Wikipedija mtwiki https://mt.wikipedia.org/wiki/Il-Pa%C4%A1na_prin%C4%8Bipali MediaWiki 1.47.0-wmf.5 first-letter Medja Speċjali Diskussjoni Utent Diskussjoni utent Wikipedija Diskussjoni Wikipedija Stampa Diskussjoni stampa MediaWiki Diskussjoni MediaWiki Mudell Diskussjoni mudell Għajnuna Diskussjoni għajnuna Kategorija Diskussjoni kategorija Portal Diskussjoni portal TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk Astronomija 0 2031 330478 328096 2026-06-09T00:18:54Z InternetArchiveBot 18288 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 330478 wikitext text/x-wiki [[Stampa:V838 Mon HST.jpg|thumb|300px|Nubi tal-gass madwar stilla varjabbli]] '''Astronomija''' ([[Grieg]]: αστρονομία = άστρον + νόμος, astronomia = astron + nomos, letteralment, ("liġi tal-istilel") hija x-[[xjenza]] ta' l-osservazzjoni u l-ispjegazzjoni ta' x'jiġri lil hinn mill-[[Art]] ([[Art|Dinja]]) u barra l-[[atmosfera]]. Din ix-[[xjenza]] tistudja l-oriġini, l-[[evoluzzjoni]], [[fiżika]] u [[kimika]] ta' l-oġġetti li jistgħu jiġu osservati fis-sema (u li huma barra mill-[[atmosfera]]). Fi ftit kliem, l-Astronomija hija l-investigazzjoni ta' dak kollu li jiġri 'l barra mid-[[Art|Dinja]]. Hija waħda mill-eqdem [[Xjenza naturali|xjenzi]] għax nibtet malli n-nies bdew jiktbu dwar dak li jaraw fis-sema u wkoll hija waħda mill-ftit [[xjenza|xjenzi]] fejn id-dilettanti għadhom jistgħu jieħdu sehem, speċjalment fl-iskoperti u l-monitoraġġ ta’ fenomeni transitorji. L-Astronomija m’għandhiex tiġi mħallta ma' l-[[Astroloġija]], li tassumi li d-destin tal-bnedmin huwa marbut mal-pożizzjoni apparenti ta' l-oġġetti fis-sema. Għalkemm iż-żewġ oqsma jgawdu oriġini komuni, huma totalment differenti għax waqt li f'l-astronomija jintuża metodi xjentifiċi, l-astroloġija m'għandhiex bażi xjentifika. == Storja == Fil-bidu ta' l-istorja tagħha, l-astronomija ħadet biss ħsieb l-osservazzjoni u l-previżjoni tal-mixi tal-oġġetti ċelesti (tas-sema) li setgħu jiġu osservati mingħajr l-użu ta' apparat partikolari ħlief l-għajn għera. L-ewwel [[astronomu|astronomi]] kienu qassisin ta' ċertu [[kult]] reliġjuż, li kienu kapaċi jaqdu lis-socjetà bil-ħolqien ta' l-ewwel [[kalendarji]], indispensabbli għall-organizzazzjoni tal-ħajja soċjali u agrikola. [[Stampa:Universum.jpg|thumb|left|Universum - C. Flammarion, Holzschnitt, Paris 1888, Kolorit : Heikenwaelder Hugo, Wien 1998]] [[Stampa:Justus Sustermans - Portrait of Galileo Galilei, 1636.jpg|thumb|225px|right|Gallileo Gallilei]] Il-Griegi kienu l-iktar nies li taw kontribut lill-astronomija, speċjalment [[Ipparku]] u [[Ewdossju]]; li laħqu l-milja tagħhom bix-xogħol ta' [[Klawdju Tolemew]] (Klaudios Ptolemaios ċa. [[85]]-ċa. [[165]]). Fiż-[[Medju Evu|Żminijiet tan-Nofs]], id-dinja tal-Punent rat staġnar fl-iżvilupp ta' dix-xjenza, imma li xi astronomi Għarab komplew bl-istudju tal-korpi ċelesti. Matul ir-[[Rinaxximent]], [[Nikola Koperniku]] ħadem ħafna biex jippromwovi l-idea tiegħu ta' "sistema eljoċentrika" (għalkemm ta' min jgħid li ma kienx l-ewwel wieħed li ħareġ bl-ipoteżi ta' sistema bix-[[Xemx]] fin-nofs, imma żgur l-ewwel wieħed li argumenta b'mod xjentifiku it-teorija tiegħu). Ħidmietu serviet ta' bażi soda għax-xogħol ta' [[Galileo Galilei]] u [[Kepler]]. Dan ta' l-aħħar kien l-ewwel [[astronomu]] li kiteb liġijiet li jispjegaw korretament id-dettalji kollha taċ-ċaqliq tal-[[pjaneti]] madwar ix-[[Xemx]]. Iżda hu ma tax raġunijiet fiżiċi għas-sejbiet tieghu; dan kellu jkun ix-xogħol ta' [[Isaac Newton]] li elabora l-prinċipji tal-[[mekkaniżmu ċelesti]] u l-[[Gravità#Il-liġi tal-gravità universali ta' Newton|liġi tal-gravità universali]]. == Suddiviżjonijiet == L-astronomija hija maqsuma f'ħafna sezzjonijiet, dan minħabba l-għadd kbir ta' kategoriji li jaqgħu taħtha. === Metodi użati biex tinġabar l-informazjoni === Fl-astronomija, il metodu ewlieni biex tinkiseb informazjoni tirrikjedi ir-rilevazjoni u l-analiżi ta' [[radjazzjonijiet elettromanjetiċi|Radjazzjoni elettromanjetika]]. Tradizzjonalment l-astronomija tinqasam f'd-diviżjonijiet li jikkorrespondu mar-reġjuni differenti ta' l- [[ispettru elettromanjetiku]] osservati: * [[Astronomija ottika]] - tirriferi għat-tekiċi użati għal rilevar u analiżar ta' dawl li jista'jkun perċepit mill-għajn tal-bniedem (minn 400 - 800 nm ċirka). L-istrument l-iktar użat f'din id-diviżjoni huwa t-[[teleskopju]]. * [[Astronomija ta' l-infra-aħmar]] - tibbaża fuq r-rilevament tar-[[radjazzjoni infra-ħamra]]. L-istrument l-iktar użat f'din id-diviżjoni huwa t-[[teleskopju]] ottimiżat għal dawn l-iskopijiet. It-teleskopji mqegħda fl-orbita huma użati biex jiġi evitat il-"[[ħoss]]" tal- interferenzi elettromanjetiċi ikkawżati mill-atmosfera. * [[Radjuastronomija]] - tuża strumenti kompletament differenti biex taqbgħad ir-radjazzjonijiet b'[[tul ta' mewġa]] bejn xi millimetru u ċentimetru. Ir-riċevituri jixbħu ħafna l-istrumenti wżati għat-trasmissjoni ta' sinjali televiżivi u radjufoniċi. === Għall-oġġetti ta' studju === [[Stampa:Hubble2005-01-barred-spiral-galaxy-NGC1300.jpg|thumb|400px|[[Galassja]] żbarrata NGC1300 fotografata mit- [[Teleskopju spazjali Hubble|teleskopju Hubble]]]] L-astronomi jistudjaw oġġetti bħal [[pjaneta|pjaneti]], [[stilla|kwiekeb]], [[nova|novi]], [[galassja|galassji]], [[nebulosa|nebulosi]], eċċ. imma l-ebda astronomu ma josserva kull tip ta' oġġett. Suddivisione differenti tista' tkun magħmula għal regjuni tal-ispazju u tematiċi relatati: * [[Astronomija galattika]] * [[Astronomija ekstragalattika]] * [[Formazzjoni u evoluzjoni tal-galassji]] * [[Formazzjoni stellari]] * [[Evoluzzjoni stellari]] * [[Astronomija stellari]] * [[Astrometrija]]: l-istudju tal-pożizzjoni tal-oġġetti fuq l-isfera ċelesti u taċ-ċaqliq tagħhom. L-astrometrija tieħu ħsieb ukoll tad-definizzjoni tas-sistema ta' riferiment u taċ-[[ċinematika]] tal-oġġetti appartenenti lil galassja tagħna. * [[kosmoloġija]]: l-istudio tal-Univers kollu kemm hu, mit-tweliedsal-evoluzzjoni. * [[Esobioloġija]] jew[[Astrobioloġija]]: l-istudju tal-formazzjoni ta' ħajja bioloġika lil hinn mill-pjaneta tagħna. * [[Planetoloġija]]: l-istudju tal-pjaneti tas-[[Sistema Solari]] u l-ipotesijiet fuq il-pjaneti ekstrasolari. == Kunċetti bażiċi == [[Stampa:Central area of constellation Taurus.jpg|thumb|300px|L-[[Kostellazzjoni|imħalla]] tat-Tawr]] * [[Sfera ċelesti]] * [[Koordinati ċelesti]] * [[Preċessjoni]] * [[Eklittika]] * [[Orbita (astronomija)|Orbita]] * [[Orbita retrograda]] * [[Rotazzjoni]] * [[Fażi (astronomija)|Fażi]] * [[Afelio]] * [[Perielio]] * [[Eklissi]] * [[Punti ta' Lagrange]] * [[Stilla]] * [[Kostellazzjoni]] jew [[Kostellazzjoni|Imħalla]] * [[Pjaneta]] * [[Asterojde]] * [[Galassja]] * [[Parallasse]] * [[Manjitudni]] * [[Rivoluzzjoni orbitali]] * [[Eċċentriċità]] * [[Unità Astronomika|Unità astronomica]] * [[Kometa]] * [[Diagramma H-R]] * [[Klassifikazzjoni stellari]] * [[Supernova]] * [[Toqba sewda]] * [[Sena dawl]] * [[Tniġġis tad-dawl]] * [[Triq ta' Sant' Anna]] == Links esterni == * [http://www.dailyastronomy.com/ Astronomy News] - Daily Astronomy tipprovdi aħbarjiet kurrenti u informazzjoni relatata ma' kull taqsima ta' l-astronomija. === Organizzazzjonijiet === * [http://www.aavso.org/ American Association of Variable Star Observers] * [http://www.aas.org/ American Astronomical Society] * [http://www.astrosociety.org/ Astronomical Society of the Pacific] * [http://www.maltastro.org/ socjeta astronomika maltija] * [https://web.archive.org/web/20050728102250/http://www.saao.ac.za/assa/ Astronomical Society of Southern Africa] * [http://www.assne.org/ Astronomical Society of Southern New England] * [https://web.archive.org/web/20060403080758/http://ciclops.lpl.arizona.edu/ Cassini Imaging Laboratory] - Ritratti tal-pjaneti li jgħaġbuk bi ġmielhom meħudha mill-vettura spazjali Cassini. * [http://www.astro.cz/ Czech Astronomical Society] * [http://www.drastronomy.com/ Durham Region Astronomical Association] * [http://www.eso.org/ European Southern Observatory] * [http://www.hawastsoc.org/ Hawaiian Astronomical Society] * [https://web.archive.org/web/20040124051103/http://www.hia-iha.nrc-cnrc.gc.ca/ Herzberg Institute of Astrophysics] * [https://web.archive.org/web/20110409054728/http://www.iucaa.ernet.in/ Inter-University Centre for Astronomy and Astrophysics] * [https://web.archive.org/web/19970129013230/http://www.noao.edu/ National Optical Astronomy Observatories] * [https://web.archive.org/web/20210213215425/http://www.nyaa-starfest.com/ North York Astronomical Association] * [https://web.archive.org/web/20040629001450/http://open-site.org/Science/Astronomy/ Open Encyclopedia Project] - sezzjoni Astronomija. * [https://web.archive.org/web/20040622025835/http://www.rasc.ca/ Royal Astronomical Society of Canada] * [http://www.ras.org.uk/ Royal Astronomical Society (UK)] * [http://www.rasnz.org.nz/ Royal Astronomical Society of New Zealand] * [http://www.slasonline.org/ Saint Louis Astronomical Society] * [http://www.astrophysical.org/ Scientia Astrophysical Organization] * [http://www.popastro.com/ Society for Popular Astronomy (UK)] * [http://www.iayc.org/ International Astronomy Youth Camp (IAYC)] === Referenzi: formulu u kostanti === * [http://www.jqjacobs.net/astro/astrofor.html Astronomy Formulas] * [http://www.jqjacobs.net/astro/astro.html Astronomical Constants Index] * [https://web.archive.org/web/20210203012304/http://ads.harvard.edu/books/hsaa/ Zombeck's ''Handbook of Space Astronomy and Astrophysics''] === Oħrajn === * [https://web.archive.org/web/20050816103222/http://www.astroclubul.org/emilneata/ Deep Sky Astronomy] * [http://www.absoluteastronomy.com Astronomy facts and information] * [http://www.astrometry.org Astrometry and Celestial Mechanics] * [https://web.archive.org/web/20041208194306/http://www.facts-and-figures.org/html/astronomy.php Astronomy sites for educators] * [https://web.archive.org/web/20041129011041/http://www.wissen-news.de/ Astronomy news] (ger.) * [https://web.archive.org/web/20200123091301/https://www.lanl.gov/errors/system-notification.php Los Alamos Astrophysics e-Print Database] * [http://antwrp.gsfc.nasa.gov/apod/ Astronomy Picture of the Day] * [http://www.phys-astro.sonoma.edu/BruceMedalists/ Bruce Medalists (annual astronomical award since 1898)] * [https://web.archive.org/web/20060615045134/http://physics.unr.edu/grad/welser/astro/arab.html Islamic and Arab Astronomy] * [https://web.archive.org/web/20060705214728/http://www.site.uottawa.ca:4321/astronomy/index.html University of Ottawa's Astronomy Knowledge Base] * [http://www.space.com Space.com] Sit popolari dwar l-astronpmija * [http://www.auroresboreales.com About northern lights] * [http://www.universetoday.com Universe Today] Aħbarijiet dwar l-astronomija u l-ispazju * [http://virtualsky.org/index.html Virtual Sky] Ritratti tas-sema fil-għaxija * [http://nightskylive.net NightSky Live] NSL Project Home * [http://jumk.de/astronomie/astronomy.shtml About stars and planets] {{Xjenza}} [[Kategorija:Astronomija| ]] 4ztfkeufve745ncsly6yng4hpywypxq Tim nazzjonali tal-futbol tal-Ingilterra 0 10865 330482 310249 2026-06-09T08:12:30Z Markuss86 18239 330482 wikitext text/x-wiki {{Infobox Tim nazzjonali tal-futbol | isem = Ingilterra | laqam = ''The Three Lions'' | assoċjazzjoni = ''[[The Football Association]]'' | konfederazzjoni = [[UEFA]] ([[Ewropa]]) | kowċ = {{flagicon|ITA}} [[Fabio Capello]] | asst_kowċ = {{flagicon|ITA}} [[Italo Galbiati]] | kaptan = [[John Terry]] | l-aktar_apparenzi = [[Peter Shilton]] (125) | l-aktar_gowls = [[Bobby Charlton|Sir Bobby Charlton]] (49) | stadju = [[Wembley Stadium]] ([[London]]) | kodiċi_FIFA = ENG | rank_FIFA = 15 | pattern_la1 = _eng26H | pattern_b1 = _eng26H | pattern_ra1 = _eng26H | pattern_sh1 = _eng26H | pattern_so1 = _eng26Hl | leftarm1 = FFFFFF | body1 = FFFFFF | rightarm1 = FFFFFF | shorts1 = FFFFFF | socks1 = FFFFFF | pattern_la2 = _eng26A | pattern_b2 = _eng26A | pattern_ra2 = _eng26A | pattern_sh2 = _eng26A | pattern_so2 = _eng26Al | leftarm2 = fe080a | body2 = fe080a | rightarm2 = fe080a | shorts2 = 000040 | socks2 = fe080a | debutt = | rebħa = | telfa = | app_tazza_tad-dinja = | debutt_tazza_tad-dinja = | riżultat_tazza_tad-dinja = | app_tazza_reġjonali = | isem_reġjonali = | debutt_tazza_reġjonali = | riżultat_tazza_reġjonali = | app_tazza_reġjonali2 = | isem_reġjonali2 = | debutt_tazza_reġjonali2 = | riżultat_tazza_reġjonali2 = | app_tazza_konfederazzjonijiet = | debutt_tazza_konfederazzjonijiet = | riżultat_tazza_konfederazzjonijiet = }} It-'''tim nazzjonali tal-futbol tal-Ingilterra''' hu t-tim nazzjonali tad-dixxiplina sportiva tal-[[futbol]] tal-[[Ingilterra]] u hu kkontrollat mill-''[[The Football Association]]''. == Skwadra kurrenti == Din hi l-iskwadra li ntagħżlet biex taffronta lill-[[Tim nazzjonali tal-futbol tal-Kroazja|Kroazja]] fl-[[10 ta' Settembru]] [[2008]]. {{nat fs g start}} {{nat fs g player|no= |pos=G|name=[[David James]]|age={{dte|1970|8|1|df=yes}}|caps=42|goals=0|club=[[Portsmouth FC|Portsmouth]]|clubnat=Ingilterra}} {{nat fs g player|no= |pos=G|name=[[Paul Robinson]]|age={{dte|1979|10|15|df=yes}}|caps=41|goals=0|club=[[Blackburn Rovers FC|Blackburn Rovers]]|clubnat=Ingilterra}} {{nat fs g player|no= |pos=G|name=[[Robert Green]]|age={{dte|1980|8|18|df=yes}}|caps=1|goals=0|club=[[West Ham United FC|West Ham United]]|clubnat=Ingilterra}} |----- ! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" | |----- bgcolor="#DFEDFD" {{nat fs g player|no= |pos=D|name=[[Rio Ferdinand]]|age={{dte|1978|11|7|df=yes}}|caps=70|goals=2|club=[[Manchester United FC|Manchester United]]|clubnat=Ingilterra}} {{nat fs g player|no= |pos=D|name=[[Ashley Cole]]|age={{dte|1980|12|20|df=yes}}|caps=67|goals=4|club=[[Chelsea FC|Chelsea]]|clubnat=Ingilterra}} {{nat fs g player|no= |pos=D|name=[[John Terry]]|age={{dte|1980|12|7|df=yes}}|caps=47|goals=4|club=[[Chelsea FC|Chelsea]]|clubnat=Ingilterra}} {{nat fs g player|no= |pos=D|name=[[Wayne Bridge]]|age={{dte|1980|8|5|df=yes}}|caps=30|goals=1|club=[[Chelsea FC|Chelsea]]|clubnat=Ingilterra}} {{nat fs g player|no= |pos=D|name=[[Wes Brown]]|age={{dte|1979|10|13|df=yes}}|caps=19|goals=1|club=[[Manchester United FC|Manchester United]]|clubnat=Ingilterra}} {{nat fs g player|no= |pos=D|name=[[Glen Johnson]]|age={{dte|1984|8|23|df=yes}}|caps=9|goals=0|club=[[Portsmouth FC|Portsmouth]]|clubnat=Ingilterra}} {{nat fs g player|no= |pos=D|name=[[Matthew Upson]]|age={{dte|1979|4|18|df=yes}}|caps=9|goals=0|club=[[West Ham United FC|West Ham United]]|clubnat=Ingilterra}} {{nat fs g player|no= |pos=D|name=[[Joleon Lescott]]|age={{dte|1982|8|16|df=yes}}|caps=6|goals=0|club=[[Everton FC|Everton]]|clubnat=Ingilterra}} |----- ! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" | |----- bgcolor="#DFEDFD" {{nat fs g player|no= |pos=M|name=[[David Beckham]]|age={{dte|1975|5|2|df=yes}}|caps=105|goals=17|club=[[Los Angeles Galaxy]]|clubnat=USA}} {{nat fs g player|no= |pos=M|name=[[Frank Lampard]]|age={{dte|1978|6|20|df=yes}}|caps=64|goals=14|club=[[Chelsea FC|Chelsea]]|clubnat=Ingilterra}} {{nat fs g player|no= |pos=M|name=[[Joe Cole]]|age={{dte|1981|11|8|df=yes}}|caps=53|goals=10|club=[[Chelsea FC|Chelsea]]|clubnat=Ingilterra}} {{nat fs g player|no= |pos=M|name=[[Gareth Barry]]|age={{dte|1981|2|23|df=yes}}|caps=23|goals=1|club=[[Aston Villa FC|Aston Villa]]|clubnat=Ingilterra}} {{nat fs g player|no= |pos=M|name=[[Stewart Downing]]|age={{dte|1984|7|22|df=yes}}|caps=20|goals=0|club=[[Middlesbrough FC|Middlesbrough]]|clubnat=Ingilterra}} {{nat fs g player|no= |pos=M|name=[[Jermaine Jenas]]|age={{dte|1983|2|18|df=yes}}|caps=20|goals=1|club=[[Tottenham Hotspur FC|Tottenham Hotspur]]|clubnat=Ingilterra}} {{nat fs g player|no= |pos=M|name=[[David Bentley]]|age={{dte|1984|8|27|df=yes}}|caps=7|goals=0|club=[[Tottenham Hotspur FC|Tottenham Hotspur]]|clubnat=Ingilterra}} {{nat fs g player|no= |pos=M|name=[[Jimmy Bullard]]|age={{dte|1978|10|23|df=yes}}|caps=0|goals=0|club=[[Fulham FC|Fulham]]|clubnat=Ingilterra}} |----- ! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" | |----- bgcolor="#DFEDFD" {{nat fs g player|no= |pos=A|name=[[Emile Heskey]]|age={{dte|1978|1|11|df=yes}}|caps=48|goals=5 |club=[[Wigan Athletic FC|Wigan Athletic]]|clubnat=Ingilterra}} {{nat fs g player|no= |pos=A|name=[[Wayne Rooney]]|age={{dte|1985|10|24|df=yes}}|caps=46|goals=15 |club=[[Manchester United FC|Manchester United]]|clubnat=Ingilterra}} {{nat fs g player|no= |pos=A|name=[[Jermain Defoe]]|age={{dte|1982|10|7|df=yes}}|caps=30|goals=5 |club=[[Portsmouth FC|Portsmouth]]|clubnat=Ingilterra}} {{nat fs g player|no= |pos=A|name=[[Theo Walcott]]|age={{dte|1988|3|16|df=yes}}|caps=4|goals=3|club=[[Arsenal FC|Arsenal]]|clubnat=Ingilterra}} {{nat fs g end}} {{Futbol internazzjonali}} {{Timijiet nazzjonali tal-UEFA}} [[Kategorija:Timijiet nazzjonali tal-futbol tal-Ewropa|Ingilterra]] [[Kategorija:Futbol fl-Ingilterra]] eyrzvn78dgrc8skvv0n6xo7h399n0vg FA Šiauliai 0 24220 330481 327996 2026-06-09T07:33:26Z Makenzis 12206 330481 wikitext text/x-wiki {{Infobox Tim tal-Futbol |isem = FA Šiauliai |stampa = |ismijiet_oħra = |isem_sħiħ = Futbolo akademija Šiauliai |grawnd = [[Grawnd savivaldybės]], [[Šiauliai]] |jesa' = 4,400 |fundazzjoni = 2007 |president = {{flagicon|LTU}} Reda Mockienė |kowċ = {{flagicon|LAT}} |kampjonat = [[TOPLYGA]] |sit_elettroniku = http://www.siauliufa.lt | pattern_la1=|pattern_b1=_thinblacksides|pattern_ra1=| leftarm1=000000|body1=FFFF00|rightarm1=000000|shorts1=000000|socks1=FFFF00| pattern_la2=|pattern_b2=|pattern_ra2=| leftarm2=FF0000|body2=FF0000|rightarm2=FF0000|shorts2=FF0000|socks2=FFFF00| }} '''Šiaulių futbolo akademija (FA Šiauliai)''' huwa [[klabb tal-futbol]] [[Litwanja|Litwan]],mil-belt ta [[Šiauliai]]. Il-klabb twaqqaf fl-2007. ==Unuri== ; Pirma lyga (D2) : winner: 2021 * '''[[Tazza Litwana]]''' ** '''Rebbieħa (0)''': ** '''Runners-up (1)''': 2023 == Parteċipazzjoni fil-Kampjonati Litwani == {| class="wikitable" align="centre" |- align="center" bgcolor="#dfdfdf" | '''Staġun''' | '''Livell''' | '''Diviżjoni''' | '''Pożizzjoni''' | '''Web''' |- | bgcolor="#FFFFFF" style="text-align:center;"| '''2010''' | bgcolor="#dbf3ff" style="text-align:center;"| '''4.''' | bgcolor="#dbf3ff" style="text-align:center;"| '''Trečia lyga''' ''(Šiauliai)'' | bgcolor="#f5f5f5" style="text-align:center;"| '''9.''' | |- | bgcolor="#FFffFF" style="text-align:center;"| '''2016''' | bgcolor="#dbf3ff" style="text-align:center;"| '''4.''' | bgcolor="#dbf3ff" style="text-align:center;"| '''Trečia lyga''' ''(Šiauliai)'' | bgcolor="#F5f5f5" style="text-align:center;"| '''6.''' | |- | bgcolor="#FFFFFF" style="text-align:center;"| '''2017''' | bgcolor="#FFFFDD" style="text-align:center;"| '''3.''' | bgcolor="#FFFFDD" style="text-align:center;"| '''Antra