Wikibuku
mswikibooks
https://ms.wikibooks.org/wiki/Laman_Utama
MediaWiki 1.47.0-wmf.13
first-letter
Media
Khas
Perbincangan
Pengguna
Perbincangan pengguna
Wikibuku
Perbincangan Wikibuku
Fail
Perbincangan fail
MediaWiki
Perbincangan MediaWiki
Templat
Perbincangan templat
Bantuan
Perbincangan bantuan
Kategori
Perbincangan kategori
Resipi
Perbincangan resipi
TimedText
TimedText talk
Modul
Perbincangan modul
Acara
Perbincangan acara
Panduan Ejaan Bahasa Kelantan/Mengenai Vokal
0
6034
16219
15467
2026-08-04T06:16:58Z
Mirlim
3156
16219
wikitext
text/x-wiki
==Huruf vokal==
{| style="text-align:center" |
| Aa || [a] || Ii || [i]
|-
| Ãã<br/>A sengau || [ã] || Oo<br/>O luas || [ɔ]
|-
| Ee<br/>E pepet || [ə] || Õõ<br/>O sengau || [ɔ̃]
|-
| Èè<br/>E taling luas || [ɛ] || Óó<br/>O sempit || [o]
|-
| Ẽẽ<br/>E taling sengau || [ɛ̃] || Uu || [u]
|-
| Éé<br/>E taling sempit || [e] || Ũũ<br/>U sengau || [ũ]
|}
==Penjelasan==
[[:w:ms:Bahasa Melayu Kelantan|Bahasa Melayu Kelantan]] (kemudiannya BMK) mempunyai 12 vokal, lapan vokal biasa dan empat vokal sengauan.
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
|+Wu (2023)
! rowspan="2" |
! colspan="2" |[[:w:ms:Vokal depan|Depan]]
! colspan="2" |[[:w:ms:Vokal pusat|Pusat]]
! colspan="2" |[[:w:ms:Vokal belakang|Belakang]]
|-
!biasa
!sengau
!biasa
!sengau
!biasa
!sengau
|-
![[:w:ms:Vokal sempit|Sempit]]
|{{IPA|i}}
|
|
|
|{{IPA|u}}
|{{IPA|ũ}}
|-
![[:w:ms:Vokal separuh sempit|Separuh sempit]]
|{{IPA|e}}
|
|
|
|{{IPA|o}}
|
|-
![[:w:ms:Vokal separuh luas|Separuh luas]]
|{{IPA|ɛ}}
|{{IPA|ɛ̃}}
|{{IPA|ə}}
|
|{{IPA|ɔ}}
|{{IPA|ɔ̃}}
|-
![[:w:ms:Vokal luas|Luas]]
|
|
|{{IPA|a}}
|{{IPA|ã}}
|
|
|-
|}
Berbanding dengan Bahasa Melayu Piawai (BMP) yang hanya ada enam vokal, BMK membezakan antara vokal separuh sempit {{IPA|[e o]}} dengan separuh luas {{IPA|[ɛ ɔ]}} sebagai fonem yang berbeza, yakni terdapat perbezaan makna mengikut fonem masing-masing dalam perkataan yang berbeza. Misalnya:
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
! !! !! BMK !! [[:w:ms:Abjad Fonetik Antarabangsa|AFA]] !! BMP !! !! BMK !! [[:w:ms:Abjad Fonetik Antarabangsa|AFA]] !! BMP
|-
! [[:w:ms:Vokal separuh sempit|Separuh sempit]]
| {{IPA|/e/}} || ilé || {{IPA|/ile/}} || hilir || {{IPA|/o/}} || masók || {{IPA|/masoʔ/}} || masuk
|-
! [[:w:ms:Vokal separuh luas|Separuh luas]]
| {{IPA|/ɛ/}} || ilae || {{IPA|/ilɛ/}} || hilang || {{IPA|/ɔ/}} || masok || {{IPA|/masɔʔ/}} || masak
|}
Pembezaan ini telah diakui oleh Asmah (2008), mengatakan bahawa BMK mempunyai 'E-taling biasa' dengan 'E-taling lebih luas', serta 'O luas' dan 'O kurang luas', masing-masing mungkin merujuk kepada {{IPA|/e/}}, {{IPA|/ɛ/}}, {{IPA|/ɔ/}}, dan {{IPA|/o/}}.
