Wikibuku mswikibooks https://ms.wikibooks.org/wiki/Laman_Utama MediaWiki 1.47.0-wmf.14 first-letter Media Khas Perbincangan Pengguna Perbincangan pengguna Wikibuku Perbincangan Wikibuku Fail Perbincangan fail MediaWiki Perbincangan MediaWiki Templat Perbincangan templat Bantuan Perbincangan bantuan Kategori Perbincangan kategori Resipi Perbincangan resipi TimedText TimedText talk Modul Perbincangan modul Acara Perbincangan acara 4 2877 16245 16239 2026-08-07T04:04:14Z Mirlim 3156 16245 wikitext text/x-wiki {| cellpadding="8" |+ '''Huruf konsonan''' |- bgcolor="#DDFFFF" ALIGN="center" | BGCOLOR="#EEEEEE" | Huruf | style="font-size:215%" | B&nbsp;b | bgcolor ="#EEFFEE" style="font-size:215%"| C&nbsp;c | style="font-size:215%"| D&nbsp;d | bgcolor="#EEFFEE" style="font-size:215%"| F&nbsp;f | style="font-size:215%"| G&nbsp;g | bgcolor="#EEFFEE" style="font-size:215%"| H&nbsp;h |-ALIGN="center" bgcolor="#DDFFFF" | BGCOLOR="#EEEEEE" | Sebutan&nbsp;([[w:Abjad Fonetik Antarabangsa|AFA]]) | [[w:Vokal tak bundar depan luas|[a]]] | bgcolor="#EEFFEE" | [[:w:en:Nasal vowel|[ã]]] | [[w:Vokal pusat tengah|[ə]]] | bgcolor="#EEFFEE" | [[:w:Vokal tak bundar depan separuh luas|[ɛ]]] | [[:w:en:Nasal vowel|[ɛ̃]]] | bgcolor="#EEFFEE" | [[:w:Vokal tak bundar depan separuh sempit|[e]]] |- bgcolor="#EEFFEE" ALIGN="center" | BGCOLOR="#EEEEEE" | Huruf | style="font-size:215%" | J&nbsp;j | BGCOLOR="#DDFFFF" style="font-size:215%" | K&nbsp;k | style="font-size:215%" | L&nbsp;l | BGCOLOR="#DDFFFF" style="font-size:215%" | M&nbsp;m | style="font-size:215%" | N&nbsp;n | BGCOLOR="#DDFFFF" style="font-size:215%" | P&nbsp;p |-ALIGN="center" bgcolor="#EEFFEE" | BGCOLOR="#EEEEEE" | Sebutan&nbsp;([[w:Abjad Fonetik Antarabangsa|AFA]]) | [[w:Vokal tak bundar depan sempit|[i]]] | BGCOLOR="#DDFFFF" | [[:w:Vokal bundar belakang separuh luas|[ɔ]]] | [[:w:en:Nasal vowel|[ɔ̃]]] | BGCOLOR="#DDFFFF" | [[:w:Vokal bundar belakang separuh sempit|[o]]] | [[:w:Vokal bundar belakang sempit|[u]]] | BGCOLOR="#DDFFFF" | [[:w:en:Nasal vowel|[ũ]]] |- bgcolor="#DDFFFF" ALIGN="center" | BGCOLOR="#EEEEEE" | Huruf | style="font-size:215%" | Q&nbsp;q | bgcolor ="#EEFFEE" style="font-size:215%"| R&nbsp;r | style="font-size:215%"| S&nbsp;s | bgcolor="#EEFFEE" style="font-size:215%"| T&nbsp;t | style="font-size:215%"| V&nbsp;v | bgcolor="#EEFFEE" style="font-size:215%"| W&nbsp;w |-ALIGN="center" bgcolor="#DDFFFF" | BGCOLOR="#EEEEEE" | Sebutan&nbsp;([[w:Abjad Fonetik Antarabangsa|AFA]]) | [[w:Vokal tak bundar depan luas|[a]]] | bgcolor="#EEFFEE" | [[:w:en:Nasal vowel|[ã]]] | [[w:Vokal pusat tengah|[ə]]] | bgcolor="#EEFFEE" | [[:w:Vokal tak bundar depan separuh luas|[ɛ]]] | [[:w:en:Nasal vowel|[ɛ̃]]] | bgcolor="#EEFFEE" | [[:w:Vokal tak bundar depan separuh sempit|[e]]] |- bgcolor="#EEFFEE" ALIGN="center" | BGCOLOR="#EEEEEE" | Huruf | style="font-size:215%" | X&nbsp;x | BGCOLOR="#DDFFFF" style="font-size:215%" | Y&nbsp;y | style="font-size:215%" | Z&nbsp;z | BGCOLOR="#EEEEEE" colspan=3 | |-ALIGN="center" bgcolor="#EEFFEE" | BGCOLOR="#EEEEEE" | Sebutan&nbsp;([[w:Abjad Fonetik Antarabangsa|AFA]]) | [[w:Vokal tak bundar depan sempit|[i]]] | BGCOLOR="#DDFFFF" | [[:w:Vokal bundar belakang separuh luas|[ɔ]]] | [[:w:en:Nasal vowel|[ɔ̃]]] | BGCOLOR="#EEEEEE" colspan=3 | |- bgcolor="#DDFFFF" ALIGN="center" | BGCOLOR="#EEEEEE" | Huruf (Digraf) | style="font-size:215%" | kh | bgcolor ="#EEFFEE" style="font-size:215%"| kr | style="font-size:215%"| ng | bgcolor="#EEFFEE" style="font-size:215%"| ny | BGCOLOR="#EEEEEE" colspan=2 | |-ALIGN="center" bgcolor="#DDFFFF" | BGCOLOR="#EEEEEE" | Sebutan&nbsp;([[w:Abjad Fonetik Antarabangsa|AFA]]) | [[w:Vokal tak bundar depan luas|[a]]] | bgcolor="#EEFFEE" | [[:w:en:Nasal vowel|[ã]]] | [[w:Vokal pusat tengah|[ə]]] | bgcolor="#EEFFEE" | [[:w:Vokal tak bundar depan separuh luas|[ɛ]]] | BGCOLOR="#EEEEEE" colspan=2 | |} {{Kotak info |Nama = |Gaya badan = background-color: #FFFFDD; min-width: 300px; align:right |Tajuk = |Gaya tajuk = |Atas = {{{Name|{{{name|{{PAGENAME}}}}}}}} |Gaya atas = background-color: #DDDDBB |Gaya imej = |Gaya kapsyen = |hình = {{{Hình|{{{hình|{{{5| }}}}}}}}} {{#if:{{{Hình|{{{hình|{{{5|}}}}}}}}}| {{#if:{{{Noincludecat|{{{noincludecat|}}}}}}||[[Thể loại:Món ăn có hình|{{PAGENAME}}]]}} }} |caption = |hình2 = {{{Hinh2|{{{hinh2|{{{5| }}}}}}}}} {{#if:{{{Hinh2|{{{hinh2|{{{5|}}}}}}}}}| {{#if:{{{Noincludecat|{{{noincludecat|}}}}}}||[[Thể loại:Món ăn có hình|{{PAGENAME}}]]}} }} |caption2 = |headerstyle = |labelstyle = |datastyle = |header1 = |label1 = Thể loại |data1 = {{ #if: {{{Thể loại|{{{thể loại|{{{1|}}}}}}}}}|[[:Chủ đề:{{{Thể loại|{{{thể loại|{{{1}}}}}}}}}|{{{Thể loại|{{{thể loại|{{{1}}}}}}}}}]] [[Thể loại:{{{Thể loại|{{{thể loại|{{{1}}}}}}}}}]]|{{{Thể loại|{{{thể loại|{{{1}}}}}}}}} }} |header2 = |label2 = Số người ăn |data2 = {{{Số người ăn|{{{số người ăn|{{{2|}}}}}}}}} |header3 = |label3 = Năng lượng |data3 = {{{Năng lượng|{{{năng lượng|{{{6|}}}}}}}}} |header4 = |label4 = Thời gian thực hiện |data4 = {{{Thời gian thực hiện|{{{thời gian thực hiện|{{{3|}}}}}}}}} |header5 = |label5 = Độ khó |data5 = {{#if:{{{Độ khó|{{{độ khó|{{{4|}}}}}}}}}|[[File:{{{Rating|{{{độ khó|{{{4}}}}}}}}}o5dots.svg|{{#switch:{{{Độ khó|{{{độ khó|{{{4|}}}}}}}}}|1=Rất Dễ|2=Dễ|3=Hơi khó|4=Khó|5=Rất khó}}]]{{#if:{{{Noincludecat|{{{noincludecat|}}}}}}||{{#if:{{{Độ khó|{{{độ khó|{{{4|}}}}}}}}}|[[Thể loại:{{#switch:{{{Độ khó|{{{độ khó|{{{4|}}}}}}}}}|1=Rất dễ|2=Dễ|3=Hơi khó|4=Khó|5=Rất khó}}|{{PAGENAME}}]]}}}}}} |belowstyle = }} t14h6pb433o6xojorri7hr2j9chlfje 0 5733 16246 15459 2026-08-07T04:47:11Z Mirlim 3156 /* Mengenai Vokal */ 16246 wikitext text/x-wiki {| style="width:100%; margin-bottom:2px; background:transparent; padding-top:3px" | style="background:transparent; width:100%; border:1px solid #c8ccd1; vertical-align:top; {{border-radius|8px}} " | {| style="width:100%; margin-bottom:2px; vertical-align:top; background:transparent; padding-left:1em; padding-right:1em; padding-top:1em;" |- | <center><big><big><big>'''Panduan Ejaan Bahasa Kelantan</big></big></big>''' ---- <big><big>Salah satu usaha dalam menyumbang [[:incubator:Wp/mfa|Wikipedia Bahasa Melayu Kelantan-Patani]]</big><br />(masih dalam [[:incubator:Incubator:Main_Page/ms|Pengeram]] [[File:Incubator-logo.svg|15px|link=:incubator:Incubator:Main_Page/ms]])</big> |} |} ==Pengenalan== [[:w:ms:Ortografi|Ejaan piawai]] penting untuk menjadikan penulisan sesuatu bahasa konsisten dari segi ejaan. Disebabkan belum ada lagi satu set ejaan piawai untuk menulis [[:w:ms:Bahasa Melayu Kelantan|bahasa Melayu Kelantan]], dalam buku ini akan mengemukakan cadangan ejaan dalam menulis bahasa ini. ==Isi Kandungan== ===[[Panduan Ejaan Bahasa Kelantan/Pendahuluan|Pendahuluan]]=== ===[[Panduan Ejaan Bahasa Kelantan/Mengenai Vokal|Mengenai Vokal]]=== * [[Panduan Ejaan Bahasa Kelantan/⟨È è⟩ untuk E Taling Luas|⟨È è⟩ untuk E Taling Luas]] * [[Panduan Ejaan Bahasa Kelantan/⟨ae⟩ untuk E Taling Luas|⟨ae⟩ untuk E Taling Luas]] :* [[Panduan Ejaan Bahasa Kelantan/Perbandingan antara ⟨è⟩ dengan ⟨ae⟩|Perbandingan antara ⟨è⟩ dengan ⟨ae⟩]] * [[Panduan Ejaan Bahasa Kelantan/⟨É é⟩ untuk E Taling Sempit|⟨É é⟩ untuk E Taling Sempit]] * [[Panduan Ejaan Bahasa Kelantan/⟨E e⟩ untuk E Pepet|⟨E e⟩ untuk E Pepet]] * [[Panduan Ejaan Bahasa Kelantan/⟨O o⟩ untuk O Luas|⟨O o⟩ untuk O Luas]] * [[Panduan Ejaan Bahasa Kelantan/⟨Ó ó⟩ untuk O Sempit|⟨Ó ó⟩ untuk O Sempit]] * [[Panduan Ejaan Bahasa Kelantan/Tanda ⟨◌̃⟩ untuk Bunyi Sengau|Tanda ⟨◌̃⟩ untuk Bunyi Sengau]] * [[Panduan Ejaan Bahasa Kelantan/Dua Vokal Menjadi Satu|Dua Vokal Menjadi Satu]] :* [[Panduan Ejaan Bahasa Kelantan/Diftong di Akhir Perkataan|Diftong di Akhir Perkataan]] :* [[Panduan Ejaan Bahasa Kelantan/Vokal Berganding di Awal Perkataan|Vokal Berganding di Awal Perkataan]] ===[[Panduan Ejaan Bahasa Kelantan/Mengenai Konsonan|Mengenai Konsonan]]=== * [[Panduan Ejaan Bahasa Kelantan/Perubahan Konsonan di Hujung Perkataan|Perubahan Konsonan di Hujung Perkataan]] :* [[Panduan Ejaan Bahasa Kelantan/Berubah Menjadi ⟨-k⟩|Berubah Menjadi ⟨-k⟩]] :* [[Panduan Ejaan Bahasa Kelantan/Berubah Menjadi ⟨-h⟩|Berubah Menjadi ⟨-h⟩]] :* [[Panduan Ejaan Bahasa Kelantan/Berubah Menjadi ⟨-ng⟩|Berubah Menjadi ⟨-ng⟩]] * [[Panduan Ejaan Bahasa Kelantan/Pengguguran Konsonan|Pengguguran Konsonan]] :* [[Panduan Ejaan Bahasa Kelantan/Gugur ⟨-l⟩ dan ⟨-r⟩ di Hujung Perkataan|Gugur ⟨-l⟩ dan ⟨-r⟩ di Hujung Perkataan]] :* [[Panduan Ejaan Bahasa Kelantan/Gugur ⟨-r⟩ Sebelum Konsonan|Gugur ⟨-r⟩ Sebelum Konsonan]] :* [[Panduan Ejaan Bahasa Kelantan/Gugur Huruf Sengau Sebelum Huruf Letupan|Gugur Huruf Sengau Sebelum Huruf Letupan]] * [[Panduan Ejaan Bahasa Kelantan/Penggandaan Huruf untuk Bunyi Sabdu|Penggandaan Huruf untuk Bunyi Sabdu]] :* [[Panduan Ejaan Bahasa Kelantan/Suku Kata yang Berubah Bunyi Serta Disabdukan|Suku Kata yang Berubah Bunyi Serta Disabdukan]] * [[Panduan Ejaan Bahasa Kelantan/Penyelitan Huruf di Antara