Wikisumber mswikisource https://ms.wikisource.org/wiki/Laman_Utama MediaWiki 1.47.0-wmf.23 first-letter Media Khas Perbincangan Pengguna Perbincangan pengguna Wikisumber Perbincangan Wikisumber Fail Perbincangan fail MediaWiki Perbincangan MediaWiki Templat Perbincangan templat Bantuan Perbincangan bantuan Kategori Perbincangan kategori Gerbang Perbincangan gerbang Pengarang Perbincangan pengarang Karya Perbincangan karya Terjemahan Perbincangan terjemahan Laman Perbincangan laman Indeks Perbincangan indeks TimedText TimedText talk Modul Perbincangan modul Acara Perbincangan acara 250 5437 25143 16017 2026-10-09T00:05:01Z PeaceSeekers 18 /* Telah diuji baca */ 25143 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="PeaceSeekers" />{{rh|6|{{sc|Colloquial Malay.}}| }}</noinclude> II. Number is determined :(a) by context. '''Bawa sahaya tongkat''' ''Bring me a walking-stick''. (If more than the usual one stick is required, it must be expressed in the ways described in the next sections). '''Tuan mau makan buah?''' ''Do you wish to eat fruit, sir''? '''Tuan suka barang perak?''' ''You are fond of silver-ware, sir''? '''Orang China suka main judi''' ''Chinese love gambling''. '''Datang orang Jawa minta kerja tukang kĕbun''' ''A Javanese came asking for a gardener's job''. '''Sahaya mau bĕli rokok''' ''I want to buy'' (''native'') ''cigarettes''. '''Sahaya mau isap rokok''' ''I want to smoke a cigarette''. :(b) By numerals and numerals plus coefficients (p. 29) and words like '''banyak, sĕmua, sadikit'''—for the syntax of these words vide p. 26. '''Datang banyak orang Jawa minta kĕrja kĕbun''' ''There came a number of Javanese asking for estate work.'' '''Bĕri sahaya buah manggis sadikit''' ''Give me a few mangosteens.'' '''Sĕmua tuan suka barang perak''' ''All European gentlemen like silver-ware.'' '''Bĕri rokok sa-batang''' ''Give me a cigarette.'' :(c) By reduplication to form a plural with variety in it. '''Lĕmbu-lĕmbu''' ''different kinds of cattle''.<br> '''Bunga-bunga''' ''different kinds of flowers''.<br> '''Tuan-tuan''' ''gentlemen of various degree''.<br> '''Barang-barang''' ''various sorts of goods''. It is to be noted that very many words like '''darah''' ''blood'', '''nasi''' ''cooked rice'', '''kaki''' ''leg'', '''jantong''' ''heart'', and so on, descriptive of things of which there is no patent variety, are never reduplicated. III. Case is determined by context and by prepositions. One noun following another is in the genitive. '''Bawa pisau''' ''fetch a knife'': '''pisau bĕsi''' ''a knife of steel''. '''Kĕpala ular''' ''the head of a snake''. '''Bĕri sahaya''', or '''bĕri (ka-) pada sahaya''' ''give to me''. '''Pulang rumah, pulang ka-rumah''' ''return to one's home''. '''Bangun tidor, bangun dari - pada tidor''' ''rise from sleep''. '''Potong dĕngan parang''' ''cut with a''<noinclude></noinclude> pasxatg2o2hh0iq6gy0zufgm2jmr9rb 100 7610 25142 25113 2026-10-08T23:59:48Z PeaceSeekers 18 /* Tatabahasa */ 25142 wikitext text/x-wiki <div class="LU-outer-wrapper"> <div class="LU-logo" > [[File:Idioma malayo-indonesio.png|175px]] </div> <div class="LU-content" style="display: flex; flex-direction: row;"> <div class="LU-selamat-datang" style="padding-left=4em;"> Selamat Datang ke Gerbang<br><span class="LU-tulisan-wiki">Bahasa Melayu </span> </div> <div class="LU-jawi" > سلامة داتڠ کݢربڠ <br><span class="LU-tulisan-jawi-wiki">بهاس ملايو</span> </div> </div> </div> <p style="clear: both;"></p> <noinclude> [[Kategori:Laman Utama|Laman Utama]] </noinclude> <templatestyles src="Templat:Laman utama/styles.css" /> {{portal header | title = Bahasa Melayu | class = P | subclass1 = L | subclass2 = B | reviewed = | shortcut = | wikipedia = Portal:Kristian | wiktionary = kristian | commonscat = Christianity | notes = }} ==[[:Kategori:Tatabahasa|Tatabahasa]]== <gallery heights=165 mode="packed"> Fail:Grammatica Mallayo-Anglica.pdf|''William Mainstone''<br>'''[[Grammatica Mallayo-Anglica]]'''<br> 1682<br> {{ssl|Grammatica Mallayo-Anglica.pdf}} Fail:Bustan al-Katibin li as-Shibyan al-Mutaallimin.pdf|page=7|link=Bustan al-Katibin|''[[Pengarang:Raja Ali Haji|Raja Ali Haji]]'', <br /> '''[[Bustan al-Katibin|Bustan al-Katibin li as-Shibyan al-Mutaallimin]]''',<br />1850 (1274 H)<br /> {{ssl|Bustan al-Katibin li as-Shibyan al-Mutaallimin.pdf}} Fail:A Grammar and Dictionary of the Malay Language with a Preliminary Dissertation- Dissertation and Grammar, in Two Volumes, Vol. I (IA dli.granth.52714).pdf|page=7|link=A Grammar and Dictionary of the Malay Language with a Preliminary Dissertation|''John Crawfurd''<br>'''[[A Grammar and Dictionary of the Malay Language with a Preliminary Dissertation]]'''<br> 1852 <br> {{ssl|A Grammar and Dictionary of the Malay Language with a Preliminary Dissertation- Dissertation and Grammar, in Two Volumes, Vol. I (IA dli.granth.52714).pdf|A Grammar and Dictionary of the Malay Language with a Preliminary Disssertation- Malay and English and English and Malay Dictionaries, in Two Volumes, Vol. II (IA dli.granth.52857).pdf}} Fail:Grammaire de la langue malaise (IA grammairedelalan00favr).pdf|page=11|link=Grammaire de la langue malaise|''L'Abbe P. Favre''<br>'''[[Grammaire de la langue malaise]]'''<br> 1876<br>{{ssl|Grammaire de la langue malaise (IA grammairedelalan00favr).pdf}} Fail:A practical Malay grammar (IA practicalmalaygr00sheliala).pdf|page=3|link=A Practical Malay Grammar|''[[Pengarang:William Girdlestone Shellabear|W.G Shellabear]]'',<br /> '''[[A Practical Malay Grammar]]''',<br /> 1912<br /> Fail:Malay grammar (IA malaygrammar00winsrich).pdf|page=5|link=Malay Grammar|''[[Pengarang:Richard Olaf Winstedt|R.O. Winstedt]]''<br>'''[[Malay Grammar]]'''<br>1913<br>{{ssl|Malay grammar (IA malaygrammar00winsrich).pdf}} Colloquial Malay by Sir Richard Winstedt.djvu|page=7|''[[Pengarang:Richard Olaf Winstedt|R.O. Winstedt]]''<br>'''[[Colloquial Malay]]'''<br> 1945<br>{{ssl|Colloquial Malay by Sir Richard Winstedt.djvu}} 20. Bughyatul Ani.pdf|''[[Pengarang:Raja Ali Kelana|Ali bin Muhammad Yusuf Ahmadi]]''<br>'''[[Bughyat al-Ani fi Huruf al-Maani]]'''<br> 1922<br>{{ssl|20. Bughyatul Ani.pdf}} </gallery> ==[[:Kategori:Kamus|Kamus]]== ===Melayu-Melayu=== <gallery heights=165 mode="packed"> Fail:Bahawa inilah risalat kamus Almahmudiah - pelajari oleh mu akan ilmu bahasa itu dan ajari pula kepada segala manusia kerana iaitu kunci segala ilmu adanya (IA aeq4245.0001.001.umich.edu).pdf|page=3|''[[Pengarang:Syed Mahmud Syed Abdul Kadir|Syed Mahmud Syed Abdul Kadir]]''<br>'''[[Kamus al-Mahmudiah]]'''<br> 1893<br> {{ssl|Bahawa inilah risalat kamus Almahmudiah - pelajari oleh mu akan ilmu bahasa itu dan ajari pula kepada segala manusia kerana iaitu kunci segala ilmu adanya (IA aeq4245.0001.001.umich.edu).pdf}} Fail:Kitab Loghat Melayu.pdf|'''[[Pengarang:Richard Olaf Winstedt|R.O. Winstedt]] dan Ibrahim Dato' Muda Linggi''<br>'''[[Kitab Loghat Mĕlayu]]'''<br> 1921<br> {{ssl|Kitab Loghat Melayu.pdf}} Daftar Ejaan Melayu Za'ba AA0001098.pdf|''[[Pengarang:Zainal Abidin bin Ahmad|Zainal Abidin bin Ahmad (Za'ba)]]'''<br>'''[[Daftar Ejaan Melayu Jawi-Rumi]]'''<br> 1921<br> {{ssl|Daftar Ejaan Melayu Za'ba AA0001098.pdf}} </gallery> ===Melayu-Inggeris=== <gallery heights=165 mode="packed"> A dictionary, English and Malayo, Malayo and English (1701).pdf|page=9|Thomas Bowrey<br>A dictionary, English and Malayo, Malayo and English <br>1701<br>{{ssl|A dictionary, English and Malayo, Malayo and English (1701).pdf}} Egerton ms 933 Kitab Malayo a Malay and English Vocabulary (1731).pdf|F.E.<br>Kitab Malayo: a Malay and English Vocabulary <br>1731<br>{{ssl|Egerton ms 933 Kitab Malayo a Malay and English Vocabulary (1731).pdf}} Fail:A Malay-English dictionary (IA aeg2034.0001.001.umich.edu).pdf|page=7|''R.J. Wiklinson''<br>'''[[A Malay-English dictionary]]'''<br> 1901 <br> {{ssl|A Malay-English dictionary (IA aeg2034.0001.001.umich.edu).pdf}} Fail:Malay-English vocabulary.djvu|page=5|''[[Pengarang:William Girdlestone Shellabear|W.G Shellabear]]''<br>'''[[Malay-English Vocabulary]]'''<br> 1912 <br> {{ssl|Malay-English vocabulary.djvu}} </gallery> ===Inggeris-Melayu=== <gallery heights=165 mode="packed"> A dictionary of the Malay tongue; James Howison, 1801.pdf|page=8|''James Howison''<br>'''[[A dictionary of the Malay tongue]]''<br>1801<br>{{ssl|A dictionary of the Malay tongue; James Howison, 1801.pdf}} Vocabulary of the English and Malay languages.djvu|page=6|''[[Pengarang:Benjamin Peach Keasberry|Benjamin Peach Keasberry]]''<br>'''[[A vocabulary of the English and Malay languages, in the Roman and Arabic character]]'''<br>1837<br>{{ssl|Vocabulary of the English and Malay languages.djvu}} A vocabulary of Malay medical terms (IA vocabularyofmala00gerrrich).pdf|Percy Netterville Gerrard<br>'''[[A Vocabulary of Malay Medical Terms]]''' <br>1905<br>{{ssl|A vocabulary of Malay medical terms (IA vocabularyofmala00gerrrich).pdf}} </gallery> ===Melayu-Latin=== <gallery height=165 mode="packed"> Dictionarium Malaico-Latinum et Latino-Malaicum (1631).pdf|page=5|''David Haex''<br>'''[[Dictionarium Malaico-Latinum]] et [[Dictionarium Latino-Malaicum]]'''<br>1681<br>{{ssl|Dictionarium Malaico-Latinum et Latino-Malaicum (1631).pdf}} </gallery> ===Perancis-Melayu=== <gallery heights=165 mode="packed"> Dictionnaire malais-français tome premier.pdf|page=15|''Pierre Étienne Lazare Favre''<br>'''[[Dictionnaire Malais-Français]]'''<br>1875<br>{{ssl|Dictionnaire malais-français tome premier.pdf|Dictionnaire_malais-français.pdf}} </gallery> ===Cina-Melayu=== <gallery heights=165 mode="packed"> Fail:Malahua Yueyin Yiyi (ATMA).pdf|''Feng Suizi''<br>'''[[Karya:Malahua Yueyin Yiyi|Malahua Yueyin Yiyi]]'''<br> 1890<br> {{ssl|Malahua Yueyin Yiyi (ATMA).pdf|Malahua Yueyin Yiyi (1913, NUS).pdf}} Fail:Wulaiyu Tionghua.pdf|'''[[Wulaiyu Tionghua]]'''<br> 1926<br> {{ssl|Wulaiyu Tionghua.pdf}} Fail:Zhengke Yinyiyi Mulaiyou-hua.pdf|'''[[Zhengke Yinyiyi Mulaiyou-hua]]'''<br> 1929<br> {{ssl|Zhengke Yinyiyi Mulaiyou-hua.pdf}} </gallery> ===Belanda-Melayu=== <gallery heights=165 mode="packed"> Vocabularium, ofte Woordenboek, in 't Duytsch en Maleys (IA vocabulariumoft00dancgoog).djvu|page=5|''Justus Heurnius''<br>'''[[Vocabularium, ofte Woordenboek, in 't Duytsch en Maleys]]'''<br>1650<br>{{ssl|Vocabularium, ofte Woordenboek, in 't Duytsch en Maleys (IA vocabulariumoft00dancgoog).djvu}} Kamus Belanda Melayu.djvu|page=4|'''[[Niewe Nederduitsche en Maleisdsche Woordenschat en Spraakkunst]]'''<br>1802<br>{{ssl|Kamus Belanda Melayu.djvu}} </gallery> ===Berbilang bahasa=== <gallery heights=165 mode="packed"> Malay-Javanese-Madurese vocabulary (MSS Malay A 3).pdf|page=8|Kamus Melayu, Jawa, Madura {{ssl|Malay-Javanese-Madurese vocabulary (MSS Malay A 3).pdf}} ComparatIVe Vocabulary of the Barma Malayu and Thai Languages (IA dli.granth.14801).pdf|page=7|''John Leyden''<br>[[Comparative Vocabulary of the Barma, Malayu and Thai Languages]]<br>1810<br>{{ssl|ComparatIVe Vocabulary of the Barma Malayu and Thai Languages (IA dli.granth.14801).pdf}} Fail:English-Sulu-Malay vocabulary; with useful sentences, tables, and c (IA englishsulumalay00cowirich).pdf|page=7|''Andson Cowie''<br>'''[[English-Sulu-Malay Vocabulary]]'''<br> 1890<br> {{ssl|English-Sulu-Malay vocabulary; with useful sentences, tables, and c (IA englishsulumalay00cowirich).pdf}} Fail:Triglot Vocabulary.pdf|''[[Pengarang:William Girdlestone Shellabear|W.G Shellabear]]''<br>'''[[The Triglot Vocabulary]]'''<br> 1913<br> {{ssl|Triglot Vocabulary.pdf}} Kamus kecil.pdf|''Habib Usman bin Yahya''<br> '''[[Kamus Kecil]]'''<br>1890<br>{{ssl|Kamus kecil.pdf}} </gallery> qaqlylxn7cvmbijtak5wmvcr4s3yqaz 114 9288 25147 25114 2026-10-09T07:39:47Z PeaceSeekers 18 25147 wikitext text/x-wiki {{incomplete translation}} {{translation header | title = Pendakwa Raya lwn LCH | author = Mahkamah Tinggi Shah Alam | section = | previous = | next = | language = en | original = | notes = }} {{C|'''DI MAHKAMAH TINGGI SHAH ALAM'''<br>'''DI NEGERI SELANGOR DARUL EHSAN, MALAYSIA'''<br>{{Underline|'''KES JENAYAH NO. BA-45B-2-01/2026'''}}}} {{C|'''ANTARA'''}} {{C|'''PENDAKWA RAYA'''}} {{C|'''DAN'''}} {{C|'''LCH'''<br>'''(KANAK-KANAK)'''}} {{C|{{underline|'''ASAS KEHAKIMAN'''}}}} '''A. {{underline|Pendahuluan}}''' [1] Kes ini melibatkan seorang kanak-kanak, LCH ("Kanak-Kanak"), yang disabitkan dengan kesalahan membunuh di bawah seksyen 302 [[Kanun Keseksaan]]. Sabitan berbunyi: :''"Bahawa kamu pada 14 Oktober 2025, antara jam lebih kurang 9:20 pagi hingga 9:35 pagi, bertempat di Bilik Tandas No. 2, Tandas Pelajar Perempuan, Aras Bawah, Sekolah Menengah Kebangsaan Bandar Utama Damansara (4), Bandar Utama, dalam daerah Petaling Jaya, dalam Negeri Selangor Darul Ehsan, telah membunuh YAP SHING XUEN (No. K/P: [xxx]), dan dengan itu kamu telah melakukan suatu kesalahan yang boleh dihukum di bawah seksyen 302 Kanun Keseksaan [Akta 574].”'' [2] Kanak-Kanak itu berusia 14 tahun dan dua bulan pada masa material, dan dengan itu, dia jatuh dalam takrifan "kanak-kanak" di bawah [[Akta Kanak-Kanak 2001#2.1|seksyen 2]] Akta Kanak-Kanak 2001 ("Akta Kanak-Kanak"). [3] Tiada penafian bahawa si mati, Yap Shing Xuen ("Si Mati"), mati disebabkan oleh luka tikaman daripada Kanak-Kanak itu. Kanak-Kanak itu tidak menafikan ''actus reus'' kesalahan. Kesnya berada dalam pembelaan berkanun di bawah seksyen 84 Kanun Keseksaan, yakni ketika masa material, oleh sebab tidak sempurna akal, dia tidak berupaya mengetahui kaedah perbuatan itu atau bahawa apa yang dilakukannya itu sama ada salah atau berlawanan dengan undang-undang. [4] Dengan itu, persoalan di hadapan mahkamah di kesimpulan perbicaraan adalah bukan sama ada Kanak-Kanak menyebabkan kematian Si Mati. Memang benar. Isu utamanya adalah sama ada dia bertanggungjawab atas perbuatan itu berdasarkan keadaan mentalnya pada masa ia dilakukan. [5] Setelah mempertimbangkan penyeluruhan bukti yang dibawa oleh kedua-dua pihak, termasuk bukti Ahli Psikiatri Forensik Penasihat dan Pengarah Perubatan Hospital Bahagia Ulu Kinta lantikan mahkamah, Dr. Ian Lloyd Anthony ("DW2"), dan penghantaran peguam kedua-dua pihak, pihak mahkamah mendapati bahawa Kanak-Kanak telah menubuhkan pembelaan di bawah seksyen 84 Kanun Keseksaan. [6] Dengan