Wiktionary mrwiktionary https://mr.wiktionary.org/wiki/%E0%A4%AE%E0%A5%81%E0%A4%96%E0%A4%AA%E0%A5%83%E0%A4%B7%E0%A5%8D%E0%A4%A0 MediaWiki 1.47.0-wmf.13 case-sensitive मिडिया विशेष चर्चा सदस्य सदस्य चर्चा विक्शनरी विक्शनरी चर्चा चित्र चित्र चर्चा मिडियाविकी मिडियाविकी चर्चा साचा साचा चर्चा सहाय्य सहाय्य चर्चा वर्ग वर्ग चर्चा सूची सूची चर्चा TimedText TimedText talk विभाग विभाग चर्चा Event Event talk 104 5688 29371 29208 2026-07-31T14:49:24Z विजयकुमार मोटे 4030 /* पारिभाषिक संज्ञा मुळाक्षर A ते G */ 29371 wikitext text/x-wiki Gg विशिष्ट [[ज्ञान]] शाखेच्या संदर्भात खास अर्थाने वापरलेल्या शब्दास '[[पारिभाषिक शब्द]]' असे म्हणतात. कोणत्याही भाषेतील शब्दसमुच्चयाचे 'सामान्य शब्द' आणि '[[पारिभाषिक शब्द]]' असे दोन प्रकारात वर्गीकरण करता येईल. सामान्यतः 'सामान्य शब्द' हे सर्वसाधारण व्यवहारात वापरले जातात. 'पारिभाषिक शब्द' र्यादित क्षेत्रासाठी. उदाहरणार्थ '[[तत्सम]]' हा शब्द [[मराठी|मराठीत]] सर्व सामान्यपणे जेव्हा वापरतात तेंव्हा त्याचा अर्थ 'त्या सारखे (त्या श्रेणीतले)' असा होतो. तर [[मराठी व्याकरण]] व [[शुद्धलेखन|शुद्धलेखनाच्या]] बाबतीत '[[तत्सम]]' या शब्दाचा अर्थ [[संस्कृत]] भाषेतून जसेच्या तसे -[[अपभ्रंश]] नसलेले- बदल न होता आलेले शब्द असा होतो. पहा:[[#शीघ्र संदर्भ|पारिभाषिक शब्दांची एक शीघ्र संदर्भसूची]] 2a ==सामान्य मराठी वाचकांच्या सोयीसाठी == सध्या [[विकिपीडिया]] सारखा [[मुक्त ज्ञानकोश]] [[मराठी|मराठीत]] निर्माण करताना योग्य शब्द मिळवणे ही एक प्रमुख व प्राथमिक गरज आहे. मराठी पारिभाषिक शब्दांचे कोश शासनदरबारी, तसेच वाचनालयांमध्ये उपलब्ध असले तरी ते छोट्या पुस्तकाच्या दुकानात सहजासहजी मिळत नाहीत. त्यामुळे असे नवे शब्द शोधणे, तयार करणे, वापरणे, रुळवणे इत्यादी सर्व जबाबदारी महाजाल(internet) वापरणाऱ्या सर्व सामान्य [[मराठी]] नागरिकांसच बजावावी लागणार आहे. या हेतूने सर्वसामान्य मराठी वाचकाच्या सोयीसाठी [[इंग्लिश भाषा|इंग्रजी]], [[मराठी]], [[संस्कृत]] भाषेतील [[महाजाल|इंटरनेट]] वर सहज उपलब्ध असलेले विविध संदर्भ या लेखात [[#संदर्भ बाह्य दुवे|इथे]] दिले आहेत. तसेच जरूर ते शब्द तातडीने मिळवण्याकरिता इथे [[#शीघ्रसंदर्भ|शीघ्रसंदर्भ]] पाहता येईल. ==शब्द कसे निवडावे == *[http://ugaach-uwaach.blogspot.com/2006/06/blog-post_20.html मिलिंद भांडारकर लिहितात...]"शब्द वापरूनच प्रचलित होतात. अवघ्या साठ वर्षांपूर्वी मराठीत मेयर, चेक, ट्रेझरर या इंग्रजी शब्दांना प्रतिशब्द नव्हते. आज आपण महापौर, धनादेश, कोषाध्यक्ष हे शब्द सर्रास वापरतो. प्रयत्‍न केल्यास आपल्यालाही तांत्रिक संकल्पनांसाठी सोपे शब्द का तयार करता येणार नाहीत ?" *भाषा इंडिया संकेत स्थळाला दिलेल्या मुलाखतीत ज्येष्ठ संपादक कै.श्री.पु. भागवत म्हणतात ""शब्दाला प्रतिशब्द काढू नये. एक शब्द निवडून त्याला एकापेक्षा अधिक शब्द काढावे. मूळ शब्दाला सर्वांत जवळ जाणारा आणि सोपा शब्द निवडावा. जो शब्द रुळेल तो प्रमाण म्हणून घ्यावा. मराठीमध्ये रुळलेले काही इंग्रजी शब्द तसेच ठेवा. [http://web.archive.org/web/20060513090905/http://www.bhashaindia.com/Patrons/IndicIT/Marathi/Bhagwat.aspx पुढे वाचा]Band ==हेसुद्धा पाहा == [[#शीघ्र संदर्भ|शीघ्र संदर्भ]],[[#संदर्भ बाह्य दुवे|बाह्य दुवे]], [[मराठी-इंग्रजी पारिभाषिक संज्ञा]] ==पारिभाषिक संज्ञा व मराठी विक्शनरी == येथे नमूद केलेल्या संज्ञाच सध्या शीघ्र संदर्भाकरिता उपलब्ध आहेत. तसेच या संज्ञा [http://mr.wiktionary.org/wiki/Main_Page मराठी विक्शनरी प्रकल्पावर] अपेक्षित आहेत. टप्याटप्याने येथील सर्व माहिती मराठी विक्शनरीवर स्थानांतरित केली जाईल. परंतु मराठी विक्शनरीची मांडणी अद्याप आखणीपटावरच असल्यामुळे वाचकांनी सध्या हा लेखच प्रमाण मानावा. ==zone संदर्भ== [[#मुळाक्षर A|A]] - [[#मुळाक्षर B|B]] - [[#मुळाक्षर C|C]] - [[#मुळाक्षर D|D]] - [[#मुळाक्षर E|E]] - [[#मुळाक्षर F|F]] - [[#मुळाक्षर G|G]] <BR>[[#मुळाक्षर H|H]] - [[#मुळाक्षर I|I]] - [[#चढडैजमुळाक्षर J|J]] - [[#मुळाक्षर K|K]] - [[#मुळाक्षर L|L]] - [[#मुळाक्षर M|M]] - [[#मुळाक्षर N|N]] <BR>[[#मुळाक्षर O|O]] - [[#मुळाक्षर P|P]] - [[#मुळाक्षर Q|Q]] - [[#मुळाक्षर R|R]] - [[#मुळाक्षर S|S]] - [[#मुळाक्षर T|T]] - [[#मुळाक्षर U|U]] <BR>[[#मुळाक्षर V|V]] - [[#मुळाक्षर W|W]] - [[#मुळाक्षर X|X]] - [[#मुळाक्षर Y|Y]] - [[#मुळाक्षर Z|Z]] ---- ---- ==पारिभाषिक संज्ञा मुळाक्षर A ते G== [[#मुळाक्षर A|A]] - [[#मुळाक्षर B|B]] - [[#मुळाक्षर C|C]] - [[#मुळाक्षर D|D]] - [[#मुळाक्षर E|E]] - [[#मुळाक्षर F|F]] - [[#मुळाक्षर G|G]] Affedevit <p align="right">[[#शीघ्र संदर्भ|वर]]</p> {| width="100%" border="1" cellpadding="5" |Access || प्रवेश, पोहोच, शिरका |Accessory (Accessories) || उपसाधन (उपसाधने) |Act || क्रिया |Action || क्रियमान, कृत्य |- |Activate || सक्रिय करणे |Active || सक्रिय, क्रियाशील |Activity || सक्रियता |- |Add || मिळविणे, भर घालणे, जोडणे, बेरीज करणे, वाढविणे, समावेश करणे, समाविष्ट करणे, सामावून घेणे |Addition || भर, बेरीज, वाढ |Additional || अधिकचा, जास्तीचा |Additive || भरीचा |- |Add-on || भरतीचे |Advanced || प्रगत |Advertise || जाहिरात, विज्ञापन |- | Aerospace || १. पृथीवरच्या वातावरणासंबंधी आणि त्या पलीकडच्या अंतराळासंबंधी. २.विमानोड्डाणाच्या तंत्रासंबंधी | Aerospace Maintenance & Regeneration Group || विमानाच्या उड्डाणमार्गाची देखरेख आणि व्यवस्थापन करणारे. |- |Aggregate || गोळाबेरीज |Aggregator || संचयक |- |Album || संचयिका |Allocate || नेमणे |Allocation || नेमणूक |Alphabet || मुळाक्षर |- |Alphabetic || अक्षरी |Alphabetical || अकारविल्हे |Alphanumeric || अक्षरांकी |Alternative || पर्यायी |- |Amoeboid Shape || अनियमित आकार |- |Analysis || विश्लेषण |Analytics || विश्लेषके |Animation || संचेतन | Animator|| संचेतक |- |(To) Announce || घोषित करणे, घोषणा-निवेदन करणे |Announcement || घोषणा, उद्घोषणा, निवेदन, जहिरात, प्रसिद्ध करणे |Antivirus || विषाणूरोधक |- | Apical Placentation || अग्रीय (टोकाची) वार-रचना |Appendix || परिशिष्ट |Apply || लावणे, अर्ज करणे, प्रयोग करणे |Application || प्रयोग, वापर, अर्ज, आवेदनपत्र, मलमपट्टी, अवधान, लक्ष |Approval||अनुमोदन |- |Aquatic || जलीय, जलचर |- |Archives || लेखागार |Archival || लेखसंचायक | Area || क्षेत्र, क्षेत्रफळ, प्रदेश, विस्तार, विभाग | Area Code || विभागसंकेतक |- |Arithmetic || अंकगणित |Arrangement || आयोजना, व्यवस्था, मांडामांड, मांडणी, विन्यास, रचना, तजवीज, इंतजाम, बस्तान, समेट, बनावट |Article || लेख |- | At || मध्ये, नजीक,(या)कडे, (इतक्या) वाजता, (अमुक)वेळी, (या) ठिकाणी, स्थिती |Attach || संलग्न,जोडा |Attachment || संलग्नता, बांधणी, जोडणी, जप्ती, प्रेम, जिव्हाळा, अनुरक्ती, अनुराग, सक्ती |Attribute || विशेष गुणधर्म |- |Automate || स्वयंचलित करणे |Automatic || स्वयंचलित |Auxiliary || साहाय्यकारी |- |Available || उपलब्ध |Average || सरासरी |- | Axial Placentation || अक्षीय वार-रचना |Axis || अक्ष |} <br><br> |Archaeological ||पुरातत्वीय ---- ===मुळाक्षर B=== <p align="right">[[#शीघ्र संदर्भ|वर]]</p> {| width="100%" border="1" cellpadding="5" | Back-slash || अपच्छेद (अप म्हणजे मागे) | Backspace || अपदिक् (अप म्हणजे मागे) | Background || पार्श्वभूमी | Back up || अनुप्रत |- | Bank || पतपेढी | Banner || फलक | Bandwidth || वहन क्षमता | Bar || पट्टी, दंड, वडी |- | Bar Code || दंडसंकेत | Base-address || मुक्कामाचा पत्ता, तळ-पत्ता (मूळ-पत्ता) | Basel Placentation || तलीय (तळाची) वार-रचना |- | Beta || ग्रीक वर्णमालेतील दुसरे मुळाक्षर | Beta Version|| असिद्द आवृत्ती,अपूर्ण आवृत्ती |- | Binary || द्विमान | Biology || जीवशास्त्र |- | Blood Bank || रक्तपेढी | Blog Blogroll) || जालपत्रिका, [http://vidagdha.wordpress.com/2006/01/23/blog_vyakhya3/ अनुदिनी] | Blogger || जालपत्रलेखक | Blog Post || जालपत्रिकासूची, जालपत्रसूची |- | Blogosphere || जालपत्रिकाविश्व, अनुदिनीविश्व,ब्लॉगजगत | Blue Tooth || नीलदंत |- | Bold || ठळक | Bookmark || वाचनखूण, पृष्ठचिन्ह, पृष्ठनिशाण | Bot || सांगकाम्या | Botanical || वनस्पतिशास्त्रविषयक, वनस्पतीय, वानस्पतीक |- | Botanical garden || वनस्पतीय उद्यान, वानस्पतीक उद्यान | Botany || वनस्पतिशास्त्र | Box || पेटी, डब्बा |- | Broad band|| विस्तारीत वहन | Browse || चाळणे (करमणुकीकरिता वाचणे), विचरण, विचरणे | Browser || न्याहाळक, विचरक |- | Budget || अर्थसंकल्प | Buffet || स्वयंभोजन, स्वभोज | Bug || कीडा | Button || कळ |- | Buzz || गुणगुण, गुंजन, गुंजारव |- |} <br><br> ---- ---- === मुळाक्षर C === <math>Insert formula here</math> <p align="right">[[#शीघ्र संदर्भ|वर]]</p> {| width="100%" border="1" cellpadding="5" | Cache || संचय, संचित, साठा,स्मृतीसाठा, साठवणी | (To) Call up || पाचारण करणे, पाचारणे | Camera || चित्रग्राहक | Cancellation || रद्दीकरण |- | Carbohydrates || कर्बोदके | Carbon gas || कर्बवायू | Card || पत्र, पत्रक, पत्रिका | Career || व्यवसाय, कारकीर्द |- | Cassette ||ध्वनिमुद्रिका, ध्वनिफीत | Category || वर्ग, श्रेणी,प्रवर्ग, गट |- | Cell || पेशी, विद्युतघट | Center || मध्य, केंद्र | Central or Free Placentation || केंद्रीय किंवा मुक्त वार-रचना | Central Processing Unit (CPU) || केंद्रीय प्रक्रीयक <केंद्रीय कार्यकारी एकक> |- | Chat || गप्पा | Chatroom || गप्पाकक्ष | Character || वर्ण, चारित्र्य | Character Set || वर्णमाला |- | Change || बदल | Charge || भार | (To) Check mail || संदेश तपासणे | Cheque || धनादेश |- | Circuit (Circuitry) || मंडल (परिमंडल, परिपथ) | Circumference || परिघ, घेरा, परिधि, वेढा | Circumflex || स्वरितचिन्ह (^), स्वरितचिन्ह असलेला |- | Classification || वर्गीकरण | Click || टिचकी, कळ | Clockwise || दक्षिणावर्त, घड्याळाप्रमाणे डावीकडून उजवीकडे जाणारा | Clone || प्रतिकृती, प्रतिरूप |- | Code (Coding) || संकेत (संकेतन) | Colon || विसर्ग | Colour / Color || रंग | Content management system || मजकूर व्यवस्थापन प्रणाली |- | Continental || खंडाचा, खंडविषयक | Continental Drift || खंडीय प्रवाहन, खंडीय हालचाल | Contribution || योगदान |- | Comma || स्वल्पविराम | Comment || अभिप्राय, टिप्पणी | Community || समूह, समुदाय, गट, मंडळ | Compact Disc (CD) || चकती |- | Compatible (Compatibility) || अनुरूप, सुसंगत (अनुरूपता, सुसंगती) | Compile (Compiler) || संकलन (संकलक) | Complex || क्लिष्ट, जटिल | Complex {Architecture} || संकुल {वास्तुविषयक} |- | Compose message || संदेश तयार करा, संदेश बनवा, संदेश लिहा | Composer || रचनाकार, रचयिता | Compound || संयुक्त, संयुग, कुंपण | Comprehensive || व्यापक |- | Computer || संगणक | Configure (Configuration) || एकत्र जुळवणे, एकत्र मांडणी करणे, बाह्यस्वरूप, आकार, (<स्वरूपण>) | (To) Confirm || खात्री करणे, निश्चिती करणे | Confirmatory email || निश्चितक विपत्र |- | Confirmatory Test || निश्चितक परिक्षा | Connect || जोडणे | Console || सांत्वन, समाधान | Constant || स्थिरांक, स्थिर , अचल |- | Contact || संपर्क | Content || <भरवण>, मजकुर | Continent || खंड | Control || नियंत्रण |- | Control || नियंत्रण | Control key || नियंत्रक कळ, नियामक कळ | Convention || परंपरा, रूढी, पद्धत | Conversion || परिवर्तन, बदल |- | Cookie || स्मृतिशेष | Coordinates || गुणक, अंश (रेखांश, अक्षांश) | Copy || प्रत, नक्कल | Copyright || प्रताधिकार |- | Core memory || <गाभास्मृति, मध्यस्मृति, अंतःस्मृती>, केंद्रीय स्मृती | Count || संख्या, मोजणे, गणना | Cousin || मातृक किंवा पैतृक नातेभावंड, नातेभावंड |- | (To) Crack || छेदन, छेदणे | Cracker || छेदक | Crawl || रांगणे | Credit Card || पतपत्र |cream|| मलम | Cross-reference || उलट संदर्भ | Cryptogams || अपुष्प वनस्पती |- | Culture (Cultural Heritage) || संस्कृती (सांस्कृतिक वारसा) | Current || प्रचलित (विशेषण म्हणून), प्रवाह (नाम म्हणून) | Cursor || बाण, निर्देशक, (परीनिर्देशक) | Customer Support Executive || कार्यकारी ग्राहक मदतनीस |- | (To) Cut || कापणे |- | Cycle || चक्र, दुचाकी |} <br><br> ---- ---- ===मुळाक्षर D=== <p align="right">[[#शीघ्र संदर्भ|वर]]</p> {| width="100%" border="1" cellpadding="5" | Dance || नृत्य | Dark || गडद | Datum (Data) || विदित, आरंभिक माहिती | Database || विदितागार, माहिती-तळ, (Data साठी आणखीन चांगला शब्द शोधता येईल.) |- | Debuging || कीडविमोचन | Decimal (Decimal Point) || दशमान (दशांश) | Decode (Decoding) || संकेत उकलन | Default || स्वयंचलित (संगणकासंदर्भात), अध्याऋत, अभावात्मक |- | Definition || व्याख्या | (To) Degenerate || अवनति होणे, र्‍हास होणे, अधोगतीला जाणे, अधःपतन, बिघडणे, निकृष्ट बनणे | Design || आखणी | Desk || पट |- | Detailed || सविस्तर | Developer || रचयिता, बनवणारा, तयार करणारा |- | Diagram || आकृती | Dicky (in car) || सामानवाहक, सामानाचा मागचा कप्पा |- | Digit || अंक | Digital || अंकिक | Digital Camera || अंकीक चित्रग्राहक |Non-Digital || अंकिकेतर |Digitization|| अंकिकीकरण |Digitize || अंकिकीकरण करणे |Digitized || अंकिकृत |Digitizer / Digitiser ||अंकिकीकारक | Digitaly || अंकिकता |- | Digital Versatile Disc (DVD) || अंकिक बहुविध चकती (अंबच) | Digital Video Disc (DVD) || अंकिक चित्रिय चकती (अंचिच) | Digital Versatile / Video Disc Recordable (DVDR) || अंकिक बहुविध नोंदक चकती (अंबनोंच),अंकिक चित्रिय नोंदक चकती (अंचिनोंच) | Digital Versatile / Video Disc ReWritable (DVDRW) || अंकिक बहुविध पुनर्नोंदक चकती (अंबपुर्नोंच), अंकिक चित्रिय पुनर्नोंदक चकती (अंचिपुर्नोंच) |- | Directory || मार्गदर्शिका, निर्देशिका | Disable || बंद करणे, अक्षम | Disambiguation (Disambiguity) || निसंदग्धीकरण (निसंदग्धता) | Disc/k || चकती, तबकडी, बिंब, मंडल (उदा. solar disc => सूर्यबिंब) |- | Display (To Display) || प्रदर्शन (प्रदर्शित करणे), दाखवणे, देखावा, प्रकटन, प्रकटक, प्रदर्शक | Distortion || विरूपण, विपर्यास, विकृती |- | Document || दस्तऐवज | Domain || क्षेत्र, कार्यक्षेत्र, विचारक्षेत्र | Domain Name System || क्षेत्रनामप्रणाली | (To) Download || उतरवणे |- | Draft || मसुदा | Drag and Drop || ओढून टाका | Drill || गिरमिट | Drift || ओढ, खेच, प्रवाहाबरोबर वाहत जाणे |- | (To)Drive || चालविणे, चलन |- | Download || उतरवणे, उतरवून घेणे |- | Dynamo || विद्युत जनित्र |} <br><br> ---- ---- ===मुळाक्षर E=== <p align="right">[[#शीघ्र संदर्भ|वर]]</p> {| width="100%" border="1" cellpadding="5" |Ecologist || पर्यावरणशास्त्रज्ञ, पर्यावरणतज्ञ, पर्यावरण अभ्यासक | Ecology || परिस्थितीकी, पर्यावरणशास्त्र | Eco friendly || परिमित्रक, परिमित्रतेने | e-commerce || संगणकीकृत वाणिज्य |-Entarnet | Edit (Editor) || संपादन (संपादक) |- | Elimentary || सुलभ, सोपे, प्राथमिक स्वरुपाचे, आरंभिक | Elements || मूलद्रव्ये, मुलतत्वे, सूक्ष्मघटक, पंचमहाभूते |- | Email || संदेश, विरोप, विपत्र | Emoticon || भावना, भावचिन्हे | Emphasis || जोर | Employer || नियोक्ता |- | Enable || चालू करणे, सक्रिय करणे, कार्यक्षम करणे | Encode (Encoding) || संकेत स्वरूपण, संकेतात रुपांतर करणे (संकेत रूपांतरण) | Encoded || सांकेतिक | Enter (Entry) || प्रवेश करणॅ (प्रवेश) |- | Equal || बरोबर, समान | Equilibrium || समतोल, समतुलना | Equilibrium Constant || संतुलन स्थिरांक |- | Erase || खोडणे | Error || त्रुटी/त्रुटी, चुक,चुका |- | Escape(Esc key) || विमोचन, सुटका, निसटणे, पसार, पळवाट, पळून जाणे, गच्छंती, कूच, झुकांडी देणे, झुगारा, बहिर्गमन, निभणे, निभाव (विमोचन कळ, बहिर्गमन कळ, बहिर्गामी कळ) |- | Et Cetera, etc || वगैरे, इत्यादी |- | Exchange || विनिमय | Exit || बाहेर | Expected || अपेक्षित | Explore || शोध घेणे |- | Export || निर्यात | Express (1) || व्यक्त करणे | Express (2)|| जलदगती गाडी, द्रुतगती गाडी,किंवा नुसतेच जलदगती, द्रुतगती किंवा त्वरा | Express way ||द्रुतगती मार्ग |- | Extension || विस्तार | External (External Link) || बाह्य (बाह्य दुवा) |} <br><br> ---- ---- | Environment || वातावरण Full time <p align="right">[[#शीघ्र संदर्भ|वर]]</p> {| width="100%" border="1" cellpadding="5" | Facility || सुविधा | FAQ || नेहमी विचारलेले(विचारले जाणारे?) प्रश्न | Fatal || घातक |- | Feature || विशेषता | Feed || ग्रहण (subscription च्या संदर्भात)भरण, पोषण, पुरवणे, पुरवठा | Feedback || पुनर्भरण,प्रतिसाद | Fetch || आणणे, जाऊन आणणे |- | Fibre Optics || तंतुप्रकाशक | File || प्रक्रमिका, नस्ती (शासकीय शब्द), संचिका | Filter || गाळणयंत्र, गाळणे, चाळून घेणे | Filterpaper || गाळणकागद |- | Find || शोधणे | Finder || शोधक, शोधकर्ता | Firewall || जहालकवच |- | Flag || ध्वज, झेंडा, निशाण | Floppy || चुंबकचकती |- | Folder || धारिका, संचयिका | Font || टंक, छाप, वळण | Form (Format) || रूप (स्वरूप) | Forum || चर्चापीठ |- | Forward || अग्रप्रेषण, पुढारलेला, पुढे |- | Frame || चौकट | Free or Central Placentation || मुक्त किंवा केंद्रीय वार-रचना |- | To Fuse (Electric Fuse) || सांधणे, वितळणे (वितळक) |} <br><br> ---- ---- ===मुळाक्षर G=== <p align="right">[[#शीघ्र संदर्भ|वर]]</p> {| width="100%" border="1" cellpadding="5" | Gadget || साधन, कळ, यंत्रसाधन | Gap || खंड | Garbage || कचरा | Gate || फाटक |- | Get || मिळवणे, प्राप्त करणे | Gene|| जनुक |- | Glyph || लिपीचिन्ह |- | Goto || ...च्याकडे जाणे, ...