०२६ |विदा संकेतस्थळ दुवा= |विदा दिनांक=}}</ref><ref name="पुढारी १" /><ref name="मटा1" /> ३० जुलै १९७३ रोजी, अटकेनंतर तब्बल दीड महिन्यानी उत्तमराव आणि इतर तिघांना जमीन मिळाला. परंतु हत्यासत्र मात्र चालू होते. सप्टेंबर १९७३ मध्ये मुंबई पोलिसांचे स्पेशल आयजीपी मानवत येथे येऊन गेले. त्यांनी खरा गुन्हेगार लवकरच पकडला जाणार असे घोषित केले. लगेच बन्सी वाळके यांना अटक करण्यात आली. त्यावेळी ३५ वर्षाची पार्वती शंकर बारहाते हिची हत्या झाली. ज्यामुळे वाळके यांना सोडण्यात आले.<ref name="pudhari2" /> विधानसभेत झालेल्या चर्चे नंतर तत्कालीन गृहमंत्री [[शरद पवार]] यांनी मुंबईहून गुप्तचर आणि इतर वरिष्ठ अधिकारी मानवतला पाठवले.<ref name=bbc1 /><ref name="पुढारी १" /><ref name="मटा1" /> पुढे डिसेंबरच्या पहिल्या आठवड्यात कोंडिबा रिळे नावाच्या इसमाचा खून झाला होता. मुंबईचे पोलीस उपायुक्त रमाकांत कुलकर्णी, गुन्हे अन्वेक्षण विभागाचे पोलीस अधीक्षक एन एम वाघमारे आणि क्राइम ब्रँचचे विनायक वाकटकर यांना या हत्याकांडाच्या तपासाची जबाबदारी देण्यात आली. समिंदरी काळे हिच्या चौकशीतून कोंडिबा रिळेच्या हत्येचा उलगडा झाला.<ref name=bbc1 /><ref name="मटा1" /> ४ जानेवारी १९७४ रोजी पस्तिशीची महिला हरिबाई ज्ञानोबा बोरवणे, नऊ वर्षांची तिची मुलगी आणि कडेवरील एक वर्षांची लेक यांचा खून झाला. हरिबाई आपल्या नवऱ्याला शिधा द्यायला शेताकडे गेली होती. या तिघांची अमानूष हत्या होताना उमाजी पितळे नावाच्या व्यक्तीने पाहिले. हा एकमेव प्रत्यक्षदर्शी साक्षीदार होता. दोन दिवसांनी ६० वर्षांच्या गणपत साळवे नावाच्या मांत्रिकाला बारामतीहून अटक करण्यात आली. साळवेने या हत्याकांडाचा कबुलीजबाब दिला.<ref name=bbc1 /><ref name="मटा1" /> === हेतू आणि पुढील कथा === गणपत साळवे या मांत्रिकाने आपल्या जबाबात सांगितले की उत्तमराव बारहाते आणि रुक्मिणी यांनी त्याला गुप्तधन तसेच रुक्मिणीची अपत्य प्राप्तीची इच्छा यावर उपाय विचारला. रुक्मिणीला उत्तमराव ने वेगळा वाडा बांधला होता, तेथील पिंपळाच्या झाडावरील मुंजा प्रसन्न करण्यासाठी कुमारिकेच्या गुप्तांगाचे रक्त लागेल असे साळवेने सांगितले. सोपान आणि शंकर या बारहतेच्या नोकरांनी हत्या करून रक्त आणून देण्याची जबाबदारी घेतली. साळवेच्या जबाबा नुसार या रक्ताने रुक्मिणी आणि उत्तमराव यांनी पूजा देखील केली. या प्रकरणी गणपत साळवे आणि शंकर काटे हे माफीचे साक्षीदार ठरले.<ref name=bbc1 /><ref name="पुढारी १" /><ref name="मटा1" /> == न्यायालयीन प्रक्रिया आणि निकाल == === जिल्हा सत्र न्यायालय === २० नोव्हेंबर १९७५ रोजी परभणीच्या जिल्हा सत्र न्यायालयाने या खटल्यावर आपला निकाल दिला. एकूण १८ आरोपींपैकी एकाचा खटला सुरू होण्यापूर्वीच कैदेत मृत्यू झाला होता. रुक्मिणी आणि उत्तमराव यांच्या आदेशावरून हे हत्याकांड करण्यात आले म्हणून त्यांना फाशीची शिक्षा सुनावण्यात आली. या प्रकरणातील नोकर आणि मारेकरी असलेल्या सोपान थोटे याला देखील फाशीची शिक्षा घोषित केली गेली. दगडूसह इतर चार साथीदारांना जन्मठेप झाली. तर समिंदरी (जिला रुक्मिणीची बहीण मानले जाते) आणि या कटात सहकार्य करणारे इतर दहा आरोपी सबळ पुराव्याअभावी दोषमुक्त करण्यात आले.<ref name=bbc1 /><ref name="पुढारी १" /><ref name="मटा1" /> === उच्च न्यायालय === या शिक्षेविरुद्ध उत्तमराव बारहाते आणि रुक्मिणी यांनी ॲड बी.जी. कोळसे पाटील मार्फत उच्च न्यायालयात अपील दाखल केले. या प्रकरणात उच्च न्यायालयाने बारहाते आणि रुक्मिणी यांच्याविरुद्धचा परिस्थितीजन्य पुरावा अमान्य केला. गुन्ह्यात प्रत्यक्ष सहभाग नसणे आणि ठोस साक्षीचा अभाव या कारणाने त्यांना सबळपुराव्याअभावी निर्दोष मुक्त केले.<ref name=bbc1 /><ref name="मटा1" /> उच्च न्यायालयाने सत्र न्यायालयाच्या शिक्षेत काही बदल करत दगडू काळे, देव्या चव्हाण, सुकल्या चिंत्या आणि वामन अण्णा या चौघांना जन्मठेपेऐवजी मरेपर्यंत फाशीची शिक्षा घोषित केली. याच सोबत सोपान थेटेची फाशीची शिक्षा मात्र कायम ठेवण्यात आली.<ref name=bbc1 /><ref name="पुढारी १" /><ref name="मटा1" /> === सर्वोच्च न्यायालय === निकालाविरोधात सर्वोच्च न्यायालयात राज्य सरकार अपिलात गेले. तेथे देखील सर्वोच्च न्यायालयानेही उच्च न्यायालयाचा निर्णय कायम ठेवला. यामुळे उत्तमराव बारहाते आणि रुक्मिणी कायम निर्दोष ठरले. मात्र संशयाचा फायदा देत वामन अण्णाची फाशी रद्द केली गेली आणि त्याला मुक्त केले गेले. इतर चौघांची फाशीची शिक्षा मात्र कायम ठेवण्यात आली.<ref name=bbc1 /><ref name="पुढारी १" /><ref name="मटा1" /> == पुढील काळ == १८ मार्च १९७६ रोजी ला उत्तमराव आणि रुक्मिणी निर्दोष सुटले आणि त्याच दिवशी रुक्मिणीला मुलगी झाली, जिचे नाव कीर्ती ठेवण्यात आले. २६ ऑगस्ट १९८९ रोजी (जवळपास पंधरा वर्षांनी) पत्रकार शरद देऊळगावकर यांनी उत्तमराव बारहाते यांची एक मुलाखत घेतली. तेव्हा उत्तमराव म्हणाले,"मी निर्दोष आहे हे पटवून देण्यासाठी मला चाडेचार लाख रुपये खर्च करावे लागले. पैसा नसता तर मीसुद्धा फासावर गेलो असतो."<ref name=bbc1 /> या प्रकरणावर देऊळगावकर यांनी मानवत हत्याकांडे नावाचे पुस्तक लिहिले होते.<ref name="pudhari2">{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=https://pudhari.news/maharashtra/marathwada/parbhani/12-murders-in-one-village-unraveling-the-manvat-killing-mystery |title=एकाच गावातील १२ खूनांचे सस्पेन्स, असा लागला 'मानवत'च्या हत्याकांडाचा छडा |लेखक= |दिनांक= |संकेतस्थळ= |प्रकाशक= |भाषा= |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१९ ऑक्टोबर २०२६ |विदा संकेतस्थळ दुवा= |विदा दिनांक=}}</ref> पुढे वयाच्या ९२व्या वर्षी, २०११ साली उत्तमराव बारहाते मरण पावले.<ref name=bbc1 /> या वरून ४ ऑक्टोबर २०२४ रोजी [[मानवत मर्डर्स]] नावाची मालिका देखील तयार करण्यात आली.<ref name="लोकसत्ता१" /><ref name=bbc1 /><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=https://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/manvat-murders-sector-36-the-buckingham-murders-content-with-crimes-against-children-highlights-the-dysfunctional-adults-around-them-9610968/ |title=Manvat Murders, Sector 36, The Buckingham Murders: Content with crimes against children highlights the dysfunctional adults around them |लेखक= |दिनांक= |संकेतस्थळ=इंडियन एक्स्प्रेस |प्रकाशक= |भाषा=en |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१९ ऑक्टोबर २०२६ |विदा संकेतस्थळ दुवा= |विदा दिनांक=}}</ref> या मालिकेची घोषणा [[सोनीलिव्ह]] वर करण्यात आली.<ref>{{cite web | last=Borade | first=Aarti Vilas | title=Manvat Murder : मकरंद अनासपुरे आणि सोनाली कुलकर्णीचा इंटिमेट सीन, 'मानवत मर्डर'चा ट्रेलर पाहिला का? | website=Hindustan Times Marathi | date=4 September 2024 | url=https://marathi.hindustantimes.com/entertainment/makarand-anaspure-and-sonali-kulkarni-manvat-murder-web-series-trailer-141725435996685.html | language=mr | access-date=3 October 2024 | archive-date=3 October 2024 | archive-url=https://web.archive.org/web/20241003203714/https://marathi.hindustantimes.com/entertainment/makarand-anaspure-and-sonali-kulkarni-manvat-murder-web-series-trailer-141725435996685.html | url-status=live }}</ref> ही मालिका रमाकांत एस. कुलकर्णी यांच्या ''फूटप्रिंट्स ऑन द सँड ऑफ क्राईम'' या पुस्तकावर आधारित आहे.<ref>{{cite web | title='CTRL' to 'Do Patti': OTT's upcoming exciting titles in October | website=English.Mathrubhumi | date=1 October 2024 | url=https://english.mathrubhumi.com/movies-music/ott-release-of-october-where-to-watch-1.9948416 | access-date=3 October 2024 | archive-date=1 October 2024 | archive-url=https://web.archive.org/web/20241001060427/https://english.mathrubhumi.com/movies-music/ott-release-of-october-where-to-watch-1.9948416 | url-status=live }}</ref> == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:परभणी जिल्हा]] a7r4l0bt0iz8lhxl0qk2koqpqllkfk8 2723174 2723173 2026-10-19T13:49:30Z संतोष गोरे 135680 नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले 2723174 wikitext text/x-wiki '''मानवत हत्याकांड''' हे महाराष्ट्रातील [[परभणी जिल्हा|परभणी जिल्ह्यातील]] [[पाथरी तालुका|पाथरी तालुक्यात]] असलेल्या तत्कालीन [[मानवत (परभणी)|मानवत]] या गावात १४ नोव्हेंबर १९७२ ते ४ जानेवारी १९७४ (सुमारे १४ महिने) या काळात झालेले हत्याकांड आहे. यात एकामागून एक तब्बल १२ क्रूर साखळी खून करण्यात आले होते. यामागील मुख्य हेतू गुप्तधन आणि अपत्य प्राप्ती असल्याचे मानले जाते. हेतू प्राप्तीसाठी सात कुमारिका अर्थात दहा वर्षाखालील मुलींची हत्या करून त्यांचे विशिष्ट अवयवातील रक्त वापरण्यात आले. पोलिस आणि सर्वसामान्य नागरिकांना भ्रमित करण्यासाठी चार महिला आणि एक पुरुष यांच्या देखील हत्या करण्यात आल्या.<ref name="पुढारी १">{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=https://pudhari.news/amp/story/features/bahar/what-is-human-genocide |title=काय होते मानवत हत्याकांड? |लेखक= |दिनांक= |संकेतस्थळ= |प्रकाशक= |भाषा= |अ‍ॅक्सेसदिनांक= |विदा संकेतस्थळ दुवा= |विदा दिनांक=}}</ref><ref name="लोकसत्ता१">{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=https://www.loksatta.com/maharashtra/manavat-murders-what-is-the-manvat-case-which-shocked-maharashtra-50-years-ago-scj-81-4631623/lite/ |title=महाराष्ट्राला हादरवणारं मानवत हत्याकांड नेमकं होतं काय? |लेखक= |दिनांक= |संकेतस्थळ= |प्रकाशक= |भाषा= |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१९ ऑक्टोबर २०२६ |विदा संकेतस्थळ दुवा=https://web.archive.org/web/20241003165319/https://www.loksatta.com/maharashtra/manavat-murders-what-is-the-manvat-case-which-shocked-maharashtra-50-years-ago-scj-81-4631623/lite/ |विदा दिनांक=३ ऑक्टोबर २०२४}}</ref> हे प्रकरण इतके गूढ, गंभीर आणि क्रूर होते की, संध्याकाळी संपूर्ण शहर सामसुम होत असे. तेथील रहिवाशांचे नातेवाईक देखील या गावात जाण्यास टाळत असत. गावातून जाणाऱ्या बसमधील प्रवासी बसच्या खिडक्या बंद करत असत. गावापासून दूर असलेले मानवत रोड रेल्वे स्टेशन आले की गाडीतील प्रवासी गाडीच्या खिडक्या बंद करून बाहेर शहराच्या दिशेने पाहत असत. तत्कालीन विधानसभेत या हत्याकांडावर चर्चेच्या फैरी झडत असत.<ref name="पुढारी १" /><ref name="लोकसत्ता१" /> == बळी पडलेल्या व्यक्ती == गयाबाई गच्छवे, शकीला अल्लाउद्दीन, सुगंधा मांग, नसीमा सय्यद, कलावती बोंबले, पार्वती बारहाते, आरिफाबी, हालिमा, हरीबाई बोरवणे, कमल बोरवणे, तारामती बोरवणे आणि कोडिंबा रिळे हे या हत्याकांडात बळी दिल्या गेले/मारल्या गेले.<ref name="पुढारी १" /><ref name=bbc1 /><ref name="लोकसत्ता१" /> == आरोपी == या प्रकरणी पोलिसांनी कोर्टात दाखल केलेल्या दोषारोपपत्रात १८ आरोपी या गुन्ह्यात सहभागी असल्याचे नोंदवले:<ref name="पुढारी १" /><ref name=bbc1 /><ref name="लोकसत्ता१" /><ref name="pudhari2" /> # आरोपी क्र. १ - रुक्मिणी भागोजी काळे, उत्तम बारहाते यांनी ठेवलेली बाई. # आरोपी क्र. २ - माजी नगराध्यक्ष उत्तमराव जिवाजी बाराहाते # आरोपी क्र. ३ - सोपान रामभाऊ साळवे, उत्तमराव बारहाते यांचा नोकर # आरोपी क्र. ४ - विठ्ठल # आरोपी क्र. ५ - लक्ष्मण # आरोपी क्र. ६ - देवराव # आरोपी क्र. ७ - बाळू # आरोपी क्र. ८ - साहेबराव # आरोपी क्र. ९ - दगडू भागोजी काळे (हरिबाई, ताराती आणि बाळ कमल यांची हत्या) सहभागावरून फाशीची शिक्षा # आरोपी क्र. १० - देव्या / देविदास, हत्या प्रकरणातील प्रत्यक्ष मारेकरी, फाशीची शिक्षा # आरोपी क्र. ११ - सुकल्या, हत्या प्रकरणातील प्रत्यक्ष मारेकरी, फाशीची शिक्षा # आरोपी क्र. १२ - वामन, याला सुरुवातीला सत्र न्यायालयाने शिक्षा दिली होती, परंतु सर्वोच्च न्यायालयाने अंतिम निकालपत्रात पुराव्याअभावी त्याची मुक्तता केली # आरोपी क्र. १३ - मारुती # आरोपी क्र. १४ - ज्ञानोबा # आरोपी क्र. १५ - तुकाराम # आरोपी क्र. १६ - कोंडिबा # आरोपी क्र. १७ - गणपत भागोजी साळवे गुप्तधन आणि नरबळी देण्याचा सल्ला देणारा मुख्य मांत्रिक # आरोपी क्र. १८ - शंकर ग्यानोबा काटे, उत्तमराव बारहाते यांचा नोकर == मुख्य प्रकरण == परभणी जिल्ह्यातील पाथरी तालुक्यात [[मानवत (परभणी)|मानवत]] नावाचे गाव आहे (आता [[मानवत तालुका]] स्वतंत्र झाला आहे). या गावात उत्तमराव बारहाते नावाचे श्रीमंत व्यक्तीपैकी एक प्रस्थ राहत असे. बारहाते हे एकवेळ नगरपालिकेचे अध्यक्ष देखील राहिले होते. बारहाते आणि गावाबेरच्या पारधी वस्तीतील पारधी महिला, रुक्मिणी काळे यांचे सूत जुळले. रुक्मिणी पारधी वस्तीत हातभट्टीची दारून बनवत असे. पुढे उत्तमराव यांनी रुक्मिणीला स्वतंत्र वाडा दिला. इथे देखील ती हातभट्टीची दारू बनवत असे. बारहाते यांच्या पहिल्या पत्नीला अपत्य होते, परंतु रुक्मिणीला मुलबाळ तर झालेच नाही, उलट वेळेपूर्वी पाळी थांबली. हेच हत्येचे मूळ कारण मानले गेले.<ref name="मटा1">{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=https://maharashtratimes.com/entertainment/web-series/manvat-murders-real-story-village-in-parbhani-superstition-case-uttamrao-barhate-and-rukmini-verdict-know-more-details/amp_articleshow/113055121.cms |title=क्रूरता, अंधश्रद्धेचा कळस ...देशाला हादरवणारं मानवत हत्याकांड,उच्च न्यायालयाचा धक्कादायक निर्णय, १९७२मध्ये परभणीत नेमकं काय घडलेलं? |लेखक= |दिनांक= |संकेतस्थळ= |प्रकाशक= |भाषा= |अ‍ॅक्सेसदिनांक= |विदा संकेतस्थळ दुवा= |विदा दिनांक=}}</ref><ref name="पुढारी १" /><ref name=bbc1 /> १४ नोव्हेंबर १९७२ रोजी १० वर्षांची गयाबाई सखाराम गच्छवे गोवऱ्या गोळा करायला घराबाहेर पडली आणि तीन दिवसांनी तिचा मृतदेह उत्तमराव बारहाते यांच्या शेताजवळ आढळून आला. पंधरा दिवसांनी ९ वर्षांची शकीला अल्लाउद्दीन गायब झाली आणि तिचा मृतदेह तीन किलोमीटर दूरवर सापडला. फेब्रुवारी १९७३ मध्ये सुगंधा सुंदऱ्या मांग ही पारधी वाड्याजवळ राहणारी महिला मृतावस्थेत सापडली. बांबूच्या वनातून बांबू आणायला गेलेल्या सुगंधाची हत्या तिच्याच कोयत्याने केली गेली. एप्रिल महिन्यात १० वर्षांची नसीमा सय्यद करीम ही शीर नसलेल्या अवस्थेत सापडली. १८ जून १९७३ रोजी उत्तमराव बारहाते, रुक्मिणी भागोजी काळे, भागोजी काळे, दगडू भागोजी काळे या चार जणांना पोलिसांनी अटक केली. हे आरोपी अटकेत असताना ३२ वर्षांच्या कलावती बोंबले यामहिलेचा खून झाला. हा पाचवा खून होता. पुढे सहावा खून १० वर्षांच्या मुलीचा झाला.<ref name=bbc1>{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=https://www.bbc.com/marathi/articles/cjrlp1vgpyno |title=मानवत हत्याकांड : गुप्तधनाचा शोध, 11 जणींची निर्घृण हत्या; तरीही फाशीपासून बचावलेले आरोपी |लेखक= |दिनांक= |संकेतस्थळ= बीबीसी मराठी |प्रकाशक= |भाषा= |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१९ ऑक्टोबर २०२६ |विदा संकेतस्थळ दुवा= |विदा दिनांक=}}</ref><ref name="पुढारी १" /><ref name="मटा1" /> ३० जुलै १९७३ रोजी, अटकेनंतर तब्बल दीड महिन्यानी उत्तमराव आणि इतर तिघांना जमीन मिळाला. परंतु हत्यासत्र मात्र चालू होते. सप्टेंबर १९७३ मध्ये मुंबई पोलिसांचे स्पेशल आयजीपी मानवत येथे येऊन गेले. त्यांनी खरा गुन्हेगार लवकरच पकडला जाणार असे घोषित केले. लगेच बन्सी वाळके यांना अटक करण्यात आली. त्यावेळी ३५ वर्षाची पार्वती शंकर बारहाते हिची हत्या झाली. ज्यामुळे वाळके यांना सोडण्यात आले.<ref name="pudhari2" /> विधानसभेत झालेल्या चर्चे नंतर तत्कालीन गृहमंत्री [[शरद पवार]] यांनी मुंबईहून गुप्तचर आणि इतर वरिष्ठ अधिकारी मानवतला पाठवले.<ref name=bbc1 /><ref name="पुढारी १" /><ref name="मटा1" /> पुढे डिसेंबरच्या पहिल्या आठवड्यात कोंडिबा रिळे नावाच्या इसमाचा खून झाला होता. मुंबईचे पोलीस उपायुक्त रमाकांत कुलकर्णी, गुन्हे अन्वेक्षण विभागाचे पोलीस अधीक्षक एन एम वाघमारे आणि क्राइम ब्रँचचे विनायक वाकटकर यांना या हत्याकांडाच्या तपासाची जबाबदारी देण्यात आली. समिंदरी काळे हिच्या चौकशीतून कोंडिबा रिळेच्या हत्येचा उलगडा झाला.<ref name=bbc1 /><ref name="मटा1" /> ४ जानेवारी १९७४ रोजी पस्तिशीची महिला हरिबाई ज्ञानोबा बोरवणे, नऊ वर्षांची तिची मुलगी आणि कडेवरील एक वर्षांची लेक यांचा खून झाला. हरिबाई आपल्या नवऱ्याला शिधा द्यायला शेताकडे गेली होती. या तिघांची अमानूष हत्या होताना उमाजी पितळे नावाच्या व्यक्तीने पाहिले. हा एकमेव प्रत्यक्षदर्शी साक्षीदार होता. दोन दिवसांनी ६० वर्षांच्या गणपत साळवे नावाच्या मांत्रिकाला बारामतीहून अटक करण्यात आली. साळवेने या हत्याकांडाचा कबुलीजबाब दिला.<ref name=bbc1 /><ref name="मटा1" /> === हेतू आणि पुढील कथा === गणपत साळवे या मांत्रिकाने आपल्या जबाबात सांगितले की उत्तमराव बारहाते आणि रुक्मिणी यांनी त्याला गुप्तधन तसेच रुक्मिणीची अपत्य प्राप्तीची इच्छा यावर उपाय विचारला. रुक्मिणीला उत्तमराव ने वेगळा वाडा बांधला होता, तेथील पिंपळाच्या झाडावरील मुंजा प्रसन्न करण्यासाठी कुमारिकेच्या गुप्तांगाचे रक्त लागेल असे साळवेने सांगितले. सोपान आणि शंकर या बारहतेच्या नोकरांनी हत्या करून रक्त आणून देण्याची जबाबदारी घेतली. साळवेच्या जबाबा नुसार या रक्ताने रुक्मिणी आणि उत्तमराव यांनी पूजा देखील केली. या प्रकरणी गणपत साळवे आणि शंकर काटे हे माफीचे साक्षीदार ठरले.<ref name=bbc1 /><ref name="पुढारी १" /><ref name="मटा1" /> == न्यायालयीन प्रक्रिया आणि निकाल == === जिल्हा सत्र न्यायालय === २० नोव्हेंबर १९७५ रोजी परभणीच्या जिल्हा सत्र न्यायालयाने या खटल्यावर आपला निकाल दिला. एकूण १८ आरोपींपैकी एकाचा खटला सुरू होण्यापूर्वीच कैदेत मृत्यू झाला होता. रुक्मिणी आणि उत्तमराव यांच्या आदेशावरून हे हत्याकांड करण्यात आले म्हणून त्यांना फाशीची शिक्षा सुनावण्यात आली. या प्रकरणातील नोकर आणि मारेकरी असलेल्या सोपान थोटे याला देखील फाशीची शिक्षा घोषित केली गेली. दगडूसह इतर चार साथीदारांना जन्मठेप झाली. तर समिंदरी (जिला रुक्मिणीची बहीण मानले जाते) आणि या कटात सहकार्य करणारे इतर दहा आरोपी सबळ पुराव्याअभावी दोषमुक्त करण्यात आले.<ref name=bbc1 /><ref name="पुढारी १" /><ref name="मटा1" /> === उच्च न्यायालय === या शिक्षेविरुद्ध उत्तमराव बारहाते आणि रुक्मिणी यांनी ॲड बी.जी. कोळसे पाटील मार्फत उच्च न्यायालयात अपील दाखल केले. या प्रकरणात उच्च न्यायालयाने बारहाते आणि रुक्मिणी यांच्याविरुद्धचा परिस्थितीजन्य पुरावा अमान्य केला. गुन्ह्यात प्रत्यक्ष सहभाग नसणे आणि ठोस साक्षीचा अभाव या कारणाने त्यांना सबळपुराव्याअभावी निर्दोष मुक्त केले.<ref name=bbc1 /><ref name="मटा1" /> उच्च न्यायालयाने सत्र न्यायालयाच्या शिक्षेत काही बदल करत दगडू काळे, देव्या चव्हाण, सुकल्या चिंत्या आणि वामन अण्णा या चौघांना जन्मठेपेऐवजी मरेपर्यंत फाशीची शिक्षा घोषित केली. याच सोबत सोपान थेटेची फाशीची शिक्षा मात्र कायम ठेवण्यात आली.<ref name=bbc1 /><ref name="पुढारी १" /><ref name="मटा1" /> === सर्वोच्च न्यायालय === निकालाविरोधात सर्वोच्च न्यायालयात राज्य सरकार अपिलात गेले. तेथे देखील सर्वोच्च न्यायालयानेही उच्च न्यायालयाचा निर्णय कायम ठेवला. यामुळे उत्तमराव बारहाते आणि रुक्मिणी कायम निर्दोष ठरले. मात्र संशयाचा फायदा देत वामन अण्णाची फाशी रद्द केली गेली आणि त्याला मुक्त केले गेले. इतर चौघांची फाशीची शिक्षा मात्र कायम ठेवण्यात आली.<ref name=bbc1 /><ref name="पुढारी १" /><ref name="मटा1" /> == पुढील काळ == १८ मार्च १९७६ रोजी ला उत्तमराव आणि रुक्मिणी निर्दोष सुटले आणि त्याच दिवशी रुक्मिणीला मुलगी झाली, जिचे नाव कीर्ती ठेवण्यात आले. २६ ऑगस्ट १९८९ रोजी (जवळपास पंधरा वर्षांनी) पत्रकार शरद देऊळगावकर यांनी उत्तमराव बारहाते यांची एक मुलाखत घेतली. तेव्हा उत्तमराव म्हणाले,"मी निर्दोष आहे हे पटवून देण्यासाठी मला चाडेचार लाख रुपये खर्च करावे लागले. पैसा नसता तर मीसुद्धा फासावर गेलो असतो."<ref name=bbc1 /> या प्रकरणावर देऊळगावकर यांनी मानवत हत्याकांडे नावाचे पुस्तक लिहिले होते.<ref name="pudhari2">{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=https://pudhari.news/maharashtra/marathwada/parbhani/12-murders-in-one-village-unraveling-the-manvat-killing-mystery |title=एकाच गावातील १२ खूनांचे सस्पेन्स, असा लागला 'मानवत'च्या हत्याकांडाचा छडा |लेखक= |दिनांक= |संकेतस्थळ= |प्रकाशक= |भाषा= |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१९ ऑक्टोबर २०२६ |विदा संकेतस्थळ दुवा= |विदा दिनांक=}}</ref> पुढे वयाच्या ९२व्या वर्षी, २०११ साली उत्तमराव बारहाते मरण पावले.<ref name=bbc1 /> या वरून ४ ऑक्टोबर २०२४ रोजी [[मानवत मर्डर्स]] नावाची मालिका देखील तयार करण्यात आली.<ref name="लोकसत्ता१" /><ref name=bbc1 /><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=https://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/manvat-murders-sector-36-the-buckingham-murders-content-with-crimes-against-children-highlights-the-dysfunctional-adults-around-them-9610968/ |title=Manvat Murders, Sector 36, The Buckingham Murders: Content with crimes against children highlights the dysfunctional adults around them |लेखक= |दिनांक= |संकेतस्थळ=इंडियन एक्स्प्रेस |प्रकाशक= |भाषा=en |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१९ ऑक्टोबर २०२६ |विदा संकेतस्थळ दुवा= |विदा दिनांक=}}</ref> या मालिकेची घोषणा [[सोनीलिव्ह]] वर करण्यात आली.<ref>{{cite web | last=Borade | first=Aarti Vilas | title=Manvat Murder : मकरंद अनासपुरे आणि सोनाली कुलकर्णीचा इंटिमेट सीन, 'मानवत मर्डर'चा ट्रेलर पाहिला का? | website=Hindustan Times Marathi | date=4 September 2024 | url=https://marathi.hindustantimes.com/entertainment/makarand-anaspure-and-sonali-kulkarni-manvat-murder-web-series-trailer-141725435996685.html | language=mr | access-date=3 October 2024 | archive-date=3 October 2024 | archive-url=https://web.archive.org/web/20241003203714/https://marathi.hindustantimes.com/entertainment/makarand-anaspure-and-sonali-kulkarni-manvat-murder-web-series-trailer-141725435996685.html | url-status=live }}</ref> ही मालिका रमाकांत एस. कुलकर्णी यांच्या ''फूटप्रिंट्स ऑन द सँड ऑफ क्राईम'' या पुस्तकावर आधारित आहे.<ref>{{cite web | title='CTRL' to 'Do Patti': OTT's upcoming exciting titles in October | website=English.Mathrubhumi | date=1 October 2024 | url=https://english.mathrubhumi.com/movies-music/ott-release-of-october-where-to-watch-1.9948416 | access-date=3 October 2024 | archive-date=1 October 2024 | archive-url=https://web.archive.org/web/20241001060427/https://english.mathrubhumi.com/movies-music/ott-release-of-october-where-to-watch-1.9948416 | url-status=live }}</ref> == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:परभणी जिल्हा]] [[वर्ग:महाराष्ट्रातील हत्याकांड]] izoy2hqciqen76tn42ermzwieric9pa 2723176 2723174 2026-10-19T13:51:52Z संतोष गोरे 135680 नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले 2723176 wikitext text/x-wiki '''मानवत हत्याकांड''' हे महाराष्ट्रातील [[परभणी जिल्हा|परभणी जिल्ह्यातील]] [[पाथरी तालुका|पाथरी तालुक्यात]] असलेल्या तत्कालीन [[मानवत (परभणी)|मानवत]] या गावात १४ नोव्हेंबर १९७२ ते ४ जानेवारी १९७४ (सुमारे १४ महिने) या काळात झालेले हत्याकांड आहे. यात एकामागून एक तब्बल १२ क्रूर साखळी खून करण्यात आले होते. यामागील मुख्य हेतू गुप्तधन आणि अपत्य प्राप्ती असल्याचे मानले जाते. हेतू प्राप्तीसाठी सात कुमारिका अर्थात दहा वर्षाखालील मुलींची हत्या करून त्यांचे विशिष्ट अवयवातील रक्त वापरण्यात आले. पोलिस आणि सर्वसामान्य नागरिकांना भ्रमित करण्यासाठी चार महिला आणि एक पुरुष यांच्या देखील हत्या करण्यात आल्या.<ref name="पुढारी १">{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=https://pudhari.news/amp/story/features/bahar/what-is-human-genocide |title=काय होते मानवत हत्याकांड? |लेखक= |दिनांक= |संकेतस्थळ= |प्रकाशक= |भाषा= |अ‍ॅक्सेसदिनांक= |विदा संकेतस्थळ दुवा= |विदा दिनांक=}}</ref><ref name="लोकसत्ता१">{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=https://www.loksatta.com/maharashtra/manavat-murders-what-is-the-manvat-case-which-shocked-maharashtra-50-years-ago-scj-81-4631623/lite/ |title=महाराष्ट्राला हादरवणारं मानवत हत्याकांड नेमकं होतं काय? |लेखक= |दिनांक= |संकेतस्थळ= |प्रकाशक= |भाषा= |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१९ ऑक्टोबर २०२६ |विदा संकेतस्थळ दुवा=https://web.archive.org/web/20241003165319/https://www.loksatta.com/maharashtra/manavat-murders-what-is-the-manvat-case-which-shocked-maharashtra-50-years-ago-scj-81-4631623/lite/ |विदा दिनांक=३ ऑक्टोबर २०२४}}</ref> हे प्रकरण इतके गूढ, गंभीर आणि क्रूर होते की, संध्याकाळी संपूर्ण शहर सामसुम होत असे. तेथील रहिवाशांचे नातेवाईक देखील या गावात जाण्यास टाळत असत. गावातून जाणाऱ्या बसमधील प्रवासी बसच्या खिडक्या बंद करत असत. गावापासून दूर असलेले मानवत रोड रेल्वे स्टेशन आले की गाडीतील प्रवासी गाडीच्या खिडक्या बंद करून बाहेर शहराच्या दिशेने पाहत असत. तत्कालीन विधानसभेत या हत्याकांडावर चर्चेच्या फैरी झडत असत.<ref name="पुढारी १" /><ref name="लोकसत्ता१" /> == बळी पडलेल्या व्यक्ती == गयाबाई गच्छवे, शकीला अल्लाउद्दीन, सुगंधा मांग, नसीमा सय्यद, कलावती बोंबले, पार्वती बारहाते, आरिफाबी, हालिमा, हरीबाई बोरवणे, कमल बोरवणे, तारामती बोरवणे आणि कोडिंबा रिळे हे या हत्याकांडात बळी दिल्या गेले/मारल्या गेले.<ref name="पुढारी १" /><ref name=bbc1 /><ref name="लोकसत्ता१" /> == आरोपी == या प्रकरणी पोलिसांनी कोर्टात दाखल केलेल्या दोषारोपपत्रात १८ आरोपी या गुन्ह्यात सहभागी असल्याचे नोंदवले:<ref name="पुढारी १" /><ref name=bbc1 /><ref name="लोकसत्ता१" /><ref name="pudhari2" /> # आरोपी क्र. १ - रुक्मिणी भागोजी काळे, उत्तम बारहाते यांनी ठेवलेली बाई. # आरोपी क्र. २ - माजी नगराध्यक्ष उत्तमराव जिवाजी बाराहाते # आरोपी क्र. ३ - सोपान रामभाऊ साळवे, उत्तमराव बारहाते यांचा नोकर # आरोपी क्र. ४ - विठ्ठल # आरोपी क्र. ५ - लक्ष्मण # आरोपी क्र. ६ - देवराव # आरोपी क्र. ७ - बाळू # आरोपी क्र. ८ - साहेबराव # आरोपी क्र. ९ - दगडू भागोजी काळे (हरिबाई, ताराती आणि बाळ कमल यांची हत्या) सहभागावरून फाशीची शिक्षा # आरोपी क्र. १० - देव्या / देविदास, हत्या प्रकरणातील प्रत्यक्ष मारेकरी, फाशीची शिक्षा # आरोपी क्र. ११ - सुकल्या, हत्या प्रकरणातील प्रत्यक्ष मारेकरी, फाशीची शिक्षा # आरोपी क्र. १२ - वामन, याला सुरुवातीला सत्र न्यायालयाने शिक्षा दिली होती, परंतु सर्वोच्च न्यायालयाने अंतिम निकालपत्रात पुराव्याअभावी त्याची मुक्तता केली # आरोपी क्र. १३ - मारुती # आरोपी क्र. १४ - ज्ञानोबा # आरोपी क्र. १५ - तुकाराम # आरोपी क्र. १६ - कोंडिबा # आरोपी क्र. १७ - गणपत भागोजी साळवे गुप्तधन आणि नरबळी देण्याचा सल्ला देणारा मुख्य मांत्रिक # आरोपी क्र. १८ - शंकर ग्यानोबा काटे, उत्तमराव बारहाते यांचा नोकर == मुख्य प्रकरण == परभणी जिल्ह्यातील पाथरी तालुक्यात [[मानवत (परभणी)|मानवत]] नावाचे गाव आहे (आता [[मानवत तालुका]] स्वतंत्र झाला आहे). या गावात उत्तमराव बारहाते नावाचे श्रीमंत व्यक्तीपैकी एक प्रस्थ राहत असे. बारहाते हे एकवेळ नगरपालिकेचे अध्यक्ष देखील राहिले होते. बारहाते आणि गावाबेरच्या पारधी वस्तीतील पारधी महिला, रुक्मिणी काळे यांचे सूत जुळले. रुक्मिणी पारधी वस्तीत हातभट्टीची दारून बनवत असे. पुढे उत्तमराव यांनी रुक्मिणीला स्वतंत्र वाडा दिला. इथे देखील ती हातभट्टीची दारू बनवत असे. बारहाते यांच्या पहिल्या पत्नीला अपत्य होते, परंतु रुक्मिणीला मुलबाळ तर झालेच नाही, उलट वेळेपूर्वी पाळी थांबली. हेच हत्येचे मूळ कारण मानले गेले.<ref name="मटा1">{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=https://maharashtratimes.com/entertainment/web-series/manvat-murders-real-story-village-in-parbhani-superstition-case-uttamrao-barhate-and-rukmini-verdict-know-more-details/amp_articleshow/113055121.cms |title=क्रूरता, अंधश्रद्धेचा कळस ...देशाला हादरवणारं मानवत हत्याकांड,उच्च न्यायालयाचा धक्कादायक निर्णय, १९७२मध्ये परभणीत नेमकं काय घडलेलं? |लेखक= |दिनांक= |संकेतस्थळ= |प्रकाशक= |भाषा= |अ‍ॅक्सेसदिनांक= |विदा संकेतस्थळ दुवा= |विदा दिनांक=}}</ref><ref name="पुढारी १" /><ref name=bbc1 /> १४ नोव्हेंबर १९७२ रोजी १० वर्षांची गयाबाई सखाराम गच्छवे गोवऱ्या गोळा करायला घराबाहेर पडली आणि तीन दिवसांनी तिचा मृतदेह उत्तमराव बारहाते यांच्या शेताजवळ आढळून आला. पंधरा दिवसांनी ९ वर्षांची शकीला अल्लाउद्दीन गायब झाली आणि तिचा मृतदेह तीन किलोमीटर दूरवर सापडला. फेब्रुवारी १९७३ मध्ये सुगंधा सुंदऱ्या मांग ही पारधी वाड्याजवळ राहणारी महिला मृतावस्थेत सापडली. बांबूच्या वनातून बांबू आणायला गेलेल्या सुगंधाची हत्या तिच्याच कोयत्याने केली गेली. एप्रिल महिन्यात १० वर्षांची नसीमा सय्यद करीम ही शीर नसलेल्या अवस्थेत सापडली. १८ जून १९७३ रोजी उत्तमराव बारहाते, रुक्मिणी भागोजी काळे, भागोजी काळे, दगडू भागोजी काळे या चार जणांना पोलिसांनी अटक केली. हे आरोपी अटकेत असताना ३२ वर्षांच्या कलावती बोंबले यामहिलेचा खून झाला. हा पाचवा खून होता. पुढे सहावा खून १० वर्षांच्या मुलीचा झाला.<ref name=bbc1>{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=https://www.bbc.com/marathi/articles/cjrlp1vgpyno |title=मानवत हत्याकांड : गुप्तधनाचा शोध, 11 जणींची निर्घृण हत्या; तरीही फाशीपासून बचावलेले आरोपी |लेखक= |दिनांक= |संकेतस्थळ= बीबीसी मराठी |प्रकाशक= |भाषा= |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१९ ऑक्टोबर २०२६ |विदा संकेतस्थळ दुवा= |विदा दिनांक=}}</ref><ref name="पुढारी १" /><ref name="मटा1" /> ३० जुलै १९७३ रोजी, अटकेनंतर तब्बल दीड महिन्यानी उत्तमराव आणि इतर तिघांना जमीन मिळाला. परंतु हत्यासत्र मात्र चालू होते. सप्टेंबर १९७३ मध्ये मुंबई पोलिसांचे स्पेशल आयजीपी मानवत येथे येऊन गेले. त्यांनी खरा गुन्हेगार लवकरच पकडला जाणार असे घोषित केले. लगेच बन्सी वाळके यांना अटक करण्यात आली. त्यावेळी ३५ वर्षाची पार्वती शंकर बारहाते हिची हत्या झाली. ज्यामुळे वाळके यांना सोडण्यात आले.<ref name="pudhari2" /> विधानसभेत झालेल्या चर्चे नंतर तत्कालीन गृहमंत्री [[शरद पवार]] यांनी मुंबईहून गुप्तचर आणि इतर वरिष्ठ अधिकारी मानवतला पाठवले.<ref name=bbc1 /><ref name="पुढारी १" /><ref name="मटा1" /> पुढे डिसेंबरच्या पहिल्या आठवड्यात कोंडिबा रिळे नावाच्या इसमाचा खून झाला होता. मुंबईचे पोलीस उपायुक्त रमाकांत कुलकर्णी, गुन्हे अन्वेक्षण विभागाचे पोलीस अधीक्षक एन एम वाघमारे आणि क्राइम ब्रँचचे विनायक वाकटकर यांना या हत्याकांडाच्या तपासाची जबाबदारी देण्यात आली. समिंदरी काळे हिच्या चौकशीतून कोंडिबा रिळेच्या हत्येचा उलगडा झाला.<ref name=bbc1 /><ref name="मटा1" /> ४ जानेवारी १९७४ रोजी पस्तिशीची महिला हरिबाई ज्ञानोबा बोरवणे, नऊ वर्षांची तिची मुलगी आणि कडेवरील एक वर्षांची लेक यांचा खून झाला. हरिबाई आपल्या नवऱ्याला शिधा द्यायला शेताकडे गेली होती. या तिघांची अमानूष हत्या होताना उमाजी पितळे नावाच्या व्यक्तीने पाहिले. हा एकमेव प्रत्यक्षदर्शी साक्षीदार होता. दोन दिवसांनी ६० वर्षांच्या गणपत साळवे नावाच्या मांत्रिकाला बारामतीहून अटक करण्यात आली. साळवेने या हत्याकांडाचा कबुलीजबाब दिला.<ref name=bbc1 /><ref name="मटा1" /> === हेतू आणि पुढील कथा === गणपत साळवे या मांत्रिकाने आपल्या जबाबात सांगितले की उत्तमराव बारहाते आणि रुक्मिणी यांनी त्याला गुप्तधन तसेच रुक्मिणीची अपत्य प्राप्तीची इच्छा यावर उपाय विचारला. रुक्मिणीला उत्तमराव ने वेगळा वाडा बांधला होता, तेथील पिंपळाच्या झाडावरील मुंजा प्रसन्न करण्यासाठी कुमारिकेच्या गुप्तांगाचे रक्त लागेल असे साळवेने सांगितले. सोपान आणि शंकर या बारहतेच्या नोकरांनी हत्या करून रक्त आणून देण्याची जबाबदारी घेतली. साळवेच्या जबाबा नुसार या रक्ताने रुक्मिणी आणि उत्तमराव यांनी पूजा देखील केली. या प्रकरणी गणपत साळवे आणि शंकर काटे हे माफीचे साक्षीदार ठरले.<ref name=bbc1 /><ref name="पुढारी १" /><ref name="मटा1" /> == न्यायालयीन प्रक्रिया आणि निकाल == === जिल्हा सत्र न्यायालय === २० नोव्हेंबर १९७५ रोजी परभणीच्या जिल्हा सत्र न्यायालयाने या खटल्यावर आपला निकाल दिला. एकूण १८ आरोपींपैकी एकाचा खटला सुरू होण्यापूर्वीच कैदेत मृत्यू झाला होता. रुक्मिणी आणि उत्तमराव यांच्या आदेशावरून हे हत्याकांड करण्यात आले म्हणून त्यांना फाशीची शिक्षा सुनावण्यात आली. या प्रकरणातील नोकर आणि मारेकरी असलेल्या सोपान थोटे याला देखील फाशीची शिक्षा घोषित केली गेली. दगडूसह इतर चार साथीदारांना जन्मठेप झाली. तर समिंदरी (जिला रुक्मिणीची बहीण मानले जाते) आणि या कटात सहकार्य करणारे इतर दहा आरोपी सबळ पुराव्याअभावी दोषमुक्त करण्यात आले.<ref name=bbc1 /><ref name="पुढारी १" /><ref name="मटा1" /> === उच्च न्यायालय === या शिक्षेविरुद्ध उत्तमराव बारहाते आणि रुक्मिणी यांनी ॲड बी.जी. कोळसे पाटील मार्फत उच्च न्यायालयात अपील दाखल केले. या प्रकरणात उच्च न्यायालयाने बारहाते आणि रुक्मिणी यांच्याविरुद्धचा परिस्थितीजन्य पुरावा अमान्य केला. गुन्ह्यात प्रत्यक्ष सहभाग नसणे आणि ठोस साक्षीचा अभाव या कारणाने त्यांना सबळपुराव्याअभावी निर्दोष मुक्त केले.<ref name=bbc1 /><ref name="मटा1" /> उच्च न्यायालयाने सत्र न्यायालयाच्या शिक्षेत काही बदल करत दगडू काळे, देव्या चव्हाण, सुकल्या चिंत्या आणि वामन अण्णा या चौघांना जन्मठेपेऐवजी मरेपर्यंत फाशीची शिक्षा घोषित केली. याच सोबत सोपान थेटेची फाशीची शिक्षा मात्र कायम ठेवण्यात आली.<ref name=bbc1 /><ref name="पुढारी १" /><ref name="मटा1" /> === सर्वोच्च न्यायालय === निकालाविरोधात सर्वोच्च न्यायालयात राज्य सरकार अपिलात गेले. तेथे देखील सर्वोच्च न्यायालयानेही उच्च न्यायालयाचा निर्णय कायम ठेवला. यामुळे उत्तमराव बारहाते आणि रुक्मिणी कायम निर्दोष ठरले. मात्र संशयाचा फायदा देत वामन अण्णाची फाशी रद्द केली गेली आणि त्याला मुक्त केले गेले. इतर चौघांची फाशीची शिक्षा मात्र कायम ठेवण्यात आली.<ref name=bbc1 /><ref name="पुढारी १" /><ref name="मटा1" /> == पुढील काळ == १८ मार्च १९७६ रोजी ला उत्तमराव आणि रुक्मिणी निर्दोष सुटले आणि त्याच दिवशी रुक्मिणीला मुलगी झाली, जिचे नाव कीर्ती ठेवण्यात आले. २६ ऑगस्ट १९८९ रोजी (जवळपास पंधरा वर्षांनी) पत्रकार शरद देऊळगावकर यांनी उत्तमराव बारहाते यांची एक मुलाखत घेतली. तेव्हा उत्तमराव म्हणाले,"मी निर्दोष आहे हे पटवून देण्यासाठी मला चाडेचार लाख रुपये खर्च करावे लागले. पैसा नसता तर मीसुद्धा फासावर गेलो असतो."<ref name=bbc1 /> या प्रकरणावर देऊळगावकर यांनी मानवत हत्याकांडे नावाचे पुस्तक लिहिले होते.<ref name="pudhari2">{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=https://pudhari.news/maharashtra/marathwada/parbhani/12-murders-in-one-village-unraveling-the-manvat-killing-mystery |title=एकाच गावातील १२ खूनांचे सस्पेन्स, असा लागला 'मानवत'च्या हत्याकांडाचा छडा |लेखक= |दिनांक= |संकेतस्थळ= |प्रकाशक= |भाषा= |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१९ ऑक्टोबर २०२६ |विदा संकेतस्थळ दुवा= |विदा दिनांक=}}</ref> पुढे वयाच्या ९२व्या वर्षी, २०११ साली उत्तमराव बारहाते मरण पावले.<ref name=bbc1 /> या वरून ४ ऑक्टोबर २०२४ रोजी [[मानवत मर्डर्स]] नावाची मालिका देखील तयार करण्यात आली.<ref name="लोकसत्ता१" /><ref name=bbc1 /><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=https://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/manvat-murders-sector-36-the-buckingham-murders-content-with-crimes-against-children-highlights-the-dysfunctional-adults-around-them-9610968/ |title=Manvat Murders, Sector 36, The Buckingham Murders: Content with crimes against children highlights the dysfunctional adults around them |लेखक= |दिनांक= |संकेतस्थळ=इंडियन एक्स्प्रेस |प्रकाशक= |भाषा=en |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१९ ऑक्टोबर २०२६ |विदा संकेतस्थळ दुवा= |विदा दिनांक=}}</ref> या मालिकेची घोषणा [[सोनीलिव्ह]] वर करण्यात आली.<ref>{{cite web | last=Borade | first=Aarti Vilas | title=Manvat Murder : मकरंद अनासपुरे आणि सोनाली कुलकर्णीचा इंटिमेट सीन, 'मानवत मर्डर'चा ट्रेलर पाहिला का? | website=Hindustan Times Marathi | date=4 September 2024 | url=https://marathi.hindustantimes.com/entertainment/makarand-anaspure-and-sonali-kulkarni-manvat-murder-web-series-trailer-141725435996685.html | language=mr | access-date=3 October 2024 | archive-date=3 October 2024 | archive-url=https://web.archive.org/web/20241003203714/https://marathi.hindustantimes.com/entertainment/makarand-anaspure-and-sonali-kulkarni-manvat-murder-web-series-trailer-141725435996685.html | url-status=live }}</ref> ही मालिका रमाकांत एस. कुलकर्णी यांच्या ''फूटप्रिंट्स ऑन द सँड ऑफ क्राईम'' या पुस्तकावर आधारित आहे.<ref>{{cite web | title='CTRL' to 'Do Patti': OTT's upcoming exciting titles in October | website=English.Mathrubhumi | date=1 October 2024 | url=https://english.mathrubhumi.com/movies-music/ott-release-of-october-where-to-watch-1.9948416 | access-date=3 October 2024 | archive-date=1 October 2024 | archive-url=https://web.archive.org/web/20241001060427/https://english.mathrubhumi.com/movies-music/ott-release-of-october-where-to-watch-1.9948416 | url-status=live }}</ref> == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:परभणी जिल्हा]] [[वर्ग:महाराष्ट्रातील हत्याकांड]] [[वर्ग:भारतीय सिरीयल किलर]] olxarkv8g9ps528zoqrk0z7tatq6lnv 2723177 2723176 2026-10-19T14:05:24Z संतोष गोरे 135680 /* */ 2723177 wikitext text/x-wiki {{माहिती संचिका}} '''मानवत हत्याकांड''' हे महाराष्ट्रातील [[परभणी जिल्हा|परभणी जिल्ह्यातील]] [[पाथरी तालुका|पाथरी तालुक्यात]] असलेल्या तत्कालीन [[मानवत (परभणी)|मानवत]] या गावात १४ नोव्हेंबर १९७२ ते ४ जानेवारी १९७४ (सुमारे १४ महिने) या काळात झालेले हत्याकांड आहे. यात एकामागून एक तब्बल १२ क्रूर साखळी खून करण्यात आले होते. यामागील मुख्य हेतू गुप्तधन आणि अपत्य प्राप्ती असल्याचे मानले जाते. हेतू प्राप्तीसाठी सात कुमारिका अर्थात दहा वर्षाखालील मुलींची हत्या करून त्यांचे विशिष्ट अवयवातील रक्त वापरण्यात आले. पोलिस आणि सर्वसामान्य नागरिकांना भ्रमित करण्यासाठी चार महिला आणि एक पुरुष यांच्या देखील हत्या करण्यात आल्या.<ref name="पुढारी १">{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=https://pudhari.news/amp/story/features/bahar/what-is-human-genocide |title=काय होते मानवत हत्याकांड? |लेखक= |दिनांक= |संकेतस्थळ= |प्रकाशक= |भाषा= |अ‍ॅक्सेसदिनांक= |विदा संकेतस्थळ दुवा= |विदा दिनांक=}}</ref><ref name="लोकसत्ता१">{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=https://www.loksatta.com/maharashtra/manavat-murders-what-is-the-manvat-case-which-shocked-maharashtra-50-years-ago-scj-81-4631623/lite/ |title=महाराष्ट्राला हादरवणारं मानवत हत्याकांड नेमकं होतं काय? |लेखक= |दिनांक= |संकेतस्थळ= |प्रकाशक= |भाषा= |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१९ ऑक्टोबर २०२६ |विदा संकेतस्थळ दुवा=https://web.archive.org/web/20241003165319/https://www.loksatta.com/maharashtra/manavat-murders-what-is-the-manvat-case-which-shocked-maharashtra-50-years-ago-scj-81-4631623/lite/ |विदा दिनांक=३ ऑक्टोबर २०२४}}</ref> हे प्रकरण इतके गूढ, गंभीर आणि क्रूर होते की, संध्याकाळी संपूर्ण शहर सामसुम होत असे. तेथील रहिवाशांचे नातेवाईक देखील या गावात जाण्यास टाळत असत. गावातून जाणाऱ्या बसमधील प्रवासी बसच्या खिडक्या बंद करत असत. गावापासून दूर असलेले मानवत रोड रेल्वे स्टेशन आले की गाडीतील प्रवासी गाडीच्या खिडक्या बंद करून बाहेर शहराच्या दिशेने पाहत असत. तत्कालीन विधानसभेत या हत्याकांडावर चर्चेच्या फैरी झडत असत.<ref name="पुढारी १" /><ref name="लोकसत्ता१" /> == बळी पडलेल्या व्यक्ती == गयाबाई गच्छवे, शकीला अल्लाउद्दीन, सुगंधा मांग, नसीमा सय्यद, कलावती बोंबले, पार्वती बारहाते, आरिफाबी, हालिमा, हरीबाई बोरवणे, कमल बोरवणे, तारामती बोरवणे आणि कोडिंबा रिळे हे या हत्याकांडात बळी दिल्या गेले/मारल्या गेले.<ref name="पुढारी १" /><ref name=bbc1 /><ref name="लोकसत्ता१" /> == आरोपी == या प्रकरणी पोलिसांनी कोर्टात दाखल केलेल्या दोषारोपपत्रात १८ आरोपी या गुन्ह्यात सहभागी असल्याचे नोंदवले:<ref name="पुढारी १" /><ref name=bbc1 /><ref name="लोकसत्ता१" /><ref name="pudhari2" /> # आरोपी क्र. १ - रुक्मिणी भागोजी काळे, उत्तम बारहाते यांनी ठेवलेली बाई. # आरोपी क्र. २ - माजी नगराध्यक्ष उत्तमराव जिवाजी बाराहाते # आरोपी क्र. ३ - सोपान रामभाऊ साळवे, उत्तमराव बारहाते यांचा नोकर # आरोपी क्र. ४ - विठ्ठल # आरोपी क्र. ५ - लक्ष्मण # आरोपी क्र. ६ - देवराव # आरोपी क्र. ७ - बाळू # आरोपी क्र. ८ - साहेबराव # आरोपी क्र. ९ - दगडू भागोजी काळे (हरिबाई, ताराती आणि बाळ कमल यांची हत्या) सहभागावरून फाशीची शिक्षा # आरोपी क्र. १० - देव्या / देविदास, हत्या प्रकरणातील प्रत्यक्ष मारेकरी, फाशीची शिक्षा # आरोपी क्र. ११ - सुकल्या, हत्या प्रकरणातील प्रत्यक्ष मारेकरी, फाशीची शिक्षा # आरोपी क्र. १२ - वामन, याला सुरुवातीला सत्र न्यायालयाने शिक्षा दिली होती, परंतु सर्वोच्च न्यायालयाने अंतिम निकालपत्रात पुराव्याअभावी त्याची मुक्तता केली # आरोपी क्र. १३ - मारुती # आरोपी क्र. १४ - ज्ञानोबा # आरोपी क्र. १५ - तुकाराम # आरोपी क्र. १६ - कोंडिबा # आरोपी क्र. १७ - गणपत भागोजी साळवे गुप्तधन आणि नरबळी देण्याचा सल्ला देणारा मुख्य मांत्रिक # आरोपी क्र. १८ - शंकर ग्यानोबा काटे, उत्तमराव बारहाते यांचा नोकर == मुख्य प्रकरण == परभणी जिल्ह्यातील पाथरी तालुक्यात [[मानवत (परभणी)|मानवत]] नावाचे गाव आहे (आता [[मानवत तालुका]] स्वतंत्र झाला आहे). या गावात उत्तमराव बारहाते नावाचे श्रीमंत व्यक्तीपैकी एक प्रस्थ राहत असे. बारहाते हे एकवेळ नगरपालिकेचे अध्यक्ष देखील राहिले होते. बारहाते आणि गावाबेरच्या पारधी वस्तीतील पारधी महिला, रुक्मिणी काळे यांचे सूत जुळले. रुक्मिणी पारधी वस्तीत हातभट्टीची दारून बनवत असे. पुढे उत्तमराव यांनी रुक्मिणीला स्वतंत्र वाडा दिला. इथे देखील ती हातभट्टीची दारू बनवत असे. बारहाते यांच्या पहिल्या पत्नीला अपत्य होते, परंतु रुक्मिणीला मुलबाळ तर झालेच नाही, उलट वेळेपूर्वी पाळी थांबली. हेच हत्येचे मूळ कारण मानले गेले.<ref name="मटा1">{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=https://maharashtratimes.com/entertainment/web-series/manvat-murders-real-story-village-in-parbhani-superstition-case-uttamrao-barhate-and-rukmini-verdict-know-more-details/amp_articleshow/113055121.cms |title=क्रूरता, अंधश्रद्धेचा कळस ...देशाला हादरवणारं मानवत हत्याकांड,उच्च न्यायालयाचा धक्कादायक निर्णय, १९७२मध्ये परभणीत नेमकं काय घडलेलं? |लेखक= |दिनांक= |संकेतस्थळ= |प्रकाशक= |भाषा= |अ‍ॅक्सेसदिनांक= |विदा संकेतस्थळ दुवा= |विदा दिनांक=}}</ref><ref name="पुढारी १" /><ref name=bbc1 /> १४ नोव्हेंबर १९७२ रोजी १० वर्षांची गयाबाई सखाराम गच्छवे गोवऱ्या गोळा करायला घराबाहेर पडली आणि तीन दिवसांनी तिचा मृतदेह उत्तमराव बारहाते यांच्या शेताजवळ आढळून आला. पंधरा दिवसांनी ९ वर्षांची शकीला अल्लाउद्दीन गायब झाली आणि तिचा मृतदेह तीन किलोमीटर दूरवर सापडला. फेब्रुवारी १९७३ मध्ये सुगंधा सुंदऱ्या मांग ही पारधी वाड्याजवळ राहणारी महिला मृतावस्थेत सापडली. बांबूच्या वनातून बांबू आणायला गेलेल्या सुगंधाची हत्या तिच्याच कोयत्याने केली गेली. एप्रिल महिन्यात १० वर्षांची नसीमा सय्यद करीम ही शीर नसलेल्या अवस्थेत सापडली. १८ जून १९७३ रोजी उत्तमराव बारहाते, रुक्मिणी भागोजी काळे, भागोजी काळे, दगडू भागोजी काळे या चार जणांना पोलिसांनी अटक केली. हे आरोपी अटकेत असताना ३२ वर्षांच्या कलावती बोंबले यामहिलेचा खून झाला. हा पाचवा खून होता. पुढे सहावा खून १० वर्षांच्या मुलीचा झाला.<ref name=bbc1>{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=https://www.bbc.com/marathi/articles/cjrlp1vgpyno |title=मानवत हत्याकांड : गुप्तधनाचा शोध, 11 जणींची निर्घृण हत्या; तरीही फाशीपासून बचावलेले आरोपी |लेखक= |दिनांक= |संकेतस्थळ= बीबीसी मराठी |प्रकाशक= |भाषा= |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१९ ऑक्टोबर २०२६ |विदा संकेतस्थळ दुवा= |विदा दिनांक=}}</ref><ref name="पुढारी १" /><ref name="मटा1" /> ३० जुलै १९७३ रोजी, अटकेनंतर तब्बल दीड महिन्यानी उत्तमराव आणि इतर तिघांना जमीन मिळाला. परंतु हत्यासत्र मात्र चालू होते. सप्टेंबर १९७३ मध्ये मुंबई पोलिसांचे स्पेशल आयजीपी मानवत येथे येऊन गेले. त्यांनी खरा गुन्हेगार लवकरच पकडला जाणार असे घोषित केले. लगेच बन्सी वाळके यांना अटक करण्यात आली. त्यावेळी ३५ वर्षाची पार्वती शंकर बारहाते हिची हत्या झाली. ज्यामुळे वाळके यांना सोडण्यात आले.<ref name="pudhari2" /> विधानसभेत झालेल्या चर्चे नंतर तत्कालीन गृहमंत्री [[शरद पवार]] यांनी मुंबईहून गुप्तचर आणि इतर वरिष्ठ अधिकारी मानवतला पाठवले.<ref name=bbc1 /><ref name="पुढारी १" /><ref name="मटा1" /> पुढे डिसेंबरच्या पहिल्या आठवड्यात कोंडिबा रिळे नावाच्या इसमाचा खून झाला होता. मुंबईचे पोलीस उपायुक्त रमाकांत कुलकर्णी, गुन्हे अन्वेक्षण विभागाचे पोलीस अधीक्षक एन एम वाघमारे आणि क्राइम ब्रँचचे विनायक वाकटकर यांना या हत्याकांडाच्या तपासाची जबाबदारी देण्यात आली. समिंदरी काळे हिच्या चौकशीतून कोंडिबा रिळेच्या हत्येचा उलगडा झाला.<ref name=bbc1 /><ref name="मटा1" /> ४ जानेवारी १९७४ रोजी पस्तिशीची महिला हरिबाई ज्ञानोबा बोरवणे, नऊ वर्षांची तिची मुलगी आणि कडेवरील एक वर्षांची लेक यांचा खून झाला. हरिबाई आपल्या नवऱ्याला शिधा द्यायला शेताकडे गेली होती. या तिघांची अमानूष हत्या होताना उमाजी पितळे नावाच्या व्यक्तीने पाहिले. हा एकमेव प्रत्यक्षदर्शी साक्षीदार होता. दोन दिवसांनी ६० वर्षांच्या गणपत साळवे नावाच्या मांत्रिकाला बारामतीहून अटक करण्यात आली. साळवेने या हत्याकांडाचा कबुलीजबाब दिला.<ref name=bbc1 /><ref name="मटा1" /> === हेतू आणि पुढील कथा === गणपत साळवे या मांत्रिकाने आपल्या जबाबात सांगितले की उत्तमराव बारहाते आणि रुक्मिणी यांनी त्याला गुप्तधन तसेच रुक्मिणीची अपत्य प्राप्तीची इच्छा यावर उपाय विचारला. रुक्मिणीला उत्तमराव ने वेगळा वाडा बांधला होता, तेथील पिंपळाच्या झाडावरील मुंजा प्रसन्न करण्यासाठी कुमारिकेच्या गुप्तांगाचे रक्त लागेल असे साळवेने सांगितले. सोपान आणि शंकर या बारहतेच्या नोकरांनी हत्या करून रक्त आणून देण्याची जबाबदारी घेतली. साळवेच्या जबाबा नुसार या रक्ताने रुक्मिणी आणि उत्तमराव यांनी पूजा देखील केली. या प्रकरणी गणपत साळवे आणि शंकर काटे हे माफीचे साक्षीदार ठरले.<ref name=bbc1 /><ref name="पुढारी १" /><ref name="मटा1" /> == न्यायालयीन प्रक्रिया आणि निकाल == === जिल्हा सत्र न्यायालय === २० नोव्हेंबर १९७५ रोजी परभणीच्या जिल्हा सत्र न्यायालयाने या खटल्यावर आपला निकाल दिला. एकूण १८ आरोपींपैकी एकाचा खटला सुरू होण्यापूर्वीच कैदेत मृत्यू झाला होता. रुक्मिणी आणि उत्तमराव यांच्या आदेशावरून हे हत्याकांड करण्यात आले म्हणून त्यांना फाशीची शिक्षा सुनावण्यात आली. या प्रकरणातील नोकर आणि मारेकरी असलेल्या सोपान थोटे याला देखील फाशीची शिक्षा घोषित केली गेली. दगडूसह इतर चार साथीदारांना जन्मठेप झाली. तर समिंदरी (जिला रुक्मिणीची बहीण मानले जाते) आणि या कटात सहकार्य करणारे इतर दहा आरोपी सबळ पुराव्याअभावी दोषमुक्त करण्यात आले.<ref name=bbc1 /><ref name="पुढारी १" /><ref name="मटा1" /> === उच्च न्यायालय === या शिक्षेविरुद्ध उत्तमराव बारहाते आणि रुक्मिणी यांनी ॲड बी.जी. कोळसे पाटील मार्फत उच्च न्यायालयात अपील दाखल केले. या प्रकरणात उच्च न्यायालयाने बारहाते आणि रुक्मिणी यांच्याविरुद्धचा परिस्थितीजन्य पुरावा अमान्य केला. गुन्ह्यात प्रत्यक्ष सहभाग नसणे आणि ठोस साक्षीचा अभाव या कारणाने त्यांना सबळपुराव्याअभावी निर्दोष मुक्त केले.<ref name=bbc1 /><ref name="मटा1" /> उच्च न्यायालयाने सत्र न्यायालयाच्या शिक्षेत काही बदल करत दगडू काळे, देव्या चव्हाण, सुकल्या चिंत्या आणि वामन अण्णा या चौघांना जन्मठेपेऐवजी मरेपर्यंत फाशीची शिक्षा घोषित केली. याच सोबत सोपान थेटेची फाशीची शिक्षा मात्र कायम ठेवण्यात आली.<ref name=bbc1 /><ref name="पुढारी १" /><ref name="मटा1" /> === सर्वोच्च न्यायालय === निकालाविरोधात सर्वोच्च न्यायालयात राज्य सरकार अपिलात गेले. तेथे देखील सर्वोच्च न्यायालयानेही उच्च न्यायालयाचा निर्णय कायम ठेवला. यामुळे उत्तमराव बारहाते आणि रुक्मिणी कायम निर्दोष ठरले. मात्र संशयाचा फायदा देत वामन अण्णाची फाशी रद्द केली गेली आणि त्याला मुक्त केले गेले. इतर चौघांची फाशीची शिक्षा मात्र कायम ठेवण्यात आली.<ref name=bbc1 /><ref name="पुढारी १" /><ref name="मटा1" /> == पुढील काळ == १८ मार्च १९७६ रोजी ला उत्तमराव आणि रुक्मिणी निर्दोष सुटले आणि त्याच दिवशी रुक्मिणीला मुलगी झाली, जिचे नाव कीर्ती ठेवण्यात आले. २६ ऑगस्ट १९८९ रोजी (जवळपास पंधरा वर्षांनी) पत्रकार शरद देऊळगावकर यांनी उत्तमराव बारहाते यांची एक मुलाखत घेतली. तेव्हा उत्तमराव म्हणाले,"मी निर्दोष आहे हे पटवून देण्यासाठी मला चाडेचार लाख रुपये खर्च करावे लागले. पैसा नसता तर मीसुद्धा फासावर गेलो असतो."<ref name=bbc1 /> या प्रकरणावर देऊळगावकर यांनी मानवत हत्याकांडे नावाचे पुस्तक लिहिले होते.<ref name="pudhari2">{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=https://pudhari.news/maharashtra/marathwada/parbhani/12-murders-in-one-village-unraveling-the-manvat-killing-mystery |title=एकाच गावातील १२ खूनांचे सस्पेन्स, असा लागला 'मानवत'च्या हत्याकांडाचा छडा |लेखक= |दिनांक= |संकेतस्थळ= |प्रकाशक= |भाषा= |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१९ ऑक्टोबर २०२६ |विदा संकेतस्थळ दुवा= |विदा दिनांक=}}</ref> पुढे वयाच्या ९२व्या वर्षी, २०११ साली उत्तमराव बारहाते मरण पावले.<ref name=bbc1 /> या वरून ४ ऑक्टोबर २०२४ रोजी [[मानवत मर्डर्स]] नावाची मालिका देखील तयार करण्यात आली.<ref name="लोकसत्ता१" /><ref name=bbc1 /><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=https://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/manvat-murders-sector-36-the-buckingham-murders-content-with-crimes-against-children-highlights-the-dysfunctional-adults-around-them-9610968/ |title=Manvat Murders, Sector 36, The Buckingham Murders: Content with crimes against children highlights the dysfunctional adults around them |लेखक= |दिनांक= |संकेतस्थळ=इंडियन एक्स्प्रेस |प्रकाशक= |भाषा=en |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१९ ऑक्टोबर २०२६ |विदा संकेतस्थळ दुवा= |विदा दिनांक=}}</ref> या मालिकेची घोषणा [[सोनीलिव्ह]] वर करण्यात आली.<ref>{{cite web | last=Borade | first=Aarti Vilas | title=Manvat Murder : मकरंद अनासपुरे आणि सोनाली कुलकर्णीचा इंटिमेट सीन, 'मानवत मर्डर'चा ट्रेलर पाहिला का? | website=Hindustan Times Marathi | date=4 September 2024 | url=https://marathi.hindustantimes.com/entertainment/makarand-anaspure-and-sonali-kulkarni-manvat-murder-web-series-trailer-141725435996685.html | language=mr | access-date=3 October 2024 | archive-date=3 October 2024 | archive-url=https://web.archive.org/web/20241003203714/https://marathi.hindustantimes.com/entertainment/makarand-anaspure-and-sonali-kulkarni-manvat-murder-web-series-trailer-141725435996685.html | url-status=live }}</ref> ही मालिका रमाकांत एस. कुलकर्णी यांच्या ''फूटप्रिंट्स ऑन द सँड ऑफ क्राईम'' या पुस्तकावर आधारित आहे.<ref>{{cite web | title='CTRL' to 'Do Patti': OTT's upcoming exciting titles in October | website=English.Mathrubhumi | date=1 October 2024 | url=https://english.mathrubhumi.com/movies-music/ott-release-of-october-where-to-watch-1.9948416 | access-date=3 October 2024 | archive-date=1 October 2024 | archive-url=https://web.archive.org/web/20241001060427/https://english.mathrubhumi.com/movies-music/ott-release-of-october-where-to-watch-1.9948416 | url-status=live }}</ref> == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:परभणी जिल्हा]] [[वर्ग:महाराष्ट्रातील हत्याकांड]] [[वर्ग:भारतीय सिरीयल किलर]] jpe31yaj4vak9e9ozgc38rha76sw433 2723310 2723177 2026-10-20T05:14:02Z संतोष गोरे 135680 2723310 wikitext text/x-wiki {{माहिती संचिका}} '''मानवत हत्याकांड''' हे महाराष्ट्रातील [[परभणी जिल्हा|परभणी जिल्ह्यातील]] [[पाथरी तालुका|पाथरी तालुक्यात]] असलेल्या तत्कालीन [[मानवत (परभणी)|मानवत]] या गावात १४ नोव्हेंबर १९७२ ते ४ जानेवारी १९७४ (सुमारे १४ महिने) या काळात झालेले हत्याकांड आहे. यात एकामागून एक तब्बल १२ क्रूर साखळी खून करण्यात आले होते. यामागील मुख्य हेतू गुप्तधन आणि अपत्य प्राप्ती असल्याचे मानले जाते. हेतू प्राप्तीसाठी सात कुमारिका अर्थात दहा वर्षाखालील मुलींची हत्या करून त्यांचे विशिष्ट अवयवातील रक्त वापरण्यात आले. पोलिस आणि सर्वसामान्य नागरिकांना भ्रमित करण्यासाठी चार महिला आणि एक पुरुष यांच्या देखील हत्या करण्यात आल्या.<ref name="पुढारी १">{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=https://pudhari.news/amp/story/features/bahar/what-is-human-genocide |title=काय होते मानवत हत्याकांड? |लेखक= |दिनांक= |संकेतस्थळ= |प्रकाशक= |भाषा= |अ‍ॅक्सेसदिनांक= |विदा संकेतस्थळ दुवा= |विदा दिनांक=}}</ref><ref name="लोकसत्ता१">{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=https://www.loksatta.com/maharashtra/manavat-murders-what-is-the-manvat-case-which-shocked-maharashtra-50-years-ago-scj-81-4631623/lite/ |title=महाराष्ट्राला हादरवणारं मानवत हत्याकांड नेमकं होतं काय? |लेखक= |दिनांक= |संकेतस्थळ= |प्रकाशक= |भाषा= |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१९ ऑक्टोबर २०२६ |विदा संकेतस्थळ दुवा=https://web.archive.org/web/20241003165319/https://www.loksatta.com/maharashtra/manavat-murders-what-is-the-manvat-case-which-shocked-maharashtra-50-years-ago-scj-81-4631623/lite/ |विदा दिनांक=३ ऑक्टोबर २०२४}}</ref> हे प्रकरण इतके गूढ, गंभीर आणि क्रूर होते की, संध्याकाळी संपूर्ण शहर सामसुम होत असे. तेथील रहिवाशांचे नातेवाईक देखील या गावात जाण्यास टाळत असत. गावातून जाणाऱ्या बसमधील प्रवासी बसच्या खिडक्या बंद करत असत. गावापासून दूर असलेले मानवत रोड रेल्वे स्टेशन आले की गाडीतील प्रवासी गाडीच्या खिडक्या बंद करून बाहेर शहराच्या दिशेने पाहत असत. तत्कालीन विधानसभेत या हत्याकांडावर चर्चेच्या फैरी झडत असत.