Vokal Berganding di Akhir Perkataan|Penyelitan Huruf di Antara Vokal Berganding di Akhir Perkataan]] ===[[Panduan Ejaan Bahasa Kelantan/Soalan dan Hujahan|Soalan dan Hujahan]]=== 913ktdilv5alsbs1dti8p468gt7z0fw 10 6210 16244 16233 2026-08-07T03:53:04Z Mirlim 3156 16244 wikitext text/x-wiki {| cellpadding="8" |+ '''Huruf vokal''' |- bgcolor="#DDFFFF" ALIGN="center" | BGCOLOR="#EEEEEE" | Huruf | style="font-size:215%" | Aa | bgcolor ="#EEFFEE" style="font-size:215%"| Ãã | style="font-size:215%"| Ee | bgcolor="#EEFFEE" style="font-size:215%"| Èè | style="font-size:215%"| Ẽẽ | bgcolor="#EEFFEE" style="font-size:215%"| Éé |-ALIGN="center" bgcolor="#DDFFFF" | BGCOLOR="#EEEEEE" | Nama <br/> Sebutan&nbsp;([[w:Abjad Fonetik Antarabangsa|AFA]]) | ''A''<br/>[[w:Vokal tak bundar depan luas|[a]]] | bgcolor="#EEFFEE" | ''A&nbsp;sengau''<br/>[[:w:en:Nasal vowel|[ã]]] | ''E&nbsp;pepet''<br/>[[w:Vokal pusat tengah|[ə]]] | bgcolor="#EEFFEE" | ''E&nbsp;taling&nbsp;luas''<br/>[[:w:Vokal tak bundar depan separuh luas|[ɛ]]] | ''E&nbsp;taling&nbsp;sengau''<br/> [[:w:en:Nasal vowel|[ɛ̃]]] | bgcolor="#EEFFEE" | ''E&nbsp;taling&nbsp;sempit''<br/> [[:w:Vokal tak bundar depan separuh sempit|[e]]] |- bgcolor="#EEFFEE" ALIGN="center" | BGCOLOR="#EEEEEE" | Huruf | style="font-size:215%" | Ii | BGCOLOR="#DDFFFF" style="font-size:215%" | Oo | style="font-size:215%" | Õõ | BGCOLOR="#DDFFFF" style="font-size:215%" | Óó | style="font-size:215%" | Uu | BGCOLOR="#DDFFFF" style="font-size:215%" | Ũũ |-ALIGN="center" bgcolor="#EEFFEE" | BGCOLOR="#EEEEEE" | Nama <br/> Sebutan&nbsp;([[w:Abjad Fonetik Antarabangsa|AFA]]) | ''I''<br/>[[w:Vokal tak bundar depan sempit|[i]]] | BGCOLOR="#DDFFFF" | ''O&nbsp;luas'' <br/>[[:w:Vokal bundar belakang separuh luas|[ɔ]]] | ''O&nbsp;sengau''<br/>[[:w:en:Nasal vowel|[ɔ̃]]] | BGCOLOR="#DDFFFF" | ''O&nbsp;sempit''<br/>[[:w:Vokal bundar belakang separuh sempit|[o]]] | ''U''<br/>[[:w:Vokal bundar belakang sempit|[u]]] | BGCOLOR="#DDFFFF" | ''U&nbsp;sengau''<br/>[[:w:en:Nasal vowel|[ũ]]] |- bgcolor="#DDFFFF" ALIGN="center" | BGCOLOR="#EEEEEE" | Huruf&nbsp;(Digraf) | colspan="6" style="font-size:215%" | ae |-ALIGN="center" bgcolor="#DDFFFF" | BGCOLOR="#EEEEEE" | Sebutan&nbsp;([[w:Abjad Fonetik Antarabangsa|AFA]]) | colspan="6" | [[:w:Vokal tak bundar depan separuh luas|[ɛ]]] |} k3ejej00fy81bu9vp3x055lwbebi3sw 0 6212 16247 16242 2026-08-07T05:03:53Z Mirlim 3156 16247 wikitext text/x-wiki ==⟨È è⟩ untuk E Taling Luas== ===Bunyi apa sahaja yang tukar ke ⟨È è⟩?=== * Hampir semua E taling ditukarkan kepada ⟨è⟩ : {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! [[:w:Bahasa Melayu|Melayu]] ! [[:w:Bahasa Melayu Kelantan-Patani|Kelantan]] ! Sebutan (AFA) |- | '''e'''lak''' | '''''è'''lok'' | [ɛ.lɔʔ] |- | b'''e'''r'''e'''s | ''b'''è'''r'''è'''h'' | [bɛ.ɣɛh] |- | mol'''e'''k | ''mol'''è'''k'' | [mɔ.lɛʔ] |- | l'''e'''s'''e'''n | ''l'''è'''s'''è'''ng'' | [lɛ.sɛŋ] |- | kemalangan | '''''è'''ksideng'' | [ɛʔ.si.deŋ] |} ===Contoh perkataan asli dalam Bahasa Melayu Kelantan=== : {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! [[:w:Bahasa Melayu|Melayu]] ! [[:w:Bahasa Melayu Kelantan-Patani|Kelantan]] ! Sebutan (AFA) |- | kenduri | [[:incubator:Wp/mfa/Bekwoh|b'''è'''kwoh]] | [bɛʔ.wɔh] |} ===Penjelasan=== ===Contoh ⟨È è⟩ untuk E taling luas dalam bahasa lain=== ===Bentuk lain yang kurang disarankan=== i0xwzvtqjpcbz18h6hblbbw39nnph98 16248 16247 2026-08-07T05:38:23Z Mirlim 3156 /* Bunyi apa sahaja yang tukar ke ⟨È è⟩? */ 16248 wikitext text/x-wiki ==⟨È è⟩ untuk E Taling Luas== ===Bunyi apa sahaja yang tukar ke ⟨È è⟩?=== * Hampir semua E taling ditukarkan kepada ⟨è⟩ : {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! [[:w:Bahasa Melayu|Melayu]] ! [[:w:Bahasa Melayu Kelantan-Patani|Kelantan]] ! Sebutan (AFA) |- | '''e'''lak''' | '''''è'''lok'' | [ɛ.lɔʔ] |- | b'''e'''r'''e'''s | ''b'''è'''r'''è'''h'' | [bɛ.