कडे जा |- | Grade || श्रेणी | Grammar || व्याकरण | Graphical || प्रतिमांवर आधारित | Group || समूह, गट(जीवशास्त्रीय संदर्भात), मंडळ, समुदाय |- | Gulf || आखात |- | GUI || चिञस्वरूप आज्ञाफलक |- <br><br> ---- ----Group = संघ ==मुळाक्षर H N== [[#मुळाक्षर H|H]] - [[#मुळाक्षर I|I]] - [[#मुळाक्षर J|J]] - [[#मुळाक्षर K|K]] - [[#मुळाक्षर L|L]] - [[#मुळाक्षर M|M]] - [[#मुळाक्षर N|N]] ===मुळाक्षर H=== <p align="right">[[#शीघ्र संदर्भ|वर]]</p> {| width="100%" border="1" cellpadding="5" | (To) hack || कब्जा करणे | Hacker || कब्जक, कब्जेदार, कब्जा करणारा | Handshake || हस्तांदोलन | Hangar || विमानगृह |- | Hanger || टांगणी, अडकवणी | Hard-disk || स्थिर-चक्रिका | Hardware || यंत्रांकन (यंत्रांकित भाग), जड भाग / सामान, धातुयुक्त भाग / सामान |- | Header || शीर्षक | Helicopter || चक्रपाख | Help || मदत, साहाय्य | Herb || नाजूक वनस्पती |- | Heritage || वारसा |- | Hexadecimal || षोडषमान |- | (To) Highlight || चमकवणे, परिप्रकाशणे | High speed || जलदगती, तीव्रगती | History || इतिहास | Hit || आघात, टोला, लाभ |- | Home || घर, गृह | Home-Page || मुख्यपृष्ठ | Host || आयोजक, यजमान |- |Hydra || जलव्याल | Hydried || उदिद | Hydrocarbon || उत्कर्ब | Hydroelectric ||जलविद्युतीय |- |Hydrogen (gas) || उद्जन (वायू) |Hydrosatic || जलस्थैतिक, द्रवस्थैतिक | Hydrostatic Equilibrium || द्रवस्थैतिक संतुलन | Hydroxide || उत्प्राणिद |- |Hyperbola (Hyperbolic) || अपास्त (अपास्तिक) |Hyperbole || अतिशयोक्ती |Hyperlink || अतिदुवा | Hypertext || अतिसंहिता |- | Hypertext Markup Language (HTML) || अतिसंहिता अंकनभाषा | Hypertext Transfer Protocol (HTTP) || अतिसंहिता स्थानांतरण शिष्टाचार | Hypoyhesis || गृहीतक |} <br><br> ---- ---- ===मुळाक्षर I=== <p align="right">[[#शीघ्र संदर्भ|वर]]</p> {| width="100%" border="1" cellpadding="5" | Ice-cream || शीतलक | Icon || चिह्न, प्रतीक |- | Idol || आदर्श |- | (To) ignore || दुर्लक्षित करणे | Ignore list || दुर्लक्षित सूची |- | Image || चित्र | Image Stabilization || चित्र-स्थिरीकरण | Image Stabilizer || चित्र-स्थिरक | (To) Impress || प्रभावित करणे, छाप पाडणे |- | Import || आयात | Improvement || सुधारणा |- | Inbox || आलेले संदेश | Index || समास | Index (Index Key) || सूची, अनुक्रमणिका |Indoor game || अंतर्गेही खेळ | Information || माहिती |- | Input || निवेश | (To) Insert || समावेश करणे, अंतर्भूत करणे Illusion || | Innovation || नवप्रवर्तन | (To) Install, Installation || उभारणे, उभारणी | Instruction || सूचना |- | Instruction Sign || सूचकचिन्ह | Interface || आंतरपीठ | Internet || आंतरजाल | Internet Protocol Address (IP Address) || आंतरजाल शिष्टाचार पत्ता |- | Internet Service Provider (ISP) || आंतरजाल सेवा पुरवठादार | Internet Speed Tester || आंतरजाल वेग परीक्षक | Interruption (To Interrupt) || अडथळा, खंड (खंडित करणे) | Interval || मध्यंतर |- | Intranet || आंतरिकजाल |- |- | Italics || तिरके | Item || नग |illusion || भ्रम |} <br><br> ---- ---- --[[सदस्य:Shrinivasvaze|Shrinivasvaze]] ([[सदस्य चर्चा:Shrinivasvaze|चर्चा]]) १०:१०, २० एप्रिल २०१५ (UTC) ===मुळाक्षर J=== <p align="right">[[#शीघ्र संदर्भ|वर]]</p> {| width="100%" border="1" cellpadding="5joke || जोडणे, सदस्य बनणे, सामील होणे |} <br><br> ---- ---- ===मुळाक्षर K=== <p align="right">[[#शीघ्र संदर्भ|वर]]</p> {| width="100%" border="1" cellpadding="5" | Key || कळ | Keyboard || कळपटल, कळपट, कळफलक, कळसंच, कुंजीपटल, कुंजीपट, कुंजीफलक | Kill || समाप्त करणे |} <br><br> ---- ---- ===मुळाक्षर L=== <p align="right">[[#शीघ्र संदर्भ|वर]]</p> {| width="100%" border="1" cellpadding="5" | Label || संदर्भनामे, नामपत्र, खूणचिठ्ठी | Lane || मार्गिका, गल्ली, बोळ | Language|| भाषा | Laptop || उरुसंगणक |- | Latitude ||अक्षांश | Layer || स्तर, थर | Layout || आरेखन |- |liability || दायित्व, जबाबदारि | Light || प्रकाश | Linear || रेषीय | Link || दुवा | List || यादी, सुची |- | Literature || साहित्य |- | Local || स्थानिक, स्थानीय | Local Area Network (LAN) || स्थानीय क्षेत्र जालक (स्थाजा) | location || जागा, स्थान | Logarithm || (घातांकन) |- | Login || प्रवेश, आगमन | Logo || बोधचिन्ह | Log Out || गमन, निर्गमन, बहिर्गमन | Longitude || रेखांश |- | Loss || तोटा, हानी | Loudspeaker || ध्वनिक्षेपक, पोंगा, कर्णा, ध्वनिविस्तारक | Lower case || छोटे अक्षर, लघुरूप |- | Luminiscence || प्रकाशमानता, आभा | Luminosity || तेजस्विता | Luminous || प्रकाशमान, तेजस्वी |} <br><br> ---- ---- ===मुळाक्षर M=== <p align="right">[[#शीघ्र संदर्भ|वर]]</p> {| width="100%" border="1" cellpadding="5" | Magnet(Magnetic) || चुंबक (चुंबकीय) | Magnitude || परिमाण, परिमिती, प्रत, आकार, आवाका | Mail || टपाल | Mailing-list || टपालाची यादी (टपालयादी) |- | Maintenance || निर्वाह, परिरक्षण, योगक्षेम | Manager(Management) || व्यवस्थापक(व्यवस्थापन) | Mall || महाभांडार, महाबाजार | Map || मानचित्र, नकाशा |- | Marginal Placentation || उपांतिक (कडेची) वार-रचना | Markup || अंकन | Margin || समास | Mass || वस्तुमान |- | Mayor || महापौर |- | Medium || मध्यम, माध्यम | Memory || स्मृती | Membership || सदस्यत्व, सदस्यता | (To) Mention || नमूद करणे, उल्लेख करणे |- | Menu || यादी, सूची | Message || संदेश | Messenger || निरोप्या, दूत |- | Migration || स्थानांतरण | Mirror-site || प्रतिस्थळ, (प्रतिबिंब स्थळ) |- | Mobile (phone) || भ्रमणध्वनी | Moderator || नियामक | Modem || (आरोहावरोहक)(मोडेम) | Monitor Screen || प्रदर्शक, दर्शकपट, दर्शकपटल |- | Mouse || मूषक | Mouse pointer ||मूषकबाण | Movie || चित्रपट |} <br><br> ---- ---- ===मुळाक्षर N=== <p align="right">[[#शीघ्र संदर्भ|वर]]</p> {| width="100%" border="1" cellpadding="5" | Nature || निसर्ग | Natural || नैसर्गिक | Navigation || जालपर्यटन |- | Nebula || तेजोमेघ--[[सदस्य:Shrinivasvaze|Shrinivasvaze]] ([[सदस्य चर्चा:Shrinivasvaze|चर्चा]]) १०:४८, २० एप्रिल २०१५ (UTC) | Necessary || आवश्यक | Netiquette || जालशिष्टाचार | Netizen || जालवासी | Network || जालक, जालविस्तार, उद्योगाचे पसरलेले जाळे |- | Newsgroup || वृत्तसमूह, बातमी-समूह, वार्तासमूह | Newsreader || वृत्तवाचक, वाचक, बातमी-वाचक, वार्तावाचक |- | Node || (रोपट्याचा) डोळा, गुडघ्याची सूज, गाठ | Norms || प्रमाणके | Note || नोंदविणे, नोंद | Nucleus || केंद्रक (पेशीकेंद्रक, अणुकेंद्रक) |} <br><br> ---- ---- ==मुळाक्षर O-U== [[#मुळाक्षर O|O]] - [[#मुळाक्षर P|P]] - [[#मुळाक्षर Q|Q]] - [[#मुळाक्षर R|R]] - [[#मुळाक्षर S|S]] - [[#मुळाक्षर T|T]] - [[#मुळाक्षर U|U]] ===मुळाक्षर O=== <p align="right">[[#शीघ्र संदर्भ|वर]]</p> {| width="100%" border="1" cellpadding="5" | Offline || अनुपलब्ध | Online || उपलब्ध, जालसंपर्कीत | Online Shopping || जालखरेदी, जालीय खरेदी | Online Store || जालभांडार, जालदुकान, जालीय दुकान |- | Opacity || अपारदर्शकता | Opaque || अपारदर्शक | Open Content || मुक्त मजकूर | Open Source || मुक्त स्रोत |- | Operator || संचालक, यंत्रचालक | Operating System || संचालन प्रणाली, कार्यप्रणाली(वापरप्रणाली) |Optical Illusion || दृष्टीभ्रम | Opinion || मत | Option || पर्याय, विकल्प |- | Output || उत्पादिते, उत्पादन, उत्पादन केलेला माल |- | Owner (for groups and communities) || मालक, चालक, संचालक | oxygen (gas) || प्राणवायू |} <br><br> ---- ---- ===मुळाक्षर P=== <p align="right">[[#शीघ्र संदर्भ|वर]]</p़लक="100%" border="1" cellpaddig="5" | Paper || कागद, लिखित किंवा छापील कागदपत्रं, प्रश्नपत्रिका, वर्तमानपत्र, तज्ञांपुढे वाचायचा प्रबंध | Paragraph || परिच्छेद | Parameter || मानक, परिमाण | Parital Placentation || भित्तीय किंवा परिघीय वार-रचना |- | Password || संकेतशब्दपरवलीचा शब्द (कूटशब्द) | Passport || पारपत्र | Paste || डकवणे, चिकटवणे | Pause (music, video etc.) || विराम, विश्राम |- | Pay Load || अधिदानभार |- | Permalink || स्थिरदुवा, स्थायी दुवा | Person || व्यक्ती | Pest || कीड |- | Phanerogams || सपुष्प वनस्पती | Photograph || छायाचित्र, प्रकाशचित्र | Photography || छायाचित्रण, प्रकाशचित्रण |- | Picture || चित्र | Ping || पाचारण करणे, पाचारणे |- | Placenta || वार, गर्भवेष्टन | Placentation (in plants - Axial, Parietal, Basal, Apical, Marginal, Free or Central) || वार-रचना (वनस्पतींमध्ये - अक्षीय, भित्तीय किंवा परिघीय, तलीय(तळाची), अग्रीय(टोकाची), उपांतिक (कडेची), मुक्त किंवा केंद्रीत) | Play (music, video etc.) || चालू करा, सुरूवात | Play || नाटक, चित्रपटाचा खेळ |- | Pliers || पक्कड | Plug-in (for computer) || जोडणी |- | Pop-up || प्रकटन, उघडणे, प्रकटक | Pop-up window || प्रकटक खिडकी | Port || बंदर | Portal || प्रवेशद्वार |- | Post (To Post) || टपाल, डाक (टपाल पाठविणे, पाठविणे) |- | Preferences || आवड, पसंती | Preview || पूर्वावलोकन, झलक दाखवणे | Print || मुद्रण, छापणे | Priority || अग्रक्रम, प्राधान्य |- |-Probing || सार्थक प्रश्न | Processor || प्रक्रियक | Program || कार्यक्रम, संगणक प्रणाली (आज्ञावली) | Profile || माहिती, रुपरेखा, रुपरेषा | Project || प्रकल्प |- | Protocol || शिष्टाचार | Proxy || प्रतिनिधी |- | Pseudopodia / Pseudopodium || छद्मपाद |- | Public Domain || सार्वजनिक |-Archaeology||पुरातत्त्वशास्त्र |} <br><br> ---- ----|Palaeolithic||पुराश्मयुग|} ===मुळाक्षर Q=== <p align="right">[[#शीघ्र संदर्भ|वर]]</p> {| width="100%" border="1" cellpadding="5" |Quality || गुणवत्ता |Quick || शीघ्र |Quick reference || शीघ्र संदर्भ |- |Quick time plug-in || जलदगती जोडणी |Queue ||रांग |} <br><br> ---- ---- ===मुळाक्षर R=== <p align="right">[[#शीघ्र संदर्भ|वर]]</p> {| width="100%" border="1" cellpadding="5" | Reader || वाचक | Reference || संदर्भ | Regeneration || निर्मिती, पुनर्निर्मिती, पुन्हा उत्पन्न करणे / होणे | Related || निगडित |- | Relative || नातलग / सापेक्ष | Relativity || सापेक्षता | Relevance ||औचित्य | Relevant || संबंधित, प्रस्तुत, तदनुषंगिक, समयोचित, सुसंबद्ध, निगडित |- | Reminder|| स्मरणिका, स्मरणक | Remote Control (for TV etc.) || दूरनियंत्रक | Remote Sensing || दूरसंवेदन, दूरसंवेदनशील | Rename || नाव बदलणे |- | Report || अहवाल | Reply|| प्रत्युत्तर, उत्तर | Request || विनंती | Result || निकाल |- | Resource (Resources) || स्त्रोत | Revenue || महसूल | Review || समीक्षा, परिक्षण, आढावा, पुनरावलोकन, समालोचन, तपासणी, आलोचना | Revision || उजळणी, फेरतपासणी, सुधारीत आवृत्ती, पुनरावृत्ती |- | Router || पथदर्शक, वाटाड्या |- | RSS || अत्यधिक सरल प्रकाशन |Registrar || कुलसचिव |Deputy Registrar || उपकुलसचिव, |} <br><br> ---- ---- ===मुळाक्षर S=== <p align="right">[[#शीघ्र संदर्भ|वर]]</p> {| width="100%" border="1" cellpadding="5" | Saint || संत | Save || जतन करणे, वाचवणे | Save as || या नावाने जतन करा |- | Scanned Image || चित्रप्रत | Scanning || विद्युतचुंबकीय आरेखन | Scrap || चिठोरा | Scrap Book || चिठोरेवही |- | Screen || प्रदर्शक, दर्शकपट, दर्शकपटल, पडदा | Screenshot || चित्रवेध | Script (Computer Script) || लिपी (आज्ञावली) |- | Search engine || शोधयंत्र | Security || सुरक्षा | Select || निवडणे | Server || जालवितरक, अधिसेवक |- | Service || सेवा | Settings || संस्थापने | (To) Setup || (प्रती) प्रस्थापित करणे, स्थापन करणे |- | Shift (key) || बदलणे (कळ) | Shopping center || खरेदीकेंद्र | Shopping Complex || खरेदीसंकुल | Short Period || लघुकाल |- | Shortage || कमतरता | Shower || तुषारक |- | Sign || चिन्ह | Signal || संदेशक, सांकेतिक खूण, इशारा, इशारत, निशाणी, संदेश | Site || स्थळ, जागा | Size || माप, आकार |- | Sky Walk || आकाश मार्गिका |- | Slideshow || चलचित्रफीत |- | Snippet || झलक |- | Software || आज्ञांकन, (संगणक आज्ञा) | Solar || सौर | Source || स्रोत |- | Spacebar || अंतरक | Spam || अनैच्छिक, नकोसे | Spark || ठिणगी, चमक | Speed || गती |- | Spell Checker || शब्द तपासक, शुद्धीचिकीत्सक | spore || बीज, बीजाणू | Sporangium ||बीजाणूधानी, बीजाणूकोश | Sporogenous ||बीजोत्पादित, बीजोत्पादन |- | Sporocarp ||बीजकवचिका | Spreadsheet || पृष्ठपुरवणी, प्रसारकपृष्ठ | Spyware || हेरसावधक (हेरगीर) |- | Square || चौरस |- | Stand - for keeping things,(Stand for vehicles) || रचक, स्थापक, मांडणी (वाहनतळ) | Standard || मानक / प्रमाण | Stop (music, video etc.) || थांबवा, थांबवणे, शेवट | Stop (for bus) || थांबा |- | Studio for cinema, photos, Art) || चित्रणस्थळ, प्रकाशचित्रालय / प्रकाशचित्रस्थळ, कलाचित्रस्थळ |- | Sub-continent || उपखंड | Subcribe ( By email / By RSS) || अधिग्रहण करा (संदेशातून / असप्र - अत्याधिक सरल प्रकाशन) | Subscriber || अधिग्राहक | Subscription || अधिग्रहित |- | (To) Submit || सादर करणे, सुपूर्द करणे, पेश करणे, विचारार्थ पुढे जाणे, शरण जाणे, पड खाणे | Suggest || सुचविणे | Support || आधार, पाठिंबा, मदत, साहाय्य | Surf || भ्रमंती, भटकंती |- | System Operator , Sysop || प्रणाली संचालक | System Administrator || प्रणाली प्रशासक | System || प्रणाली, तंत्र |} <br><br> ---- ---- ===मुळाक्षर T=== <p align="right">[[#शीघ्र संदर्भ|वर]]</p> {| width="100%" border="1" cellpadding="5" | Tab || खुणेची फीत, उपखिडकी (संगणकाच्या संदर्भात एका खिडकीत -window उघडणारी) | Table || तक्ता | Tag (Meta tag) (Tag in blog)||खूण (संदर्भ खूण) (शब्दखूण) |- | Telephone || दूरध्वनी | Template || आकृतीबंध, रचनाबंध, साचा | Terminal || टोक, टोकाचे | Terminology || परिभाषा |- | Terminological || पारिभाषिक | Text || संहिता, पाठ्य, मजकूर |- | Theorem || प्रमेय | Thinker || विचारवंत | Thumbnail || सूक्ष्मचित्र |- | Toilet || प्रसाधनगृह, स्वच्छतागृह | Tool || साधन | Toolbar || साधनपट्टी | Toolbox || साधनपेटी |- | Torque || चक्रीय प्रेरणा, चक्रीय बल | Tower || मनोरा, बुरूज, गोपुर |- | Track || माग घेणे, मागोवा | Trademark || व्यापारचिन्ह, व्यापारमुद्रा | Traffic || वाहतूकीची कोंडी | Translation || भाषांतर |- | Transiliteraion || रुपांतरण (इंग्रजी अक्षरांचे मराठीत/देवनागरीत) | Trash || कचरा, निरूपयोगी, संदेश-कचरा, | Treasurer || खजिनदार, कोषाध्यक्ष, कोषपाल |- | Type || टंकन करणे, टंक, प्रकार |} <br><br> ---- ---- ===मुळाक्षर U=== <p align="right">[[#शीघ्र संदर्भ|वर]]</p> {| width="100%" border="1" cellpadding="5" | Underline || अधोरेखित | Uniform Resourse Identifier (URI) || एकत्र स्त्रोत ओळखकनारा | Uniform Resourse Locator (URL) || एकत्र स्त्रोत निश्चित करनारा (एस्त्रोनि - जाळीय पत्ता) |- | Ultra Violet || अतिनील |- | Update / Updates || अद्ययावत, सुधारित / सुधारित (अनेक सुधारित आव्रुत्या) | Upload || वर भरवणे, चढवणे, पाठवने | Upper case || मोठे अक्षर |- |Ultra ||अति, टोकाचा |Ultra High-Speed Broadband Network || अति जलदगती विस्तारीत-वहन जाळ |Ultrasonic || अतिकंपन, प्रचंड कंपनसंख्या असलेले |Ultra Violet || अतिनील |- | URI || एकत्र स्त्रोत ओळखक | URL || एकत्र स्त्रोत निश्चितक (एस्त्रोनि - जाळीय पत्ता), जाळीय पत्ता |- | Username || सदस्य नाव | USB (Universal Serial Bus) || वैक्रस्था (वैश्विक क्रमिक स्थानांतरक) |− |Unsatisfied||असमाधानी |} <br><br> ---- ---- ==मुळाक्षर V-Z== [[#मुळाक्षर V|V]] - [[#मुळाक्षर W|W]] - [[#मुळाक्षर X|X]] - [[#मुळाक्षर Y|Y]] - [[#मुळाक्षर Z|Z]] ===मुळाक्षर V=== <p align="right">[[#शीघ्र संदर्भ|वर]]</p> {| width="100%" border="1" cellpadding="5" | Vast || अथांग/अफाट |- | Vending Machine || विक्रीयंत्र, वस्तुविक्रीयंत्र | Visitor || अभ्यागत, अतिथी, पाहुणा |- | VoIP || जाळध्वनी |} <br><br> ---- ---- ===मुळाक्षर W=== <p align="right">[[#शीघ्र संदर्भ|वर]]</p> {| width="100%" border="1" cellpadding="5" | Water || जल, पाणी | Water mark || जलांकन, (जलसदृश अंकन) | Wafers || काचऱ्या, चकत्या |- | Web || जाळ | Web address || जाळपत्ता | Webpage || जाळपान | Weblog Publishing System || जाळपत्रिका प्रकाशन प्रणाली |- | Webmaster || जाळप्रमुख | Website || संकेतस्थळ | Week || आठवडा, सप्ताह | Weekend || सप्ताहांत |- | Widget || संकेतसाधन (संगणकीय लिपी संदर्भात), तंत्रसाधन, साधन |- | Word || शब्द | (Intelligent)Word || संज्ञा | Window || खिडकी, गवाक्ष |- | World Wide Web || विश्वव्यापी जाळ |} <br><br> ---- ---- ===मुळाक्षर X=== <p align="right">[[#शीघ्र संदर्भ|वर]]</p> {| width="100%" border="1" cellpadding="5" |XML|| विस्तारीत अंकनभाषा |} <br><br> ---- ===मुळाक्षर Y=== <p align="right">[[#शीघ्र संदर्भ|वर]]</p> {|width="100%" border="1" cellpadding="5" | |} <br><br> ---- ---- <br><br> Zone - परिमंडल / विभागाचेईअअःनधंछजूओ ==संदर्भ बाह्य दुवे== *[http://shakti.iiit.ac.in/~shakti_mrt/ शक्ती स्वयंभू मराठी भाषांतर प्रणाली] *[http://www.manogat.com/node/4490 मनोगतावरील संबंधित चर्चा - रोजच्या वापरातले शब्द] *[http://www.manogat.com/node/2460 मनोगतावरील संबंधित चर्चा - शास्त्रीय शब्द] *[http://thebhandarkars.com/shabdabhandar/index.php?title=Main_Page शब्दभांडार] *[http://dsal.uchicago.edu/dictionaries/vaze वझे शब्दकोश] *[http://dsal.uchicago.edu/dictionaries/molesworth मोल्सवरथ शब्दकोश] *[http://www.spokensanskrit.de/ सम्भाषणसंस्कृतम शब्दकोशः] *[http://www.oup.com/elt/catalogue/teachersites/oald7/?cc=global Online Oxford Advanced Learner's Dictionary] *[http://www.websters-online-dictionary.org/translation/Marathi/ websters] *[http://www.aa.tufs.ac.jp/~tjun/sktdic/ Apte Sanskrit Dictionary Search] *[http://www.spokensanskrit.de/index.php?add=about&output=BO spokensanskrit Dictionary] *[http://mr.wiktionary.org/wiki/Main_Page mr wiktionary] *[http://www.cfilt.iitb.ac.in/wordnet/webmwn/wn.php मराठी शाब्दबंध] *[http://tdil.mit.gov.in/coilnet/ignca/dh019.htm सामान्य शब्द और पारिभाषिक शब्द] *[http://marathi.hrishi.org/ मेहंदळे स्वयंभू मराठी भाषांतर प्रणालीNew non operational] ==हेसुद्धा पाहा== **[[मराठी शाब्दबंध]] **[[मराठी व्याकरण|# व्याकरण विषयक मराठी पुस्तकांची संदर्भ सुची]] **[[विकिसंज्ञा]] **[ [[#इंग्रजी-मराठी पारिभाषिक संज्ञा|वर]] ] [[वर्ग:विकिपीडिया संदर्भ]] [[वर्ग:मराठी व्याकरण]] [[वर्ग:मराठीकरण]] 2kn3zarzgpnxgctcrn1nswkb6u9hsq3 29372 29371 2026-07-31T14:57:05Z विजयकुमार मोटे 4030 /* मुळाक्षर O-U */ 29372 wikitext text/x-wiki Gg विशिष्ट [[ज्ञान]] शाखेच्या संदर्भात खास अर्थाने वापरलेल्या शब्दास '[[पारिभाषिक शब्द]]' असे म्हणतात. कोणत्याही भाषेतील शब्दसमुच्चयाचे 'सामान्य शब्द' आणि '[[पारिभाषिक शब्द]]' असे दोन प्रकारात वर्गीकरण करता येईल. सामान्यतः 'सामान्य शब्द' हे सर्वसाधारण व्यवहारात वापरले जातात. 'पारिभाषिक शब्द' र्यादित क्षेत्रासाठी. उदाहरणार्थ '[[तत्सम]]' हा शब्द [[मराठी|मराठीत]] सर्व सामान्यपणे जेव्हा वापरतात तेंव्हा त्याचा अर्थ 'त्या सारखे (त्या श्रेणीतले)' असा होतो. तर [[मराठी व्याकरण]] व [[शुद्धलेखन|शुद्धलेखनाच्या]] बाबतीत '[[तत्सम]]' या शब्दाचा अर्थ [[संस्कृत]] भाषेतून जसेच्या तसे -[[अपभ्रंश]] नसलेले- बदल न होता आलेले शब्द असा होतो. पहा:[[#शीघ्र संदर्भ|पारिभाषिक शब्दांची एक शीघ्र संदर्भसूची]] 2a ==सामान्य मराठी वाचकांच्या सोयीसाठी == सध्या [[विकिपीडिया]] सारखा [[मुक्त ज्ञानकोश]] [[मराठी|मराठीत]] निर्माण करताना योग्य शब्द मिळवणे ही एक प्रमुख व प्राथमिक गरज आहे. मराठी पारिभाषिक शब्दांचे कोश शासनदरबारी, तसेच वाचनालयांमध्ये उपलब्ध असले तरी ते छोट्या पुस्तकाच्या दुकानात सहजासहजी मिळत नाहीत. त्यामुळे असे नवे शब्द शोधणे, तयार करणे, वापरणे, रुळवणे इत्यादी सर्व जबाबदारी महाजाल(internet) वापरणाऱ्या सर्व सामान्य [[मराठी]] नागरिकांसच बजावावी लागणार आहे. या हेतूने सर्वसामान्य मराठी वाचकाच्या सोयीसाठी [[इंग्लिश भाषा|इंग्रजी]], [[मराठी]], [[संस्कृत]] भाषेतील [[महाजाल|इंटरनेट]] वर सहज उपलब्ध असलेले विविध संदर्भ या लेखात [[#संदर्भ बाह्य दुवे|इथे]] दिले आहेत. तसेच जरूर ते शब्द तातडीने मिळवण्याकरिता इथे [[#शीघ्रसंदर्भ|शीघ्रसंदर्भ]] पाहता येईल. ==शब्द कसे निवडावे == *[http://ugaach-uwaach.blogspot.com/2006/06/blog-post_20.html मिलिंद भांडारकर लिहितात...]"शब्द वापरूनच प्रचलित होतात. अवघ्या साठ वर्षांपूर्वी मराठीत मेयर, चेक, ट्रेझरर या इंग्रजी शब्दांना प्रतिशब्द नव्हते. आज आपण महापौर, धनादेश, कोषाध्यक्ष हे शब्द सर्रास वापरतो. प्रयत्‍न केल्यास आपल्यालाही तांत्रिक संकल्पनांसाठी सोपे शब्द का तयार करता येणार नाहीत ?" *भाषा इंडिया संकेत स्थळाला दिलेल्या मुलाखतीत ज्येष्ठ संपादक कै.श्री.पु. भागवत म्हणतात ""शब्दाला प्रतिशब्द काढू नये. एक शब्द निवडून त्याला एकापेक्षा अधिक शब्द काढावे. मूळ शब्दाला सर्वांत जवळ जाणारा आणि सोपा शब्द निवडावा. जो शब्द रुळेल तो प्रमाण म्हणून घ्यावा. मराठीमध्ये रुळलेले काही इंग्रजी शब्द तसेच ठेवा. [http://web.archive.org/web/20060513090905/http://www.bhashaindia.com/Patrons/IndicIT/Marathi/Bhagwat.aspx पुढे वाचा]Band ==हेसुद्धा पाहा == [[#शीघ्र संदर्भ|शीघ्र संदर्भ]],[[#संदर्भ बाह्य दुवे|बाह्य दुवे]], [[मराठी-इंग्रजी पारिभाषिक संज्ञा]] ==पारिभाषिक संज्ञा व मराठी विक्शनरी == येथे नमूद केलेल्या संज्ञाच सध्या शीघ्र संदर्भाकरिता उपलब्ध आहेत. तसेच या संज्ञा [http://mr.wiktionary.org/wiki/Main_Page मराठी विक्शनरी प्रकल्पावर] अपेक्षित आहेत. टप्याटप्याने येथील सर्व माहिती मराठी विक्शनरीवर स्थानांतरित केली जाईल. परंतु मराठी विक्शनरीची मांडणी अद्याप आखणीपटावरच असल्यामुळे वाचकांनी सध्या हा लेखच प्रमाण मानावा. ==zone संदर्भ== [[#मुळाक्षर A|A]] - [[#मुळाक्षर B|B]] - [[#मुळाक्षर C|C]] - [[#मुळाक्षर D|D]] - [[#मुळाक्षर E|E]] - [[#मुळाक्षर F|F]] - [[#मुळाक्षर G|G]] <BR>[[#मुळाक्षर H|H]] - [[#मुळाक्षर I|I]] - [[#चढडैजमुळाक्षर J|J]] - [[#मुळाक्षर K|K]] - [[#मुळाक्षर L|L]] - [[#मुळाक्षर M|M]] - [[#मुळाक्षर N|N]] <BR>[[#मुळाक्षर O|O]] - [[#मुळाक्षर P|P]] - [[#मुळाक्षर Q|Q]] - [[#मुळाक्षर R|R]] - [[#मुळाक्षर S|S]] - [[#मुळाक्षर T|T]] - [[#मुळाक्षर U|U]] <BR>[[#मुळाक्षर V|V]] - [[#मुळाक्षर W|W]] - [[#मुळाक्षर X|X]] - [[#मुळाक्षर Y|Y]] - [[#मुळाक्षर Z|Z]] ---- ---- ==पारिभाषिक संज्ञा मुळाक्षर A ते G== [[#मुळाक्षर A|A]] - [[#मुळाक्षर B|B]] - [[#मुळाक्षर C|C]] - [[#मुळाक्षर D|D]] - [[#मुळाक्षर E|E]] - [[#मुळाक्षर F|F]] - [[#मुळाक्षर G|G]] Affedevit <p align="right">[[#शीघ्र संदर्भ|वर]]</p> {| width="100%" border="1" cellpadding="5" |Access || प्रवेश, पोहोच, शिरका |Accessory (Accessories) || उपसाधन (उपसाधने) |Act || क्रिया |Action || क्रियमान, कृत्य |- |Activate || सक्रिय करणे |Active || सक्रिय, क्रियाशील |Activity || सक्रियता |- |Add || मिळविणे, भर घालणे, जोडणे, बेरीज करणे, वाढविणे, समावेश करणे, समाविष्ट करणे, सामावून घेणे |Addition || भर, बेरीज, वाढ |Additional || अधिकचा, जास्तीचा |Additive || भरीचा |- |Add-on || भरतीचे |Advanced || प्रगत |Advertise || जाहिरात, विज्ञापन |- | Aerospace || १. पृथीवरच्या वातावरणासंबंधी आणि त्या पलीकडच्या अंतराळासंबंधी. २.