<ref name="पुढारी १" /><ref name="लोकसत्ता१" /> == बळी पडलेल्या व्यक्ती == गयाबाई गच्छवे, शकीला अल्लाउद्दीन, सुगंधा मांग, नसीमा सय्यद, कलावती बोंबले, पार्वती बारहाते, आरिफाबी, हालिमा, हरीबाई बोरवणे, कमल बोरवणे, तारामती बोरवणे आणि कोडिंबा रिळे हे या हत्याकांडात बळी दिल्या गेले/मारल्या गेले.<ref name="पुढारी १" /><ref name=bbc1 /><ref name="लोकसत्ता१" /> == आरोपी == या प्रकरणी पोलिसांनी कोर्टात दाखल केलेल्या दोषारोपपत्रात १८ आरोपी या गुन्ह्यात सहभागी असल्याचे नोंदवले:<ref name="पुढारी १" /><ref name=bbc1 /><ref name="लोकसत्ता१" /><ref name="pudhari2" /> # आरोपी क्र. १ - रुक्मिणी भागोजी काळे, उत्तम बारहाते यांनी ठेवलेली बाई. # आरोपी क्र. २ - माजी नगराध्यक्ष उत्तमराव जिवाजी बाराहाते # आरोपी क्र. ३ - सोपान रामभाऊ साळवे, उत्तमराव बारहाते यांचा नोकर # आरोपी क्र. ४ - विठ्ठल # आरोपी क्र. ५ - लक्ष्मण # आरोपी क्र. ६ - देवराव # आरोपी क्र. ७ - बाळू # आरोपी क्र. ८ - साहेबराव # आरोपी क्र. ९ - दगडू भागोजी काळे (हरिबाई, ताराती आणि बाळ कमल यांची हत्या) सहभागावरून फाशीची शिक्षा # आरोपी क्र. १० - देव्या / देविदास, हत्या प्रकरणातील प्रत्यक्ष मारेकरी, फाशीची शिक्षा # आरोपी क्र. ११ - सुकल्या, हत्या प्रकरणातील प्रत्यक्ष मारेकरी, फाशीची शिक्षा # आरोपी क्र. १२ - वामन, याला सुरुवातीला सत्र न्यायालयाने शिक्षा दिली होती, परंतु सर्वोच्च न्यायालयाने अंतिम निकालपत्रात पुराव्याअभावी त्याची मुक्तता केली # आरोपी क्र. १३ - मारुती # आरोपी क्र. १४ - ज्ञानोबा # आरोपी क्र. १५ - तुकाराम # आरोपी क्र. १६ - कोंडिबा # आरोपी क्र. १७ - गणपत भागोजी साळवे गुप्तधन आणि नरबळी देण्याचा सल्ला देणारा मुख्य मांत्रिक (माफीचा साक्षीदार) # आरोपी क्र. १८ - शंकर ग्यानोबा काटे, उत्तमराव बारहाते यांचा नोकर. (माफीचा साक्षीदार) == मुख्य प्रकरण == परभणी जिल्ह्यातील पाथरी तालुक्यात [[मानवत (परभणी)|मानवत]] नावाचे गाव आहे (आता [[मानवत तालुका]] स्वतंत्र झाला आहे). या गावात उत्तमराव बारहाते नावाचे श्रीमंत व्यक्तीपैकी एक प्रस्थ राहत असे. बारहाते हे एकवेळ नगरपालिकेचे अध्यक्ष देखील राहिले होते. बारहाते आणि गावाबेरच्या पारधी वस्तीतील पारधी महिला, रुक्मिणी काळे यांचे सूत जुळले. रुक्मिणी पारधी वस्तीत हातभट्टीची दारून बनवत असे. पुढे उत्तमराव यांनी रुक्मिणीला स्वतंत्र वाडा दिला. इथे देखील ती हातभट्टीची दारू बनवत असे. बारहाते यांच्या पहिल्या पत्नीला अपत्य होते, परंतु रुक्मिणीला मुलबाळ तर झालेच नाही, उलट वेळेपूर्वी पाळी थांबली. हेच हत्येचे मूळ कारण मानले गेले.<ref name="मटा1">{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=https://maharashtratimes.com/entertainment/web-series/manvat-murders-real-story-village-in-parbhani-superstition-case-uttamrao-barhate-and-rukmini-verdict-know-more-details/amp_articleshow/113055121.cms |title=क्रूरता, अंधश्रद्धेचा कळस ...देशाला हादरवणारं मानवत हत्याकांड,उच्च न्यायालयाचा धक्कादायक निर्णय, १९७२मध्ये परभणीत नेमकं काय घडलेलं? |लेखक= |दिनांक= |संकेतस्थळ= |प्रकाशक= |भाषा= |अ‍ॅक्सेसदिनांक= |विदा संकेतस्थळ दुवा= |विदा दिनांक=}}</ref><ref name="पुढारी १" /><ref name=bbc1 /> १४ नोव्हेंबर १९७२ रोजी १० वर्षांची गयाबाई सखाराम गच्छवे गोवऱ्या गोळा करायला घराबाहेर पडली आणि तीन दिवसांनी तिचा मृतदेह उत्तमराव बारहाते यांच्या शेताजवळ आढळून आला. पंधरा दिवसांनी ९ वर्षांची शकीला अल्लाउद्दीन गायब झाली आणि तिचा मृतदेह तीन किलोमीटर दूरवर सापडला. फेब्रुवारी १९७३ मध्ये सुगंधा सुंदऱ्या मांग ही पारधी वाड्याजवळ राहणारी महिला मृतावस्थेत सापडली. बांबूच्या वनातून बांबू आणायला गेलेल्या सुगंधाची हत्या तिच्याच कोयत्याने केली गेली. एप्रिल महिन्यात १० वर्षांची नसीमा सय्यद करीम ही शीर नसलेल्या अवस्थेत सापडली. १८ जून १९७३ रोजी उत्तमराव बारहाते, रुक्मिणी भागोजी काळे, भागोजी काळे, दगडू भागोजी काळे या चार जणांना पोलिसांनी अटक केली. हे आरोपी अटकेत असताना ३२ वर्षांच्या कलावती बोंबले यामहिलेचा खून झाला. हा पाचवा खून होता. पुढे सहावा खून १० वर्षांच्या मुलीचा झाला.<ref name=bbc1>{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=https://www.bbc.com/marathi/articles/cjrlp1vgpyno |title=मानवत हत्याकांड : गुप्तधनाचा शोध, 11 जणींची निर्घृण हत्या; तरीही फाशीपासून बचावलेले आरोपी |लेखक= |दिनांक= |संकेतस्थळ= बीबीसी मराठी |प्रकाशक= |भाषा= |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१९ ऑक्टोबर २०२६ |विदा संकेतस्थळ दुवा= |विदा दिनांक=}}</ref><ref name="पुढारी १" /><ref name="मटा1" /> ३० जुलै १९७३ रोजी, अटकेनंतर तब्बल दीड महिन्यानी उत्तमराव आणि इतर तिघांना जमीन मिळाला. परंतु हत्यासत्र मात्र चालू होते. सप्टेंबर १९७३ मध्ये मुंबई पोलिसांचे स्पेशल आयजीपी मानवत येथे येऊन गेले. त्यांनी खरा गुन्हेगार लवकरच पकडला जाणार असे घोषित केले. लगेच बन्सी वाळके यांना अटक करण्यात आली. त्यावेळी ३५ वर्षाची पार्वती शंकर बारहाते हिची हत्या झाली. ज्यामुळे वाळके यांना सोडण्यात आले.<ref name="pudhari2" /> विधानसभेत झालेल्या चर्चे नंतर तत्कालीन गृहमंत्री [[शरद पवार]] यांनी मुंबईहून गुप्तचर आणि इतर वरिष्ठ अधिकारी मानवतला पाठवले.<ref name=bbc1 /><ref name="पुढारी १" /><ref name="मटा1" /> पुढे डिसेंबरच्या पहिल्या आठवड्यात कोंडिबा रिळे नावाच्या इसमाचा खून झाला होता. मुंबईचे पोलीस उपायुक्त रमाकांत कुलकर्णी, गुन्हे अन्वेक्षण विभागाचे पोलीस अधीक्षक एन एम वाघमारे आणि क्राइम ब्रँचचे विनायक वाकटकर यांना या हत्याकांडाच्या तपासाची जबाबदारी देण्यात आली. समिंदरी काळे हिच्या चौकशीतून कोंडिबा रिळेच्या हत्येचा उलगडा झाला.<ref name=bbc1 /><ref name="मटा1" /> ४ जानेवारी १९७४ रोजी पस्तिशीची महिला हरिबाई ज्ञानोबा बोरवणे, नऊ वर्षांची तिची मुलगी आणि कडेवरील एक वर्षांची लेक यांचा खून झाला. हरिबाई आपल्या नवऱ्याला शिधा द्यायला शेताकडे गेली होती. या तिघांची अमानूष हत्या होताना उमाजी पितळे नावाच्या व्यक्तीने पाहिले. हा एकमेव प्रत्यक्षदर्शी साक्षीदार होता. दोन दिवसांनी ६० वर्षांच्या गणपत साळवे नावाच्या मांत्रिकाला बारामतीहून अटक करण्यात आली. साळवेने या हत्याकांडाचा कबुलीजबाब दिला.<ref name=bbc1 /><ref name="मटा1" /> === हेतू आणि पुढील कथा === गणपत साळवे या मांत्रिकाने आपल्या जबाबात सांगितले की उत्तमराव बारहाते आणि रुक्मिणी यांनी त्याला गुप्तधन तसेच रुक्मिणीची अपत्य प्राप्तीची इच्छा यावर उपाय विचारला. रुक्मिणीला उत्तमराव ने वेगळा वाडा बांधला होता, तेथील पिंपळाच्या झाडावरील मुंजा प्रसन्न करण्यासाठी कुमारिकेच्या गुप्तांगाचे रक्त लागेल असे साळवेने सांगितले. सोपान आणि शंकर या बारहतेच्या नोकरांनी हत्या करून रक्त आणून देण्याची जबाबदारी घेतली. साळवेच्या जबाबा नुसार या रक्ताने रुक्मिणी आणि उत्तमराव यांनी पूजा देखील केली. या प्रकरणी गणपत साळवे आणि शंकर काटे हे माफीचे साक्षीदार ठरले.<ref name=bbc1 /><ref name="पुढारी १" /><ref name="मटा1" /> == न्यायालयीन प्रक्रिया आणि निकाल == === जिल्हा सत्र न्यायालय === २० नोव्हेंबर १९७५ रोजी परभणीच्या जिल्हा सत्र न्यायालयाने या खटल्यावर आपला निकाल दिला. एकूण १८ आरोपींपैकी एकाचा खटला सुरू होण्यापूर्वीच कैदेत मृत्यू झाला होता. रुक्मिणी आणि उत्तमराव यांच्या आदेशावरून हे हत्याकांड करण्यात आले म्हणून त्यांना फाशीची शिक्षा सुनावण्यात आली. या प्रकरणातील नोकर आणि मारेकरी असलेल्या सोपान थोटे याला देखील फाशीची शिक्षा घोषित केली गेली. दगडूसह इतर चार साथीदारांना जन्मठेप झाली. तर समिंदरी (जिला रुक्मिणीची बहीण मानले जाते) आणि या कटात सहकार्य करणारे इतर दहा आरोपी सबळ पुराव्याअभावी दोषमुक्त करण्यात आले.<ref name=bbc1 /><ref name="पुढारी १" /><ref name="मटा1" /> === उच्च न्यायालय === या शिक्षेविरुद्ध उत्तमराव बारहाते आणि रुक्मिणी यांनी ॲड बी.जी. कोळसे पाटील मार्फत उच्च न्यायालयात अपील दाखल केले. या प्रकरणात उच्च न्यायालयाने बारहाते आणि रुक्मिणी यांच्याविरुद्धचा परिस्थितीजन्य पुरावा अमान्य केला. गुन्ह्यात प्रत्यक्ष सहभाग नसणे आणि ठोस साक्षीचा अभाव या कारणाने त्यांना सबळपुराव्याअभावी निर्दोष मुक्त केले.<ref name=bbc1 /><ref name="मटा1" /> उच्च न्यायालयाने सत्र न्यायालयाच्या शिक्षेत काही बदल करत दगडू काळे, देव्या चव्हाण, सुकल्या चिंत्या आणि वामन अण्णा या चौघांना जन्मठेपेऐवजी मरेपर्यंत फाशीची शिक्षा घोषित केली. याच सोबत सोपान थेटेची फाशीची शिक्षा मात्र कायम ठेवण्यात आली.<ref name=bbc1 /><ref name="पुढारी १" /><ref name="मटा1" /> === सर्वोच्च न्यायालय === निकालाविरोधात सर्वोच्च न्यायालयात राज्य सरकार अपिलात गेले. तेथे देखील सर्वोच्च न्यायालयानेही उच्च न्यायालयाचा निर्णय कायम ठेवला. यामुळे उत्तमराव बारहाते आणि रुक्मिणी कायम निर्दोष ठरले. मात्र संशयाचा फायदा देत वामन अण्णाची फाशी रद्द केली गेली आणि त्याला मुक्त केले गेले. इतर चौघांची फाशीची शिक्षा मात्र कायम ठेवण्यात आली.<ref name=bbc1 /><ref name="पुढारी १" /><ref name="मटा1" /> == पुढील काळ == १८ मार्च १९७६ रोजी ला उत्तमराव आणि रुक्मिणी निर्दोष सुटले आणि त्याच दिवशी रुक्मिणीला मुलगी झाली, जिचे नाव कीर्ती ठेवण्यात आले. २६ ऑगस्ट १९८९ रोजी (जवळपास पंधरा वर्षांनी) पत्रकार शरद देऊळगावकर यांनी उत्तमराव बारहाते यांची एक मुलाखत घेतली. तेव्हा उत्तमराव म्हणाले,"मी निर्दोष आहे हे पटवून देण्यासाठी मला चाडेचार लाख रुपये खर्च करावे लागले. पैसा नसता तर मीसुद्धा फासावर गेलो असतो."<ref name=bbc1 /> या प्रकरणावर देऊळगावकर यांनी मानवत हत्याकांडे नावाचे पुस्तक लिहिले होते.<ref name="pudhari2">{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=https://pudhari.news/maharashtra/marathwada/parbhani/12-murders-in-one-village-unraveling-the-manvat-killing-mystery |title=एकाच गावातील १२ खूनांचे सस्पेन्स, असा लागला 'मानवत'च्या हत्याकांडाचा छडा |लेखक= |दिनांक= |संकेतस्थळ= |प्रकाशक= |भाषा= |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१९ ऑक्टोबर २०२६ |विदा संकेतस्थळ दुवा= |विदा दिनांक=}}</ref> पुढे वयाच्या ९२व्या वर्षी, २०११ साली उत्तमराव बारहाते मरण पावले.<ref name=bbc1 /> या वरून ४ ऑक्टोबर २०२४ रोजी [[मानवत मर्डर्स]] नावाची मालिका देखील तयार करण्यात आली.<ref name="लोकसत्ता१" /><ref name=bbc1 /><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=https://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/manvat-murders-sector-36-the-buckingham-murders-content-with-crimes-against-children-highlights-the-dysfunctional-adults-around-them-9610968/ |title=Manvat Murders, Sector 36, The Buckingham Murders: Content with crimes against children highlights the dysfunctional adults around them |लेखक= |दिनांक= |संकेतस्थळ=इंडियन एक्स्प्रेस |प्रकाशक= |भाषा=en |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१९ ऑक्टोबर २०२६ |विदा संकेतस्थळ दुवा= |विदा दिनांक=}}</ref> या मालिकेची घोषणा [[सोनीलिव्ह]] वर करण्यात आली.<ref>{{cite web | last=Borade | first=Aarti Vilas | title=Manvat Murder : मकरंद अनासपुरे आणि सोनाली कुलकर्णीचा इंटिमेट सीन, 'मानवत मर्डर'चा ट्रेलर पाहिला का? | website=Hindustan Times Marathi | date=4 September 2024 | url=https://marathi.hindustantimes.com/entertainment/makarand-anaspure-and-sonali-kulkarni-manvat-murder-web-series-trailer-141725435996685.html | language=mr | access-date=3 October 2024 | archive-date=3 October 2024 | archive-url=https://web.archive.org/web/20241003203714/https://marathi.hindustantimes.com/entertainment/makarand-anaspure-and-sonali-kulkarni-manvat-murder-web-series-trailer-141725435996685.html | url-status=live }}</ref> ही मालिका रमाकांत एस. कुलकर्णी यांच्या ''फूटप्रिंट्स ऑन द सँड ऑफ क्राईम'' या पुस्तकावर आधारित आहे.<ref>{{cite web | title='CTRL' to 'Do Patti': OTT's upcoming exciting titles in October | website=English.Mathrubhumi | date=1 October 2024 | url=https://english.mathrubhumi.com/movies-music/ott-release-of-october-where-to-watch-1.9948416 | access-date=3 October 2024 | archive-date=1 October 2024 | archive-url=https://web.archive.org/web/20241001060427/https://english.mathrubhumi.com/movies-music/ott-release-of-october-where-to-watch-1.9948416 | url-status=live }}</ref> == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:परभणी जिल्हा]] [[वर्ग:महाराष्ट्रातील हत्याकांड]] [[वर्ग:भारतीय सिरीयल किलर]] stroeudva66qe67us4i2d0h57g6a7ez 2723311 2723310 2026-10-20T05:21:55Z संतोष गोरे 135680 2723311 wikitext text/x-wiki {{माहिती संचिका}} '''मानवत हत्याकांड''' हे महाराष्ट्रातील [[परभणी जिल्हा|परभणी जिल्ह्यातील]] [[पाथरी तालुका|पाथरी तालुक्यात]] असलेल्या तत्कालीन [[मानवत (परभणी)|मानवत]] या गावात १४ नोव्हेंबर १९७२ ते ४ जानेवारी १९७४ (सुमारे १४ महिने) या काळात झालेले हत्याकांड आहे. यात एकामागून एक तब्बल १२ क्रूर साखळी खून करण्यात आले होते. यामागील मुख्य हेतू गुप्तधन आणि अपत्य प्राप्ती असल्याचे मानले जाते. हेतू प्राप्तीसाठी सात कुमारिका अर्थात दहा वर्षाखालील मुलींची हत्या करून त्यांचे विशिष्ट अवयवातील रक्त वापरण्यात आले. पोलिस आणि सर्वसामान्य नागरिकांना भ्रमित करण्यासाठी चार महिला आणि एक पुरुष यांच्या देखील हत्या करण्यात आल्या.<ref name="पुढारी १">{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=https://pudhari.news/amp/story/features/bahar/what-is-human-genocide |title=काय होते मानवत हत्याकांड? |लेखक= |दिनांक= |संकेतस्थळ= |प्रकाशक= |भाषा= |अ‍ॅक्सेसदिनांक= |विदा संकेतस्थळ दुवा= |विदा दिनांक=}}</ref><ref name="लोकसत्ता१">{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=https://www.loksatta.com/maharashtra/manavat-murders-what-is-the-manvat-case-which-shocked-maharashtra-50-years-ago-scj-81-4631623/lite/ |title=महाराष्ट्राला हादरवणारं मानवत हत्याकांड नेमकं होतं काय? |लेखक= |दिनांक= |संकेतस्थळ= |प्रकाशक= |भाषा= |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१९ ऑक्टोबर २०२६ |विदा संकेतस्थळ दुवा=https://web.archive.org/web/20241003165319/https://www.loksatta.com/maharashtra/manavat-murders-what-is-the-manvat-case-which-shocked-maharashtra-50-years-ago-scj-81-4631623/lite/ |विदा दिनांक=३ ऑक्टोबर २०२४}}</ref> हे प्रकरण इतके गूढ, गंभीर आणि क्रूर होते की, संध्याकाळी संपूर्ण शहर सामसुम होत असे. तेथील रहिवाशांचे नातेवाईक देखील या गावात जाण्यास टाळत असत. गावातून जाणाऱ्या बसमधील प्रवासी बसच्या खिडक्या बंद करत असत. गावापासून दूर असलेले मानवत रोड रेल्वे स्टेशन आले की गाडीतील प्रवासी गाडीच्या खिडक्या बंद करून बाहेर शहराच्या दिशेने पाहत असत. तत्कालीन विधानसभेत या हत्याकांडावर चर्चेच्या फैरी झडत असत.<ref name="पुढारी १" /><ref name="लोकसत्ता१" /> == बळी पडलेल्या व्यक्ती == गयाबाई गच्छवे, शकीला अल्लाउद्दीन, सुगंधा मांग, नसीमा सय्यद, कलावती बोंबले, पार्वती बारहाते, आरिफाबी, हालिमा, हरीबाई बोरवणे, कमल बोरवणे, तारामती बोरवणे आणि कोडिंबा रिळे हे या हत्याकांडात बळी दिल्या गेले/मारल्या गेले.<ref name="पुढारी १" /><ref name=bbc1 /><ref name="लोकसत्ता१" /> == आरोपी == या प्रकरणी पोलिसांनी कोर्टात दाखल केलेल्या दोषारोपपत्रात १८ आरोपी या गुन्ह्यात सहभागी असल्याचे नोंदवले:<ref name="पुढारी १" /><ref name=bbc1 /><ref name="लोकसत्ता१" /><ref name="pudhari2" /> # आरोपी क्र. १ - रुक्मिणी भागोजी काळे, उत्तम बारहाते यांनी ठेवलेली बाई. # आरोपी क्र. २ - माजी नगराध्यक्ष उत्तमराव जिवाजी बाराहाते # आरोपी क्र. ३ - सोपान रामभाऊ साळवे, उत्तमराव बारहाते यांचा नोकर # आरोपी क्र. ४ - विठ्ठल # आरोपी क्र. ५ - लक्ष्मण # आरोपी क्र. ६ - देवराव # आरोपी क्र. ७ - बाळू # आरोपी क्र. ८ - साहेबराव # आरोपी क्र. ९ - दगडू भागोजी काळे (हरिबाई, ताराती आणि बाळ कमल यांची हत्या) सहभागावरून फाशीची शिक्षा # आरोपी क्र. १० - देव्या / देविदास, हत्या प्रकरणातील प्रत्यक्ष मारेकरी, फाशीची शिक्षा # आरोपी क्र. ११ - सुकल्या, हत्या प्रकरणातील प्रत्यक्ष मारेकरी, फाशीची शिक्षा # आरोपी क्र. १२ - वामन, याला सुरुवातीला सत्र न्यायालयाने शिक्षा दिली होती, परंतु सर्वोच्च न्यायालयाने अंतिम निकालपत्रात पुराव्याअभावी त्याची मुक्तता केली # आरोपी क्र. १३ - मारुती # आरोपी क्र. १४ - ज्ञानोबा # आरोपी क्र. १५ - तुकाराम # आरोपी क्र. १६ - कोंडिबा # आरोपी क्र. १७ - गणपत भागोजी साळवे गुप्तधन आणि नरबळी देण्याचा सल्ला देणारा मुख्य मांत्रिक (माफीचा साक्षीदार) # आरोपी क्र. १८ - शंकर ग्यानोबा काटे, उत्तमराव बारहाते यांचा नोकर. (माफीचा साक्षीदार) == मुख्य प्रकरण == परभणी जिल्ह्यातील पाथरी तालुक्यात [[मानवत (परभणी)|मानवत]] नावाचे गाव आहे (आता [[मानवत तालुका]] स्वतंत्र झाला आहे). या गावात उत्तमराव बारहाते नावाचे श्रीमंत व्यक्तीपैकी एक प्रस्थ राहत असे. बारहाते हे एकवेळ नगरपालिकेचे अध्यक्ष देखील राहिले होते. बारहाते आणि गावाबेरच्या पारधी वस्तीतील पारधी महिला, रुक्मिणी काळे यांचे सूत जुळले. रुक्मिणी पारधी वस्तीत हातभट्टीची दारून बनवत असे. पुढे उत्तमराव यांनी रुक्मिणीला स्वतंत्र वाडा दिला. इथे देखील ती हातभट्टीची दारू बनवत असे. बारहाते यांच्या पहिल्या पत्नीला अपत्य होते, परंतु रुक्मिणीला मुलबाळ तर झालेच नाही, उलट वेळेपूर्वी पाळी थांबली. हेच हत्येचे मूळ कारण मानले गेले.<ref name="मटा1">{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=https://maharashtratimes.com/entertainment/web-series/manvat-murders-real-story-village-in-parbhani-superstition-case-uttamrao-barhate-and-rukmini-verdict-know-more-details/amp_articleshow/113055121.cms |title=क्रूरता, अंधश्रद्धेचा कळस ...देशाला हादरवणारं मानवत हत्याकांड,उच्च न्यायालयाचा धक्कादायक निर्णय, १९७२मध्ये परभणीत नेमकं काय घडलेलं? |लेखक= |दिनांक= |संकेतस्थळ= |प्रकाशक= |भाषा= |अ‍ॅक्सेसदिनांक= |विदा संकेतस्थळ दुवा= |विदा दिनांक=}}</ref><ref name="पुढारी १" /><ref name=bbc1 /> १४ नोव्हेंबर १९७२ रोजी १० वर्षांची गयाबाई सखाराम गच्छवे गोवऱ्या गोळा करायला घराबाहेर पडली आणि तीन दिवसांनी तिचा मृतदेह उत्तमराव बारहाते यांच्या शेताजवळ आढळून आला. पंधरा दिवसांनी ९ वर्षांची शकीला अल्लाउद्दीन गायब झाली आणि तिचा मृतदेह तीन किलोमीटर दूरवर सापडला. फेब्रुवारी १९७३ मध्ये सुगंधा सुंदऱ्या मांग ही पारधी वाड्याजवळ राहणारी महिला मृतावस्थेत सापडली. बांबूच्या वनातून बांबू आणायला गेलेल्या सुगंधाची हत्या तिच्याच कोयत्याने केली गेली. एप्रिल महिन्यात १० वर्षांची नसीमा सय्यद करीम ही शीर नसलेल्या अवस्थेत सापडली. १८ जून १९७३ रोजी उत्तमराव बारहाते, रुक्मिणी भागोजी काळे, भागोजी काळे, दगडू भागोजी काळे या चार जणांना पोलिसांनी अटक केली. हे आरोपी अटकेत असताना ३२ वर्षांच्या कलावती बोंबले यामहिलेचा खून झाला. हा पाचवा खून होता. पुढे सहावा खून १० वर्षांच्या मुलीचा झाला.<ref name=bbc1>{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=https://www.bbc.com/marathi/articles/cjrlp1vgpyno |title=मानवत हत्याकांड : गुप्तधनाचा शोध, 11 जणींची निर्घृण हत्या; तरीही फाशीपासून बचावलेले आरोपी |लेखक= |दिनांक= |संकेतस्थळ= बीबीसी मराठी |प्रकाशक= |भाषा= |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१९ ऑक्टोबर २०२६ |विदा संकेतस्थळ दुवा= |विदा दिनांक=}}</ref><ref name="पुढारी १" /><ref name="मटा1" /> ३० जुलै १९७३ रोजी, अटकेनंतर तब्बल दीड महिन्यानी उत्तमराव आणि इतर तिघांना जमीन मिळाला. परंतु हत्यासत्र मात्र चालू होते. सप्टेंबर १९७३ मध्ये मुंबई पोलिसांचे स्पेशल आयजीपी मोडक हे मानवत येथे येऊन गेले. त्यांनी खरा गुन्हेगार लवकरच पकडला जाणार असे घोषित केले. लगेच बन्सी वाळके यांना अटक करण्यात आली. त्यानंतर ३५ वर्षाची पार्वती शंकर बारहाते हिची हत्या झाली, ज्यामुळे वाळके यांना सोडण्यात आले.<ref name="pudhari2" /> विधानसभेत झालेल्या चर्चे नंतर तत्कालीन गृहमंत्री [[शरद पवार]] यांनी मुंबईहून गुप्तचर विभाग आणि पोलीस खात्याचे इतर वरिष्ठ अधिकारी मानवतला पाठवले.<ref name=bbc1 /><ref name="पुढारी १" /><ref name="मटा1" /> पुढे डिसेंबरच्या पहिल्या आठवड्यात कोंडिबा रिळे नावाच्या इसमाचा खून झाला होता. मुंबईचे पोलीस उपायुक्त रमाकांत कुलकर्णी, गुन्हे अन्वेक्षण विभागाचे पोलीस अधीक्षक एन एम वाघमारे आणि क्राइम ब्रँचचे विनायक वाकटकर यांना या हत्याकांडाच्या तपासाची जबाबदारी देण्यात आली. समिंदरी काळे हिच्या चौकशीतून कोंडिबा रिळेच्या हत्येचा उलगडा झाला.<ref name=bbc1 /><ref name="मटा1" /> ४ जानेवारी १९७४ रोजी पस्तिशीची महिला हरिबाई ज्ञानोबा बोरवणे, नऊ वर्षांची तिची मुलगी आणि कडेवरील एक वर्षांची लेक यांचा खून झाला. हरिबाई आपल्या नवऱ्याला शिधा द्यायला शेताकडे गेली होती. या तिघांची अमानूष हत्या होताना उमाजी पितळे नावाच्या व्यक्तीने पाहिले. हा एकमेव प्रत्यक्षदर्शी साक्षीदार होता. दोन दिवसांनी ६० वर्षांच्या गणपत साळवे नावाच्या मांत्रिकाला बारामतीहून अटक करण्यात आली. साळवेने या हत्याकांडाचा कबुलीजबाब दिला.<ref name=bbc1 /><ref name="मटा1" /> === हेतू आणि पुढील कथा === गणपत साळवे या मांत्रिकाने आपल्या जबाबात सांगितले की उत्तमराव बारहाते आणि रुक्मिणी यांनी त्याला गुप्तधन तसेच रुक्मिणीची अपत्य प्राप्तीची इच्छा यावर उपाय विचारला. रुक्मिणीला उत्तमराव ने वेगळा वाडा बांधला होता, तेथील पिंपळाच्या झाडावरील मुंजा प्रसन्न करण्यासाठी कुमारिकेच्या गुप्तांगाचे रक्त लागेल असे साळवेने सांगितले. सोपान आणि शंकर या बारहतेच्या नोकरांनी हत्या करून रक्त आणून देण्याची जबाबदारी घेतली. साळवेच्या जबाबा नुसार या रक्ताने रुक्मिणी आणि उत्तमराव यांनी पूजा देखील केली. या प्रकरणी मांत्रिक गणपत साळवे आणि एक नोकर शंकर काटे हे माफीचे साक्षीदार ठरले.<ref name=bbc1 /><ref name="पुढारी १" /><ref name="मटा1" /> == न्यायालयीन प्रक्रिया आणि निकाल == === जिल्हा सत्र न्यायालय === २० नोव्हेंबर १९७५ रोजी परभणीच्या जिल्हा सत्र न्यायालयाने या खटल्यावर आपला निकाल दिला. एकूण १८ आरोपींपैकी एकाचा खटला सुरू होण्यापूर्वीच कैदेत मृत्यू झाला होता. रुक्मिणी आणि उत्तमराव यांच्या आदेशावरून हे हत्याकांड करण्यात आले म्हणून त्यांना फाशीची शिक्षा सुनावण्यात आली. या प्रकरणातील नोकर आणि मारेकरी असलेल्या सोपान थोटे याला देखील फाशीची शिक्षा घोषित केली गेली. दगडूसह इतर चार साथीदारांना जन्मठेप झाली. तर समिंदरी (जिला रुक्मिणीची बहीण मानले जाते) आणि या कटात सहकार्य करणारे इतर दहा आरोपी सबळ पुराव्याअभावी दोषमुक्त करण्यात आले.<ref name=bbc1 /><ref name="पुढारी १" /><ref name="मटा1" /> === उच्च न्यायालय === या शिक्षेविरुद्ध उत्तमराव बारहाते आणि रुक्मिणी यांनी ॲड बी.जी. कोळसे पाटील मार्फत उच्च न्यायालयात अपील दाखल केले. या प्रकरणात उच्च न्यायालयाने बारहाते आणि रुक्मिणी यांच्याविरुद्धचा परिस्थितीजन्य पुरावा अमान्य केला. गुन्ह्यात प्रत्यक्ष सहभाग नसणे आणि ठोस साक्षीचा अभाव या कारणाने त्यांना सबळपुराव्याअभावी निर्दोष मुक्त केले.<ref name=bbc1 /><ref name="मटा1" /> उच्च न्यायालयाने सत्र न्यायालयाच्या शिक्षेत काही बदल करत दगडू काळे, देव्या चव्हाण, सुकल्या चिंत्या आणि वामन अण्णा या चौघांना जन्मठेपेऐवजी मरेपर्यंत फाशीची शिक्षा घोषित केली. याच सोबत सोपान थेटेची फाशीची शिक्षा मात्र कायम ठेवण्यात आली.<ref name=bbc1 /><ref name="पुढारी १" /><ref name="मटा1" /> === सर्वोच्च न्यायालय === निकालाविरोधात सर्वोच्च न्यायालयात राज्य सरकार अपिलात गेले. तेथे देखील सर्वोच्च न्यायालयानेही उच्च न्यायालयाचा निर्णय कायम ठेवला. यामुळे उत्तमराव बारहाते आणि रुक्मिणी कायम निर्दोष ठरले. मात्र संशयाचा फायदा देत वामन अण्णाची फाशी रद्द केली गेली आणि त्याला मुक्त केले गेले. इतर चौघांची फाशीची शिक्षा मात्र कायम ठेवण्यात आली.<ref name=bbc1 /><ref name="पुढारी १" /><ref name="मटा1" /> == पुढील काळ == १८ मार्च १९७६ रोजी ला उत्तमराव आणि रुक्मिणी निर्दोष सुटले आणि त्याच दिवशी रुक्मिणीला मुलगी झाली, जिचे नाव कीर्ती ठेवण्यात आले. २६ ऑगस्ट १९८९ रोजी (जवळपास पंधरा वर्षांनी) पत्रकार शरद देऊळगावकर यांनी उत्तमराव बारहाते यांची एक मुलाखत घेतली. तेव्हा उत्तमराव म्हणाले,"मी निर्दोष आहे हे पटवून देण्यासाठी मला चाडेचार लाख रुपये खर्च करावे लागले. पैसा नसता तर मीसुद्धा फासावर गेलो असतो."<ref name=bbc1 /> या प्रकरणावर देऊळगावकर यांनी मानवत हत्याकांडे नावाचे पुस्तक लिहिले होते.<ref name="pudhari2">{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=https://pudhari.news/maharashtra/marathwada/parbhani/12-murders-in-one-village-unraveling-the-manvat-killing-mystery |title=एकाच गावातील १२ खूनांचे सस्पेन्स, असा लागला 'मानवत'च्या हत्याकांडाचा छडा |लेखक= |दिनांक= |संकेतस्थळ= |प्रकाशक= |भाषा= |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१९ ऑक्टोबर २०२६ |विदा संकेतस्थळ दुवा= |विदा दिनांक=}}</ref> पुढे वयाच्या ९२व्या वर्षी, २०११ साली उत्तमराव बारहाते मरण पावले.<ref name=bbc1 /> या वरून ४ ऑक्टोबर २०२४ रोजी [[मानवत मर्डर्स]] नावाची मालिका देखील तयार करण्यात आली.<ref name="लोकसत्ता१" /><ref name=bbc1 /><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत |दुवा=https://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/manvat-murders-sector-36-the-buckingham-murders-content-with-crimes-against-children-highlights-the-dysfunctional-adults-around-them-9610968/ |title=Manvat Murders, Sector 36, The Buckingham Murders: Content with crimes against children highlights the dysfunctional adults around them |लेखक= |दिनांक= |संकेतस्थळ=इंडियन एक्स्प्रेस |प्रकाशक= |भाषा=en |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१९ ऑक्टोबर २०२६ |विदा संकेतस्थळ दुवा= |विदा दिनांक=}}</ref> या मालिकेची घोषणा [[सोनीलिव्ह]] वर करण्यात आली.<ref>{{cite web | last=Borade | first=Aarti Vilas | title=Manvat Murder : मकरंद अनासपुरे आणि सोनाली कुलकर्णीचा इंटिमेट सीन, 'मानवत मर्डर'चा ट्रेलर पाहिला का? | website=Hindustan Times Marathi | date=4 September 2024 | url=https://marathi.hindustantimes.com/entertainment/makarand-anaspure-and-sonali-kulkarni-manvat-murder-web-series-trailer-141725435996685.html | language=mr | access-date=3 October 2024 | archive-date=3 October 2024 | archive-url=https://web.archive.org/web/20241003203714/https://marathi.hindustantimes.com/entertainment/makarand-anaspure-and-sonali-kulkarni-manvat-murder-web-series-trailer-141725435996685.html | url-status=live }}</ref> ही मालिका रमाकांत एस. कुलकर्णी यांच्या ''फूटप्रिंट्स ऑन द सँड ऑफ क्राईम'' या पुस्तकावर आधारित आहे.<ref>{{cite web | title='CTRL' to 'Do Patti': OTT's upcoming exciting titles in October | website=English.Mathrubhumi | date=1 October 2024 | url=https://english.mathrubhumi.com/movies-music/ott-release-of-october-where-to-watch-1.9948416 | access-date=3 October 2024 | archive-date=1 October 2024 | archive-url=https://web.archive.org/web/20241001060427/https://english.mathrubhumi.com/movies-music/ott-release-of-october-where-to-watch-1.9948416 | url-status=live }}</ref> == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:परभणी जिल्हा]] [[वर्ग:महाराष्ट्रातील हत्याकांड]] [[वर्ग:भारतीय सिरीयल किलर]] bl91daeqmyf3niijehovlq63rs7ppm3 0 385557 2723201 2722927 2026-10-19T15:40:52Z InternetArchiveBot 130355 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 2723201 wikitext text/x-wiki {{विकिडेटा माहितीचौकट}} ''[[श्रीविद्या[['' ([[२४ जुलै]], [[इ.स. १९५३|१९५३]] – [[१९ ऑक्टोबर]], [[इ.स. २००६|२००६]]) ही प्रामुख्याने [[मल्याळम भाषा|मल्याळम]] आणि [[तमिळ भाषा|तमिळ]] [[चित्रपट|चित्रपटांमधील]] कामासाठी प्रसिद्ध असलेली एक [[भारत|भारतीय]] [[अभिनेत्री]] होती. तिने काही [[तेलुगू भाषा|तेलुगू]], [[कन्नड भाषा|कन्नड]] आणि [[हिंदी भाषा|हिंदी]] चित्रपटांमध्येही [[अभिनय]] केला होता. ४० वर्षांच्या [[कारकीर्द|कारकीर्दीत]] तिने ८०० पेक्षा जास्त चित्रपटांमध्ये काम केले. आपल्या कारकीर्दीच्या उत्तरार्धात तिने मल्याळम चित्रपटांवर अधिक लक्ष केंद्रित केले.<ref>{{Cite web |date= |title=Manorama Online {{!}} Movies {{!}} Nostalgia {{!}} |url=http://www.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/malayalamContentView.do?contentId=8093176&programId=7940855&channelId=-1073750705&BV_ID=@@@&tabId=3 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101027193255/http://www.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/malayalamContentView.do?contentId=8093176&programId=7940855&channelId=-1073750705&BV_ID=@@@&tabId=3 |archive-date=2010-10-27 |access-date=18 October 2026 |website=www.manoramaonline.com}}</ref> अभिनयाव्यतिरिक्त श्रीविद्याने [[पार्श्वगायन|पार्श्वगायिका]] आणि [[कर्नाटक संगीत|कर्नाटक संगीतातील]] [[गायक|गायिका]] म्हणूनही काम केले. ती एक प्रशिक्षित [[भरतनाट्यम]] [[नर्तक|नर्तकीदेखील]] होती. विविध [[भावना]]ंचे संयमित आणि सूक्ष्म सादरीकरण करण्यासाठी ती ओळखली जात असे. तिने जवळजवळ सर्व भाषांमधील चित्रपटांमध्ये स्वतःच्या आवाजात [[डबिंग]] केले. २००६ मध्ये [[स्तनाचा कर्करोग|स्तनाच्या कर्करोगाने]] तिचे [[निधन]] झाले. == सुरुवातीचे जीवन == श्रीविद्याचा जन्म २४ जुलै १९५३ रोजी [[मद्रास]] (आताचे [[चेन्नई]]) येथे एका तमिळ कुटुंबात झाला. तमिळ चित्रपटांतील [[हास्यअभिनेता|हास्यअभिनेते]] [[कृष्णमूर्ती (अभिनेता)|कृष्णमूर्ती]] आणि कर्नाटक शास्त्रीय गायिका [[एम. एल. वसंतकुमारी]] ही तिची आई-वडील होत. तिला [[शंकररामन]] नावाचा एक भाऊ होता. तिच्या जन्माच्याच वर्षी तिच्या वडिलांना तोंडाच्या स्नायूंवर परिणाम करणाऱ्या [[आजार|आजारामुळे]] अभिनय सोडावा लागला. त्यामुळे तिचे कुटुंब [[आर्थिक संकट|आर्थिक संकटात]] सापडले. कुटुंबाच्या आर्थिक गरजा भागवण्यासाठी तिच्या आईला दीर्घकाळ काम करावे लागले. श्रीविद्याने अतिशय लहान वयातच चित्रपटांमध्ये काम करण्यास सुरुवात केली.<ref>{{Cite web | title='Srividya loved life, and loved to live' - Rediff.com movies | url=https://m.rediff.com/movies/report/srividya/20061020.htm | access-date=18 October 2026 | website=m.rediff.com}}</ref><ref>{{Cite web | title=இவர் மட்டும் நம்ம புரட்சித்தலைவருடன் நடித்திருந்தால்வரது ரேஞ்சே வேற லெவல் தான்...! வடை போச்சே...!!! | url=https://cinereporters.com/superhit-old-actress-srividya-and-her-biography/ | access-date=18 October 2026 | website=cinereporters.com | date=8 July 2022 | archive-url=https://web.archive.org/web/20250425122028/https://cinereporters.com/superhit-old-actress-srividya-and-her-biography/ | archive-date=2025-04-25 | url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web | title=Srividya : Biography, Age, Movies, Family, Photos, Latest News - Filmy Focus | url=https://filmyfocus.com/celebs/srividya | access-date=18 October 2026 | website=filmyfocus.com}}</ref> == कारकीर्द == श्रीविद्याने १९६७ मध्ये प्रदर्शित झालेल्या [[तिरुवरुत्चेल्वर[[ या तमिळ चित्रपटातून दिग्गज अभिनेते [[शिवाजी गणेशन]] यांच्यासोबत [[बालकलाकार]] म्हणून आपल्या कारकीर्दीची सुरुवात केली. नंतर तिने [[पी. सुब्रह्मण्यम]] दिग्दर्शित [[कुमार संभवम (चित्रपट)|कुमार संभवम[[ (१९६९) या मल्याळम चित्रपटातील एका [[नृत्य]]दृश्याद्वारे [[मल्याळम चित्रपटसृष्टी|मल्याळम चित्रपटसृष्टीत]] प्रवेश केला आणि [[दासरी नारायण राव]] दिग्दर्शित [[ताता-मनावडू[[ (१९७२) या तेलुगू चित्रपटातून काम केले. तथापि, तिची पहिली मोठी भूमिका १९७१ मध्ये [[के. बालचंदर]] दिग्दर्शित [[नूत्रुक्कू नूरू[[ या तमिळ चित्रपटात [[प्राध्यापक|प्राध्यापकाच्या]] प्रेमात पडणाऱ्या [[महाविद्यालय|महाविद्यालयीन]] [[विद्यार्थी|विद्यार्थिनीची]] होती. मुख्य अभिनेत्री म्हणून तिचा पहिला चित्रपट [[दिल्ली टू मद्रास[[ (१९७२) हा होता, ज्यामध्ये तिने [[जयशंकर (अभिनेता)|जयशंकर]] यांच्यासोबत काम केले. १९७० च्या दशकाच्या मध्यफॉर्मात ती तमिळ चित्रपटसृष्टीत व्यस्त झाली. तिने के. बालचंदर दिग्दर्शित [[वेल्ली व्हिळा[[, [[सोल्लाथान निनाइक्केरेन[[ आणि [[अपूर्व रागंगल[[ यांसारख्या चित्रपटांमध्ये अभिनय केला. 'अपूर्व रागंगल' (१९७५) मध्ये ती [[रजनीकांत]] यांची पहिली [[नायिका]] बनली.<ref>{{cite web |url=http://www.telugucinema.com/c/publish/movieretrospect/tatamanavadu1973.php |title=Articles : Movie Retrospect : Tata Manavadu (1973) |website=Telugucinema.com |access-date=18 October 2026 |archive-date=17 July 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120717132602/http://www.telugucinema.com/c/publish/movieretrospect/tatamanavadu1973.php |url-status=dead }}</ref> तिने १९६९ मध्ये मल्याळम भाषेमध्ये अभिनय करण्यास सुरुवात केली. [[एन. शंकरन नायर]] दिग्दर्शित [[चट्टंबीक्कवला[[ हा तिचा पहिला मल्याळम चित्रपट होता, ज्यामध्ये तिने [[सत्यन (मल्याळम अभिनेता)|सत्यन]] यांच्यासोबत नायिका म्हणून काम केले. [[ए. व्हिन्सेंट]] दिग्दर्शित [[चेंडा (चित्रपट)|चेंडा[[ (१९७३) या चित्रपटातून तिला [[लोकप्रियता]] मिळाली. तिने अभिनय केलेल्या दक्षिण भारतीय भाषांमधील चित्रपटांपैकी सर्वाधिक चित्रपट मल्याळम भाषेतील (१९६९ ते २००३) होते.<ref>{{cite web | url=https://www.thenewsminute.com/flix/remembering-srividya-6-times-veteran-actor-stunned-us-85321 | title=Remembering Srividya: 6 times the veteran actor stunned us | date=24 July 2018 | access-date=18 October 2026 }}</ref><ref>{{cite web | url=https://english.mathrubhumi.com/columns/let-s-talk-movies/srividya-actor-death-anniversary-idavazhiyile-poocha-minda-poocha-movies-1.9000231 | title=Revisiting Rohini on Srividya's death anniversary | date=19 October 2023 | access-date=18 October 2026 }}</ref> तिने [[चोट्टानिक्करा अम्मा[[ आणि [[अम्मे नारायणा[[ या चित्रपटांमध्ये [[पार्वती|चोट्टानिक्करा देवी]]ची [[भूमिका]] साकारली.<ref>{{cite web|url=http://spicyonion.com/title/chottanikkara-amma-malayalam-movie/|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304070800/http://spicyonion.com/title/chottanikkara-amma-malayalam-movie/|url-status=usurped|archive-date=4 March 2016|title=Chottanikkara Amma|access-date=18 October 2026|publisher=spicyonion.com}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.malayalachalachithram.com/movie.php?i=1576|title=Amme Naaraayana|access-date=18 October 2026|publisher=www.malayalachalachithram.com}}</ref><ref>{{cite web|url=http://malayalasangeetham.info/s.php?6054 |title=Amme Naaraayana |access-date=18 October 2026 |publisher=malayalasangeetham.info |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20141021001239/http://malayalasangeetham.info/s.php?6054 |archive-date=21 October 2014 }}</ref><ref>{{cite web|url=http://spicyonion.com/title/amme-narayana-malayalam-movie/|title=Amme Narayana|access-date=18 October 2026|publisher=spicyonion.com|archive-date=19 October 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141019072926/http://spicyonion.com/title/amme-narayana-malayalam-movie/|url-status=usurped}}</ref> [[महाभारत|महाभारतातील]] कथेवर आधारित [[अंबा अंबिका अंबालीका[[ (१९७६) या चित्रपटातील तिची [[अंबा (महाभारत)|अंबा]] या [[पौराणिक]] पात्राची भूमिका विशेष वाखाणली गेली.<ref>{{Cite web |url=https://www.abcmalayalam.net/1976/3783/amba-ambika-ambalika |title=domain.title |website=abcmalayalam.net |language=en |access-date=18 October 2026 |archive-date=11 June 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170611062449/http://abcmalayalam.net/1976/3783/amba-ambika-ambalika |url-status=dead }}</ref> == संदर्भ आणि नोंदी == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:मल्याळम चित्रपट अभिनेत्री]] [[वर्ग:तमिळ चित्रपट अभिनेत्री]] [[वर्ग:तेलुगू चित्रपट अभिनेत्री]] [[वर्ग:कन्नड चित्रपट अभिनेत्री]] [[वर्ग:हिंदी चित्रपट अभिनेत्री]] [[वर्ग:भारतीय महिला पार्श्वगायक]] [[वर्ग:भरतनाट्यम नृत्यांगना]] [[वर्ग:इ.स. १९५३ मधील जन्म]] [[वर्ग:इ.स. २००६ मधील मृत्यू]] [[वर्ग:स्त्री चरित्रलेख]] mygs1hfhl4dwmuct79ot6v1elz6cq0c 0 385567 2723179 2723070 2026-10-19T14:26:17Z अभय नातू 206 दुवे 2723179 wikitext text/x-wiki {{माहिती संचिका}} '''सर्वपल्ली गोपाल''' ([[२३ एप्रिल]], [[इ.स. १९२३|१९२३]] – [[२० एप्रिल]], [[इ.स. २००२|२००२]]) हे एक भारतीय इतिहासकार होते.<ref name="odnb2">{{cite web|last1=Raychaudhuri|first1=Tapan|author-link1=Tapan Raychaudhuri|title=Gopal, Sarvepalli (1923–2002)|url=http://www.oxforddnb.com/view/article/94961|access-date=25 November 2015|date=Oct 2008}}</ref><ref name="rememberingsarvapalligopal">{{स्रोत बातमी|last=Ramachandra Guha|url=http://www.hindu.com/mag/2003/04/27/stories/2003042700220300.htm|title=Remembering Sarvepalli Gopal|date=27 April 2003|work=[[The Hindu]]|author-link=Ramachandra Guha|access-date=2006-11-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20120430084004/http://www.hindu.com/mag/2003/04/27/stories/2003042700220300.htm|archive-date=30 April 2012|url-status=dead}}</ref> ते [[भारताचे राष्ट्रपती|भारताचे]] पहिले [[भारताचे उपराष्ट्रपती|उपराष्ट्रपती]] आणि दुसरे राष्ट्रपती [[सर्वेपल्ली राधाकृष्णन|सर्वपल्ली राधाकृष्णन]] यांचे पुत्र होते. त्यांनी ''राधाकृष्णन: एक चरित्र'' आणि ''जवाहरलाल नेहरू: एक चरित्र'' या ग्रंथांचे लेखन केले होते. नेहरूंच्या चरित्रासाठी त्यांना १९७६ मध्ये [[साहित्य अकादमी पुरस्कार विजेत्यांची यादी (इंग्लिश)|साहित्य अकादमी पुरस्कार (इंग्लिश)]] मिळाला. १९५० च्या दशकात त्यांची भारत सरकारच्या [[परराष्ट्र मंत्रालय (भारत)|परराष्ट्र व्यवहार मंत्रालयात]] संचालक म्हणून नियुक्ती झाली, जिथे त्यांनी पंतप्रधान [[जवाहरलाल नेहरू|नेहरू]] यांच्यासोबत जवळून काम केले. १९६० च्या दशकात ते [[ऑक्सफर्ड]] येथील [[सेंट अँटनी कॉलेज]]मध्ये भारतीय इतिहासाचे प्रपाठक (रीडर) होते. जेव्हा तत्कालीन पंतप्रधान [[इंदिरा गांधी]] यांनी नवीन [[जवाहरलाल नेहरू विद्यापीठ|जवाहरलाल नेहरू विद्यापीठाची]] स्थापना केली, तेव्हा त्यांनी स्थापन करण्यास मदत केलेल्या ऐतिहासिक अभ्यास केंद्रात त्यांची इतिहासाचे प्राध्यापक म्हणून नियुक्ती करण्यात आली.<ref name="panikkar">{{जर्नल स्रोत|last=K. N. Panikkar|author-link=K. N. Panikkar|date=27 April – 12 May 2002|title=A great historian: Sarvepalli Gopal, 1923-2002|url=http://www.frontline.in/static/html/fl1909/19091220.htm|journal=[[Frontline (magazine)|Frontline]]|volume=19|issue=9|access-date=2006-11-03}}</ref> १९७० च्या दशकात ते नवी दिल्ली येथील [[नॅशनल बुक ट्रस्ट|नॅशनल बुक ट्रस्टचे]] अध्यक्ष झाले. १९९९ मध्ये भारत सरकारने त्यांना [[पद्मविभूषण पुरस्कार]] बहाल केला. २० एप्रिल २००२ ला [[चेन्नई]] येथे [[मूत्रपिंड|मूत्रपिंडाच्या]] आजाराने त्यांना मृत्यू झाला. == संदर्भ आणि नोंदी == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:मद्रास विद्यापीठाचे माजी विद्यार्थी]] [[वर्ग:तेलुगू लोक]] [[वर्ग:इंग्रजीमध्ये साहित्य अकादमी पुरस्काराचे प्राप्तकर्ते]] [[वर्ग:साहित्य व शिक्षणतील पद्मविभूषण पुरस्कारविजेते]] [[वर्ग:जवाहरलाल नेहरू विद्यापीठातील शैक्षणिक कर्मचारी]] [[वर्ग:भारतीय नागरी सेवक]] [[वर्ग:२०व्या शतकातील भारतीय इतिहासकार]] [[वर्ग:इ.स. २००२ मधील मृत्यू]] [[वर्ग:इ.स. १९२३ मधील जन्म]] [[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]] i5fh4v1ngqpzb1lhuyc6pavt5tczjb3 0 385573 2723296 2723094 2026-10-20T02:36:15Z अभय नातू 206 संदर्भ 2723296 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट व्यक्ती | नाव = धर्मवीर | चित्र = | चित्र रुंदी = | शीर्षक = धर्मवीर | जन्मनाव = धर्मवीर | जन्मदिनांक = [[२० जानेवारी]] [[इ.स. १९०६|१९०६]] | जन्मस्थान = [[बिजनोर]], [[उत्तर प्रदेश]], [[ब्रिटिश भारत]] | मृत्यूदिनांक = [[१६ सप्टेंबर]] [[इ.स. २०००|२०००]] (वय ९४) | मृत्यूस्थान = [[नवी दिल्ली]], [[भारत]] | राष्ट्रीयत्व = [[भारतीय]] | शिक्षण = मुइर सेंट्रल कॉलेज, [[प्रयागराज|अलाहाबाद]]; [[लंडन विद्यापीठ]] | पदवी = [[भारतीय नागरी सेवा]] (ICS) | व्यवसाय = [[सनदी अधिकारी]], राजकारणी | कार्यकाळ = [[पंजाबचे राज्यपाल|पंजाब]] व [[हरियाणाचे राज्यपाल]] (१९६६-६७)<br />[[पश्चिम बंगालचे राज्यपाल]] (१९६७-६९)<br />[[कर्नाटकचे राज्यपाल|म्हैसूर (कर्नाटक) चे राज्यपाल]] (१९६९-७२) | पद = [[कॅबिनेट सचिव (भारत)|कॅबिनेट सचिव]] (१९६४-६६) | पुरस्कार = [[ऑर्डर ऑफ द ब्रिटिश एम्पायर]] (१९४६)<br />[[पद्मविभूषण पुरस्कार]] (१९९९) }} '''धर्मवीर''' ([[२० जानेवारी]] [[इ.स. १९०६|१९०६]] - [[१६ सप्टेंबर]] [[इ.स. २०००|२०००]]) हे एक भारतीय [[सनदी अधिकारी]] आणि राजकारणी होते, ज्यांनी [[पंजाब]], [[हरियाणा]], [[पश्चिम बंगाल]] आणि [[कर्नाटक|कर्नाटकचे]] (तत्कालीन म्हैसूर राज्य) [[राज्यपाल]] म्हणून काम केले.<ref>{{cite web |title=Former Governors of West Bengal |url=https://rajbhavankolkata.gov.in/ |website=Raj Bhavan Kolkata |access-date=19 October 2026 |language=en}}</ref> त्यांनी [[इ.स. १९६४|१९६४]] ते [[इ.स. १९६६|१९६६]] या काळात [[भारत सरकार|भारत सरकारच्या]] [[कॅबिनेट सचिव (भारत)|कॅबिनेट सचिव]] पदाची जबाबदारी सांभाळली.<ref>{{cite web |title=Former Cabinet Secretaries of India |url=https://cabsec.gov.in/ |website=Cabinet Secretariat, Government of India |access-date=19 October 2026 |language=en}}</ref> == सुरुवातीचे जीवन आणि शिक्षण == धर्मवीरांचा जन्म २० जानेवारी १९०६ रोजी [[उत्तर प्रदेश]]ातील [[बिजनोर]] येथे झाला. त्यांचे वडील राजा ज्वाला प्रसाद आणि आई भाग्यती देवी होत्या. त्यांना दोन भाऊ व तीन बहिणी होत्या, ज्यांपैकी लहान बहीण [[सुमित्रा चरत राम]] या कला क्षेत्रातील प्रसिद्ध व्यक्तिमत्त्व होत्या. त्यांनी [[प्रयागराज|अलाहाबादच्या]] मुइर सेंट्रल कॉलेजमध्ये उच्च शिक्षण घेतले. त्यानंतर [[इ.स. १९२९|१९२९]] ते [[इ.स. १९३०|१९३०]] दरम्यान लंडन येथील 'स्कूल ऑफ ओरिएंटल स्टडीज'मध्ये (सध्याचे [[स्कूल ऑफ ओरिएंटल अँड आफ्रिकन स्टडीज]]) आयसीएस (ICS) परीक्षेच्या तयारीसाठी ते गेले.<ref>{{cite book |last=Dharma Vira |title=Memoirs of a Civil Servant |publisher=Vikas Publishing House |year=1975 |language=en}}</ref> ऑक्टोबर १९३० मध्ये ते ही परीक्षा उत्तीर्ण झाले आणि नोव्हेंबर १९३० मध्ये भारतात परतले. == नागरी सेवा आणि कारकीर्द == [[दुसरे महायुद्ध|दुसऱ्या महायुद्धादरम्यान]] ते आयातीचे उपमुख्य नियंत्रक झाले आणि [[इ.स. १९४५|१९४५]] मध्ये भारताचे वस्त्रोद्योग आयुक्त म्हणून त्यांची नियुक्ती झाली. [[भारताचा स्वातंत्र्यलढा|स्वातंत्र्यानंतर]] त्यांनी [[भारताचे पंतप्रधान|पंतप्रधान]] [[जवाहरलाल नेहरू|जवाहरलाल नेहरूंसोबत]] अत्यंत जवळून काम केले. [[इ.स. १९४७|१९४७]] मध्ये ते भारतीय मंत्रिमंडळाचे सहसचिव होते. त्यानंतर १९५०-५१ मध्ये नेहरूंचे प्रधान खाजगी सचिव आणि १९५१-५३ मध्ये लंडन येथील भारतीय उच्चायोगामध्ये वाणिज्यिक सल्लागार म्हणून त्यांनी सेवा बजावली.<ref>{{cite news |title=Dharma Vira passes away |url=https://www.thehindu.com/ |work=The Hindu |access-date=19 October 2026 |language=en}}</ref> [[इ.स. १९५४|१९५४]] मध्ये त्यांची [[चेकोस्लोव्हाकिया|चेकोस्लोव्हाकियामध्ये]] भारतीय राजदूत म्हणून नियुक्ती झाली. [[इ.स. १९६२|१९६२]] पर्यंत त्यांनी पुनर्वसन मंत्रालयात सचिव म्हणून आणि नंतर बांधकाम, गृहनिर्माण व पुरवठा मंत्रालयात सचिव म्हणून काम पाहिले. === राज्यपाल म्हणून कार्यकाळ === त्यांनी खालील राज्यांचे राज्यपाल म्हणून जबाबदारी पार पाडली: * [[पंजाब]] आणि [[हरियाणा]] (१९६६-६७) * [[पश्चिम बंगाल]] (१९६७-६९) * [[कर्नाटक]] (तत्कालीन म्हैसूर राज्य, १९६९-७२)<ref>{{cite web |title=Governors of Karnataka |url=https://rajbhavan.karnataka.gov.in/ |website=Raj Bhavan Karnataka |access-date=19 October 2026 |language=en}}</ref> [[इ.स. १९७७|१९७७]] ते [[इ.स. १९८३|१९८३]] या कालावधीत ते [[राष्ट्रीय पोलीस आयोग|राष्ट्रीय पोलीस आयोगाचे]] अध्यक्ष होते.<ref>{{cite web |title=National Police Commission Reports |url=https://www.mha.gov.in/ |website=Ministry of Home Affairs |access-date=19 October 2026 |language=en}}</ref> याशिवाय त्यांनी नोव्हेंबर [[इ.स. १९७३|१९७३]] ते सप्टेंबर [[इ.स. १९७६|१९७६]] दरम्यान भारत स्काऊट्स अँड गाईड्सचे अध्यक्ष म्हणूनही कार्य केले. == पुरस्कार आणि सन्मान == * [[इ.स. १९४६|१९४६]] - ब्रिटीश सरकारकडून [[ऑर्डर ऑफ द British Empire|ऑर्डर ऑफ द ब्रिटिश एम्पायर]] (OBE) बहुमान.<ref>{{cite news |title=London Gazette Honors List 1946 |url=https://www.thegazette.co.uk/ |work=The London Gazette |access-date=19 October 2026 |language=en}}</ref> * [[इ.स. १९९९|१९९९]] - [[भारत सरकार|भारत सरकारतर्फे]] दुसरा सर्वोच्च नागरी पुरस्कार [[पद्मविभूषण पुरस्कार|पद्मविभूषण]] प्रदान करण्यात आला.<ref>{{cite web |title=Padma Vibhushan Awardees 1999 |url=https://www.padmaawards.gov.in/ |website=Padma Awards Gazette |access-date=19 October 2026 |language=en}}</ref> == संदर्भ आणि नोंदी == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:पश्चिम बंगालचे राज्यपाल]] [[वर्ग:पंजाबचे राज्यपाल]] [[वर्ग:हरियाणाचे राज्यपाल]] [[वर्ग:कर्नाटकचे राज्यपाल]] [[वर्ग:अलाहाबाद विद्यापीठाचे माजी विद्यार्थी]] [[वर्ग:नागरी सेवेतील पद्मविभूषण पुरस्कारविजेते]] [[वर्ग:भारतीय नागरी सेवक]] [[वर्ग:कॅबिनेट सचिव]] [[वर्ग:इ.स. २००० मधील मृत्यू]] [[वर्ग:इ.स. १९०६ मधील जन्म]] [[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]] aly22lsbdtsb812486tf4w90qanqy7o 0 385574 2723181 2723101 2026-10-19T14:29:07Z अभय नातू 206 नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले 2723181 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट साहित्यिक | नाव = ओटाकुथार | चित्र = Ottakoothar Mudaliar.jpg | image_size = | alt = | caption = तिरुचेनगोडे सेनगुंठर नट्टनमाईकरर सबाईच्या भिंतीवरील ओट्टाकूथरचे चित्र | birth_name = पोन्नंबला कूथर, कूथन | genre = | relatives = [[Sengunthar]] |भाषा = [[तमिळ भाषा|तमिळ]] | honorific_prefix = कविचक्रवर्ती |जन्म_स्थान=[[तिरुवेरुंबूर]], [[तिरुचिरापल्ली]]|प्रसिद्ध_साहित्यकृती={{ubl |''विक्रम चोलन उला'' |''कुलोत्तुंगा चोलन उला'' |''राजराजन चोलन उला'' |''रामायणमचे उत्तरा कांडम'' |''कुलथुंगा चोलन पिल्लई तमिळ'' |''टक्का-याका-पारणी'' |''इती-इलुपट्टू'' }}|कार्यक्षेत्र=राजकवी, मंत्री|कार्यकाळ=इसवी सनाच्या १२ व्या शतकात|चित्र_शीर्षक=तिरुचेनगोडे सेनगुंठर नट्टनमाईकरर सबाईच्या भिंतीवरील ओट्टाकूथरचे चित्र}} '''ओटाकुथार''' (इ.स. १२ व्या शतकातील) हे एक [[तमिळ लोक|तमिळ]] दरबारी कवी होते. नंतरच्या काळातील तीन चोळ राजांसाठी, म्हणजेच विक्रम चोळ, कुलोतुंग द्वितीय आणि राजाराजा द्वितीय, यांचे मंत्री होते.<ref>{{स्रोत बातमी|url=http://www.hindu.com/fr/2004/08/27/stories/2004082702590600.htm|title=Packed with information|date=27 August 2004|work=[[The Hindu]]|location=India|archive-url=https://web.archive.org/web/20041124141404/http://www.hindu.com/fr/2004/08/27/stories/2004082702590600.htm|archive-date=24 November 2004|url-status=dead}}</ref> त्यांनी या तीन राजांच्या स्तुतीपर कविता लिहिल्या होत्या.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.tamilvu.org/courses/degree/c012/c0124/html/c01244ea.htm|title=Ula Ilakkiyam|publisher=Tamil Virtual University|access-date=24 January 2012}}</ref> या कवींचे स्मारक आजही [[कुंभकोणम|कुंभकोणममधील]] [[दारासुरम]] नावाच्या ठिकाणी, प्रसिद्ध [[ऐरावतेश्वर मंदिर|ऐरावतेश्वर मंदिराच्या]] अगदी समोर असल्याचे मानले जाते. आख्यायिकेनुसार, कूथनूर येथे [[सरस्वती|देवी सरस्वतीने]] त्यांना आशीर्वाद दिला. त्यानंतर ते एक प्रसिद्ध कवी बनले.<ref>{{स्रोत बातमी|url=http://timesofindia.indiatimes.com/city/Consecration-of-1000-yr-old-Saraswathi-Temple-on-July-6/articleshow/33872.cms|title=Consecration of 1000-yr old Saraswathi Temple on July 6|date=20 June 2003|work=Times of India|location=Chennai, India}}</ref> == कुटुंब == पूर्वी मुचुकुंदन नावाचा एक चोळ राजा होते. त्यांची राजधानी [[करुर|करूर]] येथे होती. त्यांनी गहन तपश्चर्येनंतर देव [[कार्तिकेय|मुरुगन यांची]] कृपा संपादन केली आणि मुरुगनने त्याला युद्धांमध्ये मदत करण्यासाठी आपले वैयक्तिक अंगरक्षक प्रदान केले. त्यानंतर मुचुकुंदन चोळाने वीरबाहू नावाच्या योद्धा प्रमुखाची आणि [[कार्तिकेय|मुरुगनच्या]] अंगरक्षकाची मुलगी चित्रावल्ली हिच्याशी विवाह करून एका नवीन वंशाला जन्म दिला. कवी ओटाकुथार हे या सेनगुंथर प्रमुखाच्या घराण्याचे वंशज म्हणून त्यांच्या ''इती-इलुपट्टू या'' ग्रंथात सादर केले आहेत.<ref>{{स्रोत पुस्तक|title=The Tyāgarāja Cult in Tamilnāḍu: A Study in Conflict and Accommodation|last=Rajeshwari Ghose|publisher=Motilal Banarsidass, 1996 - Tamil Nadu (India) - 414 pages|pages=78–79}}</ref> हे नमूद करण्यासारखे आहे की, [[पहिला राजेंद्र चोळ|राजेंद्र प्रथम]] यांच्या तिरुवलंगडू ताम्रपटांमध्ये तपशीलवार वर्णन केल्यानुसार, या मुचुकुंद चोळाचा उल्लेख त्यांच्या वंशपरंपरेत आढळतो.<ref>{{स्रोत पुस्तक|title=Early Chola Temples: Parantaka I to Rajaraja I, A.D. 907-985|last=S. R. Balasubrahmanyam|publisher=Orient Longman, 1971 - Architecture, Chola - 351 pages|page=194}}</ref> == साहित्यिक कृती == ओटाकुथार ([[तमिळ भाषा|तमिळ]] : {{Lang|ta|ஒட்டக்கூத்தர்}}) हे विक्रम चोळ, कुलोथुंग द्वितीय आणि राजाराजा द्वितीय या तीन क्रमशः राजांवरील त्यांच्या उला कवितांसाठी प्रसिद्ध आहेत.<ref>{{स्रोत पुस्तक|url=https://archive.org/details/britishparamount10bhar|title=The History and Culture of the Indian People: The struggle for empire.-2d ed|last=Ramesh Chandra Majumdar|last2=Achut Dattatrya Pusalker|last3=A. K. Majumdar|last4=Dilip Kumar Ghose|last5=Vishvanath Govind Dighe|last6=Bharatiya Vidya Bhavan|publisher=Bharatiya Vidya Bhavan, 1966|year=2007|page=[https://archive.org/details/britishparamount10bhar/page/364 364]}}</ref> उला कविता सामान्यतः राजाच्या सन्मानार्थ लिहिल्या जातात आणि त्यामध्ये राजाच्या प्रजेमधील आणि लोकांमध्ये होणाऱ्या विजयी मिरवणुकीचे वर्णन असते.<ref>{{स्रोत पुस्तक|title=Literary genres in Tamil: a supplement to a descriptive catalogue of palm-leaf manuscripts in Tamil|last=A. Ve Cuppiramaṇiyan̲|last2=Shu Hikosaka|last3=G. John Samuel|publisher=Institute of Asian Studies, 1993 - Manuscripts, Tamil - 493 pages|pages=311–313}}</ref> त्यांनी कुलोत्तुंग द्वितीय यांच्या बालपणावर आधारित 'कुलोत्तुंग चोलन पिल्लई तमिळ' नावाचा एक ग्रंथही लिहिला.<ref>{{स्रोत पुस्तक|title=South India heritage: an introduction|last=Prema Kasturi|last2=Chithra Madhavan|publisher=East West Books (Madras), 2007 - History - 616 pages|page=294}}</ref> ओट्टाकूथरने [[रामायण|उत्तरा कंदम]], तामिळ महाकाव्य [[कंब रामायणम|रामायणमचा]] सातवा (शेवटचा अध्याय) कांडम लिहिला. ओट्टाकुथार यांचे साहित्य 'प्रोजेक्ट मदुराई' या मुक्त प्रवेश तमिळ साहित्य संग्रहात उपलब्ध आहे. <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.projectmadurai.org/index.html|title=Project Madurai|publisher=projectmadurai.org|access-date=27 November 2022}}</ref> ते जनतेत अत्यंत लोकप्रिय असतानाच्या या काळात, समाजात सेंगुंथर समाजाचा दबदबा होता. ओट्टाकुथार देखील सेंगुंथर समाजाचाच भाग होते. त्या समाजाने त्यांना त्यांच्या सन्मानार्थ एक रचना करण्यास सांगितले. त्यांनी सुरुवातीला नकार दिला, पण नंतर त्यांनी आपल्या प्रथम जन्मलेल्या मुलांची १०००८ मुंडकी आणून द्यावीत या अटीवर तो सहमत झाला. त्यानुसार, त्याला त्यांच्या इतिहासाबद्दल लिहिता यावे म्हणून समाजातील १०००८ सदस्यांनी आपल्या प्राणांचे बलिदान दिले. त्यानंतर कवीने भाल्याच्या सन्मानार्थ ''<nowiki/>'ईटी-एलुपट्टू'<nowiki/>'' ही सत्तर श्लोकांची कविता लिहिली आणि सेंगुंथर सरदार व सैनिकांच्या गौरवशाली भूतकाळाचे गुणगान केले. नंतर त्याने १०००८ मृत सदस्यांना पुन्हा जिवंत करण्यासाठी ''<nowiki/>'एलुप्प-एलुपट्टू''' नावाची दुसरी कविता लिहिली. असे म्हणतात की, जेव्हा त्याने ते गाणे गायले, तेव्हा चमत्कारिकरित्या मुंडकी त्यांच्या शरीरांना जोडली गेली आणि मृत पुन्हा जिवंत झाले. कवी कूथर अशा प्रकारे ओट्टा कूथर म्हणून ओळखले जाऊ लागले कारण त्यांनी शरीरांना डोके जोडून त्यांना पुनरुज्जीवित केले.<ref>{{स्रोत पुस्तक|title=The Cōḷas, Volume 2, Issue 1|last=Kallidaikurichi Aiyah Nilakanta Sastri|publisher=University of Madras, 1937 - Chola (Indic people)|pages=522–523}}</ref> == लोकप्रिय संस्कृती == १९५७ च्या तमिळ चित्रपट 'अंबिकापथी' मध्ये ओट्टाकुथर हे पात्र [[एम.