ɣɛh] |- | mol'''e'''k | ''mol'''è'''k'' | [mɔ.lɛʔ] |- | l'''e'''s'''e'''n | ''l'''è'''s'''è'''ng'' | [lɛ.sɛŋ] |- | m'''e'''ja | [[:wikt:mèjo#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''m'''è'''jo'']] | [mɛ.d͡ʒɔ] |} ===Contoh perkataan asli dalam Bahasa Melayu Kelantan=== : {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! [[:w:Bahasa Melayu|Melayu]] ! [[:w:Bahasa Melayu Kelantan-Patani|Kelantan]] ! Sebutan (AFA) |- | kenduri | [[:incubator:Wp/mfa/Bekwoh|b'''è'''kwoh]] | [bɛʔ.wɔh] |} ===Penjelasan=== ===Contoh ⟨È è⟩ untuk E taling luas dalam bahasa lain=== ===Bentuk lain yang kurang disarankan=== mhgzv7ft3f7oj7zxbsw1a48ntmknrdy 16249 16248 2026-08-07T07:45:40Z Mirlim 3156 /* ⟨È è⟩ untuk E Taling Luas */ 16249 wikitext text/x-wiki ==⟨È è⟩ untuk E Taling Luas== Berikut contoh E taling luas dalam perkataan Bahasa Melayu Kelantan: : {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! [[:w:Bahasa Melayu|Melayu]] ! [[:w:Bahasa Melayu Kelantan-Patani|Kelantan]] ! Sebutan (AFA) |- | janggal | ''[[:wikt:èwèk#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|'''è'''w'''è'''k]]'' | [ɛ.wɛʔ] |- | kenduri | ''[[:wikt:bèkwoh#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|b'''è'''kwoh]]'' | [bɛʔ.wɔh] |- | kerap | ''[[:wikt:kerèk#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|ker'''è'''k]]'' | [kə.ɣɛʔ] |- | tilam | ''[[:wikt:lèmbèk#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|l'''è'''mb'''è'''k]]'' | [lɛm.bɛʔ] |- | pemberani | ''[[:wikt:gedèbè#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|ged'''è'''b'''è''']]'' | [ɡə.dɛ.bɛ] |} ===Bunyi apa sahaja yang tukar ke ⟨È è⟩?=== * Hampir semua E taling ditukarkan kepada ⟨è⟩ : {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! [[:w:Bahasa Melayu|Melayu]] ! [[:w:Bahasa Melayu Kelantan-Patani|Kelantan]] ! Sebutan (AFA) |- | '''e'''tak''' | [[:wikt:ètok#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|'''''è'''tok'']] | [ɛ.tɔʔ] |- | b'''e'''r'''e'''s | ''b'''è'''r'''è'''h'' | [bɛ.ɣɛh] |- | mol'''e'''k | ''mol'''è'''k'' | [mɔ.lɛʔ] |- | com'''e'''l | [[:wikt:comè#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''com'''è''''']] | [ɛ.tɔʔ] |- | m'''e'''ja | [[:wikt:mèjo#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''m'''è'''jo'']] | [mɛ.d͡ʒɔ] |} * Kadang-kadang vokal ⟨i⟩ pada suku kata praakhir diluaskan sebutan menjadi ⟨è⟩, : {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! [[:w:Bahasa Melayu|Melayu]] ! [[:w:Bahasa Melayu Kelantan-Patani|Kelantan]] ! Sebutan (AFA) |- | per'''i'''ntah | ''[[:wikt:prètoh#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|pr'''è'''toh]]'' | [pɣɛ.tɔh] |- | c'''i'''kgu | ''[[:wikt:cèkgu#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|c'''è'''kgu]]'' | [kə.ɣɛʔ] |- | m'''i'''nggu | ''[[:wikt:mènggu#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|m'''è'''nggu]]'' | [mɛŋ.ɡu] |- | '''i'''nci | ''[[:wikt:èci#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|'''è'''ci]]'' | [ɛ.tʃi] |} * Kadang-kadang sebahagian perkataan yang berakhir dengan ⟨-ai⟩ berubah kepada ⟨-è⟩, '''padahal lazimnya berubah kepada ⟨-a⟩''' : {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! [[:w:Bahasa Melayu|Melayu]] ! [[:w:Bahasa Melayu Kelantan-Patani|Kelantan]] ! Sebutan (AFA) |- | tib'''ai''' | [[:wikt:tibè#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''ti'''bè''''']] | [ti.bɛ] |- | tap'''ai''' | [[:wikt:tapè#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''ta'''pè''''']] | [ta.pɛ] |- |} ===Penjelasan=== Lambangan ⟨È è⟩ sebagai E taling luas menepati seperti mana yang dilakukan pada bahasa-bahasa berikut: ====Contoh ⟨È è⟩ untuk E taling luas dalam bahasa lain==== * Perancis * Hungary * Aceh * Betawi ===Bentuk lain yang kurang disarankan=== Setelah menepati bahawa ⟨È è⟩ dikhaskan untuk E taling luas, berikut bentuk yang kurang disarankan dalam menulis Bahasa Melayu Kelantan: * Meninggalkan E taling luas tanpa tanda calit * Mengeja selain daripada huruf ⟨È è⟩ * Mengeja sebagai ⟨ae⟩, ⟨ea⟩, ⟨ei⟩, ⟨ey⟩ nx5gczivf2vvhh45tfyn4p7imn35933 2 6213 16250 16243 2026-08-07T07:47:23Z Mirlim 3156 16250 wikitext text/x-wiki <!-- ==Hurók saksi (''vokal'')== ===E taling sepik ⟨é⟩=== E taling dalae Kècèk Klatae-Ttaning ado duwo jenih: E taling [[:w:ms:Vokal tak bundar depan separuh sempit|hok sepik [e]]] dengae E taling [[:w:ms:Vokal tak bundar depan separuh luas|hok luwah [ɛ]]]. * E taling hok sepik keno tulih nga hurók '''⟨é⟩''', nok buwi bbèzo bunying nga hok E taling luwah ⟨è⟩ nga E tengoh ({{Lang|ms|pepet}}) ⟨e⟩. * E taling hok sepik skalo ado ddalae suku kato hok ttutók{{Makno asa|tertutup}}, cotóh yo: : {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! [[Kècèk Nnayu]] ! [[Kècèk Klatae-Ttaning]] ! Simbó AFA |- | ''ka'''til''''' | ka'''té''' | [ka.te] |- | ''bo'''leh''''' | bu'''léh''' | [bu.leh] |- | ''le'''tih''''' | le'''téh''' | [lə.teh] |- | ''go'''reng''''' | go'''réng''' | [go.