Panduan Ejaan Bahasa Kelantan/⟨È è⟩ untuk E Taling Luas

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="ms">
  <siteinfo>
    <sitename>Wikibuku</sitename>
    <dbname>mswikibooks</dbname>
    <base>https://ms.wikibooks.org/wiki/Laman_Utama</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.16</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Media</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Khas</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Perbincangan</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">Pengguna</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">Perbincangan pengguna</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Wikibuku</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Perbincangan Wikibuku</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">Fail</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">Perbincangan fail</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">MediaWiki</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">Perbincangan MediaWiki</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Templat</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Perbincangan templat</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Bantuan</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Perbincangan bantuan</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Kategori</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Perbincangan kategori</namespace>
      <namespace key="100" case="first-letter">Resipi</namespace>
      <namespace key="101" case="first-letter">Perbincangan resipi</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Modul</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Perbincangan modul</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Acara</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Perbincangan acara</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>Panduan Ejaan Bahasa Kelantan/⟨È è⟩ untuk E Taling Luas</title>
    <ns>0</ns>
    <id>6212</id>
    <revision>
      <id>16324</id>
      <parentid>16301</parentid>
      <timestamp>2026-08-22T14:20:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mirlim</username>
        <id>3156</id>
      </contributor>
      <comment>/* Penjelasan */</comment>
      <origin>16324</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6430" sha1="tei8t7b1giws4c5qd9dheoen051zvxb" xml:space="preserve">==⟨È è⟩ untuk E Taling Luas==

Berikut contoh E taling luas {{IPA|['''ɛ''']}} yang ditulis sebagai ⟨è⟩ dalam perkataan Bahasa Melayu Kelantan:

: {| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center;&quot;
|-
! [[:w:Bahasa Melayu|Melayu]]
! [[:w:Bahasa Melayu Kelantan-Patani|Kelantan]]
! Sebutan (AFA)
|-
| janggal
| ''[[:wikt:èwèk#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|'''è'''w'''è'''k]]''
| {{IPA|['''ɛ'''.w'''ɛ'''ʔ]}}
|-
| kenduri
| ''[[:wikt:bèkwoh#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|b'''è'''kwoh]]''
| {{IPA|[b'''ɛ'''ʔ.wɔh]}}
|-
| kerap
| ''[[:wikt:kerèk#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|ker'''è'''k]]''
| {{IPA|[kə.ɣ'''ɛ'''ʔ]}}
|-
| tilam
| ''[[:wikt:lèmbèk#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|l'''è'''mb'''è'''k]]''
| {{IPA|[l'''ɛ'''m.b'''ɛ'''ʔ]}}
|-
| pemberani
| ''[[:wikt:gedèbè#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|ged'''è'''b'''è''']]''
| {{IPA|[ɡə.d'''ɛ'''.b'''ɛ''']}}
|}

===Bunyi apa sahaja yang tukar ke ⟨È è⟩?===

====⟨e⟩ → ⟨è⟩====
Hampir semua&lt;ref&gt;Jika E taling terletak pada suku kata akhir tertutup, berkemungkinan ia [[Panduan Ejaan Bahasa Kelantan/⟨É é⟩ untuk E Taling Sempit#⟨-e𝕂⟩ → ⟨-é𝕂⟩|disebut sebagai E taling sempit {{IPA|[e]}}]]&lt;/ref&gt; perkataan bahasa Melayu yang mengandungi E taling ditukarkan kepada ⟨è⟩

: {| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center;&quot;
|-
! [[:w:Bahasa Melayu|Melayu]]
! [[:w:Bahasa Melayu Kelantan-Patani|Kelantan]]
! Sebutan (AFA)
|-
| '''e'''tak'''
| [[:wikt:ètok#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|'''''è'''tok'']]
| {{IPA|['''ɛ'''.tɔʔ]}}
|-
| b'''e'''r'''e'''s
| ''b'''è'''r'''è'''h''
| {{IPA|[b'''ɛ'''.ɣ'''ɛ'''h]}}
|-
| mol'''e'''k
| ''mol'''è'''k''
| {{IPA|[mɔ.l'''ɛ'''ʔ]}}
|-
| com'''e'''l
| [[:wikt:comè#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''com'''è''''']]
| {{IPA|[t͡ʃɔ.m'''ɛ''']}}
|-
| m'''e'''ja
| [[:wikt:mèjo#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''m'''è'''jo'']]
| {{IPA|[m'''ɛ'''.d͡ʒɔ]}}
|}

====⟨ia⟩ → ⟨è⟩====
Vokal berganding ⟨ia⟩ yang bukan berada di akhir suku kata, yang berada di dalam perkataan yang mengandungi 3 suku kata atau lebih, ditukarkan kepada ⟨è⟩

: {| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center;&quot;
|-
! colspan=2 | [[:w:Bahasa Melayu|Melayu]]
! [[:w:Bahasa Melayu Kelantan-Patani|Kelantan]]
! Sebutan (AFA)
|-
| b'''ia'''sa || bi‧a‧sa
| ''b'''è'''so''
| {{IPA|[b'''ɛ'''.sɔ]}}
|-
| bern'''ia'''ga || ber‧ni‧a‧ga
| [[:wikt:nnègo#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''nn'''è'''go'']]
| {{IPA|[nː'''ɛ'''.ɡɔ]}}
|-
| b'''ia'''wak || bi‧a‧wak
| ''b'''è'''wok''
| {{IPA|[b'''ɛ'''.wɔʔ]}}
|}

====⟨i⟩ → ⟨è⟩====
Kadang-kadang vokal ⟨i⟩ pada suku kata praakhir diluaskan sebutan menjadi ⟨è⟩, 

: {| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center;&quot;
|-
! [[:w:Bahasa Melayu|Melayu]]
! [[:w:Bahasa Melayu Kelantan-Patani|Kelantan]]
! Sebutan (AFA)
|-
| per'''i'''ntah
| [[:wikt:prètoh#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''pr'''è'''toh'']]
| {{IPA|[pɣ'''ɛ'''.tɔh]}}
|-
| c'''i'''kgu
| [[:wikt:cèkgu#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''c'''è'''kgu'']]
| {{IPA|[t͡ʃ'''ɛ'''ʔ.ɡu]}}
|-
| m'''i'''nggu
| [[:wikt:mènggu#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''m'''è'''nggu'']]
| {{IPA|[m'''ɛ'''ŋ.ɡu]}}
|-
| '''i'''nci
| [[:wikt:èci#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|'''''è'''ci'']]
| {{IPA|['''ɛ'''.t͡ʃi]}}
|}

====⟨-ai⟩ → ⟨-è⟩====
Kadang-kadang sebahagian perkataan yang berakhir dengan diftong ⟨-ai⟩ berubah kepada ⟨-è⟩, '''padahal lazimnya berubah kepada ⟨-a⟩'''

: {| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center;&quot;
|-
! [[:w:Bahasa Melayu|Melayu]]
! [[:w:Bahasa Melayu Kelantan-Patani|Kelantan]]
! Sebutan (AFA)
|-
| tib'''ai'''
| [[:wikt:tibè#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''ti'''bè''''']]
| {{IPA|[ti.b'''ɛ''']}}
|-
| tap'''ai'''
| [[:wikt:tapè#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''ta'''pè''''']]
| {{IPA|[ta.p'''ɛ''']}}
|-
|}

===Penjelasan===

Lambangan ⟨È è⟩ sebagai E taling luas berpandukan seperti mana yang dilakukan pada bahasa-bahasa berikut: 