itu, pihak mahkamah melepaskan Kanak-Kanak daripada sabitan membunuh di bawah seksyen 302 Kanun Keseksaan atas dasar tidak sempurna akal. Menuruti [[Terjemahan:Kanun Tatacara Jenayah#348.1|seksyen 348]] Kanun Tatacara Jenayah ("KTJ"), pihak mahkamah mengarahkan agar Kanak-Kanak ditahan dalam jagaan selamat di Hospital Bahagia Ulu Kinta. '''B. {{underline|Latar Belakang}}''' [7] Pada pagi 14 Oktober 2025, ketika peperiksaan sedang berlangsung di Sekolah Menengah Kebangsaan Bandar Utama Damansara (4), Bandar Utama, Petaling Jaya, Selangor ("Sekolah"), Si Mati meninggalkan bilik darjahnya ke tandas perempuan di aras bawah Sekolah ("Tandas Perempuan"). Kanak-Kanak melihat Si Mati pergi ke Tandas Perempuan lalu mengikutinya ke sana. [8] Kanak-Kanak kemudiannya memasuki Tandas Perempuan semasa Si Mati berada di dalam. Dia menghampiri Si Mati sambil mengacu pisau lalu membawanya ke bilik no. 2 Tandas Perempuan ("Bilik 2"). Di dalam bilik itu, Kanak-Kanak mengunci pintu, bertanya kepada Si Mati sama ada dia ialah Yap Shing Xuen, dan menyatakan kesukaan dia terhadapnya. Si Mati menolak dan cuba keluar, dan Kanak-Kanak menolaknya ke belakang dan mula menikamnya. [9] Laporan bedah siasat bertarikh 22 Disember 2025 ("Laporan Bedah Siasat") yang disediakan oleh Dr. Koo Zhao Peng, Pengamal Perubatan di Jabatan Perubatan Forensik, [[:w:Pusat Perubatan Universiti Malaya|Pusat Perubatan Universiti Malaya]] ("PW1"), merekodkan jumlah luka tikaman dan potongan yang sangat banyak — dalam jumlah berjulat daripada 180 sehingga 200 — di pelbagai bahagian badan Si Mati. Si Mati maut di Bilik 2 akibat berbilang luka tikaman di leher dan dada. Tikaman dan kematian Si Mati di Bilik 2 akan dirujuk sebagai "Insiden". [10] Luka yang menyebabakan kematian Si Mati diterbitkan oleh Kanak-Kanak dengan menggunakan sebilah pisau berukuran kira-kira 30 cm dengan tertulis kata "Leatherneck SF" di bilahnya ("Pisau"). [11] Semasa Insiden, guru-guru Sekolah yang terdengar jeritan meminta tolong Si Mati memasuki Tandas Perempuan. Mohd Qauyyum Firdaus Juhar, Guru Disiplin Sekolah ("PW7") cuba memasuki Bilik 2 dengan menendang pintu bilik. [12] Kanak-Kanak muncul dari Bilik 2 sambil memegang Pisau lalu keluar dari Tandas Perempuan. Bajunya terkeluar dengan kesan darah. Dia kemudiannya berjalan ke tandas lelaki ketika dia ditemui oleh seorang rakan sekolah, TMTE ("PW8"). [13] Kanak-Kanak pergi ke kawasan dataran sekolah ("Dataran") sambil memegang Pisau. Selepas itu, dia meletakkan dua lagi bilah pisau, sebuah pemetik api dan telefon bimbitnya secara terbuka di Dataran. Dia kembali ke bilik darjahnya, mengambil botol airnya dan minum daripadanya dengan Pisau masih di tangannya. Ketika itu, Sekolah berada dalam suasana huru-hara dengan bunyian penggera, jeritan orang ramai dan para murid melindungi diri mereka di bilik darjah. [14] Semasa Kanak-Kanak lari ke aras 1 blok B Sekolah, abangnya LJH ("PW10") yang juga murid Sekolah itu menghampirinya. PW10 menenangkan Kanak-Kanak dan mengambil Pisau dari tangannya. Kanak-Kanak tidak menentang lalu ditahan dengan bantuan para guru. '''C. {{underline|Prosiding di Mahkamah Majistret}}''' [15] Pada 22 Oktober 2025, Kanak-Kanak dibawa menghadap Mahkamah Majistret, dan sabitan membunuh di bawah seksyen 302 Kanun Keseksaan dibaca terhadapnya. [16] Mahkamah Majistret mengarahkan agar Kanak-Kanak ditahan bagi tujuan pemerhatian di Hospital Bahagia Ulu Kinta berdasarkan seksyen 342 KTJ. Kanak-Kanak dimasukkan ke hospital pada hari sama di mana dia kekal selama kira-kira tiga bulan di bawah jagaan dan pemerhatian DW2. [17] Pada akhir pemerhatian, DW2 menerbitkan sebuah laporan pemeriksaan psikiatri forensik bertarikh 15 Januari 2026 yang dihantar kepada Mahkamah Majistret dan disalin kepada Timbalan Pendakwa Raya ("Laporan Psikiatri"). [18] Dalam Laporan Psikiatri, DW2 mendapati bahawa Kanak-Kanak adalah mampu untuk melakukan rayuan dan menghadapi perbicaraan. '''D. {{underline|Prosiding di Mahkamah Tinggi}}''' '''''Prosiding sebelum perbicaraan''''' [19] Kes tersebut dihantar ke mahkamah ini, dan pada 12 Februari 2026, sabitan membunuh dibacakan kepada Kanak-Kanak. Kanak-Kanak mengaku tidak bersalah terhadap sabitan tersebut. [20] Seperti yang disebut di atas, Kanak-Kanak jatuh dalam takrifan "kanak-kanak" di bawah seksyen 2 Akta Kanak-Kanak. Di bawah [[Akta Kanak-Kanak 2001#11.1|seksyen 11(1)]] Akta Kanak-Kanak, sabitan terhadap kanak-kanak biasanya akan diuruskan oleh Mahkamah Bagi Kanak-Kanak. Namun begitu, [[Akta Kanak-Kanak 2001#11.5|seksyen 11(5)]] Akta Kanak-Kanak melepaskan tanggungjawab kehakiman daripada Mahkamah Bagi Kanak-Kanak bagi kesalahan dengan hukuman mati. Sebuah kesalahan membunuh di bawah seksyen 302 Kanun Keseksaan ialah satu daripadanya. [21] Kesan peruntukan tersebut adalah tanpa mengira umur Kanak-Kanak, kesnya dibicarakan di Mahkamah Tinggi. Walau bagaimanapun, perubahan forum ini tidak membuang perlindungan Akta Kanak-Kanak daripada Kanak-Kanak itu. Sekatan tertentu seperti sekatan penerbitan identiti kanak-kanak di bawah [[Akta Kanak-Kanak 2001#15.1|seksyen 15]], dan sekatan rakaman di bawah [[Akta Kanak-Kanak 2001#85.1|seksyen 85]] kekal terhadap Kanak-Kanak. Paling mustahak, [[Akta Kanak-Kanak 2001#97.1|seksyen 97(1)]] Akta Kanak-Kanak memberi peruntukan bahawa tiada hukuman mati yang perlu diumumkan atau direkodkan terhadap orang tersabit yang merupakan kanak-kanak pada masa kesalahan. [[Akta Kanak-Kanak 2001#97.2|Seksyen 97(2)]] menggantikan hukuman itu dengan arahan penahanan atas perkenan Yang di-Pertuan Agong atau Raja/Yang di-Pertua Negeri di mana kesalahan dilakukan. [22] Sejak permulaan kes, semua pihak bersetuju bahawa oleh sebab sabitan dilakukan terhadap seorang kanak-kanak, dan saksi kanak-kanak telah dikenal pasti untuk memberi keterangan semasa perbicaraan, adanya keperluan supaya kes diteruskan dengan kadar segera. Di sini, pihak-pihak bersetuju dalam beberapa perkara berdasarkan [[Terjemahan:Kanun Tatacara Jenayah#172A.4|seksyen 172A(4) dan (5)]], dan [[Terjemahan:Kanun Tatacara Jenayah#172B.6|172B(6)]] KTJ, termasuk Fakta Dipersetujui, ditandatangani oleh semua pihak. Fakta Dipersetujui adalah seperti yang berikut: :''"1. Tarikh dan masa kejadian bagi kes ini adalah pada 14 Oktober 2025, antara jam lebih kurang 9:20 pagi hingga 9:35 pagi.'' :''2. Tempat kejadian bagi kes ini adalah di Bilik Tandas No. 2, Tandas Pelajar Perempuan, Aras Bawah, Sekolah Menengah Kebangsaan Bandar Utama Damansara (4), Bandar Utama, Daerah Petaling Jaya, Negeri Selangor Darul Ehsan.'' :''3. Identiti Si Mati yang dikatakan telah dibunuh ialah Yap Shing Xuen (No. K/P: [xxx]).'' :''4. Punca kematian Si Mati ialah Luka Tikaman Berbilang di Leher dan Dada. '' :''5. Punca kematian Si Mati adalah disebabkan oleh sebilah pisau.'' :''6. Semua barang yang dirampas dari Penama adalah dimiliki dan/atau dalam kawalan Penama.'' :''7. Semua laporan yang telah disediakan di bawah [[Terjemahan:Kanun Tatacara Jenayah#399.1|seksyen 399]] Kanun Tatacara Jenayah adalah teratur dan hasil laporan adalah sebagaimana yang dinyatakan.'' :''8. Bahawa dokumen-dokumen yang dikemukakan sebagai dokumen-dokumen yang dipersetujui adalah diakui dan diterima sebagai keterangan."'' [23] Perbicaraan bermula pada 3 Ogos 2026. Pihak pendakwaan memanggil 11 orang saksi, iaitu Ahli Patologi yang melaksanakan bedah siasat Si Mati, ibu Si Mati, para guru dan murid semasa waktu kejadian dan Pegawai Siasatan kes. Pihak pendakwaan menutup kesnya pada 11 Ogos 2026. '''''Dapatan mahkamah di akhir kes pihak pendakwaan''''' [24] Di akhir kes pihak pendakwaan, mahkamah ini, selaras dengan seksyen 180 KTJ, perlu melakukan penilaian maksimum terhadap bukti yang diutarakan dan menentukan sama ada pihak pendakwaan telah menubuhkan kes ''prima facie'' terhadap pertuduhan. Persoalan pada tahap ini adalah sama ada bukti pihak pendakwaan, jika tidak dipertikai, boleh membawa kepada sabitan (lihat '''''Balachandran v PP [2005] 2 MLJ 301''''' dan '''''PP v Mohd Radzi bin Abu Bakar [2005] 6 MLJ 393'''''). [25] Menuruti perihal sebuah kesalahan membunuh di bawah seksyen 302 Kanun Keseksaan, pihak pendakwaan mesti membuktikan: :a. Kematian Si Mati; :b. Bahawa kematian itu disebabkan oleh perbuatan Kanak-Kanak; dan :c. Perbuatan itu dilakukan dengan niat atau maklumat yang dikhususkan dalam salah satu syarat-syarat di bawah seksyen 300 Kanun Keseksaan. [26] Daripada Fakta Dipersetujui dan kedudukan Kanak-Kanak semasa perbicaraan, tiada pertikaian bahawa Si Mati ialah Yap Shing Xuen, bahawa sebab kematian ialah luka tikaman berbilang di leher dan dada, dan luka tersebut terbit disebabkan oleh Kanak-Kanak dengan Pisau. [27] Satu-satunya isu yang dipertikai ketika itu adalah sama ada perbuatan yang menyebabkan kematian Si Mati boleh dikira sebagai membunuh mengikut peruntukan seksyen 300 Kanun Keseksaan. Seksyen 300 memperuntukkan: :''"Kecuali dalam hal-hal yang dikecualikan kemudian daripada ini, {{underline|'''mematikan orang dengan salah ialah membunuh orang—'''}}'' ::''(a) jika perbuatan yang menyebabkan kematian itu dilakukan dengan niat hendak menyebabkan kematian;'' ::''(b) jika perbuatan itu dilakukan dengan niat hendak menyebabkan sesuatu bencana tubuh yang pensalah itu ketahui mungkin menyebabkan kematian orang yang dikenakan bencana itu;'' ::''(c) jika perbuatan itu dilakukan {{underline|'''dengan niat hendak menyebabkan bencana tubuh kepada seseorang,'''}} dan bencana tubuh yang dimaksud hendak dikenakan itu adalah {{underline|'''cukup, pada lazimnya, bagi menyebabkan kematian;'''}} atau'' ::''(d) jika orang yang melakukan perbuatan itu ketahui bahawa perbuatan itu adalah sebegitu sekali berbahaya hingga mungkin sekali menyebabkan kematian, atau sesuatu bencana tubuh yang mungkin menyebabkan kematian, dan ia melakukan perbuatan itu dengan tiada apa-apa sebab bagi mendatangkan bahaya menyebabkan kematian, atau bencana sebagaimana tersebut itu."'' ::(penekanan ditambah) [28] Pihak pendakwaan bergantung kepada seksyen 300(c) Kanun Keseksaan dengan menghujah bahawa Kanak-Kanak berniat menyebabkan kecederaan terhadap Si Mati, dan kecederaan itu mencukupi secara lazimnya untuk menyebabkan kematian. [29] Dalam mementukan sama ada pihak pendakwaan telah membuktikan niat sebagai mana di bawah seksyen 300(c), saya bertimbang, bersama perkara lain, bukti yang berikut: :a. Kanak-Kanak menyimpan satu buku nota hitam bertulis "Death Note" ("Buku Nota Death Note") dan sebuah jurnal di telefon bimbitnya ("Jurnal"), di mana dia berulang kali menceritakan tentang Si Mati. Buku Nota Death Note adalah daripada [[:w:Death Note|siri ''Death Note'']], sebuah siri manga dan anime yang terkenal dengan tema gotik gelapnya. Ia bercerita tentang seorang pelajar sekolah tinggi ([[:w:Light Yagami|''Light Yagami'' atau ''Kira'']]) yang menjumpai sebuah buku nota ajaib yang membunuh sesiapa yang namanya tertulis di dalamnya; :b. Kanak-Kanak telah membeli sejumlah tiga bilah pisau (termasuk Pisau yang digunakan untuk menikam Si Mati) secara dalam talian pada Julai dan Ogos 2025; dan :c. Pada hari Insiden: ::i. Kanak-Kanak membawa tiga bilah pisau tersebut ke Sekolah; ::ii. Kanak-Kanak mengikut Si Mati ke Tandas Perempuan sambil membawa tiga bilah pisau itu; ::iii. Kanak-Kanak memaksa Si Mati ke dalam Bilik 2, memasuki bilik itu sendiri, dan mengunci pintu bilik; ::iv. Di dalam Bilik 2, Kanak-Kanak menikam Si Mati berulang kali di dada, leher dan bahagian-bahagian lain badannya dengan Pisau; ::v. PW7 dan PW8 terlihat Kanak-Kanak memegang Pisau; dan ::vi. Kanak-Kanak meninggalkan Bilik 2 tanpa cuba membantunya. [30] Setelah mempertimbangkan bukti yang diutarakan pihak pendakwaan dan memberi penilaian maksimum yang diperlukan di bawah seksyen 180 KTJ, saya mendapati bahawa bukti — termasuk buki PW1 bahawa luka di leher dan dada adalah mencukupi secara lazim untuk menyebabkan kematian — bersama dengan Fakta Dipersetujui, telah menubuhkan satu kes ''prima facie'' berkenaan pertuduhan terhadap Kanak-Kanak di bawah seksyen 302 Kanun Keseksaan. [31] Dengan itu, saya memanggil Kanak-Kanak untuk membela. [32] Saya juga merekodkan kedudukan oleh pihak pembelaan bahawa mereka tidak berniat untuk memakai seksyen 84 Kanun Keseksaan ketika itu, dan hanya akan bergantung kepada seksyen 84 jika pihak pembelaan diminta dipanggil. Pada pandangan saya, kedudukan ini adalah sah di sisi undang-undang kerana persoalan tidak sempurna akal dalam perundangan di bawah seksyen 84 bukan sesuatu yang perlu diselesaikan pada akhir kes pihak pendakwaan. Sebaliknya, menuruti seksyen 105 Akta Keterangan 1950 ("Akta Keterangan"), beban menubuhkan perihal tidak sempurna akal mesti dilaksanakan oleh pihak pembelaan ketika kes pembelaan (lihat '''''PP v Mohd Rozani bin Yahaya [2025] 1 MLJ 50''''', perenggan [67]). [33] Ketika Kanak-Kanak dipanggil untuk membela, mahkamah memberitahu dia tentang tiga pilihan yang tersedia padanya, yakni memberi bukti sumpah dari kandang saksi, memberi kenyataan tanpa sumpah atau tidak berkata apa-apa. Dia juga diberitahu bahawa jika dia kekal tidak berkata apa-apa, mahkamah akan berkeputusan untuk menyangkanya sebagai bersalah dan menuduhnya terhadap sabitannya. '''E. {{underline|Kes Pihak Pembelaan}}''' [34] Setelah dipanggil untuk membela, Kanak-Kanak berkeputusan untuk memberi kenyataan tanpa sumpah. Kenyataan tersebut dibuat pada 13 Ogos 2026, hari sama Kanak-Kanak dipanggil untuk membela. [35] Selepas itu, pihak pembelaan memanggil seorang saksi, DW2, Dr. Ian Lloyd Anthony, Ahli Psikiatri Forensik Penasihat lantikan mahkamah, dan penulis Laporan Psikiatri. Pihak pembelaan menutup kesnya pada 26 Ogos 2026. [36] Konsisten dengan kedudukan pada akhir kes pendakwaan, pihak pembelaan tidak mempertikai bahawa Si Mati maut akibat luka tikaman terhadapnya, dan Kanak-Kanak yang menyebabkan luka tersebut denga Pisau. [37] Dengan kedudukan ini, pihak pembelaan bergantung kepada seksyen 84 Kanun Keseksaan yang memperuntukkan bahawa perbuatan seseorang yang tidak sempurna akal bukan sebuah kesalahan. Satu-satunya pembelaan yang diutarakan adalah semasa waktu perbuatan itu, Kanak-Kanak itu, dengan sebab tidak sempurna akal, tidak berupaya mengetahui kaedah perbuatan itu atau bahawa apa yang dilakukannya