ɣeŋ] |- | ''ma'''sin''''' | ma'''séng''' | [ma.seŋ] |- | ''bu'''kit''''' | bu'''kék''' | [bu.keʔ] |- | ''a'''dik''''' | a'''dék''' | [a.deʔ] |} ===E taling luwah ⟨ae⟩=== * Ggapo-gapo pekatoae kalu dalae kècèk Nnayu tulih ⟨a⟩, dalae kècèk Klatae-Ttaning keno tulih ⟨ae⟩, yakni: ====⟨-am -an -ang⟩ nngujóng ttuka jjadi ⟨-ae⟩==== * Ggapo-gapo pekatoae dalae kècèk Nnayu hok nngujóng nga ⟨-am⟩, ⟨-an⟩, atapóng ⟨-ang⟩, keno tuka jjadi '''⟨-ae⟩'''. Cotóhnyo: : {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! [[Kècèk Nnayu]] ! [[Kècèk Klatae-Ttaning]] ! Simbó AFA |- | ''mal'''am''''' | mal'''ae''' | [ma.lɛ] |- | ''mak'''an''''' | mak'''ae''' | [ma.kɛ] |- | ''pis'''ang''''' | pis'''ae''' | [pi.sɛ] |} * Ado jenih orae tulih nga ⟨-e⟩, ⟨-ea⟩, ⟨-ei⟩ dokpóng ⟨-ey⟩. Tapi dalae Wikipèdiya ni kito guno ⟨-ae⟩ jah. Cotóhnyo macae pekatoae {{Lang|ms|'''sayang'''}}: ::[[File:Symbol delete vote.svg|20px]] ''saye'', ''sayea'', ''sayey'', ''sayei'' ::[[File:Symbol keep vote.svg|20px]] '''sayae''' =====Keka ⟨-ae⟩ walapóng tamboh imbóhae===== * Walapóng ado tamboh imbóhae, keno tulih '''⟨-ae⟩''' jugok tok kiro imbóhae ggapo póng. Cotóhnyo: : {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! [[Kècèk Nnayu]] ! [[Kècèk Klatae-Ttaning]] ! Simbó AFA |- | ''mak'''anan''''' | ma'''kaenae''' | [ma.kɛ.nɛ] |- | ''pinj'''aman''''' | pinj'''aemae''' | [piɲ.dʒɛ.mɛ] |- | ''ran'''cangan''''' | ra'''caengae''' | [ɣa.tʃɛ.ŋɛ] |} =====⟨-aham -ahan -ahang⟩ ttuka jjadi ⟨-aehae⟩===== * Ggapo-gapo pekatoae dalae kècèk Nnayu hok nngujóng nga ⟨-aham⟩, ⟨-ahan⟩, atapóng ⟨-ahang⟩, keno tuka jjadi '''⟨-aehae⟩'''. Cotóhnyo: : {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! [[Kècèk Nnayu]] ! [[Kècèk Klatae-Ttaning]] ! Simbó AFA |- | ''p'''aham''''' | p'''aehae''' | [pɛ.hɛ] |- | ''t'''ahan''''' | t'''aehae''' | [tɛ.hɛ] |- | ''b'''ahang''''' | b'''aehae''' | [bɛ.hɛ] |} ===E taling luwah ⟨è⟩=== * Slaéng dari atah takdi, E taling luwah hok dók tepak laéng tulih dengae '''⟨è⟩''' blako. Cotóhnyo: : {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! [[Kècèk Nnayu]] ! [[Kècèk Klatae-Ttaning]] ! Simbó AFA |- | '''''e'''lak''''' | '''è'''lok | [ɛ.lɔʔ] |- | ''b'''e'''r'''e'''s'' | b'''è'''r'''è'''h | [bɛ.ɣɛh] |- | ''mol'''e'''k'' | mol'''è'''k | [mɔ.lɛʔ] |- | ''kenduri'' | [[Bekwoh|b'''è'''kwoh]] | [bɛʔ.wɔh] |- | ''l'''e'''s'''e'''n'' | l'''è'''s'''è'''ng | [lɛ.sɛŋ] |- | ''kemalangan'' | '''è'''ksid'''è'''ng | [ɛʔ.si.dɛŋ] |} ===E tengoh (''pepet'') ⟨e⟩=== * E ''pepet'' ni tulih dengae '''⟨e⟩''' bèso jah. Cotóhnyo: : {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! [[Kècèk Nnayu]] ! [[Kècèk Klatae-Ttaning]] ! Simbó AFA |- | ''k'''e'''nal'' | k'''e'''na | [kə.na] |- | ''sel'''e'''pas'' | sl'''e'''pah | [slə.pah] |- | ''g'''e'''rtak'' | rr'''e'''tok | [ɣːə.tɔʔ] |- | ''apa'' | b'''e'''gapo | [bə.ɡa.pɔ] |- | ''berasa'' | ss'''e'''ro | [sːə.ɣɔ] |- | ''terlena'' | j'''e'''n'''e'''ro | [dʒə.nə.ɣɔ] |- |} ====Buwae E tengoh (''pepet'') dalae ⟨se- -er- -el-⟩==== * E ''pepet'' hok ado dalae suku kato awa ⟨se-⟩, ⟨-er-⟩ atapóng ⟨-el-⟩ keno buwae (kalu pekatoae dalae Kècèk Nnayu tu lebéh dari tigo suku kato). Cotóhnyo: : {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! [[Kècèk Nnayu]] ! [[Kècèk Klatae-Ttaning]] ! Simbó AFA |- | '''''se'''malam'' | '''s'''malae | [sma.lɛ] |- | ''b'''er'''asa'' | b'''r'''aso | [bɣa.sɔ] |- | ''b'''el'''aka'' | b'''l'''ako | [bla.kɔ] |} ====Selik E tengoh (''pepet'') ataro duwo hurók bena==== * Kalu ttembóng duwo hurók bena tapi laéng-laéng suku kato, keno selik E tengoh. Cotóh yo: : {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! [[Kècèk Nnayu]] ! Simbó AFA ! [[Kècèk Klatae-Ttaning]] ! Simbó AFA |- | ''ma'''zh'''ab'' | [ma'''z.h'''ab] | ma'''zeh'''ak | [ma'''.zə.h'''aʔ] |- | ''ta'''kd'''ir'' | [ta'''k̚.d'''ir] | ta'''ked'''é | [ta'''.kə.d'''e] |- | ''ha'''rg'''a'' | [ha'''r.ɡ'''a] | ha'''reg'''o | [ha'''.ɣə.ɡ'''ɔ] |} ===O sepik ⟨ó⟩=== Srupo jugok nga E taling, O dalae Kècèk Klatae-Ttaning ado duwo jenih: [[:w:ms:Vokal bundar belakang separuh luas|O hok luwah [ɔ]]] dengae [[:w:ms:Vokal bundar belakang separuh sempit|O hok sepik [o]]]. * O hok sepik keno tulih nga hurók '''⟨ó⟩''', nok buwi bbèzo bunying nga hok luwah. * O hok sepik skalo ado ddalae suku kato hok ttutók{{Makno asa|tertutup}}, cotóh yo: : {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! [[Kècèk Nnayu]] ! [[Kècèk Klatae-Ttaning]] ! Simbó AFA |- | ''da'''pur''''' | da'''pó''' | [da.po] |- | ''pa'''uh''''' | pa'''óh''' | [pa.oh] |- | ''ta'''hun''''' | ta'''hóng''' | [ta.hoŋ] |- | ''to'''long''''' | tu'''lóng''' | [tu.loŋ] |- | ''su'''lung''''' | su'''lóng''' | [su.loŋ] |- | ''kero'''pok''''' | kre'''pók''' | [kɣə.poʔ] |- | ''ang'''kut''''' | a'''kók''' | [a.koʔ] |- | ''ma'''suk''''' | ma'''sók''' | [ma.soʔ] |} ===O luwah ⟨o⟩=== * O hok luwah tulih nga ⟨o⟩ biaso jah, cotóh yo: : {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! [[Kècèk Nnayu]] ! [[Kècèk Klatae-Ttaning]] ! Simbó AFA |- | '''''o'''rang'' | '''o'''rae | [ɔ.