Emery d'Amboise

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="mt">
  <siteinfo>
    <sitename>Wikipedija</sitename>
    <dbname>mtwiki</dbname>
    <base>https://mt.wikipedia.org/wiki/Il-Pa%C4%A1na_prin%C4%8Bipali</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.5</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Medja</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Speċjali</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Diskussjoni</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">Utent</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">Diskussjoni utent</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Wikipedija</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Diskussjoni Wikipedija</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">Stampa</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">Diskussjoni stampa</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">MediaWiki</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">Diskussjoni MediaWiki</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Mudell</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Diskussjoni mudell</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Għajnuna</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Diskussjoni għajnuna</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Kategorija</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Diskussjoni kategorija</namespace>
      <namespace key="100" case="first-letter">Portal</namespace>
      <namespace key="101" case="first-letter">Diskussjoni portal</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Module</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Module talk</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>Emery d'Amboise</title>
    <ns>0</ns>
    <id>30513</id>
    <revision>
      <id>330490</id>
      <parentid>294511</parentid>
      <timestamp>2026-06-10T08:46:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kontributor 2K</username>
        <id>22478</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Gallerija */ stampa @correct file</comment>
      <origin>330490</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2095" sha1="1o5a2r25sma7lfkutldag8lf72wxawi" xml:space="preserve">{{Infobox bijografija}}

'''Emery d'Amboise''' (1434 – 13 ta' Novembru 1512) kien Gran Mastru tal-[[Ordni ta' San Ġwann|Kavallieri Ospitalieri]] mill-1503 sal-1512. Kien il-41 Gran Mastru. Huwa ssuċċeda lil [[Pierre d'Aubusson]].&lt;ref&gt;[https://books.google.com/books?id=exMVAAAAQAAJ&amp;pg=PA233 ''Monumens des grands-maitres de l'ordre de Saint Jean de Jérusalem'' by Louis-François De Villeneuve-Bargemont p.233]&lt;/ref&gt;

== Ħajja bikrija ==
Emery d'Amboise twieled fl-1434 fil-kastell ta' Chaumont-sur-Loire, fortizza tal-familja potenti ta' Amboise. Kien it-tielet iben ta' Pierre d'Amboise (1408–1473), chamberlain ta' Karlu VII u Louis XII u Anna ta' Bueil (1405–1458), bint Jean IV Bueil. Ħuh iż-żgħir, George, eventwalment sar il-Kardinal d'Amboise u Prim Ministru ta' Louis XII.

== Gallerija ==
&lt;gallery class=&quot;left&quot; mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;200px&quot;&gt;
File:Blason Émeric d'Amboise.svg|L-arma ta' Emery d'Amboise
File:Grand culverin of the Hospitallers 1500 1510 French work 165mm 540cm 3343kg iron ball 15kg Emery Amboise Abdul Aziz to NIII 1862 alt.jpg|Gran culverin tal-Kavallieri, 1500–1510, [[Rodi (belt)|Rodi]]. Mill-armi to Emery d'Amboise. Mogħti minn [[Abdülaziz]] lil [[Napoleon III]] fl-1862
File:Cannon 1510 of the Hospitallers at Tour Saint Nicolas Rhodes arms of Emery d Amboise with arabic inscription 230mm 255cm 1427kg.jpg|Kanun tal-Kavallieri Ospitalieri fit-Torri ta' San Nikola (''Tour Saint-Nicolas''), 1510, Rodi. Mill-armi ta' Emery d'Amboise, b'kitba bl-[[Lingwa Għarbija|Għarbi]]. Bil-Latin hemm l-iskrizzjoni TURIS + S + NICOLAI + PRO + DEFESOR, &quot;Għad-difiża tat-Torri ta' San Nikola&quot;
&lt;/gallery&gt;

== Referenzi ==
{{Referenzi}}{{Kaxxa tal-bidu}}
{{Kaxxa tas-suċċessjoni|qabel=[[Pierre d'Aubusson]]|wara=[[Guy de Blanchefort]]|snin=1503–1512|titlu=[[Gran Mastri tal-Ordni ta' San Ġwann|Gran Mastru tal-Ordni ta' San Ġwann]]}}
{{Kaxxa tat-tmiem}}{{Awtorità}}

{{DEFAULTSORT:Amboise, Emery d'}}
[[Kategorija:Mietu fl-1512]]
[[Kategorija:Kavallieri Franċiżi]]
[[Kategorija:Gran Mastri tal-Ordni ta' San Ġwann]]
[[Kategorija:Twieldu fl-1434]]</text>
      <sha1>1o5a2r25sma7lfkutldag8lf72wxawi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lapland</title>
    <ns>0</ns>
    <id>31614</id>
    <revision>
      <id>330485</id>
      <parentid>330438</parentid>
      <timestamp>2026-06-10T04:29:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>18288</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>330485</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4419" sha1="gpyu3l9st3ods118cv6746btkc2ltow" xml:space="preserve">'''Lapland'''  huwa l-akbar u l-aktar reġjun tat-Tramuntana tal-Finlandja . Il-21 muniċipalità fir-reġjun jikkooperaw f'Kunsill Reġjonali. Il-Lapland tmiss mar-reġjun ta ' North Ostrobothnia fin-nofsinhar. Tmiss ukoll mal- Golf ta' Botnia, il-Kontea ta' Norrbotten fl [[Żvezja|-Isvezja]], il-Kontea ta' Troms u Finnmark fin- [[Norveġja]], u l-Oblast ta' Murmansk u r- Repubblika ta' Karelia fir- [[Russja]] . It-topografija tvarja minn mires u foresti vasti tan-Nofsinhar għal qatgħat fit-Tramuntana. Iċ -Ċirku Artiku jaqsam il-Lapland, għalhekk fenomeni polari bħax- xemx ta’ nofs il-lejl u l-lejl polari jistgħu jitqiesu fil-Lapland. &lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://www.visitfinland.com/article/land-of-the-midnight-sun/|titlu=Land of the Midnight Sun|sit=VisitFinland.com|lingwa=en|data-aċċess=2020-06-12}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://www.lapland.fi/visit/only-in-lapland/polar-night-colors-magical-time/|titlu=Polar Night - The most magical time of the year {{!}} Only in Lapland|data=2017-12-02|sit=House of Lapland|lingwa=en-US|data-aċċess=2020-06-12|arkivju-url=https://web.archive.org/web/20231210101236/https://www.lapland.fi/visit/only-in-lapland/polar-night-colors-magical-time/|arkivju-data=2023-12-10|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

Il-klima kiesħa u tax-xitwa tal-Lapponja, flimkien mal-abbundanza relattiva tagħha ta’ siġar tal-koniferi bħall- arżnu u l-prinjoli, tfisser li saret assoċjata mal [[Milied|-Milied]] f’xi pajjiżi, l-aktar fir [[Renju Unit|-Renju Unit]], u l-vaganzi għal Lapponja huma komuni lejn l-aħħar tas-sena. . Madankollu, ir-reġjun tal-Lapland żviluppa l-infrastruttura tiegħu għat-turiżmu matul is-sena kollha. Pereżempju, fil-perjodu mingħajr silġ tal-2019 it-turiżmu kiber aktar milli fl-istaġun tax-xitwa. &lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://www.lapland.fi/business/facts-figures/infographic-10-facts-about-tourism-in-lapland-2019/|titlu=Infographic: 10 facts about tourism in Lapland 2019|data=2020-02-17|sit=House of Lapland|lingwa=en-US|data-aċċess=2022-04-04|arkivju-url=https://web.archive.org/web/20210122092134/https://www.lapland.fi/business/facts-figures/infographic-10-facts-about-tourism-in-lapland-2019/|arkivju-data=2021-01-22|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Rovaniemi huwa ċ-ċentru reġjonali ewlieni tal-Lapland, u l- Ajruport ta’ Rovaniemi huwa t-tielet l-iktar ajruport traffikuż fil-Finlandja. &lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://www.finavia.fi/en/about-finavia/about-air-traffic/traffic-statistics/traffic-statistics-year|titlu=Traffic statistics {{!}} Finavia|sit=www.finavia.fi|lingwa=en|data-aċċess=2020-06-11}}&lt;/ref&gt; Minbarra t-turiżmu, setturi importanti oħra huma l-kummerċ, il-manifattura u l-kostruzzjoni. &lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://www.lapland.fi/business/facts-figures/infographic-distribution-of-laplands-industry/|titlu=Infographic: Distribution of Lapland's Industry {{!}} Business Lapland|data=2019-11-19|sit=House of Lapland|lingwa=en-US|data-aċċess=2020-06-11|arkivju-url=https://web.archive.org/web/20210308140920/https://www.lapland.fi/business/facts-figures/infographic-distribution-of-laplands-industry/|arkivju-data=2021-03-08|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Ċita web|url=http://www.lappi.fi/lapinliitto/en/statistics|titlu=Statistics and publications|sit=www.lappi.fi|lingwa=fi|data-aċċess=2020-06-11}}&lt;/ref&gt; Bħal Rovaniemi, Inari hija wkoll waħda mill-aktar destinazzjonijiet turistiċi importanti fil-Lapponja għat-turiżmu barrani. &lt;ref&gt;[https://www.discoveringfinland.com/finnish-lapland/inari-saariselka/ Tourism Inari – Saariselkä – Utsjoki – Ivalo] - Discovering Finland&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;[https://www.inari.fi/en/for-travellers-2.html For travellers: Inari-Saariselkä tourism region] - Inari.fi&lt;/ref&gt;

Lapland ilha konnessa mad-dar leġġendarja &quot;North Pole&quot; ta ' Santa Klaws ( Father Christmas jew San Nikola ) mill-1927, meta l-ospitant tar-radju Finlandiż Markus Rautio qal li Santa Klaws għex fuq Korvatunturi, waqgħa (muntanji) fir-reġjun. Aktar tard, Rovaniemi staked talba bħala &quot;il-belt twelid uffiċjali&quot; ta 'Santa Claus u żviluppat l-attrazzjoni tal-Villaġġ ta' Santa Claus biex iħeġġeġ it-turiżmu. &lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://www.smithsonianmag.com/travel/where-santa-claus-live-hometown-north-pole-180953723/|titlu=Where Does Santa Live? The North Pole Isn't Always the Answer|isem=Natasha|awtur=Geiling|sit=smithsonianmag.com|data-aċċess=28 March 2018}}&lt;/ref&gt;</text>
      <sha1>gpyu3l9st3ods118cv6746btkc2ltow</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Giochi di Slots</title>
    <ns>0</ns>
    <id>34466</id>
    <revision>
      <id>330489</id>
      <parentid>330279</parentid>
      <timestamp>2026-06-10T08:16:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Lp0 on fire</username>
        <id>27114</id>
      </contributor>
      <comment>Requesting deletion ([[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]] v3.1b)</comment>
      <origin>330489</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2583" sha1="p3kncm9980a6buzown7ujdne7n0z17f" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;{{delete|Spam/covert advertising. Creator is an SPA promoting a non-notable site whose website is globally blacklisted. &lt;small&gt;[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]&lt;/small&gt;}}&lt;/noinclude&gt;
{| class=&quot;infobox&quot; style=&quot;width:22em; font-size:90%&quot;
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center; font-size:120%; background:#eaecf0&quot; | Giochi di Slots
|-
! Tip || Sit ta' marketing affiljat
|-
! Fundazzjoni || 2012
|-
! Kwartieri ġenerali || [[Londra]], [[Renju Unit]]
|-
! Proprjetarju || Kensho Media Ltd
|-
! 
|}

'''Giochi di Slots''' hija pjattaforma online bil-lingwa Taljana li toffri verżjonijiet ta' dimostrazzjoni ta' logħob tal-każinò b'xejn. Is-sit tnieda fl-2012 u huwa mmaniġġjat minn Kensho Media Ltd, kumpanija ta' marketing affiljat ibbażata f'[[Londra]].&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Ċita web|url=https://find-and-update.company-information.service.gov.uk/company/07580178|titlu=KENSHO MEDIA LIMITED overview - Find and update company information - GOV.UK|sit=find-and-update.company-information.service.gov.uk|lingwa=en|data-aċċess=2026-05-28}}&lt;/ref&gt;

== Storja u Operazzjonijiet ==
Kensho Media Ltd twaqqfet fir-Renju Unit fl-2011.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; Is-sit Giochi di Slots infetaħ fl-2012, perjodu li ħabat mal-legalizzazzjoni tal-logħob online fl-Italja.&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Ċita web|url=https://sigma.world/news/interview-yohan-leon-kensho-media/|titlu=&quot;Create great content and offer users a satisfying user experience&quot; - Yohan Leon|lingwa=en|data-aċċess=2026-05-28}}&lt;/ref&gt;

Il-pjattaforma topera bħala aggregatur u sit ta' marketing affiljat fis-settur tal-logħob online. Is-sit innifsu ma jaċċettax imħatri u ma joperax logħob bi flus reali. Minflok, il-mudell ta' negozju tiegħu jiddependi fuq kummissjonijiet iġġenerati minn links lejn operaturi esterni li huma liċenzjati mill-Aġenzija tad-Dwana u tal-Monopolji (ADM) fl-Italja.&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://europeangaming.eu/portal/latest-news/2024/03/15/155009/quigioco-it-joins-forces-with-kensho-media-to-elevate-brand-presence-and-enhance-online-gaming-services/|titlu=Quigioco.it Joins Forces with Kensho Media to Elevate Brand Presence and Enhance Online Gaming Services - European Gaming Industry News|data=2024-03-15|lingwa=en-GB|data-aċċess=2026-05-28}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt; Apparti l-logħob, is-sit jippubblika informazzjoni u aħbarijiet ġenerali dwar is-settur tal-logħob.

== Links esterni ==
* [https://www.kenshomedia.com/ Kensho Media Ltd] - is-sit tal-kumpanija sid

== Referenzi ==
{{Referenzi}}

[[Kategorija:Kumpaniji]]
[[Kategorija:Siti elettroniċi]]</text>
      <sha1>p3kncm9980a6buzown7ujdne7n0z17f</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Mużew Brittaniku</title>
    <ns>0</ns>
    <id>34477</id>
    <revision>
      <id>330484</id>
      <parentid>330483</parentid>
      <timestamp>2026-06-09T13:08:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Trigcly</username>
        <id>17859</id>
      </contributor>
      <comment>/* Kollezzjoni minn madwar id-dinja (1850–1875) */</comment>
      <origin>330484</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="29184" sha1="hnpvq995hpc2lwdsbzsk355s2iq432q" xml:space="preserve">[[Stampa:British Museum (aerial).jpg|daqsminuri|Veduta mill-ajru tal-Mużew Brittaniku.]]
Il-'''Mużew Brittaniku''' (bl-[[Lingwa Ingliża|Ingliż]]: ''British Museum'') huwa [[mużew]] pubbliku tal-[[Storja|istorja]], tal-[[arti]] u tal-[[kultura]] tal-[[bniedem]] u jinsab fl-inħawi ta' Bloomsbury, [[Londra]], ir-[[Renju Unit]]. Il-kollezzjoni permanenti tiegħu ta' tmien miljun oġġett hija l-ikbar waħda fid-[[Id-Dinja|dinja]].&lt;ref&gt;{{Ċita aħbar|kunjom=Discovery|isem=RSM|titlu=Ranking The World's Most Admired Art Museums, And What Big Business Can Learn From Them|url=https://www.forbes.com/sites/rsmdiscovery/2017/10/30/ranking-the-worlds-most-admired-art-museums-and-what-big-business-can-learn-from-them/?sh=1f0cee263b33|lingwa=en|data-aċċess=2026-06-07}}&lt;/ref&gt; Il-mużew jiddokumenta l-istorja tal-kultura umana mill-bidu nett tagħha sal-preżent. Il-Mużew Brittaniku ġie stabbilit fl-1753 u kien l-ewwel mużew nazzjonali pubbliku fid-dinja.&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=http://www.britishmuseum.org/about_us/the_museums_story/general_history.aspx|titlu=British Museum - General history|sit=www.britishmuseum.org|lingwa=en-GB|data-aċċess=2026-06-07}}&lt;/ref&gt; Fl-2025 il-mużew laqa' 6,440,120 viżitatur u kien it-tieni l-iżjed attrazzjoni li żaruha nies fir-Renju Unit.&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://www.alva.org.uk/details.cfm?p=423|titlu=ALVA {{!}} Association of Leading Visitor Attractions|sit=www.alva.org.uk|data-aċċess=2026-06-07}}&lt;/ref&gt;

Fil-bidu tiegħu, il-mużew kien ibbażat l-iktar fuq il-kollezzjonijiet tat-[[tabib]] u tax-xjenzat Brittaniku-[[Repubblika tal-Irlanda|Irlandiż]] Sir [[Hans Sloane]].&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://www.bl.uk/events/the-life-and-curiosity-of-hans-sloane|titlu=The Life and Curiosity of Hans Sloane|sit=The British Library|lingwa=en|data-aċċess=2026-06-07|arkivju-url=https://web.archive.org/web/20181119150309/https://www.bl.uk/events/the-life-and-curiosity-of-hans-sloane|arkivju-data=2018-11-19|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Il-mużew infetaħ għall-pubbliku fl-1759, f'Montagu House, fis-sit tal-binja attwali. It-tkabbir tal-mużew matul il-250 sena ta' wara fil-biċċa l-kbira kien frott il-kolonizzazzjoni Brittanika u rriżulta fil-ħolqien ta' diversi fergħat, indipendenti u mhux. L-ewwel waħda fosthom kienet il-Mużew tal-Istorja Naturali fl-1881. Uħud mill-iżjed akkwiżizzjonijiet magħrufa tal-mużew, bħall-[[Skultura|iskulturi]] tal-irħam [[Greċja antika|Griegi]] ta' Elgin u l-[[Ġebla ta' Rosetta]] [[Eġittu tal-qedem|Eġizzjana]], ilhom soġġetti għal tilwim fit-tul u talbiet ta' ripatrijazzjoni.&lt;ref&gt;{{Ċita aħbar|data=2009-12-09|titlu=The Big Question: What is the Rosetta Stone, and should Britain return|url=http://www.independent.co.uk/news/uk/this-britain/the-big-question-what-is-the-rosetta-stone-and-should-britain-return-it-to-egypt-1836610.html|lingwa=en-GB|data-aċċess=2026-06-07}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Ċita aħbar|kunjom=Tharoor|isem=Kanishk|data=2015-06-29|titlu=Museums and looted art: the ethical dilemma of preserving world cultures|url=https://www.theguardian.com/culture/2015/jun/29/museums-looting-art-artefacts-world-culture|lingwa=en|data-aċċess=2026-06-07}}&lt;/ref&gt;

Fl-1973, l-Att tal-Librerija Brittanika tal-1972&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=http://www.legislation.gov.uk/ukpga/1972/54/contents/data.htm|titlu=British Library Act 1972|sit=www.legislation.gov.uk|lingwa=en|data-aċċess=2026-06-07}}&lt;/ref&gt; fired id-dipartiment tal-librerija mill-Mużew Brittaniku, iżda dan tal-aħħar baqa' jospita l-Librerija Brittanika sseparata minnu fl-istess Sala tal-Qari u fl-istess binja tal-mużew sal-1997. Il-mużew huwa korp pubbliku mhux dipartimentali sponsorjat mid-Dipartiment tal-Kultura, il-Midja u l-[[Sport|Isport]]. Bħall-mużewijiet nazzjonali kollha tar-Renju Unit, ma jimponi l-ebda miżata tad-dħul għajr għall-wirjiet temporanji.&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=http://www.britishmuseum.org/visiting/admission_and_opening_times.aspx|titlu=Admission and opening times|sit=British Museum|lingwa=en-GB|data-aċċess=2026-06-07}}&lt;/ref&gt;

== Storja ==

=== Sir Hans Sloane ===
Għalkemm illum il-ġurnata l-Mużew Brittaniku huwa mużew tal-opri tal-arti u tal-antikitajiet kulturali, il-mużew ġie stabbilit bħala &quot;mużew universali&quot;. L-istabbiliment tiegħu rriżulta mit-testment tat-tabib u tan-naturalist Brittaniku-Irlandiż Sir Hans Sloane (1660–1753), tabib u xjenzat minn Ulster ibbażat f'Londra. Matul ħajtu, u b'mod partikolari wara li żżewweġ l-armla ta' sid għani [[Ġamajka|Ġamajkan]] tal-pjantaġġuni, Sloane ġemma' kollezzjoni kbira ta' kurżitajiet, u peress li ma xtaqx jara l-kollezzjoni tiegħu titkisser wara [[Mewt|mewtu]], ħalliha bħala wirt lir-Re [[Ġorġ II]], għan-nazzjon, għal somma ta' £20,000 (ekwivalenti għal £3,834,052 fl-2025) li kellha titħallas lill-werrieta tiegħu mill-Parlament Brittaniku — apposta ferm inqas mill-valur stmat tal-artefatti, li kontemporanjament ġew stmati għal £50,000 (ekwivalenti għal £9,585,130 fl-2025) jew iktar skont xi sorsi, u sa £80,000 (ekwivalenti għal £15,336,208 fl-2025) jew iktar skont oħrajn.

Dak iż-żmien, il-kollezzjoni ta' Sloane kienet tikkonsisti f'madwar 71,000 oġġett ta' kull tip, fosthom xi 40,000 ktieb stampat, 7,000 manuskritt, u eżemplari estensivi tal-istorja naturali, inkluż 337 volum ta' pjanti mnixxfin, immaġnijiet stampat u tpinġijiet, fosthom dawk ta' [[Albrecht Dürer]], u antikitajiet mis-[[Sudan]], mill-[[Eġittu]], mill-[[Greċja]], minn [[Ruma]],mil-Lvant Qarib u mil-Lvant Imbiegħed tal-Qedem, u mill-Amerki.

=== Stabbiliment (1753) ===
Fis-7 ta' Ġunju 1753, ir-Re Ġorġ II ta l-approvazzjoni rjali tiegħu għall-att tal-Parlament li stabbilixxa l-Mużew Brittaniku. L-Att dwar il-Mużew Brittaniku tal-1753 żied ukoll żewġ libreriji oħra mal-kollezzjoni ta' Sloane; il-Librerija ta' Cotton, li ġiet assemblata minn Sir [[Robert Cotton]], li kienet tmur lura għal żmien ir-Reġina Eliżabetta, u l-Librerija ta' Harley, li kienet il-kollezzjoni ta' [[Robert Harley]], l-Ewwel Konti ta' Oxford u Mortimer. Dawn inġabru flimkien fl-1757 mal-&quot;Librerija Rjali Antika&quot;, li issa tħaddan il-manuskritti rjali, assemblata minn diversi monarki Brittaniċi. Flimkien, dawn l-erba' &quot;kollezzjonijiet fundamentali&quot; kienu jinkludu bosta mill-iżjed kotba ta' valur li issa jinsabu fil-Librerija Brittanika, inkluż il-Vanġeli ta' Lindisfarne u l-unika manuskritt eżistenti ta' ''Beowulf''.

Il-Mużew Brittaniku kien l-ewwel ta' tip ġdid ta' mużew – nazzjonali, b'sjieda la tal-knisja u lanqas tar-re, miftuħ b'xejn għall-pubbliku u bl-għan li jagħmel kollezzjoni ta' kollox. Il-kollezzjoni ta' Sloane, filwaqt li kienet tinkludi ammont enormi ta' oġġetti mixxellanji, spiss kienet tirrifletti l-interessi [[Xjenza|xjentifiċi]] tiegħu. Iż-żieda tal-manuskritti ta' Cotton u ta' Harley introduċiet element letterarju u tal-antikwarjat, u kienet tfisser li l-Mużew Brittaniku b'hekk kien sar kemm mużew nazzjonali kif ukoll librerija.

=== Wirja tal-kurżitajiet (1753–1778) ===
Il-korp tal-fiduċjarji ddeċieda favur villa kkonvertita tas-[[seklu 17]], imsejħa Montagu House (jew Villa ta' Montagu), bħala l-post għall-istabbiliment tal-mużew, u xtrah mill-familja Montagu għal £20,000. Il-fiduċjarji rrifjutaw Buckingham House (jew Villa ta' Buckingham), li iktar 'il quddiem ġiet ikkonvertita għall-[[Palazz ta' Buckingham]] tal-lum, minħabba l-kostijiet u l-post mhux daqstant adattat.

Bl-akkwiżizzjoni ta' Montagu House, l-ewwel galleriji tal-wiri u s-sala tal-qari għall-istudjużi nfetħu fil-15 ta' Jannar 1759. F'dak iż-żmien, l-ikbar partijiet tal-kollezzjoni kienu l-librerija, li kienet tokkupa l-biċċa l-kbira tas-swali fil-pjan terran u l-oġġetti tal-istorja naturali, li kienu jokkupaw sezzjoni sħiħa fuq l-ewwel sular. Fl-1763, il-fiduċjarji tal-Mużew Brittaniku, taħt l-influwenza ta' [[Peter Collinson]] u [[William Watson]], impjegaw l-eks student ta' [[Carl Linnaeus]], [[Daniel Solander]], biex jikklassifika mill-ġdid il-kollezzjoni tal-istorja naturali skont is-sistema ta' Linnaeus, u b'hekk il-mużew sar ċentru pubbliku tal-apprendiment aċċessibbli għal firxa sħiħa ta' storiċi naturali Ewropej. Fl-1823, [[Ġorġ IV]] ta l-Librerija tar-Re assemblata minn [[Ġorġ III]], u l-Parlament ta d-dritt għal kopja ta' kull ktieb ippubblikat fil-pajjiż, biex b'hekk jiġi żgurat li l-librerija tal-mużew tibqa' tikber b'mod indefinit. Matul il-ftit snin wara l-istabbiliment tiegħu, il-Mużew Brittaniku ngħata diversi doni oħra, inkluż il-Kollezzjoni ta' Thomason ta' Trattati tal-Gwerra Ċivili u l-librerija ta' David Garrick ta' 1,000 reċta stampata. Il-predominanza ta' kotba u ta' manuskritti tal-istorja naturali bdiet tbatti meta fl-1772 il-mużew akkwista għal £8,410 l-ewwel antikitajiet sinifikanti tiegħu fl-&quot;ewwel&quot; kollezzjoni ta' Sir William Hamilton ta' vażuni Griegi.

=== Indolenza u enerġija (1778–1800) ===
Mill-1778, wirja ta' oġġetti mill-Ibħra tan-Nofsinhar mill-vjaġġi madwar id-dinja tal-Kaptan [[James Cook]] u mill-vjaġġi ta' esploraturi oħra affaxxinat lill-viżitaturi li setgħu jagħtu ħarsa lejn l-affarijiet ta' artijiet li qabel ma kinux magħrufin. Il-legat ta' kollezzjoni ta' kotba, ħaġar prezzjuż inċiż, muniti, immaġnijiet stampati u tpinġijiet ta' [[Clayton Mordaunt Cracherode]] fl-1800 għen ħafna biex itejjeb ir-reputazzjoni tal-mużew; iżda Montagu House kulma jmur saret iffullata u mitluqa u kien ċar li ma setgħetx tlaħħaq b'iktar tkabbar tal-kollezzjoni.