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center;&quot;
|+ Contoh ⟨È è⟩ untuk E taling luas dalam bahasa lain
|-
! [[:w:Bahasa Perancis|Perancis]] !! Sebutan (AFA)
| rowspan=4 |
! [[:w:Bahasa Aceh|Aceh]] !! Sebutan (AFA)
| rowspan=4 |
! [[:w:Bahasa Betawi|Betawi]] !! Sebutan (AFA)
| rowspan=4 |
! [[:w:Bahasa Catalan|Catalan]] !! Sebutan (AFA)
|-
| [[:wikt:en:brème|''br'''è'''me'']] || {{IPA|/bʁ'''ɛ'''m/}} || [[:wikt:en:angèn|''ang'''è'''n'']] || {{IPA|/aˈŋ'''ɛ'''n/}} || [[:wikt:en:pemerèntè|''pemer'''è'''nt'''è''''']] || {{IPA|[pə.mə.r'''ɛ'''nˈt'''ɛ''']}} || [[:wikt:en:atènyer|''at'''è'''nyer'']] || {{IPA|[əˈt'''ɛ'''.ɲə]}}
|-
| [[:wikt:en:sévère|''sév'''è'''re'']] || {{IPA|/se.v'''ɛ'''ːʁ/}} || [[:wikt:en:tubèë|''tub'''è'''ë'']] || {{IPA|/tub'''ɛ'''ə̯/}} || [[:wikt:en:èn|'''''è'''n'']] || {{IPA|/'''ɛ'''n/}} || [[:wikt:en:èter|'''''è'''ter'']] || {{IPA|[ˈ'''ɛ'''.tər]}}
|-
| [[:wikt:en:crème brûlée|''cr'''è'''me brûlée'']] || {{IPA|/kʁ'''ɛ'''m bʁy.le/}} || [[:wikt:en:keunyèh|''keuny'''è'''h'']] || {{IPA|/kɯɲ'''ɛ'''h/}} || [[:wikt:en:gahwè|''gahw'''è''''']] || {{IPA|[ɡahw'''ɛ''']}} || [[:wikt:en:oligoxè|''oligox'''è''''']] || {{IPA|[u.li.ɣukˈs'''ɛ''']}}
|-
| colspan=11 | Bahasa-bahasa ini melambangkan lawannya, E taling sempit, [[Panduan Ejaan Bahasa Kelantan/⟨É é⟩ untuk E Taling Sempit|sebagai ⟨é⟩]].
|}

===Bentuk lain yang kurang disarankan===
Setelah menepati bahawa ⟨È è⟩ dikhaskan untuk E taling luas, berikut bentuk yang kurang disarankan dalam menulis Bahasa Melayu Kelantan:

* Meninggalkan E taling luas tanpa tanda calit
*: Ini menyebabkan E taling luas tidak mudah dibezakan berbanding dengan E lain iaitu E taling sempit dan E pepet.
* Mengeja selain daripada huruf ⟨È è⟩
*: Sekiranya ia disebut lain daripada piawai, maka ia perlu dieja tanpa pengaruh ejaan Bahasa Melayu piawai. Misalnya:
:: {|
|bentuk tak saran: || ''pritoh'', ''cikgu'', ''minggu'', ''inci''
|-
|padahal yang disarankan: || ''pr'''è'''toh'', ''c'''è'''kgu'', ''m'''è'''nggu'', '''''è'''ci''.
|}
* Mengeja sebagai ⟨ae⟩, ⟨ea⟩, ⟨ei⟩, ⟨ey⟩
*: Ini jika ia bukan berasal dari perkataan berakhir dengan ⟨-am⟩, ⟨-an⟩, atau ⟨-ang⟩, maka perlu dieja sebagai ⟨-è⟩. Misalnya:
:: {|
|bentuk tak saran: || ''tibae'', ''tibea'', ''tapei'', ''tapey''
|-
| padahal yang disarankan: || ''tib'''è''''', ''tap'''è'''''
|}

===Nota===
&lt;references/&gt;</text>
      <sha1>tei8t7b1giws4c5qd9dheoen051zvxb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pengguna:Mirlim/kotak pasir</title>
    <ns>2</ns>
    <id>6213</id>
    <revision>
      <id>16326</id>
      <parentid>16322</parentid>
      <timestamp>2026-08-22T15:25:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mirlim</username>
        <id>3156</id>
      </contributor>
      <origin>16326</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8626" sha1="t1zto6o5tehy5v1hwc5x29f3a1iwpkh" xml:space="preserve">&lt;!--

==Pengguguran vokal==
====Buwae E tengoh (''pepet'') dalae ⟨se- -er- -el-⟩====
* E ''pepet'' hok ado dalae suku kato awa ⟨se-⟩, ⟨-er-⟩ atapóng ⟨-el-⟩ keno buwae (kalu pekatoae dalae Kècèk Nnayu tu lebéh dari tigo suku kato). Cotóhnyo:
: {| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center;&quot;
|-
! [[Kècèk Nnayu]]
! [[Kècèk Klatae-Ttaning]]
! Simbó AFA
|-
| '''''se'''malam''
| '''s'''malae
| [sma.lɛ]
|-
| ''b'''er'''asa''
| b'''r'''aso
| [bɣa.sɔ]
|-
| ''b'''el'''aka''
| b'''l'''ako
| [bla.kɔ]
|}

===Diftong jadi monoftong===
* Pekatoae hok brakhé nga ⟨-ai⟩ atapóng ⟨-au⟩ ttuka jadi '''⟨-a⟩''' jah. Cotóh yo:

: {| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center;&quot;
|-
! [[Kècèk Nnayu]]
! [[Kècèk Klatae-Ttaning]]
! Simbó AFA
|-
| ''ked'''ai'''''
| ked'''a'''
| [kə.da]
|-
| ''lant'''ai'''''
| lat'''a'''
| [la.ta]
|-
| ''bir'''ai'''''
| bir'''a'''
| [bi.ɣa]
|-
| ''pul'''au'''''
| pul'''a'''
| [pu.la]
|-
| ''hir'''au'''''
| ir'''a'''
| [i.ɣa]
|-
| ''w'''au'''''
| w'''a'''
| [wa]
|}

==Penambahan vokal==

===Selik E tengoh (''pepet'') ataro duwo hurók bena===
* Kalu ttembóng duwo hurók bena tapi laéng-laéng suku kato, keno selik E tengoh. Cotóh yo:

: {| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center;&quot;
|-
! [[Kècèk Nnayu]]
! Simbó AFA
! [[Kècèk Klatae-Ttaning]]
! Simbó AFA
|-
| ''ma'''zh'''ab''
| [ma'''z.h'''ab]
| ma'''zeh'''ak
| [ma'''.zə.h'''aʔ]
|-
| ''ta'''kd'''ir''
| [ta'''k̚.d'''ir]
| ta'''ked'''é
| [ta'''.kə.d'''e]
|-
| ''ha'''rg'''a''
| [ha'''r.ɡ'''a]
| ha'''reg'''o
| [ha'''.ɣə.ɡ'''ɔ]
|}


==Hurók bena (''konsonan'')==
===Hurók bena nngujóng hok ttuka jjadi ⟨-k⟩===
* Ggapo-gapo pekatoae hok brakhé nga ⟨-p⟩, ata ⟨-t⟩, keno tuka jjadi '''⟨-k⟩''' jah. Cotóhnyo:
: {| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center;&quot;
|-
! [[Kècèk Nnayu]]
! [[Kècèk Klatae-Ttaning]]
! Simbó AFA
|-
| ''seda'''p'''''
| seda'''k'''
| [sə.daʔ]
|-
| ''tiu'''p'''''
| tiyu'''k'''
| [ti.juʔ]
|-
| ''siki'''t'''''
| siki'''k'''
| [si.kiʔ]
|-
| ''sipu'''t'''''
| sipu'''k'''
| [si.puʔ]
|}

