Wikipedija mtwiki https://mt.wikipedia.org/wiki/Il-Pa%C4%A1na_prin%C4%8Bipali MediaWiki 1.47.0-wmf.8 first-letter Medja Speċjali Diskussjoni Utent Diskussjoni utent Wikipedija Diskussjoni Wikipedija Stampa Diskussjoni stampa MediaWiki Diskussjoni MediaWiki Mudell Diskussjoni mudell Għajnuna Diskussjoni għajnuna Kategorija Diskussjoni kategorija Portal Diskussjoni portal TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk 0 2940 330715 330658 2026-06-25T07:00:35Z InternetArchiveBot 18288 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 330715 wikitext text/x-wiki {{Infobox bijografija|caption=}} {{quote|Il-pinna lsien ir-ruħ|Miguel de Cervantes}} '''Miguel de Cervantes Saavedra'''<ref>Il-firma tiegħu kienet ''Cerbantes'' bl-ittra ''b''; imma l-istampaturi tax-xogħlijiet tiegħu dejjem użaw il-forma ''Cervantes''.</ref> ([[Alcalá de Henares]], [[29 ta' Settembru]] [[1547]] – [[Madrid]], [[22 ta' April]] [[1616]]) kien rumanzier, poeta u drammaturgu [[Spanja|Spanjol]]. L-aqwa xogħol tiegħu huwa r-rumanz ''[[Dun Kixott mill-Manċa|Don Quixote]]'',<ref>Bil-Malti r-rumanz huwa magħruf bħala "Dun Kixott", fil-verżjoni Maltija maqluba għall-Malti minn Pawlu Montebello.</ref> rikonoxxut bħala l-ewwel [[rumanz modern]]. Ix-xogħlijiet tiegħu huma sikwit meqjusa bħala fost l-iktar importanti fil-letteratura kollha.<ref name="Br">"Cervantes, Miguel de". ''Encyclopaedia Britannica''. 2002.</ref> L-influwenza tiegħu fuq il-[[lingwa Spanjola]] tant kienet kbira li l-Ispanjol kultant jissejjaħ ''la lengua de Cervantes'' (Il-lingwa ta' Cervantes'').<ref>[http://www.cepc.es/rap/Publicaciones/Revistas/2/REP_031-032_288.pdf ''La lengua de Cervantes''], Ministerio de la Presidencia de España.</ref> == Bijografija == === Tfulija u żgħożija === Aktarx li Miguel de Cervantes twieled [[Alcalá de Henares]].<ref>Minkejja dak li qal Miguel de Cervantes fl-''Información de Argel'' (li wieħed jista' jikkonsulta [https://web.archive.org/web/20110210115857/http://www.archivodelafrontera.com/CLASICOS-013.htm hawn]), jeżistu xi polemiċi fuq il-post veru fejn twieled.</ref> Ma nafux il-jum eżatt meta twieled, imma x'aktarx kien fid-[[29 ta' Settembru]], il-festa tal-arkanġlu [[San Mikiel]], billi kien hemm it-tradizzjoni li jagħtu l-isem tal-qaddis tal-ġurnata lit-trabi li jitwieldu dakinhar. Miguel de Cervantes tgħammed f'[[Alcalá de Henares]] ([[Spanja]]) fid-[[9 ta' Ottubru]] [[1547]] fil-parroċċa ta' ''Santa María la Mayor''.<ref>Il-knisja mbniet fl-1553 u ġġarrfet erba' sekli wara, matul il-[[Gwerra ta' Spanja]].</ref> Fl-att tal-magħmudija nsibu miktub: {{Iċċita|Il-Ħadd, id-disa' jum ta' Ottubru fis-sena tal-Mulej elf ħames mija sebgħa u erbgħin, tgħammed Miguel, bin Rodrigo Cervantes u martu Leonor. Ġie mgħammed mir-Reverendu Bartolomé Serrano, kappillan ta' Santa Marija. Xhieda: Baltasar Vázquez, Sagristan, u jiena li għammidtu u li hawn niffirma ismi. Bachiller Serrano.}} Missieru, Rodrigo de Cervantes, kellu antenati minn [[Cordoba]] imma kien ġej mill-[[Galizja]], kien [[kirurgu]], [[professjoni]] li iżjed tixbaħ 'il dik ta' [[tabib]] tal-lum. Skont xi awturi, pereżempju, Américo Castro u Daniel Eisenberg, miż-żewġ naħat tal-familja, Cervantes kellu antenati li kienu Lhud ikkonvertiti għall-[[Kristjaneżmu]]. Imma oħrajn bħal Jean Canavaggio ma jaqblux u jgħidu li din id-dixxendenza qatt ġiet ipprovata. Ommu kienet Leonor de Cortinas Sánchez, li ma nafux wisq fuqha. Ħutu kienu Andrés (1543); Andrea (1544); Luisa (1546), li saret pirjola fil-kunvent tal-Karmelitani; Rodrigo (1550), suldat li kien miegħu meta ġie inkalzrat fl-[[Alġerija]]; Magdalena (1554) u Juan, nafu bihom biss għax kienu msemmijin fit-testment ta' missierhom. Ta' min jinnota li l-isem “Saavedra” qatt ma kien deher f'xi dokument fiż-żgħożija ta' Cervantes u ħutu qatt ma użawh. L-isem li ngħata meta twieled kien “Miguel de Cervantes Cortinas”. Beda juża l-isem “Saavedra” biss wara li ġie lura mill-ħabs tal-Alġerija, forsi biex ismu ma jitħallatx ma' dak ta' ċertu ieħor Miguel de Cervantes Cortinas li kien tkeċċa mill-qorti. Lejn l-1551, Rodrigo de Cervantes ħa l-familja tiegħu toqgħod [[Valladolid]]. Minħabba d-djun li kien jagħmel, bosta drabi mar il-ħabs u ġidu kien ikkonfiskat. Fl-1556, telaq lejn [[Cordoba]] sabiex jiġbor il-wirt li kien ħallielu Juan de Cervantes, in-nannu tal-kittieb, u fl-istess ħin jaħrab mill-kredituri. M'għandniex ħjiel eżatt dwar il-bidu tal-istudji ta' Miguel de Cervantes, li bla dubju, qatt ma waslu sa livell universitarju. Jista' jkun li studja [[Valladolid]], [[Cordoba]] jew [[Sivilja]]. Però hemm il-possibbiltà li setà studja fil-kulleġġ tal-[[Kumpanija ta' Ġesù]], billi fir-rumanz ''Id-diskussjoni bejn il-klieb'' jagħti deskrizzjoni ta' kulleġġ tal-[[Ġiżwiti]] li qisha allużjoni għall-ħajja tiegħu ta' student. Fl-1566 mar joqgħod [[Madrid]]. Hemm kien jattendi l-''Estudio de la Villa'', immexxi mill-professur tal-grammatika [[Juan López de Hoyos]], li fl-1569 ippubblika ktieb fuq il-marda u l-mewt tar-reġina [[Eliżabetta ta' Valois]], it-tielet mara tar-re [[Filippu II ta' Spanja|Filippu II]]. López de Hoyos inkluda f'dal-ktieb tliet poeżiji ta' Cervantes, “id-dixxiplu għażiż u maħbub tagħna” li huma l-ewwel xogħol lettarju tiegħu li nafu bih. F'dak iż-żmien Cervantes beda jattendi għar-rappreżentazzjonijiet teatrali tal-attur u drammaturgu [[Lope de Rueda]] u sar iħobb ħafna t-teatru, kif tenna fit-tieni parti ta' [[Don Quijote]], minn fomm il-persunaġġ prinċipali, ''se le iban los ojos tras la farándula'' (hu ħabb id-dinja teatrali). === Il-ħarba lejn l-Italja u l-Battalja ta' Lepanto === [[Stampa:Battle of Lepanto 1571.jpg|thumb|350px|Il-battalja ta' Lepanto]] Għad hemm konservata ordni ta' Filippu II bid-data tal-1569 fejn jikkmanda li jiġi arrestat Miguel de Cervantes, akkużat li fera fi dwell 'il ċertu Antonio Sigura. Jekk dan kien veru l-istess Cervantes, din setgħet kienet ir-raġuni għaliex mar l-[[Italja]]. Wasal [[Ruma]] f'Diċembru tal-istess sena. Hemmhekk qara' l-poeżiji kavallereski ta' [[Ludovico Ariosto]] u d-''Djalogi tal-imħabba'', ta' ispirazzjoni neoplatonika, miktubin mil-[[Lhud]]i seferadita, [[León Hebreo]], li influwenzaw l-idea tiegħu tal-imħabba. Cervantes tgħallem l-istil tal-arti Taljana u baqa' dejjem jiftakar fiha bil-pjaċir, kif jidher pereżempju, f'''L-avukat Vidriera'', wieħed minn ''[[Novelas ejemplares]]'' (Novelli Eżemplari) u bosta allużjonijiet fix-xogħlijiet l-oħra tiegħu. Mela daħal fis-servizz ta' Giulio Acquaviva li laħaq kardinal fl-1570, u li x'aktarx kien sar jafu ġewwa Madrid. Mar miegħu [[Palermo]], [[Milan]], [[Firenze]], [[Venezja]], [[Parma]] u [[Ferrara]]. Ma damx ma daħal suldat fil-kumpannija tal-kaptan Diego de Urbina, fir-reġiment tal-infanterija ta' Miguel de Montcada u imbarka fuq ix-xini ''Marquesa''. Fis-7 ta' Ottubru 1571 ħa sehem fil-[[battalja ta' Lepanto]], mal-armata tal-[[Lega Mqaddsa]] taħt il-kmand ta' [[Don Juan tal-Awstrija]], “bin is-sajjetta tal-gwerra [[Karlu V]], ta' memorja hienja” u nofs-aħwa mar-re. Din l-armata kienet magħmula mill-forzi tal-[[Papa Piju V|Papa]], [[Spanja]], ir-Repubblika ta' [[Venezja]], ir-Repubblika ta' [[Genoa]], id-Dukat ta' [[Savoja]] u l-[[Ordni Militari Sovran ta' Malta|Kavalieri ta' Malta]]. F'dokument legali dettaljat ta' tmien snin wara naqraw hekk: {{Iċċita|"Meta tfaċċat l-armata Torka, f'dil-battalja navali, dan Miguel de Cervantes ħassu marid u kellu d-deni, u l-kaptan li semmejna… u bosta ħbieb tiegħu qalulu, li la ma jiflaħx u għandu d-deni, imissu joqgħod isfel fil-gverta tal-galera; dan Miguel de Cervantes staqsa x'ħa jgħidu fuqu jekk ma jagħmilx dmiru, u li jippreferi jmut jiġgieled għal Alla u r-re, li mhux ħa jmur fil-gverta, u b'saħħtu… u iġgieled ta' suldat kuraġġuż kontra t-Torok f'dil-battalja bil-kanuni, kif il-kaptan tiegħu talab u ordna lis-suldati l-oħra. Meta intemmet il-battalja u s-Sinjur Don Juan kien jaf u sema' kif u kemm kien tqatel dan Miguel de Cervantes, tah erba' dukati żejda fil-paga… Minn dil-battalja ħareġ ferut b'żewġ tiri tal-arkibuġju f'sidru u f'id waħda li baqa' jbati biha."}} Minn dak iż-żmien kien imlaqqam ''el manco de lepante'' (l-immankat ta' Lepanto). Għalkemm idu x-xellugija fejn intlaqat ma ġietx maqtugħa, din ma kienx jista' jċaqlaqha għax ċomba kienet qatgħetlu nerv fiha. Dawn il-ġrieħi ma' kinux gravi għax fl-1572, wara sitt xhur fi sptar f' [[Messina]], Cervantes reġa' qabad il-ħajja militari. Ħa sehem fl-ispedizzjonijiet navali ta' [[Navarino]] (1572), [[Corfù]], [[Bizerta]], u [[Tuneż]] (1573). Kollha kienu taħt il-kmand tal-kaptan [[Manuel Ponce de León]] u fir-reġiment tal-famuż [[Lope de Figuero]] li deher f'''El alcalde de Zalamea,'' (Is-sindku ta' Salamea) ta' [[Pedro Calderón de la Barca]]. Aktar tard, dar il-bliet ewlenin ta' [[Sqallija]] u [[Sardenja]], ta' [[Genoa]] u tal-[[Lombardija]]. Fl-aħħar qagħad sentejn [[Napli]] sal-1575. Cervantes wara dejjem wera ruħu kburi li ħa sehem fil-battalja ta' Lepanto, li kienet għalih, kif kiteb fid-daħla ta' ''Don Quijote'', {{Iċċita|"l-ikbar ġrajja li raw is-sekli tal-imgħoddi, ta' issa u li ma jistgħux jittamaw li jkollhom tal-ġejjieni".}} === Priġunier fl-Alġerija === [[Stampa:Miguel de Cervantes Saavedra 01.jpg|thumb|right|Miguel de Cervantes (''Retratos de Españoles Ilustres'', 1791)]] Fis-[[26 ta' Settembru]] [[1575]], flotta Torka taħt il-kmand ta' Arnaut Mamì ħadu lil Miguel u 'l ħuh Rodrigo priġunieri huma u sejrin minn [[Napli]] lura lejn Spanja abbord il-galera ''Sol''. Qabduhom fl-għoljiet ta' [[Cadaqués|Cadaqués de Rosas]] jew [[Palamós]], li qegħdin fejn illum tissejjaħ [[La Costa Brava|Costa Brava]] u ħaduhom l-[[Alġerija]]. Cervantes ingħata lir-renegat Grieg [[Dali Mamì]] bħala lsir. Meta nstabu fuqu ittri ta' rakkomandazzjoni minn Don Juan tal-Awstrija u d-Duka de Sessa, dawk li qabduh ħasbu li kien bniedem importanti ħafna u li setgħu jiksbu rahan tajjeb għalih. Għalhekk talbu ħames mitt skud tad-deheb biex jeħilsuh. Matul il-ħames snin li kien priġunier, Cervantes, ta' raġel kuraġġuż u determinat li kien, ipprova jaħrab erba' darbiet. Biex sħabu priġunieri ma jbatux bir-ritaljazzjoni dejjem ħa r-responsabbiltà hu mal-għedewwa. Dejjem kien jippreferi li jieħu t-torturi milli jikxef lil sħabu. Mis-sorsi uffiċjali u l-ktieb ta' Fra Diego de Haedo ''Topografija u Storja tal-Alġerija'' (1612), għandna informazzjoni importanti fuq il-priġunerija tiegħu. Din l-informazzjoni tikkomplementa il-kummiedji ''Los tratos de Argel'' u ''Los baños de Alger'' u r-rakkont tal-istorja tal-priġunier, inkluż fl-ewwel parti ta' ''Don Quijote'' bejn il-kapitli 39 u 41. Ilu magħruf li x-xogħol li ppubblika Haedo ma kienx miktub minnu kif ammetta hu stess. Skont Emilio Sola, l-awtur kien Antonio de Sosa, Benedittin li kien priġunier ma' Cervantes u kitbu x-xogħol flimkien. Mela x-xogħol ta' Haedo mhux xhieda indipendenti tal-ħajja ta' Cervantes fl-Alġerija, imma l-biċċa l-kbira miktub minn Cervantes stess u għalhekk jisħaq sewwa fuq l-eroiżmu tiegħu. L-ewwel attentat biex jaħrab ma rnexiex billi l-kompliċi Għarbi li kellu jieħu 'l Cervantes u l-sħabu [[Waħran]], abbandunhom wara l-ewwel jum. Il-priġunieri reġgħu ittieħdu l-Alġerija fejn ġew maqfulin u mgħassa iżjed minn qabel. Sadattant omm Cervantes irnexxielha tiġbor flimkien somma ta' dukati biex tipprova teħles iż-żewġ uliedha. Fl-1577, wara li nnegozjat mal-kalzriera, safa li l-kwantità ta' dukati ma kinux biżżejjed biex teħlishom it-tnejn. Għalhekk Miguel ried li jinħeles ħuh li rritona lejn Spanja. Rodrigo kellu pjan li tlesta minn ħuh biex iħarrbhu ma' erbatax jew ħmistax oħra. Cervantes kellu jinħeba mal-priġunieri l-oħra ġo għar u jistennew galera spanjola li kellha tgħabbihom. Il-galera veru waslet u ppruvat tersaq lejn ix-xatt darbtejn imma fl-aħħar qabduha. L-insara moħbijin ġol-grotta inkixfu minħabba traditur bil-laqam ta' ''el Dorador'' (l-induratur). Cervantes allura qal li hu biss kien responsabbli li organizza l-ħarba u li kien ikkonvinċa l-oħrajn biex isegwuh. Is-Sultan tal-Alġerija [[Azán Bajá]], qaflu fil-“banju” jew ħabs, marbut bil-ktajjen, fejn baqa' hemm għal ħames xhur. It-tielet attentat kien ippjanat minn Cervantes bl-għan li jmorru sa [[Waħran]] bl-art. Bagħat hemm Għarbi nisrani b'ittra għal [[Martin de Cordoba]], ġeneral ta' dak il-post fejn spjegalu kif ried jagħmel u talbu li jibgħatlu xi gwidi. Sadattant il-messaġġier inqabad bl-ittri fuqu. L-ittri kienu juru ċar li Miguel de Cervantes kien qiegħed imexxi kollox u għalhekk kien ikkundannat għal elfejn daqqa ta' bastun. Billi ħafna qabżu għalih qatt ma nagħta dan il-kastig. L-aħħar attentat ta' ħarba kien megħjun minn soma konsiderevoli ta' flus li tah merkant Valenzjan li kien l-Alġerija. Cervantes xtara fregata li setgħet tgħabbi sittin priġunier nisrani. Meta kollox kien sejjer tajjeb, wieħed minn dawn li kienu sejrin jinħelsu, it-tabib Juan Blanco de Paz, li qabel kien patri Dumnikan, kixef il-pjan kollu lil Azán Bajá. Bħala ħlas it-traditur ingħata skud u ġarra xaħam. Allura Azán Bajá qafel lil Cervantes f'ħabs iżjed żgur fil-qalba tal-palazz tiegħu u wara ddeċieda li jieħdu [[Kostantinopli]], minn fejn kien kważi impossibbli li jaħrab. Għal darb'oħra Cervantes ħa r-responsabbiltà kollha. F'Mejju tal-[[1580]], il-patrijiet [[Trinitarjani]], Fra [[Antonio de la Bella]] u Fra [[Juan Gil]] marru l-Alġerija (din l-ordni ta' patrijiet kellha bħala għan il-ħelsien tal-priġunieri anki billi jinbidlu huma stess mal-priġunieri). Fra Antonio telaq fuq spedizzjoni ta' ħelsien waqt li Fra [[Juan Gil]], li kellhu f'idejh tliet mitt skud biss, ipprova jeħles lil Cervantes, li għalih kienu qegħdin jitolbu ħames mitt skud. Il-patri għalhekk beda jiġbor s-somma li kienet tonqsu minn fost il-merkanti nsara. Irnexxielu jagħmel dan meta Cervantes, marbut b'żewġ ktajjen, kien diġà fuq il-galera mikrija minn Azán Bajá li kienet sejra lejn [[Kostantinopli]]. Bil-ħames mitt skud li nġabru bil-ħniena, Cervantes inħeles fid-[[19 ta' Settembru]] [[1580]]. Fl-aħħar, fl-[[24 ta' Ottubru]], wasal lura Spanja ma' żewġ priġunieri oħra meħlusin bl-istess mod. Wasal [[Denia]], minn fejn telaq lejn [[Valencia]]. F'Novembru jew Diċembru ngħaqad lura ma' familtu ġewwa Madrid. === Lura fi Spanja === [[Stampa:Cervantes Valladolid lou.jpg|thumb|right|250px|Statwa ta' Cervantes fil-pjazz tal-Università ta' Valladolid]] F'Mejju tal-1581, Cervantes mar il-[[Portugall]] fejn dak iż-żmien kien qiegħed il-qorti ta' [[Filippu II ta' Spanja|Filippu II]], bil-ħsieb li jsib xi xogħol biex jerġa' jibda ħajtu mill-ġdid u jħallas id-djun li kienet għamlet il-familja tiegħu biex tipprova tħarrbu mill-Alġerija. Minn hemm intbagħt fuq kummissjoni sigrieta lejn Waħran billi kien jaf sewwa l-kultura u d-drawwiet tal-[[Afrika ta' Fuq]]. Għal dan ix-xogħol irċieva 50 skud. Mar lura [[Liżbona]] u wara xi sena telaq lejn Madrid. Fi Frar tal-1582, talab mingħajr suċċess biex jieħu post fl-Indji, li kien vakanti. F'dawn is-snin, il-kittieb kellhu relazzjoni ta' mħabba ma' Ana Villafranca (jew Franca) de Rojas, il-mara ta' Alonso Rodríguez, lukandier. Minn din ir-relazzjoni twieldet tifla li ssemmiet Isabel de Saavedra, u li hu rrikonoxxa. Fit-[[12 ta' Diċembru]] [[1584]], iżżewweġ lil Catalina de Salazar y Palacios fir-raħal ta' [[Esquivias]] qrib [[Toledo]]. Catalina kienet tfajla ta' inqas minn għoxrin sena li ġabet magħha dota żgħira. Għandna x'naħsbu li daż-żwieġ bla ulied kienu ukoll fallut. Wara li kien miżżewweġ sentejn, Cervantes telaq fuq vjaġġ twil mal-[[Andalusija]]. X'aktarx li l-ewwel xogħol letterarju importanti tiegħu, ''[[La Galatea]]'', kitbu bejn l-1581 u l-1583. Kien ippubblikat f'Alcalá de Henares fl-1585. Sa dak iż-żmien kien għadu ppubblika biss xi artikli f'xogħlijiet ta' oħrajn jew f'kollezzjonijiet li jiġbru il-ħidmiet ta' bosta poeti. ''La Galatea'' hu maqsum f'sitt kotba, imma “l-ewwel parti” biss inkitbet. Cervantes wiegħed li jkompliha imma qatt ma ġiet stampata. Fil-prologu, jiddeskrivi x-xogħol bħala ''eglogu'' u jisħaq fuq kemm kien iħobb 'l-poeżija. Dan kien rumanz pastorali, forma li kienet diġà dehret Spanja fid-''Diana'' ta' [[Jorge de Montemayor]]. Minnha wieħed jista' jaqta' x'kotba kien qara meta kien suldat fl-Italja. Iż-żwieġ tiegħu ma Catalina ma rnexxiex u hu u l-mara infirdu wara sentejn mingħajr ma kellhom tfal. Cervantes qatt ma semma l-mara tiegħu fit-testi awtobijografiċi, imma kien l-ewwel wieħed li daħħal fil-letteratura Spanjola s-suġġett tad-divorzju permezz tal-[[entremés]]<ref> '''Entremés''' huwa dramm teatrali qasir u komiku, tip ta' farsa, is-soltu mtella' bejn l-atti ta' xogħol twil u drammatiku fis-sekli 16 u 17 fi Spanja.</ref> ''L-imħallef tad-divorzji''. Naħsbu li ż-żwieġ ma kienx hieni allavolja f'dan l-entremés isostni li ''más vale el peor concierto / que no el divorcio mejor'' ("aħjar l-agħar qbil / milli l-aħjar divorzju"). === L-aħħar snin === Fl-1587, ivvjaġġa mal-[[Andalusija]] bħala kummissarju tal-proviżjonijiet għall-[[Armada Invinċibbli]]. Fis-snin li għamel bħala kummissarju, reġa' mexa t-triq minn [[Madrid]] għall-[[Andalusija]], li tgħaddi minn [[Castilla-La Mancha]]. Dan hu l-itenerarju ta' ''Rinconete u Cortadillo''. [[Stampa:Miguel de Cervantes (1605) El ingenioso hidalgo Don Quixote de la Mancha.png|250px|thumb|left|L-ewwel edizzjoni ta' Don Quijote (1605).]] Imbagħad mar jogħqod [[Sivilja]] fejn aktar tard ħadem bħala kollettur tat-taxxi. Fl-1597 ntbagħat il-ħabs wara li falla l-bank fejn kien iqiegħed il-flus miġburin mit-taxxi. Kien hemm fil-ħabs, skont il-prologu tax-xogħol, li immaġina għall-ewwel darba l-persunaġġ ta' Dun Kixott. Ma nafux jekk riedx jgħid li beda jikteb il-prologu fil-ħabs jew biss li ġietu l-idea hemm. Cervantes isemmi impriġuniment ieħor fil-ħabs ta' Castro del Río ([[Cordoba]]) imma dan kien qasir ħafna. Jidher li qatt ma mar fl-għar ta' Medrano, f'[[Argamasilla de Alba]]. Fl-1605, ippubblika l-ewwel parti ta' dak li kien sejjer ikun il-kapulavur tiegħu: ''In-nobbli inġenjuż [[Don Quijote de la Manche]]''. Fih waqqa' għaċ-ċajt b'mod l-iżjed pulit il-kilba għall-avventuri romantiċi u kavallereski li kellhom in-nies ta' żmienu. Dan ix-xogħol immarka t-tmiem tar-realiżmu bħala l-forma estetika letterarja aċċettata u ħoloq il-ġeneru tar-rumanz li kien ħa jkollu influwenza tremenda. It-tieni parti, ''Il-kavallier inġenjuż don Quijote de la Manche'', damet ma dehret sal-1615. Din il-parti ħarġet sentejn wara li kienet dehret kontinwazzjoni apokrifa tal-ewwel parti iffirmata mill-misterjuż [[Alonso Fernández de Avellaneda]] li skont ċerti storiċi, kien il-kittieb [[Lope de Vega]], jew għall-inqas wieħed mid-dixxipli u ħbieb tiegħu li kien minn Aragona (jista' jkun ukoll li kien grupp ta' ħbieb ta' Lope). Iż-żewġ xogħlijiet jagħtu lil Cervantes statura fl-istorja tal-letteratura universali li tħabbatha ma' dik ta' [[Dante Alighieri]], [[William Shakespeare]], [[Michel de Montaigne]] u [[Goethe]] bħala wieħed mill-kolonni tal-letteratura tal-punent. [[Stampa:Casacervantes valladolid lou.JPG|thumb|250px|right|Id-dar fejn kien jgħix il-kittieb f'[[Valladolid]] bejn l-1604 u l-1606 u seta' kien jogħqod hemm meta ħarġet l-ewwel edizzjoni ta' don Quijote, fl-1605. Issa saret mużew.]] Fl-1613, bejn iż-żewġ partijiet ta' ''Don Quijote'', dehru n-''[[Novelli eżemplari]]''. Din kienet ġabra ta' tnax-il rakkont qasir miktuba xi snin qabel. Dawn għandhom ispirazzjoni oriġinali u jippruvaw forom narattivi diversi bħas-[[satira]] luċjaneska (''Id-diskussjoni bejn il-klieb''), ir-[[rumanz pikaresk]] (''Rinconete u Cortadillo''), il-''miscelánea''<ref>Il-forma lettererja '''miscelánea''' tappartjeni għad-[[didattika]] u kienet użata l-iżjed fiż-żmien ir-[[Rinaxximent]] u l-[[Barokk]] fi Spanja fis-sekli 16 u 17. Hu wieħed mill-preċendenti ewlenin tas-[[saġġ]] jew ġeneru saġġista u jikkonsisti f'ġabra ta' materjali eteroġenji li għandhom fil-komun biss l-interess tal-kompillatur u tal-pubbliku li kien ħa jixtri x-xogħol, taħlita ta' opinjoni, tagħlim u divertiment.</ref> (''L-avukat Vidriera''), ir-[[rumanz biżantin]] (''L-Ispanjola Ingliża'', ''In-namrat ġeneruż'') u r-[[rumanz pulizjesk]] (''Il-qawwa tad-demm''). Għal ċerti minhom, pereżempju ''l-Estramadurjan għajjur'', hemm edizzjonijiet oħra riskoperti fis-seklu 19, bħall-manuskritt ta' ''Porras de la Cámara''. Din il-ġabra kienet biżżejjed biex ittieh statura importanti fil-letteratura Kastiljana. Il-kritika letterarja tinstab f'ħafna mix-xogħlijiet tiegħu. Tidher fil-''Galatea'' u f'''Don Quijote'' u ddedika għaliha il-''Vjaġġ lejn Parnażu'' ([[1614]]), poeżija twila f'terzetti inkatinati. Fl-1615 ippubblika ''Tmien kummidji u tmien entremés ġodda li qatt ma kienu rappreżentati'', imma d-dramm tiegħu l-iżjed populari daż-żmien, ''[[L-Assedju ta' Numancia]]'', iżjed mit-''[[Trattat tal-Aġerija]]'', baqa' ma' ħariġx sas-seklu 18. Ir-rumanz ''[[It-Taħbit ta' Persiles u Siġiżmunda]]'' ħareġ wara mewtu, u d-dedikazzjoni lill-Konti de Lemos li kien għenu ħafna matul ħajtu u li lilu kien iddedika t-tieni parti ta' ''Don Quijote'' u n-''Novelli Eżemplari'', iffirmaha jumejn biss qabel miet. Dan ir-[[rumanz Biżantin]], li skont l-awtur ipprova jikkompeti mal-mudell klassiku Grieg ta' [[Eljodoru]], fi żmienu kellu bosta edizzjonijiet, imma ntesa u ġie mdellel mit-trijonf indisputabbli ta' ''Don Quijote''. Cervantes uża' grupp ta' persunaġġi prinċipali minflok tnejn. Hekk antiċipa ir-realiżmu maġiku. B'ċertu mod, ikkristjanizza l-mudell oriġinali billi uża t-tema ta' l'''homo viator'', u laħaq il-quċċata fl-aħħar tax-xogħol bl-[[anagnoriżi]] taż-żewġ maħbubin Perjandro u Awristela: {{Iċċita|Irwieħna, kif taf tajjeb u kif tgħallimt hawn, jimxu f'moviment kontinwu mingħajr ma jieqfu ħlief f'Alla jew fiċ-ċentru tagħhom. F'dil-ħajja x-xewqat huma infiniti u waħda marbuta ma oħra u jiffurmaw katina li għandha tarf fis-sema u tarf fl-infern.}} L-influwenza ta' Cervantes fil-letteratura universali hi hekk li l-[[Lingwa Spanjola|Ispanjol]] hu sikwit imsejjaħ il-"lingwa ta' Cervantes". Cervantes miet Madrid fit-23 ta' April, 1616.<ref>C. Calvo, ''Shakespeare and Cervantes in 1916'', 78.</ref> == Skop artistiku == [[Stampa:Honoré_Daumier_017_(Don_Quixote).jpg|thumb|right|250px|Pittura ta' Honoré Daumier]] Filwaqt li kien qiegħed jikteb parodija ta' ġeneru li kien sejjer lura, bħar-rumanz kavalleresk, ħoloq ġeneru ieħor mimli ħajja, ir-rumanz polifoniku, fejn jissovrimporri l-ideat u l-''punti di vista'' li jitħalltu b'mod komplikat mar-realtà stess waqt li jirrikorri wkoll għall-fantażija. F'dik l-epoka, il-poeżija epika kienet tinkiteb ukoll bil-proża, u mix-xogħol ta' qabel ta' [[Lope de Vega]] għat-teatru, mingħajr l-ebda rispett għall-mudelli klassiċi, irriżulta r-realiżmu fir-rakkonti li ħareg minn tradizzjoni twila letterarja fi Spanja ġejja minn ''Cantar del Mío Cid'', u li minn hemm infirxet mal-Ewropa fejn Cervantes kellu iżjed dixxipli milli fi Spanja. Ir-rumanz realistiku kollu tas-seklu 19 kien influwenzat min dan il-kapulavur. Min-naħa l-oħra, xogħol importanti ieħor ta' Cervantes, ''In-Novelli eżemplari'' juri l-firxa u l-wisa' tal-iskop tiegħu u x-xewqa li jesperimenta bl-istrutturi narrattivi. F'dil-ġabra ta' novelli l-kittieb esperimenta bin-novella biżantina (''L-Ispanjola Ingliża''), in-novella tal-pulizija (''Il-qawwa tad-demm, L-Estramadurjan għajjur''), id-djalogu Luċjanesk (''Id-diskussjoni bejn il-klieb''), il-miscelánea (''L-avukat Vidriera''), in-novella pikareska (''Rinconete u Cortadillo''), etc. == Xogħlijiet == === Rumanzi === Ir-rumanzi ta' Cervantes, f'ordni kronoloġika, huma dawn: * ''[[La Galatea]]'' (1585), rumanz pastorali bil-proża u l-versi, ibbażat fuqu ġeneru introdott fi Spanja bi ''Diana'' ta' Jorge de Montemayor fl-1559. Is-suġgett tiegħu hu l-fortuni u l-isfortuni fl-imħabba fil-ħajja ta' numru ta' rgħajja tfajliet, li jgħaddu ħajjithom ikantaw u jdoqqu. * ''El ingenioso hidalgo don Quijote de la Mancha'' (1605): l-ewwel volum ta' ''[[Don Quijote]]''. * ''Novelas ejemplares'' (1613), ġabra ta' tnax-il novella qasira ta' tipi diversi fuq problemi soċjali, politiċi u storiċi fi Spanja ta' Cervantes: # ''La gitanilla'' (It-tfajla żingara) # ''El amante liberal'' (In-Namrat Ġeneruż) # ''Rinconete y Cortadillo'' # ''La española inglesa'' (L-Ispanjola Ingliża) # ''El licenciado Vidriera'' (L-Avukat Vidriera) # ''La fuerza de la sangre'' (Il-Qawwa tad-Demm) # ''El celoso extremeño'' (L-Estremadurajan Għajjur) # ''La ilustre fregona'' (Is-Seftura Distinta) # ''Novela de las dos doncellas'' (Iż-Żewġ Tfajliet) # ''Novela de la señora Cornelia'' (Is-Sinjura Cornelia) # ''Novela del casamiento engañoso'' (Iż-Żwieġ bil-Qerq) # ''El coloquio de los perros'' (Id-diskussjoni bejn il-Klieb) * ''Segunda parte del ingenioso hidalgo don Quijote de la Mancha'' (1615): It-tieni volum ta' ''Don Quijote''. * ''Los trabajos de Persiles y Segismunda'' (1617). ''Los trabajos'' hu l-aħjar xiehda li s-suġġetti tar-[[rumanz Biżantin]] kienu għadhom ħajjin imma wkoll li kienu għadhom ħajjin il-forom u l-ideat tar-rumanz Spanjol tat-tieni [[Rinaxximent]]. F'dax-xogħol li kien ippubblikat wara mewtu, Cervantes jirrakkonta storja ta' mħabba ideali u t-taħbit li ma jitwemminx ta' koppja li telqu mir-reġjuni Artiċi biex waslu Ruma, fejn isibu tmiem hieni għall-avventuri komplikati tagħhom. === Poeżija === [[Stampa:Viaje del Parnaso.jpg|thumb|250px|right|Frontespizju tal-''Viaje'' (1614).]] Xi wħud mill-poeżiji tiegħu qegħdin f' ''[[La Galatea]]''. Kiteb ukoll ''Dos canciones a la armada invencible''. L-aħjar xogħol tiegħu però jinstab fis-[[sunett]]i, l-iżjed f'''[[Al túmulo del rey Felipe en Sevilla]]''. Fost il-poeżiji importanti tiegħu jispikkaw il-''Canto de Calíope'', l-''Epístola a Mateo Vázquez'', u l-''[[Viaje del Parnaso]]'' (Vjaġġ lejn Parnażu), (1614). Dan tal-aħħar huwa l-iżjed xogħol tiegħu ambizzjuż bil-versi, allegorija li l-biċċa l-kbira tikkonsisti minn rivisti ta' poeti kontemporanji. B'pargun mal-kapaċità tiegħu bħala rumanzier, Cervantes hu sikwit meqjus bħala poeta medjokru, minkejja li hu stess kien dejjem jittamma li jkun rikonoxxut għat-talenti poetiċi tiegħu. === Drammi === Il-fama tad-drammi ta' Cervantes naqset ukoll, imma tnejn minhom, ''[[El trato de Argel]]'' u ''[[La Numancia]],'' (1582), fil-bidu għamlu impatt kbir u ma kienx hemm bħalhom sakemm deher [[Lope de Vega]]. L-ewwel wieħed minn dawn maqsum f'ħames atti kien ibbażat fuq l-esperjenzi tiegħu meta kien priġunier fl-Alġerija u fih tratta l-ħajja tal-ilsiera nsara fl-Alġerija. Id-dramm l-ieħor, ''Numancia'' hi deskrizzjoni tal-assedju ta' Numancia mir-Rumani mimlija traġedji u nieqes għal kollox mill-ħtiġijiet tal-arti drammatika. Aktar tard Cervantes kiteb 16-il xogħol ieħor għall-palk li fosthom tmienja huma drammi sħaħ: # ''El gallardo español'', # ''Los baños de Argel'', # ''La gran sultana'', # ''Doña Catalina de Oviedo'', # ''La casa de los celos'', # ''El laberinto de amor'', # ''La Entretenida'', # ''El rufián dichoso'', # ''Pedro de Urdemalas'', dram sensittiv fuq ''picaro'' li jmur jogħqod maż-żingari minħabba li kien iħobb tfajla minnhom. Kiteb ukoll tmien fares qosra (''entremeses'') : # ''El juez de los divorcios'', # ''El rufián viudo llamado Trampagos'', # ''La elección de los alcaldes de Daganzo'', # ''La guarda cuidadosa'', # ''El vizcaíno fingido'', # ''El retablo de las maravillas'', # ''La cueva de [[Salamanca]]'', # ''El viejo celoso'' (Ix-Xiħ Għajjur). Dawn id-drammi u ''entremeses'' huma miġburin f'''Ocho comedias y ocho entremeses nuevos, nunca representados'' (Tmien kummidji u tmien ''entermeses'' li qatt ma kienu rappreżentati) , li dehru fl-1615. L-''entremeses'' ta' Cervantes li l-ordni u d-data tal-kitba tagħhom ma nafuhomx, qatt ma ttellgħu fi żmienu. Fidil għall-ispirtu ta' Lope de Rueda, Cervantes tahom xeħta ta' rumanzi bi trama sempliċi, it-tip ta' deskrizzjoni normalment assoċjata mar-rumanzi u l-iżvilupp tal-karattri. Id-djalogu hu sensittiv u ħafif. Cervantes jinkludi xi wħud mid-drammi tiegħu fost ix-xogħlijiet li kien sodisfatt bihom l-iżjed u kien jagħti t-tort lill-pubbliku għan-nuqqas ta' interess fihom. Din l-imġiba xi nies jispjegawha billi jgħidu li hu kien kontrarjuż u oħrajn bil-fatt li kien vanituż. Imma diffiċli