L-ewwel żieda notevoli tal-mużew fir-rigward tal-kollezzjoni tiegħu ta' antikitajiet, mill-istabbiliment tiegħu, saret minn Sir [[William Hamilton]] (1730–1803), l-Ambaxxatur Brittaniku f'[[Napli]], li bigħ il-kollezzjoni tiegħu ta' artefatti Griegi u Rumani lill-mużew fl-1784 flimkien ma' għadd ta' antikitajiet oħra u eżemplari tal-istorja naturali. Lista tad-donazzjonijiet lill-mużew, datata l-31 ta' Jannar 1784, tirreferi għal-legat ta' Hamilton ta' &quot;Sieq Kolossali tal-Irħam ta' [[Apollo (divinità)|Apollo]]&quot;. Din kienet waħda miż-żewġ antikitajiet tal-kollezzjoni ta' Hamilton li pinġa għalih [[Francesco Progenie]], student ta' [[Pietro Fabris]], li kkontribwixxa wkoll b'għadd ta' tpinġijiet tal-[[Vesuvju]] li Hamilton bagħat lis-Soċjetà Rjali f'Londra.

=== Tkabbir u bidliet (1800–1825) ===
Fil-bidu tas-seklu 19, bdew jiġu stabbiliti l-pedamenti għall-kollezzjoni estensiva ta' [[Skultura|skulturi]] u l-wirjiet tal-antikitajiet kienu ddominati minn artefatti Griegi, Rumani u Eġizzjani. Wara t-telfa tal-kampanja militari [[Franza|Franċiża]] fil-Battalja tan-[[Nil]], fl-1801, il-Mużew Brittaniku akkwista iktar skulturi Eġizzjani u fl-1802 ir-Re Ġorġ III ippreżenta l-Ġebla ta' Rosetta – li kienet strumentali biex jiġu ddeċifrati l-[[ġeroglifiċi Eġizzjani]]. Id-doni u x-xiri ta' [[Henry Salt]], il-konslu ġenerali Brittaniku fl-Eġittu, l-ewwel u qabel kollox il-bust kolossali ta' [[Ramses II]] fl-1818, stabbilew il-pedamenti tal-kollezzjoni tal-Iskulturi Monumentali Eġizzjani. Dawn ġew segwiti minn bosta skulturi Griegi, b'mod partikolari l-ewwel spazju tal-wiri li nbena apposta għalihom, u l-kollezzjoni ta' [[Charles Towneley]], il-biċċa l-kbira ta' skulturi Rumani, fl-1805. Fl-1806, [[Thomas Bruce]], is-Seba' Kontri ta' Elgin, l-ambaxxatur tal-[[Imperu Ottoman]] mill-1799 sal-1803 neħħa l-ikbar kollezzjoni ta' skulturi tal-irħam mill-Parthenon, fl-[[Akropoli ta' Ateni]] u ttrasferihom lejn ir-Renju Unit. Fl-1816 dawn il-kapulavuri tal-arti tal-Punent ġew akkwistati mill-Mużew Brittaniku permezz tal-Att dwar il-Mużew Brittaniku tal-1816 (56 Geo. 3. c. 99) u ġew iddepożitati fil-mużew minn dak iż-żmien 'il quddiem. Il-kollezzjonijiet ġew issupplimentati mill-freġju ta' [[Tempju ta' Apollo Epikurju f’Bassae|Bassae]] minn Phigaleia, il-Greċja fl-1815. Il-kollezzjoni tal-Lvant Qarib tal-Qedem bdiet ukoll fl-1825 bix-xiri ta' antikitajiet [[Assirja|Assirjani]] u [[Babilonja|Babiloniżi]] minn [[Mary Mackintosh Rich]], l-armla tal-Assirjologu [[Claudius James Rich]].

Fl-1802 ġie stabbilit kumitat tal-bini biex jippjana l-espansjoni tal-mużew, u megħjun iktar bid-donazzjoni fl-1822 tal-Librerija tar-Re, il-librerija personali tar-Re Ġorġ III, magħmula minn 65,000 volum, 19,000 fuljett, mapep, ċarts u tpinġijiet topografiċi. L-[[arkitett]] Neo-Klassiku, Sir [[Robert Smirke]], intalab iħejji l-pjanta għall-estensjoni fil-Lvant tal-mużew &quot;... biex tospita l-Librerija Rjali, u biex ikun hemm Gallerija tar-Ritratti fuqha ...&quot;, u huwa ressaq ukoll il-pjanta għall-binja kwadrangolari attwali, li l-biċċa l-kbira minnha għadha viżibbli llum. Il-binja dilapidata ta' Montagu House twaqqgħet u x-xogħol fuq il-Gallerija tal-Librerija tar-Re beda fl-1823. L-estensjoni, is-Sezzjoni tal-Lvant, tlestiet sal-1831. Madankollu, wara li ġiet stabbilita l-Gallerija Nazzjonali f'Londra fl-1824, il-Gallerija tar-Ritratti proposta ma kinitx meħtieġa iktar, u l-ispazju tas-sular ta' fuq ġie allokat għall-kollezzjonijiet tal-istorja naturali.

L-ewwel Sinossi tal-Mużew Brittaniku ġiet ippubblikata fl-1808. Din iddeskriviet il-kontenut kollu tal-mużew, u l-wiri tal-oġġetti sala b'sala, u kull ftit snin ġew ippubblikati edizzjonijiet aġġornati.

=== L-ikbar sit tal-kostruzzjoni fl-Ewropa (1825–1850) ===
Gradwalment, il-binja Neo-Klassika grandjuża ta' Sir Robert Smirke bdiet togħla, u l-mużew sar sit tal-kostruzzjoni. Il-Librerija tar-Re, fil-pjan terran tas-Sezzjoni tal-Lvant, tlestiet fl-1827, u ġiet deskritta bħala waħda mill-ifjen swali f'Londra. Għalkemm ma nfetħitx għalkollox għall-pubbliku ġenerali qabel l-1857, tħejja ftuħ speċjali matul L-Eżibizzjoni l-Kbira tal-1851.

Fl-1840, il-mużew ġie involut fl-ewwel skavi barra l-pajjiż, l-ispedizzjoni ta' [[Charles Fellows]] fi [[Xanthos]], fl-Asja Minuri, minn fejn ġew il-fdalijiet tal-oqbra tal-mexxejja ta' [[Liċja]] tal-qedem, fosthom il-monumenti ta' Nereid u Payava. Fl-1857, [[Charles Newton]] skopra l-Mawżolew tas-seklu 4 [[Ante Christum natum|Q.K]]. f'Halicarnassus, wieħed mis-Seba' Għeġubijiet tad-Dinja l-Antika. Fis-snin 40 u 50 tas-seklu 19, il-mużew appoġġa l-iskavi fl-Assirja minn [[A.H. Layard]] u oħrajn f'siti bħal [[Nimrud]] u [[Nineveh]]. Ta' interess partikolari għall-[[Kuratur|kuraturi]] kienet l-iskoperta eventwali tal-librerija l-kbira ta' tavli kunejformi ta' Ashurbanipal, li għenet biex il-mużew isir ċentrali għall-istudji Assirjani.

Sir [[Thomas Grenville]] (1755–1846), fiduċjarju tal-Mużew Brittaniku mill-1830, assembla librerija ta' 20,240 volum, li kien ħalla lill-mużew fit-testment tiegħu. Il-kotba waslu f'Jannar 1847 f'21 karru miġbuda miż-[[Żiemel|żwiemel]]. L-uniku spazju battal għal din il-librerija kbira kienet sala li oriġinarjament kienet maħsuba għall-manuskritti, bejn is-Sala tal-Entrata ta' Quddiem u s-Sala tal-Manuskritti. Il-kotba baqgħu hemmhekk sat-trasferiment tal-Librerija Brittanika lejn St. Pancras fl-1998.

=== Kollezzjoni minn madwar id-dinja (1850–1875) ===
Il-ftuħ tan-naħa ta' quddiem tal-mużew fl-1852 immarka t-tlestija tal-pjanta ta' Robert Smirke tal-1823, iżda diġà kellhom isiru xi aġġustamenti biex ilaħħqu mat-tkabbir imprevist tal-kollezzjonijiet. Inbnew galleriji interni għall-iskulturi Assirjani u s-Sala tal-Qari Tonda ta' Sydney Smirke, bi spazju għal miljun ktieb, infetħet fl-1857. Minħabba l-pressjoni kontinwa fuq l-ispazju, ittieħdet id-deċiżjoni li l-oġġetti tal-istorja naturali jiġu ttrasferiti f'binja ġdida f'South Kensington, li iktar 'il quddiem saret il-Mużew Brittaniku tal-Istorja Naturali.

Bejn wieħed u ieħor fl-istess żmien tal-kostruzzjoni tal-binja l-ġdida seħħet il-karriera ta' [[raġel]] li xi kultant jissejjaħ bħala t-&quot;tieni fundatur&quot; tal-Mużew Brittaniku, il-librar [[Italja|Taljan]] [[Anthony Panizzi]]. Taħt is-superviżjoni tiegħu, il-Librerija tal-Mużew Brittaniku (issa parti mil-Librerija Brittanika) kibret b'ħames darbiet iktar bħala daqs u saret istituzzjoni organizzata sew li jistħoqqilha tissejjaħ librerija nazzjonali, l-ikbar librerija fid-dinja wara l-Librerija Nazzjonali ta' [[Pariġi]]. Il-kwadrangolu fiċ-ċentru tad-disinn ta' Smirke kien ħela ta' spazju siewi u fuq talba ta' Panizzi mtela b'Sala tal-Qari ċirkolari magħmula mill-[[ħadid]] ikkastjat, iddisinjata minn ħu Smirke, Sydney Smirke.

Sa nofs is-seklu 19, il-kollezzjonijiet tal-mużew kienu relattivament ċirkoskritti, iżda fl-1851, bil-ħatra tal-persunal ta' Augustus Wollaston Franks bħala kuratur tal-kollezzjonijiet, il-mużew għall-ewwel darba beda jiġma' kollezzjonijiet ta' antikitajiet [[Medjuevu|Medjevali]] Brittaniċi u Ewropej, u tal-[[preistorja]] mill-[[Asja]], b'diversifikazzjoni tal-oġġetti tal-etnografija. Akkwist kbir għall-mużew kien ix-xiri fl-1867, minkejja l-oġġezzjonijiet Franċiżi, tal-kollezzjoni wiesgħa u siewja ta' antikitajiet tad-Duka ta' Blacas. L-iskavi barra mill-pajjiż tkomplew u [[John Turtle Wood]] skopra l-fdalijiet tat-Tempju ta' Artemis tas-seklu 4 Q.K. f'[[Efesu]], sit ieħor fost l-Għeġubijiet tad-Dinja l-Antika.

=== Studji u legat (1875–1900) ===
Il-kollezzjonijiet tal-istorja naturali kienu parti integrali tal-Mużew Brittaniku sat-trasferiment tagħhom lejn il-Mużew Brittaniku l-ġdid tal-Istorja Naturali fl-1887, illum il-ġurnata magħruf bħala l-Mużew tal-Istorja Naturali f'South Kensington. Wara t-trasferiment u t-tlestija tas-Sezzjoni l-Bajda l-ġdida (quddiem Triq Montague) fl-1884, kien hemm iktar spazju disponibbli għall-antikitajiet u għall-etnografija, u b'hekk il-librerija setgħet tkompli tespandi iktar. Dan kien żmien ta' innovazzjoni, u ddaħħal it-tidwil elettriku fis-Sala tal-Qari u fil-galleriji tal-wiri.

Il-kollezzjoni tal-armerija ta' William Burges tħalliet lill-mużew fl-1881. Fl-1882, il-mużew kien involut fl-istabbiliment tal-Fond (issa s-Soċjetà) indipendenti tal-Esplorazzjoni tal-Eġittu, l-ewwel korp Brittaniku li wettaq ir-riċerka fl-Eġittu. Legat mingħand [[Emma Turner]] fl-1892 iffinanzja l-iskavi f'[[Ċipru]]. Fl-1897 il-mewt tal-kollezzjonist u tal-kuratur kbir, [[A. W. Franks]], ġiet segwita minn legat enormi ta' 3,300 ċurkett, 153 reċipjent tax-xorb, 512-il biċċa porċellana kontinentali, 1,500 netsuke, 850 inro, iktar minn 30,000 ''ex libris'' u oġġetti mixxellanji tal-ġojjellerija u platti, fosthom it-Teżor ta' Oxus.

Fl-1898 il-Baruni [[Ferdinand de Rothschild]] ħalla l-Legat ta' Waddesdon lill-mużew, li kien il-kontenut ileqq mis-Sala l-Ġdida tat-Tipjip fil-Villa ta' Waddesdon. Dan kien jikkonsisti minn kważi 300 ''objets d'art et de vertu'' li kienu jinkludu eżempji mill-aqwa ta' ġojjellerija, platti, enamel, tinqix, [[ħġieġ]] u fajjenza, fosthom ir-Relikwarju tax-Xewk Imqaddes, li x'aktarx inħoloq fis-snin 90 tas-seklu 14 f'Pariġi għal Ġwanni, id-Duka ta' Berry. Il-kollezzjoni kienet it-tradizzjoni ta' ''Schatzkammer'' bħal dawk iffurmati mill-prinċpijiet [[Rinaxximent|Rinaxximentali]] tal-Ewropa. It-testment tal-Baruni Ferdinand kien tassew speċifiku, u n-nuqqas ta' konformità mat-termini tiegħu kien jagħmlu null, għaldaqstant il-kollezzjoni kellha&lt;blockquote&gt;titqiegħed f'sala speċjali li kellha tissejjaħ bħala s-Sala tal-Legat ta' Waddesdon, għaliha u separata mill-bqija tal-kontenut tal-mużew, u minn hemm 'il quddiem kellha tibqa' tinżamm fl-istess sala jew f'xi sala oħra li tissostitwiha.&lt;/blockquote&gt;Dawn it-termini għadhom jiġu osservati, u l-kollezzjoni tokkupa s-Sala 2a.

=== Seklu ġdid, binja ġdida (1900–1925) ===
Sal-aħħar snin tas-seklu 19, il-kollezzjonijiet tal-Mużew Brittaniku tant kienu kibru li l-binja tal-mużew ma kinitx tesahom iktar. Fl-1895 il-fiduċjarji xtraw id-69 dar ta' madwar il-mużew bl-intenzjoni li jwaqqgħuhom u jibnu madwar in-naħat tal-Punent, tat-Tramuntana u tal-Lvant tal-mużew. L-ewwel stadju kien il-kostruzzjoni tas-sezzjoni tat-Tramuntana li bdiet fl-1906.

Sadanittant, il-kollezzjonijiet baqgħu jikbru. [[Emil Torday]] sawwar kollezzjoni fl-[[Afrika]] Ċentrali, [[Aurel Stein]] fl-Asja Ċentrali, u [[D. G. Hogarth]], [[Leonard Woolley]] u [[T. E. Lawrence]] wettqu skavi f'Carchemish. Għall-ħabta ta' dak iż-żmien, il-kollezzjonist u l-filantropu [[Stati Uniti|Amerikan]] [[J. Pierpont Morgan]] ta b'donazzjoni għadd sostanzjali ta' oġġetti lill-mużew, fosthom il-kollezzjoni ta' [[William Greenwell]] ta' artefatti preistoriċi minn madwar l-Ewropa li kien xtara għal £10,000 fl-1908. Morgan kien akkwista wkoll parti kbira mill-kollezzjoni tal-muniti ta' Sir [[John Evans]], li iktar 'il quddiem inbigħet lill-mużew minn ibnu [[J. P. Morgan Jr.]] fl-1915. Fl-1918, minħabba t-theddida tal-bumbardamenti ta' żmien il-gwerra, xi oġġetti ġew evakwati permezz tal-Linja Ferrovjarja tal-Uffiċċju Postali ta' Londra lejn Holborn, il-Librerija Nazzjonali ta' [[Wales]] ([[Aberystwyth]]) u dar fil-kampanja qrib Malvern. Mar-ritorn tal-antikitajiet mill-ħżin ta' żmien il-gwerra fl-1919, instab li l-kundizzjoni ta' xi oġġetti kienet marret għall-agħar. F'Mejju 1920 ġie stabbilit laboratorju tal-konservazzjoni u dan sar dipartiment permanenti fl-1931. Illum il-ġurnata dan huwa l-eqdem li ilu jeżisti b'mod kontinwu. Fl-1923, il-Mużew Brittaniku laqa' iktar minn miljun viżitatur.

=== Tfixkil u rikostruzzjoni (1925–1950) ===
Inbnew sulari ġodda bejn is-sulari preċedenti u l-ispazji fejn kienu jinżammu l-kotba nbnew mill-ġdid f'tentattiv biex il-mużew ilaħħaq mal-wasla ta' kotba bla waqfien. Fl-1931, il-kummerċjant tal-arti Sir [[Joseph Duveen]] offra fondi biex tinbena gallerija għall-iskulturi tal-Parthenon. Din ġiet iddisinjata mill-arkitett Amerikan [[John Russell Pope]] u tlestiet fl-1938. Id-dehra tal-galleriji tal-wiri bdiet tinbidel meta minflok l-[[aħmar]] skur Vittorjan bdew jitfaċċaw sfumaturi iktar moderni.

Wara l-irtirar ta' [[George Francis Hill]] bħala Direttur u Librar Prinċipali fl-1936, laħaq minfloku [[John Forsdyke]].

Malli żviluppaw it-tensjonijiet mal-[[Ġermanja]] [[Nażiżmu|Nażista]] u l-gwerra bdiet tidher bħala xi ħaġa imminenti, Forsdyke ħaseb li minħabba l-probabbiltà akbar ta' attakki mill-ajru agħar minn dawk esperjenzati fl-[[L-Ewwel Gwerra Dinjija|Ewwel Gwerra Dinjija]], il-mużew kellu jħejji ruħu biex iressaq l-iżjed oġġetti prezzjużi tiegħu lejn postijiet siguri. Wara l-kriżi ta' [[Munich]], Forsdyke ordna 3,300 Kaxxa bla Imsiemer u ħażinhom taħt il-Gallerija ta' Duveen. Fl-istess żmien beda jidentifika u jiżgura postijiet adattati. B'hekk, il-mużew seta' jibda r-rilokazzjoni tal-oġġetti magħżula fl-24 ta' Awwissu 1939 (jum biss wara li l-Ministru tal-Intern ta l-parir biex dan isir), lejn postijiet siguri taħt l-art, djar fil-kampanja, l-istazzjoni tal-metro ta' Aldwych u l-Librerija Nazzjonali ta' Wales. Bosta oġġetti ġew rilokati fil-bidu tal-1942 mill-postijiet ta' ħżin inizjali tagħhom lejn faċilità ġdid li ġiet żviluppata fil-Barriera ta' Westwood f'Wiltshire. L-evakwazzjoni kienet f'waqtha, peress li fl-1940 il-Gallerija ta' Duveen ġarrbet ħsarat kbar mill-bumbardamenti. Sadanittant, qabel il-gwerra, in-Nażisti kienu bagħtu riċerkatur fil-Mużew Brittaniku għal diversi snin bl-għan li &quot;jikkompila l-istorja anti-[[Semitiku|Semitika]] tal-[[Lhud]] Brittaniċi&quot;.

Wara l-gwerra, il-mużew baqa' jagħmel kollezzjonijiet mill-pajjiżi kollha u mis-sekli kollha: fost l-iżjed żidiet spettakolari kien hemm it-teżor ta' [[Ur]] tal-2600 Q.K. mill-[[Mesopotamja]], li ġie skopert matul l-iskavi ta'  Leonard Woolley fl-1922–1934, oġġetti tad-deheb, tal-fidda u tal-granat mid-dfin tal-bastiment Anglo-Sassonu f'Sutton Hoo (1939) kif ukoll [[pożati]] u reċipjenti tal-fidda tal-aħħar tal-perjodu Ruman minn Mildenhall, Suffolk (1946). Fis-snin ta' eżatt wara l-gwerra seħħ ir-ritorn tal-kollezzjonijiet mill-postijiet ta' protezzjoni, u r-restawr tal-mużew wara l-gwerra. Inbeda wkoll ix-xogħol fuq ir-restawr tal-Gallerija ta' Duveen li kienet ġarrbet xi ħsarat mill-bumbardamenti.

=== Bixra pubblika ġdida (1950–1975) ===
In 1953, the museum celebrated its bicentenary. Many changes followed: the first full-time in-house designer and publications officer were appointed in 1964, the Friends organisation was set up in 1968, an Education Service established in 1970 and publishing house in 1973. The British Museum Act 1963 introduced administrative reforms. It became easier to lend objects, the constitution of the board of trustees changed and the Natural History Museum became fully independent. By 1959 the Coins and Medals office suite, completely destroyed during the war, was rebuilt and re-opened, attention turned towards the gallery work with new tastes in design leading to the remodelling of Robert Smirke's Classical and Near Eastern galleries. In 1962 the Duveen Gallery was finally restored and the Parthenon Sculptures were moved back into it, once again at the heart of the museum.

By the 1970s, the museum was again expanding. More services for the public were introduced; visitor numbers soared, with the temporary exhibition &quot;Treasures of Tutankhamun&quot; in 1972, attracting 1,694,117 visitors, the most successful in British history. In the same year the British Library Act 1972 was passed, separating the collection of manuscripts and printed books from the British Museum. This left the museum with antiquities; coins, medals and paper money; prints and drawings; and ethnography. A pressing problem was finding space for additions to the library which now required an extra 1+&lt;sup&gt;1&lt;/sup&gt;⁄&lt;sub&gt;4&lt;/sub&gt; miles (2.0 km) of shelving each year. The government suggested a site at St Pancras for the new British Library but the books did not leave the museum until 1997.

=== Titfaċċa s-Sala l-Kbira (1975–2000) ===
The departure of the British Library to a new site at St Pancras, finally achieved in 1998, provided the space needed for the books. It also created the opportunity to redevelop the vacant space in Robert Smirke's 19th-century central quadrangle into the Queen Elizabeth II Great Court – the largest covered square in Europe – which opened in 2000. The ethnography collections, which had been housed in the short-lived Museum of Mankind at 6 Burlington Gardens from 1970, were returned to new purpose-built galleries in the museum in 2000.

The museum again readjusted its collecting policies as interest in &quot;modern&quot; objects: prints, drawings, medals and the decorative arts reawakened. Ethnographical fieldwork was carried out in places as diverse as New Guinea, Madagascar, Romania, Guatemala and Indonesia and there were excavations in the Near East, Egypt, Sudan and the UK. The Weston Gallery of Roman Britain, opened in 1997, displayed a number of recently discovered hoards which demonstrated the richness of what had been considered an unimportant part of the Roman Empire. The museum turned increasingly towards private funds for buildings, acquisitions and other purposes. In 2000, the British Museum was awarded National Heritage Museum of the Year.

=== Il-Mużew Brittaniku llum ===
Today the museum no longer houses collections of natural history, and the books and manuscripts it once held now form part of the independent British Library. The museum nevertheless preserves its universality in its collections of artefacts representing the cultures of the world, ancient and modern. The original 1753 collection has grown to over 13 million objects at the British Museum, 70 million at the Natural History Museum and 150 million at the British Library.

The Round Reading Room, which was designed by the architect Sydney Smirke, opened in 1857. For almost 150 years researchers came here to consult the museum's vast library. The Reading Room closed in 1997 when the national library (the British Library) moved to a new building at St Pancras. Today it has been transformed into the Walter and Leonore Annenberg Centre.

With the bookstacks in the central courtyard of the museum empty, the demolition for Lord Foster's glass-roofed Great Court could begin. The Great Court, opened in 2000, while undoubtedly improving circulation around the museum, was criticised for having a lack of exhibition space at a time when the museum was in serious financial difficulties and many galleries were closed to the public. At the same time the African collections that had been temporarily housed in 6 Burlington Gardens were given a new gallery in the North Wing funded by the Sainsbury family – with the donation valued at £25 million.

The museum's online database had nearly 4,500,000 individual object entries in 2,000,000 records at the start of 2023. In 2022–23 there were 27 million visits to the website. This compares with 19.5 millions website visits in 2013.

The museum received 6,440,120 visitors in 2025, making it the second most popular attraction after the Natural History Museum.

A number of films have been shot at the British Museum.

== Referenzi ==

[[Kategorija:Mużewijiet]]
[[Kategorija:Renju Unit]]</text>
      <sha1>hnpvq995hpc2lwdsbzsk355s2iq432q</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>330486</id>
      <parentid>330484</parentid>
      <timestamp>2026-06-10T07:24:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Trigcly</username>
        <id>17859</id>
      </contributor>
      <comment>/* Bixra pubblika ġdida (1950–1975) */</comment>
      <origin>330486</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="29641" sha1="bz5nrghtk9wx64yhfyfka6kagwqg58d" xml:space="preserve">[[Stampa:British Museum (aerial).jpg|daqsminuri|Veduta mill-ajru tal-Mużew Brittaniku.]]
Il-'''Mużew Brittaniku''' (bl-[[Lingwa Ingliża|Ingliż]]: ''British Museum'') huwa [[mużew]] pubbliku tal-[[Storja|istorja]], tal-[[arti]] u tal-[[kultura]] tal-[[bniedem]] u jinsab fl-inħawi ta' Bloomsbury, [[Londra]], ir-[[Renju Unit]]. Il-kollezzjoni permanenti tiegħu ta' tmien miljun oġġett hija l-ikbar waħda fid-[[Id-Dinja|dinja]].&lt;ref&gt;{{Ċita aħbar|kunjom=Discovery|isem=RSM|titlu=Ranking The World's Most Admired Art Museums, And What Big Business Can Learn From Them|url=https://www.forbes.com/sites/rsmdiscovery/2017/10/30/ranking-the-worlds-most-admired-art-museums-and-what-big-business-can-learn-from-them/?sh=1f0cee263b33|lingwa=en|data-aċċess=2026-06-07}}&lt;/ref&gt; Il-mużew jiddokumenta l-istorja tal-kultura umana mill-bidu nett tagħha sal-preżent. Il-Mużew Brittaniku ġie stabbilit fl-1753 u kien l-ewwel mużew nazzjonali pubbliku fid-dinja.&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=http://www.britishmuseum.org/about_us/the_museums_story/general_history.aspx|titlu=British Museum - General history|sit=www.britishmuseum.org|lingwa=en-GB|data-aċċess=2026-06-07}}&lt;/ref&gt; Fl-2025 il-mużew laqa' 6,440,120 viżitatur u kien it-tieni l-iżjed attrazzjoni li żaruha nies fir-Renju Unit.&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://www.alva.org.uk/details.cfm?p=423|titlu=ALVA {{!}} Association of Leading Visitor Attractions|sit=www.alva.org.uk|data-aċċess=2026-06-07}}&lt;/ref&gt;

Fil-bidu tiegħu, il-mużew kien ibbażat l-iktar fuq il-kollezzjonijiet tat-[[tabib]] u tax-xjenzat Brittaniku-[[Repubblika tal-Irlanda|Irlandiż]] Sir [[Hans Sloane]].&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://www.bl.uk/events/the-life-and-curiosity-of-hans-sloane|titlu=The Life and Curiosity of Hans Sloane|sit=The British Library|lingwa=en|data-aċċess=2026-06-07|arkivju-url=https://web.archive.org/web/20181119150309/https://www.bl.uk/events/the-life-and-curiosity-of-hans-sloane|arkivju-data=2018-11-19|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Il-mużew infetaħ għall-pubbliku fl-1759, f'Montagu House, fis-sit tal-binja attwali. It-tkabbir tal-mużew matul il-250 sena ta' wara fil-biċċa l-kbira kien frott il-kolonizzazzjoni Brittanika u rriżulta fil-ħolqien ta' diversi fergħat, indipendenti u mhux. L-ewwel waħda fosthom kienet il-Mużew tal-Istorja Naturali fl-1881. Uħud mill-iżjed akkwiżizzjonijiet magħrufa tal-mużew, bħall-[[Skultura|iskulturi]] tal-irħam [[Greċja antika|Griegi]] ta' Elgin u l-[[Ġebla ta' Rosetta]] [[Eġittu tal-qedem|Eġizzjana]], ilhom soġġetti għal tilwim fit-tul u talbiet ta' ripatrijazzjoni.&lt;ref&gt;{{Ċita aħbar|data=2009-12-09|titlu=The Big Question: What is the Rosetta Stone, and should Britain return|url=http://www.independent.co.uk/news/uk/this-britain/the-big-question-what-is-the-rosetta-stone-and-should-britain-return-it-to-egypt-1836610.html|lingwa=en-GB|data-aċċess=2026-06-07}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Ċita aħbar|kunjom=Tharoor|isem=Kanishk|data=2015-06-29|titlu=Museums and looted art: the ethical dilemma of preserving world cultures|url=https://www.theguardian.com/culture/2015/jun/29/museums-looting-art-artefacts-world-culture|lingwa=en|data-aċċess=2026-06-07}}&lt;/ref&gt;

Fl-1973, l-Att tal-Librerija Brittanika tal-1972&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=http://www.legislation.gov.uk/ukpga/1972/54/contents/data.htm|titlu=British Library Act 1972|sit=www.legislation.gov.uk|lingwa=en|data-aċċess=2026-06-07}}&lt;/ref&gt; fired id-dipartiment tal-librerija mill-Mużew Brittaniku, iżda dan tal-aħħar baqa' jospita l-Librerija Brittanika sseparata minnu fl-istess Sala tal-Qari u fl-istess binja tal-mużew sal-1997. Il-mużew huwa korp pubbliku mhux dipartimentali sponsorjat mid-Dipartiment tal-Kultura, il-Midja u l-[[Sport|Isport]]. Bħall-mużewijiet nazzjonali kollha tar-Renju Unit, ma jimponi l-ebda miżata tad-dħul għajr għall-wirjiet temporanji.&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=http://www.britishmuseum.org/visiting/admission_and_opening_times.aspx|titlu=Admission and opening times|sit=British Museum|lingwa=en-GB|data-aċċess=2026-06-07}}&lt;/ref&gt;

== Storja ==

=== Sir Hans Sloane ===
Għalkemm illum il-ġurnata l-Mużew Brittaniku huwa mużew tal-opri tal-arti u tal-antikitajiet kulturali, il-mużew ġie stabbilit bħala &quot;mużew universali&quot;. L-istabbiliment tiegħu rriżulta mit-testment tat-tabib u tan-naturalist Brittaniku-Irlandiż Sir Hans Sloane (1660–1753), tabib u xjenzat minn Ulster ibbażat f'Londra. Matul ħajtu, u b'mod partikolari wara li żżewweġ l-armla ta' sid għani [[Ġamajka|Ġamajkan]] tal-pjantaġġuni, Sloane ġemma' kollezzjoni kbira ta' kurżitajiet, u peress li ma xtaqx jara l-kollezzjoni tiegħu titkisser wara [[Mewt|mewtu]], ħalliha bħala wirt lir-Re [[Ġorġ II]], għan-nazzjon, għal somma ta' £20,000 (ekwivalenti għal £3,834,052 fl-2025) li kellha titħallas lill-werrieta tiegħu mill-Parlament Brittaniku — apposta ferm inqas mill-valur stmat tal-artefatti, li kontemporanjament ġew stmati għal £50,000 (ekwivalenti għal £9,585,130 fl-2025) jew iktar skont xi sorsi, u sa £80,000 (ekwivalenti għal £15,336,208 fl-2025) jew iktar skont oħrajn.