एन. नंबियार|एम. एन. नंबियार]] यांनी साकारले होते. १९८६ सालच्या [[Mahasakthi Mariamman|'महाशक्ती मरिअम्मन]] ' या तमिळ चित्रपटातही राजेशने ही भूमिका साकारली होती. == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:तमिळ कवी]] [[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]] 3rcn81xjvc8ricm01jg763ouy8r9hlx 0 385575 2723182 2723098 2026-10-19T14:30:23Z अभय नातू 206 /* संदर्भ */ 2723182 wikitext text/x-wiki {{माहिती संचिका}} '''लल्लन प्रसाद सिंह''' आयसीएस (१९१२ – १७ ऑक्टोबर १९९८) हे एक भारतीय नोकरशहा होते जे [[आसाम]] (१९७३-८०), [[मणिपूर]] (१९७३-८०, १९८२-८३), [[मेघालय]] (१९७३-८०), [[नागालँड]] (१९७३-८१) आणि [[त्रिपुरा]] (१९७३-८०) चे राज्यपाल होते. त्यांच्या निधनानंतर १९९९ साली त्यांना [[पद्मविभूषण पुरस्कार|पद्मविभूषण]] पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले.<ref>[http://www.worldstatesmen.org/India_states.html#Assam WorldStatesmen]</ref><ref>[https://www.thegazette.co.uk/London/issue/34330/page/6429 The London Gazette, 9 October 1936]</ref> == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:त्रिपुराचे राज्यपाल]] [[वर्ग:नागालँडचे राज्यपाल]] [[वर्ग:मेघालयचे राज्यपाल]] [[वर्ग:मणिपूरचे राज्यपाल]] [[वर्ग:आसामचे राज्यपाल]] [[वर्ग:नागरी सेवेतील पद्मविभूषण पुरस्कारविजेते]] [[वर्ग:भारतीय नागरी सेवक]] [[वर्ग:इ.स. १९१२ मधील जन्म]] [[वर्ग:इ.स. १९९८ मधील मृत्यू]] [[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]] q6obn20rfgdqxqf4r7kbkent0bzc807 0 385576 2723184 2723104 2026-10-19T14:32:30Z अभय नातू 206 दुवे 2723184 wikitext text/x-wiki {{माहिती संचिका}} '''कृष्ण बिहारी लाल''' ([[इ.स. १९१७|१९१७]] - [[इ.स. २००५|२००५]]) हे [[भारत|भारताचे]] एक सनदी अधिकारी आणि [[भारतीय नागरी सेवा|भारतीय नागरी सेवेचे]] सदस्य होते.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://thesouthasiantimes.info/India/news/dr-k-b-lall-an-extraordinary-civil-servant/4419|title=In Remembrance - Dr K B Lall - An extraordinary civil servant|last=Lall, Bhuvan|date=3 June 2025|publisher=The South Asian Times|access-date=19 October 2026}}</ref> ते [[भारत-पाकिस्तान तिसरे युद्ध|१९७१ च्या भारत-पाकिस्तान युद्धाच्या]] वेळी भारताचे संरक्षण सचिव होते. यापूर्वी त्यांनी वाणिज्य सचिव तसेच युरोपियन कॉमन मार्केटचे (तेव्हा [[युरोपीय संघ]]) राजदूत म्हणून काम पाहिले. संरक्षण मंत्री [[जगजीवन राम]] यांच्या संरक्षण मंत्रालयातील आपल्या कार्यकाळात, लाल यांनी [[भारत-पाकिस्तान तिसरे युद्ध|१९७१ च्या भारत-पाकिस्तान युद्धाशी]] संबंधित प्रशासकीय आणि धोरणात्मक बाबी हाताळल्या. त्यांना २००० साली [[पद्मविभूषण पुरस्कार|पद्मविभूषण]] पुरस्कार प्रदान करण्यात आला. == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:नागरी सेवेतील पद्मविभूषण पुरस्कारविजेते]] [[वर्ग:इ.स. १९१७ मधील जन्म]] [[वर्ग:इ.स. २००५ मधील मृत्यू]] [[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]] 6omsy1w3zmvpk52spp5d9nwuu2wy12h 0 385578 2723121 2026-10-19T12:15:58Z Dharmadhyaksha 28394 "[[:en:Special:Redirect/revision/1378173576|M. S. Gill]]" पानाचे भाषांतर करुन तयार झाले 2723121 wikitext text/x-wiki '''मनोहर सिंह गिल''' हे [[पंजाब प्रदेश|पंजाब]] केडरच्या १९५८ च्या तुकडीतील [[भारतीय प्रशासकीय सेवा|भारतीय प्रशासकीय सेवेतील अधिकारी]] होते. त्यांनी [[भारताचे मुख्य निवडणूक आयुक्त]] (१९९६-२००१), केंद्रीय [[युवा व्यवहार आणि क्रीडा मंत्रालय (भारत)|युवक व्यवहार आणि क्रीडा]] मंत्री (२००८-२०११) आणि [[सांख्यिकी आणि कार्यक्रम अंमलबजावणी मंत्रालय|सांख्यिकी आणि कार्यक्रम अंमलबजावणी मंत्री]] (२०११) म्हणून काम पाहिले.<ref name=":4">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://india.gov.in/govt/cabinet.php|title=Council of Ministers – Who's Who – Government: National Portal of India|website=india.gov.in|publisher=[[Government of India]]|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20100813133910/http://india.gov.in/govt/cabinet.php|archive-date=13 August 2010|access-date=11 August 2010}}</ref> त्यांच्या निवडणूक आयुक्तपदाच्या कार्यकाळात [[इलेक्ट्रॉनिक मतदान यंत्र|ईव्हीएमची]] ओळख आणि अंमलबजावणी झाली, ज्यांचा पहिला मोठ्या प्रमाणावर वापर भारताच्या १९९८ च्या सार्वत्रिक निवडणुकांमध्ये झाला.<ref name="Obituaries - Reporting 6719">{{Cite web|url=https://www.admin.cam.ac.uk/reporter/2023-24/weekly/6719/section5.shtml|title=Obituaries - Reporting 6719|website=[[University of Cambridge]]|language=en|access-date=26 October 2025}}</ref><ref name="Free Press Journal 2023 q094">{{cite web|url=https://www.freepressjournal.in/india/manohar-singh-gill-birthday-must-know-facts-about-indias-former-election-commissioner|title=Manohar Singh Gill Birthday: Must-Know Facts About India's Former Election Commissioner|date=13 June 2023|website=Free Press Journal|access-date=16 October 2023}}</ref> त्यांना २००० मध्ये [[पद्मविभूषण पुरस्कार]] मिळाला.<ref name="Padma Vibhushan">{{cite web|url=http://www.mha.nic.in/pdfs/PadmaAwards1954-2007.pdf|title=Padma Awards Directory (1954–2007)|publisher=Ministry of Home Affairs|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20090410024701/http://www.mha.nic.in/pdfs/PadmaAwards1954-2007.pdf|archive-date=10 April 2009|access-date=7 December 2010}}</ref><ref name=":1">{{Cite web|url=https://pmml.nic.in/downloadIndividual/637|title=Bio-data: Manohar Singh Gill (1936–)|date=April 27, 2026|website=Prime Minister Memorial Library, Government of India}}</ref> काही वर्षांच्या निवृत्तीनंतर ते २००४ मध्ये [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसचे]] पंजाबमधील [[राज्यसभा सदस्य]] झाले..<ref>{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/cities/chandigarh/former-chief-election-commissioner-and-congress-leader-ms-gill-passes-away-8984394/|title=Former chief election commissioner and Congress leader MS Gill passes away|date=15 October 2023|website=The Indian Express|language=en|access-date=19 October 2023}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://thewire.in/government/former-chief-election-commissioner-m-s-gill-passes-away|title=Former Chief Election Commissioner M.S. Gill Passes Away|website=The Wire|access-date=19 October 2023}}</ref> == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:भारतीय प्रशासकीय सेवेतील अधिकारी]] [[वर्ग:नागरी सेवेतील पद्मविभूषण पुरस्कारविजेते]] [[वर्ग:भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षातील राजकारणी]] [[वर्ग:इ.स. २०२३ मधील मृत्यू]] [[वर्ग:इ.स. १९३६ मधील जन्म]] [[वर्ग:राज्यसभा सदस्य]] [[वर्ग:भारताचे मुख्य निवडणूक आयुक्त]] 4s26thtuz4ud5x2gl4srbraxwfsf4ly 2723123 2723121 2026-10-19T12:16:46Z Dharmadhyaksha 28394 2723123 wikitext text/x-wiki {{माहिती संचिका}} '''मनोहर सिंह गिल''' हे [[पंजाब प्रदेश|पंजाब]] केडरच्या १९५८ च्या तुकडीतील [[भारतीय प्रशासकीय सेवा|भारतीय प्रशासकीय सेवेतील अधिकारी]] होते. त्यांनी [[भारताचे मुख्य निवडणूक आयुक्त]] (१९९६-२००१), केंद्रीय [[युवा व्यवहार आणि क्रीडा मंत्रालय (भारत)|युवक व्यवहार आणि क्रीडा]] मंत्री (२००८-२०११) आणि [[सांख्यिकी आणि कार्यक्रम अंमलबजावणी मंत्रालय|सांख्यिकी आणि कार्यक्रम अंमलबजावणी मंत्री]] (२०११) म्हणून काम पाहिले.<ref name=":4">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://india.gov.in/govt/cabinet.php|title=Council of Ministers – Who's Who – Government: National Portal of India|website=india.gov.in|publisher=[[Government of India]]|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20100813133910/http://india.gov.in/govt/cabinet.php|archive-date=13 August 2010|access-date=11 August 2010}}</ref> त्यांच्या निवडणूक आयुक्तपदाच्या कार्यकाळात [[इलेक्ट्रॉनिक मतदान यंत्र|ईव्हीएमची]] ओळख आणि अंमलबजावणी झाली, ज्यांचा पहिला मोठ्या प्रमाणावर वापर भारताच्या १९९८ च्या सार्वत्रिक निवडणुकांमध्ये झाला.<ref name="Obituaries - Reporting 6719">{{Cite web|url=https://www.admin.cam.ac.uk/reporter/2023-24/weekly/6719/section5.shtml|title=Obituaries - Reporting 6719|website=[[University of Cambridge]]|language=en|access-date=26 October 2025}}</ref><ref name="Free Press Journal 2023 q094">{{cite web|url=https://www.freepressjournal.in/india/manohar-singh-gill-birthday-must-know-facts-about-indias-former-election-commissioner|title=Manohar Singh Gill Birthday: Must-Know Facts About India's Former Election Commissioner|date=13 June 2023|website=Free Press Journal|access-date=16 October 2023}}</ref> त्यांना २००० मध्ये [[पद्मविभूषण पुरस्कार]] मिळाला.<ref name="Padma Vibhushan">{{cite web|url=http://www.mha.nic.in/pdfs/PadmaAwards1954-2007.pdf|title=Padma Awards Directory (1954–2007)|publisher=Ministry of Home Affairs|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20090410024701/http://www.mha.nic.in/pdfs/PadmaAwards1954-2007.pdf|archive-date=10 April 2009|access-date=7 December 2010}}</ref><ref name=":1">{{Cite web|url=https://pmml.nic.in/downloadIndividual/637|title=Bio-data: Manohar Singh Gill (1936–)|date=April 27, 2026|website=Prime Minister Memorial Library, Government of India}}</ref> काही वर्षांच्या निवृत्तीनंतर ते २००४ मध्ये [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसचे]] पंजाबमधील [[राज्यसभा सदस्य]] झाले..<ref>{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/cities/chandigarh/former-chief-election-commissioner-and-congress-leader-ms-gill-passes-away-8984394/|title=Former chief election commissioner and Congress leader MS Gill passes away|date=15 October 2023|website=The Indian Express|language=en|access-date=19 October 2023}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://thewire.in/government/former-chief-election-commissioner-m-s-gill-passes-away|title=Former Chief Election Commissioner M.S. Gill Passes Away|website=The Wire|access-date=19 October 2023}}</ref> == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:भारतीय प्रशासकीय सेवेतील अधिकारी]] [[वर्ग:नागरी सेवेतील पद्मविभूषण पुरस्कारविजेते]] [[वर्ग:भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षातील राजकारणी]] [[वर्ग:इ.स. २०२३ मधील मृत्यू]] [[वर्ग:इ.स. १९३६ मधील जन्म]] [[वर्ग:राज्यसभा सदस्य]] [[वर्ग:भारताचे मुख्य निवडणूक आयुक्त]] rp01jt3tjb3c1v7ofwj3xzgmn9euvna 2723185 2723123 2026-10-19T14:33:18Z अभय नातू 206 नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले 2723185 wikitext text/x-wiki {{माहिती संचिका}} '''मनोहर सिंह गिल''' हे [[पंजाब प्रदेश|पंजाब]] केडरच्या १९५८ च्या तुकडीतील [[भारतीय प्रशासकीय सेवा|भारतीय प्रशासकीय सेवेतील अधिकारी]] होते. त्यांनी [[भारताचे मुख्य निवडणूक आयुक्त]] (१९९६-२००१), केंद्रीय [[युवा व्यवहार आणि क्रीडा मंत्रालय (भारत)|युवक व्यवहार आणि क्रीडा]] मंत्री (२००८-२०११) आणि [[सांख्यिकी आणि कार्यक्रम अंमलबजावणी मंत्रालय|सांख्यिकी आणि कार्यक्रम अंमलबजावणी मंत्री]] (२०११) म्हणून काम पाहिले.<ref name=":4">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://india.gov.in/govt/cabinet.php|title=Council of Ministers – Who's Who – Government: National Portal of India|website=india.gov.in|publisher=[[Government of India]]|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20100813133910/http://india.gov.in/govt/cabinet.php|archive-date=13 August 2010|access-date=11 August 2010}}</ref> त्यांच्या निवडणूक आयुक्तपदाच्या कार्यकाळात [[इलेक्ट्रॉनिक मतदान यंत्र|ईव्हीएमची]] ओळख आणि अंमलबजावणी झाली, ज्यांचा पहिला मोठ्या प्रमाणावर वापर भारताच्या १९९८ च्या सार्वत्रिक निवडणुकांमध्ये झाला.<ref name="Obituaries - Reporting 6719">{{Cite web|url=https://www.admin.cam.ac.uk/reporter/2023-24/weekly/6719/section5.shtml|title=Obituaries - Reporting 6719|website=[[University of Cambridge]]|language=en|access-date=26 October 2025}}</ref><ref name="Free Press Journal 2023 q094">{{cite web|url=https://www.freepressjournal.in/india/manohar-singh-gill-birthday-must-know-facts-about-indias-former-election-commissioner|title=Manohar Singh Gill Birthday: Must-Know Facts About India's Former Election Commissioner|date=13 June 2023|website=Free Press Journal|access-date=16 October 2023}}</ref> त्यांना २००० मध्ये [[पद्मविभूषण पुरस्कार]] मिळाला.<ref name="Padma Vibhushan">{{cite web|url=http://www.mha.nic.in/pdfs/PadmaAwards1954-2007.pdf|title=Padma Awards Directory (1954–2007)|publisher=Ministry of Home Affairs|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20090410024701/http://www.mha.nic.in/pdfs/PadmaAwards1954-2007.pdf|archive-date=10 April 2009|access-date=7 December 2010}}</ref><ref name=":1">{{Cite web|url=https://pmml.nic.in/downloadIndividual/637|title=Bio-data: Manohar Singh Gill (1936–)|date=April 27, 2026|website=Prime Minister Memorial Library, Government of India}}</ref> काही वर्षांच्या निवृत्तीनंतर ते २००४ मध्ये [[भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस|भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसचे]] पंजाबमधील [[राज्यसभा सदस्य]] झाले..<ref>{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/cities/chandigarh/former-chief-election-commissioner-and-congress-leader-ms-gill-passes-away-8984394/|title=Former chief election commissioner and Congress leader MS Gill passes away|date=15 October 2023|website=The Indian Express|language=en|access-date=19 October 2023}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://thewire.in/government/former-chief-election-commissioner-m-s-gill-passes-away|title=Former Chief Election Commissioner M.S. Gill Passes Away|website=The Wire|access-date=19 October 2023}}</ref> == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:भारतीय प्रशासकीय सेवेतील अधिकारी]] [[वर्ग:नागरी सेवेतील पद्मविभूषण पुरस्कारविजेते]] [[वर्ग:भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षातील राजकारणी]] [[वर्ग:इ.स. २०२३ मधील मृत्यू]] [[वर्ग:इ.स. १९३६ मधील जन्म]] [[वर्ग:राज्यसभा सदस्य]] [[वर्ग:भारताचे मुख्य निवडणूक आयुक्त]] [[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]] 7y3gopk1dm96i70wx6gaoy4gx637333 0 385579 2723122 2026-10-19T12:16:27Z Dharmadhyaksha 28394 [[मनोहर सिंह गिल]] कडे पुनर्निर्देशित 2723122 wikitext text/x-wiki #पुनर्निर्देशन [[मनोहर सिंह गिल]] pf7i3lkc7dd81l2wfgbuj1mo2znuzb0 0 385580 2723124 2026-10-19T12:24:22Z Dharmadhyaksha 28394 "[[:en:Special:Redirect/revision/1379800596|Jagdish Bhagwati]]" पानाचे भाषांतर करुन तयार झाले 2723124 wikitext text/x-wiki '''जगदीश नटवरलाल भगवती''' (जन्म २६ जुलै १९३४) हे भारतीय वंशाचे अमेरिकन नागरिकत्व स्वीकारलेले अर्थशास्त्रज्ञ आणि व्यापार सिद्धांतकार आहेत.<ref name="LevyBarfield2011">{{Citation|title=Swap: How Trade Works|quote="For a thorough assessment of the challenges presented by trade and the environment by an author brought up in India but now a U.S. citizen, see Jagdish Bhagwati, ''In Defense of Globalization'' (Oxford: Oxford University Press, 2004)"}}</ref><ref name="fortune-mag">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://archive.fortune.com/magazines/business2/business2_archive/2004/08/01/377372/index.htm|title=Gearing Ourselves for Globalization Free trade isn't the cause of the world's ills, says Columbia professor Jagdish Bhagwati. It's the best cure we have for them – if only we can stomach it.|last=Heilemann|first=John|date=August 1, 2004|publisher=Fortune Magazine|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20170320051940/http://archive.fortune.com/magazines/business2/business2_archive/2004/08/01/377372/index.htm|archive-date=March 20, 2017|access-date=18 March 2017|quote="His name may not be immediately familiar, but anyone interested in understanding globalization ought to be acquainted with Jagdish Bhagwati. Born in India, schooled in Britain, and now an American citizen, Bhagwati is an international economist and one of only 10 scholars who hold the title of University Professor at Columbia."}}</ref><ref name="nytimes-review">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.nytimes.com/2004/04/18/books/globalization-without-riots.html|title=Review of 'In Defense of Globalization' by Jagdish Bhagwati, New York: Oxford University Press|last=Drezner|first=Daniel W.|date=August 18, 2004|website=New York Times|quote="If anyone can rise to this challenge, it should be Jagdish Bhagwati. An esteemed international economist, Bhagwati is a university professor at Columbia and a senior fellow at the Council on Foreign Relations. He has advised the World Trade Organization and the United Nations. Born in India, educated in Britain and now an American citizen, he can claim to understand all points of view."}}</ref> ते [[कोलंबिया विद्यापीठ|कोलंबिया विद्यापीठात]] अर्थशास्त्र आणि कायद्याचे विद्यापीठीय प्राध्यापक आणि कौन्सिल ऑन फॉरेन रिलेशन्समध्ये आंतरराष्ट्रीय अर्थशास्त्राचे वरिष्ठ फेलो आहेत. ते आंतरराष्ट्रीय व्यापार सिद्धांत आणि आर्थिक विकासात योगदान दिल्याने प्रसिद्ध आहे. भगवती यांना जपानचा ऑर्डर ऑफ द रायझिंग सन, भारताचा [[पद्मविभूषण पुरस्कार|पद्मविभूषण]], फ्रँक सीडमन डिस्टिंग्विश्ड अवॉर्ड इन पॉलिटिकल इकॉनॉमी आणि [[स्वित्झर्लंड|स्वित्झर्लंडचा]] फ्रीडम प्राइज या पुरस्कारांनी सन्मानित करण्यात आले आहे.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.americanacademy.de/person/jagdish-bhagwati/|title=Jagdish Bhagwati|website=American Academy|language=en-US|access-date=2022-06-22}}</ref> २०१४ मध्ये, ''फायनान्शिअल टाइम्सने'' त्यांना "[[नोबेल पारितोषिक]] न मिळालेल्या त्यांच्या पिढीतील सर्वात उत्कृष्ट अर्थशास्त्रज्ञांपैकी एक" म्हटले होते. [[नोबेल पारितोषिक]] विजेते अर्थशास्त्रज्ञ [[पॉल क्रुगमन]] यांच्यासह त्यांच्या समकालीनांचेही हेच मत आहे, "माझ्यासाठी महत्त्वाचा मुद्दा हा आहे की, जगदीश यांनी स्पष्ट करण्यापूर्वी, [[व्यापार|व्यापारी]] अर्थव्यवस्थेतील विकृतींचा धोरणाशी कसा संबंध आहे हे लोकांना अजिबात स्पष्टपणे समजले नव्हते. एकदा त्यांनी ते स्पष्ट केल्यावर, ते इतके स्पष्ट झाले की कोणीतरी ते निदर्शनास आणून देण्याची गरज होती यावर विश्वास ठेवणे कठीण होते. माझ्या मते, यामुळे त्यांचे कार्य नोबेल-योग्य ठरते."<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imf.org/external/pubs/ft/fandd/2005/09/people.htm|title=Finance and Development|website=Finance and Development {{!}} F&D|language=en-US|access-date=2022-06-15}}</ref> == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:गुजराती व्यक्ती]] [[वर्ग:२१व्या शतकातील भारतीय अर्थशास्त्रज्ञ]] [[वर्ग:२०व्या शतकातील भारतीय नॉन-फिक्शन लेखक]] [[वर्ग:भारतीय राजकीय लेखक]] [[वर्ग:मुंबई विद्यापीठाचे माजी विद्यार्थी]] [[वर्ग:दिल्ली विद्यापीठातील शिक्षक]] [[वर्ग:साहित्य व शिक्षणतील पद्मविभूषण पुरस्कारविजेते]] [[वर्ग:एमाआयटी स्कूल ऑफ ह्युमॅनिटीज, आर्ट्स आणि सोशल सायन्सेसचे माजी विद्यार्थी]] [[वर्ग:२०व्या शतकातील भारतीय अर्थशास्त्रज्ञ]] [[वर्ग:युनायटेड स्टेट्समध्ये स्थलांतरित झालेले भारतीय]] [[वर्ग:इ.स. १९३४ मधील जन्म]] degjcsj8o8eohx5jr9vtpwvus7ytzxm 2723125 2723124 2026-10-19T12:24:46Z Dharmadhyaksha 28394 2723125 wikitext text/x-wiki {{माहिती संचिका}} '''जगदीश नटवरलाल भगवती''' (जन्म २६ जुलै १९३४) हे भारतीय वंशाचे अमेरिकन नागरिकत्व स्वीकारलेले अर्थशास्त्रज्ञ आणि व्यापार सिद्धांतकार आहेत.<ref name="LevyBarfield2011">{{Citation|title=Swap: How Trade Works|quote="For a thorough assessment of the challenges presented by trade and the environment by an author brought up in India but now a U.S. citizen, see Jagdish Bhagwati, ''In Defense of Globalization'' (Oxford: Oxford University Press, 2004)"}}</ref><ref name="fortune-mag">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://archive.fortune.com/magazines/business2/business2_archive/2004/08/01/377372/index.htm|title=Gearing Ourselves for Globalization Free trade isn't the cause of the world's ills, says Columbia professor Jagdish Bhagwati. It's the best cure we have for them – if only we can stomach it.|last=Heilemann|first=John|date=August 1, 2004|publisher=Fortune Magazine|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20170320051940/http://archive.fortune.com/magazines/business2/business2_archive/2004/08/01/377372/index.htm|archive-date=March 20, 2017|access-date=18 March 2017|quote="His name may not be immediately familiar, but anyone interested in understanding globalization ought to be acquainted with Jagdish Bhagwati. Born in India, schooled in Britain, and now an American citizen, Bhagwati is an international economist and one of only 10 scholars who hold the title of University Professor at Columbia."}}</ref><ref name="nytimes-review">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.nytimes.com/2004/04/18/books/globalization-without-riots.html|title=Review of 'In Defense of Globalization' by Jagdish Bhagwati, New York: Oxford University Press|last=Drezner|first=Daniel W.|date=August 18, 2004|website=New York Times|quote="If anyone can rise to this challenge, it should be Jagdish Bhagwati. An esteemed international economist, Bhagwati is a university professor at Columbia and a senior fellow at the Council on Foreign Relations. He has advised the World Trade Organization and the United Nations. Born in India, educated in Britain and now an American citizen, he can claim to understand all points of view."}}</ref> ते [[कोलंबिया विद्यापीठ|कोलंबिया विद्यापीठात]] अर्थशास्त्र आणि कायद्याचे विद्यापीठीय प्राध्यापक आणि कौन्सिल ऑन फॉरेन रिलेशन्समध्ये आंतरराष्ट्रीय अर्थशास्त्राचे वरिष्ठ फेलो आहेत. ते आंतरराष्ट्रीय व्यापार सिद्धांत आणि आर्थिक विकासात योगदान दिल्याने प्रसिद्ध आहे. भगवती यांना जपानचा ऑर्डर ऑफ द रायझिंग सन, भारताचा [[पद्मविभूषण पुरस्कार|पद्मविभूषण]], फ्रँक सीडमन डिस्टिंग्विश्ड अवॉर्ड इन पॉलिटिकल इकॉनॉमी आणि [[स्वित्झर्लंड|स्वित्झर्लंडचा]] फ्रीडम प्राइज या पुरस्कारांनी सन्मानित करण्यात आले आहे.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.americanacademy.de/person/jagdish-bhagwati/|title=Jagdish Bhagwati|website=American Academy|language=en-US|access-date=2022-06-22}}</ref> २०१४ मध्ये, ''फायनान्शिअल टाइम्सने'' त्यांना "[[नोबेल पारितोषिक]] न मिळालेल्या त्यांच्या पिढीतील सर्वात उत्कृष्ट अर्थशास्त्रज्ञांपैकी एक" म्हटले होते. [[नोबेल पारितोषिक]] विजेते अर्थशास्त्रज्ञ [[पॉल क्रुगमन]] यांच्यासह त्यांच्या समकालीनांचेही हेच मत आहे, "माझ्यासाठी महत्त्वाचा मुद्दा हा आहे की, जगदीश यांनी स्पष्ट करण्यापूर्वी, [[व्यापार|व्यापारी]] अर्थव्यवस्थेतील विकृतींचा धोरणाशी कसा संबंध आहे हे लोकांना अजिबात स्पष्टपणे समजले नव्हते. एकदा त्यांनी ते स्पष्ट केल्यावर, ते इतके स्पष्ट झाले की कोणीतरी ते निदर्शनास आणून देण्याची गरज होती यावर विश्वास ठेवणे कठीण होते. माझ्या मते, यामुळे त्यांचे कार्य नोबेल-योग्य ठरते."<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imf.org/external/pubs/ft/fandd/2005/09/people.htm|title=Finance and Development|website=Finance and Development {{!}} F&D|language=en-US|access-date=2022-06-15}}</ref> == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:गुजराती व्यक्ती]] [[वर्ग:२१व्या शतकातील भारतीय अर्थशास्त्रज्ञ]] [[वर्ग:२०व्या शतकातील भारतीय नॉन-फिक्शन लेखक]] [[वर्ग:भारतीय राजकीय लेखक]] [[वर्ग:मुंबई विद्यापीठाचे माजी विद्यार्थी]] [[वर्ग:दिल्ली विद्यापीठातील शिक्षक]] [[वर्ग:साहित्य व शिक्षणतील पद्मविभूषण पुरस्कारविजेते]] [[वर्ग:एमाआयटी स्कूल ऑफ ह्युमॅनिटीज, आर्ट्स आणि सोशल सायन्सेसचे माजी विद्यार्थी]] [[वर्ग:२०व्या शतकातील भारतीय अर्थशास्त्रज्ञ]] [[वर्ग:युनायटेड स्टेट्समध्ये स्थलांतरित झालेले भारतीय]] [[वर्ग:इ.स. १९३४ मधील जन्म]] ibkf5flgrai162l5e07tinyqnw9en2s 2723186 2723125 2026-10-19T14:34:38Z अभय नातू 206 नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले 2723186 wikitext text/x-wiki {{माहिती संचिका}} '''जगदीश नटवरलाल भगवती''' (जन्म २६ जुलै १९३४) हे भारतीय वंशाचे अमेरिकन नागरिकत्व स्वीकारलेले अर्थशास्त्रज्ञ आणि व्यापार सिद्धांतकार आहेत.<ref name="LevyBarfield2011">{{Citation|title=Swap: How Trade Works|quote="For a thorough assessment of the challenges presented by trade and the environment by an author brought up in India but now a U.S. citizen, see Jagdish Bhagwati, ''In Defense of Globalization'' (Oxford: Oxford University Press, 2004)"}}</ref><ref name="fortune-mag">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://archive.fortune.com/magazines/business2/business2_archive/2004/08/01/377372/index.htm|title=Gearing Ourselves for Globalization Free trade isn't the cause of the world's ills, says Columbia professor Jagdish Bhagwati. It's the best cure we have for them – if only we can stomach it.|last=Heilemann|first=John|date=August 1, 2004|publisher=Fortune Magazine|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20170320051940/http://archive.fortune.com/magazines/business2/business2_archive/2004/08/01/377372/index.htm|archive-date=March 20, 2017|access-date=18 March 2017|quote="His name may not be immediately familiar, but anyone interested in understanding globalization ought to be acquainted with Jagdish Bhagwati. Born in India, schooled in Britain, and now an American citizen, Bhagwati is an international economist and one of only 10 scholars who hold the title of University Professor at Columbia."}}</ref><ref name="nytimes-review">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.nytimes.com/2004/04/18/books/globalization-without-riots.html|title=Review of 'In Defense of Globalization' by Jagdish Bhagwati, New York: Oxford University Press|last=Drezner|first=Daniel W.|date=August 18, 2004|website=New York Times|quote="If anyone can rise to this challenge, it should be Jagdish Bhagwati. An esteemed international economist, Bhagwati is a university professor at Columbia and a senior fellow at the Council on Foreign Relations. He has advised the World Trade Organization and the United Nations. Born in India, educated in Britain and now an American citizen, he can claim to understand all points of view."}}</ref> ते [[कोलंबिया विद्यापीठ|कोलंबिया विद्यापीठात]] अर्थशास्त्र आणि कायद्याचे विद्यापीठीय प्राध्यापक आणि कौन्सिल ऑन फॉरेन रिलेशन्समध्ये आंतरराष्ट्रीय अर्थशास्त्राचे वरिष्ठ फेलो आहेत. ते आंतरराष्ट्रीय व्यापार सिद्धांत आणि आर्थिक विकासात योगदान दिल्याने प्रसिद्ध आहे. भगवती यांना जपानचा ऑर्डर ऑफ द रायझिंग सन, भारताचा [[पद्मविभूषण पुरस्कार|पद्मविभूषण]], फ्रँक सीडमन डिस्टिंग्विश्ड अवॉर्ड इन पॉलिटिकल इकॉनॉमी आणि [[स्वित्झर्लंड|स्वित्झर्लंडचा]] फ्रीडम प्राइज या पुरस्कारांनी सन्मानित करण्यात आले आहे.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.americanacademy.de/person/jagdish-bhagwati/|title=Jagdish Bhagwati|website=American Academy|language=en-US|access-date=2022-06-22}}</ref> २०१४ मध्ये, ''फायनान्शिअल टाइम्सने'' त्यांना "[[नोबेल पारितोषिक]] न मिळालेल्या त्यांच्या पिढीतील सर्वात उत्कृष्ट अर्थशास्त्रज्ञांपैकी एक" म्हटले होते. [[नोबेल पारितोषिक]] विजेते अर्थशास्त्रज्ञ [[पॉल क्रुगमन]] यांच्यासह त्यांच्या समकालीनांचेही हेच मत आहे, "माझ्यासाठी महत्त्वाचा मुद्दा हा आहे की, जगदीश यांनी स्पष्ट करण्यापूर्वी, [[व्यापार|व्यापारी]] अर्थव्यवस्थेतील विकृतींचा धोरणाशी कसा संबंध आहे हे लोकांना अजिबात स्पष्टपणे समजले नव्हते. एकदा त्यांनी ते स्पष्ट केल्यावर, ते इतके स्पष्ट झाले की कोणीतरी ते निदर्शनास आणून देण्याची गरज होती यावर विश्वास ठेवणे कठीण होते. माझ्या मते, यामुळे त्यांचे कार्य नोबेल-योग्य ठरते."<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.imf.org/external/pubs/ft/fandd/2005/09/people.htm|title=Finance and Development|website=Finance and Development {{!}} F&D|language=en-US|access-date=2022-06-15}}</ref> == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:गुजराती व्यक्ती]] [[वर्ग:२१व्या शतकातील भारतीय अर्थशास्त्रज्ञ]] [[वर्ग:२०व्या शतकातील भारतीय नॉन-फिक्शन लेखक]] [[वर्ग:भारतीय राजकीय लेखक]] [[वर्ग:मुंबई विद्यापीठाचे माजी विद्यार्थी]] [[वर्ग:दिल्ली विद्यापीठातील शिक्षक]] [[वर्ग:साहित्य व शिक्षणतील पद्मविभूषण पुरस्कारविजेते]] [[वर्ग:एमाआयटी स्कूल ऑफ ह्युमॅनिटीज, आर्ट्स आणि सोशल सायन्सेसचे माजी विद्यार्थी]] [[वर्ग:२०व्या शतकातील भारतीय अर्थशास्त्रज्ञ]] [[वर्ग:युनायटेड स्टेट्समध्ये स्थलांतरित झालेले भारतीय]] [[वर्ग:इ.स. १९३४ मधील जन्म]] [[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]] 2e4seyb9k5f5njyzfrjr4cksbf1i685 0 385581 2723127 2026-10-19T12:25:00Z Dharmadhyaksha 28394 [[जगदीश भगवती]] कडे पुनर्निर्देशित 2723127 wikitext text/x-wiki #पुनर्निर्देशन [[जगदीश भगवती]] d301bykjagez4kk1sqvl3651h06h8ht 3 385582 2723175 2026-10-19T13:50:06Z साहाय्य चमू 25365 नविन सदस्याच्या चर्चापानावर [[Template:Welcome|स्वागत संदेश]] टाकला 2723175 wikitext text/x-wiki {{Template:Welcome|name=Santosh kamdi}} -- [[सदस्य:साहाय्य चमू|साहाय्य चमू]] ([[सदस्य चर्चा:साहाय्य चमू|चर्चा]]) १९:२०, १९ ऑक्टोबर २०२६ (IST) qtektd697fnhhof6t4h0o6fpoepwmdz 0 385583 2723178 2026-10-19T14:22:47Z अभय नातू 206 पूर्ण नाव 2723178 wikitext text/x-wiki #पुनर्निर्देशन [[वॉल्टर सिसुलू]] 1xsvihe36tcbtwtfl6rr4t87rtjhhlk 0 385584 2723180 2026-10-19T14:28:22Z अभय नातू 206 लेखनभेद 2723180 wikitext text/x-wiki #पुनर्निर्देशन [[धर्मवीर (नागरी सेवक)]] h2iw8ne806tips81zo9abb8k4o2at80 0 385585 2723183 2026-10-19T14:31:09Z अभय नातू 206 नामभेद 2723183 wikitext text/x-wiki #पुनर्निर्देशन [[कृष्ण बिहारी लाल]] 456z6pzuggxbjwmlh00xjv88jn6o728 0 385586 2723189 2026-10-19T14:40:49Z Dharmadhyaksha 28394 "[[:en:Special:Redirect/revision/1374022113|P. Narayanan (journalist)]]" पानाचे भाषांतर करुन तयार झाले 2723189 wikitext text/x-wiki '''पी. नारायणन''' (जन्म २८ मे १९३६), जे '''नारायणजी''' म्हणूनही ओळखले जातात, हे [[राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघ|राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघाशी]] संबंधित असलेले एक भारतीय पत्रकार आणि लेखक आहेत. ते मल्याळम दैनिक ''जन्मभूमीचे'' सह-संस्थापक आणि माजी [[मुख्य संपादक]] आहेत.<ref name="nie">{{स्रोत बातमी|url=https://www.newindianexpress.com/states/kerala/2026/Jan/26/padma-awards-salute-to-legacy-talent-and-service|title=Padma awards: Salute to legacy, talent and service|date=26 January 2026|work=The New Indian Express}}</ref> <ref>{{स्रोत बातमी|last=|first=|url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/writer-and-journalist-p-narayanan-conferred-with-padma-vibhushan/article70550225.ece|title=Writer and journalist P. Narayanan conferred Padma Vibhushan|date=2026-01-25|work=The Hindu|language=en-IN|issn=0971-751X|access-date=2026-02-22}}</ref> २०२६ मध्ये, त्यांना साहित्य आणि शिक्षण श्रेणीमध्ये भारताचा दुसरा सर्वोच्च नागरी सन्मान, [[पद्मविभूषण पुरस्कार|पद्मविभूषण]] प्रदान करण्यात आला.<ref name="padma">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://padmaawards.gov.in/Content/pdf/PadmaAwards2026List.pdf|title=Padma Awards 2026|publisher=Government of India|access-date=27 January 2026}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2218547&reg=3&lang=1|title=Padma Awards 2026 announced|date=25 January 2026|publisher=Press Information Bureau, Government of India|access-date=27 January 2026}}</ref><ref name="hs">{{स्रोत बातमी|url=https://english.hindusthansamachar.in/Encyc/2026/1/26/PNarayanan-gets-Padmavibhushan.php|title=Veteran journalist and RSS ideologue P. Narayanan awarded Padma Vibhushan|date=26 January 2026|work=Hindustan Samachar}}</ref> <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.hindustantimes.com/india-news/3-of-5-padma-vibhushan-go-to-kerala-as-south-gets-large-share-among-regions-maharashtra-leads-among-states-101769347397883.html|title=3 of 5 Padma Vibhushan go to Kerala as south gets large share in Republic Day honours; Bengal number goes up too|date=2026-01-25|website=Hindustan Times|language=en|access-date=2026-02-22}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.hindustantimes.com/india-news/padma-vibhushan-for-ex-cm-retired-sc-judge-journalist-101769367434792.html|title=Padma Vibhushan for ex-CM, retired SC judge, journalist|date=2026-01-26|website=Hindustan Times|language=en|access-date=2026-02-22}}</ref> घोषणेनंतर माध्यमांशी संवाद साधताना त्यांनी हा पुरस्कार अनपेक्षित असल्याचे म्हटले.<ref name="newsdrum">{{स्रोत बातमी|url=https://www.newsdrum.in/national/padma-vibhushan-an-unexpected-honour-says-veteran-journalist-p-narayanan-11030311|title=Padma Vibhushan, an unexpected honour, says veteran journalist P Narayanan|date=25 January 2026|work=NewsDrum}}</ref> == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:पद्मविभूषण पुरस्कारविजेते]] [[वर्ग:इ.स. १९३६ मधील जन्म]] [[वर्ग:मल्याळम लेखक]] [[वर्ग:पत्रकार]] rlegveo8fryo9ov9revvxc6pdukg5qi 2723190 2723189 2026-10-19T14:41:19Z Dharmadhyaksha 28394 2723190 wikitext text/x-wiki {{माहिती संचिका}} '''पी. नारायणन''' (जन्म २८ मे १९३६), जे '''नारायणजी''' म्हणूनही ओळखले जातात, हे [[राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघ|राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघाशी]] संबंधित असलेले एक भारतीय पत्रकार आणि लेखक आहेत. ते मल्याळम दैनिक ''जन्मभूमीचे'' सह-संस्थापक आणि माजी [[मुख्य संपादक]] आहेत.<ref name="nie">{{स्रोत बातमी|url=https://www.newindianexpress.com/states/kerala/2026/Jan/26/padma-awards-salute-to-legacy-talent-and-service|title=Padma awards: Salute to legacy, talent and service|date=26 January 2026|work=The New Indian Express}}</ref> <ref>{{स्रोत बातमी|last=|first=|url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/writer-and-journalist-p-narayanan-conferred-with-padma-vibhushan/article70550225.ece|title=Writer and journalist P. Narayanan conferred Padma Vibhushan|date=2026-01-25|work=The Hindu|language=en-IN|issn=0971-751X|access-date=2026-02-22}}</ref> २०२६ मध्ये, त्यांना साहित्य आणि शिक्षण श्रेणीमध्ये भारताचा दुसरा सर्वोच्च नागरी सन्मान, [[पद्मविभूषण पुरस्कार|पद्मविभूषण]] प्रदान करण्यात आला.<ref name="padma">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://padmaawards.gov.in/Content/pdf/PadmaAwards2026List.pdf|title=Padma Awards 2026|publisher=Government of India|access-date=27 January 2026}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2218547&reg=3&lang=1|title=Padma Awards 2026 announced|date=25 January 2026|publisher=Press Information Bureau, Government of India|access-date=27 January 2026}}</ref><ref name="hs">{{स्रोत बातमी|url=https://english.hindusthansamachar.in/Encyc/2026/1/26/PNarayanan-gets-Padmavibhushan.php|title=Veteran journalist and RSS ideologue P. Narayanan awarded Padma Vibhushan|date=26 January 2026|work=Hindustan Samachar}}</ref> <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.hindustantimes.com/india-news/3-of-5-padma-vibhushan-go-to-kerala-as-south-gets-large-share-among-regions-maharashtra-leads-among-states-101769347397883.html|title=3 of 5 Padma Vibhushan go to Kerala as south gets large share in Republic Day honours; Bengal number goes up too|date=2026-01-25|website=Hindustan Times|language=en|access-date=2026-02-22}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.hindustantimes.com/india-news/padma-vibhushan-for-ex-cm-retired-sc-judge-journalist-101769367434792.html|title=Padma Vibhushan for ex-CM, retired SC judge, journalist|date=2026-01-26|website=Hindustan Times|language=en|access-date=2026-02-22}}</ref> घोषणेनंतर माध्यमांशी संवाद साधताना त्यांनी हा पुरस्कार अनपेक्षित असल्याचे म्हटले.<ref name="newsdrum">{{स्रोत बातमी|url=https://www.newsdrum.in/national/padma-vibhushan-an-unexpected-honour-says-veteran-journalist-p-narayanan-11030311|title=Padma Vibhushan, an unexpected honour, says veteran journalist P Narayanan|date=25 January 2026|work=NewsDrum}}</ref> == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:पद्मविभूषण पुरस्कारविजेते]] [[वर्ग:इ.स. १९३६ मधील जन्म]] [[वर्ग:मल्याळम लेखक]] [[वर्ग:पत्रकार]] mybstfnrszdky3ce72r1gzvgv6eeemp 2723191 2723190 2026-10-19T14:47:19Z अभय नातू 206 removed [[Category:पत्रकार]]; नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले 2723191 wikitext text/x-wiki {{माहिती संचिका}} '''पी. नारायणन''' (जन्म २८ मे १९३६), जे '''नारायणजी''' म्हणूनही ओळखले जातात, हे [[राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघ|राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघाशी]] संबंधित असलेले एक भारतीय पत्रकार आणि लेखक आहेत. ते मल्याळम दैनिक ''जन्मभूमीचे'' सह-संस्थापक आणि माजी [[मुख्य संपादक]] आहेत.<ref name="nie">{{स्रोत बातमी|url=https://www.newindianexpress.com/states/kerala/2026/Jan/26/padma-awards-salute-to-legacy-talent-and-service|title=Padma awards: Salute to legacy, talent and service|date=26 January 2026|work=The New Indian Express}}</ref> <ref>{{स्रोत बातमी|last=|first=|url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/writer-and-journalist-p-narayanan-conferred-with-padma-vibhushan/article70550225.ece|title=Writer and journalist P. Narayanan conferred Padma Vibhushan|date=2026-01-25|work=The Hindu|language=en-IN|issn=0971-751X|access-date=2026-02-22}}</ref> २०२६ मध्ये, त्यांना साहित्य आणि शिक्षण श्रेणीमध्ये भारताचा दुसरा सर्वोच्च नागरी सन्मान, [[पद्मविभूषण पुरस्कार|पद्मविभूषण]] प्रदान करण्यात आला.<ref name="padma">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://padmaawards.gov.in/Content/pdf/PadmaAwards2026List.pdf|title=Padma Awards 2026|publisher=Government of India|access-date=27 January 2026}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2218547&reg=3&lang=1|title=Padma Awards 2026 announced|date=25 January 2026|publisher=Press Information Bureau, Government of India|access-date=27 January 2026}}</ref><ref name="hs">{{स्रोत बातमी|url=https://english.hindusthansamachar.in/Encyc/2026/1/26/PNarayanan-gets-Padmavibhushan.php|title=Veteran journalist and RSS ideologue P. Narayanan awarded Padma Vibhushan|date=26 January 2026|work=Hindustan Samachar}}</ref> <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.hindustantimes.com/india-news/3-of-5-padma-vibhushan-go-to-kerala-as-south-gets-large-share-among-regions-maharashtra-leads-among-states-101769347397883.html|title=3 of 5 Padma Vibhushan go to Kerala as south gets large share in Republic Day honours; Bengal number goes up too|date=2026-01-25|website=Hindustan Times|language=en|access-date=2026-02-22}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.hindustantimes.com/india-news/padma-vibhushan-for-ex-cm-retired-sc-judge-journalist-101769367434792.html|title=Padma Vibhushan for ex-CM, retired SC judge, journalist|date=2026-01-26|website=Hindustan Times|language=en|access-date=2026-02-22}}</ref> घोषणेनंतर माध्यमांशी संवाद साधताना त्यांनी हा पुरस्कार अनपेक्षित असल्याचे म्हटले.<ref name="newsdrum">{{स्रोत बातमी|url=https://www.newsdrum.in/national/padma-vibhushan-an-unexpected-honour-says-veteran-journalist-p-narayanan-11030311|title=Padma Vibhushan, an unexpected honour, says veteran journalist P Narayanan|date=25 January 2026|work=NewsDrum}}</ref> == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:पद्मविभूषण पुरस्कारविजेते]] [[वर्ग:इ.स. १९३६ मधील जन्म]] [[वर्ग:मल्याळम लेखक]] [[वर्ग:भारतीय पत्रकार]] r11p8v425f27ag8r9zk8mj1w2nhtnno 2723192 2723191 2026-10-19T14:47:25Z अभय नातू 206 नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले 2723192 wikitext text/x-wiki {{माहिती संचिका}} '''पी. नारायणन''' (जन्म २८ मे १९३६), जे '''नारायणजी''' म्हणूनही ओळखले जातात, हे [[राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघ|राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघाशी]] संबंधित असलेले एक भारतीय पत्रकार आणि लेखक आहेत. ते मल्याळम दैनिक ''जन्मभूमीचे'' सह-संस्थापक आणि माजी [[मुख्य संपादक]] आहेत.<ref name="nie">{{स्रोत बातमी|url=https://www.newindianexpress.com/states/kerala/2026/Jan/26/padma-awards-salute-to-legacy-talent-and-service|title=Padma awards: Salute to legacy, talent and service|date=26 January 2026|work=The New Indian Express}}</ref> <ref>{{स्रोत बातमी|last=|first=|url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/writer-and-journalist-p-narayanan-conferred-with-padma-vibhushan/article70550225.ece|title=Writer and journalist P. Narayanan conferred Padma Vibhushan|date=2026-01-25|work=The Hindu|language=en-IN|issn=0971-751X|access-date=2026-02-22}}</ref> २०२६ मध्ये, त्यांना साहित्य आणि शिक्षण श्रेणीमध्ये भारताचा दुसरा सर्वोच्च नागरी सन्मान, [[पद्मविभूषण पुरस्कार|पद्मविभूषण]] प्रदान करण्यात आला.<ref name="padma">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://padmaawards.gov.in/Content/pdf/PadmaAwards2026List.pdf|title=Padma Awards 2026|publisher=Government of India|access-date=27 January 2026}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2218547&reg=3&lang=1|title=Padma Awards 2026 announced|date=25 January 2026|publisher=Press Information Bureau, Government of India|access-date=27 January 2026}}</ref><ref name="hs">{{स्रोत बातमी|url=https://english.hindusthansamachar.in/Encyc/2026/1/26/PNarayanan-gets-Padmavibhushan.php|title=Veteran journalist and RSS ideologue P. Narayanan awarded Padma Vibhushan|date=26 January 2026|work=Hindustan Samachar}}</ref> <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.hindustantimes.com/india-news/3-of-5-padma-vibhushan-go-to-kerala-as-south-gets-large-share-among-regions-maharashtra-leads-among-states-101769347397883.html|title=3 of 5 Padma Vibhushan go to Kerala as south gets large share in Republic Day honours; Bengal number goes up too|date=2026-01-25|website=Hindustan Times|language=en|access-date=2026-02-22}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.hindustantimes.com/india-news/padma-vibhushan-for-ex-cm-retired-sc-judge-journalist-101769367434792.html|title=Padma Vibhushan for ex-CM, retired SC judge, journalist|date=2026-01-26|website=Hindustan Times|language=en|access-date=2026-02-22}}</ref> घोषणेनंतर माध्यमांशी संवाद साधताना त्यांनी हा पुरस्कार अनपेक्षित असल्याचे म्हटले.<ref name="newsdrum">{{स्रोत बातमी|url=https://www.newsdrum.in/national/padma-vibhushan-an-unexpected-honour-says-veteran-journalist-p-narayanan-11030311|title=Padma Vibhushan, an unexpected honour, says veteran journalist P Narayanan|date=25 January 2026|work=NewsDrum}}</ref> == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:पद्मविभूषण पुरस्कारविजेते]] [[वर्ग:इ.स. १९३६ मधील जन्म]] [[वर्ग:मल्याळम लेखक]] [[वर्ग:भारतीय पत्रकार]] [[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]] 1ukljgqpudvyqcg93m9hp7c8o094i7x 3 385587 2723194 2026-10-19T15:02:07Z साहाय्य चमू 25365 नविन सदस्याच्या चर्चापानावर [[Template:Welcome|स्वागत संदेश]] टाकला 2723194 wikitext text/x-wiki {{Template:Welcome|name=Nilesh Janardan Gaikwad}} -- [[सदस्य:साहाय्य चमू|साहाय्य चमू]] ([[सदस्य चर्चा:साहाय्य चमू|चर्चा]]) २०:३२, १९ ऑक्टोबर २०२६ (IST) 7jn3rwumu5ojwfcjp2zda8hb7wwtbz0 0 385588 2723195 2026-10-19T15:05:57Z Dharmadhyaksha 28394 "[[:en:Special:Redirect/revision/1380901118|Scurvy]]" पानाचे भाषांतर करुन तयार झाले 2723195 wikitext text/x-wiki '''स्कर्वी''' किंवा '''स्कॉर्ब्युटस''' हा [[क-जीवनसत्त्व|व्हिटॅमिन सी]] (ॲस्कॉर्बिक ॲसिड) च्या कमतरतेमुळे होणारा [[कुपोषण|कमतरतेचा आजार]] (कुपोषणाची स्थिती) आहे.<ref name="GARD2016">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://rarediseases.info.nih.gov/diseases/10406/scurvy|title=Scurvy|date=1 September 2016|website=GARD|archive-url=https://web.archive.org/web/20170126020402/https://rarediseases.info.nih.gov/diseases/10406/scurvy|archive-date=26 January 2017|access-date=26 September 2016}}</ref> कमतरतेच्या सुरुवातीच्या लक्षणांमध्ये अशक्तपणा, थकवा आणि हात-पाय दुखणे यांचा समावेश होतो.<ref name="GARD2016" /><ref name="Ag2015">{{जर्नल स्रोत|last=Agarwal|first=A|last2=Shaharyar|first2=A|last3=Kumar|first3=A|last4=Bhat|first4=MS|last5=Mishra|first5=M|date=June 2015|title=Scurvy in pediatric age group - A disease often forgotten?|journal=Journal of Clinical Orthopaedics and Trauma|volume=6|issue=2|pages=101–7|doi=10.1016/j.jcot.2014.12.003|pmc=4411344|pmid=25983516}}</ref> उपचार न केल्यास, [[पंडुरोग|लाल रक्तपेशी कमी होणे]], हिरड्यांचे आजार, केसांमध्ये बदल आणि त्वचेतून रक्तस्त्राव होऊ शकतो.<ref name="GARD2016" /><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://ods.od.nih.gov/factsheets/VitaminC-HealthProfessional/|title=Vitamin C|date=11 February 2016|website=Office of Dietary Supplements|language=en|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170730052126/https://ods.od.nih.gov/factsheets/VitaminC-HealthProfessional/|archive-date=30 July 2017|access-date=18 July 2017}}</ref> स्कर्व्हीचा आजार जसजसा बळावतो, तसतसे जखमा लवकर न भरणे, व्यक्तिमत्त्वात बदल आणि शेवटी संसर्ग किंवा रक्तस्रावामुळे मृत्यू होऊ शकतो.<ref name="Ag2015" /> लक्षणे दिसण्यापूर्वी आहारात व्हिटॅमिन सीचे प्रमाण कमीतकमी एक महिना कमी किंवा अजिबात नसावे लागते.<ref name="GARD2016" /><ref name="Ag2015" /> आधुनिक काळात, स्कर्वी हा आजार सामान्यतः दुर्लक्षित मुलांमध्ये, [[मसुदा:मानसिक आजार|मानसिक विकार]] असलेल्या व्यक्तींमध्ये, असामान्य खाण्याच्या सवयी असलेल्यांमध्ये, [[मद्यपाश|मद्यपान करणाऱ्यांमध्ये]] आणि एकटे राहणाऱ्या वृद्ध लोकांमध्ये आढळतो.<ref name="Ag2015" /> इतर जोखमीच्या घटकांमध्ये आतड्यांतील शोषण कमी होणे आणि डायलिसिस यांचा समावेश आहे.<ref name="Ag2015" /> जवळपास सर्व प्राणी, वनस्पती आणि इतर जीव त्यांचे व्हिटॅमिन सी तयार करतात, परंतु मानव आणि काही इतर जण ते करत नाहीत.<ref name="Ag2015" /> व्हिटॅमिन सी, एक अँटिऑक्सिडंट, कोलेजन, कार्निटाइन आणि कॅटेकोलामाइन्सचे बिल्डिंग ब्लॉक्स बनवण्यासाठी आवश्यक असते आणि अन्नातून लोहाचे शोषण करण्यासाठी आतड्यांना मदत करते.<ref name="Ag2015" /><ref>{{स्रोत पुस्तक|title=Quick Look: Metabolism|last=Coffee|first=Carole J.|publisher=Hayes Barton|year=1999|isbn=1-59377-192-4|page=26}}</ref><ref name=":0">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://lpi.oregonstate.edu/mic/vitamins/vitamin-C|title=Vitamin C|date=2014-04-22|website=Linus Pauling Institute|language=en|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20180916084650/https://lpi.oregonstate.edu/mic/vitamins/vitamin-C|archive-date=2018-09-16|access-date=2023-06-04}}</ref> रोगाचे निदान सामान्यतः बाह्य स्वरूप, [[क्ष-किरण|एक्स-रे]] आणि उपचारानंतर होणाऱ्या सुधारण्याने होते.<ref name="Ag2015" /> सर्वोत्तम परिणामासाठी तोंडावाटे व्हिटॅमिन सी पूरक <ref name="GARD2016" /> किंवा शिरेद्वारे देऊन उपचार केला जातो. बऱ्याचदा काही दिवसांत सुधारणा सुरू होते आणि काही आठवड्यांत पूर्णपणे बरे वाटते.<ref name="Ag2015" /> आहारातील व्हिटॅमिन सीच्या स्रोतांमध्ये कच्ची लिंबूवर्गीय फळे आणि लाल ढोबळी मिरची, [[ब्रोकोली]] आणि [[टोमॅटो]] यांसारख्या अनेक कच्च्या [[पालेभाजी|भाज्यांचा]] समावेश होतो.<ref name="Ag2015" /> अन्न शिजवल्याने अनेकदा पदार्थांमधील व्हिटॅमिन सीचे शिल्लक प्रमाण कमी होते.<ref name="Ag2015" /> == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:पशुरोग]] [[वर्ग:रोग]] [[वर्ग:जीवनसत्त्वे]] ofcjt2et10fkxaj3qnnos0i67gu7qvv 2723196 2723195 2026-10-19T15:07:17Z Dharmadhyaksha 28394 2723196 wikitext text/x-wiki {{महिती संचिका}} '''स्कर्वी''' किंवा '''स्कॉर्ब्युटस''' हा [[क-जीवनसत्त्व|व्हिटॅमिन सी]] (ॲस्कॉर्बिक ॲसिड) च्या कमतरतेमुळे होणारा [[कुपोषण|कमतरतेचा आजार]] (कुपोषणाची स्थिती) आहे.<ref name="GARD2016">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://rarediseases.info.nih.gov/diseases/10406/scurvy|title=Scurvy|date=1 September 2016|website=GARD|archive-url=https://web.archive.org/web/20170126020402/https://rarediseases.info.nih.gov/diseases/10406/scurvy|archive-date=26 January 2017|access-date=26 September 2016}}</ref> कमतरतेच्या सुरुवातीच्या लक्षणांमध्ये अशक्तपणा, थकवा आणि हात-पाय दुखणे यांचा समावेश होतो.<ref name="GARD2016" /><ref name="Ag2015">{{जर्नल स्रोत|last=Agarwal|first=A|last2=Shaharyar|first2=A|last3=Kumar|first3=A|last4=Bhat|first4=MS|last5=Mishra|first5=M|date=June 2015|title=Scurvy in pediatric age group - A disease often forgotten?|journal=Journal of Clinical Orthopaedics and Trauma|volume=6|issue=2|pages=101–7|doi=10.1016/j.jcot.2014.12.003|pmc=4411344|pmid=25983516}}</ref> उपचार न केल्यास, [[पंडुरोग|लाल रक्तपेशी कमी होणे]], हिरड्यांचे आजार, केसांमध्ये बदल आणि त्वचेतून रक्तस्त्राव होऊ शकतो.<ref name="GARD2016" /><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://ods.od.nih.gov/factsheets/VitaminC-HealthProfessional/|title=Vitamin C|date=11 February 2016|website=Office of Dietary Supplements|language=en|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170730052126/https://ods.od.nih.gov/factsheets/VitaminC-HealthProfessional/|archive-date=30 July 2017|access-date=18 July 2017}}</ref> स्कर्व्हीचा आजार जसजसा बळावतो, तसतसे जखमा लवकर न भरणे, व्यक्तिमत्त्वात बदल आणि शेवटी संसर्ग किंवा रक्तस्रावामुळे मृत्यू होऊ शकतो.<ref name="Ag2015" /> लक्षणे दिसण्यापूर्वी आहारात व्हिटॅमिन सीचे प्रमाण कमीतकमी एक महिना कमी किंवा अजिबात नसावे लागते.<ref name="GARD2016" /><ref name="Ag2015" /> आधुनिक काळात, स्कर्वी हा आजार सामान्यतः दुर्लक्षित मुलांमध्ये, [[मसुदा:मानसिक आजार|मानसिक विकार]] असलेल्या व्यक्तींमध्ये, असामान्य खाण्याच्या सवयी असलेल्यांमध्ये, [[मद्यपाश|मद्यपान करणाऱ्यांमध्ये]] आणि एकटे राहणाऱ्या वृद्ध लोकांमध्ये आढळतो.<ref name="Ag2015" /> इतर जोखमीच्या घटकांमध्ये आतड्यांतील शोषण कमी होणे आणि डायलिसिस यांचा समावेश आहे.<ref name="Ag2015" /> जवळपास सर्व प्राणी, वनस्पती आणि इतर जीव त्यांचे व्हिटॅमिन सी तयार करतात, परंतु मानव आणि काही इतर जण ते करत नाहीत.<ref name="Ag2015" /> व्हिटॅमिन सी, एक अँटिऑक्सिडंट, कोलेजन, कार्निटाइन आणि कॅटेकोलामाइन्सचे बिल्डिंग ब्लॉक्स बनवण्यासाठी आवश्यक असते आणि अन्नातून लोहाचे शोषण करण्यासाठी आतड्यांना मदत करते.