ɣɛ] |- | ''ek'''o'''r'' | ek'''o''' | [ɛ.kɔ] |- | ''jemur'' | jem'''o''' | [dʒə.mɔ] |- | ''umur'' | '''o'''m'''o''' | [ɔ.mɔ] |- | ''melampau'' | dd'''o'''<nowiki>'</nowiki>'''o'''h | [dːɔ.ʔɔh] |- | ''bertumbuk'' | gg'''o'''c'''o'''h | [ɡːɔ.tʃɔh] |} ====⟨-a⟩ nngujóng ttuka jjadi ⟨-o⟩==== * Ggapo-gapo pekatoae hok brakhé nga ⟨-a⟩, keno tuka jjadi '''⟨-o⟩'''. Cotóhnyo: : {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! [[Kècèk Nnayu]] ! [[Kècèk Klatae-Ttaning]] ! Simbó AFA |- | ''ken'''a''''' | ken'''o''' | [kə.nɔ] |- | ''gun'''a''''' | gun'''o''' | [ɡu.nɔ] |- | ''beras'''a''''' | bras'''o''' | [bɣa.sɔ] |} * Srupo jugok nga pekatoae hok brakhé nga ⟨-ak⟩ nga ⟨-ah⟩, keno tuka jjadi '''⟨-ok⟩''' dae '''⟨-oh⟩'''. Cotóhnyo: : {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! [[Kècèk Nnayu]] ! [[Kècèk Klatae-Ttaning]] ! Simbó AFA |- | ''an'''ak''''' | an'''ok''' | [a.nɔʔ] |- | ''bany'''ak''''' | bany'''ok''' | [ba.ɲɔʔ] |- | ''mar'''ah''''' | mar'''oh''' | [ma.ɣɔh] |- | ''sud'''ah''''' | sud'''oh''' | [su.dɔh] |} ===Bunyi nngidóng ⟨ã ẽ õ ũ⟩=== Pekatoae hok nngidóng{{Makno asa|sengau}} keno tulih ggini: * ⟨a⟩ hok nngidóng → '''⟨ã⟩'''. Cotóhnyo: : {| class="wikitable" style="text-align: left;" |- ! [[Kècèk Klatae-Ttaning]] ! Simbó AFA ! [[Kècèk Nnayu|Makno kók Nnayu]] |- | ber'''ã'''h | [bə.ɣãh] | ''mengambil sesuatu dengan cepat'' <small>([https://prpm.dbp.gov.my/Cari1?keyword=berah+mengambil&d=107200&#LIHATSINI GDK])</small> |- | r'''ã''' | [ɣã] | ''menyirap darah dengan tiba-tiba kerana marah; berahi; perasaan takut dan seram'' <small>([https://prpm.dbp.gov.my/Cari1?keyword=ra&d=107200&#LIHATSINI GDK])</small> |- | sep'''ã''' | [sə.pã] | ''terjulur spt kepala kura-kura'' <small>([https://prpm.dbp.gov.my/Cari1?keyword=sepa&d=107200&#LIHATSINI GDK])</small> |} * ⟨e⟩ hok nngidóng → '''⟨ẽ⟩'''. Cotóhnyo: : {| class="wikitable" style="text-align: left;" |- ! [[Kècèk Klatae-Ttaning]] ! Simbó AFA ! [[Kècèk Nnayu|Makno kók Nnayu]] |- | bèl'''ẽ'''h | [bɛ.lɛ̃h] | ''berkenaan orang, haiwan dan tumbuhan yang kecil dan kurus'' <small>([https://prpm.dbp.gov.my/Cari1?keyword=beleh&d=107200&#LIHATSINI GDK])</small> |- | ccot'''ẽ'''k | [tʃːɔ.tɛ̃ʔ] | ''kedudukan yang paling tinggi dan jelas, puncak'' <small>([https://prpm.dbp.gov.my/Cari1?keyword=cotek&d=107200&#LIHATSINI GDK])</small> |- | kop'''ẽ''' | [kɔ.pɛ̃] | suara sengau; hidung cacat <small>([https://prpm.dbp.gov.my/Cari1?keyword=kope&d=107200&#LIHATSINI GDK])</small> |} * ⟨o⟩ hok nngidóng → '''⟨õ⟩'''. Cotóhnyo: : {| class="wikitable" style="text-align: left;" |- ! [[Kècèk Klatae-Ttaning]] ! Simbó AFA ! [[Kècèk Nnayu|Makno kók Nnayu]] |- | h'''õ''' | [hɔ̃] | ''ya, betul'' <small>([https://prpm.dbp.gov.my/Cari1?keyword=ho+benar&d=107200&#LIHATSINI GDK])</small> |- | ddek'''õ'''h | [dːə.kɔ̃h] | ''berkenaan putik buah dalam keadaan terlalu muda'' <small>([https://prpm.dbp.gov.my/Cari1?keyword=dekoh&d=107200&#LIHATSINI GDK])</small> |- | glèl'''õ'''k | [glɛ.lɔ̃ʔ] | ''sangat bengkang-bengkok, tidak lurus'' <small>([https://prpm.dbp.gov.my/Cari1?keyword=glelok&d=107200&#LIHATSINI GDK])</small> |} * ⟨u⟩ hok nngidóng → '''⟨ũ⟩'''. Cotóhnyo: : {| class="wikitable" style="text-align: left;" |- ! [[Kècèk Klatae-Ttaning]] ! Simbó AFA ! [[Kècèk Nnayu|Makno kók Nnayu]] |- | bba'''ũ''' | [bːa.ũ] | ''berbau'' |- | ket'''ũ'''k | [kə.tũʔ] | ''kentut'' |- | bus'''ũ'''k | [bu.sũʔ] | ''busuk'' |} ===Diftong jadi monoftong=== * Pekatoae hok brakhé nga ⟨-ai⟩ atapóng ⟨-au⟩ ttuka jadi '''⟨-a⟩''' jah. Cotóh yo: : {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! [[Kècèk Nnayu]] ! [[Kècèk Klatae-Ttaning]] ! Simbó AFA |- | ''ked'''ai''''' | ked'''a''' | [kə.da] |- | ''lant'''ai''''' | lat'''a''' | [la.ta] |- | ''bir'''ai''''' | bir'''a''' | [bi.ɣa] |- | ''pul'''au''''' | pul'''a''' | [pu.la] |- | ''hir'''au''''' | ir'''a''' | [i.