Dak iż-żmien, il-kollezzjoni ta' Sloane kienet tikkonsisti f'madwar 71,000 oġġett ta' kull tip, fosthom xi 40,000 ktieb stampat, 7,000 manuskritt, u eżemplari estensivi tal-istorja naturali, inkluż 337 volum ta' pjanti mnixxfin, immaġnijiet stampat u tpinġijiet, fosthom dawk ta' [[Albrecht Dürer]], u antikitajiet mis-[[Sudan]], mill-[[Eġittu]], mill-[[Greċja]], minn [[Ruma]],mil-Lvant Qarib u mil-Lvant Imbiegħed tal-Qedem, u mill-Amerki.

=== Stabbiliment (1753) ===
Fis-7 ta' Ġunju 1753, ir-Re Ġorġ II ta l-approvazzjoni rjali tiegħu għall-att tal-Parlament li stabbilixxa l-Mużew Brittaniku. L-Att dwar il-Mużew Brittaniku tal-1753 żied ukoll żewġ libreriji oħra mal-kollezzjoni ta' Sloane; il-Librerija ta' Cotton, li ġiet assemblata minn Sir [[Robert Cotton]], li kienet tmur lura għal żmien ir-Reġina Eliżabetta, u l-Librerija ta' Harley, li kienet il-kollezzjoni ta' [[Robert Harley]], l-Ewwel Konti ta' Oxford u Mortimer. Dawn inġabru flimkien fl-1757 mal-&quot;Librerija Rjali Antika&quot;, li issa tħaddan il-manuskritti rjali, assemblata minn diversi monarki Brittaniċi. Flimkien, dawn l-erba' &quot;kollezzjonijiet fundamentali&quot; kienu jinkludu bosta mill-iżjed kotba ta' valur li issa jinsabu fil-Librerija Brittanika, inkluż il-Vanġeli ta' Lindisfarne u l-unika manuskritt eżistenti ta' ''Beowulf''.

Il-Mużew Brittaniku kien l-ewwel ta' tip ġdid ta' mużew – nazzjonali, b'sjieda la tal-knisja u lanqas tar-re, miftuħ b'xejn għall-pubbliku u bl-għan li jagħmel kollezzjoni ta' kollox. Il-kollezzjoni ta' Sloane, filwaqt li kienet tinkludi ammont enormi ta' oġġetti mixxellanji, spiss kienet tirrifletti l-interessi [[Xjenza|xjentifiċi]] tiegħu. Iż-żieda tal-manuskritti ta' Cotton u ta' Harley introduċiet element letterarju u tal-antikwarjat, u kienet tfisser li l-Mużew Brittaniku b'hekk kien sar kemm mużew nazzjonali kif ukoll librerija.

=== Wirja tal-kurżitajiet (1753–1778) ===
Il-korp tal-fiduċjarji ddeċieda favur villa kkonvertita tas-[[seklu 17]], imsejħa Montagu House (jew Villa ta' Montagu), bħala l-post għall-istabbiliment tal-mużew, u xtrah mill-familja Montagu għal £20,000. Il-fiduċjarji rrifjutaw Buckingham House (jew Villa ta' Buckingham), li iktar 'il quddiem ġiet ikkonvertita għall-[[Palazz ta' Buckingham]] tal-lum, minħabba l-kostijiet u l-post mhux daqstant adattat.

Bl-akkwiżizzjoni ta' Montagu House, l-ewwel galleriji tal-wiri u s-sala tal-qari għall-istudjużi nfetħu fil-15 ta' Jannar 1759. F'dak iż-żmien, l-ikbar partijiet tal-kollezzjoni kienu l-librerija, li kienet tokkupa l-biċċa l-kbira tas-swali fil-pjan terran u l-oġġetti tal-istorja naturali, li kienu jokkupaw sezzjoni sħiħa fuq l-ewwel sular. Fl-1763, il-fiduċjarji tal-Mużew Brittaniku, taħt l-influwenza ta' [[Peter Collinson]] u [[William Watson]], impjegaw l-eks student ta' [[Carl Linnaeus]], [[Daniel Solander]], biex jikklassifika mill-ġdid il-kollezzjoni tal-istorja naturali skont is-sistema ta' Linnaeus, u b'hekk il-mużew sar ċentru pubbliku tal-apprendiment aċċessibbli għal firxa sħiħa ta' storiċi naturali Ewropej. Fl-1823, [[Ġorġ IV]] ta l-Librerija tar-Re assemblata minn [[Ġorġ III]], u l-Parlament ta d-dritt għal kopja ta' kull ktieb ippubblikat fil-pajjiż, biex b'hekk jiġi żgurat li l-librerija tal-mużew tibqa' tikber b'mod indefinit. Matul il-ftit snin wara l-istabbiliment tiegħu, il-Mużew Brittaniku ngħata diversi doni oħra, inkluż il-Kollezzjoni ta' Thomason ta' Trattati tal-Gwerra Ċivili u l-librerija ta' David Garrick ta' 1,000 reċta stampata. Il-predominanza ta' kotba u ta' manuskritti tal-istorja naturali bdiet tbatti meta fl-1772 il-mużew akkwista għal £8,410 l-ewwel antikitajiet sinifikanti tiegħu fl-&quot;ewwel&quot; kollezzjoni ta' Sir William Hamilton ta' vażuni Griegi.

=== Indolenza u enerġija (1778–1800) ===
Mill-1778, wirja ta' oġġetti mill-Ibħra tan-Nofsinhar mill-vjaġġi madwar id-dinja tal-Kaptan [[James Cook]] u mill-vjaġġi ta' esploraturi oħra affaxxinat lill-viżitaturi li setgħu jagħtu ħarsa lejn l-affarijiet ta' artijiet li qabel ma kinux magħrufin. Il-legat ta' kollezzjoni ta' kotba, ħaġar prezzjuż inċiż, muniti, immaġnijiet stampati u tpinġijiet ta' [[Clayton Mordaunt Cracherode]] fl-1800 għen ħafna biex itejjeb ir-reputazzjoni tal-mużew; iżda Montagu House kulma jmur saret iffullata u mitluqa u kien ċar li ma setgħetx tlaħħaq b'iktar tkabbar tal-kollezzjoni.

L-ewwel żieda notevoli tal-mużew fir-rigward tal-kollezzjoni tiegħu ta' antikitajiet, mill-istabbiliment tiegħu, saret minn Sir [[William Hamilton]] (1730–1803), l-Ambaxxatur Brittaniku f'[[Napli]], li bigħ il-kollezzjoni tiegħu ta' artefatti Griegi u Rumani lill-mużew fl-1784 flimkien ma' għadd ta' antikitajiet oħra u eżemplari tal-istorja naturali. Lista tad-donazzjonijiet lill-mużew, datata l-31 ta' Jannar 1784, tirreferi għal-legat ta' Hamilton ta' &quot;Sieq Kolossali tal-Irħam ta' [[Apollo (divinità)|Apollo]]&quot;. Din kienet waħda miż-żewġ antikitajiet tal-kollezzjoni ta' Hamilton li pinġa għalih [[Francesco Progenie]], student ta' [[Pietro Fabris]], li kkontribwixxa wkoll b'għadd ta' tpinġijiet tal-[[Vesuvju]] li Hamilton bagħat lis-Soċjetà Rjali f'Londra.

=== Tkabbir u bidliet (1800–1825) ===
Fil-bidu tas-seklu 19, bdew jiġu stabbiliti l-pedamenti għall-kollezzjoni estensiva ta' [[Skultura|skulturi]] u l-wirjiet tal-antikitajiet kienu ddominati minn artefatti Griegi, Rumani u Eġizzjani. Wara t-telfa tal-kampanja militari [[Franza|Franċiża]] fil-Battalja tan-[[Nil]], fl-1801, il-Mużew Brittaniku akkwista iktar skulturi Eġizzjani u fl-1802 ir-Re Ġorġ III ippreżenta l-Ġebla ta' Rosetta – li kienet strumentali biex jiġu ddeċifrati l-[[ġeroglifiċi Eġizzjani]]. Id-doni u x-xiri ta' [[Henry Salt]], il-konslu ġenerali Brittaniku fl-Eġittu, l-ewwel u qabel kollox il-bust kolossali ta' [[Ramses II]] fl-1818, stabbilew il-pedamenti tal-kollezzjoni tal-Iskulturi Monumentali Eġizzjani. Dawn ġew segwiti minn bosta skulturi Griegi, b'mod partikolari l-ewwel spazju tal-wiri li nbena apposta għalihom, u l-kollezzjoni ta' [[Charles Towneley]], il-biċċa l-kbira ta' skulturi Rumani, fl-1805. Fl-1806, [[Thomas Bruce]], is-Seba' Kontri ta' Elgin, l-ambaxxatur tal-[[Imperu Ottoman]] mill-1799 sal-1803 neħħa l-ikbar kollezzjoni ta' skulturi tal-irħam mill-Parthenon, fl-[[Akropoli ta' Ateni]] u ttrasferihom lejn ir-Renju Unit. Fl-1816 dawn il-kapulavuri tal-arti tal-Punent ġew akkwistati mill-Mużew Brittaniku permezz tal-Att dwar il-Mużew Brittaniku tal-1816 (56 Geo. 3. c. 99) u ġew iddepożitati fil-mużew minn dak iż-żmien 'il quddiem. Il-kollezzjonijiet ġew issupplimentati mill-freġju ta' [[Tempju ta' Apollo Epikurju f’Bassae|Bassae]] minn Phigaleia, il-Greċja fl-1815. Il-kollezzjoni tal-Lvant Qarib tal-Qedem bdiet ukoll fl-1825 bix-xiri ta' antikitajiet [[Assirja|Assirjani]] u [[Babilonja|Babiloniżi]] minn [[Mary Mackintosh Rich]], l-armla tal-Assirjologu [[Claudius James Rich]].

Fl-1802 ġie stabbilit kumitat tal-bini biex jippjana l-espansjoni tal-mużew, u megħjun iktar bid-donazzjoni fl-1822 tal-Librerija tar-Re, il-librerija personali tar-Re Ġorġ III, magħmula minn 65,000 volum, 19,000 fuljett, mapep, ċarts u tpinġijiet topografiċi. L-[[arkitett]] Neo-Klassiku, Sir [[Robert Smirke]], intalab iħejji l-pjanta għall-estensjoni fil-Lvant tal-mużew &quot;... biex tospita l-Librerija Rjali, u biex ikun hemm Gallerija tar-Ritratti fuqha ...&quot;, u huwa ressaq ukoll il-pjanta għall-binja kwadrangolari attwali, li l-biċċa l-kbira minnha għadha viżibbli llum. Il-binja dilapidata ta' Montagu House twaqqgħet u x-xogħol fuq il-Gallerija tal-Librerija tar-Re beda fl-1823. L-estensjoni, is-Sezzjoni tal-Lvant, tlestiet sal-1831. Madankollu, wara li ġiet stabbilita l-Gallerija Nazzjonali f'Londra fl-1824, il-Gallerija tar-Ritratti proposta ma kinitx meħtieġa iktar, u l-ispazju tas-sular ta' fuq ġie allokat għall-kollezzjonijiet tal-istorja naturali.

L-ewwel Sinossi tal-Mużew Brittaniku ġiet ippubblikata fl-1808. Din iddeskriviet il-kontenut kollu tal-mużew, u l-wiri tal-oġġetti sala b'sala, u kull ftit snin ġew ippubblikati edizzjonijiet aġġornati.

=== L-ikbar sit tal-kostruzzjoni fl-Ewropa (1825–1850) ===
Gradwalment, il-binja Neo-Klassika grandjuża ta' Sir Robert Smirke bdiet togħla, u l-mużew sar sit tal-kostruzzjoni. Il-Librerija tar-Re, fil-pjan terran tas-Sezzjoni tal-Lvant, tlestiet fl-1827, u ġiet deskritta bħala waħda mill-ifjen swali f'Londra. Għalkemm ma nfetħitx għalkollox għall-pubbliku ġenerali qabel l-1857, tħejja ftuħ speċjali matul L-Eżibizzjoni l-Kbira tal-1851.

Fl-1840, il-mużew ġie involut fl-ewwel skavi barra l-pajjiż, l-ispedizzjoni ta' [[Charles Fellows]] fi [[Xanthos]], fl-Asja Minuri, minn fejn ġew il-fdalijiet tal-oqbra tal-mexxejja ta' [[Liċja]] tal-qedem, fosthom il-monumenti ta' Nereid u Payava. Fl-1857, [[Charles Newton]] skopra l-Mawżolew tas-seklu 4 [[Ante Christum natum|Q.K]]. f'Halicarnassus, wieħed mis-Seba' Għeġubijiet tad-Dinja l-Antika. Fis-snin 40 u 50 tas-seklu 19, il-mużew appoġġa l-iskavi fl-Assirja minn [[A.H. Layard]] u oħrajn f'siti bħal [[Nimrud]] u [[Nineveh]]. Ta' interess partikolari għall-[[Kuratur|kuraturi]] kienet l-iskoperta eventwali tal-librerija l-kbira ta' tavli kunejformi ta' Ashurbanipal, li għenet biex il-mużew isir ċentrali għall-istudji Assirjani.

Sir [[Thomas Grenville]] (1755–1846), fiduċjarju tal-Mużew Brittaniku mill-1830, assembla librerija ta' 20,240 volum, li kien ħalla lill-mużew fit-testment tiegħu. Il-kotba waslu f'Jannar 1847 f'21 karru miġbuda miż-[[Żiemel|żwiemel]]. L-uniku spazju battal għal din il-librerija kbira kienet sala li oriġinarjament kienet maħsuba għall-manuskritti, bejn is-Sala tal-Entrata ta' Quddiem u s-Sala tal-Manuskritti. Il-kotba baqgħu hemmhekk sat-trasferiment tal-Librerija Brittanika lejn St. Pancras fl-1998.

=== Kollezzjoni minn madwar id-dinja (1850–1875) ===
Il-ftuħ tan-naħa ta' quddiem tal-mużew fl-1852 immarka t-tlestija tal-pjanta ta' Robert Smirke tal-1823, iżda diġà kellhom isiru xi aġġustamenti biex ilaħħqu mat-tkabbir imprevist tal-kollezzjonijiet. Inbnew galleriji interni għall-iskulturi Assirjani u s-Sala tal-Qari Tonda ta' Sydney Smirke, bi spazju għal miljun ktieb, infetħet fl-1857. Minħabba l-pressjoni kontinwa fuq l-ispazju, ittieħdet id-deċiżjoni li l-oġġetti tal-istorja naturali jiġu ttrasferiti f'binja ġdida f'South Kensington, li iktar 'il quddiem saret il-Mużew Brittaniku tal-Istorja Naturali.

Bejn wieħed u ieħor fl-istess żmien tal-kostruzzjoni tal-binja l-ġdida seħħet il-karriera ta' [[raġel]] li xi kultant jissejjaħ bħala t-&quot;tieni fundatur&quot; tal-Mużew Brittaniku, il-librar [[Italja|Taljan]] [[Anthony Panizzi]]. Taħt is-superviżjoni tiegħu, il-Librerija tal-Mużew Brittaniku (issa parti mil-Librerija Brittanika) kibret b'ħames darbiet iktar bħala daqs u saret istituzzjoni organizzata sew li jistħoqqilha tissejjaħ librerija nazzjonali, l-ikbar librerija fid-dinja wara l-Librerija Nazzjonali ta' [[Pariġi]]. Il-kwadrangolu fiċ-ċentru tad-disinn ta' Smirke kien ħela ta' spazju siewi u fuq talba ta' Panizzi mtela b'Sala tal-Qari ċirkolari magħmula mill-[[ħadid]] ikkastjat, iddisinjata minn ħu Smirke, Sydney Smirke.

Sa nofs is-seklu 19, il-kollezzjonijiet tal-mużew kienu relattivament ċirkoskritti, iżda fl-1851, bil-ħatra tal-persunal ta' Augustus Wollaston Franks bħala kuratur tal-kollezzjonijiet, il-mużew għall-ewwel darba beda jiġma' kollezzjonijiet ta' antikitajiet [[Medjuevu|Medjevali]] Brittaniċi u Ewropej, u tal-[[preistorja]] mill-[[Asja]], b'diversifikazzjoni tal-oġġetti tal-etnografija. Akkwist kbir għall-mużew kien ix-xiri fl-1867, minkejja l-oġġezzjonijiet Franċiżi, tal-kollezzjoni wiesgħa u siewja ta' antikitajiet tad-Duka ta' Blacas. L-iskavi barra mill-pajjiż tkomplew u [[John Turtle Wood]] skopra l-fdalijiet tat-Tempju ta' Artemis tas-seklu 4 Q.K. f'[[Efesu]], sit ieħor fost l-Għeġubijiet tad-Dinja l-Antika.

=== Studji u legat (1875–1900) ===
Il-kollezzjonijiet tal-istorja naturali kienu parti integrali tal-Mużew Brittaniku sat-trasferiment tagħhom lejn il-Mużew Brittaniku l-ġdid tal-Istorja Naturali fl-1887, illum il-ġurnata magħruf bħala l-Mużew tal-Istorja Naturali f'South Kensington. Wara t-trasferiment u t-tlestija tas-Sezzjoni l-Bajda l-ġdida (quddiem Triq Montague) fl-1884, kien hemm iktar spazju disponibbli għall-antikitajiet u għall-etnografija, u b'hekk il-librerija setgħet tkompli tespandi iktar. Dan kien żmien ta' innovazzjoni, u ddaħħal it-tidwil elettriku fis-Sala tal-Qari u fil-galleriji tal-wiri.

Il-kollezzjoni tal-armerija ta' William Burges tħalliet lill-mużew fl-1881. Fl-1882, il-mużew kien involut fl-istabbiliment tal-Fond (issa s-Soċjetà) indipendenti tal-Esplorazzjoni tal-Eġittu, l-ewwel korp Brittaniku li wettaq ir-riċerka fl-Eġittu. Legat mingħand [[Emma Turner]] fl-1892 iffinanzja l-iskavi f'[[Ċipru]]. Fl-1897 il-mewt tal-kollezzjonist u tal-kuratur kbir, [[A. W. Franks]], ġiet segwita minn legat enormi ta' 3,300 ċurkett, 153 reċipjent tax-xorb, 512-il biċċa porċellana kontinentali, 1,500 netsuke, 850 inro, iktar minn 30,000 ''ex libris'' u oġġetti mixxellanji tal-ġojjellerija u platti, fosthom it-Teżor ta' Oxus.

Fl-1898 il-Baruni [[Ferdinand de Rothschild]] ħalla l-Legat ta' Waddesdon lill-mużew, li kien il-kontenut ileqq mis-Sala l-Ġdida tat-Tipjip fil-Villa ta' Waddesdon. Dan kien jikkonsisti minn kważi 300 ''objets d'art et de vertu'' li kienu jinkludu eżempji mill-aqwa ta' ġojjellerija, platti, enamel, tinqix, [[ħġieġ]] u fajjenza, fosthom ir-Relikwarju tax-Xewk Imqaddes, li x'aktarx inħoloq fis-snin 90 tas-seklu 14 f'Pariġi għal Ġwanni, id-Duka ta' Berry. Il-kollezzjoni kienet it-tradizzjoni ta' ''Schatzkammer'' bħal dawk iffurmati mill-prinċpijiet [[Rinaxximent|Rinaxximentali]] tal-Ewropa. It-testment tal-Baruni Ferdinand kien tassew speċifiku, u n-nuqqas ta' konformità mat-termini tiegħu kien jagħmlu null, għaldaqstant il-kollezzjoni kellha&lt;blockquote&gt;titqiegħed f'sala speċjali li kellha tissejjaħ bħala s-Sala tal-Legat ta' Waddesdon, għaliha u separata mill-bqija tal-kontenut tal-mużew, u minn hemm 'il quddiem kellha tibqa' tinżamm fl-istess sala jew f'xi sala oħra li tissostitwiha.&lt;/blockquote&gt;Dawn it-termini għadhom jiġu osservati, u l-kollezzjoni tokkupa s-Sala 2a.

=== Seklu ġdid, binja ġdida (1900–1925) ===
Sal-aħħar snin tas-seklu 19, il-kollezzjonijiet tal-Mużew Brittaniku tant kienu kibru li l-binja tal-mużew ma kinitx tesahom iktar. Fl-1895 il-fiduċjarji xtraw id-69 dar ta' madwar il-mużew bl-intenzjoni li jwaqqgħuhom u jibnu madwar in-naħat tal-Punent, tat-Tramuntana u tal-Lvant tal-mużew. L-ewwel stadju kien il-kostruzzjoni tas-sezzjoni tat-Tramuntana li bdiet fl-1906.

Sadanittant, il-kollezzjonijiet baqgħu jikbru. [[Emil Torday]] sawwar kollezzjoni fl-[[Afrika]] Ċentrali, [[Aurel Stein]] fl-Asja Ċentrali, u [[D. G. Hogarth]], [[Leonard Woolley]] u [[T. E. Lawrence]] wettqu skavi f'Carchemish. Għall-ħabta ta' dak iż-żmien, il-kollezzjonist u l-filantropu [[Stati Uniti|Amerikan]] [[J. Pierpont Morgan]] ta b'donazzjoni għadd sostanzjali ta' oġġetti lill-mużew, fosthom il-kollezzjoni ta' [[William Greenwell]] ta' artefatti preistoriċi minn madwar l-Ewropa li kien xtara għal £10,000 fl-1908. Morgan kien akkwista wkoll parti kbira mill-kollezzjoni tal-muniti ta' Sir [[John Evans]], li iktar 'il quddiem inbigħet lill-mużew minn ibnu [[J. P. Morgan Jr.]] fl-1915. Fl-1918, minħabba t-theddida tal-bumbardamenti ta' żmien il-gwerra, xi oġġetti ġew evakwati permezz tal-Linja Ferrovjarja tal-Uffiċċju Postali ta' Londra lejn Holborn, il-Librerija Nazzjonali ta' [[Wales]] ([[Aberystwyth]]) u dar fil-kampanja qrib Malvern. Mar-ritorn tal-antikitajiet mill-ħżin ta' żmien il-gwerra fl-1919, instab li l-kundizzjoni ta' xi oġġetti kienet marret għall-agħar. F'Mejju 1920 ġie stabbilit laboratorju tal-konservazzjoni u dan sar dipartiment permanenti fl-1931. Illum il-ġurnata dan huwa l-eqdem li ilu jeżisti b'mod kontinwu. Fl-1923, il-Mużew Brittaniku laqa' iktar minn miljun viżitatur.

=== Tfixkil u rikostruzzjoni (1925–1950) ===
Inbnew sulari ġodda bejn is-sulari preċedenti u l-ispazji fejn kienu jinżammu l-kotba nbnew mill-ġdid f'tentattiv biex il-mużew ilaħħaq mal-wasla ta' kotba bla waqfien. Fl-1931, il-kummerċjant tal-arti Sir [[Joseph Duveen]] offra fondi biex tinbena gallerija għall-iskulturi tal-Parthenon. Din ġiet iddisinjata mill-arkitett Amerikan [[John Russell Pope]] u tlestiet fl-1938. Id-dehra tal-galleriji tal-wiri bdiet tinbidel meta minflok l-[[aħmar]] skur Vittorjan bdew jitfaċċaw sfumaturi iktar moderni.

Wara l-irtirar ta' [[George Francis Hill]] bħala Direttur u Librar Prinċipali fl-1936, laħaq minfloku [[John Forsdyke]].