* Kato pinjaemae hok brakhé nga ⟨-b⟩, ⟨-d⟩ nga ⟨-g⟩ jugok kalu buléh tuka jjadi '''⟨-k⟩'''. Cotóhnyo:
: {| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center;&quot;
|-
! [[Kècèk Nnayu]]
! [[Kècèk Klatae-Ttaning]]
! Simbó AFA
|-
| ''seba'''b'''''
| seba'''k'''
| [sə.baʔ]
|-
| ''masji'''d'''''
| ssejé'''k'''
| [sːə.dʒeʔ]
|-
| ''ja'''g'''''
| ja'''k'''
| [dʒaʔ]
|}

* Buléh jadi kato pinjaemae hok brakhé nga ⟨-z⟩ jugok tuka jjadi '''⟨-k⟩'''. Cotóhnyo:
: {| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center;&quot;
|-
! [[Kècèk Nnayu]]
! [[Kècèk Klatae-Ttaning]]
! Simbó AFA
|-
| ''usta'''z'''''
| usta'''k'''
| [us.taʔ]
|}

===Hurók bena nngujóng hok ttuka jjadi ⟨-h⟩===
* Ggapo-gapo pekatoae hok brakhé nga ⟨-s⟩, keno tuka jjadi '''⟨-h⟩'''. Cotóhnyo:
: {| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center;&quot;
|-
! [[Kècèk Nnayu]]
! [[Kècèk Klatae-Ttaning]]
! Simbó AFA
|-
| ''lepa'''s'''''
| lepa'''h'''
| [lə.pah]
|-
| ''habi'''s'''''
| abi'''h'''
| [a.bih]
|-
| ''putu'''s'''''
| putu'''h'''
| [pu.tuh]
|}

* Buléh jadi kato pinjaemae hok brakhé nga ⟨-j⟩ atapóng ⟨-z⟩ jugok keno tuka jjadi '''⟨-h⟩'''. Cotóhnyo:
: {| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center;&quot;
|-
! [[Kècèk Nnayu]]
! [[Kècèk Klatae-Ttaning]]
! Simbó AFA
|-
| ''mese'''j'''''
| mèsè'''h'''
| [mɛ.sɛh]
|-
| ''Hafi'''z'''''
| Hapi'''h'''
| [ha.pih]
|}

===Hurók bena nngujóng hok ttuka jjadi ⟨-ng⟩===
* Ggapo-gapo pekatoae hok brakhé nga ⟨-m⟩, ata ⟨-n⟩, keno tuka jjadi '''⟨-ng⟩''' jah. Cotóhnyo:
: {| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center;&quot;
|-
! [[Kècèk Nnayu]]
! [[Kècèk Klatae-Ttaning]]
! Simbó AFA
|-
| ''musi'''m'''''
| musé'''ng'''
| [mu.seŋ]
|-
| ''turu'''n'''''
| turó'''ng'''
| [tu.ɣoŋ]
|-
| ''masi'''n'''''
| masé'''ng'''
| [ma.seŋ]
|}

===Hurók bena hok keno buwae===
====Hurók ⟨-l⟩ nga ⟨-r⟩ nngujóng====
* Hurók ⟨-l⟩ nga ⟨-r⟩ hok dudók nngujóng pekatoae keno '''buwae'''. Cotóhnyo:

: {| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center;&quot;
|-
! [[Kècèk Nnayu]]
! [[Kècèk Klatae-Ttaning]]
! Simbó AFA
|-
| ''besa'''r'''''
| besa
| [bə.sa]
|-
| ''ai'''r'''''
| aé
| [a.e]
|-
| ''tidu'''r'''''
| tidó
| [ti.do]
|-
| ''kati'''l'''''
| katé
| [ka.te]
|-
| ''betu'''l'''''
| betó
| [bə.to]
|}

====Hurók ⟨-r⟩ hok dudók sbelóng hurók bena laéng====
* Hurók ⟨-r⟩ hok dudók sbelóng hurók bena hok laéng keno '''buwae'''. Cotóh yo:

: {| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center;&quot;
|-
! [[Kècèk Nnayu]]
! [[Kècèk Klatae-Ttaning]]
! Simbó AFA
|-
| ''me'''rd'''eka''
| me'''d'''èko
| [mə.dɛ.kɔ]
|-
| ''pe'''rt'''ama''
| pe'''t'''amo
| [pə.ta.mɔ]
|-
| ''pe'''rm'''ata''
| pe'''m'''ato
| [pə.ma.tɔ]
|-
| ''pa'''rl'''imen''
| pa'''l'''imeng
| [pa.li.məŋ]
|-
| ''be'''rd'''iri''
| be'''d'''iri
| [bə.di.ɣi]
|}

===⟨-mp- -nt- -nc- -ngk-⟩ ttuka jjadi ⟨-p- -t- -c- -k-⟩ jah===
* Pekatoae hok ado [[:w:ms:Konsonan sengauan|hurók senga]] ⟨m n ng⟩ keno buwae sbelóng [[:w:ms:Konsonan hentian|hurók nnetuk]]{{Makno asa|letupan}} ⟨p t c k⟩. Cotóhnyo:

: {| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center;&quot;
|-
! [[Kècèk Nnayu]]
! [[Kècèk Klatae-Ttaning]]
! Simbó AFA
|-
| ''sa'''mp'''ai''
| sa'''p'''a
| [sa.pa]
|-
| ''sa'''mp'''ah''
| sa'''p'''oh
| [sa.pɔh]
|-
| ''la'''nc'''ar''
| la'''c'''a
| [la.tʃa]
|-
| ''ke'''nc'''ing''
| ke'''c'''ing
| [kə.tʃiŋ]
|-
| ''la'''nt'''ai''
| la'''t'''a
| [la.ta]
|-
| ''na'''nt'''i''
| na'''t'''i
| [na.ti]
|-
| ''ma'''ngk'''uk''
| ma'''k'''ók
| [ma.koʔ]
|-
| ''na'''ngk'''a''
| na'''k'''o
| [na.kɔ]
|}

===Hurók bena hok ado [[sakdu]] keno tulih duwo kali===
* Kalu ado hurók hok nngèjo panjae, keno tulih hurók duwo kali. Cotóhnyo:
: {| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center;&quot;
|-
! [[Kècèk Nnayu]]
! [[Kècèk Klatae-Ttaning]]
! Simbó AFA
|-
| ''bermain''
| '''mm'''aéng
| [mːa.eŋ]
|-
| ''di padang''
| '''pp'''adae
| [pːa.dɛ]
|-
| ''ketereh''
| '''tt'''èrè
| [tːɛ.ɣɛ]
|-
| ''lelaki''
| '''ll'''aki
| [lːa.ki]
|-
| ''berseorangan''
| '''ss'''orae
| [sːɔ.ɣɛ]
|}

* Kalu hurók bena hok jenih [[:w:ms:Dwilambang (ortografi)|duwo hurók]]: ⟨ng-⟩ nga ⟨ny-⟩, padae nga hurók petamo jah tulih duwo kali: '''⟨nng-⟩''' nga '''⟨nny-⟩'''. Cotóhnyo:
: {| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center;&quot;
|-
! [[Kècèk Nnayu]]
! [[Kècèk Klatae-Ttaning]]
! Simbó AFA
|-
| ''merajuk''
| '''nng'''aju
| [ŋːa.dʒu]
|-
| ''mengaji''
| '''nng'''aji
| [ŋːa.dʒi]
|-
| ''sesuai''
| '''nny'''akók
| [ɲa.koʔ]
|}