nispjegaw kif Cervantes bil-moħħ penetranti u profond li kellu ma ndunax bil-limiti tat-talenti drammatiċi tiegħu, u l-iżjed meta naħsbu fit-traġedja tiegħu ''Numancia'' ma nistgħux naħfrulu l-qerq tiegħu innifsu li ma setax jeħles minnu. Cervantes kellu raġun iqis ruħu mogħni bil-ġenju għall-poeżija drammatika; imma ma żammx l-indipendenza kif messu żamm fil-konflitt kontra dak li kien mixtieq mill-pubbliku Spanjol f'xogħlijiet drammatiċi; u meta tilef din l-indipendenza u ċeda għar-regoli imposti minn ħaddieħor, l-invenzjoni u l-lingwa tiegħu waqgħu għal-livell ta' poeta ta' talent inferjuri. L-intriċċi, l-avventuri u s-sorpriżi, li f'dik l-epoka kkaratterizzaw id-drammi Spanjoli, ma kinux jaqblu mal-ġenju ta' Cervantes. L-istil naturali tiegħu kien profond u eżatt wisq biex jikkonformaw ma' ideat fantastiċi, espressi bil-versi irregolari. == Noti u referenzi == {{referenzi}} == Ħoloq esterni == {{Commons|Miguel de Cervantes}} {{Wikisource|1911 Encyclopædia Britannica/Cervantes Saavedra, Miguel de|Miguel de Cervantes}} * [http://www.cervantes.es/quijote/maltes/maltes.pdf L-ewwel kapitlu ta' Don Quixote bil-Malti] * [http://www.gutenberg.net/author/Miguel+Cervantes Testi elettroniċi ta' Cervantes] mill-[[Proġett Gutenberg]] * {{en}} [https://web.archive.org/web/20041211062015/http://www.cervantesvirtual.com/index.shtml Biblioteca Virtual Miguel de Cervantes] – websajt bl-Ispanjol b'numru ta' ħoloq u awdjo ta' ''Don Quixote'' ta' Cervantes * {{en}} [http://www.donquichote.org Don Quixote, Miguel de Cervantes] * {{es}} [https://web.archive.org/web/20120119184500/http://miguelde.cervantes.com/index.html Sit elettroniku dedikat lil Miguel de Cervantes] * {{es}} [https://web.archive.org/web/20071011151214/http://castillalamancha.es/clmquijote/home/constructor.asp?PAG=/clmquijote/Contenidos/Vida_Cervantes/vidayobra.htm CLM Quijote] * {{es}} [https://web.archive.org/web/20170706091837/http://cervantes.uah.es/ Cervantes fl-Università ta' Alcalá de Henares] * {{es}} [https://web.archive.org/web/20080212083918/http://enciclopedia.us.es/index.php/Enciclopedia:Iniciativa_Cervantes Inizzjattiva Cervantes] {{vetrina}} {{DEFAULTSORT:Cervantes, Miguel de}} [[Kategorija:Twieldu fl-1547]] [[Kategorija:Mietu fl-1616]] [[Kategorija:Kittieba tar-Rinaxximent]] [[Kategorija:Poeti Spanjoli]] [[Kategorija:Kittieba Spanjoli]] [[Kategorija:Rumanziera Spanjoli]] 52rp5nv988uyvi2zrnlsgu69jxrk5dm 0 6552 330718 328408 2026-06-25T10:01:55Z InternetArchiveBot 18288 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 330718 wikitext text/x-wiki {| class="toccolours" style="float: right; margin: 0 0 1em 1em;" |colspan="2" style="background: #efefef; text-align: center;"| '''Russja''' |- |- style="vertical-align:top;" !colspan=2| |- style="vertical-align:top;" | '''Assoċċazzjoni''' | [[Football Union of Russia]] |- style="vertical-align:top;" | '''Konfederazzjoni''' | [[UEFA]], ([[Ewropa]]) |- style="vertical-align:top;" | '''Kowċ''' | [[Stampa:Flag of Italy.svg|border|20px]] Fabio Capello |- style="vertical-align:top;" | '''Asst Kowċ''' | [[Stampa:Flag of Russia.svg|border|20px]] Aleksandr Borodyuk |- style="vertical-align:top;" | '''Captain''' | Igor Denisov |- style="vertical-align:top;" | '''L-Aktar Dehriet''' | Viktor Onopko (109) |- style="vertical-align:top;" | '''L-Aktar Gowls''' | Vladimir Beschastnykh (26) |- style="vertical-align:top;" | '''L-Ewwel Internazzjonali''' | [[Stampa:Flag of Finland.svg|border|20px]] [[Tim Nazzjonali tal-Futbol tal-Finlandja|Finlandja]] 2 - 1 Russja Imperjali [[Stampa:Flag of Russia.svg|border|20px]]<br />(Stokkolma, Svezja; 30 ta' Ġunju, 1912)<br />[[Stampa:Flag of Russia.svg|border|20px]] Russja 2 -0 [[Tim Nazzjonali tal-Futbol tal-Messiku|Messiku]] [[Stampa:Flag of Mexico.svg|border|20px]]<br />(Moska, Russja; 16 ta' Awwissu, 1992) |- style="vertical-align:top;" | '''L-Ikbar Rebħa''' | [[Stampa:Flag of Russia.svg|border|20px]] Russja 7 - 0 [[Tim Nazzjonali tal-Futbol ta' San Marino|San Marino]] [[Stampa:Flag of San Marino.svg|border|20px]]<br />(San Marino, San Marino; 7 ta' Ġunju, 1995) |- style="vertical-align:top;" | '''L-Ikbar Telfiet''' | [[Stampa:Flag of Germany (1867–1919).svg|border|20px]] [[Tim Nazzjonali tal-Futbol tal-Ġermanja|Ġermanja Imperjali]] 16 - 0 Russja [[Stampa:Flag of Russia.svg|border|20px]]<br />(Stokkolma, Svezja; 1 ta' Lulju, 1912)<br />[[Stampa:Flag of Portugal.svg|border|20px]] [[Tim Nazzjonali tal-Futbol tal-Portugall|Portugall]] 7 - 1 Russja [[Stampa:Flag of Russia.svg|border|20px]]<br />(Lisbona, Portugall; 13 ta' Ottubru, 2004)<br /> |} '''L-iskwadra nazzjonali tal-futbol tar-Russja''' hu t-tim nazzjonali tal-[[futbol]] tar-[[Russja]] u hu mmexxi mill-[[Football Union of Russia]]. Mill-firda ta' l-[[Unjoni Sovjetika]], il-futbol Russu bata biex juru l-livell tajjeb daqs kemm kien it-tim ta' l-Unjoni Sovjetika fil-passat. It-tim ikkwalifika għal żewġ edizzjonijiet tat-Tazza tad-Dinja (1994, 2002) u żewġ edizzjonijiet tal-Kampjonati Ewropej (1996, 2004), imma naqset li tikkwalifika iktar mill-ewwel rawnd. Il-[[FIFA]] ikkunsidrat lit-tim nazzjonali tar-Russja bħala d-dixxendent dirett tar-rekords tat-timijiet nazzjonali tal-[[Tim Nazzjonali tal-Futbol tal-Komunità ta' l-Istati Indipendenti|Komunità ta' l-Istati Indipendenti]] u ta' l-[[Tim Nazzjonali tal-Futbol ta' l-Unjoni Sovjetika|Unjoni Sovjetika]] == Storja == Wara l-firda mill-Unjoni Sovjetika, ir-Russja lagħbet l-ewwel logħba internazzjonali kontra l-[[Tim Nazzjonali tal-Futbol tal-Messiku|Messiku]] fis-16 ta' Awwissu 1992 fejn rebħu 2-0. Ħafna plejers li kienu jilgħabu mat-tim ta' l-Unjoni Sovjetika lagħbu għar-Russja. Fit-[[Tazza tad-Dinja 1994]], ir-Russja spiċċat fi Grupp B flimkien mal-[[Tim Nazzjonali tal-Futbol tal-Kamerun|Kamerun]], l-[[Tim Nazzjonali tal-Futbol ta' l-Isvezja|Isvezja]] u l-[[Tim Nazzjonali tal-Futbol tal-Brażil|Brażil]]. Ir-Russja tilfet 2-0 kontra l-Brażil u 3-1 kontra l-Isvezja fl-ewwel żewġ logħbiet. Ir-Russja fl-aħħar logħba rebħet 6-1 kontra l-Kamerun fejn [[Oleg Salenko]] skorja rekord ta' ħames gowls. Ir-Russja kienu eliminati mill-kampjonat wara li kisbu tliet punti biss. Sentejn wara, ir-Russja kkwalifikaw għall-[[Kampjonati Ewropej 1996]] u spiċċaw fi Grupp Ċ li kien imsejjaħ "il-Grupp tal-Mewt" (bl-Ingliż: ''Group of Death''). Dan kien jikkonsisti mill-[[Tim Nazzjonali tal-Futbol tal-Ġermanja|Ġermanja]], ir-[[Tim Nazzjonali tal-Futbol tar-Repubblika Ċeka]] u l-[[Tim Nazzjonali tal-Futbol ta' l-Italja|Italja]]. Ir-Russja tilfet 2-1 kontra l-Italja u 3-0 kontra l-Ġermanja, u fl-aħħar logħba r-Russja kisbu pari ta' 3-3 kontra r-Repubblika Ċeka. Bejn l-1993 u l-1997, ir-Russja kienet fost l-aqwa għoxrin tar-[[Rankings Mondjali tal-FIFA]], imma naqset li tikkwalifika għat-[[Tazza tad-Dinja 1998]]. Madanakollu, fil-kwalifikazzjoni għall-[[Kampjonati Ewropej 2000]] ir-Russja kisbet rebħa prestiġjuża kontra [[Tim Nazzjonali tal-Futbol ta' Franza|Franza]] f'Pariġi fil-5 ta' Ġunju 1999. === Tazza tad-Dinja 2002 === Fit-[[Tazza tad-Dinja 2002]] fil-Korea t'Isfel u l-Ġappun, ir-Russja spiċċaw fi Grupp H flimkien mal-[[Tim Nazzjonali tal-Futbol tal-Belġju|Belġju]], it-[[Tim Nazzjonali tal-Futbol tat-Tuniżija|Tuniżija]] u l-[[Tim Nazzjonali tal-Futbol tal-Ġappun|Ġappun]]. Dan il-grupp kien ikkunsidrat bħala l-iktar wieħed dgħajfa bir-Russja u l-Ġappun favoriti li jikkwalifikaw għat-tieni rawnd. It-tim Russu, kien immexxi minn [[Olef Romantsev]] u kellu plejers veterani u kif ukoll debuttanti. Fl-ewwel logħa huma rebħu 2-0 lit-Tuniżija. Wara ħafna pressjoni dwar dan ir-riżultat kemm mill-''media'' u kif ukoll mill-''fans'', ir-Russja kienu determinati li jirbħu lill-Ġappun. Però, fil-51 minuta l-Ġappun marru fil-vantaġġ u żammew dan il-vantaġġ sa l-aħħar ta' din il-logħba. Fl-aħħar logħba kontra l-Belġju, għal darb'oħra kien hemm determinazzjoni għal rebħa. Il-Belġjani marru fil-vantaġġ fis-7 minuta wara gowl ta' [[Johan Walem]] imma r-Russi kisbu l-pari minn gowl ta' Titov. Fl-aħħar tnax-il minuta, Belġju reġgħu marru fil-vantaġġ permezz ta' [[Wesley Sonck]] u fit-82 minuta marru żewġ gowls vantaġġ b'gowl ta' [[Marc Wilmots]]. Ir-Russja naqqsu d-distakk fit-88 minuta permezz ta' [[Dmitri Sychev]], imma dan kien għalxejn meta huma ħarġu telliefa 3-2. Ir-Russi spiċċaw barra mill-kompetizzjoni bi tliet punti. Il-kampjonat ta' l-2002 kien imħares bħala li r-Russja setgħet naqqset żbalji sempliċi biex setgħu jikkwalifikaw għall-ewwel darba, għat-tieni rawnd. === Kampjonati Ewropej 2004 === Fil-[[Kampjonati Ewropej 2004]], ir-Russja ttelgħet fi Grupp A flimkien mal-[[Tim Nazzjonali tal-Futbol tal-Greċja|Greċja]], [[Tim Nazzjonali tal-Futbol ta' Spanja|Spanja]] u l-[[Tim Nazzjonali tal-Futbol tal-Portugall|Portugall]]. Ir-Russja tilfet l-ewwel żewġ logħbiet; 1-0 kontra Spanja u 2-0 kontra l-Portugal]]. Però fis-16 ta' Ġunju, ir-Russja b'sorpriża rebħet lill-Greċja 2-1 b'gowls minn [[Dmitri Kirichenko]] fit-2 minuta u ta' Bulykin fis-17-il minuta. Ir-Russja spiċċaw barra mill-kompetizzjoni b'total ta' tliet punti. === Tazza tad-Dinja 2006 === Fil-fażi ta' kwalifikazzjoni għat-[[Tazza tad-Dinja 2006]], ir-Russja kienet fi Grupp 3 flimkien mal-[[Tim Nazzjonali tal-Futbol tal-Portugall|Portugall]], l-[[Tim Nazzjonali tal-Futbol ta' l-Islovakkja|Islovakkja]], l-[[Tim Nazzjonali tal-Futbol ta' l-Estonja|Estonja]], il-[[Tim Nazzjonali tal-Futbol tal-Latvja|Latvja]], il-[[Tim Nazzjonali tal-Futbol tal-Lussemburgu|Lussemburgu]] u mal-[[Tim Nazzjonali tal-Futbol tal-Liechtenstein|Liechtenstein]]. Il-Portigall mal-ewwel ħadu l-ewwel post fil-grupp bir-Russja u l-Islovakkja fit-tieni post. Fit-12 ta' Ottubur 2005, ir-Russja kellha bżonn ta' rebħa biex tikkwalifika. Hi rnexxiela tispiċċa pari ta' 0-0 ma' l-Islovakkja fi Bratislava, u b'hekk l-Islovakkja ħadet post fil-''playoffs''. Ir-Russja spiċċat it-tielet bi 23 punt minn sitt rebħiet, ħames pari u telfa (l-ikbar telfa li qatt kellhom, 7-1 kontra l-Portugall f'Lisbona). Huma tilfu posthom fil-''playoffs'' b'punt wieħed biss. === Kampjonati Ewropej 2008 === Waqt il-fażi ta' kwalifikazzjoni għall-[[Kampjonati Ewropej 2008]] huma qegħdin jikkompetu fi Grupp E flimkien ma' l-[[Tim Nazzjonali tal-Futbol ta' l-Ingilterra|Ingilterra]], il-[[Tim Nazzjonali tal-Futbol tal-Kroazja|Kroazja]], l-[[Tim Nazzjonali tal-Futbol ta' l-Iżrael|Iżrael]], il-[[Tim Nazzjonali tal-Futbol tal-Maċedonja|Maċedonja]], l-[[Tim Nazzjonali tal-Futbol ta' l-Estonja|Estonja]] u l-[[Tim Nazzjonali tal-Futbol ta' l-Andorra|Andorra]]. Ir-Russja bdiet b'żewġ pari ta' 0-0 u 1-1 kontra l-Kroazja u l-Iżrael rispettivament. Huma wara bdew juru s-saħħa tagħhom b'rebħa ta' 2-0 fuq il-Maċedonja, u rebħa oħra ta' 2-0 din id-darba kontra l-Estonja. F'Ġunju 2007, ir-Russja rebħu 4-0 lill-Andorra b'[[Aleksandr Kerzhakov]] jiskorja tripletta. Il-mixja tagħhom ħadet daqqa meta tilfu 3-0 kontra l-Ingilterra f'Wembley, fejn tilfu t-tieni post. Però fil-partita ta' ritorn f'[[Moska]] huma dawru telfa f'rebħa meta b'doppjjeta ta' [[Roman Pavlyuchenko]] huma rebħu 2-1 u reġgħu fetħu l-ġlieda għat-tieni post. Il-kwalifikazzjoni ġiet aktar f'riskju meta b'sorpriża tilfu kontra l-Iżrael 2-1. Però l-Kroazja rnexxiela tirbaħ lill-Ingilterra ġewwa [[Wembley Stadium]], u b'hekk ġabet lir-Russja b'24 punt wara r-rebħa li kellhom kontra l-Andorra 1-0. L-Ingilterra spiċċaw punt warajhom. == L-Iskwadra tar-Russja == '''Gowlers:''' * [[Vyacheslav Malafeev]] * [[Vladimir Gabulov]] * [[Anton Shunin]] * [[Dmitri Borodin]] * [[Igor Akinfeev]] '''Difensuri:''' * [[Sergey Ignashevich]] * [[Aleksei Berezutskiy]] * [[Aleksandr Anyukov]] * [[Vasili Berezutskiy]] * [[Denis Kolodin]] * [[Ivan Taranov]] * [[Roman Shishkin]] * [[Sergei Efimov]] * [[Vadim Yevseyev]] '''Midfielders:''' * [[Igor Semshov]] * [[Vladimir Bystrov]] * [[Diniyar Bilyaletdinov]] * [[Yuri Zhirkov]] * [[Konstantin Zyryanov]] * [[Dmitry Torbinsky]] * [[Viktor Budyansky]] * [[Roman Vorobyov]] * [[Aleksey Rebko]] * [[Yevgeny Aldonin]] * [[Igor Denisov]] * [[Egor Titov]] * [[Alexey Smertin]] * [[Vladislav Radimov]] * [[Marat Izmailov]] '''Attakkanti:''' * [[Aleksandr Kerzhakov]] * [[Dmitriy Sychev]] * [[Andrei Arshavin]] * [[Roman Pavlyuchenko]] * [[Pavel Pogrebnyak]] * [[Ivan Saenko]] * [[Yevgeniy Savin]] == Storja tal-Kompetizzjonijiet == === [[Tazza tad-Dinja tal-Futbol|Tazza tad-Dinja]] === * 1930 sa l-1990 - ''Ara [[Tim Nazzjonali tal-Futbol ta' l-Unjoni Sovjetika|Unjoni Sovjetika]]'' * 1994 - L-Ewwel Rawnd * 1998 - ''Ma kkwalifikatx'' * 2002 - L-Ewwel Rawnd * 2006 - ''Ma kkwalifikatx'' * 2010 - ''Ma kkwalifikatx'' * 2014 - L-Ewwel Rawnd * 2018 - Kwarti tal-finali === [[Kampjonati Ewropej]] === * 1960 - '''Rebbieħa''' * 1964 - Finalista Telliefa * 1968 - Raba' Post * 1972 - Finalista Telliefa * 1976 sa l-1984 - ''Ma kkwalifikatx'' * 1988 - Finalista Telliefa * 1992 - L-Ewwel Rawnd * 1996 - L-Ewwel Rawnd * 2000 - ''Ma kkwalifikatax'' * 2004 - L-Ewwel Rawnd * 2008 - It-tielet post * 2012 - L-Ewwel Rawnd * 2016 - L-Ewwel Rawnd == Plejers == === Plejer famużi tal-passat === Din il-lista għandha l-isem tal-plejers li lagħbu l-akbar parti jew l-preżenzi kollha għall-era Russa. Għall-plejers ta' l-era ta' l-Unjoni Sovjetika, ara [[Tim Nazzjonali tal-Futbol ta' l-Unjoni Sovjetika]]. {| |valign="top"| * Dmitri Alenichev * Vladimir Beschastnykh * Andrei Kanchelskis * Valery Karpin * Andrei Karyaka * Dmitry Khokhlov * Igor Kolyvanov * Igor Korneev * Yury Kovtun * Dmitri Loskov |width="50"|&nbsp; |valign="top"| * Alexander Mostovoi * Yury Nikiforov * Viktor Onopko * Oleg Salenko * Igor Shalimov * Igor Simutenkov * Alexey Smertin * Andrey Tikhonov * Egor Titov * Ilia Tsymbalar |} == Ara wkoll == * [[Tim Nazzjonali tal-Futbol ta' l-Unjoni Sovjetika]] * [[Tim Nazzjonali tal-Futbol tal-Komunità ta' l-Istati Indipendenti]] == Ħoloq Oħra == * [https://web.archive.org/web/20180618184054/http://www.rufoot.ru/ Is-Sit Uffiċċjali tal-Federazzjoni tal-Futbol Russa] (Russu) * [https://web.archive.org/web/20200807044812/http://www.russiateam.com/ Tim Nazzjonali tal-Futbol tar-Russja] * [https://web.archive.org/web/20180630164018/http://www.hep.lu.se/staff/smirnova//archive/team_e.html Tim Nazzjonali tal-Futbol tar-Russja mill-1912] * [http://www.rsssf.com/tablesr/rus-intres.html Riżultati Internazzjonali mill-1912 fuq RSSSF] * [http://www.rsssf.com/miscellaneous/rus-recintlp.html Informazzjoni fuq ir-Rekords tal-Plejers tar-Russja fuq RSSSF] {{UEFA teams}} [[Kategorija:Timijiet nazzjonali tal-futbol tal-Ewropa|Russja]] [[Kategorija:UEFA|Russja]] [[Kategorija:Futbol fir-Russja]] 0b3b555inpifpxn5u4oqhdenbasdqbe 0 12178 330699 317404 2026-06-25T02:50:22Z InternetArchiveBot 18288 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 330699 wikitext text/x-wiki {{Infobox Tim tal-Futbol | isem = BATE | stampa = [[File:BATE.gif|160px]] | ismijiet_sħiħ = | isem_sħiħ = FC BATE Barysaw | fundazzjoni = 1973 | grawnd = [[Borisov Arena]], [[Barysaw]] | jesa' = 13,126 | president = | kowċ = | kampjonat = [[Premier League Bjelorussu]] | staġun = 2022 | pożizzjoni = 3. | sit_elettroniku = http://www.fcbate.by | pattern_la1=_bateb1516a | pattern_b1=_bateb1516a | pattern_ra1=_bateb1516a | leftarm1=FFFFFF | body1=FFFFFF | rightarm2=FFFFFF | shorts1=0657EC | socks1=0657EC | pattern_la2=_bateb1516h | pattern_b2=_bateb1516h | pattern_ra2=_bateb1516h | leftarm2=FFFFFF | body2=FFFFFF | rightarm1=FFFFFF | shorts2=FFF200 | socks2=FFF200 }} '''FC BATE Borisov''' (ippronunċjat {{IPA|bʌtə'}}) (bil-[[Lingwa Bjelorussa|Bjelorussu]]: ФК БАТЭ Барысаў; bir-[[Lingwa Russa|Russu]]: ФК БАТЭ Борисов) hu [[klabb tal-futbol]] [[Bjelorussja|Bjelorussu]], li jilgħab fil-belt ta' [[Borisov]]. Attwalment jikkompetu fil-[[Vysshaya Liga|kampjonat Bjelorussu]] li tiegħu huma ċ-ċampjins renjanti. L-istaġun 2008–09 kien wieħed storiku għall-klabb hekk kif ikkompetew għall-ewwel darba fil-[[UEFA Champions League]]. L-istadju tagħhom huwa l-[[Borisov Arena]]. == Storja == Il-klabb kien fundat lura fl-1973, ġie ristabbilit fl-1996. L-isem BATE ġej mill-akronomu tal-'''B'''orisov Works of '''A'''utomobile and '''T'''ractor '''E'''lectronic Equipment. Minkejja li ma kellhomx xi storja wisq sabiħa fi ħdan il-[[Kampjonat tal-futbol Sovjetiku|kampjonat Sovjetiku]], mill-1996 'il quddiem, BATE irnexxielhom jirbħu ħames kampjonati nazzjonali waqt li kkompetew fil-kompetizzjonijiet tal-[[UEFA]] kontra timijiet ta' kalibru bħal [[AC Milan]], [[Juventus FC|Juventus]], [[FC Zenit St. Petersburg|Zenit St. Petersburg]], [[Bolonga FC 1909|Bolonga]], [[TSV 1860 München|1860 Munich]] u [[Real Madrid CF|Real Madrid]]. Mal-unuri tal-kampjonat, insibu wkoll it-[[Tazza tal-Bjelorussja]] li ntrebħet fl-2006, meta l-formazzjoni ta' Borisov irnexxielha tagħmel il-famuża ''[[double (futbol)|double]]''. Plejers bħal [[Aliaksandr Hleb]], [[Vitali Kutuzov]] u [[Yuri Zhevnov]] bdew il-karriera tagħhom mal-BATE u llum huma regulari fit-[[Tim nazzjonali tal-futbol tal-Bjelorussja|tim nazzjonali tal-Bjelorussja]]. Fl-2008, BATE saret l-ewwel skwadra Bjelorussa li waslet sal-fażi tal-gruppi tal-UEFA Champions League. Il-klabb irnexxielu jasal sa dan l-istadju tal-[[UEFA Champions League 2008–09|edizzjoni 2008–09]], meta fit-triq elimina fl-ewwel rawnd preliminarju liċ-ċampjins [[Iżlanda|Iżlandiżi]] [[Valur]], fir-rawnd suċċessiv lill-[[Belġju|Belġjani]] ta' [[RSC Anderlecht]], waqt li fl-aħħar rawnd lill-[[Bulgarija|Bulgari]] ta' [[PFC Levski Sofia|Levski Sofia]]. It-tlugħ tal-poloz tefgħu lill-klabb Bjelorussu ma' Real Madrid, Juventus u Zenit St. Petersburg. Wara li fl-ewwel logħba fi [[Spanja]] kontra r-Real Madrid tilfu 2–0, BATE kisbu riżultat prestiġjuż meta f'darhom spiċċaw pari ta' 2–2 kontra t-tim ta' Juventus, meta b'sorpriża kienu saħansitra jinsabu f'vantaġġ ta' żewġ gowls. Dan kien l-ewwel punt storiku f'fażi tal-gruppi tal-kompetizzjoni massima Ewropea. Il-mixja ta' BATE kompliet sakemm ġabru punt ieħor fil-partita ta' wara li spiċċat 1–1 kontra t-tim [[Russja|Russu]] ta' Zenit. Minkejja li spiċċaw l-aħħar mill-grupp u naqsu li jikkwalifikaw għall-fażi suċċessiva jew għar-rawnd tal-aħħar 32 tat-Tazza UEFA, huma xorta kisbu tifħir internazzjonali mill-istampa għad-dixxiplina, l-istil offensiv u n-nuqqas ta' biża li kellhom kontra uħud mill-aqwa timijiet Ewropej. ==Unuri== * '''[[Kampjonat tal-futbol Bjelorussu|Kampjonat Bjelorussu]]: 15''' :1999, 2002, 2006, 2007, 2008, 2009, 2010, 2011, 2012, 2013, 2014, 2015, 2016, 2017, 2018 * '''[[Tazza tal-Bjelorussja]]: 3''' :2006, 2010, 2015 *'''[[Super Cup Bjelorussa]]: 7''' :2010, 2011, 2013, 2014, 2015, 2016, 2017 * '''Kampjonat Sojvetiku: 3''' :1974, 1976, 1979 == Storja tal-Kampjonati u Tazzez == {|class="wikitable" style="text-align: center;" !width=55|Staġun !width=50|Livell !width=30|{{deskrizzjoni kmand|Poż|Pożizzjoni}} !width=30|{{deskrizzjoni kmand|L|Logħob}} !width=30|{{deskrizzjoni kmand|R|Rebħiet}} !width=30|{{deskrizzjoni kmand|P|Pari}} !width=30|{{deskrizzjoni kmand|T|Telfiet}} !width=60|Gowls !width=45|{{deskrizzjoni kmand|Pti|Punti}} !width=60|[[Tazza Bjelorussa|Tazza Domestika]] !width=45|Noti |- | 1996 ||style="background:#A3E9FF"| 3 post || '''1''' || 28 || 25 || 2 || 1 || 79–10 || '''77''' || || Promossi |- | 1997 ||style="background:#D0F0C0"| 2 post || '''2''' || 30 || 25 || 3 || 2 || 92–15 || '''78''' ||Rawnd tal-aħħar 32 || Promossi |- | 1998 || 1 post ||style="background:silver"| '''2''' || 28 || 18 || 4 || 6 || 50–25 || '''58''' ||Kwarti tal-finali|| |- | 1999 || 1 post ||style="background:gold"| '''1''' || 30 || 24 || 5 || 1 || 80–22 || '''77''' ||style="background:#cc9966"|Semi-finali || |- | 2000 || 1 post ||style="background:silver"| '''2''' || 30 || 20 || 4 || 6 || 68–26 || '''64''' ||Rawnd tal-aħħar 16 || |- | 2001 || 1 post ||style="background:#cc9966"| '''3''' || 26 || 16 || 3 || 7 || 54–31 || '''51''' ||Kwarti tal-finali|| |- | 2002 || 1 post ||style="background:gold"| '''1''' || 27¹ || 19 || 2 || 6 || 52–20 || '''59''' ||style="background:silver"|Runners-up || |- | 2003 || 1 post ||style="background:silver"| '''2''' || 30 || 20 || 6 || 4 || 70–21 || '''66''' ||Kwarti tal-finali || |- | 2004 || 1 post ||style="background:silver"| '''2''' || 30 || 22 || 4 || 4 || 27–54 || '''70''' ||style="background:#cc9966"|Semi-finali || |- | 2005 || 1 post || '''5''' || 26 || 12 || 11 || 3 || 42–27 || '''47''' ||style="background:silver"|Runners-up || |- | 2006 || 1 post ||style="background:gold"| '''1''' || 26 || 16 || 6 || 4 || 47–27 || '''54''' ||style="background:gold"|Rebbieħa || |- | 2007 || 1 post ||style="background:gold"| '''1''' || 26 || 18 || 2 || 6 || 50–25 || '''56''' ||style="background:silver"|Runners-up || |- | 2008 || 1 post ||style="background:gold"| '''1''' || 30 || 19 || 10 || 1 || 54–20 || '''67''' ||style="background:#cc9966"|Semi-final || |- | 2009 || 1 post ||style="background:gold"| '''1''' || 26 || 19 || 5 || 2 || 55–16 || '''62''' ||style="background:#cc9966"|Semi-final || |- | 2010 || 1 post ||style="background:gold"| '''1''' || 33 || 21 || 9 || 3 || 64–18 || '''72''' ||style="background:gold"|Rebbieħa || |- | 2011 || 1 post ||style="background:gold"| '''1''' || 33 || 18 || 12 || 3 || 53–20 || '''66''' ||Rawnd tal-aħħar 16 || |- | 2012 || 1 post ||style="background:gold"| '''1''' || 30 || 21 || 5 || 4 || 51–16 || '''68''' ||Rawnd tal-aħħar 16 || |- | 2013 || 1 post ||style="background:gold"| '''1''' || 32 || 21 || 4 || 7 || 61–25 || '''67''' ||Rawnd tal-aħħar 16 || |- | 2014 || 1 post ||style="background:gold"| '''1''' || 32 || 20 || 11 || 1 || 68–21 || '''71''' ||Kwarti tal-finali || |- | 2015|| 1 post ||style="background:gold"| '''1''' || || || || || || ||style="background:gold"|Rebbieħa || |} *^'''1''' Inklużi l-play-off (Rebħa ta' 1–0) għall-1 post kontra [[FC Neman Grodno|Neman Grodno]], kif iż-żewġ timijiet lestew il-punti indaqs. == Rekord Eweropew == {| class="wikitable" ! Staġun ! Kompetizzjoni ! Rawnd ! width=30|Pajjiż ! Klabb ! L-ewwel Leg ! It-tieni Leg |- |1999–2000 |[[UEFA Europa League|UEFA Cup]] |RK |{{flagicon|Russja}} |[[FC Lokomotiv Moscow|Lokomotiv Moscow]] |1–7 (H) |0–5 (A) |- |rowspan="2"| 2000–01 |rowspan="2"| [[UEFA Champions League]] |1K |{{flagicon|Armenja}} |[[FC Shirak|Shirak]] |1–1 (A) |2–1 (H) |- |2K |{{flagicon|Żvezja}} |[[Helsingborgs IF|Helsingborg]] |0–0 (A) |0–3 (H) |- |rowspan="2"|2001–02 |rowspan="2"|[[UEFA Europa League|UEFA Cup]] |K |{{flagicon|Ġeorġja|1990}} |[[FC Dinamo Tbilisi|Dinamo Tbilisi]] |1–2 (A) |4–0 (H) |- |1R |{{flagicon|Italja}} |[[AC Milan|Milan]] |0–2 (H) |0–4 (A) |- |rowspan="3"|2002 |rowspan="3"|[[UEFA Intertoto Cup]] |1R |{{flagicon|Danimarka}} |[[Akademisk Boldklub]] |1–0 (H) |2–0 (A) |- |2R |{{flagicon|Ġermanja}} |[[TSV 1860 München|1860 Munich]] |1–0 (A) |4–0 (H) |- |3R |{{flagicon|Italja}} |[[Bologna FC 1909|Bologna]] |0–2 (A) |0–0 (H) |- |2003–04 |[[UEFA Champions League]] |1K |{{flagicon|Repubblika tal-Irlanda}} |[[Bohemian FC|Bohemians]] |1–0 (H) |0–3 (A) |- |2004–05 |[[UEFA Europa League|UEFA Cup]] |1K |{{flagicon|Ġeorġja}} |[[FC Dinamo Tbilisi|Dinamo Tbilisi]] |2–3 (H) |0–1 (A) |- |rowspan="2"|2005–06 |rowspan="2"|[[UEFA Europa League|UEFA Cup]] |1K |{{flagicon|Ġeorġja}} |[[FC Torpedo Kutaisi|Torpedo Kutaisi]] |1–0 (A) |5–0 (H) |- |2K |{{flagicon|Russja}} |[[FC Krylia Sovetov Samara|Krylia Sovetov Samara]] |0–2 (A) |0–2 (H) |- |rowspan="2"|2006–07 |rowspan="2"|[[UEFA Europa League|UEFA Cup]] |1K |{{flagicon|Moldova}} |[[FC Nistru Otaci|Nistru Otaci]] |2–0 (H) |1–0 (A) |- |2K |{{flagicon|Russja}} |[[FC Rubin Kazan|Rubin Kazan]] |0–3 (A) |0–2 (H) |- |rowspan="3"|2007–08 |rowspan="3"|[[UEFA Champions League]] |1K |{{flagicon|Ċipru}} |[[APOEL FC|APOEL]] |0–2 (A) |3–0 ([[Ħin supplementari|ħs]]) (H) |- |2K |{{flagicon|Iżlanda}} |[[Fimleikafélag Hafnarfjarðar|FH Hafnarfjördur]] |3–1 (A) |1–1 (H) |- |3K |{{flagicon|Rumanija}} |[[FC Steaua Bucureşti|Steaua Bucureşti]] |2–2 (H) |0–2 (A) |- |2007–08 |[[UEFA Europa League|UEFA Cup]] |1R |{{flagicon|Spanja}} |[[Villarreal CF|Villarreal]] |1–4 (A) |2–0 (H) |- |rowspan="6"|2008–09 |rowspan="6"|[[UEFA Champions League]] |1K |{{flagicon|Iżlanda}} |[[Valur Football Club|Valur]] |2–0 (H) |1–0 (A) |- |2K |{{flagicon|Belġju}} |[[RSC Anderlecht|Anderlecht]] |2–1 (A) |2–2 (H) |- |3K |{{flagicon|Bulgarija}} |[[PFC Levski Sofia|Levski Sofia]] |1–0 (A) |1–1 (H) |- |rowspan="3"|Grupp H |{{flagicon|Spanja}} |[[Real Madrid CF|Real Madrid]] |0–2 (A) |0–1 (H) |- |{{flagicon|Italja}} |[[Juventus FC|Juventus]] |2–2 (H) |0–0 (A) |- |{{flagicon|Russja}} |[[FC Zenit Saint Petersburg|Zenit St. Petersburg]] |1–1 (A) |0–2 (H) |- |rowspan="2"|2009–10 |rowspan="2"|[[UEFA Champions League]] |2K |{{flagicon|MKD}} |[[FK Makedonija Gjorče Petrov|Makedonija Gjorče Petrov]] |2–0 (A) |2–0 (H) |- |3K |{{flagicon|Latvja}} |[[FK Ventspils|Ventspils]] |0–1 (A) |2–1 (H) |- |rowspan="4"|2009–10 |rowspan="4"|[[UEFA Europa League]] |Play-off |{{flagicon|Bulgarija}} |[[PFC Litex Lovech|Litex Lovech]] |0–1 (H) |4–0 ([[Ħin supplementari|ħs]]) (A) |- |rowspan="3"|Grupp I |{{flagicon|Portugall}} |[[SL Benfica|Benfica]] |0–2 (A) |1–2 (H) |- |{{flagicon|ENG}} |[[Everton FC|Everton]] |1–2 (H) |1–0 (A) |- |{{flagicon|Greċja}} |[[AEK Athens FC|AEK Athens]] |2–1 (H) |2–2 (A) |- |rowspan="2"|[[UEFA Champions League 2010–11|2010–11]] |rowspan="2"|[[UEFA Champions League]] |2K |{{flagicon|Iżlanda}} |[[Fimleikafélag Hafnarfjarðar|FH Hafnarfjörður]] |5–1 (H) |1–0 (A) |- |3K |{{flagicon|Danimarka}} |[[FC Copenhagen|Copenhagen]] |0–0 (H) |2–3 (A) |- |rowspan="5"|[[UEFA Europa League 2010–11|2010–11]] |rowspan="5"|[[UEFA Europa League]] |Play-off |{{flagicon|Portugall}} |[[CS Marítimo|Marítimo]] |3–0 (H) |2–1 (A) |- |rowspan="3"|Grupp E |{{flagicon|Ukrajna}} |[[FC Dynamo Kyiv|Dynamo Kyiv]] |2–2 (A) |1–4 (H) |- |{{flagicon|Olanda}} |[[AZ|AZ Alkmaar]] |4–1 (H) |0–3 (A) |- |{{flagicon|Moldova}} |[[FC Sheriff Tiraspol|Sheriff Tiraspol]] |1–0 (A) |3–1 (H) |- |R32 |{{flagicon|Franza}} |[[Paris Saint-Germain FC|Paris Saint-Germain]] |2–2 (H) |0–0 (A) |- |rowspan="6"|[[UEFA Champions League 2011–12|2011-12]] |rowspan="6"|[[UEFA Champions League]] |2K |{{flagicon|NIR}} |[[Linfield FC|Linfield]] |1–1 (A) |2–0 (H) |- |3K |{{flagicon|Litwanja}} |[[FK Ekranas|Ekranas]] |0–0 (A) |3–1 (H) |- |Play-off |{{flagicon|Awstrija}} |[[SK Sturm Graz|Sturm Graz]] |1–1 (H) |2–0 (A) |- |rowspan="3"|Grupp H |{{flagicon|CZE}} |[[FC Viktoria Plzeň|Viktoria Plzeň]] |1–1 (A) |0–1 (H) |- |{{flagicon|Spanja}} |[[FC Barcelona|Barcelona]] |0–5 (H) |0–4 (A) |- |{{flagicon|Italja}} |[[AC Milan|Milan]] |0–2 (A) |1–1 (H) |- |rowspan="6"|[[UEFA Champions League 2012–13|2012–13]] |rowspan="6"|[[UEFA Champions League]] |2K |{{flagicon|MKD}} |[[FK Vardar|Vardar]] |3–2 (H) |0–0 (A) |- |3K |{{flagicon|Ungerija}} |[[Debreceni VSC|Debrecen]] |1–1 (H) |2–0 (A) |- |Play-off |{{flagicon|Iżrael}} |[[Hapoel Ironi Kiryat Shmona FC|Ironi Kiryat Shmona]] |2–0 (H) |1–1 (A) |- |rowspan="3"|Grupp F |{{flagicon|Franza}} |[[LOSC Lille Métropole|Lille]] |3–1 (A) |0–2 (H) |- |{{flagicon|Ġermanja}} |[[FC Bayern Munich|Bayern Munich]] |3–1 (H) |1–4 (A) |- |{{flagicon|Spanja}} |[[Valencia CF|Valencia]] |0–3 (H) |2–4 (A) |- |[[UEFA Europa League 2012–13|2012–13]] |[[UEFA Europa League]] |R32 |{{flagicon|Turkija}} |[[Fenerbahçe SK|Fenerbahçe]] |0–0 (H) |0–1 (A) |- |rowspan="1"|[[UEFA Champions League 2013–14|2013–14]] |rowspan="1"|[[UEFA Champions League]] |2K |{{flagicon|KAZ}} |[[FC Shakhter Karagandy|Shakhter Karagandy]] |0–1 (H) |0–1 (A) |- |rowspan="6"|[[UEFA Champions League 2014–15|2014–15]] |rowspan="6"|[[UEFA Champions League]] |2K |{{flagicon|ALB}} |[[KF Skënderbeu Korçë|Skënderbeu Korçë]] |0–0 (H) |1–1 (A) |- |3K |{{flagicon|HUN}} |[[Debreceni VSC|Debrecen]] |0–1 (A) |3–1 (H) |- |Play-off |{{flagicon|SVK}} |[[ŠK Slovan Bratislava|Slovan Bratislava]] |1–1 (A) |3–0 (H) |- |rowspan="3"|Grupp H |{{flagicon|POR}} |[[FC Porto|Porto]] |0–6 (A) |0–3 (H) |- |{{flagicon|ESP}} |[[Athletic Bilbao]] |2–1 (H) |0–2 (A) |- |{{flagicon|UKR}} |[[FC Shakhtar Donetsk|Shakhtar Donetsk]] |0–7 (H) |0–5 (A) |- |rowspan="6"|[[UEFA Champions League 2015–16|2015–16]] |rowspan="6"|[[UEFA Champions League]] |2K |{{flagicon|Irlanda}} |[[Dundalk FC|Dundalk]] |2–1 (H) |0–0 (A) |- |3K |{{flagicon|HUN}} |[[Videoton FC|Videoton]] |1–1 (A) |1–0 (H) |- |Play-off |{{flagicon|Serbja}} |[[FK Partizan|Partizan]] |1–0 (H) |1–2 (A) |- |rowspan=3|Grupp E |{{flagicon|GER}} |[[Bayer 04 Leverkusen]] |1–4 (A) |1–1 (H) |- |{{flagicon|Italja}} |[[AS Roma|Roma]] |3–2 (H) |0–0 (A) |- |{{flagicon|Spanja}} |[[FC Barcelona|Barcelona]] |0–2 (H) |0–3 (A) |- |rowspan="1"|[[2016–17 UEFA Champions League|2016–17]] |rowspan="1"|[[UEFA Champions League]] |2K |{{flagicon|}} | |– |– |- |} ==Plejers notevoli== Kienu labgħu logħob internazzjonali għall-pajjiżi rispettivi tagħhom. Parteċipanti li isimhom huwa elenkat fil-'''bold''' irrappreżenaw il-pajjiżhom waqt li jilagħbu għall BATE. {{col-begin-small}} {{col-3}} ;Bjelorussja *{{flagicon|Bjelorussja}} '''Maksim Bardachov''' *{{flagicon|Bjelorussja}} '''Gennadi Bliznyuk''' *{{flagicon|Bjelorussja}} '''Renan Bardini Bressan''' *{{flagicon|Bjelorussja}} Vital Bulyga *{{flagicon|Bjelorussja}} '''Egor Filipenko''' *{{flagicon|Bjelorussja}} '''Alexander Hleb''' *{{flagicon|Bjelorussja}} Artem Kontsevoy *{{flagicon|Bjelorussja}} '''Sergey Krivets''' *{{flagicon|Bjelorussja}} Vitali Kutuzov *{{flagicon|Bjelorussja}} Yawhen Lashankow *{{flagicon|Bjelorussja}} '''Dzmitry Likhtarovich''' *{{flagicon|Bjelorussja}} '''Dmitry Molosh''' *{{flagicon|Bjelorussja}} '''Dzmitry Mazalewski''' *{{flagicon|Bjelorussja}} Pavel Nyakhaychyk *{{flagicon|Bjelorussja}} '''Dzyanis Palyakow''' *{{flagicon|Bjelorussja}} '''Alyaksandr Pawlaw''' *{{flagicon|Bjelorussja}} '''Artsyom Radzkow''' *{{flagicon|Bjelorussja}} '''Vitali Rodionov''' {{col-3}} *{{flagicon|Bjelorussja}} '''Filip Rudzik''' *{{flagicon|Bjelorussja}} '''Mikalay Ryndzyuk''' *{{flagicon|Bjelorussja}} '''Igor Shitov''' *{{flagicon|Bjelorussja}} Mikhail Sivakov *{{flagicon|Bjelorussja}} Vadim Skripchenko *{{flagicon|Bjelorussja}} '''Ihar Stasevich''' *{{flagicon|Bjelorussja}} '''Oleg Strakhanovich''' *{{flagicon|Bjelorussja}} Valery Strypeykis *{{flagicon|Bjelorussja}} '''Alyaksandr Valadzko''' *{{flagicon|Bjelorussja}} Raman Vasilyuk *{{flagicon|Bjelorussja}} '''Syarhey Vyeramko''' *{{flagicon|Bjelorussja}} '''Alyaksandr Yurevich''' *{{flagicon|Bjelorussja}} Maksim Zhavnerchik *{{flagicon|Bjelorussja}} '''Yuri Zhevnov''' ;Pajjiżi tal-USSR *{{flagicon|Armenja}} '''Zaven Badoyan''' *{{flagicon|Armenja}} '''Hovhannes Goharyan''' ;Ewropa *{{flagicon|Serbja}} Mateja Kežman {{col-end}} ===Plejers famużi=== * [[Aliaksandr Hleb]] * [[Vitali Kutuzov]] * [[Yuri Zhevnov]] * [[Egor Filipenko]] * [[Aleksandr Fedorovich]] * [[Aleksandr Ermakovich]] * [[Dmitri Likhtarovich]] * [[Dmitry Molosh]] * [[Vadim Skripchenko]] * [[Gennady Mardas]] * [[Evgeni Loshankov]] * [[Nikolay Ryndyuk]] * [[Yuri Puntus]] * [[Igor Kryushenko]] * [[Gennadi Bliznyuk]] * [[Igor Shitov]] * [[Sergey Veremko]] * [[Anri Hagush]] * [[Vitali Buliga]] == Ħoloq esterni == * {{ru}} [http://www.fcbate.by/ Sit uffiċjali] *[https://web.archive.org/web/20091013130806/http://www.eufo.de/football/blr/bateisov.htm FC BATE fuq EUFO.DE] *[http://www.weltfussball.de/teams/bate-borisov/ FC BATE fuq Weltfussball.de] *[https://web.archive.org/web/20130101150147/http://www.playerhistory.com/club/2179 FC BATE fuq Playerhistory.com] *[http://www.transfermarkt.de/de/verein/713/fcbateborisov/uebersicht/startseite.html FC BATE fuq Transfermarkt.de] *[http://www.national-football-teams.com/v2/club.php?id=196 FC BATE fuq National Football Teams.com] *[http://www.football-lineups.com/team/FC_BATE/ FC BATE fuq Football-Lineups.com] [[Kategorija:Klabbs tal-futbol Bjelorussi|BATE]] [[Kategorija:Klabbs tal-futbol stabbiliti fl-1973|BATE]] [[Kategorija:FC BATE Borisov]] {{Premier League Bjelorussu}} mfayn198p1pyf0p66gqk6h5wh80t67e 0 13865 330716 306942 2026-06-25T07:21:37Z InternetArchiveBot 18288 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 330716 wikitext text/x-wiki [[Stampa:Scuola ladina.JPG|thumb|300px|[[Sudtirol]] Tabella ta' skola trilingwa f'[[Val Gardena]] bil-Ladin, Ġermaniż u t-Taljan]] Il-'''Multilingwiżmu''' min-naħa waħda jfisser il-ħila ta' persuna li titkellem aktar minn lingwa waħda. Min-naħa l-oħra, dan it-terminu jfisser il-validità jew l-użu mifrux ta' għadd ta' lingwi f'soċjetà, stat jew reġun lingwistiku. ==It-terminu == Il-multilingwiżmu jista' jfisser: * Il-ħila ta' persuna li titkellem aktar minn lingwa waħda (multilingwiżmu). * Il-validità jew l-użu mifrux ta' għadd ta' lingwi f'soċjetà, żona tal-lingwa jew pajjiż (poliglossija). * L-użu ta' għadd ta' lingwi sabiex jagħmlu l-informazzjoni aċċessibbli għall-akbar numru possibbli ta' individwi ta' diversi lingwi, bħal fuq sinjali, tabelli, tikketti tal-prodotti, fil-manwali kif ukoll fuq is-siti tal-web jew programmi tal-kompjuter. It-termini mhumiex dejjem distinti minn xulxin b'mod ċar fl-użu ta' kuljum, però f'dixxiplini xjentifiċi huma definiti preċiżament u bħala reċiprokament esklussivi. Persuna li taf titkellem b'diversi lingwi, tissejjaħ [[poliglotta]] . ==Tipi ta' akkwist== * Akkwist simultanju iseħħ meta, pereżempju, it-tfal jitgħallmu għad ta' lingwi b'mod naturali simultanjament. * Akkwisti suċċessivi jfisser li l-lingwi differenti il-persuna titgħallimhom fi żminijiet differenti. * Akkwist naturali jfisser li lingwa l-persuna titgħallimha mingħajr istruzzjoni formali. * Akkwist ikkontrollat ​​ifisser li l-persuna titgħallem il-lingwa permezz ta' lezzjonijiet apposta. * Akkwist ibbilanċjat ifisser li l-għadd ta' lingwi huma kkontrollati bl-istess mod. * Akkwist asimmetriku ifisser li lingwa tiddomina oħra. ==Tipi ta' multilingwiżmu == ===Il-multilingwiżmu individwali === [[File:Bilingualism boosts grades at Treorchy Comprehensive.webm|thumb|152 / 5000 Canlyniadau cyfieithu Filmat qasir minn [[Wales]] li juri kif il-bilingwiżmu jagħti spinta lill-gradi tal-istudenti fl-iskejjel. Sottotitli bil-Malti.]] Il-multilingwiżmu individwali jirriferi għal meta persuna tuża diversi lingwi regolarment fil-ħajja ta' kuljum. Il-persuna tkun tista' taqleb minn lingwa għal oħra, jekk ikollha bżonn pereżempju biex titħaddet ma' ta' madwarha. Jiġifieri l-persuna tkun tista' tikkomunika b'għadd ta' lingwi fil-ħajja ta' kuljum, peress li tkun ħakmet kull lingwa perfettament. Il- multilingwiżmu ta' persuna tista' tirriżulta minn proċessi differenti ta' tagħlim u tiddependi minn ħafna fatturi esterni u interni, bħall-età, il-post, it-tip, u ċ-ċirkostanzi li fihom tinsab il-persuna, kif ukoll il-motivazzjoni tal-persuna li qiegħda titgħallem. Kif il-persuna tikseb dawn il-lingwi jista' jvarja ħafna. Tista' titgħallem il-lingwi fl-istess ħin bħal meta ż-żewġ ġenituri jitkellmu lingwi differenti jew wara xulxin bħal meta t-tifel jew tifla jitgħallmu l-ewwel il-lingwa nattiva tagħhom u wara jitgħallmu lingwa oħra l-iskola. L-akkwist jista' jsir bla gwida pereżempju fil-kuntest ta' komunikazzjoni ta' kuljum jew jista' jkun ikkontrollat, pereżempju permezz ta' lezzjonijiet . Wieħed jista' wkoll jiddistingwi bejn multilingwiżmu simmetriku u asimmetriku. Fl-ewwel każ wieħed ikun tal-istess livell fil-lingwi li jitkellem waqt li fil-każ ta' asimmetrija wieħed ikollu ħakma ta' lingwa (jew xi lingi) iżjed minn tal-oħrajn. Il-multilingwiżmu individwali għandha ħafna kawżi; pereżempju, l-għixien fiż-żoni tal-fruntiera tal-lingwi f'reġjuni lingwistikament imħallta, l-għixien flimkien u ż-żwieġ ma' sieħeb jew sieħba li titkellem lingwa barranija, aċċess għall-Edukazzjoni Għolja, sħubija f'reliġjon, eċċ (Yilmaz, 2004). === Multilingwiżmu territorjali === Il-multilingwiżmu territorjali jirriferi għall-preżenza simultanja ta' għadd ta' lingwi f'territorju wieħed. === Multilingwiżmu soċjetali === Il-Multilingwiżmu soċjetali jirreferi għal meta jkun hemm interpenetrazzjoni tal-komunitajiet tal-lingwa. F'dan il-każ individwi jagħmlu użu minn aktar minn lingwa waħda fil-ħajja ta' kuljum. Dan jiġri, pereżempju meta l-fruntieri tar-reġjuni lingwistiċi ma jkunux riġidi. ===Multilingwiżmu istituzzjonali === Jkun hemm multilingwiżmu istituzzjonali meta istituzzjoni jkollha għadd ta' lingwi uffiċjali. Fl-[[Żvizzera|Iżvizzera]], pereżempju, is-servizzi pubbliċi nazzjonali u kantonali jiġu pprovduti f'għadd ta' lingwi differenti u t-tiketti fuq l-ikel huma miktuba bi tliet lingwi. === Diglossja === L-użu tal-lingwa hu mifrux fuq diversi oqsma, pereżempju wieħed jista' jitkellem fuq ix-xogħol b'mod differenti minn mal-familja u ħbieb, fuq ix-xogħol b'xi lingwa standard u d-dar b'djalett tal-istess lingwa. Din tissejjaħ [[diglossja]]. Dan it-terminu jintuża wkoll anki jekk iż-żewġ lingwi ma jkollomhomx l-istess bażi, bħal meta immigrant juża l-lingwa nattiva tiegħu spiss. ==Kawżi== Hemm diversi kawżi għal multilingwiżmu. Fil-parti l-kbira dawn huma ta' natura politika u storika. === Il-kolonizzazzjoni === Waħda mill-kawżi l-iktar importanti hi l-espansjoni ta' pajjiż bil-kolonizzazzjoni. "F'konkwista territorjali il-pajjiż rebbieħ iġġib miegħu il-lingwa tiegħu fil-pajjiż mirbuħ u jdaħħalha hemm bil-forza." ( Roos, 2005, p.5). Dan pereżempju ġara fil-konkwisti kolonjali Brittaniċi u Franċiżi fl-[[Afrika]]. Għalkemm issa li-pajjiżi konkwisti m'għadhomx kolonji aktar, madankollu l-Ingliż u l-Franċiż huma stabbiliti u saru il-lingwi uffiċjali ta' dawk il-pajjiżi. "Għandu jingħad ukoll li l-qsim arbitrarju tal-Afrika mill-potenzi kolonjali kkontribwixxa għall-fatt li l-istati issa hemm fihom għadd ta' gruppi lingwistiċi peress li l-fruntieri statali ma jaqblux mal-konfini tribali fl-intern ta;-istat. Għalhekk, waqt li qabel l-invażjoni kolonjali, kull tribù kellu l-pajjiż u l-lingwa tiegħu, issa l-gruppi lingwistiċi differenti huma mifruxa mad-diversi t-territorji u dan joħloq multilingwiżmu mhux biss bil-kuntatt bejn l-Ingliż u l-Franċiż u l-lingwi indiġeni iżda wkoll bil-kuntatt bejn il-lingwi indiġeni stess." (Roos, 2005, p.5). ===Il-migrazzjoni === Kawża oħra tal-multilingwiżmu hi l-migrazzjoni, nies li jemigraw lejn pajjiż fejn jingħaqdu ma' minoranza lingwistika. Sabiex jiġu integrati f'dan il-pajjiż, spiss jeħtieġ li l-immigranti jitgħallmu l-lingwa tal-pajjiż li tkun barranija għalihom. === Unifikazzjoni politika tat-territorju === It-tielet kawża tal-ħolqien tal-multilingwiżmu hi l-unifikazzjoni politika ta' territorju. Sikwit grupp etniku jistabillixi lingwa waħda bħala l-lingwa tal-istat biex isaħaħ l-unifikazzjoni tiegħu. Eżempju ta' din is-sitwazzjoni nistgħu narawh fiċ-Ċina. Hemmhekk il-Mandarin hu lingwa statali u universali, madankollu, fiċ-Ċina jeżistu ħafna lingwi oħra. === L-Ewropizzazzjoni u l-globalizzazzjoni === Barra minn dawn, l-Ewropizzazzjoni u l-globalizzazzjoni tal-politika u l-ekonomija għandha rwol importanti fl-iżvilupp tal-multilingwiżmu. Qiegħed jidher iżjed u iżjed li l-ħila li wieħed ikun jaf jitkellem b'għadd ta' lingwi, hi ħtieġa bażika fl-edukazzjoni vokazzjonali moderna. "L-abbiltà multilingwi min-naħa taċ-ċittadini tal-pajjiżi Ewropej hi meħtieġa mill-proċessi ta' integrazzjoni fl-Unjoni Ewropea." (Albayrak, 2007, p.7). Dan għandu impatt kbir fuq l-iskejjel, li għandhom l-inkarigu li jħejju t-tfal għall-futur. Fil-kuntest tal-globalizzazzjoni, il-multilingwiżmu u l-poliglossija qed isiru dejjem aktar kunċetti importanti biex nifhmu ħafna bidliet soċjali: * Il-pressjoni tal-migrazzjoni globali tippromwovi d-diglossja u poliglossja. * Għall-migranti li jgħixu f'żona ta' lingwa barranija, il-bilingwiżmu u l-multilingwiżmu huwa importanti għall-aħħar għalihom. * Il-kompetenza bilingwi u multilingwi qed isir dejjem aktar meħtieġa għal ħafna impjiegi. * Fin-negozju, fix-xjenza u fit-teknoloġija sikwit jinħolqu "kodiċi" u gergi ġodda minn elementi tal-Ingliż biż-żieda ta' elementi minn lingwi oħra. Dawk li jitkellmu bosta lingwi billi jkunu jafu l- "kodiċi" u l-"gergi" ta' netwerks globali jiksbu benefiċċji informattivi u ekonomiċi. Id-diversità tal-lingwi fis-soċjetajiet eteroġeni hija produttiva kemm ekonomikament kif ukoll mill-aspett kulturali. Għalhekk, il-multilingwiżmu huwa sinjal ta' normalità (ara l-pubblikazzjonijiet ta' ''SFB Multilingualism'', Università ta' Amburgu). * L-Unjoni Ewropea qed tippromwovi l-multilingwiżmu permezz ta' struttura strateġika ġdida taħt il-kompitu tad-Dipartiment tal-Kummissarju għall-Edukazzjoni. == Il-qlib tal-kodiċi lingwistiku == B'reazzjoni għall-globalizzazzjoni jista' jagħmel sens li ninkuraġġixxu t-tagħlim ta' għadd ta' lingwi kmieni fit-tfulija u li ninvestigaw fenomeni speċifiċi bħall-qlib tal-kodiċi lingwistiku. Il-qlib tal-kodiċi hu "l-bidla bejn lingwi differenti minn kelliema bilingwi u/jew multilingwi skont il-ħtiġijiet tas-sitwazzjoni tal-komunikazzjoni" (Bußmann 1990 u Földes 2005, S.&nbsp;210 ff. "Kode-Umschaltung"). Waqt li qabel dan il-fenomenu kien meqjus minn kulħadd bħala xi ħaġa ħażina, illum xi wħud iqisuh bħala l-ħila tal-kelliema multilingi li jadattaw għal diversi modi ta' kommunikazzjoni bil-kliem (Ara Chilla, Rothweilweiler u Babur). == Multilingwiżmu naturali u mill-iskola == Il-multilingwiżmu jista' jinkiseb b'żewġ modi differenti: B'mod mhux ikkontrollat ​​(jew naturali) jew ikkontrollat (​​permezz tat-tagħlim formali). * Il-multilingwiżmu mhux ikkontrollat jinkiseb mingħajr ma' wieħed jaħseb u impliċitament il-proċess iseħħ f'ambjent naturali. Il-lingwa l-ġdia tinkiseb permezz tal-kuntatti soċjali ta' kuljum pereżempju fil-logħob mal-ħbieb. * Fil-multilingwiżmu kkontrollat​​, il-lingwa l-ġdida tiġi mgħallma konxjament u espliċitament, ut-tagħlim isir fi ħdan xi istituzzjoni bħal iskola (Ribeaud). Madankollu id-distinzjoni bejn il-ksib ikkontrollat u mhux mhijiex dejjem ċara. Iż-żewġ għażliet huma spiss marbutin flimkien u dan jiddependi mill-pajjiż. Per eżempju, jekk il-klassijiet jinżammu f'pajjiż fejn jitkellmu bil-lingwa X dawk li qegħdin jitgħallmu l-lingwa X ħa jkollhom kuntatt f'ambjent naturali ma' min jitkellem il-lingwa X bħala lingwa nattiva. Il-ksib tal-lingwa jseħħ ukoll b'mod mhux ikkontrollat permezz tas-smigħ u t-taħdit. Dan japplika wkoll għat-tfal migranti. Per eżempju, dawn jitgħallmu l-lingwa tal-pajjiż ospitanti fl-iskola (b'mod ikkontrollat), u fit-taħlit ma' sħabhom (mod mhux ikkontrollat). Ribeaud tispjega li l-ewwel ksib tal-lingwa hu bla kontroll. It-trabi sa meta jkollhom tliet snin jitgħallmu mill-ġenituri, ħuthom u l-familja, jixorbu l-lingwa qishom sponża. It-tfal jitgħallmu indirettament, bħal meta jisimgħu il-ġenituri jitkellmu mingħajr ma jkunu qegħdin jindirizzawhom. Niddistingwu żewġ possibilitajiet fil-kisba naturali ta' għadd ta' lingwi. Jekk it-tfal jiksbu t-tieni lingwa fl-istess ħin mal-ewwel lingwa, din ngħidulha akkwist bilingwu tal-ewwel lingwi (sal-età ta' tliet snin). Min-naħa l-oħra t-tfal jistgħu jiksbu lingwa meta jkunu ikbar jew adulti (Riehl 2004). Il-kisba ta' żewġ lingwi nattivi jew iżjed fl-istess ħin ġeneralment tiġri f'dawn l-ambjenti (Romaine 1995). * Il-lingwa tal-familja tkun L) u l-lingwa ambjentali tkun L2 (kindergarten, dinja ta' barra); * Il-familja tkun lingwistikament imħallta (il-missier jitkellem L1, l-omm titkellem L2), u fl-ambjent jitkellmu L1 jew L2; * Il-familja tkun lingwistikament imħallta (il-missier jitkellem L1, l-omm titkellem L2), u fl-ambjent jitkellmu lingwa differenti L3. Riehl jispjega l-prinċipju ta' "persuna waħda, lingwa waħda" fil-familji ta' lingwi mħallta. Hawn kull ġenitur ikellem it-tfal bil-lingwa nattiva tiegħu u hekk il-lingwa tkun marbuta ma' persuna speċifika. It-tfal jiddistingwu bejn il-lingwa tal-missier u l-lingwa tal-omm fil-bini tal-lessiku multilingwi. Dan isir diffiċli jekk wieħed mis-sħab ikun jaf lingwa waħda biss, u għalhekk jitħalla barra mill-konverżazzjoni mas-sieħeb l-ieħor. Meta jintuża dan il-prinċipju ta' "persuna waħda, lingwa waħda", it-tfal jitgħallmu kmieni ħafna jitkellmu b'lingwi differenti. Għat-tfal immigranti li fil-familja jitkellmu lingwa waħda u jitrabbew f'ambjent differenti, importanti ħafna li l-ġenituri jitkellmu l-lingwa tagħhom u ma jħalltux il-lingwi. Fil-każ tal-akkwist mhux ikkontrollat ​​(naturali) tat-tieni lingwa, it-tfal għandhom żewġ modi biex jitgħallmu l-lingwa ġdida. Min-naħa waħda t-tfal jistgħu jiksbu t-tieni lingwa meta jkunu żgħar fl-istess ħin mal-ewwel lingwa. Din isejħulha "kisba bilingwali tal-ewwel lingwi" (sal-età ta' tliet snin). Min-naħa l-oħra, il-lingwa tista' tinkiseb fi stadju aktar tard, minn tfal ikbar minn tliet snin. Però din il-possibbiltà tal-aħħar iġġib ċertu problemi magħha. Meta meta wieħed jitgħallem il-lingwa aktar tard il-ħakma l-aċċent tal-lingwa ma tantx hu possibbli. Għalhekk f'dan il-każ ngħidu li hemm "perjodu kritiku" għall-akkwist ta' għadd ta' lingwi (Riehl, 2004) . ==Il-problema fundamentali == Għalkemm il-lingwa wieħed jista' jitgħallimha b'immersjoni f'soċjetà b'lingwa differenti, l-akkwist tal-lingwa f'dan il-każ normalment isir f'istituzzjonijiet pereżempju l-iskola. L-istess japplika bil-kontra għall-ewwel lingwa: it-tfal tal-immigranti, dawn l-iskola normalment jitgħallmu biss il-lingwa tal-pajjiż ospitanti bħala lingwa miktuba u l-lingwa nattiva spiss tibqa' biss "lingwa tad-dar". Din taffettwa l-għadd kbir ta' migranti fid-dinja. It-tfal jikbru f'pajjiż b'lingwa differenti u jkunu jafu jiktbu b'dik il-lingwa biss. Il-"multilingwiżmu ibbilanċjat" jinkiseb biss meta wieħed jitgħallem jikteb biż-żewġ lingwi, jiġifier jekk it-tfal imorru skola bilingwi jew b'dik li jsejħulha "edukazzjoni immerssiva" (Riehl, 2004). Fil-każ ta' "edukazzjoni immersiva", l-istudenti "jintefgħu f'banju lingwistku" li fih is-suġġetti l-oħra jiġu mgħallma b'lingwi differenti. Dawn il-programmi ta' immersjoni jistgħu jvarjaw ħafna. "(Riehl, 2004). == Il-vantaġġi tal-multilingwiżmu == It-teoristi jħarsu lejn il-multilingwiżmu minn żewġ perspettivi. Min-naħa tisat' tqisu bħala żvantaġġ għas-soċjetà, u min-naħa l-oħra jipprovdu numru ta' vantaġġi DAR. Hawn niċċaraw il-vantaġġi tal-multilingwiżmu. ===Il-ħila komunikattiva=== Vantaġġ ċar tal-multilingwiżmu hu ż-żieda fil-ħila tal-komunikazzjoni soċjali (Reimann, 2009). L-ewwelnett, dan jippromwovi skambju internazzjonali (Roth, 2006) billi nies b'lingwi nattivi differenti u minn pajjiżi differenti xorta jistgħu jifhmu 'l xulxin u jikkomunikaw f'ħafna sitwazzjonijiet. Il-faċiltà ta' komunikazzjoni tiżdied mhux biss 'il barra imma wkoll 'il ġewwa: F'kumpanija l-possibbiltà ta' ftehim tiġi promossa u peress li l-komunikazzjoni bejn il-maġġoranza u l-minoranza ssir possibbli, l-interazzjoni ssir ukoll possibbli u b'dan il-mod, l-integrazzjoni tal-minoranzi fil-parteċipazzjoni fil-kumpanija ssir iżjed faċli (Roth, 2006). === Il-lingwi bħala riżorsi lingwistiċi - il-vantaġġi konjittivi === Il-lingwi li wieħed jitkellem, jistgħu jaqduh b'ħafna modi bħala riżors lingwistiku. It-tfal u ż-żgħażagħ li jitrabbew b'għadd ta' lingwi, jidraw minn kmieni il-kuntrast bejn il-lingwi u hekk jistabbilixxu kuxjenza meta-lingwistika. Dan huwa ta' vantaġġ għalihom meta jiġu biex jitgħallmu lingwi ġodda u minnhom strutturi lingwistiċi ġodda (Roth, 2006). Kif jispjega Riehl (2006), il-vantaġġ tal-multilingwiżmu fit-tagħlim ta' lingwi ġodda mhux qiegħed biss fit-tisfir tal-lingwa, iżda wkoll fl-għarfien metalingwistiku. In-nies multilingwi kif jitgħallmu xi lingwa ġdida mill-ewwel jistgħu jużaw strateġiji lingwistiċi differenti li jieħdu mill-multilingwiżmu tagħhom (bħall-parafrażi u l-''code-switching''), dawn jiffokaw b'aktar kunfidenza fuq it-testi u jistgħu jagħmlu tfittxija iżjed ristretta għal strutturi u kliem familjari. Jistgħu wkoll jiddeterminaw aħjar il-limiti tal-kliem u jifhmu aħjar ir-regoli grammatiċi, peress li hu aktar probabbli li jagħtu attenzjoni għal dawn l-aspetti min-nies monolingwi (Riehl, 2006). Studji differenti fir-riċerka tal-moħħ (cf. Franceschini, 2001) juru b'mod ċar li l-multilingwiżmu bikri (mill-età ta' sitt snin) juri vantaġġi konsiderevoli fit-tagħlim ta' lingwi ġodda. Il-lingwi l-oħra jistgħu jiġu konnessi mal-oqsma tal-lingwi eżistenti u b'hekk it-tagħlim isir iżjed faċli (Riehl, 2006). Fi studji iżjed fil-fond fil-psikolinġwistika sabu li hemm konnessjoni distintiva bejn il-konsapevolezza metalingwistika u t-tagħlim tal-qari. Wieħed minn dawn l-istudji (ara Clyne, 2005) wera li t-tfal multilingwi fil-qari jkunu xi ftit xhur 'il quddiem mit-tfal monolingwi. === Aspett prammatiku tal-lingwa === Il-multilingwiżmu ġġib miegħu aktar aspetti prammatiċi lingwistiċi. Il-bilingwiżmu u l-multilingwiżmu jiftħu l-moħħ tal-individwu. Dan jirrigwarda parzjalment il-kapaċità li wieħed jifhem kulturi oħra, iżda wkoll l-opportunitajiet edukattivi oħra. Li wieħed ikun jaf jitkellem u jifhem għadd ta' lingwi, għandu ħafna vantaġġi fil-qasam edukattiv u professjonali (Roth, 2006). Meta jfisser dan aspett prammatiku tal-lingwa Riehl (2006) jitkellem dwar il-"vista differenzjata tad-dinja" tan-nies l-multilinqwi għax dawn jistgħu iħarsu minn "għajnejn lingwi oħra" u hekk jistgħu ikollhom perspettivi oħra u jkunu iżjed flessibbli f'għemilhom. ==Id-diffikultajiet tal-multilingwiżmu == Il-multilingwiżmu li jirriżulta mill-migrazzjoni huwa spiss meqjus bħala żvantaġġ, u fil-letteratura din l-opinjoni dwar id-diffikultajiet tal-multilingwiżmu nsibuha spiss. Stoelting (1980) isostni li l-multilingwiżmu mhuwiex fin-natura tal-bniedem. Aħna organiżmi monolingwi u kontra n-natura tagħna li nitgħallmu u nitkellmu b'aktar minn lingwi waħda (Ostendoerfer, 2009). ===Ħela ta' żmien=== Waħda mid-diffikultajiet tal-multilingwiżmu huwa l-mod li jwassal għalih. It-tieni jew it-tielet lingwa jiswewlu ħafna ħin lil min jitgħallimhom. Dan jirrappreżenta sforz kbir, li spiss iseħħ akkost ta' attivitajiet oħra u dan jiskuraġġixxi ħafna nies milli jitgħallmu lingwi oħra (Krieger, 2011). Skont il-kuntest li wieħed jagħżel biex jitgħallem, hemm ispejjeż differenti, bħal, fost oħrajn, korsijiet tal-lingwa u kotba biex jgħinu l-proċess tat-tagħlim. ===Tnaqqis fl-affintà mal-lingwa === Meta inti titgħallem ilsna differenti u titkellimhom, skont Krieger (2011), jidher ċar li l-lingwi jinfluwenzaw lil xulxin. Dan iwassal biex tiddgħajjef l-affinità mal-lingwa, għaliex bniedem multilingwi qatt ma jista' jikkonċentra fuq lingwa waħda mingħajr ma jorjenta ruħu bl-istess mod meta jitkellem jew jikteb bil-lingwi l-oħra. Hemm fatturi oħra li jistgħu jiġu affettwati ħażin mill-multilingwiżmu pereżempju jista' jkun hemm inċertezza fl-espressjoni u ċertu faqar fil-vokabularju. Dan dovut għall-fatt li l-vokabularju u l-grammatika l-ħin kollu jinqalbu minn lingwa għall-oħra f'moħħ min jitkellimhom. ===Koeżjoni dgħajfa fis-soċjetà === Skont Eichinger (1994) komunità tinżamm flimkien permezz ta', fost oħrajn, il-lingwa ta' kull parteċipant. Allura, fejn jitkellmu b'għadd ta' lingwi, il-komunità mhijiex qawwija daqs grupp ta' nies li jitkellmu b'lingwa waħda biss. F'dan il-każ, l-għaqda tkun aktar qawwija u l-poplu aktar konxju. Madankollu, dan l-aspett negattiv tal-multilingwiżmu irridu nibbalinċjawh mal-fattur pożittiv fl-integrazzjoni u l-parteċipazzjoni tal-membri ta' soċjetà permezz tal-multilingwiżmu li semmejna iżjed 'il fuq taħt "Il-vantaġġi tal-multilingwiżmu". === Il-multilingwiżmu bħala barriera lingwistika === Għal darb'oħra, b'kuntrast mal-vantaġġi tal-multilingwiżmu li ddiskutejna hawn fuq, skont Roth (2006) u Eichinger (1994) il-multilingwiżmu jista' jkun barriera lingwistika għal xi nies. Billi bniedem multilingwi qatt ma jista' jitkellmu bil-lingwi b'ċertezza fissa (għaliex il-lingwi kollha jinfluwenzaw lil xulxin), dan jista' jwassal għall-fatt li ħadd ma jista' jikkomunika b'mod effettiv ma' ħadd ieħor f'soċjetà multilingwi. Rigward il-familji migranti, din iżżommhom lura mill-integrazzjoni u l-parteċipazzjoni fis-soċjetà. <includeonly>==Il-Bilingwiżmu f’Malta tul is-sekli== L-istorja tixhed li lingwistikament Malta dejjem aġġornat ruħha mal-ħtiġijiet tal-Ewropa tal-Mediterran. Fi-tgerbiba tal-ġrajja ta’ Malta jidher li minn dejjem kien hawn xi element barrani jaħdem fuq il-lingwa tul il-perjodi differenti kollha ħalliet jidħlu bosta żidiet non-Semitiċi meħtieġa għall-komunikazzjoni sempliċi – żidiet li kkontribwew għall-wirt lingwistiku tal-Maltin. Dawn iż-żidiet donnhom jindikaw li fost missirijietna wkoll kin hawn element ta’ bilingwiżmu. Anzi nasa ngħidu li l-bilingwiżmu f’Malta kien minn żmien żemżem għodda qawwija fl-iżvilupp politico-soċjali tan-nazzjon. Mid-dokumenti uffiċjali maħżuna fil-bibjoteka u mid-diversi riċerki li saru sa issa nintebħu li minn dejjem kien hawn l-ilsien uffiċjali li l- ħakkiema ħaddmu fl-amministrazzjoni tal-gżejjer, u magħha wkoll kien hawn l-ilsien tal-poplu, mitkellem u ftit li xejn miktub. Wieħed ukoll irid iżomm f’moħħu li interferenza minn ilsien għal ieħor x’aktarx li tindika użu mħallat u fit-tul tal-ilsien fl-istess sitwazzjoni. </includeonly> == Biblijografija == *Yilmaz, A. (2004). ''Mehrsprachigkeit in der Schweiz. Gewinn oder Nachteil?'' https://web.archive.org/web/20071027021905/http://www.sncweb.ch/migration/themen/mehrsprachigkeit.pdf *Roos, P. (2005). ''Kriterien zur Beschreibung von Mehrsprachigkeit unter besonderer Berücksichtigung des subsaharischen frankophonen Afrika und Niger''. Grin Verlag: Norderstedt Germany. ISBN 978-3-638-67687-8 *Albayrak, B. (2007). ''Mehrsprachigkeit – Definitionen, Typen und wissenschaftliche Fragestellungen.'' Grin Verlag: Norderstedt Germany. ISBN 978-3-640-19018-8 *Hadumod Bußmann: ''Lexikon der Sprachwissenschaft.'' 