Malli żviluppaw it-tensjonijiet mal-[[Ġermanja]] [[Nażiżmu|Nażista]] u l-gwerra bdiet tidher bħala xi ħaġa imminenti, Forsdyke ħaseb li minħabba l-probabbiltà akbar ta' attakki mill-ajru agħar minn dawk esperjenzati fl-[[L-Ewwel Gwerra Dinjija|Ewwel Gwerra Dinjija]], il-mużew kellu jħejji ruħu biex iressaq l-iżjed oġġetti prezzjużi tiegħu lejn postijiet siguri. Wara l-kriżi ta' [[Munich]], Forsdyke ordna 3,300 Kaxxa bla Imsiemer u ħażinhom taħt il-Gallerija ta' Duveen. Fl-istess żmien beda jidentifika u jiżgura postijiet adattati. B'hekk, il-mużew seta' jibda r-rilokazzjoni tal-oġġetti magħżula fl-24 ta' Awwissu 1939 (jum biss wara li l-Ministru tal-Intern ta l-parir biex dan isir), lejn postijiet siguri taħt l-art, djar fil-kampanja, l-istazzjoni tal-metro ta' Aldwych u l-Librerija Nazzjonali ta' Wales. Bosta oġġetti ġew rilokati fil-bidu tal-1942 mill-postijiet ta' ħżin inizjali tagħhom lejn faċilità ġdid li ġiet żviluppata fil-Barriera ta' Westwood f'Wiltshire. L-evakwazzjoni kienet f'waqtha, peress li fl-1940 il-Gallerija ta' Duveen ġarrbet ħsarat kbar mill-bumbardamenti. Sadanittant, qabel il-gwerra, in-Nażisti kienu bagħtu riċerkatur fil-Mużew Brittaniku għal diversi snin bl-għan li &quot;jikkompila l-istorja anti-[[Semitiku|Semitika]] tal-[[Lhud]] Brittaniċi&quot;.

Wara l-gwerra, il-mużew baqa' jagħmel kollezzjonijiet mill-pajjiżi kollha u mis-sekli kollha: fost l-iżjed żidiet spettakolari kien hemm it-teżor ta' [[Ur]] tal-2600 Q.K. mill-[[Mesopotamja]], li ġie skopert matul l-iskavi ta'  Leonard Woolley fl-1922–1934, oġġetti tad-deheb, tal-fidda u tal-granat mid-dfin tal-bastiment Anglo-Sassonu f'Sutton Hoo (1939) kif ukoll [[pożati]] u reċipjenti tal-fidda tal-aħħar tal-perjodu Ruman minn Mildenhall, Suffolk (1946). Fis-snin ta' eżatt wara l-gwerra seħħ ir-ritorn tal-kollezzjonijiet mill-postijiet ta' protezzjoni, u r-restawr tal-mużew wara l-gwerra. Inbeda wkoll ix-xogħol fuq ir-restawr tal-Gallerija ta' Duveen li kienet ġarrbet xi ħsarat mill-bumbardamenti.

=== Bixra pubblika ġdida (1950–1975) ===
Fl-1953, il-mużew iċċelebra l-biċentenarju tiegħu u saru bosta bidliet: inħatru l-ewwel disinjatur u uffiċjal tal-pubblikazzjonijiet interni full-time fl-1964, ġiet stabbilita l-organizzazzjoni Friends fl-1968, ġie stabbilit Servizz tal-[[Edukazzjoni]] fl-1970 u ġie stabbilit pubblikatur fl-1973. L-Att dwar il-Mużew Brittaniku tal-1963 introduċa għadd ta' riformi amministrattivi. Sar iktar faċli li jissellfu l-oġġetti, il-kostituzzjoni tal-bord tal-fiduċjarji nbidlet u l-Mużew tal-Istorja Naturali sar indipendenti għalkollox. Sal-1959 l-uffiċċju tal-Muniti u tal-Medalji, li kien inqered għalkollox waqt il-gwerra, inbena u nfetaħ mill-ġdid, inxteħtet l-attenzjoni lejn ix-xogħol tal-gallerija b'disinn ġdid li wassal għall-immudellar mill-ġdid tal-gallerija Klassika u tal-gallerija tal-Lvant Qarib ta' Robert Smirke. Fl-1962 finalment il-Gallerija ta' Duveen ġiet irrestawrata u l-Iskulturi tal-Parthenon reġgħu tpoġġew ġo fiha, għal darb'oħra fil-qalba tal-mużew.

Sas-snin 70 tas-seklu 20, il-mużew reġa' beda jitkabbar. Ġew introdotti iktar servizzi għall-pubbliku; l-għadd ta' viżitaturi kiber, bis-saħħa tal-wirja temporanja &quot;Teżori ta' Tutankhamun&quot; fl-1972, li attirat 1,694,117-il viżitatur, u kienet l-iżjed waħda ta' suċċess fl-istorja Brittanika. Fl-istess sena għadda l-Att dwar il-Librerija Brittanika tal-1972, li ssepara l-kollezzjoni tal-manuskritti u tal-kotba stampati mill-Mużew Brittaniku. B'hekk il-mużew baqa' bl-antikitajiet; bil-muniti, il-medalji u l-karti tal-flus; bl-immaġnijiet stampati u t-tpinġijiet; u bl-etnografija. Problema urġenti kienet is-sejbien ta' spazju għal żidiet fil-librerija li dak iż-żmien kienet teħtieġ 1+&lt;sup&gt;1&lt;/sup&gt;⁄&lt;sub&gt;4&lt;/sub&gt; mil (2.0 kilometri) addizzjonali ta' xkaffi kull sena. Il-gvern issuġġerixxa sit f'St. Pancras għal-Librerija Brittanika l-ġdida iżda l-kotba baqgħu fil-mużew sal-1997.

=== Titfaċċa s-Sala l-Kbira (1975–2000) ===
It-trasferiment tal-Librerija Brittanika lejn sit ġdid f'St. Pancras, li finalment sar fl-1998, ipprovda l-ispazju meħtieġ għall-kotba. Ħoloq ukoll l-opportunità ta' żvilupp mill-ġdid tal-ispazju battal fil-kwadrangolu ċentrali tas-seklu 19 ta' Robert Smirke għas-Sala l-Kbira tar-[[Reġina Eliżabetta II]] – l-ikbar [[pjazza]] msaqqfa fl-Ewropa – li nfetħet fis-sena 2000. Il-kollezzjonijiet tal-etnografija, li kienu ġew ospitati fil-Mużew tal-Umanità ta' għomru qasir f'6 Burlington Gardens mill-1970, ġew irritornati f'galleriji ġodda li nbnew apposta fil-mużew fis-sena 2000.

Il-mużew reġa' aġġusta l-politiki tiegħu dwar il-kollezzjoni peress li l-interess fl-oġġetti &quot;moderni&quot; reġa' tqanqal: immaġnijiet stampati, tpinġijiet, medalji u l-arti dekorattiva. Ix-xogħol etnografiku fil-post twettaq f'diversità ta' postijiet bħal New Guinea, il-[[Madagaskar|Madagascar]], ir-[[Rumanija]], il-[[Gwatemala]] u l-[[Indoneżja]] u saru skavi fil-Lvant Qarib, fl-Eġittu, fis-[[Sudan]] u fir-Renju Unit. Il-Gallerija ta' Weston tal-Brittanja Rumana, infetħet fl-1997, u fiha ġew esposti għadd ta' teżori skoperti reċentement, li wrew ir-rikkezza ta' dik li kienet meqjusa bħala parti mhux importanti tal-Imperu Ruman. Il-mużew kulma jmur irrikorra għal fondi privati għall-binjiet, għall-akkwisti u għal skopijiet oħra. Fis-sena 2000, il-Mużew Brittaniku ngħata l-premju tal-Mużew tal-Wirt Nazzjonali tas-Sena.

=== Il-Mużew Brittaniku llum ===
Today the museum no longer houses collections of natural history, and the books and manuscripts it once held now form part of the independent British Library. The museum nevertheless preserves its universality in its collections of artefacts representing the cultures of the world, ancient and modern. The original 1753 collection has grown to over 13 million objects at the British Museum, 70 million at the Natural History Museum and 150 million at the British Library.

The Round Reading Room, which was designed by the architect Sydney Smirke, opened in 1857. For almost 150 years researchers came here to consult the museum's vast library. The Reading Room closed in 1997 when the national library (the British Library) moved to a new building at St Pancras. Today it has been transformed into the Walter and Leonore Annenberg Centre.

With the bookstacks in the central courtyard of the museum empty, the demolition for Lord Foster's glass-roofed Great Court could begin. The Great Court, opened in 2000, while undoubtedly improving circulation around the museum, was criticised for having a lack of exhibition space at a time when the museum was in serious financial difficulties and many galleries were closed to the public. At the same time the African collections that had been temporarily housed in 6 Burlington Gardens were given a new gallery in the North Wing funded by the Sainsbury family – with the donation valued at £25 million.

The museum's online database had nearly 4,500,000 individual object entries in 2,000,000 records at the start of 2023. In 2022–23 there were 27 million visits to the website. This compares with 19.5 millions website visits in 2013.

The museum received 6,440,120 visitors in 2025, making it the second most popular attraction after the Natural History Museum.

A number of films have been shot at the British Museum.

== Referenzi ==

[[Kategorija:Mużewijiet]]
[[Kategorija:Renju Unit]]</text>
      <sha1>bz5nrghtk9wx64yhfyfka6kagwqg58d</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>330487</id>
      <parentid>330486</parentid>
      <timestamp>2026-06-10T07:45:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Trigcly</username>
        <id>17859</id>
      </contributor>
      <comment>/* Il-Mużew Brittaniku llum */</comment>
      <origin>330487</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="29870" sha1="0jyh51ifdgp089zokipf9r0skx3ji7k" xml:space="preserve">[[Stampa:British Museum (aerial).jpg|daqsminuri|Veduta mill-ajru tal-Mużew Brittaniku.]]
Il-'''Mużew Brittaniku''' (bl-[[Lingwa Ingliża|Ingliż]]: ''British Museum'') huwa [[mużew]] pubbliku tal-[[Storja|istorja]], tal-[[arti]] u tal-[[kultura]] tal-[[bniedem]] u jinsab fl-inħawi ta' Bloomsbury, [[Londra]], ir-[[Renju Unit]]. Il-kollezzjoni permanenti tiegħu ta' tmien miljun oġġett hija l-ikbar waħda fid-[[Id-Dinja|dinja]].&lt;ref&gt;{{Ċita aħbar|kunjom=Discovery|isem=RSM|titlu=Ranking The World's Most Admired Art Museums, And What Big Business Can Learn From Them|url=https://www.forbes.com/sites/rsmdiscovery/2017/10/30/ranking-the-worlds-most-admired-art-museums-and-what-big-business-can-learn-from-them/?sh=1f0cee263b33|lingwa=en|data-aċċess=2026-06-07}}&lt;/ref&gt; Il-mużew jiddokumenta l-istorja tal-kultura umana mill-bidu nett tagħha sal-preżent. Il-Mużew Brittaniku ġie stabbilit fl-1753 u kien l-ewwel mużew nazzjonali pubbliku fid-dinja.&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=http://www.britishmuseum.org/about_us/the_museums_story/general_history.aspx|titlu=British Museum - General history|sit=www.britishmuseum.org|lingwa=en-GB|data-aċċess=2026-06-07}}&lt;/ref&gt; Fl-2025 il-mużew laqa' 6,440,120 viżitatur u kien it-tieni l-iżjed attrazzjoni li żaruha nies fir-Renju Unit.&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://www.alva.org.uk/details.cfm?p=423|titlu=ALVA {{!}} Association of Leading Visitor Attractions|sit=www.alva.org.uk|data-aċċess=2026-06-07}}&lt;/ref&gt;

Fil-bidu tiegħu, il-mużew kien ibbażat l-iktar fuq il-kollezzjonijiet tat-[[tabib]] u tax-xjenzat Brittaniku-[[Repubblika tal-Irlanda|Irlandiż]] Sir [[Hans Sloane]].&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://www.bl.uk/events/the-life-and-curiosity-of-hans-sloane|titlu=The Life and Curiosity of Hans Sloane|sit=The British Library|lingwa=en|data-aċċess=2026-06-07|arkivju-url=https://web.archive.org/web/20181119150309/https://www.bl.uk/events/the-life-and-curiosity-of-hans-sloane|arkivju-data=2018-11-19|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Il-mużew infetaħ għall-pubbliku fl-1759, f'Montagu House, fis-sit tal-binja attwali. It-tkabbir tal-mużew matul il-250 sena ta' wara fil-biċċa l-kbira kien frott il-kolonizzazzjoni Brittanika u rriżulta fil-ħolqien ta' diversi fergħat, indipendenti u mhux. L-ewwel waħda fosthom kienet il-Mużew tal-Istorja Naturali fl-1881. Uħud mill-iżjed akkwiżizzjonijiet magħrufa tal-mużew, bħall-[[Skultura|iskulturi]] tal-irħam [[Greċja antika|Griegi]] ta' Elgin u l-[[Ġebla ta' Rosetta]] [[Eġittu tal-qedem|Eġizzjana]], ilhom soġġetti għal tilwim fit-tul u talbiet ta' ripatrijazzjoni.&lt;ref&gt;{{Ċita aħbar|data=2009-12-09|titlu=The Big Question: What is the Rosetta Stone, and should Britain return|url=http://www.independent.co.uk/news/uk/this-britain/the-big-question-what-is-the-rosetta-stone-and-should-britain-return-it-to-egypt-1836610.html|lingwa=en-GB|data-aċċess=2026-06-07}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Ċita aħbar|kunjom=Tharoor|isem=Kanishk|data=2015-06-29|titlu=Museums and looted art: the ethical dilemma of preserving world cultures|url=https://www.theguardian.com/culture/2015/jun/29/museums-looting-art-artefacts-world-culture|lingwa=en|data-aċċess=2026-06-07}}&lt;/ref&gt;

Fl-1973, l-Att tal-Librerija Brittanika tal-1972&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=http://www.legislation.gov.uk/ukpga/1972/54/contents/data.htm|titlu=British Library Act 1972|sit=www.legislation.gov.uk|lingwa=en|data-aċċess=2026-06-07}}&lt;/ref&gt; fired id-dipartiment tal-librerija mill-Mużew Brittaniku, iżda dan tal-aħħar baqa' jospita l-Librerija Brittanika sseparata minnu fl-istess Sala tal-Qari u fl-istess binja tal-mużew sal-1997. Il-mużew huwa korp pubbliku mhux dipartimentali sponsorjat mid-Dipartiment tal-Kultura, il-Midja u l-[[Sport|Isport]]. Bħall-mużewijiet nazzjonali kollha tar-Renju Unit, ma jimponi l-ebda miżata tad-dħul għajr għall-wirjiet temporanji.&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=http://www.britishmuseum.org/visiting/admission_and_opening_times.aspx|titlu=Admission and opening times|sit=British Museum|lingwa=en-GB|data-aċċess=2026-06-07}}&lt;/ref&gt;

== Storja ==

=== Sir Hans Sloane ===
Għalkemm illum il-ġurnata l-Mużew Brittaniku huwa mużew tal-opri tal-arti u tal-antikitajiet kulturali, il-mużew ġie stabbilit bħala &quot;mużew universali&quot;. L-istabbiliment tiegħu rriżulta mit-testment tat-tabib u tan-naturalist Brittaniku-Irlandiż Sir Hans Sloane (1660–1753), tabib u xjenzat minn Ulster ibbażat f'Londra. Matul ħajtu, u b'mod partikolari wara li żżewweġ l-armla ta' sid għani [[Ġamajka|Ġamajkan]] tal-pjantaġġuni, Sloane ġemma' kollezzjoni kbira ta' kurżitajiet, u peress li ma xtaqx jara l-kollezzjoni tiegħu titkisser wara [[Mewt|mewtu]], ħalliha bħala wirt lir-Re [[Ġorġ II]], għan-nazzjon, għal somma ta' £20,000 (ekwivalenti għal £3,834,052 fl-2025) li kellha titħallas lill-werrieta tiegħu mill-Parlament Brittaniku — apposta ferm inqas mill-valur stmat tal-artefatti, li kontemporanjament ġew stmati għal £50,000 (ekwivalenti għal £9,585,130 fl-2025) jew iktar skont xi sorsi, u sa £80,000 (ekwivalenti għal £15,336,208 fl-2025) jew iktar skont oħrajn.

Dak iż-żmien, il-kollezzjoni ta' Sloane kienet tikkonsisti f'madwar 71,000 oġġett ta' kull tip, fosthom xi 40,000 ktieb stampat, 7,000 manuskritt, u eżemplari estensivi tal-istorja naturali, inkluż 337 volum ta' pjanti mnixxfin, immaġnijiet stampat u tpinġijiet, fosthom dawk ta' [[Albrecht Dürer]], u antikitajiet mis-[[Sudan]], mill-[[Eġittu]], mill-[[Greċja]], minn [[Ruma]],mil-Lvant Qarib u mil-Lvant Imbiegħed tal-Qedem, u mill-Amerki.

=== Stabbiliment (1753) ===
Fis-7 ta' Ġunju 1753, ir-Re Ġorġ II ta l-approvazzjoni rjali tiegħu għall-att tal-Parlament li stabbilixxa l-Mużew Brittaniku. L-Att dwar il-Mużew Brittaniku tal-1753 żied ukoll żewġ libreriji oħra mal-kollezzjoni ta' Sloane; il-Librerija ta' Cotton, li ġiet assemblata minn Sir [[Robert Cotton]], li kienet tmur lura għal żmien ir-Reġina Eliżabetta, u l-Librerija ta' Harley, li kienet il-kollezzjoni ta' [[Robert Harley]], l-Ewwel Konti ta' Oxford u Mortimer. Dawn inġabru flimkien fl-1757 mal-&quot;Librerija Rjali Antika&quot;, li issa tħaddan il-manuskritti rjali, assemblata minn diversi monarki Brittaniċi. Flimkien, dawn l-erba' &quot;kollezzjonijiet fundamentali&quot; kienu jinkludu bosta mill-iżjed kotba ta' valur li issa jinsabu fil-Librerija Brittanika, inkluż il-Vanġeli ta' Lindisfarne u l-unika manuskritt eżistenti ta' ''Beowulf''.

Il-Mużew Brittaniku kien l-ewwel ta' tip ġdid ta' mużew – nazzjonali, b'sjieda la tal-knisja u lanqas tar-re, miftuħ b'xejn għall-pubbliku u bl-għan li jagħmel kollezzjoni ta' kollox. Il-kollezzjoni ta' Sloane, filwaqt li kienet tinkludi ammont enormi ta' oġġetti mixxellanji, spiss kienet tirrifletti l-interessi [[Xjenza|xjentifiċi]] tiegħu. Iż-żieda tal-manuskritti ta' Cotton u ta' Harley introduċiet element letterarju u tal-antikwarjat, u kienet tfisser li l-Mużew Brittaniku b'hekk kien sar kemm mużew nazzjonali kif ukoll librerija.

=== Wirja tal-kurżitajiet (1753–1778) ===
Il-korp tal-fiduċjarji ddeċieda favur villa kkonvertita tas-[[seklu 17]], imsejħa Montagu House (jew Villa ta' Montagu), bħala l-post għall-istabbiliment tal-mużew, u xtrah mill-familja Montagu għal £20,000. Il-fiduċjarji rrifjutaw Buckingham House (jew Villa ta' Buckingham), li iktar 'il quddiem ġiet ikkonvertita għall-[[Palazz ta' Buckingham]] tal-lum, minħabba l-kostijiet u l-post mhux daqstant adattat.

Bl-akkwiżizzjoni ta' Montagu House, l-ewwel galleriji tal-wiri u s-sala tal-qari għall-istudjużi nfetħu fil-15 ta' Jannar 1759. F'dak iż-żmien, l-ikbar partijiet tal-kollezzjoni kienu l-librerija, li kienet tokkupa l-biċċa l-kbira tas-swali fil-pjan terran u l-oġġetti tal-istorja naturali, li kienu jokkupaw sezzjoni sħiħa fuq l-ewwel sular. Fl-1763, il-fiduċjarji tal-Mużew Brittaniku, taħt l-influwenza ta' [[Peter Collinson]] u [[William Watson]], impjegaw l-eks student ta' [[Carl Linnaeus]], [[Daniel Solander]], biex jikklassifika mill-ġdid il-kollezzjoni tal-istorja naturali skont is-sistema ta' Linnaeus, u b'hekk il-mużew sar ċentru pubbliku tal-apprendiment aċċessibbli għal firxa sħiħa ta' storiċi naturali Ewropej. Fl-1823, [[Ġorġ IV]] ta l-Librerija tar-Re assemblata minn [[Ġorġ III]], u l-Parlament ta d-dritt għal kopja ta' kull ktieb ippubblikat fil-pajjiż, biex b'hekk jiġi żgurat li l-librerija tal-mużew tibqa' tikber b'mod indefinit. Matul il-ftit snin wara l-istabbiliment tiegħu, il-Mużew Brittaniku ngħata diversi doni oħra, inkluż il-Kollezzjoni ta' Thomason ta' Trattati tal-Gwerra Ċivili u l-librerija ta' David Garrick ta' 1,000 reċta stampata. Il-predominanza ta' kotba u ta' manuskritti tal-istorja naturali bdiet tbatti meta fl-1772 il-mużew akkwista għal £8,410 l-ewwel antikitajiet sinifikanti tiegħu fl-&quot;ewwel&quot; kollezzjoni ta' Sir William Hamilton ta' vażuni Griegi.

=== Indolenza u enerġija (1778–1800) ===
Mill-1778, wirja ta' oġġetti mill-Ibħra tan-Nofsinhar mill-vjaġġi madwar id-dinja tal-Kaptan [[James Cook]] u mill-vjaġġi ta' esploraturi oħra affaxxinat lill-viżitaturi li setgħu jagħtu ħarsa lejn l-affarijiet ta' artijiet li qabel ma kinux magħrufin. Il-legat ta' kollezzjoni ta' kotba, ħaġar prezzjuż inċiż, muniti, immaġnijiet stampati u tpinġijiet ta' [[Clayton Mordaunt Cracherode]] fl-1800 għen ħafna biex itejjeb ir-reputazzjoni tal-mużew; iżda Montagu House kulma jmur saret iffullata u mitluqa u kien ċar li ma setgħetx tlaħħaq b'iktar tkabbar tal-kollezzjoni.

L-ewwel żieda notevoli tal-mużew fir-rigward tal-kollezzjoni tiegħu ta' antikitajiet, mill-istabbiliment tiegħu, saret minn Sir [[William Hamilton]] (1730–1803), l-Ambaxxatur Brittaniku f'[[Napli]], li bigħ il-kollezzjoni tiegħu ta' artefatti Griegi u Rumani lill-mużew fl-1784 flimkien ma' għadd ta' antikitajiet oħra u eżemplari tal-istorja naturali. Lista tad-donazzjonijiet lill-mużew, datata l-31 ta' Jannar 1784, tirreferi għal-legat ta' Hamilton ta' &quot;Sieq Kolossali tal-Irħam ta' [[Apollo (divinità)|Apollo]]&quot;. Din kienet waħda miż-żewġ antikitajiet tal-kollezzjoni ta' Hamilton li pinġa għalih [[Francesco Progenie]], student ta' [[Pietro Fabris]], li kkontribwixxa wkoll b'għadd ta' tpinġijiet tal-[[Vesuvju]] li Hamilton bagħat lis-Soċjetà Rjali f'Londra.

=== Tkabbir u bidliet (1800–1825) ===
Fil-bidu tas-seklu 19, bdew jiġu stabbiliti l-pedamenti għall-kollezzjoni estensiva ta' [[Skultura|skulturi]] u l-wirjiet tal-antikitajiet kienu ddominati minn artefatti Griegi, Rumani u Eġizzjani. Wara t-telfa tal-kampanja militari [[Franza|Franċiża]] fil-Battalja tan-[[Nil]], fl-1801, il-Mużew Brittaniku akkwista iktar skulturi Eġizzjani u fl-1802 ir-Re Ġorġ III ippreżenta l-Ġebla ta' Rosetta – li kienet strumentali biex jiġu ddeċifrati l-[[ġeroglifiċi Eġizzjani]]. Id-doni u x-xiri ta' [[Henry Salt]], il-konslu ġenerali Brittaniku fl-Eġittu, l-ewwel u qabel kollox il-bust kolossali ta' [[Ramses II]] fl-1818, stabbilew il-pedamenti tal-kollezzjoni tal-Iskulturi Monumentali Eġizzjani. Dawn ġew segwiti minn bosta skulturi Griegi, b'mod partikolari l-ewwel spazju tal-wiri li nbena apposta għalihom, u l-kollezzjoni ta' [[Charles Towneley]], il-biċċa l-kbira ta' skulturi Rumani, fl-1805. Fl-1806, [[Thomas Bruce]], is-Seba' Kontri ta' Elgin, l-ambaxxatur tal-[[Imperu Ottoman]] mill-1799 sal-1803 neħħa l-ikbar kollezzjoni ta' skulturi tal-irħam mill-Parthenon, fl-[[Akropoli ta' Ateni]] u ttrasferihom lejn ir-Renju Unit. Fl-1816 dawn il-kapulavuri tal-arti tal-Punent ġew akkwistati mill-Mużew Brittaniku permezz tal-Att dwar il-Mużew Brittaniku tal-1816 (56 Geo. 3. c. 99) u ġew iddepożitati fil-mużew minn dak iż-żmien 'il quddiem. Il-kollezzjonijiet ġew issupplimentati mill-freġju ta' [[Tempju ta' Apollo Epikurju f’Bassae|Bassae]] minn Phigaleia, il-Greċja fl-1815. Il-kollezzjoni tal-Lvant Qarib tal-Qedem bdiet ukoll fl-1825 bix-xiri ta' antikitajiet [[Assirja|Assirjani]] u [[Babilonja|Babiloniżi]] minn [[Mary Mackintosh Rich]], l-armla tal-Assirjologu [[Claudius James Rich]].

Fl-1802 ġie stabbilit kumitat tal-bini biex jippjana l-espansjoni tal-mużew, u megħjun iktar bid-donazzjoni fl-1822 tal-Librerija tar-Re, il-librerija personali tar-Re Ġorġ III, magħmula minn 65,000 volum, 19,000 fuljett, mapep, ċarts u tpinġijiet topografiċi. L-[[arkitett]] Neo-Klassiku, Sir [[Robert Smirke]], intalab iħejji l-pjanta għall-estensjoni fil-Lvant tal-mużew &quot;... biex tospita l-Librerija Rjali, u biex ikun hemm Gallerija tar-Ritratti fuqha ...&quot;, u huwa ressaq ukoll il-pjanta għall-binja kwadrangolari attwali, li l-biċċa l-kbira minnha għadha viżibbli llum. Il-binja dilapidata ta' Montagu House twaqqgħet u x-xogħol fuq il-Gallerija tal-Librerija tar-Re beda fl-1823. L-estensjoni, is-Sezzjoni tal-Lvant, tlestiet sal-1831. Madankollu, wara li ġiet stabbilita l-Gallerija Nazzjonali f'Londra fl-1824, il-Gallerija tar-Ritratti proposta ma kinitx meħtieġa iktar, u l-ispazju tas-sular ta' fuq ġie allokat għall-kollezzjonijiet tal-istorja naturali.

L-ewwel Sinossi tal-Mużew Brittaniku ġiet ippubblikata fl-1808. Din iddeskriviet il-kontenut kollu tal-mużew, u l-wiri tal-oġġetti sala b'sala, u kull ftit snin ġew ippubblikati edizzjonijiet aġġornati.

=== L-ikbar sit tal-kostruzzjoni fl-Ewropa (1825–1850) ===
Gradwalment, il-binja Neo-Klassika grandjuża ta' Sir Robert Smirke bdiet togħla, u l-mużew sar sit tal-kostruzzjoni. Il-Librerija tar-Re, fil-pjan terran tas-Sezzjoni tal-Lvant, tlestiet fl-1827, u ġiet deskritta bħala waħda mill-ifjen swali f'Londra. Għalkemm ma nfetħitx għalkollox għall-pubbliku ġenerali qabel l-1857, tħejja ftuħ speċjali matul L-Eżibizzjoni l-Kbira tal-1851.