itu sama ada salah atau berlawanan dengan undang-undang, berdasarkan erti seksyen 84 Kanun Keseksaan. '''F. {{underline|Kerangka Undang-Undang}}''' [38] Seksyen 84 Kanun Keseksaan memperuntukkan: :''"Tidaklah menjadi kesalahan apa-apa jua yang dilakukan oleh seseorang yang, pada masa melakukannya, oleh sebab akalnya tidak sempurna, tidak berupaya mengetahui keadaan perbuatan itu atau bahawa apa yang dilakukannya itu sama ada salah atau berlawanan dengan undang-undang."'' [39] Berdasarkan penulisan seksyen 84, unsur-unsur seksyen tersebut adalah seperti yang berikut: :a. Perihal tidak sempurna akal tertuduh; dan :b. Ketidakupayaan tertuduh untuk mengetahui, pada masa perbuatan itu dilakukan, sama ada: ::i. Keadaan perbuatan yang dilakukannya; atau ::ii. Perbuatan itu salah atau berlawanan dengan undang-undang. [40] Di samping itu, seksyen 105 Akta Keterangan 1950 menyatakan: :''"Apabila seseorang dituduh atas apa-apa kesalahan, beban membuktikan kewujudan hal keadaan yang menjadikan kes itu termasuk dalam mana-mana kecualian am Kanun Keseksaan, atau dalam mana-mana kecualian khas atau proviso yang terkandung dalam mana-mana bahagian lain Kanun yang sama, atau dalam mana-mana undang-undang yang mentakrifkan kesalahan itu, terletak padanya, dan mahkamah hendaklah menganggapkan hal keadaan itu sebagai tidak ada."'' {{C|''ILUSTRASI''}} ::''(a) A yang dituduh melakukan pembunuhan mengatakan bahawa oleh sebab akalnya tidak sempurna dia telah tidak mengetahui sifat perbuatannya itu.'' ::''Beban membuktikan terletak pada A.'' [41] Sewajarnya, beban membuktikan wujudnya perihal yang membawa kes dalam seksyen 84 Kanun Keseksaan tergantung kepada Kanak-Kanak. [42] Standard bukti ialah keseimbangan kebarangkalian seperti yang didukung oleh Mahkamah Persekutuan dalam '''''Mohd Rozani bin Yahaya''''' (''supra''): :''"[42] Bagi tertuduh, untuk berjaya dalam pembelaan berkenaan sifat tidak sempurna akal, tertuduh mesti menubuhkan, biasanya melalui penilaian psikiatri atau psikologi, bahawa dia tidak berada dalam kawalan warasnya ketika melakukan kesalahan. Pembelaan ini terpaut pada s. 84 Kanun Keseksaan yang menggariskan keadaan di mana tertuduh boleh disifatkan dalam perundangan sebagai tidak sempurna akal'' :''[43] Beban pembuktian bagi perihal tidak sempurna akal dalam aspek perubatan dan perundangan juga berbeza. {{underline|'''Dalam perihal tidak sempurna akal perundangan, tanggungjawab adalah pada tertuduh untuk membuktikan keadaan mentalnya semasa kesalahan dilakukan berdasarkan s. 105 Akta Keterangan 1950.'''}} Beban ini, walaupun ketara, tidak seberat tanggungjawab pihak pendakwaan untuk membuktikan kebersalahan tertuduh. {{underline|'''Ia tertakluk kepada keseimbangan kebarangkalian dan bukan semata-mata untuk memberi keraguan munasabah dalam kes pendakwaan'''}} …"'' :(penekanan ditambah) [43] Standard ini ditetapkan dalam '''''Goh Yoke v PP [1970] 1 MLJ 63''''', di mana Mahkamah Persekutuan mendukung, dengan mengguna pakai '''''Sodeman v R [1936] 2 All ER 1138''''' dan formulasi '''''Chia Chan Bah v The King [1938] 1 MLJ 147''''', bahawa cukup sekiranya tertuduh menerbitkan dalam minda tribunal fakta suatu perasaan bahawa dia tidak sempurna akal, sungguhpun kesangsian saki-baki masih ada. [44] Ia juga relevan bahawa bukti tertuduh tidak sempurna akal boleh dilepaskan berdasarkan kekuatan pembuktian pihak pendakwaan sendiri sebanyak mana pembuktian pihak pembelaan (lihat '''''John a/k Nyumbel v PP [2007] 7 MLJ 206''''', perenggan [28]). [45] Struktur persoalan di bawah seksyen 84 Kanun Keseksaan ditetapkan dalam '''''Mohd Rozani bin Yahaya''''' (supra), di mana Mahkamah Persekutuan mendukung: :''"[46] Maka, ketika pembelaan tidak sempurna akal dibawa, ada proses dua tahap sebelum pembelaan tidak sempurna akal tersedia kepada tertuduh. {{underline|'''Pertama, satu dapatan mesti wujud bahawa tertuduh tidak sempurna akal daripada segi perubatan ketika dia melakukan kesalahan yang didakwa. Ini adalah berdasarkan penilaian perubatan'''}} seperti yang dihuraikan dalam perenggan terdahulu penghakiman ini dan dipertanggungjawabkan terhadap pakar perubatan untuk menentukannya. Ini belum kukuh untuk mengesahkan bahawa tertuduh tidak sempurna akal secara perundangan. {{underline|'''Untuk mementukan sama ada tertuduh tidak sempurna akal secara perundangan, tahap kedua perlu diteruskan, iaitu sama ada tertuduh, oleh sebab keadaan psikiatrinya, hilang keupayaan kognitif sehingga satu tahap bahawa dia tidak mengetahui keadaan perbuatannya atau bahawa perbuatannya salah atau berlawanan dengan undang-undang.'''}} Tahap ini dipertanggungjawabkan terhadap mahkamah untuk menentukan berdasarkan bukti yang diutarakan semasa perbicaraan …"'' :(penekanan ditambah) [46] Menuruti '''''Mohd Rozani bin Yahaya''''' (supra), proses dua tahap yang perlu dilakukan mahkamah ini dalam menentukan sama ada kes semasa jatuh di bawah seksyen 84 Kanun Keseksaan adalah seperti yang berikut: :a. Pertama, mahkamah mesti melakukan dapatan berdasarkan bukti perubatan pakar (yakni Laporan Psikiatri dan testimoni DW2) bahawa Kanak-Kanak tidak sempurna akal secara perubatan semasa Insiden; dan :b. Kedua, mahkamah mesti melakukan dapatan bahawa, oleh sebab keadaan itu, Kanak-Kanak hilang keupayaan kognitif sehingga satu tahap yang diperlukan seksyen 84 Kanun Keseksaan. Penentuan dapatan ini ialah tanggungjawab mahkamah semata-mata, dan bukan bagi pakar perubatan. '''G. {{underline|Tahap Pertama: Tidak Sempurna Akal Perubatan}}''' '''''Status Laporan Psikiatri''''' [47] Tahap pertama dalam proses dua tahap untuk menentukan sama ada satu-satu kes jatuh di bawah seksyen 84 Kanun Keseksaan memerlukan mahkamah untuk menilai sama ada Kanak-Kanak bersifat tidak sempurna akal secara perubatan ketika waktu Insiden. Untuk mencapai dapatan dalam isu ini, bukti utama yang digantung ialah Laporan Psikiatri dan testimoni lisan DW2. [48] Saya berhenti untuk menekankan bahawa satu-satunya bukti psikiatri sebelum mahkamah ini ialah DW2. Menjadi satu keperluan agar DW2 tidak berbincang dengan kedua-dua belah pihak, tetapi dilantik di bawah seksyen 342 KTJ selepas cadangan daripada Mahkamah Majistret. Laporan Psikiatri yan diterbitkannya diserahkan kepada Mahkamah Majistret dan disalin kepada Timbalan Pendakwa Raya. Berkenaan hal ini, bukti DW2 datang daripada seorang Ahli Psikiatri Forensik lantikan mahkamah yang berkecuali, dan bukan seorang saksi yang dipegang oleh pihak pendakwaan untuk membawa satu hujah yang ditetapkan awal. [49] Sungguhpun begitu, saya mengambil maklum akan prinsip yang sudah kukuh bahawa mahkamah tidak terikat untuk menerima bukti pakar yang tidak tercabar semata-mata kerana ia tidak tercabar (lihat '''''Mohd Rozani bin Yahaya''''', perenggan [55]). Tambahan pula, dalam '''''PP v Muhamad Suhaimi Abdul Aziz [2005] 2 CLJ 826''''', Mahkamah Persekutuan merujuk kepada '''''Sek Kim Wah v PP [1988] 1 MLJ 348''''' dan mendukung dapatan hakim perbicaraan (yang juga disetujui Mahkamah Rayuan) yang menerima bukti perubatan tidak tercabar daripada ahli psikiatri bahawa tertuduh tidak sempurna akal. [50] Mahkamah dalam '''''Sek Kim Wah''''' (supra) mendukung yang berikut: :''"… Maka, keputusan berkenaan tidak normal akal ialah semata-mata mencari fakta yang mesti berasaskan daripada semua bukti yang sudah pastinya termasuk pendapat perubatan. {{underline|'''Sungguhpun pendapat perubatan itu tidak tercabar, para hakim perbicaraan memiliki hak sepenuhnya untuk menolak atau berbeza pendapat sesama pihak perubatan jika ada fakta lain yang membenarkan mereka berbuat demikian'''}} …"'' :(penekanan ditambah) [51] Ia menghuraikan bahawa seorang hakim perbicaraan boleh menolak atau berbeza pendapat daripada pendapat perubatan yang tidak tercabar, tetapi hanya ''"jika ada fakta lain yang membenarkan mereka berbuat demikian"''. [52] Satu prinsip lanjut dinyatakan oleh Mahkamah Rayuan dalam '''''PP v Muhamad Suhaimi Abdul Aziz [2003] MLJU 850''''': :''"Sebagai kesimpulan perlu dalam memberi pendapatnya, pakar perlu memberi sebabnya. {{underline|'''Sebuah kenyataan pendapat pakar semata mungkin tidak mencukupi.'''}}"'' :(penekanan ditambah) [53] Berpandu kepada kes-kes di atas, sebelum menerima Laporan Psikiatri dan dapatannya, saya pertimbangkan tidak persoalan: :a. Sama ada Laporan Psikiatri merupakan kenyataan pendapat semata; :b. Sama ada Laporan Psikiatri dicabar oleh pihak pendakwaan; dan :c. Jika Laporan Psikiatri tidak tercabar, sama ada terdapat fakta lain yang membolehkan mahkamah untuk menolak atau berbeza pendapat daripad laporan itu. [54] Berkenaan persoalan pertama, saya pertimbangkan penilaian DW2 terhadap Kanak-Kanak yang disimpulkan dalam Laporan Psikiatri. Penilaian itu melibatkan pemerhatian pesakit secara berterusan selama kira-kira tiga bulan dengan pemeriksaan psikiatri bersiri dilakukan sepanjang tempoh tersebut. Penilaian itu juga disemak saling bersama dengan pelbagai sumber bebas: kertas pendakwaan; pemerhatian oleh kakitangan jururawat; tiga temu duga berbeza dengan ibu bapa Kanak-Kanak; satu temu duga degan adik-beradiknya; lawatan ke sekolah dan temu duga dengan guru-gurunya; pemeriksaan psikologi formal; sebuah laporan elektroensefalogram ("EEG"); sebuah imbasan tomografi komputer ("CT") otak; laporan sekolah primer dan sekunder; sebuah laporan perubatan dari Pusat Perubatan Universiti Malaya; rekod kaunseling dari sekolah dan kaunseling swasta sebelum Insiden; Jurnal; Laporan Bedah Siasat; dan gambar dua bilah pisau yang dibeli Kanak-Kanak. Laporan Psikiatri meliputi 110 perenggan dan 27 halaman, dan menetapkan setahap mana pertimbangan di mana DW2 mencapai keputusannya. [55] Berdasarkan pertibangan di atas, saya berpendapat bahawa Laporan Psikiatir bukan sebuah kenyataan pendapat semata. [56] Persoalan kedua adalah berkenaan kedudukan yang diambil oleh pihak pendakwaan terhadap Laporan Psikiatri dan bukti DW2. Ada sebuah peraturan kebiasaan di mana ketika satu bahan material dalam keterangan saksi tidak disemak saling dan tiada keterangan bertentangan dipanggil, keterangan itu diterima secara umum (lihat '''''Wong Swee Chin v PP [1981] 1 MLJ 212''''' di halaman 213D). Prinsip ini diguna pakai dalam '''''Muhamad Suhaimi''''' (supra) terhadap bukti psikiatri, dengan Mahkamah Persekutuan merujuknya dengan penerimaan (di halaman 831h) dapatan hakim perbicaraan berikut: :''"… Namun begitu, tertuduh tidak disemak saling di bahagian keterangan ini yang menjadi asas pembelaannya. Ia merupakan sebuah peraturan lazim bahawa {{underline|'''kegagalan menyemak saling seorang saksi berkenaan bahagian penting keterangannya akan membawa kepada penerimaan testimoni saksi'''}} (lihat '''Wong Swee Chin v. PP [1981] 1 MLJ 20'''). Keadaan mental tertuduh seperti yang diterangkannya dengan itu perlu dikira sebagai diterima oleh pihak pendakwaan …"'' :(penekanan ditambah) [57] Dalam kes ini, tidak dipertikai bahawa DW2 disemak saling oleh pihak pendakwaan. Akan tetapi, persoalan utama tentang sama ada Kanak-Kanak mengetahui kaedah perbuatan itu atau bahawa apa yang dilakukannya itu sama ada salah atau berlawanan dengan undang-undang hanya diletakkan terhadap DW2 tanpa menguji asas pendapatnya atau dibawa terhadapnya satu hujah berlawanan. Maka, pendapat DW2 tidak tercabar. Tambahan pula, pentauliahan DW2, diagnosis skizofrenia Kanak-Kanak, dan ketiadaan faktor organik atau toksik terhadap kesakitan Kanak-Kanak, tidak dibawa sebagai isu terhadap DW2. [58] Ketika sebuah pendapat pakar seperti Laporan Psikiatri dipertikai, langkah yang sewajarnya ialah pihak lawan perlu memanggil sebuah pendapat pakar untuk mencabarnya. Semakan saling DW2, pada pandangan saya, tidak membawa kepada pencabaran yang mencukupi. Ia juga relevan bahawa pihak pendakwaan telah diberikan Laporan Psikiatri sejak Januari 2026, dan sudah ada peluang mencukupi untuk memperoleh dan mengutarakan bukti psikiatri untuk mencabar. Namun, tiada pakar sebegitu dipanggil. [59] Ketiadaan bukti pencabaran tidak boleh dikatakan terhasil daripada ketiadaan peluang terhadap pihak pendakwaan. Ia merupakan sebuah keputusan berdasarkan perlakuan kes mereka, dan oleh itu, akibat keputusan tersebut perlu ditanggung pihak pendakwaan. [60] Maka, saya mendapati bahawa Laporan Psikiatri tidak dicabar oleh pihak pendakwaan. [61] Setelah mendapati Laporan Psikiatri kekal tidak tercabar, saya kemudiannya pertimbangkan persoalan ketiga, yakni sama ada terdapat fakta lain yang boleh membenarkan mahkamah untuk menolak atau berbeza pendapat daripada laporan itu. [62] Berkenaan persoalan ketiga, saya mendapati tiada fakta berlawanan yang wujud. Keterangan di hadapan mahkamah — latar belakang Kanak-Kanak, latar belakang dan sejarah keluarganya, rekod sekolah, Jurnal, tingkah lakunya sebelum, semasa dan selepas Insiden, dan eksibit fizikal (yang akan disemak secara mendalam) — adalah konsisten dan tidak melawan dengan pendapat psikiatri DW2. Maka, saya akan pergi ke keterangan itu di bawah. '''''Dapatan Laporan Psikiatri''''' [63] Oleh sebab-sebab di atas, saya menerima dapatan DW2 yang secara amnya tidak tercabar seperti yang ditulis dalam Laporan Psikiatri, dan mempertimbangkan kronologi keadaan Kanak-Kanak yang berikut seperti mana di dalam laporan itu: :a. Kanak-Kanak merupakan anak bongsu dalam tiga adik-beradik dan lahir dalam keluarga dengan keadaan kewangan stabil. Perkembangan bayi dan awal kanak-kanaknya adalah biasa, dan tiada tingkah laku abnormal yang berterusan. :b. Kanak-Kanak memiliki kecenderungan genetik terhadap penyakit mental di belah bapa keluarga Kanak-Kanak. Saudara perempuan sebelah bapanya yang meninggal dunia pada 1983 menghadapi kecelaruan mental dan diberi rawatan pada 1982. Datuk saudara sebelah bapanya juga menghadapi kecelaruan mental dan memiliki dua anak lelaki yang juga bercelaru. Kakak Kanak-Kanak sedang menerima rawatan daripada seorang ahli psikiatri kerana kemurungan. :c. Kanak-Kanak terdedah terhadap Internet sejak muda dan mula bermain permainan video sejak umur tujuh tahun, dan lama-kelamaan cenderung terhadap judul-judul seperti [[:w:Brawl Stars|''Brawl Star'']], [[:w:PUBG: Battlegrounds|''PUBG: Battlegrounds'']], [[:w:Valorant|''Valorant'']] dan [[:w:Grand Theft Auto|''GTA'']]. Apa yang bermula