4. Auflage, Verlag Kröner, Stuttgart, 2008; ISBN 3-5204-5204-9 * Csaba Földes: ''Kontaktdeutsch. Zur Theorie eines Varietätentyps unter transkulturellen Bedingungen von Mehrsprachigkeit.'' Tübingen: Verlag Gunter Narr 2005; ISBN 3-8233-6160-0 ([http://www.foeldes.eu/sites/default/files/Kontaktdeutsch.pdf Inhaltsverzeichnis und Volltext]; PDF; 2,8&nbsp;MB) *Riehl, C. (2004). ''Sprachkontaktforschung .Eine Einführung.'' Narr, Tübingen.ISBN 3-8233-6013-2 *Reimann, I. (2009). ''Interkulturelle Mehrsprachigkeit.'' Norderstedt: Grin Verlag. *Roth, H. (2006). ''Mehrsprachigkeit als Ressource und als Bildungsziel.'' In L. Reiberg (Hg.) Mehrsprachigkeit macht Schule, (pp. 11-14). Duisburg: Gilles & Francke Verlag. *Riehl, C. (2006). Artikel ''Die Bedeutung von Mehrsprachigkeit'' aus dem Kompetenzzentrum Sprachförderung - newsletter Januar 2006 (Köln) https://web.archive.org/web/20140124021556/http://ganztag-blk.de/ganztags-box/cms/upload/sprachfrderung/BS_3/Artikel_Die_Bedeutung_von_Mehrsprachigkeit.pdf *Riehl, C. (2006). ''Aspekte der Mehrsprachigkeit: Formen, Vorteile, Bedeutung.'' In L. Reiberg (Hg.) Mehrsprachigkeit macht Schule, (pp. 15-23). Duisburg: Gilles & Francke Verlag. *Ostendoerfer, L. (2009). ''Die Vor- und Nachteile der frühen Zweisprachigkeit.'' Norderstedt: Grin Verlag. *Eichinger, L. (1994). Sprachliche Kosten-Nutzen-Rechnung und die Stabilität mehrsprachiger Gemeinschaften. In U. Helfrich & C. Riehl (Hg.) Mehrsprachigkeit in Europa – Hindernis oder Chance? (pp. 31-54). Wilhelmsfeld: Egert Verlag. *Romaine, S. (1995). ''Bilingualism (it-tieni edizzjoni).'' MPG Books Ltd. Bodmin. Cornwall, ISBN 0-631-19539-4 *Krieger, S. (2011). ''Sprachliche Vielfalt – Vorteile und Nachteile der Mehrsprachigkeit.'' Norderstedt: Grin Verlag. ==Ħoloq esterni== *http://www.kunsilltalmalti.gov.mt/filebank/documents/Ktibiet_bilingwizmu.pdf [[Kategorija:Lingwa]] byqt049vhlawspds3qjmved0mdub1ay 0 15347 330708 285608 2026-06-25T04:40:46Z InternetArchiveBot 18288 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 330708 wikitext text/x-wiki {{stub|bijografija}} {{Infobox plejer tal-futbol |isem_plejer = Johnny Leoni |stampa = [[Stampa:Leoni070426.jpg|225px]] |iesm_sħiħ = |data_twelid = {{data tat-twelid u età|1984|6|30}} |post_twelid = [[Sion (Żvizzera)|Sion]] |pajjiż_twelid = Żvizzera |tul = 1.89 m |rwol = [[Gowler (futbol)|Gowler]] |klabb_attwali = |numru = |snin_mixtla1 = 1992–2001 |klabb_mixtla1 = [[FC Sion|Sion]] |snin1 = 2001–2003 |klabb1 = [[FC Sion|Sion]] |snin2 = 2003–2012 |klabb2 = [[FC Zürich|Zürich]] |snin3 = 2012–2013 |klabb3 = [[AC Omonia|Omonia]] |snin4 = 2013 |klabb4 = → [[Neftchi Baku PFC|Neftchi Baku]] (self) |snin5 = 2013–2014 |klabb5 = [[CS Marítimo|Marítimo]] |snin6 = 2014–2016 |klabb6 = Le Mont |snin7 = 2016 |klabb7 = Nagano Parceiro |snin8 = 2016 |klabb8 = Tochigi |snin_nazzjonali1 = 2010–2011 |tim_nazzjonali1 = [[Tim nazzjonali tal-futbol tal-Iżvizzera|Żvizzera]] }} '''Johnny Leoni''' (twieled fit-30 ta' Ġunju 1984) huwa eks-plejer tal-[[futbol]] [[Żvizzera|Żvizzeru]] li kien jilgħab bħala [[gowler (futbol)|gowler]]. Wara li beda l-karriera tiegħu ma' [[FC Sion|Sion]], f'Mejju tal-2003 issieħeb ma' [[FC Zürich|Zürich]]. Madanakollu, kellu jistenna sal-[[Super League Żvizzera 2005–06|istaġun 2005–06]] sabiex jistabbilixxi lilu nnifsu bħala l-ewwel għażla bejn il-lasti. Tibqa' mfakkra fost il-partitarji tal-klabbs il-prestazzjoni tiegħu fil-kwarti tal-finali tat-[[Tazza Żvizzera]] fejn kien salva tliet penalties waqt l-[[għoti tal-penalties]] kontra [[FC Aarau|Aarau]]. Il-kowċ tat-[[Tim nazzjonali tal-futbol tal-Iżvizzera|tim nazzjonali Żvizzeru]], [[Ottmar Hitzfeld]], inkludieh għal numru ta' drabi fost l-iskwadra u kien ukoll membru tat-tim fit-[[Tazza tad-Dinja tal-Futbol 2010|Tazza tad-Dinja 2010]], però sal-lum naqas li jagħmel id-debutt tiegħu. == Unuri == ;Zürich * [[Super League Żvizzera]]: 2005–06, 2006–07 * [[Tazza Żvizzera]]: 2005 == Ħoloq esterni == * {{nfteams}} * {{de}} [https://web.archive.org/web/20140523102213/http://www.dbfcz.ch/spieler.php?spieler_id=2 Statistika] fuq is-sit tal-istatistika ta' FC Zürich {{DEFAULTSORT:Leoni, Johnny}} [[Kategorija:Nies ħajjin]] [[Kategorija:Twieldu fl-1984]] [[Kategorija:Futbolers Żvizzeri]] [[Kategorija:Plejers ta' FC Zürich]] [[Kategorija:Plejers ta' FC Sion]] [[Kategorija:Plejers ta' AC Omonia]] [[Kategorija:Plejers ta' Neftchi Baku PFC]] [[Kategorija:Plejers tal-Premier League Ażerbajġan]] n9nvtzhyh0le8xg3f45tdnmgxb90uvu 0 17061 330711 299226 2026-06-25T06:06:21Z InternetArchiveBot 18288 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 330711 wikitext text/x-wiki {{Infobox plejer tal-futbol |isem_plejer = Lucien Laurent |stampa = [[Stampa:Lucien Laurent.jpg|200px]] |isem_sħiħ = Lucien Laurent |data_twelid = {{data tat-twelid|1907|12|10}} |post_twelid = [[Saint-Maur-des-Fossés]] |pajjiż_twelid = Franza |data_mewt = {{data tal-mewt u età|2005|4|11|1907|12|10}} |post_mewt = [[Besançon]] |pajjiż_mewt = Franza |tul = 1.60 m |rwol = [[Attakkant]] |snin1 = 1921–1930 |snin2 = 1930–1932 |snin3 = 1932–1933 |snin4 = 1933–1934 |snin5 = 1934–1935 |snin6 = 1935–1936 |snin7 = 1936–1937 |snin8 = 1937–1939 |snin9 = 1943–1946 |klabb1 = [[CA Paris-Charenton|CA Paris]] |klabb2 = [[FC Sochaux–Montbéliard|Sochaux]] |klabb3 = [[Club Français]] |klabb4 = [[CA Paris-Charenton|CA Paris]] |klabb5 = [[FC Mulhouse|Mulhouse]] |klabb6 = [[FC Sochaux–Montbéliard|Sochaux]] |klabb7 = [[Stade Rennais|Rennes]] |klabb8 = [[RC Strasbourg|Strasbourg]] |klabb9 = [[Besançon RC|Besançon]] |snin_nazzjonali1 = 1930–1935 |tim_nazzjonali1 = [[Tim nazzjonali tal-futbol ta' Franza|Franza]] }} '''Lucien Laurent''' (twieled fl-10 ta' Diċembru 1907 – miet fil-11 ta' April 2005) kien plejer tal-[[futbol]] [[Franza|Franċiż]]. Hu jibqa' famuż minħabba li kien il-plejer li skorja l-ewwel gowl fl-istorja tat-[[Tazza tad-Dinja tal-Futbol|Tazza tad-Dinja]]. == Karriera == Bejn l-1921 u l-1931 Laurent lagħab mat-tim semiprofessjonali ta' [[CA Paris-Charenton|Cercle Athlétique de Paris]], qabel ma ssieħeb ma' [[FC Sochaux-Montbéliard|Sochaux]], li f'dak iż-żmien kienet it-tim tax-xogħol tal-manifattur tal-karozzi [[Peugeot]], fejn kien jaħdem. Fis-snin li segwew dar diversi timijiet, sakemm faqqet it-[[It-Tieni Gwerra Dinjija|Tieni Gwerra Dinjija]] u ġie msejjaħ mal-armata Franċiża. Matul il-gwerra nqabad bħala priġunier mill-Ġermaniżi u wara li qatta' tliet snin bħala priġunier fl-1943 irritorna għall-futbol ma' [[Besançon RC|Besançon]] fejn magħhom għalaq il-karriera tiegħu fl-1946. Laurent iddebutta mat-[[Tim nazzjonali tal-futbol ta' Franza|tim nazzjonali Franċiż]] nhar it-23 ta' Frar 1930 f'logħba ta' ħbiberija kontra l-[[Tim nazzjonali tal-futbol tal-Portugall|Portugall]] ġewwa [[Porto]], li Franza tilfu 2–0. Hu, flimkien ma' ħuh, ġew magħżula mal-iskwadra Franċiża għat-[[Tazza tad-Dinja tal-Futbol 1930|Tazza tad-Dinja 1930]] ġewwa l-[[Urugwaj]], l-ewwel waħda fl-istorja. Għal din l-okkażjoni hu ngħata permess speċjali ta' "futboler-ħaddiem". Hu lagħab fl-ewwel logħba kontra l-[[Tim nazzjonali tal-futbol tal-Messiku|Messiku]] fit-13 ta' Lulju 1930. Franza rebħu l-partita 4–1, b'Laurent jiskorja l-ewwel gowl fl-istorja tat-Tazza tad-Dinja. {{kwota|Meta skorjajt il-gowl kelli ferħ normali, dak ta' gowl flimkien ma' sħabi. Kien hemm biss bews u ċapċip tal-idejn qabel mal-partita reġgħet bdiet. F'dak il-ħin l-anqas saqsejt il-mistoqsija jekk dan kienx l-ewwel gowl tat-Tazza tad-Dinja. Ma rrealizzajtx.|Lucien Laurent dwar il-gowl}} Minkejja r-rebħa kontra l-Messiku, Franza ġiet eliminata wara li tilfet iż-żewġ partiti ta' wara kontra l-[[Tim nazzjonali tal-futbol tal-Arġentina|Arġentina]] u ċ-[[Tim nazzjonali tal-futbol taċ-Ċili|Ċili]]. Fl-ewwel logħba Laurent kien mal-ewwel ħdax però kellu jiġi sostitwit wara li weġġa' f'konfront ma' [[Luis Monti]] li ħallietu barra mil-logħba ta' wara.<ref>{{ċita web |url=http://www.cbc.ca/sports/worldcup2006/history/events/laurent_lucien.html |titlu=Lucien Laurent: the World Cup's first goal scorer |editur=cbc.ca |arkivju-url=https://web.archive.org/web/20110511074026/http://www.cbc.ca/sports/worldcup2006/history/events/laurent_lucien.html |awtur=John F. Molinaro |data-aċċess=2012-06-12 |arkivju-data=2011-05-11 |lingwa=Ingliż |url-status=live }}</ref> Mat-tim nazzjonali Franċiż Laurent lagħab 10 partiti fejn skorja żewġ gowls. == Statistika == === Logħbiet internazzjonali === {{Li bidu|FRA}} {{Li partita|23 ta' Frar 1930|Porto|POR|2|0|FRA||Ħbiberija}} {{Li partita|13 ta' April 1930|Colombes|FRA|1|6|BEL||Ħbiberija}} {{Li partita|13 ta' Lulju 1930|Montevideo|FRA|4|1|MEX|1|Tazza tad-Dinja|1930}} {{Li partita|15 ta' Lulju 1930|Montevideo|ARG|1|0|FRA||Tazza tad-Dinja|1930}} {{Li partita|15 ta' Marzu 1931|Colombes|FRA|1|0|GER||Ħbiberija}} {{Li partita|14 ta' Mejju 1931|Colombes|FRA|5|2|ENG|1|Ħbiberija}} {{Li partita|29 ta' Novembru 1931|Colombes|FRA|3|4|NED||Ħbiberija}} {{Li partita|20 ta' Marzu 1932|Berna|SUI|3|3|FRA||Ħbiberija}} {{Li partita|10 ta' April 1932|Colombes|FRA|1|2|ITA||Ħbiberija}} {{Li partita|19 ta' Mejju 1935|Colombes|FRA|2|0|HUN||Ħbiberija}} {{Li tmiem|10|2}} == Referenzi == {{Referenzi}} == Ħoloq esterni == * {{fr}} [https://web.archive.org/web/20120729212155/http://www.fff.fr/individus/selections/visu_fiche.php?id_cat=1&in_no=568 Profil fuq is-sit tal-federazzjoni Franċiża] {{DEFAULTSORT:Laurent, Lucien}} [[Kategorija:Twieldu fl-1907]] [[Kategorija:Mietu fl-2005]] [[Kategorija:Futbolers Franċiżi]] [[Kategorija:Plejers ta' FC Sochaux-Montbéliard]] [[Kategorija:Plejers ta' Stade Rennais FC]] [[Kategorija:Plejers ta' RC Strasbourg]] [[Kategorija:Plejers tal-Ligue 1]] 1c7coorzf7lhitj2owue8o9q4509msm 0 17062 330713 278667 2026-06-25T06:31:25Z InternetArchiveBot 18288 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 330713 wikitext text/x-wiki {{Infobox plejer tal-futbol |isem_plejer = Marcel Langiller |stampa = [[Stampa:Lucien Laurent, Marcel Langiller, 1930.jpg|200px]] |deskrizzjoni = [[Lucien Laurent]] u Marcel Langiller fl-1930 |isem_sħiħ = Marcel Langiller |data_twelid = {{data tat-twelid|1908|6|2}} |post_twelid = [[Charenton-le-Pont]] |pajjiż_twelid = Franza |data_mewt = {{data tal-mewt u età|1980|12|28|1908|6|2}} |post_mewt = |tul = |rwol = [[Attakkant]] |snin1 = 1928–1933 |klabb1 = [[Excelsior Roubaix]] |snin2 = 1933–1934 |klabb2 = [[Red Star Saint-Ouen|Red Star]] |snin3 = 1934–1936 |klabb3 = [[AS Saint-Étienne|Saint-Étienne]] |snin4 = 1936–1938 |klabb4 = [[CA Paris-Charenton|CA Paris]] |snin_nazzjonali1 = 1927–1937 |tim_nazzjonali1 = [[Tim nazzjonali tal-futbol ta' Franza|Franza]] }} '''Marcel Langiller''' (twieled fit-2 ta' Ġunju 1908 – miet fit-28 ta' Diċembru 1980) kien plejer tal-[[futbol]] [[Franza|Franċiż]]. Hu kien jilgħab bħala [[attakkant]] u kien magħruf bħala "La Caille". == Karriera == Matul il-karriera tiegħu, Langiller lagħab ma' [[Excelsior Roubaix]], [[Red Star Saint-Ouen|Red Star]], [[AS Saint-Étienne|Saint-Étienne]] u [[CA Paris-Charenton|CA Paris]]. Ma' Excelsior hu rebaħ it-Tazza Franċiża fl-1933, u kien finalista tal-istess tazza ma' CA Paris fl-1928. Mat-[[Tim nazzjonali tal-futbol ta' Franza|tim nazzjonali Franċiż]] lagħab 30 darba u skorja 7 gowls. Hu kien magħżul fost l-iskwadra għat-[[Tazza tad-Dinja tal-Futbol 1930|Tazza tad-Dinja 1930]], l-ewwel waħda tal-istorja. L-uniku gowl li skorja f'din il-kompetizzjoni wasal fl-ewwel logħba kontra l-[[Tim nazzjonali tal-futbol tal-Messiku|Messiku]], fejn Franza rebħu 4–1. == Unuri == === Klabb === ;Excelsior Roubaix * [[Coupe de France]]: 1933 == Ħoloq esterni == * {{fr}} [https://web.archive.org/web/20120729093102/http://www.fff.fr/individus/selections/visu_fiche.php?id_cat=1&in_no=562 Statistika fuq FFR.fr] {{DEFAULTSORT:Langiller, Marcel}} [[Kategorija:Twieldu fl-1908]] [[Kategorija:Mietu fl-1980]] [[Kategorija:Futbolers Franċiżi]] [[Kategorija:Plejers ta' AS Saint-Étienne]] [[Kategorija:Plejers tal-Ligue 1]] 0n3273aqz0477dyn7bike4mkatsfxfe 0 17510 330693 279587 2026-06-25T00:23:38Z InternetArchiveBot 18288 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 330693 wikitext text/x-wiki {{Infobox plejer tal-futbol |isem_plejer = Alex Thépot |stampa = [[Stampa:Alex Thépot en février 1941.jpg|200px]] |deskrizzjoni = Thépot fl-1941 |isem_sħiħ = Alexis Thépot |data_twelid = {{data tat-twelid|1906|7|30}} |post_twelid = [[Brest]] |pajjiż_twelid = Franza |data_mewt = {{data tal-mewt u età|1989|3|21|1906|7|30}} |post_mewt = [[Quiberon]] |tul = 1.78 m |rwol = [[Gowler]] |snin_mixtla1 = 1922–1927 |klabb_mixtla1 = [[Stade Brestois 29|Armoricaine Brest]] |snin1 = 1927–1928 |klabb1 = FEC Levallois |snin2 = 1928–1935 |klabb2 = [[FC Red Star Saint-Ouen|Red Star]] |snin3 = 1935–1936 |klabbs3 = USL Dunkerque |snin_nazzjonali1 = 1927–1935 |tim_nazzjonali1 = [[Tim nazzjonali tal-futbol ta' Franza|Franza]] }} '''Alexis Thépot''' (twieled fit-30 ta' Lulju 1906 – miet fil-21 ta' Frar 1989) kien plejer tal-[[futbol]] [[Franza|Franċiż]]. == Bijografija == Thépot twieledi fi [[Brest]]. Hu lagħab ma' [[Stade Brestois 29|Armoricaine Brest]] (1922–1927), FEC Levallois (1927–28), [[FC Red Star Saint-Ouen|Red Star]] (1928–1935) u USL Dunkerque (1935–1936). Wara sena tajba ma' Levallois, hu ġie magħżul biex jilgħab fl-ewwel logħba mat-[[Tim nazzjonali tal-futbol ta' Franza|tim nazzjonali Franċiż]] kontra l-[[Tim nazzjonali tal-futbol tal-Ingilterra|Ingilterra]] fl-1927.<ref>{{ċita web |url=http://www.allezredstar.com/archives/fr_alex.htm |sit=AllezRedStar.com |titlu=Alex Thépot |data-aċċess=2022-08-21 |arkivju-url=https://web.archive.org/web/20061207154444/http://www.allezredstar.com/archives/fr_alex.htm |arkivju-data=2006-12-07 |lingwa=fr}}</ref> B'kollox lagħab 31 logħba man-nazzjonal u libes il-faxxa ta' kaptan fi tlettax minnhom. Thépot deher fl-ewwel logħba ta' Franza fit-Tazza tad-Dinja kontra l-[[Tim nazzjonali tal-futbol tal-Messiku|Messiku]] fl-1930, minkejja li kellu jerħi l-logħba matul l-ewwel taqsima minħabba li kien weġġa'. Franza naqsu li jaqbżu l-fażi tal-gruppi hekk kif tilfu ż-żewġ logħbiet ta' wara kontra l-[[Tim nazzjonali tal-futbol tal-Arġentina|Arġentina]] u ċ-[[Tim nazzjonali tal-futbol taċ-Ċili|Ċili]]. Fl-aħħar logħba kontra ċ-Ċileni, Thépot salva ''penalty'' li kien l-ewwel darba li seħħ fl-istorja tat-Tazza tad-Dinja.<ref>{{ċita web |url=http://www.rsssf.com/tables/30full.html#gra |kunjom=Naskrent |isem=Gwidon S. |pubblikatur=RSSSF |titlu=World Cup 1930 |data-aċċess=2022-08-21 |arkivju-url=https://web.archive.org/web/20070101051047/http://www.rsssf.com/tables/30full.html |arkivju-data=2007-01-01 |lingwa=en}}</ref> == Referenzi == {{referenzi}} == Ħoloq esterni == * {{fr}} [https://web.archive.org/web/20220821130512/https://www.fff.fr/equipe-nationale/joueur/8556-thepot-alexis/fiche.html Statistika] fuq FFR.fr {{DEFAULTSORT:Thepot, Alex}} [[Kategorija:Twieldu fl-1906]] [[Kategorija:Mietu fl-1989]] [[Kategorija:Futbolers Franċiżi]] 37cuhslk5rsuxai5tt0nooe1vr7pwpj 0 18153 330702 326364 2026-06-25T02:56:19Z InternetArchiveBot 18288 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 330702 wikitext text/x-wiki {{Infobox Tim tal-Futbol | isem = Santa Coloma | stampa = [[File:Santa Coloma.png|185px]] | isem_sħiħ = Futbol Club Santa Coloma | grawnd = [[Grawnd DEVK]], [[Sant Julià de Lòria]] | jesa' = 900 | fundazzjoni = 1986 | president = | kowċ = | kampjonat = [[Primera Divisió]] | staġun = | pożizzjoni = | sit_elettroniku = http://fclubsantacoloma.com/ |pattern_la1=|pattern_b1=_thinwhitesides|pattern_ra1=| leftarm1=ff0000|body1=ff0000|rightarm1=ff0000|shorts1=ff0000|socks1=ff0000| pattern_la2=|pattern_b2=_thinwhitesides|pattern_ra2=| leftarm1=000000|body2=000000|rightarm2=000000|shorts2=000000|socks2=000000| }} '''FC Santa Coloma''' huwa [[klabb tal-futbol]] mill-[[Andorra]], jilagħbu fir-raħal ta' [[Santa Coloma]]. Huwa wieħed mill-aħjar timijiet fl-aħħar żminijiet. FC Santa Coloma għandha żewġ kisbiet uniki għat tim mill-Andorra fil-kompetizzjonijiet Ewropej, qatt ripetuti s'issa minn xi gowl fil-logħob kompetitivi fl-Ewropea. Kemm minn dawn ġew miksuba fil-logħba waħda: l-ewwel logħba fir-rawnd tat-Tazza UEFA 2007-08 kwalifikanti kontra l-Iżraeljani [[Maccabi Tel Aviv FC]], ​​fejn FC Santa Coloma rebħa 1-0 f'darhom skurjat minn [[Juli Fernandez]]. Madankollu, fil-vjaġġ tar-ritorn tilfu 4-0 ma Maccabi u kienu eliminati mill-kampjonat. Fil-kompetizzjonijiet Ewropej l-oħra li lagħbu minn timijiet ta 'Andorra, il-timijiet tal-Andorra tilfu (ħlief ta' minn żewġ dros fil-logħbiet kontra tim minn ta' [[San Marino]]) u aċċettat li qalaw gowl 1. ==Unuri== *'''[[Primera Divisió]]: '''13 **2000–01, 2002–03, 2003–04, 2007–08, 2009–10, 2010–11, 2013-14, 2014-15, 2015-16, 2016-17, 2017-18, 2018-19 *'''[[Copa Constitució]]: '''9 **1990–91, 2000–01, 2002–03, 2003–04, 2004–05, 2005–06, 2006–07, 2008–09, 2011–12 *'''[[Supercup tal-Andorra]]:''' 4 **2003, 2005, 2007, 2008 == Parteċipazzjoni fl-Ewropa == ''Mill-Lulju 2012.'' === UEFA Europa League === {| class="wikitable" ! Staġun ! Kompetizzjoni ! Rawnd ! Pajjiż ! Klabb ! Home ! Away ! Aggregat |- |[[UEFA Europa League 2001–02|2001-02]] |[[UEFA Europa League|UEFA Cup]] |Rawnd tal-kwalifikazzjoni |{{flagicon|Serbja}} |[[FK Partizan]] |0-1 |1-7 |1-8 |- |[[UEFA Europa League 2003–04|2003-04]] |[[UEFA Europa League|UEFA Cup]] |Rawnd tal-kwalifikazzjoni |{{flagicon|Danimarka}} |[[Esbjerg fB]] |1-4 |0-5 |1-9 |- |[[UEFA Europa League 2004–05|2004-05]] |[[UEFA Europa League|UEFA Cup]] |1. Rawnd tal-kwalifikazzjoni |{{flagicon|Bożnija u Ħerżegovina}} |[[FK Modriča]] |0-1 |0-3 |0-4 |- |[[UEFA Europa League 2007–08|2007-08]] |[[UEFA Europa League|UEFA Cup]] |1. Rawnd tal-kwalifikazzjoni |{{flagicon|Iżrael}} |[[Maccabi Tel Aviv FC|Maccabi Tel Aviv]] |1-0 |0-4 |1-4 |- |[[UEFA Europa League 2009–10|2009-10]] |[[UEFA Europa League|Europa League]] |2. Rawnd tal-kwalifikazzjoni |{{flagicon|Żvizzera}} |[[FC Basel]] |1-4 |0-3 |1-7 |- |[[UEFA Europa League 2012–13|2012-13]] |[[UEFA Europa League|Europa League]] |1. Rawnd tal-kwalifikazzjoni |{{flagicon|Kroazja}} |[[NK Osijek|Osijek]] |0-1 |1-3 |1-4 |- |[[UEFA Europa League 2013–14|2013-14]] |[[UEFA Europa League|Europa League]] |1. Rawnd tal-kwalifikazzjoni |{{flagicon|Iżlanda}} |[[Breiðablik UBK|Breiðablik]] |0–0 |0-4 |0-4 |- |} === UEFA Champions League === {| class="wikitable" ! Staġun ! Kompetizzjoni ! Rawnd ! Pajjiż ! Klabb ! Home ! Away ! Aggregat |- |2008-09 |[[UEFA Champions League]] |1. Rawnd tal-kwalifikazzjoni |{{flagicon|Litwanja}} |[[FBK Kaunas]] |1-4 |1-3 |2-7 |- |2010-11 |[[UEFA Champions League]] |1. Rawnd tal-kwalifikazzjoni |{{flagicon|Malta}} |[[Birkirkara FC|Birkirkara FC]] |0-3^{[[#notes_qr1|1]]} |3-4 |3-7 |- |2011-12 |[[UEFA Champions League]] |1. Rawnd tal-kwalifikazzjoni |{{flagicon|Lussemburgu}} |[[F91 Dudelange]] |0-2 |0-2 |0-4 |- |} <div id="notes_qr1"></div>'''Nota 1''': ''Logħba abbandunata, riżultat stabbilit 0-3 mill-UEFA.''. ==Ħoloq esterni== *{{es}} [http://fclubsantacoloma.com/ Sit Uffiċjali] *[https://archive.today/20121217224115/http://www.weltfussball.de/teams.php?m_id=1472/ Santa Coloma fuq Weltfussball.de] *[https://web.archive.org/web/20160306224744/http://www.playerhistory.com/club/3738/ Santa Coloma fuq Playerhistory.com] *[http://www.transfermarkt.de/de/verein/10854/fcsantacoloma/uebersicht/startseite.html Santa Coloma fuq Transfermarkt.de] *[http://www.national-football-teams.com/v2/club.php?id=31 Santa Coloma fuq National Football Teams.com] *[http://www.football-lineups.com/team/Santa_Coloma/ Santa Coloma fuq Football-Lineups.com] {{Primera Divisió}} [[Kategorija:Klabbs tal-futbol tal-Andorra|Santa Coloma]] [[Kategorija:Klabbs tal-futbol stabbiliti fl-1986|Santa Coloma]] a5a3ywb9xpd2p1udmkb2dc7c0pjh7jd 0 18180 330700 326346 2026-06-25T02:52:49Z InternetArchiveBot 18288 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 330700 wikitext text/x-wiki {{Infobox Tim tal-Futbol | isem = FC Lusitanos | stampa = [[Image:Lusitanoos.png|185px|logo]]| | isem_sħiħ = Futbol Club Lusitanos la Posa | grawnd = [[Grawnd DEVK]], [[Sant Julià de Lòria]] | jesa' = 900 | fundazzjoni = 1999 | president = | kowċ = | kampjonat = | staġun = | pożizzjoni = | sit_elettroniku = http://www.futbolclub-lusitanos.com/ |pattern_la1=|pattern_b1=_thingreensides|pattern_ra1=| leftarm1=ff0000|body1=ff0000|rightarm1=ff0000|shorts1=008633|socks1=ff0000| pattern_la2=|pattern_b2=|pattern_ra2=| leftarm2=ffffff|body2=ffffff|rightarm2=ffffff|shorts2=ff0000|socks2=ff0000| }} '''Lusitanos''' huwa [[klabb tal-futbol]] mill-[[Andorra]] ibbażat fl-[[Andorra la Vella]], it-tim beda l-futbol fis-sena 1999 li jilgħab fil-[[Primera Divisió]],l-ogħla diviżjoni fl-Andorra. Huma rebħu l-promozzjoni għall-[[Primera Divisió]] fl-ewwel staġun tagħhom. ==Storja== Il-klabb lagħab għall-ewwel darba fil-[[Campionat de Lliga]] fl-2000-2001, wara li rebaħ il-kampjonat tat-Tieni Diviżjoni. Fl 2001-2002 huma rebħu l-ewwel titlu, il-[[Copa Constitució]] wara li rebħu 2-0 fil-finali kontra [[Inter Club d'Escaldes]] fit-2 ta 'Ġunju, biż-żewġ gowls minn Manuel Vieira. Lusitanios lagħbu l-ewwel logħbiet Ewropej tagħhom fil-[[UEFA Europa League 2010-11]], fejn kienu eliminati 11-0 fuq aggregat mill Klabb Maċedonjan [[Rabotnicki]].<ref>{{Ċita web |data-aċċess=2012-12-09 |titlu=Archive copy |url=http://uk.uefa.com/uefaeuropaleague/season=2011/matches/round=2000124/index.html |arkivju-url=https://web.archive.org/web/20150711032236/http://uk.uefa.com/uefaeuropaleague/season=2011/matches/round=2000124/index.html |arkivju-data=2015-07-11 |url-status=dead }}</ref>Fl-istaġuni kampjonat ġejjiena, kienu melgħuba fl-istess stadju minn klabb [[Kroazja|kroat]],[[NK Varaždin ŠN|Varazdin]], 6-1 fuq l-aggregat.<ref>{{Ċita web |data-aċċess=2012-12-09 |titlu=Archive copy |url=http://uk.uefa.com/uefaeuropaleague/season=2012/matches/round=2000268/index.html |arkivju-url=https://web.archive.org/web/20140810023443/http://uk.uefa.com/uefaeuropaleague/season=2012/matches/round=2000268/index.html |arkivju-data=2014-08-10 |url-status=dead }}</ref> Mill-promozzjoni tagħhom għall-ogħla diviżjoni ma kienux ġew relegati, u rebħu l-ewwel titlu tagħhom fl-2012. Dan kkwalifika l-klabb dil-[[UEFA Champions League 2012-13]], fejn kienu melgħuba 9-1 fuq aggregat fl-ewwel rawnd kwalifikazzjoni miċ-Ċampjins [[Malta|Maltin]], [[Valletta FC|Valletta]]. <ref>{{Ċita web |data-aċċess=2012-12-09 |titlu=Archive copy |url=http://uk.uefa.com/uefachampionsleague/season=2013/clubs/club=75986/history/index.html |arkivju-url=https://web.archive.org/web/20140810033236/http://uk.uefa.com/uefachampionsleague/season=2013/clubs/club=75986/history/index.html |arkivju-data=2014-08-10 |url-status=dead }}</ref> It-Tim huwa magħmul min plejers [[Portugall|Portugiżi]].<ref>{{cite news |url=http://www.uefa.com/uefaeuropaleague/season=2012/clubs/club=75986/index.html|titlu=FC Lusitans|editur=uefa.com | data=1-07-2012}}</ref> ==Identita== L-arma ta' Lusitanos "tixbaħ ħafna il-dik tal-[[Portugal Football Federation]]. Min meta bdew il-futbol, il-klabb kellu diversi plejers Portugiżi, kowċis u l-partitarji (immigranti Portugiżi fl-Andorra). Manifattur tal-ger tat-tim huwa l-PEBA marka Portugiża. ==Unuri== *'''[[Primera Divisió]]:''' 1 **2011–12, 2012–13 *'''[[Copa Constitució]]:''' 1 **2001–02 *'''[[Supercup tal-Andorra]]:''' 1 **2012 *'''[[Segona Divisió]]:''' 1 **1999–00 == Storja tal-ewwel Kampjonati == {|class="wikitable" |-bgcolor="#efefef" ! Staġun ! Diviżjoni ! {{deskrizzjoni kmand|Poż|Pożizzjoni}} ! {{deskrizzjoni kmand|L|Logħob}} ! {{deskrizzjoni kmand|R|Rebħiet}} ! {{deskrizzjoni kmand|P|Pari}} ! {{deskrizzjoni kmand|T|Telfiet}} ! {{deskrizzjoni kmand|GF|Gowls favur}} ! {{deskrizzjoni kmand|GK|Gowls kontra}} ! {{deskrizzjoni kmand|Pti|Punti}} |- |2000–2001 |[[Primera Divisió]] |align=center|'''5''' |align=right|20||align=right|7||align=right|5||align=right|8 |align=right|35||align=right|42||align=right|'''26''' |- |2001–2002 |Primera Divisió |align=center|'''5''' |align=right|20||align=right|6||align=right|4||align=right|10 |align=right|32||align=right|39||align=right|'''22''' |- |2002–2003 |Primera Divisió |align=center|'''5''' |align=right|22||align=right|12||align=right|1||align=right|9 |align=right|63||align=right|40||align=right|'''37''' |- |2003–2004 |Primera Divisió |align=center|'''6''' |align=right|20||align=right|5||align=right|6||align=right|9 |align=right|24||align=right|29||align=right|'''21''' |- |2004–2005 |Primera Divisió |align=center|'''6''' |align=right|20||align=right|5||align=right|2||align=right|13 |align=right|24||align=right|48||align=right|'''17''' |- |2005–2006 |Primera Divisió |align=center|'''4''' |align=right|20||align=right|9||align=right|1||align=right|10 |align=right|30||align=right|41||align=right|'''28''' |- |2006–2007 |Primera Divisió |align=center|'''4''' |align=right|20||align=right|6||align=right|3||align=right|11 |align=right|22||align=right|41||align=right|'''21''' |- |2007–2008 |Primera Divisió |align=center|'''4''' |align=right|20||align=right|10||align=right|1||align=right|9 |align=right|44||align=right|29||align=right|'''31''' |- |2008–2009 |Primera Divisió |align=center|'''4''' |align=right|20||align=right|10||align=right|0||align=right|10 |align=right|39||align=right|30||align=right|'''30''' |- |2009–2010 |Primera Divisió |align=center|'''4''' |align=right|20||align=right|7||align=right|3||align=right|10 |align=right|34||align=right|32||align=right|'''24''' |- |2010–2011 |Primera Divisió |align=center|'''3''' |align=right|20||align=right|11||align=right|5||align=right|4 |align=right|43||align=right|20||align=right|'''38''' |- |2011–2012 |Primera Divisió |align=center|'''1''' |align=right|20||align=right|11||align=right|7||align=right|2 |align=right|48||align=right|18||align=right|'''40''' |} == Rekord ewropew == {| class="wikitable" style="text-align:center" ! Staġun ! Kompetizzjoni ! Rawnd ! Pajjiż ! Klabb ! Home ! Away ! Aggregat |- |[[UEFA Europa League 2010–11|2010–11]] |[[UEFA Europa League]] |1R |{{flagicon|MKD}} |[[FK Rabotnički]] |0–6 |0–5 |0–11 |- |[[UEFA Europa League 2011–12|2011–12]] |[[UEFA Europa League]] |1R |{{flagicon|CRO}} |[[NK Varaždin]] |0–1 |1–5 |1–6 |- |[[UEFA Champions League 2012–13|2012–13]] |[[UEFA Champions League]] |1R |{{flagicon |MLT}} |[[Valletta FC]] |0–1 |0–8 |0–9 |- |[[UEFA Champions League 2013–14|2013–14]] |[[UEFA Champions League]] |1R |{{flagicon |Gżejjer Faroe}} |[[EB/Streymur]] |2–2 | – | – |} ==Ħoloq esterni== *[https://web.archive.org/web/20120529182904/http://www.weltfussball.de/teams/fc-lusitanos-la-posa/ Lusitanos fuq Weltfussball.de] *[https://web.archive.org/web/20180911002541/https://www.playerhistory.com/club/3735/ Lusitanos fuq Playerhistory.com] *[http://www.football-lineups.com/team/FC_Lusitanos/ Lusitanos fuq Football-Lineups.com] *[https://web.archive.org/web/20120623034422/http://www.futbolclub-lusitanos.com/ Sit Uffiċjali] ==Referenzi== {{Referenzi}} {{Primera Divisió}} [[Kategorija:Klabbs tal-futbol tal-Andorra|Lusitanos]] [[Kategorija:Klabbs tal-futbol stabbiliti fl-1999|Lusitanos]] rpm0ejn761ddlzwb9mxc379sakkodq4 0 18608 330698 287992 2026-06-25T01:41:23Z InternetArchiveBot 18288 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 330698 wikitext text/x-wiki {{Infobox Tim tal-Futbol | isem = CE Principat | stampa = [[Image:CE Principat.png|150px|logo]] | isem_sħiħ = Club Esportiu Principat | grawnd = [[Grawnd DEVK]], [[Sant Julià de Lòria]] | jesa' = 900 | fundazzjoni = 1989 | president = | kowċ = | kampjonat = | staġun = | pożizzjoni = | sit_elettroniku = http://www.ceprincipat.com/ | pattern_la1=_yellowshoulders|pattern_b1=_thinyellowsides|pattern_ra1=_yellowshoulders| leftarm1=0000ff|body1=0000ff|rightarm1=0000ff|shorts1=0000ff|socks1=0000ff| pattern_la2=|pattern_b2=|pattern_ra2=| leftarm2=ff8800|body2=ff8800|rightarm2=ff8800|shorts2=000000|socks2=000000 }} '''Club Esportiu Principat''' huwa [[klabb tal-futbol]] mill-[[Andorra]] ibbażat fl-[[Andorra la Vella]], it-tim beda l-futbol fis-sena 1989 li jilgħab fil-[[Primera Divisió]],l-ogħla diviżjoni fl-Andorra. == Unuri == *'''[[Primera Divisió]]: 3''' **1996–97, 1997–98, 1998–99 *'''[[Copa Constitució]]: 6''' **1993–94, 1994–95, 1995–96, 1996–97, 1997–98, 1998–99 == Rekord Ewropew == {| class="wikitable" ! Staġun ! Kompetizzjoni ! Rawnd ! Pajjiż ! Klabb ! Home ! Away ! Aggregat |- |[[UEFA Cup 1997-98|1997-98]] |[[UEFA Europa League|UEFA Cup]] |Rawnd tal-Kwalifikazzjoni |align="center"|{{flagicon|SCO}} |[[Dundee United FC|Dundee United]] |align="center"|0-8 |align="center"|0-9 |align="center"|'''0-17''' |- |[[UEFA Cup 1998-99|1998-99]] |[[UEFA Europa League|UEFA Cup]] |Rawnd tal-Kwalifikazzjoni |align="center"|{{flagicon|HUN}} |[[Ferencvárosi TC]] |align="center"|1-8 |align="center"|0-6 |align="center"|'''1-14''' |- |[[UEFA Cup 1999-00|1999-00]] |[[UEFA Europa League|UEFA Cup]] |Rawnd tal-Kwalifikazzjoni |align="center"|{{flagicon|NOR}} |[[Viking FK]] |align="center"|0-11 |align="center"|0-7 |align="center"|'''0-18''' |- |} == Ħoloq esterni == *[http://www.weltfussball.de/teams/ce-principat/ Principat fuq Weltfussball.de] *[https://web.archive.org/web/20160306223753/https://playerhistory.com/club/3736/ Principat fuq Playerhistory.com] *[http://www.football-lineups.com/team/CE_Principat/ Principat fuq Football-Lineups.com] {{Primera Divisió}} [[Kategorija:Klabbs tal-futbol tal-Andorra|Principat]] [[Kategorija:Klabbs tal-futbol stabbiliti fl-1989]] dhms66g16tyzhd0o04iam23bd4jz8rm 0 18626 330695 317397 2026-06-25T01:17:20Z InternetArchiveBot 18288 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 330695 wikitext text/x-wiki {{Infobox Tim tal-Futbol |isem = Besa Kavajë |stampa = [[Image:Besa Kavajë.png|140px]] |ismijiet_oħra = |isem_sħiħ = KS Besa Kavajë |grawnd = [[Stadiumi Besa]], [[Kavajë]] |jesa' = 9,000 |fundazzjoni = 1925 |president = |kowċ = |kampjonat = | staġun = | pożizzjoni = | pattern_la1=_kappahome|pattern_b1=_kappahome|pattern_ra1=_kappahome|pattern_sh1=_kappahome | leftarm1=FFFF00|body1=FFFF00|rightarm1=FFFF00|shorts1=FFFF00|socks1=FFFF00 | pattern_so1= | pattern_la1 = _sheriff1011h | pattern_b1 = _sheriff1011h | pattern_ra1 = _sheriff1011h | pattern_sh1 = _sheriff1011h | pattern_so1 = _color_3_stripes_black | leftarm1 = gold | body1 = gold | rightarm1 = gold | shorts1 = 000000 | socks1 = gold | pattern_la2 = _sheriff1011a | pattern_b2 = _sheriff1011a | pattern_ra2 = _sheriff1011a | pattern_sh2 = _sheriff1011a | pattern_so2 = _sheriff1011a | leftarm2 = 000000 | body2 = 000000 | rightarm2 = 000000 | shorts2 = 000000 | socks2 = 000000 }} '''Besa Kavajë''' huwa [[klabb tal-futbol]] [[Albanija|Albaniż]] li huwa bbażat ġewwa [[Kavajë]]. Huma jilagħbu fis-[[Superliga Albaniża]], l-ogħla diviżjoni fil-futbol Albaniż. Il-grawnd tagħhom huwa [[Stadiumi Besa]]. ==Storja== KS Besa kien fundati fit-23 ta' Ottubru, 1925 bl-isem Shoqata Adriatiku. Fl-1930 huma bidlu isimhom għal "SK Kavaja". Huma għamlu d-debutt tagħhom fil-kampjonat prinċipali fl-1933. Fl-istess sena l-klabb bidel ismu ghal "Besa". Fil-UEFA Cup Winners’ Cup tal-1972-73 il-klabb għeleb klabb Daniż, [[Fremad Amager]], wara li ġew 1–1 f'Kopenħagen u dro