====Suku kato awa-awa hok bruboh bunyi jadi sakdu====
* Pekatoae hok nnyetak nga suku kato ⟨mel-⟩ keno tuka jadi '''⟨nn-⟩'''. Cotóh yo:

: {| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center;&quot;
|-
! [[Kècèk Nnayu]]
! [[Kècèk Klatae-Ttaning]]
! Simbó AFA
|-
| '''''Mel'''ayu''
| '''Nn'''ayu
| [nːa.ju]
|-
| '''''mel'''ompat''
| '''nn'''opak
| [nːɔ.paʔ]
|-
| '''''mel'''ayang''
| '''nn'''ayae
| [nːa.jɛ]
|-
|}

* Pekatoae hok nnyetak nga suku kato ⟨mer-⟩ keno tuka jadi '''⟨nng-⟩'''. Cotóh yo:

: {| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center;&quot;
|-
! [[Kècèk Nnayu]]
! [[Kècèk Klatae-Ttaning]]
! Simbó AFA
|-
| '''''memer'''intah''
| '''nng'''ètoh
| [ŋːɛ.tɔh]
|-
| '''''mer'''ata-rata''
| '''nng'''ato-riti
| [ŋːa.tɔ.ɣi.ti]
|-
| '''''mel'''ayang''
| '''nn'''ayae
| [nːa.jɛ]
|-
|}

===Tamboh ⟨-w-⟩ ata ⟨-y-⟩ cceloh hurók saksi begandéng nngujóng===
Ni kalu hurók saksi begandéng dók nngujóng pekatoae: ⟨-ia⟩ ata ⟨-ua⟩, ata sbelóng hurók bena hok nngelah: ⟨-ia𝕂⟩ ata ⟨-ua𝕂⟩ (𝕂 = hurók bena = ''konsonan'').
* Kalu ado hurók saksi slepah hurók ⟨i⟩, keno tamboh hurók '''⟨-y-⟩'''. Cotóhnyo:
: {| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center;&quot;
|-
! [[Kècèk Nnayu]]
! [[Kècèk Klatae-Ttaning]]
! Simbó AFA
|-
| ''b'''ia'''r''
| b'''iya'''
| [bi.ja]
|-
| ''d'''ia'''m''
| d'''iyae'''
| [di.jɛ]
|-
| ''d'''ia'''
| d'''iyo'''
| [di.jɔ]
|-
| ''t'''iu'''p''
| t'''iyu'''k
| [ti.juʔ]
|}

* Kalu ado hurók saksi slepah hurók ⟨u⟩, keno tamboh hurók '''⟨-w-⟩'''. Cotóhnyo:
: {| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center;&quot;
|-
! [[Kècèk Nnayu]]
! [[Kècèk Klatae-Ttaning]]
! Simbó AFA
|-
| ''b'''ua'''t''
| b'''uwa'''k
| [bu.waʔ]
|-
| ''t'''ua'''n''
| t'''uwae'''
| [tu.wɛ]
|-
| ''d'''ua'''
| d'''uwo'''
| [du.wɔ]
|-
| ''beri''
| b'''uwi'''
| [bu.wi]
|}
--&gt;
==Tingkat==
# semua - 100
# hampir semua - 90-99
# kebanyakan - 70-89
# sesetengah - 50-69
# kadang-kadang, kadangkala - 30-49
# beberapa - 1-29</text>
      <sha1>t1zto6o5tehy5v1hwc5x29f3a1iwpkh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Panduan Ejaan Bahasa Kelantan/⟨É é⟩ untuk E Taling Sempit</title>
    <ns>0</ns>
    <id>6215</id>
    <revision>
      <id>16323</id>
      <parentid>16319</parentid>
      <timestamp>2026-08-22T13:48:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mirlim</username>
        <id>3156</id>
      </contributor>
      <comment>/* Penjelasan */</comment>
      <origin>16323</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10477" sha1="d96h29p3nrhsyhvk4jb6doqw8vxlfkm" xml:space="preserve">==⟨É é⟩ untuk E Taling Sempit==

Berikut contoh E taling sempit {{IPA|['''e''']}} yang ditulis sebagai ⟨é⟩ dalam perkataan Bahasa Melayu Kelantan:

: {| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center;&quot;
|-
! [[:w:Bahasa Melayu|Melayu]]
! [[:w:Bahasa Melayu Kelantan-Patani|Kelantan]]
! Sebutan (AFA)
|-
| cubit
| [[:wikt:pèhé#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''pèh'''é''''']]
| {{IPA|[pɛ.h'''e''']}}
|-
| tidak mahu
| [[:wikt:toksé#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''toks'''é''''']]
| {{IPA|[tɔʔ.s'''e''']}}
|-
| kayuh
| [[:wikt:gatéh#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''gat'''é'''h'']]
| {{IPA|[ɡa.t'''e'''h]}}
|-
| lihat
| [[:wikt:keléh#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''kel'''é'''h'']]
| {{IPA|[kə.l'''e'''h]}}
|-
| pijak
| [[:wikt:jirék#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''jir'''é'''k'']]
| {{IPA|[d͡ʒi.ɣ'''e'''ʔ]}}
|-
| sopan-santun
| [[:wikt:lendék#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''lend'''é'''k'']]
| {{IPA|[lən.d'''e'''ʔ]}}
|-
| sengaja
| [[:wikt:sngeléng#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''sngel'''é'''ng'']]
| {{IPA|[sŋə.l'''e'''ŋ]}}
|-
| gentar
| [[:wikt:kenaléng#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''kenal'''é'''ng'']]
| {{IPA|[kə.na.l'''e'''ŋ]}}
|}

===Bunyi apa sahaja yang tukar ke ⟨É é⟩?===
Ia berlaku pada suku kata akhir tertutup yang asalnya bervokal ⟨i⟩ dan ⟨e⟩

====⟨-il⟩, ⟨-ir⟩ → ⟨é⟩====
Semua suku kata akhir bervokal ⟨i⟩ yang tertutup dengan [[Panduan Ejaan Bahasa Kelantan/Gugur ⟨-l⟩ dan ⟨-r⟩ di Hujung Perkataan|konsonan ⟨-l⟩ atau ⟨-r⟩]], yakni ⟨-il⟩ atau ⟨-ir⟩, berubah kepada ⟨-é⟩&lt;br/&gt;
: {| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center;&quot;
|-
! [[:w:Bahasa Melayu|Melayu]]
! [[:w:Bahasa Melayu Kelantan-Patani|Kelantan]]
! Sebutan (AFA)
|-
| kat'''il'''
| [[:wikt:katé#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''kat'''é''''']]
| {{IPA|[ka.t'''e''']}}
|-
| bed'''il'''
| [[:wikt:bedé#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''bed'''é''''']]
| {{IPA|[bə.d'''e''']}}
|-
| a'''ir'''
| [[:wikt:aé#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''a'''é''''']]
| {{IPA|[a.'''e''']}}
|-
| dik'''ir'''
| [[:wikt:diké#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''dik'''é''''']]
| {{IPA|[di.k'''e''']}}
|-
| but'''ir'''
| [[:wikt:buté#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''but'''é''''']]
| {{IPA|[bu.t'''e''']}}
|}