lyga''' ''(Vakarai)'' | bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| '''4.''' | <ref>http://almis.sritis.lt/ltu17lyga2w.html</ref> |- | bgcolor="#FFFFFF" style="text-align:center;"| '''2018''' | bgcolor="#FFFFDD" style="text-align:center;"| '''3.''' | bgcolor="#FFFFDD" style="text-align:center;"| '''Antra lyga''' ''(Vakarai)'' | bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| '''6.''' | <ref>http://almis.sritis.lt/ltu18lyga2w.html</ref> |- | bgcolor="#FFFFFF" style="text-align:center;"| '''2019''' | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| '''2.''' | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| '''Pirma lyga''' | bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| '''6.''' | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2019.html#1lyga</ref> |- | bgcolor="#FFFFFF" style="text-align:center;"| '''2020''' | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| '''2.''' | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| '''Pirma lyga''' | bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| '''5.''' | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2020.html#1lyga</ref> |- | bgcolor="#FFFFFF" style="text-align:center;"| '''2021''' | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| '''2.''' | bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| '''Pirma lyga''' | bgcolor="#FFFF00" style="text-align:center;"| '''1.''' | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2021.html#1lyga</ref> |- | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''2022''' | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''1.''' | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''A lyga''' | bgcolor="#f5f5f5" style="text-align:center;"| '''7.''' | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2022.html#alyga</ref> |- | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''2023''' | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''1.''' | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''[[A lyga]]''' | bgcolor="#DEB678" style="text-align:center;"| '''3.''' | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2023.html#alyga</ref> |- | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''2024''' | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''1.''' | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''[[A lyga]]''' | bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| '''7.''' | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2024.html#alyga</ref> |- | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''2025''' | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''1.''' | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''[[A lyga]]''' | bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| '''5.''' | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2025.html#alyga</ref> |- | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''2026''' | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''1.''' | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''[[TOPLYGA]]''' | bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| '''.''' | <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2026.html#alyga</ref> |- |} ==Plejers notevoli== ;Litwanja * {{flagicon|Litwanja}} == Staff tekniku == {| class="wikitable" |- ! Position !! Name |- |'''Kowċ''' ||{{flagicon|LTU}} |- |'''Ass. Kowċ''' ||{{flagicon|LTU}} |- |'''Kowċ tal-Fiżika''' ||{{flagicon|LTU}} |- |'''Kowċ tat-tieni tim & Ass. Kowċ''' ||{{flagicon|LTU}} |- |'''Ass. Kowċ tat-tieni tim''' ||{{flagicon|LTU}} |- |} ==Referenzi== {{Reflist}} ==Ħoloq esterni== * [http://www.siauliufa.lt Sit uffiċjali ''siauliufa.lt''] * [https://www.facebook.com/siauliufa/ facebook FA Šiauliai] * [https://int.soccerway.com/teams/lithuania/fa-iauliai/47386/ SOCCERWAY] * [https://www.flashscore.com/team/siauliai-fa/CMmWKuwf/ FLASHSCORE] * [https://www.transfermarkt.com/siauliai-fa/startseite/verein/42310 Transfermarkt] * [https://www.youtube.com/channel/UCIFmuBhsbQBLmN8qMIiq0Vw YouTube platforma] * [https://globalsportsarchive.com/team/soccer/fa-siauliai/36613/ Globalsportsarchive] {{TOPLYGA}} [[Kategorija:Klabbs tal-futbol Litwani|šiaulių fa]] [[Kategorija:Klabbs tal-futbol stabbiliti fl-2007|šiaulių fa]] 1tv5gq1mzpxwpuzn3qyjv54i0qks6me Nies Maltin li mietu fl-2026 0 34089 330476 330430 2026-06-08T13:39:53Z ToniSant 4257 /* Mejju */ +ref 330476 wikitext text/x-wiki '''Din hija lista ta' nies notevoli Maltin li mietu fl-2026.''' F'din il-lista jidhru biss ismijiet ta' nies li l-mewt tagħhom hija kkonfermata peremezz ta' rapport/i minn sorsi verifikabbli. Żidiet bla referenza għal sors verifikabbli jitneħħew minn hawn u jitpoġġew fil-[[Diskussjoni:Nies Maltin li mietu fl-2026|paġna ta' diskussjoni]] sakemm jiġu verifikati sew. Dwar kull persuna jinġabru biss dawn id-dettalji hawn: * Data: Isem u Kunjom, età (jew "??" meta din mhux magħrufa), għal xiex inhi magħrufa l-persuna, kawża tal-mewt (m'għandu jiddaħħal xejn meta mhux magħrufa uffiċjalment) - tagħrif ieħor f'każ ta' persuna li mhux inkluża f'Wikidata (eż. data tat-twelid), referenzi (għandu jkun hemm aktar minn waħda f'każ ta' nies aktar notevoli) '''''Nota:''' id-data tal-mewt m'għandix tkun dik ta' meta tħabbret imma ta' meta seħħet.'' ---- == Jannar == * 2: [[Tony Carr]], 98, mużiċist <ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/tony-carr-pioneering-maltese-jazz-drummer-dies.1121949|titlu=Tony Carr, Maltese jazz drummer to the stars, dies|kunjom=Borg|isem=Emma|data=2026-01-02|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-01-02}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/il-perkussjonist-tony-carr-george-caruana-jmut-fl-eta-ta-98-sena/|titlu=Il-perkussjonist Tony Carr (George Caruana) jmut fl-età ta’ 98 sena|kunjom=Zammit|isem=Frederick|data=2 Jannar 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://themalteseherald.com/2026/01/02/tony-carr-passes-away/|titlu=Renowned Maltese drummer, Tony Carr, passes away aged 98|kunjom=Fenech|isem=Gerald|data=2026-01-02|lingwa=en-GB|data-aċċess=2026-01-02}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://www.maltatoday.com.mt/news/national/138938/maltese_jazz_great_tony_carr_dies_aged_98|titlu=Maltese jazz great Tony Carr dies aged 98|kunjom=Meilak|isem=Nicole|data=2 Jannar 2026|sit=MaltaToday.com.mt|lingwa=en|data-aċċess=2026-01-02}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://www.independent.com.mt/articles/2026-01-02/local-news/Maltese-jazz-legend-Tony-Carr-passes-away-aged-98-6736286044|titlu=Maltese jazz legend, Tony Carr, passes away aged 98 - The Malta Independent|sit=www.independent.com.mt|data-aċċess=2026-01-03}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://tvmnews.mt/news/imut-ta-98-sena-d-drummer-malti-tony-carr/|titlu=Imut ta' 98 sena d-drummer Malti Tony Carr|data=2026-01-02|lingwa=en-US|data-aċċess=2026-01-03}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://one.com.mt/imut-ta-98-sena-d-drummer-famuz-malti-tony-carr-li-daqq-mal-akbar-stilel-muzikali/|titlu=Imut ta’ 98 sena d-drummer famuż Malti Tony Carr li daqq mal-akbar stilel mużikali|kunjom=Caruana|isem=Josef|data=3 Jannar 2026|sit=ONEnews|lingwa=mt}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://www.melodija.eu/post/tony-carr-george-caruana-maltese-jazz-pioneer-dies-at-98|titlu=Tony Carr (George Caruana): Maltese Jazz Pioneer Dies at 98|kunjom=Mifsud|isem=Noel|data=2026-01-05|sit=Melodija|lingwa=en|data-aċċess=2026-01-05}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://www.sussexexpress.co.uk/news/fond-tribute-on-death-of-drummer-who-played-with-the-greats-5465983|titlu=Fond tribute on death of drummer who played with the greats|kunjom=Hewitt|isem=Phil|data=2026-01-10|sit=SussexWorld|lingwa=en|data-aċċess=2026-01-10}}</ref> * 5: [[George Spiteri]], 90, mużiċist u l-ewwel leader tal-[[Orkestra Filarmonika ta' Malta]] (twieled: 20 ta’ Lulju 1935) <ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/announcements-january-6-2026.1122080|titlu=Announcements − January 6, 2026|kunjom=|isem=|data=2026-01-06|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-01-06}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/imut-george-spiteri-l-ewwel-leader-tal-orkestra-filarmonika-ta-malta/|titlu=Imut George Spiteri, l-ewwel leader tal-Orkestra Filarmonika ta’ Malta|kunjom=Zammit|isem=Frederick|data=6 Jannar 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://www.facebook.com/reel/1540894257190704/?t=49|titlu=MPO: Protagonisti - George Spiteri|kunjom=Farrugia|isem=Joe Julian|data=6 Jannar 2026|sit=Facebook}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/a-real-gentleman-good-musician-violinist-george-spiteri-dies-aged-90.1122103|titlu='A real gentleman': trailblazing violinist George Spiteri dies at 90|kunjom=Cummings|isem=James|data=2026-01-06|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-01-06}}</ref> * 6: [[Thomas Farrell]], 89, għalliem u l-ewwel sindku ta' Ħaż Żabbar <ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/thomas-farrell-first-mayor-zabbar-dies-aged-89.1122141|titlu=Thomas Farrell, first mayor of Żabbar, dies aged 89|kunjom=|isem=|data=2026-01-07|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-01-07}}</ref> * 14: [[Paul Chetcuti Caruana]], 77, tabib u politiku <ref>{{Ċita web|url=https://one.com.mt/tithabbar-il-mewt-tal-eks-deputat-laburista-t-tabib-paul-chetcuti-caruana/|titlu=Titħabbar il-mewt tal-eks Deputat Laburista t-Tabib Paul Chetcuti Caruana|kunjom=Portelli|isem=Eman|data=14 Jannar 2026|sit=ONEnews|lingwa=mt}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/former-mp-paul-chetcuti-caruana-dies.1122497|titlu=Mosta doctor Paul Chetcuti Caruana, targeted by 1977 letter bomb, dies aged 77|kunjom=Calleja|isem=Claudia|data=2026-01-14|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-01-15}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://www.independent.com.mt/articles/2026-01-14/local-news/Paul-Chetcuti-Caruana-who-survived-letter-bomb-attempt-in-1977-dies-6736286334|titlu=Paul Chetcuti Caruana, who survived letter-bomb attempt in 1977, dies - The Malta Independent|sit=www.independent.com.mt|data-aċċess=2026-01-15}}</ref> <ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/parliament-pays-tribute-mosta-doctor-pl-mp-paul-chetcuti-caruana.1123482|titlu=Parliament pays tribute to Mosta doctor and PL MP Paul Chetcuti Caruana|kunjom=Magri|isem=Giulia|data=2026-02-02|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-02-02}}</ref> * 20: [[Matthew Wismayer]], 53, fundatur ta' Schools for Africa (Malta) Foundation <ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/matthew-wismayer-schools-africa-foundation-entrepreneur-dies.1122791|titlu=Matthew Wismayer, who turned a cancer diagnosis into inspiration, dies aged 53|kunjom=Debono|isem=Fiona Galea|data=2026-01-20|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-01-22}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://tvmnews.mt/news/imut-matthew-wismayer-il-mohh-wara-progett-biex-jigu-meghjuna-tfal-fl-afrika/|titlu=Imut Matthew Wismayer, il-moħħ wara proġett biex jiġu megħjuna tfal fl-Afrika|kunjom=|isem=|data=2026-01-20|lingwa=mt|data-aċċess=2026-01-22}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://lovinmalta.com/malta/founder-of-prince-princess-malta-matthew-wismayer-passes-away/|titlu=Founder Of 'Prince & Princess Malta' Matthew Wismayer Passes Away|kunjom=Spiteri|isem=Rebecca Scalvini|data=2026-01-20|lingwa=en-GB|data-aċċess=2026-01-22}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://whoswho.mt/en/matthew-wismayer-passes-away-aged-53|titlu=Maltese Entrepreneur Matthew Wismayer passes away at 53|sit=whoswho.mt|lingwa=en|data-aċċess=2026-01-22}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/announcements-january-21-2026.1122811|titlu=Announcements – January 21, 2026|kunjom=|isem=|data=2026-01-21|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-01-22}}</ref> * 20: [[George Callus]], 88, ko-fundatur tal-Comtec (twieled: 8 ta' Settembru 1937) <ref>{{Ċita web|url=https://whoswho.mt/en/comtec-co-founder-george-callus-has-passed-away|titlu=Comtec Co-Founder George Callus has passed away|sit=whoswho.mt|lingwa=en|data-aċċess=2026-01-22}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/imut-ir-ragel-ta-amy-callus-orlando-mrs-axiak-ta-simpatici/|titlu=Imut ir-raġel ta’ Amy Callus Orlando, Mrs Axiak ta’ Simpatiċi|kunjom=Zammit|isem=Frederick|data=21 Jannar 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://gwida.mt/nimmissjak-immens-ghaziz-l-attrici-amy-callus-thabbar-it-telfa-ta-zewgha-george/|titlu="Nimmissjak Immens, Għażiż" - L-Attriċi Amy Callus Tħabbar It-Telfa Ta' Żewġha George|kunjom=Zarb|isem=Kyle|data=2026-01-22|lingwa=mt|data-aċċess=2026-01-22}}</ref> <ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/announcements-january-23-2026.1122923|titlu=Announcements – January 23, 2026|kunjom=|isem=|data=2026-01-23|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-05-29}}</ref> == Frar == * 4: [[Alfred Abela]], 80, eks-assistent kummissarju tal-pulizija <ref>{{Ċita web|url=https://one.com.mt/tithabbar-il-mewt-tal-eks-assistent-kummissarju-tal-pulizija-alfred-abela/|titlu=Titħabbar il-mewt tal-eks Assistent Kummissarju tal-Pulizija Alfred Abela|kunjom=Portelli|isem=Eman|data=4 Frar 2026|sit=ONEnews|lingwa=mt}}</ref> * 5: [[Philip Farrugia Randon]], 76, avukat u kittieb li ħoloq il-karattru ta' Puttinu <ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/dedicated-patriot-philip-farrugia-randon-dies.1123612|titlu='Dedicated patriot' Philip Farrugia Randon dies|kunjom=|isem=|data=2026-02-05|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-02-05}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/announcements-february-6-2026.1123652|titlu=Announcements − February 6, 2026|kunjom=|isem=|data=2026-02-06|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-02-06}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://tvmnews.mt/news/imut-dr-philip-farrugia-randon-avukat-u-awtur-li-holoq-il-karattru-puttinu/|titlu=Imut Dr Philip Farrugia Randon, avukat u awtur li ħoloq il-karattru Puttinu|kunjom=Micallef|isem=Gaetano|data=2026-02-05|sit=TVMnews|lingwa=mt|data-aċċess=2026-02-08}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/appreciation-philip-farrugia-randon.1124083|titlu=Appreciation: Philip Farrugia Randon|kunjom=De Bono|isem=Anthony|data=2026-02-15|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-02-15}}</ref> * 5: [[Helen Micallef]], 75, kantanta <ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/helen-micallef-eurovision-1972-singer-dies-aged-75.1123643|titlu=Helen Micallef, Eurovision 1972 singer, dies aged 75|kunjom=Bonanno|isem=Matthew|data=2026-02-05|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-02-05}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/tmut-helen-micallef-l-ewwel-maltija-fil-eurovision/|titlu=Tmut Helen Micallef, l-ewwel kantanta Maltija fil-Eurovision|kunjom=Zammit|isem=Frederick|data=5 Frar 2025|sit=Newsbook|lingwa=mt}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://www.maltatoday.com.mt/news/national/139589/veteran_singer_helen_micallef_dies_aged_75|titlu=Veteran singer Helen Micallef dies aged 75|kunjom=Meilak|isem=Nicole|data=5 Frar 2026|sit=MaltaToday.com.mt|lingwa=en|data-aċċess=2026-02-06}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/helen-micallef-tinghata-l-ahhar-tislima-ghada-s-sibt/|titlu=Helen Micallef tingħata l-aħħar tislima għada s-Sibt|kunjom=Zammit|isem=Frederick|data=6 Frar 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://www.independent.com.mt/articles/2026-02-05/local-news/Helen-Micallef-first-Maltese-woman-at-Eurovision-dies-at-75-6736286990|titlu=Helen Micallef, first Maltese woman at Eurovision, dies at 75 - The Malta Independent|sit=www.independent.com.mt|data-aċċess=2026-02-06}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://one.com.mt/iccelebrata-l-hajja-tal-kantanta-helen-micallef/|titlu=Iċċelebrata l-ħajja tal-kantanta Helen Micallef|kunjom=Falzon|isem=Anton|data=7 Frar 2026|sit=ONEnews|lingwa=mt}}</ref> * 8: [[Paul Aquilina]], 94, Ġiżwita Malti bbażat fl-Indja <ref>{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/tithabbar-il-mewt-ta-fr-paul-aquilina-l-ahhar-patri-gizwita-malti-fl-indja/|titlu=Imut Fr Paul Aquilina – l-aħħar Ġiżwita Malti fl-Indja|kunjom=Camilleri|isem=Neil|data=8 Frar 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/l-ahhar-patri-gizwita-malti-fl-indja-jkanta-l-ghanjiet-tal-milied/|titlu=L-aħħar Patri Ġiżwita Malti fl-Indja jkanta l-Għanjiet tal-Milied|kunjom=Zammit|isem=Frederick|data=25 Diċembru 2025|sit=Newsbook|lingwa=mt}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/mort-l-indja-biex-narah-jordna-sacerdot-u-kantajt-bil-malti-waqt-il-funeral-ta-fr-aquilina/|titlu=“Mort l-Indja nara żagħżugħ jiġi ordnat qassis, u spiċċajt inkanta bil-Malti fil-funeral ta’ Fr Aquilina”|kunjom=Zammit|isem=Frederick|data=11 Frar 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/announcements-february-15-2026.1124084|titlu=Announcements – February 15, 2026|kunjom=|isem=|data=2026-02-15|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-02-15}}</ref> * 10: [[Lina Brockdorff|Lina Brockdorff,]] 95, kittieba <ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/awardwinning-writer-lina-brockdorff-dies-aged-96.1123850|titlu=Novelist and playwright Lina Brockdorff dies aged 95|kunjom=Borg|isem=Emma|data=2026-02-10|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-02-10}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://tvmnews.mt/news/tmut-l-awtrici-lina-brockdorff-fl-eta-ta-95-sena/|titlu=Tmut l-awtriċi Lina Brockdorff fl-età ta' 95 sena|data=2026-02-10|sit=TVMnews|lingwa=mt|data-aċċess=2026-02-10}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/thabbret-il-mewt-tax-xandara-u-l-kittieba-lina-brockdorff/|titlu=Tħabbret il-mewt tax-xandara u l-kittieba Lina Brockdorff|kunjom=Lia|isem=Gabriel|data=10 Frar 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://www.independent.com.mt/articles/2026-02-10/local-news/Maltese-novelist-and-playwright-Lina-Brockdorff-dies-aged-95-6736287109|titlu=Maltese novelist and playwright Lina Brockdorff dies aged 95 - The Malta Independent|sit=www.independent.com.mt|lingwa=en|data-aċċess=2026-02-10}}</ref> * 10: [[Achille Cauchi]], 86, monsinjur Għawdxi, ħu l-Isqof [[Nikol Cauchi]] <ref>{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/imut-monsinjur-achille-cauchi/|titlu=Imut Monsinjur Achille Cauchi|kunjom=Zammit|isem=Frederick|data=11 Frar 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://rip.com.mt/obituary/mons-achille-cauchi-10-02-2026|titlu=Mons. Achille Cauchi - RIP.com.mt|kunjom=Gatt|isem=Thomas|sit=rip.com.mt|lingwa=mt|data-aċċess=2026-02-16}}</ref> * 15: [[Laurence Grech]], 77, ġurnalist u eks-editur tas-Sunday Times of Malta <ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/former-times-malta-editor-laurence-grech-dies-aged-77.1124107|titlu=Former