ta' mingħajr gowls ġewwa Kavajë. Fil-fażi ta wara, Besa kienu melgħuba minn tim Skoċċiż [[Hibernian FC|Hibernian]] minn Edinburgh (bl-aggregat 2–8). Besa qatt ma kienu ċampjins Albaniżi iżda ġew fit-2 post darbtejn. Besa kkonfermaw posthom fil-[[UEFA Cup 2007–08|2007–08 UEFA Cup]] wara li rebħu lil ġirien tagħhom [[KS Teuta]] 3–2 fil-finali tat-Tazza Albaniża fl-istaġun 2006–07. Huma ltaqgħu ma [[FK Bežanija]] tas-Serbja fl-ewwel rawnd tal-kwalifikazzjoni, li kienu ġew dro 2-2 barra min darhom u dro ta' mingħajr gowls f'darhom u għalhekk Besa marru fir-rawnd li jmiss minħabba l-gowls li skurjaw barra min darhom. Fit-tieni rawnd tal-kwalifikazzjoni huma tilfu 3–0 fiż-żewġ legs kontra l-Bulgari [[PFC Litex Lovech]]. Fl-2008, huma kkwalifikaw għall-[[Intertoto Cup]] minħabba li ġew it-tielet post fil-kampjonat tagħhom, filwaqt li ġew dro ta' mingħajr gowls kontra [[Ethnikos Achna FC]] u dro ta' 1-1 f'Ċipru u b'hekk reġaw għaddew bir-regola tal-gowls barra min darhom. Fit-tieni rawnd fl-Intertoto cup huma kienu eliminati minn [[Grasshopper Club Zürich|Grasshopper Zürich]] mill-Iżvizzera. == Unuri == *'''[[Tazza Albaniża]]: 2''' (2007, 2010) *'''[[Supercup Albaniża]]: 1''' (2010) ==Parteċipazzjoni fl-Ewropa== ''Minn Lulju 2010'' {| class="wikitable" ! Staġun ! Kompetizzjoni ! Rawnd ! Pajjiż ! Klabb ! Home ! Away |- |[[UEFA Cup Winners' Cup 1972–73|1972–73]] |[[UEFA Cup Winners' Cup]] |1R |{{flagicon|DEN}} |[[Fremad Amager]] |0–0 |1–1 |- | | |2R |{{flagicon|SCO}} |[[Hibernian FC|Hibernian]] |1–1 |1–7 |- |[[UEFA Cup 2007–08|2007–08]] |[[UEFA Cup]] |1RK |{{flagicon|Serbja}} |[[FK Bezanija]] |0–0 |2–2 |- | | |2RK |{{flagicon|BUL}} |[[Litex Lovech]] |1–2 |0–3 |- |[[2008 UEFA Intertoto Cup|2008-09]] |[[UEFA Intertoto Cup]] |1R |{{flagicon|CYP}} |[[Ethnikos Achnas]] |0–0 |1–1 |- | | |2R |{{flagicon|SWI}} |[[Grasshopper Club Zürich]] |0–2 |1–2 |- |[[2010-11 UEFA Europa League|2010-11]] |[[UEFA Europa League]] |2R |{{flagicon|GRE}} |[[Olympiacos FC|Olympiacos]] |0–5 |1–6 |} ==Kowċis== *{{flagicon|Albanija}} [[Sulejman Starova]] (Diċ 2007–April 8) *{{flagicon|Albanija}} [[Shpëtim Duro]] (Lul 2009–Set 10) *{{flagicon|Albanija}} [[Përparim Daiu]] (Set 2010–Nov 10) *{{flagicon|Albanija}} [[Gerd Haxhiu]] (Nov 2010–Ġun 12) *{{flagicon|Albanija}} [[Gugash Magani]] (Lul 2011–Ġun 12) *{{flagicon|Albanija}} [[Ilir Daja]] (Lul 2012–) == Ħoloq esterni == *[http://www.uefa.com/footballeurope/club=52872/domestic.html Besa fuq UEFA.COM] *[https://web.archive.org/web/20071026082527/http://www.eufo.de/football/alb/besavaje.htm Besa fuq EUFO.DE] *[http://www.weltfussball.de/teams/ks-besa/ Besa fuq Weltfussball.de] *[https://web.archive.org/web/20160324101502/http://www.playerhistory.com/club/1327/ Besa fuq Playerhistory.com] *[http://www.transfermarkt.de/de/verein/739/ksbesakavaje/uebersicht/startseite.html Besa fuq Transfermarkt.de] *[http://www.football-lineups.com/team/KS_Besa/ Besa fuq Football-Lineups.com] {{Superliga Albaniża}} [[Kategorija:Besa Kavajë]] [[Kategorija:Klabbs tal-futbol Albaniżi]] [[Kategorija:Klabbs tal-futbol stabbiliti fl-1925]] humrigml0zpxipcgrn1egxc4t0e0ro2 0 18635 330705 317416 2026-06-25T03:17:07Z InternetArchiveBot 18288 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 330705 wikitext text/x-wiki {{Infobox Tim tal-Futbol |isem = KS Flamurtari Vlorë |stampa = [[Image:Flamurtari Vlorë.png|160px]] |ismijiet_oħra = |isem_sħiħ = Klubi Sportiv Flamurtari Vlorë |grawnd = [[Stadiumi Flamurtari]], [[Vlorë]] |jesa' = 9,500 |fundazzjoni = 23 ta' Marzu, 1923 |president = |kowċ = |kampjonat = [[Superliga Albaniża]] |staġun = |pożizzjoni = |sit_elettroniku = http://www.skflamurtari.com/ |pattern_la1=_fla12h |pattern_b1=_Lancianohome1213 |pattern_ra1=_fla12h |pattern_sh1=_acg12a |pattern_so1=_band_black |leftarm1=000000 |body1=FF0000 |rightarm1=000000 |shorts1=000000 |socks1=FF0000 |pattern_la2=_sui10a |pattern_b2 =_ecv09A |pattern_ra2 =_sui10a |pattern_sh2=_acg12h |pattern_so2=_band_black |leftarm2 =FFFFFF |body2=FFFFFF |rightarm2=FFFFFF |shorts2=FFFFFF |socks2=FFFFFF }} '''Klubi Sportiv Flamurtari Vlorë''' jew '''KS Flamurtari Vlorë''' huwa [[klabb tal-futbol]] [[Albanija|Albaniż]] li huwa bbażat ġewwa [[Vlorë]]. Huma jilgħabu fis-[[Superliga Albaniża]], l-ogħla diviżjoni fil-futbol Albaniż. Il-grawnd tagħhom huwa [[Stadiumi Flamurtari]]. Huma ġew ibbażati fl-1925, huma wieħed mill-eqdem klabbs tal-futbol fl-Albanija u t-tieni l-eqdem fil-belt ta ' Vlore. Fl-istorja twila ta' 89-sena, il-klabb rebaħ is-Superliga Albaniża fl-1991 u rebħu tlett darbiet it-Tazza Albaniża (1985, 1988, 2009). Huwa meqjusin li għandhom l-aktar suċċess fost il-klabbs tal-futbol Albaniżi domestikament u l-aktar suċċessivi fil-kompetizzjonijiet Ewropej, wara li kien laħqu l-aħħar sittax fl-istaġun 1987-1988 tal-[[UEFA Cup]]. Il-mottu tal-klabb huwa ''Kuqezi Gjithmone Kudo'', li jfisser Aħmar u Iswed Għal Dejjem u Kullimkien, filwaqt il-kuluri tradizzjonali tal-klabb huma aħmar u iswed. Ir-rivali prinċipali tal-klabb huma [[KF Skënderbeu Korçë|Skënderbeu]] u [[KF Tirana|Tirana]]. ==Storja== ===Fondazzjoni għat-Tieni Gwerra Dinjija=== KS Flamurtari Vlorë kienu fundati fit-23 ta'Marzu 23, 1923 bl-isem ta' ''Shoqeria Sportive Vlorë'' b'[[Milto Korcari]] bħala l-ewwel President tal-klabb, filwaqt li Malo Ismaili kellu rwol ta' segretarju u Faslli Zoga dak ta' finanzjatur. Il-klabb kien maħluq biex jagħmel l-isports speċjalment tal-futbol kien aktar organizzat u aktar popolari. Il-bżonnijiet finanzjarji tal-klabb kien kopert mid-donazzjonijiet mingħand il-membri jew minn attivitajiet differenti organizzati fil-belt ta' [[Vlorë]]. Shoqeria Sportive lagħbu l-ewwel logħba tal-futbol kontra [[Shoqëria Sportive Jeronim de Rada]], tim lokali maħluq minn studenti minn Vlorë. Il-logħba spiċċat fid-dro ta' 2–2. Il-gowls għal Shoqeria Sportive kienu skorjati minn Adem Gavani u Hazbi Tepelena. Matul l-1920ijiet, il-klabb lagħab diversi logħob ta ħbiberija ma 'timijiet oħra Albaniżi u barranin. L-interessanti kienu l-logħbiet kontra [[SK Crnogorac Cetinje]] u t-tim tal-futbol ta' [[Livorno Naval Institute]] meta rebħulhom 1–0 u 3–2 rispettivament. Shoqeria Sportive Vlorë kien membru fundatur tal-[[Albanian Football Association]] u pparteċipa fl-ewwel kampjonat. L-ewwel logħba uffiċjali tagħhom kienet kontra [[KS Skënderbeu Korçë]] ġewwa Vlorë u ntemmet b'rebħa ta '2-0. L-ewwel kaptan tat-tim f'logħba uffiċjali kien [[Jani Kosta]]. Fl-ewwel kampjonat Shoqeria Sportive spiċċaw l-aħħar fil-klassifika b'żewġ rebħiet bis (kontra. Skënderbeu f'darhom, 2-0, u kontra. [[KF Elbasani|Urani Elbasan]] barra min darhom, 2-1),żewġ dros (kontra. Skënderbeu barra min darhom, 0-0, u kontra. [[KS Vllaznia Shkodër|Bashkimi Shkodran]] f'darhom, 1-1) u sitt telfiet. Fil-kampjonat tal-1931 Shoqeria Sportive lagħbu fi Grupp A kontra [[KF Tirana|Tirana]] u [[KS Vllaznia Shkodër|Bashkimi Shkodran]] biex b'hekk ġabru rebħa f'darhom kontra Bashkimi Shkodran u tlett telfiet, b'differenza tal-gowls negattiv ta' 4-9. Huma spiċċaw fl-aħħar post fil-klassifika filwaqt li huma ġew relegati għal-[[L-Ewwel Diviżjoni Albaniża|Kategoria e Dyte]]. Shoqeria Sportive tfasslu biex jilagħbu għall-istaġun li jmiss fi Grupp C tal-''Kategoria e Dyte'' kontra [[SK Përmeti|Leka i Madh Permet]], [[Sportklub Narta]] u [[KS Luftëtari Gjirokastër|Shqiponja Gjirokastër]]. Il-kampjonat ntemm b'suċċess kif it-tim kien inkurunat ċampjin ta' Grupp C u b'hekk kwalifikaw għall-finali tal-play-off kontra ċ-ċampjin ta' Grupp B, [[KS Besa Kavajë|Sportklub Kavajë]]. Il-logħba spiċċat 3-1 favor Sportklub Kavajë, li tfisser li Shoqeria Sportive jibqgħu għal sena oħra fit-Tieni Diviżjoni. Fil-kampjonat ta wara [[KS Delvina|Nimet Abazi Delvinë]] u [[SK Himarë|Vetëtima Himarë]] daħlu fil-kompetizzjoni, filwaqt li Sportklub Narta rtiraw. L-istaġun wera għal darb'oħra s-superjorità tal-tim l-aħmar u l-iswed kontra l-avversarji tat-Tieni Diviżjoni, billi spiċċaw għal darb'oħra fil-quċċatta ta' Grupp C u żguraw il-promozzjoni. Fil-finali kontra [[KF Elbasani|Sportklub Elbasan]], li tiddetermina r-rebbieħ tal-Tieni Diviżjoni, Shoqeria Sportive tilfu 4-3 bl-aggregat, b'hekk huma spiċċaw runners-up. Fl-1934 bdew problemi kbar għat-tim u ntemmew f'agħar modi possibbli, kienu ġew dro biss ma ''Kuqezinjte'' u tilfu l-bqija tal-logħob, li d-differenza tal-gowl kien -32. Ir-rivoluzzjoni totali kien meħtieġa u ġiet fl-1935, meta l-President tal-klabb intgħażel Kristaq Strati. Huwa malajr organizza l-istaff u għamel affiljazzjonijiet mat-timijiet dilettanti lokali ta' Vlore, b'hekk jiżguraw il-players żgħażagħ b'talent. It-tim biddel il-mod ta' logħob u aktar iffokaw fuq it-teknika u l-veloċità u ħolqu stil ta 'logħob għalihom stess grazzi għax-xogħol li sar permezz ta 'attivist bikri tat-tim, Besim Qorri. Biex jintemm ir-rivoluzzjoni fit-tim, il-Bord iddeċieda li jbidel l-isem tat-tim minn ''Shoqëria Sportive Vlorë'' għal ''Shoqata Sportive Ismail Qemali''. L-istaġun ta wara ppruvaw ikunu aktar pożittivi u Sh.S. Ismail Qemali spiċċa s-seba post minn tmien timijiet, iżda din id-darba bi tliet rebħiet, tlett dros u tmiem telfiet b'differnza tal-gowl -21 (GF 14 - GA 35). Anki jekk it-tim kellu xi riżultati kbar matul l-istaġun, l-aktar mument memorabbli huwa r-rebħa ta' 0-2 barra min darhom [[KS Elbasani|Bashkimi Elbasanas]], xorta m'evitawx ir-rekord 11-0 kontra r-rivali [[KF Tirana|Tirana]]. Fil-kampjonat tal-1937 kien kważi l-istess bħal-istaġun ta' qabel meta spiċċaw id-9 minn 10 timijiet, li ħallew warajhom lil-[[Tomori Berat]] grazzi differenza ta' gowl wieħed. Fis 7 ta' April 7, 1939, Albanija ġiet attakkata mill-[[Italja]] u saret protettorat Taljan. Madankollu, l-invażuri kienu attenti biex iżommu l-futbol għaddej u b'hekk il-kampjonat tal-1939 beda f'Ġunju. Huwa kellhu format stramb kif tmien timijiet kienu separati fi gruppi ta' 4 u kienu jiżvolġu is-sistema tan-knock-out b'logħob ta' żewġ legs biex jikkwalifikaw għas-semifinali. ''Sh.S. Ismail Qemali'' ġie mfassal biex jilagħab kontra [[KS Teuta Durrës|Teuta]]. L-ewwel logħba kienet intlagħbet f'Kavajë fit-2 ta' Ġunju u spiċċat fid-dro ta' 1-1 draw. It-tieni logħba intlagħbet fil-grawnd ''Shallvare'' ġewwa [[Tirana]] fis-6 ta' Awwissu, 1939 u spiċċat fl-iskor ta' 3-2 favur Teuta. Din il-logħba kienet speċjali minħabba li kienet waħda mill-logħbiet tal-futbol kmieni li ġew trasmessi fuq [[Radio Tirana]], minn leġġenda ġurnalist Albaniż [[Anton Mazreku]]. Iżda din ma kienitx l-unika ħaġa biss li għamlet il-logħba "speċjali". Wara t-tmiem tal-logħba, ''Sh.S. Ismail Qemali'' appellaw kontra r-riżultat, pretendu li l-aħħar minuti tal-logħba kienu lagħbu fid-dlam totali u r-riżultat kien affettwat min-nuqqas ta 'dawl. Il-Kummissjoni Teknika ddeċidiet li l-logħba terġa tintlagħab. Fl-10 ta' Settembru, 1939, għal darb'oħra fil-grawnd ''Shallvare'' iż-żewġ timijiet ppruvaw jeliminaw lil xulxin imma [[KS Teuta Durrës|Teuta]] kienu superjuri u rebħu l-logħba b'żewġ gowls min fuq. Dan fisser Sh.S. Ismail Qemali ġew eliminati mill-kompetizzjoni. === 1945–1980 === F'Novembru 1944, Shoqata Sportive Ismail Qemali reġgħaw lura. Il-kampjonat beda fis-16 ta' Settembru, 1945 u l-klabb kien lagħab kontra [[KS Vllaznia Shkodër|Vllaznia]]. SH.S. Ismail Qemali tilfu 1–0. Fl-istaġun 1945 ra t-tim jispiċċa fir-4 post minn 6 timijiet fil-kampjonat. Fit-22 ta' Ġunju 1946, il-klabb bidel ismu għal ''Klubi Sportiv Flamurtari Vlorë''. Fl-istaġun 1946 ra lil Flamurtari jieħdu l-promozzjoni wara li rebħu l-Grupp B tal-Ewwel Diviżjoni. Il-finali ntlagħab f'żewġ legs, wieħed fi [[Vlorë]] u l-ieħor ġewwa [[Shkodër]]. Flamurtari tilfuhom it-tnejn bl-aggregat ta' 5–0. Fl-1948, Flamurtari lagħbu għal darb'oħra fil-finali, iżda tilfu wkoll ma [[KF Partizani Tirana]], 6–2 f'[[Qemal Stafa]]. Fl-1951, il-klabb reġa bidel ismu ''Puna Vlorë'', fl-1958, il-klabb uża l-isem għal darb'oħra ''Flamurtari''. Fl-1954 Flamurtari ipparteċipaw fl-Spartak Cup u rebħu l-kompetizzjoni wara li għelbu lil [[KS Vllaznia Shkodër|Vllaznia]] 6–0, [[KS Teuta]] u [[KS Pogradeci|Ylli i Kuq Pogradec]] 2–0. Wara li laħqu d-doppju tal-finali tal-kampjonat, Fl-1960 għamluha fil-finali tat-[[Tazza Albaniża]]. Fl-ewwel rawnd li lagħbu kontra [[KS Pogradeci|Ylli i Kuq Pogradec]] li Flamurtari għelbuhom fiż-żewġ legs. Fit-tieni rawnd Flamurtari ġew imfassla kontra [[KS Besa Kavaje]]. Fiż-żewġ lobgħiet ġew dro u b'hekk kellhom immorru għal ħin żejjed. Wara 90 minuta li lagħbu ġewwa [[Kavaje]] u 135 minuta ġewwa [[Vlorë]], iż-żewġ timijiet kienu pari. Flamurtari għaddew mit-2 rawnd grazzi għar-regola tal-korners: it-tim li kellu l-aktar korners jikkwalifika. Dawn kienu 8 u 5 favur Flamurtari. Fit-tielet rawnd Flamurtari lagħbu kontra [[KS Skenderbeu Korce]]. Fl-ewwel logħba ġewwa [[Vlorë]] spiċċat rebħa ta' 3–0 favur Flamurtari. F'[[Korce]], fil-logħba ta' tieni leg, [[KS Skenderbeu Korce]] kellhom vantaġġ ta' 3 gowl fil-ħin tal-mistrieħ. Fit-tieni parti Flamurtari għamlu waħda mill-akbar ''comebacks'' fl-istorja tal-[[Futbol fl-Albanija|futbol Albaniż]] meta rebħu bl-iskor ta' 4–3. Fil-finali t-tim lagħab kontra [[KS Dinamo Tirana]] iżda tilfu 1–0 wara logħba diffiċli. Fis-snin ta wara kienu kważi l-istess għat-tim, jispiċċaw dejjem f'nofs il-klassifika. === Is-snin tad-deheb === Fit-1980ijiet Flamurtari kisbu l-istatus tagħhom preċedenti bħala wieħed mill-akbar ismijiet fil-[[Futbol fl-Albanija|futbol Albaniż]]. Flamurtari spiċċaw fit-tmien post fl-istaġun 1980–81, iżda fl-istaġun ta' wara kisbu t-tieni post, runners-up taħt [[SK Tirana]]. Matul l-istaġun Flamurtari baqgħu bla telfa fil-logħbiet kollha li lagħbu f'darhom fil-kompetizzjonijiet kollha. Fl-1981 Flamurtari pparteċipaw għall-ewwel darba fit-tazza internazzjonali, it-[[Tazza Balkana]]. Huma lagħbu kontra [[AEK Athens FC|AEK Athens]] iżda huma tilfu 3–2 fl-[[Stadju Olimpiku (Ateni)|Istadju Olimpiku]] ta' [[Ateni]]. Huma spiċċaw it-tieni fil-grupp tagħhom b'żewġ rebħiet u żewġ telfiet,li kisbu 7–8 gowls fil-proċess. Fl-1983–84 Flamurtari għal darb'oħra laħqu l-finali tat-Tazza Albaniża iżda tilfu f'Tirana. Fl-istaġun ta' wara, Flamurtari rebħu t-Tazza Albaniża. Huma għelbu lil [[KF Partizani Tirana|KF Partizani]] u b'hekk sostnew l-ewwel trofew professjonali tagħhom. Fl-1985–86, Flamurtari spiċċaw it-tieni fil-kampjonat li tilfu t-trofew b'differnza ta' gowl wieħed ma [[KS Dinamo Tirana|Dinamo Tirana]]. Irfinar fit-2 post fil-kampjonat, Flamurtari daħlu fil-[[UEFA Cup]]. Huma kienu abbozzati kontra [[FC Barcelona]]. Flamurtari kienu eliminati mingħajr telfa (1–1 ġewwa [[Vlorë]], 0–0 ġewwa [[Barċellona]]) grazzi tal-regola tal-gowls barra mid-dar. Flamurtari wrew is-saħħa tagħhom billi ġew fl-ewwel logħba ġewwa Barċellona u ħadu l-vantaġġ fis-26 minuta ġewwa Vlorë, imma FC Barcelona skurjaw gowl tard u kkanċellaw lil Flamurtari. F'dak istaġun Flamurtari għal darb'oħra biex spiċċaw fit-tieni post u leħqu il-finali tat-[[Tazza Albaniża]] li tilfu bl-aggregat ta' 4–3 kontra [[KS Vllaznia Shkodër|Vllaznia]]. Wara staġun perfett dawn kienu kisbu d-dritt li jilagħbu għat-2 sena konsekuttiva fil-[[UEFA Cup]]. Fl-ewwel rawnd kellhom jilagħbu kontra [[FK Partizan]]. Wara rebħa ta' 2–0 ġewwa Vlorë, riżultat kbir ta' awtogowl ta' Rrapo Taho, Flamurtari kienu qedgħin jilgħabu fl-[[Stadion Partizana|Istadju Narodna Armija]] fit-30 ta' Settembru 1987. [[FK Partizan|Partizan]] kellhom vantaġġ ta' żewġ gowls sa 76 minuta meta [[Sokol Kushta]] skurja l-gowl li ħa lil Flamurtari fir-rawnd ta' wara. Fit-tieni rawnd Flamurtari tfasslu kontra [[Wismut Aue]]. L-ewwel logħba ġewwa [[Aue]], Flamurtari tilfu 0–1 li ġew miċħuda ħafna drabi mill-gowler Weisflog, madankollu fit-tieni leg ma kien hemm xejn x'tagħmel għall-Aue hekk kif Flamurtari rebħu 2–0 f'darhom. Fit-tielet rawnd Flamurtari kienu abbozzati mill-ġdid kontra [[FC Barcelona]]. L-ewwel leg kien lagħbuh ġo [[Camp Nou]] fil-viċin ta' 35,000 spettaturi fil-25 ta 'Novembru. Flamurtari skorjaw fl-ewwel parti u l-atturi marru għall-waqfa b'vantaġġ ta' gowl wieħed. Fit-tieni parti Barcelona ugwalizzaw b'gowl kontroversjali. Wara l-gowl Flamurtari kienu ixxukkjati u kkonċedew tliet gowls f'5 minuti. Il-logħba spiċċat 4–1 favur FC Barcelona. L-itwal avventura Ewropea ta' Flamurtari intemmet wara t-tieni leg. Flamurtari rebħu b'mod storiku 1-0 kontra l-ġganti Spanjoli, Barcelona marra fir-rawnd ta' wara billi rebħu 4–2 bl-aggregat. Fl-istess staġun Flamurtari marru fit-triq kollha biex rebħu t-[[Tazza Albaniża]], wara li rebħu lil-[[KF Partizani Tirana|KF Partizani]] 1–0, u żguraw it-2 titolu tat-tazza tagħhom. Fl-1989 Flamurtari lagħbu fil-[[Cup Winners Cup]] kontra [[Lech Poznań]]. Wara żewġ logħbiet Flamurtari kienet eliminata billi jitilfu kemm ġewwa darhom u kemm barra min darhom, 4–2 bl-aggregat. Fil-[[Superliga Albaniża|Kategoria Superiore]] t-tim spiċċa fit-tielet post. Sempliċiment sena wara li Flamurtari għollew għall-ewwel darba fl-istorja tagħhom it-titlu tal-[[Albanian Superliga|Kategoria Superiore]]. Wara xi riżultati sturdamenti matul l-istaġun (inklużi li rebħu lir-runners-up Partizani 3–0 u t-tim tat-tielet post [[KS Vllaznia Shkodër|Vllaznia]] 5–2), huma rebħu l-kampjonat b'sitt punti vantaġġ. Fl-istess sena huma rebħu wkoll is-[[Supercup Albaniża]]. === 1990ijiet === Wara l-waqgħa tal-komuniżmu, Flamurtari kellhom mumenti diffiċli. Ħafna plejers ħallew il-klabb u marru jilagħbu barra. Fl-istaġun 1991–92 il-klabb beda l-kampjonat b'6 punti nieqsa minħabba irregolaritajiet finanzjarji. Flamurtari spiċċaw fit-tieni post fil-[[Albanian Superliga|Kategoria e Pare]]. Fl-istaġun ta' wara l-klabb iffaċċjaw kriżi kbira li spiċċaw it-13-il post minn 16-il tim. Iżda t-tim tjieb ħafna u ġab plejers ġodda ħafna minn-nursery. Fl-istaġun 1993–94 ra lil Flamurtari jispiċċaw it-tieni post li għamlu l-[[Stadiumi Flamurtari|Istadju Flamurtari]] fortizza, rebħu 9 u 4 dros minn 13-il logħba li lagħbu f'darhom, imma barra minn darhom kellhom xi riżultati ħorribbli li spiċċaw b'telfa ta' 5–0 kontra [[KF Laçi]]. Fiż-żewġ staġuni ta' wara Flamurtari spiċċaw fir-4 post. Fl-1996–97 kien l-aħjar staġun għal Flamurtari wara l-waqgħa tal-komuniżmu. It-tim kellu bidu tajjeb fl-istaġun bi tmien rebħiet fl-ewwel disa logħbiet. Li spiċċaw l-ewwel fażi fl-ewwel post, Flamurtari bdew it-tieni fażi waqt li l-[[Albanija]] kienu sofru l-irvellijiet tal-1997. Flamurtari kienu qedin fil-vantaġġ tal-kampjonat tal-ġimgħa u ġew sospiżi u l-Albanian Football Association iddeċidew li jilagħbu l-logħob ġewwa [[Tirana]], Flamurtari ma setgħux jaffordjaw minħabba l-periklu. Allura, l-Albanian Football Association iddeċieda li l-kampjonat se jmurr għall-[[KF Tirana]] filwaqt li Flamurtari kisbu t-tielet post. ==Unuri== ===Unuri Maġġuri=== *'''[[Superliga Albaniża]]: 1''' ::1991 *'''[[Tazza Albaniża]]: 3''' ::1985, 1988, 2009 *'''[[Supercup Albaniża]]: 2''' ::1990, 1991 *'''Tazza Spartak : 1''' ::1954 ===Unuri Minuri=== *'''Tazza tal-Partit tal-Labour tal-Albanija: 1''' ::1976 *'''Tazza tat-Trejdjunjins tal-Albanija: 1''' ::1948 *'''Tazza tal-Ġurnal "Bashkimi": 3''' ::1962, 1963, 1987 *'''Trofew Norga Beer: 1''' ::2007 ==Parteċipazzjoni fl-Ewropa== {| class="wikitable" ! Staġun ! Kompetizzjoni ! Rawnd ! Pajjiż ! Klabb ! Home ! Away |- |[[UEFA Cup Winners' Cup 1985–86|1985–86]] |[[UEFA Cup Winners' Cup]] |1R |{{flagicon|FIN}} |[[HJK Helsinki]] |1–2 |2–3 |- |[[UEFA Cup 1986–87|1986–87]] |[[UEFA Cup]] |1R |{{flagicon|ESP}} |[[FC Barcelona]] |1–1 |0–0 |- |rowspan="3"|[[UEFA Cup 1987–88|1987–88]] |rowspan="3"|[[UEFA Cup]] |1R |{{flagicon|SRB}} |[[FK Partizan Beograd]] |2–0 |1–2 |- |2R |{{flagicon|GER}} |[[Wismut Aue]] |2–0 |0–1 |- |3R |{{flagicon|ESP}} |[[FC Barcelona]] |1–0 |1–4 |- |[[UEFA Cup Winners' Cup 1988–89|1988–89]] |[[UEFA Cup Winners' Cup]] |1R |{{flagicon|POL}} |[[Lech Poznań]] |2–3 |0–1 |- |[[UEFA Cup Winners' Cup 1990–91|1990–91]] |[[UEFA Cup Winners' Cup]] |1R |{{flagicon|GRE}} |[[Olympiacos F.C.|Olympiacos Piraeus]] |0–2 |1–3 |- |[[European Cup 1991–92|1991–92]] |[[UEFA European Cup]] |1R |{{flagicon|SWE}} |[[IFK Göteborg]] |1–1 |0–0 |- |[[UEFA Cup Winners' Cup 1996–97|1996–97]] |[[UEFA Cup Winners' Cup]] |RK |{{flagicon|SVK}} |[[ŠK Futura Humenné|Humenné]] |0–2 |0–1 |- |[[UEFA Europa League 2009–10|2009–10]] |[[UEFA Europa League]] |2RK |{{flagicon|SCO}} |[[Motherwell FC|Motherwell]] |1–0 |1–8 |- |[[UEFA Europa League 2011-12|2011–12]] |[[UEFA Europa League]] |1RK |{{flagicon|MNE}} |[[FK Budućnost Podgorica|FK Budućnost]] |1–2 |3–1 |- | | |2RK |{{flagicon|CZE}} |[[FK Jablonec 97]] |0–2 |1–5 |- |[[UEFA Europa League 2012-13|2012–13]] |[[UEFA Europa League]] |1RK |{{flagicon|HUN}} |[[Budapest Honvéd FC|Budapest Honvéd]] |0–1 |0–2 |} * '''RK''' = Rawnd tal-Kwalifikazzjoni * '''1R''' = L-ewwel Rawnd == Kowċis == * {{flagicon|Albanija}} [[Bejkush Birçe]] * {{flagicon|Albanija}} [[Leonidha Çuri]] * {{flagicon|Albanija}} [[Skënder Ibrahimi]] * {{flagicon|Albanija}} [[Edmond Liçaj]] * {{flagicon|BUL}} [[Nikolai Arabov]] * {{flagicon|CRO}} [[Slavko Kovačić]] (Mar 2008–Mejju 9) * {{flagicon|Albanija}} [[Eqerem Memushi]] (Lul 2009–Set 09) * {{flagicon|Albanija}} [[Gugash Magani]] (Set 2009–Lul 11) * {{flagicon|Albanija}} [[Edmond Lutaj]] (Aww 2011–Diċ 11) * {{flagicon|Albanija}} [[Shkëlqim Muça]] (Diċ 2011–Aww 12) * {{flagicon|Spanja}} [[Julian Rubio]] (Set 2012–Diċ 12) * {{flagicon|Albanija}} [[Ernest Gjoka]] (Diċ 2012–) == Plejere notevoli == {{col-begin-small}} {{col-3}} ;Albanija *{{flagicon|Albanija}} [[Ilir Alliu]] *{{flagicon|Albanija}} [[Nesti Arapi]] *{{flagicon|Albanija}} [[Ardian Behari]] *{{flagicon|Albanija}} [[Luan Birçe]] *{{flagicon|Albanija}} [[Loro Boriçi]] *{{flagicon|Albanija}} [[Agim Bubeqi]] *{{flagicon|Albanija}} [[Alban Bushi]] *{{flagicon|Albanija}} [[Geri Çipi]] *{{flagicon|Albanija}} [[Kreshnik Çipi]] *{{flagicon|Albanija}} [[Leonidha Çuri]] *{{flagicon|Albanija}} [[Spiro Çurri]] *{{flagicon|Albanija}} [[Viktor Daullja]] *{{flagicon|Albanija}} [[Gjergj Dëma]] *{{flagicon|Albanija}} [[Ilir Dibra]] *{{flagicon|Albanija}} [[Johan Driza]] *{{flagicon|Albanija}} [[Ervin Fakaj]] *{{flagicon|Albanija}} [[Alfred Ferko]] *{{flagicon|Albanija}} [[Latif Gjondeda]] *{{flagicon|Albanija}} [[Mexhit Haxhiu]] *{{flagicon|Albanija}} [[Skënder Ibrahimi]] {{col-3}} ;Albania *{{flagicon|Albanija}} [[Roland Iljadhi]] *{{flagicon|Albanija}} [[Sokol Kushta]] *{{flagicon|Albanija}} [[Edmond Liçaj]] *{{flagicon|Albanija}} [[Saimir Malko]] *{{flagicon|Albanija}} [[Migen Memelli]] *{{flagicon|Albanija}} [[Qerem Memushi]] *{{flagicon|Albanija}} [[Olgert Muka]] *{{flagicon|Albanija}} [[Devis Mukaj]] *{{flagicon|Albanija}} [[Viktor Paço]] *{{flagicon|Albanija}} [[Odise Roshi]] *{{flagicon|Albanija}} [[Petro Ruci]] *{{flagicon|Albanija}} [[Vasil Ruci]] *{{flagicon|Albanija}} [[Nako Saraçi]] *{{flagicon|Albanija}} [[Ervin Skela]] *{{flagicon|Albanija}} [[Rrapo Taho]] *{{flagicon|Albanija}} [[Daniel Xhafa]] *{{flagicon|Albanija}} [[Fjodor Xhafa]] *{{flagicon|Albanija}} [[Uran Xhafa]] *{{flagicon|Albanija}} [[Pandeli Xhaho]] *{{flagicon|Albanija}} [[Alfred Zijai]] {{col-3}} ;Foreign *{{flagicon|Brażil}} {{flagicon|CRO}} [[Flavio Beck Junior|Flavio Beck]] *{{flagicon|BUL}} [[Sasho Angelov]] *{{flagicon|Kamerun}} [[Abada Narcisse Fish]] *{{flagicon|Kamerun}} [[Alain N'Koulou]] *{{flagicon|Kamerun}} [[Roger Pandong]] *{{flagicon|Repubblika tal-Kongo}} [[Richard Bokatola]] *{{flagicon|Repubblika Demokratika tal-Kongo}} [[Sasa Delain]] *{{flagicon|CRO}} [[Goran Brajkovic]] *{{flagicon|CRO}} [[Mate Brajkovic]] *{{flagicon|CRO}} [[Marin Con]] *{{flagicon|CRO}} [[Anton Dedaj]] *{{flagicon|CRO}} [[Branko Panic]] *{{flagicon|Iran}} [[Nima Nakisa]] *{{flagicon|Kosovo}} [[Flamur Kyçyku]] *{{flagicon|Kosovo}} {{flagicon|Albanija}} [[Liridon Leçi]] *{{flagicon|Kosovo}} [[Ismet Munishi]] *{{flagicon|Mali}} [[Djibril Sissoko]] *{{flagicon|Messiku}} [[Jorge Oropeza]] *{{flagicon|Niġerja}} [[Martins Okeke]] {{col-end}} ==Ħoloq esterni== * [https://web.archive.org/web/20080705090539/http://www.skflamurtari.com/ KS Flamurtari Vlorë Homepage] * [http://www.fshf.org Albanian Football Federation] * [https://web.archive.org/web/20071026081707/http://www.eufo.de/football/alb/flamlore.htm Flamurtari fuq EUFO.DE] * [http://www.weltfussball.de/teams/flamurtari-vlore/ Flamurtari fuq Weltfussball.de] * [https://web.archive.org/web/20100208064841/http://playerhistory.com/Default.aspx?page=club_details&clubID=15952 Flamurtari fuq Playerhistory.com] * [http://www.transfermarkt.de/de/verein/12460/flamurtarivlore/uebersicht/startseite.html Flamurtari fuq Transfermarkt.de] * [http://www.football-lineups.com/team/KS_Flamurtari_Vlore/ Flamurtari fuq Football-Lineups.com] * [http://www.albaniasoccer.com Aħbarijiet tal-futbol Albaniż bl-Ingliż u Albaniż] {{Superliga Albaniża}} [[Kategorija:KS Flamurtari Vlorë]] [[Kategorija:Klabbs tal-futbol Albaniżi]] [[Kategorija:Klabbs tal-futbol stabbiliti fl-1923]] f8orznrjdpp2uctozwscfmh6hdpt4g5 0 18673 330709 326279 2026-06-25T04:52:09Z InternetArchiveBot 18288 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 330709 wikitext text/x-wiki {{Infobox Tim tal-Futbol |isem = KF Tirana |stampa = [[Stampa:KF Tirana.png|170px]] |ismijiet_oħra = Tirona Fanatics<br />Tirona Ultras<br />Bardheblu (Abjad u blu) |isem_sħiħ = Shoqëria Anonime " Futboll–Klub "Tirana" |grawnd = [[Stadju Selman Stërmasi]], [[Korçë]] |jesa' = 12,500 |fundazzjoni = 16 ta' Awwissu 1920 (l-istess sena meta Tirana saret il-belt kapitali tal-Albanija) |president = |kowċ = |kampjonat = | staġun = | pożizzjoni = |sit_elettroniku = http://www.kftirana.info/ | pattern_la1=_whiteborder | pattern_b1=_stripesandshouldersonwhite | pattern_ra1=_whiteborder | pattern_sh1=_gamba_osaka_2nd_11 | pattern_so1=_top_on_white | leftarm1= 0000FF| body1= 0000FF| rightarm1= 0000FF| shorts1= 0000FF| socks1= 0000FF | pattern_la2=_white | pattern_b2=_white | pattern_ra2=_white | pattern_sh2=_white | pattern_so2=_white | leftarm2=FFFFFF |body2=FFFFFF |rightarm2=FFFFFF |shorts2=FFFFFF |socks2=FFFFFF | pattern_la3=_whiteborder | pattern_b3=_white | pattern_ra3=_whiteborder | pattern_sh3=_gamba_osaka_domestic_home_09 | pattern_so3=_band_white | leftarm3=000000|body3=000000|rightarm3=000000|shorts3=000000|socks3=000000 }} '''KF Tirana''' ([[Lingwa Albaniża|Albaniż]]: ''Klubi i Futbollit Tirana'') huma l-aktar [[klabb tal-futbol]] [[Albanija|Albaniż]] li għandhu suċċess , hu għanhu 51 trofej ewlenin fil-pajjiż. KF Tirana huma wieħed mill-aktar klabbs tal-futbol popolari f'[[Tirana]], b'numru konsiderevoli ta' partitarji fl-[[Albanija]] u fid-dinja. KF Tirana jilgħab il-logħob f'daru fil-kapitali [[Albanija|Albaniża]], [[Tirana]], fl-[[Stadju Selman Stërmasi|Istadju Selman Stërmasi]] jew fl-[[Stadju Qemal Stafa|Istadju Qemal Stafa]]. Il-klabb kien fundat fis-16 ta' Awwissu 1920 taħt l-isem ta' "Agimi Sports Association". Fl-1927 il-klabb ġie mibdul għal SK Tirana ([[Lingwa Albaniża|Albaniż]]: ''Sportklub Tirana''), fl-1947 "17 Nëntori Tirana", fl-1952 "Puna Tirana", u fl-1956 reġaw għal "KS 17 Nëntori", u fl-1991 il-klabb kien maqsum f'żewġ fergħat, il-fergħa multidixxiplinarja ġiet msemmija "KS Tirana" u l-fergħa tal-futbol "KF Tirana". Tirana rebħu l-ewwel titolu tagħhom fl-ewwel kampjonat Albaniż. KF Tirana huma l-uniku klabb fl-Albanija li pparteċipaw f'kull kampjonat tas-[[Superliga Albaniża]] kif ukoll it-[[Tazza Albaniża]] bdiet fl-1938. Barra minn hekk, "il-bojod u l-bluni" irrappreżentaw l-aktar skwadra qawwija Albaniża fl-[[Ewropa]] li huma għaddew 11-il darba mill-ewwel rawnd fl-istorja ta' 46 sena tagħhom. Il-klabb ħa sehem għal-ewwel darba fil-kompetizzjoni tat-Tazza Ewropea fl-istaġun 1965–66. KF Tirana ġew maħtura membri tal-ECA.