विमानोड्डाणाच्या तंत्रासंबंधी | Aerospace Maintenance & Regeneration Group || विमानाच्या उड्डाणमार्गाची देखरेख आणि व्यवस्थापन करणारे. |- |Aggregate || गोळाबेरीज |Aggregator || संचयक |- |Album || संचयिका |Allocate || नेमणे |Allocation || नेमणूक |Alphabet || मुळाक्षर |- |Alphabetic || अक्षरी |Alphabetical || अकारविल्हे |Alphanumeric || अक्षरांकी |Alternative || पर्यायी |- |Amoeboid Shape || अनियमित आकार |- |Analysis || विश्लेषण |Analytics || विश्लेषके |Animation || संचेतन | Animator|| संचेतक |- |(To) Announce || घोषित करणे, घोषणा-निवेदन करणे |Announcement || घोषणा, उद्घोषणा, निवेदन, जहिरात, प्रसिद्ध करणे |Antivirus || विषाणूरोधक |- | Apical Placentation || अग्रीय (टोकाची) वार-रचना |Appendix || परिशिष्ट |Apply || लावणे, अर्ज करणे, प्रयोग करणे |Application || प्रयोग, वापर, अर्ज, आवेदनपत्र, मलमपट्टी, अवधान, लक्ष |Approval||अनुमोदन |- |Aquatic || जलीय, जलचर |- |Archives || लेखागार |Archival || लेखसंचायक | Area || क्षेत्र, क्षेत्रफळ, प्रदेश, विस्तार, विभाग | Area Code || विभागसंकेतक |- |Arithmetic || अंकगणित |Arrangement || आयोजना, व्यवस्था, मांडामांड, मांडणी, विन्यास, रचना, तजवीज, इंतजाम, बस्तान, समेट, बनावट |Article || लेख |- | At || मध्ये, नजीक,(या)कडे, (इतक्या) वाजता, (अमुक)वेळी, (या) ठिकाणी, स्थिती |Attach || संलग्न,जोडा |Attachment || संलग्नता, बांधणी, जोडणी, जप्ती, प्रेम, जिव्हाळा, अनुरक्ती, अनुराग, सक्ती |Attribute || विशेष गुणधर्म |- |Automate || स्वयंचलित करणे |Automatic || स्वयंचलित |Auxiliary || साहाय्यकारी |- |Available || उपलब्ध |Average || सरासरी |- | Axial Placentation || अक्षीय वार-रचना |Axis || अक्ष |} <br><br> |Archaeological ||पुरातत्वीय ---- ===मुळाक्षर B=== <p align="right">[[#शीघ्र संदर्भ|वर]]</p> {| width="100%" border="1" cellpadding="5" | Back-slash || अपच्छेद (अप म्हणजे मागे) | Backspace || अपदिक् (अप म्हणजे मागे) | Background || पार्श्वभूमी | Back up || अनुप्रत |- | Bank || पतपेढी | Banner || फलक | Bandwidth || वहन क्षमता | Bar || पट्टी, दंड, वडी |- | Bar Code || दंडसंकेत | Base-address || मुक्कामाचा पत्ता, तळ-पत्ता (मूळ-पत्ता) | Basel Placentation || तलीय (तळाची) वार-रचना |- | Beta || ग्रीक वर्णमालेतील दुसरे मुळाक्षर | Beta Version|| असिद्द आवृत्ती,अपूर्ण आवृत्ती |- | Binary || द्विमान | Biology || जीवशास्त्र |- | Blood Bank || रक्तपेढी | Blog Blogroll) || जालपत्रिका, [http://vidagdha.wordpress.com/2006/01/23/blog_vyakhya3/ अनुदिनी] | Blogger || जालपत्रलेखक | Blog Post || जालपत्रिकासूची, जालपत्रसूची |- | Blogosphere || जालपत्रिकाविश्व, अनुदिनीविश्व,ब्लॉगजगत | Blue Tooth || नीलदंत |- | Bold || ठळक | Bookmark || वाचनखूण, पृष्ठचिन्ह, पृष्ठनिशाण | Bot || सांगकाम्या | Botanical || वनस्पतिशास्त्रविषयक, वनस्पतीय, वानस्पतीक |- | Botanical garden || वनस्पतीय उद्यान, वानस्पतीक उद्यान | Botany || वनस्पतिशास्त्र | Box || पेटी, डब्बा |- | Broad band|| विस्तारीत वहन | Browse || चाळणे (करमणुकीकरिता वाचणे), विचरण, विचरणे | Browser || न्याहाळक, विचरक |- | Budget || अर्थसंकल्प | Buffet || स्वयंभोजन, स्वभोज | Bug || कीडा | Button || कळ |- | Buzz || गुणगुण, गुंजन, गुंजारव |- |} <br><br> ---- ---- === मुळाक्षर C === <math>Insert formula here</math> <p align="right">[[#शीघ्र संदर्भ|वर]]</p> {| width="100%" border="1" cellpadding="5" | Cache || संचय, संचित, साठा,स्मृतीसाठा, साठवणी | (To) Call up || पाचारण करणे, पाचारणे | Camera || चित्रग्राहक | Cancellation || रद्दीकरण |- | Carbohydrates || कर्बोदके | Carbon gas || कर्बवायू | Card || पत्र, पत्रक, पत्रिका | Career || व्यवसाय, कारकीर्द |- | Cassette ||ध्वनिमुद्रिका, ध्वनिफीत | Category || वर्ग, श्रेणी,प्रवर्ग, गट |- | Cell || पेशी, विद्युतघट | Center || मध्य, केंद्र | Central or Free Placentation || केंद्रीय किंवा मुक्त वार-रचना | Central Processing Unit (CPU) || केंद्रीय प्रक्रीयक <केंद्रीय कार्यकारी एकक> |- | Chat || गप्पा | Chatroom || गप्पाकक्ष | Character || वर्ण, चारित्र्य | Character Set || वर्णमाला |- | Change || बदल | Charge || भार | (To) Check mail || संदेश तपासणे | Cheque || धनादेश |- | Circuit (Circuitry) || मंडल (परिमंडल, परिपथ) | Circumference || परिघ, घेरा, परिधि, वेढा | Circumflex || स्वरितचिन्ह (^), स्वरितचिन्ह असलेला |- | Classification || वर्गीकरण | Click || टिचकी, कळ | Clockwise || दक्षिणावर्त, घड्याळाप्रमाणे डावीकडून उजवीकडे जाणारा | Clone || प्रतिकृती, प्रतिरूप |- | Code (Coding) || संकेत (संकेतन) | Colon || विसर्ग | Colour / Color || रंग | Content management system || मजकूर व्यवस्थापन प्रणाली |- | Continental || खंडाचा, खंडविषयक | Continental Drift || खंडीय प्रवाहन, खंडीय हालचाल | Contribution || योगदान |- | Comma || स्वल्पविराम | Comment || अभिप्राय, टिप्पणी | Community || समूह, समुदाय, गट, मंडळ | Compact Disc (CD) || चकती |- | Compatible (Compatibility) || अनुरूप, सुसंगत (अनुरूपता, सुसंगती) | Compile (Compiler) || संकलन (संकलक) | Complex || क्लिष्ट, जटिल | Complex {Architecture} || संकुल {वास्तुविषयक} |- | Compose message || संदेश तयार करा, संदेश बनवा, संदेश लिहा | Composer || रचनाकार, रचयिता | Compound || संयुक्त, संयुग, कुंपण | Comprehensive || व्यापक |- | Computer || संगणक | Configure (Configuration) || एकत्र जुळवणे, एकत्र मांडणी करणे, बाह्यस्वरूप, आकार, (<स्वरूपण>) | (To) Confirm || खात्री करणे, निश्चिती करणे | Confirmatory email || निश्चितक विपत्र |- | Confirmatory Test || निश्चितक परिक्षा | Connect || जोडणे | Console || सांत्वन, समाधान | Constant || स्थिरांक, स्थिर , अचल |- | Contact || संपर्क | Content || <भरवण>, मजकुर | Continent || खंड | Control || नियंत्रण |- | Control || नियंत्रण | Control key || नियंत्रक कळ, नियामक कळ | Convention || परंपरा, रूढी, पद्धत | Conversion || परिवर्तन, बदल |- | Cookie || स्मृतिशेष | Coordinates || गुणक, अंश (रेखांश, अक्षांश) | Copy || प्रत, नक्कल | Copyright || प्रताधिकार |- | Core memory || <गाभास्मृति, मध्यस्मृति, अंतःस्मृती>, केंद्रीय स्मृती | Count || संख्या, मोजणे, गणना | Cousin || मातृक किंवा पैतृक नातेभावंड, नातेभावंड |- | (To) Crack || छेदन, छेदणे | Cracker || छेदक | Crawl || रांगणे | Credit Card || पतपत्र |cream|| मलम | Cross-reference || उलट संदर्भ | Cryptogams || अपुष्प वनस्पती |- | Culture (Cultural Heritage) || संस्कृती (सांस्कृतिक वारसा) | Current || प्रचलित (विशेषण म्हणून), प्रवाह (नाम म्हणून) | Cursor || बाण, निर्देशक, (परीनिर्देशक) | Customer Support Executive || कार्यकारी ग्राहक मदतनीस |- | (To) Cut || कापणे |- | Cycle || चक्र, दुचाकी |} <br><br> ---- ---- ===मुळाक्षर D=== <p align="right">[[#शीघ्र संदर्भ|वर]]</p> {| width="100%" border="1" cellpadding="5" | Dance || नृत्य | Dark || गडद | Datum (Data) || विदित, आरंभिक माहिती | Database || विदितागार, माहिती-तळ, (Data साठी आणखीन चांगला शब्द शोधता येईल.) |- | Debuging || कीडविमोचन | Decimal (Decimal Point) || दशमान (दशांश) | Decode (Decoding) || संकेत उकलन | Default || स्वयंचलित (संगणकासंदर्भात), अध्याऋत, अभावात्मक |- | Definition || व्याख्या | (To) Degenerate || अवनति होणे, र्‍हास होणे, अधोगतीला जाणे, अधःपतन, बिघडणे, निकृष्ट बनणे | Design || आखणी | Desk || पट |- | Detailed || सविस्तर | Developer || रचयिता, बनवणारा, तयार करणारा |- | Diagram || आकृती | Dicky (in car) || सामानवाहक, सामानाचा मागचा कप्पा |- | Digit || अंक | Digital || अंकिक | Digital Camera || अंकीक चित्रग्राहक |Non-Digital || अंकिकेतर |Digitization|| अंकिकीकरण |Digitize || अंकिकीकरण करणे |Digitized || अंकिकृत |Digitizer / Digitiser ||अंकिकीकारक | Digitaly || अंकिकता |- | Digital Versatile Disc (DVD) || अंकिक बहुविध चकती (अंबच) | Digital Video Disc (DVD) || अंकिक चित्रिय चकती (अंचिच) | Digital Versatile / Video Disc Recordable (DVDR) || अंकिक बहुविध नोंदक चकती (अंबनोंच),अंकिक चित्रिय नोंदक चकती (अंचिनोंच) | Digital Versatile / Video Disc ReWritable (DVDRW) || अंकिक बहुविध पुनर्नोंदक चकती (अंबपुर्नोंच), अंकिक चित्रिय पुनर्नोंदक चकती (अंचिपुर्नोंच) |- | Directory || मार्गदर्शिका, निर्देशिका | Disable || बंद करणे, अक्षम | Disambiguation (Disambiguity) || निसंदग्धीकरण (निसंदग्धता) | Disc/k || चकती, तबकडी, बिंब, मंडल (उदा. solar disc => सूर्यबिंब) |- | Display (To Display) || प्रदर्शन (प्रदर्शित करणे), दाखवणे, देखावा, प्रकटन, प्रकटक, प्रदर्शक | Distortion || विरूपण, विपर्यास, विकृती |- | Document || दस्तऐवज | Domain || क्षेत्र, कार्यक्षेत्र, विचारक्षेत्र | Domain Name System || क्षेत्रनामप्रणाली | (To) Download || उतरवणे |- | Draft || मसुदा | Drag and Drop || ओढून टाका | Drill || गिरमिट | Drift || ओढ, खेच, प्रवाहाबरोबर वाहत जाणे |- | (To)Drive || चालविणे, चलन |- | Download || उतरवणे, उतरवून घेणे |- | Dynamo || विद्युत जनित्र |} <br><br> ---- ---- ===मुळाक्षर E=== <p align="right">[[#शीघ्र संदर्भ|वर]]</p> {| width="100%" border="1" cellpadding="5" |Ecologist || पर्यावरणशास्त्रज्ञ, पर्यावरणतज्ञ, पर्यावरण अभ्यासक | Ecology || परिस्थितीकी, पर्यावरणशास्त्र | Eco friendly || परिमित्रक, परिमित्रतेने | e-commerce || संगणकीकृत वाणिज्य |-Entarnet | Edit (Editor) || संपादन (संपादक) |- | Elimentary || सुलभ, सोपे, प्राथमिक स्वरुपाचे, आरंभिक | Elements || मूलद्रव्ये, मुलतत्वे, सूक्ष्मघटक, पंचमहाभूते |- | Email || संदेश, विरोप, विपत्र | Emoticon || भावना, भावचिन्हे | Emphasis || जोर | Employer || नियोक्ता |- | Enable || चालू करणे, सक्रिय करणे, कार्यक्षम करणे | Encode (Encoding) || संकेत स्वरूपण, संकेतात रुपांतर करणे (संकेत रूपांतरण) | Encoded || सांकेतिक | Enter (Entry) || प्रवेश करणॅ (प्रवेश) |- | Equal || बरोबर, समान | Equilibrium || समतोल, समतुलना | Equilibrium Constant || संतुलन स्थिरांक |- | Erase || खोडणे | Error || त्रुटी/त्रुटी, चुक,चुका |- | Escape(Esc key) || विमोचन, सुटका, निसटणे, पसार, पळवाट, पळून जाणे, गच्छंती, कूच, झुकांडी देणे, झुगारा, बहिर्गमन, निभणे, निभाव (विमोचन कळ, बहिर्गमन कळ, बहिर्गामी कळ) |- | Et Cetera, etc || वगैरे, इत्यादी |- | Exchange || विनिमय | Exit || बाहेर | Expected || अपेक्षित | Explore || शोध घेणे |- | Export || निर्यात | Express (1) || व्यक्त करणे | Express (2)|| जलदगती गाडी, द्रुतगती गाडी,किंवा नुसतेच जलदगती, द्रुतगती किंवा त्वरा | Express way ||द्रुतगती मार्ग |- | Extension || विस्तार | External (External Link) || बाह्य (बाह्य दुवा) |} <br><br> ---- ---- | Environment || वातावरण Full time <p align="right">[[#शीघ्र संदर्भ|वर]]</p> {| width="100%" border="1" cellpadding="5" | Facility || सुविधा | FAQ || नेहमी विचारलेले(विचारले जाणारे?) प्रश्न | Fatal || घातक |- | Feature || विशेषता | Feed || ग्रहण (subscription च्या संदर्भात)भरण, पोषण, पुरवणे, पुरवठा | Feedback || पुनर्भरण,प्रतिसाद | Fetch || आणणे, जाऊन आणणे |- | Fibre Optics || तंतुप्रकाशक | File || प्रक्रमिका, नस्ती (शासकीय शब्द), संचिका | Filter || गाळणयंत्र, गाळणे, चाळून घेणे | Filterpaper || गाळणकागद |- | Find || शोधणे | Finder || शोधक, शोधकर्ता | Firewall || जहालकवच |- | Flag || ध्वज, झेंडा, निशाण | Floppy || चुंबकचकती |- | Folder || धारिका, संचयिका | Font || टंक, छाप, वळण | Form (Format) || रूप (स्वरूप) | Forum || चर्चापीठ |- | Forward || अग्रप्रेषण, पुढारलेला, पुढे |- | Frame || चौकट | Free or Central Placentation || मुक्त किंवा केंद्रीय वार-रचना |- | To Fuse (Electric Fuse) || सांधणे, वितळणे (वितळक) |} <br><br> ---- ---- ===मुळाक्षर G=== <p align="right">[[#शीघ्र संदर्भ|वर]]</p> {| width="100%" border="1" cellpadding="5" | Gadget || साधन, कळ, यंत्रसाधन | Gap || खंड | Garbage || कचरा | Gate || फाटक |- | Get || मिळवणे, प्राप्त करणे | Gene|| जनुक |- | Glyph || लिपीचिन्ह |- | Goto || ...च्याकडे जाणे, ...कडे जा |- | Grade || श्रेणी | Grammar || व्याकरण | Graphical || प्रतिमांवर आधारित | Group || समूह, गट(जीवशास्त्रीय संदर्भात), मंडळ, समुदाय |- | Gulf || आखात |- | GUI || चिञस्वरूप आज्ञाफलक |- <br><br> ---- ----Group = संघ ==मुळाक्षर H N== [[#मुळाक्षर H|H]] - [[#मुळाक्षर I|I]] - [[#मुळाक्षर J|J]] - [[#मुळाक्षर K|K]] - [[#मुळाक्षर L|L]] - [[#मुळाक्षर M|M]] - [[#मुळाक्षर N|N]] ===मुळाक्षर H=== <p align="right">[[#शीघ्र संदर्भ|वर]]</p> {| width="100%" border="1" cellpadding="5" | (To) hack || कब्जा करणे | Hacker || कब्जक, कब्जेदार, कब्जा करणारा | Handshake || हस्तांदोलन | Hangar || विमानगृह |- | Hanger || टांगणी, अडकवणी | Hard-disk || स्थिर-चक्रिका | Hardware || यंत्रांकन (यंत्रांकित भाग), जड भाग / सामान, धातुयुक्त भाग / सामान |- | Header || शीर्षक | Helicopter || चक्रपाख | Help || मदत, साहाय्य | Herb || नाजूक वनस्पती |- | Heritage || वारसा |- | Hexadecimal || षोडषमान |- | (To) Highlight || चमकवणे, परिप्रकाशणे | High speed || जलदगती, तीव्रगती | History || इतिहास | Hit || आघात, टोला, लाभ |- | Home || घर, गृह | Home-Page || मुख्यपृष्ठ | Host || आयोजक, यजमान |- |Hydra || जलव्याल | Hydried || उदिद | Hydrocarbon || उत्कर्ब | Hydroelectric ||जलविद्युतीय |- |Hydrogen (gas) || उद्जन (वायू) |Hydrosatic || जलस्थैतिक, द्रवस्थैतिक | Hydrostatic Equilibrium || द्रवस्थैतिक संतुलन | Hydroxide || उत्प्राणिद |- |Hyperbola (Hyperbolic) || अपास्त (अपास्तिक) |Hyperbole || अतिशयोक्ती |Hyperlink || अतिदुवा | Hypertext || अतिसंहिता |- | Hypertext Markup Language (HTML) || अतिसंहिता अंकनभाषा | Hypertext Transfer Protocol (HTTP) || अतिसंहिता स्थानांतरण शिष्टाचार | Hypoyhesis || गृहीतक |} <br><br> ---- ---- ===मुळाक्षर I=== <p align="right">[[#शीघ्र संदर्भ|वर]]</p> {| width="100%" border="1" cellpadding="5" | Ice-cream || शीतलक | Icon || चिह्न, प्रतीक |- | Idol || आदर्श |- | (To) ignore || दुर्लक्षित करणे | Ignore list || दुर्लक्षित सूची |- | Image || चित्र | Image Stabilization || चित्र-स्थिरीकरण | Image Stabilizer || चित्र-स्थिरक | (To) Impress || प्रभावित करणे, छाप पाडणे |- | Import || आयात | Improvement || सुधारणा |- | Inbox || आलेले संदेश | Index || समास | Index (Index Key) || सूची, अनुक्रमणिका |Indoor game || अंतर्गेही खेळ | Information || माहिती |- | Input || निवेश | (To) Insert || समावेश करणे, अंतर्भूत करणे Illusion || | Innovation || नवप्रवर्तन | (To) Install, Installation || उभारणे, उभारणी | Instruction || सूचना |- | Instruction Sign || सूचकचिन्ह | Interface || आंतरपीठ | Internet || आंतरजाल | Internet Protocol Address (IP Address) || आंतरजाल शिष्टाचार पत्ता |- | Internet Service Provider (ISP) || आंतरजाल सेवा पुरवठादार | Internet Speed Tester || आंतरजाल वेग परीक्षक | Interruption (To Interrupt) || अडथळा, खंड (खंडित करणे) | Interval || मध्यंतर |- | Intranet || आंतरिकजाल |- |- | Italics || तिरके | Item || नग |illusion || भ्रम |} <br><br> ---- ---- --[[सदस्य:Shrinivasvaze|Shrinivasvaze]] ([[सदस्य चर्चा:Shrinivasvaze|चर्चा]]) १०:१०, २० एप्रिल २०१५ (UTC) ===मुळाक्षर J=== <p align="right">[[#शीघ्र संदर्भ|वर]]</p> {| width="100%" border="1" cellpadding="5joke || जोडणे, सदस्य बनणे, सामील होणे |} <br><br> ---- ---- ===मुळाक्षर K=== <p align="right">[[#शीघ्र संदर्भ|वर]]</p> {| width="100%" border="1" cellpadding="5" | Key || कळ | Keyboard || कळपटल, कळपट, कळफलक, कळसंच, कुंजीपटल, कुंजीपट, कुंजीफलक | Kill || समाप्त करणे |} <br><br> ---- ---- ===मुळाक्षर L=== <p align="right">[[#शीघ्र संदर्भ|वर]]</p> {| width="100%" border="1" cellpadding="5" | Label || संदर्भनामे, नामपत्र, खूणचिठ्ठी | Lane || मार्गिका, गल्ली, बोळ | Language|| भाषा | Laptop || उरुसंगणक |- | Latitude ||अक्षांश | Layer || स्तर, थर | Layout || आरेखन |- |liability || दायित्व, जबाबदारि | Light || प्रकाश | Linear || रेषीय | Link || दुवा | List || यादी, सुची |- | Literature || साहित्य |- | Local || स्थानिक, स्थानीय | Local Area Network (LAN) || स्थानीय क्षेत्र जालक (स्थाजा) | location || जागा, स्थान | Logarithm || (घातांकन) |- | Login || प्रवेश, आगमन | Logo || बोधचिन्ह | Log Out || गमन, निर्गमन, बहिर्गमन | Longitude || रेखांश |- | Loss || तोटा, हानी | Loudspeaker || ध्वनिक्षेपक, पोंगा, कर्णा, ध्वनिविस्तारक | Lower case || छोटे अक्षर, लघुरूप |- | Luminiscence || प्रकाशमानता, आभा | Luminosity || तेजस्विता | Luminous || प्रकाशमान, तेजस्वी |} <br><br> ---- ---- ===मुळाक्षर M=== <p align="right">[[#शीघ्र संदर्भ|वर]]</p> {| width="100%" border="1" cellpadding="5" | Magnet(Magnetic) || चुंबक (चुंबकीय) | Magnitude || परिमाण, परिमिती, प्रत, आकार, आवाका | Mail || टपाल | Mailing-list || टपालाची यादी (टपालयादी) |- | Maintenance || निर्वाह, परिरक्षण, योगक्षेम | Manager(Management) || व्यवस्थापक(व्यवस्थापन) | Mall || महाभांडार, महाबाजार | Map || मानचित्र, नकाशा |- | Marginal Placentation || उपांतिक (कडेची) वार-रचना | Markup || अंकन | Margin || समास | Mass || वस्तुमान |- | Mayor || महापौर |- | Medium || मध्यम, माध्यम | Memory || स्मृती | Membership || सदस्यत्व, सदस्यता | (To) Mention || नमूद करणे, उल्लेख करणे |- | Menu || यादी, सूची | Message || संदेश | Messenger || निरोप्या, दूत |- | Migration || स्थानांतरण | Mirror-site || प्रतिस्थळ, (प्रतिबिंब स्थळ) |- | Mobile (phone) || भ्रमणध्वनी | Moderator || नियामक | Modem || (आरोहावरोहक)(मोडेम) | Monitor Screen || प्रदर्शक, दर्शकपट, दर्शकपटल |- | Mouse || मूषक | Mouse pointer ||मूषकबाण | Movie || चित्रपट |} <br><br> ---- ---- ===मुळाक्षर N=== <p align="right">[[#शीघ्र संदर्भ|वर]]</p> {| width="100%" border="1" cellpadding="5" | Nature || निसर्ग | Natural || नैसर्गिक | Navigation || जालपर्यटन |- | Nebula || तेजोमेघ--[[सदस्य:Shrinivasvaze|Shrinivasvaze]] ([[सदस्य चर्चा:Shrinivasvaze|चर्चा]]) १०:४८, २० एप्रिल २०१५ (UTC) | Necessary || आवश्यक | Netiquette || जालशिष्टाचार | Netizen || जालवासी | Network || जालक, जालविस्तार, उद्योगाचे पसरलेले जाळे |- | Newsgroup || वृत्तसमूह, बातमी-समूह, वार्तासमूह | Newsreader || वृत्तवाचक, वाचक, बातमी-वाचक, वार्तावाचक |- | Node || (रोपट्याचा) डोळा, गुडघ्याची सूज, गाठ | Norms || प्रमाणके | Note || नोंदविणे, नोंद | Nucleus || केंद्रक (पेशीकेंद्रक, अणुकेंद्रक) |} <br><br> ---- ---- ==मुळाक्षर O-U== [[#मुळाक्षर O|O]] - [[#मुळाक्षर P|P]] - [[#मुळाक्षर Q|Q]] - [[#मुळाक्षर R|R]] - [[#मुळाक्षर S|S]] - [[#मुळाक्षर T|T]] - [[#मुळाक्षर U|U]] ===मुळाक्षर O=== <p align="right">[[#शीघ्र संदर्भ|वर]]</p> {| width="100%" border="1" cellpadding="5" | Offline || अजालस्पर्शी, अनुपलब्ध | Offline Store || अजालस्पर्शी दुकान | Offline From|| अजालस्पर्शी अर्ज | Online || आंतरजालस्पर्शी, जालस्पर्शी , उपलब्ध, जालसंपर्कीत | Online Shopping || आंतरजालस्पर्शी खरेदी , जालखरेदी, जालीय खरेदी | Online Store || आंतरजालस्पर्शी दुकान, जालभांडार, जालदुकान, जालीय दुकान, |- | Opacity || अपारदर्शकता | Opaque || अपारदर्शक | Open Content || मुक्त मजकूर | Open Source || मुक्त स्रोत |- | Operator || संचालक, यंत्रचालक | Operating System || संचालन प्रणाली, कार्यप्रणाली(वापरप्रणाली) |Optical Illusion || दृष्टीभ्रम | Opinion || मत | Option || पर्याय, विकल्प |- | Output || उत्पादिते, उत्पादन, उत्पादन केलेला माल |- | Owner (for groups and communities) || मालक, चालक, संचालक | oxygen (gas) || प्राणवायू |} <br><br> ---- ---- ===मुळाक्षर P=== <p align="right">[[#शीघ्र संदर्भ|वर]]</p़लक="100%" border="1" cellpaddig="5" | Paper || कागद, लिखित किंवा छापील कागदपत्रं, प्रश्नपत्रिका, वर्तमानपत्र, तज्ञांपुढे वाचायचा प्रबंध | Paragraph || परिच्छेद | Parameter || मानक, परिमाण | Parital Placentation || भित्तीय किंवा परिघीय वार-रचना |- | Password || संकेतशब्दपरवलीचा शब्द (कूटशब्द) | Passport || पारपत्र | Paste || डकवणे, चिकटवणे | Pause (music, video etc.) || विराम, विश्राम |- | Pay Load || अधिदानभार |- | Permalink || स्थिरदुवा, स्थायी दुवा | Person || व्यक्ती | Pest || कीड |- | Phanerogams || सपुष्प वनस्पती | Photograph || छायाचित्र, प्रकाशचित्र | Photography || छायाचित्रण, प्रकाशचित्रण |- | Picture || चित्र | Ping || पाचारण करणे, पाचारणे |- | Placenta || वार, गर्भवेष्टन | Placentation (in plants - Axial, Parietal, Basal, Apical, Marginal, Free or Central) || वार-रचना (वनस्पतींमध्ये - अक्षीय, भित्तीय किंवा परिघीय, तलीय(तळाची), अग्रीय(टोकाची), उपांतिक (कडेची), मुक्त किंवा केंद्रीत) | Play (music, video etc.) || चालू करा, सुरूवात | Play || नाटक, चित्रपटाचा खेळ |- | Pliers || पक्कड | Plug-in (for computer) || जोडणी |- | Pop-up || प्रकटन, उघडणे, प्रकटक | Pop-up window || प्रकटक खिडकी | Port || बंदर | Portal || प्रवेशद्वार |- | Post (To Post) || टपाल, डाक (टपाल पाठविणे, पाठविणे) |- | Preferences || आवड, पसंती | Preview || पूर्वावलोकन, झलक दाखवणे | Print || मुद्रण, छापणे | Priority || अग्रक्रम, प्राधान्य |- |-Probing || सार्थक प्रश्न | Processor || प्रक्रियक | Program || कार्यक्रम, संगणक प्रणाली (आज्ञावली) | Profile || माहिती, रुपरेखा, रुपरेषा | Project || प्रकल्प |- | Protocol || शिष्टाचार | Proxy || प्रतिनिधी |- | Pseudopodia / Pseudopodium || छद्मपाद |- | Public Domain || सार्वजनिक |-Archaeology||पुरातत्त्वशास्त्र |} <br><br> ---- ----|Palaeolithic||पुराश्मयुग|} ===मुळाक्षर Q=== <p align="right">[[#शीघ्र संदर्भ|वर]]</p> {| width="100%" border="1" cellpadding="5" |Quality || गुणवत्ता |Quick || शीघ्र |Quick reference || शीघ्र संदर्भ |- |Quick time plug-in || जलदगती जोडणी |Queue ||रांग |} <br><br> ---- ---- ===मुळाक्षर R=== <p align="right">[[#शीघ्र संदर्भ|वर]]</p> {| width="100%" border="1" cellpadding="5" | Reader || वाचक | Reference || संदर्भ | Regeneration || निर्मिती, पुनर्निर्मिती, पुन्हा उत्पन्न करणे / होणे | Related || निगडित |- | Relative || नातलग / सापेक्ष | Relativity || सापेक्षता | Relevance ||औचित्य | Relevant || संबंधित, प्रस्तुत, तदनुषंगिक, समयोचित, सुसंबद्ध, निगडित |- | Reminder|| स्मरणिका, स्मरणक | Remote Control (for TV etc.) || दूरनियंत्रक | Remote Sensing || दूरसंवेदन, दूरसंवेदनशील | Rename || नाव बदलणे |- | Report || अहवाल | Reply|| प्रत्युत्तर, उत्तर | Request || विनंती | Result || निकाल |- | Resource (Resources) || स्त्रोत | Revenue || महसूल | Review || समीक्षा, परिक्षण, आढावा, पुनरावलोकन, समालोचन, तपासणी, आलोचना | Revision || उजळणी, फेरतपासणी, सुधारीत आवृत्ती, पुनरावृत्ती |- | Router || पथदर्शक, वाटाड्या |- | RSS || अत्यधिक सरल प्रकाशन |Registrar || कुलसचिव |Deputy Registrar || उपकुलसचिव, |} <br><br> ---- ---- ===मुळाक्षर S=== <p align="right">[[#शीघ्र संदर्भ|वर]]</p> {| width="100%" border="1" cellpadding="5" | Saint || संत | Save || जतन करणे, वाचवणे | Save as || या नावाने जतन करा |- | Scanned Image || चित्रप्रत | Scanning || विद्युतचुंबकीय आरेखन | Scrap || चिठोरा | Scrap Book || चिठोरेवही |- | Screen || प्रदर्शक, दर्शकपट, दर्शकपटल, पडदा | Screenshot || चित्रवेध | Script (Computer Script) || लिपी (आज्ञावली) |- | Search engine || शोधयंत्र | Security || सुरक्षा | Select || निवडणे | Server || जालवितरक, अधिसेवक |- | Service || सेवा | Settings || संस्थापने | (To) Setup || (प्रती) प्रस्थापित करणे, स्थापन करणे |- | Shift (key) || बदलणे (कळ) | Shopping center || खरेदीकेंद्र | Shopping Complex || खरेदीसंकुल | Short Period || लघुकाल |- | Shortage || कमतरता | Shower || तुषारक |- | Sign || चिन्ह | Signal || संदेशक, सांकेतिक खूण, इशारा, इशारत, निशाणी, संदेश | Site || स्थळ, जागा | Size || माप, आकार |- | Sky Walk || आकाश मार्गिका |- | Slideshow || चलचित्रफीत |- | Snippet || झलक |- | Software || आज्ञांकन, (संगणक आज्ञा) | Solar || सौर | Source || स्रोत |- | Spacebar || अंतरक | Spam || अनैच्छिक, नकोसे | Spark || ठिणगी, चमक | Speed || गती |- | Spell Checker || शब्द तपासक, शुद्धीचिकीत्सक | spore || बीज, बीजाणू | Sporangium ||बीजाणूधानी, बीजाणूकोश | Sporogenous ||बीजोत्पादित, बीजोत्पादन |- | Sporocarp ||बीजकवचिका | Spreadsheet || पृष्ठपुरवणी, प्रसारकपृष्ठ | Spyware || हेरसावधक (हेरगीर) |- | Square || चौरस |- | Stand - for keeping things,(Stand for vehicles) || रचक, स्थापक, मांडणी (वाहनतळ) | Standard || मानक / प्रमाण | Stop (music, video etc.) || थांबवा, थांबवणे, शेवट | Stop (for bus) || थांबा |- | Studio for cinema, photos, Art) || चित्रणस्थळ, प्रकाशचित्रालय / प्रकाशचित्रस्थळ, कलाचित्रस्थळ |- | Sub-continent || उपखंड | Subcribe ( By email / By RSS) || अधिग्रहण करा (संदेशातून / असप्र - अत्याधिक सरल प्रकाशन) | Subscriber || अधिग्राहक | Subscription || अधिग्रहित |- | (To) Submit || सादर करणे, सुपूर्द करणे, पेश करणे, विचारार्थ पुढे जाणे, शरण जाणे, पड खाणे | Suggest || सुचविणे | Support || आधार, पाठिंबा, मदत, साहाय्य | Surf || भ्रमंती, भटकंती |- | System Operator , Sysop || प्रणाली संचालक | System Administrator || प्रणाली प्रशासक | System || प्रणाली, तंत्र |} <br><br> ---- ---- ===मुळाक्षर T=== <p align="right">[[#शीघ्र संदर्भ|वर]]</p> {| width="100%" border="1" cellpadding="5" | Tab || खुणेची फीत, उपखिडकी (संगणकाच्या संदर्भात एका खिडकीत -window उघडणारी) | Table || तक्ता | Tag (Meta tag) (Tag in blog)||खूण (संदर्भ खूण) (शब्दखूण) |- | Telephone || दूरध्वनी | Template || आकृतीबंध, रचनाबंध, साचा | Terminal || टोक, टोकाचे | Terminology || परिभाषा |- | Terminological || पारिभाषिक | Text || संहिता, पाठ्य, मजकूर |- | Theorem || प्रमेय | Thinker || विचारवंत | Thumbnail || सूक्ष्मचित्र |- | Toilet || प्रसाधनगृह, स्वच्छतागृह | Tool || साधन | Toolbar || साधनपट्टी | Toolbox || साधनपेटी |- | Torque || चक्रीय प्रेरणा, चक्रीय बल | Tower || मनोरा, बुरूज, गोपुर |- | Track || माग घेणे, मागोवा | Trademark || व्यापारचिन्ह, व्यापारमुद्रा | Traffic || वाहतूकीची कोंडी | Translation || भाषांतर |- | Transiliteraion || रुपांतरण (इंग्रजी अक्षरांचे मराठीत/देवनागरीत) | Trash || कचरा, निरूपयोगी, संदेश-कचरा, | Treasurer || खजिनदार, कोषाध्यक्ष, कोषपाल |- | Type || टंकन करणे, टंक, प्रकार |} <br><br> ---- ---- ===मुळाक्षर U=== <p align="right">[[#शीघ्र संदर्भ|वर]]</p> {| width="100%" border="1" cellpadding="5" | Underline || अधोरेखित | Uniform Resourse Identifier (URI) || एकत्र स्त्रोत ओळखकनारा | Uniform Resourse Locator (URL) || एकत्र स्त्रोत निश्चित करनारा (एस्त्रोनि - जाळीय पत्ता) |- | Ultra Violet || अतिनील |- | Update / Updates || अद्ययावत, सुधारित / सुधारित (अनेक सुधारित आव्रुत्या) | Upload || वर भरवणे, चढवणे, पाठवने | Upper case || मोठे अक्षर |- |Ultra ||अति, टोकाचा |Ultra High-Speed Broadband Network || अति जलदगती विस्तारीत-वहन जाळ |Ultrasonic || अतिकंपन, प्रचंड कंपनसंख्या असलेले |Ultra Violet || अतिनील |- | URI || एकत्र स्त्रोत ओळखक | URL || एकत्र स्त्रोत निश्चितक (एस्त्रोनि - जाळीय पत्ता), जाळीय पत्ता |- | Username || सदस्य नाव | USB (Universal Serial Bus) || वैक्रस्था (वैश्विक क्रमिक स्थानांतरक) |− |Unsatisfied||असमाधानी |} <br><br> ---- ---- ==मुळाक्षर V-Z== [[#मुळाक्षर V|V]] - [[#मुळाक्षर W|W]] - [[#मुळाक्षर X|X]] - [[#मुळाक्षर Y|Y]] - [[#मुळाक्षर Z|Z]] ===मुळाक्षर V=== <p align="right">[[#शीघ्र संदर्भ|वर]]</p> {| width="100%" border="1" cellpadding="5" | Vast || अथांग/अफाट |- | Vending Machine || विक्रीयंत्र, वस्तुविक्रीयंत्र | Visitor || अभ्यागत, अतिथी, पाहुणा |- | VoIP || जाळध्वनी |} <br><br> ---- ---- ===मुळाक्षर W=== <p align="right">[[#शीघ्र संदर्भ|वर]]</p> {| width="100%" border="1" cellpadding="5" | Water || जल, पाणी | Water mark || जलांकन, (जलसदृश अंकन) | Wafers || काचऱ्या, चकत्या |- | Web || जाळ | Web address || जाळपत्ता | Webpage || जाळपान | Weblog Publishing System || जाळपत्रिका प्रकाशन प्रणाली |- | Webmaster || जाळप्रमुख | Website || संकेतस्थळ | Week || आठवडा, सप्ताह | Weekend || सप्ताहांत |- | Widget || संकेतसाधन (संगणकीय लिपी संदर्भात), तंत्रसाधन, साधन |- | Word || शब्द | (Intelligent)Word || संज्ञा | Window || खिडकी, गवाक्ष |- | World Wide Web || विश्वव्यापी जाळ |} <br><br> ---- ---- ===मुळाक्षर X=== <p align="right">[[#शीघ्र संदर्भ|वर]]</p> {| width="100%" border="1" cellpadding="5" |XML|| विस्तारीत अंकनभाषा |} <br><br> ---- ===मुळाक्षर Y=== <p align="right">[[#शीघ्र संदर्भ|वर]]</p> {|width="100%" border="1" cellpadding="5" | |} <br><br> ---- ---- <br><br> Zone - परिमंडल / विभागाचेईअअःनधंछजूओ ==संदर्भ बाह्य दुवे== *[http://shakti.iiit.ac.in/~shakti_mrt/ शक्ती स्वयंभू मराठी भाषांतर प्रणाली] *[http://www.manogat.com/node/4490 मनोगतावरील संबंधित चर्चा - रोजच्या वापरातले शब्द] *[http://www.manogat.com/node/2460 मनोगतावरील संबंधित चर्चा - शास्त्रीय शब्द] *[http://thebhandarkars.com/shabdabhandar/index.php?title=Main_Page शब्दभांडार] *[http://dsal.uchicago.edu/dictionaries/vaze वझे शब्दकोश] *[http://dsal.uchicago.edu/dictionaries/molesworth मोल्सवरथ शब्दकोश] *[http://www.spokensanskrit.de/ सम्भाषणसंस्कृतम शब्दकोशः] *[http://www.oup.com/elt/catalogue/teachersites/oald7/?cc=global Online Oxford Advanced Learner's Dictionary] *[http://www.websters-online-dictionary.org/translation/Marathi/ websters] *[http://www.aa.tufs.ac.jp/~tjun/sktdic/ Apte Sanskrit Dictionary Search] *[http://www.spokensanskrit.de/index.php?add=about&output=BO spokensanskrit Dictionary] *[http://mr.wiktionary.org/wiki/Main_Page mr wiktionary] *[http://www.cfilt.iitb.ac.in/wordnet/webmwn/wn.php मराठी शाब्दबंध] *[http://tdil.mit.gov.in/coilnet/ignca/dh019.htm सामान्य शब्द और पारिभाषिक शब्द] *[http://marathi.hrishi.org/ मेहंदळे स्वयंभू मराठी भाषांतर प्रणालीNew non operational] ==हेसुद्धा पाहा== **[[मराठी शाब्दबंध]] **[[मराठी व्याकरण|# व्याकरण विषयक मराठी पुस्तकांची संदर्भ सुची]] **[[विकिसंज्ञा]] **[ [[#इंग्रजी-मराठी पारिभाषिक संज्ञा|वर]] ] [[वर्ग:विकिपीडिया संदर्भ]] [[वर्ग:मराठी व्याकरण]] [[वर्ग:मराठीकरण]] 53rivj2ziselmhp02ipj2t8fwg04wgv 29373 29372 2026-07-31T14:58:23Z विजयकुमार मोटे 4030 /* मुळाक्षर O */ 29373 wikitext text/x-wiki Gg विशिष्ट [[ज्ञान]] शाखेच्या संदर्भात खास अर्थाने वापरलेल्या शब्दास '[[पारिभाषिक शब्द]]' असे म्हणतात. कोणत्याही भाषेतील शब्दसमुच्चयाचे 'सामान्य शब्द' आणि '[[पारिभाषिक शब्द]]' असे दोन प्रकारात वर्गीकरण करता येईल. सामान्यतः 'सामान्य शब्द' हे सर्वसाधारण व्यवहारात वापरले जातात. 'पारिभाषिक शब्द' र्यादित क्षेत्रासाठी. उदाहरणार्थ '[[तत्सम]]' हा शब्द [[मराठी|मराठीत]] सर्व सामान्यपणे जेव्हा वापरतात तेंव्हा त्याचा अर्थ 'त्या सारखे (त्या श्रेणीतले)' असा होतो. तर [[मराठी व्याकरण]] व [[शुद्धलेखन|शुद्धलेखनाच्या]] बाबतीत '[[तत्सम]]' या शब्दाचा अर्थ [[संस्कृत]] भाषेतून जसेच्या तसे -[[अपभ्रंश]] नसलेले- बदल न होता आलेले शब्द असा होतो. पहा:[[#शीघ्र संदर्भ|पारिभाषिक शब्दांची एक शीघ्र संदर्भसूची]] 2a ==सामान्य मराठी वाचकांच्या सोयीसाठी == सध्या [[विकिपीडिया]] सारखा [[मुक्त ज्ञानकोश]] [[मराठी|मराठीत]] निर्माण करताना योग्य शब्द मिळवणे ही एक प्रमुख व प्राथमिक गरज आहे. मराठी पारिभाषिक शब्दांचे कोश शासनदरबारी, तसेच वाचनालयांमध्ये उपलब्ध असले तरी ते छोट्या पुस्तकाच्या दुकानात सहजासहजी मिळत नाहीत. त्यामुळे असे नवे शब्द शोधणे, तयार करणे, वापरणे, रुळवणे इत्यादी सर्व जबाबदारी महाजाल(internet) वापरणाऱ्या सर्व सामान्य [[मराठी]] नागरिकांसच बजावावी लागणार आहे. या हेतूने सर्वसामान्य मराठी वाचकाच्या सोयीसाठी [[इंग्लिश भाषा|इंग्रजी]], [[मराठी]], [[संस्कृत]] भाषेतील [[महाजाल|इंटरनेट]] वर सहज उपलब्ध असलेले विविध संदर्भ या लेखात [[#संदर्भ बाह्य दुवे|इथे]] दिले आहेत. तसेच जरूर ते शब्द तातडीने मिळवण्याकरिता इथे [[#शीघ्रसंदर्भ|शीघ्रसंदर्भ]] पाहता येईल. ==शब्द कसे निवडावे == *[http://ugaach-uwaach.blogspot.com/2006/06/blog-post_20.html मिलिंद भांडारकर लिहितात...]"शब्द वापरूनच प्रचलित होतात. अवघ्या साठ वर्षांपूर्वी मराठीत मेयर, चेक, ट्रेझरर या इंग्रजी शब्दांना प्रतिशब्द नव्हते. आज आपण महापौर, धनादेश, कोषाध्यक्ष हे शब्द सर्रास वापरतो. प्रयत्‍न केल्यास आपल्यालाही तांत्रिक संकल्पनांसाठी सोपे शब्द का तयार करता येणार नाहीत ?" *भाषा इंडिया संकेत स्थळाला दिलेल्या मुलाखतीत ज्येष्ठ संपादक कै.श्री.पु. भागवत म्हणतात ""शब्दाला प्रतिशब्द काढू नये. एक शब्द निवडून त्याला एकापेक्षा अधिक शब्द काढावे. मूळ शब्दाला सर्वांत जवळ जाणारा आणि सोपा शब्द निवडावा. जो शब्द रुळेल तो प्रमाण म्हणून घ्यावा. मराठीमध्ये रुळलेले काही इंग्रजी शब्द तसेच ठेवा. [http://web.archive.org/web/20060513090905/http://www.bhashaindia.com/Patrons/IndicIT/Marathi/Bhagwat.aspx पुढे वाचा]Band ==हेसुद्धा पाहा == [[#शीघ्र संदर्भ|शीघ्र संदर्भ]],[[#संदर्भ बाह्य दुवे|बाह्य दुवे]], [[मराठी-इंग्रजी पारिभाषिक संज्ञा]] ==पारिभाषिक संज्ञा व मराठी विक्शनरी == येथे नमूद केलेल्या संज्ञाच सध्या शीघ्र संदर्भाकरिता उपलब्ध आहेत. तसेच या संज्ञा [http://mr.wiktionary.org/wiki/Main_Page मराठी विक्शनरी प्रकल्पावर] अपेक्षित आहेत. टप्याटप्याने येथील सर्व माहिती मराठी विक्शनरीवर स्थानांतरित केली जाईल. परंतु मराठी विक्शनरीची मांडणी अद्याप आखणीपटावरच असल्यामुळे वाचकांनी सध्या हा लेखच प्रमाण मानावा. ==zone संदर्भ== [[#मुळाक्षर A|A]] - [[#मुळाक्षर B|B]] - [[#मुळाक्षर C|C]] - [[#मुळाक्षर D|D]] - [[#मुळाक्षर E|E]] - [[#मुळाक्षर F|F]] - [[#मुळाक्षर G|G]] <BR>[[#मुळाक्षर H|H]] - [[#मुळाक्षर I|I]] - [[#चढडैजमुळाक्षर J|J]] - [[#मुळाक्षर K|K]] - [[#मुळाक्षर L|L]] - [[#मुळाक्षर M|M]] - [[#मुळाक्षर N|N]] <BR>[[#मुळाक्षर O|O]] - [[#मुळाक्षर P|P]] - [[#मुळाक्षर Q|Q]] - [[#मुळाक्षर R|R]] - [[#मुळाक्षर S|S]] - [[#मुळाक्षर T|T]] - [[#मुळाक्षर U|U]] <BR>[[#मुळाक्षर V|V]] - [[#मुळाक्षर W|W]] - [[#मुळाक्षर X|X]] - [[#मुळाक्षर Y|Y]] - [[#मुळाक्षर Z|Z]] ---- ---- ==पारिभाषिक संज्ञा मुळाक्षर A ते G== [[#मुळाक्षर A|A]] - [[#मुळाक्षर B|B]] - [[#मुळाक्षर C|C]] - [[#मुळाक्षर D|D]] - [[#मुळाक्षर E|E]] - [[#मुळाक्षर F|F]] - [[#मुळाक्षर G|G]] Affedevit <p align="right">[[#शीघ्र संदर्भ|वर]]</p> {| width="100%" border="1" cellpadding="5" |Access || प्रवेश, पोहोच, शिरका |Accessory (Accessories) || उपसाधन (उपसाधने) |Act || क्रिया |Action || क्रियमान, कृत्य |- |Activate || सक्रिय करणे |Active || सक्रिय, क्रियाशील |Activity || सक्रियता |- |Add || मिळविणे, भर घालणे, जोडणे, बेरीज करणे, वाढविणे, समावेश करणे, समाविष्ट करणे, सामावून घेणे |Addition || भर, बेरीज, वाढ |Additional || अधिकचा, जास्तीचा |Additive || भरीचा |- |Add-on || भरतीचे |Advanced || प्रगत |Advertise || जाहिरात, विज्ञापन |- | Aerospace || १. पृथीवरच्या वातावरणासंबंधी आणि त्या पलीकडच्या अंतराळासंबंधी. २.विमानोड्डाणाच्या तंत्रासंबंधी | Aerospace Maintenance & Regeneration Group || विमानाच्या उड्डाणमार्गाची देखरेख आणि व्यवस्थापन करणारे. |- |Aggregate || गोळाबेरीज |Aggregator || संचयक |- |Album || संचयिका |Allocate || नेमणे |Allocation || नेमणूक |Alphabet || मुळाक्षर |- |Alphabetic || अक्षरी |Alphabetical || अकारविल्हे |Alphanumeric || अक्षरांकी |Alternative || पर्यायी |- |Amoeboid Shape || अनियमित आकार |- |Analysis || विश्लेषण |Analytics || विश्लेषके |Animation || संचेतन | Animator|| संचेतक |- |(To) Announce || घोषित करणे, घोषणा-निवेदन करणे |Announcement || घोषणा, उद्घोषणा, निवेदन, जहिरात, प्रसिद्ध करणे |Antivirus || विषाणूरोधक |- | Apical Placentation || अग्रीय (टोकाची) वार-रचना |Appendix || परिशिष्ट |Apply || लावणे, अर्ज करणे, प्रयोग करणे |Application || प्रयोग, वापर, अर्ज, आवेदनपत्र, मलमपट्टी, अवधान, लक्ष |Approval||अनुमोदन |- |Aquatic || जलीय, जलचर |- |Archives || लेखागार |Archival || लेखसंचायक | Area || क्षेत्र, क्षेत्रफळ, प्रदेश, विस्तार, विभाग | Area Code || विभागसंकेतक |- |Arithmetic || अंकगणित |Arrangement || आयोजना, व्यवस्था, मांडामांड, मांडणी, विन्यास, रचना, तजवीज, इंतजाम, बस्तान, समेट, बनावट |Article || लेख |- | At || मध्ये, नजीक,(या)कडे, (इतक्या) वाजता, (अमुक)वेळी, (या) ठिकाणी, स्थिती |Attach || संलग्न,जोडा |Attachment || संलग्नता, बांधणी, जोडणी, जप्ती, प्रेम, जिव्हाळा, अनुरक्ती, अनुराग, सक्ती |Attribute || विशेष गुणधर्म |- |Automate || स्वयंचलित करणे |Automatic || स्वयंचलित |Auxiliary || साहाय्यकारी |- |Available || उपलब्ध |Average || सरासरी |- | Axial Placentation || अक्षीय वार-रचना |Axis || अक्ष |} <br><br> |Archaeological ||पुरातत्वीय ---- ===मुळाक्षर B=== <p align="right">[[#शीघ्र संदर्भ|वर]]</p> {| width="100%" border="1" cellpadding="5" | Back-slash || अपच्छेद (अप म्हणजे मागे) | Backspace || अपदिक् (अप म्हणजे मागे) | Background || पार्श्वभूमी | Back up || अनुप्रत |- | Bank || पतपेढी | Banner || फलक | Bandwidth || वहन क्षमता | Bar || पट्टी, दंड, वडी |- | Bar Code || दंडसंकेत | Base-address || मुक्कामाचा पत्ता, तळ-पत्ता (मूळ-पत्ता) | Basel Placentation || तलीय (तळाची) वार-रचना |- | Beta || ग्रीक वर्णमालेतील दुसरे मुळाक्षर | Beta Version|| असिद्द आवृत्ती,अपूर्ण आवृत्ती |- | Binary || द्विमान | Biology || जीवशास्त्र |- | Blood Bank || रक्तपेढी | Blog Blogroll) || जालपत्रिका, [http://vidagdha.wordpress.com/2006/01/23/blog_vyakhya3/ अनुदिनी] | Blogger || जालपत्रलेखक | Blog Post || जालपत्रिकासूची, जालपत्रसूची |- | Blogosphere || जालपत्रिकाविश्व, अनुदिनीविश्व,ब्लॉगजगत | Blue Tooth || नीलदंत |- | Bold || ठळक | Bookmark || वाचनखूण, पृष्ठचिन्ह, पृष्ठनिशाण | Bot || सांगकाम्या | Botanical || वनस्पतिशास्त्रविषयक, वनस्पतीय, वानस्पतीक |- | Botanical garden || वनस्पतीय उद्यान, वानस्पतीक उद्यान | Botany || वनस्पतिशास्त्र | Box || पेटी, डब्बा |- | Broad band|| विस्तारीत वहन | Browse || चाळणे (करमणुकीकरिता वाचणे), विचरण, विचरणे | Browser || न्याहाळक, विचरक |- | Budget || अर्थसंकल्प | Buffet || स्वयंभोजन, स्वभोज | Bug || कीडा | Button || कळ |- | Buzz || गुणगुण, गुंजन, गुंजारव |- |} <br><br> ---- ---- === मुळाक्षर C === <math>Insert formula here</math> <p align="right">[[#शीघ्र संदर्भ|वर]]</p> {| width="100%" border="1" cellpadding="5" | Cache || संचय, संचित, साठा,स्मृतीसाठा, साठवणी | (To) Call up || पाचारण करणे, पाचारणे | Camera || चित्रग्राहक | Cancellation || रद्दीकरण |- | Carbohydrates || कर्बोदके | Carbon gas || कर्बवायू | Card || पत्र, पत्रक, पत्रिका | Career || व्यवसाय, कारकीर्द |- | Cassette ||ध्वनिमुद्रिका, ध्वनिफीत | Category || वर्ग, श्रेणी,प्रवर्ग, गट |- | Cell || पेशी, विद्युतघट | Center || मध्य, केंद्र | Central or Free Placentation || केंद्रीय किंवा मुक्त वार-रचना | Central Processing Unit (CPU) || केंद्रीय प्रक्रीयक <केंद्रीय कार्यकारी एकक> |- | Chat || गप्पा | Chatroom || गप्पाकक्ष | Character || वर्ण, चारित्र्य | Character Set || वर्णमाला |- | Change || बदल | Charge || भार | (To) Check mail || संदेश तपासणे | Cheque || धनादेश |- | Circuit (Circuitry) || मंडल (परिमंडल, परिपथ) | Circumference || परिघ, घेरा, परिधि, वेढा | Circumflex || स्वरितचिन्ह (^), स्वरितचिन्ह असलेला |- | Classification || वर्गीकरण | Click || टिचकी, कळ | Clockwise || दक्षिणावर्त, घड्याळाप्रमाणे डावीकडून उजवीकडे जाणारा | Clone || प्रतिकृती, प्रतिरूप |- | Code (Coding) || संकेत (संकेतन) | Colon || विसर्ग | Colour / Color || रंग | Content management system || मजकूर व्यवस्थापन प्रणाली |- | Continental || खंडाचा, खंडविषयक | Continental Drift || खंडीय प्रवाहन, खंडीय