BMK juga mempunyai vokal sengauan sebagai fonem tersendiri berbanding daripada BMP. Misalnya:
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
! !! !! BMK !! [[:w:ms:Abjad Fonetik Antarabangsa|AFA]] !! BMP !! !! BMK !! [[:w:ms:Abjad Fonetik Antarabangsa|AFA]] !! BMP
|-
! Vokal biasa
| {{IPA|/ɛ/}} || kècèk || {{IPA|/kɛcɛʔ/}} || cakap || {{IPA|/ɔ/}} || èsok || {{IPA|/ɛsɔʔ/}} || esok
|-
! Vokal sengauan
| {{IPA|/ɛ̃/}} || kecẽk || {{IPA|/kəcɛʔ/}} || kecil || {{IPA|/ɔ̃/}} || èsõk || {{IPA|/ɛsɔ̃ʔ/}} || kesot
|}
Walaupun ramai seperti Adi Yasran (2010) mengatakan bahawa vokal sengauan tidak dikira fonem terasing, tetapi Wu (2023) telah membuktikan pengasingannya dengan menunjukkan pasangan minimal antara perkataan yang mengandungi vokal biasa dengan vokal sengauan dalam karyanya. Maka, karya Wu menjadi rujukan utama dalam buku ini.
==Rujukan==
* {{cite book |author=Asmah Haji Omar |year=2008 |title=Ensiklopedia Bahasa Melayu |location=Kuala Lumpur |publisher=Dewan Bahasa dan Pustaka}}
* {{Cite journal |author=Adi Yasran Abdul Aziz |date=2010 |title=Inventori Vokal Dialek Melayu Kelantan: Satu Penilaian Semula |url=https://plm.org.my/ejurnal/index.php/jurnallinguistik/article/view/153 |url-status=live |journal=Jurnal Linguistik |language=ms |volume=11 |pages=1–19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240715014843/https://plm.org.my/ejurnal/index.php/jurnallinguistik/article/view/153 |archive-date=15 July 2024}}
* {{Cite book|title=Malayic varieties of Kelantan and Terengganu|author=Jiang Wu|publisher=LOT Publications|year=2023|isbn=978-94-6093-436-0|location=Amsterdam|url=https://scholarlypublications.universiteitleiden.nl/handle/1887/3642470|doi=10.48273/LOT0651|doi-access=free}}
2x1jm72cntdxd6j21qbbmvwmarb984l
16222
16219
2026-08-04T10:10:24Z
Mirlim
3156
/* Huruf vokal */
16222
wikitext
text/x-wiki
==Huruf vokal==
{{EBK:Jadual vokal}}
==Penjelasan==
[[:w:ms:Bahasa Melayu Kelantan|Bahasa Melayu Kelantan]] (kemudiannya BMK) mempunyai 12 vokal, lapan vokal biasa dan empat vokal sengauan.
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
|+Wu (2023)
! rowspan="2" |
! colspan="2" |[[:w:ms:Vokal depan|Depan]]
! colspan="2" |[[:w:ms:Vokal pusat|Pusat]]
! colspan="2" |[[:w:ms:Vokal belakang|Belakang]]
|-
!biasa
!sengau
!biasa
!sengau
!biasa
!sengau
|-
![[:w:ms:Vokal sempit|Sempit]]
|{{IPA|i}}
|
|
|
|{{IPA|u}}
|{{IPA|ũ}}
|-
![[:w:ms:Vokal separuh sempit|Separuh sempit]]
|{{IPA|e}}
|
|
|
|{{IPA|o}}
|
|-
![[:w:ms:Vokal separuh luas|Separuh luas]]
|{{IPA|ɛ}}
|{{IPA|ɛ̃}}
|{{IPA|ə}}
|
|{{IPA|ɔ}}
|{{IPA|ɔ̃}}
|-
![[:w:ms:Vokal luas|Luas]]
|
|
|{{IPA|a}}
|{{IPA|ã}}
|
|
|-
|}
Berbanding dengan Bahasa Melayu Piawai (BMP) yang hanya ada enam vokal, BMK membezakan antara vokal separuh sempit {{IPA|[e o]}} dengan separuh luas {{IPA|[ɛ ɔ]}} sebagai fonem yang berbeza, yakni terdapat perbezaan makna mengikut fonem masing-masing dalam perkataan yang berbeza. Misalnya:
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
! !! !! BMK !! [[:w:ms:Abjad Fonetik Antarabangsa|AFA]] !! BMP !! !! BMK !! [[:w:ms:Abjad Fonetik Antarabangsa|AFA]] !! BMP
|-
! [[:w:ms:Vokal separuh sempit|Separuh sempit]]
| {{IPA|/e/}} || ilé || {{IPA|/ile/}} || hilir || {{IPA|/o/}} || masók || {{IPA|/masoʔ/}} || masuk
|-
! [[:w:ms:Vokal separuh luas|Separuh luas]]
| {{IPA|/ɛ/}} || ilae || {{IPA|/ilɛ/}} || hilang || {{IPA|/ɔ/}} || masok || {{IPA|/masɔʔ/}} || masak
|}
Pembezaan ini telah diakui oleh Asmah (2008), mengatakan bahawa BMK mempunyai 'E-taling biasa' dengan 'E-taling lebih luas', serta 'O luas' dan 'O kurang luas', masing-masing mungkin merujuk kepada {{IPA|/e/}}, {{IPA|/ɛ/}}, {{IPA|/ɔ/}}, dan {{IPA|/o/}}.