<ref name="Ag2015" /><ref>{{स्रोत पुस्तक|title=Quick Look: Metabolism|last=Coffee|first=Carole J.|publisher=Hayes Barton|year=1999|isbn=1-59377-192-4|page=26}}</ref><ref name=":0">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://lpi.oregonstate.edu/mic/vitamins/vitamin-C|title=Vitamin C|date=2014-04-22|website=Linus Pauling Institute|language=en|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20180916084650/https://lpi.oregonstate.edu/mic/vitamins/vitamin-C|archive-date=2018-09-16|access-date=2023-06-04}}</ref> रोगाचे निदान सामान्यतः बाह्य स्वरूप, [[क्ष-किरण|एक्स-रे]] आणि उपचारानंतर होणाऱ्या सुधारण्याने होते.<ref name="Ag2015" /> सर्वोत्तम परिणामासाठी तोंडावाटे व्हिटॅमिन सी पूरक <ref name="GARD2016" /> किंवा शिरेद्वारे देऊन उपचार केला जातो. बऱ्याचदा काही दिवसांत सुधारणा सुरू होते आणि काही आठवड्यांत पूर्णपणे बरे वाटते.<ref name="Ag2015" /> आहारातील व्हिटॅमिन सीच्या स्रोतांमध्ये कच्ची लिंबूवर्गीय फळे आणि लाल ढोबळी मिरची, [[ब्रोकोली]] आणि [[टोमॅटो]] यांसारख्या अनेक कच्च्या [[पालेभाजी|भाज्यांचा]] समावेश होतो.<ref name="Ag2015" /> अन्न शिजवल्याने अनेकदा पदार्थांमधील व्हिटॅमिन सीचे शिल्लक प्रमाण कमी होते.<ref name="Ag2015" /> == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:पशुरोग]] [[वर्ग:रोग]] [[वर्ग:जीवनसत्त्वे]] ltwaq9lb14blp2vjcgxp8emjwfcdbtm 2723197 2723196 2026-10-19T15:07:31Z Dharmadhyaksha 28394 2723197 wikitext text/x-wiki {{माहिती संचिका}} '''स्कर्वी''' किंवा '''स्कॉर्ब्युटस''' हा [[क-जीवनसत्त्व|व्हिटॅमिन सी]] (ॲस्कॉर्बिक ॲसिड) च्या कमतरतेमुळे होणारा [[कुपोषण|कमतरतेचा आजार]] (कुपोषणाची स्थिती) आहे.<ref name="GARD2016">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://rarediseases.info.nih.gov/diseases/10406/scurvy|title=Scurvy|date=1 September 2016|website=GARD|archive-url=https://web.archive.org/web/20170126020402/https://rarediseases.info.nih.gov/diseases/10406/scurvy|archive-date=26 January 2017|access-date=26 September 2016}}</ref> कमतरतेच्या सुरुवातीच्या लक्षणांमध्ये अशक्तपणा, थकवा आणि हात-पाय दुखणे यांचा समावेश होतो.<ref name="GARD2016" /><ref name="Ag2015">{{जर्नल स्रोत|last=Agarwal|first=A|last2=Shaharyar|first2=A|last3=Kumar|first3=A|last4=Bhat|first4=MS|last5=Mishra|first5=M|date=June 2015|title=Scurvy in pediatric age group - A disease often forgotten?|journal=Journal of Clinical Orthopaedics and Trauma|volume=6|issue=2|pages=101–7|doi=10.1016/j.jcot.2014.12.003|pmc=4411344|pmid=25983516}}</ref> उपचार न केल्यास, [[पंडुरोग|लाल रक्तपेशी कमी होणे]], हिरड्यांचे आजार, केसांमध्ये बदल आणि त्वचेतून रक्तस्त्राव होऊ शकतो.<ref name="GARD2016" /><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://ods.od.nih.gov/factsheets/VitaminC-HealthProfessional/|title=Vitamin C|date=11 February 2016|website=Office of Dietary Supplements|language=en|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170730052126/https://ods.od.nih.gov/factsheets/VitaminC-HealthProfessional/|archive-date=30 July 2017|access-date=18 July 2017}}</ref> स्कर्व्हीचा आजार जसजसा बळावतो, तसतसे जखमा लवकर न भरणे, व्यक्तिमत्त्वात बदल आणि शेवटी संसर्ग किंवा रक्तस्रावामुळे मृत्यू होऊ शकतो.<ref name="Ag2015" /> लक्षणे दिसण्यापूर्वी आहारात व्हिटॅमिन सीचे प्रमाण कमीतकमी एक महिना कमी किंवा अजिबात नसावे लागते.<ref name="GARD2016" /><ref name="Ag2015" /> आधुनिक काळात, स्कर्वी हा आजार सामान्यतः दुर्लक्षित मुलांमध्ये, [[मसुदा:मानसिक आजार|मानसिक विकार]] असलेल्या व्यक्तींमध्ये, असामान्य खाण्याच्या सवयी असलेल्यांमध्ये, [[मद्यपाश|मद्यपान करणाऱ्यांमध्ये]] आणि एकटे राहणाऱ्या वृद्ध लोकांमध्ये आढळतो.<ref name="Ag2015" /> इतर जोखमीच्या घटकांमध्ये आतड्यांतील शोषण कमी होणे आणि डायलिसिस यांचा समावेश आहे.<ref name="Ag2015" /> जवळपास सर्व प्राणी, वनस्पती आणि इतर जीव त्यांचे व्हिटॅमिन सी तयार करतात, परंतु मानव आणि काही इतर जण ते करत नाहीत.<ref name="Ag2015" /> व्हिटॅमिन सी, एक अँटिऑक्सिडंट, कोलेजन, कार्निटाइन आणि कॅटेकोलामाइन्सचे बिल्डिंग ब्लॉक्स बनवण्यासाठी आवश्यक असते आणि अन्नातून लोहाचे शोषण करण्यासाठी आतड्यांना मदत करते.<ref name="Ag2015" /><ref>{{स्रोत पुस्तक|title=Quick Look: Metabolism|last=Coffee|first=Carole J.|publisher=Hayes Barton|year=1999|isbn=1-59377-192-4|page=26}}</ref><ref name=":0">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://lpi.oregonstate.edu/mic/vitamins/vitamin-C|title=Vitamin C|date=2014-04-22|website=Linus Pauling Institute|language=en|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20180916084650/https://lpi.oregonstate.edu/mic/vitamins/vitamin-C|archive-date=2018-09-16|access-date=2023-06-04}}</ref> रोगाचे निदान सामान्यतः बाह्य स्वरूप, [[क्ष-किरण|एक्स-रे]] आणि उपचारानंतर होणाऱ्या सुधारण्याने होते.<ref name="Ag2015" /> सर्वोत्तम परिणामासाठी तोंडावाटे व्हिटॅमिन सी पूरक <ref name="GARD2016" /> किंवा शिरेद्वारे देऊन उपचार केला जातो. बऱ्याचदा काही दिवसांत सुधारणा सुरू होते आणि काही आठवड्यांत पूर्णपणे बरे वाटते.<ref name="Ag2015" /> आहारातील व्हिटॅमिन सीच्या स्रोतांमध्ये कच्ची लिंबूवर्गीय फळे आणि लाल ढोबळी मिरची, [[ब्रोकोली]] आणि [[टोमॅटो]] यांसारख्या अनेक कच्च्या [[पालेभाजी|भाज्यांचा]] समावेश होतो.<ref name="Ag2015" /> अन्न शिजवल्याने अनेकदा पदार्थांमधील व्हिटॅमिन सीचे शिल्लक प्रमाण कमी होते.<ref name="Ag2015" /> == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:पशुरोग]] [[वर्ग:रोग]] [[वर्ग:जीवनसत्त्वे]] gpgtd18hgna22oiw31wo60d0r8xwlc1 0 385589 2723198 2026-10-19T15:17:44Z Dharmadhyaksha 28394 "[[:en:Special:Redirect/revision/1244089717|P. Narayanan]]" पानाचे भाषांतर करुन तयार झाले 2723198 wikitext text/x-wiki '''पी. नारायणन''' (३१ जानेवारी १९५१ - ६ ऑगस्ट २०२०) हे एक भारतीय राजकारणी होते जे [[भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष|भारतीय कम्युनिस्ट पक्षाचे]] नेते होते. त्यांनी १९९८ (पोटनिवडणूक) आणि केरळ विधानसभा निवडणूक २००१ (११वी विधानसभा) यात वैकोम मतदारसंघाचे प्रतिनिधित्व केले होते.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.niyamasabha.org/codes/members/m94.htm|title=Members - Kerala Legislature|website=www.niyamasabha.org|access-date=2021-10-16}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://old.eci.gov.in/files/file/3760-kerala-2001/|title=Kerala 2001|website=Election Commission of India|access-date=16 October 2021}}</ref><ref>{{स्रोत बातमी|url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/former-mla-passes-away/article32289136.ece|title=Former Vaikom MLA passes away|date=6 August 2020|work=The Hindu}}</ref> == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:इ.स. २०२० मधील मृत्यू]] [[वर्ग:इ.स. १९५१ मधील जन्म]] [[वर्ग:केरळचे आमदार]] [[वर्ग:भारतीय कम्युनिस्ट पक्षातील राजकारणी]] gec9emyi1ussl06hxf6zjeygn3v1m1y 2723200 2723198 2026-10-19T15:20:02Z Dharmadhyaksha 28394 2723200 wikitext text/x-wiki {{माहिती संचिका}} '''पी. नारायणन''' (३१ जानेवारी १९५१ - ६ ऑगस्ट २०२०) हे एक भारतीय राजकारणी होते जे [[भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष|भारतीय कम्युनिस्ट पक्षाचे]] नेते होते. त्यांनी १९९८ (पोटनिवडणूक) आणि केरळ विधानसभा निवडणूक २००१ (११वी विधानसभा) यात वैकोम मतदारसंघाचे प्रतिनिधित्व केले होते.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.niyamasabha.org/codes/members/m94.htm|title=Members - Kerala Legislature|website=www.niyamasabha.org|access-date=2021-10-16}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://old.eci.gov.in/files/file/3760-kerala-2001/|title=Kerala 2001|website=Election Commission of India|access-date=16 October 2021}}</ref><ref>{{स्रोत बातमी|url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/former-mla-passes-away/article32289136.ece|title=Former Vaikom MLA passes away|date=6 August 2020|work=The Hindu}}</ref> == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:इ.स. २०२० मधील मृत्यू]] [[वर्ग:इ.स. १९५१ मधील जन्म]] [[वर्ग:केरळचे आमदार]] [[वर्ग:भारतीय कम्युनिस्ट पक्षातील राजकारणी]] 5xv2jdjav2gybinrkp3h2sc9mlr2hpe 2723208 2723200 2026-10-19T16:39:43Z अभय नातू 206 नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले 2723208 wikitext text/x-wiki {{माहिती संचिका}} '''पी. नारायणन''' (३१ जानेवारी १९५१ - ६ ऑगस्ट २०२०) हे एक भारतीय राजकारणी होते जे [[भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष|भारतीय कम्युनिस्ट पक्षाचे]] नेते होते. त्यांनी १९९८ (पोटनिवडणूक) आणि केरळ विधानसभा निवडणूक २००१ (११वी विधानसभा) यात वैकोम मतदारसंघाचे प्रतिनिधित्व केले होते.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.niyamasabha.org/codes/members/m94.htm|title=Members - Kerala Legislature|website=www.niyamasabha.org|access-date=2021-10-16}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://old.eci.gov.in/files/file/3760-kerala-2001/|title=Kerala 2001|website=Election Commission of India|access-date=16 October 2021}}</ref><ref>{{स्रोत बातमी|url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/former-mla-passes-away/article32289136.ece|title=Former Vaikom MLA passes away|date=6 August 2020|work=The Hindu}}</ref> == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:इ.स. २०२० मधील मृत्यू]] [[वर्ग:इ.स. १९५१ मधील जन्म]] [[वर्ग:केरळचे आमदार]] [[वर्ग:भारतीय कम्युनिस्ट पक्षातील राजकारणी]] [[वर्ग:वैकोमचे आमदार]] 7g7a09d1g8y21eijrb9lmdu7r4hwuqv 2723209 2723208 2026-10-19T16:39:49Z अभय नातू 206 नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले 2723209 wikitext text/x-wiki {{माहिती संचिका}} '''पी. नारायणन''' (३१ जानेवारी १९५१ - ६ ऑगस्ट २०२०) हे एक भारतीय राजकारणी होते जे [[भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष|भारतीय कम्युनिस्ट पक्षाचे]] नेते होते. त्यांनी १९९८ (पोटनिवडणूक) आणि केरळ विधानसभा निवडणूक २००१ (११वी विधानसभा) यात वैकोम मतदारसंघाचे प्रतिनिधित्व केले होते.<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.niyamasabha.org/codes/members/m94.htm|title=Members - Kerala Legislature|website=www.niyamasabha.org|access-date=2021-10-16}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://old.eci.gov.in/files/file/3760-kerala-2001/|title=Kerala 2001|website=Election Commission of India|access-date=16 October 2021}}</ref><ref>{{स्रोत बातमी|url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/former-mla-passes-away/article32289136.ece|title=Former Vaikom MLA passes away|date=6 August 2020|work=The Hindu}}</ref> == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:इ.स. २०२० मधील मृत्यू]] [[वर्ग:इ.स. १९५१ मधील जन्म]] [[वर्ग:केरळचे आमदार]] [[वर्ग:भारतीय कम्युनिस्ट पक्षातील राजकारणी]] [[वर्ग:वैकोमचे आमदार]] [[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]] 9vvug5k216gpuvr1owu03ut5vlzl1k5 0 385590 2723202 2026-10-19T15:44:43Z अभय नातू 206 लेखनभेद 2723202 wikitext text/x-wiki #पुनर्निर्देशन [[स्कर्वी]] 0c1ffws3n1ocnaa3z7c0c13i7emb2lv 0 385591 2723203 2026-10-19T15:45:08Z अभय नातू 206 नामभेद 2723203 wikitext text/x-wiki #पुनर्निर्देशन [[स्कर्वी]] 0c1ffws3n1ocnaa3z7c0c13i7emb2lv 0 385592 2723206 2026-10-19T16:33:53Z संतोष गोरे 135680 "[[:en:Special:Redirect/revision/1379475706|Amar Mohile]]" पानाचे भाषांतर करुन तयार झाले 2723206 wikitext text/x-wiki '''अमर मोहिले''' हे एक भारतीय चित्रपट संगीतकार आहेत, जे प्रामुख्याने [[बॉलीवूड|हिंदी]] चित्रपटांसाठी काम करतात. संगीतकार [[अनिल मोहिले]] हे त्यांचे वडील आहेत. == डिस्कोग्राफी == ; पार्श्वसंगीत रचनाकार म्हणून {| class="wikitable sortable" |+ !Year !Film !Language !Ref |- |2002 |''Encounter: The Killing'' | rowspan="4" |[[हिंदी भाषा|Hindi]] | |- |2004 |''Vaastu Shastra'' | |- |2005 |''[[एक अजनबी|Ek Ajnabee]]'' | |- |2007 |''[[राम गोपाल वर्मा की आग|Aag]]'' | |- |2008 |''Homam'' |[[तेलुगू भाषा|Telugu]] | |- | rowspan="5" |2009 |''Jail'' | rowspan="7" |Hindi | |- |''Acid Factory'' | |- |''Agyaat'' | |- |''Luck'' | |- |''Rann'' | |- | rowspan="2" |2010 |''Chase'' | |- |''Rann'' | |- | rowspan="4" |2011 |''Land Gold Women'' |[[इंग्लिश भाषा|English]] | |- |''Money Money, More Money'' |Telugu | |- |''[[सिंघम|Singham]]'' |Hindi | |- |''Dongala Mutha'' |Telugu | |- |2012 |''Hate Story'' | rowspan="9" |Hindi | |- | rowspan="8" |2013 |''Zanjeer'' | |- |''Shootout at Wadala'' | |- |''3G'' | |- |''The Attacks of 26/11'' | |- |''Zila Ghaziabad'' | |- |''Table No. 21'' | |- |''1920: The Evil Returns'' | |- |''[[चेन्नई एक्सप्रेस|Chennai Express]]'' | |- | rowspan="3" |2014 |''Anvatt'' |[[मराठी भाषा|Marathi]] |<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://indianexpress.com/article/entertainment/screen/shankar-ehsaan-loy-debut-in-marathi-film/|title=Shankar-Ehsaan-Loy debut in Marathi film|last=Namita Nivas|date=6 June 2014|website=[[Indian Express]]|access-date=21 December 2015}}</ref> |- |''Kuku Mathur Ki Jhand Ho Gayi'' | rowspan="24" |Hindi | |- |''Ragini MMS 2'' | |- | rowspan="4" |2015 |''MSG: The Messenger'' | |- |''Jazbaa'' |<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.ibnlive.com/news/movies/jazbaa-review-the-film-delivers-more-than-its-awful-trailer-promised-2-1149727.html|title='Jazbaa' Review: The film delivers more than its awful trailer promised|last=[[Rajeev Masand]]|date=9 October 2015|website=[[IBN Live]]|access-date=21 December 2015}}</ref> |- |''Guddu Ki Gun'' |<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://economictimes.indiatimes.com/magazines/panache/guddu-ki-gun-review-a-delightful-adult-comedy/articleshow/49595625.cms|title='Guddu Ki Gun' review: A delightful adult comedy|date=30 October 2015|website=[[The Economic Times]]|access-date=21 December 2015}}</ref> |- |''[[दिलवाले|Dilwale]]'' | |- |2016 |''1920 London'' | |- | rowspan="2" |2017 |''[[हिंदी मीडियम|Hindi Medium]]'' | |- |''Golmaal Again'' | |- |2018 |''[[सिंबा|Simmba]]'' | |- | rowspan="4" |2019 |''[[ठाकरे (चित्रपट)|Thackeray]]'' | |- |''Amavas'' | |- |''Hume Tumse Pyaar Kitna'' | |- |''X Ray: The Inner Image'' | |- | rowspan="2" |2020 |''Khuda Haafiz'' | |- |''[[लक्ष्मी (चित्रपट)|Laxmii]]'' | |- | rowspan="4" |2021 |''[[मुंबई सागा|Mumbai Saga]]'' | |- |''[[भूज: द प्राईड ऑफ इंडिया|Bhuj: The Pride of India]]'' | |- |''Kya Meri Sonam Gupta Bewafa Hai?'' | |- |''[[सूर्यवंशी (हिंदी चित्रपट)|Sooryavanshi]]'' | |- | rowspan="3" |2022 |''[[रनवे ३४|Runway 34]]'' | |- |''[[थँक गॉड (चित्रपट)|Thank God]]'' | |- |''Cirkus '' | |- | rowspan="3" |2025 |''Ek Chatur Naar'' | |- |''Unpaarvaiyil'' |[[तमिळ भाषा|Tamil]] | |- |''Divya Drusthi'' |Telugu | |- |2026 |''Manjar'' |Marathi | |- |2026 |''[[दृश्यम: द कन्क्लूजन|Drishyam: The Conclusion]]'' |Hindi | |} === संगीतकार म्हणून === * २००० - <nowiki><i id="mwAV0">क्रोध</i></nowiki> * २००४ - ''एक हसीना थी'' * २०११ ''बेजवाडा'' (१ गाणे) * २०१० - ''[[गोलमाल ३]]'' * २०१३ - सत्या २<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.thehindu.com/features/cinema/cinema-reviews/satya-2-bad-company/article5335543.ece|title=Satya 2: Bad company|last=Sangeetha Devi Dundoo|date=10 November 2013|website=[[The Hindu]]|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20131110154955/http://www.thehindu.com/features/cinema/cinema-reviews/satya-2-bad-company/article5335543.ece|archive-date=10 November 2013|access-date=21 December 2015}}</ref> * २०२१ - ''[[भूज: द प्राईड ऑफ इंडिया|भुज: भारताचा अभिमान]]'' == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:जन्म वर्ष गहाळ (जिवंत लोक)]] [[वर्ग:हयात व्यक्ती]] olj75k3psvn41ie1gon0rci6v800ijb 2723207 2723206 2026-10-19T16:34:51Z संतोष गोरे 135680 /* */ 2723207 wikitext text/x-wiki {{माहिती संचिका}} '''अमर मोहिले''' हे एक भारतीय चित्रपट संगीतकार आहेत, जे प्रामुख्याने [[बॉलीवूड|हिंदी]] चित्रपटांसाठी काम करतात. संगीतकार [[अनिल मोहिले]] हे त्यांचे वडील आहेत. == डिस्कोग्राफी == ; पार्श्वसंगीत रचनाकार म्हणून {| class="wikitable sortable" |+ !Year !Film !Language !Ref |- |2002 |''Encounter: The Killing'' | rowspan="4" |[[हिंदी भाषा|Hindi]] | |- |2004 |''Vaastu Shastra'' | |- |2005 |''[[एक अजनबी|Ek Ajnabee]]'' | |- |2007 |''[[राम गोपाल वर्मा की आग|Aag]]'' | |- |2008 |''Homam'' |[[तेलुगू भाषा|Telugu]] | |- | rowspan="5" |2009 |''Jail'' | rowspan="7" |Hindi | |- |''Acid Factory'' | |- |''Agyaat'' | |- |''Luck'' | |- |''Rann'' | |- | rowspan="2" |2010 |''Chase'' | |- |''Rann'' | |- | rowspan="4" |2011 |''Land Gold Women'' |[[इंग्लिश भाषा|English]] | |- |''Money Money, More Money'' |Telugu | |- |''[[सिंघम|Singham]]'' |Hindi | |- |''Dongala Mutha'' |Telugu | |- |2012 |''Hate Story'' | rowspan="9" |Hindi | |- | rowspan="8" |2013 |''Zanjeer'' | |- |''Shootout at Wadala'' | |- |''3G'' | |- |''The Attacks of 26/11'' | |- |''Zila Ghaziabad'' | |- |''Table No. 21'' | |- |''1920: The Evil Returns'' | |- |''[[चेन्नई एक्सप्रेस|Chennai Express]]'' | |- | rowspan="3" |2014 |''Anvatt'' |[[मराठी भाषा|Marathi]] |<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://indianexpress.com/article/entertainment/screen/shankar-ehsaan-loy-debut-in-marathi-film/|title=Shankar-Ehsaan-Loy debut in Marathi film|last=Namita Nivas|date=6 June 2014|website=[[Indian Express]]|access-date=21 December 2015}}</ref> |- |''Kuku Mathur Ki Jhand Ho Gayi'' | rowspan="24" |Hindi | |- |''Ragini MMS 2'' | |- | rowspan="4" |2015 |''MSG: The Messenger'' | |- |''Jazbaa'' |<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.ibnlive.com/news/movies/jazbaa-review-the-film-delivers-more-than-its-awful-trailer-promised-2-1149727.html|title='Jazbaa' Review: The film delivers more than its awful trailer promised|last=[[Rajeev Masand]]|date=9 October 2015|website=[[IBN Live]]|access-date=21 December 2015}}</ref> |- |''Guddu Ki Gun'' |<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://economictimes.indiatimes.com/magazines/panache/guddu-ki-gun-review-a-delightful-adult-comedy/articleshow/49595625.cms|title='Guddu Ki Gun' review: A delightful adult comedy|date=30 October 2015|website=[[The Economic Times]]|access-date=21 December 2015}}</ref> |- |''[[दिलवाले|Dilwale]]'' | |- |2016 |''1920 London'' | |- | rowspan="2" |2017 |''[[हिंदी मीडियम|Hindi Medium]]'' | |- |''Golmaal Again'' | |- |2018 |''[[सिंबा|Simmba]]'' | |- | rowspan="4" |2019 |''[[ठाकरे (चित्रपट)|Thackeray]]'' | |- |''Amavas'' | |- |''Hume Tumse Pyaar Kitna'' | |- |''X Ray: The Inner Image'' | |- | rowspan="2" |2020 |''Khuda Haafiz'' | |- |''[[लक्ष्मी (चित्रपट)|Laxmii]]'' | |- | rowspan="4" |2021 |''[[मुंबई सागा|Mumbai Saga]]'' | |- |''[[भूज: द प्राईड ऑफ इंडिया|Bhuj: The Pride of India]]'' | |- |''Kya Meri Sonam Gupta Bewafa Hai?'' | |- |''[[सूर्यवंशी (हिंदी चित्रपट)|Sooryavanshi]]'' | |- | rowspan="3" |2022 |''[[रनवे ३४|Runway 34]]'' | |- |''[[थँक गॉड (चित्रपट)|Thank God]]'' | |- |''Cirkus '' | |- | rowspan="3" |2025 |''Ek Chatur Naar'' | |- |''Unpaarvaiyil'' |[[तमिळ भाषा|Tamil]] | |- |''Divya Drusthi'' |Telugu | |- |2026 |''Manjar'' |Marathi | |- |2026 |''[[दृश्यम: द कन्क्लूजन|Drishyam: The Conclusion]]'' |Hindi | |} === संगीतकार म्हणून === * २००० - <nowiki><i id="mwAV0">क्रोध</i></nowiki> * २००४ - ''एक हसीना थी'' * २०११ ''बेजवाडा'' (१ गाणे) * २०१० - ''[[गोलमाल ३]]'' * २०१३ - सत्या २<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.thehindu.com/features/cinema/cinema-reviews/satya-2-bad-company/article5335543.ece|title=Satya 2: Bad company|last=Sangeetha Devi Dundoo|date=10 November 2013|website=[[The Hindu]]|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20131110154955/http://www.thehindu.com/features/cinema/cinema-reviews/satya-2-bad-company/article5335543.ece|archive-date=10 November 2013|access-date=21 December 2015}}</ref> * २०२१ - ''[[भूज: द प्राईड ऑफ इंडिया|भुज: भारताचा अभिमान]]'' == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:जन्म वर्ष गहाळ (जिवंत लोक)]] [[वर्ग:हयात व्यक्ती]] iyrna5m2ebch1l4od8nox46751e8xzh 2723210 2723207 2026-10-19T16:40:58Z अभय नातू 206 removed [[Category:हयात व्यक्ती]]; नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले 2723210 wikitext text/x-wiki {{माहिती संचिका}} '''अमर मोहिले''' हे एक भारतीय चित्रपट संगीतकार आहेत, जे प्रामुख्याने [[बॉलीवूड|हिंदी]] चित्रपटांसाठी काम करतात. संगीतकार [[अनिल मोहिले]] हे त्यांचे वडील आहेत. == डिस्कोग्राफी == ; पार्श्वसंगीत रचनाकार म्हणून {| class="wikitable sortable" |+ !Year !Film !Language !Ref |- |2002 |''Encounter: The Killing'' | rowspan="4" |[[हिंदी भाषा|Hindi]] | |- |2004 |''Vaastu Shastra'' | |- |2005 |''[[एक अजनबी|Ek Ajnabee]]'' | |- |2007 |''[[राम गोपाल वर्मा की आग|Aag]]'' | |- |2008 |''Homam'' |[[तेलुगू भाषा|Telugu]] | |- | rowspan="5" |2009 |''Jail'' | rowspan="7" |Hindi | |- |''Acid Factory'' | |- |''Agyaat'' | |- |''Luck'' | |- |''Rann'' | |- | rowspan="2" |2010 |''Chase'' | |- |''Rann'' | |- | rowspan="4" |2011 |''Land Gold Women'' |[[इंग्लिश भाषा|English]] | |- |''Money Money, More Money'' |Telugu | |- |''[[सिंघम|Singham]]'' |Hindi | |- |''Dongala Mutha'' |Telugu | |- |2012 |''Hate Story'' | rowspan="9" |Hindi | |- | rowspan="8" |2013 |''Zanjeer'' | |- |''Shootout at Wadala'' | |- |''3G'' | |- |''The Attacks of 26/11'' | |- |''Zila Ghaziabad'' | |- |''Table No. 21'' | |- |''1920: The Evil Returns'' | |- |''[[चेन्नई एक्सप्रेस|Chennai Express]]'' | |- | rowspan="3" |2014 |''Anvatt'' |[[मराठी भाषा|Marathi]] |<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://indianexpress.com/article/entertainment/screen/shankar-ehsaan-loy-debut-in-marathi-film/|title=Shankar-Ehsaan-Loy debut in Marathi film|last=Namita Nivas|date=6 June 2014|website=[[Indian Express]]|access-date=21 December 2015}}</ref> |- |''Kuku Mathur Ki Jhand Ho Gayi'' | rowspan="24" |Hindi | |- |''Ragini MMS 2'' | |- | rowspan="4" |2015 |''MSG: The Messenger'' | |- |''Jazbaa'' |<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.ibnlive.com/news/movies/jazbaa-review-the-film-delivers-more-than-its-awful-trailer-promised-2-1149727.html|title='Jazbaa' Review: The film delivers more than its awful trailer promised|last=[[Rajeev Masand]]|date=9 October 2015|website=[[IBN Live]]|access-date=21 December 2015}}</ref> |- |''Guddu Ki Gun'' |<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://economictimes.indiatimes.com/magazines/panache/guddu-ki-gun-review-a-delightful-adult-comedy/articleshow/49595625.cms|title='Guddu Ki Gun' review: A delightful adult comedy|date=30 October 2015|website=[[The Economic Times]]|access-date=21 December 2015}}</ref> |- |''[[दिलवाले|Dilwale]]'' | |- |2016 |''1920 London'' | |- | rowspan="2" |2017 |''[[हिंदी मीडियम|Hindi Medium]]'' | |- |''Golmaal Again'' | |- |2018 |''[[सिंबा|Simmba]]'' | |- | rowspan="4" |2019 |''[[ठाकरे (चित्रपट)|Thackeray]]'' | |- |''Amavas'' | |- |''Hume Tumse Pyaar Kitna'' | |- |''X Ray: The Inner Image'' | |- | rowspan="2" |2020 |''Khuda Haafiz'' | |- |''[[लक्ष्मी (चित्रपट)|Laxmii]]'' | |- | rowspan="4" |2021 |''[[मुंबई सागा|Mumbai Saga]]'' | |- |''[[भूज: द प्राईड ऑफ इंडिया|Bhuj: The Pride of India]]'' | |- |''Kya Meri Sonam Gupta Bewafa Hai?'' | |- |''[[सूर्यवंशी (हिंदी चित्रपट)|Sooryavanshi]]'' | |- | rowspan="3" |2022 |''[[रनवे ३४|Runway 34]]'' | |- |''[[थँक गॉड (चित्रपट)|Thank God]]'' | |- |''Cirkus '' | |- | rowspan="3" |2025 |''Ek Chatur Naar'' | |- |''Unpaarvaiyil'' |[[तमिळ भाषा|Tamil]] | |- |''Divya Drusthi'' |Telugu | |- |2026 |''Manjar'' |Marathi | |- |2026 |''[[दृश्यम: द कन्क्लूजन|Drishyam: The Conclusion]]'' |Hindi | |} === संगीतकार म्हणून === * २००० - <nowiki><i id="mwAV0">क्रोध</i></nowiki> * २००४ - ''एक हसीना थी'' * २०११ ''बेजवाडा'' (१ गाणे) * २०१० - ''[[गोलमाल ३]]'' * २०१३ - सत्या २<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.thehindu.com/features/cinema/cinema-reviews/satya-2-bad-company/article5335543.ece|title=Satya 2: Bad company|last=Sangeetha Devi Dundoo|date=10 November 2013|website=[[The Hindu]]|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20131110154955/http://www.thehindu.com/features/cinema/cinema-reviews/satya-2-bad-company/article5335543.ece|archive-date=10 November 2013|access-date=21 December 2015}}</ref> * २०२१ - ''[[भूज: द प्राईड ऑफ इंडिया|भुज: भारताचा अभिमान]]'' == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:जन्म वर्ष गहाळ (जिवंत लोक)]] [[वर्ग:मराठी संगीतकार]] kpxgy5l88d2vt617c08bdpcoxkbzav4 2723211 2723210 2026-10-19T16:46:40Z संतोष गोरे 135680 2723211 wikitext text/x-wiki {{माहिती संचिका}} '''अमर मोहिले''' हे एक भारतीय चित्रपट संगीतकार आहेत, जे प्रामुख्याने [[बॉलीवूड|हिंदी]] चित्रपटांसाठी काम करतात. संगीतकार [[अनिल मोहिले]] हे त्यांचे वडील आहेत. == डिस्कोग्राफी == ; पार्श्वसंगीत रचनाकार म्हणून {| class="wikitable sortable" |+ !वर्ष !चित्रपट !भाषा !संदर्भ |- |२००२ |'' एन्काउंटर: द किलिंग'' | rowspan="4" |[[हिंदी भाषा|हिंदी]] | |- |२००४ |''वास्तू शास्त्र'' | |- |२००५ |''[[एक अजनबी]]'' | |- |२००७ |''राम गोपाल वर्मा की आग'' | |- |२००८ |''होमम'' |[[तेलुगू भाषा|तेलुगू]] | |- | rowspan="5" |२००९ |''जेल'' | rowspan="7" |हिंदी | |- |'' ॲसिड फॅक्टरी'' | |- |''अज्ञात'' | |- |''लक'' | |- |''रण'' | |- | rowspan="2" |२०१० |''चेस'' | |- |''रण'' | |- | rowspan="4" |२०११ |''लँड गोल्ड वुमन'' |[[इंग्रजी भाषा|इंग्रजी]] | |- |''मनी मनी, मोअर मनी'' |तेलगू | |- |''[[सिंघम]]'' |हिंदी | |- |''दोंगाला मुथा'' |तेलगू | |- | २०१२ |'' हेट स्टोरी '' | rowspan="9" | हिंदी | |- | rowspan="8" |२०१३ |'' जंजीर '' | |- |'' शूटआउट ॲट वडाला '' | |- |''३ जी'' | |- |'' द अटॅक्स ऑफ २६/११'' | |- |'' जिला गाझियाबाद '' | |- |'' टेबल नं. २१'' | |- |'' १९२०: द एव्हील रिटर्न्स '' | |- |''[[चेन्नई एक्सप्रेस]]'' | |- | rowspan="3" | २०१४ |'' अनवत'' |[[मराठी भाषा|मराठी]] |<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://indianexpress.com/article/entertainment/screen/shankar-ehsaan-loy-debut-in-marathi-film/|title=Shankar-Ehsaan-Loy debut in Marathi film|last=Namita Nivas|date=6 June 2014|website=[[Indian Express]]|access-date=21 December 2015}}</ref> |- |''Kuku Mathur Ki Jhand Ho Gayi'' | rowspan="24" |Hindi | |- |''Ragini MMS 2'' | |- | rowspan="4" |2015 |''MSG: The Messenger'' | |- |''Jazbaa'' |<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.ibnlive.com/news/movies/jazbaa-review-the-film-delivers-more-than-its-awful-trailer-promised-2-1149727.html|title='Jazbaa' Review: The film delivers more than its awful trailer promised|last=[[Rajeev Masand]]|date=9 October 2015|website=[[IBN Live]]|access-date=21 December 2015}}</ref> |- |''Guddu Ki Gun'' |<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://economictimes.indiatimes.com/magazines/panache/guddu-ki-gun-review-a-delightful-adult-comedy/articleshow/49595625.cms|title='Guddu Ki Gun' review: A delightful adult comedy|date=30 October 2015|website=[[The Economic Times]]|access-date=21 December 2015}}</ref> |- |''[[दिलवाले|Dilwale]]'' | |- |2016 |''1920 London'' | |- | rowspan="2" |2017 |''[[हिंदी मीडियम|Hindi Medium]]'' | |- |''Golmaal Again'' | |- |2018 |''[[सिंबा|Simmba]]'' | |- | rowspan="4" |2019 |''[[ठाकरे (चित्रपट)|Thackeray]]'' | |- |''Amavas'' | |- |''Hume Tumse Pyaar Kitna'' | |- |''X Ray: The Inner Image'' | |- | rowspan="2" |2020 |''Khuda Haafiz'' | |- |''[[लक्ष्मी (चित्रपट)|Laxmii]]'' | |- | rowspan="4" |2021 |''[[मुंबई सागा|Mumbai Saga]]'' | |- |''[[भूज: द प्राईड ऑफ इंडिया|Bhuj: The Pride of India]]'' | |- |''Kya Meri Sonam Gupta Bewafa Hai?'' | |- |''[[सूर्यवंशी (हिंदी चित्रपट)|Sooryavanshi]]'' | |- | rowspan="3" |2022 |''[[रनवे ३४|Runway 34]]'' | |- |''[[थँक गॉड (चित्रपट)|Thank God]]'' | |- |''Cirkus '' | |- | rowspan="3" |2025 |''Ek Chatur Naar'' | |- |''Unpaarvaiyil'' |[[तमिळ भाषा|Tamil]] | |- |''Divya Drusthi'' |Telugu | |- |2026 |''Manjar'' |Marathi | |- |2026 |''[[दृश्यम: द कन्क्लूजन|Drishyam: The Conclusion]]'' |Hindi | |} === संगीतकार म्हणून === * २००० - <nowiki><i id="mwAV0">क्रोध</i></nowiki> * २००४ - ''एक हसीना थी'' * २०११ ''बेजवाडा'' (१ गाणे) * २०१० - ''[[गोलमाल ३]]'' * २०१३ - सत्या २<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.thehindu.com/features/cinema/cinema-reviews/satya-2-bad-company/article5335543.ece|title=Satya 2: Bad company|last=Sangeetha Devi Dundoo|date=10 November 2013|website=[[The Hindu]]|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20131110154955/http://www.thehindu.com/features/cinema/cinema-reviews/satya-2-bad-company/article5335543.ece|archive-date=10 November 2013|access-date=21 December 2015}}</ref> * २०२१ - ''[[भूज: द प्राईड ऑफ इंडिया|भुज: भारताचा अभिमान]]'' == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:जन्म वर्ष गहाळ (जिवंत लोक)]] [[वर्ग:मराठी संगीतकार]] 7mhjjx5r1l5w6fe95y75e3q9p14agnx 2723212 2723211 2026-10-19T16:47:33Z संतोष गोरे 135680 2723212 wikitext text/x-wiki {{माहिती संचिका}} '''अमर मोहिले''' हे एक भारतीय चित्रपट संगीतकार आहेत, जे प्रामुख्याने [[बॉलीवूड|हिंदी]] चित्रपटांसाठी काम करतात. संगीतकार [[अनिल मोहिले]] हे त्यांचे वडील आहेत. == डिस्कोग्राफी == ; पार्श्वसंगीत रचनाकार म्हणून {| class="wikitable sortable" |+ !वर्ष !चित्रपट !भाषा !संदर्भ |- |२००२ |'' एन्काउंटर: द किलिंग'' | rowspan="4" |[[हिंदी भाषा|हिंदी]] | |- |२००४ |''वास्तू शास्त्र'' | |- |२००५ |''[[एक अजनबी]]'' | |- |२००७ |''राम गोपाल वर्मा की आग'' | |- |२००८ |''होमम'' |[[तेलुगू भाषा|तेलुगू]] | |- | rowspan="5" |२००९ |''जेल'' | rowspan="7" |हिंदी | |- |'' ॲसिड फॅक्टरी'' | |- |''अज्ञात'' | |- |''लक'' | |- |''रण'' | |- | rowspan="2" |२०१० |''चेस'' | |- |''रण'' | |- | rowspan="4" |२०११ |''लँड गोल्ड वुमन'' |[[इंग्रजी भाषा|इंग्रजी]] | |- |''मनी मनी, मोअर मनी'' |तेलगू | |- |''[[सिंघम]]'' |हिंदी | |- |''दोंगाला मुथा'' |तेलगू | |- | २०१२ |'' हेट स्टोरी '' | rowspan="9" | हिंदी | |- | rowspan="8" |२०१३ |'' जंजीर '' | |- |'' शूटआउट ॲट वडाला '' | |- |''३ जी'' | |- |'' द अटॅक्स ऑफ २६/११'' | |- |'' जिला गाझियाबाद '' | |- |'' टेबल नं. २१'' | |- |'' १९२०: द एव्हील रिटर्न्स '' | |- |''[[चेन्नई एक्सप्रेस]]'' | |- | rowspan="3" | २०१४ |'' अनवत'' |[[मराठी भाषा|मराठी]] |<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://indianexpress.com/article/entertainment/screen/shankar-ehsaan-loy-debut-in-marathi-film/|title=Shankar-Ehsaan-Loy debut in Marathi film|last=Namita Nivas|date=6 June 2014|website=[[Indian Express]]|access-date=21 December 2015}}</ref> |- |''Kuku Mathur Ki Jhand Ho Gayi'' | rowspan="24" |Hindi | |- |''Ragini MMS 2'' | |- | rowspan="4" |2015 |''MSG: The Messenger'' | |- |''Jazbaa'' |<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.ibnlive.com/news/movies/jazbaa-review-the-film-delivers-more-than-its-awful-trailer-promised-2-1149727.html|title='Jazbaa' Review: The film delivers more than its awful trailer promised|last=[[Rajeev Masand]]|date=9 October 2015|website=[[IBN Live]]|access-date=21 December 2015}}</ref> |- |''Guddu Ki Gun'' |<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://economictimes.indiatimes.com/magazines/panache/guddu-ki-gun-review-a-delightful-adult-comedy/articleshow/49595625.cms|title='Guddu Ki Gun' review: A delightful adult comedy|date=30 October 2015|website=[[The Economic Times]]|access-date=21 December 2015}}</ref> |- |''[[दिलवाले|Dilwale]]'' | |- |2016 |''1920 London'' | |- | rowspan="2" |2017 |''[[हिंदी मीडियम|Hindi Medium]]'' | |- |''Golmaal Again'' | |- |2018 |''[[सिंबा|Simmba]]'' | |- | rowspan="4" |2019 |''[[ठाकरे (चित्रपट)|Thackeray]]'' | |- |''Amavas'' | |- |''Hume Tumse Pyaar Kitna'' | |- |''X Ray: The Inner Image'' | |- | rowspan="2" |2020 |''Khuda Haafiz'' | |- |''[[लक्ष्मी (चित्रपट)|Laxmii]]'' | |- | rowspan="4" |2021 |''[[मुंबई सागा|Mumbai Saga]]'' | |- |''[[भूज: द प्राईड ऑफ इंडिया|Bhuj: The Pride of India]]'' | |- |''Kya Meri Sonam Gupta Bewafa Hai?'' | |- |''[[सूर्यवंशी (हिंदी चित्रपट)|Sooryavanshi]]'' | |- | rowspan="3" |2022 |''[[रनवे ३४|Runway 34]]'' | |- |''[[थँक गॉड (चित्रपट)|Thank God]]'' | |- |''Cirkus '' | |- | rowspan="3" |2025 |''Ek Chatur Naar'' | |- |''Unpaarvaiyil'' |[[तमिळ भाषा|Tamil]] | |- |''Divya Drusthi'' |Telugu | |- |2026 |''Manjar'' |Marathi | |- |2026 |''[[दृश्यम: द कन्क्लूजन|Drishyam: The Conclusion]]'' |Hindi | |} === संगीतकार म्हणून === * २००० - '' क्रोध '' * २००४ - ''एक हसीना थी'' * २०११ ''बेजवाडा'' (१ गाणे) * २०१० - ''[[गोलमाल ३]]'' * २०१३ - सत्या २<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.thehindu.com/features/cinema/cinema-reviews/satya-2-bad-company/article5335543.ece|title=Satya 2: Bad company|last=Sangeetha Devi Dundoo|date=10 November 2013|website=[[The Hindu]]|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20131110154955/http://www.thehindu.com/features/cinema/cinema-reviews/satya-2-bad-company/article5335543.ece|archive-date=10 November 2013|access-date=21 December 2015}}</ref> * २०२१ - ''[[भूज: द प्राईड ऑफ इंडिया|भुज: भारताचा अभिमान]]'' == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:जन्म वर्ष गहाळ (जिवंत लोक)]] [[वर्ग:मराठी संगीतकार]] pwbkdmukdnzvhcjwuv5cdgjkyhwfk9a 2723214 2723212 2026-10-19T16:49:42Z संतोष गोरे 135680 /* संगीतकार म्हणून */ 2723214 wikitext text/x-wiki {{माहिती संचिका}} '''अमर मोहिले''' हे एक भारतीय चित्रपट संगीतकार आहेत, जे प्रामुख्याने [[बॉलीवूड|हिंदी]] चित्रपटांसाठी काम करतात. संगीतकार [[अनिल मोहिले]] हे त्यांचे वडील आहेत. == डिस्कोग्राफी == ; पार्श्वसंगीत रचनाकार म्हणून {| class="wikitable sortable" |+ !वर्ष !चित्रपट !भाषा !संदर्भ |- |२००२ |'' एन्काउंटर: द किलिंग'' | rowspan="4" |[[हिंदी भाषा|हिंदी]] | |- |२००४ |''वास्तू शास्त्र'' | |- |२००५ |''[[एक अजनबी]]'' | |- |२००७ |''राम गोपाल वर्मा की आग'' | |- |२००८ |''होमम'' |[[तेलुगू भाषा|तेलुगू]] | |- | rowspan="5" |२००९ |''जेल'' | rowspan="7" |हिंदी | |- |'' ॲसिड फॅक्टरी'' | |- |''अज्ञात'' | |- |''लक'' | |- |''रण'' | |- | rowspan="2" |२०१० |''चेस'' | |- |''रण'' | |- | rowspan="4" |२०११ |''लँड गोल्ड वुमन'' |[[इंग्रजी भाषा|इंग्रजी]] | |- |''मनी मनी, मोअर मनी'' |तेलगू | |- |''[[सिंघम]]'' |हिंदी | |- |''दोंगाला मुथा'' |तेलगू | |- | २०१२ |'' हेट स्टोरी '' | rowspan="9" | हिंदी | |- | rowspan="8" |२०१३ |'' जंजीर '' | |- |'' शूटआउट ॲट वडाला '' | |- |''३ जी'' | |- |'' द अटॅक्स ऑफ २६/११'' | |- |'' जिला गाझियाबाद '' | |- |'' टेबल नं. २१'' | |- |'' १९२०: द एव्हील रिटर्न्स '' | |- |''[[चेन्नई एक्सप्रेस]]'' | |- | rowspan="3" | २०१४ |'' अनवत'' |[[मराठी भाषा|मराठी]] |<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://indianexpress.com/article/entertainment/screen/shankar-ehsaan-loy-debut-in-marathi-film/|title=Shankar-Ehsaan-Loy debut in Marathi film|last=Namita Nivas|date=6 June 2014|website=[[Indian Express]]|access-date=21 December 2015}}</ref> |- |''Kuku Mathur Ki Jhand Ho Gayi'' | rowspan="24" |Hindi | |- |''Ragini MMS 2'' | |- | rowspan="4" |2015 |''MSG: The Messenger'' | |- |''Jazbaa'' |<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.ibnlive.com/news/movies/jazbaa-review-the-film-delivers-more-than-its-awful-trailer-promised-2-1149727.html|title='Jazbaa' Review: The film delivers more than its awful trailer promised|last=[[Rajeev Masand]]|date=9 October 2015|website=[[IBN Live]]|access-date=21 December 2015}}</ref> |- |''Guddu Ki Gun'' |<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://economictimes.indiatimes.com/magazines/panache/guddu-ki-gun-review-a-delightful-adult-comedy/articleshow/49595625.cms|title='Guddu Ki Gun' review: A delightful adult comedy|date=30 October 2015|website=[[The Economic Times]]|access-date=21 December 2015}}</ref> |- |''[[दिलवाले|Dilwale]]'' | |- |2016 |''1920 London'' | |- | rowspan="2" |2017 |''[[हिंदी मीडियम|Hindi Medium]]'' | |- |''Golmaal Again'' | |- |2018 |''[[सिंबा|Simmba]]'' | |- | rowspan="4" |2019 |''[[ठाकरे (चित्रपट)|Thackeray]]'' | |- |''Amavas'' | |- |''Hume Tumse Pyaar Kitna'' | |- |''X Ray: The Inner Image'' | |- | rowspan="2" |2020 |''Khuda Haafiz'' | |- |''[[लक्ष्मी (चित्रपट)|Laxmii]]'' | |- | rowspan="4" |2021 |''[[मुंबई सागा|Mumbai Saga]]'' | |- |''[[भूज: द प्राईड ऑफ इंडिया|Bhuj: The Pride of India]]'' | |- |''Kya Meri Sonam Gupta Bewafa Hai?'' | |- |''[[सूर्यवंशी (हिंदी चित्रपट)|Sooryavanshi]]'' | |- | rowspan="3" |2022 |''[[रनवे ३४|Runway 34]]'' | |- |''[[थँक गॉड (चित्रपट)|Thank God]]'' | |- |''Cirkus '' | |- | rowspan="3" |2025 |''Ek Chatur Naar'' | |- |''Unpaarvaiyil'' |[[तमिळ भाषा|Tamil]] | |- |''Divya Drusthi'' |Telugu | |- |2026 |''Manjar'' |Marathi | |- |2026 |''[[दृश्यम: द कन्क्लूजन|Drishyam: The Conclusion]]'' |Hindi | |} === संगीतकार म्हणून === * २००० - क्रोध * २००४ - ''एक हसीना थी'' * २०११ ''बेजवाडा'' (१ गाणे) * २०१० - ''[[गोलमाल ३]]'' * २०१३ - सत्या २<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.thehindu.com/features/cinema/cinema-reviews/satya-2-bad-company/article5335543.ece|title=Satya 2: Bad company|last=Sangeetha Devi Dundoo|date=10 November 2013|website=[[The Hindu]]|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20131110154955/http://www.thehindu.com/features/cinema/cinema-reviews/satya-2-bad-company/article5335543.ece|archive-date=10 November 2013|access-date=21 December 2015}}</ref> * २०२१ - ''[[भूज: द प्राईड ऑफ इंडिया]]'' == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:जन्म वर्ष गहाळ (जिवंत लोक)]] [[वर्ग:मराठी संगीतकार]] 0zn5k92n0q0dyfr2horgyuuv4vvwg6c 2723215 2723214 2026-10-19T16:58:52Z संतोष गोरे 135680 /* डिस्कोग्राफी */ 2723215 wikitext text/x-wiki {{माहिती संचिका}} '''अमर मोहिले''' हे एक भारतीय चित्रपट संगीतकार आहेत, जे प्रामुख्याने [[बॉलीवूड|हिंदी]] चित्रपटांसाठी काम करतात. संगीतकार [[अनिल मोहिले]] हे त्यांचे वडील आहेत. == डिस्कोग्राफी == ; पार्श्वसंगीत रचनाकार म्हणून {| class="wikitable sortable" |+ !वर्ष !चित्रपट !भाषा !संदर्भ |- |२००२ |'' एन्काउंटर: द किलिंग'' | rowspan="4" |[[हिंदी भाषा|हिंदी]] | |- |२००४ |''वास्तू शास्त्र'' | |- |२००५ |''[[एक अजनबी]]'' | |- |२००७ |''राम गोपाल वर्मा की आग'' | |- |२००८ |''होमम'' |[[तेलुगू भाषा|तेलुगू]] | |- | rowspan="5" |२००९ |''जेल'' | rowspan="7" |हिंदी | |- |'' ॲसिड फॅक्टरी'' | |- |''अज्ञात'' | |- |''लक'' | |- |''रण'' | |- | rowspan="2" |२०१० |''चेस'' | |- |''रण'' | |- | rowspan="4" |२०११ |''लँड गोल्ड वुमन'' |[[इंग्रजी भाषा|इंग्रजी]] | |- |''मनी मनी, मोअर मनी'' |तेलगू | |- |''[[सिंघम]]'' |हिंदी | |- |''दोंगाला मुथा'' |तेलगू | |- | २०१२ |'' हेट स्टोरी '' | rowspan="9" | हिंदी | |- | rowspan="8" |२०१३ |'' जंजीर '' | |- |'' शूटआउट ॲट वडाला '' | |- |''३ जी'' | |- |'' द अटॅक्स ऑफ २६/११'' | |- |'' जिला गाझियाबाद '' | |- |'' टेबल नं. २१'' | |- |'' १९२०: द एव्हील रिटर्न्स '' | |- |''[[चेन्नई एक्सप्रेस]]'' | |- | rowspan="3" | २०१४ |'' अनवत'' |[[मराठी भाषा|मराठी]] |<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://indianexpress.com/article/entertainment/screen/shankar-ehsaan-loy-debut-in-marathi-film/|title=Shankar-Ehsaan-Loy debut in Marathi film|last=Namita Nivas|date=6 June 2014|website=[[Indian Express]]|access-date=21 December 2015}}</ref> |- |''कुकू माथूर की झंड हो गयी'' | rowspan="24" |हिंदी | |- |''रागिणी एमएमएस २'' | |- | rowspan="4" |2015 |''एम एस जी: द मेसेंजर'' | |- |''जझबात'' |<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.ibnlive.com/news/movies/jazbaa-review-the-film-delivers-more-than-its-awful-trailer-promised-2-1149727.html|title='Jazbaa' Review: The film delivers more than its awful trailer promised|last=[[Rajeev Masand]]|date=9 October 2015|website=[[IBN Live]]|access-date=21 December 2015}}</ref> |- |''गुड्डू की गन'' |<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://economictimes.indiatimes.com/magazines/panache/guddu-ki-gun-review-a-delightful-adult-comedy/articleshow/49595625.cms|title='Guddu Ki Gun' review: A delightful adult comedy|date=30 October 2015|website=[[The Economic Times]]|access-date=21 December 2015}}</ref> |- |''[[दिलवाले]]'' | |- |2016 |''१९२० लंडन'' | |- | rowspan="2" |2017 |''[[हिंदी मीडियम]]'' | |- |''Golmaal Again'' | |- |2018 |''[[सिंबा]]'' | |- | rowspan="4" |2019 |''[[ठाकरे (चित्रपट)|ठाकरे]]'' | |- |''अमावस'' | |- |''हमे तुमसे प्यार कितना'' | |- |''एक्स रे : द इंनर इमेज'' | |- | rowspan="2" |2020 |''खुदा हाफिज'' | |- |''[[लक्ष्मी (चित्रपट)|लक्ष्मी]]'' | |- | rowspan="4" |2021 |''[[मुंबई सागा]]'' | |- |''[[भूज: द प्राईड ऑफ इंडिया]]'' | |- |''क्या मेरी सोनम गुप्ता बेवफा है?'' | |- |''[[सूर्यवंशी (हिंदी चित्रपट)|सूर्यवंशी]]'' | |- | rowspan="3" |2022 |''[[रनवे ३४]]'' | |- |''[[थँक गॉड (चित्रपट)|थँक गॉड]]'' | |- |''सर्कस '' | |- | rowspan="3" |2025 |''एक चतुर नार'' | |- |''उंपारवायील'' |[[तमिळ भाषा|Tamil]] | |- |''दिव्य दृष्टी'' |Telugu | |- |2026 |''मंजर'' |Marathi | |- |2026 |''[[दृश्यम: द कन्क्लूजन]]'' |Hindi | |} === संगीतकार म्हणून === * २००० - क्रोध * २००४ - ''एक हसीना थी'' * २०११ ''बेजवाडा'' (१ गाणे) * २०१० - ''[[गोलमाल ३]]'' * २०१३ - सत्या २<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.thehindu.com/features/cinema/cinema-reviews/satya-2-bad-company/article5335543.ece|title=Satya 2: Bad company|last=Sangeetha Devi Dundoo|date=10 November 2013|website=[[The Hindu]]|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20131110154955/http://www.thehindu.com/features/cinema/cinema-reviews/satya-2-bad-company/article5335543.ece|archive-date=10 November 2013|access-date=21 December 2015}}</ref> * २०२१ - ''[[भूज: द प्राईड ऑफ इंडिया]]'' == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:जन्म वर्ष गहाळ (जिवंत लोक)]] [[वर्ग:मराठी संगीतकार]] q8ggivj23c27w6arn8s2s3xf8o5jo4c 2723217 2723215 2026-10-19T16:59:17Z संतोष गोरे 135680 नवीन वर्ग घातला - [[WP:HC|हॉटकॅट]] वापरले 2723217 wikitext text/x-wiki {{माहिती संचिका}} '''अमर मोहिले''' हे एक भारतीय चित्रपट संगीतकार आहेत, जे प्रामुख्याने [[बॉलीवूड|हिंदी]] चित्रपटांसाठी काम करतात. संगीतकार [[अनिल मोहिले]] हे त्यांचे वडील आहेत. == डिस्कोग्राफी == ; पार्श्वसंगीत रचनाकार म्हणून {| class="wikitable sortable" |+ !वर्ष !चित्रपट !भाषा !संदर्भ |- |२००२ |'' एन्काउंटर: द किलिंग'' | rowspan="4" |[[हिंदी भाषा|हिंदी]] | |- |२००४ |''वास्तू शास्त्र'' | |- |२००५ |''[[एक अजनबी]]'' | |- |२००७ |''राम गोपाल वर्मा की आग'' | |- |२००८ |''होमम'' |[[तेलुगू भाषा|तेलुगू]] | |- | rowspan="5" |२००९ |''जेल'' | rowspan="7" |हिंदी | |- |'' ॲसिड फॅक्टरी'' | |- |''अज्ञात'' | |- |''लक'' | |- |''रण'' | |- | rowspan="2" |२०१० |''चेस'' | |- |''रण'' | |- | rowspan="4" |२०११ |''लँड गोल्ड वुमन'' |[[इंग्रजी भाषा|इंग्रजी]] | |- |''मनी मनी, मोअर मनी'' |तेलगू | |- |''[[सिंघम]]'' |हिंदी | |- |''दोंगाला मुथा'' |तेलगू | |- | २०१२ |'' हेट स्टोरी '' | rowspan="9" | हिंदी | |- | rowspan="8" |२०१३ |'' जंजीर '' | |- |'' शूटआउट ॲट वडाला '' | |- |''३ जी'' | |- |'' द अटॅक्स ऑफ २६/११'' | |- |'' जिला गाझियाबाद '' | |- |'' टेबल नं. २१'' | |- |'' १९२०: द एव्हील रिटर्न्स '' | |- |''[[चेन्नई एक्सप्रेस]]'' | |- | rowspan="3" | २०१४ |'' अनवत'' |[[मराठी भाषा|मराठी]] |<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://indianexpress.com/article/entertainment/screen/shankar-ehsaan-loy-debut-in-marathi-film/|title=Shankar-Ehsaan-Loy debut in Marathi film|last=Namita Nivas|date=6 June 2014|website=[[Indian Express]]|access-date=21 December 2015}}</ref> |- |''कुकू माथूर की झंड हो गयी'' | rowspan="24" |हिंदी | |- |''रागिणी एमएमएस २'' | |- | rowspan="4" |2015 |''एम एस जी: द मेसेंजर'' | |- |''जझबात'' |<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.ibnlive.com/news/movies/jazbaa-review-the-film-delivers-more-than-its-awful-trailer-promised-2-1149727.html|title='Jazbaa' Review: The film delivers more than its awful trailer promised|last=[[Rajeev Masand]]|date=9 October 2015|website=[[IBN Live]]|access-date=21 December 2015}}</ref> |- |''गुड्डू की गन'' |<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://economictimes.indiatimes.com/magazines/panache/guddu-ki-gun-review-a-delightful-adult-comedy/articleshow/49595625.cms|title='Guddu Ki Gun' review: A delightful adult comedy|date=30 October 2015|website=[[The Economic Times]]|access-date=21 December 2015}}</ref> |- |''[[दिलवाले]]'' | |- |2016 |''१९२० लंडन'' | |- | rowspan="2" |2017 |''[[हिंदी मीडियम]]'' | |- |''Golmaal Again'' | |- |2018 |''[[सिंबा]]'' | |- | rowspan="4" |2019 |''[[ठाकरे (चित्रपट)|ठाकरे]]'' | |- |''अमावस'' | |- |''हमे तुमसे प्यार कितना'' | |- |''एक्स रे : द इंनर इमेज'' | |- | rowspan="2" |2020 |''खुदा हाफिज'' | |- |''[[लक्ष्मी (चित्रपट)|लक्ष्मी]]'' | |- | rowspan="4" |2021 |''[[मुंबई सागा]]'' | |- |''[[भूज: द प्राईड ऑफ इंडिया]]'' | |- |''क्या मेरी सोनम गुप्ता बेवफा है?'' | |- |''[[सूर्यवंशी (हिंदी चित्रपट)|सूर्यवंशी]]'' | |- | rowspan="3" |2022 |''[[रनवे ३४]]'' | |- |''[[थँक गॉड (चित्रपट)|थँक गॉड]]'' | |- |''सर्कस '' | |- | rowspan="3" |2025 |''एक चतुर नार'' | |- |''उंपारवायील'' |[[तमिळ भाषा|Tamil]] | |- |''दिव्य दृष्टी'' |Telugu | |- |2026 |''मंजर'' |Marathi | |- |2026 |''[[दृश्यम: द कन्क्लूजन]]'' |Hindi | |} === संगीतकार म्हणून === * २००० - क्रोध * २००४ - ''एक हसीना थी'' * २०११ ''बेजवाडा'' (१ गाणे) * २०१० - ''[[गोलमाल ३]]'' * २०१३ - सत्या २<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.thehindu.com/features/cinema/cinema-reviews/satya-2-bad-company/article5335543.ece|title=Satya 2: Bad company|last=Sangeetha Devi Dundoo|date=10 November 2013|website=[[The Hindu]]|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20131110154955/http://www.thehindu.com/features/cinema/cinema-reviews/satya-2-bad-company/article5335543.ece|archive-date=10 November 2013|access-date=21 December 2015}}</ref> * २०२१ - ''[[भूज: द प्राईड ऑफ इंडिया]]'' == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:जन्म वर्ष गहाळ (जिवंत लोक)]] [[वर्ग:मराठी संगीतकार]] [[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]] m3f26p5pv34iiwtlmynl4kdsjqxhi3c 2723221 2723217 2026-10-19T17:02:32Z संतोष गोरे 135680 /* डिस्कोग्राफी */ 2723221 wikitext text/x-wiki {{माहिती संचिका}} '''अमर मोहिले''' हे एक भारतीय चित्रपट संगीतकार आहेत, जे प्रामुख्याने [[बॉलीवूड|हिंदी]] चित्रपटांसाठी काम करतात. संगीतकार [[अनिल मोहिले]] हे त्यांचे वडील आहेत. == डिस्कोग्राफी == ; पार्श्वसंगीत रचनाकार म्हणून {| class="wikitable sortable" |+ !वर्ष !चित्रपट !भाषा !संदर्भ |- |२००२ |'' एन्काउंटर: द किलिंग'' | rowspan="4" |[[हिंदी भाषा|हिंदी]] | |- |२००४ |''वास्तू शास्त्र'' | |- |२००५ |''[[एक अजनबी]]'' | |- |२००७ |''राम गोपाल वर्मा की आग'' | |- |२००८ |''होमम'' |[[तेलुगू भाषा|तेलुगू]] | |- | rowspan="5" |२००९ |''जेल'' | rowspan="7" |हिंदी | |- |'' ॲसिड फॅक्टरी'' | |- |''अज्ञात'' | |- |''लक'' | |- |''रण'' | |- | rowspan="2" |२०१० |''चेस'' | |- |''रण'' | |- | rowspan="4" |२०११ |''लँड गोल्ड वुमन'' |[[इंग्रजी भाषा|इंग्रजी]] | |- |''मनी मनी, मोअर मनी'' |तेलुगू | |- |''[[सिंघम]]'' |हिंदी | |- |''दोंगाला मुथा'' |तेलुगू | |- | २०१२ |'' हेट स्टोरी '' | rowspan="9" | हिंदी | |- | rowspan="8" |२०१३ |'' जंजीर '' | |- |'' शूटआउट ॲट वडाला '' | |- |''३ जी'' | |- |'' द अटॅक्स ऑफ २६/११'' | |- |'' जिला गाझियाबाद '' | |- |'' टेबल नं. २१'' | |- |'' १९२०: द एव्हील रिटर्न्स '' | |- |''[[चेन्नई एक्सप्रेस]]'' | |- | rowspan="3" | २०१४ |'' अनवत'' |[[मराठी भाषा|मराठी]] |<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://indianexpress.com/article/entertainment/screen/shankar-ehsaan-loy-debut-in-marathi-film/|title=Shankar-Ehsaan-Loy debut in Marathi film|last=Namita Nivas|date=6 June 2014|website=[[Indian Express]]|access-date=21 December 2015}}</ref> |- |''कुकू माथूर की झंड हो गयी'' | rowspan="24" |हिंदी | |- |''रागिणी एमएमएस २'' | |- | rowspan="4" |२०१५ |''एम एस जी: द मेसेंजर'' | |- |''जझबात'' |<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.ibnlive.com/news/movies/jazbaa-review-the-film-delivers-more-than-its-awful-trailer-promised-2-1149727.html|title='Jazbaa' Review: The film delivers more than its awful trailer promised|last=[[Rajeev Masand]]|date=9 October 2015|website=[[IBN Live]]|access-date=21 December 2015}}</ref> |- |''गुड्डू की गन'' |<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://economictimes.indiatimes.com/magazines/panache/guddu-ki-gun-review-a-delightful-adult-comedy/articleshow/49595625.cms|title='Guddu Ki Gun' review: A delightful adult comedy|date=30 October 2015|website=[[The Economic Times]]|access-date=21 December 2015}}</ref> |- |''[[दिलवाले]]'' | |- |२०१६ |''१९२० लंडन'' | |- | rowspan="2" |२०१७ |''[[हिंदी मीडियम]]'' | |- |''गोलमाल अगेन'' | |- |२०१८ |''[[सिंबा]]'' | |- | rowspan="4" |२०१९ |''[[ठाकरे (चित्रपट)|ठाकरे]]'' | |- |''अमावस'' | |- |''हमे तुमसे प्यार कितना'' | |- |''एक्स रे : द इंनर इमेज'' | |- | rowspan="2" |२०२० |''खुदा हाफिज'' | |- |''[[लक्ष्मी (चित्रपट)|लक्ष्मी]]'' | |- | rowspan="4" |२०२१ |''[[मुंबई सागा]]'' | |- |''[[भूज: द प्राईड ऑफ इंडिया]]'' | |- |''क्या मेरी सोनम गुप्ता बेवफा है?'' | |- |''[[सूर्यवंशी (हिंदी चित्रपट)|सूर्यवंशी]]'' | |- | rowspan="3" |२०२२ |''[[रनवे ३४]]'' | |- |''[[थँक गॉड (चित्रपट)|थँक गॉड]]'' | |- |''सर्कस '' | |- | rowspan="3" |२०२५ |''एक चतुर नार'' | |- |''उंपारवायील'' |[[तमिळ भाषा|तमिळ]] | |- |''दिव्य दृष्टी'' |तेलुगू | |- |२०२६ |''मंजर'' |मराठी | |- |२०२६ |''[[दृश्यम: द कन्क्लूजन]]'' |हिंदी | |} === संगीतकार म्हणून === * २००० - क्रोध * २००४ - ''एक हसीना थी'' * २०११ ''बेजवाडा'' (१ गाणे) * २०१० - ''[[गोलमाल ३]]'' * २०१३ - सत्या २<ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.thehindu.com/features/cinema/cinema-reviews/satya-2-bad-company/article5335543.ece|title=Satya 2: Bad company|last=Sangeetha Devi Dundoo|date=10 November 2013|website=[[The Hindu]]|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20131110154955/http://www.thehindu.com/features/cinema/cinema-reviews/satya-2-bad-company/article5335543.ece|archive-date=10 November 2013|access-date=21 December 2015}}</ref> * २०२१ - ''[[भूज: द प्राईड ऑफ इंडिया]]'' == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:जन्म वर्ष गहाळ (जिवंत लोक)]] [[वर्ग:मराठी संगीतकार]] [[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]] 5tfktdunrvyk6tdr6gntmh6y89hmxcc 3 385593 2723213 2026-10-19T16:49:27Z साहाय्य चमू 25365 नविन सदस्याच्या चर्चापानावर [[Template:Welcome|स्वागत संदेश]] टाकला 2723213 wikitext text/x-wiki {{Template:Welcome|name=Namrata Pore}} -- [[सदस्य:साहाय्य चमू|साहाय्य चमू]] ([[सदस्य चर्चा:साहाय्य चमू|चर्चा]]) २२:१९, १९ ऑक्टोबर २०२६ (IST) fqbjuljm2lzzhhpe5547jnult5vrslq 0 385594 2723222 2026-10-19T17:03:11Z अभय नातू 206 नामभेद 2723222 wikitext text/x-wiki #पुनर्निर्देशन [[हेन्री जॉन टेंपल]] 1397gi3q2gnxaq9bxrzxn8vg4ip0pab 0 385595 2723228 2026-10-19T17:19:03Z Dharmadhyaksha 28394 "[[:en:Special:Redirect/revision/1376912624|K. T. Thomas (judge)]]" पानाचे भाषांतर करुन तयार झाले 2723228 wikitext text/x-wiki '''कल्लूपुराक्कल थॉमस थॉमस''' (जन्म ३० जानेवारी १९३७) हे एक भारतीय माजी न्यायाधीश आहेत ज्यांनी [[भारताचे सर्वोच्च न्यायालय|भारताच्या सर्वोच्च न्यायालयात]] सेवा बजावली. त्यांनी [[राजीव गांधींची हत्या|राजीव गांधी हत्या]] प्रकरणात मृत्युदंडाची शिक्षा कायम केली. सेवानिवृत्तीनंतर २००७ साली त्यांना [[पद्मभूषण पुरस्कार|पद्मभूषण]] पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले. २०११ पासून त्यांनी ठाम सार्वजनिक भूमिका घेतल्या आहेत, जसे की [[महात्मा गांधींची हत्या|महात्मा गांधींच्या हत्येप्रकरणी]] आरएसएसला दोषमुक्त म्हणने आणि [[मृत्युदंड|मृत्युदंडाला]] विरोध करणे. त्यांना [[भारत सरकार|भारत सरकारतर्फे]] २०२६ मध्ये सामाजिक कार्यांच्या क्षेत्रातील सेवेबद्दल सर्वोच्च [[पद्मविभूषण पुरस्कार]] प्रदान करण्यात आला.