Times of Malta editor Laurence Grech dies, aged 77|kunjom=Carabott|isem=Sarah|data=2026-02-15|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-02-15}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/imut-laurence-grech-il-ggant-tal-gurnalizmu-l-eks-editur-tat-times-of-malta/|titlu=Imut Laurence Grech, “il-ġgant tal-ġurnaliżmu”, l-eks-editur tat-Times of Malta|data=15 Frar 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/announcements-february-16-2026.1124125|titlu=Announcements – February 16, 2026|kunjom=|isem=|data=2026-02-16|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-02-16}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://rip.com.mt/obituary/laurence-grech-15-02-2026|titlu=Laurence Grech - RIP.com.mt|kunjom=Gatt|isem=Thomas|sit=rip.com.mt|lingwa=en|data-aċċess=2026-02-16}}</ref> * 15: [[Esmeralda Galea Camilleri]], 37, mużiċista <ref>{{Ċita web|url=https://gwida.mt/hafna-mahsuda-bil-mewt-tal-muzicista-brava-esmeralda-galea-camilleri/|titlu=Ħafna Maħsuda Bil-Mewt Tal-Mużiċista Brava Esmeralda Galea Camilleri|kunjom=Bayliss|isem=Emil Calleja|data=2026-02-16|lingwa=mt|data-aċċess=2026-02-16}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/kont-titpaxxa-tismaghha-tmut-il-muzicista-esmeralda-galea-camilleri/|titlu=“Kont titpaxxa tismagħha” – tmut il-mużiċista Esmeralda Galea Camilleri|kunjom=Zammit|isem=Frederick|data=16 Frar 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}</ref> * 16: [[Mario Bonnici]], 76, kantant <ref>{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/il-kanzunetta-li-kont-iddedikaktli-se-tibqa-fqalbi-imut-il-kantant-mario-bonnici/|titlu=“Il-kanzunetta li kont iddedikajtli se tibqa’ f’qalbi” – imut il-kantant Mario Bonnici|kunjom=Zammit|isem=Frederick|data=17 Frar 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}</ref> * 18: [[Julian Attard]], 44, amministratur tal-futbol ma' [[Marsaxlokk FC]] u [[Floriana FC]] (twieled fis-27 ta' Novembru 1981) <ref>{{Ċita web|url=https://sport.timesofmalta.com/2026/02/18/former-marsaxlokk-and-floriana-fc-administrator-julian-attard-dies/|titlu=Former Marsaxlokk and Floriana FC administrator Julian Attard dies|kunjom=Lia|isem=Gianluca|data=2026-02-18|lingwa=en-US|data-aċċess=2026-02-18}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/hallejtna-kmieni-wisq-habib-imut-julian-attard-tat-tim-tal-futbol-ta-marsaxlokk/|titlu=“Ħallejtna kmieni wisq ħabib” – imut Julian Attard, tat-tim tal-futbol ta’ Marsaxlokk|kunjom=Zammit|isem=Frederick|data=18 Frar 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}</ref> * 23: [[Manuel Casha]], 81, mużiċist, kittieb, u folklorista <ref> {{Ċita web|url=https://one.com.mt/tithabbar-il-mewt-tal-kittieb-u-muzicist-manuel-casha-fl-awstralja/ |sit=ONEnews|data=24 Frar 2026|isem=Josef|kunjom=Caruana|lingwa=mt|titlu=Titħabbar il-mewt tal-kittieb u mużiċist Manuel Casha fl-Awstralja}}</ref> * 28: [[Mario Buhagiar]], 81 professur tal-istorja tal-arti <ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/mario-buhagiar-founder-art-history-department-dies-aged-81.1124795|titlu=Mario Buhagiar, founder of art history department dies aged 81|kunjom=Carabott|isem=Sarah|data=2026-03-01|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-03-01}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://themalteseherald.com/2026/03/02/prof-mario-buhagiar/|titlu=Founder of the arts History Department – Professor Mario Buhagiar passes away|kunjom=Fenech|isem=Gerald|data=2 Marzu 2026|sit=The Maltese Herald|lingwa=en}}</ref> == Marzu == * 8: [[Joseph Gatt (Caritas)|Joseph Gatt]], 81, pijunier fir-riabilitazzjoni tad-drogati f'Malta <ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/joseph-gatt-drug-rehabilitation-pioneer-dies-aged-81.1125168|titlu=Joseph Gatt, drug rehabilitation pioneer, dies aged 81|kunjom=Cummings|isem=James|data=2026-03-08|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-03-08}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/segwi-meta-konna-fl-infern-habba-d-droga-joe-kien-anglu-kustodju/|titlu=Segwi: “Meta konna fl-infern ħabba d-droga Joe kien anġlu kustodju”|kunjom=Lia|isem=Gabriel|data=9 Marzu 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}</ref> * 13: [[Luciano Bonello Bianco]], 72, propjetarju ta' Luciano Restaurant <ref>{{Ċita web|url= https://timesofmalta.com/article/announcements-march-15-2026.1125478 |titlu=Announcements|sit=Times of Malta|data-aċċess=2026-03-15}}</ref> * 21: [[Charles Micallef St John]], 81, kittieb u eks-kunsillier tal-Gżira <ref>{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/imut-l-awtur-charles-micallef-st-john/|titlu=Imut l-awtur Charles Micallef St John|kunjom=Camilleri|isem=Neil|data=21 Marzu 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://netnews.com.mt/2026/03/21/imut-l-awtur-chaf-st-john/|titlu=Imut l-awtur Charles Micallef St. John|kunjom=Balbi|isem=Nicole Sciberras|data=2026-03-21|sit=NETnews|lingwa=mt|data-aċċess=2026-03-23}}</ref> * 22: [[Calvin Brincat]], 32, parteċipant fil-programm tat-television ''Hazzzard'', kanċer <ref>{{Ċita web|url=https://tvmnews.mt/news/imut-calvin-brincat-li-ggieled-2-tipi-ta-kancer-u-kien-ippartecipa-fhazzzard/|titlu=Imut Calvin Brincat li ġġieled 2 tipi ta' kanċer u kien ipparteċipa f'HazZzard|data=2026-03-23|sit=TVMnews|lingwa=mt|data-aċċess=2026-03-23}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/imut-iz-zaghzugh-calvin-brincat-ta-hazzzard/|titlu=Imut iż-żagħżugħ Calvin Brincat ta’ HazZzard|kunjom=Lia|isem=Gabriel|data=23 Marzu 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/tributes-paid-truly-sensitive-soul-cancer-patient-calvin-brincat.1125893|titlu=Tributes paid to 'truly sensitive soul', cancer victim Calvin Brincat|kunjom=Cummings|isem=James|data=2026-03-23|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-03-23}}</ref> * 29: [[Elio Lombardi]], 92, kittieb u direttur tal-films <ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/prolific-filmmaker-author-elio-lombardi-dies-aged-92.1126197|titlu=Prolific film-maker, author Elio Lombardi dies aged 92|kunjom=|isem=|data=2026-03-29|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-03-29}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://tvmnews.mt/news/imut-l-awtur-tal-kotba-u-direttur-tal-films-elio-lombardi/|titlu=Imut l-awtur tal-kotba u direttur tal-films Elio Lombardi|kunjom=Micallef|isem=Gaetano|data=2026-03-29|sit=TVMnews|lingwa=mt|data-aċċess=2026-03-29}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://netnews.com.mt/2026/03/29/tithabbar-il-mewt-ta-elio-lombardi-fl-eta-ta-92-sena/|titlu=Titħabbar il-mewt ta' Elio Lombardi fl-età ta' 92 sena|kunjom=Catania|isem=Francesco|data=2026-03-29|sit=NETnews|lingwa=mt|data-aċċess=2026-03-29}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://one.com.mt/tithabbar-il-mewt-tal-kittieb-u-attur-elio-lombardi-fl-eta-ta-92-sena/|titlu=Titħabbar il-mewt tal-kittieb u attur Elio Lombardi fl-età ta’ 92 Sena|kunjom=Farrugia|isem=Shanaya|data=29 Marzu 2026|sit=ONEnews|lingwa=mt}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/imut-elio-lombardi-figura-prominenti-fil-films-u-l-letteratura-maltija/|titlu=Imut Elio Lombardi, figura prominenti fil-films u l-letteratura Maltija|kunjom=Cachia|isem=Paul|data=29 Marzu 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://www.independent.com.mt/articles/2026-03-29/local-news/Maltese-author-and-film-director-Elio-Lombardi-dies-aged-92-6736288379|titlu=Maltese author and film director Elio Lombardi dies aged 92 - The Malta Independent|sit=www.independent.com.mt|data-aċċess=2026-03-29}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/thabbar-meta-se-jinghata-l-ahhar-tislima-elio-lombardi/|titlu=Tħabbar meta se jingħata l-aħħar tislima Elio Lombardi|kunjom=Lia|isem=Gabriel|data=1 April 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/ara-elio-dejjem-gharaf-li-kien-mimli-doni-minn-alla/|titlu=Ara: “Elio dejjem għaraf li kien mimli doni minn Alla”|kunjom=Zammit|isem=Frederick|data=8 April 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://one.com.mt/tinghata-l-ahhar-tislima-lil-elio-lombardi-ikona-fid-drama-maltija/|titlu=Tingħata l-aħħar tislima lil Elio Lombardi … ikona fid-drama Maltija|kunjom=Camilleri|isem=Enrique|data=8 April 2026|sit=ONEnews|lingwa=mt}}</ref> == April == * 2: [[Edmond Zarb]], 81, kittieb u mużiċist <ref>{{Ċita web|url=https://netnews.com.mt/2026/04/02/tithabbar-il-mewt-tal-muzicist-u-awtur-edmond-zarb/|titlu=Titħabbar il-mewt tal-mużiċist u awtur Edmond Zarb|kunjom=Catania|isem=Francesco|data=2026-04-02|lingwa=mt|data-aċċess=2026-04-02}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/tajt-kontribut-lill-kultura-maltija-imut-l-awtur-u-pjanist-edmond-zarb|titlu=“Tajt kontribut lill-kultura Maltija” – imut l-awtur u pjanist Edmond Zarb|kunjom=Zammit|isem=Frederick|data=2 April 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}</ref> * 6: [[Graziella Castillo]], 47, direttur tal-Aġenzija Appoġġ <ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/graziella-castillo-director-agenzija-appogg-dies-aged-47.1126547|titlu=Graziella Castillo, director of Agenzija Appoġġ, dies aged 47|kunjom=|isem=|data=2026-04-06|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-04-07}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/tmut-graziella-castillo-direttrici-tal-agenzija-appogg/|titlu=Tmut Graziella Castillo – Direttriċi tal-Aġenzija Appoġġ|data=6 April 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}</ref> * 11: [[Colin Willis]], 81, eks-kummissajru Awstraljan għal Malta u attur <ref>{{Ċita web|url=https://www.independent.com.mt/articles/2026-04-13/local-news/Well-known-actor-Colin-Willis-passes-away-aged-81-6736288759|titlu=Well-known actor Colin Willis passes away aged 81 - The Malta Independent|sit=www.independent.com.mt|data-aċċess=2026-04-13}}</ref> * 12: [[Aurelio Belli]], 49, mużiċist u arranġatur <ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/musician-mpo-manager-aurelio-belli-dies-aged-49.1126829|titlu=Musician and MPO manager Aurelio Belli dies, aged 49|kunjom=Cummings|isem=James|data=2026-04-12|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-04-12}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://slippedisc.com/2026/04/malta-mourns-maestro-49/|titlu=Malta mourns maestro, 49|kunjom=lebrecht|isem=Norman|data=12 April 2026|sit=Slipped Disc|lingwa=en}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://www.independent.com.mt/articles/2026-04-12/local-news/Maestro-Aurelio-Belli-dies-aged-49-6736288731|titlu=Maestro Aurelio Belli dies, aged 49 - The Malta Independent|sit=www.independent.com.mt|lingwa=en|data-aċċess=2026-04-12}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://www.maltatoday.com.mt/news/national/140933/maestro_aurelio_belli_dies_at_49_|titlu=Maestro Aurelio Belli dies at 49|kunjom=Zammit|isem=Juliana|data=12 April 2026|sit=MaltaToday.com.mt|lingwa=en|data-aċċess=2026-04-12}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/imut-il-maestro-aurelio-belli/|titlu=Imut il-Maestro Aurelio Belli|kunjom=Camilleri|isem=Neil|data=12 April 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://tvmnews.mt/news/imut-is-surmast-aurelio-belli/|titlu=Imut is-Surmast Aurelio Belli|kunjom=|isem=|data=2026-04-12|sit=TVMnews|lingwa=mt|data-aċċess=2026-04-12}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://one.com.mt/tithabbar-il-mewt-tal-maestro-aurelio-belli-fl-eta-ta-49-sena/|titlu=Titħabbar il-mewt tal-Maestro Aurelio Belli fl-età ta’ 49 sena|kunjom=Sacco Baldacchino|isem=Kimberley|data=12 April 2026|sit=ONEnews|lingwa=mt}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://netnews.com.mt/2026/04/12/tithabbar-il-mewt-tas-surmast-aurelio-belli/|titlu=Titħabbar il-mewt tas-Surmast Aurelio Belli|kunjom=Catania|isem=Francesco|data=2026-04-12|sit=NETnews|lingwa=mt|data-aċċess=2026-04-12}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/il-maestro-aurelio-belli-jinghata-l-ahhar-tislima|titlu=Tislima lill-Maestro Aurelio Belli: “Mela s-silenzju b’ħajja ta’ noti”|kunjom=Mamo|isem=Christine|data=18 April 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}</ref> * 19: [[Desmond Morris]], 98, etoloġista Ingliż li għex f'Malta (1968–1974) <ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/desmond-morris-famous-zoologist-author-painter-malta-past-dies-98.1127264|titlu=Desmond Morris, famous zoologist, author and painter with Malta past, dies at 98|kunjom=Debono|isem=Fiona Galea|data=2026-04-21|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-04-21}}</ref> * 24: [[Mary Grech]], 88, attriċi u xandara <ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/veteran-actress-mary-grech-dies-aged-88.1127413|titlu=Veteran actress Mary Grech dies aged 88|kunjom=|isem=|data=2026-04-24|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-04-24}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/tmut-l-attrici-u-prezentatrici-mary-grech/|titlu=Tmut l-attriċi u preżentatriċi Mary Grech|kunjom=Zammit|isem=Frederick|data=24 April 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://tvmnews.mt/news/tmut-l-eks-prezentattrici-televiziva-mary-grech/|titlu=Tmut l-eks preżentattriċi televiżiva Mary Grech|kunjom=Attard|isem=Francesca|data=2026-04-24|sit=TVMnews|lingwa=mt|data-aċċess=2026-04-24}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://netnews.com.mt/2026/04/24/tmut-mary-grech-pijufniera-tax-xandir-u-fost-l-ewwel-ucuh-tat-televizjoni-maltija/|titlu=Tmut Mary Grech, attriċi, pijuniera tax-xandir u fost l-ewwel uċuħ tat-televiżjoni Maltija|kunjom=Abdilla|isem=Raymond|data=2026-04-24|sit=NETnews|lingwa=mt|data-aċċess=2026-04-24}}</ref> == Mejju == * 1: [[Dolindo Cassar]], 83, xandar u eks-president tas-[[Soċjetà Filarmonika La Stella]] u tat-[[Teatru Astra]] <ref>{{Ċita web|url=https://gwida.mt/tislima-lil-dolindo-cassar-li-ghadda-ghall-hajja-ta-dejjem-figura-li-halliet-marka-kbira-fil-kultura-ghawdxija/|titlu=Tislima Lil Dolindo Cassar Li Għadda Għall-Ħajja Ta’ Dejjem - Figura Li Ħalliet Marka Kbira Fil-Kultura Għawdxija|kunjom=Bayliss|isem=Emil Calleja|data=2026-05-05|sit=Gwida|lingwa=mt|data-aċċess=2026-05-05}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://www.stgeorge.org.mt/events/funeral-of-dolindo-cassar/|titlu=Funeral of DOLINDO CASSAR|data=2026-05-03|lingwa=en-GB|data-aċċess=2026-05-05}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/appreciation-dolindo-cassar.1129615|titlu=Appreciation: Dolindo Cassar|kunjom=Spiteri|isem=Charles|data=2026-06-08|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-06-08}}</ref> * 14: [[Noel Galea Bason]], 71, skultur <ref>{{Ċita web|url=https://netnews.com.mt/2026/05/15/imut-l-artist-noel-galea-bason/|titlu=Imut l-artist Noel Galea Bason|kunjom=|isem=|data=2026-05-15|sit=NETnews|lingwa=mt|data-aċċess=2026-05-15}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/artist-noel-galea-bason-dies-aged-71.1128464|titlu=Artist Noel Galea Bason dies aged 71|kunjom=Carabott|isem=Sarah|data=2026-05-15|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-05-15}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/imut-noel-galea-bason-furjaniz-moghni-btalenti-artistici-varji/|titlu=Imut Noel Galea Bason, Furjaniż mogħni b’talenti artistiċi varji|kunjom=Lia|isem=Gabriel|data=15 Mejju 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}</ref> * 19: [[Norbert Ellul Vincenti]], 88, patri Franġiskan, għalliem u kittieb <ref>{{Ċita web|url=https://netnews.com.mt/2026/05/19/imut-p-norbert-ellul-vincenti-ofm/|titlu=Imut P. Norbert Ellul Vincenti OFM|kunjom=|isem=|data=2026-05-19|sit=NETnews|lingwa=mt|data-aċċess=2026-05-19}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/imut-patri-norbert-ellul-vincenti/|titlu=Imut Patri Norbert Ellul Vincenti|kunjom=Zammit|isem=Frederick|data=19 Mejju 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}</ref> * 26: [[Benny Muscat]], 86, sid ta' diversi ristorant <ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/goodbye-nonno-renowned-restaurateur-benny-muscat-dies.1129052|titlu='Goodbye Nonno' – renowned restaurateur Benny Muscat dies|kunjom=Debono|isem=Fiona Galea|data=2026-05-26|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-05-26}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/imut-benny-muscat-il-qalb-wara-ta-marija-palazzo-pescatore-u-trattoria-del-nonno/|titlu=Imut Benny Muscat, il-qalb wara Ta’ Marija, Palazzo Pescatore u Trattoria del Nonno|kunjom=Zammit|isem=Frederick|data=26 Mejju 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://rip.com.mt/obituary/benny-muscat-26-05-2026|titlu=Benny Muscat - RIP.com.mt|kunjom=Gatt|isem=Thomas|sit=rip.com.mt|lingwa=en|data-aċċess=2026-05-28}}</ref> * 28: [[Rose Riolo]], 90, attriċi <ref>{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/tmut-l-eks-attrici-rose-riolo/|titlu=Tmut l-eks attriċi Rose Riolo|kunjom=Zammit|isem=Frederick|data=28 Mejju 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/announcements-29-2026.1129195|titlu=Announcements – May 29, 2026|kunjom=|isem=|data=2026-05-29|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-05-29}}</ref> * 28: [[Ray Ghigo Laferla]], ??, imprenditur u DJ <ref>{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/imut-ray-ghigo-laferla-eks-dj-tal-griffin-u-fundatur-tal-ghigos-disco/|titlu=Imut Ray Ghigo Laferla, eks DJ tal-Griffin u fundatur tal-Ghigos Disco|kunjom=Zammit|isem=Frederick|data=29 Mejju 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}</ref> == Ġunju == * 4: [[Jonathan Cardona]], 47, eks-CEO tal-[[Enemalta]] <ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/former-enemalta-ceo-residency-malta-head-jonathan-cardona-dies.1129476|titlu=Former Enemalta CEO, Residency Malta head Jonathan Cardona dies|kunjom=|isem=|data=2026-06-04|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-06-04}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://one.com.mt/tithabbar-il-mewt-tal-eks-kap-ezekuttiv-tal-enemalta-u-residenza-malta-jonathan-cardona/|titlu=Titħabbar il-mewt tal-eks Kap Eżekuttiv tal-Enemalta u Residenza Malta Jonathan Cardona|kunjom=Portelli|isem=Eman|data=4 Ġunju 2026|sit=ONEnews|lingwa=mt}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://www.maltatoday.com.mt/news/national/142318/former_joseph_muscat_aide_jonathan_cardona_passes_away_|titlu=Former Joseph Muscat aide Jonathan Cardona passes away|kunjom=Azzopardi|isem=Karl|data=4 Ġunju 2026|sit=MaltaToday.com.mt|lingwa=en|data-aċċess=2026-06-04}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/imut-l-eks-kap-tal-enemalta-u-tal-programm-tac-cittadinanza-jonathan-cardona/|titlu=Imut l-eks kap tal-Enemalta u tal-programm taċ-ċittadinanza Jonathan Cardona|kunjom=Camilleri|isem=Neil|data=4 Ġunju 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://tvmnews.mt/news/ara-il-pm-jinhasad-bil-mewt-ta-jonathan-cardona-waqt-il-gurament-tal-hatra-tal-membri-tal-kabinett/|titlu=ARA: il-PM jinħasad bil-mewt ta' Jonathan Cardona waqt il-ġurament tal-ħatra tal-membri tal-Kabinett|data=2026-06-04|sit=TVMnews|lingwa=mt|data-aċċess=2026-06-04}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://www.independent.com.mt/articles/2026-06-04/local-news/CEO-of-Residency-Malta-Agency-Jonathan-Cardona-dies-6736290235|titlu=CEO of Residency Malta Agency, Jonathan Cardona, passes away - The Malta Independent|sit=www.independent.com.mt|lingwa=en|data-aċċess=2026-06-04}}</ref> * 5: [[Olivia Dow]]: ??, żeffiena u għalliema tal-ballet <ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/renowned-ballet-teacher-olivia-dow-dies.1129558|titlu=Renowned ballet teacher Olivia Dow dies|kunjom=|isem=|data=2026-06-05|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-06-06}}</ref> == Ara aktar == * [[:Kategorija:Mietu fl-2026]] - tinkludi ħoloq għal artikli fil-Wikipedija dwar nies li mietu fl-2026 == Referenzi == {{Referenzi}} [[Kategorija:Nies Maltin]] [[Kategorija:2026 f'Malta]] [[Kategorija:Imwiet f'Malta]] [[Kategorija:Mietu fl-2026|*]] [[Kategorija:Listi ta' mwiet bis-sena]] expsibhz0hltdyx99bjlcvexhpidfdx 330477 330476 2026-06-08T18:37:15Z ToniSant 4257 /* Ġunju */ +Antonio Briguglio 330477 wikitext text/x-wiki '''Din hija lista ta' nies notevoli Maltin li mietu fl-2026.''' F'din il-lista jidhru biss ismijiet ta' nies li l-mewt tagħhom hija kkonfermata peremezz ta' rapport/i minn sorsi verifikabbli. Żidiet bla referenza għal sors verifikabbli jitneħħew minn hawn u jitpoġġew fil-[[Diskussjoni:Nies Maltin li mietu fl-2026|paġna ta' diskussjoni]] sakemm jiġu verifikati sew. Dwar kull persuna jinġabru biss dawn id-dettalji hawn: * Data: Isem u Kunjom, età (jew "??" meta din mhux magħrufa), għal xiex inhi magħrufa l-persuna, kawża tal-mewt (m'għandu jiddaħħal xejn meta mhux magħrufa uffiċjalment) - tagħrif ieħor f'każ ta' persuna li mhux inkluża f'Wikidata (eż. data tat-twelid), referenzi (għandu jkun hemm aktar minn waħda f'każ ta' nies aktar notevoli) '''''Nota:''' id-data tal-mewt m'għandix tkun dik ta' meta tħabbret imma ta' meta seħħet.'' ---- == Jannar == * 2: [[Tony Carr]], 98, mużiċist <ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/tony-carr-pioneering-maltese-jazz-drummer-dies.1121949|titlu=Tony Carr, Maltese jazz drummer to the stars, dies|kunjom=Borg|isem=Emma|data=2026-01-02|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-01-02}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/il-perkussjonist-tony-carr-george-caruana-jmut-fl-eta-ta-98-sena/|titlu=Il-perkussjonist Tony Carr (George Caruana) jmut fl-età ta’ 98 sena|kunjom=Zammit|isem=Frederick|data=2 Jannar 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://themalteseherald.com/2026/01/02/tony-carr-passes-away/|titlu=Renowned Maltese drummer, Tony Carr, passes away aged 98|kunjom=Fenech|isem=Gerald|data=2026-01-02|lingwa=en-GB|data-aċċess=2026-01-02}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://www.maltatoday.com.mt/news/national/138938/maltese_jazz_great_tony_carr_dies_aged_98|titlu=Maltese jazz great Tony Carr dies aged 98|kunjom=Meilak|isem=Nicole|data=2 Jannar 2026|sit=MaltaToday.com.mt|lingwa=en|data-aċċess=2026-01-02}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://www.independent.com.mt/articles/2026-01-02/local-news/Maltese-jazz-legend-Tony-Carr-passes-away-aged-98-6736286044|titlu=Maltese jazz legend, Tony Carr, passes away aged 98 - The Malta Independent|sit=www.independent.com.mt|data-aċċess=2026-01-03}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://tvmnews.mt/news/imut-ta-98-sena-d-drummer-malti-tony-carr/|titlu=Imut ta' 98 sena d-drummer Malti Tony Carr|data=2026-01-02|lingwa=en-US|data-aċċess=2026-01-03}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://one.com.mt/imut-ta-98-sena-d-drummer-famuz-malti-tony-carr-li-daqq-mal-akbar-stilel-muzikali/|titlu=Imut ta’ 98 sena d-drummer famuż Malti Tony Carr li daqq mal-akbar stilel mużikali|kunjom=Caruana|isem=Josef|data=3 Jannar 2026|sit=ONEnews|lingwa=mt}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://www.melodija.eu/post/tony-carr-george-caruana-maltese-jazz-pioneer-dies-at-98|titlu=Tony Carr (George Caruana): Maltese Jazz Pioneer Dies at 98|kunjom=Mifsud|isem=Noel|data=2026-01-05|sit=Melodija|lingwa=en|data-aċċess=2026-01-05}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://www.sussexexpress.co.uk/news/fond-tribute-on-death-of-drummer-who-played-with-the-greats-5465983|titlu=Fond tribute on death of drummer who played with the greats|kunjom=Hewitt|isem=Phil|data=2026-01-10|sit=SussexWorld|lingwa=en|data-aċċess=2026-01-10}}</ref> * 5: [[George Spiteri]], 90, mużiċist u l-ewwel leader tal-[[Orkestra Filarmonika ta' Malta]] (twieled: 20 ta’ Lulju 1935) <ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/announcements-january-6-2026.1122080|titlu=Announcements − January 6, 2026|kunjom=|isem=|data=2026-01-06|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-01-06}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/imut-george-spiteri-l-ewwel-leader-tal-orkestra-filarmonika-ta-malta/|titlu=Imut George Spiteri, l-ewwel leader tal-Orkestra Filarmonika ta’ Malta|kunjom=Zammit|isem=Frederick|data=6 Jannar 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://www.facebook.com/reel/1540894257190704/?t=49|titlu=MPO: Protagonisti - George Spiteri|kunjom=Farrugia|isem=Joe Julian|data=6 Jannar 2026|sit=Facebook}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/a-real-gentleman-good-musician-violinist-george-spiteri-dies-aged-90.1122103|titlu='A real gentleman': trailblazing violinist George Spiteri dies at 90|kunjom=Cummings|isem=James|data=2026-01-06|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-01-06}}</ref> * 6: [[Thomas Farrell]], 89, għalliem u l-ewwel sindku ta' Ħaż Żabbar <ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/thomas-farrell-first-mayor-zabbar-dies-aged-89.1122141|titlu=Thomas Farrell, first mayor of Żabbar, dies aged 89|kunjom=|isem=|data=2026-01-07|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-01-07}}</ref> * 14: [[Paul Chetcuti Caruana]], 77, tabib u politiku <ref>{{Ċita web|url=https://one.com.mt/tithabbar-il-mewt-tal-eks-deputat-laburista-t-tabib-paul-chetcuti-caruana/|titlu=Titħabbar il-mewt tal-eks Deputat Laburista t-Tabib Paul Chetcuti Caruana|kunjom=Portelli|isem=Eman|data=14 Jannar 2026|sit=ONEnews|lingwa=mt}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/former-mp-paul-chetcuti-caruana-dies.1122497|titlu=Mosta doctor Paul Chetcuti Caruana, targeted by 1977 letter bomb, dies aged 77|kunjom=Calleja|isem=Claudia|data=2026-01-14|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-01-15}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://www.independent.com.mt/articles/2026-01-14/local-news/Paul-Chetcuti-Caruana-who-survived-letter-bomb-attempt-in-1977-dies-6736286334|titlu=Paul Chetcuti Caruana, who survived letter-bomb attempt in 1977, dies - The Malta Independent|sit=www.independent.com.mt|data-aċċess=2026-01-15}}</ref> <ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/parliament-pays-tribute-mosta-doctor-pl-mp-paul-chetcuti-caruana.1123482|titlu=Parliament pays tribute to Mosta doctor and PL MP Paul Chetcuti Caruana|kunjom=Magri|isem=Giulia|data=2026-02-02|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-02-02}}</ref> * 20: [[Matthew Wismayer]], 53, fundatur ta' Schools for Africa (Malta) Foundation <ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/matthew-wismayer-schools-africa-foundation-entrepreneur-dies.1122791|titlu=Matthew Wismayer, who turned a cancer diagnosis into inspiration, dies aged 53|kunjom=Debono|isem=Fiona Galea|data=2026-01-20|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-01-22}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://tvmnews.mt/news/imut-matthew-wismayer-il-mohh-wara-progett-biex-jigu-meghjuna-tfal-fl-afrika/|titlu=Imut Matthew Wismayer, il-moħħ wara proġett biex jiġu megħjuna tfal fl-Afrika|kunjom=|isem=|data=2026-01-20|lingwa=mt|data-aċċess=2026-01-22}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://lovinmalta.com/malta/founder-of-prince-princess-malta-matthew-wismayer-passes-away/|titlu=Founder Of 'Prince & Princess Malta' Matthew Wismayer Passes Away|kunjom=Spiteri|isem=Rebecca Scalvini|data=2026-01-20|lingwa=en-GB|data-aċċess=2026-01-22}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://whoswho.mt/en/matthew-wismayer-passes-away-aged-53|titlu=Maltese Entrepreneur Matthew Wismayer passes away at 53|sit=whoswho.mt|lingwa=en|data-aċċess=2026-01-22}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/announcements-january-21-2026.1122811|titlu=Announcements – January 21, 2026|kunjom=|isem=|data=2026-01-21|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-01-22}}</ref> * 20: [[George Callus]], 88, ko-fundatur tal-Comtec (twieled: 8 ta' Settembru 1937) <ref>{{Ċita web|url=https://whoswho.mt/en/comtec-co-founder-george-callus-has-passed-away|titlu=Comtec Co-Founder George Callus has passed away|sit=whoswho.mt|lingwa=en|data-aċċess=2026-01-22}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/imut-ir-ragel-ta-amy-callus-orlando-mrs-axiak-ta-simpatici/|titlu=Imut ir-raġel ta’ Amy Callus Orlando, Mrs Axiak ta’ Simpatiċi|kunjom=Zammit|isem=Frederick|data=21 Jannar 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://gwida.mt/nimmissjak-immens-ghaziz-l-attrici-amy-callus-thabbar-it-telfa-ta-zewgha-george/|titlu="Nimmissjak Immens, Għażiż" - L-Attriċi Amy Callus Tħabbar It-Telfa Ta' Żewġha George|kunjom=Zarb|isem=Kyle|data=2026-01-22|lingwa=mt|data-aċċess=2026-01-22}}</ref> <ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/announcements-january-23-2026.1122923|titlu=Announcements – January 23, 2026|kunjom=|isem=|data=2026-01-23|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-05-29}}</ref> == Frar == * 4: [[Alfred Abela]], 80, eks-assistent kummissarju tal-pulizija <ref>{{Ċita web|url=https://one.com.mt/tithabbar-il-mewt-tal-eks-assistent-kummissarju-tal-pulizija-alfred-abela/|titlu=Titħabbar il-mewt tal-eks Assistent Kummissarju tal-Pulizija Alfred Abela|kunjom=Portelli|isem=Eman|data=4 Frar 2026|sit=ONEnews|lingwa=mt}}</ref> * 5: [[Philip Farrugia Randon]], 76, avukat u kittieb li ħoloq il-karattru ta' Puttinu <ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/dedicated-patriot-philip-farrugia-randon-dies.1123612|titlu='Dedicated patriot' Philip Farrugia Randon dies|kunjom=|isem=|data=2026-02-05|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-02-05}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/announcements-february-6-2026.1123652|titlu=Announcements − February 6, 2026|kunjom=|isem=|data=2026-02-06|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-02-06}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://tvmnews.mt/news/imut-dr-philip-farrugia-randon-avukat-u-awtur-li-holoq-il-karattru-puttinu/|titlu=Imut Dr Philip Farrugia Randon, avukat u awtur li ħoloq il-karattru Puttinu|kunjom=Micallef|isem=Gaetano|data=2026-02-05|sit=TVMnews|lingwa=mt|data-aċċess=2026-02-08}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/appreciation-philip-farrugia-randon.1124083|titlu=Appreciation: Philip Farrugia Randon|kunjom=De Bono|isem=Anthony|data=2026-02-15|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-02-15}}</ref> * 5: [[Helen Micallef]], 75, kantanta <ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/helen-micallef-eurovision-1972-singer-dies-aged-75.1123643|titlu=Helen Micallef, Eurovision 1972 singer, dies aged 75|kunjom=Bonanno|isem=Matthew|data=2026-02-05|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-02-05}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/tmut-helen-micallef-l-ewwel-maltija-fil-eurovision/|titlu=Tmut Helen Micallef, l-ewwel kantanta Maltija fil-Eurovision|kunjom=Zammit|isem=Frederick|data=5 Frar 2025|sit=Newsbook|lingwa=mt}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://www.maltatoday.com.mt/news/national/139589/veteran_singer_helen_micallef_dies_aged_75|titlu=Veteran singer Helen Micallef dies aged 75|kunjom=Meilak|isem=Nicole|data=5 Frar 2026|sit=MaltaToday.com.mt|lingwa=en|data-aċċess=2026-02-06}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/helen-micallef-tinghata-l-ahhar-tislima-ghada-s-sibt/|titlu=Helen Micallef tingħata l-aħħar tislima għada s-Sibt|kunjom=Zammit|isem=Frederick|data=6 Frar 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://www.independent.com.mt/articles/2026-02-05/local-news/Helen-Micallef-first-Maltese-woman-at-Eurovision-dies-at-75-6736286990|titlu=Helen Micallef, first Maltese woman at Eurovision, dies at 75 - The Malta Independent|sit=www.independent.com.mt|data-aċċess=2026-02-06}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://one.com.mt/iccelebrata-l-hajja-tal-kantanta-helen-micallef/|titlu=Iċċelebrata l-ħajja tal-kantanta Helen Micallef|kunjom=Falzon|isem=Anton|data=7 Frar 2026|sit=ONEnews|lingwa=mt}}</ref> * 8: [[Paul Aquilina]], 94, Ġiżwita Malti bbażat fl-Indja <ref>{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/tithabbar-il-mewt-ta-fr-paul-aquilina-l-ahhar-patri-gizwita-malti-fl-indja/|titlu=Imut Fr Paul Aquilina – l-aħħar Ġiżwita Malti fl-Indja|kunjom=Camilleri|isem=Neil|data=8 Frar 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/l-ahhar-patri-gizwita-malti-fl-indja-jkanta-l-ghanjiet-tal-milied/|titlu=L-aħħar Patri Ġiżwita Malti fl-Indja jkanta l-Għanjiet tal-Milied|kunjom=Zammit|isem=Frederick|data=25 Diċembru 2025|sit=Newsbook|lingwa=mt}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/mort-l-indja-biex-narah-jordna-sacerdot-u-kantajt-bil-malti-waqt-il-funeral-ta-fr-aquilina/|titlu=“Mort l-Indja nara żagħżugħ jiġi ordnat qassis, u spiċċajt inkanta bil-Malti fil-funeral ta’ Fr Aquilina”|kunjom=Zammit|isem=Frederick|data=11 Frar 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/announcements-february-15-2026.1124084|titlu=Announcements – February 15, 2026|kunjom=|isem=|data=2026-02-15|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-02-15}}</ref> * 10: [[Lina Brockdorff|Lina Brockdorff,]] 95, kittieba <ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/awardwinning-writer-lina-brockdorff-dies-aged-96.1123850|titlu=Novelist and playwright Lina Brockdorff dies aged 95|kunjom=Borg|isem=Emma|data=2026-02-10|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-02-10}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://tvmnews.mt/news/tmut-l-awtrici-lina-brockdorff-fl-eta-ta-95-sena/|titlu=Tmut l-awtriċi Lina Brockdorff fl-età ta' 95 sena|data=2026-02-10|sit=TVMnews|lingwa=mt|data-aċċess=2026-02-10}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/thabbret-il-mewt-tax-xandara-u-l-kittieba-lina-brockdorff/|titlu=Tħabbret il-mewt tax-xandara u l-kittieba Lina Brockdorff|kunjom=Lia|isem=Gabriel|data=10 Frar 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://www.independent.com.mt/articles/2026-02-10/local-news/Maltese-novelist-and-playwright-Lina-Brockdorff-dies-aged-95-6736287109|titlu=Maltese novelist and playwright Lina Brockdorff dies aged 95 - The Malta Independent|sit=www.independent.com.mt|lingwa=en|data-aċċess=2026-02-10}}</ref> * 10: [[Achille Cauchi]], 86, monsinjur Għawdxi, ħu l-Isqof [[Nikol Cauchi]] <ref>{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/imut-monsinjur-achille-cauchi/|titlu=Imut Monsinjur Achille Cauchi|kunjom=Zammit|isem=Frederick|data=11 Frar 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://rip.com.mt/obituary/mons-achille-cauchi-10-02-2026|titlu=Mons. Achille Cauchi - RIP.com.mt|kunjom=Gatt|isem=Thomas|sit=rip.com.mt|lingwa=mt|data-aċċess=2026-02-16}}</ref> * 15: [[Laurence Grech]], 77, ġurnalist u eks-editur tas-Sunday Times of Malta <ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/former-times-malta-editor-laurence-grech-dies-aged-77.1124107|titlu=Former Times of Malta editor Laurence Grech dies, aged 77|kunjom=Carabott|isem=Sarah|data=2026-02-15|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-02-15}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/imut-laurence-grech-il-ggant-tal-gurnalizmu-l-eks-editur-tat-times-of-malta/|titlu=Imut Laurence Grech, “il-ġgant tal-ġurnaliżmu”, l-eks-editur tat-Times of Malta|data=15 Frar 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/announcements-february-16-2026.1124125|titlu=Announcements – February 16, 2026|kunjom=|isem=|data=2026-02-16|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-02-16}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://rip.com.mt/obituary/laurence-grech-15-02-2026|titlu=Laurence Grech - RIP.com.mt|kunjom=Gatt|isem=Thomas|sit=rip.com.mt|lingwa=en|data-aċċess=2026-02-16}}</ref> * 15: [[Esmeralda Galea Camilleri]], 37, mużiċista <ref>{{Ċita web|url=https://gwida.mt/hafna-mahsuda-bil-mewt-tal-muzicista-brava-esmeralda-galea-camilleri/|titlu=Ħafna Maħsuda Bil-Mewt Tal-Mużiċista Brava Esmeralda Galea Camilleri|kunjom=Bayliss|isem=Emil Calleja|data=2026-02-16|lingwa=mt|data-aċċess=2026-02-16}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/kont-titpaxxa-tismaghha-tmut-il-muzicista-esmeralda-galea-camilleri/|titlu=“Kont titpaxxa tismagħha” – tmut il-mużiċista Esmeralda Galea Camilleri|kunjom=Zammit|isem=Frederick|data=16 Frar 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}</ref> * 16: [[Mario Bonnici]], 76, kantant <ref>{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/il-kanzunetta-li-kont-iddedikaktli-se-tibqa-fqalbi-imut-il-kantant-mario-bonnici/|titlu=“Il-kanzunetta li kont iddedikajtli se tibqa’ f’qalbi” – imut il-kantant Mario Bonnici|kunjom=Zammit|isem=Frederick|data=17 Frar 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}</ref> * 18: [[Julian Attard]], 44, amministratur tal-futbol ma' [[Marsaxlokk FC]] u [[Floriana FC]] (twieled fis-27 ta' Novembru 1981) <ref>{{Ċita web|url=https://sport.timesofmalta.com/2026/02/18/former-marsaxlokk-and-floriana-fc-administrator-julian-attard-dies/|titlu=Former Marsaxlokk and Floriana FC administrator Julian Attard dies|kunjom=Lia|isem=Gianluca|data=2026-02-18|lingwa=en-US|data-aċċess=2026-02-18}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/hallejtna-kmieni-wisq-habib-imut-julian-attard-tat-tim-tal-futbol-ta-marsaxlokk/|titlu=“Ħallejtna kmieni wisq ħabib” – imut Julian Attard, tat-tim tal-futbol ta’ Marsaxlokk|kunjom=Zammit|isem=Frederick|data=18 Frar 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}</ref> * 23: [[Manuel Casha]], 81, mużiċist, kittieb, u folklorista <ref> {{Ċita web|url=https://one.com.mt/tithabbar-il-mewt-tal-kittieb-u-muzicist-manuel-casha-fl-awstralja/ |sit=ONEnews|data=24 Frar 2026|isem=Josef|kunjom=Caruana|lingwa=mt|titlu=Titħabbar il-mewt tal-kittieb u mużiċist Manuel Casha fl-Awstralja}}</ref> * 28: [[Mario Buhagiar]], 81 professur tal-istorja tal-arti <ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/mario-buhagiar-founder-art-history-department-dies-aged-81.1124795|titlu=Mario Buhagiar, founder of art history department dies aged 81|kunjom=Carabott|isem=Sarah|data=2026-03-01|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-03-01}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://themalteseherald.com/2026/03/02/prof-mario-buhagiar/|titlu=Founder of the arts History Department – Professor Mario Buhagiar passes away|kunjom=Fenech|isem=Gerald|data=2 Marzu 2026|sit=The Maltese Herald|lingwa=en}}</ref> == Marzu == * 8: [[Joseph Gatt (Caritas)|Joseph Gatt]], 81, pijunier fir-riabilitazzjoni tad-drogati f'Malta <ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/joseph-gatt-drug-rehabilitation-pioneer-dies-aged-81.1125168|titlu=Joseph Gatt, drug rehabilitation pioneer, dies aged 81|kunjom=Cummings|isem=James|data=2026-03-08|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-03-08}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/segwi-meta-konna-fl-infern-habba-d-droga-joe-kien-anglu-kustodju/|titlu=Segwi: “Meta konna fl-infern ħabba d-droga Joe kien anġlu kustodju”|kunjom=Lia|isem=Gabriel|data=9 Marzu 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}</ref> * 13: [[Luciano Bonello Bianco]], 72, propjetarju ta' Luciano Restaurant <ref>{{Ċita web|url= https://timesofmalta.com/article/announcements-march-15-2026.1125478 |titlu=Announcements|sit=Times of Malta|data-aċċess=2026-03-15}}</ref> * 21: [[Charles Micallef St John]], 81, kittieb u eks-kunsillier tal-Gżira <ref>{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/imut-l-awtur-charles-micallef-st-john/|titlu=Imut l-awtur Charles Micallef St John|kunjom=Camilleri|isem=Neil|data=21 Marzu 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://netnews.com.mt/2026/03/21/imut-l-awtur-chaf-st-john/|titlu=Imut l-awtur Charles Micallef St. John|kunjom=Balbi|isem=Nicole Sciberras|data=2026-03-21|sit=NETnews|lingwa=mt|data-aċċess=2026-03-23}}</ref> * 22: [[Calvin Brincat]], 32, parteċipant fil-programm tat-television ''Hazzzard'', kanċer <ref>{{Ċita web|url=https://tvmnews.mt/news/imut-calvin-brincat-li-ggieled-2-tipi-ta-kancer-u-kien-ippartecipa-fhazzzard/|titlu=Imut Calvin Brincat li ġġieled 2 tipi ta' kanċer u kien ipparteċipa f'HazZzard|data=2026-03-23|sit=TVMnews|lingwa=mt|data-aċċess=2026-03-23}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/imut-iz-zaghzugh-calvin-brincat-ta-hazzzard/|titlu=Imut iż-żagħżugħ Calvin Brincat ta’ HazZzard|kunjom=Lia|isem=Gabriel|data=23 Marzu 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/tributes-paid-truly-sensitive-soul-cancer-patient-calvin-brincat.1125893|titlu=Tributes paid to 'truly sensitive soul', cancer victim Calvin Brincat|kunjom=Cummings|isem=James|data=2026-03-23|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-03-23}}</ref> * 29: [[Elio Lombardi]], 92, kittieb u direttur tal-films <ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/prolific-filmmaker-author-elio-lombardi-dies-aged-92.1126197|titlu=Prolific film-maker, author Elio Lombardi dies aged 92|kunjom=|isem=|data=2026-03-29|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-03-29}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://tvmnews.mt/news/imut-l-awtur-tal-kotba-u-direttur-tal-films-elio-lombardi/|titlu=Imut l-awtur tal-kotba u direttur tal-films Elio Lombardi|kunjom=Micallef|isem=Gaetano|data=2026-03-29|sit=TVMnews|lingwa=mt|data-aċċess=2026-03-29}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://netnews.com.mt/2026/03/29/tithabbar-il-mewt-ta-elio-lombardi-fl-eta-ta-92-sena/|titlu=Titħabbar il-mewt ta' Elio Lombardi fl-età ta' 92 sena|kunjom=Catania|isem=Francesco|data=2026-03-29|sit=NETnews|lingwa=mt|data-aċċess=2026-03-29}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://one.com.mt/tithabbar-il-mewt-tal-kittieb-u-attur-elio-lombardi-fl-eta-ta-92-sena/|titlu=Titħabbar il-mewt tal-kittieb u attur Elio Lombardi fl-età ta’ 92 Sena|kunjom=Farrugia|isem=Shanaya|data=29 Marzu 2026|sit=ONEnews|lingwa=mt}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/imut-elio-lombardi-figura-prominenti-fil-films-u-l-letteratura-maltija/|titlu=Imut Elio Lombardi, figura prominenti fil-films u l-letteratura Maltija|kunjom=Cachia|isem=Paul|data=29 Marzu 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://www.independent.com.mt/articles/2026-03-29/local-news/Maltese-author-and-film-director-Elio-Lombardi-dies-aged-92-6736288379|titlu=Maltese author and film director Elio Lombardi dies aged 92 - The Malta Independent|sit=www.independent.com.mt|data-aċċess=2026-03-29}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/thabbar-meta-se-jinghata-l-ahhar-tislima-elio-lombardi/|titlu=Tħabbar meta se jingħata l-aħħar tislima Elio Lombardi|kunjom=Lia|isem=Gabriel|data=1 April 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/ara-elio-dejjem-gharaf-li-kien-mimli-doni-minn-alla/|titlu=Ara: “Elio dejjem għaraf li kien mimli doni minn Alla”|kunjom=Zammit|isem=Frederick|data=8 April 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://one.com.mt/tinghata-l-ahhar-tislima-lil-elio-lombardi-ikona-fid-drama-maltija/|titlu=Tingħata l-aħħar tislima lil Elio Lombardi … ikona fid-drama Maltija|kunjom=Camilleri|isem=Enrique|data=8 April 2026|sit=ONEnews|lingwa=mt}}</ref> == April == * 2: [[Edmond Zarb]], 81, kittieb u mużiċist <ref>{{Ċita web|url=https://netnews.com.mt/2026/04/02/tithabbar-il-mewt-tal-muzicist-u-awtur-edmond-zarb/|titlu=Titħabbar il-mewt tal-mużiċist u awtur Edmond Zarb|kunjom=Catania|isem=Francesco|data=2026-04-02|lingwa=mt|data-aċċess=2026-04-02}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/tajt-kontribut-lill-kultura-maltija-imut-l-awtur-u-pjanist-edmond-zarb|titlu=“Tajt kontribut lill-kultura Maltija” – imut l-awtur u pjanist Edmond Zarb|kunjom=Zammit|isem=Frederick|data=2 April 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}</ref> * 6: [[Graziella Castillo]], 47, direttur tal-Aġenzija Appoġġ <ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/graziella-castillo-director-agenzija-appogg-dies-aged-47.1126547|titlu=Graziella Castillo, director of Agenzija Appoġġ, dies aged 47|kunjom=|isem=|data=2026-04-06|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-04-07}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/tmut-graziella-castillo-direttrici-tal-agenzija-appogg/|titlu=Tmut Graziella Castillo – Direttriċi tal-Aġenzija Appoġġ|data=6 April 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}</ref> * 11: [[Colin Willis]], 81, eks-kummissajru Awstraljan għal Malta u attur <ref>{{Ċita web|url=https://www.independent.com.mt/articles/2026-04-13/local-news/Well-known-actor-Colin-Willis-passes-away-aged-81-6736288759|titlu=Well-known actor Colin Willis passes away aged 81 - The Malta Independent|sit=www.independent.com.mt|data-aċċess=2026-04-13}}</ref> * 12: [[Aurelio Belli]], 49, mużiċist u arranġatur <ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/musician-mpo-manager-aurelio-belli-dies-aged-49.1126829|titlu=Musician and MPO manager Aurelio Belli dies, aged 49|kunjom=Cummings|isem=James|data=2026-04-12|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-04-12}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://slippedisc.com/2026/04/malta-mourns-maestro-49/|titlu=Malta mourns maestro, 49|kunjom=lebrecht|isem=Norman|data=12 April 2026|sit=Slipped Disc|lingwa=en}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://www.independent.com.mt/articles/2026-04-12/local-news/Maestro-Aurelio-Belli-dies-aged-49-6736288731|titlu=Maestro Aurelio Belli dies, aged 49 - The Malta Independent|sit=www.independent.com.mt|lingwa=en|data-aċċess=2026-04-12}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://www.maltatoday.com.mt/news/national/140933/maestro_aurelio_belli_dies_at_49_|titlu=Maestro Aurelio Belli dies at 49|kunjom=Zammit|isem=Juliana|data=12 April 2026|sit=MaltaToday.com.mt|lingwa=en|data-aċċess=2026-04-12}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/imut-il-maestro-aurelio-belli/|titlu=Imut il-Maestro Aurelio Belli|kunjom=Camilleri|isem=Neil|data=12 April 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://tvmnews.mt/news/imut-is-surmast-aurelio-belli/|titlu=Imut is-Surmast Aurelio Belli|kunjom=|isem=|data=2026-04-12|sit=TVMnews|lingwa=mt|data-aċċess=2026-04-12}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://one.com.mt/tithabbar-il-mewt-tal-maestro-aurelio-belli-fl-eta-ta-49-sena/|titlu=Titħabbar il-mewt tal-Maestro Aurelio Belli fl-età ta’ 49 sena|kunjom=Sacco Baldacchino|isem=Kimberley|data=12 April 2026|sit=ONEnews|lingwa=mt}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://netnews.com.mt/2026/04/12/tithabbar-il-mewt-tas-surmast-aurelio-belli/|titlu=Titħabbar il-mewt tas-Surmast Aurelio Belli|kunjom=Catania|isem=Francesco|data=2026-04-12|sit=NETnews|lingwa=mt|data-aċċess=2026-04-12}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/il-maestro-aurelio-belli-jinghata-l-ahhar-tislima|titlu=Tislima lill-Maestro Aurelio Belli: “Mela s-silenzju b’ħajja ta’ noti”|kunjom=Mamo|isem=Christine|data=18 April 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}</ref> * 19: [[Desmond Morris]], 98, etoloġista Ingliż li għex f'Malta (1968–1974) <ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/desmond-morris-famous-zoologist-author-painter-malta-past-dies-98.1127264|titlu=Desmond Morris, famous zoologist, author and painter with Malta past, dies at 98|kunjom=Debono|isem=Fiona Galea|data=2026-04-21|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-04-21}}</ref> * 24: [[Mary Grech]], 88, attriċi u xandara <ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/veteran-actress-mary-grech-dies-aged-88.1127413|titlu=Veteran actress Mary Grech dies aged 88|kunjom=|isem=|data=2026-04-24|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-04-24}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/tmut-l-attrici-u-prezentatrici-mary-grech/|titlu=Tmut l-attriċi u preżentatriċi Mary Grech|kunjom=Zammit|isem=Frederick|data=24 April 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://tvmnews.mt/news/tmut-l-eks-prezentattrici-televiziva-mary-grech/|titlu=Tmut l-eks preżentattriċi televiżiva Mary Grech|kunjom=Attard|isem=Francesca|data=2026-04-24|sit=TVMnews|lingwa=mt|data-aċċess=2026-04-24}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://netnews.com.mt/2026/04/24/tmut-mary-grech-pijufniera-tax-xandir-u-fost-l-ewwel-ucuh-tat-televizjoni-maltija/|titlu=Tmut Mary Grech, attriċi, pijuniera tax-xandir u fost l-ewwel uċuħ tat-televiżjoni Maltija|kunjom=Abdilla|isem=Raymond|data=2026-04-24|sit=NETnews|lingwa=mt|data-aċċess=2026-04-24}}</ref> == Mejju == * 1: [[Dolindo Cassar]], 83, xandar u eks-president tas-[[Soċjetà Filarmonika La Stella]] u tat-[[Teatru Astra]] <ref>{{Ċita web|url=https://gwida.mt/tislima-lil-dolindo-cassar-li-ghadda-ghall-hajja-ta-dejjem-figura-li-halliet-marka-kbira-fil-kultura-ghawdxija/|titlu=Tislima Lil Dolindo Cassar Li Għadda Għall-Ħajja Ta’ Dejjem - Figura Li Ħalliet Marka Kbira Fil-Kultura Għawdxija|kunjom=Bayliss|isem=Emil Calleja|data=2026-05-05|sit=Gwida|lingwa=mt|data-aċċess=2026-05-05}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://www.stgeorge.org.mt/events/funeral-of-dolindo-cassar/|titlu=Funeral of DOLINDO CASSAR|data=2026-05-03|lingwa=en-GB|data-aċċess=2026-05-05}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/appreciation-dolindo-cassar.1129615|titlu=Appreciation: Dolindo Cassar|kunjom=Spiteri|isem=Charles|data=2026-06-08|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-06-08}}</ref> * 14: [[Noel Galea Bason]], 71, skultur <ref>{{Ċita web|url=https://netnews.com.mt/2026/05/15/imut-l-artist-noel-galea-bason/|titlu=Imut l-artist Noel Galea Bason|kunjom=|isem=|data=2026-05-15|sit=NETnews|lingwa=mt|data-aċċess=2026-05-15}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/artist-noel-galea-bason-dies-aged-71.1128464|titlu=Artist Noel Galea Bason dies aged 71|kunjom=Carabott|isem=Sarah|data=2026-05-15|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-05-15}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/imut-noel-galea-bason-furjaniz-moghni-btalenti-artistici-varji/|titlu=Imut Noel Galea Bason, Furjaniż mogħni b’talenti artistiċi varji|kunjom=Lia|isem=Gabriel|data=15 Mejju 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}</ref> * 19: [[Norbert Ellul Vincenti]], 88, patri Franġiskan, għalliem u kittieb <ref>{{Ċita web|url=https://netnews.com.mt/2026/05/19/imut-p-norbert-ellul-vincenti-ofm/|titlu=Imut P. Norbert Ellul Vincenti OFM|kunjom=|isem=|data=2026-05-19|sit=NETnews|lingwa=mt|data-aċċess=2026-05-19}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/imut-patri-norbert-ellul-vincenti/|titlu=Imut Patri Norbert Ellul Vincenti|kunjom=Zammit|isem=Frederick|data=19 Mejju 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}</ref> * 26: [[Benny Muscat]], 86, sid ta' diversi ristorant <ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/goodbye-nonno-renowned-restaurateur-benny-muscat-dies.1129052|titlu='Goodbye Nonno' – renowned restaurateur Benny Muscat dies|kunjom=Debono|isem=Fiona Galea|data=2026-05-26|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-05-26}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/imut-benny-muscat-il-qalb-wara-ta-marija-palazzo-pescatore-u-trattoria-del-nonno/|titlu=Imut Benny Muscat, il-qalb wara Ta’ Marija, Palazzo Pescatore u Trattoria del Nonno|kunjom=Zammit|isem=Frederick|data=26 Mejju 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://rip.com.mt/obituary/benny-muscat-26-05-2026|titlu=Benny Muscat - RIP.com.mt|kunjom=Gatt|isem=Thomas|sit=rip.com.mt|lingwa=en|data-aċċess=2026-05-28}}</ref> * 28: [[Rose Riolo]], 90, attriċi <ref>{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/tmut-l-eks-attrici-rose-riolo/|titlu=Tmut l-eks attriċi Rose Riolo|kunjom=Zammit|isem=Frederick|data=28 Mejju 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/announcements-29-2026.1129195|titlu=Announcements – May 29, 2026|kunjom=|isem=|data=2026-05-29|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-05-29}}</ref> * 28: [[Ray Ghigo Laferla]], ??, imprenditur u DJ <ref>{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/imut-ray-ghigo-laferla-eks-dj-tal-griffin-u-fundatur-tal-ghigos-disco/|titlu=Imut Ray Ghigo Laferla, eks DJ tal-Griffin u fundatur tal-Ghigos Disco|kunjom=Zammit|isem=Frederick|data=29 Mejju 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}</ref> == Ġunju == * 4: [[Jonathan Cardona]], 47, eks-CEO tal-[[Enemalta]] <ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/former-enemalta-ceo-residency-malta-head-jonathan-cardona-dies.1129476|titlu=Former Enemalta CEO, Residency Malta head Jonathan Cardona dies|kunjom=|isem=|data=2026-06-04|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-06-04}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://one.com.mt/tithabbar-il-mewt-tal-eks-kap-ezekuttiv-tal-enemalta-u-residenza-malta-jonathan-cardona/|titlu=Titħabbar il-mewt tal-eks Kap Eżekuttiv tal-Enemalta u Residenza Malta Jonathan Cardona|kunjom=Portelli|isem=Eman|data=4 Ġunju 2026|sit=ONEnews|lingwa=mt}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://www.maltatoday.com.mt/news/national/142318/former_joseph_muscat_aide_jonathan_cardona_passes_away_|titlu=Former Joseph Muscat aide Jonathan Cardona passes away|kunjom=Azzopardi|isem=Karl|data=4 Ġunju 2026|sit=MaltaToday.com.mt|lingwa=en|data-aċċess=2026-06-04}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/imut-l-eks-kap-tal-enemalta-u-tal-programm-tac-cittadinanza-jonathan-cardona/|titlu=Imut l-eks kap tal-Enemalta u tal-programm taċ-ċittadinanza Jonathan Cardona|kunjom=Camilleri|isem=Neil|data=4 Ġunju 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://tvmnews.mt/news/ara-il-pm-jinhasad-bil-mewt-ta-jonathan-cardona-waqt-il-gurament-tal-hatra-tal-membri-tal-kabinett/|titlu=ARA: il-PM jinħasad bil-mewt ta' Jonathan Cardona waqt il-ġurament tal-ħatra tal-membri tal-Kabinett|data=2026-06-04|sit=TVMnews|lingwa=mt|data-aċċess=2026-06-04}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://www.independent.com.mt/articles/2026-06-04/local-news/CEO-of-Residency-Malta-Agency-Jonathan-Cardona-dies-6736290235|titlu=CEO of Residency Malta Agency, Jonathan Cardona, passes away - The Malta Independent|sit=www.independent.com.mt|lingwa=en|data-aċċess=2026-06-04}}</ref> * 5: [[Olivia Dow]]: ??, żeffiena u għalliema tal-ballet <ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/renowned-ballet-teacher-olivia-dow-dies.1129558|titlu=Renowned ballet teacher Olivia Dow dies|kunjom=|isem=|data=2026-06-05|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-06-06}}</ref> * 8: [[Antonio Briguglio]], 91, referee tal-futbol <ref>{{Ċita web|url=https://tvmnews.mt/sport/imut-l-ex-referee-internazzjonali-tonio-briguglio/|titlu=Imut l-ex-referee internazzjonali Tonio Briguglio|kunjom=Cossai|isem=Peter|data=2026-06-08|lingwa=mt|data-aċċess=2026-06-08}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://www.maltatoday.com.mt/sports/football/142408/former_referee_antonio_briguglio_dies_|titlu=Former referee Antonio Briguglio dies|sit=MaltaToday.com.mt|lingwa=en|data-aċċess=2026-06-08}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://sport.timesofmalta.com/2026/06/08/maltese-legendary-referee-tonio-briguglio-dies-aged-91/|titlu=Maltese legendary referee Tonio Briguglio dies, aged 91|kunjom=Camilleri|isem=Valhmor|data=2026-06-08|sit=SportsDesk|lingwa=en-GB|data-aċċess=2026-06-08}}</ref> == Ara aktar == * [[:Kategorija:Mietu fl-2026]] - tinkludi ħoloq għal artikli fil-Wikipedija dwar nies li mietu fl-2026 == Referenzi == {{Referenzi}} [[Kategorija:Nies Maltin]] [[Kategorija:2026 f'Malta]] [[Kategorija:Imwiet f'Malta]] [[Kategorija:Mietu fl-2026|*]] [[Kategorija:Listi ta' mwiet bis-sena]] 4k5yuo6pjhv9m0bhvpehj3661rxqy4i Port Ħieles ta' Malta 0 34476 330480 330450 2026-06-09T03:16:35Z InternetArchiveBot 18288 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 330480 wikitext text/x-wiki [[Stampa:047.Freeport.jpg|daqsminuri|Veduta mill-ajru tal-Port Ħieles ta' Malta.]] Il-'''Port Ħieles ta' Malta''' (bl-[[Lingwa Ingliża|Ingliż]]: ''Malta Freeport'') huwa port internazzjonali fil-gżira ta' [[Malta]] b'volum kummerċjali ta' 3.06 miljun TEUs fl-2015.<ref>{{Ċita web|url=http://www.maltafreeport.com.mt/content.aspx?id=107940|titlu=Container Terminals, Traffic.