sebagai riadah dengan abang dan rakan sekolah menjadi tingkah laku menyendiri yang disokong oleh pembelian dalam aplikasi yang didanai berian wang oleh ibunya menerusi e-dompetnya. Dia menghabiskan sebanyak-banyaknya 10 jam sehari bermain, lazimnya melepasi tengah malam, dengan ibu bapa sedar akan darjat keasyikannya. Laporan itu menekankan bahawa judul-judul itu memiliki unsur keganasan, penyeksaan, bahasa kasar dan konten seksual, dan penglibatan dengannya membawa satu risiko pendedahan bawaan terhadap tingkah laku dalam talian yang toksik, termasuk amarah, buli, dan interaksi negatif dengan pemain tidak dikenali. :d. Satu pendedahan selari dan setara pentingnya datang daripada manga dan anime. Kanak-Kanak membaca [[:w:Jujutsu Kaisen|''Jujutsu Kaisen'']] dan menonton ''Death Note'' serta [[:w:Oshi no Ko|''Oshi no Ko'']], kadang-kadang sehingga 10 jam sehari tanpa henti. Watak kegemarannya, Mahito dalam ''Jujutsu Kaisen'', dihuraikan dalam laporan sebagai roh terkutuk yang lahir daripada kebencian dan ketakutan manusia yang ingin menghapuskan umat manusia. ''Oshi no Ko'' dihuraikan sebagai drama remaja gelap dengan konten melibatkan keganasan, pembunuhan, mengintai, seks, buli dan bunuh diri. ''Death Note'' ialah sebuah kerja gotik berasaskan membunuh dengan hanya menulis nama, dan laporan menyatakan bahawa ia telah diharamkan atau disekat di China dan Rusia kerana konten keganasan yang ketara, tema-tema gelap dan potensi untuk memberi pengaruh negatif terhadap penonton muda. :e. Dari sekitar tahun 2020 pada umur sembilan tahun dan selari dengan [[:w:Perintah Kawalan Pergerakan Malaysia 2020-2021|tempoh kawalan pergerakan COVID-19]], keluarga Kanak-Kanak (dan kemudiannya para gurunya) mendapati satu perubahan berkala. Dia menjadi menyendiri, mengasingkan diri di dalam biliknya dan menolak untuk berkomunikasi dengan keluarganya. :f. Kanak-Kanak kemudian menerbitkan satu keyakinan berterusan bahawa dia tidak menarik secara fizikal. Dia percaya bahawa murid-murid lain di sekolahnya gelak dan mengata terhadapnya — di mana laporan merujuknya sebagai delusi perujukan. Kanak-Kanak kemudian memakai pelitup muka sepanjang masa, termasuk lama selepas keperluan kesihatan awam telah berakhir. Keinginannya untuk terus berpelitup muka mencapai satu tahap di mana dia enggan menanggalkannya walaupun ketika makan minum di sekolah sehingga dia dikenali di sekolah sebagai "budak berpelitup muka". Di luar rumah, dia menjadi sangat sangsi dan percaya bahawa orang ramai sedang memerhatinya. Laporan merujuknya sebagai delusi paranoid. :g. Kepercayaan delusi yang sama juga didapati menerangkan kelewatannya ke sekolah secara kronik. Setiap pagi selepas tiba di sekolah, Kanak-Kanak akan kekal duduk di dalam kereta dengan ibunya selama 20 hingga 30 minit lagi selepas abangnya telah masuk. Dia juga mahukan kereta diletak jauh dari pintu masuk Sekolah, dan akan mengimbas persekitarannya agar selamat sebelum keluar. Dia mengelak daripada menghadiri perhimpunan Isnin dengan menyorok di tandas lelaki, dan kadang-kadang kekal di dalam bilik tandas sehingga dua jam sebelum kembali ke kelas. Laporan merujuk tingkah laku itu sebagai delusi paranoid dan khianat. :h. Di kelas, Kanak-Kanak diperhatikan telah tidur sepanjang pembelajaran atau termenung kosong. Semasa rehat, dia mungkin merayau bersendirian atau menyorok di tandas atau ruang kecil di sebelah koperasi Sekolah untuk mengelak daripada diperhatikan. :i. Laporan Psikiatri mengenal pasti satu perkembangan lanjut gejala psikotiknya pada 2023. Dia menjadi sangsi bahawa kamera CCTV telah dipasang secara rahsia di rumahnya, dengan keterangan suatu perasaan dilihat oleh "mata" mekanik pemasang CCTV itu yang dipercayai sebagai seorang miang yang memerhatinya secara sulit. Laporan merujuknya sebagai delusi paranoid yang dikuatkan lagi dengan persepsinya berkenaan suatu cahaya merah di dalam biliknya, dan direkodkan sebagai satu khayalan visual. Dia mula percaya bahawa ibu bapanya telah memasang kamera sulit di bilik dan tandanya, dan yakin bahawa dia sedang diintip. Menjelang awal 2025, kepercayaan ini diluaskan lagi ke persekitaran sekolah. Kanak-Kanak percaya bahawa pengawal keselamatan sekolah memerhatinya secara sulit melalui CCTV dari pos pengawal dan beberapa guru juga melakukannya. Dia percaya bahawa kamera-kamera sedang memerhatikannya sungguhpun sedang meyorok di tandas sekolah. Kepercayaan sama merambat ke persekitaran awam seperti pusat beli-belah, di mana dia percaya wujudnya kamera yang dipasang khususnya untuk memerhatinya. Laporan merujuknya sebagai delusi paranoid dan delusi perujukan. :j. Kanak-Kanak juga mula membentuk minat terhadap penembak sekolah dan pembunuh bersiri, terutamanya pelaku [[:w:Pembunuhan beramai-ramai di Sekolah Tinggi Columbine|penembakan Sekolah Tinggi Columbine]] pada 1999, [[:w:Eric Harris dan Dylan Klebold|Eric Harris dan Dylan Klebold]]. Kanak-Kanak cenderung terhadap mereka dengan asas bahawa mereka, seperti dia, telah dibuli, terasing secara sosial, dan dipandu keinginan untuk diberi pengiktirafan. Dia kemudiannya membaca tentang pelaku-pelaku serupa secara mendalam, termasuk [[:w:Seung-Hui Cho|Seung Hui Cho]], [[:w:Adam Lanza|Adam Lanza]], [[:w:Salvador Ramos|Salvador Ramos]], [[:w:Seito Sakakibara|Seito Sakakibara]] dan [[:w:Tatsuya Ichihashi|Tatsuya Ichihashi]]. Dia menggelar mereka sebagai tokoh pujaannya, dan menulis nama mereka di Buku Nota Death Note. :k. Dari sekitar Ogos 2024, Kanak-Kanak mula tertarik dengan Si Mati. Dia mula memerhati dan mengekorinya secara fizikal di sekolah, dan secara berasingan mencipta akaun media sosial untuk mengikutinya dalam talian. Sepanjang tahun berikutnya, ketertarikan ini berkembang. Pertama, dia yakin bahawa Si Mati membalas perasaannya dan berasa cinta terhadapnya - satu keadaan yang dirujuk laporan sebagai delusi erotomania. Kemudian, selepas menonton video dalam talian berkenaan jenayah Tatsuya Ichihashi yang [[:w:Pembunuhan Lindsay Hawker|merogol dan membunuh]] seorang guru British, Lindsay Ann Hawker pada 2007, ketertarikannya terhadap Si Mati berubah menjadi cemburu, amarah dan kebencian, dan keinginan untuk membunuhnya. :l. Dari Mac 2025, Kanak-Kanak mula mengalami khayalan pendengaran dalam bentuk suara yang dikatanya datang daripada Dylan Klebold yang bercakap kepadanya dalam bahasa Mandarin, di mana dia dikatakan menyuruhnya untuk membunuh Si Mati. Laporan merujuknya sebagai khayalan pendengaran suruhan. Dia juga mula, dari sekitar tempoh ini, cenderung terhadap watak ''Light Yagami'' atau ''Kira'', penjaga ala dewa dari ''Death Note''. Kanak-Kanak mula percaya bahawa dia sendiri telah menjadi figura ala dewa yang berhak menyingkirkan sesiapa yang difikirnya tidak layak, satu keadaan yang dirujuk laporan sebagai delusi lampauan. Pada sekitar masa ini, Kanak-Kanak membeli Buku Nota Death Note, di mana dia menulis empat nama rakan sekolah, termasuk Si Mati. :m. Pada Julai dan Ogos 2025, Kanak-Kanak membeli tiga bilah pisau tempur (termasuk Pisau) dari sebuah kedai dalam talian. Dia menulis nama Seung Hui Cho dan Salvador Ramos di dua pisau yang lebih kecil. Dia juga membeli pakaian berdasarkan yang dipakai pelaku penembakan Sekolah Tinggi Columbine (sehelai kemeja T hitam dengan perkataan "WRATH" ("amarah") dan sehelai kemeja T putih dengan perkataan "NATURAL SELECTION" ("pemilihan semula jadi")), bersama dengan sehelai jaket adang angin, sepasang sarung tangan hitam dan sebuah pemetik api. Kira-kira dua minggu sebelum Insiden, Kanak-Kanak membawa Pisau yang lebih besar, tergantung dari leher di sebalik bajurnya, dan dua bilah pisau kecil di poket seluarnya, setiap hari ke sekolah. :n. Kanak-Kanak ditemukan dengan kaunseling sekolah selepas laporan berulang berkenaan kehadiran lewat ke sekolah, tidur dalam kelas dan memiliki rambut panjang. Pihak kaunseling membawanya ke terapi peribadi. Kanak-Kanak menghadiri empat sesi, di mana tiada yang berkesan kerana dia kekal melindungi diri, tidak berminat dan sangsi sepanjang sesi, dan menyorok mukanya di sebalik kemeja T atau tapak tangan. Sebelum sesi kedua pada 1 Oktober 2025, Kanak-Kanak menyerang ibunya dengan menolaknya sehingga jatuh dan mengenai mukanya. Ini berlaku ketika ibunya cuba menyemak beg sekolahnya setelah perasan dia memakai dua lapisan pakaian ke sekolah dan membawa pakaian tambahan serta topi di dalam begnya. Kanak-Kanak juga marah kerana dipaksa menghadiri terapi. :o. Pada 3 Oktober 2025, Kanak-Kanak menyerang dua orang rakan sekelasnya di Sekolah kerana percaya mereka bersubahat untuk membahayakannya. Laporan merekodkan ini sebagai delusi khianat. Kanak-Kanak kemudiannya digantung Sekolah selama seminggu. Semasa seminggu itu di rumah, dia menerbitkan sebuah rancangan — ketika itu dijadualkan pada 20 April 2027, tarikh ulang tahun penembakan Sekolah Tinggi Columbine — untuk menyerang Sekolah. Dia takut bahawa dia mungkin dibuang sekolah lalu hilang peluang untuk melakukan serangan itu. Siasatan mendapati tiada asas objektif terhadap ketakutan ini. :p. Pada 14 Oktober 2025, disenjatai pisau, Kanak-Kanak memasuki Tandas Perempuan, menanggalkan pelitup mukanya dan berhadapan dengan Si Mati sambil mengacu pisau sebelum menikamnya berulang kali dengan Pisau, dan hanya berhenti selepas dilampaui bau darah. Dia kemudian meninggalkan Tandas Perempuan dan pergi ke Dataran, di mana dia membuang senjatanya kecuali Pisau. Dia kemudiannya dinyahsenjatakan oleh abangnya, PW10. Sepanjang itu, dia menyatakan dirinya mendengar suatu suara khayalan suruhan yang mengarahkan perbuatannya, dan suatu perasaan disosiasi di mana dia merasakan Si Mati sebagai tidak berdaya dan tidak dapat berlawan. Dia menyatakan kembali dirinya berasa gagah dan tidak terkalahkan selepas itu, dan berpuas hati dengan huru-hara yang berlaku. [64] Secara keseluruhan, saya menerima bahawa kronologi ini mencerminkan satu penyakit psikotik yang serius dan berlanjutan yang telah berkembang dan menjadi semakin teruk selama beberapa tahun. Keetika masa Insiden, Kanak-Kanak berada di dalam psikosis aktif, ditandai delusi yang diarahkan terhadap Si Mati dan suatu suara khayalan suruhan yang mengarahnya untuk membunuhnya. [65] Semasa perbicaraan, ada satu persoalan terhadap kemungkinan bahawa gejala Kanak-Kanak telah dipalsukan. Kemungkinan ini ditolak DW2 yang menerangkan bahawa penipuan atau pemalsuan telah dipertimbangkan secara berkala semasa penilaian psikiatri, dan melalui sebab ini, beberapa sesi temu duga bersiri berulang kali dilakukan dan pemerhatian pihak ketiga diterima untuk mengesahkan darjat dan keabsahan gejala yang diterangkan. DW2 juga menekankan bahawa delusi, berbanding dengan khayalan, adalah hampir mustahil untuk ditipu. Dalam kes semasa, dia berpendapat bahawa kekompleksan keterangan dan sistem delusi dalam Kanak-Kanak hampir tidak pernah boleh ditipu atau dipalsukan. [66] DW2 secara khususnya menekankan dua fakta. [67] Fakta pertama ialah kewujudan Jurnal yang direkodkan Kanak-Kanak sejak 2025, di mana direkodnya fikiran aneh dan psikotik dalam mindanya. Jurnal yang ditulis dalam bahasa Mandarin mengandungi tulisan berkenaan gejala Kanak-Kanak sejurus sebelum Insiden. Beberapa tulisan dibuat semula di bawah (selepas diterjemahkan ke Bahasa Malaysia) buat pemahaman gejala Kanak-Kanak yang lebih baik: :''a. "[xxx], yang selalu membuli saya, mesti mati. [xxx] dan [xxx] mungkin akan mati, tetapi perlu tengok keadaan saya akan bunuh mereka jika saya berdekat dengan mereka.'' :''Saya harap sekurang-kurangnya lapan orang mati dalam perkara ini.'' :''Apabila polis bertanya kepada orang-orang tersebut sama ada mereka membuli saya, mereka semua akan membuat alasan, memperkecilkan tindakan mereka, mengubah apa yang sebenarnya berlaku, dan kemudian membuatnya kelihatan seperti saya yang salah. Saya tahu apa yang akan dilakukan oleh orang-orang bodoh ini kerana saya sentiasa memerhatikan semua orang."'' :b. ''"Yap Shing Xuen'' :''[xxx]'' :''[xxx]'' :''[xxx]'' :''Terlalu ramai orang dalam kelas ini yang telah menyinggung perasaan saya. Jika seseorang itu benar-benar perlu saya bunuh, ia adalah [xxx]; yang lain terpulang kepada saya."'' :c. ''"Saya dah cakap saya tak nak jumpa ahli terapi dan saya langsung tak nak pergi, tapi mereka paksa saya. Buat rawatan untuk apa ni? Ia cuma topeng muka. Ahli terapi tu orang yang langsung tak dikenali; saya langsung tak percayakan dia tetapi awak harap saya nak percayakan perasaan saya padanya? Ia macam satu prosedur sahaja. Saya betul-betul nak ambil senapang patah dan letupkan kepala bodoh awak tu."'' :d. ''"Hari ini boleh dikatakan antara hari yang paling sunyi dan menyakitkan. Pada lewat malam hingga awal pagi, bilik terasa sangat sejuk. Saya tidak tahu apa yang perlu dibuat, dan saya juga tiada kehidupan sosial. Bilik ini kecil dan lembap. Saya tidak tahu bagaimana hendak menggambarkan perasaan ini. Aku asyik melihat gambar Xingxuan."'' :e. ''"Tiada siapa yang membantu dyaln eric, mereka hanya membiarkan mereka hidup dan mati sendiri. Kamu semua ini sampah, mempunyai segala sumber, kemudian beranggapan kami yang tidak mampu bangkit ini hanya tahu berkata: "jadi lebih peramah", "buat lebih ramai kawan", "tak payah peduli pandangan orang lain", "jadi diri sendiri" — semua ini cuma omong kosong. Apabila kamu melalui kegagalan, berapa banyak sumber yang kamu ada, berapa ramai orang yang membantu kamu untuk bangkit semula? Orang yang hidup dalam persekitaran yang baik memang lebih mudah untuk berdiri semula. Dan aku pula? Tiada siapa yang memahami aku. Mereka hanya melihat luaran sepintas lalu, kemudian berkata omong kosong itu, menggunakan pengalaman bodoh mereka untuk disamakan dengan aku. Pernahkah kamu mengalami penderitaan aku? Kesakitan aku bukan sekadar bergaduh dengan kawan atau keputusan peperiksaan yang teruk. Kesakitan aku adalah penderitaan yang kamu langsung tidak mampu fahami — penderitaan dalaman yang mendalam, hanya dipenuhi kekosongan dan kesunyian yang tidak berpenghujung. Setiap hari aku terfikir untuk mati. Aku langsung tidak dapat mencari makna untuk terus hidup. Berdiri di hadapan cermin dengan kegelisahan yang tidak berkesudahan. Kerana rupa paras ini, berapa banyak yang telah aku kehilangan. Aku boleh katakan segala punca semuanya