Fl-1840, il-mużew ġie involut fl-ewwel skavi barra l-pajjiż, l-ispedizzjoni ta' [[Charles Fellows]] fi [[Xanthos]], fl-Asja Minuri, minn fejn ġew il-fdalijiet tal-oqbra tal-mexxejja ta' [[Liċja]] tal-qedem, fosthom il-monumenti ta' Nereid u Payava. Fl-1857, [[Charles Newton]] skopra l-Mawżolew tas-seklu 4 [[Ante Christum natum|Q.K]]. f'Halicarnassus, wieħed mis-Seba' Għeġubijiet tad-Dinja l-Antika. Fis-snin 40 u 50 tas-seklu 19, il-mużew appoġġa l-iskavi fl-Assirja minn [[A.H. Layard]] u oħrajn f'siti bħal [[Nimrud]] u [[Nineveh]]. Ta' interess partikolari għall-[[Kuratur|kuraturi]] kienet l-iskoperta eventwali tal-librerija l-kbira ta' tavli kunejformi ta' Ashurbanipal, li għenet biex il-mużew isir ċentrali għall-istudji Assirjani.

Sir [[Thomas Grenville]] (1755–1846), fiduċjarju tal-Mużew Brittaniku mill-1830, assembla librerija ta' 20,240 volum, li kien ħalla lill-mużew fit-testment tiegħu. Il-kotba waslu f'Jannar 1847 f'21 karru miġbuda miż-[[Żiemel|żwiemel]]. L-uniku spazju battal għal din il-librerija kbira kienet sala li oriġinarjament kienet maħsuba għall-manuskritti, bejn is-Sala tal-Entrata ta' Quddiem u s-Sala tal-Manuskritti. Il-kotba baqgħu hemmhekk sat-trasferiment tal-Librerija Brittanika lejn St. Pancras fl-1998.

=== Kollezzjoni minn madwar id-dinja (1850–1875) ===
Il-ftuħ tan-naħa ta' quddiem tal-mużew fl-1852 immarka t-tlestija tal-pjanta ta' Robert Smirke tal-1823, iżda diġà kellhom isiru xi aġġustamenti biex ilaħħqu mat-tkabbir imprevist tal-kollezzjonijiet. Inbnew galleriji interni għall-iskulturi Assirjani u s-Sala tal-Qari Tonda ta' Sydney Smirke, bi spazju għal miljun ktieb, infetħet fl-1857. Minħabba l-pressjoni kontinwa fuq l-ispazju, ittieħdet id-deċiżjoni li l-oġġetti tal-istorja naturali jiġu ttrasferiti f'binja ġdida f'South Kensington, li iktar 'il quddiem saret il-Mużew Brittaniku tal-Istorja Naturali.

Bejn wieħed u ieħor fl-istess żmien tal-kostruzzjoni tal-binja l-ġdida seħħet il-karriera ta' [[raġel]] li xi kultant jissejjaħ bħala t-&quot;tieni fundatur&quot; tal-Mużew Brittaniku, il-librar [[Italja|Taljan]] [[Anthony Panizzi]]. Taħt is-superviżjoni tiegħu, il-Librerija tal-Mużew Brittaniku (issa parti mil-Librerija Brittanika) kibret b'ħames darbiet iktar bħala daqs u saret istituzzjoni organizzata sew li jistħoqqilha tissejjaħ librerija nazzjonali, l-ikbar librerija fid-dinja wara l-Librerija Nazzjonali ta' [[Pariġi]]. Il-kwadrangolu fiċ-ċentru tad-disinn ta' Smirke kien ħela ta' spazju siewi u fuq talba ta' Panizzi mtela b'Sala tal-Qari ċirkolari magħmula mill-[[ħadid]] ikkastjat, iddisinjata minn ħu Smirke, Sydney Smirke.

Sa nofs is-seklu 19, il-kollezzjonijiet tal-mużew kienu relattivament ċirkoskritti, iżda fl-1851, bil-ħatra tal-persunal ta' Augustus Wollaston Franks bħala kuratur tal-kollezzjonijiet, il-mużew għall-ewwel darba beda jiġma' kollezzjonijiet ta' antikitajiet [[Medjuevu|Medjevali]] Brittaniċi u Ewropej, u tal-[[preistorja]] mill-[[Asja]], b'diversifikazzjoni tal-oġġetti tal-etnografija. Akkwist kbir għall-mużew kien ix-xiri fl-1867, minkejja l-oġġezzjonijiet Franċiżi, tal-kollezzjoni wiesgħa u siewja ta' antikitajiet tad-Duka ta' Blacas. L-iskavi barra mill-pajjiż tkomplew u [[John Turtle Wood]] skopra l-fdalijiet tat-Tempju ta' Artemis tas-seklu 4 Q.K. f'[[Efesu]], sit ieħor fost l-Għeġubijiet tad-Dinja l-Antika.

=== Studji u legat (1875–1900) ===
Il-kollezzjonijiet tal-istorja naturali kienu parti integrali tal-Mużew Brittaniku sat-trasferiment tagħhom lejn il-Mużew Brittaniku l-ġdid tal-Istorja Naturali fl-1887, illum il-ġurnata magħruf bħala l-Mużew tal-Istorja Naturali f'South Kensington. Wara t-trasferiment u t-tlestija tas-Sezzjoni l-Bajda l-ġdida (quddiem Triq Montague) fl-1884, kien hemm iktar spazju disponibbli għall-antikitajiet u għall-etnografija, u b'hekk il-librerija setgħet tkompli tespandi iktar. Dan kien żmien ta' innovazzjoni, u ddaħħal it-tidwil elettriku fis-Sala tal-Qari u fil-galleriji tal-wiri.

Il-kollezzjoni tal-armerija ta' William Burges tħalliet lill-mużew fl-1881. Fl-1882, il-mużew kien involut fl-istabbiliment tal-Fond (issa s-Soċjetà) indipendenti tal-Esplorazzjoni tal-Eġittu, l-ewwel korp Brittaniku li wettaq ir-riċerka fl-Eġittu. Legat mingħand [[Emma Turner]] fl-1892 iffinanzja l-iskavi f'[[Ċipru]]. Fl-1897 il-mewt tal-kollezzjonist u tal-kuratur kbir, [[A. W. Franks]], ġiet segwita minn legat enormi ta' 3,300 ċurkett, 153 reċipjent tax-xorb, 512-il biċċa porċellana kontinentali, 1,500 netsuke, 850 inro, iktar minn 30,000 ''ex libris'' u oġġetti mixxellanji tal-ġojjellerija u platti, fosthom it-Teżor ta' Oxus.

Fl-1898 il-Baruni [[Ferdinand de Rothschild]] ħalla l-Legat ta' Waddesdon lill-mużew, li kien il-kontenut ileqq mis-Sala l-Ġdida tat-Tipjip fil-Villa ta' Waddesdon. Dan kien jikkonsisti minn kważi 300 ''objets d'art et de vertu'' li kienu jinkludu eżempji mill-aqwa ta' ġojjellerija, platti, enamel, tinqix, [[ħġieġ]] u fajjenza, fosthom ir-Relikwarju tax-Xewk Imqaddes, li x'aktarx inħoloq fis-snin 90 tas-seklu 14 f'Pariġi għal Ġwanni, id-Duka ta' Berry. Il-kollezzjoni kienet it-tradizzjoni ta' ''Schatzkammer'' bħal dawk iffurmati mill-prinċpijiet [[Rinaxximent|Rinaxximentali]] tal-Ewropa. It-testment tal-Baruni Ferdinand kien tassew speċifiku, u n-nuqqas ta' konformità mat-termini tiegħu kien jagħmlu null, għaldaqstant il-kollezzjoni kellha&lt;blockquote&gt;titqiegħed f'sala speċjali li kellha tissejjaħ bħala s-Sala tal-Legat ta' Waddesdon, għaliha u separata mill-bqija tal-kontenut tal-mużew, u minn hemm 'il quddiem kellha tibqa' tinżamm fl-istess sala jew f'xi sala oħra li tissostitwiha.&lt;/blockquote&gt;Dawn it-termini għadhom jiġu osservati, u l-kollezzjoni tokkupa s-Sala 2a.

=== Seklu ġdid, binja ġdida (1900–1925) ===
Sal-aħħar snin tas-seklu 19, il-kollezzjonijiet tal-Mużew Brittaniku tant kienu kibru li l-binja tal-mużew ma kinitx tesahom iktar. Fl-1895 il-fiduċjarji xtraw id-69 dar ta' madwar il-mużew bl-intenzjoni li jwaqqgħuhom u jibnu madwar in-naħat tal-Punent, tat-Tramuntana u tal-Lvant tal-mużew. L-ewwel stadju kien il-kostruzzjoni tas-sezzjoni tat-Tramuntana li bdiet fl-1906.

Sadanittant, il-kollezzjonijiet baqgħu jikbru. [[Emil Torday]] sawwar kollezzjoni fl-[[Afrika]] Ċentrali, [[Aurel Stein]] fl-Asja Ċentrali, u [[D. G. Hogarth]], [[Leonard Woolley]] u [[T. E. Lawrence]] wettqu skavi f'Carchemish. Għall-ħabta ta' dak iż-żmien, il-kollezzjonist u l-filantropu [[Stati Uniti|Amerikan]] [[J. Pierpont Morgan]] ta b'donazzjoni għadd sostanzjali ta' oġġetti lill-mużew, fosthom il-kollezzjoni ta' [[William Greenwell]] ta' artefatti preistoriċi minn madwar l-Ewropa li kien xtara għal £10,000 fl-1908. Morgan kien akkwista wkoll parti kbira mill-kollezzjoni tal-muniti ta' Sir [[John Evans]], li iktar 'il quddiem inbigħet lill-mużew minn ibnu [[J. P. Morgan Jr.]] fl-1915. Fl-1918, minħabba t-theddida tal-bumbardamenti ta' żmien il-gwerra, xi oġġetti ġew evakwati permezz tal-Linja Ferrovjarja tal-Uffiċċju Postali ta' Londra lejn Holborn, il-Librerija Nazzjonali ta' [[Wales]] ([[Aberystwyth]]) u dar fil-kampanja qrib Malvern. Mar-ritorn tal-antikitajiet mill-ħżin ta' żmien il-gwerra fl-1919, instab li l-kundizzjoni ta' xi oġġetti kienet marret għall-agħar. F'Mejju 1920 ġie stabbilit laboratorju tal-konservazzjoni u dan sar dipartiment permanenti fl-1931. Illum il-ġurnata dan huwa l-eqdem li ilu jeżisti b'mod kontinwu. Fl-1923, il-Mużew Brittaniku laqa' iktar minn miljun viżitatur.

=== Tfixkil u rikostruzzjoni (1925–1950) ===
Inbnew sulari ġodda bejn is-sulari preċedenti u l-ispazji fejn kienu jinżammu l-kotba nbnew mill-ġdid f'tentattiv biex il-mużew ilaħħaq mal-wasla ta' kotba bla waqfien. Fl-1931, il-kummerċjant tal-arti Sir [[Joseph Duveen]] offra fondi biex tinbena gallerija għall-iskulturi tal-Parthenon. Din ġiet iddisinjata mill-arkitett Amerikan [[John Russell Pope]] u tlestiet fl-1938. Id-dehra tal-galleriji tal-wiri bdiet tinbidel meta minflok l-[[aħmar]] skur Vittorjan bdew jitfaċċaw sfumaturi iktar moderni.

Wara l-irtirar ta' [[George Francis Hill]] bħala Direttur u Librar Prinċipali fl-1936, laħaq minfloku [[John Forsdyke]].

Malli żviluppaw it-tensjonijiet mal-[[Ġermanja]] [[Nażiżmu|Nażista]] u l-gwerra bdiet tidher bħala xi ħaġa imminenti, Forsdyke ħaseb li minħabba l-probabbiltà akbar ta' attakki mill-ajru agħar minn dawk esperjenzati fl-[[L-Ewwel Gwerra Dinjija|Ewwel Gwerra Dinjija]], il-mużew kellu jħejji ruħu biex iressaq l-iżjed oġġetti prezzjużi tiegħu lejn postijiet siguri. Wara l-kriżi ta' [[Munich]], Forsdyke ordna 3,300 Kaxxa bla Imsiemer u ħażinhom taħt il-Gallerija ta' Duveen. Fl-istess żmien beda jidentifika u jiżgura postijiet adattati. B'hekk, il-mużew seta' jibda r-rilokazzjoni tal-oġġetti magħżula fl-24 ta' Awwissu 1939 (jum biss wara li l-Ministru tal-Intern ta l-parir biex dan isir), lejn postijiet siguri taħt l-art, djar fil-kampanja, l-istazzjoni tal-metro ta' Aldwych u l-Librerija Nazzjonali ta' Wales. Bosta oġġetti ġew rilokati fil-bidu tal-1942 mill-postijiet ta' ħżin inizjali tagħhom lejn faċilità ġdid li ġiet żviluppata fil-Barriera ta' Westwood f'Wiltshire. L-evakwazzjoni kienet f'waqtha, peress li fl-1940 il-Gallerija ta' Duveen ġarrbet ħsarat kbar mill-bumbardamenti. Sadanittant, qabel il-gwerra, in-Nażisti kienu bagħtu riċerkatur fil-Mużew Brittaniku għal diversi snin bl-għan li &quot;jikkompila l-istorja anti-[[Semitiku|Semitika]] tal-[[Lhud]] Brittaniċi&quot;.

Wara l-gwerra, il-mużew baqa' jagħmel kollezzjonijiet mill-pajjiżi kollha u mis-sekli kollha: fost l-iżjed żidiet spettakolari kien hemm it-teżor ta' [[Ur]] tal-2600 Q.K. mill-[[Mesopotamja]], li ġie skopert matul l-iskavi ta'  Leonard Woolley fl-1922–1934, oġġetti tad-deheb, tal-fidda u tal-granat mid-dfin tal-bastiment Anglo-Sassonu f'Sutton Hoo (1939) kif ukoll [[pożati]] u reċipjenti tal-fidda tal-aħħar tal-perjodu Ruman minn Mildenhall, Suffolk (1946). Fis-snin ta' eżatt wara l-gwerra seħħ ir-ritorn tal-kollezzjonijiet mill-postijiet ta' protezzjoni, u r-restawr tal-mużew wara l-gwerra. Inbeda wkoll ix-xogħol fuq ir-restawr tal-Gallerija ta' Duveen li kienet ġarrbet xi ħsarat mill-bumbardamenti.

=== Bixra pubblika ġdida (1950–1975) ===
Fl-1953, il-mużew iċċelebra l-biċentenarju tiegħu u saru bosta bidliet: inħatru l-ewwel disinjatur u uffiċjal tal-pubblikazzjonijiet interni full-time fl-1964, ġiet stabbilita l-organizzazzjoni Friends fl-1968, ġie stabbilit Servizz tal-[[Edukazzjoni]] fl-1970 u ġie stabbilit pubblikatur fl-1973. L-Att dwar il-Mużew Brittaniku tal-1963 introduċa għadd ta' riformi amministrattivi. Sar iktar faċli li jissellfu l-oġġetti, il-kostituzzjoni tal-bord tal-fiduċjarji nbidlet u l-Mużew tal-Istorja Naturali sar indipendenti għalkollox. Sal-1959 l-uffiċċju tal-Muniti u tal-Medalji, li kien inqered għalkollox waqt il-gwerra, inbena u nfetaħ mill-ġdid, inxteħtet l-attenzjoni lejn ix-xogħol tal-gallerija b'disinn ġdid li wassal għall-immudellar mill-ġdid tal-gallerija Klassika u tal-gallerija tal-Lvant Qarib ta' Robert Smirke. Fl-1962 finalment il-Gallerija ta' Duveen ġiet irrestawrata u l-Iskulturi tal-Parthenon reġgħu tpoġġew ġo fiha, għal darb'oħra fil-qalba tal-mużew.

Sas-snin 70 tas-seklu 20, il-mużew reġa' beda jitkabbar. Ġew introdotti iktar servizzi għall-pubbliku; l-għadd ta' viżitaturi kiber, bis-saħħa tal-wirja temporanja &quot;Teżori ta' Tutankhamun&quot; fl-1972, li attirat 1,694,117-il viżitatur, u kienet l-iżjed waħda ta' suċċess fl-istorja Brittanika. Fl-istess sena għadda l-Att dwar il-Librerija Brittanika tal-1972, li ssepara l-kollezzjoni tal-manuskritti u tal-kotba stampati mill-Mużew Brittaniku. B'hekk il-mużew baqa' bl-antikitajiet; bil-muniti, il-medalji u l-karti tal-flus; bl-immaġnijiet stampati u t-tpinġijiet; u bl-etnografija. Problema urġenti kienet is-sejbien ta' spazju għal żidiet fil-librerija li dak iż-żmien kienet teħtieġ 1+&lt;sup&gt;1&lt;/sup&gt;⁄&lt;sub&gt;4&lt;/sub&gt; mil (2.0 kilometri) addizzjonali ta' xkaffi kull sena. Il-gvern issuġġerixxa sit f'St. Pancras għal-Librerija Brittanika l-ġdida iżda l-kotba baqgħu fil-mużew sal-1997.

=== Titfaċċa s-Sala l-Kbira (1975–2000) ===
It-trasferiment tal-Librerija Brittanika lejn sit ġdid f'St. Pancras, li finalment sar fl-1998, ipprovda l-ispazju meħtieġ għall-kotba. Ħoloq ukoll l-opportunità ta' żvilupp mill-ġdid tal-ispazju battal fil-kwadrangolu ċentrali tas-seklu 19 ta' Robert Smirke għas-Sala l-Kbira tar-[[Reġina Eliżabetta II]] – l-ikbar [[pjazza]] msaqqfa fl-Ewropa – li nfetħet fis-sena 2000. Il-kollezzjonijiet tal-etnografija, li kienu ġew ospitati fil-Mużew tal-Umanità ta' għomru qasir f'6 Burlington Gardens mill-1970, ġew irritornati f'galleriji ġodda li nbnew apposta fil-mużew fis-sena 2000.

Il-mużew reġa' aġġusta l-politiki tiegħu dwar il-kollezzjoni peress li l-interess fl-oġġetti &quot;moderni&quot; reġa' tqanqal: immaġnijiet stampati, tpinġijiet, medalji u l-arti dekorattiva. Ix-xogħol etnografiku fil-post twettaq f'diversità ta' postijiet bħal New Guinea, il-[[Madagaskar|Madagascar]], ir-[[Rumanija]], il-[[Gwatemala]] u l-[[Indoneżja]] u saru skavi fil-Lvant Qarib, fl-Eġittu, fis-[[Sudan]] u fir-Renju Unit. Il-Gallerija ta' Weston tal-Brittanja Rumana, infetħet fl-1997, u fiha ġew esposti għadd ta' teżori skoperti reċentement, li wrew ir-rikkezza ta' dik li kienet meqjusa bħala parti mhux importanti tal-Imperu Ruman. Il-mużew kulma jmur irrikorra għal fondi privati għall-binjiet, għall-akkwisti u għal skopijiet oħra. Fis-sena 2000, il-Mużew Brittaniku ngħata l-premju tal-Mużew tal-Wirt Nazzjonali tas-Sena.

=== Il-Mużew Brittaniku llum ===
Illum il-ġurnata l-mużew ma għadux jospita l-kollezzjonijiet tal-istorja naturali, u l-kotba u l-manuskritti li fl-imgħoddi kienu jinsabu fih issa jiffurmaw parti mil-Librerija Brittanika indipendenti. Minkejja dan, il-mużew jippreserva l-universalità tiegħu fil-kollezzjonijiet ta' artefatti li jirrappreżentaw il-kulturi tad-dinja tal-qedem u tad-dinja moderna. Il-kollezzjoni oriġinali tal-1753 kibret għal iktar minn 13-il miljun oġġett fil-Mużew Brittaniku, 70 miljun fil-Mużew tal-Istorja Naturali u 150 miljun fil-Librerija Brittanika.

Is-Sala tal-Qari t-Tonda, li ġiet iddisinjata mill-arkitett Sydney Smirke, infetħet fl-1857. Għal kważi 150 sena, ir-riċerkaturi kienu jmorru hemmhekk biex jikkonsultaw il-librerija enormi tal-mużew. Is-Sala tal-Qari ngħalqet fl-1997 meta l-librerija nazzjonali (il-Librerija Brittanika) ġiet ittrasferita lejn binja ġdida f'St. Pancras. Illum il-ġurnata ġiet ittrasformata fiċ-Ċentru ta' Walter u Leonore Annenberg.

Wara li żvojtaw l-ixkaffi tal-kotba fl-ispazju ċentrali tal-mużew, setgħet tibda l-kostruzzjoni tas-Sala l-Kbira ta' Lord Foster imsaqqfa bil-ħġieġ. Is-Sala l-Kbira, li nfetħet fis-sena 2000, filwaqt li bla dubju tejbet iċ-ċirkolazzjoni madwar il-mużew, ġiet ikkritikata li kellha nuqqas ta' spazju għall-wiri fi żmien meta l-mużew kien jinsab f'diffikultajiet finanzjarji serji u bosta galleriji kienu magħluqin għall-pubbliku. Fl-istess żmien, il-kollezzjonijiet Afrikani li kienu ġew ospitati temporanjament f'6 Burlington Gardens ingħataw gallerija ġdida fis-Sezzjoni tat-Tramuntana ffinanzjata mill-familja Sainsbury – b'donazzjoni ta' madwar £25 miljun.

Il-bażi tad-data online tal-mużew kellha madwar 4,500,000 entrata ta' oġġetti individwali f'2,000,000 rekord fil-bidu tal-2023. Fl-2022–2023 kien hemm 27 miljun żjara fis-sit web, imqabbel mad-19.5 miljun żjara fis-sit web fl-2013.

Il-mużew laqa' 6,440,120 viżitatur fl-2025, u b'hekk kien it-tieni l-iżjed attrazzjoni popolari wara l-Mużew tal-Istorja Naturali.

Għadd ta' films inġibdu fil-Mużew Brittaniku.

== Referenzi ==

[[Kategorija:Mużewijiet]]
[[Kategorija:Renju Unit]]</text>
      <sha1>0jyh51ifdgp089zokipf9r0skx3ji7k</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>330488</id>
      <parentid>330487</parentid>
      <timestamp>2026-06-10T08:11:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Trigcly</username>
        <id>17859</id>
      </contributor>
      <comment>żieda stampi</comment>
      <origin>330488</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="31400" sha1="kakptqmb1co8hpg9ku3l6mgcpj7p5xy" xml:space="preserve">[[Stampa:British Museum (aerial).jpg|daqsminuri|Veduta mill-ajru tal-Mużew Brittaniku.]]
Il-'''Mużew Brittaniku''' (bl-[[Lingwa Ingliża|Ingliż]]: ''British Museum'') huwa [[mużew]] pubbliku tal-[[Storja|istorja]], tal-[[arti]] u tal-[[kultura]] tal-[[bniedem]] u jinsab fl-inħawi ta' Bloomsbury, [[Londra]], ir-[[Renju Unit]]. Il-kollezzjoni permanenti tiegħu ta' tmien miljun oġġett hija l-ikbar waħda fid-[[Id-Dinja|dinja]].&lt;ref&gt;{{Ċita aħbar|kunjom=Discovery|isem=RSM|titlu=Ranking The World's Most Admired Art Museums, And What Big Business Can Learn From Them|url=https://www.forbes.com/sites/rsmdiscovery/2017/10/30/ranking-the-worlds-most-admired-art-museums-and-what-big-business-can-learn-from-them/?sh=1f0cee263b33|lingwa=en|data-aċċess=2026-06-07}}&lt;/ref&gt; Il-mużew jiddokumenta l-istorja tal-kultura umana mill-bidu nett tagħha sal-preżent. Il-Mużew Brittaniku ġie stabbilit fl-1753 u kien l-ewwel mużew nazzjonali pubbliku fid-dinja.&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=http://www.britishmuseum.org/about_us/the_museums_story/general_history.aspx|titlu=British Museum - General history|sit=www.britishmuseum.org|lingwa=en-GB|data-aċċess=2026-06-07}}&lt;/ref&gt; Fl-2025 il-mużew laqa' 6,440,120 viżitatur u kien it-tieni l-iżjed attrazzjoni li żaruha nies fir-Renju Unit.&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://www.alva.org.uk/details.cfm?p=423|titlu=ALVA {{!}} Association of Leading Visitor Attractions|sit=www.alva.org.uk|data-aċċess=2026-06-07}}&lt;/ref&gt;

Fil-bidu tiegħu, il-mużew kien ibbażat l-iktar fuq il-kollezzjonijiet tat-[[tabib]] u tax-xjenzat Brittaniku-[[Repubblika tal-Irlanda|Irlandiż]] Sir [[Hans Sloane]].&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://www.bl.uk/events/the-life-and-curiosity-of-hans-sloane|titlu=The Life and Curiosity of Hans Sloane|sit=The British Library|lingwa=en|data-aċċess=2026-06-07|arkivju-url=https://web.archive.org/web/20181119150309/https://www.bl.uk/events/the-life-and-curiosity-of-hans-sloane|arkivju-data=2018-11-19|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Il-mużew infetaħ għall-pubbliku fl-1759, f'Montagu House, fis-sit tal-binja attwali. It-tkabbir tal-mużew matul il-250 sena ta' wara fil-biċċa l-kbira kien frott il-kolonizzazzjoni Brittanika u rriżulta fil-ħolqien ta' diversi fergħat, indipendenti u mhux. L-ewwel waħda fosthom kienet il-Mużew tal-Istorja Naturali fl-1881. Uħud mill-iżjed akkwiżizzjonijiet magħrufa tal-mużew, bħall-[[Skultura|iskulturi]] tal-irħam [[Greċja antika|Griegi]] ta' Elgin u l-[[Ġebla ta' Rosetta]] [[Eġittu tal-qedem|Eġizzjana]], ilhom soġġetti għal tilwim fit-tul u talbiet ta' ripatrijazzjoni.&lt;ref&gt;{{Ċita aħbar|data=2009-12-09|titlu=The Big Question: What is the Rosetta Stone, and should Britain return|url=http://www.independent.co.uk/news/uk/this-britain/the-big-question-what-is-the-rosetta-stone-and-should-britain-return-it-to-egypt-1836610.html|lingwa=en-GB|data-aċċess=2026-06-07}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Ċita aħbar|kunjom=Tharoor|isem=Kanishk|data=2015-06-29|titlu=Museums and looted art: the ethical dilemma of preserving world cultures|url=https://www.theguardian.com/culture/2015/jun/29/museums-looting-art-artefacts-world-culture|lingwa=en|data-aċċess=2026-06-07}}&lt;/ref&gt;

Fl-1973, l-Att tal-Librerija Brittanika tal-1972&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=http://www.legislation.gov.uk/ukpga/1972/54/contents/data.htm|titlu=British Library Act 1972|sit=www.legislation.gov.uk|lingwa=en|data-aċċess=2026-06-07}}&lt;/ref&gt; fired id-dipartiment tal-librerija mill-Mużew Brittaniku, iżda dan tal-aħħar baqa' jospita l-Librerija Brittanika sseparata minnu fl-istess Sala tal-Qari u fl-istess binja tal-mużew sal-1997. Il-mużew huwa korp pubbliku mhux dipartimentali sponsorjat mid-Dipartiment tal-Kultura, il-Midja u l-[[Sport|Isport]]. Bħall-mużewijiet nazzjonali kollha tar-Renju Unit, ma jimponi l-ebda miżata tad-dħul għajr għall-wirjiet temporanji.&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=http://www.britishmuseum.org/visiting/admission_and_opening_times.aspx|titlu=Admission and opening times|sit=British Museum|lingwa=en-GB|data-aċċess=2026-06-07}}&lt;/ref&gt;

== Storja ==

=== Sir Hans Sloane ===
[[Stampa:Sir Hans Sloane, an engraving from a portrait by T. Murray.jpg|xellug|daqsminuri|Sir Hans Sloane.]]
Għalkemm illum il-ġurnata l-Mużew Brittaniku huwa mużew tal-opri tal-arti u tal-antikitajiet kulturali, il-mużew ġie stabbilit bħala &quot;mużew universali&quot;. L-istabbiliment tiegħu rriżulta mit-testment tat-tabib u tan-naturalist Brittaniku-Irlandiż Sir Hans Sloane (1660–1753), tabib u xjenzat minn Ulster ibbażat f'Londra. Matul ħajtu, u b'mod partikolari wara li żżewweġ l-armla ta' sid għani [[Ġamajka|Ġamajkan]] tal-pjantaġġuni, Sloane ġemma' kollezzjoni kbira ta' kurżitajiet, u peress li ma xtaqx jara l-kollezzjoni tiegħu titkisser wara [[Mewt|mewtu]], ħalliha bħala wirt lir-Re [[Ġorġ II]], għan-nazzjon, għal somma ta' £20,000 (ekwivalenti għal £3,834,052 fl-2025) li kellha titħallas lill-werrieta tiegħu mill-Parlament Brittaniku — apposta ferm inqas mill-valur stmat tal-artefatti, li kontemporanjament ġew stmati għal £50,000 (ekwivalenti għal £9,585,130 fl-2025) jew iktar skont xi sorsi, u sa £80,000 (ekwivalenti għal £15,336,208 fl-2025) jew iktar skont oħrajn.