|kunjom=Studios|isem=ICON|sit=www.maltafreeport.com.mt|data-aċċess=|arkivju-url=https://web.archive.org/web/20141211150325/http://www.maltafreeport.com.mt/content.aspx?id=107940|arkivju-data=2014-12-11|url-status=dead}}</ref> Il-Port Ħieles ta' Malta huwa wieħed mill-iżjed portijiet bi traffiku kummerċjali fl-[[Ewropa]]. Il-port jinsab f'[[Birżebbuġa]] fix-Xlokk ta' Malta, fis-sit fejn qabel kien hemm il-bażi tal-inġenji tal-ajru tal-baħar magħrufa bħala RAF Kalafrana. Il-Port Ħieles ta' Malta ġie stabbilit fl-1988 u kien l-ewwel ċentru għat-trażbord fir-reġjun tal-[[Mediterran]]. Il-port attwalment hija kklassifikata fit-tnax-il post fost il-portijiet Ewropej ewlenin u huwa t-tielet l-ikbar ċentru tat-trażbord u tal-loġistika fir-reġjun tal-Mediterran. Iktar minn 95 % tat-traffiku tal-kontejners tal-Port Ħieles ta' Malta huwa trażbord kummerċjali u t-tkabbir fid-domanda wassal għal diversi finanzjamenti u bidliet fis-sjieda tiegħu. Il-Port Ħieles ta' Malta huwa t-tielet l-ikbar port tat-trażbord fil-Mediterran. Tħejjew ukoll pjanijiet biex fil-futur il-port ikompli jitkabbar, sabiex it-tul tal-mollijiet tiegħu fiż-żewġ terminals jiżdied mit-tul operazzjonali attwali ta' 2.2 kilometri għal iktar minn 3 kilometri u biex l-erja totali tiżdied minn 680,000 m<sup>2</sup> għal 790,000 m<sup>2</sup> (0.79 km<sup>2</sup>).<ref>{{Ċita web|url=http://www.maltafreeport.com.mt/freeport/content.aspx?id=107934|titlu=Malta Freeport.|kunjom=Studios|isem=ICON|sit=www.maltafreeport.com.mt|data-aċċess=2026-06-07|arkivju-url=https://web.archive.org/web/20100918030102/http://www.maltafreeport.com.mt/freeport/content.aspx?id=107934|arkivju-data=2010-09-18|url-status=dead}}</ref> == Gallerija == <gallery widths="140px" heights="145px"> File:Malta - Birzebbuga - Triq Kalafrana - Freeport centre 05 ies.jpg|Iċ-ċentru tal-Port Ħieles ta' Malta. File:Malta_-_Birzebbuga_-_Triq_Kalafrana_-_Freeport_centre_02_ies.jpg|Il-[[Monument]] tal-Port Ħieles ta' Malta. File:Freeport, Malta.jpg File:Malta - Birzebbuga - Triq Kalafrana - Freeport (Triq San Patrizju) 05 ies.jpg </gallery> == Referenzi == [[Kategorija:Portijiet ta' Malta]] [[Kategorija:Birżebbuġa]] c6q2fnnicuu7gbs3g3fg4ofxj4uu1ih Mużew Brittaniku 0 34477 330479 330474 2026-06-09T02:47:17Z InternetArchiveBot 18288 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 330479 wikitext text/x-wiki [[Stampa:British Museum (aerial).jpg|daqsminuri|Veduta mill-ajru tal-Mużew Brittaniku.]] Il-'''Mużew Brittaniku''' (bl-[[Lingwa Ingliża|Ingliż]]: ''British Museum'') huwa [[mużew]] pubbliku tal-[[Storja|istorja]], tal-[[arti]] u tal-[[kultura]] tal-[[bniedem]] u jinsab fl-inħawi ta' Bloomsbury, [[Londra]], ir-[[Renju Unit]]. Il-kollezzjoni permanenti tiegħu ta' tmien miljun oġġett hija l-ikbar waħda fid-[[Id-Dinja|dinja]].<ref>{{Ċita aħbar|kunjom=Discovery|isem=RSM|titlu=Ranking The World's Most Admired Art Museums, And What Big Business Can Learn From Them|url=https://www.forbes.com/sites/rsmdiscovery/2017/10/30/ranking-the-worlds-most-admired-art-museums-and-what-big-business-can-learn-from-them/?sh=1f0cee263b33|lingwa=en|data-aċċess=2026-06-07}}</ref> Il-mużew jiddokumenta l-istorja tal-kultura umana mill-bidu nett tagħha sal-preżent. Il-Mużew Brittaniku ġie stabbilit fl-1753 u kien l-ewwel mużew nazzjonali pubbliku fid-dinja.<ref>{{Ċita web|url=http://www.britishmuseum.org/about_us/the_museums_story/general_history.aspx|titlu=British Museum - General history|sit=www.britishmuseum.org|lingwa=en-GB|data-aċċess=2026-06-07}}</ref> Fl-2025 il-mużew laqa' 6,440,120 viżitatur u kien it-tieni l-iżjed attrazzjoni li żaruha nies fir-Renju Unit.<ref>{{Ċita web|url=https://www.alva.org.uk/details.cfm?p=423|titlu=ALVA {{!}} Association of Leading Visitor Attractions|sit=www.alva.org.uk|data-aċċess=2026-06-07}}</ref> Fil-bidu tiegħu, il-mużew kien ibbażat l-iktar fuq il-kollezzjonijiet tat-[[tabib]] u tax-xjenzat Brittaniku-[[Repubblika tal-Irlanda|Irlandiż]] Sir [[Hans Sloane]].<ref>{{Ċita web|url=https://www.bl.uk/events/the-life-and-curiosity-of-hans-sloane|titlu=The Life and Curiosity of Hans Sloane|sit=The British Library|lingwa=en|data-aċċess=2026-06-07|arkivju-url=https://web.archive.org/web/20181119150309/https://www.bl.uk/events/the-life-and-curiosity-of-hans-sloane|arkivju-data=2018-11-19|url-status=dead}}</ref> Il-mużew infetaħ għall-pubbliku fl-1759, f'Montagu House, fis-sit tal-binja attwali. It-tkabbir tal-mużew matul il-250 sena ta' wara fil-biċċa l-kbira kien frott il-kolonizzazzjoni Brittanika u rriżulta fil-ħolqien ta' diversi fergħat, indipendenti u mhux. L-ewwel waħda fosthom kienet il-Mużew tal-Istorja Naturali fl-1881. Uħud mill-iżjed akkwiżizzjonijiet magħrufa tal-mużew, bħall-[[Skultura|iskulturi]] tal-irħam [[Greċja antika|Griegi]] ta' Elgin u l-[[Ġebla ta' Rosetta]] [[Eġittu tal-qedem|Eġizzjana]], ilhom soġġetti għal tilwim fit-tul u talbiet ta' ripatrijazzjoni.<ref>{{Ċita aħbar|data=2009-12-09|titlu=The Big Question: What is the Rosetta Stone, and should Britain return|url=http://www.independent.co.uk/news/uk/this-britain/the-big-question-what-is-the-rosetta-stone-and-should-britain-return-it-to-egypt-1836610.html|lingwa=en-GB|data-aċċess=2026-06-07}}</ref><ref>{{Ċita aħbar|kunjom=Tharoor|isem=Kanishk|data=2015-06-29|titlu=Museums and looted art: the ethical dilemma of preserving world cultures|url=https://www.theguardian.com/culture/2015/jun/29/museums-looting-art-artefacts-world-culture|lingwa=en|data-aċċess=2026-06-07}}</ref> Fl-1973, l-Att tal-Librerija Brittanika tal-1972<ref>{{Ċita web|url=http://www.legislation.gov.uk/ukpga/1972/54/contents/data.htm|titlu=British Library Act 1972|sit=www.legislation.gov.uk|lingwa=en|data-aċċess=2026-06-07}}</ref> fired id-dipartiment tal-librerija mill-Mużew Brittaniku, iżda dan tal-aħħar baqa' jospita l-Librerija Brittanika sseparata minnu fl-istess Sala tal-Qari u fl-istess binja tal-mużew sal-1997. Il-mużew huwa korp pubbliku mhux dipartimentali sponsorjat mid-Dipartiment tal-Kultura, il-Midja u l-[[Sport|Isport]]. Bħall-mużewijiet nazzjonali kollha tar-Renju Unit, ma jimponi l-ebda miżata tad-dħul għajr għall-wirjiet temporanji.<ref>{{Ċita web|url=http://www.britishmuseum.org/visiting/admission_and_opening_times.aspx|titlu=Admission and opening times|sit=British Museum|lingwa=en-GB|data-aċċess=2026-06-07}}</ref> == Storja == === Sir Hans Sloane === Għalkemm illum il-ġurnata l-Mużew Brittaniku huwa mużew tal-opri tal-arti u tal-antikitajiet kulturali, il-mużew ġie stabbilit bħala "mużew universali". L-istabbiliment tiegħu rriżulta mit-testment tat-tabib u tan-naturalist Brittaniku-Irlandiż Sir Hans Sloane (1660–1753), tabib u xjenzat minn Ulster ibbażat f'Londra. Matul ħajtu, u b'mod partikolari wara li żżewweġ l-armla ta' sid għani [[Ġamajka|Ġamajkan]] tal-pjantaġġuni, Sloane ġemma' kollezzjoni kbira ta' kurżitajiet, u peress li ma xtaqx jara l-kollezzjoni tiegħu titkisser wara [[Mewt|mewtu]], ħalliha bħala wirt lir-Re [[Ġorġ II]], għan-nazzjon, għal somma ta' £20,000 (ekwivalenti għal £3,834,052 fl-2025) li kellha titħallas lill-werrieta tiegħu mill-Parlament Brittaniku — apposta ferm inqas mill-valur stmat tal-artefatti, li kontemporanjament ġew stmati għal £50,000 (ekwivalenti għal £9,585,130 fl-2025) jew iktar skont xi sorsi, u sa £80,000 (ekwivalenti għal £15,336,208 fl-2025) jew iktar skont oħrajn. Dak iż-żmien, il-kollezzjoni ta' Sloane kienet tikkonsisti f'madwar 71,000 oġġett ta' kull tip, fosthom xi 40,000 ktieb stampat, 7,000 manuskritt, u eżemplari estensivi tal-istorja naturali, inkluż 337 volum ta' pjanti mnixxfin, immaġnijiet stampat u tpinġijiet, fosthom dawk ta' [[Albrecht Dürer]], u antikitajiet mis-[[Sudan]], mill-[[Eġittu]], mill-[[Greċja]], minn [[Ruma]],mil-Lvant Qarib u mil-Lvant Imbiegħed tal-Qedem, u mill-Amerki. === Stabbiliment (1753) === Fis-7 ta' Ġunju 1753, ir-Re Ġorġ II ta l-approvazzjoni rjali tiegħu għall-att tal-Parlament li stabbilixxa l-Mużew Brittaniku. L-Att dwar il-Mużew Brittaniku tal-1753 żied ukoll żewġ libreriji oħra mal-kollezzjoni ta' Sloane; il-Librerija ta' Cotton, li ġiet assemblata minn Sir [[Robert Cotton]], li kienet tmur lura għal żmien ir-Reġina Eliżabetta, u l-Librerija ta' Harley, li kienet il-kollezzjoni ta' [[Robert Harley]], l-Ewwel Konti ta' Oxford u Mortimer. Dawn inġabru flimkien fl-1757 mal-"Librerija Rjali Antika", li issa tħaddan il-manuskritti rjali, assemblata minn diversi monarki Brittaniċi. Flimkien, dawn l-erba' "kollezzjonijiet fundamentali" kienu jinkludu bosta mill-iżjed kotba ta' valur li issa jinsabu fil-Librerija Brittanika, inkluż il-Vanġeli ta' Lindisfarne u l-unika manuskritt eżistenti ta' ''Beowulf''. Il-Mużew Brittaniku kien l-ewwel ta' tip ġdid ta' mużew – nazzjonali, b'sjieda la tal-knisja u lanqas tar-re, miftuħ b'xejn għall-pubbliku u bl-għan li jagħmel kollezzjoni ta' kollox. Il-kollezzjoni ta' Sloane, filwaqt li kienet tinkludi ammont enormi ta' oġġetti mixxellanji, spiss kienet tirrifletti l-interessi [[Xjenza|xjentifiċi]] tiegħu. Iż-żieda tal-manuskritti ta' Cotton u ta' Harley introduċiet element letterarju u tal-antikwarjat, u kienet tfisser li l-Mużew Brittaniku b'hekk kien sar kemm mużew nazzjonali kif ukoll librerija. === Wirja tal-kurżitajiet (1753–1778) === Il-korp tal-fiduċjarji ddeċieda favur villa kkonvertita tas-[[seklu 17]], imsejħa Montagu House (jew Villa ta' Montagu), bħala l-post għall-istabbiliment tal-mużew, u xtrah mill-familja Montagu għal £20,000. Il-fiduċjarji rrifjutaw Buckingham House (jew Villa ta' Buckingham), li iktar 'il quddiem ġiet ikkonvertita għall-[[Palazz ta' Buckingham]] tal-lum, minħabba l-kostijiet u l-post mhux daqstant adattat. Bl-akkwiżizzjoni ta' Montagu House, l-ewwel galleriji tal-wiri u s-sala tal-qari għall-istudjużi nfetħu fil-15 ta' Jannar 1759. At this time, the largest parts of collection were the library, which took up the majority of the rooms on the ground floor and the natural history objects, which took up an entire wing on the first floor. In 1763, the trustees of the British Museum, under the influence of Peter Collinson and William Watson, employed the former student of Carl Linnaeus, Daniel Solander, to reclassify the natural history collection according to the Linnaean system, thereby making the museum a public centre of learning accessible to the full range of European natural historians. In 1823, George IV gave the King's Library assembled by George III, and Parliament gave the right to a copy of every book published in the country, thereby ensuring that the museum's library would expand indefinitely. During the few years after its foundation the British Museum received several further gifts, including the Thomason Collection of Civil War Tracts and David Garrick's library of 1,000 printed plays. The predominance of natural history, books and manuscripts began to lessen when in 1772 the museum acquired for £8,410 its first significant antiquities in Sir William Hamilton's "first" collection of Greek vases. === Indolenza u enerġija (1778–1800) === From 1778, a display of objects from the South Seas brought back from the round-the-world voyages of Captain James Cook and the travels of other explorers fascinated visitors with a glimpse of previously unknown lands. The bequest of a collection of books, engraved gems, coins, prints and drawings by Clayton Mordaunt Cracherode in 1800 did much to raise the museum's reputation; but Montagu House became increasingly crowded and decrepit and it was apparent that it would be unable to cope with further expansion. The museum's first notable addition towards its collection of antiquities, since its foundation, was by Sir William Hamilton (1730–1803), British Ambassador to Naples, who sold his collection of Greek and Roman artefacts to the museum in 1784 together with a number of other antiquities and natural history specimens. A list of donations to the museum, dated 31 January 1784, refers to the Hamilton bequest of a "Colossal Foot of an Apollo in Marble". It was one of two antiquities of Hamilton's collection drawn for him by Francesco Progenie, a pupil of Pietro Fabris, who also contributed a number of drawings of Mount Vesuvius sent by Hamilton to the Royal Society in London. === Tkabbir u bidliet (1800–1825) === In the early 19th century the foundations for the extensive collection of sculpture began to be laid and Greek, Roman and Egyptian artefacts dominated the antiquities displays. After the defeat of the French campaign in the Battle of the Nile, in 1801, the British Museum acquired more Egyptian sculptures and in 1802 King George III presented the Rosetta Stone – key to the deciphering of hieroglyphs. Gifts and purchases from Henry Salt, British consul general in Egypt, beginning with the Colossal bust of Ramesses II in 1818, laid the foundations of the collection of Egyptian Monumental Sculpture. Many Greek sculptures followed, notably the first purpose-built exhibition space, the Charles Towneley collection, much of it Roman sculpture, in 1805. In 1806, Thomas Bruce, 7th Earl of Elgin, ambassador to the Ottoman Empire from 1799 to 1803 removed the large collection of marble sculptures from the Parthenon, on the Acropolis of Athens and transferred them to the UK. In 1816 these masterpieces of western art were acquired by the British Museum by the British Museum Act 1816 (56 Geo. 3. c. 99) and deposited in the museum thereafter. The collections were supplemented by the Bassae frieze from Phigaleia, Greece in 1815. The Ancient Near Eastern collection also had its beginnings in 1825 with the purchase of Assyrian and Babylonian antiquities from Mary Mackintosh Rich, the widow of Assyriologist Claudius James Rich. In 1802 a buildings committee was set up to plan for expansion of the museum, and further highlighted by the donation in 1822 of the King's Library, personal library of King George III, comprising 65,000 volumes, 19,000 pamphlets, maps, charts and topographical drawings. The neoclassical architect, Sir Robert Smirke, was asked to draw up plans for an eastern extension to the museum "... for the reception of the Royal Library, and a Picture Gallery over it ..." and put forward plans for today's quadrangular building, much of which can be seen today. The dilapidated Old Montagu House was demolished and work on the King's Library Gallery began in 1823. The extension, the East Wing, was completed by 1831. However, following the founding of the National Gallery, London in 1824, the proposed Picture Gallery was no longer needed, and the space on the upper floor was given over to the Natural history collections. The first Synopsis of the British Museum was published in 1808. This described the contents of the museum, and the display of objects room by room, and updated editions were published every few years. === L-ikbar sit tal-kostruzzjoni fl-Ewropa (1825–1850) === As Sir Robert Smirke's grand neo-classical building gradually arose, the museum became a construction site. The King's Library, on the ground floor of the East Wing, was handed over in 1827, and was described as one of the finest rooms in London. Although it was not fully open to the general public until 1857, special openings were arranged during The Great Exhibition of 1851. In 1840, the museum became involved in its first overseas excavations, Charles Fellows's expedition to Xanthos, in Asia Minor, whence came remains of the tombs of the rulers of ancient Lycia, among them the Nereid and Payava monuments. In 1857, Charles Newton was to discover the 4th-century BC Mausoleum at Halicarnassus, one of the Seven Wonders of the Ancient World. In the 1840s and 1850s the museum supported excavations in Assyria by A.H. Layard and others at sites such as Nimrud and Nineveh. Of particular interest to curators was the eventual discovery of Ashurbanipal's great library of cuneiform tablets, which helped to make the museum a focus for Assyrian studies. Sir Thomas Grenville (1755–1846), a trustee of the British Museum from 1830, assembled a library of 20,240 volumes, which he left to the museum in his will. The books arrived in January 1847 in twenty-one horse-drawn vans. The only vacant space for this large library was a room originally intended for manuscripts, between the Front Entrance Hall and the Manuscript Saloon. The books remained here until the British Library moved to St Pancras in 1998. === Kollezzjoni minn madwar id-dinja (1850–1875) === The opening of the forecourt in 1852 marked the completion of Robert Smirke's 1823 plan, but already adjustments were having to be made to cope with the unforeseen growth of the collections. Infill galleries were constructed for Assyrian sculptures and Sydney Smirke's Round Reading Room, with space for a million books, opened in 1857. Because of continued pressure on space the decision was taken to move natural history to a new building in South Kensington, which would later become the British Museum of Natural History. Roughly contemporary with the construction of the new building was the career of a man sometimes called the "second founder" of the British Museum, the Italian librarian Anthony Panizzi. Under his supervision, the British Museum Library (now part of the British Library) quintupled in size and became a well-organised institution worthy of being called a national library, the largest library in the world after the National Library of Paris. The quadrangle at the centre of Smirke's design proved to be a waste of valuable space and was filled at Panizzi's request by a circular Reading Room of cast iron, designed by Smirke's brother, Sydney Smirke. Until the mid-19th century, the museum's collections were relatively circumscribed but, in 1851, with the appointment to the staff of Augustus Wollaston Franks to curate the collections, the museum began for the first time to collect British and European medieval antiquities, prehistory, branching out into Asia and diversifying its holdings of ethnography. A real coup for the museum was the purchase in 1867, over French objections, of the Duke of Blacas's wide-ranging and valuable collection of antiquities. Overseas excavations continued and John Turtle Wood discovered the remains of the 4th century BC Temple of Artemis at Ephesus, another Wonder of the Ancient World. === Studji u legat (1875–1900) === The natural history collections were an integral part of the British Museum until their removal to the new British Museum of Natural History in 1887, nowadays the Natural History Museum in South Kensington. With the departure and the completion of the new White Wing (fronting Montague Street) in 1884, more space was available for antiquities and ethnography and the library could further expand. This was a time of innovation as electric lighting was introduced in the Reading Room and exhibition galleries. The William Burges collection of armoury was bequeathed to the museum in 1881. In 1882, the museum was involved in the establishment of the independent Egypt Exploration Fund (now Society) the first British body to carry out research in Egypt. A bequest from Miss Emma Turner in 1892 financed excavations in Cyprus. In 1897 the death of the great collector and curator, A. W. Franks, was followed by an immense bequest of 3,300 finger rings, 153 drinking vessels, 512 pieces of continental porcelain, 1,500 netsuke, 850 inro, over 30,000 bookplates and miscellaneous items of jewellery and plate, among them the Oxus Treasure. In 1898 Baron Ferdinand de Rothschild bequeathed the Waddesdon Bequest, the glittering contents from his New Smoking Room at Waddesdon Manor. This consisted of almost 300 pieces of ''objets d'art et de vertu'' which included exquisite examples of jewellery, plate, enamel, carvings, glass and maiolica, among them the Holy Thorn Reliquary, probably created in the 1390s in Paris for John, Duke of Berry. The collection was in the tradition of a ''Schatzkammer'' such as those formed by the Renaissance princes of Europe. Baron Ferdinand's will was most specific, and failure to observe the terms would make it void, the collection should be<blockquote>placed in a special room to be called the Waddesdon Bequest Room separate and apart from the other contents of the Museum and thenceforth for ever thereafter, keep the same in such room or in some other room to be substituted for it.