datang daripada rupa aku sendiri. Aku mahu memasukkan wajah aku ke dalam mesin pengisar daging. Semuanya kerana sekolah dan masyarakat. Kamulah yang memaksa aku menjadi seperti ini. Kamu memperlakukan aku seperti produk buatan kilang — perlu memenuhi piawaian kualiti, hanya yang cantik boleh "dihantar", jika tidak, terus dimusnahkan dan dibuang."'' :f. ''"Soda, aku ialah Kira'' :''Akulah keadilan'' :''Harapan seluruh umat manusia'' :''Aku akan menjadi Tuhan bagi dunia Baharu"'' :(Mahkamah difahamkan ini merujuk kepada anime Jepun, ''Death Note''.) :''Akulah yang menjadikan dunia ini lebih menarik'' :''Akulah yang menimbulkan ketakutan dalam kalangan manusia'' :''Aku yang sekarang'' :''Hanyalah seorang remaja berusia 14 tahun'' :''Bagaimana, wahai NPC masyarakat sekolah?'' :''Sepenuhnya aku yang menang! Betul!'' :''Akulah dia!'' :''Menang!'' :(Mahkamah difahamkan bahawa dalam konteks permainan digital, "NPC" atau "[[:w:Watak bukan pemain|watak bukan pemain]]" ("''non-player character''") ialah suatu entiti automatik dan diprogram awal yang dikawal sepenuhnya oleh perisian permainan berbanding pengurusan manusiawi. Suatu NPC tidak memiliki autonomi, kewarasan atau nilai kendiri yang tersendiri. DW2 memberi keterangan bahawa apabila Kanak-Kanak merujuk kepada seseorang sebagai NPC, dia menerangkan mereka seolah-olah seperti bahan permainan dan makhluk bawahan yang tidak manusiawi berbanding bukan manusia sebenar.) :''Yang salah bukan aku, tetapi dunia ini'' :(Mahkamah difahamkan ini merujuk kepada anime Jepun, [[:w:Tokyo Ghoul|Tokyo Ghoul]].) :''Aku cintakanmu, Xin Xuan'' :''Aku akan pergi meninggalkan dunia ini bersamamu'' :''Tidak kira sebesar mana kos yang perlu dibayar, itu tidak mengapa'' :''Dalam dunia ini, kemenangan adalah segalanya'' :''Aku menang!'' :''Columbine'' :''Eric Harris'' :''Dylan Klebold"'' :g. ''"Kenapa tiada siapa yang menyayangi dan mengambil berat tentang aku? Tiada siapa suka aku, tiada siapa memahami aku, tiada siapa menerima aku, tiada siapa menemani aku. Aku terlalu hodoh, penyendiri dan dingin, muram, pesimis, negatif. Tiada siapa sanggup menemani aku. Nampaknya semua orang memang benci aku. Setiap hari aku dipandang rendah dan dipulaukan. Penilaian yang aku terima sangat sedikit dan selamanya hanya negatif. Telefon aku hampir tidak pemah ada orang menghubungi hanya ibu bapa yang selalu bertanya nak makan apa, selain notifikasi aplikasi. Ketika perasaan aku sangat rendah, aku tidur dengan penghawa dingin menyala. Bila bangun dan melihat mesej telefon, langsung tiada sesiapa yang mencari aku. Haha, telefon aku sebenarnya hampir tiada nombor kawan juga — mana mungkin ada orang nak menghubungi aku? Tambahan pula, sejak tamat sekolah rendah pun hampir tiada lagi hubungan. Aku sedang fikir apa sebenarnya? Bangun tidur, hidup masih sama — tiada apa yang berubah. Aku hanya mampu bergantung pada khayalan untuk melarikan diri daripada realiti, tetapi semakin berkhayal, semakin terasa kosong."'' :h. ''"Aku sangat mahu nak kawan dengan orang lain, tetapi aku benar-benar tidak mampu membina hubungan dengan orang lain. Aku tidak pandai bercakap, dan aku juga tidak tahu apa yang perlu dikatakan. Kemahiran sosial aku seperti manusia primitif. Aku juga tidak mampu mempercayai sesiapa, kerana apabila aku meluahkan kata-kata ikhlas, itu sama seperti mendedahkan kelemahan aku secara terbuka kepada orang lain. Perkara itu akan mengubah pandangan mereka terhadap aku, bocor, diejek secara senyap, dan dimanfaatkan. Aku telah terlalu banyak kali dikhianati dan ditipu, sebab itu aku langsung tidak boleh berkomunikasi secara mendalam dengan orang lain — selamanya hanya mampu bercakap perkara di permukaan …"'' :i. ''"Saya akan terangkan keadaan mental, pemikiran, dan beberapa pengalaman hidup saya yang ingin saya sebutkan secara terperinci di sini.'' :''Kesunyian. Semua orang yang pernah saya temui hanya mahu mempergunakan saya; mereka bukan ikhlas nak menjadi kawan dengan saya. Jika memanggil mereka kawan nampaknya pelik tetapi kalau saya tidak memanggil mereka sebagai kawan, saya mungkin tiada kawan langsung? Saya sangat kesunyian dan sangat bosan. Kehidupan saya tidak bermakna dan sangat mengecewakan. Saya mahu bersembunyi. Saya tidak mempunyai kawan, tidak pernah mempunyai rasa nilai, tidak mempunyai rasa pencapaian, tidak mempunyai hala tuju. Saya mengalami kebimbangan terhadap penampilan dan kebimbangan sosial yang serius. Saya berubah daripada sekadar cemas secara sosial dan introvert kepada menjadi muram, dingin, dan pendiam. Saya berasa tertekan, membenci manusia, sangat tidak yakin dengan diri sendiri, serta kurang keyakinan. Saya keletihan dari segi mental. Saya sukar berbual dan tidak berasa gembira setiap hari. Saya merasakan semua orang memandang rendah dan menghina saya. Tiada siapa yang benar-benar memahami saya, dan tiada siapa yang mahu cuba memahami saya. Saya berasa diri ini tidak berguna. Siapakah yang mahu bercakap dengan saya apabila saya kelihatan janggal di sekolah? Saya merasakan tiada siapa yang menyukai saya. Pandangan orang terhadap saya dipenuhi rasa jijik, hina, dan merendahkan. Hidup saya terasa sangat menyeksakan. Kebanyakan orang hanya melihat luaran; hampir semuanya memaksa saya untuk berubah, memarahi, mengarah, mengkritik, dan melabelkan saya. Saya langsung tidak menerima kebaikan atau kefahaman.'' :''Saya pemah mempunyai fikiran untuk membunuh diri sebelum ini dan sekarang, dan ia semakin kerap berlaku. Saya tidak boleh melakukannya lagi. Tetapi walaupun saya tidak yakin dengan penampilan dan kemahiran sosial saya, saya sangat yakin dengan kecerdasan, kemahiran pemerhatian, dan keupayaan saya untuk melakukan jenayah …"'' :j. ''"Eric Harris dan Dylan Klebold dari Columbine, anda semua sememangnya tuhan saya, dan semua pelajar mempunyai masalah yang sama harus menganggap anda sebagai contoh teladan mereka. Saya telah menerima galakan yang hebat daripada anda. Dan Zhao Chengxu dari Universiti Virginia, anda juga tuhan saya."'' [68] Jurnal mencerminkan, berdasarkan kata-kata kontemporari Kanak-Kanak itu sendiri, gambaran psikotik yang sama seperti yang diterangkan dalam Laporan Psikiatri. Entri-entri ini menunjukkan kepercayaan khianat bahawa para rakan kelas bersubahat melawannya dan layak mati, keinginan pembunuhan besar-besaran, dan kepercayaan bahawa orang lain akan menipu terhadap polis agar dia dibayangkan sebagai bersalah. Ia memaparkan kehilangan sifat kemanusiaan terhadap sekitarnya, paling jelasnya berkenaan penggunaan istilah NPC untuk menerangkan rakan-rakan sekolah sebagai objek permainan tidak manusiawi dan bernilai. Ia memaparkan delusi melampau berkenaan menjadi Kira, figura ala dewa yang berhak menghakimi dan menyingkirkan orang lain, dan kecenderungan terbuka terhadap Eric Harris, Dylan Klebold dan pembunuh massa lain sebagai idola dan (dalam kata-katanya sendiri) para dewa. Ia juga memaparkan evolusi ketertarikannya terhadap Si Mati, daripada rasa cinta sehingga keinginan untuk membawanya bersamanya dalam kematian, bersama dengan keingininan bunuh diri yang pervasif, kesunyian yang ketara, dan kepercayaan bahawa seluruh nilai dirinya bergantung kepada rupa paras fizikal semata-mata. [69] DW2 memberi keterangan bahawa kewujudan Jurnal adalah penting memandangkan ia merupakan sebuah jurnal semasa yang direkodkan pada April 2025, enam bulan sebelum Insiden. Ini menyangkal kemungkinan bahawa gejala Kanak-Kanak ditipu atau dipalsukan. DW2 memberi keterangan seperti yang berikut: :''"Hal pertama ialah {{underline|'''ia membuang kemungkinan penerbitan post hoc kerana entri jurnal bermula pada April 2025, kira-kira 6 bulan sebelum kesalahan berlaku, dan 7 bulan sebelum saya boleh memeriksanya.'''}} Telefon itu sendiri dirampas polis pada hari kesalahan dan kekal dalam tahanan mereka sejak itu, maknanya {{underline|'''tertuduh tiada akses terhadap telefon itu dan tiada peluang untuk mengubahnya.'''}} Ini penting kerana seperti yang saya kata, {{underline|'''satu cabaran lazim, Yang Arif (YA), dalam Penilaian Psikiatri Forensik ialah cadangan bahawa tertuduh boleh belajar cara memalsukan gejala sepanjang penilaian'''}}, dan cara menjawab ketika soalan-soalan diajukan oleh ahli psikiatri.'' {{underline|'''''Akan tetapi, bahan semasa seperti ini dihantar kepada saya sebelum penilaian psikiatri menunjukkan apa saja yang dikatakannya kepada saya sepanjang pemeriksaan telah diselarikan dengan entri jurnal yang wujud sebelum kesalahan serta pemeriksaan.'''''}} Itu hal pertama. :''Hal kedia ialah, YA, {{underline|'''jurnal ini menubuhkan kemunculan, kemunculan nyata, dan perkembangan gejala psikiatrinya'''}} …'' :(penekanan ditambah) [70] Dalam pertimbangan saya, entri Jurnal penting bukan sahaja sebagai petunjuk gejala Kanak-Kanak, tetapi sebagai bahan sokongan bebas dan semassa terhadap proses diagnosis DW2. Ia ditulis oleh Kanak-Kanak sendiri secara sulit selama berbulan-bulan, jauh sebelum Laporan Psikiatri dimulakan, dan tidak mungkin dapat direka terhadap sebarang tujuan klinikal atau forensik. Rekod peribadi Kanak-Kanak yang ditulis dalam bahasanya sendiri tanpa sebarang pembaca kecuali dirinya, menampakkan tema delusi serupa yang kemudiannya dikenal pasti DW2, termasuk delusi khianat, pelampauan, penyahmanusiaan orang lain dan tugasan ala dewa. Rekod ini memberi sokongan kuat terhadap kebolehpercayaan diagnosis DW2, dan mengesahkan bahawa kepercayaan psikotik yang diterangkan dalam Laporan Psikiatri tidak direka demi perbicaraan, tetapi memang benar-benar berlaku dalam minda Kanak-Kanak dalam tempoh menjelang Insiden. [71] Fakta kedua yang diketengahkan DW2 untuk menolak kemungkinan gejala Kanak-Kanak ditipu atau dipalsukan ialah hala tuju klinikal gejalanya selepas diberi ubat-ubatan antipsikosis. [72] Selepas Insiden, Kanak-Kanak ditahan reman, dan pada 22 Oktober 2025, dia dimasukkan ke Hospital Bahagia Ulu Kinta di bawah jagaan DW2. Selepas tempoh pemerhatian awal, Kanak-Kanak diberi ubat-ubatan antipsikosis. DW2 memberi keterangan bahawa dalam tiga minggu selepas mula rawatan, khayalannya telah berhenti dan delusinya mula menghilang, dan Kanak-Kanak mula berinteraksi secara mesra dengan keluarganya dalam gaya yang tidak pernah dilihat selama bertahun-tahun. [73] Respons Kanak-Kanak terhadap rawatan adalah tampak. Seorang penipu tiada sebab untuk menjadi bertambah baik terhadap rawatan yang tidak diperlukan, dan tiada mekanisme biologi di mana ubat antipsikosis dapat menghasilkan perubahan perasaan, tingkah laku dan interaksi keluarga yang benar lagi pantas. Perihal hentinya khayalan Kanak-Kanak dan hilangnya delusinya dalam tiga minggu rawatan, dan diikuti kembalinya kemesraan yang nyata terhadap keluarga yang tiada selam bertahun-tahun, adalah konsisten hanya dengan penyakit psikosis yang nyata dan responsif rawatan, dan sekaligus memberi sokongan lanjut dan bebas terhadap diagnosis DW2 dan menentang apa-apa cadangan pemalsuan. [74] Berdasarkan keterangan yang diasaskan dalam Laporan Psikiatri, DW2 memberi diagnosis skizofrenia terhadap Kanak-Kanak, dengan kemunculan sangat awal (sebelum umur 13 tahun) dengan ciri-ciri psikopat dan sadistik. Faktor organik atau toksik terhadap keadannya disingkirkan berdasarkan dapatan imbasan EEG dan CT normal, dan faktor kecacatan intelektual disingkirkan berdasarkan pemeriksaan psikologi formal. [75] Keterukan penyakitnya telah didokumentasi dengan menyeluruh. Laporan Psikiatri menyatakan: :''"87. Pada masa kesalahan berlaku, tertuduh telah mengalami {{underline|'''suatu julat gejala psikiatri yang besaar selama kira-kira lima tahun tanpa sebarang rawatan perubatan.'''}}'' :''88. Pada masa kesalahan, dia mengalami gejala psikotik merosakkan yang teruk dalam bentuk {{underline|'''khayalan dan delusi.'''}}'' :''89. Dia mendengar suara orang yang {{underline|'''mengarahnya untuk melakukan jenayah (khayalan pendengaran suruhan).'''}}'' :''90. Dia mengalami {{underline|'''delusi kompleks tentang hakikat realiti dan identitinya,'''}} seperti atmosfera delusi, ingatan delusi, delusi paranoid, delusi khianat, delusi kawalan, delusi pelampauan, delusi perujukan dan erotomania. Antara delusi-delusi ini, {{underline|'''atmosfera dan ingatan delusi jarang berlaku. Ia dikelaskan sebagai delusi primer dan menunjukkan psikosis yang amat teruk. Gabungan pelbagai delusi dan khayalan pendengaran menghalang dia daripada membezakan antara yang nyata dengan khayalan,'''}} sekaligus menghalang sepenuhnya dia daripada pengalaman manusia normal."'' :(penekanan ditambah) [76] Ketika pemeriksaan silang, DW2 memberi satu perbezaan penting antara khayalan dan delusi. Dia menerangkan bahawa khayalan bersifat sementara; ia datang dan pergi. Delusi pula tidak. Fikiran delusi bersifat tetap dan wujud berterusan. Dengan asas ini, sistem delusi bukan sesuatu yang datang kepada Kanak-Kanak secara kadangkala. Ia wujud sepanjang masa, termasuk semasa Insiden. [77] Apabila ditanya tentang keterukan penyakit psikotik Kanak-Kanak, DW2 menilai bahawa penyakitnya adalah sangat teruk, lebih-lebih lagi kerana ia terbit dalam kanak-kanak yang masih berkembang otaknya. Dia memberi perbandingan dengan dewasa dengan skizofrenia, ketika mana fakulti mentalnya telah mantap dan memiliki peluang lebih baik untuk melawan tekanan khayalan dan delusi: :''"… {{underline|'''penyakit psikotik yang dialaminya amat teruk,'''}} memandangkan juga bahawa ia berkembang dalam kanak-kanak yang mana otaknya masih berkembang, gejala yang dipaparkannya adalah sangat kompleks. Sekarang, sekadar untuk memberi perspektif, YA, seorang dewasa dengan skizofrenia yang mana fakulti mental pada masa sebelum penyakit telah berkembang sepenuhnya mungkin memiliki peluang lebih baik untuk melawan tekanan khayalan dan delusi, {{underline|'''tetapi dalam kanak-kanak yang mana perkembangan otak biasa diganggu gejala gangguan mental serius yang teruk, pastinya dia tiada kebolehan untuk membina pertahanan dalam melawan tekanan penyakit psikotik.'''