हालचाल | Contribution || योगदान |- | Comma || स्वल्पविराम | Comment || अभिप्राय, टिप्पणी | Community || समूह, समुदाय, गट, मंडळ | Compact Disc (CD) || चकती |- | Compatible (Compatibility) || अनुरूप, सुसंगत (अनुरूपता, सुसंगती) | Compile (Compiler) || संकलन (संकलक) | Complex || क्लिष्ट, जटिल | Complex {Architecture} || संकुल {वास्तुविषयक} |- | Compose message || संदेश तयार करा, संदेश बनवा, संदेश लिहा | Composer || रचनाकार, रचयिता | Compound || संयुक्त, संयुग, कुंपण | Comprehensive || व्यापक |- | Computer || संगणक | Configure (Configuration) || एकत्र जुळवणे, एकत्र मांडणी करणे, बाह्यस्वरूप, आकार, (<स्वरूपण>) | (To) Confirm || खात्री करणे, निश्चिती करणे | Confirmatory email || निश्चितक विपत्र |- | Confirmatory Test || निश्चितक परिक्षा | Connect || जोडणे | Console || सांत्वन, समाधान | Constant || स्थिरांक, स्थिर , अचल |- | Contact || संपर्क | Content || <भरवण>, मजकुर | Continent || खंड | Control || नियंत्रण |- | Control || नियंत्रण | Control key || नियंत्रक कळ, नियामक कळ | Convention || परंपरा, रूढी, पद्धत | Conversion || परिवर्तन, बदल |- | Cookie || स्मृतिशेष | Coordinates || गुणक, अंश (रेखांश, अक्षांश) | Copy || प्रत, नक्कल | Copyright || प्रताधिकार |- | Core memory || <गाभास्मृति, मध्यस्मृति, अंतःस्मृती>, केंद्रीय स्मृती | Count || संख्या, मोजणे, गणना | Cousin || मातृक किंवा पैतृक नातेभावंड, नातेभावंड |- | (To) Crack || छेदन, छेदणे | Cracker || छेदक | Crawl || रांगणे | Credit Card || पतपत्र |cream|| मलम | Cross-reference || उलट संदर्भ | Cryptogams || अपुष्प वनस्पती |- | Culture (Cultural Heritage) || संस्कृती (सांस्कृतिक वारसा) | Current || प्रचलित (विशेषण म्हणून), प्रवाह (नाम म्हणून) | Cursor || बाण, निर्देशक, (परीनिर्देशक) | Customer Support Executive || कार्यकारी ग्राहक मदतनीस |- | (To) Cut || कापणे |- | Cycle || चक्र, दुचाकी |} <br><br> ---- ---- ===मुळाक्षर D=== <p align="right">[[#शीघ्र संदर्भ|वर]]</p> {| width="100%" border="1" cellpadding="5" | Dance || नृत्य | Dark || गडद | Datum (Data) || विदित, आरंभिक माहिती | Database || विदितागार, माहिती-तळ, (Data साठी आणखीन चांगला शब्द शोधता येईल.) |- | Debuging || कीडविमोचन | Decimal (Decimal Point) || दशमान (दशांश) | Decode (Decoding) || संकेत उकलन | Default || स्वयंचलित (संगणकासंदर्भात), अध्याऋत, अभावात्मक |- | Definition || व्याख्या | (To) Degenerate || अवनति होणे, र्‍हास होणे, अधोगतीला जाणे, अधःपतन, बिघडणे, निकृष्ट बनणे | Design || आखणी | Desk || पट |- | Detailed || सविस्तर | Developer || रचयिता, बनवणारा, तयार करणारा |- | Diagram || आकृती | Dicky (in car) || सामानवाहक, सामानाचा मागचा कप्पा |- | Digit || अंक | Digital || अंकिक | Digital Camera || अंकीक चित्रग्राहक |Non-Digital || अंकिकेतर |Digitization|| अंकिकीकरण |Digitize || अंकिकीकरण करणे |Digitized || अंकिकृत |Digitizer / Digitiser ||अंकिकीकारक | Digitaly || अंकिकता |- | Digital Versatile Disc (DVD) || अंकिक बहुविध चकती (अंबच) | Digital Video Disc (DVD) || अंकिक चित्रिय चकती (अंचिच) | Digital Versatile / Video Disc Recordable (DVDR) || अंकिक बहुविध नोंदक चकती (अंबनोंच),अंकिक चित्रिय नोंदक चकती (अंचिनोंच) | Digital Versatile / Video Disc ReWritable (DVDRW) || अंकिक बहुविध पुनर्नोंदक चकती (अंबपुर्नोंच), अंकिक चित्रिय पुनर्नोंदक चकती (अंचिपुर्नोंच) |- | Directory || मार्गदर्शिका, निर्देशिका | Disable || बंद करणे, अक्षम | Disambiguation (Disambiguity) || निसंदग्धीकरण (निसंदग्धता) | Disc/k || चकती, तबकडी, बिंब, मंडल (उदा. solar disc => सूर्यबिंब) |- | Display (To Display) || प्रदर्शन (प्रदर्शित करणे), दाखवणे, देखावा, प्रकटन, प्रकटक, प्रदर्शक | Distortion || विरूपण, विपर्यास, विकृती |- | Document || दस्तऐवज | Domain || क्षेत्र, कार्यक्षेत्र, विचारक्षेत्र | Domain Name System || क्षेत्रनामप्रणाली | (To) Download || उतरवणे |- | Draft || मसुदा | Drag and Drop || ओढून टाका | Drill || गिरमिट | Drift || ओढ, खेच, प्रवाहाबरोबर वाहत जाणे |- | (To)Drive || चालविणे, चलन |- | Download || उतरवणे, उतरवून घेणे |- | Dynamo || विद्युत जनित्र |} <br><br> ---- ---- ===मुळाक्षर E=== <p align="right">[[#शीघ्र संदर्भ|वर]]</p> {| width="100%" border="1" cellpadding="5" |Ecologist || पर्यावरणशास्त्रज्ञ, पर्यावरणतज्ञ, पर्यावरण अभ्यासक | Ecology || परिस्थितीकी, पर्यावरणशास्त्र | Eco friendly || परिमित्रक, परिमित्रतेने | e-commerce || संगणकीकृत वाणिज्य |-Entarnet | Edit (Editor) || संपादन (संपादक) |- | Elimentary || सुलभ, सोपे, प्राथमिक स्वरुपाचे, आरंभिक | Elements || मूलद्रव्ये, मुलतत्वे, सूक्ष्मघटक, पंचमहाभूते |- | Email || संदेश, विरोप, विपत्र | Emoticon || भावना, भावचिन्हे | Emphasis || जोर | Employer || नियोक्ता |- | Enable || चालू करणे, सक्रिय करणे, कार्यक्षम करणे | Encode (Encoding) || संकेत स्वरूपण, संकेतात रुपांतर करणे (संकेत रूपांतरण) | Encoded || सांकेतिक | Enter (Entry) || प्रवेश करणॅ (प्रवेश) |- | Equal || बरोबर, समान | Equilibrium || समतोल, समतुलना | Equilibrium Constant || संतुलन स्थिरांक |- | Erase || खोडणे | Error || त्रुटी/त्रुटी, चुक,चुका |- | Escape(Esc key) || विमोचन, सुटका, निसटणे, पसार, पळवाट, पळून जाणे, गच्छंती, कूच, झुकांडी देणे, झुगारा, बहिर्गमन, निभणे, निभाव (विमोचन कळ, बहिर्गमन कळ, बहिर्गामी कळ) |- | Et Cetera, etc || वगैरे, इत्यादी |- | Exchange || विनिमय | Exit || बाहेर | Expected || अपेक्षित | Explore || शोध घेणे |- | Export || निर्यात | Express (1) || व्यक्त करणे | Express (2)|| जलदगती गाडी, द्रुतगती गाडी,किंवा नुसतेच जलदगती, द्रुतगती किंवा त्वरा | Express way ||द्रुतगती मार्ग |- | Extension || विस्तार | External (External Link) || बाह्य (बाह्य दुवा) |} <br><br> ---- ---- | Environment || वातावरण Full time <p align="right">[[#शीघ्र संदर्भ|वर]]</p> {| width="100%" border="1" cellpadding="5" | Facility || सुविधा | FAQ || नेहमी विचारलेले(विचारले जाणारे?) प्रश्न | Fatal || घातक |- | Feature || विशेषता | Feed || ग्रहण (subscription च्या संदर्भात)भरण, पोषण, पुरवणे, पुरवठा | Feedback || पुनर्भरण,प्रतिसाद | Fetch || आणणे, जाऊन आणणे |- | Fibre Optics || तंतुप्रकाशक | File || प्रक्रमिका, नस्ती (शासकीय शब्द), संचिका | Filter || गाळणयंत्र, गाळणे, चाळून घेणे | Filterpaper || गाळणकागद |- | Find || शोधणे | Finder || शोधक, शोधकर्ता | Firewall || जहालकवच |- | Flag || ध्वज, झेंडा, निशाण | Floppy || चुंबकचकती |- | Folder || धारिका, संचयिका | Font || टंक, छाप, वळण | Form (Format) || रूप (स्वरूप) | Forum || चर्चापीठ |- | Forward || अग्रप्रेषण, पुढारलेला, पुढे |- | Frame || चौकट | Free or Central Placentation || मुक्त किंवा केंद्रीय वार-रचना |- | To Fuse (Electric Fuse) || सांधणे, वितळणे (वितळक) |} <br><br> ---- ---- ===मुळाक्षर G=== <p align="right">[[#शीघ्र संदर्भ|वर]]</p> {| width="100%" border="1" cellpadding="5" | Gadget || साधन, कळ, यंत्रसाधन | Gap || खंड | Garbage || कचरा | Gate || फाटक |- | Get || मिळवणे, प्राप्त करणे | Gene|| जनुक |- | Glyph || लिपीचिन्ह |- | Goto || ...च्याकडे जाणे, ...कडे जा |- | Grade || श्रेणी | Grammar || व्याकरण | Graphical || प्रतिमांवर आधारित | Group || समूह, गट(जीवशास्त्रीय संदर्भात), मंडळ, समुदाय |- | Gulf || आखात |- | GUI || चिञस्वरूप आज्ञाफलक |- <br><br> ---- ----Group = संघ ==मुळाक्षर H N== [[#मुळाक्षर H|H]] - [[#मुळाक्षर I|I]] - [[#मुळाक्षर J|J]] - [[#मुळाक्षर K|K]] - [[#मुळाक्षर L|L]] - [[#मुळाक्षर M|M]] - [[#मुळाक्षर N|N]] ===मुळाक्षर H=== <p align="right">[[#शीघ्र संदर्भ|वर]]</p> {| width="100%" border="1" cellpadding="5" | (To) hack || कब्जा करणे | Hacker || कब्जक, कब्जेदार, कब्जा करणारा | Handshake || हस्तांदोलन | Hangar || विमानगृह |- | Hanger || टांगणी, अडकवणी | Hard-disk || स्थिर-चक्रिका | Hardware || यंत्रांकन (यंत्रांकित भाग), जड भाग / सामान, धातुयुक्त भाग / सामान |- | Header || शीर्षक | Helicopter || चक्रपाख | Help || मदत, साहाय्य | Herb || नाजूक वनस्पती |- | Heritage || वारसा |- | Hexadecimal || षोडषमान |- | (To) Highlight || चमकवणे, परिप्रकाशणे | High speed || जलदगती, तीव्रगती | History || इतिहास | Hit || आघात, टोला, लाभ |- | Home || घर, गृह | Home-Page || मुख्यपृष्ठ | Host || आयोजक, यजमान |- |Hydra || जलव्याल | Hydried || उदिद | Hydrocarbon || उत्कर्ब | Hydroelectric ||जलविद्युतीय |- |Hydrogen (gas) || उद्जन (वायू) |Hydrosatic || जलस्थैतिक, द्रवस्थैतिक | Hydrostatic Equilibrium || द्रवस्थैतिक संतुलन | Hydroxide || उत्प्राणिद |- |Hyperbola (Hyperbolic) || अपास्त (अपास्तिक) |Hyperbole || अतिशयोक्ती |Hyperlink || अतिदुवा | Hypertext || अतिसंहिता |- | Hypertext Markup Language (HTML) || अतिसंहिता अंकनभाषा | Hypertext Transfer Protocol (HTTP) || अतिसंहिता स्थानांतरण शिष्टाचार | Hypoyhesis || गृहीतक |} <br><br> ---- ---- ===मुळाक्षर I=== <p align="right">[[#शीघ्र संदर्भ|वर]]</p> {| width="100%" border="1" cellpadding="5" | Ice-cream || शीतलक | Icon || चिह्न, प्रतीक |- | Idol || आदर्श |- | (To) ignore || दुर्लक्षित करणे | Ignore list || दुर्लक्षित सूची |- | Image || चित्र | Image Stabilization || चित्र-स्थिरीकरण | Image Stabilizer || चित्र-स्थिरक | (To) Impress || प्रभावित करणे, छाप पाडणे |- | Import || आयात | Improvement || सुधारणा |- | Inbox || आलेले संदेश | Index || समास | Index (Index Key) || सूची, अनुक्रमणिका |Indoor game || अंतर्गेही खेळ | Information || माहिती |- | Input || निवेश | (To) Insert || समावेश करणे, अंतर्भूत करणे Illusion || | Innovation || नवप्रवर्तन | (To) Install, Installation || उभारणे, उभारणी | Instruction || सूचना |- | Instruction Sign || सूचकचिन्ह | Interface || आंतरपीठ | Internet || आंतरजाल | Internet Protocol Address (IP Address) || आंतरजाल शिष्टाचार पत्ता |- | Internet Service Provider (ISP) || आंतरजाल सेवा पुरवठादार | Internet Speed Tester || आंतरजाल वेग परीक्षक | Interruption (To Interrupt) || अडथळा, खंड (खंडित करणे) | Interval || मध्यंतर |- | Intranet || आंतरिकजाल |- |- | Italics || तिरके | Item || नग |illusion || भ्रम |} <br><br> ---- ---- --[[सदस्य:Shrinivasvaze|Shrinivasvaze]] ([[सदस्य चर्चा:Shrinivasvaze|चर्चा]]) १०:१०, २० एप्रिल २०१५ (UTC) ===मुळाक्षर J=== <p align="right">[[#शीघ्र संदर्भ|वर]]</p> {| width="100%" border="1" cellpadding="5joke || जोडणे, सदस्य बनणे, सामील होणे |} <br><br> ---- ---- ===मुळाक्षर K=== <p align="right">[[#शीघ्र संदर्भ|वर]]</p> {| width="100%" border="1" cellpadding="5" | Key || कळ | Keyboard || कळपटल, कळपट, कळफलक, कळसंच, कुंजीपटल, कुंजीपट, कुंजीफलक | Kill || समाप्त करणे |} <br><br> ---- ---- ===मुळाक्षर L=== <p align="right">[[#शीघ्र संदर्भ|वर]]</p> {| width="100%" border="1" cellpadding="5" | Label || संदर्भनामे, नामपत्र, खूणचिठ्ठी | Lane || मार्गिका, गल्ली, बोळ | Language|| भाषा | Laptop || उरुसंगणक |- | Latitude ||अक्षांश | Layer || स्तर, थर | Layout || आरेखन |- |liability || दायित्व, जबाबदारि | Light || प्रकाश | Linear || रेषीय | Link || दुवा | List || यादी, सुची |- | Literature || साहित्य |- | Local || स्थानिक, स्थानीय | Local Area Network (LAN) || स्थानीय क्षेत्र जालक (स्थाजा) | location || जागा, स्थान | Logarithm || (घातांकन) |- | Login || प्रवेश, आगमन | Logo || बोधचिन्ह | Log Out || गमन, निर्गमन, बहिर्गमन | Longitude || रेखांश |- | Loss || तोटा, हानी | Loudspeaker || ध्वनिक्षेपक, पोंगा, कर्णा, ध्वनिविस्तारक | Lower case || छोटे अक्षर, लघुरूप |- | Luminiscence || प्रकाशमानता, आभा | Luminosity || तेजस्विता | Luminous || प्रकाशमान, तेजस्वी |} <br><br> ---- ---- ===मुळाक्षर M=== <p align="right">[[#शीघ्र संदर्भ|वर]]</p> {| width="100%" border="1" cellpadding="5" | Magnet(Magnetic) || चुंबक (चुंबकीय) | Magnitude || परिमाण, परिमिती, प्रत, आकार, आवाका | Mail || टपाल | Mailing-list || टपालाची यादी (टपालयादी) |- | Maintenance || निर्वाह, परिरक्षण, योगक्षेम | Manager(Management) || व्यवस्थापक(व्यवस्थापन) | Mall || महाभांडार, महाबाजार | Map || मानचित्र, नकाशा |- | Marginal Placentation || उपांतिक (कडेची) वार-रचना | Markup || अंकन | Margin || समास | Mass || वस्तुमान |- | Mayor || महापौर |- | Medium || मध्यम, माध्यम | Memory || स्मृती | Membership || सदस्यत्व, सदस्यता | (To) Mention || नमूद करणे, उल्लेख करणे |- | Menu || यादी, सूची | Message || संदेश | Messenger || निरोप्या, दूत |- | Migration || स्थानांतरण | Mirror-site || प्रतिस्थळ, (प्रतिबिंब स्थळ) |- | Mobile (phone) || भ्रमणध्वनी | Moderator || नियामक | Modem || (आरोहावरोहक)(मोडेम) | Monitor Screen || प्रदर्शक, दर्शकपट, दर्शकपटल |- | Mouse || मूषक | Mouse pointer ||मूषकबाण | Movie || चित्रपट |} <br><br> ---- ---- ===मुळाक्षर N=== <p align="right">[[#शीघ्र संदर्भ|वर]]</p> {| width="100%" border="1" cellpadding="5" | Nature || निसर्ग | Natural || नैसर्गिक | Navigation || जालपर्यटन |- | Nebula || तेजोमेघ--[[सदस्य:Shrinivasvaze|Shrinivasvaze]] ([[सदस्य चर्चा:Shrinivasvaze|चर्चा]]) १०:४८, २० एप्रिल २०१५ (UTC) | Necessary || आवश्यक | Netiquette || जालशिष्टाचार | Netizen || जालवासी | Network || जालक, जालविस्तार, उद्योगाचे पसरलेले जाळे |- | Newsgroup || वृत्तसमूह, बातमी-समूह, वार्तासमूह | Newsreader || वृत्तवाचक, वाचक, बातमी-वाचक, वार्तावाचक |- | Node || (रोपट्याचा) डोळा, गुडघ्याची सूज, गाठ | Norms || प्रमाणके | Note || नोंदविणे, नोंद | Nucleus || केंद्रक (पेशीकेंद्रक, अणुकेंद्रक) |} <br><br> ---- ---- ==मुळाक्षर O-U== [[#मुळाक्षर O|O]] - [[#मुळाक्षर P|P]] - [[#मुळाक्षर Q|Q]] - [[#मुळाक्षर R|R]] - [[#मुळाक्षर S|S]] - [[#मुळाक्षर T|T]] - [[#मुळाक्षर U|U]] ===मुळाक्षर O=== <p align="right">[[#शीघ्र संदर्भ|वर]]</p> {| width="100%" border="1" cellpadding="5" | Offline || अजालस्पर्शी, अनुपलब्ध | Offline Store || अजालस्पर्शी दुकान | Offline From|| अजालस्पर्शी अर्ज |- | Online || आंतरजालस्पर्शी, जालस्पर्शी , उपलब्ध, जालसंपर्कीत | Online Shopping || आंतरजालस्पर्शी खरेदी , जालखरेदी, जालीय खरेदी | Online Store || आंतरजालस्पर्शी दुकान, जालभांडार, जालदुकान, जालीय दुकान, |- | Opacity || अपारदर्शकता | Opaque || अपारदर्शक | Open Content || मुक्त मजकूर | Open Source || मुक्त स्रोत |- | Operator || संचालक, यंत्रचालक | Operating System || संचालन प्रणाली, कार्यप्रणाली(वापरप्रणाली) | Optical Illusion || दृष्टीभ्रम | Opinion || मत | Option || पर्याय, विकल्प |- | Output || उत्पादिते, उत्पादन, उत्पादन केलेला माल |- | Owner (for groups and communities) || मालक, चालक, संचालक | oxygen (gas) || प्राणवायू |} <br><br> ---- ---- ===मुळाक्षर P=== <p align="right">[[#शीघ्र संदर्भ|वर]]</p़लक="100%" border="1" cellpaddig="5" | Paper || कागद, लिखित किंवा छापील कागदपत्रं, प्रश्नपत्रिका, वर्तमानपत्र, तज्ञांपुढे वाचायचा प्रबंध | Paragraph || परिच्छेद | Parameter || मानक, परिमाण | Parital Placentation || भित्तीय किंवा परिघीय वार-रचना |- | Password || संकेतशब्दपरवलीचा शब्द (कूटशब्द) | Passport || पारपत्र | Paste || डकवणे, चिकटवणे | Pause (music, video etc.) || विराम, विश्राम |- | Pay Load || अधिदानभार |- | Permalink || स्थिरदुवा, स्थायी दुवा | Person || व्यक्ती | Pest || कीड |- | Phanerogams || सपुष्प वनस्पती | Photograph || छायाचित्र, प्रकाशचित्र | Photography || छायाचित्रण, प्रकाशचित्रण |- | Picture || चित्र | Ping || पाचारण करणे, पाचारणे |- | Placenta || वार, गर्भवेष्टन | Placentation (in plants - Axial, Parietal, Basal, Apical, Marginal, Free or Central) || वार-रचना (वनस्पतींमध्ये - अक्षीय, भित्तीय किंवा परिघीय, तलीय(तळाची), अग्रीय(टोकाची), उपांतिक (कडेची), मुक्त किंवा केंद्रीत) | Play (music, video etc.) || चालू करा, सुरूवात | Play || नाटक, चित्रपटाचा खेळ |- | Pliers || पक्कड | Plug-in (for computer) || जोडणी |- | Pop-up || प्रकटन, उघडणे, प्रकटक | Pop-up window || प्रकटक खिडकी | Port || बंदर | Portal || प्रवेशद्वार |- | Post (To Post) || टपाल, डाक (टपाल पाठविणे, पाठविणे) |- | Preferences || आवड, पसंती | Preview || पूर्वावलोकन, झलक दाखवणे | Print || मुद्रण, छापणे | Priority || अग्रक्रम, प्राधान्य |- |-Probing || सार्थक प्रश्न | Processor || प्रक्रियक | Program || कार्यक्रम, संगणक प्रणाली (आज्ञावली) | Profile || माहिती, रुपरेखा, रुपरेषा | Project || प्रकल्प |- | Protocol || शिष्टाचार | Proxy || प्रतिनिधी |- | Pseudopodia / Pseudopodium || छद्मपाद |- | Public Domain || सार्वजनिक |-Archaeology||पुरातत्त्वशास्त्र |} <br><br> ---- ----|Palaeolithic||पुराश्मयुग|} ===मुळाक्षर Q=== <p align="right">[[#शीघ्र संदर्भ|वर]]</p> {| width="100%" border="1" cellpadding="5" |Quality || गुणवत्ता |Quick || शीघ्र |Quick reference || शीघ्र संदर्भ |- |Quick time plug-in || जलदगती जोडणी |Queue ||रांग |} <br><br> ---- ---- ===मुळाक्षर R=== <p align="right">[[#शीघ्र संदर्भ|वर]]</p> {| width="100%" border="1" cellpadding="5" | Reader || वाचक | Reference || संदर्भ | Regeneration || निर्मिती, पुनर्निर्मिती, पुन्हा उत्पन्न करणे / होणे | Related || निगडित |- | Relative || नातलग / सापेक्ष | Relativity || सापेक्षता | Relevance ||औचित्य | Relevant || संबंधित, प्रस्तुत, तदनुषंगिक, समयोचित, सुसंबद्ध, निगडित |- | Reminder|| स्मरणिका, स्मरणक | Remote Control (for TV etc.) || दूरनियंत्रक | Remote Sensing || दूरसंवेदन, दूरसंवेदनशील | Rename || नाव बदलणे |- | Report || अहवाल | Reply|| प्रत्युत्तर, उत्तर | Request || विनंती | Result || निकाल |- | Resource (Resources) || स्त्रोत | Revenue || महसूल | Review || समीक्षा, परिक्षण, आढावा, पुनरावलोकन, समालोचन, तपासणी, आलोचना | Revision || उजळणी, फेरतपासणी, सुधारीत आवृत्ती, पुनरावृत्ती |- | Router || पथदर्शक, वाटाड्या |- | RSS || अत्यधिक सरल प्रकाशन |Registrar || कुलसचिव |Deputy Registrar || उपकुलसचिव, |} <br><br> ---- ---- ===मुळाक्षर S=== <p align="right">[[#शीघ्र संदर्भ|वर]]</p> {| width="100%" border="1" cellpadding="5" | Saint || संत | Save || जतन करणे, वाचवणे | Save as || या नावाने जतन करा |- | Scanned Image || चित्रप्रत | Scanning || विद्युतचुंबकीय आरेखन | Scrap || चिठोरा | Scrap Book || चिठोरेवही |- | Screen || प्रदर्शक, दर्शकपट, दर्शकपटल, पडदा | Screenshot || चित्रवेध | Script (Computer Script) || लिपी (आज्ञावली) |- | Search engine || शोधयंत्र | Security || सुरक्षा | Select || निवडणे | Server || जालवितरक, अधिसेवक |- | Service || सेवा | Settings || संस्थापने | (To) Setup || (प्रती) प्रस्थापित करणे, स्थापन करणे |- | Shift (key) || बदलणे (कळ) | Shopping center || खरेदीकेंद्र | Shopping Complex || खरेदीसंकुल | Short Period || लघुकाल |- | Shortage || कमतरता | Shower || तुषारक |- | Sign || चिन्ह | Signal || संदेशक, सांकेतिक खूण, इशारा, इशारत, निशाणी, संदेश | Site || स्थळ, जागा | Size || माप, आकार |- | Sky Walk || आकाश मार्गिका |- | Slideshow || चलचित्रफीत |- | Snippet || झलक |- | Software || आज्ञांकन, (संगणक आज्ञा) | Solar || सौर | Source || स्रोत |- | Spacebar || अंतरक | Spam || अनैच्छिक, नकोसे | Spark || ठिणगी, चमक | Speed || गती |- | Spell Checker || शब्द तपासक, शुद्धीचिकीत्सक | spore || बीज, बीजाणू | Sporangium ||बीजाणूधानी, बीजाणूकोश | Sporogenous ||बीजोत्पादित, बीजोत्पादन |- | Sporocarp ||बीजकवचिका | Spreadsheet || पृष्ठपुरवणी, प्रसारकपृष्ठ | Spyware || हेरसावधक (हेरगीर) |- | Square || चौरस |- | Stand - for keeping things,(Stand for vehicles) || रचक, स्थापक, मांडणी (वाहनतळ) | Standard || मानक / प्रमाण | Stop (music, video etc.) || थांबवा, थांबवणे, शेवट | Stop (for bus) || थांबा |- | Studio for cinema, photos, Art) || चित्रणस्थळ, प्रकाशचित्रालय / प्रकाशचित्रस्थळ, कलाचित्रस्थळ |- | Sub-continent || उपखंड | Subcribe ( By email / By RSS) || अधिग्रहण करा (संदेशातून / असप्र - अत्याधिक सरल प्रकाशन) | Subscriber || अधिग्राहक | Subscription || अधिग्रहित |- | (To) Submit || सादर करणे, सुपूर्द करणे, पेश करणे, विचारार्थ पुढे जाणे, शरण जाणे, पड खाणे | Suggest || सुचविणे | Support || आधार, पाठिंबा, मदत, साहाय्य | Surf || भ्रमंती, भटकंती |- | System Operator , Sysop || प्रणाली संचालक | System Administrator || प्रणाली प्रशासक | System || प्रणाली, तंत्र |} <br><br> ---- ---- ===मुळाक्षर T=== <p align="right">[[#शीघ्र संदर्भ|वर]]</p> {| width="100%" border="1" cellpadding="5" | Tab || खुणेची फीत, उपखिडकी (संगणकाच्या संदर्भात एका खिडकीत -window उघडणारी) | Table || तक्ता | Tag (Meta tag) (Tag in blog)||खूण (संदर्भ खूण) (शब्दखूण) |- | Telephone || दूरध्वनी | Template || आकृतीबंध, रचनाबंध, साचा | Terminal || टोक, टोकाचे | Terminology || परिभाषा |- | Terminological || पारिभाषिक | Text || संहिता, पाठ्य, मजकूर |- | Theorem || प्रमेय | Thinker || विचारवंत | Thumbnail || सूक्ष्मचित्र |- | Toilet || प्रसाधनगृह, स्वच्छतागृह | Tool || साधन | Toolbar || साधनपट्टी | Toolbox || साधनपेटी |- | Torque || चक्रीय प्रेरणा, चक्रीय बल | Tower || मनोरा, बुरूज, गोपुर |- | Track || माग घेणे, मागोवा | Trademark || व्यापारचिन्ह, व्यापारमुद्रा | Traffic || वाहतूकीची कोंडी | Translation || भाषांतर |- | Transiliteraion || रुपांतरण (इंग्रजी अक्षरांचे मराठीत/देवनागरीत) | Trash || कचरा, निरूपयोगी, संदेश-कचरा, | Treasurer || खजिनदार, कोषाध्यक्ष, कोषपाल |- | Type || टंकन करणे, टंक, प्रकार |} <br><br> ---- ---- ===मुळाक्षर U=== <p align="right">[[#शीघ्र संदर्भ|वर]]</p> {| width="100%" border="1" cellpadding="5" | Underline || अधोरेखित | Uniform Resourse Identifier (URI) || एकत्र स्त्रोत ओळखकनारा | Uniform Resourse Locator (URL) || एकत्र स्त्रोत निश्चित करनारा (एस्त्रोनि - जाळीय पत्ता) |- | Ultra Violet || अतिनील |- | Update / Updates || अद्ययावत, सुधारित / सुधारित (अनेक सुधारित आव्रुत्या) | Upload || वर भरवणे, चढवणे, पाठवने | Upper case || मोठे अक्षर |- |Ultra ||अति, टोकाचा |Ultra High-Speed Broadband Network || अति जलदगती विस्तारीत-वहन जाळ |Ultrasonic || अतिकंपन, प्रचंड कंपनसंख्या असलेले |Ultra Violet || अतिनील |- | URI || एकत्र स्त्रोत ओळखक | URL || एकत्र स्त्रोत निश्चितक (एस्त्रोनि - जाळीय पत्ता), जाळीय पत्ता |- | Username || सदस्य नाव | USB (Universal Serial Bus) || वैक्रस्था (वैश्विक क्रमिक स्थानांतरक) |− |Unsatisfied||असमाधानी |} <br><br> ---- ---- ==मुळाक्षर V-Z== [[#मुळाक्षर V|V]] - [[#मुळाक्षर W|W]] - [[#मुळाक्षर X|X]] - [[#मुळाक्षर Y|Y]] - [[#मुळाक्षर Z|Z]] ===मुळाक्षर V=== <p align="right">[[#शीघ्र संदर्भ|वर]]</p> {| width="100%" border="1" cellpadding="5" | Vast || अथांग/अफाट |- | Vending Machine || विक्रीयंत्र, वस्तुविक्रीयंत्र | Visitor || अभ्यागत, अतिथी, पाहुणा |- | VoIP || जाळध्वनी |} <br><br> ---- ---- ===मुळाक्षर W=== <p align="right">[[#शीघ्र संदर्भ|वर]]</p> {| width="100%" border="1" cellpadding="5" | Water || जल, पाणी | Water mark || जलांकन, (जलसदृश अंकन) | Wafers || काचऱ्या, चकत्या |- | Web || जाळ | Web address || जाळपत्ता | Webpage || जाळपान | Weblog Publishing System || जाळपत्रिका प्रकाशन प्रणाली |- | Webmaster || जाळप्रमुख | Website || संकेतस्थळ | Week || आठवडा, सप्ताह | Weekend || सप्ताहांत |- | Widget || संकेतसाधन (संगणकीय लिपी संदर्भात), तंत्रसाधन, साधन |- | Word || शब्द | (Intelligent)Word || संज्ञा | Window || खिडकी, गवाक्ष |- | World Wide Web || विश्वव्यापी जाळ |} <br><br> ---- ---- ===मुळाक्षर X=== <p align="right">[[#शीघ्र संदर्भ|वर]]</p> {| width="100%" border="1" cellpadding="5" |XML|| विस्तारीत अंकनभाषा |} <br><br> ---- ===मुळाक्षर Y=== <p align="right">[[#शीघ्र संदर्भ|वर]]</p> {|width="100%" border="1" cellpadding="5" | |} <br><br> ---- ---- <br><br> Zone - परिमंडल / विभागाचेईअअःनधंछजूओ ==संदर्भ बाह्य दुवे== *[http://shakti.iiit.ac.in/~shakti_mrt/ शक्ती स्वयंभू मराठी भाषांतर प्रणाली] *[http://www.manogat.com/node/4490 मनोगतावरील संबंधित चर्चा - रोजच्या वापरातले शब्द] *[http://www.manogat.com/node/2460 मनोगतावरील संबंधित चर्चा - शास्त्रीय शब्द] *[http://thebhandarkars.com/shabdabhandar/index.php?title=Main_Page शब्दभांडार] *[http://dsal.uchicago.edu/dictionaries/vaze वझे शब्दकोश] *[http://dsal.uchicago.edu/dictionaries/molesworth मोल्सवरथ शब्दकोश] *[http://www.spokensanskrit.de/ सम्भाषणसंस्कृतम शब्दकोशः] *[http://www.oup.com/elt/catalogue/teachersites/oald7/?cc=global Online Oxford Advanced Learner's Dictionary] *[http://www.websters-online-dictionary.org/translation/Marathi/ websters] *[http://www.aa.tufs.ac.jp/~tjun/sktdic/ Apte Sanskrit Dictionary Search] *[http://www.spokensanskrit.de/index.php?add=about&output=BO spokensanskrit Dictionary] *[http://mr.wiktionary.org/wiki/Main_Page mr wiktionary] *[http://www.cfilt.iitb.ac.in/wordnet/webmwn/wn.php मराठी शाब्दबंध] *[http://tdil.mit.gov.in/coilnet/ignca/dh019.htm सामान्य शब्द और पारिभाषिक शब्द] *[http://marathi.hrishi.org/ मेहंदळे स्वयंभू मराठी भाषांतर प्रणालीNew non operational] ==हेसुद्धा पाहा== **[[मराठी शाब्दबंध]] **[[मराठी व्याकरण|# व्याकरण विषयक मराठी पुस्तकांची संदर्भ सुची]] **[[विकिसंज्ञा]] **[ [[#इंग्रजी-मराठी पारिभाषिक संज्ञा|वर]] ] [[वर्ग:विकिपीडिया संदर्भ]] [[वर्ग:मराठी व्याकरण]] [[वर्ग:मराठीकरण]] kczci4xupf8bkdpwix7i5e5il9b7fg6 29374 29373 2026-07-31T15:02:27Z विजयकुमार मोटे 4030 /* मुळाक्षर O */ 29374 wikitext text/x-wiki Gg विशिष्ट [[ज्ञान]] शाखेच्या संदर्भात खास अर्थाने वापरलेल्या शब्दास '[[पारिभाषिक शब्द]]' असे म्हणतात. कोणत्याही भाषेतील शब्दसमुच्चयाचे 'सामान्य शब्द' आणि '[[पारिभाषिक शब्द]]' असे दोन प्रकारात वर्गीकरण करता येईल. सामान्यतः 'सामान्य शब्द' हे सर्वसाधारण व्यवहारात वापरले जातात. 'पारिभाषिक शब्द' र्यादित क्षेत्रासाठी. उदाहरणार्थ '[[तत्सम]]' हा शब्द [[मराठी|मराठीत]] सर्व सामान्यपणे जेव्हा वापरतात तेंव्हा त्याचा अर्थ 'त्या सारखे (त्या श्रेणीतले)' असा होतो. तर [[मराठी व्याकरण]] व [[शुद्धलेखन|शुद्धलेखनाच्या]] बाबतीत '[[तत्सम]]' या शब्दाचा अर्थ [[संस्कृत]] भाषेतून जसेच्या तसे -[[अपभ्रंश]] नसलेले- बदल न होता आलेले शब्द असा होतो. पहा:[[#शीघ्र संदर्भ|पारिभाषिक शब्दांची एक शीघ्र संदर्भसूची]] 2a ==सामान्य मराठी वाचकांच्या सोयीसाठी == सध्या [[विकिपीडिया]] सारखा [[मुक्त ज्ञानकोश]] [[मराठी|मराठीत]] निर्माण करताना योग्य शब्द मिळवणे ही एक प्रमुख व प्राथमिक गरज आहे. मराठी पारिभाषिक शब्दांचे कोश शासनदरबारी, तसेच वाचनालयांमध्ये उपलब्ध असले तरी ते छोट्या पुस्तकाच्या दुकानात सहजासहजी मिळत नाहीत. त्यामुळे असे नवे शब्द शोधणे, तयार करणे, वापरणे, रुळवणे इत्यादी सर्व जबाबदारी महाजाल(internet) वापरणाऱ्या सर्व सामान्य [[मराठी]] नागरिकांसच बजावावी लागणार आहे. या हेतूने सर्वसामान्य मराठी वाचकाच्या सोयीसाठी [[इंग्लिश भाषा|इंग्रजी]], [[मराठी]], [[संस्कृत]] भाषेतील [[महाजाल|इंटरनेट]] वर सहज उपलब्ध असलेले विविध संदर्भ या लेखात [[#संदर्भ बाह्य दुवे|इथे]] दिले आहेत. तसेच जरूर ते शब्द तातडीने मिळवण्याकरिता इथे [[#शीघ्रसंदर्भ|शीघ्रसंदर्भ]] पाहता येईल. ==शब्द कसे निवडावे == *[http://ugaach-uwaach.blogspot.com/2006/06/blog-post_20.html मिलिंद भांडारकर लिहितात...]"शब्द वापरूनच प्रचलित होतात. अवघ्या साठ वर्षांपूर्वी मराठीत मेयर, चेक, ट्रेझरर या इंग्रजी शब्दांना प्रतिशब्द नव्हते. आज आपण महापौर, धनादेश, कोषाध्यक्ष हे शब्द सर्रास वापरतो. प्रयत्‍न केल्यास आपल्यालाही तांत्रिक संकल्पनांसाठी सोपे शब्द का तयार करता येणार नाहीत ?" *भाषा इंडिया संकेत स्थळाला दिलेल्या मुलाखतीत ज्येष्ठ संपादक कै.श्री.पु. भागवत म्हणतात ""शब्दाला प्रतिशब्द काढू नये. एक शब्द निवडून त्याला एकापेक्षा अधिक शब्द काढावे. मूळ शब्दाला सर्वांत जवळ जाणारा आणि सोपा शब्द निवडावा. जो शब्द रुळेल तो प्रमाण म्हणून घ्यावा. मराठीमध्ये रुळलेले काही इंग्रजी शब्द तसेच ठेवा. [http://web.archive.org/web/20060513090905/http://www.bhashaindia.com/Patrons/IndicIT/Marathi/Bhagwat.aspx पुढे वाचा]Band ==हेसुद्धा पाहा == [[#शीघ्र संदर्भ|शीघ्र संदर्भ]],[[#संदर्भ बाह्य दुवे|बाह्य दुवे]], [[मराठी-इंग्रजी पारिभाषिक संज्ञा]] ==पारिभाषिक संज्ञा व मराठी विक्शनरी == येथे नमूद केलेल्या संज्ञाच सध्या शीघ्र संदर्भाकरिता उपलब्ध आहेत. तसेच या संज्ञा [http://mr.wiktionary.org/wiki/Main_Page मराठी विक्शनरी प्रकल्पावर] अपेक्षित आहेत. टप्याटप्याने येथील सर्व माहिती मराठी विक्शनरीवर स्थानांतरित केली जाईल. परंतु मराठी विक्शनरीची मांडणी अद्याप आखणीपटावरच असल्यामुळे वाचकांनी सध्या हा लेखच प्रमाण मानावा. ==zone संदर्भ== [[#मुळाक्षर A|A]] - [[#मुळाक्षर B|B]] - [[#मुळाक्षर C|C]] - [[#मुळाक्षर D|D]] - [[#मुळाक्षर E|E]] - [[#मुळाक्षर F|F]] - [[#मुळाक्षर G|G]] <BR>[[#मुळाक्षर H|H]] - [[#मुळाक्षर I|I]] - [[#चढडैजमुळाक्षर J|J]] - [[#मुळाक्षर K|K]] - [[#मुळाक्षर L|L]] - [[#मुळाक्षर M|M]] - [[#मुळाक्षर N|N]] <BR>[[#मुळाक्षर O|O]] - [[#मुळाक्षर P|P]] - [[#मुळाक्षर Q|Q]] - [[#मुळाक्षर R|R]] - [[#मुळाक्षर S|S]] - [[#मुळाक्षर T|T]] - [[#मुळाक्षर U|U]] <BR>[[#मुळाक्षर V|V]] - [[#मुळाक्षर W|W]] - [[#मुळाक्षर X|X]] - [[#मुळाक्षर Y|Y]] - [[#मुळाक्षर Z|Z]] ---- ---- ==पारिभाषिक संज्ञा मुळाक्षर A ते G== [[#मुळाक्षर A|A]] - [[#मुळाक्षर B|B]] - [[#मुळाक्षर C|C]] - [[#मुळाक्षर D|D]] - [[#मुळाक्षर E|E]] - [[#मुळाक्षर F|F]] - [[#मुळाक्षर G|G]] Affedevit <p align="right">[[#शीघ्र संदर्भ|वर]]</p> {| width="100%" border="1" cellpadding="5" |Access || प्रवेश, पोहोच, शिरका |Accessory (Accessories) || उपसाधन (उपसाधने) |Act || क्रिया |Action || क्रियमान, कृत्य |- |Activate || सक्रिय करणे |Active || सक्रिय, क्रियाशील |Activity || सक्रियता |- |Add || मिळविणे, भर घालणे, जोडणे, बेरीज करणे, वाढविणे, समावेश करणे, समाविष्ट करणे, सामावून घेणे |Addition || भर, बेरीज, वाढ |Additional || अधिकचा, जास्तीचा |Additive || भरीचा |- |Add-on || भरतीचे |Advanced || प्रगत |Advertise || जाहिरात, विज्ञापन |- | Aerospace || १. पृथीवरच्या वातावरणासंबंधी आणि त्या पलीकडच्या अंतराळासंबंधी. २.विमानोड्डाणाच्या तंत्रासंबंधी | Aerospace Maintenance & Regeneration Group || विमानाच्या उड्डाणमार्गाची देखरेख आणि व्यवस्थापन करणारे. |- |Aggregate || गोळाबेरीज |Aggregator || संचयक |- |Album || संचयिका |Allocate || नेमणे |Allocation || नेमणूक |Alphabet || मुळाक्षर |- |Alphabetic || अक्षरी |Alphabetical || अकारविल्हे |Alphanumeric || अक्षरांकी |Alternative || पर्यायी |- |Amoeboid Shape || अनियमित आकार |- |Analysis || विश्लेषण |Analytics || विश्लेषके |Animation || संचेतन | Animator|| संचेतक |- |(To) Announce || घोषित करणे, घोषणा-निवेदन करणे |Announcement || घोषणा, उद्घोषणा, निवेदन, जहिरात, प्रसिद्ध करणे |Antivirus || विषाणूरोधक |- | Apical Placentation || अग्रीय (टोकाची) वार-रचना |Appendix || परिशिष्ट |Apply || लावणे, अर्ज करणे, प्रयोग करणे |Application || प्रयोग, वापर, अर्ज, आवेदनपत्र, मलमपट्टी, अवधान, लक्ष |Approval||अनुमोदन |- |Aquatic || जलीय, जलचर |- |Archives || लेखागार |Archival || लेखसंचायक | Area || क्षेत्र, क्षेत्रफळ, प्रदेश, विस्तार, विभाग | Area Code || विभागसंकेतक |- |Arithmetic || अंकगणित |Arrangement || आयोजना, व्यवस्था, मांडामांड, मांडणी, विन्यास, रचना, तजवीज, इंतजाम, बस्तान, समेट, बनावट |Article || लेख |- | At || मध्ये, नजीक,(या)कडे, (इतक्या) वाजता, (अमुक)वेळी, (या) ठिकाणी, स्थिती |Attach || संलग्न,जोडा |Attachment || संलग्नता, बांधणी, जोडणी, जप्ती, प्रेम, जिव्हाळा, अनुरक्ती, अनुराग, सक्ती |Attribute || विशेष गुणधर्म |- |Automate || स्वयंचलित करणे |Automatic || स्वयंचलित |Auxiliary || साहाय्यकारी |- |Available || उपलब्ध |Average || सरासरी |- | Axial Placentation || अक्षीय वार-रचना |Axis || अक्ष |} <br><br> |Archaeological ||पुरातत्वीय ---- ===मुळाक्षर B=== <p align="right">[[#शीघ्र संदर्भ|वर]]</p> {| width="100%" border="1" cellpadding="5" | Back-slash || अपच्छेद (अप म्हणजे मागे) | Backspace || अपदिक् (अप म्हणजे मागे) | Background || पार्श्वभूमी | Back up || अनुप्रत |- | Bank || पतपेढी | Banner || फलक | Bandwidth || वहन क्षमता | Bar || पट्टी, दंड, वडी |- | Bar Code || दंडसंकेत | Base-address || मुक्कामाचा पत्ता, तळ-पत्ता (मूळ-पत्ता) | Basel Placentation || तलीय (तळाची) वार-रचना |- | Beta || ग्रीक वर्णमालेतील दुसरे मुळाक्षर | Beta Version|| असिद्द आवृत्ती,अपूर्ण आवृत्ती |- | Binary || द्विमान | Biology || जीवशास्त्र |- | Blood Bank || रक्तपेढी | Blog Blogroll) || जालपत्रिका, [http://vidagdha.wordpress.com/2006/01/23/blog_vyakhya3/ अनुदिनी] | Blogger || जालपत्रलेखक | Blog Post || जालपत्रिकासूची, जालपत्रसूची |- | Blogosphere || जालपत्रिकाविश्व, अनुदिनीविश्व,ब्लॉगजगत | Blue Tooth || नीलदंत |- | Bold || ठळक | Bookmark || वाचनखूण, पृष्ठचिन्ह, पृष्ठनिशाण | Bot || सांगकाम्या | Botanical || वनस्पतिशास्त्रविषयक, वनस्पतीय, वानस्पतीक |- | Botanical garden || वनस्पतीय उद्यान, वानस्पतीक उद्यान | Botany || वनस्पतिशास्त्र | Box || पेटी, डब्बा |- | Broad band|| विस्तारीत वहन | Browse || चाळणे (करमणुकीकरिता वाचणे), विचरण, विचरणे | Browser || न्याहाळक, विचरक |- | Budget || अर्थसंकल्प | Buffet || स्वयंभोजन, स्वभोज | Bug || कीडा | Button || कळ |- | Buzz || गुणगुण, गुंजन, गुंजारव |- |} <br><br> ---- ---- === मुळाक्षर C === <math>Insert formula here</math> <p align="right">[[#शीघ्र संदर्भ|वर]]</p> {| width="100%" border="1" cellpadding="5" | Cache || संचय, संचित, साठा,स्मृतीसाठा, साठवणी | (To) Call up || पाचारण करणे, पाचारणे | Camera || चित्रग्राहक | Cancellation || रद्दीकरण |- | Carbohydrates || कर्बोदके | Carbon gas || कर्बवायू | Card || पत्र, पत्रक, पत्रिका | Career || व्यवसाय, कारकीर्द |- | Cassette ||ध्वनिमुद्रिका, ध्वनिफीत | Category || वर्ग, श्रेणी,प्रवर्ग, गट |- | Cell || पेशी, विद्युतघट | Center || मध्य, केंद्र | Central or Free Placentation || केंद्रीय किंवा मुक्त वार-रचना | Central Processing Unit (CPU) || केंद्रीय प्रक्रीयक <केंद्रीय कार्यकारी एकक> |- | Chat || गप्पा | Chatroom || गप्पाकक्ष | Character || वर्ण, चारित्र्य | Character Set || वर्णमाला |- | Change || बदल | Charge || भार | (To) Check mail || संदेश तपासणे | Cheque || धनादेश |- | Circuit (Circuitry) || मंडल (परिमंडल, परिपथ) | Circumference || परिघ, घेरा, परिधि, वेढा | Circumflex || स्वरितचिन्ह (^), स्वरितचिन्ह असलेला |- | Classification || वर्गीकरण | Click || टिचकी, कळ | Clockwise || दक्षिणावर्त, घड्याळाप्रमाणे डावीकडून उजवीकडे जाणारा | Clone || प्रतिकृती, प्रतिरूप |- | Code (Coding) || संकेत (संकेतन) | Colon || विसर्ग | Colour / Color || रंग | Content management system || मजकूर व्यवस्थापन प्रणाली |- | Continental || खंडाचा, खंडविषयक | Continental Drift || खंडीय प्रवाहन, खंडीय हालचाल | Contribution || योगदान |- | Comma || स्वल्पविराम | Comment || अभिप्राय, टिप्पणी | Community || समूह, समुदाय, गट, मंडळ | Compact Disc (CD) || चकती |- | Compatible (Compatibility) || अनुरूप, सुसंगत (अनुरूपता, सुसंगती) | Compile (Compiler) || संकलन (संकलक) | Complex || क्लिष्ट, जटिल | Complex {Architecture} || संकुल {वास्तुविषयक} |- | Compose message || संदेश तयार करा, संदेश बनवा, संदेश लिहा | Composer || रचनाकार, रचयिता | Compound || संयुक्त, संयुग, कुंपण | Comprehensive || व्यापक |- | Computer || संगणक | Configure (Configuration) || एकत्र जुळवणे, एकत्र मांडणी करणे, बाह्यस्वरूप, आकार, (<स्वरूपण>) | (To) Confirm || खात्री करणे, निश्चिती करणे | Confirmatory email || निश्चितक विपत्र |- | Confirmatory Test || निश्चितक परिक्षा | Connect || जोडणे | Console || सांत्वन, समाधान | Constant || स्थिरांक, स्थिर , अचल |- | Contact || संपर्क | Content || <भरवण>, मजकुर | Continent || खंड | Control || नियंत्रण |- | Control || नियंत्रण | Control key || नियंत्रक कळ, नियामक कळ | Convention || परंपरा, रूढी, पद्धत | Conversion || परिवर्तन, बदल |- | Cookie || स्मृतिशेष | Coordinates || गुणक, अंश (रेखांश, अक्षांश) | Copy || प्रत, नक्कल | Copyright || प्रताधिकार |- | Core memory || <गाभास्मृति, मध्यस्मृति, अंतःस्मृती>, केंद्रीय स्मृती | Count || संख्या, मोजणे, गणना | Cousin || मातृक किंवा पैतृक नातेभावंड, नातेभावंड |- | (To) Crack || छेदन, छेदणे | Cracker || छेदक | Crawl || रांगणे | Credit Card || पतपत्र |cream|| मलम | Cross-reference || उलट संदर्भ | Cryptogams || अपुष्प वनस्पती |- | Culture (Cultural Heritage) || संस्कृती (सांस्कृतिक वारसा) | Current || प्रचलित (विशेषण म्हणून), प्रवाह (नाम म्हणून) | Cursor || बाण, निर्देशक, (परीनिर्देशक) | Customer Support Executive || कार्यकारी ग्राहक मदतनीस |- | (To) Cut || कापणे |- | Cycle || चक्र, दुचाकी |} <br><br> ---- ---- ===मुळाक्षर D=== <p align="right">[[#शीघ्र संदर्भ|वर]]</p> {| width="100%" border="1" cellpadding="5" | Dance || नृत्य | Dark || गडद | Datum (Data) || विदित, आरंभिक माहिती | Database || विदितागार, माहिती-तळ, (Data साठी आणखीन चांगला शब्द शोधता येईल.) |- | Debuging || कीडविमोचन | Decimal (Decimal Point) || दशमान (दशांश) | Decode (Decoding) || संकेत उकलन | Default || स्वयंचलित (संगणकासंदर्भात), अध्याऋत, अभावात्मक |- | Definition || व्याख्या | (To) Degenerate || अवनति होणे, र्‍हास होणे, अधोगतीला जाणे, अधःपतन, बिघडणे, निकृष्ट बनणे | Design || आखणी | Desk || पट |- | Detailed || सविस्तर | Developer || रचयिता, बनवणारा, तयार करणारा |- | Diagram || आकृती | Dicky (in car) || सामानवाहक, सामानाचा मागचा कप्पा |- | Digit || अंक | Digital || अंकिक | Digital Camera || अंकीक चित्रग्राहक |Non-Digital || अंकिकेतर |Digitization|| अंकिकीकरण |Digitize || अंकिकीकरण करणे |Digitized || अंकिकृत |Digitizer / Digitiser ||अंकिकीकारक | Digitaly || अंकिकता |- | Digital Versatile Disc (DVD) || अंकिक बहुविध चकती (अंबच) | Digital Video Disc (DVD) || अंकिक चित्रिय चकती (अंचिच) | Digital Versatile / Video Disc Recordable (DVDR) || अंकिक बहुविध नोंदक चकती (अंबनोंच),अंकिक चित्रिय नोंदक चकती (अंचिनोंच) | Digital Versatile / Video Disc ReWritable (DVDRW) || अंकिक बहुविध पुनर्नोंदक चकती (अंबपुर्नोंच), अंकिक चित्रिय पुनर्नोंदक चकती (अंचिपुर्नोंच) |- | Directory || मार्गदर्शिका, निर्देशिका | Disable || बंद करणे, अक्षम | Disambiguation (Disambiguity) || निसंदग्धीकरण (निसंदग्धता) | Disc/k || चकती, तबकडी, बिंब, मंडल (उदा. solar disc => सूर्यबिंब) |- | Display (To Display) || प्रदर्शन (प्रदर्शित करणे), दाखवणे, देखावा, प्रकटन, प्रकटक, प्रदर्शक | Distortion || विरूपण, विपर्यास, विकृती |- | Document || दस्तऐवज | Domain || क्षेत्र, कार्यक्षेत्र, विचारक्षेत्र | Domain Name System || क्षेत्रनामप्रणाली | (To) Download || उतरवणे |- | Draft || मसुदा | Drag and Drop || ओढून टाका | Drill || गिरमिट | Drift || ओढ, खेच, प्रवाहाबरोबर वाहत जाणे |- | (To)Drive || चालविणे, चलन |- | Download || उतरवणे, उतरवून घेणे |- | Dynamo || विद्युत जनित्र |} <br><br> ---- ---- ===मुळाक्षर E=== <p align="right">[[#शीघ्र संदर्भ|वर]]</p> {| width="100%" border="1" cellpadding="5" |Ecologist || पर्यावरणशास्त्रज्ञ, पर्यावरणतज्ञ, पर्यावरण अभ्यासक | Ecology || परिस्थितीकी, पर्यावरणशास्त्र | Eco friendly || परिमित्रक, परिमित्रतेने | e-commerce || संगणकीकृत वाणिज्य |-Entarnet | Edit (Editor) || संपादन (संपादक) |- | Elimentary || सुलभ, सोपे, प्राथमिक स्वरुपाचे, आरंभिक | Elements || मूलद्रव्ये, मुलतत्वे, सूक्ष्मघटक, पंचमहाभूते |- | Email || संदेश, विरोप, विपत्र | Emoticon || भावना, भावचिन्हे | Emphasis || जोर | Employer || नियोक्ता |- | Enable || चालू करणे, सक्रिय करणे, कार्यक्षम करणे | Encode (Encoding) || संकेत स्वरूपण, संकेतात रुपांतर करणे (संकेत रूपांतरण) | Encoded || सांकेतिक | Enter (Entry) || प्रवेश करणॅ (प्रवेश) |- | Equal || बरोबर, समान | Equilibrium || समतोल, समतुलना | Equilibrium Constant || संतुलन स्थिरांक |- | Erase || खोडणे | Error || त्रुटी/त्रुटी, चुक,चुका |- | Escape(Esc key) || विमोचन, सुटका, निसटणे, पसार, पळवाट, पळून जाणे, गच्छंती, कूच, झुकांडी देणे, झुगारा, बहिर्गमन, निभणे, निभाव (विमोचन कळ, बहिर्गमन कळ, बहिर्गामी कळ) |- | Et Cetera, etc || वगैरे, इत्यादी |- | Exchange || विनिमय | Exit || बाहेर | Expected || अपेक्षित | Explore || शोध घेणे |- | Export || निर्यात | Express (1) || व्यक्त करणे | Express (2)|| जलदगती गाडी, द्रुतगती गाडी,किंवा नुसतेच जलदगती, द्रुतगती किंवा त्वरा | Express way ||द्रुतगती मार्ग |- | Extension || विस्तार | External (External Link) || बाह्य (बाह्य दुवा) |} <br><br> ---- ---- | Environment || वातावरण Full time <p align="right">[[#शीघ्र संदर्भ|वर]]</p> {| width="100%" border="1" cellpadding="5" | Facility || सुविधा | FAQ || नेहमी विचारलेले(विचारले जाणारे?) प्रश्न | Fatal || घातक |- | Feature || विशेषता | Feed || ग्रहण (subscription च्या संदर्भात)भरण, पोषण, पुरवणे, पुरवठा | Feedback || पुनर्भरण,प्रतिसाद | Fetch || आणणे, जाऊन आणणे |- | Fibre Optics || तंतुप्रकाशक | File || प्रक्रमिका, नस्ती (शासकीय शब्द), संचिका | Filter || गाळणयंत्र, गाळणे, चाळून घेणे | Filterpaper || गाळणकागद |- | Find || शोधणे | Finder || शोधक, शोधकर्ता | Firewall || जहालकवच |- | Flag || ध्वज, झेंडा, निशाण | Floppy || चुंबकचकती |- | Folder || धारिका, संचयिका | Font || टंक, छाप, वळण | Form (Format) || रूप (स्वरूप) | Forum || चर्चापीठ |- | Forward || अग्रप्रेषण, पुढारलेला, पुढे |- | Frame || चौकट | Free or Central Placentation || मुक्त किंवा केंद्रीय वार-रचना |- | To Fuse (Electric Fuse) || सांधणे, वितळणे (वितळक) |} <br><br> ---- ---- ===मुळाक्षर G=== <p align="right">[[#शीघ्र संदर्भ|वर]]</p> {| width="100%" border="1" cellpadding="5" | Gadget || साधन, कळ, यंत्रसाधन | Gap || खंड | Garbage || कचरा | Gate || फाटक |- | Get || मिळवणे, प्राप्त करणे | Gene|| जनुक |- | Glyph || लिपीचिन्ह |- | Goto || ...