BMK juga mempunyai vokal sengauan sebagai fonem tersendiri berbanding daripada BMP. Misalnya:
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
! !! !! BMK !! [[:w:ms:Abjad Fonetik Antarabangsa|AFA]] !! BMP !! !! BMK !! [[:w:ms:Abjad Fonetik Antarabangsa|AFA]] !! BMP
|-
! Vokal biasa
| {{IPA|/ɛ/}} || kècèk || {{IPA|/kɛcɛʔ/}} || cakap || {{IPA|/ɔ/}} || èsok || {{IPA|/ɛsɔʔ/}} || esok
|-
! Vokal sengauan
| {{IPA|/ɛ̃/}} || kecẽk || {{IPA|/kəcɛʔ/}} || kecil || {{IPA|/ɔ̃/}} || èsõk || {{IPA|/ɛsɔ̃ʔ/}} || kesot
|}
Walaupun ramai seperti Adi Yasran (2010) mengatakan bahawa vokal sengauan tidak dikira fonem terasing, tetapi Wu (2023) telah membuktikan pengasingannya dengan menunjukkan pasangan minimal antara perkataan yang mengandungi vokal biasa dengan vokal sengauan dalam karyanya. Maka, karya Wu menjadi rujukan utama dalam buku ini.
==Rujukan==
* {{cite book |author=Asmah Haji Omar |year=2008 |title=Ensiklopedia Bahasa Melayu |location=Kuala Lumpur |publisher=Dewan Bahasa dan Pustaka}}
* {{Cite journal |author=Adi Yasran Abdul Aziz |date=2010 |title=Inventori Vokal Dialek Melayu Kelantan: Satu Penilaian Semula |url=https://plm.org.my/ejurnal/index.php/jurnallinguistik/article/view/153 |url-status=live |journal=Jurnal Linguistik |language=ms |volume=11 |pages=1–19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240715014843/https://plm.org.my/ejurnal/index.php/jurnallinguistik/article/view/153 |archive-date=15 July 2024}}
* {{Cite book|title=Malayic varieties of Kelantan and Terengganu|author=Jiang Wu|publisher=LOT Publications|year=2023|isbn=978-94-6093-436-0|location=Amsterdam|url=https://scholarlypublications.universiteitleiden.nl/handle/1887/3642470|doi=10.48273/LOT0651|doi-access=free}}
ljifk0hcg5x2b8te5v6uj5m9vsktcud
Templat:EBK:Jadual vokal
10
6210
16220
2026-08-04T10:09:03Z
Mirlim
3156
Mencipta laman baru dengan kandungan '{| cellpadding="8" |+ '''Huruf vokal''' |- bgcolor="#DDFFFF" ALIGN="center" | BGCOLOR="#EEEEEE" | Huruf | style="font-size:215%" | Aa | bgcolor ="#EEFFEE" style="font-size:215%"| Ãã | style="font-size:215%"| Ee | bgcolor="#EEFFEE" style="font-size:215%"| Èè | style="font-size:215%"| Ẽẽ | bgcolor="#EEFFEE" style="font-size:215%"| Éé |-ALIGN="center" bgcolor="#DDFFFF" | BGCOLOR="#EEEEEE" | Nama <br/> Sebutan (w:Abjad Fonetik Antarabangs...'