====⟨-i𝕂⟩ → ⟨-é𝕂⟩====
Selain daripada konsonan tersebut, ⟨-i𝕂⟩&lt;ref&gt;𝕂 = huruf &lt;u&gt;k&lt;/u&gt;onsonan&lt;/ref&gt; sesetengah&lt;ref&gt;
Perubahan ini berlaku kepada sesetengah perkataan kerana terdapat juga perkataan mengekalkan vokal ⟨i⟩ walaupun tertutup. Misalnya:
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center;&quot;
|-
! [[:w:Bahasa Melayu|Melayu]]
! [[:w:Bahasa Melayu Kelantan-Patani|Kelantan]]
! Sebutan (AFA)
|-
| hab'''i'''s
| [[:wikt:abih#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''ab'''i'''h'']]
| {{IPA|[a.b'''i'''h]}}
|-
| man'''i'''s
| [[:wikt:manih#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''man'''i'''h'']]
| {{IPA|[ma.n'''i'''h]}}
|-
| lic'''i'''n
| [[:wikt:licing#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''lic'''i'''ng'']]
| {{IPA|[li.t͡ʃ'''i'''ŋ]}}
|-
| ang'''i'''n
| [[:wikt:anging#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''ang'''i'''ng'']]
| {{IPA|[a.ŋ'''i'''ŋ]}}
|-
| gas'''i'''ng
| [[:wikt:gasing#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''gas'''i'''ng'']]
| {{IPA|[ɡa.s'''i'''ŋ]}}
|-
| runs'''i'''ng
| [[:wikt:rusing#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''rus'''i'''ng'']]
| {{IPA|[ɣu.s'''i'''ŋ]}}
|-
| put'''i'''j
| [[:wikt:putik#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''put'''i'''k'']]
| {{IPA|[pu.t'''i'''ʔ]}}
|-
| sik'''i'''t
| [[:wikt:sikik#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''sik'''i'''k'']]
| {{IPA|[si.k'''i'''ʔ]}}
|-
| kuny'''i'''t
| [[:wikt:kunyik#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''kuny'''i'''k'']]
| {{IPA|[ku.ɲ'''i'''ʔ]}}
|}
Apapun, untuk yang perubahan kadangkala itu tidak terlalu ketat aturannya, ia bergantung pada lidah masing-masing bagaimana untuk mengejanya. Misalnya, untuk perkataan &quot;kudis&quot;, dalam Glosari Dialek Kelantan ada kedua-dua versi yakni [https://prpmv1.dbp.gov.my/Search.aspx?k=kudih&amp;d=24 kudih] dan [https://prpmv1.dbp.gov.my/Search.aspx?k=kudeh&amp;d=24 kudeh]
&lt;/ref&gt; ditukar kepada ⟨-é𝕂⟩, yakni:
: ⟨-if⟩, ⟨-ikh⟩, ⟨-is⟩, ⟨-ih⟩ → ⟨-éh⟩
: ⟨-im⟩, ⟨-in⟩, ⟨-ing⟩ → ⟨-éng⟩
: ⟨-ib⟩, ⟨-id⟩, ⟨-ip⟩, ⟨-it⟩, ⟨-ik⟩ → ⟨-ék⟩
: {| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center;&quot;
|-
! [[:w:Bahasa Melayu|Melayu]]
! [[:w:Bahasa Melayu Kelantan-Patani|Kelantan]]
! Sebutan (AFA)
|-
| majl'''i'''s
| [[:wikt:mejeléh#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''mejel'''é'''h'']]
| {{IPA|[mə.d͡ʒə.l'''e'''h]}}
|-
| let'''i'''h
| [[:wikt:letéh#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''let'''é'''h'']]
| {{IPA|[lə.t'''e'''h]}}
|-
| ped'''i'''h
| [[:wikt:pedéh#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''gat'''é'''h'']]
| {{IPA|[pə.d'''e'''h]}}
|-
| mus'''i'''m
| [[:wikt:muséng#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''mus'''é'''ng'']]
| {{IPA|[mu.s'''e'''ŋ]}}
|-
| mas'''i'''n
| [[:wikt:maséng#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''mas'''é'''ng'']]
| {{IPA|[ma.s'''e'''ŋ]}}
|-
| berma'''i'''n
| [[:wikt:mmaéng#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''mma'''é'''ng'']]
| {{IPA|[mːa.'''e'''ŋ]}}
|-
| kamb'''i'''ng
| [[:wikt:kambéng#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''kamb'''é'''ng'']]
| {{IPA|[kam.b'''e'''ŋ]}}
|-
| bertand'''i'''ng
| [[:wikt:ttandéng#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''ttand'''é'''ng'']]
| {{IPA|[tːan.d'''e'''ŋ]}}
|-
| kap'''i'''t
| [[:wikt:kapék#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''kap'''é'''k'']]
| {{IPA|[pa.p'''e'''ʔ]}}
|-
| sak'''i'''t
| [[:wikt:sakék#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''sak'''é'''k'']]
| {{IPA|[sak.'''e'''ʔ]}}
|-
| ad'''i'''k
| [[:wikt:adék#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''ad'''é'''k'']]
| {{IPA|[a.d'''e'''ʔ]}}
|-
| tar'''i'''k
| [[:wikt:tarék#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''tar'''é'''k'']]
| {{IPA|[ta.ɣ'''e'''ʔ]}}
|}

====⟨-e𝕂⟩ → ⟨-é𝕂⟩====
Untuk suku kata akhir tertutup yang asalnya bervokal ⟨e⟩, ia kadangkala&lt;ref&gt;Ia kadangkala juga [[Panduan Ejaan Bahasa Kelantan/⟨È è⟩ untuk E Taling Luas|kekal menjadi E taling terbuka ⟨è⟩]], misalnya:
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center;&quot;
|-
! [[:w:Bahasa Melayu|Melayu]]
! [[:w:Bahasa Melayu Kelantan-Patani|Kelantan]]
! Sebutan (AFA)
|-
| com'''e'''l
| [[:wikt:comè#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''com'''è''''']]
| {{IPA|[t͡ʃɔ.m'''ɛ''']}}
|-
| gedeb'''e'''r
| [[:wikt:gedèbè#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''gedèb'''è''''']]
| {{IPA|[gə.dɛ.b'''ɛ''']}}
|}
&lt;/ref&gt; berlaku pada beberapa perkataan:
: {| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center;&quot;
|-
! [[:w:Bahasa Melayu|Melayu]]
! [[:w:Bahasa Melayu Kelantan-Patani|Kelantan]]
! Sebutan (AFA)
|-
| [https://prpm.dbp.gov.my/Cari1?keyword=peher peher]
| [[:wikt:pèhé#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''pèh'''é''''']]
| {{IPA|[pɛ.h'''e''']}}
|-
| bol'''e'''h
| [[:wikt:buléh#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''bul'''é'''h'']]
| {{IPA|[bu.l'''e'''h]}}
|-
| gor'''e'''ng
| [[:wikt:goréng#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''gor'''é'''ng'']]
| {{IPA|[ɡɔ.ɣ.'''e'''ŋ]}}
|-
| pont'''e'''ng
| [[:wikt:poténg#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''pot'''é'''ng'']]
| {{IPA|[pɔ.t'''e'''ŋ]}}
|-
| penc'''e'''n
| [[:wikt:pècéng#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''pèc'''é'''ng'']]
| {{IPA|[pɛ.t͡ʃ'''e'''ŋ]}}
|-
| bes'''e'''n
| [[:wikt:bèséng#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''bès'''é'''ng'']]
| {{IPA|[bɛ.s'''e'''ŋ]}}
|}

===Penjelasan===

Lambangan ⟨É é⟩ sebagai E taling sempit menepati seperti mana yang dilakukan pada bahasa-bahasa berikut: 