ɣa] |- | ''w'''au''''' | w'''a''' | [wa] |} ===Duwo hurók saksi begandéng jadi so hurók jah=== Ni kalu hurók saksi begandéng dók slepah hurók bena hok awa skali: ⟨𝕂ia-⟩ nga ⟨𝕂ua-⟩ (𝕂 = hurók bena = ''konsonan'') * Pekatoae hok ado ⟨-ia⟩ slepah hurók bena awa-awa: ⟨𝕂ia-⟩, tuka jadi '''⟨𝕂è⟩''': : {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! [[Kècèk Nnayu]] ! [[Kècèk Klatae-Ttaning]] ! Simbó AFA |- | '''''bia'''sa'' | '''bè'''so | [bɛ.sɔ] |- | '''''nia'''ga'' | '''nè'''go | [nɛ.ɡɔ] |- | '''''bia'''wak'' | '''bè'''wok | [bɛ.wɔʔ] |} * Samo jugok, kalu ado ⟨-ua⟩ slepah hurók bena awa-awa: ⟨𝕂ua-⟩, tuka jadi '''⟨𝕂o-⟩''': : {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! [[Kècèk Nnayu]] ! [[Kècèk Klatae-Ttaning]] ! Simbó AFA |- | '''''pua'''sa'' | '''po'''so | [pɔ.sɔ] |- | '''''sua'''ra'' | '''so'''ro | [sɔ.ɣɔ] |- | '''''bua'''ya'' | '''bo'''yo | [bɔ.jɔ] |} ---- {| id="mp-upper" style="width: 100%; margin:4px 0 0 0; background:none; border-spacing: 0px;" | class="MainPageBG" style="width:100%; border:1px solid #AFAFAF; background:#FBFCD4; vertical-align:top; color:#000;" | {| id="mp-left" style="vertical-align:top; background:#FBFCD4;" | style="color:#000; padding:2px 5px 5px;" | <big>Dalae ni pulok prubohae bunyi hurók saksi hok '''kadae-kadae''' jah jadi:</big> ===Bunyi bruboh jadi E tengoh=== * Kadae-kadae, bunyi hurók saksi dalae suku kato awa-awa nyo bruboh jadi E tengoh, kalu pekatoae tu ado tigo suku kato lebih. Cotóh yo: : {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! [[Kècèk Nnayu]] ! [[Kècèk Klatae-Ttaning]] ! Simbó AFA |- | '''''du'''rian'' | '''de'''riyae → driyae | [də.ɣi.jɛ] |- | '''''ma'''jlis'' | '''me'''jeléh | [mə.dʒə.leh] |- | '''''ma'''sjid'' | '''me'''sejék | [mə.sə.dʒeʔ] |} ===⟨wa-⟩ awa-awa ttuka jadi ⟨wo-⟩=== * Suku kato ⟨wa-⟩ awa pekatoae ttuka jadi '''⟨wo-⟩'''. Cotóh yo: : {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! [[Kècèk Nnayu]] ! [[Kècèk Klatae-Ttaning]] ! Simbó AFA |- | '''''wa'''ris'' | '''wo'''réh | [wɔ.ɣeh] |- | '''''wa'''kil'' | '''wo'''ké | [wɔ.ke] |- | '''''wa'''ngi'' | '''wo'''ngi | [wɔ.ŋi] |- | ''WhatsApp'' ('''''Wa'''sap'') | '''Wo'''sak | [wɔ.saʔ] |} ===Bunyi hurók saksi hok tturóng=== Ni ado ttiko bunyi hurók saksi suku kato awa pekatoae tturóng jadi koho luwah: * ⟨u⟩ ttuka jadi '''⟨o⟩''' : {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! [[Kècèk Nnayu]] ! [[Kècèk Klatae-Ttaning]] ! Simbó AFA |- | '''''cu'''ti'' | '''co'''ti | [tʃɔ.ti] |- | '''''bu'''mi'' | '''bo'''mi | [bɔ.mi] |- | '''''ku'''li'' | '''ko'''li | [kɔ.li] |} |} |} ==Hurók bena (''konsonan'')== ===Hurók bena nngujóng hok ttuka jjadi ⟨-k⟩=== * Ggapo-gapo pekatoae hok brakhé nga ⟨-p⟩, ata ⟨-t⟩, keno tuka jjadi '''⟨-k⟩''' jah. Cotóhnyo: : {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! [[Kècèk Nnayu]] ! [[Kècèk Klatae-Ttaning]] ! Simbó AFA |- | ''seda'''p''''' | seda'''k''' | [sə.daʔ] |- | ''tiu'''p''''' | tiyu'''k''' | [ti.juʔ] |- | ''siki'''t''''' | siki'''k''' | [si.kiʔ] |- | ''sipu'''t''''' | sipu'''k''' | [si.puʔ] |} * Kato pinjaemae hok brakhé nga ⟨-b⟩, ⟨-d⟩ nga ⟨-g⟩ jugok kalu buléh tuka jjadi '''⟨-k⟩'''. Cotóhnyo: : {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! [[Kècèk Nnayu]] ! [[Kècèk Klatae-Ttaning]] ! Simbó AFA |- | ''seba'''b''''' | seba'''k''' | [sə.baʔ] |- | ''masji'''d''''' | ssejé'''k''' | [sːə.dʒeʔ] |- | ''ja'''g''''' | ja'''k''' | [dʒaʔ] |} * Buléh jadi kato pinjaemae hok brakhé nga ⟨-z⟩ jugok tuka jjadi '''⟨-k⟩'''. Cotóhnyo: : {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! [[Kècèk Nnayu]] ! [[Kècèk Klatae-Ttaning]] ! Simbó AFA |- | ''usta'''z''''' | usta'''k''' | [us.taʔ] |} ===Hurók bena nngujóng hok ttuka jjadi ⟨-h⟩=== * Ggapo-gapo pekatoae hok brakhé nga ⟨-s⟩, keno tuka jjadi '''⟨-h⟩'''. Cotóhnyo: : {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! [[Kècèk Nnayu]] ! [[Kècèk Klatae-Ttaning]] ! Simbó AFA |- | ''lepa'''s''''' | lepa'''h''' | [lə.pah] |- | ''habi'''s''''' | abi'''h''' | [a.bih] |- | ''putu'''s''''' | putu'''h''' | [pu.tuh] |} * Buléh jadi kato pinjaemae hok brakhé nga ⟨-j⟩ atapóng ⟨-z⟩ jugok keno tuka jjadi '''⟨-h⟩'''. Cotóhnyo: : {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! [[Kècèk Nnayu]] ! [[Kècèk Klatae-Ttaning]] ! Simbó AFA |- | ''mese'''j''''' | mèsè'''h''' | [mɛ.sɛh] |- | ''Hafi'''z''''' | Hapi'''h''' | [ha.pih] |} ===Hurók bena nngujóng hok ttuka jjadi ⟨-ng⟩=== * Ggapo-gapo pekatoae hok brakhé nga ⟨-m⟩, ata ⟨-n⟩, keno tuka jjadi '''⟨-ng⟩''' jah. Cotóhnyo: : {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! [[Kècèk Nnayu]] ! [[Kècèk Klatae-Ttaning]] ! Simbó AFA |- | ''musi'''m''''' | musé'''ng''' | [mu.seŋ] |- | ''turu'''n''''' | turó'''ng''' | [tu.