च्याकडे जाणे, ...कडे जा |- | Grade || श्रेणी | Grammar || व्याकरण | Graphical || प्रतिमांवर आधारित | Group || समूह, गट(जीवशास्त्रीय संदर्भात), मंडळ, समुदाय |- | Gulf || आखात |- | GUI || चिञस्वरूप आज्ञाफलक |- <br><br> ---- ----Group = संघ ==मुळाक्षर H N== [[#मुळाक्षर H|H]] - [[#मुळाक्षर I|I]] - [[#मुळाक्षर J|J]] - [[#मुळाक्षर K|K]] - [[#मुळाक्षर L|L]] - [[#मुळाक्षर M|M]] - [[#मुळाक्षर N|N]] ===मुळाक्षर H=== <p align="right">[[#शीघ्र संदर्भ|वर]]</p> {| width="100%" border="1" cellpadding="5" | (To) hack || कब्जा करणे | Hacker || कब्जक, कब्जेदार, कब्जा करणारा | Handshake || हस्तांदोलन | Hangar || विमानगृह |- | Hanger || टांगणी, अडकवणी | Hard-disk || स्थिर-चक्रिका | Hardware || यंत्रांकन (यंत्रांकित भाग), जड भाग / सामान, धातुयुक्त भाग / सामान |- | Header || शीर्षक | Helicopter || चक्रपाख | Help || मदत, साहाय्य | Herb || नाजूक वनस्पती |- | Heritage || वारसा |- | Hexadecimal || षोडषमान |- | (To) Highlight || चमकवणे, परिप्रकाशणे | High speed || जलदगती, तीव्रगती | History || इतिहास | Hit || आघात, टोला, लाभ |- | Home || घर, गृह | Home-Page || मुख्यपृष्ठ | Host || आयोजक, यजमान |- |Hydra || जलव्याल | Hydried || उदिद | Hydrocarbon || उत्कर्ब | Hydroelectric ||जलविद्युतीय |- |Hydrogen (gas) || उद्जन (वायू) |Hydrosatic || जलस्थैतिक, द्रवस्थैतिक | Hydrostatic Equilibrium || द्रवस्थैतिक संतुलन | Hydroxide || उत्प्राणिद |- |Hyperbola (Hyperbolic) || अपास्त (अपास्तिक) |Hyperbole || अतिशयोक्ती |Hyperlink || अतिदुवा | Hypertext || अतिसंहिता |- | Hypertext Markup Language (HTML) || अतिसंहिता अंकनभाषा | Hypertext Transfer Protocol (HTTP) || अतिसंहिता स्थानांतरण शिष्टाचार | Hypoyhesis || गृहीतक |} <br><br> ---- ---- ===मुळाक्षर I=== <p align="right">[[#शीघ्र संदर्भ|वर]]</p> {| width="100%" border="1" cellpadding="5" | Ice-cream || शीतलक | Icon || चिह्न, प्रतीक |- | Idol || आदर्श |- | (To) ignore || दुर्लक्षित करणे | Ignore list || दुर्लक्षित सूची |- | Image || चित्र | Image Stabilization || चित्र-स्थिरीकरण | Image Stabilizer || चित्र-स्थिरक | (To) Impress || प्रभावित करणे, छाप पाडणे |- | Import || आयात | Improvement || सुधारणा |- | Inbox || आलेले संदेश | Index || समास | Index (Index Key) || सूची, अनुक्रमणिका |Indoor game || अंतर्गेही खेळ | Information || माहिती |- | Input || निवेश | (To) Insert || समावेश करणे, अंतर्भूत करणे Illusion || | Innovation || नवप्रवर्तन | (To) Install, Installation || उभारणे, उभारणी | Instruction || सूचना |- | Instruction Sign || सूचकचिन्ह | Interface || आंतरपीठ | Internet || आंतरजाल | Internet Protocol Address (IP Address) || आंतरजाल शिष्टाचार पत्ता |- | Internet Service Provider (ISP) || आंतरजाल सेवा पुरवठादार | Internet Speed Tester || आंतरजाल वेग परीक्षक | Interruption (To Interrupt) || अडथळा, खंड (खंडित करणे) | Interval || मध्यंतर |- | Intranet || आंतरिकजाल |- |- | Italics || तिरके | Item || नग |illusion || भ्रम |} <br><br> ---- ---- --[[सदस्य:Shrinivasvaze|Shrinivasvaze]] ([[सदस्य चर्चा:Shrinivasvaze|चर्चा]]) १०:१०, २० एप्रिल २०१५ (UTC) ===मुळाक्षर J=== <p align="right">[[#शीघ्र संदर्भ|वर]]</p> {| width="100%" border="1" cellpadding="5joke || जोडणे, सदस्य बनणे, सामील होणे |} <br><br> ---- ---- ===मुळाक्षर K=== <p align="right">[[#शीघ्र संदर्भ|वर]]</p> {| width="100%" border="1" cellpadding="5" | Key || कळ | Keyboard || कळपटल, कळपट, कळफलक, कळसंच, कुंजीपटल, कुंजीपट, कुंजीफलक | Kill || समाप्त करणे |} <br><br> ---- ---- ===मुळाक्षर L=== <p align="right">[[#शीघ्र संदर्भ|वर]]</p> {| width="100%" border="1" cellpadding="5" | Label || संदर्भनामे, नामपत्र, खूणचिठ्ठी | Lane || मार्गिका, गल्ली, बोळ | Language|| भाषा | Laptop || उरुसंगणक |- | Latitude ||अक्षांश | Layer || स्तर, थर | Layout || आरेखन |- |liability || दायित्व, जबाबदारि | Light || प्रकाश | Linear || रेषीय | Link || दुवा | List || यादी, सुची |- | Literature || साहित्य |- | Local || स्थानिक, स्थानीय | Local Area Network (LAN) || स्थानीय क्षेत्र जालक (स्थाजा) | location || जागा, स्थान | Logarithm || (घातांकन) |- | Login || प्रवेश, आगमन | Logo || बोधचिन्ह | Log Out || गमन, निर्गमन, बहिर्गमन | Longitude || रेखांश |- | Loss || तोटा, हानी | Loudspeaker || ध्वनिक्षेपक, पोंगा, कर्णा, ध्वनिविस्तारक | Lower case || छोटे अक्षर, लघुरूप |- | Luminiscence || प्रकाशमानता, आभा | Luminosity || तेजस्विता | Luminous || प्रकाशमान, तेजस्वी |} <br><br> ---- ---- ===मुळाक्षर M=== <p align="right">[[#शीघ्र संदर्भ|वर]]</p> {| width="100%" border="1" cellpadding="5" | Magnet(Magnetic) || चुंबक (चुंबकीय) | Magnitude || परिमाण, परिमिती, प्रत, आकार, आवाका | Mail || टपाल | Mailing-list || टपालाची यादी (टपालयादी) |- | Maintenance || निर्वाह, परिरक्षण, योगक्षेम | Manager(Management) || व्यवस्थापक(व्यवस्थापन) | Mall || महाभांडार, महाबाजार | Map || मानचित्र, नकाशा |- | Marginal Placentation || उपांतिक (कडेची) वार-रचना | Markup || अंकन | Margin || समास | Mass || वस्तुमान |- | Mayor || महापौर |- | Medium || मध्यम, माध्यम | Memory || स्मृती | Membership || सदस्यत्व, सदस्यता | (To) Mention || नमूद करणे, उल्लेख करणे |- | Menu || यादी, सूची | Message || संदेश | Messenger || निरोप्या, दूत |- | Migration || स्थानांतरण | Mirror-site || प्रतिस्थळ, (प्रतिबिंब स्थळ) |- | Mobile (phone) || भ्रमणध्वनी | Moderator || नियामक | Modem || (आरोहावरोहक)(मोडेम) | Monitor Screen || प्रदर्शक, दर्शकपट, दर्शकपटल |- | Mouse || मूषक | Mouse pointer ||मूषकबाण | Movie || चित्रपट |} <br><br> ---- ---- ===मुळाक्षर N=== <p align="right">[[#शीघ्र संदर्भ|वर]]</p> {| width="100%" border="1" cellpadding="5" | Nature || निसर्ग | Natural || नैसर्गिक | Navigation || जालपर्यटन |- | Nebula || तेजोमेघ--[[सदस्य:Shrinivasvaze|Shrinivasvaze]] ([[सदस्य चर्चा:Shrinivasvaze|चर्चा]]) १०:४८, २० एप्रिल २०१५ (UTC) | Necessary || आवश्यक | Netiquette || जालशिष्टाचार | Netizen || जालवासी | Network || जालक, जालविस्तार, उद्योगाचे पसरलेले जाळे |- | Newsgroup || वृत्तसमूह, बातमी-समूह, वार्तासमूह | Newsreader || वृत्तवाचक, वाचक, बातमी-वाचक, वार्तावाचक |- | Node || (रोपट्याचा) डोळा, गुडघ्याची सूज, गाठ | Norms || प्रमाणके | Note || नोंदविणे, नोंद | Nucleus || केंद्रक (पेशीकेंद्रक, अणुकेंद्रक) |} <br><br> ---- ---- ==मुळाक्षर O-U== [[#मुळाक्षर O|O]] - [[#मुळाक्षर P|P]] - [[#मुळाक्षर Q|Q]] - [[#मुळाक्षर R|R]] - [[#मुळाक्षर S|S]] - [[#मुळाक्षर T|T]] - [[#मुळाक्षर U|U]] ===मुळाक्षर O=== <p align="right">[[#शीघ्र संदर्भ|वर]]</p> {| width="100%" border="1" cellpadding="5" | Offline || अजालस्पर्शी, अनुपलब्ध | Offline Store || अजालस्पर्शी दुकान | Offline From|| अजालस्पर्शी अर्ज |Offline Exam||अजालस्पर्शी परिक्षा , आंतरजालस्पर्शी विरहित परिक्षा |- | Online || आंतरजालस्पर्शी, जालस्पर्शी , उपलब्ध, जालसंपर्कीत | Online Shopping || आंतरजालस्पर्शी खरेदी , जालखरेदी, जालीय खरेदी | Online Store || आंतरजालस्पर्शी दुकान, जालभांडार, जालदुकान, जालीय दुकान, |Online Exam||आंतरजालस्पर्शी परिक्षा |- | Opacity || अपारदर्शकता | Opaque || अपारदर्शक | Open Content || मुक्त मजकूर | Open Source || मुक्त स्रोत |- | Operator || संचालक, यंत्रचालक | Operating System || संचालन प्रणाली, कार्यप्रणाली(वापरप्रणाली) | Optical Illusion || दृष्टीभ्रम | Opinion || मत | Option || पर्याय, विकल्प |- | Output || उत्पादिते, उत्पादन, उत्पादन केलेला माल |- | Owner (for groups and communities) || मालक, चालक, संचालक | oxygen (gas) || प्राणवायू |} <br><br> ---- ---- ===मुळाक्षर P=== <p align="right">[[#शीघ्र संदर्भ|वर]]</p़लक="100%" border="1" cellpaddig="5" | Paper || कागद, लिखित किंवा छापील कागदपत्रं, प्रश्नपत्रिका, वर्तमानपत्र, तज्ञांपुढे वाचायचा प्रबंध | Paragraph || परिच्छेद | Parameter || मानक, परिमाण | Parital Placentation || भित्तीय किंवा परिघीय वार-रचना |- | Password || संकेतशब्दपरवलीचा शब्द (कूटशब्द) | Passport || पारपत्र | Paste || डकवणे, चिकटवणे | Pause (music, video etc.) || विराम, विश्राम |- | Pay Load || अधिदानभार |- | Permalink || स्थिरदुवा, स्थायी दुवा | Person || व्यक्ती | Pest || कीड |- | Phanerogams || सपुष्प वनस्पती | Photograph || छायाचित्र, प्रकाशचित्र | Photography || छायाचित्रण, प्रकाशचित्रण |- | Picture || चित्र | Ping || पाचारण करणे, पाचारणे |- | Placenta || वार, गर्भवेष्टन | Placentation (in plants - Axial, Parietal, Basal, Apical, Marginal, Free or Central) || वार-रचना (वनस्पतींमध्ये - अक्षीय, भित्तीय किंवा परिघीय, तलीय(तळाची), अग्रीय(टोकाची), उपांतिक (कडेची), मुक्त किंवा केंद्रीत) | Play (music, video etc.) || चालू करा, सुरूवात | Play || नाटक, चित्रपटाचा खेळ |- | Pliers || पक्कड | Plug-in (for computer) || जोडणी |- | Pop-up || प्रकटन, उघडणे, प्रकटक | Pop-up window || प्रकटक खिडकी | Port || बंदर | Portal || प्रवेशद्वार |- | Post (To Post) || टपाल, डाक (टपाल पाठविणे, पाठविणे) |- | Preferences || आवड, पसंती | Preview || पूर्वावलोकन, झलक दाखवणे | Print || मुद्रण, छापणे | Priority || अग्रक्रम, प्राधान्य |- |-Probing || सार्थक प्रश्न | Processor || प्रक्रियक | Program || कार्यक्रम, संगणक प्रणाली (आज्ञावली) | Profile || माहिती, रुपरेखा, रुपरेषा | Project || प्रकल्प |- | Protocol || शिष्टाचार | Proxy || प्रतिनिधी |- | Pseudopodia / Pseudopodium || छद्मपाद |- | Public Domain || सार्वजनिक |-Archaeology||पुरातत्त्वशास्त्र |} <br><br> ---- ----|Palaeolithic||पुराश्मयुग|} ===मुळाक्षर Q=== <p align="right">[[#शीघ्र संदर्भ|वर]]</p> {| width="100%" border="1" cellpadding="5" |Quality || गुणवत्ता |Quick || शीघ्र |Quick reference || शीघ्र संदर्भ |- |Quick time plug-in || जलदगती जोडणी |Queue ||रांग |} <br><br> ---- ---- ===मुळाक्षर R=== <p align="right">[[#शीघ्र संदर्भ|वर]]</p> {| width="100%" border="1" cellpadding="5" | Reader || वाचक | Reference || संदर्भ | Regeneration || निर्मिती, पुनर्निर्मिती, पुन्हा उत्पन्न करणे / होणे | Related || निगडित |- | Relative || नातलग / सापेक्ष | Relativity || सापेक्षता | Relevance ||औचित्य | Relevant || संबंधित, प्रस्तुत, तदनुषंगिक, समयोचित, सुसंबद्ध, निगडित |- | Reminder|| स्मरणिका, स्मरणक | Remote Control (for TV etc.) || दूरनियंत्रक | Remote Sensing || दूरसंवेदन, दूरसंवेदनशील | Rename || नाव बदलणे |- | Report || अहवाल | Reply|| प्रत्युत्तर, उत्तर | Request || विनंती | Result || निकाल |- | Resource (Resources) || स्त्रोत | Revenue || महसूल | Review || समीक्षा, परिक्षण, आढावा, पुनरावलोकन, समालोचन, तपासणी, आलोचना | Revision || उजळणी, फेरतपासणी, सुधारीत आवृत्ती, पुनरावृत्ती |- | Router || पथदर्शक, वाटाड्या |- | RSS || अत्यधिक सरल प्रकाशन |Registrar || कुलसचिव |Deputy Registrar || उपकुलसचिव, |} <br><br> ---- ---- ===मुळाक्षर S=== <p align="right">[[#शीघ्र संदर्भ|वर]]</p> {| width="100%" border="1" cellpadding="5" | Saint || संत | Save || जतन करणे, वाचवणे | Save as || या नावाने जतन करा |- | Scanned Image || चित्रप्रत | Scanning || विद्युतचुंबकीय आरेखन | Scrap || चिठोरा | Scrap Book || चिठोरेवही |- | Screen || प्रदर्शक, दर्शकपट, दर्शकपटल, पडदा | Screenshot || चित्रवेध | Script (Computer Script) || लिपी (आज्ञावली) |- | Search engine || शोधयंत्र | Security || सुरक्षा | Select || निवडणे | Server || जालवितरक, अधिसेवक |- | Service || सेवा | Settings || संस्थापने | (To) Setup || (प्रती) प्रस्थापित करणे, स्थापन करणे |- | Shift (key) || बदलणे (कळ) | Shopping center || खरेदीकेंद्र | Shopping Complex || खरेदीसंकुल | Short Period || लघुकाल |- | Shortage || कमतरता | Shower || तुषारक |- | Sign || चिन्ह | Signal || संदेशक, सांकेतिक खूण, इशारा, इशारत, निशाणी, संदेश | Site || स्थळ, जागा | Size || माप, आकार |- | Sky Walk || आकाश मार्गिका |- | Slideshow || चलचित्रफीत |- | Snippet || झलक |- | Software || आज्ञांकन, (संगणक आज्ञा) | Solar || सौर | Source || स्रोत |- | Spacebar || अंतरक | Spam || अनैच्छिक, नकोसे | Spark || ठिणगी, चमक | Speed || गती |- | Spell Checker || शब्द तपासक, शुद्धीचिकीत्सक | spore || बीज, बीजाणू | Sporangium ||बीजाणूधानी, बीजाणूकोश | Sporogenous ||बीजोत्पादित, बीजोत्पादन |- | Sporocarp ||बीजकवचिका | Spreadsheet || पृष्ठपुरवणी, प्रसारकपृष्ठ | Spyware || हेरसावधक (हेरगीर) |- | Square || चौरस |- | Stand - for keeping things,(Stand for vehicles) || रचक, स्थापक, मांडणी (वाहनतळ) | Standard || मानक / प्रमाण | Stop (music, video etc.) || थांबवा, थांबवणे, शेवट | Stop (for bus) || थांबा |- | Studio for cinema, photos, Art) || चित्रणस्थळ, प्रकाशचित्रालय / प्रकाशचित्रस्थळ, कलाचित्रस्थळ |- | Sub-continent || उपखंड | Subcribe ( By email / By RSS) || अधिग्रहण करा (संदेशातून / असप्र - अत्याधिक सरल प्रकाशन) | Subscriber || अधिग्राहक | Subscription || अधिग्रहित |- | (To) Submit || सादर करणे, सुपूर्द करणे, पेश करणे, विचारार्थ पुढे जाणे, शरण जाणे, पड खाणे | Suggest || सुचविणे | Support || आधार, पाठिंबा, मदत, साहाय्य | Surf || भ्रमंती, भटकंती |- | System Operator , Sysop || प्रणाली संचालक | System Administrator || प्रणाली प्रशासक | System || प्रणाली, तंत्र |} <br><br> ---- ---- ===मुळाक्षर T=== <p align="right">[[#शीघ्र संदर्भ|वर]]</p> {| width="100%" border="1" cellpadding="5" | Tab || खुणेची फीत, उपखिडकी (संगणकाच्या संदर्भात एका खिडकीत -window उघडणारी) | Table || तक्ता | Tag (Meta tag) (Tag in blog)||खूण (संदर्भ खूण) (शब्दखूण) |- | Telephone || दूरध्वनी | Template || आकृतीबंध, रचनाबंध, साचा | Terminal || टोक, टोकाचे | Terminology || परिभाषा |- | Terminological || पारिभाषिक | Text || संहिता, पाठ्य, मजकूर |- | Theorem || प्रमेय | Thinker || विचारवंत | Thumbnail || सूक्ष्मचित्र |- | Toilet || प्रसाधनगृह, स्वच्छतागृह | Tool || साधन | Toolbar || साधनपट्टी | Toolbox || साधनपेटी |- | Torque || चक्रीय प्रेरणा, चक्रीय बल | Tower || मनोरा, बुरूज, गोपुर |- | Track || माग घेणे, मागोवा | Trademark || व्यापारचिन्ह, व्यापारमुद्रा | Traffic || वाहतूकीची कोंडी | Translation || भाषांतर |- | Transiliteraion || रुपांतरण (इंग्रजी अक्षरांचे मराठीत/देवनागरीत) | Trash || कचरा, निरूपयोगी, संदेश-कचरा, | Treasurer || खजिनदार, कोषाध्यक्ष, कोषपाल |- | Type || टंकन करणे, टंक, प्रकार |} <br><br> ---- ---- ===मुळाक्षर U=== <p align="right">[[#शीघ्र संदर्भ|वर]]</p> {| width="100%" border="1" cellpadding="5" | Underline || अधोरेखित | Uniform Resourse Identifier (URI) || एकत्र स्त्रोत ओळखकनारा | Uniform Resourse Locator (URL) || एकत्र स्त्रोत निश्चित करनारा (एस्त्रोनि - जाळीय पत्ता) |- | Ultra Violet || अतिनील |- | Update / Updates || अद्ययावत, सुधारित / सुधारित (अनेक सुधारित आव्रुत्या) | Upload || वर भरवणे, चढवणे, पाठवने | Upper case || मोठे अक्षर |- |Ultra ||अति, टोकाचा |Ultra High-Speed Broadband Network || अति जलदगती विस्तारीत-वहन जाळ |Ultrasonic || अतिकंपन, प्रचंड कंपनसंख्या असलेले |Ultra Violet || अतिनील |- | URI || एकत्र स्त्रोत ओळखक | URL || एकत्र स्त्रोत निश्चितक (एस्त्रोनि - जाळीय पत्ता), जाळीय पत्ता |- | Username || सदस्य नाव | USB (Universal Serial Bus) || वैक्रस्था (वैश्विक क्रमिक स्थानांतरक) |− |Unsatisfied||असमाधानी |} <br><br> ---- ---- ==मुळाक्षर V-Z== [[#मुळाक्षर V|V]] - [[#मुळाक्षर W|W]] - [[#मुळाक्षर X|X]] - [[#मुळाक्षर Y|Y]] - [[#मुळाक्षर Z|Z]] ===मुळाक्षर V=== <p align="right">[[#शीघ्र संदर्भ|वर]]</p> {| width="100%" border="1" cellpadding="5" | Vast || अथांग/अफाट |- | Vending Machine || विक्रीयंत्र, वस्तुविक्रीयंत्र | Visitor || अभ्यागत, अतिथी, पाहुणा |- | VoIP || जाळध्वनी |} <br><br> ---- ---- ===मुळाक्षर W=== <p align="right">[[#शीघ्र संदर्भ|वर]]</p> {| width="100%" border="1" cellpadding="5" | Water || जल, पाणी | Water mark || जलांकन, (जलसदृश अंकन) | Wafers || काचऱ्या, चकत्या |- | Web || जाळ | Web address || जाळपत्ता | Webpage || जाळपान | Weblog Publishing System || जाळपत्रिका प्रकाशन प्रणाली |- | Webmaster || जाळप्रमुख | Website || संकेतस्थळ | Week || आठवडा, सप्ताह | Weekend || सप्ताहांत |- | Widget || संकेतसाधन (संगणकीय लिपी संदर्भात), तंत्रसाधन, साधन |- | Word || शब्द | (Intelligent)Word || संज्ञा | Window || खिडकी, गवाक्ष |- | World Wide Web || विश्वव्यापी जाळ |} <br><br> ---- ---- ===मुळाक्षर X=== <p align="right">[[#शीघ्र संदर्भ|वर]]</p> {| width="100%" border="1" cellpadding="5" |XML|| विस्तारीत अंकनभाषा |} <br><br> ---- ===मुळाक्षर Y=== <p align="right">[[#शीघ्र संदर्भ|वर]]</p> {|width="100%" border="1" cellpadding="5" | |} <br><br> ---- ---- <br><br> Zone - परिमंडल / विभागाचेईअअःनधंछजूओ ==संदर्भ बाह्य दुवे== *[http://shakti.iiit.ac.in/~shakti_mrt/ शक्ती स्वयंभू मराठी भाषांतर प्रणाली] *[http://www.manogat.com/node/4490 मनोगतावरील संबंधित चर्चा - रोजच्या वापरातले शब्द] *[http://www.manogat.com/node/2460 मनोगतावरील संबंधित चर्चा - शास्त्रीय शब्द] *[http://thebhandarkars.com/shabdabhandar/index.php?title=Main_Page शब्दभांडार] *[http://dsal.uchicago.edu/dictionaries/vaze वझे शब्दकोश] *[http://dsal.uchicago.edu/dictionaries/molesworth मोल्सवरथ शब्दकोश] *[http://www.spokensanskrit.de/ सम्भाषणसंस्कृतम शब्दकोशः] *[http://www.oup.com/elt/catalogue/teachersites/oald7/?cc=global Online Oxford Advanced Learner's Dictionary] *[http://www.websters-online-dictionary.org/translation/Marathi/ websters] *[http://www.aa.tufs.ac.jp/~tjun/sktdic/ Apte Sanskrit Dictionary Search] *[http://www.spokensanskrit.de/index.php?add=about&output=BO spokensanskrit Dictionary] *[http://mr.wiktionary.org/wiki/Main_Page mr wiktionary] *[http://www.cfilt.iitb.ac.in/wordnet/webmwn/wn.php मराठी शाब्दबंध] *[http://tdil.mit.gov.in/coilnet/ignca/dh019.htm सामान्य शब्द और पारिभाषिक शब्द] *[http://marathi.hrishi.org/ मेहंदळे स्वयंभू मराठी भाषांतर प्रणालीNew non operational] ==हेसुद्धा पाहा== **[[मराठी शाब्दबंध]] **[[मराठी व्याकरण|# व्याकरण विषयक मराठी पुस्तकांची संदर्भ सुची]] **[[विकिसंज्ञा]] **[ [[#इंग्रजी-मराठी पारिभाषिक संज्ञा|वर]] ] [[वर्ग:विकिपीडिया संदर्भ]] [[वर्ग:मराठी व्याकरण]] [[वर्ग:मराठीकरण]] s76vld86l5l7sows4rbce9ahgkcaw4f 2 8247 29375 2026-07-31T15:36:47Z विजयकुमार मोटे 4030 नवीन पान "श्री.