<ref>{{Ċita web|url=http://ecaeurope.com/Default.aspx?id=1112270|titlu=KF Tirana|editur=ECA|lingwa=Ingliż|data-aċċess=2013-02-12|arkivju-url=https://web.archive.org/web/20111029043325/http://www.ecaeurope.com/Default.aspx?id=1112270|arkivju-data=2011-10-29|url-status=dead}}</ref> ==Storja== === Bidu === Fis-16 ta' Awwissu 1920, patrijott Albaniż P. Nika b'kollox ma ' A. Erebara, P. Jakova, A. Hoxha, A. Koja, P. Berisha, A. Zajmi, H. Fortuzi, B. Pazari, L. Berisha, S. Frasheri, H. Alizoti, A. Gjitomi u V. Fekeci ħolqu l-"Agimi Sports Association". L-isport favorit tal-assoċjazzjoni kien il-futbol. F'Ottubru ta 'l-istess sena, it-tim li għadu kif kien maħluq lagħbu l-ewwel logħba kontra "Juventus" ġewwa Shkodra. Fl-1925, il-gvernaturi tal-assoċjazzjoni kienu elett. Il-membri kienu A. Zajmi, S. Stermasi, B. Toptani, I. Gjinali u A. Koja. Fl-istes sena t-tim ukoll kellu l-ewwel logħba internazzjonali tiegħu kontra l-klabb tal-[[Montenegro]] "Crnagorec" [[Cetinje]]. Fl-1927 fuq l-inizjattiva ta' Mr S. Stermasi, Mr A. Erebara, Mr A. Zajmi u Mr A. Koja, "Agimi" bidlu l-isem tal-klabb għal Sportklub Tirana (SK Tirana). Matul il-perjodu 1927–1930 SK Tirana lagħbu ċertu logħob ta' ħbiberija kontra timijiet tal-istess pajjiż.<ref>{{Ċita web |data-aċċess=2013-02-12 |titlu=Kampionatet e kohës së Luftës II Botërore |url=http://www.tirana1920.info/Historia.html |arkivju-url=https://web.archive.org/web/20091005083458/http://www.tirana1920.info/Historia.html |arkivju-data=2009-10-05 |url-status=dead }}</ref> === Il-Klabb fit-Tieni Gwerra Dinjija === [[File:KF Tirana (1930).gif|right|thumb|L-ewwel ritratt tal-iskwadra ta' KF Tirana]] Il-bidu tal-kampjonat nazzjonali tal-futbol Albaniż kien fis-6 t'April 1930. Fl-aħħar tal-ewwel kampjonat, il-bojod u l-bluni spiċċaw fil-quċċata tal-klassifika, biex b'hekk saru l-ewwel ċampjins Albaniżi. Aktar tard huma rebħu l-kampjonat sitt darbiet minn seba 'matul il-perjodu tat-Tieni Gwerra Dinjija, konvinċenti huma ddominaw ix-xena tal-futbol Albaniż. Tirana kienu l-ewwel tim tal-futbol Albaniż biex jintroduċu r-rwol permanenti ta 'kowċ regolari u l-ewwel tim li kellhom servizzi ta' kowċ barrani, l-Ungeriż Samo Singer, fl-1934. Mill 1939-1942, KF Tirana rebaħ żewġ kampjonati nazzjonali oħra (3 organizzati mill-[[Football Association of Albania|AFA]] matul dak il-perjodu, tielet wieħed mirbuħ minn [[KS Vllaznia]]), madankollu, minkejja li kienu uffiċjali, dawk it-trofej għadhom ma ġewx miżjuda mill-[[Football Association of Albania|AFA]]. Għalkemm dawn il-kampjonati kienu intlagħbu dritt wara [[Tazza Albaniża]] ġiet konkluża (avveniment uffiċjalment rikonoxxuti mill-[[Albanian Football Association|AFA]]) u s-[[Superliga Albaniża]] kellha sehem tan-nazzjon enormi (l-ewwel u l-unika darba fl-istorja tal-futbol Albaniż s'issa li t-timijiet tal-Kosovo kkompetu flimkien ma' timijiet Albaniżi bħala Kampjonat Nazzjonali), hija bla sens għaliex [[Albanian Football Association|AFA]] għadhom qegħdin jaħsbuha biex iżżidu dawn l-avvenimenti kif ukoll, jikkunsidra l-fatt li AFA huma l-organizzaturi uffiċjali!<ref>[https://web.archive.org/web/20130922231809/http://www.sktirana.com/public/kuvend/viewtopic.php?f=2&t=466 Kampionatet e kohës së Luftës II Botërore] {{sq}}</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20180927072928/http://www.giovanniarmillotta.it/albania/calcio/trekampionate.html Giovanni Armillotta: "DREJT NJOHJES SË TRE KAMPIONATEVE KOMBËTARE TË LUFTËS: 1939, 1940 DHE 1942 (1942: KAMPIONAT MBARËKOMBËTAR ME PJESËMARRJEN E PRIZRENIT, PEJËS E PRISHTINËS)"] – GIOVANNI ARMILLOTTA ON LINE PËR SHQIPTARËT</ref> Nonetheless, wara snin ta 'silenzju, [[Albanian Football Association|AFA]] ħatru finalment kummissjoni ta' 5 membri dedikati, li hija involuta fi ġbir ta 'evidenza biżżejjed f'dan ir-rigward. U wara ammont sinifikanti ta 'evidenza ġiet prodotta, kien mogħti data uffiċjali, meta l-[[Albanian Football Association|AFA]] ħasbet li uffiċjalment jirrikonoxxu dawn it-3 kampjonati fl-Assemblea Ġenerali tagħhom li jmiss, li se ssir fi Frar, 2013.<ref>[http://www.sportishqiptar.com.al/newsite/2012/12/19/do-te-njihen-kampionatet-e-luftes/#comment-177840 AFA's General Assembly to consider the 3 war championships]</ref> === 1944–1957 === Wara l-gwerra, KF Tirana għamlet bidu tajjeb li spiċċaw fit-2 post fl-1945, wara li tilfu ma [[KS Vllaznia Shkodër|Vllaznia Shkodër]] fil-finali. Iżda malajr il-klabb sar vittma tar-reġim komunist renjanti fl-Albanija. Fil-bidu ta Marzu tal-1946, fit-teatru tal-films li jismu "Nacional" ġewwa Tirana, bħala riżultat ta 'struzzjonijiet li kienu ġejjin mill-komunisti [[politburo]], KF Tirana kienu sfurzati biex ibidlu isimhom għal "17 Nentori". Il-klabb kienet għalhekk miċħuda f'ismu. L-għaxar snin ta' wara ġew użati fl-istess atmosfera soffokanti, li saret ukoll akbar wara l-fondazzjoni ta' żewġ timijiet b'sistema privileġġjata li segwew l-esperjenzi ta' oħthom fil-[[USSR]], eks [[Repubblika Federali tal-Jugożlavja|Jugożlavja]], u pajjiżi Ewropej tal-Lvant l-oħra: [[Partizani Tirana|Partizani]], it-tim tal-Ministeru tad-Difiża u [[Dinamo Tirana|Dinamo]] u t-Tim tal-Ministeru tal-Affarijiet Interni. Għexieren ta' plejers b'talent ta' Tirana kienu "konvinti", kontra rieda tagħhom, li jilagħbu għal kwalunkwe [[Partizani Tirana|Partizani]] jew [[KS Dinamo Tirana|Dinamo]]. Bħala riżultat "17 Nentori" tħabtu biex baqgħu fil-quċċata matul is-snin 1947-1957, madankollu t-tim irnexxielu jikseb xi wħud mill-Groung mitlufa waqt it-tieni parti tal-50ijiet. === 1958–1970 === Mill 1958-1964 Tirana kienu miżmuma fuq il-produzzjoni ta' futbol tajjeb u l-irfinar tal-kampjonat kważi dejjem fl-aħjar post. Dawn is-snin kienu preludju għal dak li kien jiġri aktar tard: Tirana ri-esperjenzaw il-glorja tagħhom qabel il-gwerra taħt il-servizzi tal-kowċ li ma jintesiex Lym (Myslym) Alla. Fl-aħħar tat-28 kampjonat nazzjonali, Tirana saru ċampjins tal-Albanija aktar minn għoxrin sena wara l-aħħar titolu tagħhom. ====Kampjonat tal-1967==== It-tim kompla s-suċċess fis-sena ta' wara, iżda din kienet sfida ġenerali ma [[Partizani Tirana|Partizani]] u [[KS Dinamo Tirana|Dinamo]]. Wara li prattikament rebħu t-titlu tal-istaġun 1966–1967, tliet logħbiet bil-quddiem, Tirana ġew pprojbiti mill-kompetizzjoni u t-titolu ġie assenjat għal [[Dinamo Tirana|Dinamo]].<ref>{{Ċita web |data-aċċess=2013-02-13 |titlu=SK Tirana Forum |url=http://www.sktirana.com/public/kuvend/viewtopic.php?f=2&t=313 |arkivju-url=https://web.archive.org/web/20140219233952/http://www.sktirana.com/public/kuvend/viewtopic.php?f=2&t=313 |arkivju-data=2014-02-19 |url-status=dead }}</ref><ref>{{Ċita web |data-aċċess=2013-02-13 |titlu=Dictature eliminates true champions |url=http://www.ballikombit.org/index.php?option=com_content&task=view&id=83&Itemid=9 |arkivju-url=https://web.archive.org/web/20181004150135/http://www.ballikombit.org/index.php?option=com_content&task=view&id=83&Itemid=9 |arkivju-data=2018-10-04 |url-status=dead }}</ref> Wara dan, Tirana rebħu l-kampjonat sentejn in fila, li kienu tilfu biss żewġ logħbiet fl-1968 u waħda biss matul l-istaġun 1969–1970.<ref>[http://rsssf.com/tablesa/albachamp.html RSSSF Albania]</ref> === 1970ijiet u 1980ijiet === Matul is-snin sebgħin, Tirana tħabtu ħafna biex jibqgħu fil-quċċata, l-aħjar riżultat huwa t-tieni post u l-agħar huwa it-13-il post. Madankollu l-klabb rebaħ t-tazza nazzjonali darbtejn. Il-ġenerazzjoni tal-plejers anzjani waslet għall-aħħar fil-karriera tagħhom u dawn jista 'biss jimmarkaw it-tmiem tal-era ta 'suċċess kbir. Madankollu espliċitaw mingħajr suċċess mal-aħħar żmien. Tirana rebħu l-kampjonat fl-aħħar tal-istaġun 1981–1982, u dawn marru wkoll biex jirbħu t-titolu tliet darbiet oħra matul is-snin tmenin, fl-istaġuni 1984–1985, 1987–1988, 1988–1989 u t-[[Tazza Albaniża]] fl-1983,1984 ,u 1986. Il-klabb kellhu wkoll suċċess fil-kompetizzjonijiet tal-klabbs Ewropej u ħafna mill-plejers għamlu miil-aħjar għall-klabb tagħhom. === 1990ijiet u 2000ijiet === Matul l-ewwel nofs tas-snin disgħin KF Tirana (li f'Awissu 1991 reġa 'kiseb l-isem antik tiegħu), bl-istess mod is-soċjetà Albaniża kollha, għaddiet minn perjodu ta 'bidliet profondi. Anka l-aqwa plejers Albaniżi ħallew il-pajjiż u marru barra jfittxu tim sinjur li jista jimpjeghom. Iżda jidher li l-klabb sempliċiment ma setgħetx joqgħod wisq twil mit-tikek ewlenin. Għalhekk fl-aħħar tal-istaġun 1994-1995, KF Tirana għal darb'oħra rebħu l-kampjonat n'5 logħbiet bil-quddiem u bi 12-il punt qabel it-2 tim. Matul l-aħħar snin Tirana iddominaw il-futbol Albaniż mill jirbħu 10 mill-aħħar 15-il kampjonat Albaniż. ===KF Tirana fl-Ewropa=== Minbarra li jkunu l-aqwa tim fil-kompetizzjonijiet kollha domestiċi, KF Tirana wkoll taw l-aqwa prestazzjonijiet fl-Ewropa fost it-timijiet Albaniżi. Għalkemm Tirana għaddew 11-il darba mill-ewwel rawnd fl-Ewropa, huma qatt ma marru lil hinn minn dak. Fit-triq Ewropea tagħhom, Tirana lagħbu kontra timijiet kbar bħal: [[AFC Ajax]], [[FC Bayern Munich]], [[AC Milan]], etċ. Filwaq li kienu mfassla kontra timijiet bħal: [[FC Dinamo Bucuresti]], [[Ferencvárosi TC]], [[PFC CSKA Sofia]], [[Stabaek IF]], [[FC Utrecht]], [[NK Dinamo Zagreb]], [[IFK Göteborg]], [[Malmö FF]], [[Standard Liege]], etċ. F'diversi okkażjonijiet, ismijiet Ewropej rispettabbli bħal: [[FC Dinamo Bucuresti]], [[FC Dinamo Tbilisi]], [[ND Gorica]], [[NK Varaždin|NK Varteks]], etċ. ġew eliminati minn Tirana. L-aħjar skwadra biex jikkompetu fl-Ewropa kienet dik tal-istaġun 2004/05. Wara li għelbu faċilment lil [[FC Gomel]] tal-[[Belarus]] fl-ewwel rawnd, Tirana lagħbu kontra [[Ferencvárosi TC]] fit-tieni rawnd. Huma tilfu l-ewwel leg f'darhom 2–3, KF Tirana prodottaw futbol meraviljuż f'[[Budapest]] u kienu qedgħin jirbħu 1–0 u kienu sfortunat meta fallew penalti u laqtu l-lasta darbtejn, iżda huma ma skorjawx il-gowl ta' kwalifika u għalhekk kienu eliminati bl-aggregat ta' 3–3.<ref>{{Ċita web|url=http://en.wikipedia.org/wiki/UEFA_Champions_League_2004-05#Second_qualifying_round |titlu=CHL season 2004-05}}</ref> ==Unuri== ===Domestiċi=== *'''[[File:Star full.svg|20px]][[File:Star full.svg|20px]] [[Superliga Albaniża]]''' '''27 darba''' (rekord domestiku) – 1911 (mhux rikonoxxut mill-FSHF), 1930, 1931, 1932, 1934, 1936, 1937, 1939* (mhux rikonoxxut mill-FSHF), 1942* (mhux rikonoxxut mill-FSHF), 1964–1965, 1965–1966, 1968, 1969–1970, 1981–1982, 1984–1985, 1987–1988, 1988–1989, 1994–1995, 1995–1996, 1996–1997, 1998–1999, 1999–2000, 2002–2003, 2003–2004, 2004–2005, 2006–2007, 2008–2009 *'''[[File:Star full.svg|20px]] [[Tazza Albaniża]]''' '''15-il darba''' (rekord domestiku maqsum ma [[Partizani Tirana]]) – 1938–39, 1963, 1976, 1977, 1983, 1984, 1986, 1994, 1996, 1999, 2001, 2002, 2006, 2011, 2012. *'''[[File:Star full.svg|20px]] [[Super Cup Albaniża]]''' '''10 darbiet''' (rekord domestiku) – 1994, 2000, 2002, 2003, 2005, 2006, 2007, 2009, 2011, 2012 ===Internazzjonali=== * '''[[Tazza Balkana]]''' Runners Up – '''1981''' ==Rekords== *L-akbar rebħa f'darhom: '''KF Tirana''' – [[KS Flamurtari]] 11:0 (05.07.1936) *L-akbar telfa f'darhom: '''KF Tirana''' – [[KS Vllaznia]] 0:6 (1947) *L-akbar rebħa barra min darhom: [[KF Elbasani]] – '''KF Tirana''' 2:9 (12.06.1932) *L-akbar telfa barra min darhom: [[KS Besa]] – '''KF Tirana''' 7:1 (1992) *L-akbar rebħa f'darhom fl-Ewropa: '''KF Tirana''' – {{flagicon|Malta}} [[Sliema Wanderers FC|Sliema Wanderers]] 5:0 (27 ta' Settembru 1989) *L-akbar telfa f'darhom fl-Ewropa: '''KF Tirana''' – {{flagicon|CRO}} [[NK Croatia Zagreb]] 2:6 (24 ta' Lulju 1996) *L-akbar rebħa barra min darhom fl-Ewropa: {{flagicon|Belarus}} [[FC Gomel]] – '''KF Tirana''' 0:2 (14 ta' Lulju 2004) *L-akbar telfa barra min darhom fl-Ewropa: {{flagicon|NOR}} [[Aalesunds FK]] – '''KF Tirana''' 5:0 (26 ta' Lulju 2012) ===L-aħħar 20 Staġun=== {|class="wikitable" |- style="background:#efefef;" ! Staġun ! Div. ! [[Superliga Albaniża]] ! M ! R ! D ! T ! GSco ! GCon ! Pti ![[Tazza Albaniża]] |- |align=center|1993–94 |align=center|1 | style="text-align:center; background:silver;"|Runners-up |align=center|26 |align=center|13 |align=center|7 |align=center|6 |align=center|36 |align=center|16 |align=center|'''33''' | style="text-align:center; background:gold;"|Rebbieħa |- |align=center|1994–95 |align=center|1 | style="text-align:center; background:gold;"|Ċampjins |align=center|30 |align=center|19 |align=center|6 |align=center|5 |align=center|57 |align=center|27 |align=center|'''44''' | style="text-align:center; background:silver;"|Runners-up |- |align=center|1995–96 |align=center|1 | style="text-align:center; background:gold;"|Ċampjins |align=center|34 |align=center|19 |align=center|10 |align=center|5 |align=center|52 |align=center|22 |align=center|'''55''' | style="text-align:center; background:gold;"|Rebbieħa |- |align=center|1996–97 |align=center|1 | style="text-align:center; background:gold;"|Ċampjins |align=center|22 |align=center|14 |align=center|4 |align=center|4 |align=center|40 |align=center|9 |align=center|'''46''' |align=center|Finali 1/8 |- |align=center|1997–98 |align=center|1 | style="text-align:center; background:silver;"|Runners-up |align=center|34 |align=center|19 |align=center|8 |align=center|7 |align=center|54 |align=center|18 |align=center|'''65''' |align=center|Finali 1/4 |- |align=center|1998–99 |align=center|1 | style="text-align:center; background:gold;"|Ċampjins |align=center|30 |align=center|18 |align=center|7 |align=center|5 |align=center|48 |align=center|20 |align=center|'''61''' | style="text-align:center; background:gold;"|Rebbieħa |- |align=center|1999–00 |align=center|1 | style="text-align:center; background:gold;"|Ċampjins |align=center|27 |align=center|16 |align=center|5 |align=center|6 |align=center|41 |align=center|15 |align=center|'''53''' |align=center|Finali 1/4 |- |align=center|2000–01 |align=center|1 | style="text-align:center; background:silver;"|Runners-up |align=center|26 |align=center|16 |align=center|6 |align=center|4 |align=center|56 |align=center|13 |align=center|'''54''' | style="text-align:center; background:gold;"|Rebbieħa |- |align=center|2001–02 |align=center|1 | style="text-align:center; background:silver;"|Runners-up |align=center|26 |align=center|19 |align=center|5 |align=center|2 |align=center|52 |align=center|15 |align=center|'''62''' | style="text-align:center; background:gold;"|Rebbieħa |- |align=center|2002–03 |align=center|1 | style="text-align:center; background:gold;"|Ċampjins |align=center|26 |align=center|19 |align=center|3 |align=center|4 |align=center|57 |align=center|17 |align=center|'''60''' |align=center|Finali 1/2 |- |align=center|2003–04 |align=center|1 | style="text-align:center; background:gold;"|Ċampjins |align=center|36 |align=center|24 |align=center|8 |align=center|4 |align=center|90 |align=center|36 |align=center|'''80''' |align=center|Finali 1/2 |- |align=center|2004–05 |align=center|1 | style="text-align:center; background:gold;"|Ċampjins |align=center|36 |align=center|26 |align=center|6 |align=center|4 |align=center|82 |align=center|32 |align=center|'''84''' | style="text-align:center; background:silver;"|Runners-up |- |align=center|2005–06 |align=center|1st | style="text-align:center; background:silver;"|Runners-up |align=center|36 |align=center|17 |align=center|11 |align=center|8 |align=center|54 |align=center|33 |align=center|'''62''' | style="text-align:center; background:gold;"|Rebbieħa |- |align=center|2006–07 |align=center|1 | style="text-align:center; background:gold;"|Ċampjins |align=center|33 |align=center|22 |align=center|6 |align=center|5 |align=center|64 |align=center|33 |align=center|'''72''' |align=center|Finali 1/4 |- |align=center|2007–08 |align=center|1 |align=center|'''6''' |align=center|33 |align=center|14 |align=center|7 |align=center|12 |align=center|46 |align=center|36 |align=center|'''49''' | style="text-align:center; background:silver;"|Runners-up |- |align=center|2008–09 |align=center|1 | style="text-align:center; background:gold;"|Ċampjins |align=center|33 |align=center|19 |align=center|11 |align=center|3 |align=center|58 |align=center|27 |align=center|'''68''' | style="text-align:center; background:silver;"|Runners-up |- |align=center|2009–10 |align=center|1 | style="text-align:center; background:bronze;"|it-3 Post |align=center|33 |align=center|15 |align=center|7 |align=center|11 |align=center|38 |align=center|32 |align=center|'''52''' |align=center|Finali 1/4 |- |align=center|2010–11 |align=center|1st |align=center|'''5''' |align=center|33 |align=center|11 |align=center|11 |align=center|11 |align=center|42 |align=center|31 |align=center|'''44''' | style="text-align:center; background:gold;"|Rebbieħa |- |align=center|2011–12 |align=center|1 | style="text-align:center; background:bronze;"|it-3 Post |align=center|26 |align=center|16 |align=center|5 |align=center|5 |align=center|33 |align=center|21 |align=center|'''53''' | style="text-align:center; background:gold;"|Rebbieħa |- |align=center|2012–13 |align=center|1 | |align=center|26 |align=center| |align=center| |align=center| |align=center| |align=center| |align=center|Finali 1/8 | |} ==Parteċipazzjoni fl-Ewropa== {| class="wikitable" |- ! Staġun ! Kompetizzjoni ! Rawnd ! Pajjiż ! Klabb ! Home ! Away ! Kwal/Elim |- |1965-66 |[[European Champion Clubs' Cup]] |1R |{{flagicon|SCO}} |[[Kilmarnock FC]] |0–0 |0–1 | style="text-align:center;"|[[File:Symbol delete vote.svg|17px]] |- |1966-67 |[[European Champion Clubs' Cup]] |1R |{{flagicon|NOR}} |[[Valerenga IF]] |m.p |m.p | style="text-align:center;"|[[File:Symbol delete vote.svg|17px]] |- |1969-70 |[[European Champion Clubs' Cup]] |1R |{{flagicon|BEL}} |[[Standard Liege]] |1–1 |0–3 | style="text-align:center;"|[[File:Symbol delete vote.svg|17px]] |- |1970-71 |[[European Champion Clubs' Cup]] |1R |{{flagicon|NED}} |[[AFC Ajax]] |2–2 |0–2 | style="text-align:center;"|[[File:Symbol delete vote.svg|17px]] |- |rowspan="2"|982-83| |rowspan="2"|[[European Champion Clubs' Cup]] | style="background:#cff;"|1R | style="background:#cff;"|{{flagicon|NIR}} | style="background:#cff;"|[[Linfield FC|Linfield]] | style="background:#cff;"|'''1–0''' | style="background:#cff;"|1–2 | style="background:#cff;" align="center;"|[[File:Symbol keep vote.svg|17px]] |- |2R |{{flagicon|UKR}} |[[Dynamo Kyiv]] |m.p |m.p | style="text-align:center;"|[[File:Symbol delete vote.svg|17px]] |- |1983-84 |[[UEFA Cup Winners' Cup]] |1R |{{flagicon|SWE}} |[[Hammarby IF]] |'''2–1''' |0–3 | style="text-align:center;"|[[File:Symbol delete vote.svg|17px]] |- |rowspan="2"|1986-87 |rowspan="2"|[[UEFA Cup Winners' Cup]] | style="background:#cff;"|1R | style="background:#cff;"|{{flagicon|ROM}} | style="background:#cff;"|[[FC Dinamo Bucureşti]] | style="background:#cff;"|'''1–0''' | style="background:#cff;"|'''2-1''' | style="background:#cff;" align="center;"|[[File:Symbol keep vote.svg|17px]] |- |2R |{{flagicon|SWE}} |[[Malmö FF]] |0–3 |0–0 | style="text-align:center;"|[[File:Symbol delete vote.svg|17px]] |- |rowspan="2"|1988-89 |rowspan="2"|[[European Champion Clubs' Cup]] | style="background:#cff;"|1R | style="background:#cff;"|{{flagicon|Malta}} | style="background:#cff;"|[[Ħamrun Spartans FC|Ħamrun Spartans]] | style="background:#cff;"|'''2–0''' | style="background:#cff;"|1-2 | style="background:#cff;" align="center;"|[[File:Symbol keep vote.svg|17px]] |- |2R |{{flagicon|SWE}} |[[IFK Göteborg]] |0–3 |0–1 | style="text-align:center;"|[[File:Symbol delete vote.svg|17px]] |- |rowspan="2"|1989-90 |rowspan="2"|[[European Champion Clubs' Cup]] | style="background:#cff;"|1R | style="background:#cff;"|{{flagicon|Malta}} | style="background:#cff;"|[[Sliema Wanderers]] | style="background:#cff;"|'''5–0''' | style="background:#cff;"|0-1 | style="background:#cff;" align="center;"|[[File:Symbol keep vote.svg|17px]] |- |2R |{{flagicon|GER}} |[[FC Bayern Munich]] |0–3 |1–3 | style="text-align:center;"|[[File:Symbol delete vote.svg|17px]] |- |rowspan="2"|1994-95 |rowspan="2"|[[UEFA Cup Winners' Cup]] | style="background:#cff;"|RK | style="background:#cff;"|{{flagicon|Belarus}} | style="background:#cff;"|[[FC Bobruisk]] | style="background:#cff;"|'''3–0''' | style="background:#cff;"|1-4 | style="background:#cff;" align="center;"|[[File:Symbol keep vote.svg|17px]] |- |1R |{{flagicon|DEN}} |[[Brøndby IF]] |0–1 |0–3 | style="text-align:center;"|[[File:Symbol delete vote.svg|17px]] |- |[[UEFA Cup 1995-96|1995-96]] |[[UEFA Cup]] |RK |{{flagicon|ISR}} |[[Hapoel Be'er Sheva FC]] |0–1 |0–2 | style="text-align:center;"|[[File:Symbol delete vote.svg|17px]] |- |[[UEFA Cup 1996-97|1996-97]] |[[UEFA Cup]] |1RK |{{flagicon|CRO}} |[[NK Croatia Zagreb]] |2–6 |0–4 | style="text-align:center;"|[[File:Symbol delete vote.svg|17px]] |- |[[UEFA Cup 1998-99|1998-99]] |[[UEFA Cup]] |1RK |{{flagicon|SVK}} |[[FK Inter Bratislava]] |0–2 |0–2 | style="text-align:center;"|[[File:Symbol delete vote.svg|17px]] |- |[[UEFA Champions League 1999-00|1999-00]] |[[UEFA Champions League]] |1RK |{{flagicon|Iżlanda}} |[[Íþróttabandalag Vestmannaeyja]] |1–2 |0–1 | style="text-align:center;"|[[File:Symbol delete vote.svg|17px]] |- |[[UEFA Champions League 2000-01|2000-01]] |[[UEFA Champions League]] |1RK |{{flagicon|Moldova}} |[[FC Zimbru Chisinau]] |2–3 |2–3 | style="text-align:center;"|[[File:Symbol delete vote.svg|17px]] |- |[[UEFA Cup 2001-02|2001/02]] |[[UEFA Cup]] |RK |{{flagicon|CYP}} |[[Apollon Limassol]] |'''3–2''' |1–3 | style="text-align:center;"|[[File:Symbol delete vote.svg|17px]] |- |[[UEFA Cup 2002-03|2002/03]] |[[UEFA Cup]] |RK |{{flagicon|ROM}} |[[AFC Progresul Bucuresti|National Bucureşti]] |0–1 |2–2 | style="text-align:center;"|[[File:Symbol delete vote.svg|17px]] |- |rowspan="2"|[[UEFA Champions League 2003-04|2003-04]] |rowspan="2"|[[UEFA Champions League]] | style="background:#cff;"|1K | style="background:#cff;"|{{flagicon|GEO}} | style="background:#cff;"|[[FC Dinamo Tbilisi|Dinamo Tbilisi]] | style="background:#cff;"|'''3–0''' (4-2 pen) | style="background:#cff;"|0-3 | style="background:#cff;" align="center;"|[[File:Symbol keep vote.svg|17px]] |- |2RK |{{flagicon|AUT}} |[[Grazer AK]] |1–5 |1–2 | style="text-align:center;"|[[File:Symbol delete vote.svg|17px]] |- |rowspan="2"|[[UEFA Champions League 2004-05|2004-05]] |rowspan="2"|[[UEFA Champions League]] | style="background:#cff;"|1RK | style="background:#cff;"|{{flagicon|Belarus}} | style="background:#cff;"|[[FC Gomel]] | style="background:#cff;"|0-1 | style="background:#cff;"|'''2-0''' | style="background:#cff;" align="center;"|[[File:Symbol keep vote.svg|17px]] |- |2RK |{{flagicon|HUN}} |[[Ferencvárosi TC]] |2–3 |'''1–0''' | style="text-align:center;"|[[File:Symbol delete vote.svg|17px]] |- |rowspan="2"|[[UEFA Champions League 2005-06|2005-06]] |rowspan="2"|[[UEFA Champions League]] | style="background:#cff;"|1RK | style="background:#cff;"|{{flagicon|SLO}} | style="background:#cff;"|[[ND Gorica]] | style="background:#cff;"|'''3–0''' | style="background:#cff;"|0-2 | style="background:#cff;" align="center;"|[[File:Symbol keep vote.svg|17px]] |- |2RK |{{flagicon|BUL}} |[[PFC CSKA Sofia]] |0–2 |0–2 | style="text-align:center;"|[[File:Symbol delete vote.svg|17px]] |- |rowspan="2"|[[UEFA Cup 2006-07|2006-07]] |rowspan="2"|[[UEFA Cup]] | style="background:#cff;"|1RK | style="background:#cff;"|{{flagicon|CRO}} | style="background:#cff;"|[[NK Varaždin|NK Varteks]] | style="background:#cff;"|'''2–0''' | style="background:#cff;"|1-1 | style="background:#cff;" align="center;"|[[File:Symbol keep vote.svg|17px]] |- |2RK |{{flagicon|TUR}} |[[Kayserispor]] |0–1 |1–3 | style="text-align:center;"|[[File:Symbol delete vote.svg|17px]] |- |[[UEFA Champions League 2007-08|2007-08]] |[[UEFA Champions League]] |1RK |{{flagicon|SLO}} |[[NK Domžale]] |1–2 |0–1 | style="text-align:center;"|[[File:Symbol delete vote.svg|17px]] |- |[[UEFA Champions League 2009-10|2009-10]] |[[UEFA Champions League]] |2RK |{{flagicon|NOR}} |[[Stabæk Fotball|Stabæk]] |1–1 |0–4 | style="text-align:center;"|[[File:Symbol delete vote.svg|17px]] |- |rowspan="2"|[[UEFA Europa League 2010-11|2010/11]] |rowspan="2"|[[UEFA Europa League]] | style="background:#cff;"|1RK | style="background:#cff;"|{{flagicon|HUN}} | style="background:#cff;"|[[Zalaegerszegi TE]] | style="background:#cff;"|0–0 | style="background:#cff;"|'''1-0''' ([[Ħin supplementari|ħs]]) | style="background:#cff;" align="center;"|[[File:Symbol keep vote.svg|17px]] |- |2RK |{{flagicon|NED}} |[[FC Utrecht]] |1–1 |0–4 | style="text-align:center;"|[[File:Symbol delete vote.svg|17px]] |- ||[[UEFA Europa League 2011-12|2011-12]] ||[[UEFA Europa League]] |2RK |{{flagicon|SVK}} |[[FC Spartak Trnava]] |0–0 |1–3 | style="text-align:center;"|[[File:Symbol delete vote.svg|17px]] |- |rowspan="2"|[[UEFA Europa League 2012-13|2012-13]] |rowspan="2"|[[UEFA Europa League]] | style="background:#cff;"|1RK | style="background:#cff;"|{{flagicon|LUX}} | style="background:#cff;"|[[CS Grevenmacher]] | style="background:#cff;"|'''2–0''' | style="background:#cff;"|0-0 | style="background:#cff;" align="center;"|[[File:Symbol keep vote.svg|17px]] |- |2RK |{{flagicon|NOR}} |[[Aalesund FK]] |1–1 |0–5 | style="text-align:center;"|[[File:Symbol delete vote.svg|17px]] |} ===Prestazzjoni tat-Tazza Balkana=== {| class="wikitable" |- ! Staġun ! Rawnd ! Pajjiż ! Klabb ! Home ! Away ! Kwal/Elim |- |Tazza Balkana 1964-66 |1R |{{flagicon|BUL}} |[[PFC Cherno More Varna]] |0–0 |0–1 | |- |Tazza Balkana 1964-66 |1R |{{flagicon|TUR}} |[[Beşiktaş JK]] |'''2–0''' |1–1 | |- |Tazza Balkana 1964-66 |1R |{{flagicon|ROM}} |[[FC Rapid București]] |1–2 |1–3 | style="text-align:center;"|[[File:Symbol delete vote.svg|17px]] |- |Tazza Balkana 1975 |1R |{{flagicon|GRE}} |[[Panionios GSS]] |'''6–0''' |1–2 | |- |Tazza Balkana 1975 |1R |{{flagicon|SRB}} |[[FK Radnički Niš]] |0–0 |0–3 | style="text-align:center;"|[[File:Symbol delete vote.svg|17px]] |- |Tazza Balkana 1981 |1R |{{flagicon|GRE}} |[[Larissa FC]] |'''3–0''' |1–3 | |- |Tazza Balkana 1981 | style="background:#cff;"|1R | style="background:#cff;"|{{flagicon|BIH}} | style="background:#cff;"|[[FK Sloboda Tuzla]] | style="background:#cff;"|'''3–0''' | style="background:#cff;"|'''3-0''' | style="background:#cff;" align="center;"|[[File:Symbol keep vote.svg|17px]] |- |Tazza Balkana 1981 |2R |{{flagicon|BUL}} |[[PFC Beroe Stara Zagora]] |1–3 |0–3 | style="text-align:center;"|[[File:Symbol delete vote.svg|17px]] |- |Tazza Balkana 1990 |1R |{{flagicon|MNE}} |[[FK Budućnost Podgorica]] |0–0 |0–1 | style="text-align:center;"|[[File:Symbol delete vote.svg|17px]] |} * RK = Rawnd tal-Kwalifikazzjoni * 1R = 1 rawnd * 2R = 2 rawnd * m.p = ma pparteċipawx {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! style="width:120px;"|B'Kollox ! style="width:35px;"|R ! style="width:35px;"|D ! style="width:35px;"|T ! style="width:35px;"|GF ! style="width:35px;"|GA ! style="width:35px;"|GD |- | '''Home''' | 9 | 4 | 3 | 2 | 16 | 5 | +11 |- | '''Away''' | 9 | 1 | 1 | 7 | 7 | 17 | −10 |- style="background:#eee;" |'''Total''' |'''18''' |'''5''' |'''4''' |'''9''' |'''23''' |'''22''' | '''+1''' |} ==Referenzi== {{Referenzi}} == Ħoloq esterni == *[http://www.kftirana.info/ Websajt mhux uffiċjali ] {{sq}} {{en}} *[https://web.archive.org/web/20121110015359/http://www.kftirana.webs.com/ Websajt tal-partitarji] (Internazzjonali) *[https://web.archive.org/web/20071026081934/http://www.eufo.de/football/alb/sk_trana.htm KF Tirana fuq EUFO.DE] *[https://web.archive.org/web/20080928150026/http://www.weltfussball.de/teams/sk-tirana/ KF Tirana fuq Weltfussball.de] *[https://web.archive.org/web/20160306153422/https://playerhistory.com/club/1315/ KF Tirana fuq Playerhistory.com] *[http://www.transfermarkt.de/de/verein/2049/fktirana/uebersicht/startseite.html KF Tirana fuq Transfermarkt.de] *[http://www.football-lineups.com/team/SK_Tirana/ KF Tirana fuq Football-Lineups.com] *[https://web.archive.org/web/20090627071514/http://www.shqiperia-futboll.webs.com/ Shqiperia-Futboll] {{Superliga Albaniża}} [[Kategorija:Klabbs tal-futbol Albaniżi|Tirana]] [[Kategorija:Klabbs tal-futbol stabbiliti fl-1920|Tirana]] [[Kategorija:KF Tirana]] 9ny1vf0an2fhgg1g933lbu904tzc9e4 0 18747 330701 326272 2026-06-25T02:54:28Z InternetArchiveBot 18288 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 330701 wikitext text/x-wiki {{Infobox Tim tal-Futbol |isem = Mika |stampa = [[Stampa:Mika FC.png|180px]] |ismijiet_oħra = |isem_sħiħ = Mika Football Club |grawnd = [[Stadju Mika]], [[Yerevan]] |jesa' = 8,000 |fundazzjoni = 1985 |president = Carlos Khazaryan |kowċ = Zsolt Hornyák |kampjonat = [[Premier League Armen]] | staġun = [[Premier League Armen 2012–13|2012–13]] | pożizzjoni = 2ⁿⁱ | sit_elettroniku = http://www.fcmika.am/ | pattern_la1=|pattern_b1=_whitecollar|pattern_ra1=| leftarm1=FF0000|body1=FF0000|rightarm1=FF0000|shorts1=FF0000|socks1=FF0000| pattern_la2=|pattern_b2=_redcollar|pattern_ra2=| leftarm2=FFFFFF|body2=FFFFFF|rightarm2=FFFFFF|shorts2=FFFFFF|socks2=FFFFFF| pattern_la3=|pattern_b3=_whitecollar|pattern_ra3=| leftarm3=FF4500|body3=FF4500|rightarm3=FF4500|shorts3=FF4500|socks3=FF4500| }} '''Mika Football Club''' ([[Lingwa Armena|Armen]]: Միկա Ֆուտբոլային Ակումբ) huwa [[klabb tal-futbol]] [[Armenja|Armen]] li huwa bbażat ġewwa [[Yerevan]]. Il-klabb jilgħab fil-[[Premier League Armen]], l-ogħla diviżjoni fil-futbol Armen. Il-Grawnd tagħhom huwa [[Stadju Mika]]. == Storja == FC Mika kienet oriġinarjament fondati bħala "Olimpia" fl-1985. Il-klabb '''Kasakh Ashtarak''' issemma mill-ġdid fl-1999 għall-Mika mis-sid tal-[[Armavia Airlines]], Mikhail Baghdasarov. Taħt l-għaqda, l-isem tal-klabb ġdid sar Mika-Kasakh Ashtarak. Madankollu, l-amalgamazzjoni damet biss sena waħda, u fl-2000, iż-żewġ klabbs isseparaw. Kasakh Ashtarak żammu isimhom, l-emblema, l-istorja u l-istatistika, filwaqt li Mika ġew klabb ġdid. B'hekk bdiet l-era ta' Mika FC Ashtarak. Fl-2007, Mika ġew rilokati minn [[Ashtarak]] għall-[[Yerevan]]. Il-klabb diġa bena stadju tiegħhu stess fil-qalba ta' Yerevan u jużawh għal kompetizzjonijiet domestiċi u Ewropej. Huma rebħu 6 [[Tazza Armena|Tazzi Armeni]] u [[Supercup Armena]] waħda mill-fondazzjoni tiegħu u huwa meqjus li jkun wieħed mill-aqwa timijiet tal-Armenja. Bħala detentriċi tat-Tazza, Mika pparteċipaw diversi drabi fil-logħbiet tal-kwalifika tal-[[UEFA Cup]], l-aħjar riżultat kien fit-tieni rawnd tal-kwalifikazzjoni fl-2007, bħala l-klabb għadda lil [[MTK Budapest FC|MTK Budapest]], iżda ma kienux avvanzati u tilfu ma klabb [[Slovakkja|Slovak]], [[FC Petržalka 1898|FC Artmedia]]. ==Unuri== * '''[[Tazza Armena]]: 6''' ::2000, 2001, 2003, 2005, 2006, 2011 * '''[[Supercup Armena]]: 2''' ::2005, 2012 ==Parteċipazzjoni fl-Ewropa== {| align=center cellspacing="0" cellpadding="3" style="border:1px solid #AAAAAA;font-size:90%" |-bgcolor="#E4E4E4" !style="border-bottom:1px solid #AAAAAA" |Kompetizzjoni !style="border-bottom:1px solid #AAAAAA" align="center" |{{deskrizzjoni kmand|L|Logħob}} !style="border-bottom:1px solid #AAAAAA" align="center" |{{deskrizzjoni kmand|R|Rebħiet}} !style="border-bottom:1px solid #AAAAAA" align="center" |{{deskrizzjoni kmand|P|Pari}} !style="border-bottom:1px solid #AAAAAA" align="center" |{{deskrizzjoni kmand|T|Telfiet}} !style="border-bottom:1px solid #AAAAAA" align="center" |{{deskrizzjoni kmand|GF|Gowls favur}} !style="border-bottom:1px solid #AAAAAA" align="center" |{{deskrizzjoni kmand|GK|Gowls kontra}} |- | [[UEFA Cup]]/[[UEFA Europa League|Europa League]] ||align="center"| 22 ||align="center"| 3 ||align="center"| 6 ||align="center"| 13 ||align="center"| 12 ||align="center"| 34 |- | [[UEFA Intertoto Cup]] ||align="center"| 2 ||align="center"| 0 ||align="center"| 2 ||align="center"| 0 ||align="center"| 2 ||align="center"| 2 |- |- style="background:#E4E4E4;" !! colspan="1" align="centre" | Total !! 