Dak iż-żmien, il-kollezzjoni ta' Sloane kienet tikkonsisti f'madwar 71,000 oġġett ta' kull tip, fosthom xi 40,000 ktieb stampat, 7,000 manuskritt, u eżemplari estensivi tal-istorja naturali, inkluż 337 volum ta' pjanti mnixxfin, immaġnijiet stampat u tpinġijiet, fosthom dawk ta' [[Albrecht Dürer]], u antikitajiet mis-[[Sudan]], mill-[[Eġittu]], mill-[[Greċja]], minn [[Ruma]],mil-Lvant Qarib u mil-Lvant Imbiegħed tal-Qedem, u mill-Amerki.

=== Stabbiliment (1753) ===
Fis-7 ta' Ġunju 1753, ir-Re Ġorġ II ta l-approvazzjoni rjali tiegħu għall-att tal-Parlament li stabbilixxa l-Mużew Brittaniku. L-Att dwar il-Mużew Brittaniku tal-1753 żied ukoll żewġ libreriji oħra mal-kollezzjoni ta' Sloane; il-Librerija ta' Cotton, li ġiet assemblata minn Sir [[Robert Cotton]], li kienet tmur lura għal żmien ir-Reġina Eliżabetta, u l-Librerija ta' Harley, li kienet il-kollezzjoni ta' [[Robert Harley]], l-Ewwel Konti ta' Oxford u Mortimer. Dawn inġabru flimkien fl-1757 mal-&quot;Librerija Rjali Antika&quot;, li issa tħaddan il-manuskritti rjali, assemblata minn diversi monarki Brittaniċi. Flimkien, dawn l-erba' &quot;kollezzjonijiet fundamentali&quot; kienu jinkludu bosta mill-iżjed kotba ta' valur li issa jinsabu fil-Librerija Brittanika, inkluż il-Vanġeli ta' Lindisfarne u l-unika manuskritt eżistenti ta' ''Beowulf''.

Il-Mużew Brittaniku kien l-ewwel ta' tip ġdid ta' mużew – nazzjonali, b'sjieda la tal-knisja u lanqas tar-re, miftuħ b'xejn għall-pubbliku u bl-għan li jagħmel kollezzjoni ta' kollox. Il-kollezzjoni ta' Sloane, filwaqt li kienet tinkludi ammont enormi ta' oġġetti mixxellanji, spiss kienet tirrifletti l-interessi [[Xjenza|xjentifiċi]] tiegħu. Iż-żieda tal-manuskritti ta' Cotton u ta' Harley introduċiet element letterarju u tal-antikwarjat, u kienet tfisser li l-Mużew Brittaniku b'hekk kien sar kemm mużew nazzjonali kif ukoll librerija.

=== Wirja tal-kurżitajiet (1753–1778) ===
[[Stampa:The North Prospect of Mountague House JamesSimonc1715.jpg|daqsminuri|Montagu House għall-ħabta tal-1715.]]
Il-korp tal-fiduċjarji ddeċieda favur villa kkonvertita tas-[[seklu 17]], imsejħa Montagu House (jew Villa ta' Montagu), bħala l-post għall-istabbiliment tal-mużew, u xtrah mill-familja Montagu għal £20,000. Il-fiduċjarji rrifjutaw Buckingham House (jew Villa ta' Buckingham), li iktar 'il quddiem ġiet ikkonvertita għall-[[Palazz ta' Buckingham]] tal-lum, minħabba l-kostijiet u l-post mhux daqstant adattat.

Bl-akkwiżizzjoni ta' Montagu House, l-ewwel galleriji tal-wiri u s-sala tal-qari għall-istudjużi nfetħu fil-15 ta' Jannar 1759. F'dak iż-żmien, l-ikbar partijiet tal-kollezzjoni kienu l-librerija, li kienet tokkupa l-biċċa l-kbira tas-swali fil-pjan terran u l-oġġetti tal-istorja naturali, li kienu jokkupaw sezzjoni sħiħa fuq l-ewwel sular. Fl-1763, il-fiduċjarji tal-Mużew Brittaniku, taħt l-influwenza ta' [[Peter Collinson]] u [[William Watson]], impjegaw l-eks student ta' [[Carl Linnaeus]], [[Daniel Solander]], biex jikklassifika mill-ġdid il-kollezzjoni tal-istorja naturali skont is-sistema ta' Linnaeus, u b'hekk il-mużew sar ċentru pubbliku tal-apprendiment aċċessibbli għal firxa sħiħa ta' storiċi naturali Ewropej. Fl-1823, [[Ġorġ IV]] ta l-Librerija tar-Re assemblata minn [[Ġorġ III]], u l-Parlament ta d-dritt għal kopja ta' kull ktieb ippubblikat fil-pajjiż, biex b'hekk jiġi żgurat li l-librerija tal-mużew tibqa' tikber b'mod indefinit. Matul il-ftit snin wara l-istabbiliment tiegħu, il-Mużew Brittaniku ngħata diversi doni oħra, inkluż il-Kollezzjoni ta' Thomason ta' Trattati tal-Gwerra Ċivili u l-librerija ta' David Garrick ta' 1,000 reċta stampata. Il-predominanza ta' kotba u ta' manuskritti tal-istorja naturali bdiet tbatti meta fl-1772 il-mużew akkwista għal £8,410 l-ewwel antikitajiet sinifikanti tiegħu fl-&quot;ewwel&quot; kollezzjoni ta' Sir William Hamilton ta' vażuni Griegi.

=== Indolenza u enerġija (1778–1800) ===
[[Stampa:Entrance ticket to the British Museum, London March 3, 1790.jpg|daqsminuri|Biljett tad-dħul b'xejn tal-Mużew Brittaniku tat-3 ta' Marzu 1790.]]
Mill-1778, wirja ta' oġġetti mill-Ibħra tan-Nofsinhar mill-vjaġġi madwar id-dinja tal-Kaptan [[James Cook]] u mill-vjaġġi ta' esploraturi oħra affaxxinat lill-viżitaturi li setgħu jagħtu ħarsa lejn l-affarijiet ta' artijiet li qabel ma kinux magħrufin. Il-legat ta' kollezzjoni ta' kotba, ħaġar prezzjuż inċiż, muniti, immaġnijiet stampati u tpinġijiet ta' [[Clayton Mordaunt Cracherode]] fl-1800 għen ħafna biex itejjeb ir-reputazzjoni tal-mużew; iżda Montagu House kulma jmur saret iffullata u mitluqa u kien ċar li ma setgħetx tlaħħaq b'iktar tkabbar tal-kollezzjoni.

L-ewwel żieda notevoli tal-mużew fir-rigward tal-kollezzjoni tiegħu ta' antikitajiet, mill-istabbiliment tiegħu, saret minn Sir [[William Hamilton]] (1730–1803), l-Ambaxxatur Brittaniku f'[[Napli]], li bigħ il-kollezzjoni tiegħu ta' artefatti Griegi u Rumani lill-mużew fl-1784 flimkien ma' għadd ta' antikitajiet oħra u eżemplari tal-istorja naturali. Lista tad-donazzjonijiet lill-mużew, datata l-31 ta' Jannar 1784, tirreferi għal-legat ta' Hamilton ta' &quot;Sieq Kolossali tal-Irħam ta' [[Apollo (divinità)|Apollo]]&quot;. Din kienet waħda miż-żewġ antikitajiet tal-kollezzjoni ta' Hamilton li pinġa għalih [[Francesco Progenie]], student ta' [[Pietro Fabris]], li kkontribwixxa wkoll b'għadd ta' tpinġijiet tal-[[Vesuvju]] li Hamilton bagħat lis-Soċjetà Rjali f'Londra.

=== Tkabbir u bidliet (1800–1825) ===
[[Stampa:Rosetta Stone International Congress of Orientalists ILN 1874.jpg|daqsminuri|Il-Ġebla ta' Rosetta għall-wiri fil-Mużew Brittaniku fl-1874.]]
Fil-bidu tas-seklu 19, bdew jiġu stabbiliti l-pedamenti għall-kollezzjoni estensiva ta' [[Skultura|skulturi]] u l-wirjiet tal-antikitajiet kienu ddominati minn artefatti Griegi, Rumani u Eġizzjani. Wara t-telfa tal-kampanja militari [[Franza|Franċiża]] fil-Battalja tan-[[Nil]], fl-1801, il-Mużew Brittaniku akkwista iktar skulturi Eġizzjani u fl-1802 ir-Re Ġorġ III ippreżenta l-Ġebla ta' Rosetta – li kienet strumentali biex jiġu ddeċifrati l-[[ġeroglifiċi Eġizzjani]]. Id-doni u x-xiri ta' [[Henry Salt]], il-konslu ġenerali Brittaniku fl-Eġittu, l-ewwel u qabel kollox il-bust kolossali ta' [[Ramses II]] fl-1818, stabbilew il-pedamenti tal-kollezzjoni tal-Iskulturi Monumentali Eġizzjani. Dawn ġew segwiti minn bosta skulturi Griegi, b'mod partikolari l-ewwel spazju tal-wiri li nbena apposta għalihom, u l-kollezzjoni ta' [[Charles Towneley]], il-biċċa l-kbira ta' skulturi Rumani, fl-1805. Fl-1806, [[Thomas Bruce]], is-Seba' Kontri ta' Elgin, l-ambaxxatur tal-[[Imperu Ottoman]] mill-1799 sal-1803 neħħa l-ikbar kollezzjoni ta' skulturi tal-irħam mill-Parthenon, fl-[[Akropoli ta' Ateni]] u ttrasferihom lejn ir-Renju Unit. Fl-1816 dawn il-kapulavuri tal-arti tal-Punent ġew akkwistati mill-Mużew Brittaniku permezz tal-Att dwar il-Mużew Brittaniku tal-1816 (56 Geo. 3. c. 99) u ġew iddepożitati fil-mużew minn dak iż-żmien 'il quddiem. Il-kollezzjonijiet ġew issupplimentati mill-freġju ta' [[Tempju ta' Apollo Epikurju f’Bassae|Bassae]] minn Phigaleia, il-Greċja fl-1815. Il-kollezzjoni tal-Lvant Qarib tal-Qedem bdiet ukoll fl-1825 bix-xiri ta' antikitajiet [[Assirja|Assirjani]] u [[Babilonja|Babiloniżi]] minn [[Mary Mackintosh Rich]], l-armla tal-Assirjologu [[Claudius James Rich]].

Fl-1802 ġie stabbilit kumitat tal-bini biex jippjana l-espansjoni tal-mużew, u megħjun iktar bid-donazzjoni fl-1822 tal-Librerija tar-Re, il-librerija personali tar-Re Ġorġ III, magħmula minn 65,000 volum, 19,000 fuljett, mapep, ċarts u tpinġijiet topografiċi. L-[[arkitett]] Neo-Klassiku, Sir [[Robert Smirke]], intalab iħejji l-pjanta għall-estensjoni fil-Lvant tal-mużew &quot;... biex tospita l-Librerija Rjali, u biex ikun hemm Gallerija tar-Ritratti fuqha ...&quot;, u huwa ressaq ukoll il-pjanta għall-binja kwadrangolari attwali, li l-biċċa l-kbira minnha għadha viżibbli llum. Il-binja dilapidata ta' Montagu House twaqqgħet u x-xogħol fuq il-Gallerija tal-Librerija tar-Re beda fl-1823. L-estensjoni, is-Sezzjoni tal-Lvant, tlestiet sal-1831. Madankollu, wara li ġiet stabbilita l-Gallerija Nazzjonali f'Londra fl-1824, il-Gallerija tar-Ritratti proposta ma kinitx meħtieġa iktar, u l-ispazju tas-sular ta' fuq ġie allokat għall-kollezzjonijiet tal-istorja naturali.

L-ewwel Sinossi tal-Mużew Brittaniku ġiet ippubblikata fl-1808. Din iddeskriviet il-kontenut kollu tal-mużew, u l-wiri tal-oġġetti sala b'sala, u kull ftit snin ġew ippubblikati edizzjonijiet aġġornati.

=== L-ikbar sit tal-kostruzzjoni fl-Ewropa (1825–1850) ===
[[Stampa:P8282318.1.JPG|daqsminuri|Mix-Xellug għal-Lemin: Montagu House, il-Gallerija ta' Townley u s-Sezzjoni tal-Punent ta' Sir Robert Smirke li kienet għadha qed tinbena f'Lulju 1828.]]
Gradwalment, il-binja Neo-Klassika grandjuża ta' Sir Robert Smirke bdiet togħla, u l-mużew sar sit tal-kostruzzjoni. Il-Librerija tar-Re, fil-pjan terran tas-Sezzjoni tal-Lvant, tlestiet fl-1827, u ġiet deskritta bħala waħda mill-ifjen swali f'Londra. Għalkemm ma nfetħitx għalkollox għall-pubbliku ġenerali qabel l-1857, tħejja ftuħ speċjali matul L-Eżibizzjoni l-Kbira tal-1851.

Fl-1840, il-mużew ġie involut fl-ewwel skavi barra l-pajjiż, l-ispedizzjoni ta' [[Charles Fellows]] fi [[Xanthos]], fl-Asja Minuri, minn fejn ġew il-fdalijiet tal-oqbra tal-mexxejja ta' [[Liċja]] tal-qedem, fosthom il-monumenti ta' Nereid u Payava. Fl-1857, [[Charles Newton]] skopra l-Mawżolew tas-seklu 4 [[Ante Christum natum|Q.K]]. f'Halicarnassus, wieħed mis-Seba' Għeġubijiet tad-Dinja l-Antika. Fis-snin 40 u 50 tas-seklu 19, il-mużew appoġġa l-iskavi fl-Assirja minn [[A.H. Layard]] u oħrajn f'siti bħal [[Nimrud]] u [[Nineveh]]. Ta' interess partikolari għall-[[Kuratur|kuraturi]] kienet l-iskoperta eventwali tal-librerija l-kbira ta' tavli kunejformi ta' Ashurbanipal, li għenet biex il-mużew isir ċentrali għall-istudji Assirjani.

Sir [[Thomas Grenville]] (1755–1846), fiduċjarju tal-Mużew Brittaniku mill-1830, assembla librerija ta' 20,240 volum, li kien ħalla lill-mużew fit-testment tiegħu. Il-kotba waslu f'Jannar 1847 f'21 karru miġbuda miż-[[Żiemel|żwiemel]]. L-uniku spazju battal għal din il-librerija kbira kienet sala li oriġinarjament kienet maħsuba għall-manuskritti, bejn is-Sala tal-Entrata ta' Quddiem u s-Sala tal-Manuskritti. Il-kotba baqgħu hemmhekk sat-trasferiment tal-Librerija Brittanika lejn St. Pancras fl-1998.

=== Kollezzjoni minn madwar id-dinja (1850–1875) ===
[[Stampa:Mauso03.JPG|daqsminuri|Is-Sala tal-Mawżolew ta' Halicarnassus fis-snin 20 tas-seklu 20.]]
Il-ftuħ tan-naħa ta' quddiem tal-mużew fl-1852 immarka t-tlestija tal-pjanta ta' Robert Smirke tal-1823, iżda diġà kellhom isiru xi aġġustamenti biex ilaħħqu mat-tkabbir imprevist tal-kollezzjonijiet. Inbnew galleriji interni għall-iskulturi Assirjani u s-Sala tal-Qari Tonda ta' Sydney Smirke, bi spazju għal miljun ktieb, infetħet fl-1857. Minħabba l-pressjoni kontinwa fuq l-ispazju, ittieħdet id-deċiżjoni li l-oġġetti tal-istorja naturali jiġu ttrasferiti f'binja ġdida f'South Kensington, li iktar 'il quddiem saret il-Mużew Brittaniku tal-Istorja Naturali.

Bejn wieħed u ieħor fl-istess żmien tal-kostruzzjoni tal-binja l-ġdida seħħet il-karriera ta' [[raġel]] li xi kultant jissejjaħ bħala t-&quot;tieni fundatur&quot; tal-Mużew Brittaniku, il-librar [[Italja|Taljan]] [[Anthony Panizzi]]. Taħt is-superviżjoni tiegħu, il-Librerija tal-Mużew Brittaniku (issa parti mil-Librerija Brittanika) kibret b'ħames darbiet iktar bħala daqs u saret istituzzjoni organizzata sew li jistħoqqilha tissejjaħ librerija nazzjonali, l-ikbar librerija fid-dinja wara l-Librerija Nazzjonali ta' [[Pariġi]]. Il-kwadrangolu fiċ-ċentru tad-disinn ta' Smirke kien ħela ta' spazju siewi u fuq talba ta' Panizzi mtela b'Sala tal-Qari ċirkolari magħmula mill-[[ħadid]] ikkastjat, iddisinjata minn ħu Smirke, Sydney Smirke.

Sa nofs is-seklu 19, il-kollezzjonijiet tal-mużew kienu relattivament ċirkoskritti, iżda fl-1851, bil-ħatra tal-persunal ta' Augustus Wollaston Franks bħala kuratur tal-kollezzjonijiet, il-mużew għall-ewwel darba beda jiġma' kollezzjonijiet ta' antikitajiet [[Medjuevu|Medjevali]] Brittaniċi u Ewropej, u tal-[[preistorja]] mill-[[Asja]], b'diversifikazzjoni tal-oġġetti tal-etnografija. Akkwist kbir għall-mużew kien ix-xiri fl-1867, minkejja l-oġġezzjonijiet Franċiżi, tal-kollezzjoni wiesgħa u siewja ta' antikitajiet tad-Duka ta' Blacas. L-iskavi barra mill-pajjiż tkomplew u [[John Turtle Wood]] skopra l-fdalijiet tat-Tempju ta' Artemis tas-seklu 4 Q.K. f'[[Efesu]], sit ieħor fost l-Għeġubijiet tad-Dinja l-Antika.

=== Studji u legat (1875–1900) ===
[[Stampa:Image-The Grenville Library (1875).jpg|daqsminuri|Il-Librerija ta' Grenville fl-1875.]]
Il-kollezzjonijiet tal-istorja naturali kienu parti integrali tal-Mużew Brittaniku sat-trasferiment tagħhom lejn il-Mużew Brittaniku l-ġdid tal-Istorja Naturali fl-1887, illum il-ġurnata magħruf bħala l-Mużew tal-Istorja Naturali f'South Kensington. Wara t-trasferiment u t-tlestija tas-Sezzjoni l-Bajda l-ġdida (quddiem Triq Montague) fl-1884, kien hemm iktar spazju disponibbli għall-antikitajiet u għall-etnografija, u b'hekk il-librerija setgħet tkompli tespandi iktar. Dan kien żmien ta' innovazzjoni, u ddaħħal it-tidwil elettriku fis-Sala tal-Qari u fil-galleriji tal-wiri.

Il-kollezzjoni tal-armerija ta' William Burges tħalliet lill-mużew fl-1881. Fl-1882, il-mużew kien involut fl-istabbiliment tal-Fond (issa s-Soċjetà) indipendenti tal-Esplorazzjoni tal-Eġittu, l-ewwel korp Brittaniku li wettaq ir-riċerka fl-Eġittu. Legat mingħand [[Emma Turner]] fl-1892 iffinanzja l-iskavi f'[[Ċipru]]. Fl-1897 il-mewt tal-kollezzjonist u tal-kuratur kbir, [[A. W. Franks]], ġiet segwita minn legat enormi ta' 3,300 ċurkett, 153 reċipjent tax-xorb, 512-il biċċa porċellana kontinentali, 1,500 netsuke, 850 inro, iktar minn 30,000 ''ex libris'' u oġġetti mixxellanji tal-ġojjellerija u platti, fosthom it-Teżor ta' Oxus.
[[Stampa:England; London - The British Museum, Archive King Edward VII's Galleries ~ North Wing (1914).2.jpg|daqsminuri|Il-ftuħ tas-Sezzjoni tat-Tramuntana, il-Galleriji tar-Re [[Dwardu VII]], 1914.]]


Fl-1898 il-Baruni [[Ferdinand de Rothschild]] ħalla l-Legat ta' Waddesdon lill-mużew, li kien il-kontenut ileqq mis-Sala l-Ġdida tat-Tipjip fil-Villa ta' Waddesdon. Dan kien jikkonsisti minn kważi 300 ''objets d'art et de vertu'' li kienu jinkludu eżempji mill-aqwa ta' ġojjellerija, platti, enamel, tinqix, [[ħġieġ]] u fajjenza, fosthom ir-Relikwarju tax-Xewk Imqaddes, li x'aktarx inħoloq fis-snin 90 tas-seklu 14 f'Pariġi għal Ġwanni, id-Duka ta' Berry. Il-kollezzjoni kienet it-tradizzjoni ta' ''Schatzkammer'' bħal dawk iffurmati mill-prinċpijiet [[Rinaxximent|Rinaxximentali]] tal-Ewropa. It-testment tal-Baruni Ferdinand kien tassew speċifiku, u n-nuqqas ta' konformità mat-termini tiegħu kien jagħmlu null, għaldaqstant il-kollezzjoni kellha&lt;blockquote&gt;titqiegħed f'sala speċjali li kellha tissejjaħ bħala s-Sala tal-Legat ta' Waddesdon, għaliha u separata mill-bqija tal-kontenut tal-mużew, u minn hemm 'il quddiem kellha tibqa' tinżamm fl-istess sala jew f'xi sala oħra li tissostitwiha.&lt;/blockquote&gt;Dawn it-termini għadhom jiġu osservati, u l-kollezzjoni tokkupa s-Sala 2a.

=== Seklu ġdid, binja ġdida (1900–1925) ===
[[Stampa:Woolley holding the hardened plaster mold of a lyre.jpg|daqsminuri|Sir Leonard Woolley iżomm f'idejh forma tal-ġibs tal-Lira tar-Reġina Sumera, 1922.]]
Sal-aħħar snin tas-seklu 19, il-kollezzjonijiet tal-Mużew Brittaniku tant kienu kibru li l-binja tal-mużew ma kinitx tesahom iktar. Fl-1895 il-fiduċjarji xtraw id-69 dar ta' madwar il-mużew bl-intenzjoni li jwaqqgħuhom u jibnu madwar in-naħat tal-Punent, tat-Tramuntana u tal-Lvant tal-mużew. L-ewwel stadju kien il-kostruzzjoni tas-sezzjoni tat-Tramuntana li bdiet fl-1906.

Sadanittant, il-kollezzjonijiet baqgħu jikbru. [[Emil Torday]] sawwar kollezzjoni fl-[[Afrika]] Ċentrali, [[Aurel Stein]] fl-Asja Ċentrali, u [[D. G. Hogarth]], [[Leonard Woolley]] u [[T. E. Lawrence]] wettqu skavi f'Carchemish. Għall-ħabta ta' dak iż-żmien, il-kollezzjonist u l-filantropu [[Stati Uniti|Amerikan]] [[J. Pierpont Morgan]] ta b'donazzjoni għadd sostanzjali ta' oġġetti lill-mużew, fosthom il-kollezzjoni ta' [[William Greenwell]] ta' artefatti preistoriċi minn madwar l-Ewropa li kien xtara għal £10,000 fl-1908. Morgan kien akkwista wkoll parti kbira mill-kollezzjoni tal-muniti ta' Sir [[John Evans]], li iktar 'il quddiem inbigħet lill-mużew minn ibnu [[J. P. Morgan Jr.]] fl-1915. Fl-1918, minħabba t-theddida tal-bumbardamenti ta' żmien il-gwerra, xi oġġetti ġew evakwati permezz tal-Linja Ferrovjarja tal-Uffiċċju Postali ta' Londra lejn Holborn, il-Librerija Nazzjonali ta' [[Wales]] ([[Aberystwyth]]) u dar fil-kampanja qrib Malvern. Mar-ritorn tal-antikitajiet mill-ħżin ta' żmien il-gwerra fl-1919, instab li l-kundizzjoni ta' xi oġġetti kienet marret għall-agħar. F'Mejju 1920 ġie stabbilit laboratorju tal-konservazzjoni u dan sar dipartiment permanenti fl-1931. Illum il-ġurnata dan huwa l-eqdem li ilu jeżisti b'mod kontinwu. Fl-1923, il-Mużew Brittaniku laqa' iktar minn miljun viżitatur.

=== Tfixkil u rikostruzzjoni (1925–1950) ===
Inbnew sulari ġodda bejn is-sulari preċedenti u l-ispazji fejn kienu jinżammu l-kotba nbnew mill-ġdid f'tentattiv biex il-mużew ilaħħaq mal-wasla ta' kotba bla waqfien. Fl-1931, il-kummerċjant tal-arti Sir [[Joseph Duveen]] offra fondi biex tinbena gallerija għall-iskulturi tal-Parthenon. Din ġiet iddisinjata mill-arkitett Amerikan [[John Russell Pope]] u tlestiet fl-1938. Id-dehra tal-galleriji tal-wiri bdiet tinbidel meta minflok l-[[aħmar]] skur Vittorjan bdew jitfaċċaw sfumaturi iktar moderni.

Wara l-irtirar ta' [[George Francis Hill]] bħala Direttur u Librar Prinċipali fl-1936, laħaq minfloku [[John Forsdyke]].