<ref name="award">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.outlookindia.com/article.aspx?233715|title=Padma Awards 2007|publisher=Outlookindia.com|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20140505191311/http://www.outlookindia.com/article.aspx?233715|archive-date=5 May 2014|access-date=11 May 2014}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.hindustantimes.com/india-news/padma-vibhushan-honours-for-achuthanandan-retd-sc-judge-kt-thomas-padma-bhushan-for-actor-mammootty-101769364733721.html|title=Padma Vibhushan honours for Achuthanandan, retd SC judge KT Thomas, Padma Bhushan for actor Mammootty|date=26 January 2026|website=Hindustan Times|language=en|access-date=28 January 2026}}</ref> == संदर्भ == {{संदर्भयादी|30em}} [[वर्ग:सार्वजनिक व्यवहारातील पद्मविभूषण पुरस्कारविजेते]] [[वर्ग:भारतीय न्यायाधीश]] [[वर्ग:२०व्या शतकातील भारतीय वकील]] [[वर्ग:सार्वजनिक व्यवहारातील पद्मभूषण पुरस्कारविजेते]] [[वर्ग:इ.स. १९३७ मधील जन्म]] fdth1fqjjukna6ahg1m9richwje3krk 2723229 2723228 2026-10-19T17:19:42Z Dharmadhyaksha 28394 2723229 wikitext text/x-wiki {{माहिती संचिका}} '''कल्लूपुराक्कल थॉमस थॉमस''' (जन्म ३० जानेवारी १९३७) हे एक भारतीय माजी न्यायाधीश आहेत ज्यांनी [[भारताचे सर्वोच्च न्यायालय|भारताच्या सर्वोच्च न्यायालयात]] सेवा बजावली. त्यांनी [[राजीव गांधींची हत्या|राजीव गांधी हत्या]] प्रकरणात मृत्युदंडाची शिक्षा कायम केली. सेवानिवृत्तीनंतर २००७ साली त्यांना [[पद्मभूषण पुरस्कार|पद्मभूषण]] पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले. २०११ पासून त्यांनी ठाम सार्वजनिक भूमिका घेतल्या आहेत, जसे की [[महात्मा गांधींची हत्या|महात्मा गांधींच्या हत्येप्रकरणी]] आरएसएसला दोषमुक्त म्हणने आणि [[मृत्युदंड|मृत्युदंडाला]] विरोध करणे. त्यांना [[भारत सरकार|भारत सरकारतर्फे]] २०२६ मध्ये सामाजिक कार्यांच्या क्षेत्रातील सेवेबद्दल सर्वोच्च [[पद्मविभूषण पुरस्कार]] प्रदान करण्यात आला.<ref name="award">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.outlookindia.com/article.aspx?233715|title=Padma Awards 2007|publisher=Outlookindia.com|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20140505191311/http://www.outlookindia.com/article.aspx?233715|archive-date=5 May 2014|access-date=11 May 2014}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.hindustantimes.com/india-news/padma-vibhushan-honours-for-achuthanandan-retd-sc-judge-kt-thomas-padma-bhushan-for-actor-mammootty-101769364733721.html|title=Padma Vibhushan honours for Achuthanandan, retd SC judge KT Thomas, Padma Bhushan for actor Mammootty|date=26 January 2026|website=Hindustan Times|language=en|access-date=28 January 2026}}</ref> == संदर्भ == {{संदर्भयादी|30em}} [[वर्ग:सार्वजनिक व्यवहारातील पद्मविभूषण पुरस्कारविजेते]] [[वर्ग:भारतीय न्यायाधीश]] [[वर्ग:२०व्या शतकातील भारतीय वकील]] [[वर्ग:सार्वजनिक व्यवहारातील पद्मभूषण पुरस्कारविजेते]] [[वर्ग:इ.स. १९३७ मधील जन्म]] 6k2t8he1134ep9jy9kvqk9lsbu196pm 0 385596 2723230 2026-10-19T17:26:56Z Dharmadhyaksha 28394 "[[:en:Special:Redirect/revision/1375211203|Osamu Suzuki (businessman)]]" पानाचे भाषांतर करुन तयार झाले 2723230 wikitext text/x-wiki '''ओसामू सुझुकी''' (३० जानेवारी १९३० - २५ डिसेंबर २०२४)<ref>{{स्रोत बातमी|last=Reuters|url=https://www.thehindu.com/business/osamu-suzuki-who-led-japanese-automaker-into-india-dies-at-94/article69032945.ece|title=Osamu Suzuki, who led Japanese automaker into India, dies at 94|date=2024-12-27|work=The Hindu|language=en-IN|issn=0971-751X|access-date=2025-04-22}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://edition.cnn.com/2024/12/27/business/osamu-suzuki-japanese-automaker-dies-94/index.html|title=Osamu Suzuki, who led Japanese automaker into India, dies at 94|last=Reuters|date=2024-12-27|website=CNN|language=en|access-date=2025-04-22}}</ref> हे एक जपानी उद्योगपती आणि सुझुकी मोटर कॉर्पोरेशनचे अध्यक्ष होते.<ref name="Suzuki Global">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.globalsuzuki.com/corporate/outline/|title=Suzuki Global|access-date=August 13, 2014}}</ref><ref name="Wall Street Journal">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://topics.wsj.com/person/S/osamu-suzuki/6385|title=Osamu Suzuki|website=The Wall Street Journal|access-date=August 13, 2014}}</ref> ते १९७८ पासून, सुझुकी कंपनीचे सीईओ, अध्यक्ष आणि चेअरमन होते. फेब्रुवारी २०२१ मध्ये, सुझुकी यांनी घोषणा केली की ते जून २०२१ मध्ये निवृत्त होतील आणि सल्लागाराची भूमिका स्वीकारतील.<ref>{{स्रोत बातमी|url=https://www.reuters.com/article/us-suzuki-management-idUSKBN2AO0XF|title=Suzuki Motor says chairman to retire, become senior adviser|date=February 24, 2021|work=Reuters|language=en|access-date=February 24, 2021}}</ref> == पुरस्कार आणि सन्मान == * सितारा-ए-पाकिस्तान – पाकिस्तान सरकार – १९८४ <ref name="Reference for Business">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.referenceforbusiness.com/biography/S-Z/Suzuki-Osamu-1930.html|title=Reference for Business|access-date=August 13, 2014}}</ref> * निळ्या रिबनचे पदक - जपान - १९८७ कमांडर क्रॉस ऑर्डर ऑफ मेरिट - हंगेरी प्रजासत्ताक - १९९३ * ऑर्डर ऑफ द रायझिंग सन, गोल्ड अँड सिल्व्हर स्टार (द्वितीय श्रेणी) - जपान - २००० * कमांडर क्रॉस विथ द स्टार ऑर्डर ऑफ मेरिट – [[हंगेरी|हंगेरी प्रजासत्ताक]] – २००४ <ref name="Reference for Business" /> * [[पद्मभूषण पुरस्कार|पद्मभूषण]] – [[भारत सरकार]] – २००७ <ref name="Padma announcement">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.rediff.com/news/report/padma/20070323.htm|title=Padma announcement|access-date=August 13, 2014}}</ref> * ग्रँड क्रॉस ऑर्डर ऑफ मेरिट - हंगेरी प्रजासत्ताक - २०२० * [[पद्मविभूषण पुरस्कार|पद्मविभूषण]] – [[भारत सरकार]] – २०२५ <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.ndtv.com/world-news/padma-awards-2025-padma-vibhushan-osamu-suzuki-the-man-who-gave-india-maruti-800-car-7558933|title=Padma Vibhushan Osamu Suzuki: The Man Who Gave India Maruti 800 Car|website=www.ndtv.com|language=en|access-date=2025-01-25}}</ref> == संदर्भ == {{संदर्भयादी|50em}} [[वर्ग:व्यापार व उद्योगातील पद्मविभूषण पुरस्कारविजेते]] [[वर्ग:व्यापार व उद्योगातील पद्मभूषण पुरस्कारविजेते]] [[वर्ग:इ.स. २०२४ मधील मृत्यू]] [[वर्ग:इ.स. १९३० मधील जन्म]] jr9g1rbzhk1sd5down5vojci3cmj22t 2723231 2723230 2026-10-19T17:27:15Z Dharmadhyaksha 28394 2723231 wikitext text/x-wiki {{माहिती संचिका}} '''ओसामू सुझुकी''' (३० जानेवारी १९३० - २५ डिसेंबर २०२४)<ref>{{स्रोत बातमी|last=Reuters|url=https://www.thehindu.com/business/osamu-suzuki-who-led-japanese-automaker-into-india-dies-at-94/article69032945.ece|title=Osamu Suzuki, who led Japanese automaker into India, dies at 94|date=2024-12-27|work=The Hindu|language=en-IN|issn=0971-751X|access-date=2025-04-22}}</ref><ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://edition.cnn.com/2024/12/27/business/osamu-suzuki-japanese-automaker-dies-94/index.html|title=Osamu Suzuki, who led Japanese automaker into India, dies at 94|last=Reuters|date=2024-12-27|website=CNN|language=en|access-date=2025-04-22}}</ref> हे एक जपानी उद्योगपती आणि सुझुकी मोटर कॉर्पोरेशनचे अध्यक्ष होते.<ref name="Suzuki Global">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.globalsuzuki.com/corporate/outline/|title=Suzuki Global|access-date=August 13, 2014}}</ref><ref name="Wall Street Journal">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://topics.wsj.com/person/S/osamu-suzuki/6385|title=Osamu Suzuki|website=The Wall Street Journal|access-date=August 13, 2014}}</ref> ते १९७८ पासून, सुझुकी कंपनीचे सीईओ, अध्यक्ष आणि चेअरमन होते. फेब्रुवारी २०२१ मध्ये, सुझुकी यांनी घोषणा केली की ते जून २०२१ मध्ये निवृत्त होतील आणि सल्लागाराची भूमिका स्वीकारतील.<ref>{{स्रोत बातमी|url=https://www.reuters.com/article/us-suzuki-management-idUSKBN2AO0XF|title=Suzuki Motor says chairman to retire, become senior adviser|date=February 24, 2021|work=Reuters|language=en|access-date=February 24, 2021}}</ref> == पुरस्कार आणि सन्मान == * सितारा-ए-पाकिस्तान – पाकिस्तान सरकार – १९८४ <ref name="Reference for Business">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.referenceforbusiness.com/biography/S-Z/Suzuki-Osamu-1930.html|title=Reference for Business|access-date=August 13, 2014}}</ref> * निळ्या रिबनचे पदक - जपान - १९८७ कमांडर क्रॉस ऑर्डर ऑफ मेरिट - हंगेरी प्रजासत्ताक - १९९३ * ऑर्डर ऑफ द रायझिंग सन, गोल्ड अँड सिल्व्हर स्टार (द्वितीय श्रेणी) - जपान - २००० * कमांडर क्रॉस विथ द स्टार ऑर्डर ऑफ मेरिट – [[हंगेरी|हंगेरी प्रजासत्ताक]] – २००४ <ref name="Reference for Business" /> * [[पद्मभूषण पुरस्कार|पद्मभूषण]] – [[भारत सरकार]] – २००७ <ref name="Padma announcement">{{संकेतस्थळ स्रोत|url=http://www.rediff.com/news/report/padma/20070323.htm|title=Padma announcement|access-date=August 13, 2014}}</ref> * ग्रँड क्रॉस ऑर्डर ऑफ मेरिट - हंगेरी प्रजासत्ताक - २०२० * [[पद्मविभूषण पुरस्कार|पद्मविभूषण]] – [[भारत सरकार]] – २०२५ <ref>{{संकेतस्थळ स्रोत|url=https://www.ndtv.com/world-news/padma-awards-2025-padma-vibhushan-osamu-suzuki-the-man-who-gave-india-maruti-800-car-7558933|title=Padma Vibhushan Osamu Suzuki: The Man Who Gave India Maruti 800 Car|website=www.ndtv.com|language=en|access-date=2025-01-25}}</ref> == संदर्भ == {{संदर्भयादी|50em}} [[वर्ग:व्यापार व उद्योगातील पद्मविभूषण पुरस्कारविजेते]] [[वर्ग:व्यापार व उद्योगातील पद्मभूषण पुरस्कारविजेते]] [[वर्ग:इ.स. २०२४ मधील मृत्यू]] [[वर्ग:इ.स. १९३० मधील जन्म]] fg365y4vjalcdnhltvq4wkh83xrnpp3 0 385597 2723232 2026-10-19T17:34:40Z Dharmadhyaksha 28394 "[[:en:Special:Redirect/revision/1375499226|L. Subramaniam]]" पानाचे भाषांतर करुन तयार झाले 2723232 wikitext text/x-wiki '''लक्ष्मीनारायण''' '''सुब्रमण्यम''' (जन्म २३ जुलै १९४७) जे लोकप्रियपणे '''एल.''' '''सुब्रमण्यम''' असे ओळखले जाता, हे [[कर्नाटक संगीत|कर्नाटकी संगीत]] आणि [[शास्त्रीय संगीत|पाश्चात्य शास्त्रीय संगीताच्या]] परंपरांमध्ये प्रशिक्षित असलेले एक भारतीय व्हायोलिनवादक, संगीतकार आणि कंडक्टर आहेत.<ref name="LarkinGE">{{स्रोत पुस्तक|title=[[The Guinness Encyclopedia of Popular Music]]|date=1992|publisher=[[Guinness Publishing]]|isbn=0-85112-939-0|editor-last=[[Colin Larkin (writer)|Colin Larkin]]|edition=1st|page=2411}}</ref><ref>{{स्रोत बातमी|last=Vellat|first=Anuradha|url=https://www.thehindu.com/entertainment/music/kavita-krishnamurthy-and-l-subramaniam-on-global-music-festival/article25123957.ece|title=Kavita Krishnamurthy and L Subramaniam on Global Music Festival|date=5 October 2018|work=The Hindu|language=en-IN|issn=0971-751X|access-date=31 May 2025}}</ref> त्यांना भारत सरकारचे [[पद्मश्री पुरस्कार|पद्मश्री]] (१९८८), [[पद्मभूषण पुरस्कार|पद्मभूषण]] (२००१) आणि [[पद्मविभूषण पुरस्कार|पद्मविभूषण]] (२०२५) हे पुरस्कार मिळाले आहे. [[वर्ग:कलेतील पद्मविभूषण पुरस्कारविजेते]] [[वर्ग:तमिळ गीतकार]] [[वर्ग:संगीत नाटक अकादमी पुरस्कारविजेते]] [[वर्ग:कलेतील पद्मश्री पुरस्कारविजेते]] [[वर्ग:कलेतील पद्मभूषण पुरस्कारविजेते]] [[वर्ग:इ.स. १९४७ मधील जन्म]] i3cl5h34rfax5nf2a3lkkniw6zte22y 2723233 2723232 2026-10-19T17:35:27Z Dharmadhyaksha 28394 2723233 wikitext text/x-wiki {{माहिती संचिका}} '''लक्ष्मीनारायण सुब्रमण्यम''' (जन्म २३ जुलै १९४७) जे लोकप्रियपणे '''एल. सुब्रमण्यम''' असे ओळखले जाता, हे [[कर्नाटक संगीत|कर्नाटकी संगीत]] आणि [[शास्त्रीय संगीत|पाश्चात्य शास्त्रीय संगीताच्या]] परंपरांमध्ये प्रशिक्षित असलेले एक भारतीय व्हायोलिनवादक, संगीतकार आणि कंडक्टर आहेत.<ref name="LarkinGE">{{स्रोत पुस्तक|title=[[The Guinness Encyclopedia of Popular Music]]|date=1992|publisher=[[Guinness Publishing]]|isbn=0-85112-939-0|editor-last=[[Colin Larkin (writer)|Colin Larkin]]|edition=1st|page=2411}}</ref><ref>{{स्रोत बातमी|last=Vellat|first=Anuradha|url=https://www.thehindu.com/entertainment/music/kavita-krishnamurthy-and-l-subramaniam-on-global-music-festival/article25123957.ece|title=Kavita Krishnamurthy and L Subramaniam on Global Music Festival|date=5 October 2018|work=The Hindu|language=en-IN|issn=0971-751X|access-date=31 May 2025}}</ref> त्यांना भारत सरकारचे [[पद्मश्री पुरस्कार|पद्मश्री]] (१९८८), [[पद्मभूषण पुरस्कार|पद्मभूषण]] (२००१) आणि [[पद्मविभूषण पुरस्कार|पद्मविभूषण]] (२०२५) हे पुरस्कार मिळाले आहे. == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:कलेतील पद्मविभूषण पुरस्कारविजेते]] [[वर्ग:तमिळ गीतकार]] [[वर्ग:संगीत नाटक अकादमी पुरस्कारविजेते]] [[वर्ग:कलेतील पद्मश्री पुरस्कारविजेते]] [[वर्ग:कलेतील पद्मभूषण पुरस्कारविजेते]] [[वर्ग:इ.स. १९४७ मधील जन्म]] doig7zq8hwila2906yt81tbsdjr5shc 2723299 2723233 2026-10-20T02:44:28Z अभय नातू 206 /* संदर्भ */ 2723299 wikitext text/x-wiki {{माहिती संचिका}} '''लक्ष्मीनारायण सुब्रमण्यम''' (जन्म २३ जुलै १९४७) जे लोकप्रियपणे '''एल. सुब्रमण्यम''' असे ओळखले जाता, हे [[कर्नाटक संगीत|कर्नाटकी संगीत]] आणि [[शास्त्रीय संगीत|पाश्चात्य शास्त्रीय संगीताच्या]] परंपरांमध्ये प्रशिक्षित असलेले एक भारतीय व्हायोलिनवादक, संगीतकार आणि कंडक्टर आहेत.<ref name="LarkinGE">{{स्रोत पुस्तक|title=[[The Guinness Encyclopedia of Popular Music]]|date=1992|publisher=[[Guinness Publishing]]|isbn=0-85112-939-0|editor-last=[[Colin Larkin (writer)|Colin Larkin]]|edition=1st|page=2411}}</ref><ref>{{स्रोत बातमी|last=Vellat|first=Anuradha|url=https://www.thehindu.com/entertainment/music/kavita-krishnamurthy-and-l-subramaniam-on-global-music-festival/article25123957.ece|title=Kavita Krishnamurthy and L Subramaniam on Global Music Festival|date=5 October 2018|work=The Hindu|language=en-IN|issn=0971-751X|access-date=31 May 2025}}</ref> त्यांना भारत सरकारचे [[पद्मश्री पुरस्कार|पद्मश्री]] (१९८८), [[पद्मभूषण पुरस्कार|पद्मभूषण]] (२००१) आणि [[पद्मविभूषण पुरस्कार|पद्मविभूषण]] (२०२५) हे पुरस्कार मिळाले आहे. == चित्रपट कारकीर्द == त्यांनी [[मीरा नायर]] दिग्दर्शित ''[[सलाम बॉम्बे!|सलाम बॉम्बे]]'' (१९८८) आणि ''[[मिसेसिपी मसाला]]'' (१९९१) या चित्रपटांसाठी संगीत संयोजन केले. याशिवाय [[बर्नार्डो बतोर्लुची]] यांच्या ''[[लिटल बुद्ध]]'' (१९९३) आणि मर्चंट-आयव्हरी प्रॉडक्शन्सच्या ''[[कॉटन मॅरी]]'' (१९९९) या चित्रपटांमध्ये ते प्रमुख व्हायोलिन वादक म्हणून वैशिष्ट्यपूर्ण भूमिकेत होते.<ref name="L. Subramaniam" /> == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:कलेतील पद्मविभूषण पुरस्कारविजेते]] [[वर्ग:तमिळ गीतकार]] [[वर्ग:संगीत नाटक अकादमी पुरस्कारविजेते]] [[वर्ग:कलेतील पद्मश्री पुरस्कारविजेते]] [[वर्ग:कलेतील पद्मभूषण पुरस्कारविजेते]] [[वर्ग:इ.स. १९४७ मधील जन्म]] [[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]] aozlk8q9bc4kh9gjjc3sbw7ljwm5a9j 2723300 2723299 2026-10-20T02:44:55Z अभय नातू 206 /* चित्रपट कारकीर्द */ 2723300 wikitext text/x-wiki {{माहिती संचिका}} '''लक्ष्मीनारायण सुब्रमण्यम''' (जन्म २३ जुलै १९४७) जे लोकप्रियपणे '''एल. सुब्रमण्यम''' असे ओळखले जाता, हे [[कर्नाटक संगीत|कर्नाटकी संगीत]] आणि [[शास्त्रीय संगीत|पाश्चात्य शास्त्रीय संगीताच्या]] परंपरांमध्ये प्रशिक्षित असलेले एक भारतीय व्हायोलिनवादक, संगीतकार आणि कंडक्टर आहेत.<ref name="LarkinGE">{{स्रोत पुस्तक|title=[[The Guinness Encyclopedia of Popular Music]]|date=1992|publisher=[[Guinness Publishing]]|isbn=0-85112-939-0|editor-last=[[Colin Larkin (writer)|Colin Larkin]]|edition=1st|page=2411}}</ref><ref>{{स्रोत बातमी|last=Vellat|first=Anuradha|url=https://www.thehindu.com/entertainment/music/kavita-krishnamurthy-and-l-subramaniam-on-global-music-festival/article25123957.ece|title=Kavita Krishnamurthy and L Subramaniam on Global Music Festival|date=5 October 2018|work=The Hindu|language=en-IN|issn=0971-751X|access-date=31 May 2025}}</ref> त्यांना भारत सरकारचे [[पद्मश्री पुरस्कार|पद्मश्री]] (१९८८), [[पद्मभूषण पुरस्कार|पद्मभूषण]] (२००१) आणि [[पद्मविभूषण पुरस्कार|पद्मविभूषण]] (२०२५) हे पुरस्कार मिळाले आहे. == चित्रपट कारकीर्द == त्यांनी [[मीरा नायर]] दिग्दर्शित ''[[सलाम बॉम्बे!|सलाम बॉम्बे]]'' (१९८८) आणि ''[[मिसिसिपी मसाला]]'' (१९९१) या चित्रपटांसाठी संगीत संयोजन केले. याशिवाय [[बर्नार्डो बतोर्लुची]] यांच्या ''[[लिटल बुद्ध]]'' (१९९३) आणि मर्चंट-आयव्हरी प्रॉडक्शन्सच्या ''[[कॉटन मॅरी]]'' (१९९९) या चित्रपटांमध्ये ते प्रमुख व्हायोलिन वादक म्हणून वैशिष्ट्यपूर्ण भूमिकेत होते.<ref name="L. Subramaniam" /> == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:कलेतील पद्मविभूषण पुरस्कारविजेते]] [[वर्ग:तमिळ गीतकार]] [[वर्ग:संगीत नाटक अकादमी पुरस्कारविजेते]] [[वर्ग:कलेतील पद्मश्री पुरस्कारविजेते]] [[वर्ग:कलेतील पद्मभूषण पुरस्कारविजेते]] [[वर्ग:इ.स. १९४७ मधील जन्म]] [[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]] od4kuwbemkratx9wytohu3r3kira0ru 2723303 2723300 2026-10-20T02:50:33Z अभय नातू 206 /* चित्रपट कारकीर्द */ 2723303 wikitext text/x-wiki {{माहिती संचिका}} '''लक्ष्मीनारायण सुब्रमण्यम''' (जन्म २३ जुलै १९४७) जे लोकप्रियपणे '''एल. सुब्रमण्यम''' असे ओळखले जाता, हे [[कर्नाटक संगीत|कर्नाटकी संगीत]] आणि [[शास्त्रीय संगीत|पाश्चात्य शास्त्रीय संगीताच्या]] परंपरांमध्ये प्रशिक्षित असलेले एक भारतीय व्हायोलिनवादक, संगीतकार आणि कंडक्टर आहेत.<ref name="LarkinGE">{{स्रोत पुस्तक|title=[[The Guinness Encyclopedia of Popular Music]]|date=1992|publisher=[[Guinness Publishing]]|isbn=0-85112-939-0|editor-last=[[Colin Larkin (writer)|Colin Larkin]]|edition=1st|page=2411}}</ref><ref>{{स्रोत बातमी|last=Vellat|first=Anuradha|url=https://www.thehindu.com/entertainment/music/kavita-krishnamurthy-and-l-subramaniam-on-global-music-festival/article25123957.ece|title=Kavita Krishnamurthy and L Subramaniam on Global Music Festival|date=5 October 2018|work=The Hindu|language=en-IN|issn=0971-751X|access-date=31 May 2025}}</ref> त्यांना भारत सरकारचे [[पद्मश्री पुरस्कार|पद्मश्री]] (१९८८), [[पद्मभूषण पुरस्कार|पद्मभूषण]] (२००१) आणि [[पद्मविभूषण पुरस्कार|पद्मविभूषण]] (२०२५) हे पुरस्कार मिळाले आहे. == सुरुवातीचे आणि वैयक्तिक जीवन == २३ जुलै १९४७ रोजी सुब्रह्मण्यम यांचा जन्म [[ब्रिटिश भारत|ब्रिटिश भारतातील]] [[मद्रास प्रेसिडेन्सी|मद्रास इलाख्यातील]] [[चेन्नई|मद्रास]] येथे झाला.<ref name="LarkinGE"/> त्यांचे वडील [[व्ही. लक्ष्मीनारायण|व्ही. लक्ष्मीनारायण अय्यर]] आणि आई सीतालक्ष्मी हे दोघेही प्रख्यात संगीतकार होते.<ref name="Hindustan Today article">{{cite web | title= Visionary Violinist | url= http://www.hinduismtoday.com/modules/smartsection/item.php?itemid=3991 |date=March 2001 | access-date=13 January 2016}}</ref> त्यांचे बालपण [[श्रीलंका|श्रीलंकेत]] [[जाफना]] येथे गेले. त्यांनी तेथे वयाच्या पाचव्या वर्षी संगीताचे शिक्षण सुरू केले.<ref name="L. Subconcord">{{cite web | title= Artist: L. Subramaniam | work= Concord Music Group | url= http://www.concordmusicgroup.com/artists/L.-Subramaniam/ |date=March 1986 | access-date=1 December 2007}}</ref> संगीत क्षेत्रातील सहकारी आणि कुटुंबात "मणी" म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या त्यांचे वडील प्राध्यापक व्ही. लक्ष्मीनारायण यांच्या मार्गदर्शनाखाली त्यांनी व्हायोलिनचे प्रशिक्षण घेण्यास सुरुवात केली. त्यांनी वयाच्या सहाव्या वर्षी पहिला सार्वजनिक कार्यक्रम दिला.<ref>{{Cite web |title=Biography {{!}} Dr. L. Subramaniam |url=https://indianviolin.com/biography/ |access-date=2026-05-09 |language=en-US}}</ref> [[रामनाड राघवन]] आणि [[रामनाड कृष्णन]] हे त्यांचे मामा होत.<ref>{{Cite web|url=http://www.thenewsminute.com/article/l-subramaniam-doctor-who-became-international-face-carnatic-violin-46986|title=L Subramaniam- The doctor who became the international face of Carnatic violin|date=2016-07-23|access-date=2016-09-07}}</ref> व्हायोलिन वादक-संगीतकार [[एल. शंकर]] (शेंकर या नावानेही ओळखले जाणारे) आणि कै. [[एल. वैद्यनाथन]] हे त्यांचे भाऊ आहेत.<ref>{{cite news|title=Music director L. Vaidyanathan dead|url=http://www.hindu.com/2007/05/20/stories/2007052005071000.htm|archive-url=https://web.archive.org/web/20070521194938/http://www.hindu.com/2007/05/20/stories/2007052005071000.htm|url-status=dead|archive-date=21 May 2007|access-date=16 January 2014|newspaper=[[द हिंदू]]|date=20 May 2007}}</ref> त्यांनी या दोन्ही भावांसोबत संगीत अल्बम (ध्वनिमुद्रणे) प्रकाशित केले आहेत. == चित्रपट कारकीर्द == त्यांनी [[मीरा नायर]] दिग्दर्शित ''[[सलाम बॉम्बे!|सलाम बॉम्बे]]'' (१९८८) आणि ''[[मिसिसिपी मसाला]]'' (१९९१) या चित्रपटांसाठी संगीत संयोजन केले. याशिवाय [[बर्नार्डो बतोर्लुची]] यांच्या ''[[लिटल बुद्ध]]'' (१९९३) आणि मर्चंट-आयव्हरी प्रॉडक्शन्सच्या ''[[कॉटन मॅरी]]'' (१९९९) या चित्रपटांमध्ये ते प्रमुख व्हायोलिन वादक म्हणून वैशिष्ट्यपूर्ण भूमिकेत होते.<ref name="L. Subramaniam" /> == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} [[वर्ग:कलेतील पद्मविभूषण पुरस्कारविजेते]] [[वर्ग:तमिळ गीतकार]] [[वर्ग:संगीत नाटक अकादमी पुरस्कारविजेते]] [[वर्ग:कलेतील पद्मश्री पुरस्कारविजेते]] [[वर्ग:कलेतील पद्मभूषण पुरस्कारविजेते]] [[वर्ग:इ.स. १९४७ मधील जन्म]] [[वर्ग:पुरुष चरित्रलेख]] egppnfphdhygk88fw22fkdqe9bowba4 0 385598 2723235 2026-10-19T17:44:03Z संतोष गोरे 135680 संतोष गोरे ने लेख [[इमाम बुर्हान भाई पठाण]] वरुन [[मसुदा:इमाम बुर्हान भाई पठाण]] ला हलविला: कच्चा मसुदा, पहा : [[विकिपीडिया:उल्लेखनीयता|उल्लेखनीयता]] 2723235 wikitext text/x-wiki #पुनर्निर्देशन [[मसुदा:इमाम बुर्हान भाई पठाण]] 4onjpmj97to56kk30rlhajoebujf9io 0 385599 2723250 2026-10-19T18:31:55Z Koolkrazy 1591 [[ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री#आल्बर्ट पार्क / मेलबर्न ग्रांप्री सर्किट]] कडे पुनर्निर्देशित 2723250 wikitext text/x-wiki #पुनर्निर्देशन [[ऑस्ट्रेलियन ग्रांप्री#आल्बर्ट पार्क / मेलबर्न ग्रांप्री सर्किट]] [[वर्ग:फॉर्म्युला वन सर्किट]] nsor3ftjzujx45f63qqw1tkinshkbv5 3 385600 2723252 2026-10-19T18:51:30Z साहाय्य चमू 25365 नविन सदस्याच्या चर्चापानावर [[Template:Welcome|स्वागत संदेश]] टाकला 2723252 wikitext text/x-wiki {{Template:Welcome|name=Swapnil Prakash Tare}} -- [[सदस्य:साहाय्य चमू|साहाय्य चमू]] ([[सदस्य चर्चा:साहाय्य चमू|चर्चा]]) ००:२१, २० ऑक्टोबर २०२६ (IST) f3pjnkk6l0w8iyp4b88ogi47z8tjuf4 0 385601 2723275 2026-10-19T20:08:51Z Koolkrazy 1591 नवीन पान: {{माहितीचौकट ग्रांप्री शर्यत माहिती | प्रकार = एफ.१ | देश = अमेरिका | ग्रांप्री = मायामी | चित्र = Hard Rock Stadium Circuit 2022.svg | चित्र_शीर्षक = मायामी आंतरराष्ट्रीय ऑटोड्रोमचा आराखडा | दिनांक = मे ३ | वर्ष =... 2723275 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट ग्रांप्री शर्यत माहिती | प्रकार = एफ.१ | देश = अमेरिका | ग्रांप्री = मायामी | चित्र = Hard Rock Stadium Circuit 2022.svg | चित्र_शीर्षक = मायामी आंतरराष्ट्रीय ऑटोड्रोमचा आराखडा | दिनांक = मे ३ | वर्ष = २०२६ | अधिकृत_नाव = फॉर्म्युला १ क्रिप्टो डॉट कॉम मायामी ग्रांप्री २०२६ | शर्यत_क्रमांक = ४ | हंगामात_एकूण_शर्यती = २३ | शर्यतीचे_ठिकाण = [[मायामी आंतरराष्ट्रीय ऑटोड्रोम]], [[मायामी गार्डन्स]], [[फ्लोरिडा]], [[अमेरिका]] | सर्किट_प्रकार = तात्पुरते स्ट्रीट सर्किट | सर्किट_अंतर_किमी = ५.४१२ | सर्किट_अंतर_मैल = ३.३६३ | एकूण_फेऱ्या = ५७ | एकूण_अंतर_किमी = ३०८.३२६ | एकूण_अंतर_मैल = १९१.५८५ | हवामान = ढगाळ; शर्यतीदरम्यान बहुतांश वेळ कोरडे | पोल_चालक = [[किमी आंतोनेली]] | पोल_देश = ITA | पोल_संघ = [[मर्सिडीज-बेंझ]] | पोल_वेळ = १:२७.७९८ | जलद_चालक = [[लॅन्डो नॉरिस]] | जलद_देश = GBR | जलद_संघ = [[मॅकलारेन]] | जलद_वेळ = १:३१.८६९ | जलद_फेरी = ३५ | पहिला_चालक = [[किमी आंतोनेली]] | पहिला_देश = ITA | पहिला_संघ = [[मर्सिडीज-बेंझ]] | दुसरा_चालक = [[लॅन्डो नॉरिस]] | दुसरा_देश = GBR | दुसरा_संघ = [[मॅकलारेन]] | तिसरा_चालक = [[ऑस्कर पियास्त्री]] | तिसरा_देश = AUS | तिसरा_संघ = [[मॅकलारेन]] | हंगामातील_मागील_शर्यत = २०२६ जपानी ग्रांप्री | हंगामातील_पुढील_शर्यत = २०२६ कॅनेडियन ग्रांप्री | ग्रांप्री_मागील_शर्यत = २०२५ मायामी ग्रांप्री | ग्रांप्री_पुढील_शर्यत = २०२७ मायामी ग्रांप्री }} '''२०२६ मायामी ग्रांप्री''' (अधिकृत नाव: '''फॉर्म्युला १ क्रिप्टो डॉट कॉम मायामी ग्रांप्री २०२६''') ही [[२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम]]ातील चौथी शर्यत होती. ती ३ मे २०२६ रोजी [[मायामी गार्डन्स]], फ्लोरिडा येथील [[मायामी आंतरराष्ट्रीय ऑटोड्रोम]] या सर्किटवर झाली. हा सप्ताहांत १ ते ३ मे दरम्यान आयोजित करण्यात आला होता. शुक्रवारच्या विस्तारित मुक्त सरावानंतर स्प्रिंट पात्रता, शनिवारी १९ फेऱ्यांची स्प्रिंट व मुख्य पात्रता आणि रविवारी ५७ फेऱ्यांची ग्रांप्री अशी त्याची रचना होती.<ref name="event">{{स्रोत बातमी |title=२०२६ मायामी ग्रांप्रीचा अधिकृत कार्यक्रम आणि निकाल |दुवा=https://www.formula1.com/en/racing/2026/miami |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=३ मे २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="extended">{{स्रोत बातमी |title=मायामीचा एकमेव मुक्त सराव नव्वद मिनिटांचा करण्याचा निर्णय |दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/miami-grand-prix-fp1-session-extended-to-90-minutes.2x6NKQzFno8F7FAPPINsbo |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=२३ एप्रिल २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> मुख्य शर्यतीत [[मर्सिडीज-बेंझ]]चा [[किमी आंतोनेली]] याने पोल पोझिशनवरून सुरुवात केली आणि सुरुवातीच्या गोंधळातून सावरत तिसरा सलग ग्रांप्री विजय मिळवला. [[मॅकलारेन]]चा [[लॅन्डो नॉरिस]] ३.२६४ सेकंद मागे दुसरा, तर त्याचा संघसहकारी [[ऑस्कर पियास्त्री]] तिसरा राहिला. याआधी शनिवारी नॉरिसने स्प्रिंट पोल आणि स्प्रिंट विजय मिळवला होता. रविवारच्या फेरीत रेड बुलचा [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] पहिल्या वळणातील फिरकीमुळे मागे पडला, तर फेरारीच्या [[शार्ल लक्लेर]]ला शर्यतीनंतरच्या २० सेकंदांच्या दंडामुळे अंतिम क्रमवारीत आठव्या स्थानावर जावे लागले.<ref name="racereport">{{स्रोत बातमी |title=आंतोनेलीने मायामी ग्रांप्री जिंकली; नॉरिस आणि पियास्त्री पोडियमवर |दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/antonelli-wins-thrilling-miami-grand-prix-from-norris-and-piastri.2bxaKuYKJjxlXx8KOJf7lc |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=३ मे २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="race">{{स्रोत बातमी |title=२०२६ मायामी ग्रांप्रीचा अंतिम अधिकृत निकाल |दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1284/miami/race-result |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=३ मे २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="sprintreport">{{स्रोत बातमी |title=मायामी स्प्रिंटमध्ये नॉरिसचा विजय; पियास्त्री दुसरा |दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/norris-beats-piastri-and-leclerc-to-victory-in-miami-sprint.4H4WI3lnIs7jOZ8lSBIp6X |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=२ मे २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="fia_lec">{{स्रोत बातमी |title=लक्लेरच्या वारंवार ट्रॅकबाहेर जाण्यावर निर्णय : दस्तऐवज ९७ |दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_miami_grand_prix_-_infringement_-_car_16_-_leaving_the_track_multiple_times_and_driving_in_an_unsafe_condition_.pdf |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=३ मे २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> == पार्श्वभूमी == ऑस्ट्रेलिया, चीन आणि जपानमधील पहिल्या तीन फेऱ्यांनंतर जागतिक अजिंक्यपद अमेरिकेत आले. एप्रिलमधील मध्यपूर्वेतील नियोजित कार्यक्रम रद्द झाल्याने सुमारे पाच आठवड्यांचा विश्राम मिळाला. त्या कालावधीत नियमांमध्ये काही सुधारणा झाल्यामुळे आणि मायामीमध्ये एका सरावानंतर लगेच स्प्रिंट पात्रतेत उतरावे लागत असल्यामुळे एफआयएने एकमेव सराव सत्राचा कालावधी नेहमीच्या ६० ऐवजी ९० मिनिटांचा केला. या बदलामुळे नवीन भागांची चाचणी, ऊर्जा व्यवस्थापन आणि टायरची तुलना यासाठी संघांना अधिक संधी मिळाली.<ref name="extended"/><ref name="fp_report">{{स्रोत बातमी |title=मायामी मुक्त सरावात लक्लेर अव्वल; मर्सिडीजसमोर तांत्रिक अडचणी |दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/fp1-leclerc-leads-verstappen-and-piastri-during-miami-practice-as-mercedes-hit-trouble.5DlhsKDvclB0W01S0mk1lB |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=१ मे २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === शर्यतीपूर्वीची अजिंक्यपदाची स्थिती === जपाननंतर आंतोनेली ७२ गुणांवर पहिल्या, रसेल ६३ गुणांवर दुसऱ्या, तर लक्लेर ४९ गुणांवर तिसऱ्या स्थानावर होता. मर्सिडीजने मागील तीन शर्यती जिंकल्या होत्या, पण त्याच वेळी मॅकलारेन, फेरारी आणि रेड बुल मायामीसाठी बदललेल्या कारांसह पोहोचले. स्प्रिंट आणि मुख्य ग्रांप्री या दोन स्वतंत्र गुण-संधींमुळे अजिंक्यपदातील आघाडी बदलण्याची शक्यता होती.<ref name="points">{{स्रोत बातमी |title=मायामीनंतर चालक आणि कारनिर्माते अजिंक्यपदाचे अधिकृत गुणपत्रक : एफआयए दस्तऐवज १०२ |दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_miami_grand_prix_-_championship_points.pdf |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=३ मे २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="sqreport">{{स्रोत बातमी |title=मायामी स्प्रिंट पात्रतेत नॉरिसला पोल पोझिशन |दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/norris-seizes-pole-position-in-miami-sprint-qualifying-ahead-of-antonelli-and-piastri.3RVsemdZrx7agWsQaMzrm5 |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=१ मे २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === सर्किट आणि स्प्रिंट सप्ताहांत === ५.४१२ किलोमीटरचा मायामी आंतरराष्ट्रीय ऑटोड्रोम हा हार्ड रॉक स्टेडियमच्या परिसरात उभारलेला तात्पुरता मार्ग आहे. लांब सरळ भाग, तीव्र ब्रेकिंग झोन, वळण ११ ते १६ मधील तांत्रिक विभाग आणि वळण १७ जवळचा अरुंद हेअरपिन यांमुळे कारची ड्रॅग-कार्यक्षमता आणि कमी वेगातील पकड यांत तडजोड आवश्यक होते. ५७ फेऱ्यांचे अधिकृत अंतर ३०८.३२६ किलोमीटर होते. स्प्रिंटमध्ये १९ फेऱ्या होत्या.<ref name="event"/><ref name="race"/> स्प्रिंट सप्ताहांताचा शुक्रवारचा कार्यक्रम मुक्त सराव आणि तीन भागांच्या स्प्रिंट पात्रतेपुरता होता. शनिवारी स्प्रिंट शर्यत झाल्यानंतर मुख्य ग्रांप्रीसाठी स्वतंत्र पात्रता फेरी घेतली गेली. त्यामुळे स्प्रिंटमधील पहिला क्रम आणि मुख्य शर्यतीची पोल पोझिशन हे वेगवेगळ्या सत्रांनी ठरवले. रविवारची शर्यत मोठ्या पावसाचा अंदाज लक्षात घेऊन स्थानिक वेळेनुसार पूर्वनियोजित वेळेपेक्षा तीन तास लवकर सुरू करण्यात आली.<ref name="event"/><ref name="rain">{{स्रोत बातमी |title=मायामी ग्रांप्रीची नियोजित सुरुवात हवामानामुळे पुढे आणली |दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/breaking-new-start-time-confirmed-for-miami-grand-prix-following-weather-concerns.36mNfBCj5LLIRbgxAgjZIn |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=३ मे २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === सहभागी चालक आणि संघ === अधिकृत स्पर्धेत अकरा संघांच्या २२ नियमित चालकांनी सहभाग नोंदवला. कार क्रमांक व संघांची यादी खालीलप्रमाणे आहे. या यादीत स्प्रिंट आणि मुख्य शर्यतीत सहभाग न घेऊ शकलेल्या चालकांचीही नोंद आहे.<ref name="event"/><ref name="fiaindex">{{स्रोत बातमी |title=२०२६ मायामी ग्रांप्रीचे अधिकृत निर्णयपत्रांचे संकलन |दुवा=https://www.fia.com/documents/championships/fia-formula-one-world-championship-14/season/season-2026-2072/event/Miami%20Grand%20Prix |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=३ मे २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! संघ ! चालक ! कार क्रमांक |- | [[मॅकलारेन]] | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]]}} | align="center" | १ |- | [[मॅकलारेन]] | {{nowrap|{{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]]}} | align="center" | ८१ |- | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | {{nowrap|{{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]]}} | align="center" | १२ |- | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]]}} | align="center" | ६३ |- | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | {{nowrap|{{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]]}} | align="center" | १६ |- | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]]}} | align="center" | ४४ |- | [[रेड बुल रेसिंग]] | {{nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]]}} | align="center" | ३ |- | [[रेड बुल रेसिंग]] | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]]}} | align="center" | ६ |- | [[रेसिंग बुल्स]] | {{nowrap|{{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]]}} | align="center" | ३० |- | [[रेसिंग बुल्स]] | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]]}} | align="center" | ४१ |- | [[हास एफ.१ संघ]] | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]]}} | align="center" | ८७ |- | [[हास एफ.१ संघ]] | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]]}} | align="center" | ३१ |- | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]]}} | align="center" | १० |- | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | {{nowrap|{{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]]}} | align="center" | ४३ |- | [[ऑडी एफ१ संघ]] | {{nowrap|{{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]]}} | align="center" | ५ |- | [[ऑडी एफ१ संघ]] | {{nowrap|{{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]]}} | align="center" | २७ |- | [[विलियम्स एफ१]] | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]]}} | align="center" | ५५ |- | [[विलियम्स एफ१]] | {{nowrap|{{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]]}} | align="center" | २३ |- | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]]}} | align="center" | १४ |- | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | {{nowrap|{{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]]}} | align="center" | १८ |- | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | {{nowrap|{{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]]}} | align="center" | ११ |- | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | {{nowrap|{{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]]}} | align="center" | ७७ |- class="sortbottom" | colspan="3" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="event"/> |} === टायर === अधिकृत टायर पुरवठादार [[पिरेली]]ने C3 (हार्ड), C4 (मीडियम) आणि C5 (सॉफ्ट) ही तुलनेने मऊ मिश्रणे उपलब्ध करून दिली. स्प्रिंट नियमानुसार प्रत्येक चालकाला दोन हार्ड, चार मीडियम आणि सहा सॉफ्ट असे १२ कोरड्या हवामानातील संच मिळाले; याशिवाय इंटरमीडिएटचे सहा व पूर्ण पावसाळी टायरचे तीन संच उपलब्ध होते. वेळेत एका वाहनातून दुसऱ्या रणनीतीकडे वळण्यासाठी टायरचा पुरेसा साठा राखणे महत्त्वाचे होते.<ref name="pirelli">{{स्रोत बातमी |title=मायामी ग्रांप्रीच्या टायरची निवड आणि स्प्रिंट संच वाटप |दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/what-tyres-will-the-teams-and-drivers-have-for-the-2026-miami-grand-prix.3IDiDRC753kNe02Qwia4V1 |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=२९ एप्रिल २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! टायर प्रकार ! मिश्रण ! बाजूच्या पट्टीचा रंग ! प्रत्येकी उपलब्ध संच |- | हार्ड | C3 | पांढरी | align="center" | २ |- | मीडियम | C4 | पिवळी | align="center" | ४ |- | सॉफ्ट | C5 | लाल | align="center" | ६ |- class="sortbottom" | colspan="4" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="pirelli"/> |} मायामीला अनेक संघ एरोडायनॅमिक आणि यांत्रिक सुधारणांसह आले. मॅकलारेनने नव्या भागांच्या साहाय्याने स्प्रिंट पात्रतेत वेग मिळवला; रेड बुलच्या सुधारित कारमुळे व्हर्सटॅपन पुन्हा आघाडीच्या गटात दिसला. फेरारीचा सरावातील वेग आशादायी असला, तरी मर्सिडीजला ऊर्जा-यंत्रणा आणि टायरवर वेगवान फेरी करण्याच्या मर्यादांशी सामना करावा लागला. सरावातील एकच सर्वोत्तम वेळ शर्यतीतील वास्तविक वेगाचा पूर्ण अंदाज देत नाही, ही या सप्ताहांतातील महत्त्वाची बाब होती.<ref name="fp_report"/><ref name="sqreport"/> == मुक्त सराव सत्रे == === पहिला मुक्त सराव === शुक्रवार, १ मे रोजी झालेला एकमेव मुक्त सराव ९० मिनिटांचा होता. पाच आठवड्यांच्या विश्रांतीनंतर संघांना वाहनाचे तांत्रिक बदल तपासण्याची गरज होती. सत्राच्या पहिल्या भागात हार्ड टायरवरील सलग फेऱ्या, ब्रेकिंग बॅलन्स आणि ऊर्जा पुनर्प्राप्तीचा अभ्यास करण्यात आला. ट्रॅकवरील तापमान व पकड बदलत गेल्यामुळे टायरची वेळ वेगवेगळी दिसत होती.<ref name="fp_report"/><ref name="extended"/> आधी मर्सिडीजच्या चालकांनी तसेच फेरारीच्या चालकांनी प्रतिस्पर्धी वेळा नोंदवल्या; त्यानंतर लक्लेरने १:२९.८५५ अशी सुधारित वेळ दिली. शेवटच्या २० मिनिटांत अनेक चालकांनी सॉफ्ट टायरवर सर्वोत्तम फेरीचा प्रयत्न केला. लक्लेरची १:२९.३१० ही वेळ अखेर अव्वल राहिली. व्हर्सटॅपन ०.२९७ सेकंदांनी, पियास्त्री ०.४४८ सेकंदांनी आणि हॅमिल्टन ०.४६७ सेकंदांनी मागे राहिले. फेरारीच्या दोन्ही गाड्या पहिल्या चारमध्ये आल्यामुळे किमान एका फेरीसाठी त्यांचा वेग स्पर्धात्मक असल्याचे दिसले.<ref name="fp_report"/><ref name="fp1">{{स्रोत बातमी |title=मायामी ग्रांप्री – पहिला मुक्त सराव : पूर्ण वर्गीकरण |दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1284/miami/practice/1 |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=१ मे २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> आंतोनेलीला सत्राच्या अंतिम टप्प्यात पॉवर युनिटशी संबंधित अडचण आल्यामुळे सॉफ्ट टायरवरील वेगवान प्रयत्न पूर्ण करता आला नाही. त्यामुळे त्याचे पाचवे स्थान नंतरच्या स्प्रिंट पात्रतेतील संभाव्य कामगिरीचे अचूक प्रतिबिंब नव्हते. रसेल सहावा राहिला; नॉरिसला अंतिम हेअरपिनजवळ अल्बोनच्या कारमुळे प्रयत्न सोडावा लागल्याने तो सातवा राहिला. ॲस्टन मार्टिनच्या दोन्ही चालकांना सत्राच्या प्रारंभी पॉवर युनिटमुळे वेळ गमवावा लागला.<ref name="fp_report"/> नॉरिस आणि अल्बोनचा प्रसंग ट्रॅकवरील वाहतुकीचे महत्त्व दाखवणारा होता. विशेषतः वेगवान फेरीवर आलेल्या चालकाला संथ बाहेर पडणारी कार समोर दिसल्यास ब्रेकिंग बिंदू आणि सर्वोत्तम रेषा बदलावी लागते. सरावातील एकच तास वाढवून नव्वद मिनिटे केली असली, तरी सर्व २२ वाहनांच्या विविध टायर कार्यक्रमांमुळे शेवटच्या काही मिनिटांत मोकळा ट्रॅक मिळवणे आव्हानात्मकच राहिले.<ref name="fp_report"/> === मुक्त सराव १ चे निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान ! कार क्र. ! चालक ! संघ ! सर्वोत्तम वेळ / अंतर ! फेऱ्या |- ! align="center" | १ | align="center" | १६ | {{nowrap|{{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | १:२९.३१० | align="center" | ४१ |- ! align="center" | २ | align="center" | ३ | {{nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | +०.२९७ | align="center" | ४१ |- ! align="center" | ३ | align="center" | ८१ | {{nowrap|{{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]]}} | [[मॅकलारेन]] | align="center" | +०.४४८ | align="center" | ३५ |- ! align="center" | ४ | align="center" | ४४ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | +०.४६७ | align="center" | ३५ |- ! align="center" | ५ | align="center" | १२ | {{nowrap|{{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | +०.७६९ | align="center" | २४ |- ! align="center" | ६ | align="center" | ६३ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | +०.७९० | align="center" | ३४ |- ! align="center" | ७ | align="center" | १ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]]}} | [[मॅकलारेन]] | align="center" | +०.८९८ | align="center" | ३५ |- ! align="center" | ८ | align="center" | १० | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | +१.२७७ | align="center" | ३४ |- ! align="center" | ९ | align="center" | ६ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | +१.५६३ | align="center" | ४० |- ! align="center" | १० | align="center" | ५५ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]]}} | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | +१.६२० | align="center" | ३७ |- ! align="center" | ११ | align="center" | ४३ | {{nowrap|{{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | +१.७०५ | align="center" | ३३ |- ! align="center" | १२ | align="center" | २३ | {{nowrap|{{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]]}} | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | +१.७१४ | align="center" | ३९ |- ! align="center" | १३ | align="center" | ८७ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | +१.७८१ | align="center" | ३५ |- ! align="center" | १४ | align="center" | ५ | {{nowrap|{{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | +१.८०१ | align="center" | २८ |- ! align="center" | १५ | align="center" | २७ | {{nowrap|{{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | +२.२८५ | align="center" | ३३ |- ! align="center" | १६ | align="center" | ३१ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | +२.३२५ | align="center" | ३६ |- ! align="center" | १७ | align="center" | ३० | {{nowrap|{{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]]}} | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | +२.३३८ | align="center" | ४१ |- ! align="center" | १८ | align="center" | ११ | {{nowrap|{{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | +२.७३७ | align="center" | २५ |- ! align="center" | १९ | align="center" | १४ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | +३.२८३ | align="center" | २९ |- ! align="center" | २० | align="center" | ७७ | {{nowrap|{{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | +३.४५२ | align="center" | ३३ |- ! align="center" | २१ | align="center" | ४१ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]]}} | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | +३.५५२ | align="center" | ४१ |- ! align="center" | २२ | align="center" | १८ | {{nowrap|{{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | +३.६४९ | align="center" | २८ |- class="sortbottom" | colspan="6" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्थान १ वगळता सर्व वेळा प्रथम स्थानापासूनचे सेकंदातील अंतर दर्शवतात. |- class="sortbottom" | colspan="6" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="fp1"/> |} == स्प्रिंट पात्रता फेरी == === फेरी १ === पहिल्या बारा मिनिटांत चालकांना मीडियम टायरचा वापर करणे बंधनकारक होते. वेळ कमी असल्यामुळे इतर वाहनांपासून अंतर राखून स्वच्छ फेरी मिळवण्याचा प्रश्न महत्त्वाचा ठरला. वळण १७ येथे स्ट्रोल ब्रेकिंगमध्ये बाहेर गेल्याने काही काळ पिवळा ध्वज दाखवण्यात आला; तो परत पुढे निघाला, परंतु त्याच्या वेळेवर परिणाम झाला. सुरुवातीला लक्लेर आघाडीवर असताना नॉरिसने उशिरा सुधारणा करून पहिल्या गटात स्थान मिळवले.<ref name="sqreport"/> लॉसन, ओकन, पेरेझ, बोट्टास, अलोन्सो आणि स्ट्रोल यांची पहिल्या भागातच बाद फेरी झाली. अलोन्सोची नोंदवलेली १:४१.३११ वेळ स्प्रिंटच्या १०७ टक्के निकषाबाहेर होती, तर स्ट्रोलची योग्य स्पर्धात्मक फेरी नोंदली गेली नव्हती. तरी दोघांनाही पुढील दिवशी स्प्रिंट सुरू करण्याची एफआयएने परवानगी दिली. या निकषाचा उद्देश फक्त वेळेची औपचारिकता नसून प्रत्यक्ष स्पर्धेत भाग घेण्यास पुरेसा वेग असल्याची खात्री करणे हा असतो.<ref name="sq">{{स्रोत बातमी |title=मायामी स्प्रिंट पात्रतेचे सर्व अधिकृत निकाल |दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1284/miami/sprint-qualifying |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=१ मे २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="sprintgrid">{{स्रोत बातमी |title=मायामी स्प्रिंटची अधिकृत सुरुवातीची क्रमवारी |दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1284/miami/sprint-grid |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=२ मे २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === फेरी २ === दहा मिनिटांच्या दुसऱ्या भागातही मीडियम टायर अनिवार्य होते. पिट-लेनमधील वाहनांच्या गर्दीत व्हर्सटॅपन आणि गॅस्ली यांच्यात निकटचा प्रसंग दिसला. लक्लेरने १:२८.३३३ ही वेळ नोंदवून अव्वल स्थान पटकावले, तर पियास्त्री त्याच्याजवळ होता. ऑडीच्या बोर्तोलेतो आणि हल्केनबर्गने अकरावे व बारावे स्थान मिळवले; बेअरमन, सायेन्स आणि लिंडब्लाड यांच्याही आशा संपुष्टात आल्या.<ref name="sqreport"/><ref name="sq"/> विलियम्सच्या अल्बोनची १:३०.९८८ ही पहिल्या फेरीतील वेळ ट्रॅक मर्यादा उल्लंघनामुळे रद्द झाली. त्यानंतर त्याच्या दुसऱ्या फेरीतील सर्व वेळा रद्द झाल्याने अंतिम अधिकृत स्प्रिंट पात्रता क्रमवारीत त्याची १९व्या स्थानावर नोंद झाली. सायेन्सला १५व्या स्थानावरून सुरुवात करावी लागणार होती. त्यामुळे विलियम्सच्या दोन्ही चालकांना स्प्रिंटमध्ये मागील गटातून पुढे जाण्याची परिस्थिती निर्माण झाली.<ref name="sq"/><ref name="sprintgrid"/> === फेरी ३ === आठ मिनिटांच्या अंतिम फेरीत सॉफ्ट टायर वापरण्याची गरज होती. पहिल्या काही मिनिटांत सर्व दहा चालक गॅरेजमध्ये राहिले आणि नंतर जवळपास एकाच वेळी बाहेर पडले. रसेलने पहिली महत्त्वाची वेळ दिली, हॅमिल्टनने पुढे सुधारणा केली, परंतु नॉरिसच्या १:२७.८६९ या फेरीने संपूर्ण क्रम बदलला. पियास्त्रीने दुसरी वेळ दिल्यानंतर शेवटी आंतोनेलीने १:२८.०९१ नोंदवून त्याला अवघ्या ०.०१७ सेकंदांनी मागे टाकले.<ref name="sqreport"/><ref name="sq"/> नॉरिसचा पोल आंतोनेलीपेक्षा ०.२२२ सेकंद वेगवान होता. लक्लेर चौथा, व्हर्सटॅपन पाचवा, रसेल सहावा आणि हॅमिल्टन सातवा राहिला. कोलापिंटो आठवा, हादजार नववा व गॅस्ली दहावा होता. हा २०२६ मध्ये मर्सिडीजच्या चालकाव्यतिरिक्त दुसऱ्या संघाच्या चालकाने मिळवलेला पहिला पोल ठरला; मात्र तो मुख्य ग्रांप्रीचा नव्हे, तर स्प्रिंटचा पोल होता.<ref name="sqreport"/> === स्प्रिंट पात्रता फेरीचे निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान ! कार क्र. ! चालक ! संघ ! फेरी १ ! फेरी २ ! फेरी ३ ! फेऱ्या |- ! align="center" | १ | align="center" | १ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]]}} | [[मॅकलारेन]] | align="center" | १:२८.७२३ | align="center" | १:२९.३६६ | align="center" | १:२७.८६९ | align="center" | १५ |- ! align="center" | २ | align="center" | १२ | {{nowrap|{{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १:२९.३१२ | align="center" | १:२९.२०९ | align="center" | १:२८.०९१ | align="center" | १४ |- ! align="center" | ३ | align="center" | ८१ | {{nowrap|{{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]]}} | [[मॅकलारेन]] | align="center" | १:२९.१६९ | align="center" | १:२८.५०६ | align="center" | १:२८.१०८ | align="center" | ११ |- ! align="center" | ४ | align="center" | १६ | {{nowrap|{{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | १:२८.७३३ | align="center" | १:२८.३३३ | align="center" | १:२८.२३९ | align="center" | १५ |- ! align="center" | ५ | align="center" | ३ | {{nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | १:२९.८०१ | align="center" | १:२९.०९३ | align="center" | १:२८.४६१ | align="center" | १२ |- ! align="center" | ६ | align="center" | ६३ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १:२९.६५९ | align="center" | १:२८.९०३ | align="center" | १:२८.४९३ | align="center" | १५ |- ! align="center" | ७ | align="center" | ४४ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | १:२९.२५५ | align="center" | १:२८.८४१ | align="center" | १:२८.६१८ | align="center" | १५ |- ! align="center" | ८ | align="center" | ४३ | {{nowrap|{{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | १:३०.३८६ | align="center" | १:२९.५२७ | align="center" | १:२९.३२० | align="center" | १५ |- ! align="center" | ९ | align="center" | ६ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | १:३०.३५२ | align="center" | १:२९.७५० | align="center" | १:२९.४२२ | align="center" | १५ |- ! align="center" | १० | align="center" | १० | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | १:२९.९८४ | align="center" | १:२९.९७३ | align="center" | १:२९.४७४ | align="center" | १५ |- ! align="center" | ११ | align="center" | ५ | {{nowrap|{{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | १:३०.५६१ | align="center" | १:२९.९९४ | align="center" | - | align="center" | १२ |- ! align="center" | १२ | align="center" | २७ | {{nowrap|{{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | १:३०.२७० | align="center" | १:३०.०१९ | align="center" | - | align="center" | १२ |- ! align="center" | १३ | align="center" | ८७ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | १:३०.६१४ | align="center" | १:३०.