24 !! 3 !! 8 !! 13 !! 14 !! 36 |- |} {| align=center cellspacing="0" cellpadding="3" style="border:1px solid #AAAAAA;font-size:90%" |-bgcolor="#E4E4E4" !style="border-bottom:1px solid #AAAAAA" |Staġun !style="border-bottom:1px solid #AAAAAA" |Kompetizzjoni !style="border-bottom:1px solid #AAAAAA" |Rawnd !style="border-bottom:1px solid #AAAAAA" |Klabb !style="border-bottom:1px solid #AAAAAA" align="center" |1 leg !style="border-bottom:1px solid #AAAAAA" align="center" |2 leg !style="border-bottom:1px solid #AAAAAA" align="center" |Aggregat |- style="background:#FFFFFF;" | [[Tazza UEFA 2000-01|2000-01]] || [[Tazza UEFA]] || RK ||{{flagicon|ROM}} [[FC Rapid Bucureşti|Rapid Bucureşti]] ||align="center"| 0 – 3 ||align="center"| '''1 – 0''' ||align="center"| 1 – 3 |- style="background:#F5F5F5;" | [[Tazza UEFA 2001-02|2001-02]] || [[Tazza UEFA]] || RK ||{{flagicon|ROM}} [[FC Braşov|Braşov]] ||align="center"| 1 – 5 ||align="center"| '''0 – 2''' ||align="center"| 1 – 7 |- style="background:#FFFFFF;" | [[Tazza UEFA 2004-05|2004-05]] || [[Tazza UEFA]] || 1R ||{{flagicon|HUN}} [[Budapest Honvéd FC|Honvéd Budapest]] ||align="center"| '''0 – 1''' ||align="center"| 1 – 1 ||align="center"| 1 – 2 |- style="background:#F5F5F5;" | [[Tazza UEFA 2005-06|2005-06]] || [[Tazza UEFA]] || 1R ||{{flagicon|GER}} [[1. FSV Mainz 05|Mainz 05]] ||align="center"| 0 – 4 ||align="center"| '''0 – 0''' ||align="center"| 0 – 4 |- style="background:#FFFFFF;" | [[Tazza UEFA 2006-07|2006-07]] || [[Tazza UEFA]] || 1R ||{{flagicon|SWI}} [[BSC Young Boys|Young Boys Berne]] ||align="center"| '''1 – 3''' ||align="center"| 0 – 1 ||align="center"| 1 – 4 |- style="background:#F5F5F5;" | [[Tazza UEFA 2007-08|2007-08]] || [[Tazza UEFA]] || 1R ||{{flagicon|HUN}} [[MTK Budapest FC|MTK Budapest]] ||align="center"| 1 – 2 ||align="center"| '''1 – 0''' ||align="center"| 2 – 2 |- style="background:#FFFFFF;" | || || 2R ||{{flagicon|SVK}} [[FC Petržalka 1898|Artmedia Petržalka]] ||align="center"| '''2 – 1''' ||align="center"| 0 – 2 ||align="center"| 2 – 3 |- style="background:#F5F5F5;" | [[UEFA Intertoto Cup 2008|2008]] || [[UEFA Intertoto Cup]] || 1R ||{{flagicon|Moldova}} [[FC Tiraspol|Tiraspol]] ||align="center"| '''2 – 2''' ||align="center"| 0 – 0 ||align="center"| 2 – 2 |- style="background:#FFFFFF;" | [[UEFA Europa League 2009–10|2009-10]] || [[UEFA Europa League]] || 1R ||{{flagicon|SWE}} [[Helsingborgs IF]] ||align="center"| 1 – 3 ||align="center"| '''1 – 1''' ||align="center"| 2 – 4 |- style="background:#FFFFFF;" | [[UEFA Europa League 2010–11|2010-11]] || [[UEFA Europa League]] || 2R ||{{flagicon|MKD}} [[FK Rabotnički|Rabotnički]] ||align="center"| 0 – 1 ||align="center"|'''0 – 0''' ||align="center"| 0 – 1 |- style="background:#FFFFFF;" | [[UEFA Europa League 2011–12|2011-12]] || [[UEFA Europa League]] || 2R ||{{flagicon|NOR}} [[Vålerenga Fotball|Vålerenga]] ||align="center"| 0 – 1 ||align="center"|'''0 – 1''' ||align="center"| 0 – 2 |- style="background:#FFFFFF;" | [[UEFA Europa League 2013–14|2013-14]] || [[UEFA Europa League]] || 1R ||{{flagicon|Montenegro}} [[FK Rudar Pljevlja|Rudar Pljevlja]] ||align="center"| 0 – 1 ||align="center"|'''1 – 1''' ||align="center"| 1 – 2 |} <center>Riżultati bil-'''bold''' huma f'darhom</center> ==Skwadra== {{Plejers fit-tim tal-futbol/bidu}} {{Plejers fit-tim tal-futbol|n=2|naz=ARM|isem=[[Armen Petrosyan]]|poż=M}} {{Plejers fit-tim tal-futbol|n=3|naz=ARM|isem=[[Andranik Voskanyan]]|poż=M}} {{Plejers fit-tim tal-futbol|n=4|naz=ARM|isem=[[Artur Badalyan]]|poż=D}} {{Plejers fit-tim tal-futbol|n=5|naz=ARM|isem=[[Gor Pogosyan]]|poż=D}} {{Plejers fit-tim tal-futbol|n=6|naz=ARM|isem=[[Artur Adamyan]]|poż=M}} {{Plejers fit-tim tal-futbol|n=7|naz=ARM|isem=[[Aghvan Mkrtchyan]]|poż=D}} {{Plejers fit-tim tal-futbol|n=8|naz=ARM|isem=[[Sаrgis Shаhinyan]]|poż=M}} {{Plejers fit-tim tal-futbol|n=9|naz=ARM|isem=[[Vаrdges Sаtumyan]]|poż=M}} {{Plejers fit-tim tal-futbol|n=10|naz=ARM|isem=[[Areg Azatyan]]|poż=M}} {{Plejers fit-tim tal-futbol|n=11|naz=ARM|isem=[[Henrik Harutyunyan]]|poż=A}} {{Plejers fit-tim tal-futbol|n=12|naz=ARM|isem=[[Gevorg Poghosyan]]|poż=D}} {{Plejers fit-tim tal-futbol/nofs}} {{Plejers fit-tim tal-futbol|n=14|naz=ARM|isem=[[Semyon Muradyan]]|poż=A}} {{Plejers fit-tim tal-futbol|n=16|naz=ARM|isem=[[Rafayel Ghazaryan]]|poż=A}} {{Plejers fit-tim tal-futbol|n=17|naz=ARM|isem=[[Edgar Mkrtchyan]]|poż=M}} {{Plejers fit-tim tal-futbol|n=19|naz=ARM|isem=[[Norik Sargsyan]]|poż=M}} {{Plejers fit-tim tal-futbol|n=20|naz=ARM|isem=[[Аshot Kаrаpetyan]]|poż=D}} {{Plejers fit-tim tal-futbol|n=21|naz=ARM|isem=[[Vаrdаn Movsisyan]]|poż=D}} {{Plejers fit-tim tal-futbol|n=22|naz=Brażil|isem=[[Alex Henrique da Silva|Alex]]|poż=D}} {{Plejers fit-tim tal-futbol|n=32|naz=Kirġiżistan|isem=[[Ruslan Amirov]]|poż=G}} {{Plejers fit-tim tal-futbol|n=33|naz=Serbja|isem=[[Ljubo Nenadić]]|poż=D}} {{Plejers fit-tim tal-futbol|n=|naz=ARM|isem=[[Armen Ahаroni Avakyan|Armen A. Avakyan]]|poż=A}} {{Plejers fit-tim tal-futbol|n=|naz=ARM|isem=[[Аrmen Noriki Аvаkyan|Аrmen N. Аvаkyan]]|poż=A}} {{Plejers fit-tim tal-futbol/tmiem}} ==Plejers notevoli== *{{flagicon|ARM}} [[Armen Shahgeldyan]] *{{flagicon|Brażil}} [[Cleber (futboler twieled fl-1986)|Cleber]] *{{flagicon|Brażil}} [[Cléber Luis Rodrigues|Cléber]] *{{flagicon|Russja}} [[Aleksandr Antipenko]] *{{flagicon|Russja}} [[Sergei Gorlukovich]] *{{flagicon|Serbja}} [[Ivan Ristić]] *{{flagicon|Kosta tal-Avorju}} [[Boti Goa]] *{{flagicon|Ċina}} [[Dong Fangzhuo]] == Kowċis == {{Col-begin}} {{Col-2}} *{{flagicon|SSR Armena}} Felix Veranyan (1990) *{{flagicon|SSR Armena}} Arshavir Shazizyan (1991) *{{flagicon|ARM}} Souren Barseghyan (1992) *{{flagicon|ARM}} Arshavir Shazizyan (1993) *{{flagicon|ARM}} Azat Mangasaryan (1993–??) *{{flagicon|ARM}} Rafael Galstyan (1999) *{{flagicon|ARM}} Eduard Markarov (2000–01) *{{flagicon|ARM}} Samvel Petrosyan (2001) *{{flagicon|Russja}} Valeriy Gladilin (2001–02) *{{flagicon|ARM}} Eduard Markarov (2002) *{{flagicon|ARM}} Aramais Tonoyan (2002) *{{flagicon|ARM}} Vagarshak Aslanyan (2002) {{Col-2}} *{{flagicon|ARM}} Souren Barseghyan (2002–05) *{{flagicon|ARM}} Armen Adamyan (2005–07) *{{flagicon|ARM}} Arkady Andreasyan (2007–08) *{{flagicon|Russja}} Ishtvan Sekech (2008) *{{flagicon|ARM}} Souren Barseghyan (2008–09) *{{flagicon|CRO}} Ivo Šušak (Jan 2009–Ġun 9) *{{flagicon|ARM}} Samvel Darbinyan (Lul 2009–Ġun 10) *{{flagicon|ARM}} Armen Adamyan (2009–10) *{{flagicon|ARM}} Armen Shahgeldyan (2010–11) *{{flagicon|Slovakkja}} Jozef Bubenko (Lul 2011–Diċ 11) *{{flagicon|Slovakkja}} Zsolt Hornyák (2012–) {{Col-end}} ==Ħoloq esterni== *[http://fcmika.am Sit Uffiċjali] *[http://ffa.am/en/teams/fcmika Mika fuq FFA.Am] *[http://www.uefa.com/footballeurope/club=75044/domestic.html Mika fuq UEFA.COM] *[https://web.archive.org/web/20070926211121/http://www.eufo.de/football/arm/mikaarak.htm Mika fuq EUFO.DE] *[https://web.archive.org/web/20121004081547/http://www.weltfussball.de/teams/fc-mika/ Mika fuq Weltfussball.de] *[https://web.archive.org/web/20121028065206/http://www.playerhistory.com/club/9133/ Mika fuq Playerhistory.com] *[http://www.transfermarkt.de/de/verein/10639/mikaashtarak/uebersicht/startseite.html Mika fuq Transfermarkt.de] *[http://www.football-lineups.com/team/FC_MIKA/ Mika fuq Football-Lineups.com] *[https://web.archive.org/web/20121003203554/http://weltfussballarchiv.com/club_profile.php?ID=2004 Mika fuq weltfussballarchiv.com] {{Premier League Armen}} [[Kategorija:Klabbs tal-futbol Armeni|Mika]] [[Kategorija:Klabbs tal-futbol stabbiliti fl-1985|Mika]] 2vhtrr1sr5blveu1iti46krw0gh8t03 0 18783 330703 317413 2026-06-25T02:58:30Z InternetArchiveBot 18288 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 330703 wikitext text/x-wiki {{Infobox Tim tal-Futbol |isem = Austria Wien |stampa = [[Stampa:Austria Wien.png|180px]] |ismijiet_oħra = Die Veilchen (Il-Vjola) |isem_sħiħ = Fußballklub Austria Wien |grawnd = [[Stadju Franz Horr]], [[Vjenna]] |jesa' = 10,850 |fundazzjoni = 12 ta' Marzu 1911 |president = |kowċ = |kampjonat = [[Bundesliga (Awstrija)|Bundesliga Awstrijaka]] | staġun = 2021/22 | pożizzjoni = 3. | sit_elettroniku = http://www.fk-austria.at | pattern_la1=_FAK1213h | pattern_b1=_FAK1213h | pattern_ra1=_FAK1213h | pattern_sh1 =_FAK 1213h | pattern_so1 =_FAK1213h | pattern_la2=_FAK1314a | pattern_b2=_FAK1314a | pattern_ra2=_FAK1314a | pattern_sh2 =_FAK 1213a | pattern_so2 =_FAK1213a }} '''Fußballklub Austria Wien''' (magħruf bl-Ingliż bħala '''Austria Vienna''') huwa [[klabb tal-futbol]] [[Awstrija]]k li huwa bbażat ġewwa l-belt kapitali [[Vjenna]]. Il-klabb rebaħ 23 titlu tal-[[Bundesliga (Awstrija)|Bundesliga Awstrijaka]], li qabżu biss lir-rivali tagħhom [[SK Rapid Wien]]. B'27 rebħa tat-[[Tazza Awstrijaka]] u 6 rebħiet tas-[[Supercup Awstrijaka]], Austria Vienna huwa l-aktar klabb suċċessiv f'kull wieħed minn dawn il-kompetizzjonijiet. Il-klabb ħa sehem fil-finali tat-[[Tazza tat-Tazez Ewropej]] fl-1978, u fis-semifinali tat-Tazza Ewropea fl-istaġun ta' wara. == Storja == === Il-Klabb fit-Tieni Gwerra Dinjija === FK Austria Wien kien stabbilit ġewwa Vjenna fit-12 ta' Marzu 1911 bħala l-''Wiener Amateur Sportvereinigung'' minn plejers u l-uffiċjali tal-''Vienna Cricket- and Football- Club'', li ħadu l-vjola u l-abjad bħala l-kuluri tal-klabb il-ġdid. It-tim kiseb l-ewwel unur fl-1924. ''Amateure'' biddlu isimhom għal ''Austria'' fl-1926 bħala l-eks dilettanti kienet saru professjonisti. Il-klabb ukoll rebħu t-tieni kampjonat tagħhom f'dik is-sena. Fl-1930ijiet, wieħed mill-aktar eras suċċessivi ta' Austria Wien, kisbu żewġ titli (1933, 1936) u t-''[[Tazza Mitropa]]'', il-kompetizzjoni taċ-ċampjins fl-Ewropa Ċentrali. L-istilla ta 'dik in-naħa kien l-attakkant [[Matthias Sindelar]], li kien ivvotat fl-1998 bħala l-aqwa plejer tal-futbol Awstrijak.<ref>{{Ċita web |data-aċċess=2005-03-09 |titlu=Archive copy |url=http://www.thefa.com/England/SeniorTeam/NewsAndFeatures/Postings/2004/07/England_vAut_Sindelar.htm |arkivju-url=https://web.archive.org/web/20050309164808/http://www.thefa.com/England/SeniorTeam/NewsAndFeatures/Postings/2004/07/England_vAut_Sindelar.htm |arkivju-data=2005-03-09 |url-status=live }}</ref> Is-suċċessi tal-klabb kienu mwaqqfa mill-[[Anschluss|annessjoni tal-Awstrija mill-Ġermanja Nażista]] fl-1938. Madankollu, il-plejers Lhudija u l-istaff fil-klabb kienu esterminati jew ġew maħruba mill-pajjiż, Sindelar miet taħt ċirkustanzi mhux solvuti fit-23 ta' Jannar 1939 minħabba [[velenu]] bil-[[monossidu tal-karbonju]] fl-appartament tiegħu. Huwa kien irrifjuta li jilagħab għall-Ġermanja, li jiċċita korriment u rtirar internazzjonali. Anka l-klabb ma kellhuwx suċċess f'dak il-perjodu, li kien jilgħabu fil-kampjonat [[Gauliga Ostmark]], dawn irnexxielhom jirbħu rebħa ferm aktar importanti fiż-żamma tal-isem "Austria" minkejja t-tentattivi mill-awtoritajiet sportivi Nazisti riedu ibidlu l-isem tal-klabb. Austria Wien rebħu l-ewwel kampjonat tagħhom għal 23 sena fl-1949, u kisbu ieħor fis-sena ta 'wara. Huma aktar tard rebħu l-5 titolu, fl-1953. Il-klabb rebaħ 16-titolu fi 33 staġuni bejn l-1960 u l-1993, li kienu rebħu 3 titli nfila (1961, 1962, u 1963). L-attakkant [[Ernst Ocwirk]], li rebaħ ħames titli tal-kampjonat f'żewġ perjodi separati fil-klabb, kien mmexxa l-klabb biex jirbaħ żewġ titli tal-Bundesliga fl-1969 u l-1970. Kien bosta plejer oħra ta 'din l-era inklużi [[Horst Nemec]]. Is-1970 rat il-bidu ta 'suċċess ta' era oħra, minkejja li ma kisbux l-ebda titolu tal-kampjonat bejn l-1970 u l-1976 minħabba li l-iskwadra kienet mibnija mill-ġdid. In-naħa reġat lura għal perjodu ta 'dominanza bi 8 titoli tal-kampjonat fi 11-staġun mill-1975-76 sal-1985-1986. Wara li rebħu [[Tazza Awstrijaka]] fl-1977, Austria Wien laħqu l-finali tal-Tazza tat-Tazez Ewropej fis-sena 1978, li tilfu 4–0 ma klabb Belġjan [[RSC Anderlecht|Anderlecht]]. F'dak l-istaġun, il-klabb laħaq ukoll is-semifinali tat-[[Tazza Ewropea]], iżda tilfu 1-0 bl-aggregat mat-tim Żvediż [[Malmö FF|Malmo]]. <ref>{{Ċita web |data-aċċess=2013-02-16 |titlu=Archive copy |url=http://uk.uefa.com/uefachampionsleague/season=1978/matches/round=1013/index.html |arkivju-url=https://web.archive.org/web/20131004220805/http://uk.uefa.com/uefachampionsleague/season%3D1978/matches/round%3D1013/index.html |arkivju-data=2013-10-04 |url-status=dead }}</ref> Fl-1982–83, Austria Wien laħqu s-semifinals tal-Cup Winner's Cup, li tilfu 5-3 bl-aggregat kontra [[Real Madrid CF|Real Madrid]] ta' Spanja. <ref>{{Ċita web |data-aċċess=2013-02-16 |titlu=Archive copy |url=http://en.archive.uefa.com/competitions/ecwc/history/season=1982/round=872/index.html |arkivju-url=https://web.archive.org/web/20160112134127/http://en.archive.uefa.com/competitions/ecwc/history/season%3D1982/round%3D872/index.html |arkivju-data=2016-01-12 |url-status=dead }}</ref> Dawn huma ċertu plejers ta' Austria Wien f'din l-era suċċessiva: [[Herbert Prohaska|Herbert "''Schneckerl''" Prohaska]], [[Felix Gasselich]], [[Thomas Parits]], [[Walter Schachner]], [[Gerhard Steinkogler]], [[Toni Polster]] u [[Tibor Nyilasi]]. === Storja riċenti === [[Stampa:FK Austria Wien - Teamphoto 2010-11.jpg|thumb|250px|Ritratt tat-tim fl-istaġun 2010–2011.]] Fil-bidu tad-1990ijiet, Austria Wien s'issa gawdew l-aħħar era suċċessiva tagħhom: tlett rebħiet infila tal-Bundesliga (1991-93); tlett tazza nazzjonali (1990, 1992 and 1994) kif ukoll 4 titli tas-''Super cup'' (1991, 1992, 1993, 1994). Il-klabb naqas fid-1990ijiet minħabba problemi finanzjarji li kkawżaw plejers ewlenin biex jinbiegħu. Austria Wien kienet meħuda minn biljunarju Awstrijak-Kanadiż, u minħabba tratt ulterjur mal-[[Memphis (sigarett)|Memphis]] li kienet kumpanija tas-sigaretti, l-klabb bidel ismu għal FK Austria Memphis Magna. Li dan ikkawża investiment fil-plejers, fuq baġit tliet darbiet ogħla bħala medja fil-kampjonat, raw l-ewwel titolu tal-Bundesliga wara għaxar snin fl-istaġun 2002-03. Minkejja dan, il-kowċ [[Walter Schachner]] kien maħruq, u s-sostituzzjoni tiegħu ma' [[Christoph Daum]] ma setgħux jiksbu t-titolu tal-kampjonat, imma rebħu t-Tazza. Fl-2004, l-isem Memphis tneħħa. Austria Wien laħqu l-aħħar kwart tal-finali tagħhom Ewropew fl-istaġun 2004-05 kif kienu eliminati minn [[Parma FC|Parma]] tal-Italja fit-[[Tazza UEFA]]. Fil-21 ta' Novembru 2005, Frank Stonach iddeċieda li jirriżenja mill-kariga tiegħu. Bħala riżultat minn diversi bħall-aqwa skorer [[Roland Linz]], [[Vladimír Janočko]], [[Joey Didulica]], [[Libor Sionko]], [[Filip Šebo]] u [[Sigurd Rushfeldt]] ġew trasferiti għal timijiet oħra fis-Sajf tal-2006. L-istaġun 2005-06 kien konkluż bir-rebħa tal-kampjonat u t-Tazza nazzjonali. L-istaġun 2006-07 ra tnaqqis fil-klabb minħabba baġit tant imnaqqsa u telf ta 'atturi ewlenin. Minkejja li tilfu 4-1 bl-aggregat kontra [[SL Benfica|Benfica]] tal-Portugall fir-rawnd preliminari taċ-[[Champions League|Ċampjins Lijg]], it-tim irnexxielu jikkwalifikaw (kontra [[Legia Warsaw]] li rebħu 2–1 bl-aggregat) għall-Fażi tal-Gruppi tat-Tazza UEFA. Eks Plejer u kowċ [[Thomas Parits]] sar maniġer ġenerali ġdid, tlett ijiem wara tilfu 4-0 kontra [[FC Red Bull Salzburg|Red Bull Salzburg]], it-tim keċċa liż-żewġ kowċis [[Peter Stöger]] u [[Frank Schinkels]]. [[Georg Zellhofer]] ħa l-inkariga minflokhom. L-istaġun tal-kampjonat ra l-finitura fis-6 post minkejja li kienu fl-aħħar post fil-Milied, għalkemm Austria Wien ukoll rebħu t-Tazza. Għamlu suċċes tajjeb fl-istaġun ta 'wara, billii kisbu t-3 post fil-klassifika. Is-sajf tal-2008 ġab bidliet notevoli għal Austria Wien. Tnax-il plejer ħalla l-klabb, fosthom il-plejers ewlenin bħal Sanel Kuljic U Yüksel Sariyar, li marru mat-tim ġdid li kienu fondat minn Frank Stronach li jismu [[SC Wiener Neustadt|FC Magna]] fit-Tieni Diviżjoni Awstrijaka. Il-''Betriebsführervertrag'' il-kumpanija Magna ta' Stronach falliet, li tat il-klabb struttura ġdida għal kollox. Fl-1 ta' Lulju 2008, l-isem oriġinali ''FK Austria Wien'', l-ebda isem ta' sponsor ma kien inkluż għall-ewwel darba fi 30 sena. Il-klabb ukoll irrekluta plejer internazzjonali Ċiniż [[Sun Xiang]], li sar l-ewwel plejer Ċiniż li lagħab fil-[[Bundesliga (Awstrija)|Bundesliga Awstrijaka]]. Fl-istaġun 2012-13 Austria Vienna rebħu l-24 titlu tal-kampjonat tagħhom, fuq id-detenturi [[Red Bull Salzburg]], iżda tilfu l-finali tat-tazza 1-0 kontra tim tat-tielet livell [[FC Pasching]].<ref> http://www.uefa.com/memberassociations/association=aut/news/newsid=1958970.html</ref> F'Awwissu 2013, Austria Wien kwalifikaw għall-fażi tal-gruppi tal-[[Fażi tal-gruppi tal-UEFA Champions League 2013–14|UEFA Champions League]] għall-ewwel darba wara li għelbu lil [[GNK Dinamo Zagreb|Dinamo Zagreb]] fir-rawnd tal-''play-offs''.<ref>http://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/newsid=1983204.html#monaco+group+stage+draw</ref> == Unuri == '''Kompetizzjonijiet domestiċi:'''<br /> '''[[Bundesliga (Awstrija)|Bundesliga Awstrijaka]] (24)''' * '''Ċampjins:'''1923–24 (titlu reġjonali), 1925–26 (titlu reġjonali), 1948–49, 1949–50, 1952–53, 1960–61 · 1961–62 · 1962–63, 1968–69, 1969–70, 1975–76, 1977–78 · 1978–79, 1979–80 · 1980–81, 1983–84, 1984–85 · 1985–86, 1990–91, 1991–92, 1992–93, 2002–03, 2005–06, 2012–13 '''[[Tazza Awstrijaka]] (27)''' * '''Ċampjins:''' 1921, 1924, 1925, 1926, 1933, 1935, 1936, 1948, 1949, 1960, 1962, 1963, 1967, 1971, 1974, 1977, 1980, 1982, 1986, 1990, 1992, 1994, 2003, 2005, 2006, 2007, 2009 * '''Runners Up:''' 2013 '''[[Supercup Awstrijaka]] (6)''' * '''Rebbieħa:''' 1990, 1991, 1992, 1993, 2003, 2004 '''[[Tazza Wiener]] (2)''' * '''Rebbieħa:''' 1948, 1949 '''Kompetizzjonijiet Ewropej: '''<br /> '''[[Tazza Mitropa]] (2)''' * '''Ċampjins:''' 1933, 1936 '''[[Tazza tat-Tazez Ewropej]]''' * ''''Finalisti:''' '''1978 '''[[Copa Rio (kompetizzjoni internazzjonali)|Copa Rio]]''' * ''''Finalisti:''' '''1952 == Parteċipazzjoni fl-Ewropa == {| class="wikitable collapsible collapsed" |- ! Staġun ! Kompetizzjoni ! Rawnd ! Pajjiż ! Klabb ! Home ! Away |- |[[Tazza tat-Tazez Ewropej 1960-61|1960–61]] |[[Tazza tat-Tazez Ewropej]] |Kwarti tal-finali |{{flagicon|ENG}} |[[Wolverhampton Wanderers FC|Wolverhampton Wanderers]] |2–0 |0–5 |- |[[UEFA Champions League 1961–62|1961–62]] |[[UEFA Champions League]] |1R |{{flagicon|ROM}} |[[FC Steaua București|Steaua București]] |2–0 |0–0 |- | | |Kwarti tal-finali |{{flagicon|Portugall}} |[[SL Benfica|Benfica]] |1–1 |1–5 |- |[[UEFA Champions League 1962–63|1962–63]] |[[UEFA Champions League]] |1R |{{flagicon|FIN}} |[[HIFK]] |5–3 |2–0 |- | | |Kwarti tal-finali |{{flagicon|Franza}} |[[Stade de Reims]] |3–2 |0–5 |- |[[UEFA Champions League 1963–64|1963–64]] |[[UEFA Champions League]] |1R |{{flagicon|POL}} |[[Górnik Zabrze]] |1–0, 1–2 |0–1 |- |[[Tazza tat-Tazez Ewropej 1967-68|1967–68]] |[[Tazza tat-Tazez Ewropej]] |1R |{{flagicon|ROM}} |[[FC Steaua București|Steaua București]] |0–2 |1–2 |- |[[UEFA Champions League 1969–70|1969–70]] |[[UEFA Champions League]] |1R |{{flagicon|Ukrajna}} |[[FC Dynamo Kyiv|Dynamo Kyiv]] |1–2 |1–3 |- |[[Tazza taċ-Ċampjins 1970–71|1970–71]] |[[UEFA Champions League]] |Kwalifikazzjoni |{{flagicon|BUL}} |[[PFC Levski Sofia|Levski Sofia]] |3–0 |1–3 |- | | |1R |{{flagicon|ESP}} |[[Atlético Madrid]] |1–2 |0–2 |- |[[Tazza tat-Tazez Ewropej 1971-72|1971–72]] |[[Tazza tat-Tazez Ewropej]] |Kwalifikazzjoni |{{flagicon|DEN}} |[[Boldklubben 1909|B 1909]] |2–0 |2–4 |- | | |1R |{{flagicon|Albanija}} |[[KS Dinamo Tirana|Dinamo Tirana]] |1–0 |1–1 |- | | |2R |{{flagicon|ITA}} |[[Torino FC|Torino]] |0–0 |0–1 |- |[[Tazza UEFA 1972–73|1972–73]] |[[Tazza UEFA]] |1R |{{flagicon|BUL}} |[[PFC Beroe Stara Zagora|Beroe Stara Zagora]] |1–3 |0–7 |- |[[Tazza tat-Tazez Ewropej 1974-75|1974–75]] |[[Tazza tat-Tazez Ewropej]] |1R |{{flagicon|BEL}} |[[KSV Waregem|Waregem]] |4–1 |1–2 |- | | |2R |{{flagicon|ESP}} |[[Real Madrid CF|Real Madrid]] |2–2 |0–3 |- |[[Tazza taċ-Ċampjins 1976–77|1976–77]] |[[UEFA Champions League]] |1R |{{flagicon|GER}} |[[Borussia Mönchengladbach]] |1–0 |0–3 |- |[[Tazza tat-Tazez Ewropej 1977-78|1977–78]] |[[Tazza tat-Tazez Ewropej]] |1R |{{flagicon|Wales}} |[[Cardiff City FC|Cardiff City]] |1–0 |0–0 |- | | |2R |{{flagicon|Slovakkja}} |[[MFK Košice]] |0–0 |1–1 |- | | |Kwarti tal-finali |{{flagicon|Jugożlavja}} |[[HNK Hajduk Split|Hajduk Split]] |1–1 |1–1 ([[L-għoti tal-penalties|p]] 3-0) |- | | |Semifinali |{{flagicon|USSR}} |[[FC Dynamo Moscow|Dynamo Moscow]] |2–1 ([[L-għoti tal-penalties|p]] 5-4) |1–2 |- | | |Finali |{{flagicon|BEL}} |[[RSC Anderlecht|Anderlecht]] |'''0–4''' |- |[[Tazza taċ-Ċampjins 1978–79|1978–79]] |[[UEFA Champions League]] |1R |{{flagicon|ALB}} |[[KS Vllaznia Shkodër|Vllaznia Shköder]] |4–1 |0–2 |- | | |2R |{{flagicon|NOR}} |[[Lillestrøm SK|Lillestrøm]] |4–1 |0–0 |- | | |Kwarti tal-finali |{{flagicon|GER}} |[[Dynamo Dresden]] |3–1 |0–1 |- | | |Semifinali |{{flagicon|SWE}} |[[Malmö FF|Malmö]] |0–0 |0–1 |- |[[Tazza taċ-Ċampjins 1979–80|1979–80]] |[[UEFA Champions League]] |1R |{{flagicon|DEN}} |[[Vejle Boldklub|Vejle]] |1–1 |2–3 |- |[[Tazza taċ-Ċampjins 1980–81|1980–81]] |[[UEFA Champions League]] |1R |{{flagicon|SCO}} |[[Aberdeen FC|Aberdeen]] |0–0 |0–1 |- |[[Tazza taċ-Ċampjins 1981–82|1981–82]] |[[UEFA Champions League]] |1R |{{flagicon|ALB}} |[[KF Partizani Tirana|Partizani Tirana]] |3–1 |0–1 |- | | |2R |{{flagicon|Ukrajna}} |[[FC Dynamo Kyiv|Dynamo Kyiv]] |0–1 |1–1 |- |[[Tazza tat-Tazez Ewropej 1982-83|1982–83]] |[[Tazza tat-Tazez Ewropej]] |1R |{{flagicon|GRE}} |[[Panathinaikos FC|Panathinaikos]] |2–0 |1–2 |- | | |2R |{{flagicon|TUR}} |[[Galatasaray SK|Galatasaray]] |0–1 |4–2 |- | | |Kwarti tal-finali |{{flagicon|ESP}} |[[FC Barcelona]] |0–0 |1–1 |- | | |Semifinali |{{flagicon|ESP}} |[[Real Madrid CF|Real Madrid]] |2–2 |1–3 |- |[[Tazza UEFA 1983–84|1983–84]] |[[Tazza UEFA]] |1R |{{flagicon|LUX}} |[[Aris Bonnevoie]] |10–0 |5–0 |- | | |2R |{{flagicon|FRA}} |[[Stade Lavallois]] |2–0 |3–3 |- | | |3R |{{flagicon|ITA}} |[[FC Internazionale Milano|Internazionale]] |2–1 |1–1 |- | | |Kwarti tal-finali |{{flagicon|ENG}} |[[Tottenham Hotspur FC|Tottenham Hotspur]] |2–2 |0–2 |- |[[Tazza taċ-Ċampjins 1984–85|1984–85]] |[[UEFA Champions League]] |1R |{{flagicon|Malta}} |[[Valletta FC|Valletta]] |4–0 |4–0 |- | | |2R |{{flagicon|GER}} |[[Berliner FC Dynamo|Dynamo Berlin]] |2–1 |3–3 |- | | |Kwarti tal-finali |{{flagicon|ENG}} |[[Liverpool FC|Liverpool]] |1–1 |1–4 |- |[[Tazza taċ-Ċampjins 1985–86|1985–86]] |[[UEFA Champions League]] |1R |{{flagicon|GER}} |[[Berliner FC Dynamo|Dynamo Berlin]] |2–1 |2–0 |- | | |2R |{{flagicon|GER}} |[[FC Bayern Munich|Bayern Munich]] |3–3 |2–4 |- |[[Tazza taċ-Ċampjins 1986–87|1986–87]] |[[UEFA Champions League]] |1R |{{flagicon|LUX}} |[[FC Avenir Beggen|Avenir Beggen]] |3–0 |3–0 |- | | |2R |{{flagicon|GER}} |[[FC Bayern Munich|Bayern Munich]] |1–1 |0–2 |- |[[Tazza UEFA 1987–88|1987–88]] |[[Tazza UEFA]] |1R |{{flagicon|GER}} |[[Bayer 04 Leverkusen|Bayer Leverkusen]] |0–0 |1–5 |- |[[Tazza UEFA 1988–89|1988–89]] |[[Tazza UEFA]] |1R |{{flagicon|Litwanja}} |[[FK Žalgiris Vilnius]] |5–2 |0–2 |- | | |2R |{{flagicon|SCO}} |[[Heart of Midlothian FC|Hearts]] |0–1 |0–0 |- |[[Tazza UEFA 1989–90|1989–90]] |[[Tazza UEFA]] |1R |{{flagicon|Olanda}} |[[AFC Ajax|Ajax]] |1–0 |3–0 |- | | |2R |{{flagicon|GER}} |[[SV Werder Bremen|Werder Bremen]] |2–0 |0–5 |- |[[Tazza tat-Tazez Ewropej 1990-91|1990–91]] |[[Tazza tat-Tazez Ewropej]] |1R |{{flagicon|GER}} |[[Eintracht Schwerin]] |0–0 |2–0 |- | | |2R |{{flagicon|ITA}} |[[Juventus FC|Juventus]] |0–4 |0–4 |- |[[Tazza taċ-Ċampjins 1991–92|1991–92]] |[[UEFA Champions League]] |1R |{{flagicon|ENG}} |[[Arsenal FC|Arsenal]] |1–0 |1–6 |- |[[UEFA Champions League 1992–93|1992–93]] |[[UEFA Champions League]] |1R |{{flagicon|BUL}} |[[PFC CSKA Sofia|CSKA Sofia]] |3–1 |2–3 |- | | |2R |{{flagicon|BEL}} |[[Club Brugge KV|Club Brugge]] |3–1 |0–2 |- |[[UEFA Champions League 1993–94|1993–94]] |[[UEFA Champions League]] |1R |{{flagicon|NOR}} |[[Rosenborg BK|Rosenborg]] |4–1 |1–3 |- | | |2R |{{flagicon|ESP}} |[[FC Barcelona]] |1–2 |0–3 |- |[[Tazza tat-Tazez Ewropej 1994–95|1994–95]] |[[Tazza tat-Tazez Ewropej]] |1R |{{flagicon|Slovenja}} |[[NK Maribor|Maribor]] |3–0 |1–1 |- | | |2R |{{flagicon|ENG}} |[[Chelsea FC|Chelsea]] |1–1 |0–0 |- |[[Tazza UEFA 1995–96|1995–96]] |[[Tazza UEFA]] |Kwalifikazzjoni |{{flagicon|AZE}} |[[Kapaz PFC]] |5–1 |4–0 |- | | |1R |{{flagicon|Belarus}} |[[FC Dinamo Minsk|Dinamo Minsk]] |1–2 |0–1 |- |[[UEFA Intertoto Cup 1996|1996]] |[[UEFA Intertoto Cup]] |Grupp 3, 1 logħba |{{flagicon|Slovenja}} |[[NK Maribor|Maribor]] | |0–3 |- | | |Grupp 3, 2 logħba |{{flagicon|Iżlanda}} |[[Keflavík Football Club|Keflavík]] |6–0 | |- | | |Grupp 3, 3 logħba |{{flagicon|DEN}} |[[FC Copenhagen|Copenhagen]] | |1–2 |- | | |Grupp 3, 4 logħba |{{flagicon|SWE}} |[[Örebro SK|Örebro]] |2–3 | |- |[[UEFA Intertoto Cup 1997|1997]] |[[UEFA Intertoto Cup]] |Grupp 9, 1 logħba |{{flagicon|Slovakkja}} |[[MŠK Žilina]] | |1–3 |- | | |Grupp 9, 2 logħba |{{flagicon|ROM}} |[[FC Rapid Bucureşti|Rapid Bucureşti]] |1–1 | |- | | |Grupp 9, 3 logħba |{{flagicon|FRA}} |[[Olympique Lyonnais|Lyon]] | |0–2 |- | | |Grupp 9, 4 logħba |{{flagicon|POL}} |[[Odra Wodzislaw]] |1–5 | |- |[[UEFA