}}"'' :(penekanan ditambah) [78] DW2 memberi huraian lanjut tentang keterukan penyakit Kanak-Kanak semasa pemeriksaan semula: :''"Dalam kes ini khususunya, YA, skizofrenia ini ada coraknya, daripada seorang lelaki muda dari umur 9 tahun. Baiklah, ada 2 jenis pengelasan [[:w:Skizofrenia kanak-kanak|skizofrenia kanak-kanak]] yang berbeza.'' :''Pertamanya ialah {{underline|'''skizofrenia munculan awal, yakni skizofrenia yang berlaku sebelum ulang tahun ke-18,'''}} yakni sebelum kanak-kanak berumur 18. Itu skizofrenia munculan awal.'' :''Kemudian, ada satu lagi istilah, iaitu {{underline|'''skizofrenia munculan sangat awal, iaitu munculan sebelum umur 13 tahun.'''}}'' :''Sekarang, skizofrenia munculan sangat awal ini adalah {{underline|'''sangat langka, dan jarang berlaku, YA, ia disifatkan sangat teruk… sangat sangat teruk… dan merupakan disfungsi perkembangan saraf kerana ia berlaku dalam otak atau minda kanak-kanak yang masih dalam proses pematangan, maka semua litar saraf dalam otak masih berkembang,'''}} dan sini, datang pula satu penyakit sangat serius tepat pada orang di mana pelitaran saraf otak masih terbentuk, dan ini sebabnya {{underline|'''ia menghasilkan kecacatan kognitif yang teruk, dan kecacatan kognitif ini, YA, sangat susah untuk diterbalikkan apabila ia berlaku dalam kanak-kanak di bawah umur 13 tahun.'''}} Hmm… ini sebabnya seperti kita lihat di kes ini, keseluruhan fungsi kognitifnya terkesan dengan pelbagai delusi dan khayalan, dan kesannya menghasilkan kecacatan kognitif yang teruk. Maka, untuk menjawab persoalan para sidang,'' {{underline|'''''ya, penyakitnya cukup teruk untuk mengalahnya sehingga tidak dapat mengetahui kaedah perbuatan itu atau bahawa apa yang dilakukannya itu sama ada salah atau berlawanan dengan undang-undang."'''''}} :(penekanan ditambah) [79] Daripada keterangan DW2, skizofrenia Kanak-Kanak ialah jenis munculan sangat awal (sebelum umur 13 tahun), sejenis bentuk skizofrenia langka yang dikira begitu teruk dan merosakkan perkembangan saraf kerana ia menyerang otak ketika pelitarannya masih berkembang. Ia menghasilkan kecacatan kognitif teruk yang sangat sukar diterbalikkan. Ini merupakan mekanisme di mana keseluruhan fungsi kognitif Kanak-Kanak terkesan oleh pelbagai delusi dan khayalan. Dengan asas ini, DW2 berpendapat bahawa penyakit ini adalah cukup teruk untuk mengalahnya sehingga tidak dapat mengetahui kaedah perbuatan itu atau bahawa apa yang dilakukannya itu sama ada salah atau berlawanan dengan undang-undang. [80] DW2 juga menerangkan kepentingan klinikal berkenaan perihal Kanak-Kanak tidak dirawat selama lima tahun. Dia huraikan bahawa tempoh ini dirujuk sebagai "tempoh psikosis tidak terawat" atau "DUP", dan pengukuran yang relevan ialah dari mula muncul gejala hingga perawatan pertama. Purata DUP di Malaysia ialah 28.7 bulan; di sini, kira-kira 60 bulan. DW2 kemudiannya menghurai bahawa psikosis yang tidak terawat tidak bersifat statik tetapi lama-kelamaan menjadi lebih rumit, and lebih lama ia tidak tercabar, sifatnya menjadi lebih mendalam secara logik terhadap orang yang mengalaminya, dan menjadi lebih kalis terhadap pembetulan. Dengan itu, ketika Insiden, pengujian realiti Kanak-Kanak telah cacat sampai saatu tahap dunia yang dialaminya bukan dunia kita semuanya. Tambahan lagi, lima tahun itu jatuh dalam tempoh perkembangan yang paling kritikal, sebuah tempoh ketika mana dia tinggal dalam satu dunia terasing dan berbeza yang tersendiri berbanding berkembang dengan normal. '''''Cabaran oleh pihak pendakwaan''''' [81] Pihak pendakwaan memberi dua cabaran utama terhadap kebolehpercayaan penemuan DW2 yang bakal saya utarakan. [82] Pertama sekali, ada cadangan bahawa memandangkan Kanak-Kanak hanya fasih dalam bahasa Mandarin tetapi DW2 pula tidak, temu-temu duga yang dibuat dengan Kanak-Kanak bergantung kepada penterjemahan oleh dua orang pegawai perantara, dan boleh membawa risiko tersalah terjemahan. Namun, perlu ditekankan bahawa dua orang pegawai perantara ini kedua-duanya merupakan ahli profesional terlatih (seorang Ahli Psikiatri Penasihat dan seorang Pegawai Perubatan) dan kedua-duanya fasih dalam bahasa Mandarin dan Inggeris. Pada pandangan saya, jelas daripada sini bahawa tiada masalah dalam cara temu duga dijalankan. Sebaliknya juga, menggunakan ahli perubatan profesional terlatih yang fasih dwibahasa sebagai jamabatan bahasa, berbanding penterjemah biasa, dapat mengelakkan risiko salah terjemah seperti yang diutarakan pihak pendakwaan kerana istilah klinikal dan psikiatri mungkin tidak dapat diproses secara betul oleh seseorang tanpa latihan sebegitu. [83] Keduanya, daripada kata DW2, dan tidak dinafikan, bahawa kira-kira 90% bahan Laporan Psikiatri adalah berdasarkan keterangan Kanak-Kanak itu sendiri semasa sesi temu duga, dengan 10% lagi diperoleh daripada sumber kolateral. Pihak pendakwaan mengusulkan bahawa oleh sebab Kanak-Kanak berkeputusan memberi kenyataan tanpa sumpah berbanding bersumpah, 90% ini ― termasuk terutamanya keterangan Kanak-Kanak berkenaan suara khayalan Dylan Klebold, delusi bahawa dia ialah ''Kira'', delusi dunia selarinya, dan persepsi Si Mati sebagai NPC ― kekal sebagai khabar angin yang tidak diuji dengan pemeriksaan silang, dan tidak dapat menemui pembelaan. [84] Saya tidak menerima hantaran pihak pendakwaan dalam bentuk tak layak seperti mana yang diusulkan kerana dua sebab: :a. Pertama, ia tersalah anggap sifat keterangan. Apa yang ada di hadapan mahkamah ini bukan khabar angin Kanak-Kanak yang tak teruji. Sebaliknya, ia merupakan keterangan pendapat bersumpah daripada Ahli Psikiatri Forensik lantikan mahkamah, dibolehkan di bawah seksyen 45 Akta Keterangan, berdasarkan kesimpulan klinikalnya sendiri, yang diperolehnya dalam gaya biasa dalam disiplinnya, berbanding daripada sebuah laporan pesakit berkenaan pengalaman subjektif dirinya sendiri. Tambahan pula, kesimpulannya telah diuji berdasarkan bahan kolateral dan latihan dan pengalaman ahli psikiatri sendiri, dengan 34 sesi bersama Kanak-Kanak. Ini sekadar cara biasa diagnosis psikiatri dibuat, dan kebergantungan terhadap laporan sendiri bukan kecacatan metodologi tetapi sebahagian daripadanya. Bagi pihak pendakwaan, penting bahawa tiada keterangan dipanggil ― pakar mahupun tidak ― untuk mencadangkan bahawa gerak kerja DW2 jatuh di bawah standard disiplinnya. :b. Kedua, bahan laporan sendiri tidak terbiar tanpa sokongan sepenuhnya. Kewujudan khayalan dan delusi didukung oleh bahan semasa dan bebas yang tidak mungkin direka demi perbicaraan ini. Ini termasuk: ::i. Jurnal yang bermula pada April 2025, kira-kira enam bulan sebelum Insiden dan sebelum sebarang kemungkinan akibat undang-undang mungkin dipertimbangkan; ::ii. Buku Nota Death Note dan nama-nama yang tertulis di dalamnya termasuk nama Si Mati; ::iii. Dua bilah pisau dengan tertulis nama pembunuh luar negara; ::iv. Pakaian berdasarkan yang dipakai oleh pelaku penembakan Sekolah Tinggi Columbine; ::v. Rekod guru Sekolah berkenaan tingkah laku Kanak-Kanak termasuk datang ke kelas pada 10.00 pagi, tidur sepanjang sesi, dan enggan membuka pelitup muka sungguhpun ketika makan minum; dan ::vi. Tingkah laku Kanak-Kanak yang diperhatikan semasa dan selepas Insiden seperti yang direkodkan oleh guru, murid dan polis yang konsisten dan mendukung secara bebas sifat disosiatif dan delusi Kanak-Kanak seperti yang diterangkan DW2. '''''Dapatan mahkamah''''' [85] Untuk mencapai dapatan sama ada Kanak-Kanak tidak sempurna akal daripada aspek perubatan semasa Insiden berdasarkan seksyen 84 Kanun Keseksaan dan bahagian petama proses dua tahap dalam '''''Mohd Rozani bin Yahaya''''' (supra), mahkamah diberi Laporan Psikiatri dan keterangan sumpah DW2, satu-satunya ahli psikiatri dalam kes ini, di mana tiada keterangan pakar bertentangan dipanggil oleh pihak pendakwaan. [86] Pendapat DW2 dan Laporan Psikiatri jatuh di bawah seksyen 45 Akta Keterangan yang menyatakan: :''"(1) Apabila mahkamah perlu membuat sesuatu {{underline|'''pendapat'''}} atas sesuatu perkara mengenai undang-undang negara asing atau mengenai {{underline|'''sains'''}} atau seni, atau tentang identiti atau ketulenan tulisan tangan atau cap jari, {{underline|'''pendapat atas perkara itu, daripada orang yang mempunyai kemahiran khusus'''}} dalam undang-undang negara asing, {{underline|'''sains'''}} atau seni itu, atau dalam soal tentang identiti atau ketulenan tulisan tangan atau cap jari, ialah {{underline|'''fakta berkaitan.'''}}'' :''(2) Orang sedemikian itu dipanggil pakar.'' {{C|''ILUSTRASI''}} :… :''(b) Soalnya adalah sama ada A, pada masa melakukan perbuatan tertentu tidak berupaya, oleh sebab tidak sempurna akal, mengetahui keadaan perbuatannya itu atau bahawa apa yang dilakukannya itu sama ada salah atau berlawanan dengan undang-undang.'' :''Pendapat pakar atas soal sama ada gejala yang ditunjukkan oleh A itu pada kebiasaannya menunjukkan ketidaksempurnaan akal, dan sama ada ketidaksempurnaan sedemikian biasanya menyebabkan orang tidak upaya mengetahui keadaan perbuatan yang dilakukannya atau tidak berupaya mengetahui bahawa apa yang dilakukannya itu sama ada salah atau berlawanan dengan undang-undang, adalah berkaitan."'' :(penekanan ditambah) [87] Seksyen 45(1) Akta Keterangan memberi bahawa mahkamah perlu membuat sesuatu pendapat atas sesuatu perkara mengenai sains atau seni, pendapat atas perkara itu, orang yang mempunyai kemahiran khusus dalam sains atau seni itu ialah fakta berkaitan, dan seksyen 45(2) menetapkan orang sedemikian sebagia pakar. Ilustrasi (b) jelas menerangkan bahawa pendapat-pendapat sebegitu termasuk persoalan sama ada oleh sebab tidak sempurna akal, mengetahui keadaan perbuatannya itu atau bahawa apa yang dilakukannya itu sama ada salah atau berlawanan dengan undang-undang. [88] Persoalan sama ada Kanak-Kanak mengalami skizofrenia semasa Insiden, dan sama ada keadaan itu merupakan penyakit minda, ialah persoalan sains psikiatri di mana mahkamah memerlukan bantuan sebegitu. DW2, seorang ahli psikiatri, ialah seorang pakar berdasarkan seksyen 45(2) Akta Keterangan, dan Laporan Psikiatri dan keterangan DW2 dengan itu merupakan fakta berkaitan yang mesti dipertimbangkan mahkamah. [89] Walaupun seksyen 45 menjadikan pendapat sebegitu berkaitan, ia tidak menjadikannya terikat. Mahkamah masih perlu menilai pendapat itu, dan membuat keputusan sendiri sama ada oleh sebab keadaan itu, Kanak-Kanak jatuh di bawah seksyen 84 Kanun Keseksaan. [90] Memandangkan tiada pakar berlawanan dipanggil untuk mencabar keterangan pakar DW2, serta sebab-sebab yang saya telah huraikan sebelum ini selepas pemeriksaan keterangan di hadapan mahkamah, saya menerima keterangan DW2, dan dengan itu mendapati bahawa Kanak-Kanak telah menubuhkan, berdasarkan keseimbangan kebarangkalian, bahawa semasa Insiden, dia mengalami skizofrenia, sebuah penyakit minda, dan oleh itu tidak sempurna akal seperti mana dalam seksyen 84 Kanun Keseksaan. Dengan ini, tahap pertama persoalan seperti dalam {{underline|'''Mohd Rozani bin Yahaya'''}} (supra) adalah dipenuhi. '''H. {{underline|Tahap Kedua: Tidak Sempurna Akal Perundangan}}''' '''''Keperluan yang perlu dipenuhi''''' [91] Tahap kedua penentuan perihal seksyen 84 Kanun Keseksaan seperti mana dalam '''''Mohd Rozani bin Yahaya''''' (supra) adalah sama ada oleh sebab tidak sempurna akal Kanak-Kanak semasa Insiden, dia telah kehilangan fakulti kognitif yang diperlukan dalam seksyen 84. [92] Seksyen 84 Kanun Keseksaan memerlukan tertuduh menyatakan kepada mahkamah bahawa dia telah kehilangan keupayaan untuk mengetahui satu daripada yang berikut: :a. Mengetahui keadaan perbuatannya itu; atau :b. Apa yang dilakukannya itu sama ada salah atau berlawanan dengan undang-undang. [93] Berdasarkan keterangan di hadapan mahkamah ini, saya bependapat bahawa kedua-dua syarat telah dipenuhi berdasarkan keseimbangan kebarangkalian. '''''Sama ada Kanak-Kanak mengetahui keadaan perbuatannya''''' [94] Berkenaan syarat pertama ― hilang upaya untuk mengetahui keadaan perbuatannya ― kes pihak pendakwaan ialah Kanak-Kanak tahu dia sedang memegang Pisau, tahu dia menolaknya ke abdomen Si Mati, dan tahu ini akan menyebabkannya berdarah. Saya tidak dapat menerima pengetahuan ini sebagai mencukupi kerana ia megelirukan mekanik fizikal sebuah perbuatan dengan keadaannya. [95] Keadaan perbuatan mematikan orang tidak bergantung kepada sifat fizikalnya semata-mata. Ia mesti disertakan dengan fakta bahawa objek perbuatan ialah seorang manusia hidup dengan kewujudan yang bebas dengan pelaku, dan apa yang dimusnahkan ialah nyawa yang nyata, di dalam dunia nyata, secara kekal. Seorang tertuduh yang mengetahui mekaniknya tetapi bukan realiti apa yang dibuatnya tidak boleh dikira sebagai mengetahui keadaan perbuatannya. [96] Dalam '''''Lee Ah Chye v PP [1963] MLJ 347''''', keterangan tertuduh ialah dia menyerang seekor ular yang besar. Akan tetapi, mangsanya sebenarya seorang wanita dan anak perempuannya. Dalam '''''Pendakwa Raya Iwn Jamil bin Tawasil [2025] MLJU 2594''''', tertuduh menyerang apa yang disifatkanya sebagai "lembaga", seekor makhluk terbakar dan cacat yang baring di ruang tamunya. Figura tersebut ialah bapanya. Dalam kedua-dua kes, tertuduh dibebaskan kerana tidak sempurna akal. [97] Prinsip yang muncul daripada autoriti ini ialah ketika mana suatu penyakit telah menggantikan seorang manusia dengan benda yang lain di hadapan tertuduh, syarat pertama dipenuhi. Berdasarkan keterangan di hadapan mahkamah, saya mendapati bahawa penyakit Kanak-Kanak secara tepatnya membawa penggantian itu yang muncul daripada perkembangan psikosis yang teruk. Ini boleh dilihat berdasaarkan perkara berikut: :a. {{underline|''Kanak-Kanak menjadikan Si Mati sebagai objek:''}} Dalam Laporan Psikiatri, DW2 merekodkan bahawa melalui pengalaman permainan video, Kanak-Kanak menganggap semua orang sebagai NPC, yakni watak tidak berguna dan tak berperasaan kawalan komputer tanpa pemikiran bebas. Dia terapkan label itu terhadap murid dan guru Sekolah, ibu bapanya, dan masyarakat secara am. Kesan operatif pelabelan orang sekitarnya sebagai NPC direkodkan dalam Laporan Psikiatri: ::''"73. Ketika dia merendahkan mangsa sebagai NPC dan meletakkannya di satu dunia selari, dia secara berkesannya telah membina persekitaran mantap untuk membunuhnya. Dia tidak bermakna, tidak berguna dan tiada pertahanan dalam dunia fantasi ini yang dicipta oleh gejala psikosis melampau yang dialaminya. Dia sedar bahawa lebih mudah untuk membunuh orang apabila mereka bersifat bawahan atau tidak manusiawi — yakni sebuah objek, seperti dalam dunia permainan video."'' :b. {{underline|''Kanak-Kanak berada dalam dunia selari (atmosfera delusi):''}} Laporan Psikiatri juga merekodkan bahawa dalam pelbagai gejala psikosis kuat, Kanak-Kanak dihantar ke dalam suatu dunia cereka dan fantasi yang terasing dari realiti, di dalam suatu dunia selari yang hanya dihuni dirinya dan Si Mati. Ini dikelaskan dalam laporan sebagai berada dalam keadaan atmosfera delusi. Kepentingan pengelasan ini diterangkan dalam laporan, di mana DW2 menerangkan atmosfera dan ingatan delusi sebagai delusi primer yang langka dan merupakan ''"tanda psikosis yang amat teruk"''. Sebuah delusi primer bukan sebuah inferens salah yang didasari pengalamn. Ia merupakan satu perubahan terus terhadap persembahan realiti itu sendiri. Ia tidak boleh diwarasi kerana ia bukan produk kewarasan. DW2 menerangkan: ::''" … {{underline|'''Sebuah delusi'''}} ditakrifkan sebagai kepercayaan yang palsu, teguh dan tetap. {{underline|'''Suatu kepercayaan yang palsu, teguh dan tetap yang dipegang kukuh sungguhpun bukti memihak kepada sebaliknya.'''