</blockquote>These terms are still observed, and the collection occupies room 2a. === Seklu ġdid, binja ġdida (1900–1925) === By the last years of the 19th century, The British Museum's collections had increased to the extent that its building was no longer large enough. In 1895 the trustees purchased the 69 houses surrounding the museum with the intention of demolishing them and building around the west, north and east sides of the museum. The first stage was the construction of the northern wing beginning 1906. All the while, the collections kept growing. Emil Torday collected in Central Africa, Aurel Stein in Central Asia, D. G. Hogarth, Leonard Woolley and T. E. Lawrence excavated at Carchemish. Around this time, the American collector and philanthropist J. Pierpont Morgan donated a substantial number of objects to the museum, including William Greenwell's collection of prehistoric artefacts from across Europe which he had purchased for £10,000 in 1908. Morgan had also acquired a major part of Sir John Evans's coin collection, which was later sold to the museum by his son J. P. Morgan Jr. in 1915. In 1918, because of the threat of wartime bombing, some objects were evacuated via the London Post Office Railway to Holborn, the National Library of Wales (Aberystwyth) and a country house near Malvern. On the return of antiquities from wartime storage in 1919 some objects were found to have deteriorated. A conservation laboratory was set up in May 1920 and became a permanent department in 1931. It is today the oldest in continuous existence. In 1923, the British Museum welcomed over one million visitors. === Tfixkil u rikostruzzjoni (1925–1950) === New mezzanine floors were constructed and book stacks rebuilt in an attempt to cope with the flood of books. In 1931, the art dealer Sir Joseph Duveen offered funds to build a gallery for the Parthenon sculptures. Designed by the American architect John Russell Pope, it was completed in 1938. The appearance of the exhibition galleries began to change as dark Victorian reds gave way to modern pastel shades. Following the retirement of George Francis Hill as Director and Principal Librarian in 1936, he was succeeded by John Forsdyke. As tensions with Nazi Germany developed and it appeared that war may be imminent Forsdyke came to the view that with the likelihood of far worse air-raids than that experienced in World War I that the museum had to make preparations to remove its most valuable items to secure locations. Following the Munich crisis Forsdyke ordered 3,300 No-Nail Boxes and stored them in the basement of the Duveen Gallery. At the same time he began identifying and securing suitable locations. As a result, the museum was able to quickly commence relocating selected items on 24 August 1939, (a mere day after the Home Secretary advised them to do so), to secure basements, country houses, Aldwych tube station and the National Library of Wales. Many items were relocated in early 1942 from their initial dispersal locations to a newly developed facility at Westwood Quarry in Wiltshire. The evacuation was timely, for in 1940 the Duveen Gallery was severely damaged by bombing. Meanwhile, prior to the war, the Nazis had sent a researcher to the British Museum for several years with the aim of "compiling an anti-Semitic history of Anglo-Jewry". After the war, the museum continued to collect from all countries and all centuries: among the most spectacular additions were the 2600 BC Mesopotamian treasure from Ur, discovered during Leonard Woolley's 1922–34 excavations. Gold, silver and garnet grave goods from the Anglo-Saxon ship burial at Sutton Hoo (1939) and late Roman silver tableware from Mildenhall, Suffolk (1946). The immediate post-war years were taken up with the return of the collections from protection and the restoration of the museum after the Blitz. Work also began on restoring the damaged Duveen Gallery. === Bixra pubblika ġdida (1950–1975) === In 1953, the museum celebrated its bicentenary. Many changes followed: the first full-time in-house designer and publications officer were appointed in 1964, the Friends organisation was set up in 1968, an Education Service established in 1970 and publishing house in 1973. The British Museum Act 1963 introduced administrative reforms. It became easier to lend objects, the constitution of the board of trustees changed and the Natural History Museum became fully independent. By 1959 the Coins and Medals office suite, completely destroyed during the war, was rebuilt and re-opened, attention turned towards the gallery work with new tastes in design leading to the remodelling of Robert Smirke's Classical and Near Eastern galleries. In 1962 the Duveen Gallery was finally restored and the Parthenon Sculptures were moved back into it, once again at the heart of the museum. By the 1970s, the museum was again expanding. More services for the public were introduced; visitor numbers soared, with the temporary exhibition "Treasures of Tutankhamun" in 1972, attracting 1,694,117 visitors, the most successful in British history. In the same year the British Library Act 1972 was passed, separating the collection of manuscripts and printed books from the British Museum. This left the museum with antiquities; coins, medals and paper money; prints and drawings; and ethnography. A pressing problem was finding space for additions to the library which now required an extra 1+<sup>1</sup>⁄<sub>4</sub> miles (2.0 km) of shelving each year. The government suggested a site at St Pancras for the new British Library but the books did not leave the museum until 1997. === Titfaċċa s-Sala l-Kbira (1975–2000) === The departure of the British Library to a new site at St Pancras, finally achieved in 1998, provided the space needed for the books. It also created the opportunity to redevelop the vacant space in Robert Smirke's 19th-century central quadrangle into the Queen Elizabeth II Great Court – the largest covered square in Europe – which opened in 2000. The ethnography collections, which had been housed in the short-lived Museum of Mankind at 6 Burlington Gardens from 1970, were returned to new purpose-built galleries in the museum in 2000. The museum again readjusted its collecting policies as interest in "modern" objects: prints, drawings, medals and the decorative arts reawakened. Ethnographical fieldwork was carried out in places as diverse as New Guinea, Madagascar, Romania, Guatemala and Indonesia and there were excavations in the Near East, Egypt, Sudan and the UK. The Weston Gallery of Roman Britain, opened in 1997, displayed a number of recently discovered hoards which demonstrated the richness of what had been considered an unimportant part of the Roman Empire. The museum turned increasingly towards private funds for buildings, acquisitions and other purposes. In 2000, the British Museum was awarded National Heritage Museum of the Year. === Il-Mużew Brittaniku llum === Today the museum no longer houses collections of natural history, and the books and manuscripts it once held now form part of the independent British Library. The museum nevertheless preserves its universality in its collections of artefacts representing the cultures of the world, ancient and modern. The original 1753 collection has grown to over 13 million objects at the British Museum, 70 million at the Natural History Museum and 150 million at the British Library. The Round Reading Room, which was designed by the architect Sydney Smirke, opened in 1857. For almost 150 years researchers came here to consult the museum's vast library. The Reading Room closed in 1997 when the national library (the British Library) moved to a new building at St Pancras. Today it has been transformed into the Walter and Leonore Annenberg Centre. With the bookstacks in the central courtyard of the museum empty, the demolition for Lord Foster's glass-roofed Great Court could begin. The Great Court, opened in 2000, while undoubtedly improving circulation around the museum, was criticised for having a lack of exhibition space at a time when the museum was in serious financial difficulties and many galleries were closed to the public. At the same time the African collections that had been temporarily housed in 6 Burlington Gardens were given a new gallery in the North Wing funded by the Sainsbury family – with the donation valued at £25 million. The museum's online database had nearly 4,500,000 individual object entries in 2,000,000 records at the start of 2023. In 2022–23 there were 27 million visits to the website. This compares with 19.5 millions website visits in 2013. The museum received 6,440,120 visitors in 2025, making it the second most popular attraction after the Natural History Museum. A number of films have been shot at the British Museum. == Referenzi == [[Kategorija:Mużewijiet]] [[Kategorija:Renju Unit]] 7j0si5oyb40olwix7qtphwlzbuunh7k 330483 330479 2026-06-09T11:04:05Z Trigcly 17859 żieda kontenut 330483 wikitext text/x-wiki [[Stampa:British Museum (aerial).jpg|daqsminuri|Veduta mill-ajru tal-Mużew Brittaniku.]] Il-'''Mużew Brittaniku''' (bl-[[Lingwa Ingliża|Ingliż]]: ''British Museum'') huwa [[mużew]] pubbliku tal-[[Storja|istorja]], tal-[[arti]] u tal-[[kultura]] tal-[[bniedem]] u jinsab fl-inħawi ta' Bloomsbury, [[Londra]], ir-[[Renju Unit]]. Il-kollezzjoni permanenti tiegħu ta' tmien miljun oġġett hija l-ikbar waħda fid-[[Id-Dinja|dinja]].<ref>{{Ċita aħbar|kunjom=Discovery|isem=RSM|titlu=Ranking The World's Most Admired Art Museums, And What Big Business Can Learn From Them|url=https://www.forbes.com/sites/rsmdiscovery/2017/10/30/ranking-the-worlds-most-admired-art-museums-and-what-big-business-can-learn-from-them/?sh=1f0cee263b33|lingwa=en|data-aċċess=2026-06-07}}</ref> Il-mużew jiddokumenta l-istorja tal-kultura umana mill-bidu nett tagħha sal-preżent. Il-Mużew Brittaniku ġie stabbilit fl-1753 u kien l-ewwel mużew nazzjonali pubbliku fid-dinja.<ref>{{Ċita web|url=http://www.britishmuseum.org/about_us/the_museums_story/general_history.aspx|titlu=British Museum - General history|sit=www.britishmuseum.org|lingwa=en-GB|data-aċċess=2026-06-07}}</ref> Fl-2025 il-mużew laqa' 6,440,120 viżitatur u kien it-tieni l-iżjed attrazzjoni li żaruha nies fir-Renju Unit.<ref>{{Ċita web|url=https://www.alva.org.uk/details.cfm?p=423|titlu=ALVA {{!}} Association of Leading Visitor Attractions|sit=www.alva.org.uk|data-aċċess=2026-06-07}}</ref> Fil-bidu tiegħu, il-mużew kien ibbażat l-iktar fuq il-kollezzjonijiet tat-[[tabib]] u tax-xjenzat Brittaniku-[[Repubblika tal-Irlanda|Irlandiż]] Sir [[Hans Sloane]].<ref>{{Ċita web|url=https://www.bl.uk/events/the-life-and-curiosity-of-hans-sloane|titlu=The Life and Curiosity of Hans Sloane|sit=The British Library|lingwa=en|data-aċċess=2026-06-07|arkivju-url=https://web.archive.org/web/20181119150309/https://www.bl.uk/events/the-life-and-curiosity-of-hans-sloane|arkivju-data=2018-11-19|url-status=dead}}</ref> Il-mużew infetaħ għall-pubbliku fl-1759, f'Montagu House, fis-sit tal-binja attwali. It-tkabbir tal-mużew matul il-250 sena ta' wara fil-biċċa l-kbira kien frott il-kolonizzazzjoni Brittanika u rriżulta fil-ħolqien ta' diversi fergħat, indipendenti u mhux. L-ewwel waħda fosthom kienet il-Mużew tal-Istorja Naturali fl-1881. Uħud mill-iżjed akkwiżizzjonijiet magħrufa tal-mużew, bħall-[[Skultura|iskulturi]] tal-irħam [[Greċja antika|Griegi]] ta' Elgin u l-[[Ġebla ta' Rosetta]] [[Eġittu tal-qedem|Eġizzjana]], ilhom soġġetti għal tilwim fit-tul u talbiet ta' ripatrijazzjoni.<ref>{{Ċita aħbar|data=2009-12-09|titlu=The Big Question: What is the Rosetta Stone, and should Britain return|url=http://www.independent.co.uk/news/uk/this-britain/the-big-question-what-is-the-rosetta-stone-and-should-britain-return-it-to-egypt-1836610.html|lingwa=en-GB|data-aċċess=2026-06-07}}</ref><ref>{{Ċita aħbar|kunjom=Tharoor|isem=Kanishk|data=2015-06-29|titlu=Museums and looted art: the ethical dilemma of preserving world cultures|url=https://www.theguardian.com/culture/2015/jun/29/museums-looting-art-artefacts-world-culture|lingwa=en|data-aċċess=2026-06-07}}</ref> Fl-1973, l-Att tal-Librerija Brittanika tal-1972<ref>{{Ċita web|url=http://www.legislation.gov.uk/ukpga/1972/54/contents/data.htm|titlu=British Library Act 1972|sit=www.legislation.gov.uk|lingwa=en|data-aċċess=2026-06-07}}</ref> fired id-dipartiment tal-librerija mill-Mużew Brittaniku, iżda dan tal-aħħar baqa' jospita l-Librerija Brittanika sseparata minnu fl-istess Sala tal-Qari u fl-istess binja tal-mużew sal-1997. Il-mużew huwa korp pubbliku mhux dipartimentali sponsorjat mid-Dipartiment tal-Kultura, il-Midja u l-[[Sport|Isport]]. Bħall-mużewijiet nazzjonali kollha tar-Renju Unit, ma jimponi l-ebda miżata tad-dħul għajr għall-wirjiet temporanji.<ref>{{Ċita web|url=http://www.britishmuseum.org/visiting/admission_and_opening_times.aspx|titlu=Admission and opening times|sit=British Museum|lingwa=en-GB|data-aċċess=2026-06-07}}</ref> == Storja == === Sir Hans Sloane === Għalkemm illum il-ġurnata l-Mużew Brittaniku huwa mużew tal-opri tal-arti u tal-antikitajiet kulturali, il-mużew ġie stabbilit bħala "mużew universali". L-istabbiliment tiegħu rriżulta mit-testment tat-tabib u tan-naturalist Brittaniku-Irlandiż Sir Hans Sloane (1660–1753), tabib u xjenzat minn Ulster ibbażat f'Londra. Matul ħajtu, u b'mod partikolari wara li żżewweġ l-armla ta' sid għani [[Ġamajka|Ġamajkan]] tal-pjantaġġuni, Sloane ġemma' kollezzjoni kbira ta' kurżitajiet, u peress li ma xtaqx jara l-kollezzjoni tiegħu titkisser wara [[Mewt|mewtu]], ħalliha bħala wirt lir-Re [[Ġorġ II]], għan-nazzjon, għal somma ta' £20,000 (ekwivalenti għal £3,834,052 fl-2025) li kellha titħallas lill-werrieta tiegħu mill-Parlament Brittaniku — apposta ferm inqas mill-valur stmat tal-artefatti, li kontemporanjament ġew stmati għal £50,000 (ekwivalenti għal £9,585,130 fl-2025) jew iktar skont xi sorsi, u sa £80,000 (ekwivalenti għal £15,336,208 fl-2025) jew iktar skont oħrajn. Dak iż-żmien, il-kollezzjoni ta' Sloane kienet tikkonsisti f'madwar 71,000 oġġett ta' kull tip, fosthom xi 40,000 ktieb stampat, 7,000 manuskritt, u eżemplari estensivi tal-istorja naturali, inkluż 337 volum ta' pjanti mnixxfin, immaġnijiet stampat u tpinġijiet, fosthom dawk ta' [[Albrecht Dürer]], u antikitajiet mis-[[Sudan]], mill-[[Eġittu]], mill-[[Greċja]], minn [[Ruma]],mil-Lvant Qarib u mil-Lvant Imbiegħed tal-Qedem, u mill-Amerki. === Stabbiliment (1753) === Fis-7 ta' Ġunju 1753, ir-Re Ġorġ II ta l-approvazzjoni rjali tiegħu għall-att tal-Parlament li stabbilixxa l-Mużew Brittaniku. L-Att dwar il-Mużew Brittaniku tal-1753 żied ukoll żewġ libreriji oħra mal-kollezzjoni ta' Sloane; il-Librerija ta' Cotton, li ġiet assemblata minn Sir [[Robert Cotton]], li kienet tmur lura għal żmien ir-Reġina Eliżabetta, u l-Librerija ta' Harley, li kienet il-kollezzjoni ta' [[Robert Harley]], l-Ewwel Konti ta' Oxford u Mortimer. Dawn inġabru flimkien fl-1757 mal-"Librerija Rjali Antika", li issa tħaddan il-manuskritti rjali, assemblata minn diversi monarki Brittaniċi. Flimkien, dawn l-erba' "kollezzjonijiet fundamentali" kienu jinkludu bosta mill-iżjed kotba ta' valur li issa jinsabu fil-Librerija Brittanika, inkluż il-Vanġeli ta' Lindisfarne u l-unika manuskritt eżistenti ta' ''Beowulf''. Il-Mużew Brittaniku kien l-ewwel ta' tip ġdid ta' mużew – nazzjonali, b'sjieda la tal-knisja u lanqas tar-re, miftuħ b'xejn għall-pubbliku u bl-għan li jagħmel kollezzjoni ta' kollox. Il-kollezzjoni ta' Sloane, filwaqt li kienet tinkludi ammont enormi ta' oġġetti mixxellanji, spiss kienet tirrifletti l-interessi [[Xjenza|xjentifiċi]] tiegħu. Iż-żieda tal-manuskritti ta' Cotton u ta' Harley introduċiet element letterarju u tal-antikwarjat, u kienet tfisser li l-Mużew Brittaniku b'hekk kien sar kemm mużew nazzjonali kif ukoll librerija. === Wirja tal-kurżitajiet (1753–1778) === Il-korp tal-fiduċjarji ddeċieda favur villa kkonvertita tas-[[seklu 17]], imsejħa Montagu House (jew Villa ta' Montagu), bħala l-post għall-istabbiliment tal-mużew, u xtrah mill-familja Montagu għal £20,000. Il-fiduċjarji rrifjutaw Buckingham House (jew Villa ta' Buckingham), li iktar 'il quddiem ġiet ikkonvertita għall-[[Palazz ta' Buckingham]] tal-lum, minħabba l-kostijiet u l-post mhux daqstant adattat. Bl-akkwiżizzjoni ta' Montagu House, l-ewwel galleriji tal-wiri u s-sala tal-qari għall-istudjużi nfetħu fil-15 ta' Jannar 1759. F'dak iż-żmien, l-ikbar partijiet tal-kollezzjoni kienu l-librerija, li kienet tokkupa l-biċċa l-kbira tas-swali fil-pjan terran u l-oġġetti tal-istorja naturali, li kienu jokkupaw sezzjoni sħiħa fuq l-ewwel sular. Fl-1763, il-fiduċjarji tal-Mużew Brittaniku, taħt l-influwenza ta' [[Peter Collinson]] u [[William Watson]], impjegaw l-eks student ta' [[Carl Linnaeus]], [[Daniel Solander]], biex jikklassifika mill-ġdid il-kollezzjoni tal-istorja naturali skont is-sistema ta' Linnaeus, u b'hekk il-mużew sar ċentru pubbliku tal-apprendiment aċċessibbli għal firxa sħiħa ta' storiċi naturali Ewropej. Fl-1823, [[Ġorġ IV]] ta l-Librerija tar-Re assemblata minn [[Ġorġ III]], u l-Parlament ta d-dritt għal kopja ta' kull ktieb ippubblikat fil-pajjiż, biex b'hekk jiġi żgurat li l-librerija tal-mużew tibqa' tikber b'mod indefinit. Matul il-ftit snin wara l-istabbiliment tiegħu, il-Mużew Brittaniku ngħata diversi doni oħra, inkluż il-Kollezzjoni ta' Thomason ta' Trattati tal-Gwerra Ċivili u l-librerija ta' David Garrick ta' 1,000 reċta stampata. Il-predominanza ta' kotba u ta' manuskritti tal-istorja naturali bdiet tbatti meta fl-1772 il-mużew akkwista għal £8,410 l-ewwel antikitajiet sinifikanti tiegħu fl-"ewwel" kollezzjoni ta' Sir William Hamilton ta' vażuni Griegi. === Indolenza u enerġija (1778–1800) === Mill-1778, wirja ta' oġġetti