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center;&quot;
|+ Contoh ⟨É é⟩ untuk E taling sempit dalam bahasa lain
|-
! [[:w:Bahasa Perancis|Perancis]] !! Sebutan (AFA)
! [[:w:Bahasa Aceh|Aceh]] !! Sebutan (AFA)
|-
| [[:wikt:en:crème brûlée#French|''crème&amp;nbsp;brûl'''é'''e'']] || {{IPA|/kʁɛm bʁy.l'''e'''/}} || [[:wikt:en:lahé|''lah'''é''''']]  || {{IPA|/lah'''e'''/}}
|-
| [[:wikt:en:écrivain|'''''é'''crivain'']] || {{IPA|/'''e'''.kʁi.vɛ̃/}} || [[:wikt:en:masén|''mas'''é'''n'']] || {{IPA|/mas'''e'''n/}}
|-
| [[:wikt:en:résumé#French|''r'''é'''sum'''é''''']] || {{IPA|/ʁ'''e'''.zy.m'''e'''/}} || [[:wikt:en:teunuléh|''teunul'''é'''h'']] || {{IPA|/tɯnul'''e'''h/}}
|-
! [[:w:Bahasa Betawi|Betawi]] !! Sebutan (AFA) !! [[:w:Bahasa Catalan|Catalan]] !! Sebutan (AFA)
|-
| [[:wikt:en:salamlékom|''salaml'''é'''kom'']] || {{IPA|/salaml'''e'''kɔm/}} || [[:wikt:en:és a dir|'''''é'''s a dir'']] || {{IPA|[ˈ'''e'''z ə ˈði]}}
|-
| [[:wikt:en:tésen|''t'''é'''sen'']] || {{IPA|/t'''e'''sən/}} || [[:wikt:en:témer|''t'''é'''mer'']] || {{IPA|[ˈt'''e'''.mə]}}
|-
| [[:wikt:en:énté|'''''é'''nt'''é''''']] || {{IPA|/'''e'''nˈt'''e'''/}} || [[:wikt:en:claqué|''claqu'''é''''']] || {{IPA|[kləˈk'''e''']}}
|-
| colspan=5 | Bahasa-bahasa di atas melambangkan lawannya, E taling luas [ɛ], [[Panduan Ejaan Bahasa Kelantan/⟨È è⟩ untuk E Taling Luas|sebagai&amp;nbsp;⟨è⟩]].
|-
! colspan=2 | [[:w:Bahasa Hungary|Hungary]]
! colspan=2 | Sebutan (AFA)
|-
| colspan=2 | [[:wikt:en:élet|'''''é'''let'']]
| colspan=2 | {{IPA|[ˈ'''e'''ːlɛt]}}
|-
| colspan=2 | [[:wikt:en:mindenfelé|''mindenfel'''é''''']]
| colspan=2 | {{IPA| [ˈmindɛɱfɛl'''e'''ː]}}
|-
| colspan=2 | [[:wikt:en:evégett|''ev'''é'''gett'']]
| colspan=2 | {{IPA|[ˈɛv'''e'''ːɡɛtː]}}
|-
| colspan=4 | Bahasa ini melambangkan lawannya, E taling luas [ɛ], sebagai ⟨e⟩ tanpa diakritik (tanda pada huruf). Padahal dalam panduan ini, [[Panduan Ejaan Bahasa Kelantan/⟨E e⟩ untuk E Pepet|huruf ⟨e⟩ tak berdiakritik dikhaskan untuk E pepet]].
|}

===Bentuk lain yang kurang disarankan===
Setelah menepati bahawa ⟨É é⟩ dikhaskan untuk E taling sempit, berikut bentuk yang kurang disarankan dalam menulis Bahasa Melayu Kelantan:

* Meninggalkan E taling sempit tanpa tanda calit
*: Ini menyebabkan E taling sempit tidak mudah dibezakan berbanding dengan E lain iaitu [[Panduan Ejaan Bahasa Kelantan/⟨È è⟩ untuk E Taling Luas|E taling luas]] dan [[Panduan Ejaan Bahasa Kelantan/⟨E e⟩ untuk E Pepet|E pepet]].
* Mengeja selain daripada huruf ⟨É é⟩
*: Sekiranya ia disebut lain daripada piawai, maka ia perlu dieja tanpa pengaruh ejaan Bahasa Melayu piawai. Misalnya:
:: {|
|bentuk tak saran: || ''masing'', ''toksir'', ''katil''
|-
|padahal yang disarankan: || ''mas'''é'''ng'', ''toks'''é''''', ''kat'''é'''''.
|}
* Mengeja sebagai ⟨ae⟩, ⟨ea⟩, ⟨ei⟩, ⟨ey⟩
:: {|
|bentuk tak saran: || ''toksea'', ''butey''
|-
| padahal yang disarankan: || ''toks'''é''''', ''but'''é'''''
|}

===Nota===
&lt;references/&gt;</text>
      <sha1>d96h29p3nrhsyhvk4jb6doqw8vxlfkm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Panduan Ejaan Bahasa Kelantan/⟨Ó ó⟩ untuk O Sempit</title>
    <ns>0</ns>
    <id>6218</id>
    <revision>
      <id>16325</id>
      <parentid>16321</parentid>
      <timestamp>2026-08-22T14:45:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mirlim</username>
        <id>3156</id>
      </contributor>
      <origin>16325</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7378" sha1="agzc3zdm8fxxaiccijqyetx8d6miqx0" xml:space="preserve">==⟨Ó ó⟩ untuk O Sempit==

Berikut contoh O sempit {{IPA|['''o''']}} yang ditulis sebagai ⟨ó⟩ dalam perkataan Bahasa Melayu Kelantan:

: {| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center;&quot;
|-
! [[:w:Bahasa Melayu|Melayu]]
! [[:w:Bahasa Melayu Kelantan-Patani|Kelantan]]
! Sebutan (AFA)
|-
| panggil
| [[:wikt:keló#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''kel'''ó''''']]
| {{IPA|[kə.l'''ó''']}}
|-
| urut,&amp;nbsp;picit
| [[:wikt:gasó#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''gas'''ó''''']]
| {{IPA|[ɡa.s'''o''']}}
|-
| terhuyung-hayang
| [[:wikt:lakyóh#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''laky'''ó'''h'']]
| {{IPA|[laʔ.j'''o'''h]}}
|-
| cantum
| [[:wikt:kapóh#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''kap'''ó'''h'']]
| {{IPA|[ka.p'''o'''h]}}
|-
| gentar,&amp;nbsp;gerun
| [[:wikt:mirók#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''mir'''ó'''k'']]
| {{IPA|[mi.ɣ'''o'''ʔ]}}
|-
| berduyun-duyun
| [[:wikt:jjujók#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''jjuj'''ó'''k]]
| {{IPA|[d͡ʒːu.d͡ʒ'''o'''ʔ]}}
|-
| penjuru
| [[:wikt:jeróng#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''jer'''ó'''ng'']]
| {{IPA|[d͡ʒə.ɣ'''o'''ŋ]}}
|-
| suatu masa
| [[:wikt:sjulóng#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''sjul'''ó'''ng'']]
| {{IPA|[sd͡ʒu.l'''o'''ŋ]}}
|}

===Bunyi apa sahaja yang tukar ke ⟨Ó ó⟩?===
Ia berlaku pada suku kata akhir tertutup yang asalnya bervokal ⟨u⟩ dan ⟨o⟩