११६ | align="center" | - | align="center" | ९ |- ! align="center" | १४ | align="center" | ५५ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]]}} | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | १:३०.९८७ | align="center" | १:३०.२२४ | align="center" | - | align="center" | १२ |- ! align="center" | १५ | align="center" | ४१ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]]}} | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | १:३०.८७२ | align="center" | १:३०.५७३ | align="center" | - | align="center" | ९ |- ! align="center" | १६ | align="center" | ३० | {{nowrap|{{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]]}} | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | १:३१.०४३ | align="center" | - | align="center" | - | align="center" | ५ |- ! align="center" | १७ | align="center" | ३१ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | १:३१.२४५ | align="center" | - | align="center" | - | align="center" | ६ |- ! align="center" | १८ | align="center" | ११ | {{nowrap|{{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | १:३१.२५५ | align="center" | - | align="center" | - | align="center" | ३ |- ! align="center" | १९ | align="center" | २३ | {{nowrap|{{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]]}} | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | १:३१.३२२ | align="center" | १:३०.२१६ | align="center" | - | align="center" | ६ |- ! align="center" | २० | align="center" | ७७ | {{nowrap|{{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | १:३१.८२६ | align="center" | - | align="center" | - | align="center" | ६ |- ! align="center" | २१ | align="center" | १४ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | १:४१.३११ | align="center" | - | align="center" | - | align="center" | ६ |- | अवर्गीकृत | align="center" | १८ | {{nowrap|{{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | - | align="center" | - | align="center" | - | align="center" | ० |- class="sortbottom" | colspan="8" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | टीप: अल्बोनच्या काही वेळा ट्रॅक मर्यादा उल्लंघनामुळे रद्द झाल्या; अधिकृत अंतिम स्प्रिंट ग्रिड वेगळ्या सारणीत दिला आहे. |- class="sortbottom" | colspan="8" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="sq"/> |} === स्प्रिंट शर्यतीची सुरुवातीची क्रमवारी === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! ग्रिड स्थान ! कार क्र. ! चालक ! संघ |- ! align="center" | १ | align="center" | १ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]]}} | [[मॅकलारेन]] |- ! align="center" | २ | align="center" | १२ | {{nowrap|{{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] |- ! align="center" | ३ | align="center" | ८१ | {{nowrap|{{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]]}} | [[मॅकलारेन]] |- ! align="center" | ४ | align="center" | १६ | {{nowrap|{{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] |- ! align="center" | ५ | align="center" | ३ | {{nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]] |- ! align="center" | ६ | align="center" | ६३ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] |- ! align="center" | ७ | align="center" | ४४ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] |- ! align="center" | ८ | align="center" | ४३ | {{nowrap|{{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] |- ! align="center" | ९ | align="center" | ६ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]] |- ! align="center" | १० | align="center" | १० | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] |- ! align="center" | ११ | align="center" | ५ | {{nowrap|{{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] |- ! align="center" | १२ | align="center" | २७ | {{nowrap|{{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] |- ! align="center" | १३ | align="center" | ८७ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]] |- ! align="center" | १४ | align="center" | ५५ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]]}} | [[विलियम्स एफ१]] |- ! align="center" | १५ | align="center" | ३० | {{nowrap|{{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]]}} | [[रेसिंग बुल्स]] |- ! align="center" | १६ | align="center" | ३१ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]] |- ! align="center" | १७ | align="center" | ११ | {{nowrap|{{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] |- ! align="center" | १८ | align="center" | २३ | {{nowrap|{{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]]}} | [[विलियम्स एफ१]] |- ! align="center" | १९ | align="center" | ७७ | {{nowrap|{{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] |- ! align="center" | २० | align="center" | १४ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] |- ! align="center" | २१ | align="center" | १८ | {{nowrap|{{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] |- ! align="center" | २२ | align="center" | ४१ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]]}} | [[रेसिंग बुल्स]] |- class="sortbottom" | colspan="4" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्ट्रोल व अलोन्सो यांना अपुरी १०७ टक्के पात्रता असतानाही सुरुवातीची परवानगी मिळाली; लिंडब्लाडला पिट-लेनमधून सुरुवात करण्याचे निर्देश होते, पण त्याने स्प्रिंट सुरू केली नाही. |- class="sortbottom" | colspan="4" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="sprintgrid"/> |} == स्प्रिंट शर्यत == === सुरुवातीपूर्वीच्या घटना === शनिवारी १९ फेऱ्यांच्या स्प्रिंटपूर्वी ऑडीच्या हल्केनबर्गची कार ग्रिडकडे जाताना तांत्रिक समस्येमुळे बाजूला थांबली. त्यामुळे बाराव्या स्थानावरून सुरू होणारा चालक शर्यत सुरू करू शकला नाही. रेसिंग बुल्सच्या लिंडब्लाडलाही नियोजित पिट-लेन सुरुवात करता आली नाही. बहुतांश चालकांनी मीडियम टायर निवडले; ॲस्टन मार्टिनच्या दोन्ही कार सॉफ्ट, तर कॅडिलॅकच्या कार हार्ड टायरवर होत्या.<ref name="sprintreport"/><ref name="sprint">{{स्रोत बातमी |title=मायामी स्प्रिंटचे संपूर्ण अंतिम वर्गीकरण |दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1284/miami/sprint-results |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=२ मे २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === पहिली फेरी आणि आघाडीतील बदल === स्प्रिंट पोलवरील नॉरिसने पहिल्या वळणात आघाडी राखली. आंतोनेलीने मात्र दुसऱ्या स्थानावरून संथ सुरुवात केली आणि पियास्त्री तसेच लक्लेर यांच्या मागे चौथ्या स्थानावर गेला. रसेल त्याच्यावर दबाव टाकत होता. व्हर्सटॅपन आणि हॅमिल्टन यांच्यातही आघाडीच्या मधल्या गटात निकटची चढाओढ झाली.<ref name="sprintreport"/> शर्यतीच्या सुरुवातीला नॉरिसकडे स्वच्छ ट्रॅक मिळाल्यामुळे मागील वाहनांशी अंतर वाढवण्याचा फायदा होता. पियास्त्रीने दुसरे आणि लक्लेरने तिसरे स्थान राखल्याने मॅकलारेनच्या दोन वाहनांना मोठे स्प्रिंट गुण मिळवण्याची संधी होती. मर्सिडीजच्या दोन चालकांमधील स्पर्धेमुळे आंतोनेलीला आघाडीच्या तिघांचा पाठलाग करण्याऐवजी रसेलपासून चौथे स्थान वाचवण्यावर लक्ष द्यावे लागले.<ref name="sprintreport"/> === रसेल–आंतोनेली आणि व्हर्सटॅपन–हॅमिल्टन संघर्ष === सातव्या फेरीअखेर रसेलने अंतिम हेअरपिनमध्ये आंतोनेलीला मागे टाकले. पुढच्याच फेरीत आंतोनेलीने वळण ११ येथे ब्रेकिंगचा वापर करून स्थान परत मिळवले. दोन्ही मर्सिडीज गाड्यांतील या चढाओढीत घसरलेली फेरीची वेळ पुढील मॅकलारेन आणि फेरारी यांच्यासाठी फायदेशीर ठरली.<ref name="sprintreport"/> व्हर्सटॅपनने हॅमिल्टनला मागे टाकताना वळण ११ ते १२ मधील पांढऱ्या रेषेबाहेर जाण्याचा प्रसंग घडला. संघाने त्याला स्थान परत देण्यास सांगितले, आणि त्याने नंतर वळण १७ येथे नियमांत बसणारे दुसरे ओव्हरटेक करून हॅमिल्टनला पुन्हा मागे टाकले. हा प्रकार स्प्रिंटमधील प्रत्यक्ष लढाई व ट्रॅक मर्यादा अंमलबजावणी या दोन्ही दृष्टींनी उल्लेखनीय होता.<ref name="sprintreport"/> === ट्रॅक मर्यादेवरील दंड === आंतोनेलीने स्प्रिंटदरम्यान चार स्वतंत्र प्रसंगी योग्य कारणाशिवाय ट्रॅक मर्यादा ओलांडल्याचे पंचांनी निश्चित केले. तिसऱ्या उल्लंघनानंतर काळा-पांढरा इशारा दाखवण्यात आला; चौथ्या उल्लंघनानंतर पाच सेकंदांचा दंड ठोठावण्यात आला. प्रत्यक्ष फिनिशिंग रेषा चौथ्या स्थानावर पार करूनही अंतिम अधिकृत वर्गीकरणात तो सहाव्या स्थानावर घसरला.<ref name="fia_ant">{{स्रोत बातमी |title=आंतोनेलीच्या स्प्रिंट ट्रॅक मर्यादा उल्लंघनावरील निर्णय : दस्तऐवज ४९ |दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_miami_grand_prix_-_infringement_-_car_12_-_leaving_the_track_without_a_justifiable_reason_multiple_times.pdf |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=२ मे २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="sprint"/> या निर्णयामुळे रसेल चौथ्या, व्हर्सटॅपन पाचव्या स्थानावर गेला, तर हॅमिल्टन सातव्या आणि गॅस्ली आठव्या क्रमांकावर राहिले. स्प्रिंटमध्ये पहिले आठच चालक गुण मिळवत असल्यामुळे एका दंडाने केवळ स्थानांची देवाणघेवाण झाली नाही, तर शनिवारच्या अजिंक्यपद गुणांवरही थेट परिणाम झाला.<ref name="fia_ant"/><ref name="sprint"/> === स्प्रिंटचा शेवट आणि अधिकृत निकाल === नॉरिसने पियास्त्रीवरील आघाडी वाढवत २९:१५.०४५ या एकूण वेळेत १९ फेऱ्या पूर्ण केल्या. पियास्त्री ३.७६६ सेकंदांनी, लक्लेर ६.२५१ सेकंदांनी मागे होता. नॉरिसचा हा त्या हंगामातील पहिला विजय तसेच मॅकलारेनचा त्या वर्षातील पहिला स्पर्धाविजय होता. मागील तीन मुख्य ग्रांप्रींमध्ये मर्सिडीजचे वर्चस्व असताना स्प्रिंटने इतर संघांचे सुधारलेले रूप दाखवले.<ref name="sprintreport"/><ref name="sprint"/> बोर्तोलेतोने सुरुवातीला चांगली प्रगती केली आणि ट्रॅकवर अकरावा म्हणून फिनिश केले होते. मात्र नंतरच्या तांत्रिक तपासणीत त्याच्या ऑडीच्या इंजिन इन्टेकमधील हवा-दाब ४.८ बारए या कमाल मर्यादेवरून गेल्याचे आढळले. यंत्रणा अधिकृत चाचणीमध्ये नियमानुसार नसल्याने त्याचे स्प्रिंट वर्गीकरण रद्द करण्यात आले. त्यामुळे अंतिम निकालात बोर्तोलेतो अपात्र, हल्केनबर्ग आणि लिंडब्लाड सुरुवात न करणारे असे दाखवण्यात आले.<ref name="fia_bor">{{स्रोत बातमी |title=बोर्तोलेतोच्या इंजिन इन्टेक एअर प्रेशरवरील निर्णय : दस्तऐवज ५४ |दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_miami_grand_prix_-_infringement_-_car_5_-_technical_non-conformity_engine_intake_air_pressure.pdf |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=२ मे २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="bortnews">{{स्रोत बातमी |title=तांत्रिक उल्लंघनामुळे बोर्तोलेतो मायामी स्प्रिंटमधून अपात्र |दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/bortoleto-disqualified-from-miami-sprint-race-over-technical-breach.5N1tbgzdxFHfXCgDkGUzBF |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=२ मे २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="sprint"/> === स्प्रिंट शर्यतीचे निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान ! कार क्र. ! चालक ! संघ ! फेऱ्या ! वेळ / स्थिती ! गुण |- ! align="center" | १ | align="center" | १ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]]}} | [[मॅकलारेन]] | align="center" | १९ | align="center" | २९:१५.०४५ | align="center" | ८ |- ! align="center" | २ | align="center" | ८१ | {{nowrap|{{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]]}} | [[मॅकलारेन]] | align="center" | १९ | align="center" | +३.७६६ | align="center" | ७ |- ! align="center" | ३ | align="center" | १६ | {{nowrap|{{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | १९ | align="center" | +६.२५१ | align="center" | ६ |- ! align="center" | ४ | align="center" | ६३ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १९ | align="center" | +१२.९५१ | align="center" | ५ |- ! align="center" | ५ | align="center" | ३ | {{nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | १९ | align="center" | +१३.६३९ | align="center" | ४ |- ! align="center" | ६ | align="center" | १२ | {{nowrap|{{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १९ | align="center" | +१३.७७७ | align="center" | ३ |- ! align="center" | ७ | align="center" | ४४ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | १९ | align="center" | +२१.६६५ | align="center" | २ |- ! align="center" | ८ | align="center" | १० | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | १९ | align="center" | +३०.५२५ | align="center" | १ |- ! align="center" | ९ | align="center" | ६ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | १९ | align="center" | +३५.३४६ | align="center" | ० |- ! align="center" | १० | align="center" | ४३ | {{nowrap|{{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | १९ | align="center" | +३६.९७० | align="center" | ० |- ! align="center" | ११ | align="center" | ३१ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | १९ | align="center" | +५६.९७२ | align="center" | ० |- ! align="center" | १२ | align="center" | ८७ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | १९ | align="center" | +५७.३६५ | align="center" | ० |- ! align="center" | १३ | align="center" | ५५ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]]}} | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | १९ | align="center" | +५८.५०४ | align="center" | ० |- ! align="center" | १४ | align="center" | ३० | {{nowrap|{{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]]}} | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | १९ | align="center" | +५९.३५८ | align="center" | ० |- ! align="center" | १५ | align="center" | १४ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | १९ | align="center" | +७६.०६७ | align="center" | ० |- ! align="center" | १६ | align="center" | ११ | {{nowrap|{{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | १९ | align="center" | +७६.६९१ | align="center" | ० |- ! align="center" | १७ | align="center" | १८ | {{nowrap|{{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | १९ | align="center" | +७७.६२६ | align="center" | ० |- ! align="center" | १८ | align="center" | २३ | {{nowrap|{{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]]}} | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | १९ | align="center" | +८८.१७३ | align="center" | ० |- ! align="center" | १९ | align="center" | ७७ | {{nowrap|{{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | १९ | align="center" | +८९.५९७ | align="center" | ० |- | सुरुवात नाही | align="center" | २७ | {{nowrap|{{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | ० | स्प्रिंट न सुरू केलेली | align="center" | ० |- | सुरुवात नाही | align="center" | ४१ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]]}} | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | ० | स्प्रिंट न सुरू केलेली | align="center" | ० |- | अपात्र | align="center" | ५ | {{nowrap|{{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | — | अपात्र | align="center" | ० |- class="sortbottom" | colspan="7" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | आंतोनेली : पाच सेकंदांचा दंड; बोर्तोलेतो : तांत्रिक कारणामुळे अपात्र. |- class="sortbottom" | colspan="7" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="sprint"/> |} == ग्रांप्री पात्रता फेरी == === फेरी १ === शनिवारच्या स्प्रिंटनंतर मुख्य पात्रता ही स्वतंत्र स्पर्धा होती. सुरुवातीच्या १८ मिनिटांत सर्व २२ चालकांना मोकळा ट्रॅक मिळवण्यासाठी वेळेवर बाहेर पडावे लागत होते. आंतोनेली, व्हर्सटॅपन, लक्लेर, नॉरिस, रसेल आणि हॅमिल्टन यांची स्पर्धा मुख्य पोलसाठी अपेक्षित होती. स्प्रिंटमध्ये मिळालेला पोल रविवारच्या मुख्य शर्यतीत लागू होत नसल्यामुळे नॉरिसला पुन्हा जलद फेरी द्यावी लागली.<ref name="qual">{{स्रोत बातमी |title=मायामी मुख्य पात्रता फेरीचे तीनही टप्पे |दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1284/miami/qualifying |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=२ मे २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="event"/> पहिल्या फेरीत लिंडब्लाड, अलोन्सो, स्ट्रोल, बोट्टास, पेरेझ आणि बोर्तोलेतो यांनी पुरेशी वेगवान फेरी नोंदवली नाही. बोर्तोलेतोची वेळ १:३३.७३७ होती, तर सॉफ्ट टायरवरील सर्वोत्तम संधी इतर चालकांनी अधिक चांगल्या प्रकारे वापरल्या. हादजारला सुरुवातीच्या निकालानुसार पुढील भागात संधी मिळाली होती, पण नंतर त्याच्या कारच्या तांत्रिक तपासणीत गंभीर विसंगती आढळली.<ref name="qual"/><ref name="hadjarnews">{{स्रोत बातमी |title=हादजार मुख्य पात्रतेतून अपात्र; पिट-लेनमधून सुरुवात |दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/hadjar-disqualified-from-miami-grand-prix-qualifying.6ANxlH2BpIvVgSPfzkW3RL |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=३ मे २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === फेरी २ === दुसऱ्या १५ मिनिटांत सर्वोत्तम दहा वेळा नोंदवणाऱ्या चालकांनाच अंतिम फेरी गाठता आली. व्हर्सटॅपनने १:२८.११६ अशी विशेषतः वेगवान वेळ नोंदवली, तर आंतोनेली १:२८.२८९ आणि लक्लेर १:२८.३१५ वर होता. मॅकलारेनचा पियास्त्री १:२८.३३२, रसेल आणि हॅमिल्टन दोघेही १:२८.४७७ वर राहिले. चालकांना एका फेरीतील टायर उष्णता आणि योग्य ऊर्जा वापर यांचा समन्वय साधणे महत्त्वाचे होते.<ref name="qual"/> हल्केनबर्गने अधिकृत क्रमवारीत दहावे स्थान नोंदवले आणि लॉसन, बेअरमन, सायेन्स, ओकन व अल्बोन त्याच्या मागे राहिले. या निकालावरून हल्केनबर्गची दहावी सर्वोत्तम पात्रता आणि अल्पाइनच्या कोलापिंटोची आठवी कामगिरी यांसारख्या मध्यगटातील फरकांची नोंद होते. पुढील तांत्रिक अपात्रतेमुळे हादजारच्या वेगवान फेऱ्या ग्राह्य न धरल्याने अंतिम वर्गीकरणात बदल झाला.<ref name="qual"/><ref name="hadjarnews"/> === फेरी ३ === अंतिम भागात आंतोनेलीने १:२७.७९८ अशी फेरी नोंदवली. व्हर्सटॅपन १:२७.९६४ सह ०.१६६ सेकंद मागे दुसरा; लक्लेर १:२८.१४३, नॉरिस १:२८.१८३ आणि रसेल १:२८.१९७ यांच्यात तिसऱ्या ते पाचव्या स्थानासाठी अतिशय कमी वेळेचा फरक होता. हॅमिल्टन सहावा, पियास्त्री सातवा, कोलापिंटो आठवा आणि गॅस्ली नववा राहिला.<ref name="qual"/><ref name="grid">{{स्रोत बातमी |title=मायामी ग्रांप्रीची अधिकृत सुरुवातीची क्रमवारी |दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1284/miami/starting-grid |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=३ मे २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> स्प्रिंट पोल आणि स्प्रिंट विजय मिळवलेल्या नॉरिसला यावेळी चौथ्या स्थानावर समाधान मानावे लागले. दुसरीकडे मर्सिडीजने शुक्रवारच्या सरावातील अडचणींमधून सुधारणा करून रविवारच्या शर्यतीसाठी पोल मिळवला. आंतोनेलीचा हा सलग तिसरा मुख्य ग्रांप्री पोल होता; शर्यतीतील त्याच्या संभाव्य रणनीतीसाठी पुढे स्वच्छ ट्रॅक मिळणे महत्त्वाचे होते.<ref name="qual"/><ref name="racereport"/> === मुख्य पात्रता फेरीचे निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान ! कार क्र. ! चालक ! संघ ! फेरी १ ! फेरी २ ! फेरी ३ ! फेऱ्या |- ! align="center" | १ | align="center" | १२ | {{nowrap|{{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १:२८.६५३ | align="center" | १:२८.२८९ | align="center" | १:२७.७९८ | align="center" | १७ |- ! align="center" | २ | align="center" | ३ | {{nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | १:२९.०९९ | align="center" | १:२८.११६ | align="center" | १:२७.९६४ | align="center" | १५ |- ! align="center" | ३ | align="center" | १६ | {{nowrap|{{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | १:२८.९३८ | align="center" | १:२८.३१५ | align="center" | १:२८.१४३ | align="center" | २१ |- ! align="center" | ४ | align="center" | १ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]]}} | [[मॅकलारेन]] | align="center" | १:२९.१८३ | align="center" | १:२८.९२० | align="center" | १:२८.१८३ | align="center" | २० |- ! align="center" | ५ | align="center" | ६३ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १:२९.४९२ | align="center" | १:२८.४७७ | align="center" | १:२८.१९७ | align="center" | १८ |- ! align="center" | ६ | align="center" | ४४ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | १:२९.४८३ | align="center" | १:२८.४७७ | align="center" | १:२८.३१९ | align="center" | २१ |- ! align="center" | ७ | align="center" | ८१ | {{nowrap|{{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]]}} | [[मॅकलारेन]] | align="center" | १:२९.९२० | align="center" | १:२८.३३२ | align="center" | १:२८.५०० | align="center" | २० |- ! align="center" | ८ | align="center" | ४३ | {{nowrap|{{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | १:२९.५८४ | align="center" | १:२८.९७५ | align="center" | १:२८.७६२ | align="center" | १९ |- ! align="center" | ९ | align="center" | १० | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | १:२९.९१४ | align="center" | १:२९.०७० | align="center" | १:२८.८१० | align="center" | २० |- ! align="center" | १० | align="center" | २७ | {{nowrap|{{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | १:२९.६४५ | align="center" | १:२९.४३९ | align="center" | - | align="center" | १४ |- ! align="center" | ११ | align="center" | ३० | {{nowrap|{{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]]}} | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | १:२९.५९५ | align="center" | १:२९.४९९ | align="center" | - | align="center" | १४ |- ! align="center" | १२ | align="center" | ८७ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | १:२९.३४० | align="center" | १:२९.५६७ | align="center" | - | align="center" | १२ |- ! align="center" | १३ | align="center" | ५५ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]]}} | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | १:२९.५४० | align="center" | १:२९.५६८ | align="center" | - | align="center" | १५ |- ! align="center" | १४ | align="center" | ३१ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | १:२९.८३८ | align="center" | १:२९.७७२ | align="center" | - | align="center" | १५ |- ! align="center" | १५ | align="center" | २३ | {{nowrap|{{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]]}} | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | १:२९.७२० | align="center" | १:२९.९४६ | align="center" | - | align="center" | १५ |- ! align="center" | १६ | align="center" | ४१ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]]}} | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | १:३०.१३३ | align="center" | - | align="center" | - | align="center" | ९ |- ! align="center" | १७ | align="center" | १४ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | १:३१.०९८ | align="center" | - | align="center" | - | align="center" | ८ |- ! align="center" | १८ | align="center" | १८ | {{nowrap|{{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | १:३१.१६४ | align="center" | - | align="center" | - | align="center" | ९ |- ! align="center" | १९ | align="center" | ७७ | {{nowrap|{{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | १:३१.६२९ | align="center" | - | align="center" | - | align="center" | ९ |- ! align="center" | २० | align="center" | ११ | {{nowrap|{{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | १:३१.९६७ | align="center" | - | align="center" | - | align="center" | ९ |- ! align="center" | २१ | align="center" | ५ | {{nowrap|{{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | १:३३.७३७ | align="center" | - | align="center" | - | align="center" | ३ |- | अपात्र | align="center" | ६ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | - | align="center" | १:२८.९४१ | align="center" | १:२८.७८९ | align="center" | ० |- class="sortbottom" | colspan="8" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | हादजारचा सुरुवातीचा नववा क्रम तांत्रिक नियमभंगामुळे रद्द झाला; अधिकृत अंतिम ग्रिडनुसार त्याने पिट-लेनमधून सुरुवात केली. |- class="sortbottom" | colspan="8" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="qual"/> |} === हादजारची अपात्रता आणि पिट-लेन सुरुवात === हादजारने सुरुवातीच्या तात्पुरत्या क्रमवारीत नववी वेगवान वेळ दिली होती. मात्र तपासणीत त्याच्या कारच्या डाव्या आणि उजव्या फ्लोअरबोर्डचा काही भाग परवानगी दिलेल्या संदर्भ घनफळाबाहेर २ मिलिमीटर निघालेला असल्याचे आढळले. एफआयएच्या तांत्रिक नियम C3.5.5 चे उल्लंघन निश्चित झाल्यामुळे पंचांनी त्याचे मुख्य पात्रतेतील वर्गीकरण रद्द केले. रेड बुलने निष्कर्षाला विरोध केला नाही.<ref name="fia_had">{{स्रोत बातमी |title=हादजारची पात्रतेतून अपात्रता : एफआयए दस्तऐवज ७० |दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_miami_grand_prix_-_infringement_-_car_6_-_technical_nonconformity_floor_board.pdf |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=३ मे २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="hadjarnews"/> पूर्वीच्या सरावात पुरेसा वेग दाखविल्यामुळे हादजारला शर्यतीत सहभागी होण्याची परवानगी मिळाली. मात्र पार्क फेर्मे अवस्थेत अतिरिक्त पॉवर युनिट घटक आणि इलेक्ट्रॉनिक नियंत्रण भाग बदलल्याने त्याला ग्रिडवरील स्थानाऐवजी पिट-लेनमधून सुरुवात करावी लागली. त्यामुळे केवळ शनिवारची पात्रता वेळ नव्हे तर शर्यतीच्या पहिल्या काही फेऱ्यांतील त्याच्या प्रगतीवरही परिणाम झाला.<ref name="hadjarnews"/><ref name="grid"/> === शर्यतीची अधिकृत सुरुवातीची क्रमवारी === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! ग्रिड स्थान ! कार क्र. ! चालक ! संघ |- ! align="center" | १ | align="center" | १२ | {{nowrap|{{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] |- ! align="center" | २ | align="center" | ३ | {{nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]] |- ! align="center" | ३ | align="center" | १६ | {{nowrap|{{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] |- ! align="center" | ४ | align="center" | १ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]]}} | [[मॅकलारेन]] |- ! align="center" | ५ | align="center" | ६३ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] |- ! align="center" | ६ | align="center" | ४४ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] |- ! align="center" | ७ | align="center" | ८१ | {{nowrap|{{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]]}} | [[मॅकलारेन]] |- ! align="center" | ८ | align="center" | ४३ | {{nowrap|{{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] |- ! align="center" | ९ | align="center" | १० | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] |- ! align="center" | १० | align="center" | २७ | {{nowrap|{{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] |- ! align="center" | ११ | align="center" | ३० | {{nowrap|{{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]]}} | [[रेसिंग बुल्स]] |- ! align="center" | १२ | align="center" | ८७ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]] |- ! align="center" | १३ | align="center" | ५५ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]]}} | [[विलियम्स एफ१]] |- ! align="center" | १४ | align="center" | ३१ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]] |- ! align="center" | १५ | align="center" | २३ | {{nowrap|{{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]]}} | [[विलियम्स एफ१]] |- ! align="center" | १६ | align="center" | ४१ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]]}} | [[रेसिंग बुल्स]] |- ! align="center" | १७ | align="center" | १४ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] |- ! align="center" | १८ | align="center" | १८ | {{nowrap|{{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] |- ! align="center" | १९ | align="center" | ७७ | {{nowrap|{{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] |- ! align="center" | २० | align="center" | ११ | {{nowrap|{{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] |- ! align="center" | २१ | align="center" | ५ | {{nowrap|{{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] |- | पिट-लेन | align="center" | ६ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]] |- class="sortbottom" | colspan="4" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | सर्वात शेवटची कार : हादजार. पात्रतेतील अपात्रतेनंतर परवानगी देण्यात आली, परंतु बदललेल्या घटकांमुळे पिट-लेन सुरुवात बंधनकारक झाली. |- class="sortbottom" | colspan="4" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="grid"/> |} == मुख्य शर्यत == === हवामानाचा अंदाज आणि टायर निवड === रविवारी मोठ्या पावसाचा अंदाज असल्याने शर्यत स्थानिक वेळेनुसार तीन तास आधी घेण्यात आली. शर्यतीपूर्वी ४० टक्के पावसाची शक्यता जाहीर केली होती. सुरुवातीच्या ग्रिडवर हादजारची पिट-लेन कार वगळता सर्व चालक मीडियम टायरवर होते; हादजारने हार्ड मिश्रण निवडले. कोरड्या ट्रॅकवर एकाच पिट-स्टॉपची सामान्य योजना अपेक्षित असली, तरी सेफ्टी कार किंवा पाऊस यामुळे वेगळा पर्याय प्रभावी ठरू शकत होता.<ref name="racereport"/><ref name="hadjarnews"/> === सुरुवात : तीन गाड्यांची चढाओढ === पाच लाल दिवे विझताच पोलवरील आंतोनेलीच्या दोन्ही बाजूंनी व्हर्सटॅपन व लक्लेर यांची चांगली सुरुवात झाली. पहिल्या वळणात आंतोनेली आणि व्हर्सटॅपन या दोघांकडूनही ब्रेकिंगमध्ये चूक झाली; व्हर्सटॅपनचा लक्लेरशी संपर्क झाला आणि त्याची कार पूर्ण वर्तुळात फिरली. इतर वाहनांनी वेळेत टाळल्यामुळे मोठी साखळी धडक टळली; पण व्हर्सटॅपन अनेक स्थानांनी मागे पडला.<ref name="racereport"/> लक्लेरने या गोंधळाचा फायदा घेत पहिल्या क्रमांकावर प्रवेश केला. त्यामागे आंतोनेली, नॉरिस आणि पियास्त्री होते. हॅमिल्टन व कोलापिंटो यांच्यात वळण ११ येथे संपर्क झाला आणि काही कारचे भाग खाली पडले. त्याबाबत पंचांनी नोंद घेतली, परंतु पुढील दंडात्मक कारवाई आवश्यक नसल्याचा निर्णय झाला. रसेलने तिसऱ्या फेरीपर्यंत पियास्त्रीला मागे टाकून चौथा क्रमांक मिळवला.<ref name="racereport"/> === फेऱ्या ४–६ : आघाडीची देवाणघेवाण आणि निवृत्ती === चौथ्या फेरीत आंतोनेलीने अंतिम मोठ्या ब्रेकिंग झोनच्या आसपास लक्लेरवर मात करून पुन्हा आघाडी मिळवली, पण पुढच्याच फेरीत फेरारी चालकाने त्याला मागे टाकले. नॉरिसनेही आंतोनेलीला मागे टाकून दुसऱ्या स्थानावर प्रवेश केला. या झुंजीत शर्यत एका पोलवरून सरळ विजयाकडे जाणारी नव्हती, हे स्पष्ट झाले.<ref name="racereport"/> पाचव्या ते सहाव्या फेरीच्या दरम्यान हादजार वळण १४ जवळ कठड्याला धडकून बाद झाला. त्याच काळात गॅस्लीने लॉसनला ओलांडण्याचा प्रयत्न करताना दोन्ही कारमध्ये संपर्क झाला आणि गॅस्ली शर्यतीतून बाहेर पडला. लॉसन आपल्या कारसह पिटमध्ये परतला पण पुढे भाग घेऊ शकला नाही. हल्केनबर्गनेही आपली ऑडी गॅरेजमध्ये आणून निवृत्ती घेतली. प्रारंभिक सहा-सात फेऱ्यांतच चार चालक स्पर्धेबाहेर गेले.<ref name="racereport"/><ref name="fia_lawson">{{स्रोत बातमी |title=लॉसन व गॅस्ली यांच्यातील धडकेबाबत एफआयएचा निर्णय : दस्तऐवज १०० |दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_miami_grand_prix_-_decision_-_car_30_-_alleged_incident_with_car_10.pdf |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=३ मे २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === सेफ्टी कार : कमी वेळेत बदललेली रणनीती === हादजार व गॅस्ली यांच्या कार सुरक्षितपणे हलवण्यासाठी सेफ्टी कार तैनात करण्यात आली. या काळात वेग मर्यादित झाल्यामुळे काही चालकांना नेहमीपेक्षा कमी सापेक्ष वेळ खर्च करून टायर बदलण्याची संधी मिळाली. व्हर्सटॅपनने हार्ड टायर घालण्यासाठी पिट-स्टॉप घेतला आणि तो तात्पुरत्या क्रमवारीत सोळाव्या क्रमांकावर उतरला; परंतु पुढे न थांबता जास्त काळ जाण्याचा पर्याय त्याच्याकडे राहिला.<ref name="racereport"/> सेफ्टी कार टप्प्यात हवामानाच्या संभाव्य बदलाची माहिती संघांना दिली गेली. अशा वेळी आधी थांबणे योग्य की ओल्या टायरसाठी थांबण्याची शक्यता राखणे योग्य, हा रणनीतीचा प्रश्न असतो. मात्र त्या क्षणी सर्वात महत्त्वाची गोष्ट म्हणजे आघाडीची कार, पिट-स्टॉपच्या निर्णयामुळे झालेले अंतर आणि पुन्हा सुरुवातीवेळी कारमध्ये असलेले कमी अंतर होते.<ref name="racereport"/> === अकरावी फेरी : पुन्हा सुरुवात === अकराव्या फेरीत सेफ्टी कारची तैनाती संपली. लक्लेरने पुढच्या गाड्यांवर नियंत्रण ठेवत पुन्हा वेग वाढवला; पियास्त्रीने रसेलला मागे टाकून चौथे स्थान पटकावले. या वेळी दोघांमधील चढाओढीबाबत पियास्त्रीने रेडिओवर नाराजी व्यक्त केली. आघाडीवर नॉरिसने लक्लेरला मागे टाकले आणि आंतोनेलीही फेरारीच्या जवळ पोहोचला.<ref name="racereport"/> आंतोनेलीने लक्लेरला मागे टाकण्याचा प्रयत्न केला; लक्लेरने एकदा स्थान परत मिळवले, पण अखेरीस मर्सिडीज चालकाने पुढे राहणे निश्चित केले. मागे व्हर्सटॅपन क्रमाने पुढे सरकत होता. अशा वेळी ट्रॅकवर मिळालेले स्थान आणि त्या स्थानासाठी वापरलेला टायरचा साठा दोन्ही महत्त्वाचे ठरतात.<ref name="racereport"/> === मधला टप्पा : नॉरिसची आघाडी आणि मर्सिडीजची प्रतिक्रिया === अठराव्या फेरीपर्यंत नॉरिसने आंतोनेलीवरील आघाडी साधारण अडीच सेकंदांपर्यंत वाढवली. मॅकलारेनचा वेग चांगला होता आणि स्प्रिंटमधील विजयाच्या पार्श्वभूमीवर नॉरिस आणखी एक मोठा निकाल मिळवण्याच्या स्थितीत दिसत होता. मात्र पहिला पिट-स्टॉप कधी घ्यायचा आणि नव्या हार्ड टायरला किती लवकर कार्यरत करायचे, हे पुढील टप्प्याचे निर्णायक प्रश्न होते.<ref name="racereport"/> त्याच दरम्यान पियास्त्री लक्लेरच्या जवळ आला, रसेल आपल्या कारच्या रणनीती मोडविषयी संघाशी चर्चा करत होता, तर व्हर्सटॅपन कमी स्थानावरून पुन्हा गुणांच्या दिशेने चढत होता. सुरुवातीला हलकेच झालेले हॅमिल्टन–कोलापिंटो संपर्क आणि यानंतर हॅमिल्टनला जाणवलेला संभाव्य नुकसानाचा परिणामही शर्यतीतील मध्यगटाच्या गतीवर होता.<ref name="racereport"/> === फेऱ्या २७–२९ : पिट-स्टॉपमुळे नेतृत्वाचा बदल === आंतोनेलीने सत्तावीसाव्या फेरीत आपला महत्त्वाचा पिट-स्टॉप घेऊन हार्ड टायरवर प्रवेश केला. तो व्हर्सटॅपन आणि हॅमिल्टनच्या मागे तात्पुरत्या पाचव्या स्थानावर बाहेर आला. पुढच्याच फेरीत नॉरिसने थांबण्याचा निर्णय घेतला, पण तो ट्रॅकवर परत आला तेव्हा आंतोनेली त्याच्या पुढे होता. हा मायामीच्या मुख्य ग्रांप्रीतील निर्णायक रणनीतिक बदल ठरला.<ref name="racereport"/> पियास्त्रीने काही काळ आघाडी सांभाळली आणि त्याच्या पिट-स्टॉपनंतर व्हर्सटॅपन तात्पुरत्या पहिल्या स्थानावर आला. मात्र व्हर्सटॅपनच्या जुन्या टायरची अवस्था व आंतोनेलीच्या नव्या हार्ड टायरचा वेग यांतील फरक स्पष्ट झाला. एकोणतीसाव्या फेरीत आंतोनेलीने व्हर्सटॅपनला मागे टाकून पुन्हा शर्यतीची आघाडी मिळवली; नॉरिसनेही लवकरच व्हर्सटॅपनला ओलांडले. त्यामुळे आघाडीचा अंतिम संघर्ष मर्सिडीज विरुद्ध मॅकलारेन असा बनला.<ref name="racereport"/> === फेऱ्या ३०–४० : आंतोनेली आणि नॉरिस यांच्यातील अंतर === मुख्य पिट-स्टॉप साखळी पूर्ण होताच आंतोनेलीच्या पुढे नॉरिस दिसत होता, पण दोघांतील फरक फार मोठा नव्हता. ३४व्या फेरीत आंतोनेलीने गिअर खाली आणताना काही अडचण येत असल्याचे सांगितले. नॉरिसने त्याचा फायदा घेण्याचा प्रयत्न करत अंतर सुमारे १.४ सेकंदांपर्यंत कमी केले. शर्यतीतील आघाडीचा निर्णय अद्याप निश्चित नव्हता.<ref name="racereport"/> या वेळी एका बाजूला नॉरिसने आंतोनेलीच्या अंतरात सातत्याने घट करणे आणि दुसऱ्या बाजूला आंतोनेलीने टायर व कारची स्थिती राखून प्रतिसाद देणे अशी झुंज सुरू होती. नॉरिसने आघाडीसाठी झटताना टायरची उपलब्ध पकड आणि नंतरच्या फेऱ्यांची झीज यांचीही काळजी घ्यावी लागत होती. पियास्त्रीने वेगळ्या भागात रसेलला मागे टाकून पुढे प्रगती केली.<ref name="racereport"/> === शेवटच्या दहा फेऱ्या : पियास्त्रीचा पोडियमसाठी पाठलाग === पियास्त्रीने शेवटच्या टप्प्यात व्हर्सटॅपनचा पाठलाग केला आणि ४९व्या फेरीत त्याला मागे टाकले. त्यानंतर त्याच्या पुढे लक्लेर होता. तिसऱ्या स्थानासाठीच्या लढतीत पियास्त्रीने वेग टिकवून फेरारी चालकाच्या अगदी जवळ पोहोचला. त्याच वेळी रसेल आणि व्हर्सटॅपन यांच्यातही अंतिम क्रमासाठी झुंज सुरू होती.<ref name="racereport"/> शेवटच्या काही फेऱ्यांमध्ये हलक्या पावसाच्या थेंबांची नोंद झाली, परंतु मुसळधार पावसामुळे टायर बदलण्याची गरज प्रत्यक्षात निर्माण झाली नाही. नॉरिसला कारच्या पुढील विंगविषयी सावधगिरी बाळगण्याचे संदेश मिळाले. आंतोनेलीने अंतर पुन्हा वाढवत विजय मिळवण्याची शक्यता मजबूत केली.<ref name="racereport"/> === शेवटची फेरी : लक्लेरचा फिरकी प्रसंग === पियास्त्रीने लक्लेरला मागे टाकून तिसरे स्थान मिळवले. लक्लेरच्या कारला पुढे फिरकी आली आणि ती कठड्याला स्पर्श करून पुढे चालू राहिली. मात्र कारची उजव्या वळणांवरील हाताळणी बिघडल्याचे त्याने सांगितले. या स्थितीत त्याने काही चिकेनचा मार्ग ओलांडला आणि अंतिम फेरी पूर्ण केली. रसेलने त्याला मागे टाकून चौथे, व्हर्सटॅपनने पाचवे स्थान मिळवले.<ref name="racereport"/><ref name="fia_lec"/> पंचांनी या फेऱ्यांचा तपशील नंतर तपासून लक्लेरने वारंवार ट्रॅकच्या बाहेर जाऊन टिकाऊ लाभ घेतल्याचे निश्चित केले. कारमध्ये तांत्रिक समस्या असणे हे नियमानुसार मार्ग सोडण्यासाठी पुरेसे न्याय्य कारण नाही, असे त्यांचे म्हणणे होते. त्यामुळे शर्यतीनंतर ड्राइव्ह-थ्रू दंड देण्यात आला आणि तो २० सेकंदांच्या अतिरिक्त वेळेत रूपांतरित करण्यात आला. परिणामी लक्लेरची अंतिम क्रमवारी सहाव्याऐवजी आठवी झाली.<ref name="fia_lec"/><ref name="penaltynews">{{स्रोत बातमी |title=मायामी ग्रांप्रीनंतर लक्लेरला वेळदंड |दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/leclerc-penalised-by-miami-grand-prix-stewards-amid-multiple-post-race-investigations.2WRnpMfi71Yt8qT07r1eK0 |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=३ मे २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === अंतिम निकाल आणि विजयाचे महत्त्व === आंतोनेलीने १:३३:१९.२७३ या वेळेत ५७ फेऱ्या पूर्ण केल्या. नॉरिस ३.२६४ सेकंद मागे दुसरा आणि पियास्त्री २७.०९२ सेकंद मागे तिसरा ठरला. रसेल चौथा, व्हर्सटॅपन पाचवा, हॅमिल्टन सहावा आणि कोलापिंटो सातवा राहिला. सायेन्स नववा व अल्बोन दहावा असल्याने विलियम्सने पहिल्यांदा त्या वर्षी एकाच ग्रांप्रीत दोन्ही चालकांकडून गुण मिळवले.<ref name="race"/><ref name="racereport"/> आंतोनेलीचा हा सलग तिसरा ग्रांप्री विजय ठरला. पहिल्या तीन पोल पोझिशनवरून केलेल्या तीन शर्यतींच्या सुरुवातींचे विजयात रूपांतर करणारा तो पहिला चालक ठरल्याचे अधिकृत शर्यत वृत्तान्तात नमूद करण्यात आले. त्याने हंगामातील आपली अजिंक्यपदातील आघाडी रसेलवर २० गुणांपर्यंत वाढवली. नॉरिसने स्प्रिंट आणि मुख्य शर्यतीत मिळून २६ गुण मिळवून मॅकलारेनला महत्त्वाची गुणप्राप्ती करून दिली.<ref name="racereport"/><ref name="points"/> === मुख्य शर्यतीचे निकाल === खालील वर्गीकरण शर्यतीनंतर लागू करण्यात आलेल्या दंडांसह अंतिम अधिकृत निकालावर आधारित आहे. स्थान नोंदवलेली नसलेली वाहने निवृत्त म्हणून दाखवली आहेत.<ref name="race"/> {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान ! कार क्र. ! चालक ! संघ ! पूर्ण फेऱ्या ! वेळ / अंतर / स्थिती ! गुण |- ! align="center" | १ | align="center" | १२ | {{nowrap|{{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | ५७ | align="center" | १:३३:१९.२७३ | align="center" | २५ |- ! align="center" | २ | align="center" | १ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]]}} | [[मॅकलारेन]] | align="center" | ५७ | align="center" | +३.२६४ | align="center" | १८ |- ! align="center" | ३ | align="center" | ८१ | {{nowrap|{{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]]}} | [[मॅकलारेन]] | align="center" | ५७ | align="center" | +२७.०९२ | align="center" | १५ |- ! align="center" | ४ | align="center" | ६३ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | ५७ | align="center" | +४३.०५१ | align="center" | १२ |- ! align="center" | ५ | align="center" | ३ | {{nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | ५७ | align="center" | +४८.९४९ | align="center" | १० |- ! align="center" | ६ | align="center" | ४४ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | ५७ | align="center" | +५३.७५३ | align="center" | ८ |- ! align="center" | ७ | align="center" | ४३ | {{nowrap|{{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | ५७ | align="center" | +६१.८७१ | align="center" | ६ |- ! align="center" | ८ | align="center" | १६ | {{nowrap|{{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | ५७ | align="center" | +६४.२४५ | align="center" | ४ |- ! align="center" | ९ | align="center" | ५५ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]]}} | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | ५७ | align="center" | +८२.०७२ | align="center" | २ |- ! align="center" | १० | align="center" | २३ | {{nowrap|{{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]]}} | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | ५७ | align="center" | +९०.९७२ | align="center" | १ |- ! align="center" | ११ | align="center" | ८७ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | ५६ | align="center" | +१ फेरी | align="center" | ० |- ! align="center" | १२ | align="center" | ५ | {{nowrap|{{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | ५६ | align="center" | +१ फेरी | align="center" | ० |- ! align="center" | १३ | align="center" | ३१ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | ५६ | align="center" | +१ फेरी | align="center" | ० |- ! align="center" | १४ | align="center" | ४१ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]]}} | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | ५६ | align="center" | +१ फेरी | align="center" | ० |- ! align="center" | १५ | align="center" | १४ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | ५६ | align="center" | +१ फेरी | align="center" | ० |- ! align="center" | १६ | align="center" | ११ | {{nowrap|{{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | ५६ | align="center" | +१ फेरी | align="center" | ० |- ! align="center" | १७ | align="center" | १८ | {{nowrap|{{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | ५६ | align="center" | +१ फेरी | align="center" | ० |- ! align="center" | १८ | align="center" | ७७ | {{nowrap|{{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | ५५ | align="center" | +२ फेऱ्या | align="center" | ० |- | align="center" | — | align="center" | २७ | {{nowrap|{{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | ७ | निवृत्त | align="center" | ० |- | align="center" | — | align="center" | ३० | {{nowrap|{{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]]}} | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | ६ | निवृत्त | align="center" | ० |- | align="center" | — | align="center" | १० | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | ४ | निवृत्त | align="center" | ० |- | align="center" | — | align="center" | ६ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | ४ | निवृत्त | align="center" | ० |- class="sortbottom" | colspan="7" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="race"/> |} === सर्वात वेगवान फेरी === नॉरिसने ३५व्या फेरीत १:३१.८६९ अशी शर्यतीतील सर्वात वेगवान फेरी नोंदवली. अंतिम फेरीतील स्थानांशी या फेरीची क्रमवारी गल्लत करू नये: विजेता आंतोनेली असला, तरी सर्वात वेगवान स्वतंत्र शर्यत फेरी नॉरिसच्या नावावर होती.<ref name="race"/><ref name="racereport"/> अधिकृत सर्वात वेगवान फेऱ्यांची वर्गवारी: <ref name="MIA26_FASTEST">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ मियामी ग्रांप्री – सर्वात वेगवान फेऱ्या|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1284/miami/fastest-laps|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=३ मे २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१९ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> मुख्य शर्यतीतील प्रत्येक चालकाची सर्वोत्तम नोंदवलेली फेरी खाली दिली आहे. या स्वतंत्र फेऱ्यांच्या वेळांवर टायरची स्थिती, इंधन-भार आणि वाहतुकीचा परिणाम होऊ शकतो; म्हणून त्यांची थेट तुलना संपूर्ण शर्यतीतील सरासरी वेगाशी करता येत नाही.<ref name="MIA26_FASTEST"/> '''सर्व चालकांच्या सर्वात वेगवान फेऱ्या:''' {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! क्रम ! चालक ! संघ ! वेगवान फेरीचा क्रमांक ! वेळ |- ! align="center" | १ | {{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]] | [[मॅकलारेन]] | align="center" | ३५ | align="center" | १:३१.८६९ |- ! align="center" | २ | {{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]] | [[मॅकलारेन]] | align="center" | ३० | align="center" | १:३१.९४९ |- ! align="center" | ३ | {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | ३४ | align="center" | १:३१.९६८ |- ! align="center" | ४ | {{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | ५३ | align="center" | १:३२.४४६ |- ! align="center" | ५ | {{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | ४४ | align="center" | १:३२.५१५ |- ! align="center" | ६ | {{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | २९ | align="center" | १:३२.६७६ |- ! align="center" | ७ | {{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | ३० | align="center" | १:३३.०२६ |- ! align="center" | ८ | {{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | ३३ | align="center" | १:३३.०३५ |- ! align="center" | ९ | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | २४ | align="center" | १:३३.११० |- ! align="center" | १० | {{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | ५६ | align="center" | १:३३.५०० |- ! align="center" | ११ | {{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | ३३ | align="center" | १:३३.७१२ |- ! align="center" | १२ | {{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | २८ | align="center" | १:३३.७४४ |- ! align="center" | १३ | {{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]] | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | ३० | align="center" | १:३३.७८४ |- ! align="center" | १४ | {{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]] | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | ३० | align="center" | १:३४.०५८ |- ! align="center" | १५ | {{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | ४ | align="center" | १:३४.५२३ |- ! align="center" | १६ | {{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | ४६ | align="center" | १:३४.५९४ |- ! align="center" | १७ | {{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | ५७ | align="center" | १:३४.७१६ |- ! align="center" | १८ | {{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]] | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | ३ | align="center" | १:३४.८१४ |- ! align="center" | १९ | {{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | ४ | align="center" | १:३४.८३३ |- ! align="center" | २० | {{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | ४ | align="center" | १:३४.८५६ |- ! align="center" | २१ | {{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | ३१ | align="center" | १:३४.८९५ |- ! align="center" | २२ | {{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | १६ | align="center" | १:३६.०८० |- class="sortbottom" | colspan="5" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="MIA26_FASTEST"/> |} == शर्यतीनंतरचे विश्लेषण == === मर्सिडीज विरुद्ध मॅकलारेन === शुक्रवारच्या सॉफ्ट टायर प्रयत्नात वेळेचे योग्य चित्र न मिळाल्यानंतरही मर्सिडीजने मुख्य पात्रता आणि शर्यतीच्या निर्णायक पिट-स्टॉपवेळी सर्वाधिक फायदा मिळवला. आंतोनेलीने सुरुवातीला आघाडी गमावली, परंतु नवीन टायरवर आणि योग्य वेळच्या थांब्यावर आधारलेली पुनरागमनाची रणनीती अंमलात आणली. त्यामुळे विजयासाठी केवळ पोलवरून पहिल्या फेरीत पुढे जाणे अनिवार्य नसते, हे या निकालाने दाखवले.<ref name="fp_report"/><ref name="racereport"/> मॅकलारेनच्या दृष्टीने स्प्रिंटमधील पहिली दोन स्थाने आणि मुख्य शर्यतीतील दुसरे व तिसरे स्थान महत्त्वाचे होते. शुक्रवारी नॉरिसने मिळवलेला स्प्रिंट पोल, शनिवारी केलेला विजय आणि रविवारी शेवटपर्यंत आंतोनेलीवर टाकलेला दबाव यावरून त्यांच्या सुधारणांचा प्रत्यक्ष स्पर्धेत फायदा दिसून आला. तथापि मुख्य शर्यतीतील आंतोनेलीच्या आधी घेतलेल्या पिट-स्टॉपमुळे नॉरिसची पहिली जागा हातातून गेली.<ref name="sprintreport"/><ref name="racereport"/> === फेरारीची गती आणि अंतिम नुकसान === फेरारीने शुक्रवारचा मुक्त सराव जिंकला, स्प्रिंटमध्ये तिसरे स्थान मिळवले आणि रविवारच्या सुरुवातीला आघाडीही घेतली. लक्लेरने वेगवान सुरुवात आणि आंतोनेलीशी प्रारंभीची चढाओढ यामुळे शर्यत खुली ठेवली. परंतु पुढील टप्प्यात मॅकलारेन आणि मर्सिडीजच्या गाड्यांनी केलेली प्रगती तसेच शेवटच्या फेरीतील त्याची घटना यामुळे अपेक्षित पोडियम मिळाले नाही.<ref name="fp_report"/><ref name="sprintreport"/><ref name="racereport"/> लक्लेरच्या कारच्या स्थितीविषयी चौकशी करून पंचांनी दोन प्रश्न वेगळे हाताळले: ट्रॅक कापून मिळालेला लाभ आणि यांत्रिक बिघाड असताना कार चालू ठेवण्याची सुरक्षितता. पहिल्या मुद्द्यावर दोषी ठरवून वेळदंड दिला, दुसऱ्यावर पुरावा अपुरा असल्याने स्वतंत्र दंड दिला नाही. परिणामांचे कारण स्पष्ट केल्यामुळे अंतिम आठवे स्थान कसे ठरले, हे समजण्यास मदत होते.<ref name="fia_lec"/> === रेड बुल, अल्पाइन आणि विलियम्स === रेड बुलसाठी व्हर्सटॅपनचा पहिल्या वळणातील स्पिन आणि हादजारच्या गाडीची तांत्रिक अपात्रता व नंतरची निवृत्ती या दोन वेगळ्या अडचणी होत्या. व्हर्सटॅपनने मागच्या गटातून परत येऊन पाचवे स्थान मिळवले, तर हादजारला पिट-लेन सुरुवात आणि अल्पकाळातच शर्यतीतून बाहेर पडावे लागले. परवानगीयोग्य वाहनरचना आणि शर्यतीतील ड्रायव्हिंग कौशल्य या दोन स्वतंत्र कामगिरीची तुलना या सप्ताहांतातून करता येते.<ref name="race"/><ref name="hadjarnews"/><ref name="racereport"/> अल्पाइनच्या गॅस्लीची शर्यत लवकर संपली, परंतु कोलापिंटो सातवा राहून सहा गुण मिळवू शकला. त्याच्यासाठी पात्रतेतील आठवे स्थान आणि अंतिम सातवे स्थान हा सकारात्मक निकाल होता. विलियम्सने सायेन्सचे नववे आणि अल्बोनचे दहावे स्थान मिळवून दुहेरी गुणप्राप्ती केली. स्प्रिंट पात्रता किंवा स्प्रिंटमधील अडचणीतून मुख्य शर्यतीत पुनरागमन शक्य असल्याचे हे उदाहरण होते.<ref name="race"/><ref name="qual"/><ref name="racereport"/> === पुढील अजिंक्यपदासाठी परिणाम === मायामीच्या आधी असलेली आंतोनेलीची रसेलवरील ९ गुणांची आघाडी स्प्रिंट आणि मुख्य ग्रांप्रीनंतर २० गुणांवर गेली. मर्सिडीजने १८० गुणांसह कारनिर्माते अजिंक्यपदात मोठी आघाडी कायम ठेवली; फेरारी ११० आणि मॅकलारेन ९४ गुणांवर होते. तरी मॅकलारेनने मायामीमध्ये ४८ गुण मिळवून या फेरीतील प्रभावी संघ कामगिरी केली. पुढील फेरी कॅनडामध्ये होती.<ref name="points"/><ref name="event"/> === पंचांचे निर्णय आणि चौकश्या === ==== शुक्रवार : स्प्रिंट पात्रतेतील वेळा आणि ग्रिड ==== स्प्रिंट पात्रतेतील ट्रॅक मर्यादा उल्लंघनामुळे अल्बोनच्या वेळांमध्ये बदल करण्यात आले. अधिकृत स्प्रिंट ग्रिडवर त्याला १८वे स्थान देण्यात आले; सराव व पात्रता सारणीत दिसणाऱ्या वेळांवरून सरळ ग्रिड क्रम गृहित धरता येत नाही. अलोन्सो आणि स्ट्रोलच्या १०७ टक्के निकषावरील परवानग्याही स्वतंत्रपणे नोंदल्या गेल्या.<ref name="sprintgrid"/><ref name="sq"/><ref name="fiaindex"/> ==== शनिवार : आंतोनेलीला स्प्रिंट वेळदंड ==== आंतोनेलीने चार वेळा योग्य कारणाशिवाय ट्रॅकबाहेर गाडी नेल्याचे एफआयएच्या ४९ क्रमांकाच्या दस्तऐवजात नमूद आहे. तिसऱ्या वेळी काळा-पांढरा ध्वज दाखवून इशारा देण्यात आला; चौथ्या वेळी पाच सेकंदांचा वेळदंड देण्यात आला. त्यामुळे चौथा म्हणून फिनिश करूनही त्याला सहाव्या स्थानाचेच गुण मिळाले.<ref name="fia_ant"/><ref name="sprint"/> ==== शनिवार : बोर्तोलेतोची तांत्रिक अपात्रता ==== इंजिन इन्टेक एअर प्रेशर सर्व परिस्थितीत ४.