}} Sekarang, delusi secara kasarnya dikelaskan kepada {{underline|'''delusi primer dan sekunder. Delusi primer ialah delusi yang terbit sepenuhnya tanpa sebarang kejadian mental terdahulu. Atmosfera dan ingatan delusi ialah contoh delusi primer ini. Dalam erti kata lain, ia terbit dari kosong.'''}} Berbanding dengan delusi sekunder pula, delusi sekunder ini terbit daripada sesuatu yang berlaku dalam minda seseorang. Contohnya, keadaan perasaan atau kepercayaan lain sebagai contoh, sebagai mana cara saya jelaskan delusi perujukan juga. Jadi, YA, ibaratnya ada suatu bisikan, dan saya rasakan bisikan itu dijukukan kepada saya dengan sebab buruk. Maka, itu berkait dengan keadaan perasaan masa itu. Maka, berkait dengan benda lain pula, contoh delusi sekunder mungkin delusi khianat. Contohnya, seseorang percaya polis sedang mengejarnya. Polis itu mungkin sekadar buat sekatan jalan, tetapi kehadiran polis itu semata-mata membuatkan dia percaya dia sedang diburu. {{underline|'''Jadi, delusi khianat, paranoia, perujukan, pelampauan, erotomania, itu semua contoh delusi sekunder. Delusi sekunder sangat biasa dalam skizofrenia, tetapi sangat sangat, sangatlah jarang untuk kita jumpa pemikiran delusi primer. Ini sebabnya saya sebut dalam laporan bahawa kewujudan atmosfera dan ingatan delusi, iaitu delusi primer, sangat langka dan oleh sebab itu, ia menandai satu bentuk skizofrenia yang lebih teruk.'''}}'' ::(penekanan ditambah) :c. {{underline|''Kanak-Kanak memahami Insiden sebagai pergerakan permainan video:''}} Laporan Psikiatri merekodkan Kanak-Kanak bahawa pemikiran membunuh Si Mati adalah ''"sungguh dahsyat dia ibaratkannya seperti memperoleh objek atau nyawa dalam permainan video, di mana seseorang membunuh lawan untuk memperoleh kekuatan dan ciri yang lebih baik"''. Selepas Insiden, dia menyifatkannya sebagai ''"[[:w:Game over|game over]]"'', bahawa dia ''"akhirny menang"'', dan peercaya bahawa dengan membunuh dia, ''"dia telah memperoleh semua cirinya yang dikehendaki"''. Saya tak menganggap kenyataan ini sebagai kiasan semata-mata. Suatu gaya kata mengandaikan seorang penutur yang tahu membezakan antara apa yang dihuraikan dengan apa yang dibandingkan. Ini bukan minda yang dijelaskan dalam Laporan Psikiatri. Sebaliknya, ia merakam bahawa oleh sebab gejala psikotiknya, Kanak-Kanak terpisah daripada realiti dan menghuni suatu alam selari di mana Si Mati ialah seorang NPC, sebuah objek seperti dalam dunia permainan video, dan di mana dia berasa ''"kaku, tak beremosi dan tanpa empati"''. DW2 tidak melihat kenyataan ini sebagai kiasan juga, dan mendasarkannya terhadap fenomena psikosis yang membawa kecacatan kognitif. Dalam peraturan dunia Kanak-Kanak, membunuh lawan memberikan ciri-cirinya terhadap pemain, dan lawan pula tidak mati dalam gaya yang dikira penting kerana lawan bukan sesuatu benda yang boleh mati. :d. {{underline|''Kanak-Kanak tidak dapat memahami sifat muktamad kematian:''}} Bahan keterangan paling jelas dalam dapatan ini ialah Kanak-Kanak merasakan bahawa Si Mati ''"akan dihidupkan semula sebagai hantu yang akan mencari balas dendam dengan muncul secara tiba-tiba di jalan semasa dia memandu, menyebabkan dia kemalangan lalu terkorban. Dia kemudiannya akan bersatu semula dengan Si Mati di alam barzakh."'' Fahaman ini perlukan perhatian khusus. Kanak-Kanak ialah seorang berusia 14 tahun yang tidak boleh memandu, dan baru saja menikam rakan sekelas sampai maut. Dia percaya dia tidak mati tetapi akan membunuhnya di jalan yang akan dilaluinya, dan kemudian akan bersama-sama nanti. Ini ialah kepercayaan bahawa perbuatan yang dilakukannya tidak melakukan apa yang sepatutnya dicapai oleh membunuh. Laporan Psikiatri perhatikan bahawa ini ''"menggambarkan macam mana fenomena psikosisnya yang mendalam menghasilkan kecacatan kognitif lalu banyak merosakkan keupayaannya untuk berfikir waras"''. :e. {{underline|''Kanak-Kanak berada dalam disosiasi semasa Insiden:''}} Laporan Psikiatri merekodkan bahawa Kanak-Kanak berada dalam keadaan disosiasi semasa Insiden seolah-olah dia merupakan suatu entiti yang berbeza. DW2 beberi keterangan bahawa keadaan ini merupakan suatu pemisahan antara minda dan jasad, di mana perbuataan relaan badan tidak lagi dikawal oleh fakulti minda. Keadaan disosiasi Kanak-Kanak direkodkan oleh PW2, seorang guru yang berada di tempat kejadian selepas Insiden. Laporan melaporkan bahawa PW2 memerhati Kanak-Kanak berasa tenang dan tidak terganggu. Dalam nada serupa, rakan sekolah Kanak-Kanak, PW8, yang juga menemui Kanak-Kanak selepas Insiden juga menerangkan dia berperasaan tenang. [98] Secara bersama, berdasarkan keterangan, saya menemui bahawa Kanak-Kanak semasa Insiden: :a. Menganggap Si Mati bukan sebagai manusia tetapi sebagai NPC; :b. Berada di dalam suatu dunia selari cereka; :c. Merasakan perbuatan membunuh Si Mati sebagai pergerakan permainan video yang akan memindahkan ciri-ciri Si Mati terhadapnya; :d. Tidak percaya bahawa membunuh Si Mati akan mengakhirinya; dan :e. Berada dalam keadaan disosiasi ketika mana perbuatannya tidak lagi dikawal oleh mindanya. [99] Berdasarkan keterangan ini, saya berpuas hati bahawa penyakit psikosis Kanak-Kanak pada masa material telah menghilang keupayaannya untuk memahami bahawa dia sedang mengambil nyawa orang yang hidup, dan sebaliknya melakukan suatu fantasi terhadap objek rekaan delusinya. [100] Dengan itu, saya berpendapat berdasarkan keseimbangan kebarangkalian bahawa semasa Insiden, oleh sebab tidak sempurna akal, Kanak-Kanak tidak mengetahui keadaan perbuatannya. '''''Sama ada Kanak-Kanak tahu perbuatannya salah atau berlawanan dengan undang-undang''''' [101] Dua syarat di bawah seksyen 84 Kanun Keseksaan ditulis secara tidak seikat. Sungguhpun syarat pertama telah didapati dipenuhi, saya tetap juga ingin mengambil kira syarat kedua, yakni hilang upaya untuk mengetahui perbuatannya salah atau berlawanan dengan undang-undang. [102] Oleh sebab dua sebab yang akan saya terangkan di bawah, saya mendapati keterangan menubuhkan bahawa syarat kedua telah dipenuhi. [103] Pertama, di dalam keterangan bahawa semasa Insiden, Kanak-Kanak mempercayai dirinya sudah menjadi ''Kira'' suatu figura ala dewa dengan keistimewaan dan keperluan untuk memberi keadilan. Laporan Psikiatri menyatakan: :''"58. Selepas menonton kesemua 37 episod anime Jepun Death Note, {{underline|'''tertuduh mula cenderung terhadap protagonis utama, Light Yagami atau Kira. Tertuduh menerapkan watak Kira dan percaya dia telah memperoleh wasangka Tuhan (delusi pelampauan).'''}} Akibatnya, dia bertukar menjadi figura agung dan menganggap segala yang lain sebagai bawahan, pengecut dan bodoh. Dia menyamakan orang yang berbeza dengannya dengan babi, dan oleh itu, membunuh mereka menjadi mudah kerana nyawa mereka tidak lagi berguna …"'' :(penekanan ditambah) [104] DW2 memberi keterangan dalam testimoninya bahawa: :''"… Keseluruhan {{underline|'''rangkaian delusinya'''}} — saya menyebutnya rangkaian kerana ia merupakan gabungan pelbagai delusi, telah {{underline|'''sepenuhnya menerbalikkan waras moralnya, menjadikan dia percaya bahawa apa yang dibuatnya adalah betul, dan oleh sebab wasangka dewanya, ia diibaratkan suruhan dewaan.'''}}"'' :(penekanan ditambah) [105] Kedua, Kanak-Kanak bertingkah laku di bawah arahan kawalan suatu khayalan pendengaran suruhan yang dialaminya. Ini diperhatikan dalam Laporan Psikiatri: :''"55. Dylan mengarahkannya untuk membunuh mangsa sebagai bentuk dendam terhadap kezaliman yang ditimpa terhadapnya oleh dunia (khayalan pendengaran suruhan). {{underline|'''Dia percaya bahawa dia berada di bawah kawalan Dylan sepenuhnya'''}} dan hati mereka bersatu (delusi kawalan). {{underline|'''Dylan merancang pembunuhan dan memberitahu cara melakukannya.'''}}"'' :(penekanan ditambah) [106] Laporan juga merekodkan bahawa apabila dia ternampak Si Mati pergi ke Tandas Wanita, dia ''"terdengar suara Dylan menyuruhnya "pergi, pergi, pergi", "buat", memberanikan diri dan tidak menanggung keperitan lagi"''. [107] DW2 disemak saling berkenaan dapatan ini, dan memberi penerangan jelas berkenaan delusi kawalan yang dialami Kanak-Kanak: :''"S: Di perenggan 55 Doktor, berkenaan halusinasi from suara Dylan Klebold ye, di barisan terakhir: "Dylan merancang pembunuhan dan memberitahu cara melakukannya." Boleh Doktor ceritakan dengan lanjut, apa yang diberitahu oleh Penama berkenaan bahagian ini?'' :''J: Ini merujuk kepada masa sebelum dan semasa kesalahan, ketika mana dia di bawah tekanan suara Dylan Klebold, dia percaya oleh sebab delusi ini, dia berada sepenuhnya di bawah kalawan Dylan Klebold, {{underline|'''dan dia tiada kewarasan bebas lagi… tiada kewarasan bebas. Dia telah dikawal sepenuhnya oleh Dylan Klebold yang mengarahnya pada masa itu untuk melakukan pembunuhan itu.'''}}'' :''S: Ada dia ceritakan, apa Dylan beri arahan kepada dia? Secara terperincinya kepada Doktor.'' :''J: Jadi, suara Dylan Klebold terus-menerus menyuruh dia bunuh, bunuh, bunuh... jadi, masa hari kesalahan, kalau saya merujuk perenggan 78, YA, saya baca dari akhir ayat ketiga: "Dia tidak perlu berfikir lagi tentang rancangan kerana dia dan Dylan sudah rancang apa yang perlu dibuat; dan selanjutnya lagi {{underline|'''dia terdengar suara Dylan menyuruhnya "pergi, pergi, pergi", "buat", memberanikan diri dan tidak menanggung keperitan lagi" Jadi, di sinilah ketika mana dia berada di bawah kawalan terus Dylan Klebold, ini delusi kawalan, YA.'''}}'' :(penekanan ditambah) [108] Mengambil kira lengkapnya keterangan di hadapan mahkamah, saya dapati bahawa seseorang yang merasakan dirinya menjadi dewa yang melaksanakan keadilan, yang bertindak di bawah apa yang dirasanya sebagai suruhan luaran dan tidak boleh dilawan, tidak boleh dikatakan memiliki keupayaan untuk memahami bahawa perbuatannya adalah salah berdasarkan moral lazim, atau berlawanan dengan undang-undang komuniti di mana normanya tidak lagi dipercayainya. [109] Tambahan lagi, tingkah laku Kanak-Kanak sebelum, semasa dan selepas Insiden juga menyokong dapatan bahawa dia tidak memiliki keupayaan untuk mengetahui bahawa perbuatannya salah atau berlawanan dengan undang-undang. [110] Dalam '''''Mohd Rozani bin Yahaya''''' (supra), Mahkamah Persekutuan mendukung: :''"[44] {{underline|'''Untuk menubuhkan perihal tidak sempurna akal perundangan,'''}} tertuduh mesti mempersembahkan kes prima facie yang disokong oleh bahan-bahan munasabah. Ini melibatkan {{underline|'''mempersembahkan keterangan tingkah laku tertuduh sebelum, semasa dan sejuruh selepas perbuatan kesalahan yang didakwa,'''}} disokong dengan dokumentasi perubatan berkaitan. Tujuannya dalah untuk memberi kepastian kepada mahkamah bahawa oleh sebab kapasiti mental tertuduh, tertuduh perlu dikecualikan daripada tanggungjawab jenayah yang penuh."'' :(penekanan ditambah) [111] Berpandukan autoriti di atas, sudah ada keterangan mencukupi dalam kes semasa berkenaan tingkah laku Kanak-Kanak yang menyokong dapatan bahawa dia tidak ada keupayaan unutk mengetahui bahawa perbuatannya salah atau berlawanan dengan undang-undang: :a. Sebelum Insiden, dengan rekod sekolah selama lima tahun, rekod kaunselung, pemerhatian keluarga, dan Jurna; :b. Semasa Insiden, dengan disosiasinya; dan :c. Sejurus selepas Insiden, dengan tingkah laku berikut seperti mana diperhatikan guru, murid dan polis: ::i. Dia tidak lari, meyorok atau meninggalkan Sekolah; ::ii. Dia berjalan keluar dari Bilik 2 dan Tandas Perempuan dengan tenang; ::iii. Dia kembali ke bilik darjahnya, mengambil botol air lalu minum daripadanya dengan Pisau masih di tangan; ::iv. Dia tidak melawan apabila abangnya, PW10, mengambil Pisau dari tangannya; ::v. Dia tidak melawan penahanan apabila seorang guru, Mohd Raimi Afandi, membantu menahannya; ::vi. Dia memberitahu seorang guru, Yong Yee Chon, bahawa dia dipengaruhi pembunuh bersiri dan segalanya tertulis di dalam telefon bimbitnya; ::vii. Dia menanggalkan pelitup muka lalu berjalan di Sekolah dengan mukanya terbuka di hadapan banyak guru dan murid selepas enggan membukanya selama bertahun lamanya; ::viii. Dia tidak membuang sarung tangan hitamnya; ::ix. Dia tidak membasuh tangannya; ::x. Dia tidak mengubah kemeja sekolahnya yang berdarah; dan ::xi. Ketika dibawa pulang oleh polis pada malam sama selepas Insiden, dia bertukar baju di hadapan pegawai polis lalu memakai bagi kemeja T dengan perkataan "NATURAL SELECTION", serupa dengan pakaian Eric Harris di Sekolah Tinggi Columbine. [112] Pada pandangan saya, tingkah laku di atas tidak menggambarkan tingkah laku seseorang yang mengetahui dia telah membuat salah, tetapi sebaliknya percaya bahawa dia telah mencapai suatu perkara. Saya menerima keterangan DW2's bahawa sifat disosiasi berlanjutan selepas pembunuhan; bahawa Kanak-Kanak membuka pelitupnya kerana dalam sistem delusinya, dia bukan lagi dirinya tetapi ''Kira'' dan tidak ada identiti untuk dilindungi; bahawa dia tidak sedar akan darah di pakaian dan sarung tangannya; dan bahawa dia tidak merasa apa-apa terhadap barangan yang membongkarkan perbuatannya. [113] Oleh sebab di ataas, saya mendapati bahawa syarat kedua seksyen 