16220
wikitext
text/x-wiki
{| cellpadding="8"
|+ '''Huruf vokal'''
|- bgcolor="#DDFFFF" ALIGN="center"
| BGCOLOR="#EEEEEE" | Huruf
| style="font-size:215%" | Aa
| bgcolor ="#EEFFEE" style="font-size:215%"| Ãã
| style="font-size:215%"| Ee
| bgcolor="#EEFFEE" style="font-size:215%"| Èè
| style="font-size:215%"| Ẽẽ
| bgcolor="#EEFFEE" style="font-size:215%"| Éé
|-ALIGN="center" bgcolor="#DDFFFF"
| BGCOLOR="#EEEEEE" | Nama <br/> Sebutan ([[w:Abjad Fonetik Antarabangsa|AFA]])
| ''A''<br/>[[w:Vokal tak bundar depan luas|[a]]]
| bgcolor="#EEFFEE" | ''A sengau''<br/>[[:w:en:Nasal vowel|[ã]]]
| ''E pepet''<br/>[[w:Vokal pusat tengah|[ə]]]
| bgcolor="#EEFFEE" | ''E taling luas''<br/>[[:w:Vokal tak bundar depan separuh luas|[ɛ]]]
| ''E taling sengau''<br/> [[:w:en:Nasal vowel|[ɛ̃]]]
| bgcolor="#EEFFEE" | ''E taling sempit''<br/> [[:w:Vokal tak bundar depan separuh sempit|[e]]]
|- bgcolor="#EEFFEE" ALIGN="center"
| BGCOLOR="#EEEEEE" | Huruf
| style="font-size:215%" | Ii
| BGCOLOR="#DDFFFF" style="font-size:215%" | Oo
| style="font-size:215%" | Õõ
| BGCOLOR="#DDFFFF" style="font-size:215%" | Óó
| style="font-size:215%" | Uu
| BGCOLOR="#DDFFFF" style="font-size:215%" | Ũũ
|-ALIGN="center" bgcolor="#EEFFEE"
| BGCOLOR="#EEEEEE" | Nama <br/> Sebutan ([[w:Abjad Fonetik Antarabangsa|AFA]])
| ''I''<br/>[[w:Vokal tak bundar depan sempit|[i]]]
| BGCOLOR="#DDFFFF" | ''O luas'' <br/>[[:w:Vokal bundar belakang separuh luas|[ɔ]]]
| ''O sengau''<br/>[[:w:en:Nasal vowel|[ɔ̃]]]
| BGCOLOR="#DDFFFF" | ''O sempit''<br/>[[:w:Vokal bundar belakang separuh sempit|[o]]]
| ''U''<br/>[[:w:Vokal bundar belakang sempit|[u]]]
| BGCOLOR="#DDFFFF" | ''U sengau''<br/>[[:w:en:Nasal vowel|[ũ]]]
|}{{BookCat}}
k5uwqrfvkud1i96ramp0b3k52comqub
16221
16220
2026-08-04T10:09:57Z
Mirlim
3156
16221
wikitext
text/x-wiki
{| cellpadding="8"
|+ '''Huruf vokal'''
|- bgcolor="#DDFFFF" ALIGN="center"
| BGCOLOR="#EEEEEE" | Huruf
| style="font-size:215%" | Aa
| bgcolor ="#EEFFEE" style="font-size:215%"| Ãã
| style="font-size:215%"| Ee
| bgcolor="#EEFFEE" style="font-size:215%"| Èè
| style="font-size:215%"| Ẽẽ
| bgcolor="#EEFFEE" style="font-size:215%"| Éé
|-ALIGN="center" bgcolor="#DDFFFF"
| BGCOLOR="#EEEEEE" | Nama <br/> Sebutan ([[w:Abjad Fonetik Antarabangsa|AFA]])
| ''A''<br/>[[w:Vokal tak bundar depan luas|[a]]]
| bgcolor="#EEFFEE" | ''A sengau''<br/>[[:w:en:Nasal vowel|[ã]]]
| ''E pepet''<br/>[[w:Vokal pusat tengah|[ə]]]
| bgcolor="#EEFFEE" | ''E taling luas''<br/>[[:w:Vokal tak bundar depan separuh luas|[ɛ]]]
| ''E taling sengau''<br/> [[:w:en:Nasal vowel|[ɛ̃]]]
| bgcolor="#EEFFEE" | ''E taling sempit''<br/> [[:w:Vokal tak bundar depan separuh sempit|[e]]]
|- bgcolor="#EEFFEE" ALIGN="center"
| BGCOLOR="#EEEEEE" | Huruf
| style="font-size:215%" | Ii