८ बारएपेक्षा कमी राहणे आवश्यक होते. तपासणीतील मोजमापाने ही मर्यादा ओलांडल्याचे दाखवले. ऑडीने गरम वातावरणात दाब वाढल्याचे आणि नंतर दुरुस्तीचे उपाय केल्याचे सांगितले; तरी उल्लंघन झालेल्या फेरीत नियमांचे पालन झाले नव्हते. परिणामी बोर्तोलेतोला स्प्रिंटमधून अपात्र करण्यात आले.<ref name="fia_bor"/><ref name="bortnews"/> ==== शनिवार : हादजारची मुख्य पात्रतेतील अपात्रता ==== हादजारच्या गाडीच्या दोन्ही बाजूंच्या फ्लोअरबोर्डचे भाग नियमांनी दिलेल्या घनफळाबाहेर २ मिलिमीटर असल्याचे आढळले. एफआयएने त्याला मुख्य पात्रतेतून अपात्र केले. पूर्वीच्या सरावातील वेळांवरून स्पर्धा सुरू करण्याची परवानगी दिली गेली, पण कारचे काही घटक पार्क फेर्मेनंतर बदलल्याने पिट-लेन सुरुवात आवश्यक ठरली.<ref name="fia_had"/><ref name="hadjarnews"/> ==== रविवार : लॉसन–गॅस्ली धडकेवरील निर्णय ==== गॅस्लीने वळण १७ मध्ये बाहेरच्या बाजूने लॉसनला मागे टाकण्याचा प्रयत्न केला होता. त्या वेळी गॅस्लीच्या कारने वळणाच्या शिखरापूर्वी आघाडी घेतल्याचे पंचांना दिसले. मात्र लॉसनच्या कारचा गिअरबॉक्स ब्रेकिंगमध्ये अचानक निकामी झाला होता. टेलिमेट्री, ऑनबोर्ड व्हिडिओ आणि रेडिओ तपासल्यावर ही यांत्रिक बिघाडामुळे झालेली घटना असल्याचे ठरवण्यात आले; लॉसनला आगाऊ ही समस्या ओळखता आली नसती. म्हणून कोणताही दंड देण्यात आला नाही.<ref name="fia_lawson"/> ==== रविवार : व्हर्सटॅपनचा पिट-एक्झिट दंड ==== व्हर्सटॅपन सेफ्टी कारच्या टप्प्यात पिटमधून बाहेर आला. सुरुवातीला पुरेशा व्हिडिओ पुराव्याअभावी त्वरित निर्णय देता आला नाही. इतर कॅमेऱ्यांवरील दृश्ये पाहिल्यानंतर डाव्या पुढील टायरचा बाह्य भाग पिट-एक्झिटच्या अखंड पांढऱ्या रेषेच्या पलीकडे गेला होता, असे पंचांनी निश्चित केले. त्याच्या एकूण वेळेत पाच सेकंद जोडण्यात आले; तरी तो अंतिम पाचव्या स्थानावर राहिला.<ref name="fia_ver">{{स्रोत बातमी |title=व्हर्सटॅपनच्या पिट-एक्झिट उल्लंघनावर निर्णय : दस्तऐवज ९९ |दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_miami_grand_prix_-_infringement_-_car_3_-_pit_exit_incident.pdf |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=३ मे २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="race"/> ==== रविवार : लक्लेरचा २० सेकंदांचा दंड ==== अंतिम फेरीतील फिरकीनंतर लक्लेरला उजवी वळणे व्यवस्थित घेता येत नव्हती. त्याने एकाहून अधिक चिकेन कापून मार्ग पूर्ण केला. पंचांनी यातून वारंवार टिकाऊ लाभ मिळाल्याचे मानून ड्राइव्ह-थ्रू दंड ठोठावला. शर्यत संपलेली असल्याने तो २० सेकंदांच्या वेळदंडात रूपांतरित झाला. संभाव्य असुरक्षित यांत्रिक स्थितीत गाडी पुढे चालवल्याबद्दल मात्र स्पष्ट पुरावा नसल्याने वेगळी कारवाई केली नाही.<ref name="fia_lec"/> ==== रविवार : बोट्टासचा पिट-लेन वेगदंड ==== कॅडिलॅकचा बोट्टास पिट-लेनमध्ये ८९.५ किमी/ताशी वेगाने चालत असल्याचे नोंदले गेले. त्या सप्ताहांताची पिट-लेन मर्यादा ८० किमी/ताशी असल्याने तो ९.५ किमी/ताशी अधिक वेगात होता. ठरलेल्या दंडमार्गदर्शक नियमांनुसार त्याला ड्राइव्ह-थ्रू दंड देण्यात आला.<ref name="fia_bot">{{स्रोत बातमी |title=बोट्टासच्या पिट-लेन वेग उल्लंघनावर निर्णय : दस्तऐवज ८० |दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_miami_grand_prix_-_infringement_-_car_77_-_pit_lane_speeding.pdf |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=३ मे २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> ==== रविवार : दंड न लावण्याचे निर्णय ==== रसेल आणि व्हर्सटॅपन यांच्यात वळण १ येथे झालेल्या किरकोळ संपर्काची तपासणी केल्यानंतर दोन्ही चालकांनी तो सामान्य रेसिंग प्रसंग असल्याचे सांगितले. पंचांनी उपलब्ध व्हिडिओ, टेलिमेट्री आणि स्थान माहिती पाहून कोणतीही पुढील कारवाई न करण्याचे ठरवले.<ref name="fia_russ">{{स्रोत बातमी |title=रसेल आणि व्हर्सटॅपन संपर्कावर एफआयएचा निर्णय : दस्तऐवज ९५ |दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_miami_grand_prix_-_decision_-_car_63_-_alleged_incident_with_car_3.pdf |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=३ मे २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> हादजारच्या अपघातामुळे वळण १५ जवळ पिवळा ध्वज दाखवण्यात आला होता. ओकन व अलोन्सो या चालकांनी त्या वेळी वेग पुरेसा कमी केला का, याची तपासणी झाली. पंचांनी दोन्ही प्रकरणांत संबंधित चालकांनी पिवळ्या ध्वजाच्या परिस्थितीला योग्य प्रतिसाद दिल्याचे मानून दंड दिला नाही.<ref name="fia_oco">{{स्रोत बातमी |title=ओकनवरील पिवळ्या ध्वजाच्या चौकशीचा निर्णय : दस्तऐवज ९१ |दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_miami_grand_prix_-_decision_-_car_31_-_alleged_yellow_flag_infringement.pdf |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=३ मे २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="fia_alo">{{स्रोत बातमी |title=अलोन्सोवरील पिवळ्या ध्वजाच्या चौकशीचा निर्णय : दस्तऐवज ९३ |दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_miami_grand_prix_-_decision_-_car_14_-_alleged_yellow_flag_infringement.pdf |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=३ मे २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> == निकालानंतर गुणतालिका == खालील आकडे मायामी स्प्रिंट आणि मुख्य शर्यतीनंतरचे आहेत. पहिल्या चार फेऱ्यांतील सर्व गुण यात समाविष्ट आहेत; पुढील कोणत्याही फेरीतील गुण यात धरलेले नाहीत.<ref name="points"/> === चालक अजिंक्यपद गुणतालिका === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! क्रम ! चालक ! संघ ! गुण |- ! align="center" | १ | {{nowrap|{{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १०० |- ! align="center" | २ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | ८० |- ! align="center" | ३ | {{nowrap|{{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | ५९ |- ! align="center" | ४ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]]}} | [[मॅकलारेन]] | align="center" | ५१ |- ! align="center" | ५ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | ५१ |- ! align="center" | ६ | {{nowrap|{{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]]}} | [[मॅकलारेन]] | align="center" | ४३ |- ! align="center" | ७ | {{nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | २६ |- ! align="center" | ८ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | १७ |- ! align="center" | ९ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | १६ |- ! align="center" | १० | {{nowrap|{{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]]}} | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | १० |- ! align="center" | ११ | {{nowrap|{{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | ७ |- ! align="center" | १२ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]]}} | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | ४ |- ! align="center" | १३ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | ४ |- ! align="center" | १४ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]]}} | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | ४ |- ! align="center" | १५ | {{nowrap|{{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | २ |- ! align="center" | १६ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | १ |- ! align="center" | १७ | {{nowrap|{{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]]}} | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | १ |- ! align="center" | १८ | {{nowrap|{{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | ० |- ! align="center" | १९ | {{nowrap|{{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | ० |- ! align="center" | २० | {{nowrap|{{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | ० |- ! align="center" | २१ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | ० |- ! align="center" | २२ | {{nowrap|{{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | ० |- class="sortbottom" | colspan="4" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="points"/> |} === कारनिर्माते अजिंक्यपद गुणतालिका === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! क्रम ! संघ ! गुण |- ! align="center" | १ | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १८० |- ! align="center" | २ | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | ११० |- ! align="center" | ३ | [[मॅकलारेन]] | align="center" | ९४ |- ! align="center" | ४ | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | ३० |- ! align="center" | ५ | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | २३ |- ! align="center" | ६ | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | १८ |- ! align="center" | ७ | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | १४ |- ! align="center" | ८ | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | ५ |- ! align="center" | ९ | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | २ |- ! align="center" | १० | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | ० |- ! align="center" | ११ | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | ० |- class="sortbottom" | colspan="3" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="points"/> |} == हे सुद्धा पहा == # [[फॉर्म्युला वन]] # [[मायामी ग्रांप्री]] # [[मायामी आंतरराष्ट्रीय ऑटोड्रोम]] # [[२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम]] # [[फॉर्म्युला वन ग्रांप्री यादी]] # [[फॉर्म्युला वन चालक अजिंक्यपद यादी]] # [[फॉर्म्युला वन कारनिर्माते अजिंक्यपद यादी]] # [[फॉर्म्युला वन सर्किटांची यादी]] == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} ==तळटीप== {{reflist|group=टीप}} == बाह्य दुवे == * [https://www.formula1.com/en/racing/2026/miami मायामी ग्रांप्रीची अधिकृत माहिती] * [https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1284/miami/race-result अधिकृत मुख्य शर्यतीचा निकाल] * [https://www.fia.com/documents/championships/fia-formula-one-world-championship-14/season/season-2026-2072/event/Miami%20Grand%20Prix एफआयएची अधिकृत निर्णयपत्रे] {{माहितीचौकट ग्रांप्री शर्यत | हंगाम = २०२६ | ग्रांप्री = मायामी ग्रांप्री | हंगामातील_मागील_शर्यत = २०२६ जपानी ग्रांप्री | हंगामातील_पुढील_शर्यत = २०२६ कॅनेडियन ग्रांप्री | ग्रांप्री_मागील_शर्यत = २०२५ मायामी ग्रांप्री | ग्रांप्री_पुढील_शर्यत = २०२७ मायामी ग्रांप्री }} {{२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम}} {{फॉर्म्युला वन अजिंक्यपद}} [[वर्ग:जपानी ग्रांप्री]] [[वर्ग:२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम]] oqwx5mf53iykva731q48aapotvx3zdx 2723276 2723275 2026-10-19T20:10:29Z Koolkrazy 1591 /* बाह्य दुवे */ 2723276 wikitext text/x-wiki {{माहितीचौकट ग्रांप्री शर्यत माहिती | प्रकार = एफ.१ | देश = अमेरिका | ग्रांप्री = मायामी | चित्र = Hard Rock Stadium Circuit 2022.svg | चित्र_शीर्षक = मायामी आंतरराष्ट्रीय ऑटोड्रोमचा आराखडा | दिनांक = मे ३ | वर्ष = २०२६ | अधिकृत_नाव = फॉर्म्युला १ क्रिप्टो डॉट कॉम मायामी ग्रांप्री २०२६ | शर्यत_क्रमांक = ४ | हंगामात_एकूण_शर्यती = २३ | शर्यतीचे_ठिकाण = [[मायामी आंतरराष्ट्रीय ऑटोड्रोम]], [[मायामी गार्डन्स]], [[फ्लोरिडा]], [[अमेरिका]] | सर्किट_प्रकार = तात्पुरते स्ट्रीट सर्किट | सर्किट_अंतर_किमी = ५.४१२ | सर्किट_अंतर_मैल = ३.३६३ | एकूण_फेऱ्या = ५७ | एकूण_अंतर_किमी = ३०८.३२६ | एकूण_अंतर_मैल = १९१.५८५ | हवामान = ढगाळ; शर्यतीदरम्यान बहुतांश वेळ कोरडे | पोल_चालक = [[किमी आंतोनेली]] | पोल_देश = ITA | पोल_संघ = [[मर्सिडीज-बेंझ]] | पोल_वेळ = १:२७.७९८ | जलद_चालक = [[लॅन्डो नॉरिस]] | जलद_देश = GBR | जलद_संघ = [[मॅकलारेन]] | जलद_वेळ = १:३१.८६९ | जलद_फेरी = ३५ | पहिला_चालक = [[किमी आंतोनेली]] | पहिला_देश = ITA | पहिला_संघ = [[मर्सिडीज-बेंझ]] | दुसरा_चालक = [[लॅन्डो नॉरिस]] | दुसरा_देश = GBR | दुसरा_संघ = [[मॅकलारेन]] | तिसरा_चालक = [[ऑस्कर पियास्त्री]] | तिसरा_देश = AUS | तिसरा_संघ = [[मॅकलारेन]] | हंगामातील_मागील_शर्यत = २०२६ जपानी ग्रांप्री | हंगामातील_पुढील_शर्यत = २०२६ कॅनेडियन ग्रांप्री | ग्रांप्री_मागील_शर्यत = २०२५ मायामी ग्रांप्री | ग्रांप्री_पुढील_शर्यत = २०२७ मायामी ग्रांप्री }} '''२०२६ मायामी ग्रांप्री''' (अधिकृत नाव: '''फॉर्म्युला १ क्रिप्टो डॉट कॉम मायामी ग्रांप्री २०२६''') ही [[२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम]]ातील चौथी शर्यत होती. ती ३ मे २०२६ रोजी [[मायामी गार्डन्स]], फ्लोरिडा येथील [[मायामी आंतरराष्ट्रीय ऑटोड्रोम]] या सर्किटवर झाली. हा सप्ताहांत १ ते ३ मे दरम्यान आयोजित करण्यात आला होता. शुक्रवारच्या विस्तारित मुक्त सरावानंतर स्प्रिंट पात्रता, शनिवारी १९ फेऱ्यांची स्प्रिंट व मुख्य पात्रता आणि रविवारी ५७ फेऱ्यांची ग्रांप्री अशी त्याची रचना होती.<ref name="event">{{स्रोत बातमी |title=२०२६ मायामी ग्रांप्रीचा अधिकृत कार्यक्रम आणि निकाल |दुवा=https://www.formula1.com/en/racing/2026/miami |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=३ मे २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="extended">{{स्रोत बातमी |title=मायामीचा एकमेव मुक्त सराव नव्वद मिनिटांचा करण्याचा निर्णय |दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/miami-grand-prix-fp1-session-extended-to-90-minutes.2x6NKQzFno8F7FAPPINsbo |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=२३ एप्रिल २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> मुख्य शर्यतीत [[मर्सिडीज-बेंझ]]चा [[किमी आंतोनेली]] याने पोल पोझिशनवरून सुरुवात केली आणि सुरुवातीच्या गोंधळातून सावरत तिसरा सलग ग्रांप्री विजय मिळवला. [[मॅकलारेन]]चा [[लॅन्डो नॉरिस]] ३.२६४ सेकंद मागे दुसरा, तर त्याचा संघसहकारी [[ऑस्कर पियास्त्री]] तिसरा राहिला. याआधी शनिवारी नॉरिसने स्प्रिंट पोल आणि स्प्रिंट विजय मिळवला होता. रविवारच्या फेरीत रेड बुलचा [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] पहिल्या वळणातील फिरकीमुळे मागे पडला, तर फेरारीच्या [[शार्ल लक्लेर]]ला शर्यतीनंतरच्या २० सेकंदांच्या दंडामुळे अंतिम क्रमवारीत आठव्या स्थानावर जावे लागले.<ref name="racereport">{{स्रोत बातमी |title=आंतोनेलीने मायामी ग्रांप्री जिंकली; नॉरिस आणि पियास्त्री पोडियमवर |दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/antonelli-wins-thrilling-miami-grand-prix-from-norris-and-piastri.2bxaKuYKJjxlXx8KOJf7lc |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=३ मे २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="race">{{स्रोत बातमी |title=२०२६ मायामी ग्रांप्रीचा अंतिम अधिकृत निकाल |दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1284/miami/race-result |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=३ मे २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="sprintreport">{{स्रोत बातमी |title=मायामी स्प्रिंटमध्ये नॉरिसचा विजय; पियास्त्री दुसरा |दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/norris-beats-piastri-and-leclerc-to-victory-in-miami-sprint.4H4WI3lnIs7jOZ8lSBIp6X |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=२ मे २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="fia_lec">{{स्रोत बातमी |title=लक्लेरच्या वारंवार ट्रॅकबाहेर जाण्यावर निर्णय : दस्तऐवज ९७ |दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_miami_grand_prix_-_infringement_-_car_16_-_leaving_the_track_multiple_times_and_driving_in_an_unsafe_condition_.pdf |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=३ मे २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> == पार्श्वभूमी == ऑस्ट्रेलिया, चीन आणि जपानमधील पहिल्या तीन फेऱ्यांनंतर जागतिक अजिंक्यपद अमेरिकेत आले. एप्रिलमधील मध्यपूर्वेतील नियोजित कार्यक्रम रद्द झाल्याने सुमारे पाच आठवड्यांचा विश्राम मिळाला. त्या कालावधीत नियमांमध्ये काही सुधारणा झाल्यामुळे आणि मायामीमध्ये एका सरावानंतर लगेच स्प्रिंट पात्रतेत उतरावे लागत असल्यामुळे एफआयएने एकमेव सराव सत्राचा कालावधी नेहमीच्या ६० ऐवजी ९० मिनिटांचा केला. या बदलामुळे नवीन भागांची चाचणी, ऊर्जा व्यवस्थापन आणि टायरची तुलना यासाठी संघांना अधिक संधी मिळाली.<ref name="extended"/><ref name="fp_report">{{स्रोत बातमी |title=मायामी मुक्त सरावात लक्लेर अव्वल; मर्सिडीजसमोर तांत्रिक अडचणी |दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/fp1-leclerc-leads-verstappen-and-piastri-during-miami-practice-as-mercedes-hit-trouble.5DlhsKDvclB0W01S0mk1lB |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=१ मे २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === शर्यतीपूर्वीची अजिंक्यपदाची स्थिती === जपाननंतर आंतोनेली ७२ गुणांवर पहिल्या, रसेल ६३ गुणांवर दुसऱ्या, तर लक्लेर ४९ गुणांवर तिसऱ्या स्थानावर होता. मर्सिडीजने मागील तीन शर्यती जिंकल्या होत्या, पण त्याच वेळी मॅकलारेन, फेरारी आणि रेड बुल मायामीसाठी बदललेल्या कारांसह पोहोचले. स्प्रिंट आणि मुख्य ग्रांप्री या दोन स्वतंत्र गुण-संधींमुळे अजिंक्यपदातील आघाडी बदलण्याची शक्यता होती.<ref name="points">{{स्रोत बातमी |title=मायामीनंतर चालक आणि कारनिर्माते अजिंक्यपदाचे अधिकृत गुणपत्रक : एफआयए दस्तऐवज १०२ |दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_miami_grand_prix_-_championship_points.pdf |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=३ मे २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="sqreport">{{स्रोत बातमी |title=मायामी स्प्रिंट पात्रतेत नॉरिसला पोल पोझिशन |दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/norris-seizes-pole-position-in-miami-sprint-qualifying-ahead-of-antonelli-and-piastri.3RVsemdZrx7agWsQaMzrm5 |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=१ मे २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === सर्किट आणि स्प्रिंट सप्ताहांत === ५.४१२ किलोमीटरचा मायामी आंतरराष्ट्रीय ऑटोड्रोम हा हार्ड रॉक स्टेडियमच्या परिसरात उभारलेला तात्पुरता मार्ग आहे. लांब सरळ भाग, तीव्र ब्रेकिंग झोन, वळण ११ ते १६ मधील तांत्रिक विभाग आणि वळण १७ जवळचा अरुंद हेअरपिन यांमुळे कारची ड्रॅग-कार्यक्षमता आणि कमी वेगातील पकड यांत तडजोड आवश्यक होते. ५७ फेऱ्यांचे अधिकृत अंतर ३०८.३२६ किलोमीटर होते. स्प्रिंटमध्ये १९ फेऱ्या होत्या.<ref name="event"/><ref name="race"/> स्प्रिंट सप्ताहांताचा शुक्रवारचा कार्यक्रम मुक्त सराव आणि तीन भागांच्या स्प्रिंट पात्रतेपुरता होता. शनिवारी स्प्रिंट शर्यत झाल्यानंतर मुख्य ग्रांप्रीसाठी स्वतंत्र पात्रता फेरी घेतली गेली. त्यामुळे स्प्रिंटमधील पहिला क्रम आणि मुख्य शर्यतीची पोल पोझिशन हे वेगवेगळ्या सत्रांनी ठरवले. रविवारची शर्यत मोठ्या पावसाचा अंदाज लक्षात घेऊन स्थानिक वेळेनुसार पूर्वनियोजित वेळेपेक्षा तीन तास लवकर सुरू करण्यात आली.<ref name="event"/><ref name="rain">{{स्रोत बातमी |title=मायामी ग्रांप्रीची नियोजित सुरुवात हवामानामुळे पुढे आणली |दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/breaking-new-start-time-confirmed-for-miami-grand-prix-following-weather-concerns.36mNfBCj5LLIRbgxAgjZIn |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=३ मे २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === सहभागी चालक आणि संघ === अधिकृत स्पर्धेत अकरा संघांच्या २२ नियमित चालकांनी सहभाग नोंदवला. कार क्रमांक व संघांची यादी खालीलप्रमाणे आहे. या यादीत स्प्रिंट आणि मुख्य शर्यतीत सहभाग न घेऊ शकलेल्या चालकांचीही नोंद आहे.<ref name="event"/><ref name="fiaindex">{{स्रोत बातमी |title=२०२६ मायामी ग्रांप्रीचे अधिकृत निर्णयपत्रांचे संकलन |दुवा=https://www.fia.com/documents/championships/fia-formula-one-world-championship-14/season/season-2026-2072/event/Miami%20Grand%20Prix |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=३ मे २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! संघ ! चालक ! कार क्रमांक |- | [[मॅकलारेन]] | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]]}} | align="center" | १ |- | [[मॅकलारेन]] | {{nowrap|{{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]]}} | align="center" | ८१ |- | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | {{nowrap|{{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]]}} | align="center" | १२ |- | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]]}} | align="center" | ६३ |- | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | {{nowrap|{{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]]}} | align="center" | १६ |- | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]]}} | align="center" | ४४ |- | [[रेड बुल रेसिंग]] | {{nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]]}} | align="center" | ३ |- | [[रेड बुल रेसिंग]] | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]]}} | align="center" | ६ |- | [[रेसिंग बुल्स]] | {{nowrap|{{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]]}} | align="center" | ३० |- | [[रेसिंग बुल्स]] | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]]}} | align="center" | ४१ |- | [[हास एफ.१ संघ]] | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]]}} | align="center" | ८७ |- | [[हास एफ.१ संघ]] | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]]}} | align="center" | ३१ |- | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]]}} | align="center" | १० |- | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | {{nowrap|{{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]]}} | align="center" | ४३ |- | [[ऑडी एफ१ संघ]] | {{nowrap|{{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]]}} | align="center" | ५ |- | [[ऑडी एफ१ संघ]] | {{nowrap|{{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]]}} | align="center" | २७ |- | [[विलियम्स एफ१]] | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]]}} | align="center" | ५५ |- | [[विलियम्स एफ१]] | {{nowrap|{{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]]}} | align="center" | २३ |- | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]]}} | align="center" | १४ |- | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | {{nowrap|{{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]]}} | align="center" | १८ |- | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | {{nowrap|{{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]]}} | align="center" | ११ |- | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | {{nowrap|{{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]]}} | align="center" | ७७ |- class="sortbottom" | colspan="3" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="event"/> |} === टायर === अधिकृत टायर पुरवठादार [[पिरेली]]ने C3 (हार्ड), C4 (मीडियम) आणि C5 (सॉफ्ट) ही तुलनेने मऊ मिश्रणे उपलब्ध करून दिली. स्प्रिंट नियमानुसार प्रत्येक चालकाला दोन हार्ड, चार मीडियम आणि सहा सॉफ्ट असे १२ कोरड्या हवामानातील संच मिळाले; याशिवाय इंटरमीडिएटचे सहा व पूर्ण पावसाळी टायरचे तीन संच उपलब्ध होते. वेळेत एका वाहनातून दुसऱ्या रणनीतीकडे वळण्यासाठी टायरचा पुरेसा साठा राखणे महत्त्वाचे होते.<ref name="pirelli">{{स्रोत बातमी |title=मायामी ग्रांप्रीच्या टायरची निवड आणि स्प्रिंट संच वाटप |दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/what-tyres-will-the-teams-and-drivers-have-for-the-2026-miami-grand-prix.3IDiDRC753kNe02Qwia4V1 |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=२९ एप्रिल २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! टायर प्रकार ! मिश्रण ! बाजूच्या पट्टीचा रंग ! प्रत्येकी उपलब्ध संच |- | हार्ड | C3 | पांढरी | align="center" | २ |- | मीडियम | C4 | पिवळी | align="center" | ४ |- | सॉफ्ट | C5 | लाल | align="center" | ६ |- class="sortbottom" | colspan="4" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="pirelli"/> |} मायामीला अनेक संघ एरोडायनॅमिक आणि यांत्रिक सुधारणांसह आले. मॅकलारेनने नव्या भागांच्या साहाय्याने स्प्रिंट पात्रतेत वेग मिळवला; रेड बुलच्या सुधारित कारमुळे व्हर्सटॅपन पुन्हा आघाडीच्या गटात दिसला. फेरारीचा सरावातील वेग आशादायी असला, तरी मर्सिडीजला ऊर्जा-यंत्रणा आणि टायरवर वेगवान फेरी करण्याच्या मर्यादांशी सामना करावा लागला. सरावातील एकच सर्वोत्तम वेळ शर्यतीतील वास्तविक वेगाचा पूर्ण अंदाज देत नाही, ही या सप्ताहांतातील महत्त्वाची बाब होती.<ref name="fp_report"/><ref name="sqreport"/> == मुक्त सराव सत्रे == === पहिला मुक्त सराव === शुक्रवार, १ मे रोजी झालेला एकमेव मुक्त सराव ९० मिनिटांचा होता. पाच आठवड्यांच्या विश्रांतीनंतर संघांना वाहनाचे तांत्रिक बदल तपासण्याची गरज होती. सत्राच्या पहिल्या भागात हार्ड टायरवरील सलग फेऱ्या, ब्रेकिंग बॅलन्स आणि ऊर्जा पुनर्प्राप्तीचा अभ्यास करण्यात आला. ट्रॅकवरील तापमान व पकड बदलत गेल्यामुळे टायरची वेळ वेगवेगळी दिसत होती.<ref name="fp_report"/><ref name="extended"/> आधी मर्सिडीजच्या चालकांनी तसेच फेरारीच्या चालकांनी प्रतिस्पर्धी वेळा नोंदवल्या; त्यानंतर लक्लेरने १:२९.८५५ अशी सुधारित वेळ दिली. शेवटच्या २० मिनिटांत अनेक चालकांनी सॉफ्ट टायरवर सर्वोत्तम फेरीचा प्रयत्न केला. लक्लेरची १:२९.३१० ही वेळ अखेर अव्वल राहिली. व्हर्सटॅपन ०.२९७ सेकंदांनी, पियास्त्री ०.४४८ सेकंदांनी आणि हॅमिल्टन ०.४६७ सेकंदांनी मागे राहिले. फेरारीच्या दोन्ही गाड्या पहिल्या चारमध्ये आल्यामुळे किमान एका फेरीसाठी त्यांचा वेग स्पर्धात्मक असल्याचे दिसले.<ref name="fp_report"/><ref name="fp1">{{स्रोत बातमी |title=मायामी ग्रांप्री – पहिला मुक्त सराव : पूर्ण वर्गीकरण |दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1284/miami/practice/1 |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=१ मे २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> आंतोनेलीला सत्राच्या अंतिम टप्प्यात पॉवर युनिटशी संबंधित अडचण आल्यामुळे सॉफ्ट टायरवरील वेगवान प्रयत्न पूर्ण करता आला नाही. त्यामुळे त्याचे पाचवे स्थान नंतरच्या स्प्रिंट पात्रतेतील संभाव्य कामगिरीचे अचूक प्रतिबिंब नव्हते. रसेल सहावा राहिला; नॉरिसला अंतिम हेअरपिनजवळ अल्बोनच्या कारमुळे प्रयत्न सोडावा लागल्याने तो सातवा राहिला. ॲस्टन मार्टिनच्या दोन्ही चालकांना सत्राच्या प्रारंभी पॉवर युनिटमुळे वेळ गमवावा लागला.<ref name="fp_report"/> नॉरिस आणि अल्बोनचा प्रसंग ट्रॅकवरील वाहतुकीचे महत्त्व दाखवणारा होता. विशेषतः वेगवान फेरीवर आलेल्या चालकाला संथ बाहेर पडणारी कार समोर दिसल्यास ब्रेकिंग बिंदू आणि सर्वोत्तम रेषा बदलावी लागते. सरावातील एकच तास वाढवून नव्वद मिनिटे केली असली, तरी सर्व २२ वाहनांच्या विविध टायर कार्यक्रमांमुळे शेवटच्या काही मिनिटांत मोकळा ट्रॅक मिळवणे आव्हानात्मकच राहिले.<ref name="fp_report"/> === मुक्त सराव १ चे निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान ! कार क्र. ! चालक ! संघ ! सर्वोत्तम वेळ / अंतर ! फेऱ्या |- ! align="center" | १ | align="center" | १६ | {{nowrap|{{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | १:२९.३१० | align="center" | ४१ |- ! align="center" | २ | align="center" | ३ | {{nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | +०.२९७ | align="center" | ४१ |- ! align="center" | ३ | align="center" | ८१ | {{nowrap|{{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]]}} | [[मॅकलारेन]] | align="center" | +०.४४८ | align="center" | ३५ |- ! align="center" | ४ | align="center" | ४४ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | +०.४६७ | align="center" | ३५ |- ! align="center" | ५ | align="center" | १२ | {{nowrap|{{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | +०.७६९ | align="center" | २४ |- ! align="center" | ६ | align="center" | ६३ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | +०.७९० | align="center" | ३४ |- ! align="center" | ७ | align="center" | १ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]]}} | [[मॅकलारेन]] | align="center" | +०.८९८ | align="center" | ३५ |- ! align="center" | ८ | align="center" | १० | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | +१.२७७ | align="center" | ३४ |- ! align="center" | ९ | align="center" | ६ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | +१.५६३ | align="center" | ४० |- ! align="center" | १० | align="center" | ५५ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]]}} | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | +१.६२० | align="center" | ३७ |- ! align="center" | ११ | align="center" | ४३ | {{nowrap|{{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | +१.७०५ | align="center" | ३३ |- ! align="center" | १२ | align="center" | २३ | {{nowrap|{{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]]}} | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | +१.७१४ | align="center" | ३९ |- ! align="center" | १३ | align="center" | ८७ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | +१.७८१ | align="center" | ३५ |- ! align="center" | १४ | align="center" | ५ | {{nowrap|{{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | +१.८०१ | align="center" | २८ |- ! align="center" | १५ | align="center" | २७ | {{nowrap|{{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | +२.२८५ | align="center" | ३३ |- ! align="center" | १६ | align="center" | ३१ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | +२.३२५ | align="center" | ३६ |- ! align="center" | १७ | align="center" | ३० | {{nowrap|{{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]]}} | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | +२.३३८ | align="center" | ४१ |- ! align="center" | १८ | align="center" | ११ | {{nowrap|{{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | +२.७३७ | align="center" | २५ |- ! align="center" | १९ | align="center" | १४ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | +३.२८३ | align="center" | २९ |- ! align="center" | २० | align="center" | ७७ | {{nowrap|{{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | +३.४५२ | align="center" | ३३ |- ! align="center" | २१ | align="center" | ४१ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]]}} | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | +३.५५२ | align="center" | ४१ |- ! align="center" | २२ | align="center" | १८ | {{nowrap|{{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | +३.६४९ | align="center" | २८ |- class="sortbottom" | colspan="6" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्थान १ वगळता सर्व वेळा प्रथम स्थानापासूनचे सेकंदातील अंतर दर्शवतात. |- class="sortbottom" | colspan="6" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="fp1"/> |} == स्प्रिंट पात्रता फेरी == === फेरी १ === पहिल्या बारा मिनिटांत चालकांना मीडियम टायरचा वापर करणे बंधनकारक होते. वेळ कमी असल्यामुळे इतर वाहनांपासून अंतर राखून स्वच्छ फेरी मिळवण्याचा प्रश्न महत्त्वाचा ठरला. वळण १७ येथे स्ट्रोल ब्रेकिंगमध्ये बाहेर गेल्याने काही काळ पिवळा ध्वज दाखवण्यात आला; तो परत पुढे निघाला, परंतु त्याच्या वेळेवर परिणाम झाला. सुरुवातीला लक्लेर आघाडीवर असताना नॉरिसने उशिरा सुधारणा करून पहिल्या गटात स्थान मिळवले.<ref name="sqreport"/> लॉसन, ओकन, पेरेझ, बोट्टास, अलोन्सो आणि स्ट्रोल यांची पहिल्या भागातच बाद फेरी झाली. अलोन्सोची नोंदवलेली १:४१.३११ वेळ स्प्रिंटच्या १०७ टक्के निकषाबाहेर होती, तर स्ट्रोलची योग्य स्पर्धात्मक फेरी नोंदली गेली नव्हती. तरी दोघांनाही पुढील दिवशी स्प्रिंट सुरू करण्याची एफआयएने परवानगी दिली. या निकषाचा उद्देश फक्त वेळेची औपचारिकता नसून प्रत्यक्ष स्पर्धेत भाग घेण्यास पुरेसा वेग असल्याची खात्री करणे हा असतो.<ref name="sq">{{स्रोत बातमी |title=मायामी स्प्रिंट पात्रतेचे सर्व अधिकृत निकाल |दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1284/miami/sprint-qualifying |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=१ मे २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="sprintgrid">{{स्रोत बातमी |title=मायामी स्प्रिंटची अधिकृत सुरुवातीची क्रमवारी |दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1284/miami/sprint-grid |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=२ मे २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === फेरी २ === दहा मिनिटांच्या दुसऱ्या भागातही मीडियम टायर अनिवार्य होते. पिट-लेनमधील वाहनांच्या गर्दीत व्हर्सटॅपन आणि गॅस्ली यांच्यात निकटचा प्रसंग दिसला. लक्लेरने १:२८.३३३ ही वेळ नोंदवून अव्वल स्थान पटकावले, तर पियास्त्री त्याच्याजवळ होता. ऑडीच्या बोर्तोलेतो आणि हल्केनबर्गने अकरावे व बारावे स्थान मिळवले; बेअरमन, सायेन्स आणि लिंडब्लाड यांच्याही आशा संपुष्टात आल्या.<ref name="sqreport"/><ref name="sq"/> विलियम्सच्या अल्बोनची १:३०.९८८ ही पहिल्या फेरीतील वेळ ट्रॅक मर्यादा उल्लंघनामुळे रद्द झाली. त्यानंतर त्याच्या दुसऱ्या फेरीतील सर्व वेळा रद्द झाल्याने अंतिम अधिकृत स्प्रिंट पात्रता क्रमवारीत त्याची १९व्या स्थानावर नोंद झाली. सायेन्सला १५व्या स्थानावरून सुरुवात करावी लागणार होती. त्यामुळे विलियम्सच्या दोन्ही चालकांना स्प्रिंटमध्ये मागील गटातून पुढे जाण्याची परिस्थिती निर्माण झाली.<ref name="sq"/><ref name="sprintgrid"/> === फेरी ३ === आठ मिनिटांच्या अंतिम फेरीत सॉफ्ट टायर वापरण्याची गरज होती. पहिल्या काही मिनिटांत सर्व दहा चालक गॅरेजमध्ये राहिले आणि नंतर जवळपास एकाच वेळी बाहेर पडले. रसेलने पहिली महत्त्वाची वेळ दिली, हॅमिल्टनने पुढे सुधारणा केली, परंतु नॉरिसच्या १:२७.८६९ या फेरीने संपूर्ण क्रम बदलला. पियास्त्रीने दुसरी वेळ दिल्यानंतर शेवटी आंतोनेलीने १:२८.०९१ नोंदवून त्याला अवघ्या ०.०१७ सेकंदांनी मागे टाकले.<ref name="sqreport"/><ref name="sq"/> नॉरिसचा पोल आंतोनेलीपेक्षा ०.२२२ सेकंद वेगवान होता. लक्लेर चौथा, व्हर्सटॅपन पाचवा, रसेल सहावा आणि हॅमिल्टन सातवा राहिला. कोलापिंटो आठवा, हादजार नववा व गॅस्ली दहावा होता. हा २०२६ मध्ये मर्सिडीजच्या चालकाव्यतिरिक्त दुसऱ्या संघाच्या चालकाने मिळवलेला पहिला पोल ठरला; मात्र तो मुख्य ग्रांप्रीचा नव्हे, तर स्प्रिंटचा पोल होता.<ref name="sqreport"/> === स्प्रिंट पात्रता फेरीचे निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान ! कार क्र. ! चालक ! संघ ! फेरी १ ! फेरी २ ! फेरी ३ ! फेऱ्या |- ! align="center" | १ | align="center" | १ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]]}} | [[मॅकलारेन]] | align="center" | १:२८.७२३ | align="center" | १:२९.३६६ | align="center" | १:२७.८६९ | align="center" | १५ |- ! align="center" | २ | align="center" | १२ | {{nowrap|{{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १:२९.३१२ | align="center" | १:२९.२०९ | align="center" | १:२८.०९१ | align="center" | १४ |- ! align="center" | ३ | align="center" | ८१ | {{nowrap|{{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]]}} | [[मॅकलारेन]] | align="center" | १:२९.१६९ | align="center" | १:२८.५०६ | align="center" | १:२८.१०८ | align="center" | ११ |- ! align="center" | ४ | align="center" | १६ | {{nowrap|{{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | १:२८.७३३ | align="center" | १:२८.३३३ | align="center" | १:२८.२३९ | align="center" | १५ |- ! align="center" | ५ | align="center" | ३ | {{nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | १:२९.८०१ | align="center" | १:२९.०९३ | align="center" | १:२८.४६१ | align="center" | १२ |- ! align="center" | ६ | align="center" | ६३ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १:२९.६५९ | align="center" | १:२८.९०३ | align="center" | १:२८.४९३ | align="center" | १५ |- ! align="center" | ७ | align="center" | ४४ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | १:२९.२५५ | align="center" | १:२८.८४१ | align="center" | १:२८.६१८ | align="center" | १५ |- ! align="center" | ८ | align="center" | ४३ | {{nowrap|{{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | १:३०.३८६ | align="center" | १:२९.५२७ | align="center" | १:२९.३२० | align="center" | १५ |- ! align="center" | ९ | align="center" | ६ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | १:३०.३५२ | align="center" | १:२९.७५० | align="center" | १:२९.४२२ | align="center" | १५ |- ! align="center" | १० | align="center" | १० | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | १:२९.९८४ | align="center" | १:२९.९७३ | align="center" | १:२९.४७४ | align="center" | १५ |- ! align="center" | ११ | align="center" | ५ | {{nowrap|{{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | १:३०.५६१ | align="center" | १:२९.९९४ | align="center" | - | align="center" | १२ |- ! align="center" | १२ | align="center" | २७ | {{nowrap|{{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | १:३०.२७० | align="center" | १:३०.०१९ | align="center" | - | align="center" | १२ |- ! align="center" | १३ | align="center" | ८७ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | १:३०.६१४ | align="center" | १:३०.११६ | align="center" | - | align="center" | ९ |- ! align="center" | १४ | align="center" | ५५ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]]}} | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | १:३०.९८७ | align="center" | १:३०.२२४ | align="center" | - | align="center" | १२ |- ! align="center" | १५ | align="center" | ४१ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]]}} | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | १:३०.८७२ | align="center" | १:३०.५७३ | align="center" | - | align="center" | ९ |- ! align="center" | १६ | align="center" | ३० | {{nowrap|{{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]]}} | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | १:३१.०४३ | align="center" | - | align="center" | - | align="center" | ५ |- ! align="center" | १७ | align="center" | ३१ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | १:३१.२४५ | align="center" | - | align="center" | - | align="center" | ६ |- ! align="center" | १८ | align="center" | ११ | {{nowrap|{{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | १:३१.२५५ | align="center" | - | align="center" | - | align="center" | ३ |- ! align="center" | १९ | align="center" | २३ | {{nowrap|{{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]]}} | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | १:३१.३२२ | align="center" | १:३०.२१६ | align="center" | - | align="center" | ६ |- ! align="center" | २० | align="center" | ७७ | {{nowrap|{{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | १:३१.८२६ | align="center" | - | align="center" | - | align="center" | ६ |- ! align="center" | २१ | align="center" | १४ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | १:४१.३११ | align="center" | - | align="center" | - | align="center" | ६ |- | अवर्गीकृत | align="center" | १८ | {{nowrap|{{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | - | align="center" | - | align="center" | - | align="center" | ० |- class="sortbottom" | colspan="8" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | टीप: अल्बोनच्या काही वेळा ट्रॅक मर्यादा उल्लंघनामुळे रद्द झाल्या; अधिकृत अंतिम स्प्रिंट ग्रिड वेगळ्या सारणीत दिला आहे. |- class="sortbottom" | colspan="8" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="sq"/> |} === स्प्रिंट शर्यतीची सुरुवातीची क्रमवारी === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! ग्रिड स्थान ! कार क्र. ! चालक ! संघ |- ! align="center" | १ | align="center" | १ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]]}} | [[मॅकलारेन]] |- ! align="center" | २ | align="center" | १२ | {{nowrap|{{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] |- ! align="center" | ३ | align="center" | ८१ | {{nowrap|{{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]]}} | [[मॅकलारेन]] |- ! align="center" | ४ | align="center" | १६ | {{nowrap|{{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] |- ! align="center" | ५ | align="center" | ३ | {{nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]] |- ! align="center" | ६ | align="center" | ६३ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] |- ! align="center" | ७ | align="center" | ४४ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] |- ! align="center" | ८ | align="center" | ४३ | {{nowrap|{{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] |- ! align="center" | ९ | align="center" | ६ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]] |- ! align="center" | १० | align="center" | १० | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] |- ! align="center" | ११ | align="center" | ५ | {{nowrap|{{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] |- ! align="center" | १२ | align="center" | २७ | {{nowrap|{{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] |- ! align="center" | १३ | align="center" | ८७ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]] |- ! align="center" | १४ | align="center" | ५५ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]]}} | [[विलियम्स एफ१]] |- ! align="center" | १५ | align="center" | ३० | {{nowrap|{{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]]}} | [[रेसिंग बुल्स]] |- ! align="center" | १६ | align="center" | ३१ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]] |- ! align="center" | १७ | align="center" | ११ | {{nowrap|{{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] |- ! align="center" | १८ | align="center" | २३ | {{nowrap|{{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]]}} | [[विलियम्स एफ१]] |- ! align="center" | १९ | align="center" | ७७ | {{nowrap|{{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] |- ! align="center" | २० | align="center" | १४ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] |- ! align="center" | २१ | align="center" | १८ | {{nowrap|{{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] |- ! align="center" | २२ | align="center" | ४१ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]]}} | [[रेसिंग बुल्स]] |- class="sortbottom" | colspan="4" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्ट्रोल व अलोन्सो यांना अपुरी १०७ टक्के पात्रता असतानाही सुरुवातीची परवानगी मिळाली; लिंडब्लाडला पिट-लेनमधून सुरुवात करण्याचे निर्देश होते, पण त्याने स्प्रिंट सुरू केली नाही. |- class="sortbottom" | colspan="4" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="sprintgrid"/> |} == स्प्रिंट शर्यत == === सुरुवातीपूर्वीच्या घटना === शनिवारी १९ फेऱ्यांच्या स्प्रिंटपूर्वी ऑडीच्या हल्केनबर्गची कार ग्रिडकडे जाताना तांत्रिक समस्येमुळे बाजूला थांबली. त्यामुळे बाराव्या स्थानावरून सुरू होणारा चालक शर्यत सुरू करू शकला नाही. रेसिंग बुल्सच्या लिंडब्लाडलाही नियोजित पिट-लेन सुरुवात करता आली नाही. बहुतांश चालकांनी मीडियम टायर निवडले; ॲस्टन मार्टिनच्या दोन्ही कार सॉफ्ट, तर कॅडिलॅकच्या कार हार्ड टायरवर होत्या.<ref name="sprintreport"/><ref name="sprint">{{स्रोत बातमी |title=मायामी स्प्रिंटचे संपूर्ण अंतिम वर्गीकरण |दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1284/miami/sprint-results |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=२ मे २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === पहिली फेरी आणि आघाडीतील बदल === स्प्रिंट पोलवरील नॉरिसने पहिल्या वळणात आघाडी राखली. आंतोनेलीने मात्र दुसऱ्या स्थानावरून संथ सुरुवात केली आणि पियास्त्री तसेच लक्लेर यांच्या मागे चौथ्या स्थानावर गेला. रसेल त्याच्यावर दबाव टाकत होता. व्हर्सटॅपन आणि हॅमिल्टन यांच्यातही आघाडीच्या मधल्या गटात निकटची चढाओढ झाली.<ref name="sprintreport"/> शर्यतीच्या सुरुवातीला नॉरिसकडे स्वच्छ ट्रॅक मिळाल्यामुळे मागील वाहनांशी अंतर वाढवण्याचा फायदा होता. पियास्त्रीने दुसरे आणि लक्लेरने तिसरे स्थान राखल्याने मॅकलारेनच्या दोन वाहनांना मोठे स्प्रिंट गुण मिळवण्याची संधी होती. मर्सिडीजच्या दोन चालकांमधील स्पर्धेमुळे आंतोनेलीला आघाडीच्या तिघांचा पाठलाग करण्याऐवजी रसेलपासून चौथे स्थान वाचवण्यावर लक्ष द्यावे लागले.<ref name="sprintreport"/> === रसेल–आंतोनेली आणि व्हर्सटॅपन–हॅमिल्टन संघर्ष === सातव्या फेरीअखेर रसेलने अंतिम हेअरपिनमध्ये आंतोनेलीला मागे टाकले. पुढच्याच फेरीत आंतोनेलीने वळण ११ येथे ब्रेकिंगचा वापर करून स्थान परत मिळवले. दोन्ही मर्सिडीज गाड्यांतील या चढाओढीत घसरलेली फेरीची वेळ पुढील मॅकलारेन आणि फेरारी यांच्यासाठी फायदेशीर ठरली.<ref name="sprintreport"/> व्हर्सटॅपनने हॅमिल्टनला मागे टाकताना वळण ११ ते १२ मधील पांढऱ्या रेषेबाहेर जाण्याचा प्रसंग घडला. संघाने त्याला स्थान परत देण्यास सांगितले, आणि त्याने नंतर वळण १७ येथे नियमांत बसणारे दुसरे ओव्हरटेक करून हॅमिल्टनला पुन्हा मागे टाकले. हा प्रकार स्प्रिंटमधील प्रत्यक्ष लढाई व ट्रॅक मर्यादा अंमलबजावणी या दोन्ही दृष्टींनी उल्लेखनीय होता.<ref name="sprintreport"/> === ट्रॅक मर्यादेवरील दंड === आंतोनेलीने स्प्रिंटदरम्यान चार स्वतंत्र प्रसंगी योग्य कारणाशिवाय ट्रॅक मर्यादा ओलांडल्याचे पंचांनी निश्चित केले. तिसऱ्या उल्लंघनानंतर काळा-पांढरा इशारा दाखवण्यात आला; चौथ्या उल्लंघनानंतर पाच सेकंदांचा दंड ठोठावण्यात आला. प्रत्यक्ष फिनिशिंग रेषा चौथ्या स्थानावर पार करूनही अंतिम अधिकृत वर्गीकरणात तो सहाव्या स्थानावर घसरला.<ref name="fia_ant">{{स्रोत बातमी |title=आंतोनेलीच्या स्प्रिंट ट्रॅक मर्यादा उल्लंघनावरील निर्णय : दस्तऐवज ४९ |दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_miami_grand_prix_-_infringement_-_car_12_-_leaving_the_track_without_a_justifiable_reason_multiple_times.pdf |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=२ मे २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="sprint"/> या निर्णयामुळे रसेल चौथ्या, व्हर्सटॅपन पाचव्या स्थानावर गेला, तर हॅमिल्टन सातव्या आणि गॅस्ली आठव्या क्रमांकावर राहिले. स्प्रिंटमध्ये पहिले आठच चालक गुण मिळवत असल्यामुळे एका दंडाने केवळ स्थानांची देवाणघेवाण झाली नाही, तर शनिवारच्या अजिंक्यपद गुणांवरही थेट परिणाम झाला.<ref name="fia_ant"/><ref name="sprint"/> === स्प्रिंटचा शेवट आणि अधिकृत निकाल === नॉरिसने पियास्त्रीवरील आघाडी वाढवत २९:१५.०४५ या एकूण वेळेत १९ फेऱ्या पूर्ण केल्या. पियास्त्री ३.७६६ सेकंदांनी, लक्लेर ६.२५१ सेकंदांनी मागे होता. नॉरिसचा हा त्या हंगामातील पहिला विजय तसेच मॅकलारेनचा त्या वर्षातील पहिला स्पर्धाविजय होता. मागील तीन मुख्य ग्रांप्रींमध्ये मर्सिडीजचे वर्चस्व असताना स्प्रिंटने इतर संघांचे सुधारलेले रूप दाखवले.<ref name="sprintreport"/><ref name="sprint"/> बोर्तोलेतोने सुरुवातीला चांगली प्रगती केली आणि ट्रॅकवर अकरावा म्हणून फिनिश केले होते. मात्र नंतरच्या तांत्रिक तपासणीत त्याच्या ऑडीच्या इंजिन इन्टेकमधील हवा-दाब ४.८ बारए या कमाल मर्यादेवरून गेल्याचे आढळले. यंत्रणा अधिकृत चाचणीमध्ये नियमानुसार नसल्याने त्याचे स्प्रिंट वर्गीकरण रद्द करण्यात आले. त्यामुळे अंतिम निकालात बोर्तोलेतो अपात्र, हल्केनबर्ग आणि लिंडब्लाड सुरुवात न करणारे असे दाखवण्यात आले.<ref name="fia_bor">{{स्रोत बातमी |title=बोर्तोलेतोच्या इंजिन इन्टेक एअर प्रेशरवरील निर्णय : दस्तऐवज ५४ |दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_miami_grand_prix_-_infringement_-_car_5_-_technical_non-conformity_engine_intake_air_pressure.pdf |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=२ मे २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="bortnews">{{स्रोत बातमी |title=तांत्रिक उल्लंघनामुळे बोर्तोलेतो मायामी स्प्रिंटमधून अपात्र |दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/bortoleto-disqualified-from-miami-sprint-race-over-technical-breach.5N1tbgzdxFHfXCgDkGUzBF |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=२ मे २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="sprint"/> === स्प्रिंट शर्यतीचे निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान ! कार क्र. ! चालक ! संघ ! फेऱ्या ! वेळ / स्थिती ! गुण |- ! align="center" | १ | align="center" | १ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]]}} | [[मॅकलारेन]] | align="center" | १९ | align="center" | २९:१५.०४५ | align="center" | ८ |- ! align="center" | २ | align="center" | ८१ | {{nowrap|{{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]]}} | [[मॅकलारेन]] | align="center" | १९ | align="center" | +३.७६६ | align="center" | ७ |- ! align="center" | ३ | align="center" | १६ | {{nowrap|{{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | १९ | align="center" | +६.२५१ | align="center" | ६ |- ! align="center" | ४ | align="center" | ६३ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १९ | align="center" | +१२.९५१ | align="center" | ५ |- ! align="center" | ५ | align="center" | ३ | {{nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | १९ | align="center" | +१३.६३९ | align="center" | ४ |- ! align="center" | ६ | align="center" | १२ | {{nowrap|{{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १९ | align="center" | +१३.७७७ | align="center" | ३ |- ! align="center" | ७ | align="center" | ४४ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | १९ | align="center" | +२१.६६५ | align="center" | २ |- ! align="center" | ८ | align="center" | १० | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | १९ | align="center" | +३०.५२५ | align="center" | १ |- ! align="center" | ९ | align="center" | ६ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | १९ | align="center" | +३५.३४६ | align="center" | ० |- ! align="center" | १० | align="center" | ४३ | {{nowrap|{{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | १९ | align="center" | +३६.९७० | align="center" | ० |- ! align="center" | ११ | align="center" | ३१ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | १९ | align="center" | +५६.९७२ | align="center" | ० |- ! align="center" | १२ | align="center" | ८७ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | १९ | align="center" | +५७.३६५ | align="center" | ० |- ! align="center" | १३ | align="center" | ५५ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]]}} | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | १९ | align="center" | +५८.५०४ | align="center" | ० |- ! align="center" | १४ | align="center" | ३० | {{nowrap|{{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]]}} | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | १९ | align="center" | +५९.३५८ | align="center" | ० |- ! align="center" | १५ | align="center" | १४ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | १९ | align="center" | +७६.०६७ | align="center" | ० |- ! align="center" | १६ | align="center" | ११ | {{nowrap|{{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | १९ | align="center" | +७६.६९१ | align="center" | ० |- ! align="center" | १७ | align="center" | १८ | {{nowrap|{{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | १९ | align="center" | +७७.६२६ | align="center" | ० |- ! align="center" | १८ | align="center" | २३ | {{nowrap|{{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]]}} | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | १९ | align="center" | +८८.१७३ | align="center" | ० |- ! align="center" | १९ | align="center" | ७७ | {{nowrap|{{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | १९ | align="center" | +८९.