ɣoŋ] |- | ''masi'''n''''' | masé'''ng''' | [ma.seŋ] |} ===Hurók bena hok keno buwae=== ====Hurók ⟨-l⟩ nga ⟨-r⟩ nngujóng==== * Hurók ⟨-l⟩ nga ⟨-r⟩ hok dudók nngujóng pekatoae keno '''buwae'''. Cotóhnyo: : {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! [[Kècèk Nnayu]] ! [[Kècèk Klatae-Ttaning]] ! Simbó AFA |- | ''besa'''r''''' | besa | [bə.sa] |- | ''ai'''r''''' | aé | [a.e] |- | ''tidu'''r''''' | tidó | [ti.do] |- | ''kati'''l''''' | katé | [ka.te] |- | ''betu'''l''''' | betó | [bə.to] |} ====Hurók ⟨-r⟩ hok dudók sbelóng hurók bena laéng==== * Hurók ⟨-r⟩ hok dudók sbelóng hurók bena hok laéng keno '''buwae'''. Cotóh yo: : {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! [[Kècèk Nnayu]] ! [[Kècèk Klatae-Ttaning]] ! Simbó AFA |- | ''me'''rd'''eka'' | me'''d'''èko | [mə.dɛ.kɔ] |- | ''pe'''rt'''ama'' | pe'''t'''amo | [pə.ta.mɔ] |- | ''pe'''rm'''ata'' | pe'''m'''ato | [pə.ma.tɔ] |- | ''pa'''rl'''imen'' | pa'''l'''imeng | [pa.li.məŋ] |- | ''be'''rd'''iri'' | be'''d'''iri | [bə.di.ɣi] |} ===⟨-mp- -nt- -nc- -ngk-⟩ ttuka jjadi ⟨-p- -t- -c- -k-⟩ jah=== * Pekatoae hok ado [[:w:ms:Konsonan sengauan|hurók senga]] ⟨m n ng⟩ keno buwae sbelóng [[:w:ms:Konsonan hentian|hurók nnetuk]]{{Makno asa|letupan}} ⟨p t c k⟩. Cotóhnyo: : {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! [[Kècèk Nnayu]] ! [[Kècèk Klatae-Ttaning]] ! Simbó AFA |- | ''sa'''mp'''ai'' | sa'''p'''a | [sa.pa] |- | ''sa'''mp'''ah'' | sa'''p'''oh | [sa.pɔh] |- | ''la'''nc'''ar'' | la'''c'''a | [la.tʃa] |- | ''ke'''nc'''ing'' | ke'''c'''ing | [kə.tʃiŋ] |- | ''la'''nt'''ai'' | la'''t'''a | [la.ta] |- | ''na'''nt'''i'' | na'''t'''i | [na.ti] |- | ''ma'''ngk'''uk'' | ma'''k'''ók | [ma.koʔ] |- | ''na'''ngk'''a'' | na'''k'''o | [na.kɔ] |} ===Hurók bena hok ado [[sakdu]] keno tulih duwo kali=== * Kalu ado hurók hok nngèjo panjae, keno tulih hurók duwo kali. Cotóhnyo: : {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! [[Kècèk Nnayu]] ! [[Kècèk Klatae-Ttaning]] ! Simbó AFA |- | ''bermain'' | '''mm'''aéng | [mːa.eŋ] |- | ''di padang'' | '''pp'''adae | [pːa.dɛ] |- | ''ketereh'' | '''tt'''èrè | [tːɛ.ɣɛ] |- | ''lelaki'' | '''ll'''aki | [lːa.ki] |- | ''berseorangan'' | '''ss'''orae | [sːɔ.ɣɛ] |} * Kalu hurók bena hok jenih [[:w:ms:Dwilambang (ortografi)|duwo hurók]]: ⟨ng-⟩ nga ⟨ny-⟩, padae nga hurók petamo jah tulih duwo kali: '''⟨nng-⟩''' nga '''⟨nny-⟩'''. Cotóhnyo: : {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! [[Kècèk Nnayu]] ! [[Kècèk Klatae-Ttaning]] ! Simbó AFA |- | ''merajuk'' | '''nng'''aju | [ŋːa.dʒu] |- | ''mengaji'' | '''nng'''aji | [ŋːa.dʒi] |- | ''sesuai'' | '''nny'''akók | [ɲa.koʔ] |} ====Suku kato awa-awa hok bruboh bunyi jadi sakdu==== * Pekatoae hok nnyetak nga suku kato ⟨mel-⟩ keno tuka jadi '''⟨nn-⟩'''. Cotóh yo: : {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! [[Kècèk Nnayu]] ! [[Kècèk Klatae-Ttaning]] ! Simbó AFA |- | '''''Mel'''ayu'' | '''Nn'''ayu | [nːa.ju] |- | '''''mel'''ompat'' | '''nn'''opak | [nːɔ.paʔ] |- | '''''mel'''ayang'' | '''nn'''ayae | [nːa.jɛ] |- |} * Pekatoae hok nnyetak nga suku kato ⟨mer-⟩ keno tuka jadi '''⟨nng-⟩'''. Cotóh yo: : {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! [[Kècèk Nnayu]] ! [[Kècèk Klatae-Ttaning]] ! Simbó AFA |- | '''''memer'''intah'' | '''nng'''ètoh | [ŋːɛ.tɔh] |- | '''''mer'''ata-rata'' | '''nng'''ato-riti | [ŋːa.tɔ.ɣi.ti] |- | '''''mel'''ayang'' | '''nn'''ayae | [nːa.jɛ] |- |} ===Tamboh ⟨-w-⟩ ata ⟨-y-⟩ cceloh hurók saksi begandéng nngujóng=== Ni kalu hurók saksi begandéng dók nngujóng pekatoae: ⟨-ia⟩ ata ⟨-ua⟩, ata sbelóng hurók bena hok nngelah: ⟨-ia𝕂⟩ ata ⟨-ua𝕂⟩ (𝕂 = hurók bena = ''konsonan''). * Kalu ado hurók saksi slepah hurók ⟨i⟩, keno tamboh hurók '''⟨-y-⟩'''. Cotóhnyo: : {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! [[Kècèk Nnayu]] ! [[Kècèk Klatae-Ttaning]] ! Simbó AFA |- | ''b'''ia'''r'' | b'''iya''' | [bi.ja] |- | ''d'''ia'''m'' | d'''iyae''' | [di.jɛ] |- | ''d'''ia''' | d'''iyo''' | [di.jɔ] |- | ''t'''iu'''p'' | t'''iyu'''k | [ti.juʔ] |} * Kalu ado hurók saksi slepah hurók ⟨u⟩, keno tamboh hurók '''⟨-w-⟩'''. Cotóhnyo: : {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! [[Kècèk Nnayu]] ! [[Kècèk Klatae-Ttaning]] ! Simbó AFA |- | ''b'''ua'''t'' | b'''uwa'''k | [bu.waʔ] |- | ''t'''ua'''n'' | t'''uwae''' | [tu.wɛ] |- | ''d'''ua''' | d'''uwo''' | [du.wɔ] |- | ''beri'' | b'''uwi''' | [bu.wi] |} --> mjcc3uzs1jadmssvdqwd5v9k1751ihi