mill-Ibħra tan-Nofsinhar mill-vjaġġi madwar id-dinja tal-Kaptan [[James Cook]] u mill-vjaġġi ta' esploraturi oħra affaxxinat lill-viżitaturi li setgħu jagħtu ħarsa lejn l-affarijiet ta' artijiet li qabel ma kinux magħrufin. Il-legat ta' kollezzjoni ta' kotba, ħaġar prezzjuż inċiż, muniti, immaġnijiet stampati u tpinġijiet ta' [[Clayton Mordaunt Cracherode]] fl-1800 għen ħafna biex itejjeb ir-reputazzjoni tal-mużew; iżda Montagu House kulma jmur saret iffullata u mitluqa u kien ċar li ma setgħetx tlaħħaq b'iktar tkabbar tal-kollezzjoni. L-ewwel żieda notevoli tal-mużew fir-rigward tal-kollezzjoni tiegħu ta' antikitajiet, mill-istabbiliment tiegħu, saret minn Sir [[William Hamilton]] (1730–1803), l-Ambaxxatur Brittaniku f'[[Napli]], li bigħ il-kollezzjoni tiegħu ta' artefatti Griegi u Rumani lill-mużew fl-1784 flimkien ma' għadd ta' antikitajiet oħra u eżemplari tal-istorja naturali. Lista tad-donazzjonijiet lill-mużew, datata l-31 ta' Jannar 1784, tirreferi għal-legat ta' Hamilton ta' "Sieq Kolossali tal-Irħam ta' [[Apollo (divinità)|Apollo]]". Din kienet waħda miż-żewġ antikitajiet tal-kollezzjoni ta' Hamilton li pinġa għalih [[Francesco Progenie]], student ta' [[Pietro Fabris]], li kkontribwixxa wkoll b'għadd ta' tpinġijiet tal-[[Vesuvju]] li Hamilton bagħat lis-Soċjetà Rjali f'Londra. === Tkabbir u bidliet (1800–1825) === Fil-bidu tas-seklu 19, bdew jiġu stabbiliti l-pedamenti għall-kollezzjoni estensiva ta' [[Skultura|skulturi]] u l-wirjiet tal-antikitajiet kienu ddominati minn artefatti Griegi, Rumani u Eġizzjani. Wara t-telfa tal-kampanja militari [[Franza|Franċiża]] fil-Battalja tan-[[Nil]], fl-1801, il-Mużew Brittaniku akkwista iktar skulturi Eġizzjani u fl-1802 ir-Re Ġorġ III ippreżenta l-Ġebla ta' Rosetta – li kienet strumentali biex jiġu ddeċifrati l-[[ġeroglifiċi Eġizzjani]]. Id-doni u x-xiri ta' [[Henry Salt]], il-konslu ġenerali Brittaniku fl-Eġittu, l-ewwel u qabel kollox il-bust kolossali ta' [[Ramses II]] fl-1818, stabbilew il-pedamenti tal-kollezzjoni tal-Iskulturi Monumentali Eġizzjani. Dawn ġew segwiti minn bosta skulturi Griegi, b'mod partikolari l-ewwel spazju tal-wiri li nbena apposta għalihom, u l-kollezzjoni ta' [[Charles Towneley]], il-biċċa l-kbira ta' skulturi Rumani, fl-1805. Fl-1806, [[Thomas Bruce]], is-Seba' Kontri ta' Elgin, l-ambaxxatur tal-[[Imperu Ottoman]] mill-1799 sal-1803 neħħa l-ikbar kollezzjoni ta' skulturi tal-irħam mill-Parthenon, fl-[[Akropoli ta' Ateni]] u ttrasferihom lejn ir-Renju Unit. Fl-1816 dawn il-kapulavuri tal-arti tal-Punent ġew akkwistati mill-Mużew Brittaniku permezz tal-Att dwar il-Mużew Brittaniku tal-1816 (56 Geo. 3. c. 99) u ġew iddepożitati fil-mużew minn dak iż-żmien 'il quddiem. Il-kollezzjonijiet ġew issupplimentati mill-freġju ta' [[Tempju ta' Apollo Epikurju f’Bassae|Bassae]] minn Phigaleia, il-Greċja fl-1815. Il-kollezzjoni tal-Lvant Qarib tal-Qedem bdiet ukoll fl-1825 bix-xiri ta' antikitajiet [[Assirja|Assirjani]] u [[Babilonja|Babiloniżi]] minn [[Mary Mackintosh Rich]], l-armla tal-Assirjologu [[Claudius James Rich]]. Fl-1802 ġie stabbilit kumitat tal-bini biex jippjana l-espansjoni tal-mużew, u megħjun iktar bid-donazzjoni fl-1822 tal-Librerija tar-Re, il-librerija personali tar-Re Ġorġ III, magħmula minn 65,000 volum, 19,000 fuljett, mapep, ċarts u tpinġijiet topografiċi. L-[[arkitett]] Neo-Klassiku, Sir [[Robert Smirke]], intalab iħejji l-pjanta għall-estensjoni fil-Lvant tal-mużew "... biex tospita l-Librerija Rjali, u biex ikun hemm Gallerija tar-Ritratti fuqha ...", u huwa ressaq ukoll il-pjanta għall-binja kwadrangolari attwali, li l-biċċa l-kbira minnha għadha viżibbli llum. Il-binja dilapidata ta' Montagu House twaqqgħet u x-xogħol fuq il-Gallerija tal-Librerija tar-Re beda fl-1823. L-estensjoni, is-Sezzjoni tal-Lvant, tlestiet sal-1831. Madankollu, wara li ġiet stabbilita l-Gallerija Nazzjonali f'Londra fl-1824, il-Gallerija tar-Ritratti proposta ma kinitx meħtieġa iktar, u l-ispazju tas-sular ta' fuq ġie allokat għall-kollezzjonijiet tal-istorja naturali. L-ewwel Sinossi tal-Mużew Brittaniku ġiet ippubblikata fl-1808. Din iddeskriviet il-kontenut kollu tal-mużew, u l-wiri tal-oġġetti sala b'sala, u kull ftit snin ġew ippubblikati edizzjonijiet aġġornati. === L-ikbar sit tal-kostruzzjoni fl-Ewropa (1825–1850) === Gradwalment, il-binja Neo-Klassika grandjuża ta' Sir Robert Smirke bdiet togħla, u l-mużew sar sit tal-kostruzzjoni. Il-Librerija tar-Re, fil-pjan terran tas-Sezzjoni tal-Lvant, tlestiet fl-1827, u ġiet deskritta bħala waħda mill-ifjen swali f'Londra. Għalkemm ma nfetħitx għalkollox għall-pubbliku ġenerali qabel l-1857, tħejja ftuħ speċjali matul L-Eżibizzjoni l-Kbira tal-1851. Fl-1840, il-mużew ġie involut fl-ewwel skavi barra l-pajjiż, l-ispedizzjoni ta' [[Charles Fellows]] fi [[Xanthos]], fl-Asja Minuri, minn fejn ġew il-fdalijiet tal-oqbra tal-mexxejja ta' [[Liċja]] tal-qedem, fosthom il-monumenti ta' Nereid u Payava. Fl-1857, [[Charles Newton]] skopra l-Mawżolew tas-seklu 4 [[Ante Christum natum|Q.K]]. f'Halicarnassus, wieħed mis-Seba' Għeġubijiet tad-Dinja l-Antika. Fis-snin 40 u 50 tas-seklu 19, il-mużew appoġġa l-iskavi fl-Assirja minn [[A.H. Layard]] u oħrajn f'siti bħal [[Nimrud]] u [[Nineveh]]. Ta' interess partikolari għall-[[Kuratur|kuraturi]] kienet l-iskoperta eventwali tal-librerija l-kbira ta' tavli kunejformi ta' Ashurbanipal, li għenet biex il-mużew isir ċentrali għall-istudji Assirjani. Sir [[Thomas Grenville]] (1755–1846), fiduċjarju tal-Mużew Brittaniku mill-1830, assembla librerija ta' 20,240 volum, li kien ħalla għall-mużew fit-testment tiegħu. Il-kotba waslu f'Jannar 1847 f'21 karru miġbuda miż-[[Żiemel|żwiemel]]. L-uniku spazju battal għal din il-librerija kbira kienet sala li oriġinarjament kienet maħsuba għall-manuskritti, bejn is-Sala tal-Entrata ta' Quddiem u s-Sala tal-Manuskritti. Il-kotba baqgħu hemmhekk sat-trasferiment tal-Librerija Brittanika lejn St. Pancras fl-1998. === Kollezzjoni minn madwar id-dinja (1850–1875) === The opening of the forecourt in 1852 marked the completion of Robert Smirke's 1823 plan, but already adjustments were having to be made to cope with the unforeseen growth of the collections. Infill galleries were constructed for Assyrian sculptures and Sydney Smirke's Round Reading Room, with space for a million books, opened in 1857. Because of continued pressure on space the decision was taken to move natural history to a new building in South Kensington, which would later become the British Museum of Natural History. Roughly contemporary with the construction of the new building was the career of a man sometimes called the "second founder" of the British Museum, the Italian librarian Anthony Panizzi. Under his supervision, the British Museum Library (now part of the British Library) quintupled in size and became a well-organised institution worthy of being called a national library, the largest library in the world after the National Library of Paris. The quadrangle at the centre of Smirke's design proved to be a waste of valuable space and was filled at Panizzi's request by a circular Reading Room of cast iron, designed by Smirke's brother, Sydney Smirke. Until the mid-19th century, the museum's collections were relatively circumscribed but, in 1851, with the appointment to the staff of Augustus Wollaston Franks to curate the collections, the museum began for the first time to collect British and European medieval antiquities, prehistory, branching out into Asia and diversifying its holdings of ethnography. A real coup for the museum was the purchase in 1867, over French objections, of the Duke of Blacas's wide-ranging and valuable collection of antiquities. Overseas excavations continued and John Turtle Wood discovered the remains of the 4th century BC Temple of Artemis at Ephesus, another Wonder of the Ancient World. === Studji u legat (1875–1900) === The natural history collections were an integral part of the British Museum until their removal to the new British Museum of Natural History in 1887, nowadays the Natural History Museum in South Kensington. With the departure and the completion of the new White Wing (fronting Montague Street) in 1884, more space was available for antiquities and ethnography and the library could further expand. This was a time of innovation as electric lighting was introduced in the Reading Room and exhibition galleries. The William Burges collection of armoury was bequeathed to the museum in 1881. In 1882, the museum was involved in the establishment of the independent Egypt Exploration Fund (now Society) the first British body to carry out research in Egypt. A bequest from Miss Emma Turner in 1892 financed excavations in Cyprus. In 1897 the death of the great collector and curator, A. W. Franks, was followed by an immense bequest of 3,300 finger rings, 153 drinking vessels, 512 pieces of continental porcelain, 1,500 netsuke, 850 inro, over 30,000 bookplates and miscellaneous items of jewellery and plate, among them the Oxus Treasure. In 1898 Baron Ferdinand de Rothschild bequeathed the Waddesdon Bequest, the glittering contents from his New Smoking Room at Waddesdon Manor. This consisted of almost 300 pieces of ''objets d'art et de vertu'' which included exquisite examples of jewellery, plate, enamel, carvings, glass and maiolica, among them the Holy Thorn Reliquary, probably created in the 1390s in Paris for John, Duke of Berry. The collection was in the tradition of a ''Schatzkammer'' such as those formed by the Renaissance princes of Europe. Baron Ferdinand's will was most specific, and failure to observe the terms would make it void, the collection should be<blockquote>placed in a special room to be called the Waddesdon Bequest Room separate and apart from the other contents of the Museum and thenceforth for ever thereafter, keep the same in such room or in some other room to be substituted for it.</blockquote>These terms are still observed, and the collection occupies room 2a. === Seklu ġdid, binja ġdida (1900–1925) === By the last years of the 19th century, The British Museum's collections had increased to the extent that its building was no longer large enough. In 1895 the trustees purchased the 69 houses surrounding the museum with the intention of demolishing them and building around the west, north and east sides of the museum. The first stage was the construction of the northern wing beginning 1906. All the while, the collections kept growing. Emil Torday collected in Central Africa, Aurel Stein in Central Asia, D. G. Hogarth, Leonard Woolley and T. E. Lawrence excavated at Carchemish. Around this time, the American collector and philanthropist J. Pierpont Morgan donated a substantial number of objects to the museum, including William Greenwell's collection of prehistoric artefacts from across Europe which he had purchased for £10,000 in 1908. Morgan had also acquired a major part of Sir John Evans's coin collection, which was later sold to the museum by his son J. P. Morgan Jr. in 1915. In 1918, because of the threat of wartime bombing, some objects were evacuated via the London Post Office Railway to Holborn, the National Library of Wales (Aberystwyth) and a country house near Malvern. On the return of antiquities from wartime storage in 1919 some objects were found to have deteriorated. A conservation laboratory was set up in May 1920 and became a permanent department in 1931. It is today the oldest in continuous existence. In 1923, the British Museum welcomed over one million visitors. === Tfixkil u rikostruzzjoni (1925–1950) === New mezzanine floors were constructed and book stacks rebuilt in an attempt to cope with the flood of books. In 1931, the art dealer Sir Joseph Duveen offered funds to build a gallery for the Parthenon sculptures. Designed by the American architect John Russell Pope, it was completed in 1938. The appearance of the exhibition galleries began to change as dark Victorian reds gave way to modern pastel shades. Following the retirement of George Francis Hill as Director and Principal Librarian in 1936, he was succeeded by John Forsdyke. As tensions with Nazi Germany developed and it appeared that war may be imminent Forsdyke came to the view that with the likelihood of far worse air-raids than that experienced in World War I that the museum had to make preparations to remove its most valuable items to secure locations. Following the Munich crisis Forsdyke ordered 3,300 No-Nail Boxes and stored them in the basement of the Duveen Gallery. At the same time he began identifying and securing suitable locations. As a result, the museum was able to quickly commence relocating selected items on 24 August 1939, (a mere day after the Home Secretary advised them to do so), to secure basements, country houses, Aldwych tube station and the National Library of Wales. Many items were relocated in early 1942 from their initial dispersal locations to a newly developed facility at Westwood Quarry in Wiltshire. The evacuation was timely, for in 1940 the Duveen Gallery was severely damaged by bombing. Meanwhile, prior to the war, the Nazis had sent a researcher to the British Museum for several years with the aim of "compiling an anti-Semitic history of Anglo-Jewry". After the war, the museum continued to collect from all countries and all centuries: among the most spectacular additions were the 2600 BC Mesopotamian treasure from Ur, discovered during Leonard Woolley's 1922–34 excavations. Gold, silver and garnet grave goods from the Anglo-Saxon ship burial at Sutton Hoo (1939) and late Roman silver tableware from Mildenhall, Suffolk (1946). The immediate post-war years were taken up with the return of the collections from protection and the restoration of the museum after the Blitz. Work also began on restoring the damaged Duveen Gallery. === Bixra pubblika ġdida (1950–1975) === In 1953, the museum celebrated its bicentenary. Many changes followed: the first full-time in-house designer and publications officer were appointed in 1964, the Friends organisation was set up in 1968, an Education Service established in 1970 and publishing house in 1973. The British Museum Act 1963 introduced administrative reforms. It became easier to lend objects, the constitution of the board of trustees changed and the Natural History Museum became fully independent. By 1959 the Coins and Medals office suite, completely destroyed during the war, was rebuilt and re-opened, attention turned towards the gallery work with new tastes in design leading to the remodelling of Robert Smirke's Classical and Near Eastern galleries. In 1962 the Duveen Gallery was finally restored and the Parthenon Sculptures were moved back into it, once again at the heart of the museum. By the 1970s, the museum was again expanding. More services for the public were introduced; visitor numbers soared, with the temporary exhibition "Treasures of Tutankhamun" in 1972, attracting 1,694,117 visitors, the most successful in British history. In the same year the British Library Act 1972 was passed, separating the collection of manuscripts and printed books from the British Museum. This left the museum with antiquities; coins, medals and paper money; prints and drawings; and ethnography. A pressing problem was finding space for additions to the library which now required an extra 1+<sup>1</sup>⁄<sub>4</sub> miles (2.0 km) of shelving each year. The government suggested a site at St Pancras for the new British Library but the books did not leave the museum until 1997. === Titfaċċa s-Sala l-Kbira (1975–2000) === The departure of the British Library to a new site at St Pancras, finally achieved in 1998, provided the space needed for the books. It also created the opportunity to redevelop the vacant space in Robert Smirke's 19th-century central quadrangle into the Queen Elizabeth II Great Court – the largest covered square in Europe – which opened in 2000. The ethnography collections, which had been housed in the short-lived Museum of Mankind at 6 Burlington Gardens from 1970, were returned to new purpose-built galleries in the museum in 2000. The museum again readjusted its collecting policies as interest in "modern" objects: prints, drawings, medals and the decorative arts reawakened. Ethnographical fieldwork was carried out in places as diverse as New Guinea, Madagascar, Romania, Guatemala and Indonesia and there were excavations in the Near East, Egypt, Sudan and the UK. The Weston Gallery of Roman Britain, opened in 1997, displayed a number of recently discovered hoards which demonstrated the richness of what had been considered an unimportant part of the Roman Empire. The museum turned increasingly towards private funds for buildings, acquisitions and other purposes. In 2000, the British Museum was awarded National Heritage Museum of the Year. === Il-Mużew Brittaniku llum === Today the museum no longer houses collections of natural history, and the books and manuscripts it once held now form part of the independent British Library. The museum nevertheless preserves its universality in its collections of artefacts representing the cultures of the world, ancient and modern. The original 1753 collection has grown to over 13 million objects at the British Museum, 70 million at the Natural History Museum and 150 million at the British Library. The Round Reading Room, which was designed by the architect Sydney Smirke, opened in 1857. For almost 150 years researchers came here to consult the museum's vast library. The Reading Room closed in 1997 when the national library (the British Library) moved to a new building at St Pancras. Today it has been transformed into the Walter and Leonore Annenberg Centre. With the bookstacks in the central courtyard of the museum empty, the demolition for Lord Foster's glass-roofed Great Court could begin. The Great Court, opened in 2000, while undoubtedly improving circulation around the museum, was criticised for having a lack of exhibition space at a time when the museum was in serious financial difficulties and many galleries were closed to the public. At the same time the African collections that had been temporarily housed in 6 Burlington Gardens were given a new gallery in the North Wing funded by the Sainsbury family – with the donation valued at £25 million. The museum's online database had nearly 4,500,000 individual object entries in 2,000,000 records at the start of 2023. In 2022–23 there were 27 million visits to the website. This compares with 19.5 millions website visits in 2013. The museum received 6,440,120 visitors in 2025, making it the second most popular attraction after the Natural History Museum. A number of films have been shot at the British Museum. == Referenzi == [[Kategorija:Mużewijiet]] [[Kategorija:Renju Unit]] py76qlrl1agu6267dd9fpjk12oe5gf6