84 Kanun Keseksaan juga telah dipenuhi, bahawa pada masa Insiden, Kanak-Kanak hilang upaya untuk mengetahui bahawa perbuatannya salah atau berlawanan dengan undang-undang. '''''Cabaran oleh pihak pendakwaan: (1) Delusi sebagai motif''''' [114] Kes pendawaan menyatakan bahawa delusi Kanak-Kanak boleh dianggap sebagai motif ataupun penerangan terhadap perbuatan yang dibuat Kanak-Kanak. Saya menolak kes oleh pihak pendakwaan kerana saya dapati berdasarkan keterangan psikiatri (yang tidak dicabar ganti oleh pihak pendakwaan) bahawa delusi tidak memberi sebab kepada Kanak-Kanak untuk membunuh ketika masih mengekalkan fahaman antara yang benar dengan salah. Sebaliknya, delusi itu sendiri serta keadaan disosiasi berkaitan yang menghilangkan fahaman itu. [115] Pihak pendakwaan bergantung kepada beberapa perkara yang dihujah tidak konsisten dengan dapatan bahawa keadaan delusi Kanak-Kanak menghilangkan upaya untuk mengetahui bahawa perbuatannya salah atau berlawanan dengan undang-undang. Maka, saya akan mempertimbangkan perkara-perkara ini. [116] Pertama, pihak pendakwaan berhujah bahawa Kanak-Kanak telah merancang perbuatannya selama berbulan-bulan. Dia mengkaji penembakan sekolah, membeli tiga bilah pisau pada Julai dan Ogos 2025, membeli pakaian replika, memilih sasaran, dan membawa senjata ke Sekolah selama dua minggu sambil menyoroknya di bawah uniform sekolah. Pihak pendakwaan menghantar hujah bahawa ini melambangkan kewarasaan eksekutif yang utuh — kefungisan dalam mengurus dan mengatur, serta keupayaan menilai risiko dan mengubah suai rancangan — sepenuhnya tidak konsisten dengan hilang upaya yang diperlukan oleh seksyen 84 Kanun Keseksaan. Pihak pendakwaan berhujah lagi bahawa keputusan Kanak-Kanak untuk mengawalkan tarikh serangan dari 2027 ke 2025 kerana takut dibuang sekolah mempamerkan satu proses kognitif yang rasional dan berpusatkan kepentingan diri. [117] Saya tidak menerima bahawa keterangan ini membawa keberatan yang diletakkan pihak pendakwaan oleh sebab-sebab berikut: :a. Pertama, keterangan tidak tercabar DW2 ialah keupayaan merancang ialah satu komponen berasingan dalam binaan kefungsian eksekutif yang lebih luas yang juga meliputi pengaturan, pengurusan, fleksibiliti kognitif, penyelesaian masalah, dan keupayaan membuang strategi yang tidak berkesan. Dalam keterangan DW2, keupayaan merancang merupakan satu-satunya yang masih utuh, dengan komponen lain cacat teruk. Tambahan pula, komponen lain itulah, dan bukan keupayaan merancang, yang memberi kesan terhadap keupayaan Kanak-Kanak untuk memahami salahnya perbuatannya. Saya menerima, berdasarkan perihak fakta klinikal yang tidak dicabar oleh keterangan pakar berlawanan, bahawa keupayaan mereka dan melaksanakan sebuah rancangan itu bukan, tanpa selebihnya, menandakan keupayaan untuk mengetahui salahnya rancangan itu. :b. Kedua dan paling penting, keterengan menubuhkan bahawa setiap unsur material "rancangan" yang dipergantungkan pihak pendakwaan itu sendiri direka dalam serta oleh sistem delusi berbanding rancangan rasional berkepentingan diri yang disengajakan buat suatu objektif dunia nyata. Sasaran dipilih bukan disebabkan oleh sebarang hubungan, pertelingkahan atau motif rasional, tetapi satu delusi erotomania yang terikat kepada seorang perempuan yang, berdasarkan keterangan, tidak pernah berbual atau berkenalan oleh Kanak-Kanak. Tarikh asal rancangan pembunuhan dirancang berdasarkan ulang tahun sebuah kekejaman yang dilakukan suku abad lalu di sebuah negara asing oleh dua orang pemuda yang telah hadir berkenalan kepada Kanak-Kanak melalui penyakitnya. Tulisan di pisaunya, menurut keterangan DW2, ditulis kerana disuruh oleh suara khayalan Dylan Klebold. Pakaian telah diatur, helaian dengan helaian, meniru apa yang dipakai pelaku penembakan Sekolah Tinggi Columbine, Tiada di sini merupakan tingkah laku pembuat rasional berkepentingan diri. Sebaliknya, ia merupakan tindakan suatu identifikasi delusi yang telah memakan habis nyawa dalaman Kanak-Kanak ketika itu, berdasarkan perhatian terhadap suatu skrip cereka arahan psikosis yang teliti. <!-- sambung halaman 66 --> 6xo8bemc42e7tjvxld3sjitiwxvo8mt 250 9301 25125 2026-10-08T13:08:52Z PeaceSeekers 18 /* Tanpa teks */ 25125 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="PeaceSeekers" /></noinclude><noinclude></noinclude> h678ukmxyxfk2a88mdlzl1zl7tlukfj 250 9302 25126 2026-10-08T13:10:04Z PeaceSeekers 18 /* Tanpa teks */ 25126 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="PeaceSeekers" /></noinclude><noinclude></noinclude> h678ukmxyxfk2a88mdlzl1zl7tlukfj 250 9303 25127 2026-10-08T13:10:29Z PeaceSeekers 18 /* Tanpa teks */ 25127 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="PeaceSeekers" /></noinclude><noinclude></noinclude> h678ukmxyxfk2a88mdlzl1zl7tlukfj 250 9304 25128 2026-10-08T13:11:02Z PeaceSeekers 18 /* Tanpa teks */ 25128 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="PeaceSeekers" /></noinclude><noinclude></noinclude> h678ukmxyxfk2a88mdlzl1zl7tlukfj 250 9305 25129 2026-10-08T13:12:13Z PeaceSeekers 18 /* Tanpa teks */ 25129 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="PeaceSeekers" /></noinclude><noinclude></noinclude> h678ukmxyxfk2a88mdlzl1zl7tlukfj 250 9306 25130 2026-10-08T13:12:50Z PeaceSeekers 18 /* Tanpa teks */ 25130 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="PeaceSeekers" /></noinclude><noinclude></noinclude> h678ukmxyxfk2a88mdlzl1zl7tlukfj 250 9307 25131 2026-10-08T13:13:53Z PeaceSeekers 18 /* Tanpa teks */ 25131 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="PeaceSeekers" /></noinclude><noinclude></noinclude> h678ukmxyxfk2a88mdlzl1zl7tlukfj 250 9308 25132 2026-10-08T13:14:07Z PeaceSeekers 18 /* Tanpa teks */ 25132 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="PeaceSeekers" /></noinclude><noinclude></noinclude> h678ukmxyxfk2a88mdlzl1zl7tlukfj 250 9309 25133 2026-10-08T13:15:22Z PeaceSeekers 18 /* Tanpa teks */ 25133 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="PeaceSeekers" /></noinclude><noinclude></noinclude> h678ukmxyxfk2a88mdlzl1zl7tlukfj 250 9310 25134 2026-10-08T13:16:07Z PeaceSeekers 18 /* Tanpa teks */ 25134 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="PeaceSeekers" /></noinclude><noinclude></noinclude> h678ukmxyxfk2a88mdlzl1zl7tlukfj 250 9311 25135 2026-10-08T13:16:31Z PeaceSeekers 18 /* Tanpa teks */ 25135 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="PeaceSeekers" /></noinclude><noinclude></noinclude> h678ukmxyxfk2a88mdlzl1zl7tlukfj 250 9312 25136 2026-10-08T13:16:48Z PeaceSeekers 18 /* Tanpa teks */ 25136 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="PeaceSeekers" /></noinclude><noinclude></noinclude> h678ukmxyxfk2a88mdlzl1zl7tlukfj 250 9313 25137 2026-10-08T13:18:10Z PeaceSeekers 18 /* Tanpa teks */ 25137 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="PeaceSeekers" /></noinclude><noinclude></noinclude> h678ukmxyxfk2a88mdlzl1zl7tlukfj 250 9314 25138 2026-10-08T13:18:28Z PeaceSeekers 18 /* Tanpa teks */ 25138 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="PeaceSeekers" /></noinclude><noinclude></noinclude> h678ukmxyxfk2a88mdlzl1zl7tlukfj 250 9315 25139 2026-10-08T13:19:05Z PeaceSeekers 18 /* Tanpa teks */ 25139 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="PeaceSeekers" /></noinclude><noinclude></noinclude> h678ukmxyxfk2a88mdlzl1zl7tlukfj 250 9316 25140 2026-10-08T13:21:33Z PeaceSeekers 18 /* Tanpa teks */ 25140 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="PeaceSeekers" /></noinclude><noinclude></noinclude> h678ukmxyxfk2a88mdlzl1zl7tlukfj 250 9317 25141 2026-10-08T13:23:21Z PeaceSeekers 18 /* Tanpa teks */ 25141 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="PeaceSeekers" /></noinclude><noinclude></noinclude> h678ukmxyxfk2a88mdlzl1zl7tlukfj 250 9318 25144 2026-10-09T00:15:11Z PeaceSeekers 18 /* Telah diuji baca */ 25144 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="PeaceSeekers" />{{rh| |{{sc|The Adjective.}}|7}}</noinclude>''chopper''. '''Tinggal rumah, tinggal di-rumah''' ''stay at home''. '''Mari lain hari, mari pada lain hari!''' ''come on another day''! IV. The more important classes of derivative nouns are:- (1) Nouns formed from prefix '''pĕ''' +, denoting persons and things. '''Rompak''' ''to commit piracy'', '''pĕrompak''' ''pirate''; '''gerek''' ''to bore'', '''pĕngerek''' ''awl''; '''lontar''' ''to throw'', '''pĕlontar''' ''missile''; '''sidai''' ''to hang to dry'', '''pĕnyidai''' ''clothes' line''. (2) Nouns formed from suffix + '''an'''. '''Tutup''' ''to shut'', '''tutupan''' ''a lid''; '''pakai''' ''to wear'', '''pakaian''' ''clothes''. Some of these denote collectivity, plurality, extent—'''laut''' ''sea'', '''lautan''' ''ocean''; '''tanam''' ''to plant'', '''tanaman''' ''plants''; and in this sense are often found with the root reduplicated '''buah-buahan''' ''fruits of all sorts'', '''tanam-tanaman''' ''plants of all kinds''. (3) Nouns of the form '''pĕ''' + … + '''an''', mostly abstract denoting quality and faculty. '''Chari''' ''to seek, work for a living'', '''pĕncharian''' ''source of livelihood''; '''rasa''' ''to feel'', '''perasaan''' ''feeling''; '''ajar''' ''to teach'', '''pĕngajaran''' ''teaching''. (4) Nouns of the form '''kĕ''' + … + '''an''', denoting condition or state. '''Sempit''' ''narrow'', '''kĕsempitan''' ''narrowness, esp. of means''; '''kurus''' ''thin'', '''kĕkurusan''' ''thinness''; '''lempah''' ''to flow'', '''kĕlempahan''' ''out-flowing esp. of charity''; '''besar''' ''great'', '''kĕbĕsaran''' (1) ''greatness'' (2) ''mark of greatness, insignia''. These nouns can stand as predicate as well as subject. '''Sahaya kĕhilangan tongkat''' ''I am in the fix of having lost my stick''. {{C|'''THE ADJECTIVE.'''}} I. As attribute, the adjective follows the noun it qualifies; the demonstrative pronoun, if employed, coming behind it. '''Orang kurus''' ''thin man'' or ''men''.<br> '''Orang kurus itu''' ''that thin man'' or ''those thin men''.<noinclude></noinclude> atcrr0h4y243453bdgrqqlr5jh7jlew 25145 25144 2026-10-09T00:15:49Z PeaceSeekers 18 25145 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="PeaceSeekers" />{{rh| |{{sc|The Adjective.}}|7}}</noinclude>''chopper''. '''Tinggal rumah, tinggal di-rumah''' ''stay at home''. '''Mari lain hari, mari pada lain hari!''' ''come on another day''! IV. The more important classes of derivative nouns are:— (1) Nouns formed from prefix '''pĕ''' +, denoting persons and things. '''Rompak''' ''to commit piracy'', '''pĕrompak''' ''pirate''; '''gerek''' ''to bore'', '''pĕngerek''' ''awl''; '''lontar''' ''to throw'', '''pĕlontar''' ''missile''; '''sidai''' ''to hang to dry'', '''pĕnyidai''' ''clothes' line''. (2) Nouns formed from suffix + '''an'''. '''Tutup''' ''to shut'', '''tutupan''' ''a lid''; '''pakai''' ''to wear'', '''pakaian''' ''clothes''. Some of these denote collectivity, plurality, extent—'''laut''' ''sea'', '''lautan''' ''ocean''; '''tanam''' ''to plant'', '''tanaman''' ''plants''; and in this sense are often found with the root reduplicated '''buah-buahan''' ''fruits of all sorts'', '''tanam-tanaman''' ''plants of all kinds''. (3) Nouns of the form '''pĕ''' + … + '''an''', mostly abstract denoting quality and faculty. '''Chari''' ''to seek, work for a living'', '''pĕncharian''' ''source of livelihood''; '''rasa''' ''to feel'', '''perasaan''' ''feeling''; '''ajar''' ''to teach'', '''pĕngajaran''' ''teaching''. (4) Nouns of the form '''kĕ''' + … + '''an''', denoting condition or state. '''Sempit''' ''narrow'', '''kĕsempitan''' ''narrowness, esp. of means''; '''kurus''' ''thin'', '''kĕkurusan''' ''thinness''; '''lempah''' ''to flow'', '''kĕlempahan''' ''out-flowing esp. of charity''; '''besar''' ''great'', '''kĕbĕsaran''' (1) ''greatness'' (2) ''mark of greatness, insignia''. These nouns can stand as predicate as well as subject. '''Sahaya kĕhilangan tongkat''' ''I am in the fix of having lost my stick''. {{C|'''THE ADJECTIVE.'''}} I. As attribute, the adjective follows the noun it qualifies; the demonstrative pronoun, if employed, coming behind it. '''Orang kurus''' ''thin man'' or ''men''.<br> '''Orang kurus itu''' ''that thin man'' or ''those thin men''.<noinclude></noinclude> 6pjdde8pqdrbqlrohevz1g6g2f708bm 250 9319 25146 2026-10-09T00:29:40Z PeaceSeekers 18 /* Telah diuji baca */ 25146 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="PeaceSeekers" />{{rh|8|{{sc|Colloquial Malay.}}| }}</noinclude> '''Orang bĕrbini''' ''a married man'' or ''married men''.<br> '''Orang bĕrbini itu''' ''that married man'' or ''those married men''. II. As predicate (a) the adjective may come after the noun, when, if noun + adjective only are used, the predicative use is distinguished from the attributive merely by intonation:— '''Orang kurus''' ''the man is thin'', stress being laid on '''kurus'''. If a demonstrative or possessive pronoun is used, the pronoun now comes before the adjective. '''Orang-nya kurus''' ''his man is thin''.<br> '''Orang itu kurus''' ''that man'' (or ''those men'') ''is'' (or ''are'') ''thin''.<br> '''Orang-nya itu kurus''' ''that man'' (or ''those men'') ''of his'' (''is'' or ''are'') ''thin''. (b) Oftener as predicate, the adjective comes first, (with or without the emphatic '''-lah''') and the noun follows:— '''Kurus (-lah) orang itu''' ''thin is the man'' (or ''are those men'').<br> '''Kurus (-lah) orang - nya itu''' ''thin is that man'' (or ''are those men'') ''of his''. {{sc|Note}} I. Nouns denoting material and place can be used adjectivally. '''Rumah papan''' ''wooden house'' (or ''houses''), lit. ''a house'' (or ''houses'') ''of wood''; '''‘adat Pahang''' ''Pahang custom'' (or ''customs''); '''anak China''' a ''Chinese'' (or ''the Chinese''). {{sc|Note}} II. Adjectives may be reduplicated (p. 18), or built up of the affixes '''bĕr''' + (p. 15), '''tĕr''' + (p. 16), and rarely of the substantival suffix + '''an'''. {{C|Comparison of Adjectives.}} I. If a person or thing is compared with another as being like or equal to it in some respect, then this ' comparison of equality of degree as it is called is expressed (a) by order of words, antithesis and intonation :—<noinclude></noinclude> hsir32b1shefqyh0o8bj6ejsn0h2n3e