====⟨-u𝕂⟩ → ⟨-ó𝕂⟩====
Sesetengah&lt;ref&gt;
Perubahan ini berlaku kepada sesetengah perkataan kerana terdapat juga:
* beberapa perkataan ubah [[Panduan Ejaan Bahasa Kelantan/⟨O o⟩ untuk O Luas#⟨-ur⟩ → ⟨-o⟩|dari ⟨-ur⟩ → ⟨-o⟩]] yakni O luas,
* kadangkala ada perkataan yang mengekalkan vokal ⟨u⟩ walaupun tertutup. Misalnya:
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center;&quot;
|-
! [[:w:Bahasa Melayu|Melayu]]
! [[:w:Bahasa Melayu Kelantan-Patani|Kelantan]]
! Sebutan (AFA)
|-
| ti'''u'''p
| [[:wikt:tiyuk#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''tiy'''u'''k'']]
| {{IPA|[ti.j'''u'''ʔ]}}
|-
| hab'''u'''k
| [[:wikt:abuk#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''ab'''u'''k'']]
| {{IPA|[a.b'''u'''ʔ]}}
|-
| rep'''u'''t
| [[:wikt:repuk#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''rep'''u'''k'']]
| {{IPA|[ɣə.p'''u'''ʔ]}}
|-
| bisk'''u'''t
| [[:wikt:ssekuk#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''ssek'''u'''k'']]
| {{IPA|[sːə.k'''u'''ʔ]}}
|-
| pen'''u'''h
| [[:wikt:penuh#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''pen'''u'''h'']]
| {{IPA|[pə.n'''u'''h]}}
|-
| bungk'''u'''s
| [[:wikt:bukuh#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''buk'''u'''h'']]
| {{IPA|[bu.k'''u'''h]}}
|}
Perubahan ⟨-u𝕂⟩ → ⟨-ó𝕂⟩ tidak terlalu ketat aturannya, ia bergantung pada lidah masing-masing bagaimana untuk mengejanya. Misalnya, untuk perkataan &quot;hidup&quot;, dalam Glosari Dialek Kelantan ada kedua-dua versi yakni [https://prpmv1.dbp.gov.my/Search.aspx?k=iduk&amp;d=24 ''iduk''] dan [https://prpmv1.dbp.gov.my/Search.aspx?k=idok&amp;d=24 ''idók'']
&lt;/ref&gt; suku kata tertutup ⟨-u𝕂⟩&lt;ref&gt;𝕂 = huruf &lt;u&gt;k&lt;/u&gt;onsonan&lt;/ref&gt; ditukar kepada ⟨-ó𝕂⟩, yakni:
: ⟨-ul⟩, ⟨-ur⟩ → ⟨-ó⟩ ([[Panduan Ejaan Bahasa Kelantan/Gugur ⟨-l⟩ dan ⟨-r⟩ di Hujung Perkataan|⟨-l⟩, ⟨-r⟩ tergugur]])
: ⟨-uf⟩, ⟨-ukh⟩, ⟨-us⟩, ⟨-uh⟩ → ⟨-óh⟩
: ⟨-ub⟩, ⟨-ud⟩, ⟨-up⟩, ⟨-ut⟩, ⟨-uk⟩ → ⟨-ók⟩
: ⟨-um⟩, ⟨-un⟩, ⟨-ung⟩ → ⟨-óng⟩

: {| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center;&quot;
|-
! [[:w:Bahasa Melayu|Melayu]]
! [[:w:Bahasa Melayu Kelantan-Patani|Kelantan]]
! Sebutan (AFA)
|-
| [https://prpm.dbp.gov.my/Cari1?keyword=endul end'''u'''l]
| [[:wikt:endó#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''end'''ó''''']]
| {{IPA|[ən.d'''o''']}}
|-
| bet'''u'''l
| [[:wikt:betó#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''bet'''ó''''']]
| {{IPA|[bə.t'''o''']}}
|-
| dap'''u'''r
| [[:wikt:dapó#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''dap'''ó''''']]
| {{IPA|[da.p'''o''']}}
|-
| camp'''u'''r
| [[:wikt:capó#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''cap'''ó''''']]
| {{IPA|[t͡ʃa.p'''o''']}}
|-
| pa'''u'''h
| [[:wikt:paóh#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''pa'''ó'''h'']]
| {{IPA|[pa.'''o'''h]}}
|-
| mas'''u'''k
| [[:wikt:kapóh#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''mas'''ó'''k'']]
| {{IPA|[ma.s'''o'''ʔ]}}
|-
| bur'''u'''k
| [[:wikt:burók#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''bur'''ó'''k'']]
| {{IPA|[bu.ɣ'''o'''ʕ]}}
|-
| hid'''u'''p
| [[:wikt:idók#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''id'''ó'''k'']]
| {{IPA|[i.d'''o'''ʕ]}}
|-
| angk'''u'''t
| [[:wikt:akók#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''ak'''ó'''k'']]
| {{IPA|[a.k'''o'''ʔ]}}
|-
| ramb'''u'''t
| [[:wikt:rambók#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''ramb'''ó'''k'']]
| {{IPA|[ɣam.b'''o'''ʔ]}}
|-
| tah'''u'''n
| [[:wikt:tahóng#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''tah'''ó'''ng'']]
| {{IPA|[ta.h'''o'''ŋ]}}
|-
| [https://prpmv1.dbp.gov.my/Search.aspx?k=makjun makj'''u'''n]
| [[:wikt:makjóng#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''makj'''ó'''ng'']]
| {{IPA|[maʔ.d͡ʒ'''o'''ŋ]}}
|-
| sul'''u'''ng
| [[:wikt:sulóng#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''sul'''ó'''ng'']]
| {{IPA|[su.l'''o'''ŋ]}}
|-
| kamp'''u'''ng
| [[:wikt:kapóng#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''kap'''ó'''ng'']]
| {{IPA|[ka.p'''o'''ŋ]}}
|}

====⟨-o𝕂⟩ → ⟨-ó𝕂⟩====
Beberapa suku kata tertutup ⟨-o𝕂⟩ juga ditukar kepada ⟨-ó𝕂⟩, namun tidak sekerap ⟨-u𝕂⟩ → ⟨-ó𝕂⟩. Misalnya:

: {| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center;&quot;
|-
! [[:w:Bahasa Melayu|Melayu]]
! [[:w:Bahasa Melayu Kelantan-Patani|Kelantan]]
! Sebutan (AFA)
|-
| dokt'''o'''r
| [[:wikt:doktó#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''dokt'''ó''''']]
| {{IPA|[dɔʔ.t'''o''']}}
|-
| mot'''o'''r
| [[:wikt:mutó#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''mut'''ó''''']]
| {{IPA|[mu.t'''o''']}}
|-
| kerop'''o'''k
| [[:wikt:krepók#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''krep'''ó'''k'']]
| {{IPA|[kɣə.p'''o'''ʔ]}}
|-
| tol'''o'''ng
| [[:wikt:tulóng#Bahasa Melayu Kelantan-Patani|''tul'''ó'''ng'']]
| {{IPA|[tu.l'''o'''ŋ]}}
|}

===Penjelasan===

Lambangan ⟨Ó ó⟩ sebagai O sempit menepati seperti mana yang dilakukan pada bahasa-bahasa berikut: 

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center;&quot;
|+ Contoh ⟨Ó ó⟩ untuk O sempit dalam bahasa lain
|-
! [[:w:Bahasa Hungary|Hungary]] !! Sebutan (AFA)
| rowspan=4 |
! [[:w:Bahasa Catalan|Catalan]] !! Sebutan (AFA)
|-
| [[:wikt:en:óra|'''''ó'''ra'']] || {{IPA|[ˈ'''oː'''rɒ]}} || [[:wikt:en:al·literació|al·literaci'''ó''']] || {{IPA|[əl.li.tə.ɾə.siˈ'''o''']}}
|-
| [[:wikt:en:azóta|''az'''ó'''ta'']] || {{IPA|[ˈɒz'''oː'''tɒ]}} || [[:wikt:en:pompós|''pomp'''ó'''s'']] || {{IPA|[pumˈp'''o'''s]}}
|-
| [[:wikt:en:csukló|''csukl'''ó''''']] || {{IPA|[ˈt͡ʃukl'''oː''']}} || [[:wikt:en:córrer|''c'''ó'''rrer'']] || {{IPA|[ˈk'''o'''.rə]}}
|-
| colspan=5 | Bahasa-bahasa di atas melambangkan lawannya, O luas [ɔ], [[Panduan Ejaan Bahasa Kelantan/⟨O o⟩ untuk O Luas|sebagai ⟨o⟩ tanpa diakritik]].
|}