| BGCOLOR="#DDFFFF" style="font-size:215%" | Oo
| style="font-size:215%" | Õõ
| BGCOLOR="#DDFFFF" style="font-size:215%" | Óó
| style="font-size:215%" | Uu
| BGCOLOR="#DDFFFF" style="font-size:215%" | Ũũ
|-ALIGN="center" bgcolor="#EEFFEE"
| BGCOLOR="#EEEEEE" | Nama <br/> Sebutan ([[w:Abjad Fonetik Antarabangsa|AFA]])
| ''I''<br/>[[w:Vokal tak bundar depan sempit|[i]]]
| BGCOLOR="#DDFFFF" | ''O luas'' <br/>[[:w:Vokal bundar belakang separuh luas|[ɔ]]]
| ''O sengau''<br/>[[:w:en:Nasal vowel|[ɔ̃]]]
| BGCOLOR="#DDFFFF" | ''O sempit''<br/>[[:w:Vokal bundar belakang separuh sempit|[o]]]
| ''U''<br/>[[:w:Vokal bundar belakang sempit|[u]]]
| BGCOLOR="#DDFFFF" | ''U sengau''<br/>[[:w:en:Nasal vowel|[ũ]]]
|}
pwf214wqzw2az40axpgk7oi49c30jjl
16223
16221
2026-08-04T11:23:09Z
Mirlim
3156
16223
wikitext
text/x-wiki
{| cellpadding="8"
|+ '''Huruf vokal'''
|- bgcolor="#DDFFFF" ALIGN="center"
| BGCOLOR="#EEEEEE" | Huruf
| style="font-size:215%" | Aa
| bgcolor ="#EEFFEE" style="font-size:215%"| Ãã
| style="font-size:215%"| Ee
| bgcolor="#EEFFEE" style="font-size:215%"| Èè
| style="font-size:215%"| Ẽẽ
| bgcolor="#EEFFEE" style="font-size:215%"| Éé
|-ALIGN="center" bgcolor="#DDFFFF"
| BGCOLOR="#EEEEEE" | Nama <br/> Sebutan ([[w:Abjad Fonetik Antarabangsa|AFA]])
| ''A''<br/>[[w:Vokal tak bundar depan luas|[a]]]
| bgcolor="#EEFFEE" | ''A sengau''<br/>[[:w:en:Nasal vowel|[ã]]]
| ''E pepet''<br/>[[w:Vokal pusat tengah|[ə]]]
| bgcolor="#EEFFEE" | ''E taling luas''<br/>[[:w:Vokal tak bundar depan separuh luas|[ɛ]]]
| ''E taling sengau''<br/> [[:w:en:Nasal vowel|[ɛ̃]]]
| bgcolor="#EEFFEE" | ''E taling sempit''<br/> [[:w:Vokal tak bundar depan separuh sempit|[e]]]
|- bgcolor="#EEFFEE" ALIGN="center"
| BGCOLOR="#EEEEEE" | Huruf
| style="font-size:215%" | Ii
| BGCOLOR="#DDFFFF" style="font-size:215%" | Oo
| style="font-size:215%" | Õõ
| BGCOLOR="#DDFFFF" style="font-size:215%" | Óó
| style="font-size:215%" | Uu
| BGCOLOR="#DDFFFF" style="font-size:215%" | Ũũ
|-ALIGN="center" bgcolor="#EEFFEE"
| BGCOLOR="#EEEEEE" | Nama <br/> Sebutan ([[w:Abjad Fonetik Antarabangsa|AFA]])
| ''I''<br/>[[w:Vokal tak bundar depan sempit|[i]]]
| BGCOLOR="#DDFFFF" | ''O luas'' <br/>[[:w:Vokal bundar belakang separuh luas|[ɔ]]]
| ''O sengau''<br/>[[:w:en:Nasal vowel|[ɔ̃]]]
| BGCOLOR="#DDFFFF" | ''O sempit''<br/>[[:w:Vokal bundar belakang separuh sempit|[o]]]
| ''U''<br/>[[:w:Vokal bundar belakang sempit|[u]]]
| BGCOLOR="#DDFFFF" | ''U sengau''<br/>[[:w:en:Nasal vowel|[ũ]]]
|- bgcolor="#DDFFFF" ALIGN="center"
| BGCOLOR="#EEEEEE" | Huruf (Digraf)
| colspan="6" style="font-size:215%" | AE ae
|-ALIGN="center" bgcolor="#DDFFFF"
| BGCOLOR="#EEEEEE" | Sebutan ([[w:Abjad Fonetik Antarabangsa|AFA]])
| colspan="6" | [[:w:Vokal tak bundar depan separuh luas|[ɛ]]]
|}
4hn4ssxakpm44pakgfuyugb5qd06ebl