Malli żviluppaw it-tensjonijiet mal-[[Ġermanja]] [[Nażiżmu|Nażista]] u l-gwerra bdiet tidher bħala xi ħaġa imminenti, Forsdyke ħaseb li minħabba l-probabbiltà akbar ta' attakki mill-ajru agħar minn dawk esperjenzati fl-[[L-Ewwel Gwerra Dinjija|Ewwel Gwerra Dinjija]], il-mużew kellu jħejji ruħu biex iressaq l-iżjed oġġetti prezzjużi tiegħu lejn postijiet siguri. Wara l-kriżi ta' [[Munich]], Forsdyke ordna 3,300 Kaxxa bla Imsiemer u ħażinhom taħt il-Gallerija ta' Duveen. Fl-istess żmien beda jidentifika u jiżgura postijiet adattati. B'hekk, il-mużew seta' jibda r-rilokazzjoni tal-oġġetti magħżula fl-24 ta' Awwissu 1939 (jum biss wara li l-Ministru tal-Intern ta l-parir biex dan isir), lejn postijiet siguri taħt l-art, djar fil-kampanja, l-istazzjoni tal-metro ta' Aldwych u l-Librerija Nazzjonali ta' Wales. Bosta oġġetti ġew rilokati fil-bidu tal-1942 mill-postijiet ta' ħżin inizjali tagħhom lejn faċilità ġdid li ġiet żviluppata fil-Barriera ta' Westwood f'Wiltshire. L-evakwazzjoni kienet f'waqtha, peress li fl-1940 il-Gallerija ta' Duveen ġarrbet ħsarat kbar mill-bumbardamenti. Sadanittant, qabel il-gwerra, in-Nażisti kienu bagħtu riċerkatur fil-Mużew Brittaniku għal diversi snin bl-għan li &quot;jikkompila l-istorja anti-[[Semitiku|Semitika]] tal-[[Lhud]] Brittaniċi&quot;.

Wara l-gwerra, il-mużew baqa' jagħmel kollezzjonijiet mill-pajjiżi kollha u mis-sekli kollha: fost l-iżjed żidiet spettakolari kien hemm it-teżor ta' [[Ur]] tal-2600 Q.K. mill-[[Mesopotamja]], li ġie skopert matul l-iskavi ta'  Leonard Woolley fl-1922–1934, oġġetti tad-deheb, tal-fidda u tal-granat mid-dfin tal-bastiment Anglo-Sassonu f'Sutton Hoo (1939) kif ukoll [[pożati]] u reċipjenti tal-fidda tal-aħħar tal-perjodu Ruman minn Mildenhall, Suffolk (1946). Fis-snin ta' eżatt wara l-gwerra seħħ ir-ritorn tal-kollezzjonijiet mill-postijiet ta' protezzjoni, u r-restawr tal-mużew wara l-gwerra. Inbeda wkoll ix-xogħol fuq ir-restawr tal-Gallerija ta' Duveen li kienet ġarrbet xi ħsarat mill-bumbardamenti.

=== Bixra pubblika ġdida (1950–1975) ===
[[Stampa:The Duveen Gallery (1980s).jpg|daqsminuri|Il-Gallerija ta' Duveen.]]
Fl-1953, il-mużew iċċelebra l-biċentenarju tiegħu u saru bosta bidliet: inħatru l-ewwel disinjatur u uffiċjal tal-pubblikazzjonijiet interni full-time fl-1964, ġiet stabbilita l-organizzazzjoni Friends fl-1968, ġie stabbilit Servizz tal-[[Edukazzjoni]] fl-1970 u ġie stabbilit pubblikatur fl-1973. L-Att dwar il-Mużew Brittaniku tal-1963 introduċa għadd ta' riformi amministrattivi. Sar iktar faċli li jissellfu l-oġġetti, il-kostituzzjoni tal-bord tal-fiduċjarji nbidlet u l-Mużew tal-Istorja Naturali sar indipendenti għalkollox. Sal-1959 l-uffiċċju tal-Muniti u tal-Medalji, li kien inqered għalkollox waqt il-gwerra, inbena u nfetaħ mill-ġdid, inxteħtet l-attenzjoni lejn ix-xogħol tal-gallerija b'disinn ġdid li wassal għall-immudellar mill-ġdid tal-gallerija Klassika u tal-gallerija tal-Lvant Qarib ta' Robert Smirke. Fl-1962 finalment il-Gallerija ta' Duveen ġiet irrestawrata u l-Iskulturi tal-Parthenon reġgħu tpoġġew ġo fiha, għal darb'oħra fil-qalba tal-mużew.

Sas-snin 70 tas-seklu 20, il-mużew reġa' beda jitkabbar. Ġew introdotti iktar servizzi għall-pubbliku; l-għadd ta' viżitaturi kiber, bis-saħħa tal-wirja temporanja &quot;Teżori ta' Tutankhamun&quot; fl-1972, li attirat 1,694,117-il viżitatur, u kienet l-iżjed waħda ta' suċċess fl-istorja Brittanika. Fl-istess sena għadda l-Att dwar il-Librerija Brittanika tal-1972, li ssepara l-kollezzjoni tal-manuskritti u tal-kotba stampati mill-Mużew Brittaniku. B'hekk il-mużew baqa' bl-antikitajiet; bil-muniti, il-medalji u l-karti tal-flus; bl-immaġnijiet stampati u t-tpinġijiet; u bl-etnografija. Problema urġenti kienet is-sejbien ta' spazju għal żidiet fil-librerija li dak iż-żmien kienet teħtieġ 1+&lt;sup&gt;1&lt;/sup&gt;⁄&lt;sub&gt;4&lt;/sub&gt; mil (2.0 kilometri) addizzjonali ta' xkaffi kull sena. Il-gvern issuġġerixxa sit f'St. Pancras għal-Librerija Brittanika l-ġdida iżda l-kotba baqgħu fil-mużew sal-1997.

=== Titfaċċa s-Sala l-Kbira (1975–2000) ===
It-trasferiment tal-Librerija Brittanika lejn sit ġdid f'St. Pancras, li finalment sar fl-1998, ipprovda l-ispazju meħtieġ għall-kotba. Ħoloq ukoll l-opportunità ta' żvilupp mill-ġdid tal-ispazju battal fil-kwadrangolu ċentrali tas-seklu 19 ta' Robert Smirke għas-Sala l-Kbira tar-[[Reġina Eliżabetta II]] – l-ikbar [[pjazza]] msaqqfa fl-Ewropa – li nfetħet fis-sena 2000. Il-kollezzjonijiet tal-etnografija, li kienu ġew ospitati fil-Mużew tal-Umanità ta' għomru qasir f'6 Burlington Gardens mill-1970, ġew irritornati f'galleriji ġodda li nbnew apposta fil-mużew fis-sena 2000.

Il-mużew reġa' aġġusta l-politiki tiegħu dwar il-kollezzjoni peress li l-interess fl-oġġetti &quot;moderni&quot; reġa' tqanqal: immaġnijiet stampati, tpinġijiet, medalji u l-arti dekorattiva. Ix-xogħol etnografiku fil-post twettaq f'diversità ta' postijiet bħal New Guinea, il-[[Madagaskar|Madagascar]], ir-[[Rumanija]], il-[[Gwatemala]] u l-[[Indoneżja]] u saru skavi fil-Lvant Qarib, fl-Eġittu, fis-[[Sudan]] u fir-Renju Unit. Il-Gallerija ta' Weston tal-Brittanja Rumana, infetħet fl-1997, u fiha ġew esposti għadd ta' teżori skoperti reċentement, li wrew ir-rikkezza ta' dik li kienet meqjusa bħala parti mhux importanti tal-Imperu Ruman. Il-mużew kulma jmur irrikorra għal fondi privati għall-binjiet, għall-akkwisti u għal skopijiet oħra. Fis-sena 2000, il-Mużew Brittaniku ngħata l-premju tal-Mużew tal-Wirt Nazzjonali tas-Sena.

=== Il-Mużew Brittaniku llum ===
[[Stampa:British Museum Great Court, London, UK - Diliff (cropped).jpg|daqsminuri|Is-Sala l-Kbira ġiet żviluppata fl-2001 madwar is-Sala tal-Qari oriġinali.]]
Illum il-ġurnata l-mużew ma għadux jospita l-kollezzjonijiet tal-istorja naturali, u l-kotba u l-manuskritti li fl-imgħoddi kienu jinsabu fih issa jiffurmaw parti mil-Librerija Brittanika indipendenti. Minkejja dan, il-mużew jippreserva l-universalità tiegħu fil-kollezzjonijiet ta' artefatti li jirrappreżentaw il-kulturi tad-dinja tal-qedem u tad-dinja moderna. Il-kollezzjoni oriġinali tal-1753 kibret għal iktar minn 13-il miljun oġġett fil-Mużew Brittaniku, 70 miljun fil-Mużew tal-Istorja Naturali u 150 miljun fil-Librerija Brittanika.

Is-Sala tal-Qari t-Tonda, li ġiet iddisinjata mill-arkitett Sydney Smirke, infetħet fl-1857. Għal kważi 150 sena, ir-riċerkaturi kienu jmorru hemmhekk biex jikkonsultaw il-librerija enormi tal-mużew. Is-Sala tal-Qari ngħalqet fl-1997 meta l-librerija nazzjonali (il-Librerija Brittanika) ġiet ittrasferita lejn binja ġdida f'St. Pancras. Illum il-ġurnata ġiet ittrasformata fiċ-Ċentru ta' Walter u Leonore Annenberg.

Wara li żvojtaw l-ixkaffi tal-kotba fl-ispazju ċentrali tal-mużew, setgħet tibda l-kostruzzjoni tas-Sala l-Kbira ta' Lord Foster imsaqqfa bil-ħġieġ. Is-Sala l-Kbira, li nfetħet fis-sena 2000, filwaqt li bla dubju tejbet iċ-ċirkolazzjoni madwar il-mużew, ġiet ikkritikata li kellha nuqqas ta' spazju għall-wiri fi żmien meta l-mużew kien jinsab f'diffikultajiet finanzjarji serji u bosta galleriji kienu magħluqin għall-pubbliku. Fl-istess żmien, il-kollezzjonijiet Afrikani li kienu ġew ospitati temporanjament f'6 Burlington Gardens ingħataw gallerija ġdida fis-Sezzjoni tat-Tramuntana ffinanzjata mill-familja Sainsbury – b'donazzjoni ta' madwar £25 miljun.

Il-bażi tad-data online tal-mużew kellha madwar 4,500,000 entrata ta' oġġetti individwali f'2,000,000 rekord fil-bidu tal-2023. Fl-2022–2023 kien hemm 27 miljun żjara fis-sit web, imqabbel mad-19.5 miljun żjara fis-sit web fl-2013.

Il-mużew laqa' 6,440,120 viżitatur fl-2025, u b'hekk kien it-tieni l-iżjed attrazzjoni popolari wara l-Mużew tal-Istorja Naturali.

Għadd ta' films inġibdu fil-Mużew Brittaniku.

== Referenzi ==

[[Kategorija:Mużewijiet]]
[[Kategorija:Renju Unit]]</text>
      <sha1>kakptqmb1co8hpg9ku3l6mgcpj7p5xy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Nil</title>
    <ns>0</ns>
    <id>34478</id>
    <revision>
      <id>330491</id>
      <timestamp>2026-06-10T10:06:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Trigcly</username>
        <id>17859</id>
      </contributor>
      <comment>Kontenut inizjali</comment>
      <origin>330491</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3882" sha1="n89kh3hx4esdkpnhqfywmca3xvhpnqp" xml:space="preserve">[[Stampa:Nile 3rd Cataract Left.jpg|daqsminuri|It-tielet kataratta tan-Nil.]]
In-'''Nil''' hija xmara ewlenija bi fluss lejn it-Tramuntana fil-Grigal tal-[[Afrika]] li tbattal fil-[[Mediterran|Baħar Mediterran]]. Ix-xmara hija twila 7,088 kilometru (4,404 mili) u b'hekk hija l-itwal xmara fid-[[Id-Dinja|dinja]], għalkemm il-volum tal-ilma tagħha huwa ferm iżgħar minn xmajjar ewlenin oħra bħall-Amazzonja jew il-Kongo. Ix-xmara Nil kellha rwol ċentrali fl-[[Storja|istorja]] [[Ambjent (bijoloġija)|ambjentali]], ekonomika u [[Kultura|kulturali]] tal-Afrika għal millenji.

Ix-xmara Nil għandha żewġ tributarji ewlenin: in-[[Nil Abjad]] u n-[[Nil Blu]]. In-Nil Abjad bħala tributarja hija itwal u titqies bħala s-sors, għalkemm in-Nil Blu bħala tributarja tikkontribwixxi iktar mid-doppju tal-volum tan-Nil Abjad. It-tributarja tan-Nil Abjad tibda qrib il-[[Lag ta' Victoria]] u tnixxi mill-[[Uganda]] u mis-[[Sudan t'Isfel]]; filwaqt li t-tributarja tan-Nil Blu tibda qrib il-[[Lag ta' Tana]] fl-[[Etjopja]] u tnixxi fis-[[Sudan]] mix-Xlokk. Iż-żewġ tributarji jiltaqgħu fil-[[belt kapitali]] Sudaniża ta' [[Khartoum]]. Minn hemmhekk, ix-xmara Nil tnixxi lejn it-Tramuntana mid-Deżert Nubjan sal-belt kapitali [[Eġittu|Eġizzjana]], il-[[Kajr]], u finalment tbattal fil-Baħar Mediterran qrib [[Lixandra]], fejn iffurmat delta kbira.

[[Ġeoloġija|Ġeoloġikament]], ix-xmara Nil hija xmara żagħżugħa u ilha ssegwi l-mogħdija attwali tagħha għal madwar 15,000 sena. Il-baċir tad-drenaġġ tagħha huwa estiż fuq 11-il pajjiż. Il-biċċa l-kbira tal-ilma fin-Nil jiġi mill-ilma tax-xita fil-pajjiżi iktar 'l isfel bħall-Etjopja, il-[[Kenja]], it-[[Tanżanija|Tanzanija]] u l-Uganda. Il-pajjiżi iktar 'il fuq bħall-Eġittu, is-Sudan u s-Sudan t'Isfel huma primarjament deżert, u jużaw l-ilma tax-xmara għall-irrigazzjoni. Pajjiżi oħra li fihom hemm il-baċir tax-xmara Nil b'mod sħiħ jew parzjali huma l-[[Burundi]], ir-[[Repubblika Demokratika tal-Kongo]], l-[[Eritrea]] u r-[[Rwanda]].

Ix-xmara Nil kienet il-pedament taċ-ċivilizzazzjoni [[Eġittu tal-qedem|Eġizzjan tal-Qedem]], li ddependiet fuq ix-xmara għal kważi kull aspett tal-[[ħajja]]. L-għargħar annwali tax-xmara ddepożitat sedimenti rikki bin-nutrjienti tul ix-xtut tax-xmara. Din il-ħamrija appoġġat l-għelejjel li ppermettew it-tkattir ta' soċjetà sofistikata f'deżert li kieku kien inospitabbli. Ix-xmara Nil iffaċilitat il-kummerċ, il-komunikazzjoni, it-trasport u l-governanza. Fin-Nofsinhar tat-tieni kataratta tan-Nil kienet tinsab Nubja, in-nieqa storika tal-kultura ta' Kerma tal-qedem u tal-Imperu Kuxit. Bosta [[Ewropa|Ewropej]] kienu affaxxinati bin-Nil, u l-esplorazzjonijiet tagħhom madwar il-Lag ta' Victoria fl-aħħar tas-seklu 19 wasslu biex jinstab is-sors tax-xmara. Fost il-kulturi li jgħixu tul in-Nil fl-era moderna hemm il-popli Nilotiċi, li huma [[Ragħaj|rgħajja]] seminomadiċi li jrabbu l-bhejjem u li jipprattika l-pastoraliżmu nomadiku, jiġifieri jċaqilqu l-bhejjem tagħhom staġonalment skont l-għargħar tan-Nil.

Fl-era moderna, ix-xmara Nil taqdi rwol kritiku fl-ekonomiji tal-Eġittu u tas-Sudan, li jiddependu fuqha għall-irrigazzjoni tar-raba' estensiv bl-għelejjel. Mill-aħħar tas-seklu 20, inbnew iktar minn tużżana digi fil-baċir tan-Nil biex jipprovdu għall-irrigazzjoni u għall-ġenerazzjoni tal-elettriku. Id-digi biddlu ċ-ċiklu tal-għargħar annwali tax-xmara u rrestrinġew it-trasport tas-sedimenti iktar 'il fuq tul il-fluss tax-xmara, għaldaqstant wasslu biex id-delta tan-Nil tiċkien. Xi digi – bħad-Diga l-Għolja ta' Aswan u d-Diga l-Kbira tar-Rinaxximent Etjopjan – wasslu għal tilwim [[Politika|politiku]] internazzjonali dwar l-iskarsezza tal-ilma, is-sikurezza, is-sigurtà tal-ikel u l-ispostament sfurzat tan-nies.

== Ismijiet u [[etimoloġija]] ==

== Referenzi ==</text>
      <sha1>n89kh3hx4esdkpnhqfywmca3xvhpnqp</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>330492</id>
      <parentid>330491</parentid>
      <timestamp>2026-06-10T10:06:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Trigcly</username>
        <id>17859</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>added [[Category:Xmajjar]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]]</comment>
      <origin>330492</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3906" sha1="me29rnhnknb35lxtacdjn6cqr2b7mx3" xml:space="preserve">[[Stampa:Nile 3rd Cataract Left.jpg|daqsminuri|It-tielet kataratta tan-Nil.]]
In-'''Nil''' hija xmara ewlenija bi fluss lejn it-Tramuntana fil-Grigal tal-[[Afrika]] li tbattal fil-[[Mediterran|Baħar Mediterran]]. Ix-xmara hija twila 7,088 kilometru (4,404 mili) u b'hekk hija l-itwal xmara fid-[[Id-Dinja|dinja]], għalkemm il-volum tal-ilma tagħha huwa ferm iżgħar minn xmajjar ewlenin oħra bħall-Amazzonja jew il-Kongo. Ix-xmara Nil kellha rwol ċentrali fl-[[Storja|istorja]] [[Ambjent (bijoloġija)|ambjentali]], ekonomika u [[Kultura|kulturali]] tal-Afrika għal millenji.

Ix-xmara Nil għandha żewġ tributarji ewlenin: in-[[Nil Abjad]] u n-[[Nil Blu]]. In-Nil Abjad bħala tributarja hija itwal u titqies bħala s-sors, għalkemm in-Nil Blu bħala tributarja tikkontribwixxi iktar mid-doppju tal-volum tan-Nil Abjad. It-tributarja tan-Nil Abjad tibda qrib il-[[Lag ta' Victoria]] u tnixxi mill-[[Uganda]] u mis-[[Sudan t'Isfel]]; filwaqt li t-tributarja tan-Nil Blu tibda qrib il-[[Lag ta' Tana]] fl-[[Etjopja]] u tnixxi fis-[[Sudan]] mix-Xlokk. Iż-żewġ tributarji jiltaqgħu fil-[[belt kapitali]] Sudaniża ta' [[Khartoum]]. Minn hemmhekk, ix-xmara Nil tnixxi lejn it-Tramuntana mid-Deżert Nubjan sal-belt kapitali [[Eġittu|Eġizzjana]], il-[[Kajr]], u finalment tbattal fil-Baħar Mediterran qrib [[Lixandra]], fejn iffurmat delta kbira.

[[Ġeoloġija|Ġeoloġikament]], ix-xmara Nil hija xmara żagħżugħa u ilha ssegwi l-mogħdija attwali tagħha għal madwar 15,000 sena. Il-baċir tad-drenaġġ tagħha huwa estiż fuq 11-il pajjiż. Il-biċċa l-kbira tal-ilma fin-Nil jiġi mill-ilma tax-xita fil-pajjiżi iktar 'l isfel bħall-Etjopja, il-[[Kenja]], it-[[Tanżanija|Tanzanija]] u l-Uganda. Il-pajjiżi iktar 'il fuq bħall-Eġittu, is-Sudan u s-Sudan t'Isfel huma primarjament deżert, u jużaw l-ilma tax-xmara għall-irrigazzjoni. Pajjiżi oħra li fihom hemm il-baċir tax-xmara Nil b'mod sħiħ jew parzjali huma l-[[Burundi]], ir-[[Repubblika Demokratika tal-Kongo]], l-[[Eritrea]] u r-[[Rwanda]].

Ix-xmara Nil kienet il-pedament taċ-ċivilizzazzjoni [[Eġittu tal-qedem|Eġizzjan tal-Qedem]], li ddependiet fuq ix-xmara għal kważi kull aspett tal-[[ħajja]]. L-għargħar annwali tax-xmara ddepożitat sedimenti rikki bin-nutrjienti tul ix-xtut tax-xmara. Din il-ħamrija appoġġat l-għelejjel li ppermettew it-tkattir ta' soċjetà sofistikata f'deżert li kieku kien inospitabbli. Ix-xmara Nil iffaċilitat il-kummerċ, il-komunikazzjoni, it-trasport u l-governanza. Fin-Nofsinhar tat-tieni kataratta tan-Nil kienet tinsab Nubja, in-nieqa storika tal-kultura ta' Kerma tal-qedem u tal-Imperu Kuxit. Bosta [[Ewropa|Ewropej]] kienu affaxxinati bin-Nil, u l-esplorazzjonijiet tagħhom madwar il-Lag ta' Victoria fl-aħħar tas-seklu 19 wasslu biex jinstab is-sors tax-xmara. Fost il-kulturi li jgħixu tul in-Nil fl-era moderna hemm il-popli Nilotiċi, li huma [[Ragħaj|rgħajja]] seminomadiċi li jrabbu l-bhejjem u li jipprattika l-pastoraliżmu nomadiku, jiġifieri jċaqilqu l-bhejjem tagħhom staġonalment skont l-għargħar tan-Nil.

Fl-era moderna, ix-xmara Nil taqdi rwol kritiku fl-ekonomiji tal-Eġittu u tas-Sudan, li jiddependu fuqha għall-irrigazzjoni tar-raba' estensiv bl-għelejjel. Mill-aħħar tas-seklu 20, inbnew iktar minn tużżana digi fil-baċir tan-Nil biex jipprovdu għall-irrigazzjoni u għall-ġenerazzjoni tal-elettriku. Id-digi biddlu ċ-ċiklu tal-għargħar annwali tax-xmara u rrestrinġew it-trasport tas-sedimenti iktar 'il fuq tul il-fluss tax-xmara, għaldaqstant wasslu biex id-delta tan-Nil tiċkien. Xi digi – bħad-Diga l-Għolja ta' Aswan u d-Diga l-Kbira tar-Rinaxximent Etjopjan – wasslu għal tilwim [[Politika|politiku]] internazzjonali dwar l-iskarsezza tal-ilma, is-sikurezza, is-sigurtà tal-ikel u l-ispostament sfurzat tan-nies.

== Ismijiet u [[etimoloġija]] ==

== Referenzi ==

[[Kategorija:Xmajjar]]</text>
      <sha1>me29rnhnknb35lxtacdjn6cqr2b7mx3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>330493</id>
      <parentid>330492</parentid>
      <timestamp>2026-06-10T10:09:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Trigcly</username>
        <id>17859</id>
      </contributor>
      <comment>Żieda ta' isem ix-xmara bil-ġeroglifiċi Eġizzjani</comment>
      <origin>330493</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3948" sha1="50kgkjz9dgos8sqwbq8rt0f3zcx1oy5" xml:space="preserve">[[Stampa:Nile 3rd Cataract Left.jpg|daqsminuri|It-tielet kataratta tan-Nil.]]
In-'''Nil''' hija xmara ewlenija bi fluss lejn it-Tramuntana fil-Grigal tal-[[Afrika]] li tbattal fil-[[Mediterran|Baħar Mediterran]]. Ix-xmara hija twila 7,088 kilometru (4,404 mili) u b'hekk hija l-itwal xmara fid-[[Id-Dinja|dinja]], għalkemm il-volum tal-ilma tagħha huwa ferm iżgħar minn xmajjar ewlenin oħra bħall-Amazzonja jew il-Kongo. Ix-xmara Nil kellha rwol ċentrali fl-[[Storja|istorja]] [[Ambjent (bijoloġija)|ambjentali]], ekonomika u [[Kultura|kulturali]] tal-Afrika għal millenji.

Ix-xmara Nil għandha żewġ tributarji ewlenin: in-[[Nil Abjad]] u n-[[Nil Blu]]. In-Nil Abjad bħala tributarja hija itwal u titqies bħala s-sors, għalkemm in-Nil Blu bħala tributarja tikkontribwixxi iktar mid-doppju tal-volum tan-Nil Abjad. It-tributarja tan-Nil Abjad tibda qrib il-[[Lag ta' Victoria]] u tnixxi mill-[[Uganda]] u mis-[[Sudan t'Isfel]]; filwaqt li t-tributarja tan-Nil Blu tibda qrib il-[[Lag ta' Tana]] fl-[[Etjopja]] u tnixxi fis-[[Sudan]] mix-Xlokk. Iż-żewġ tributarji jiltaqgħu fil-[[belt kapitali]] Sudaniża ta' [[Khartoum]]. Minn hemmhekk, ix-xmara Nil tnixxi lejn it-Tramuntana mid-Deżert Nubjan sal-belt kapitali [[Eġittu|Eġizzjana]], il-[[Kajr]], u finalment tbattal fil-Baħar Mediterran qrib [[Lixandra]], fejn iffurmat delta kbira.

[[Ġeoloġija|Ġeoloġikament]], ix-xmara Nil hija xmara żagħżugħa u ilha ssegwi l-mogħdija attwali tagħha għal madwar 15,000 sena. Il-baċir tad-drenaġġ tagħha huwa estiż fuq 11-il pajjiż. Il-biċċa l-kbira tal-ilma fin-Nil jiġi mill-ilma tax-xita fil-pajjiżi iktar 'l isfel bħall-Etjopja, il-[[Kenja]], it-[[Tanżanija|Tanzanija]] u l-Uganda. Il-pajjiżi iktar 'il fuq bħall-Eġittu, is-Sudan u s-Sudan t'Isfel huma primarjament deżert, u jużaw l-ilma tax-xmara għall-irrigazzjoni. Pajjiżi oħra li fihom hemm il-baċir tax-xmara Nil b'mod sħiħ jew parzjali huma l-[[Burundi]], ir-[[Repubblika Demokratika tal-Kongo]], l-[[Eritrea]] u r-[[Rwanda]].

Ix-xmara Nil kienet il-pedament taċ-ċivilizzazzjoni [[Eġittu tal-qedem|Eġizzjan tal-Qedem]], li ddependiet fuq ix-xmara għal kważi kull aspett tal-[[ħajja]]. L-għargħar annwali tax-xmara ddepożitat sedimenti rikki bin-nutrjienti tul ix-xtut tax-xmara. Din il-ħamrija appoġġat l-għelejjel li ppermettew it-tkattir ta' soċjetà sofistikata f'deżert li kieku kien inospitabbli. Ix-xmara Nil iffaċilitat il-kummerċ, il-komunikazzjoni, it-trasport u l-governanza. Fin-Nofsinhar tat-tieni kataratta tan-Nil kienet tinsab Nubja, in-nieqa storika tal-kultura ta' Kerma tal-qedem u tal-Imperu Kuxit. Bosta [[Ewropa|Ewropej]] kienu affaxxinati bin-Nil, u l-esplorazzjonijiet tagħhom madwar il-Lag ta' Victoria fl-aħħar tas-seklu 19 wasslu biex jinstab is-sors tax-xmara. Fost il-kulturi li jgħixu tul in-Nil fl-era moderna hemm il-popli Nilotiċi, li huma [[Ragħaj|rgħajja]] seminomadiċi li jrabbu l-bhejjem u li jipprattika l-pastoraliżmu nomadiku, jiġifieri jċaqilqu l-bhejjem tagħhom staġonalment skont l-għargħar tan-Nil.