Lambangan ⟨Ó ó⟩ juga dipilih untuk diselaraskan dengan lambang [[Panduan Ejaan Bahasa Kelantan/⟨É é⟩ untuk E Taling Sempit|⟨É é⟩ untuk E taling sempit]] yakni kedua-duanya ditandakan sebagai [[:wikipedia:en:Acute accent|calit ke atas]] (''acute accent''), bahkan kedua-duanya juga berlaku hanya pada suku kata akhir suatu perkataan. Oleh sebab demikianlah lambangan ⟨ô⟩ seperti mana dalam bahasa [[:w:Bahasa Perancis|Perancis]] dan [[:w:Bahasa Aceh|Aceh]] tidak dipilih walaupun juga digunakan untuk bunyi O luas [o].

===Nota===
&lt;references/&gt;</text>
      <sha1>agzc3zdm8fxxaiccijqyetx8d6miqx0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Panduan Ejaan Bahasa Kelantan/Tanda ⟨◌̃⟩ untuk Bunyi Sengau</title>
    <ns>0</ns>
    <id>6219</id>
    <revision>
      <id>16327</id>
      <timestamp>2026-08-22T15:25:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mirlim</username>
        <id>3156</id>
      </contributor>
      <comment>Mencipta laman baru dengan kandungan '==Tanda ⟨◌̃⟩ untuk Bunyi Sengau== Bunyi sengau merupakan antara bukti keunikan bahasa Melayu [[:w:Bahasa Melayu Kelantan-Patani|Kelantan]] (termasuk juga bahasa Melayu [[:w:Bahasa Melayu Terengganu|Terengganu]] dan [[:w:Bahasa Melayu Pahang|Pahang]]) berbanding daripada varian bahasa Melayu yang lain. Berikut contoh vokal sengau yang ditandakan [[:wikipedia:en:Tilde|ombak]] (''tilde''):  : {| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: left;&quot; |- ! Lamb...'</comment>
      <origin>16327</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2677" sha1="lukera6mchmb16rnst93y8oxhn2pox0" xml:space="preserve">==Tanda ⟨◌̃⟩ untuk Bunyi Sengau==
Bunyi sengau merupakan antara bukti keunikan bahasa Melayu [[:w:Bahasa Melayu Kelantan-Patani|Kelantan]] (termasuk juga bahasa Melayu [[:w:Bahasa Melayu Terengganu|Terengganu]] dan [[:w:Bahasa Melayu Pahang|Pahang]]) berbanding daripada varian bahasa Melayu yang lain. Berikut contoh vokal sengau yang ditandakan [[:wikipedia:en:Tilde|ombak]] (''tilde''):

: {| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: left;&quot;
|-
! Lambangan
! [[:w:Bahasa Melayu Kelantan-Patani|Kelantan]]
! Sebutan&amp;nbsp;(AFA)
! Makna
|-
| rowspan=3 style=&quot;text-align:center;&quot; | ⟨ã⟩&amp;nbsp;[ã]
| ''ber'''ã'''h''
| {{IPA|[bə.ɣ'''ã'''h]}}
| mengambil sesuatu dengan cepat &lt;small&gt;([https://prpm.dbp.gov.my/Cari1?keyword=berah+mengambil&amp;d=107200&amp;#LIHATSINI GDK])&lt;/small&gt;
|-
| ''r'''ã'''''
| {{IPA|[ɣ'''ã''']}}
| menyirap darah dengan tiba-tiba kerana marah; berahi; perasaan takut dan seram &lt;small&gt;([https://prpm.dbp.gov.my/Cari1?keyword=ra&amp;d=107200&amp;#LIHATSINI GDK])&lt;/small&gt;
|-
| [[:wikt:ms:ssepã|''ssep'''ã''''']]
| {{IPA|[sːə.p'''ã''']}}
| terjulur spt kepala kura-kura &lt;small&gt;([https://prpm.dbp.gov.my/Cari1?keyword=sepa&amp;d=107200&amp;#LIHATSINI GDK])&lt;/small&gt;
|-
| rowspan=3 style=&quot;text-align:center;&quot; | ⟨ẽ⟩&amp;nbsp;{{IPA|[ɛ̃]}}
| ''bèl'''ẽ'''h''
| {{IPA|[bɛ.l'''ɛ̃'''h]}}
| berkenaan orang, haiwan dan tumbuhan yang kecil dan kurus &lt;small&gt;([https://prpm.dbp.gov.my/Cari1?keyword=beleh&amp;d=107200&amp;#LIHATSINI GDK])&lt;/small&gt;
|-
| ''ccot'''ẽ'''k''
| {{IPA|[tʃːɔ.t'''ɛ̃'''ʔ]}}
| kedudukan yang paling tinggi dan jelas, puncak &lt;small&gt;([https://prpm.dbp.gov.my/Cari1?keyword=cotek&amp;d=107200&amp;#LIHATSINI GDK])&lt;/small&gt;
|-
| [[:wikt:ms:kopẽ|''kop'''ẽ''''']]
| {{IPA|[kɔ.p'''ɛ̃''']}}
| suara sengau; hidung cacat &lt;small&gt;([https://prpm.dbp.gov.my/Cari1?keyword=kope&amp;d=107200&amp;#LIHATSINI GDK])&lt;/small&gt;
|-
| rowspan=3 style=&quot;text-align:center;&quot; | ⟨õ⟩&amp;nbsp;[ɔ̃]
| [[:wikt:ms:hõ|''h'''õ''''']]
| {{IPA|[h'''ɔ̃''']}}
| ya, betul &lt;small&gt;([https://prpm.dbp.gov.my/Cari1?keyword=ho+benar&amp;d=107200&amp;#LIHATSINI GDK])&lt;/small&gt;
|-
| ''ddek'''õ'''h''
| {{IPA|[dːə.k'''ɔ̃'''h]}}
| berkenaan putik buah dalam keadaan terlalu muda &lt;small&gt;([https://prpm.dbp.gov.my/Cari1?keyword=dekoh&amp;d=107200&amp;#LIHATSINI GDK])&lt;/small&gt;
|-
| [[:wikt:ms:glèlõk|''glèl'''õ'''k'']]
| {{IPA|[glɛ.l'''ɔ̃'''ʔ]}}
| sangat bengkang-bengkok, tidak lurus &lt;small&gt;([https://prpm.dbp.gov.my/Cari1?keyword=glelok&amp;d=107200&amp;#LIHATSINI GDK])&lt;/small&gt;
|-
| rowspan=3 style=&quot;text-align:center;&quot; | ⟨ũ⟩&amp;nbsp;[ũ]
| ''bba'''ũ'''''
| {{IPA|[bːa.'''ũ''']}}
| berbau
|-
| ''ket'''ũ'''k''
| {{IPA|[kə.t'''ũ'''ʔ]}}
| kentut
|-
| ''bus'''ũ'''k''
| {{IPA|[bu.s'''ũ'''ʔ]}}
| busuk
|}</text>
      <sha1>lukera6mchmb16rnst93y8oxhn2pox0</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>