५९७ | align="center" | ० |- | सुरुवात नाही | align="center" | २७ | {{nowrap|{{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | ० | स्प्रिंट न सुरू केलेली | align="center" | ० |- | सुरुवात नाही | align="center" | ४१ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]]}} | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | ० | स्प्रिंट न सुरू केलेली | align="center" | ० |- | अपात्र | align="center" | ५ | {{nowrap|{{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | — | अपात्र | align="center" | ० |- class="sortbottom" | colspan="7" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | आंतोनेली : पाच सेकंदांचा दंड; बोर्तोलेतो : तांत्रिक कारणामुळे अपात्र. |- class="sortbottom" | colspan="7" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="sprint"/> |} == ग्रांप्री पात्रता फेरी == === फेरी १ === शनिवारच्या स्प्रिंटनंतर मुख्य पात्रता ही स्वतंत्र स्पर्धा होती. सुरुवातीच्या १८ मिनिटांत सर्व २२ चालकांना मोकळा ट्रॅक मिळवण्यासाठी वेळेवर बाहेर पडावे लागत होते. आंतोनेली, व्हर्सटॅपन, लक्लेर, नॉरिस, रसेल आणि हॅमिल्टन यांची स्पर्धा मुख्य पोलसाठी अपेक्षित होती. स्प्रिंटमध्ये मिळालेला पोल रविवारच्या मुख्य शर्यतीत लागू होत नसल्यामुळे नॉरिसला पुन्हा जलद फेरी द्यावी लागली.<ref name="qual">{{स्रोत बातमी |title=मायामी मुख्य पात्रता फेरीचे तीनही टप्पे |दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1284/miami/qualifying |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=२ मे २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="event"/> पहिल्या फेरीत लिंडब्लाड, अलोन्सो, स्ट्रोल, बोट्टास, पेरेझ आणि बोर्तोलेतो यांनी पुरेशी वेगवान फेरी नोंदवली नाही. बोर्तोलेतोची वेळ १:३३.७३७ होती, तर सॉफ्ट टायरवरील सर्वोत्तम संधी इतर चालकांनी अधिक चांगल्या प्रकारे वापरल्या. हादजारला सुरुवातीच्या निकालानुसार पुढील भागात संधी मिळाली होती, पण नंतर त्याच्या कारच्या तांत्रिक तपासणीत गंभीर विसंगती आढळली.<ref name="qual"/><ref name="hadjarnews">{{स्रोत बातमी |title=हादजार मुख्य पात्रतेतून अपात्र; पिट-लेनमधून सुरुवात |दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/hadjar-disqualified-from-miami-grand-prix-qualifying.6ANxlH2BpIvVgSPfzkW3RL |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=३ मे २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === फेरी २ === दुसऱ्या १५ मिनिटांत सर्वोत्तम दहा वेळा नोंदवणाऱ्या चालकांनाच अंतिम फेरी गाठता आली. व्हर्सटॅपनने १:२८.११६ अशी विशेषतः वेगवान वेळ नोंदवली, तर आंतोनेली १:२८.२८९ आणि लक्लेर १:२८.३१५ वर होता. मॅकलारेनचा पियास्त्री १:२८.३३२, रसेल आणि हॅमिल्टन दोघेही १:२८.४७७ वर राहिले. चालकांना एका फेरीतील टायर उष्णता आणि योग्य ऊर्जा वापर यांचा समन्वय साधणे महत्त्वाचे होते.<ref name="qual"/> हल्केनबर्गने अधिकृत क्रमवारीत दहावे स्थान नोंदवले आणि लॉसन, बेअरमन, सायेन्स, ओकन व अल्बोन त्याच्या मागे राहिले. या निकालावरून हल्केनबर्गची दहावी सर्वोत्तम पात्रता आणि अल्पाइनच्या कोलापिंटोची आठवी कामगिरी यांसारख्या मध्यगटातील फरकांची नोंद होते. पुढील तांत्रिक अपात्रतेमुळे हादजारच्या वेगवान फेऱ्या ग्राह्य न धरल्याने अंतिम वर्गीकरणात बदल झाला.<ref name="qual"/><ref name="hadjarnews"/> === फेरी ३ === अंतिम भागात आंतोनेलीने १:२७.७९८ अशी फेरी नोंदवली. व्हर्सटॅपन १:२७.९६४ सह ०.१६६ सेकंद मागे दुसरा; लक्लेर १:२८.१४३, नॉरिस १:२८.१८३ आणि रसेल १:२८.१९७ यांच्यात तिसऱ्या ते पाचव्या स्थानासाठी अतिशय कमी वेळेचा फरक होता. हॅमिल्टन सहावा, पियास्त्री सातवा, कोलापिंटो आठवा आणि गॅस्ली नववा राहिला.<ref name="qual"/><ref name="grid">{{स्रोत बातमी |title=मायामी ग्रांप्रीची अधिकृत सुरुवातीची क्रमवारी |दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1284/miami/starting-grid |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=३ मे २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> स्प्रिंट पोल आणि स्प्रिंट विजय मिळवलेल्या नॉरिसला यावेळी चौथ्या स्थानावर समाधान मानावे लागले. दुसरीकडे मर्सिडीजने शुक्रवारच्या सरावातील अडचणींमधून सुधारणा करून रविवारच्या शर्यतीसाठी पोल मिळवला. आंतोनेलीचा हा सलग तिसरा मुख्य ग्रांप्री पोल होता; शर्यतीतील त्याच्या संभाव्य रणनीतीसाठी पुढे स्वच्छ ट्रॅक मिळणे महत्त्वाचे होते.<ref name="qual"/><ref name="racereport"/> === मुख्य पात्रता फेरीचे निकाल === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान ! कार क्र. ! चालक ! संघ ! फेरी १ ! फेरी २ ! फेरी ३ ! फेऱ्या |- ! align="center" | १ | align="center" | १२ | {{nowrap|{{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १:२८.६५३ | align="center" | १:२८.२८९ | align="center" | १:२७.७९८ | align="center" | १७ |- ! align="center" | २ | align="center" | ३ | {{nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | १:२९.०९९ | align="center" | १:२८.११६ | align="center" | १:२७.९६४ | align="center" | १५ |- ! align="center" | ३ | align="center" | १६ | {{nowrap|{{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | १:२८.९३८ | align="center" | १:२८.३१५ | align="center" | १:२८.१४३ | align="center" | २१ |- ! align="center" | ४ | align="center" | १ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]]}} | [[मॅकलारेन]] | align="center" | १:२९.१८३ | align="center" | १:२८.९२० | align="center" | १:२८.१८३ | align="center" | २० |- ! align="center" | ५ | align="center" | ६३ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १:२९.४९२ | align="center" | १:२८.४७७ | align="center" | १:२८.१९७ | align="center" | १८ |- ! align="center" | ६ | align="center" | ४४ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | १:२९.४८३ | align="center" | १:२८.४७७ | align="center" | १:२८.३१९ | align="center" | २१ |- ! align="center" | ७ | align="center" | ८१ | {{nowrap|{{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]]}} | [[मॅकलारेन]] | align="center" | १:२९.९२० | align="center" | १:२८.३३२ | align="center" | १:२८.५०० | align="center" | २० |- ! align="center" | ८ | align="center" | ४३ | {{nowrap|{{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | १:२९.५८४ | align="center" | १:२८.९७५ | align="center" | १:२८.७६२ | align="center" | १९ |- ! align="center" | ९ | align="center" | १० | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | १:२९.९१४ | align="center" | १:२९.०७० | align="center" | १:२८.८१० | align="center" | २० |- ! align="center" | १० | align="center" | २७ | {{nowrap|{{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | १:२९.६४५ | align="center" | १:२९.४३९ | align="center" | - | align="center" | १४ |- ! align="center" | ११ | align="center" | ३० | {{nowrap|{{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]]}} | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | १:२९.५९५ | align="center" | १:२९.४९९ | align="center" | - | align="center" | १४ |- ! align="center" | १२ | align="center" | ८७ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | १:२९.३४० | align="center" | १:२९.५६७ | align="center" | - | align="center" | १२ |- ! align="center" | १३ | align="center" | ५५ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]]}} | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | १:२९.५४० | align="center" | १:२९.५६८ | align="center" | - | align="center" | १५ |- ! align="center" | १४ | align="center" | ३१ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | १:२९.८३८ | align="center" | १:२९.७७२ | align="center" | - | align="center" | १५ |- ! align="center" | १५ | align="center" | २३ | {{nowrap|{{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]]}} | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | १:२९.७२० | align="center" | १:२९.९४६ | align="center" | - | align="center" | १५ |- ! align="center" | १६ | align="center" | ४१ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]]}} | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | १:३०.१३३ | align="center" | - | align="center" | - | align="center" | ९ |- ! align="center" | १७ | align="center" | १४ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | १:३१.०९८ | align="center" | - | align="center" | - | align="center" | ८ |- ! align="center" | १८ | align="center" | १८ | {{nowrap|{{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | १:३१.१६४ | align="center" | - | align="center" | - | align="center" | ९ |- ! align="center" | १९ | align="center" | ७७ | {{nowrap|{{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | १:३१.६२९ | align="center" | - | align="center" | - | align="center" | ९ |- ! align="center" | २० | align="center" | ११ | {{nowrap|{{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | १:३१.९६७ | align="center" | - | align="center" | - | align="center" | ९ |- ! align="center" | २१ | align="center" | ५ | {{nowrap|{{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | १:३३.७३७ | align="center" | - | align="center" | - | align="center" | ३ |- | अपात्र | align="center" | ६ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | - | align="center" | १:२८.९४१ | align="center" | १:२८.७८९ | align="center" | ० |- class="sortbottom" | colspan="8" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | हादजारचा सुरुवातीचा नववा क्रम तांत्रिक नियमभंगामुळे रद्द झाला; अधिकृत अंतिम ग्रिडनुसार त्याने पिट-लेनमधून सुरुवात केली. |- class="sortbottom" | colspan="8" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="qual"/> |} === हादजारची अपात्रता आणि पिट-लेन सुरुवात === हादजारने सुरुवातीच्या तात्पुरत्या क्रमवारीत नववी वेगवान वेळ दिली होती. मात्र तपासणीत त्याच्या कारच्या डाव्या आणि उजव्या फ्लोअरबोर्डचा काही भाग परवानगी दिलेल्या संदर्भ घनफळाबाहेर २ मिलिमीटर निघालेला असल्याचे आढळले. एफआयएच्या तांत्रिक नियम C3.5.5 चे उल्लंघन निश्चित झाल्यामुळे पंचांनी त्याचे मुख्य पात्रतेतील वर्गीकरण रद्द केले. रेड बुलने निष्कर्षाला विरोध केला नाही.<ref name="fia_had">{{स्रोत बातमी |title=हादजारची पात्रतेतून अपात्रता : एफआयए दस्तऐवज ७० |दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_miami_grand_prix_-_infringement_-_car_6_-_technical_nonconformity_floor_board.pdf |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=३ मे २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="hadjarnews"/> पूर्वीच्या सरावात पुरेसा वेग दाखविल्यामुळे हादजारला शर्यतीत सहभागी होण्याची परवानगी मिळाली. मात्र पार्क फेर्मे अवस्थेत अतिरिक्त पॉवर युनिट घटक आणि इलेक्ट्रॉनिक नियंत्रण भाग बदलल्याने त्याला ग्रिडवरील स्थानाऐवजी पिट-लेनमधून सुरुवात करावी लागली. त्यामुळे केवळ शनिवारची पात्रता वेळ नव्हे तर शर्यतीच्या पहिल्या काही फेऱ्यांतील त्याच्या प्रगतीवरही परिणाम झाला.<ref name="hadjarnews"/><ref name="grid"/> === शर्यतीची अधिकृत सुरुवातीची क्रमवारी === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! ग्रिड स्थान ! कार क्र. ! चालक ! संघ |- ! align="center" | १ | align="center" | १२ | {{nowrap|{{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] |- ! align="center" | २ | align="center" | ३ | {{nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]] |- ! align="center" | ३ | align="center" | १६ | {{nowrap|{{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] |- ! align="center" | ४ | align="center" | १ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]]}} | [[मॅकलारेन]] |- ! align="center" | ५ | align="center" | ६३ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] |- ! align="center" | ६ | align="center" | ४४ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] |- ! align="center" | ७ | align="center" | ८१ | {{nowrap|{{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]]}} | [[मॅकलारेन]] |- ! align="center" | ८ | align="center" | ४३ | {{nowrap|{{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] |- ! align="center" | ९ | align="center" | १० | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] |- ! align="center" | १० | align="center" | २७ | {{nowrap|{{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] |- ! align="center" | ११ | align="center" | ३० | {{nowrap|{{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]]}} | [[रेसिंग बुल्स]] |- ! align="center" | १२ | align="center" | ८७ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]] |- ! align="center" | १३ | align="center" | ५५ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]]}} | [[विलियम्स एफ१]] |- ! align="center" | १४ | align="center" | ३१ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]] |- ! align="center" | १५ | align="center" | २३ | {{nowrap|{{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]]}} | [[विलियम्स एफ१]] |- ! align="center" | १६ | align="center" | ४१ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]]}} | [[रेसिंग बुल्स]] |- ! align="center" | १७ | align="center" | १४ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] |- ! align="center" | १८ | align="center" | १८ | {{nowrap|{{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] |- ! align="center" | १९ | align="center" | ७७ | {{nowrap|{{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] |- ! align="center" | २० | align="center" | ११ | {{nowrap|{{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] |- ! align="center" | २१ | align="center" | ५ | {{nowrap|{{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] |- | पिट-लेन | align="center" | ६ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]] |- class="sortbottom" | colspan="4" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | सर्वात शेवटची कार : हादजार. पात्रतेतील अपात्रतेनंतर परवानगी देण्यात आली, परंतु बदललेल्या घटकांमुळे पिट-लेन सुरुवात बंधनकारक झाली. |- class="sortbottom" | colspan="4" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="grid"/> |} == मुख्य शर्यत == === हवामानाचा अंदाज आणि टायर निवड === रविवारी मोठ्या पावसाचा अंदाज असल्याने शर्यत स्थानिक वेळेनुसार तीन तास आधी घेण्यात आली. शर्यतीपूर्वी ४० टक्के पावसाची शक्यता जाहीर केली होती. सुरुवातीच्या ग्रिडवर हादजारची पिट-लेन कार वगळता सर्व चालक मीडियम टायरवर होते; हादजारने हार्ड मिश्रण निवडले. कोरड्या ट्रॅकवर एकाच पिट-स्टॉपची सामान्य योजना अपेक्षित असली, तरी सेफ्टी कार किंवा पाऊस यामुळे वेगळा पर्याय प्रभावी ठरू शकत होता.<ref name="racereport"/><ref name="hadjarnews"/> === सुरुवात : तीन गाड्यांची चढाओढ === पाच लाल दिवे विझताच पोलवरील आंतोनेलीच्या दोन्ही बाजूंनी व्हर्सटॅपन व लक्लेर यांची चांगली सुरुवात झाली. पहिल्या वळणात आंतोनेली आणि व्हर्सटॅपन या दोघांकडूनही ब्रेकिंगमध्ये चूक झाली; व्हर्सटॅपनचा लक्लेरशी संपर्क झाला आणि त्याची कार पूर्ण वर्तुळात फिरली. इतर वाहनांनी वेळेत टाळल्यामुळे मोठी साखळी धडक टळली; पण व्हर्सटॅपन अनेक स्थानांनी मागे पडला.<ref name="racereport"/> लक्लेरने या गोंधळाचा फायदा घेत पहिल्या क्रमांकावर प्रवेश केला. त्यामागे आंतोनेली, नॉरिस आणि पियास्त्री होते. हॅमिल्टन व कोलापिंटो यांच्यात वळण ११ येथे संपर्क झाला आणि काही कारचे भाग खाली पडले. त्याबाबत पंचांनी नोंद घेतली, परंतु पुढील दंडात्मक कारवाई आवश्यक नसल्याचा निर्णय झाला. रसेलने तिसऱ्या फेरीपर्यंत पियास्त्रीला मागे टाकून चौथा क्रमांक मिळवला.<ref name="racereport"/> === फेऱ्या ४–६ : आघाडीची देवाणघेवाण आणि निवृत्ती === चौथ्या फेरीत आंतोनेलीने अंतिम मोठ्या ब्रेकिंग झोनच्या आसपास लक्लेरवर मात करून पुन्हा आघाडी मिळवली, पण पुढच्याच फेरीत फेरारी चालकाने त्याला मागे टाकले. नॉरिसनेही आंतोनेलीला मागे टाकून दुसऱ्या स्थानावर प्रवेश केला. या झुंजीत शर्यत एका पोलवरून सरळ विजयाकडे जाणारी नव्हती, हे स्पष्ट झाले.<ref name="racereport"/> पाचव्या ते सहाव्या फेरीच्या दरम्यान हादजार वळण १४ जवळ कठड्याला धडकून बाद झाला. त्याच काळात गॅस्लीने लॉसनला ओलांडण्याचा प्रयत्न करताना दोन्ही कारमध्ये संपर्क झाला आणि गॅस्ली शर्यतीतून बाहेर पडला. लॉसन आपल्या कारसह पिटमध्ये परतला पण पुढे भाग घेऊ शकला नाही. हल्केनबर्गनेही आपली ऑडी गॅरेजमध्ये आणून निवृत्ती घेतली. प्रारंभिक सहा-सात फेऱ्यांतच चार चालक स्पर्धेबाहेर गेले.<ref name="racereport"/><ref name="fia_lawson">{{स्रोत बातमी |title=लॉसन व गॅस्ली यांच्यातील धडकेबाबत एफआयएचा निर्णय : दस्तऐवज १०० |दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_miami_grand_prix_-_decision_-_car_30_-_alleged_incident_with_car_10.pdf |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=३ मे २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === सेफ्टी कार : कमी वेळेत बदललेली रणनीती === हादजार व गॅस्ली यांच्या कार सुरक्षितपणे हलवण्यासाठी सेफ्टी कार तैनात करण्यात आली. या काळात वेग मर्यादित झाल्यामुळे काही चालकांना नेहमीपेक्षा कमी सापेक्ष वेळ खर्च करून टायर बदलण्याची संधी मिळाली. व्हर्सटॅपनने हार्ड टायर घालण्यासाठी पिट-स्टॉप घेतला आणि तो तात्पुरत्या क्रमवारीत सोळाव्या क्रमांकावर उतरला; परंतु पुढे न थांबता जास्त काळ जाण्याचा पर्याय त्याच्याकडे राहिला.<ref name="racereport"/> सेफ्टी कार टप्प्यात हवामानाच्या संभाव्य बदलाची माहिती संघांना दिली गेली. अशा वेळी आधी थांबणे योग्य की ओल्या टायरसाठी थांबण्याची शक्यता राखणे योग्य, हा रणनीतीचा प्रश्न असतो. मात्र त्या क्षणी सर्वात महत्त्वाची गोष्ट म्हणजे आघाडीची कार, पिट-स्टॉपच्या निर्णयामुळे झालेले अंतर आणि पुन्हा सुरुवातीवेळी कारमध्ये असलेले कमी अंतर होते.<ref name="racereport"/> === अकरावी फेरी : पुन्हा सुरुवात === अकराव्या फेरीत सेफ्टी कारची तैनाती संपली. लक्लेरने पुढच्या गाड्यांवर नियंत्रण ठेवत पुन्हा वेग वाढवला; पियास्त्रीने रसेलला मागे टाकून चौथे स्थान पटकावले. या वेळी दोघांमधील चढाओढीबाबत पियास्त्रीने रेडिओवर नाराजी व्यक्त केली. आघाडीवर नॉरिसने लक्लेरला मागे टाकले आणि आंतोनेलीही फेरारीच्या जवळ पोहोचला.<ref name="racereport"/> आंतोनेलीने लक्लेरला मागे टाकण्याचा प्रयत्न केला; लक्लेरने एकदा स्थान परत मिळवले, पण अखेरीस मर्सिडीज चालकाने पुढे राहणे निश्चित केले. मागे व्हर्सटॅपन क्रमाने पुढे सरकत होता. अशा वेळी ट्रॅकवर मिळालेले स्थान आणि त्या स्थानासाठी वापरलेला टायरचा साठा दोन्ही महत्त्वाचे ठरतात.<ref name="racereport"/> === मधला टप्पा : नॉरिसची आघाडी आणि मर्सिडीजची प्रतिक्रिया === अठराव्या फेरीपर्यंत नॉरिसने आंतोनेलीवरील आघाडी साधारण अडीच सेकंदांपर्यंत वाढवली. मॅकलारेनचा वेग चांगला होता आणि स्प्रिंटमधील विजयाच्या पार्श्वभूमीवर नॉरिस आणखी एक मोठा निकाल मिळवण्याच्या स्थितीत दिसत होता. मात्र पहिला पिट-स्टॉप कधी घ्यायचा आणि नव्या हार्ड टायरला किती लवकर कार्यरत करायचे, हे पुढील टप्प्याचे निर्णायक प्रश्न होते.<ref name="racereport"/> त्याच दरम्यान पियास्त्री लक्लेरच्या जवळ आला, रसेल आपल्या कारच्या रणनीती मोडविषयी संघाशी चर्चा करत होता, तर व्हर्सटॅपन कमी स्थानावरून पुन्हा गुणांच्या दिशेने चढत होता. सुरुवातीला हलकेच झालेले हॅमिल्टन–कोलापिंटो संपर्क आणि यानंतर हॅमिल्टनला जाणवलेला संभाव्य नुकसानाचा परिणामही शर्यतीतील मध्यगटाच्या गतीवर होता.<ref name="racereport"/> === फेऱ्या २७–२९ : पिट-स्टॉपमुळे नेतृत्वाचा बदल === आंतोनेलीने सत्तावीसाव्या फेरीत आपला महत्त्वाचा पिट-स्टॉप घेऊन हार्ड टायरवर प्रवेश केला. तो व्हर्सटॅपन आणि हॅमिल्टनच्या मागे तात्पुरत्या पाचव्या स्थानावर बाहेर आला. पुढच्याच फेरीत नॉरिसने थांबण्याचा निर्णय घेतला, पण तो ट्रॅकवर परत आला तेव्हा आंतोनेली त्याच्या पुढे होता. हा मायामीच्या मुख्य ग्रांप्रीतील निर्णायक रणनीतिक बदल ठरला.<ref name="racereport"/> पियास्त्रीने काही काळ आघाडी सांभाळली आणि त्याच्या पिट-स्टॉपनंतर व्हर्सटॅपन तात्पुरत्या पहिल्या स्थानावर आला. मात्र व्हर्सटॅपनच्या जुन्या टायरची अवस्था व आंतोनेलीच्या नव्या हार्ड टायरचा वेग यांतील फरक स्पष्ट झाला. एकोणतीसाव्या फेरीत आंतोनेलीने व्हर्सटॅपनला मागे टाकून पुन्हा शर्यतीची आघाडी मिळवली; नॉरिसनेही लवकरच व्हर्सटॅपनला ओलांडले. त्यामुळे आघाडीचा अंतिम संघर्ष मर्सिडीज विरुद्ध मॅकलारेन असा बनला.<ref name="racereport"/> === फेऱ्या ३०–४० : आंतोनेली आणि नॉरिस यांच्यातील अंतर === मुख्य पिट-स्टॉप साखळी पूर्ण होताच आंतोनेलीच्या पुढे नॉरिस दिसत होता, पण दोघांतील फरक फार मोठा नव्हता. ३४व्या फेरीत आंतोनेलीने गिअर खाली आणताना काही अडचण येत असल्याचे सांगितले. नॉरिसने त्याचा फायदा घेण्याचा प्रयत्न करत अंतर सुमारे १.४ सेकंदांपर्यंत कमी केले. शर्यतीतील आघाडीचा निर्णय अद्याप निश्चित नव्हता.<ref name="racereport"/> या वेळी एका बाजूला नॉरिसने आंतोनेलीच्या अंतरात सातत्याने घट करणे आणि दुसऱ्या बाजूला आंतोनेलीने टायर व कारची स्थिती राखून प्रतिसाद देणे अशी झुंज सुरू होती. नॉरिसने आघाडीसाठी झटताना टायरची उपलब्ध पकड आणि नंतरच्या फेऱ्यांची झीज यांचीही काळजी घ्यावी लागत होती. पियास्त्रीने वेगळ्या भागात रसेलला मागे टाकून पुढे प्रगती केली.<ref name="racereport"/> === शेवटच्या दहा फेऱ्या : पियास्त्रीचा पोडियमसाठी पाठलाग === पियास्त्रीने शेवटच्या टप्प्यात व्हर्सटॅपनचा पाठलाग केला आणि ४९व्या फेरीत त्याला मागे टाकले. त्यानंतर त्याच्या पुढे लक्लेर होता. तिसऱ्या स्थानासाठीच्या लढतीत पियास्त्रीने वेग टिकवून फेरारी चालकाच्या अगदी जवळ पोहोचला. त्याच वेळी रसेल आणि व्हर्सटॅपन यांच्यातही अंतिम क्रमासाठी झुंज सुरू होती.<ref name="racereport"/> शेवटच्या काही फेऱ्यांमध्ये हलक्या पावसाच्या थेंबांची नोंद झाली, परंतु मुसळधार पावसामुळे टायर बदलण्याची गरज प्रत्यक्षात निर्माण झाली नाही. नॉरिसला कारच्या पुढील विंगविषयी सावधगिरी बाळगण्याचे संदेश मिळाले. आंतोनेलीने अंतर पुन्हा वाढवत विजय मिळवण्याची शक्यता मजबूत केली.<ref name="racereport"/> === शेवटची फेरी : लक्लेरचा फिरकी प्रसंग === पियास्त्रीने लक्लेरला मागे टाकून तिसरे स्थान मिळवले. लक्लेरच्या कारला पुढे फिरकी आली आणि ती कठड्याला स्पर्श करून पुढे चालू राहिली. मात्र कारची उजव्या वळणांवरील हाताळणी बिघडल्याचे त्याने सांगितले. या स्थितीत त्याने काही चिकेनचा मार्ग ओलांडला आणि अंतिम फेरी पूर्ण केली. रसेलने त्याला मागे टाकून चौथे, व्हर्सटॅपनने पाचवे स्थान मिळवले.<ref name="racereport"/><ref name="fia_lec"/> पंचांनी या फेऱ्यांचा तपशील नंतर तपासून लक्लेरने वारंवार ट्रॅकच्या बाहेर जाऊन टिकाऊ लाभ घेतल्याचे निश्चित केले. कारमध्ये तांत्रिक समस्या असणे हे नियमानुसार मार्ग सोडण्यासाठी पुरेसे न्याय्य कारण नाही, असे त्यांचे म्हणणे होते. त्यामुळे शर्यतीनंतर ड्राइव्ह-थ्रू दंड देण्यात आला आणि तो २० सेकंदांच्या अतिरिक्त वेळेत रूपांतरित करण्यात आला. परिणामी लक्लेरची अंतिम क्रमवारी सहाव्याऐवजी आठवी झाली.<ref name="fia_lec"/><ref name="penaltynews">{{स्रोत बातमी |title=मायामी ग्रांप्रीनंतर लक्लेरला वेळदंड |दुवा=https://www.formula1.com/en/latest/article/leclerc-penalised-by-miami-grand-prix-stewards-amid-multiple-post-race-investigations.2WRnpMfi71Yt8qT07r1eK0 |प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड |दिनांक=३ मे २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> === अंतिम निकाल आणि विजयाचे महत्त्व === आंतोनेलीने १:३३:१९.२७३ या वेळेत ५७ फेऱ्या पूर्ण केल्या. नॉरिस ३.२६४ सेकंद मागे दुसरा आणि पियास्त्री २७.०९२ सेकंद मागे तिसरा ठरला. रसेल चौथा, व्हर्सटॅपन पाचवा, हॅमिल्टन सहावा आणि कोलापिंटो सातवा राहिला. सायेन्स नववा व अल्बोन दहावा असल्याने विलियम्सने पहिल्यांदा त्या वर्षी एकाच ग्रांप्रीत दोन्ही चालकांकडून गुण मिळवले.<ref name="race"/><ref name="racereport"/> आंतोनेलीचा हा सलग तिसरा ग्रांप्री विजय ठरला. पहिल्या तीन पोल पोझिशनवरून केलेल्या तीन शर्यतींच्या सुरुवातींचे विजयात रूपांतर करणारा तो पहिला चालक ठरल्याचे अधिकृत शर्यत वृत्तान्तात नमूद करण्यात आले. त्याने हंगामातील आपली अजिंक्यपदातील आघाडी रसेलवर २० गुणांपर्यंत वाढवली. नॉरिसने स्प्रिंट आणि मुख्य शर्यतीत मिळून २६ गुण मिळवून मॅकलारेनला महत्त्वाची गुणप्राप्ती करून दिली.<ref name="racereport"/><ref name="points"/> === मुख्य शर्यतीचे निकाल === खालील वर्गीकरण शर्यतीनंतर लागू करण्यात आलेल्या दंडांसह अंतिम अधिकृत निकालावर आधारित आहे. स्थान नोंदवलेली नसलेली वाहने निवृत्त म्हणून दाखवली आहेत.<ref name="race"/> {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! स्थान ! कार क्र. ! चालक ! संघ ! पूर्ण फेऱ्या ! वेळ / अंतर / स्थिती ! गुण |- ! align="center" | १ | align="center" | १२ | {{nowrap|{{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | ५७ | align="center" | १:३३:१९.२७३ | align="center" | २५ |- ! align="center" | २ | align="center" | १ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]]}} | [[मॅकलारेन]] | align="center" | ५७ | align="center" | +३.२६४ | align="center" | १८ |- ! align="center" | ३ | align="center" | ८१ | {{nowrap|{{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]]}} | [[मॅकलारेन]] | align="center" | ५७ | align="center" | +२७.०९२ | align="center" | १५ |- ! align="center" | ४ | align="center" | ६३ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | ५७ | align="center" | +४३.०५१ | align="center" | १२ |- ! align="center" | ५ | align="center" | ३ | {{nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | ५७ | align="center" | +४८.९४९ | align="center" | १० |- ! align="center" | ६ | align="center" | ४४ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | ५७ | align="center" | +५३.७५३ | align="center" | ८ |- ! align="center" | ७ | align="center" | ४३ | {{nowrap|{{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | ५७ | align="center" | +६१.८७१ | align="center" | ६ |- ! align="center" | ८ | align="center" | १६ | {{nowrap|{{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | ५७ | align="center" | +६४.२४५ | align="center" | ४ |- ! align="center" | ९ | align="center" | ५५ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]]}} | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | ५७ | align="center" | +८२.०७२ | align="center" | २ |- ! align="center" | १० | align="center" | २३ | {{nowrap|{{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]]}} | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | ५७ | align="center" | +९०.९७२ | align="center" | १ |- ! align="center" | ११ | align="center" | ८७ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | ५६ | align="center" | +१ फेरी | align="center" | ० |- ! align="center" | १२ | align="center" | ५ | {{nowrap|{{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | ५६ | align="center" | +१ फेरी | align="center" | ० |- ! align="center" | १३ | align="center" | ३१ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | ५६ | align="center" | +१ फेरी | align="center" | ० |- ! align="center" | १४ | align="center" | ४१ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]]}} | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | ५६ | align="center" | +१ फेरी | align="center" | ० |- ! align="center" | १५ | align="center" | १४ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | ५६ | align="center" | +१ फेरी | align="center" | ० |- ! align="center" | १६ | align="center" | ११ | {{nowrap|{{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | ५६ | align="center" | +१ फेरी | align="center" | ० |- ! align="center" | १७ | align="center" | १८ | {{nowrap|{{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | ५६ | align="center" | +१ फेरी | align="center" | ० |- ! align="center" | १८ | align="center" | ७७ | {{nowrap|{{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | ५५ | align="center" | +२ फेऱ्या | align="center" | ० |- | align="center" | — | align="center" | २७ | {{nowrap|{{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | ७ | निवृत्त | align="center" | ० |- | align="center" | — | align="center" | ३० | {{nowrap|{{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]]}} | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | ६ | निवृत्त | align="center" | ० |- | align="center" | — | align="center" | १० | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | ४ | निवृत्त | align="center" | ० |- | align="center" | — | align="center" | ६ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | ४ | निवृत्त | align="center" | ० |- class="sortbottom" | colspan="7" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="race"/> |} === सर्वात वेगवान फेरी === नॉरिसने ३५व्या फेरीत १:३१.८६९ अशी शर्यतीतील सर्वात वेगवान फेरी नोंदवली. अंतिम फेरीतील स्थानांशी या फेरीची क्रमवारी गल्लत करू नये: विजेता आंतोनेली असला, तरी सर्वात वेगवान स्वतंत्र शर्यत फेरी नॉरिसच्या नावावर होती.<ref name="race"/><ref name="racereport"/> अधिकृत सर्वात वेगवान फेऱ्यांची वर्गवारी: <ref name="MIA26_FASTEST">{{स्रोत बातमी|title=२०२६ मियामी ग्रांप्री – सर्वात वेगवान फेऱ्या|दुवा=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1284/miami/fastest-laps|प्रकाशक=फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिप लिमिटेड|दिनांक=३ मे २०२६|अ‍ॅक्सेसदिनांक=१९ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> मुख्य शर्यतीतील प्रत्येक चालकाची सर्वोत्तम नोंदवलेली फेरी खाली दिली आहे. या स्वतंत्र फेऱ्यांच्या वेळांवर टायरची स्थिती, इंधन-भार आणि वाहतुकीचा परिणाम होऊ शकतो; म्हणून त्यांची थेट तुलना संपूर्ण शर्यतीतील सरासरी वेगाशी करता येत नाही.<ref name="MIA26_FASTEST"/> '''सर्व चालकांच्या सर्वात वेगवान फेऱ्या:''' {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! क्रम ! चालक ! संघ ! वेगवान फेरीचा क्रमांक ! वेळ |- ! align="center" | १ | {{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]] | [[मॅकलारेन]] | align="center" | ३५ | align="center" | १:३१.८६९ |- ! align="center" | २ | {{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]] | [[मॅकलारेन]] | align="center" | ३० | align="center" | १:३१.९४९ |- ! align="center" | ३ | {{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | ३४ | align="center" | १:३१.९६८ |- ! align="center" | ४ | {{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]] | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | ५३ | align="center" | १:३२.४४६ |- ! align="center" | ५ | {{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | ४४ | align="center" | १:३२.५१५ |- ! align="center" | ६ | {{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]] | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | २९ | align="center" | १:३२.६७६ |- ! align="center" | ७ | {{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]] | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | ३० | align="center" | १:३३.०२६ |- ! align="center" | ८ | {{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | ३३ | align="center" | १:३३.०३५ |- ! align="center" | ९ | {{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | २४ | align="center" | १:३३.११० |- ! align="center" | १० | {{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | ५६ | align="center" | १:३३.५०० |- ! align="center" | ११ | {{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | ३३ | align="center" | १:३३.७१२ |- ! align="center" | १२ | {{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]] | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | २८ | align="center" | १:३३.७४४ |- ! align="center" | १३ | {{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]] | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | ३० | align="center" | १:३३.७८४ |- ! align="center" | १४ | {{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]] | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | ३० | align="center" | १:३४.०५८ |- ! align="center" | १५ | {{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]] | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | ४ | align="center" | १:३४.५२३ |- ! align="center" | १६ | {{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | ४६ | align="center" | १:३४.५९४ |- ! align="center" | १७ | {{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]] | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | ५७ | align="center" | १:३४.७१६ |- ! align="center" | १८ | {{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]] | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | ३ | align="center" | १:३४.८१४ |- ! align="center" | १९ | {{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]] | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | ४ | align="center" | १:३४.८३३ |- ! align="center" | २० | {{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]] | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | ४ | align="center" | १:३४.८५६ |- ! align="center" | २१ | {{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | ३१ | align="center" | १:३४.८९५ |- ! align="center" | २२ | {{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]] | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | १६ | align="center" | १:३६.०८० |- class="sortbottom" | colspan="5" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="MIA26_FASTEST"/> |} == शर्यतीनंतरचे विश्लेषण == === मर्सिडीज विरुद्ध मॅकलारेन === शुक्रवारच्या सॉफ्ट टायर प्रयत्नात वेळेचे योग्य चित्र न मिळाल्यानंतरही मर्सिडीजने मुख्य पात्रता आणि शर्यतीच्या निर्णायक पिट-स्टॉपवेळी सर्वाधिक फायदा मिळवला. आंतोनेलीने सुरुवातीला आघाडी गमावली, परंतु नवीन टायरवर आणि योग्य वेळच्या थांब्यावर आधारलेली पुनरागमनाची रणनीती अंमलात आणली. त्यामुळे विजयासाठी केवळ पोलवरून पहिल्या फेरीत पुढे जाणे अनिवार्य नसते, हे या निकालाने दाखवले.<ref name="fp_report"/><ref name="racereport"/> मॅकलारेनच्या दृष्टीने स्प्रिंटमधील पहिली दोन स्थाने आणि मुख्य शर्यतीतील दुसरे व तिसरे स्थान महत्त्वाचे होते. शुक्रवारी नॉरिसने मिळवलेला स्प्रिंट पोल, शनिवारी केलेला विजय आणि रविवारी शेवटपर्यंत आंतोनेलीवर टाकलेला दबाव यावरून त्यांच्या सुधारणांचा प्रत्यक्ष स्पर्धेत फायदा दिसून आला. तथापि मुख्य शर्यतीतील आंतोनेलीच्या आधी घेतलेल्या पिट-स्टॉपमुळे नॉरिसची पहिली जागा हातातून गेली.<ref name="sprintreport"/><ref name="racereport"/> === फेरारीची गती आणि अंतिम नुकसान === फेरारीने शुक्रवारचा मुक्त सराव जिंकला, स्प्रिंटमध्ये तिसरे स्थान मिळवले आणि रविवारच्या सुरुवातीला आघाडीही घेतली. लक्लेरने वेगवान सुरुवात आणि आंतोनेलीशी प्रारंभीची चढाओढ यामुळे शर्यत खुली ठेवली. परंतु पुढील टप्प्यात मॅकलारेन आणि मर्सिडीजच्या गाड्यांनी केलेली प्रगती तसेच शेवटच्या फेरीतील त्याची घटना यामुळे अपेक्षित पोडियम मिळाले नाही.<ref name="fp_report"/><ref name="sprintreport"/><ref name="racereport"/> लक्लेरच्या कारच्या स्थितीविषयी चौकशी करून पंचांनी दोन प्रश्न वेगळे हाताळले: ट्रॅक कापून मिळालेला लाभ आणि यांत्रिक बिघाड असताना कार चालू ठेवण्याची सुरक्षितता. पहिल्या मुद्द्यावर दोषी ठरवून वेळदंड दिला, दुसऱ्यावर पुरावा अपुरा असल्याने स्वतंत्र दंड दिला नाही. परिणामांचे कारण स्पष्ट केल्यामुळे अंतिम आठवे स्थान कसे ठरले, हे समजण्यास मदत होते.<ref name="fia_lec"/> === रेड बुल, अल्पाइन आणि विलियम्स === रेड बुलसाठी व्हर्सटॅपनचा पहिल्या वळणातील स्पिन आणि हादजारच्या गाडीची तांत्रिक अपात्रता व नंतरची निवृत्ती या दोन वेगळ्या अडचणी होत्या. व्हर्सटॅपनने मागच्या गटातून परत येऊन पाचवे स्थान मिळवले, तर हादजारला पिट-लेन सुरुवात आणि अल्पकाळातच शर्यतीतून बाहेर पडावे लागले. परवानगीयोग्य वाहनरचना आणि शर्यतीतील ड्रायव्हिंग कौशल्य या दोन स्वतंत्र कामगिरीची तुलना या सप्ताहांतातून करता येते.<ref name="race"/><ref name="hadjarnews"/><ref name="racereport"/> अल्पाइनच्या गॅस्लीची शर्यत लवकर संपली, परंतु कोलापिंटो सातवा राहून सहा गुण मिळवू शकला. त्याच्यासाठी पात्रतेतील आठवे स्थान आणि अंतिम सातवे स्थान हा सकारात्मक निकाल होता. विलियम्सने सायेन्सचे नववे आणि अल्बोनचे दहावे स्थान मिळवून दुहेरी गुणप्राप्ती केली. स्प्रिंट पात्रता किंवा स्प्रिंटमधील अडचणीतून मुख्य शर्यतीत पुनरागमन शक्य असल्याचे हे उदाहरण होते.<ref name="race"/><ref name="qual"/><ref name="racereport"/> === पुढील अजिंक्यपदासाठी परिणाम === मायामीच्या आधी असलेली आंतोनेलीची रसेलवरील ९ गुणांची आघाडी स्प्रिंट आणि मुख्य ग्रांप्रीनंतर २० गुणांवर गेली. मर्सिडीजने १८० गुणांसह कारनिर्माते अजिंक्यपदात मोठी आघाडी कायम ठेवली; फेरारी ११० आणि मॅकलारेन ९४ गुणांवर होते. तरी मॅकलारेनने मायामीमध्ये ४८ गुण मिळवून या फेरीतील प्रभावी संघ कामगिरी केली. पुढील फेरी कॅनडामध्ये होती.<ref name="points"/><ref name="event"/> === पंचांचे निर्णय आणि चौकश्या === ==== शुक्रवार : स्प्रिंट पात्रतेतील वेळा आणि ग्रिड ==== स्प्रिंट पात्रतेतील ट्रॅक मर्यादा उल्लंघनामुळे अल्बोनच्या वेळांमध्ये बदल करण्यात आले. अधिकृत स्प्रिंट ग्रिडवर त्याला १८वे स्थान देण्यात आले; सराव व पात्रता सारणीत दिसणाऱ्या वेळांवरून सरळ ग्रिड क्रम गृहित धरता येत नाही. अलोन्सो आणि स्ट्रोलच्या १०७ टक्के निकषावरील परवानग्याही स्वतंत्रपणे नोंदल्या गेल्या.<ref name="sprintgrid"/><ref name="sq"/><ref name="fiaindex"/> ==== शनिवार : आंतोनेलीला स्प्रिंट वेळदंड ==== आंतोनेलीने चार वेळा योग्य कारणाशिवाय ट्रॅकबाहेर गाडी नेल्याचे एफआयएच्या ४९ क्रमांकाच्या दस्तऐवजात नमूद आहे. तिसऱ्या वेळी काळा-पांढरा ध्वज दाखवून इशारा देण्यात आला; चौथ्या वेळी पाच सेकंदांचा वेळदंड देण्यात आला. त्यामुळे चौथा म्हणून फिनिश करूनही त्याला सहाव्या स्थानाचेच गुण मिळाले.<ref name="fia_ant"/><ref name="sprint"/> ==== शनिवार : बोर्तोलेतोची तांत्रिक अपात्रता ==== इंजिन इन्टेक एअर प्रेशर सर्व परिस्थितीत ४.८ बारएपेक्षा कमी राहणे आवश्यक होते. तपासणीतील मोजमापाने ही मर्यादा ओलांडल्याचे दाखवले. ऑडीने गरम वातावरणात दाब वाढल्याचे आणि नंतर दुरुस्तीचे उपाय केल्याचे सांगितले; तरी उल्लंघन झालेल्या फेरीत नियमांचे पालन झाले नव्हते. परिणामी बोर्तोलेतोला स्प्रिंटमधून अपात्र करण्यात आले.<ref name="fia_bor"/><ref name="bortnews"/> ==== शनिवार : हादजारची मुख्य पात्रतेतील अपात्रता ==== हादजारच्या गाडीच्या दोन्ही बाजूंच्या फ्लोअरबोर्डचे भाग नियमांनी दिलेल्या घनफळाबाहेर २ मिलिमीटर असल्याचे आढळले. एफआयएने त्याला मुख्य पात्रतेतून अपात्र केले. पूर्वीच्या सरावातील वेळांवरून स्पर्धा सुरू करण्याची परवानगी दिली गेली, पण कारचे काही घटक पार्क फेर्मेनंतर बदलल्याने पिट-लेन सुरुवात आवश्यक ठरली.<ref name="fia_had"/><ref name="hadjarnews"/> ==== रविवार : लॉसन–गॅस्ली धडकेवरील निर्णय ==== गॅस्लीने वळण १७ मध्ये बाहेरच्या बाजूने लॉसनला मागे टाकण्याचा प्रयत्न केला होता. त्या वेळी गॅस्लीच्या कारने वळणाच्या शिखरापूर्वी आघाडी घेतल्याचे पंचांना दिसले. मात्र लॉसनच्या कारचा गिअरबॉक्स ब्रेकिंगमध्ये अचानक निकामी झाला होता. टेलिमेट्री, ऑनबोर्ड व्हिडिओ आणि रेडिओ तपासल्यावर ही यांत्रिक बिघाडामुळे झालेली घटना असल्याचे ठरवण्यात आले; लॉसनला आगाऊ ही समस्या ओळखता आली नसती. म्हणून कोणताही दंड देण्यात आला नाही.<ref name="fia_lawson"/> ==== रविवार : व्हर्सटॅपनचा पिट-एक्झिट दंड ==== व्हर्सटॅपन सेफ्टी कारच्या टप्प्यात पिटमधून बाहेर आला. सुरुवातीला पुरेशा व्हिडिओ पुराव्याअभावी त्वरित निर्णय देता आला नाही. इतर कॅमेऱ्यांवरील दृश्ये पाहिल्यानंतर डाव्या पुढील टायरचा बाह्य भाग पिट-एक्झिटच्या अखंड पांढऱ्या रेषेच्या पलीकडे गेला होता, असे पंचांनी निश्चित केले. त्याच्या एकूण वेळेत पाच सेकंद जोडण्यात आले; तरी तो अंतिम पाचव्या स्थानावर राहिला.<ref name="fia_ver">{{स्रोत बातमी |title=व्हर्सटॅपनच्या पिट-एक्झिट उल्लंघनावर निर्णय : दस्तऐवज ९९ |दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_miami_grand_prix_-_infringement_-_car_3_-_pit_exit_incident.pdf |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=३ मे २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="race"/> ==== रविवार : लक्लेरचा २० सेकंदांचा दंड ==== अंतिम फेरीतील फिरकीनंतर लक्लेरला उजवी वळणे व्यवस्थित घेता येत नव्हती. त्याने एकाहून अधिक चिकेन कापून मार्ग पूर्ण केला. पंचांनी यातून वारंवार टिकाऊ लाभ मिळाल्याचे मानून ड्राइव्ह-थ्रू दंड ठोठावला. शर्यत संपलेली असल्याने तो २० सेकंदांच्या वेळदंडात रूपांतरित झाला. संभाव्य असुरक्षित यांत्रिक स्थितीत गाडी पुढे चालवल्याबद्दल मात्र स्पष्ट पुरावा नसल्याने वेगळी कारवाई केली नाही.<ref name="fia_lec"/> ==== रविवार : बोट्टासचा पिट-लेन वेगदंड ==== कॅडिलॅकचा बोट्टास पिट-लेनमध्ये ८९.५ किमी/ताशी वेगाने चालत असल्याचे नोंदले गेले. त्या सप्ताहांताची पिट-लेन मर्यादा ८० किमी/ताशी असल्याने तो ९.५ किमी/ताशी अधिक वेगात होता. ठरलेल्या दंडमार्गदर्शक नियमांनुसार त्याला ड्राइव्ह-थ्रू दंड देण्यात आला.<ref name="fia_bot">{{स्रोत बातमी |title=बोट्टासच्या पिट-लेन वेग उल्लंघनावर निर्णय : दस्तऐवज ८० |दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_miami_grand_prix_-_infringement_-_car_77_-_pit_lane_speeding.pdf |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=३ मे २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> ==== रविवार : दंड न लावण्याचे निर्णय ==== रसेल आणि व्हर्सटॅपन यांच्यात वळण १ येथे झालेल्या किरकोळ संपर्काची तपासणी केल्यानंतर दोन्ही चालकांनी तो सामान्य रेसिंग प्रसंग असल्याचे सांगितले. पंचांनी उपलब्ध व्हिडिओ, टेलिमेट्री आणि स्थान माहिती पाहून कोणतीही पुढील कारवाई न करण्याचे ठरवले.<ref name="fia_russ">{{स्रोत बातमी |title=रसेल आणि व्हर्सटॅपन संपर्कावर एफआयएचा निर्णय : दस्तऐवज ९५ |दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_miami_grand_prix_-_decision_-_car_63_-_alleged_incident_with_car_3.pdf |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=३ मे २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> हादजारच्या अपघातामुळे वळण १५ जवळ पिवळा ध्वज दाखवण्यात आला होता. ओकन व अलोन्सो या चालकांनी त्या वेळी वेग पुरेसा कमी केला का, याची तपासणी झाली. पंचांनी दोन्ही प्रकरणांत संबंधित चालकांनी पिवळ्या ध्वजाच्या परिस्थितीला योग्य प्रतिसाद दिल्याचे मानून दंड दिला नाही.<ref name="fia_oco">{{स्रोत बातमी |title=ओकनवरील पिवळ्या ध्वजाच्या चौकशीचा निर्णय : दस्तऐवज ९१ |दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_miami_grand_prix_-_decision_-_car_31_-_alleged_yellow_flag_infringement.pdf |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=३ मे २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref><ref name="fia_alo">{{स्रोत बातमी |title=अलोन्सोवरील पिवळ्या ध्वजाच्या चौकशीचा निर्णय : दस्तऐवज ९३ |दुवा=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_miami_grand_prix_-_decision_-_car_14_-_alleged_yellow_flag_infringement.pdf |प्रकाशक=आंतरराष्ट्रीय ऑटोमोबाइल महासंघ |दिनांक=३ मे २०२६ |अ‍ॅक्सेसदिनांक=१८ ऑक्टोबर २०२६}}</ref> == निकालानंतर गुणतालिका == खालील आकडे मायामी स्प्रिंट आणि मुख्य शर्यतीनंतरचे आहेत. पहिल्या चार फेऱ्यांतील सर्व गुण यात समाविष्ट आहेत; पुढील कोणत्याही फेरीतील गुण यात धरलेले नाहीत.<ref name="points"/> === चालक अजिंक्यपद गुणतालिका === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! क्रम ! चालक ! संघ ! गुण |- ! align="center" | १ | {{nowrap|{{flagicon|ITA}} [[किमी आंतोनेली]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १०० |- ! align="center" | २ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[जॉर्ज रसेल]]}} | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | ८० |- ! align="center" | ३ | {{nowrap|{{flagicon|MON}} [[शार्ल लक्लेर]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | ५९ |- ! align="center" | ४ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लॅन्डो नॉरिस]]}} | [[मॅकलारेन]] | align="center" | ५१ |- ! align="center" | ५ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[लुइस हॅमिल्टन]]}} | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | ५१ |- ! align="center" | ६ | {{nowrap|{{flagicon|AUS}} [[ऑस्कर पियास्त्री]]}} | [[मॅकलारेन]] | align="center" | ४३ |- ! align="center" | ७ | {{nowrap|{{flagicon|NED}} [[मॅक्स व्हर्सटॅपन]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | २६ |- ! align="center" | ८ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[ऑलिव्हर बेअरमन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | १७ |- ! align="center" | ९ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[पियेर गॅस्ली]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | १६ |- ! align="center" | १० | {{nowrap|{{flagicon|NZL}} [[लियाम लॉसन]]}} | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | १० |- ! align="center" | ११ | {{nowrap|{{flagicon|ARG}} [[फ्रान्को कोलापिंटो]]}} | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | ७ |- ! align="center" | १२ | {{nowrap|{{flagicon|GBR}} [[आर्विड लिंडब्लाड]]}} | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | ४ |- ! align="center" | १३ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[आयझॅक हादजार]]}} | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | ४ |- ! align="center" | १४ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[कार्लोस सायेन्स जुनियर]]}} | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | ४ |- ! align="center" | १५ | {{nowrap|{{flagicon|BRA}} [[गॅब्रिएल बोर्तोलेतो]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | २ |- ! align="center" | १६ | {{nowrap|{{flagicon|FRA}} [[एस्टेबन ओकन]]}} | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | १ |- ! align="center" | १७ | {{nowrap|{{flagicon|THA}} [[अलेक्झांडर अल्बोन]]}} | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | १ |- ! align="center" | १८ | {{nowrap|{{flagicon|DEU}} [[निको हल्केनबर्ग]]}} | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | ० |- ! align="center" | १९ | {{nowrap|{{flagicon|FIN}} [[वालट्टेरी बोट्टास]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | ० |- ! align="center" | २० | {{nowrap|{{flagicon|MEX}} [[सर्गिओ पेरेझ]]}} | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | ० |- ! align="center" | २१ | {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[फर्नांदो अलोन्सो]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | ० |- ! align="center" | २२ | {{nowrap|{{flagicon|CAN}} [[लान्स स्ट्रोल]]}} | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | ० |- class="sortbottom" | colspan="4" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="points"/> |} === कारनिर्माते अजिंक्यपद गुणतालिका === {| class="wikitable sortable" style="font-size:85%;" ! क्रम ! संघ ! गुण |- ! align="center" | १ | [[मर्सिडीज-बेंझ]] | align="center" | १८० |- ! align="center" | २ | [[स्कुदेरिआ फेरारी]] | align="center" | ११० |- ! align="center" | ३ | [[मॅकलारेन]] | align="center" | ९४ |- ! align="center" | ४ | [[रेड बुल रेसिंग]] | align="center" | ३० |- ! align="center" | ५ | [[अल्पाइन एफ१ संघ]] | align="center" | २३ |- ! align="center" | ६ | [[हास एफ.१ संघ]] | align="center" | १८ |- ! align="center" | ७ | [[रेसिंग बुल्स]] | align="center" | १४ |- ! align="center" | ८ | [[विलियम्स एफ१]] | align="center" | ५ |- ! align="center" | ९ | [[ऑडी एफ१ संघ]] | align="center" | २ |- ! align="center" | १० | [[ॲस्टन मार्टिन एफ१ संघ]] | align="center" | ० |- ! align="center" | ११ | [[कॅडिलॅक एफ१ संघ]] | align="center" | ० |- class="sortbottom" | colspan="3" style="background-color:#EAECF0;text-align:center" | स्रोत: <ref name="points"/> |} == हे सुद्धा पहा == # [[फॉर्म्युला वन]] # [[मायामी ग्रांप्री]] # [[मायामी आंतरराष्ट्रीय ऑटोड्रोम]] # [[२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम]] # [[फॉर्म्युला वन ग्रांप्री यादी]] # [[फॉर्म्युला वन चालक अजिंक्यपद यादी]] # [[फॉर्म्युला वन कारनिर्माते अजिंक्यपद यादी]] # [[फॉर्म्युला वन सर्किटांची यादी]] == संदर्भ == {{संदर्भयादी}} ==तळटीप== {{reflist|group=टीप}} == बाह्य दुवे == * [https://www.formula1.com/en/racing/2026/miami मायामी ग्रांप्रीची अधिकृत माहिती] * [https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1284/miami/race-result अधिकृत मुख्य शर्यतीचा निकाल] * [https://www.fia.com/documents/championships/fia-formula-one-world-championship-14/season/season-2026-2072/event/Miami%20Grand%20Prix एफआयएची अधिकृत निर्णयपत्रे] {{माहितीचौकट ग्रांप्री शर्यत | हंगाम = २०२६ | ग्रांप्री = मायामी ग्रांप्री | हंगामातील_मागील_शर्यत = २०२६ जपानी ग्रांप्री | हंगामातील_पुढील_शर्यत = २०२६ कॅनेडियन ग्रांप्री | ग्रांप्री_मागील_शर्यत = २०२५ मायामी ग्रांप्री | ग्रांप्री_पुढील_शर्यत = २०२७ मायामी ग्रांप्री }} {{२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम}} {{फॉर्म्युला वन अजिंक्यपद}} [[वर्ग:मायामी ग्रांप्री]] [[वर्ग:२०२६ फॉर्म्युला वन हंगाम]] 3bktvv1s4gufhsozqvozjm5jtryx6uc 2723281 2723276 2026-10-19T20:25:23Z Koolkrazy 1591 [[२०२६ मायामी ग्रांप्री]] कडे पुनर्निर्देशित 2723281 wikitext text/x-wiki #पुनर्निर्देशन [[२०२६ मायामी ग्रांप्री]] e5qum9yf2cejsgvbg5j6rkshkwetmcs 3 385602 2723295 2026-10-20T01:38:26Z साहाय्य चमू 25365 नविन सदस्याच्या चर्चापानावर [[Template:Welcome|स्वागत संदेश]] टाकला 2723295 wikitext text/x-wiki {{Template:Welcome|name=उत्कर्ष मंगलदास मोहतुरे}} -- [[सदस्य:साहाय्य चमू|साहाय्य चमू]] ([[सदस्य चर्चा:साहाय्य चमू|चर्चा]]) ०७:०८, २० ऑक्टोबर २०२६ (IST) 8pjqgkfahkguwwr3l3agzkhge6zrrl7 0 385603 2723298 2026-10-20T02:37:51Z अभय नातू 206 अभय नातू ने लेख [[२०२६ बहरैन ग्रांप्री]] वरुन [[२०२६ बहरैन ग्रांप्री (मलेशियामध्ये)]] ला हलविला: शीर्षकलेखन संकेत 2723298 wikitext text/x-wiki #पुनर्निर्देशन [[२०२६ बहरैन ग्रांप्री (मलेशियामध्ये)]] 5g8j7fl4x1mktez6wtqh0bqzqboxozc 0 385604 2723301 2026-10-20T02:45:41Z अभय नातू 206 पूर्ण नाव 2723301 wikitext text/x-wiki #पुनर्निर्देशन [[एल. सुब्रमण्यम]] d762yl9g5ebf51tltvu1stbi7scte0j 3 385605 2723302 2026-10-20T02:47:50Z साहाय्य चमू 25365 नविन सदस्याच्या चर्चापानावर [[Template:Welcome|स्वागत संदेश]] टाकला 2723302 wikitext text/x-wiki {{Template:Welcome|name=Taklya chetak}} -- [[सदस्य:साहाय्य चमू|साहाय्य चमू]] ([[सदस्य चर्चा:साहाय्य चमू|चर्चा]]) ०८:१७, २० ऑक्टोबर २०२६ (IST) lzymye29uad2fif0vhv18vpcsgercff 3 385606 2723317 2026-10-20T07:48:20Z साहाय्य चमू 25365 नविन सदस्याच्या चर्चापानावर [[Template:Welcome|स्वागत संदेश]] टाकला 2723317 wikitext text/x-wiki {{Template:Welcome|name=At sayyad}} -- [[सदस्य:साहाय्य चमू|साहाय्य चमू]] ([[सदस्य चर्चा:साहाय्य चमू|चर्चा]]) १३:१८, २० ऑक्टोबर २०२६ (IST) h6rncl7pw0yovb1llfikpvl0e1ufk2e 3 385607 2723320 2026-10-20T08:55:08Z साहाय्य चमू 25365 नविन सदस्याच्या चर्चापानावर [[Template:Welcome|स्वागत संदेश]] टाकला 2723320 wikitext text/x-wiki {{Template:Welcome|name=Shankar aglave}} -- [[सदस्य:साहाय्य चमू|साहाय्य चमू]] ([[सदस्य चर्चा:साहाय्य चमू|चर्चा]]) १४:२५, २० ऑक्टोबर २०२६ (IST) suh9id21epjwh6rdzzf39snry5f7n3b 3 385608 2723323 2026-10-20T09:43:57Z साहाय्य चमू 25365 नविन सदस्याच्या चर्चापानावर [[Template:Welcome|स्वागत संदेश]] टाकला 2723323 wikitext text/x-wiki {{Template:Welcome|name=Trimirti}} -- [[सदस्य:साहाय्य चमू|साहाय्य चमू]] ([[सदस्य चर्चा:साहाय्य चमू|चर्चा]]) १५:१३, २० ऑक्टोबर २०२६ (IST) ltdo0e1x6rwvr55yyb1q27amtl1fa3c 2 385609 2723335 2026-10-20T11:25:42Z Nilesh Janardan Gaikwad 188704 मराठी विकिपीडियावरील माझ्या सदस्य पानावर माझ्याविषयी आणि माझ्या आवडीच्या विषयांविषयी प्राथमिक माहिती जोडली. मजकूर कॉपी करा 2723335 wikitext text/x-wiki == माझ्याविषयी == नमस्कार! मी मराठी विकिपीडियावर योगदान देण्यास इच्छुक आहे. मला मराठी साहित्य, कविता, पुस्तक प्रकाशन, संगणक शिक्षण, माहिती तंत्रज्ञान आणि डिजिटल मार्केटिंग या विषयांमध्ये रस आहे. == माझ्या आवडीचे विषय == * मराठी साहित्य आणि कविता * पुस्तक प्रकाशन * संगणक आणि माहिती तंत्रज्ञान * डिजिटल मार्केटिंग * शिक्षण आणि प्रसारमाध्यमे मराठी विकिपीडियावरील माहिती अधिक अचूक आणि विश्वसनीय करण्यासाठी योगदान देण्याचा माझा प्रयत्न आहे. 28qx93xg66n97wbnaohlp3rqyh7t5qq