Fl-era moderna, ix-xmara Nil taqdi rwol kritiku fl-ekonomiji tal-Eġittu u tas-Sudan, li jiddependu fuqha għall-irrigazzjoni tar-raba' estensiv bl-għelejjel. Mill-aħħar tas-seklu 20, inbnew iktar minn tużżana digi fil-baċir tan-Nil biex jipprovdu għall-irrigazzjoni u għall-ġenerazzjoni tal-elettriku. Id-digi biddlu ċ-ċiklu tal-għargħar annwali tax-xmara u rrestrinġew it-trasport tas-sedimenti iktar 'il fuq tul il-fluss tax-xmara, għaldaqstant wasslu biex id-delta tan-Nil tiċkien. Xi digi – bħad-Diga l-Għolja ta' Aswan u d-Diga l-Kbira tar-Rinaxximent Etjopjan – wasslu għal tilwim [[Politika|politiku]] internazzjonali dwar l-iskarsezza tal-ilma, is-sikurezza, is-sigurtà tal-ikel u l-ispostament sfurzat tan-nies.

== Ismijiet u [[etimoloġija]] ==
&lt;hiero&gt;M17-X1:D21-G43-N35:N35:N35&lt;/hiero&gt;

== Referenzi ==

[[Kategorija:Xmajjar]]</text>
      <sha1>50kgkjz9dgos8sqwbq8rt0f3zcx1oy5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>330494</id>
      <parentid>330493</parentid>
      <timestamp>2026-06-10T10:33:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Trigcly</username>
        <id>17859</id>
      </contributor>
      <comment>/* Ismijiet u etimoloġija */</comment>
      <origin>330494</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7451" sha1="6vwu6hojmk70h1ljxsjusei0evbqxb6" xml:space="preserve">[[Stampa:Nile 3rd Cataract Left.jpg|daqsminuri|It-tielet kataratta tan-Nil.]]
In-'''Nil''' hija xmara ewlenija bi fluss lejn it-Tramuntana fil-Grigal tal-[[Afrika]] li tbattal fil-[[Mediterran|Baħar Mediterran]]. Ix-xmara hija twila 7,088 kilometru (4,404 mili) u b'hekk hija l-itwal xmara fid-[[Id-Dinja|dinja]], għalkemm il-volum tal-ilma tagħha huwa ferm iżgħar minn xmajjar ewlenin oħra bħall-Amazzonja jew il-Kongo. Ix-xmara Nil kellha rwol ċentrali fl-[[Storja|istorja]] [[Ambjent (bijoloġija)|ambjentali]], ekonomika u [[Kultura|kulturali]] tal-Afrika għal millenji.

Ix-xmara Nil għandha żewġ tributarji ewlenin: in-[[Nil Abjad]] u n-[[Nil Blu]]. In-Nil Abjad bħala tributarja hija itwal u titqies bħala s-sors, għalkemm in-Nil [[Ikħal|Blu]] bħala tributarja tikkontribwixxi iktar mid-doppju tal-volum tan-Nil Abjad. It-tributarja tan-Nil Abjad tibda qrib il-[[Lag ta' Victoria]] u tnixxi mill-[[Uganda]] u mis-[[Sudan t'Isfel]]; filwaqt li t-tributarja tan-Nil Blu tibda qrib il-[[Lag ta' Tana]] fl-[[Etjopja]] u tnixxi fis-[[Sudan]] mix-Xlokk. Iż-żewġ tributarji jiltaqgħu fil-[[belt kapitali]] Sudaniża ta' [[Khartoum]]. Minn hemmhekk, ix-xmara Nil tnixxi lejn it-Tramuntana mid-Deżert Nubjan sal-belt kapitali [[Eġittu|Eġizzjana]], il-[[Kajr]], u finalment tbattal fil-Baħar Mediterran qrib [[Lixandra]], fejn iffurmat delta kbira.

[[Ġeoloġija|Ġeoloġikament]], ix-xmara Nil hija xmara żagħżugħa u ilha ssegwi l-mogħdija attwali tagħha għal madwar 15,000 sena. Il-baċir tad-drenaġġ tagħha huwa estiż fuq 11-il pajjiż. Il-biċċa l-kbira tal-ilma fin-Nil jiġi mill-ilma tax-xita fil-pajjiżi iktar 'l isfel bħall-Etjopja, il-[[Kenja]], it-[[Tanżanija|Tanzanija]] u l-Uganda. Il-pajjiżi iktar 'il fuq bħall-Eġittu, is-Sudan u s-Sudan t'Isfel huma primarjament deżert, u jużaw l-ilma tax-xmara għall-irrigazzjoni. Pajjiżi oħra li fihom hemm il-baċir tax-xmara Nil b'mod sħiħ jew parzjali huma l-[[Burundi]], ir-[[Repubblika Demokratika tal-Kongo]], l-[[Eritrea]] u r-[[Rwanda]].

Ix-xmara Nil kienet il-pedament taċ-ċivilizzazzjoni [[Eġittu tal-qedem|Eġizzjan tal-Qedem]], li ddependiet fuq ix-xmara għal kważi kull aspett tal-[[ħajja]]. L-għargħar annwali tax-xmara ddepożitat sedimenti rikki bin-nutrjienti tul ix-xtut tax-xmara. Din il-ħamrija appoġġat l-għelejjel li ppermettew it-tkattir ta' soċjetà sofistikata f'deżert li kieku kien inospitabbli. Ix-xmara Nil iffaċilitat il-kummerċ, il-komunikazzjoni, it-trasport u l-governanza. Fin-Nofsinhar tat-tieni kataratta tan-Nil kienet tinsab Nubja, in-nieqa storika tal-kultura ta' Kerma tal-qedem u tal-Imperu Kuxit. Bosta [[Ewropa|Ewropej]] kienu affaxxinati bin-Nil, u l-esplorazzjonijiet tagħhom madwar il-Lag ta' Victoria fl-aħħar tas-seklu 19 wasslu biex jinstab is-sors tax-xmara. Fost il-kulturi li jgħixu tul in-Nil fl-era moderna hemm il-popli Nilotiċi, li huma [[Ragħaj|rgħajja]] seminomadiċi li jrabbu l-bhejjem u li jipprattika l-pastoraliżmu nomadiku, jiġifieri jċaqilqu l-bhejjem tagħhom staġonalment skont l-għargħar tan-Nil.

Fl-era moderna, ix-xmara Nil taqdi rwol kritiku fl-ekonomiji tal-Eġittu u tas-Sudan, li jiddependu fuqha għall-irrigazzjoni tar-raba' estensiv bl-għelejjel. Mill-aħħar tas-seklu 20, inbnew iktar minn tużżana digi fil-baċir tan-Nil biex jipprovdu għall-irrigazzjoni u għall-ġenerazzjoni tal-elettriku. Id-digi biddlu ċ-ċiklu tal-għargħar annwali tax-xmara u rrestrinġew it-trasport tas-sedimenti iktar 'il fuq tul il-fluss tax-xmara, għaldaqstant wasslu biex id-delta tan-Nil tiċkien. Xi digi – bħad-Diga l-Għolja ta' Aswan u d-Diga l-Kbira tar-Rinaxximent Etjopjan – wasslu għal tilwim [[Politika|politiku]] internazzjonali dwar l-iskarsezza tal-ilma, is-sikurezza, is-sigurtà tal-ikel u l-ispostament sfurzat tan-nies.

== Ismijiet u [[etimoloġija]] ==
Isem ix-xmara &quot;Nil&quot; jew &quot;xmara&quot; bil-[[ġeroglifiċi Eġizzjani]] jiġi hekk:&lt;ref&gt;Gardiner, Alan (1964) [1927]. ''Egyptian Grammar'' (3rd ed.). Oxford University Press, pp. 43, 623.&lt;/ref&gt;&lt;hiero&gt;M17-X1:D21-G43-N35:N35:N35&lt;/hiero&gt;Il-[[kelma]] bil-[[Lingwa Maltija|Malti]] &quot;Nil&quot; ġejja mil-[[Lingwa Latina|Latin]] ''Nilus'' u mill-[[Lingwa Griega antika|Grieg Antik]] Νεῖλος (Neilos), li x'aktarx oriġinat mit-terminu [[Semitiku]] ''naḥal'', jiġifieri &quot;xmara&quot;.&lt;ref&gt;{{Ċita aħbar|titlu=Nile River {{!}} Start, Map, Length, Facts, Continent, History, &amp; Location {{!}} Britannica|url=https://www.britannica.com/place/Nile-River|lingwa=en|data-aċċess=2026-06-10}}&lt;/ref&gt;
Bil-[[lingwa]] tal-Eġittu tal-qedem, l-istess kelma kienet tintuża biex tfisser &quot;Nil&quot; u &quot;xmara&quot; bl-għerq ''jtrw''.&lt;ref&gt;Allen, James P (2000). ''Middle Egyptian: An Introduction to the Language and Culture of Hieroglyphs''. Cambridge University Press. ISBN &lt;bdi&gt;0521774837&lt;/bdi&gt;. pp. 21, 101.&lt;/ref&gt; L-Eġizzjani kienu jsejħu lil pajjiżhom bl-għerq ''kmt'' jiġifieri &quot;[[iswed]]&quot;, b'referenza għal-[[lewn]] skur tal-ilmijiet tal-għargħar tan-Nil meta jġorru s-sedimenti mill-fluss ta' fuq tax-xmara.&lt;ref&gt;Allen, James P (2000). ''Middle Egyptian: An Introduction to the Language and Culture of Hieroglyphs''. Cambridge University Press. ISBN &lt;bdi&gt;0521774837&lt;/bdi&gt;. pp. 339, 470.&lt;/ref&gt; L-isem &quot;Nil Blu&quot; jew &quot;Nil Iżraq&quot; huwa [[traduzzjoni]] tal-isem bl-[[Lingwa Għarbija|Għarbi]] ''Al-Baḥr Al-Azraq''.

Fl-era moderna, ix-xmara għandha diversi ismijiet fi ħdan il-baċir tan-Nil. Fl-Eġittu tissejjaħ ''Al-Nīl'', ''Baḥr Al-Nīl'' jew ''Nahr Al-Nīl''.&lt;ref&gt;Badawi, Mohammad, ed. (2003). ''Al-Muhit Oxford Study Dictionary: English-Arabic''. Academia. ISBN &lt;bdi&gt;995330050X&lt;/bdi&gt;. p. 717.&lt;/ref&gt; Fis-Sudan t'Isfel, xi kultant tissejjaħ bl-Għarbi ''Baḥr el-Jebel'', بحر الجبل, li litteralment tfisser &quot;Xmara tal-Muntanji&quot;.&lt;ref&gt;Dumont, Henri (2009). &quot;A Description of the Nile Basin, and a Synopsis of Its History, Ecology, Biogeography, Hydrology, and Natural Resources&quot;. In Dumont, Henri (ed.). ''The Nile: Origin, Environments, Limnology and Human Use''. Springer Netherlands. pp. 1–22. ISBN &lt;bdi&gt;9781402097263&lt;/bdi&gt;. p. 6.&lt;/ref&gt; Fl-Uganda, il-kelliema ta' Luganda jużaw l-isem ''Kiyira''.&lt;ref&gt;Hamilton, Alan (2016). ''Luganda Dictionary and Grammar''. Alan Hamilton. ISBN &lt;bdi&gt;9780954149611&lt;/bdi&gt;. p. 66.&lt;/ref&gt; Xi nies Nubjani tal-Eġittu u tas-Sudan jużaw l-isem Nobi ''Áman Dawū'' (&quot;Ilma Kbir&quot;).&lt;ref&gt;Murray, G. W. (1923). ''An English-Nubian Comparative Dictionary''. Humphrey Milford, Oxford University Press. p. 8.&lt;/ref&gt;

Diversi tributarji (xmajjar iżgħar li jingħaqdu fix-xmara Nil) u segmenti tax-xmara jinkorporaw il-kelma &quot;Nil&quot; f'isimhom, fosthom:

* in-Nil ta' Albert – segment tan-Nil Abjad bi fluss lejn it-Tramuntana mil-Lag ta' Albert sa Nimule;
* in-Nil Iswed – isem ieħor tax-xmara Atbarah;
* in-Nil Blu – waħda miż-żewġ tributarji ewlenin tan-Nil;
* in-Nil ta' Kyoga – segment tan-Nil Abjad mil-Lag ta' Kyoga sal-Lag ta' Albert;
* in-Nil Prinċipali – segment tan-Nil 'l isfel mill-konfluwenza tan-Nil Blu u tan-Nil Abjad;
* in-Nil tal-Muntanji – segment tan-Nil Abjad mill-muntanji tal-Uganda sal-pjanuri tas-Sudan t'Isfel;
* in-Nil ta' Victoria – segment tan-Nil Abjad mil-Lag ta' Victoria sal-Lag ta' Kyoga;
* in-Nil [[Abjad]] – waħda miż-żewġ tributarji ewlenin tan-Nil;
* in-Nil [[Isfar]] – jew Wadi Howar, fdal ta' tributarja tal-qedem li nixfet diversi eluf ta' snin ilu.

== Referenzi ==

[[Kategorija:Xmajjar]]</text>
      <sha1>6vwu6hojmk70h1ljxsjusei0evbqxb6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>330495</id>
      <parentid>330494</parentid>
      <timestamp>2026-06-10T10:47:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Trigcly</username>
        <id>17859</id>
      </contributor>
      <comment>/* Referenzi */</comment>
      <origin>330495</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9111" sha1="l00f9z0vemmfqhxncm6pf4opjvotu3x" xml:space="preserve">[[Stampa:Nile 3rd Cataract Left.jpg|daqsminuri|It-tielet kataratta tan-Nil.]]
In-'''Nil''' hija xmara ewlenija bi fluss lejn it-Tramuntana fil-Grigal tal-[[Afrika]] li tbattal fil-[[Mediterran|Baħar Mediterran]]. Ix-xmara hija twila 7,088 kilometru (4,404 mili) u b'hekk hija l-itwal xmara fid-[[Id-Dinja|dinja]], għalkemm il-volum tal-ilma tagħha huwa ferm iżgħar minn xmajjar ewlenin oħra bħall-Amazzonja jew il-Kongo. Ix-xmara Nil kellha rwol ċentrali fl-[[Storja|istorja]] [[Ambjent (bijoloġija)|ambjentali]], ekonomika u [[Kultura|kulturali]] tal-Afrika għal millenji.

Ix-xmara Nil għandha żewġ tributarji ewlenin: in-[[Nil Abjad]] u n-[[Nil Blu]]. In-Nil Abjad bħala tributarja hija itwal u titqies bħala s-sors, għalkemm in-Nil [[Ikħal|Blu]] bħala tributarja tikkontribwixxi iktar mid-doppju tal-volum tan-Nil Abjad. It-tributarja tan-Nil Abjad tibda qrib il-[[Lag ta' Victoria]] u tnixxi mill-[[Uganda]] u mis-[[Sudan t'Isfel]]; filwaqt li t-tributarja tan-Nil Blu tibda qrib il-[[Lag ta' Tana]] fl-[[Etjopja]] u tnixxi fis-[[Sudan]] mix-Xlokk. Iż-żewġ tributarji jiltaqgħu fil-[[belt kapitali]] Sudaniża ta' [[Khartoum]]. Minn hemmhekk, ix-xmara Nil tnixxi lejn it-Tramuntana mid-Deżert Nubjan sal-belt kapitali [[Eġittu|Eġizzjana]], il-[[Kajr]], u finalment tbattal fil-Baħar Mediterran qrib [[Lixandra]], fejn iffurmat delta kbira.

[[Ġeoloġija|Ġeoloġikament]], ix-xmara Nil hija xmara żagħżugħa u ilha ssegwi l-mogħdija attwali tagħha għal madwar 15,000 sena. Il-baċir tad-drenaġġ tagħha huwa estiż fuq 11-il pajjiż. Il-biċċa l-kbira tal-ilma fin-Nil jiġi mill-ilma tax-xita fil-pajjiżi iktar 'l isfel bħall-Etjopja, il-[[Kenja]], it-[[Tanżanija|Tanzanija]] u l-Uganda. Il-pajjiżi iktar 'il fuq bħall-Eġittu, is-Sudan u s-Sudan t'Isfel huma primarjament deżert, u jużaw l-ilma tax-xmara għall-irrigazzjoni. Pajjiżi oħra li fihom hemm il-baċir tax-xmara Nil b'mod sħiħ jew parzjali huma l-[[Burundi]], ir-[[Repubblika Demokratika tal-Kongo]], l-[[Eritrea]] u r-[[Rwanda]].

Ix-xmara Nil kienet il-pedament taċ-ċivilizzazzjoni [[Eġittu tal-qedem|Eġizzjan tal-Qedem]], li ddependiet fuq ix-xmara għal kważi kull aspett tal-[[ħajja]]. L-għargħar annwali tax-xmara ddepożitat sedimenti rikki bin-nutrjienti tul ix-xtut tax-xmara. Din il-ħamrija appoġġat l-għelejjel li ppermettew it-tkattir ta' soċjetà sofistikata f'deżert li kieku kien inospitabbli. Ix-xmara Nil iffaċilitat il-kummerċ, il-komunikazzjoni, it-trasport u l-governanza. Fin-Nofsinhar tat-tieni kataratta tan-Nil kienet tinsab Nubja, in-nieqa storika tal-kultura ta' Kerma tal-qedem u tal-Imperu Kuxit. Bosta [[Ewropa|Ewropej]] kienu affaxxinati bin-Nil, u l-esplorazzjonijiet tagħhom madwar il-Lag ta' Victoria fl-aħħar tas-seklu 19 wasslu biex jinstab is-sors tax-xmara. Fost il-kulturi li jgħixu tul in-Nil fl-era moderna hemm il-popli Nilotiċi, li huma [[Ragħaj|rgħajja]] seminomadiċi li jrabbu l-bhejjem u li jipprattika l-pastoraliżmu nomadiku, jiġifieri jċaqilqu l-bhejjem tagħhom staġonalment skont l-għargħar tan-Nil.

Fl-era moderna, ix-xmara Nil taqdi rwol kritiku fl-ekonomiji tal-Eġittu u tas-Sudan, li jiddependu fuqha għall-irrigazzjoni tar-raba' estensiv bl-għelejjel. Mill-aħħar tas-seklu 20, inbnew iktar minn tużżana digi fil-baċir tan-Nil biex jipprovdu għall-irrigazzjoni u għall-ġenerazzjoni tal-elettriku. Id-digi biddlu ċ-ċiklu tal-għargħar annwali tax-xmara u rrestrinġew it-trasport tas-sedimenti iktar 'il fuq tul il-fluss tax-xmara, għaldaqstant wasslu biex id-delta tan-Nil tiċkien. Xi digi – bħad-Diga l-Għolja ta' Aswan u d-Diga l-Kbira tar-Rinaxximent Etjopjan – wasslu għal tilwim [[Politika|politiku]] internazzjonali dwar l-iskarsezza tal-ilma, is-sikurezza, is-sigurtà tal-ikel u l-ispostament sfurzat tan-nies.

== Ismijiet u [[etimoloġija]] ==
Isem ix-xmara &quot;Nil&quot; jew &quot;xmara&quot; bil-[[ġeroglifiċi Eġizzjani]] jiġi hekk:&lt;ref&gt;Gardiner, Alan (1964) [1927]. ''Egyptian Grammar'' (3rd ed.). Oxford University Press, pp. 43, 623.&lt;/ref&gt;&lt;hiero&gt;M17-X1:D21-G43-N35:N35:N35&lt;/hiero&gt;Il-[[kelma]] bil-[[Lingwa Maltija|Malti]] &quot;Nil&quot; ġejja mil-[[Lingwa Latina|Latin]] ''Nilus'' u mill-[[Lingwa Griega antika|Grieg Antik]] Νεῖλος (Neilos), li x'aktarx oriġinat mit-terminu [[Semitiku]] ''naḥal'', jiġifieri &quot;xmara&quot;.&lt;ref&gt;{{Ċita aħbar|titlu=Nile River {{!}} Start, Map, Length, Facts, Continent, History, &amp; Location {{!}} Britannica|url=https://www.britannica.com/place/Nile-River|lingwa=en|data-aċċess=2026-06-10}}&lt;/ref&gt;
Bil-[[lingwa]] tal-Eġittu tal-qedem, l-istess kelma kienet tintuża biex tfisser &quot;Nil&quot; u &quot;xmara&quot; bl-għerq ''jtrw''.&lt;ref&gt;Allen, James P (2000). ''Middle Egyptian: An Introduction to the Language and Culture of Hieroglyphs''. Cambridge University Press. ISBN &lt;bdi&gt;0521774837&lt;/bdi&gt;. pp. 21, 101.&lt;/ref&gt; L-Eġizzjani kienu jsejħu lil pajjiżhom bl-għerq ''kmt'' jiġifieri &quot;[[iswed]]&quot;, b'referenza għal-[[lewn]] skur tal-ilmijiet tal-għargħar tan-Nil meta jġorru s-sedimenti mill-fluss ta' fuq tax-xmara.&lt;ref&gt;Allen, James P (2000). ''Middle Egyptian: An Introduction to the Language and Culture of Hieroglyphs''. Cambridge University Press. ISBN &lt;bdi&gt;0521774837&lt;/bdi&gt;. pp. 339, 470.&lt;/ref&gt; L-isem &quot;Nil Blu&quot; jew &quot;Nil Iżraq&quot; huwa [[traduzzjoni]] tal-isem bl-[[Lingwa Għarbija|Għarbi]] ''Al-Baḥr Al-Azraq''.

Fl-era moderna, ix-xmara għandha diversi ismijiet fi ħdan il-baċir tan-Nil. Fl-Eġittu tissejjaħ ''Al-Nīl'', ''Baḥr Al-Nīl'' jew ''Nahr Al-Nīl''.&lt;ref&gt;Badawi, Mohammad, ed. (2003). ''Al-Muhit Oxford Study Dictionary: English-Arabic''. Academia. ISBN &lt;bdi&gt;995330050X&lt;/bdi&gt;. p. 717.&lt;/ref&gt; Fis-Sudan t'Isfel, xi kultant tissejjaħ bl-Għarbi ''Baḥr el-Jebel'', بحر الجبل, li litteralment tfisser &quot;Xmara tal-Muntanji&quot;.&lt;ref&gt;Dumont, Henri (2009). &quot;A Description of the Nile Basin, and a Synopsis of Its History, Ecology, Biogeography, Hydrology, and Natural Resources&quot;. In Dumont, Henri (ed.). ''The Nile: Origin, Environments, Limnology and Human Use''. Springer Netherlands. pp. 1–22. ISBN &lt;bdi&gt;9781402097263&lt;/bdi&gt;. p. 6.&lt;/ref&gt; Fl-Uganda, il-kelliema ta' Luganda jużaw l-isem ''Kiyira''.&lt;ref&gt;Hamilton, Alan (2016). ''Luganda Dictionary and Grammar''. Alan Hamilton. ISBN &lt;bdi&gt;9780954149611&lt;/bdi&gt;. p. 66.&lt;/ref&gt; Xi nies Nubjani tal-Eġittu u tas-Sudan jużaw l-isem Nobi ''Áman Dawū'' (&quot;Ilma Kbir&quot;).&lt;ref&gt;Murray, G. W. (1923). ''An English-Nubian Comparative Dictionary''. Humphrey Milford, Oxford University Press. p. 8.&lt;/ref&gt;

Diversi tributarji (xmajjar iżgħar li jingħaqdu fix-xmara Nil) u segmenti tax-xmara jinkorporaw il-kelma &quot;Nil&quot; f'isimhom, fosthom:

* in-Nil ta' Albert – segment tan-Nil Abjad bi fluss lejn it-Tramuntana mil-Lag ta' Albert sa Nimule;
* in-Nil Iswed – isem ieħor tax-xmara Atbarah;
* in-Nil Blu – waħda miż-żewġ tributarji ewlenin tan-Nil;
* in-Nil ta' Kyoga – segment tan-Nil Abjad mil-Lag ta' Kyoga sal-Lag ta' Albert;
* in-Nil Prinċipali – segment tan-Nil 'l isfel mill-konfluwenza tan-Nil Blu u tan-Nil Abjad;
* in-Nil tal-Muntanji – segment tan-Nil Abjad mill-muntanji tal-Uganda sal-pjanuri tas-Sudan t'Isfel;
* in-Nil ta' Victoria – segment tan-Nil Abjad mil-Lag ta' Victoria sal-Lag ta' Kyoga;
* in-Nil [[Abjad]] – waħda miż-żewġ tributarji ewlenin tan-Nil;
* in-Nil [[Isfar]] – jew Wadi Howar, fdal ta' tributarja tal-qedem li nixfet diversi eluf ta' snin ilu.

== Sorsi ==
[[Stampa:Nile River Sources.svg|daqsminuri|Ix-xmara Nil għandha sitt kataratti u diversi sorsi.]]
Is-sors tan-Nil huwa tributarja tax-xmara Rukarara fil-[[Park Nazzjonali ta' Nyungwe]], ir-Rwanda, f'2°19′35″S 29°21′30″E, f'elevazzjoni ta' 2,539 metru (8,330 pied). Is-sors huwa definit bħala l-punt tat-tluq tal-itwal mogħdija tal-ilma s-sena kollha fil-baċir tad-drenaġġ tan-Nil. Minn dan is-sors, ix-xmara tnixxi għal 7,088 kilometru (4,404 mili) sal-ħalq tagħha fil-Baħar Mediterran. Id-distanza ġiet imkejla fl-2009 tul il-linja taċ-ċentru tax-xmara bl-użu tal-immaġnijiet satellitari.

L-ogħla sorsi tan-Nil jinsabu max-xaqlibiet tal-[[Park Nazzjonali tal-Muntanji ta' Rwenzori|Muntanji ta' Rwenzori]] fl-Uganda. Il-Muntanji tal-[[Qamar]] leġġendarji, deskritti mill-[[astronomu]] [[Greċja|Grieg]] Tolomew, ġew assoċjati mal-Muntanji ta' Rwenzori.

L-iżjed sors fin-Nofsinhar tan-Nil jinsab fil-Burundi f'wieħed mis-sorsi tax-xmara Ruvyironza, li tbattal fix-xmara Kagera. Fil-qrib ittella' [[monument]] fl-1937 minn [[Burkhart Waldecker]] ħdejn ir-raħal ta' Rutovu, qrib il-Muntanja Kikizi.

Il-Lag ta' Victoria – kondiviż mit-Tanzanija, mill-Uganda u mill-Kenja – xi kultant jiġi deskritt informalment bħala s-sors, peress li jbattal fin-Nil Abjad mill-fluss 'il barra tiegħu f'Jinja, l-Uganda. Madankollu, uħud issuġġerew li s-sors ġenwin tan-Nil huma s-sħab tax-xita li spiss jinsab fuq il-Lag ta' Victoria, minħabba li jikkontribwixxu għall-maġġoranza l-kbira tal-ilma tax-xmara.

Is-sors tat-tributarja tan-Nil Blu jinsab qrib ir-raħal ta' Gish Abay, fin-Nofsinhar tal-Lag ta' Tana.

== Referenzi ==

[[Kategorija:Xmajjar]]</text>
      <sha1>l00f9z0vemmfqhxncm6pf4opjvotu3x</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>