विजयकुमार कुबेर मोटे हे वाळूज तालुका मोहोळ जिल्हा सोलापूर येथील नागरिक आहेत. ते पत्रकार आहेत. महाराष्ट्र राज्य पत्रकार संघाचे राज्यस्तरावरील कोषाध्यक्ष आहेत. त्यांनी ऑनल..." 29375 wikitext text/x-wiki श्री.विजयकुमार कुबेर मोटे हे वाळूज तालुका मोहोळ जिल्हा सोलापूर येथील नागरिक आहेत. ते पत्रकार आहेत. महाराष्ट्र राज्य पत्रकार संघाचे राज्यस्तरावरील कोषाध्यक्ष आहेत. त्यांनी ऑनलाईन व ऑफलाइन या इंग्रजी शब्दांसाठी मराठीमध्ये अनुक्रमे आंतरजालस्पर्शी व जालस्पर्शी हे शब्द तयार करून भाषा संचालनालयाकडे मान्यतेसाठी पाठविला आहे. त्यांनी डिजिटल व नॉन डिजिटल या इंग्रजी शब्दाची वर्ड फॅमिली (शब्द कुळ) मराठीमध्ये तयार केले आहे. 8luquata98dfjd5g5o7dp0dfdcg4u0n 29376 29375 2026-07-31T15:37:56Z विजयकुमार मोटे 4030 29376 wikitext text/x-wiki श्री.विजयकुमार कुबेर मोटे हे वाळूज तालुका मोहोळ जिल्हा सोलापूर येथील नागरिक आहेत. ते पत्रकार आहेत. महाराष्ट्र राज्य पत्रकार संघाचे राज्यस्तरावरील कोषाध्यक्ष आहेत. त्यांनी ऑनलाईन व ऑफलाइन या इंग्रजी शब्दांसाठी मराठीमध्ये अनुक्रमे आंतरजालस्पर्शी व जालस्पर्शी हे शब्द तयार करून भाषा संचालनालयाकडे मान्यतेसाठी पाठविला आहे. त्यांनी डिजिटल व नॉन डिजिटल या इंग्रजी शब्दाची वर्ड फॅमिली (शब्द कुळ) मराठीमध्ये तयार केले आहे. तसा प्रस्ताव देखील मराठी भाषा संचालनालयाकडे पाठवला आहे. tmbhyau4yj2glzdvtoh5o0zetwmjxrv 0 8248 29377 2026-07-31T16:34:42Z विजयकुमार मोटे 4030 नवीन पान "सद्यस्थितीत माहिती तंत्रज्ञान (IT) आणि प्रशासकीय कामकाजात 'Digital' आणि Non-Digital या इंग्रजी शब्दांचा वापर मोठ्या प्रमाणावर केला जातो. सध्या यासाठी 'डिजिटल'आणि नॉन डिजिटल हाच शब्द देवनागरीत..." 29377 wikitext text/x-wiki सद्यस्थितीत माहिती तंत्रज्ञान (IT) आणि प्रशासकीय कामकाजात 'Digital' आणि Non-Digital या इंग्रजी शब्दांचा वापर मोठ्या प्रमाणावर केला जातो. सध्या यासाठी 'डिजिटल'आणि नॉन डिजिटल हाच शब्द देवनागरीत लिहिला जातो. इंग्रजी 'Digit' (अंक) या मूळ संकल्पनेला आणि मराठी व्याकरण परंपरेला धरून 'अंकिक' या अत्यंत सुसंगत आणि शुद्ध पारिभाषिक शब्दाची निर्मिती करण्यात आली आहे. हे शब्द मराठी व्याकरण मंडळाच्या आणि भाषा संचलनालयाच्या शुद्धलेखन निकषांमध्ये पूर्णपणे अचूक ठरतो. या संदर्भातील व्याकरणिक तर्क, नियम आणि शब्दसिद्धीची सविस्तर माहिती खालील तक्त्यामध्ये सादर करण्यात आली आहे. याबाबतचा प्रस्ताव मराठी भाषा संचालनालयाकडे पाठवण्यात आला आहे. शब्दांची उत्पत्ती मराठी व्याकरणात 'तद्धित' प्रक्रियेनुसार 'इक' आणि 'एतर' हे प्रत्यय जोडून नवीन शब्द तयार केले जातात. शब्द + इक = विशेषण आणि विशेषण + एतर = व्यतिरिक्त / भिन्न अर्थदर्शक शब्द तयार होतात. त्यानुसार, '''अंकिक (Digital)''' Digit म्हणजे अंक Digital म्हणजे अंकीक व्याख्या *माहिती, किंवा कोणतेही संदेश जेव्हा सांकेतिक संख्यांच्या (प्रामुख्याने '०' आणि '१' या द्विमान अंकांच्या) स्वरूपात रूपांतरित करून साठवले, प्रक्रिया केले किंवा प्रसारित केले जातात; त्या प्रणालीला किंवा स्वरूपाला 'अंकिक' (Digital) असे म्हणतात. "व्याकरणिक प्रकार: संबंधदर्शक गुणविशेषण (Relational Adjective)शब्दसिद्धी: अंक (नाम) + इक (तद्धित प्रत्यय) = अंकिक (अंकांवर आधारित). 'इक' प्रत्यय नियम: मूळ नामाच्या आदिस्वरात बदल होऊन संबंधदर्शक विशेषण बनते (उदा. समाज + इक = सामाजिक). '''अंकिकेतर (Non Digital)''' व्याख्या *माहिती किंवा संदेशांचे संवहन करण्यासाठी संख्यात्मक किंवा अंकीय माध्यमाचा वापर न करता, जे घटक पारंपारिक, भौतिक किंवा निरंतर लहरींच्या (Continuous Waves/Signals) स्वरूपात असतात; अशा घटकांना किंवा प्रणालीला 'अंकिकेतर' (Non-Digital) असे म्हणतात." व्याकरणिक प्रकार: व्यतिरिक्त/भिन्नता दर्शक विशेषणशब्दसिद्धी: अंकिक (विशेषण) + एतर (तद्धित प्रत्यय) = अंकिकेतर (अंकिक नसलेले). 'एतर' प्रत्यय नियम: मूळ शब्दाला 'एतर' जोडून त्या घटकाव्यतिरिक्त असा अर्थबोध होतो (उदा. शासकीय + एतर = शासकीयेतर). सुसंगत निर्मिती: 'अंकिक' (Digital) या शब्दाला 'एतर' प्रत्यय लागून 'अंकिकेतर' (Non-Digital / Analog) हा नवीन तर्कशुद्ध शब्द तयार होतो. '''प्रशासकीय व व्यावहारिक उपयोजन (Examples in Administration):''' Digital India → अंकिक भारतDigital Literacy → अंकिक साक्षरताDigitalization of Land Records → भूमी अभिलेखांचे अंकिकीकरणNon-Digital Documents → अंकिकेतर दस्तऐवज '''अंकिक'(Digital) शब्द परिवार (Word Family) व उदाहरणे''' |== मराठी == === शब्दकुल (Word Family) === {| class="wikitable" ! मराठी शब्द ! इंग्रजी समतुल्य ! शब्दप्रकार ! अर्थ ! उदाहरण |- | '''अंक''' | Digit | नाम | ० ते ९ पर्यंतच्या संख्यांपैकी एक मूलभूत संख्या. | ७ हा एक अंक आहे. |- | '''अंकिक''' | Digital | विशेषण | अंकांच्या आधारे कार्य करणारा किंवा अंकस्वरूपातील माहितीशी संबंधित. | अंकिक प्रणाली. |- | '''अंकिकेतर''' | Non-Digital / Analog | विशेषण | अंकिक नसलेला; पारंपरिक स्वरूपातील. | अंकिकेतर दस्तऐवज. |- | '''अंकिकरण''' | Digitization | नाम | माहितीचे अंकिक स्वरूपात रूपांतर करण्याची क्रिया. | अभिलेखांचे अंकिकरण. |- | '''अंकिकीकरण''' | Digitalization | भाववाचक नाम | सेवा, प्रक्रिया किंवा व्यवस्थेचे अंकिक तंत्रज्ञानावर आधारित रूपांतरण. | शासनाच्या सेवांचे अंकिकीकरण. |- | '''अंकिकीकृत''' | Digitized | कृदंत विशेषण | अंकिक स्वरूपात रूपांतरित केलेले. | अंकिकीकृत स्वाक्षरी. |- | '''अंकिकता''' | Digitalism | भाववाचक नाम | अंकिक स्वरूपाचा गुणधर्म किंवा वैशिष्ट्य. | आधुनिक अंकिकता. |- | '''अंकिकवाद''' | Digitalism | नाम | अंकिक तंत्रज्ञानावर आधारित विचारसरणी. | अंकिकवादाचा प्रभाव. |- | '''अंकिकक''' | Digitizer | नाम | माहिती अंकिक स्वरूपात रूपांतरित करणारे साधन. | प्रतिमा अंकिकक. |} === संबंधित शब्द === * [[अंक]] * [[अंकिक]] * [[अंकिकेतर]] * [[अंकिकरण]] * [[अंकिकीकरण]] * [[अंकिकीकृत]] * [[अंकिकता]] * [[अंकिकवाद]] * [[अंकिकक]] === विरुद्धार्थी === * [[अंकिकेतर]] atwum2hgga89za5r1d2yez6giivp4lj 29378 29377 2026-07-31T17:07:24Z विजयकुमार मोटे 4030 29378 wikitext text/x-wiki सद्यस्थितीत माहिती तंत्रज्ञान (IT) आणि प्रशासकीय कामकाजात 'Digital' आणि Non-Digital या इंग्रजी शब्दांचा वापर मोठ्या प्रमाणावर केला जातो. सध्या यासाठी 'डिजिटल'आणि नॉन डिजिटल हाच शब्द देवनागरीत लिहिला जातो. इंग्रजी 'Digit' (अंक) या मूळ संकल्पनेला आणि मराठी व्याकरण परंपरेला धरून 'अंकिक' या अत्यंत सुसंगत आणि शुद्ध पारिभाषिक शब्दाची निर्मिती करण्यात आली आहे. हे शब्द मराठी व्याकरण मंडळाच्या आणि भाषा संचलनालयाच्या शुद्धलेखन निकषांमध्ये पूर्णपणे अचूक ठरतो. या संदर्भातील व्याकरणिक तर्क, नियम आणि शब्दसिद्धीची सविस्तर माहिती खालील तक्त्यामध्ये सादर करण्यात आली आहे. याबाबतचा प्रस्ताव मराठी भाषा संचालनालयाकडे पाठवण्यात आला आहे. === व्युत्पत्ती === मराठी व्याकरणात 'तद्धित' प्रक्रियेनुसार 'इक' आणि 'एतर' हे प्रत्यय जोडून नवीन शब्द तयार केले जातात. शब्द + इक = विशेषण आणि विशेषण + एतर = व्यतिरिक्त / भिन्न अर्थदर्शक शब्द तयार होतात. त्यानुसार, '''अंकिक (Digital)''' Digit म्हणजे अंक Digital म्हणजे अंकीक व्याख्या *माहिती, किंवा कोणतेही संदेश जेव्हा सांकेतिक संख्यांच्या (प्रामुख्याने '०' आणि '१' या द्विमान अंकांच्या) स्वरूपात रूपांतरित करून साठवले, प्रक्रिया केले किंवा प्रसारित केले जातात; त्या प्रणालीला किंवा स्वरूपाला 'अंकिक' (Digital) असे म्हणतात. इंग्रजीतील ''Digital'' या संज्ञेचा **प्रस्तावित मराठी प्रतिशब्द** म्हणून वापरला जातो. ==="व्याकरणिक प्रकार=== संबंधदर्शक गुणविशेषण (Relational Adjective)शब्दसिद्धी: '''अंक (नाम)''' + '''इक (तद्धित प्रत्यय)''' = '''अंकिक (अंकांवर आधारित).''' 'इक' प्रत्यय नियम: मूळ नामाच्या आदिस्वरात बदल होऊन संबंधदर्शक विशेषण बनते (उदा. समाज + इक = सामाजिक). '''अंकिक''' # अंकांच्या (०–९) आधारे माहितीचे प्रतिनिधित्व, साठवण, प्रक्रिया किंवा प्रसारण करणारा. # अंकस्वरूपातील माहितीशी संबंधित. # संगणकीय, इलेक्ट्रॉनिक किंवा दूरसंचार प्रणालींमध्ये द्विमान (० आणि १) संकेतांवर आधारित कार्य करणारा. === उदाहरणे === * अंकिक प्रणाली * अंकिक भारत * अंकिक स्वाक्षरी * अंकिक प्रमाणपत्र * अंकिक दस्तऐवज * अंकिक सेवा * अंकिक शिक्षण * अंकिक ग्रंथालय === विरुद्धार्थी === * [[अंकिकेतर]] === संबंधित शब्द === * [[अंक]] * [[अंकिकेतर]] * [[अंकिकरण]] * [[अंकिकीकरण]] * [[अंकिकीकृत]] * [[अंकिकता]] * [[अंकिकवाद]] * [[अंकिकक]] === शब्दकुल (Word Family) === {| class="wikitable" ! मराठी शब्द ! इंग्रजी समतुल्य ! शब्दप्रकार ! अर्थ ! उदाहरण |- | '''अंक''' | Digit | नाम | ० ते ९ पर्यंतच्या संख्यांपैकी एक मूलभूत संख्या. | ७ हा एक अंक आहे. |- | '''अंकिक''' | Digital | विशेषण | अंकांच्या आधारे कार्य करणारा. | अंकिक प्रणाली. |- | '''अंकिकेतर''' | Non-Digital | विशेषण | अंकिक नसलेला. | अंकिकेतर दस्तऐवज. |- | '''अनुरूप''' | Analog | विशेषण | सातत्यपूर्ण संकेतांवर आधारित. | अनुरूप ध्वनी प्रणाली. |- | '''अंकिकरण''' | To Digitize / Digitization | नाम / क्रियापद | माहितीचे अंकिक स्वरूपात रूपांतर करण्याची क्रिया. | अभिलेखांचे अंकिकरण. |- | '''अंकिकीकरण''' | Digitalization | भाववाचक नाम | सेवा किंवा व्यवस्थेचे अंकिक तंत्रज्ञानावर आधारित रूपांतरण. | शासनाचे अंकिकीकरण. |- | '''अंकिकीकृत''' | Digitized | कृदंत विशेषण | अंकिक स्वरूपात रूपांतरित केलेले. | अंकिकीकृत स्वाक्षरी. |- | '''अंकिकता''' | Digitality / Digitalism | भाववाचक नाम | अंकिक स्वरूपाचा गुणधर्म. | आधुनिक अंकिकता. |- | '''अंकिकवाद''' | Digitalism | नाम | अंकिक तंत्रज्ञानावर आधारित विचारसरणी. | अंकिकवादाचा प्रभाव. |- | '''अंकिकक''' | Digitizer | नाम | माहिती अंकिक स्वरूपात रूपांतरित करणारे साधन. | प्रतिमा अंकिकक. |} === टीप === या नोंदीतील '''अंकिक''' हा शब्द इंग्रजीतील ''Digital'' या संज्ञेसाठी **प्रस्तावित मराठी प्रतिशब्द** म्हणून सादर करण्यात आला आहे. या शब्दाचा वापर तांत्रिक लेखन, प्रशासकीय व्यवहार आणि मराठी पारिभाषिक शब्दनिर्मितीच्या संदर्भात विचारात घेण्यात येत आहे. '''अंकिकेतर (Non Digital)''' व्याख्या *माहिती किंवा संदेशांचे संवहन करण्यासाठी संख्यात्मक किंवा अंकीय माध्यमाचा वापर न करता, जे घटक पारंपारिक, भौतिक किंवा निरंतर लहरींच्या (Continuous Waves/Signals) स्वरूपात असतात; अशा घटकांना किंवा प्रणालीला 'अंकिकेतर' (Non-Digital) असे म्हणतात." === व्युत्पत्ती === व्याकरणिक प्रकार: व्यतिरिक्त/भिन्नता दर्शक विशेषणशब्दसिद्धी: अंकिक (विशेषण) + एतर (तद्धित प्रत्यय) = अंकिकेतर (अंकिक नसलेले). 'एतर' प्रत्यय नियम: मूळ शब्दाला 'एतर' जोडून त्या घटकाव्यतिरिक्त असा अर्थबोध होतो (उदा. शासकीय + एतर = शासकीयेतर). सुसंगत निर्मिती: 'अंकिक' (Digital) या शब्दाला 'एतर' प्रत्यय लागून 'अंकिकेतर' (Non-Digital / Analog) हा नवीन तर्कशुद्ध शब्द तयार होतो. '''अंकिक''' + '''-एतर''' (नसलेला, वगळून, भिन्न असा अर्थ दर्शविणारा प्रत्यय) → '''अंकिकेतर''' हा शब्द इंग्रजीतील ''Non-Digital'' या संज्ञेसाठी **प्रस्तावित मराठी प्रतिशब्द** म्हणून वापरला जातो. याचा अर्थ अंकिक (Digital) तंत्रज्ञानावर आधारित नसलेला, अंकस्वरूपात प्रक्रिया न होणारा किंवा पारंपरिक स्वरूपातील असा होतो. === विशेषण === '''अंकिकेतर''' # अंकिक तंत्रज्ञानावर आधारित नसलेला. # माहितीचे अंकस्वरूपात प्रतिनिधित्व किंवा प्रक्रिया न करणारा. # पारंपरिक, यांत्रिक किंवा कागदाधारित स्वरूपातील. === उदाहरणे === * अंकिकेतर दस्तऐवज * अंकिकेतर नोंदवही * अंकिकेतर व्यवहार * अंकिकेतर अभिलेख * अंकिकेतर प्रणाली === विरुद्धार्थी === * [[अंकिक]] === संबंधित शब्द === * [[अंक]] * [[अंकिक]] * [[अंकिकरण]] * [[अंकिकीकरण]] * [[अंकिकीकृत]] * [[अंकिकता]] * [[अंकिकवाद]] * [[अंकिकक]] === शब्दकुल (Word Family) === {| class="wikitable" ! मराठी शब्द ! इंग्रजी समतुल्य ! शब्दप्रकार ! अर्थ ! उदाहरण |- | '''अंकिक''' | Digital | विशेषण | अंकांच्या आधारे कार्य करणारा. | अंकिक प्रणाली. |- | '''अंकिकेतर''' | Non-Digital | विशेषण | अंकिक तंत्रज्ञानावर आधारित नसलेला. | अंकिकेतर दस्तऐवज. |- | '''अनुरूप''' | Analog | विशेषण | सातत्यपूर्ण संकेतांवर आधारित. | अनुरूप ध्वनी प्रणाली. |} === टीप === '''अंकिकेतर''' हा शब्द इंग्रजीतील ''Non-Digital'' या संज्ञेसाठी **प्रस्तावित मराठी प्रतिशब्द** आहे. ''Analog'' आणि ''Non-Digital'' या संज्ञा काही संदर्भांत एकमेकांशी संबंधित असल्या तरी त्या समानार्थी नाहीत. त्यामुळे ''Analog'' साठी '''अनुरूप''' हा स्वतंत्र प्रतिशब्द वापरणे अधिक योग्य ठरते. === संदर्भ === * मराठी व्याकरण – प्रत्ययविचार. * माहिती तंत्रज्ञानातील ''Digital'', ''Non-Digital'' आणि ''Analog'' या संज्ञांचा तांत्रिक वापर. * महाराष्ट्र शासन, मराठी भाषा संचालनालयाकडे सादर केलेला पारिभाषिक शब्दप्रस्ताव. 8h3ev526q2onarqjpqheag5y2fl48xt 29379 29378 2026-08-01T04:05:03Z विजयकुमार मोटे 4030 29379 wikitext text/x-wiki सद्यस्थितीत माहिती तंत्रज्ञान (IT) आणि प्रशासकीय कामकाजात 'Digital' आणि Non-Digital या इंग्रजी शब्दांचा वापर मोठ्या प्रमाणावर केला जातो. सध्या यासाठी 'डिजिटल'आणि नॉन डिजिटल हाच शब्द देवनागरीत लिहिला जातो. इंग्रजी 'Digit' (अंक) या मूळ संकल्पनेला आणि मराठी व्याकरण परंपरेला धरून 'Digital या शब्दासाठी '[[अंकिक]]' आणि 'Non-Digital या शब्दासाठी 'अंकिकेतर' या अत्यंत सुसंगत आणि शुद्ध पारिभाषिक शब्दाची निर्मिती करण्यात आली आहे. हे शब्द मराठी व्याकरण मंडळाच्या आणि भाषा संचलनालयाच्या शुद्धलेखन निकषांमध्ये पूर्णपणे अचूक ठरतो. या संदर्भातील व्याकरणिक तर्क, नियम आणि शब्दसिद्धीची सविस्तर माहिती खालील तक्त्यामध्ये सादर करण्यात आली आहे. याबाबतचा प्रस्ताव मराठी भाषा संचालनालयाकडे पाठवण्यात आला आहे. === व्युत्पत्ती === मराठी व्याकरणात 'तद्धित' प्रक्रियेनुसार 'इक' आणि 'एतर' हे प्रत्यय जोडून नवीन शब्द तयार केले जातात. शब्द + इक = विशेषण आणि विशेषण + एतर = व्यतिरिक्त / भिन्न अर्थदर्शक शब्द तयार होतात. त्यानुसार, '''अंकिक (Digital)''' Digit म्हणजे अंक Digital म्हणजे अंकीक व्याख्या *माहिती, किंवा कोणतेही संदेश जेव्हा सांकेतिक संख्यांच्या (प्रामुख्याने '०' आणि '१' या द्विमान अंकांच्या) स्वरूपात रूपांतरित करून साठवले, प्रक्रिया केले किंवा प्रसारित केले जातात; त्या प्रणालीला किंवा स्वरूपाला 'अंकिक' (Digital) असे म्हणतात. इंग्रजीतील ''Digital'' या संज्ञेचा **प्रस्तावित मराठी प्रतिशब्द** म्हणून वापरला जातो. ==="व्याकरणिक प्रकार=== संबंधदर्शक गुणविशेषण (Relational Adjective)शब्दसिद्धी: '''अंक (नाम)''' + '''इक (तद्धित प्रत्यय)''' = '''अंकिक (अंकांवर आधारित).''' 'इक' प्रत्यय नियम: मूळ नामाच्या आदिस्वरात बदल होऊन संबंधदर्शक विशेषण बनते (उदा. समाज + इक = सामाजिक). '''अंकिक''' # अंकांच्या (०–९) आधारे माहितीचे प्रतिनिधित्व, साठवण, प्रक्रिया किंवा प्रसारण करणारा. # अंकस्वरूपातील माहितीशी संबंधित. # संगणकीय, इलेक्ट्रॉनिक किंवा दूरसंचार प्रणालींमध्ये द्विमान (० आणि १) संकेतांवर आधारित कार्य करणारा. === उदाहरणे === * अंकिक प्रणाली * अंकिक भारत * अंकिक स्वाक्षरी * अंकिक प्रमाणपत्र * अंकिक दस्तऐवज * अंकिक सेवा * अंकिक शिक्षण * अंकिक ग्रंथालय === विरुद्धार्थी === * [[अंकिकेतर]] === संबंधित शब्द === * [[अंक]] * [[अंकिकेतर]] * [[अंकिकरण]] * [[अंकिकीकरण]] * [[अंकिकीकृत]] * [[अंकिकता]] * [[अंकिकवाद]] * [[अंकिकक]] === शब्दकुल (Word Family) === {| class="wikitable" ! मराठी शब्द ! इंग्रजी समतुल्य ! शब्दप्रकार ! अर्थ ! उदाहरण |- | '''अंक''' | Digit | नाम | ० ते ९ पर्यंतच्या संख्यांपैकी एक मूलभूत संख्या. | ७ हा एक अंक आहे. |- | '''अंकिक''' | Digital | विशेषण | अंकांच्या आधारे कार्य करणारा. | अंकिक प्रणाली. |- | '''अंकिकेतर''' | Non-Digital | विशेषण | अंकिक नसलेला. | अंकिकेतर दस्तऐवज. |- | '''अनुरूप''' | Analog | विशेषण | सातत्यपूर्ण संकेतांवर आधारित. | अनुरूप ध्वनी प्रणाली. |- | '''अंकिकरण''' | To Digitize / Digitization | नाम / क्रियापद | माहितीचे अंकिक स्वरूपात रूपांतर करण्याची क्रिया. | अभिलेखांचे अंकिकरण. |- | '''अंकिकीकरण''' | Digitalization | भाववाचक नाम | सेवा किंवा व्यवस्थेचे अंकिक तंत्रज्ञानावर आधारित रूपांतरण. | शासनाचे अंकिकीकरण. |- | '''अंकिकीकृत''' | Digitized | कृदंत विशेषण | अंकिक स्वरूपात रूपांतरित केलेले. | अंकिकीकृत स्वाक्षरी. |- | '''अंकिकता''' | Digitality / Digitalism | भाववाचक नाम | अंकिक स्वरूपाचा गुणधर्म. | आधुनिक अंकिकता. |- | '''अंकिकवाद''' | Digitalism | नाम | अंकिक तंत्रज्ञानावर आधारित विचारसरणी. | अंकिकवादाचा प्रभाव. |- | '''अंकिकक''' | Digitizer | नाम | माहिती अंकिक स्वरूपात रूपांतरित करणारे साधन. | प्रतिमा अंकिकक. |} === टीप === या नोंदीतील '''अंकिक''' हा शब्द इंग्रजीतील ''Digital'' या संज्ञेसाठी **प्रस्तावित मराठी प्रतिशब्द** म्हणून सादर करण्यात आला आहे. या शब्दाचा वापर तांत्रिक लेखन, प्रशासकीय व्यवहार आणि मराठी पारिभाषिक शब्दनिर्मितीच्या संदर्भात विचारात घेण्यात येत आहे. '''अंकिकेतर (Non Digital)''' व्याख्या *माहिती किंवा संदेशांचे संवहन करण्यासाठी संख्यात्मक किंवा अंकीय माध्यमाचा वापर न करता, जे घटक पारंपारिक, भौतिक किंवा निरंतर लहरींच्या (Continuous Waves/Signals) स्वरूपात असतात; अशा घटकांना किंवा प्रणालीला 'अंकिकेतर' (Non-Digital) असे म्हणतात." === व्युत्पत्ती === व्याकरणिक प्रकार: व्यतिरिक्त/भिन्नता दर्शक विशेषणशब्दसिद्धी: अंकिक (विशेषण) + एतर (तद्धित प्रत्यय) = अंकिकेतर (अंकिक नसलेले). 'एतर' प्रत्यय नियम: मूळ शब्दाला 'एतर' जोडून त्या घटकाव्यतिरिक्त असा अर्थबोध होतो (उदा. शासकीय + एतर = शासकीयेतर). सुसंगत निर्मिती: 'अंकिक' (Digital) या शब्दाला 'एतर' प्रत्यय लागून 'अंकिकेतर' (Non-Digital / Analog) हा नवीन तर्कशुद्ध शब्द तयार होतो. '''अंकिक''' + '''-एतर''' (नसलेला, वगळून, भिन्न असा अर्थ दर्शविणारा प्रत्यय) → '''अंकिकेतर''' हा शब्द इंग्रजीतील ''Non-Digital'' या संज्ञेसाठी **प्रस्तावित मराठी प्रतिशब्द** म्हणून वापरला जातो. याचा अर्थ अंकिक (Digital) तंत्रज्ञानावर आधारित नसलेला, अंकस्वरूपात प्रक्रिया न होणारा किंवा पारंपरिक स्वरूपातील असा होतो. === विशेषण === '''अंकिकेतर''' # अंकिक तंत्रज्ञानावर आधारित नसलेला. # माहितीचे अंकस्वरूपात प्रतिनिधित्व किंवा प्रक्रिया न करणारा. # पारंपरिक, यांत्रिक किंवा कागदाधारित स्वरूपातील. === उदाहरणे === * अंकिकेतर दस्तऐवज * अंकिकेतर नोंदवही * अंकिकेतर व्यवहार * अंकिकेतर अभिलेख * अंकिकेतर प्रणाली === विरुद्धार्थी === * [[अंकिक]] === संबंधित शब्द === * [[अंक]] * [[अंकिक]] * [[अंकिकरण]] * [[अंकिकीकरण]] * [[अंकिकीकृत]] * [[अंकिकता]] * [[अंकिकवाद]] * [[अंकिकक]] === शब्दकुल (Word Family) === {| class="wikitable" ! मराठी शब्द ! इंग्रजी समतुल्य ! शब्दप्रकार ! अर्थ ! उदाहरण |- | '''अंकिक''' | Digital | विशेषण | अंकांच्या आधारे कार्य करणारा. | अंकिक प्रणाली. |- | '''अंकिकेतर''' | Non-Digital | विशेषण | अंकिक तंत्रज्ञानावर आधारित नसलेला. | अंकिकेतर दस्तऐवज. |- | '''अनुरूप''' | Analog | विशेषण | सातत्यपूर्ण संकेतांवर आधारित. | अनुरूप ध्वनी प्रणाली. |} === टीप === '''अंकिकेतर''' हा शब्द इंग्रजीतील ''Non-Digital'' या संज्ञेसाठी **प्रस्तावित मराठी प्रतिशब्द** आहे. ''Analog'' आणि ''Non-Digital'' या संज्ञा काही संदर्भांत एकमेकांशी संबंधित असल्या तरी त्या समानार्थी नाहीत. त्यामुळे ''Analog'' साठी '''अनुरूप''' हा स्वतंत्र प्रतिशब्द वापरणे अधिक योग्य ठरते. === संदर्भ === * मराठी व्याकरण – प्रत्ययविचार. * माहिती तंत्रज्ञानातील ''Digital'', ''Non-Digital'' आणि ''Analog'' या संज्ञांचा तांत्रिक वापर. * महाराष्ट्र शासन, मराठी भाषा संचालनालयाकडे सादर केलेला पारिभाषिक शब्दप्रस्ताव. ax1ufxojzsoyg8hef90ks0hzqbnp15u