Intertoto Cup 1998|1998]] |[[UEFA Intertoto Cup]] |1R |{{flagicon|POL}} |[[Ruch Chorzów]] |0–1 |2–2 |- |[[UEFA Intertoto Cup 1999|1999]] |[[UEFA Intertoto Cup]] |3R |{{flagicon|BEL}} |[[K. Sint-Truidense VV|Sint-Truidense]] |1–2 |2–0 |- | | |4R |{{flagicon|FRA}} |[[Stade Rennais FC|Rennes]] |2–2 |0–2 |- |[[UEFA Intertoto Cup 2000|2000]] |[[UEFA Intertoto Cup]] |2R |{{flagicon|CYP}} |[[Nea Salamina Famagusta FC|Nea Salamina Famagusta]] |3–0 |0–1 |- | | |3R |{{flagicon|ROM}} |[[Ceahlăul Piatra Neamţ]] |3–0 |2–2 |- | | |4R |{{flagicon|ITA}} |[[Udinese Calcio|Udinese]] |0–1 |0–2 |- |[[Tazza UEFA 2002–03|2002–03]] |[[Tazza UEFA]] |1R |{{flagicon|Ukrajna}} |[[FC Shakhtar Donetsk|Shakhtar Donetsk]] |5–1 |0–1 |- | | |2R |{{flagicon|Portugall}} |[[FC Porto|Porto]] |0–1 |0–2 |- |[[UEFA Champions League 2003–04|2003–04]] |[[UEFA Champions League]] |3RK |{{flagicon|FRA}} |[[Olympique de Marseille|Marseille]] |0–1 |0–0 |- |[[Tazza UEFA 2003–04|2003–04]] |[[Tazza UEFA]] |1R |{{flagicon|GER}} |[[Borussia Dortmund]] |1–2 |0–1 |- |[[Tazza UEFA 2004–05|2004–05]] |[[Tazza UEFA]] |2RK |{{flagicon|Ukrajna}} |[[FC Illychivets Mariupol|Illychivets Mariupol]] |3–0 |0–0 |- | | |1R |{{flagicon|POL}} |[[Legia Warszawa]] |1–0 |3–1 |- | | |2R, Grupp C, 1 logħba |{{flagicon|ESP}} |[[Real Zaragoza]] |1–0 | |- | | |2R, Grupp C, 2 logħba |{{flagicon|Ukrajna}} |[[FC Dnipro Dnipropetrovsk|Dnipro Dnipropetrovsk]] | |0–1 |- | | |2R, Grupp C, 3 logħba |{{flagicon|BEL}} |[[Club Brugge KV|Club Brugge]] |1–1 | |- | | |2R, Grupp C, 4 logħba |{{flagicon|Olanda}} |[[FC Utrecht|Utrecht]] | |2–1 |- | | |3R |{{flagicon|ESP}} |[[Athletic Bilbao]] |0–0 |2–1 |- | | |4R |{{flagicon|ESP}} |[[Real Zaragoza]] |1–1 |2–2 |- | | |Kwarti tal-finali |{{flagicon|ITA}} |[[Parma FC|Parma]] |1–1 |0–0 |- |[[Tazza UEFA 2005–06|2005–06]] |[[Tazza UEFA]] |2RK |{{flagicon|Slovakkja}} |[[MŠK Žilina]] |2–2 |2–1 |- | | |1R |{{flagicon|NOR}} |[[Viking FK|Viking]] |2–1 |0–1 |- |[[UEFA Champions League 2006–07|2006–07]] |[[UEFA Champions League]] |3RK |{{flagicon|Portugall}} |[[SL Benfica|Benfica]] |1–1 |0–3 |- |[[Tazza UEFA 2006–07|2006–07]] |[[Tazza UEFA]] |1R |{{flagicon|POL}} |[[Legia Warszawa]] |1–0 |1–1 |- | | |2R, Grupp F, 1 logħba |{{flagicon|BEL}} |[[SV Zulte Waregem|Zulte-Waregem]] |1–4 | |- | | |2R, Grupp F, 2 logħba |{{flagicon|Olanda}} |[[AFC Ajax|Ajax]] | |0–3 |- | | |2R, Grupp F, 3 logħba |{{flagicon|CZE}} |[[Sparta Prague]] |0–1 | |- | | |2R, Grupp F, 4 logħba |{{flagicon|ESP}} |[[RCD Espanyol|Espanyol]] | |0–1 |- |[[Tazza UEFA 2007–08|2007–08]] |[[Tazza UEFA]] |2RK |{{flagicon|CZE}} |[[FK Jablonec|Jablonec]] |4–3 |1–1 |- | | |1R |{{flagicon|NOR}} |[[Vålerenga IF Fotball|Vålerenga]] |2–0 |2–2 |- | | |2R, Grupp H, 1 logħba |{{flagicon|FRA}} |[[FC Girondins de Bordeaux|Bordeaux]] |1–2 | |- | | |2R, Grupp H, 2 logħba |{{flagicon|SWE}} |[[Helsingborgs IF|Helsingborg]] | |0–3 |- | | |2R, Grupp H, 3 logħba |{{flagicon|GRE}} |[[Panionios FC|Panionios]] |0–1 | |- | | |2R, Grupp F, 4 logħba |{{flagicon|TUR}} |[[Galatasaray SK|Galatasaray]] | |0–0 |- |[[Tazza UEFA 2008–09|2008–09]] |[[Tazza UEFA]] |1RK |{{flagicon|Każakistan}} |[[FC Tobol|Tobol]] |2–0 |0–1 |- | | |2RK |{{flagicon|GEO}} |[[FC WIT Georgia|WIT Georgia]] |2–0 |ma ntlagħbitx |- | | |1R |{{flagicon|POL}} |[[Lech Poznań]] |2–1 |2–4 ([[Ħin supplementari|ħs]]) |- |[[UEFA Europa League 2009–10|2009–10]] |[[UEFA Europa League]] |3RK |{{flagicon|Serbja}} |[[FK Vojvodina|Vojvodina]] |1–1 |4–2 |- | | |Play-off |{{flagicon|Ukrajna}} |[[FC Metalurh Donetsk|Metalurh Donetsk]] |2–2 |3–2 ([[Ħin supplementari|ħs]]) |- | | |Grupp L |{{flagicon|ESP}} |[[Athletic Bilbao]] |0–3 |0–3 |- | | |Grupp L |{{flagicon|Portugall}} |[[CD Nacional|Nacional]] |1–1 |1–5 |- | | |Grupp L |{{flagicon|GER}} |[[SV Werder Bremen|Werder Bremen]] |2–2 |0–2 |- |[[UEFA Europa League 2010–11|2010–11]] |[[UEFA Europa League]] |2RK |{{flagicon|BIH}} |[[NK Široki Brijeg|Široki Brijeg]] |2–2 |1–0 |- | | |3RK |{{flagicon|POL}} |[[Ruch Chorzów]] |3–1 |3–0 |- | | |Play-off |{{flagicon|GRE}} |[[Aris Thessaloniki FC|Aris]] |1–1 |0–1 |- |rowspan="6"|[[UEFA Europa League 2011–12|2011–12]] |rowspan="6"|[[UEFA Europa League]] |2RK |{{flagicon|Montenegro}} |[[FK Rudar Pljevlja]] |2–0 |3–0 |- |3RK |{{flagicon|SLO}} |[[NK Olimpija Ljubljana (2005)|Olimpija Ljubljana]] |3–2 |1–1 |- |Play-Off |{{flagicon|ROU}} |[[Gaz Metan Mediaş]] |3–1 |0–1 |- |rowspan="3"| Grupp G |{{flagicon|UKR}} |[[FC Metalist Kharkiv|Metalist Kharkiv]] |1–2 |1–4 |- |{{flagicon|NED}} |[[AZ Alkmaar|AZ]] |2–2 |2–2 |- |{{flagicon|SWE}} |[[Malmö FF|Malmö]] |2–0 |1–2 |- |rowspan=5|[[UEFA Champions League 2013–14|2013–14]] |rowspan=5|[[UEFA Champions League]] |3RK |{{flagicon|Iżlanda}} |[[Fimleikafélag Hafnarfjarðar|FH]] |1–0 |0–0 |- |Play-Off |{{flagicon|CRO}} |[[GNK Dinamo Zagreb|Dinamo Zagreb]] |2–3 |2–0 |- |rowspan="3"| Grupp G |{{flagicon|POR}} |[[FC Porto|Porto]] | | |- |{{flagicon|ESP}} |[[Atlético Madrid]] | | |- |{{flagicon|RUS}} |[[FC Zenit Saint Petersburg|Zenit Saint Petersburg]] | | |- |} == Plejere notevoli == {{col-begin-small}} {{col-3}} * {{flagicon|AUS}} [[Joey Didulica]] * {{flagicon|AUT}} [[Aleksandar Dragović]] * {{flagicon|AUT}} [[Thomas Flögel]] * {{flagicon|AUT}} [[Friedl Koncilia]] * {{flagicon|AUT}} [[Erich Obermayer]] * {{flagicon|AUT}} [[Ernst Ocwirk]] * {{flagicon|AUT}} [[Andreas Ogris]] * {{flagicon|AUT}} [[Anton Pfeffer]] * {{flagicon|AUT}} [[Toni Polster]] * {{flagicon|AUT}} [[Herbert Prohaska]] * {{flagicon|AUT}} [[Alfred Riedl]] * {{flagicon|AUT}} [[Walter Schachner]] * {{flagicon|AUT}} [[Paul Scharner]] {{col-3}} * {{flagicon|AUT}} [[Matthias Sindelar]] * {{flagicon|AUT}} [[Ernst Stojaspal]] * {{flagicon|AUT}} [[Ivica Vastić]] * {{flagicon|BIH}} [[Saša Papac]] * {{flagicon|BRA}} [[Djalminha]] * {{flagicon|BUL}} [[Petko Petkov]] * {{flagicon|CRO}} [[Joey Didulica]] * {{flagicon|CZE}} [[Libor Sionko]] * {{flagicon|HUN}} [[Tibor Nyilasi]] * {{flagicon|Latvja}} [[Vitālijs Astafjevs]] * {{flagicon|Litwanja}} [[Valdas Ivanauskas]] * {{flagicon|Litwanja}} [[Arminas Narbekovas]] * {{flagicon|NGR}} [[Rabiu Afolabi]] {{col-3}} * {{flagicon|NGR}} [[Tosin Dosunmu]] * {{flagicon|NOR}} [[Mons Ivar Mjelde]] * {{flagicon|NOR}} [[Sigurd Rushfeldt]] * {{flagicon|POL}} [[Jacek Bąk]] * {{flagicon|POL}} [[Sebastian Mila]] * {{flagicon|POL}} [[Krzysztof Ratajczyk]] * {{flagicon|Slovakkja}} [[Filip Šebo]] * {{flagicon|Slovenja}} [[Milenko Ačimovič]] * {{flagicon|Slovenja}} [[Nastja Čeh]] * {{flagicon|SWE}} [[Mikael Antonsson]] * {{flagicon|TUR}} [[Arkoç Özcan]] * {{flagicon|URU}} [[Julio Morales]] * {{flagicon|AUT}} [[Roland Linz]] {{col-end}} == Storja tal-Kowċis == {{col-begin-small}} {{col-3}} * {{flagicon|ENG}} [[Jimmy Hogan]] (1911–12) * {{flagicon|AUT}} [[Hugo Meisl]] (1912–13) * ''mhux magħruf'' (1914–18) * {{flagicon|AUT}} [[Johann Andres]] (1919–21) * {{flagicon|AUT}} [[Gustav Lanzer]] (1922–27) * {{flagicon|AUT}} [[Robert Lang (futboler)|Robert Lang]] (1928–30) * {{flagicon|AUT}} [[Karl Kurz]] (1930–31) * {{flagicon|AUT}} [[Rudolf Seidl]] (1931–32) * {{flagicon|AUT}} [[Karl Schrott (futboler)|Karl Schrott]] (1933) * {{flagicon|AUT}} [[Josef Blum]] (1933–35) * {{flagicon|HUN|1935}} [[Jenő Konrád]] (1935–36) * {{flagicon|AUT}} [[Walter Nausch]] (1936–37) * {{flagicon|AUT}} [[Matthias Sindelar]] (1937–38) * {{flagicon|AUT}} [[Josef Schneider (futboler)|Josef Schneider]] (1939–40) * {{flagicon|AUT}} [[Karl Schneider]] (1941–42) * ''mhux magħruf'' (1943–45) * {{flagicon|AUT}} [[Karl Geyer]] (1945) * {{flagicon|AUT}} [[Heinrich Müller (futboler)|Heinrich Müller]] (1946–54) * {{flagicon|AUT}} [[Walter Nausch]] (1954–55) * {{flagicon|AUT}} [[Leopold Vogl]] (1956–57) * {{flagicon|AUT}} [[Karl Adamek]] (1957–58) * {{flagicon|AUT}} [[Josef Smistik]] (1958–59) * {{flagicon|AUT}} [[Walter Probst]] (1959–60) * {{flagicon|AUT}} [[Karl Schlechta]] (1960–62) {{col-3}} * {{flagicon|AUT}} [[Eduard Frühwirth]] (1962–64) * {{flagicon|AUT}} [[Ernst Ocwirk]] (Lul 1965–Ġun 70) * {{flagicon|AUT}} [[Heinrich Müller (futboler)|Heinrich Müller]] (1971–72) * {{flagicon|AUT}} [[Karl Stotz]] (Ġun 1972–Marzu 73) * {{flagicon|HUN|1957}} [[Béla Guttmann]] (Marzu 1973–Mejju 73) * {{flagicon|AUT}} [[Josef Pecanka]] (1973–74) * {{flagicon|AUT}} [[Josef Argauer]] (1974) * {{flagicon|AUT}} [[Robert Dienst]] (1974–75) * {{flagicon|AUT}} [[Johann Löser]] (Jan 1975–Ġun 75) * {{flagicon|AUT}} [[Karl Stotz]] (Lul 1975–Ġun 77) * {{flagicon|AUT}} [[Hermann Stessl]] (Lul 1977–Mejju 79) * {{flagicon|AUT}} [[Erich Hof]] (Lul 1979–Marzu 82) * {{flagicon|Ċekoslovakkja}} [[Václav Halama]] (April 1982–Ġun 84) * {{flagicon|AUT}} [[Thomas Parits]] (Lul 1984–Ġun 85) * {{flagicon|AUT}} [[Hermann Stessl]] (Lul 1985–Ġun 86) * {{flagicon|AUT}} [[Thomas Parits]] (Lul 1986–Ġun 87) * {{flagicon|AUT}} [[Karl Stotz]] (Lul 1987–Ott 87) * {{flagicon|AUT}} [[Ferdinand Janotka]] (Ott 1987–Ġun 88) * {{flagicon|AUT}} [[August Starek]] (Lul 1988–Nov 88) * {{flagicon|AUT}} [[Robert Sara]] (Nov 1988–Diċ 88) * {{flagicon|AUT}} [[Erich Hof]] (Jan 1989–Marzu 90) * {{flagicon|AUT}} [[Herbert Prohaska]] (Marzu 1990–Ġun 92) * {{flagicon|AUT}} [[Hermann Stessl]] (Lul 1992–Mejju 93) * {{flagicon|AUT}} [[Josef Hickersberger]] (Lul 1993–Ġun 94) {{col-3}} * {{flagicon|GER}} [[Egon Coordes]] (Lul 1994–Ġun 95) * {{flagicon|GER}} [[Horst Hrubesch]] (Lul 1995–Ġun 96) * {{flagicon|AUT}} [[Walter Skocik]] (Lul 1996–April 97) * {{flagicon|GER}} [[Wolfgang Frank]] (April 1997–April 98) * {{flagicon|AUT}} [[Robert Sara]] ''(provviżorju)'' (April 1998–Mejju 98) * {{flagicon|Slovenja}} [[Zdenko Verdenik]] (Mejju 1998–April 99) * {{flagicon|AUT}} [[Friedrich Koncilia]] ''(provviżorju)'' (April 1999–Mejju 99) * {{flagicon|AUT}} [[Herbert Prohaska]] (Ġun 1999–Mejju 00) * {{flagicon|AUT}} [[Ernst Baumeister]] ''(provviżorju)'' (Mejju 2000) * {{flagicon|AUT}} [[Heinz Hochhauser]] (Ġun 2000–Marzu 01) * {{flagicon|Olanda}} [[Arie Haan]] (Marzu 2001–Aug 01) * {{flagicon|AUT}} [[Walter Hörmann]] & {{flagicon|AUT}} [[Anton Pfeffer]] (Aug 2001–Diċ 01) * {{flagicon|AUT}} [[Dietmar Constantini]] ''(provviżorju)'' (Jan 2002–Mejju 02) * {{flagicon|AUT}} [[Walter Schachner]] (Lul 2002–Ott 02) * {{flagicon|GER}} [[Christoph Daum]] (Ott 2002–Ġun 03) * {{flagicon|GER}} [[Joachim Löw]] (Lul 2003–Marzu 04) * {{flagicon|DEN}} [[Lars Søndergaard]] (Marzu 2004–Mejju 05) * {{flagicon|AUT}} [[Peter Stöger]] (Mejju 2005–Diċ 05) * {{flagicon|AUT}} [[Frank Schinkels]] (Jan 2006–Ott 06) * {{flagicon|AUT}} [[Georg Zellhofer]] (Ott 2006–Marzu 08) * {{flagicon|AUT}} [[Dietmar Constantini]] ''(provviżorju)'' (Marzu 2008–April 08) * {{flagicon|AUT}} [[Karl Daxbacher]] (Mejju 2008–Diċ 11) * {{flagicon|AUT}} [[Ivica Vastić]] (Diċ 2011–Mejju 12) * {{flagicon|AUT}} [[Peter Stöger]] (Ġun 2012–) {{col-end}} == Referenzi == {{Referenzi}} == Ħoloq esterni == * [http://www.fk-austria.at Websajt Uffiċjali ] {{de}} * [https://web.archive.org/web/20101006045859/http://members.chello.at/bogi/index.html Sajt Uffiċjali tal-Akkademja Żgħażagħ] {{de}} * [https://web.archive.org/web/20091016161912/http://www.eufo.de/football/aut/austwien.htm Austria Wien fuq EUFO.DE] * [http://www.weltfussball.de/teams/austria-wien/ Austria Wien fuq Weltfussball.de] * [https://web.archive.org/web/20160307104847/https://playerhistory.com/club/1043/ Austria Wien fuq Playerhistory.com] * [http://www.transfermarkt.de/de/verein/14/fkaustriawien/uebersicht/startseite.html Austria Wien fuq Transfermarkt.de] * [http://www.footballsquads.co.uk/austria/2012-2013/bundes/austvien.htm Austria Wien fuq Football Squads.co.uk] * [http://www.national-football-teams.com/v2/club.php?id=137 Austria Wien fuq National Football Teams.com] * [http://www.football-lineups.com/team/Austria_Vienna/ Austria Wien fuq Football-Lineups.com] {{Bundesliga (Awstrija)}} [[Kategorija:Klabbs tal-futbol Awstrijaċi|Austria Wien]] [[Kategorija:Klabbs tal-futbol stabbiliti fl-1911]] [[Kategorija:FK Austria Wien]] 1391o2eite49gmecjufmasulla76lq4 0 20034 330697 298378 2026-06-25T01:30:42Z InternetArchiveBot 18288 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 330697 wikitext text/x-wiki {{stub|bijografija|sport}} {{Infobox plejer tal-futbol |isem_plejer = Bledion Guga |stampa = |isem_sħiħ = Bledion Guga |data_twelid = {{data tat-twelid u età|1986|2|20}} |post_twelid = [[Vlorë]] |pajjiż_twelid = Albanija |tul = 1.85m |rwol = [[Difensur]] |klabb_attwali = |numru = |snin1 = 2003–2010 |klabb1 = [[Flamurtari Vlorë|Flamurtari]] |snin2 = 2010 |klabb2 = [[FK Dinamo Tirana|Dinamo Tirana]] |snin3 = 2011 |klabb3 = Vlora |snin4 = 2011–2012 |klabb4 = [[Balzan FC|Balzan Youths]] |snin5 = 2012 |klabb5 = [[Dingli Swallows FC|Dingli Swallows]] |snin6 = 2013 |klabb6 = [[Ħamrun Spartans FC|Ħamrun Spartans]] |snin7 = 2013 |klabb7 = Himara |snin8 = 2014 |klabb8 = [[KF Bylis Ballsh|Bylis]] |snin_nazzjonali1 = 2004-2005 |tim_nazzjonali1 = Albanija U-19 |snin_nazzjonali2 = 2007 |tim_nazzjonali2 = Albanija U-21 }} '''Bledion Guga''' (twieled fl-20 ta' Frar 1986) huwa plejer tal-[[futbol]] [[Albanija|Albaniż]] li jilgħab bħala [[difensur]]. == Unuri == ;Flamurtari * [[Tazza Albaniża]] (1): 2008-09 * Kupa Birra Norga (1): 2007 * Kupa Pavarësia (1): 2009 * Kupa Mbarëkombëtare (1): 2009 ==Ħoloq esterni== *[https://web.archive.org/web/20241221140325/https://www.playerhistory.com/player/145407/ Playerhistory.com] *[http://www.weltfussball.de/spieler_profil.php?id=67928 Profile at Weltfussbal] {{de}} *[https://web.archive.org/web/20081001001214/http://www.fshf.org/lojtaret.html FSHF.org] *[http://footballdatabase.eu/football.joueurs.bledion.guga.50330.en.html footballdatabase.eu] {{DEFAULTSORT:Guga, Bledion}} [[Kategorija:Twieldu fl-1986]] [[Kategorija:Nies ħajjin]] [[Kategorija:Futbolers Albaniżi]] [[Kategorija:Plejers ta' KS Flamurtari Vlorë]] [[Kategorija:Plejers ta' Balzan FC]] [[Kategorija:Plejers ta' Ħamrun Spartans FC]] [[Kategorija:Plejers tas-Superliga Albaniża]] [[Kategorija:Plejers tal-Premier League Malti]] nrzm79n2kxd2e439y7wvldsb5wmnk55 0 20923 330712 310027 2026-06-25T06:22:17Z InternetArchiveBot 18288 Rescuing 8 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 330712 wikitext text/x-wiki {{Infobox plejer tal-futbol | isem_plejer = M'Baye Niang | stampa = [[Stampa:M-baye-niang.jpg|220px]] | isem_sħiħ = M'Baye Babacar Niang<ref name="mbaye_babacar">{{ċita aħbar |url=http://www.mercato365.com/infos-clubs/caen/niang-caen-n-est-pas-vendeur-99413.shtml |titlu=Niang, Caen n'est pas vendeur |data=2011-06-29 |pubblikatur=Mercato365 |data-aċċess=2011-09-06 |lingwa=Franċiż |arkivju-url=https://web.archive.org/web/20110803232610/http://www.mercato365.com/infos-clubs/caen/niang-caen-n-est-pas-vendeur-99413.shtml |arkivju-data=2011-08-03}}</ref> | data_twelid = {{data tat-twelid u età|1994|12|19|df=yes}} | post_twelid = [[Meulan-en-Yvelines]] | pajjiż_twelid = [[Franza]] | tul = 1.88 m | klabb_attwali = [[FC Girondins de Bordeaux|Bordeaux]] | numru = 23 | rwol = [[Attakkant]] | snin_mixtla1 = 2001–2003 | klabb_mixtla1 = Basse-Seine Les Mureaux | snin_mixtla2 = 2003–2007 | klabb_mixtla2 = [[AS Poissy|Poissy]] | snin_mixtla3 = 2007–2011 | klabb_mixtla3 = [[Stade Malherbe Caen|Caen]] | snin1 = 2010–2012 | klabb1 = [[Stade Malherbe Caen|Caen II]] | snin2 = 2011–2012 | klabb2 = [[Stade Malherbe Caen|Caen]] | snin3 = 2012–2018 | klabb3 = [[AC Milan|Milan]] | snin4 = 2013–2014 | klabb4 = → [[Montpellier HSC|Montpellier]] (self) | snin5 = 2014–2015 | klabb5 = → [[Genoa CFC|Genoa]] (self) | snin6 = 2017 | klabb6 = → [[Watford FC|Watford]] (self) | snin7 = 2017–2018 | klabb7 = → [[Torino FC|Torino]] (self) | snin8 = 2018–2019 | klabb8 = [[Torino FC|Torino]] | snin9 = 2018–2019 | klabb9 = → [[Stade Rennais FC|Rennes]] (self) | snin10 = 2019–2021 | klabb10 = [[Stade Rennais FC|Rennes]] | snin11 = 2021 | klabb11 = → [[Al Ahli Saudi FC|Al-Ahli]] (self) | snin12 = 2021– | klabb12 = [[FC Girondins de Bordeaux|Bordeaux]] | snin_nazzjonali1 = 2009–2010 | tim_nazzjonali1 = Franza U16 | snin_nazzjonali2 = 2010 | tim_nazzjonali2 = [[Tim nazzjonali tal-futbol ta' Franza ta' taħt is-17-il sena|Franza U17]] | snin_nazzjonali3 = 2011–2012 | tim_nazzjonali3 = [[Tim nazzjonali tal-futbol ta' Franza ta' taħt il-21 sena|Franza U21]] | snin_nazzjonali4 = 2017– | tim_nazzjonali4 = [[Tim nazzjonali tal-futbol tas-Senegal|Senegal]] }} '''M'Baye Babacar Niang''' (twieled fid-19 ta' Diċembru 1994) huwa plejer tal-[[futbol]] imwieled [[Franza]] u ta' dixxendenza [[Senegal|Senegaliża]] li jilgħab ma' [[FC Girondins de Bordeaux|Bordeaux]]. Hu għamel id-debutt professjonali tiegħu fl-età ta' 16-il sena f'logħba tal-kampjonat ma' [[Stade Malherbe Caen|Caen]] kontra [[Toulouse FC|Toulouse]]. L-istil ta' logħob tiegħu ġibet ukoll tqabbil ma' [[Mario Balotelli]].<ref name="fourfourtwo_niang">{{ċita aħbar |url=http://fourfourtwo.com/blogs/thefrenchconnection/archive/2011/05/13/caen-hoping-phenomenon-niang-can-eclipse-bodmer-gallas-amp-gouffran.aspx |titlu=Caen pin hopes on 16-year-old 6ft striker compared to Sammy Davis Junior |data=2011-05-13 |pubblikatur=FourFourTwo |data-aċċess=2011-10-10 |lingwa=Franċiż |arkivju-url=https://archive.is/20130102165736/http://fourfourtwo.com/blogs/thefrenchconnection/archive/2011/05/13/caen-hoping-phenomenon-niang-can-eclipse-bodmer-gallas-amp-gouffran.aspx |arkivju-data=2013-01-02 |url-status=dead }}</ref><ref name="toulouse_caen">{{ċita aħbar |url=http://new.lfp.fr/ligue1/feuille_match/53927 |titlu=Caen v. Toulouse Match Report |data=2011-04-24 |pubblikatur=Ligue de Football Professionnel |data-aċċess=2011-04-24 |lingwa=Franċiż}}</ref> == Karriera == === Bidu === Niang kien twieled f'[[Meulan-en-Yvelines|Meulan]], komun fid-dipartiment [[Yvelines]] tar-reġjun [[Île-de-France (reġjun)|Île-de-France]], minn ġenituri [[Senegal|Senegaliżi]].<ref name="niang_ouest">{{ċita aħbar |url=http://www.ouest-france.fr/sport/foot_caen_detail_-M-Baye-Niang-l-ado-footballeur-cree-le-buzz_43055-1557185_actu.Htm |titlu=M'Baye Niang, l'ado-footballeur crée le buzz |data=2010-10-20 |pubblikatur=Ouest-France |data-aċċess=2011-04-24 |lingwa=Franċiż}}</ref> Hu beda l-karriera tal-futbol tiegħu fl-età ta' seba' snin mal-klabb lokali Basse-Seine Les Mureaux. Niang dam sentejn fil-klabb qabel ma kien innotat mill-klabb dilettantesk [[AS Poissy|Poissy]].<ref name="niang_ouest"/> Wara li t-talent tiegħu beda jispikka, Niang ġibed għajnejn il-klabb professjonali [[Stade Malherbe Caen|Caen]].<ref name="niang_ouest"/> Apparti Caen, [[Lille OSC|Lille]] u [[Paris Saint-Germain FC|Paris Saint-Germain]] kienu rrapurtati li qegħdin isegwuh.<ref name="fourfourtwo_niang"/> === Caen === Niang issieħeb mal-akkademja taż-żgħażagħ ta' Caen fl-età ta' 13 wara l-prova li kellu.<ref name="fourfourtwo_niang"/> Ta' ħmistax-il sena kien diġà jilgħab mat-tim ta' taħt id-dsatax-il sena.<ref name="niang_ouest"/> Niang ġie deskritt mill-kowċ tat-tim Philippe Tranchant bħala plejer b'"potenzjal enormi" filwaqt li ddikjara wkoll "aħna qatt ma rajna plejer bħalu fil-klabb qabel".<ref name="fourfourtwo_niang"/> Wara li għamel it-tieni parti tal-istaġun 2009–10 mat-tim ta' taħt id-dsatax-il sena, Niang ġie promoss mat-tim tar-riservi tal-klabb fil-[[Championnat de France amateur]], ir-raba' livell fil-[[Futbol fi Franza|futbol Franċiż]], qabel l-istaġun 2010–11. Hu għamel id-debutt mar-riservi fl-14 ta' Awwissu 2010, fid-dro ta' 0–0 kontra [[US Avranches|Avranches]].<ref>{{ċita aħbar |url=http://www.foot-national.com/match-foot-avranches-caen-24389.html |titlu=Avranches v. Caen B Match Report |data=2010-08-14 |pubblikatur=Foot-National |data-aċċess=2011-10-10 |lingwa=Franċiż}}</ref> Wara li sar l-aqwa skorer tat-tim wara l-ewwel sitt logħbiet tiegħu, Niang beda jaqla' tifħir mill-istampa lokali fejn beda jitbassar li l-plejer se jiġi mistieden mat-tim tal-kbar.<ref name="niang_ouest"/> Hu kien ukoll marbut ma' diversi klabbs barranin, bħall-klabb Taljan ta' [[Juventus FC|Juventus]] u klabbs Ingliżi bħal [[Manchester City FC|Manchester City]] u [[Tottenham Hotspur FC|Tottenham Hotspur]].<ref name="niang_mercato">{{ċita aħbar |url=http://www.footmercato.net/ligue1/transferts/a-caen-le-nouveau-niang_57004 |titlu=À Caen le nouveau Niang? |data=2010-11-20 |pubblikatur=FootMercato |data-aċċess=2011-04-24 |lingwa=Franċiż}}</ref><ref name="mbaye_babacar" /> Fit-18 ta' Frar 2011, Niang iffirma l-ewwel kuntratt professjonali tiegħu għal tliet snin ma' Caen.<ref>{{ċita aħbar |url=http://www.lequipe.fr/Football/breves2011/20110218_084446_niang-passe-pro.html |titlu=Niang passe pro |data=2011-02-18 |pubblikatur=L'Equipe |data-aċċess=2011-10-10 |lingwa=Franċiż |arkivju-url=https://web.archive.org/web/20110910022526/http://www.lequipe.fr/Football/breves2011/20110218_084446_niang-passe-pro.html |arkivju-data=2011-09-10 |url-status=dead }}</ref> Hu kien imsejjaħ mat-tim tal-kbar għall-ewwel darba fit-23 ta' April 2011 f'logħba tal-kampjonat kontra [[Toulouse FC|Toulouse]] li ntlagħbet fil-jum ta' wara.<ref>{{ċita aħbar |url=http://www.ofc-lesmureaux.com/a-la-une/premiere-pour-mbaye-niang.html |titlu=Première pour Mbaye Niang |data=2011-04-23 |pubblikatur=Olympique Football Club Les Mureaux |data-aċċess=2011-10-10 |lingwa=Franċiż |arkivju-url=https://web.archive.org/web/20120502151134/http://www.ofc-lesmureaux.com/a-la-une/premiere-pour-mbaye-niang.html |arkivju-data=2012-05-02 |url-status=dead }}</ref> Niang ingħata l-flokk numru 9 u għamel id-debutt professjonali tiegħu bħala sostitut fit-tieni taqsima fejn il-logħba spiċċat fi dro ta' 1–1.<ref name="toulouse_caen"/> Ta' 16-il sena u 114-il ġurnata, id-dehra tiegħu għamlitu l-iżgħar plejer li qatt lagħab ma' Caen fl-istorja tal-klabb.<ref>{{ċita aħbar |url=http://www.eurosport.fr/football/ligue-1/2010-2011/niang-jeune-premier_sto2763784/story.shtml |titlu=Niang, jeune premier |data=2011-04-24 |pubblikatur=Eurosport |data-aċċess=2011-10-10 |lingwa=Franċiż}}</ref> Ġimgħa wara, hu kien imsemmi mal-ewwel ħdax għall-ewwel darba f'rebħa ta' 4–0 barra minn darhom kontra [[OGC Nice|Nice]].<ref name="caen_nice">{{ċita web |titlu=Nice v. Caen Match Report |url=http://new.lfp.fr/ligue1/feuille_match/53975 |pubblikatur=Ligue de Football Professionnel |data=2011-05-01 |data-aċċess=2011-05-01 |lingwa=Franċiż |arkivju-url=https://web.archive.org/web/20110504142038/http://new.lfp.fr/ligue1/feuille_match/53975 |arkivju-data=2011-05-04}}</ref> Fis-7 ta' Mejju, Niang skorja l-ewwel gowl professjonali tiegħu fi dro ta' 1–1 kontra [[RC Lens|Lens]].<ref name="caen_lens">{{ċita web |url=http://new.lfp.fr/ligue1/feuille_match/53985 |pubblikatur=Ligue de Football Professionnel |titlu=Caen v. Lens Match Report |lingwa=Franċiż |data=2011-05-07 |data-aċċess=2011-05-07 |arkivju-url=https://web.archive.org/web/20110510145006/http://new.lfp.fr/ligue1/feuille_match/53985 |arkivju-data=2011-05-10}}</ref> Dan il-gowl għamel lil Niang it-tieni l-iżgħar plejer li skorja fil-[[Ligue 1]] wara [[Laurent Roussey]].<ref>{{ċita aħbar |url=http://fr.sports.yahoo.com/11052011/70/ligue-1-niang-sauveur-a-16-ans.html |titlu=Ligue 1 – Niang, sauveur à 16 ans |data=2011-05-11 |pubblikatur=Yahoo! |data-aċċess=2011-10-10 |lingwa=Franċiż}}</ref> Fil-logħba ta' wara kontra [[Stade Rennais FC|Rennes]], Niang deher bħala sostitut u skorja l-gowl tad-dro erba' minuti wara li daħal fil-grawnd.<ref>{{ċita web |url=http://www.lfp.fr/ligue1/feuille_match/53957 |titlu=Rennes v. Caen Match Report |data=2011-05-11 |pubblikatur=Ligue de Football Professionnel |data-aċċess=2011-10-10 |lingwa=Franċiż}}</ref> Fl-aħħar logħba tal-istaġun kontra [[Olympique de Marseille|Marseille]], hu skorja t-tieni gowl għat-tim biex poġġa lil Caen 2–0 minn fuq, iżda ftit wara Marseille skorjaw żewġ gowls biex il-logħba ntemmet 2–2.<ref>{{ċita web |url=http://www.lfp.fr/ligue1/feuille_match/53663 |titlu=Caen v. Marseille Match Report |data=2011-05-29 |pubblikatur=Ligue de Football Professionnel |data-aċċess=2011-10-10 |lingwa=Franċiż}}</ref> Niang temm l-ewwel staġun b'seba' logħbiet, li erbgħa minnhom kienu mal-ewwel ħdax. Qabel il-bidu tal-[[Ligue 1 2011–12|istaġun 2011–12]], il-kuntratt professjonali ta' Niang sar suġġett għal dibattitu wara li l-gazzetta Franċiża ''[[Le Parisien]]'' żvelat li missieru ma qabilx mal-iffirmar tal-kuntratt.<ref>{{ċita aħbar |url=http://www.leparisien.fr/sports/caen-pourrait-perdre-son-prodige-21-07-2011-1539994.php |titlu=Caen pourrait perdre son prodige |data=2011-07-21 |pubblikatur=Le Parisien |data-aċċess=2011-10-10 |lingwa=Franċiż}}</ref> Minħabba li Niang kien minuri, hu kien meħtieġ mil-liġi Franċiża li ż-żewġ ġenituri tiegħu jaqblu biex jiffirma l-kuntratt.<ref>{{ċita aħbar |url=http://www.ouest-france.fr/region/normandie_detail_-%C3%87a-continue-de-s-agiter-autour-de-M-Baye-Niang_43055-1882844_actu.Htm |titlu=Ça continue de s'agiter autour de M'Baye Niang |data=2011-07-22 |pubblikatur=Ouest-France |data-aċċess=2011-10-10 |lingwa=Franċiż}}</ref> Minkejja li kien rappurtat preżenti waqt l-iffirmar tal-kuntratt, missier Niang, permezz tal-avukat tiegħu, hedded li jibda "proċedura għar-revoka tal-kuntratt".<ref>{{ċita aħbar |url=http://basse-normandie.france3.fr/info/m-baye-niang--son-contrat-conteste--69766520.html |titlu=M'Baye Niang: son contrat contesté |data=2011-07-21 |pubblikatur=France 3 |data-aċċess=2011-10-10 |lingwa=Franċiż}}</ref> Minkejja l-kwistjonijiet tal-kuntratt, Niang baqa' plejer ta' Caen u lagħab l-ewwel logħba tal-istaġun fit-13 ta' Awwissu 2011 f'rebħa ta' 2–1 kontra [[FC Sochaux-Montbéliard|Sochaux]].<ref>{{ċita web |url=http://www.lfp.fr/ligue1/feuille_match/74386 |titlu=Sochaux v. Caen Match Report |data=2011-08-13 |pubblikatur=Ligue de Football Professionnel] |data-aċċess=2011-10-10 |lingwa=Franċiż}}</ref> Fl-24 ta' Settembru, hu skorja l-ewwel gowl tiegħu tal-istaġun fir-rebħa ta' 4–2 barra minn darhom kontra [[Evian Thonon Gaillard FC|Evian]].<ref>{{ċita web |url=http://www.lfp.fr/ligue1/feuille_match/74441 |titlu=Evian v. Caen Match Report |data=2011-09-24 |pubblikatur=Ligue de Football Professionnel |data-aċċess=2011-10-10 |lingwa=Franċiż}}</ref> Gowl ieħor ta' Niang matul l-istaġun wasal kontra [[AS Nancy|Nancy]] fejn il-logħba spiċċat fid-dro ta' 1–1.<ref>{{ċita aħbar |url=http://soccernet.espn.go.com/commentary?id=320060&cc=5739 |titlu=Commentary: AS Nancy Lorraine v Caen – French Ligue 1 – ESPN Soccernet |data=2012-04-29 |pubblikatur=ESPN |data-aċċess=2012-05-31 |lingwa=Ingliż |arkivju-url=https://archive.today/20120713191728/http://soccernet.espn.go.com/commentary?id=320060&cc=5739 |arkivju-data=2012-07-13 |url-status=dead }}</ref> === Milan === Qabel il-bidu tal-istaġun 2012–13, kien irrappurtat li Niang mar fuq prova mal-klabbs Ingliżi ta' [[Arsenal FC|Arsenal]], [[Everton FC|Everton]], u Tottenham Hotspur.<ref>{{ċita aħbar |url=http://www1.skysports.com/football/news/11670/7883840/Niang-set-for-Gunners-trial |titlu=Niang set for Gunners trial |data=2012-07-09 |pubblikatur=Sky Sports |data-aċċess=2012-07-09 |lingwa=Ingliż}}</ref><ref>{{ċita aħbar |url=http://www.dailymail.co.uk/sport/football/article-2194722/Premier-League-teams-miss-MBaye-Niang.html |titlu=Prodigious France striker Niang opts for AC Milan ahead of Everton, Arsenal and Spurs |data=2012-08-28 |pubblikatur=Daily Mail |data-aċċess=2012-08-28 |lingwa=Ingliż}}</ref> Fis-27 ta' Awwissu 2012, ġie kkonfermat li Niang kien f'negozjati mal-klabb Taljan ta' [[AC Milan|Milan]] wara li wasal fil-belt u kellu ikla mal-viċipresident tal-klabb [[Adriano Galliani]].<ref>{{ċita aħbar |url=http://www.acmilan.com/it/news/breaking_news_show/30105 |titlu=Ore 21.30: Adriano Galliani atterra a linate con Mbaye Niang |data=2012-08-27 |pubblikatur=AC Milan |data-aċċess=2012-08-28 |lingwa=Taljan}}</ref><ref>{{ċita aħbar |url=http://www.acmilan.com/it/news/breaking_news_show/30108 |titlu=Da Giannino: Adriano Galliani e Mbaye Niang a Cena |data=2012-08-27 |pubblikatur=AC Milan |data-aċċess=2012-08-28 |lingwa=Taljan}}</ref> L-għada, it-trasferiment ġie kkonfermat b'Niang jiffirma kuntratt ta' tliet snin.<ref>{{ċita aħbar |url=http://www.acmilan.com/it/news/breaking_news_show/30130 |titlu=Niang: A.C. Milan Comunicato Ufficiale |data=2012-08-28 |pubblikatur=[[AC Milan]] |data-aċċess=2012-08-28 |lingwa=Taljan}}</ref><ref>{{ċita aħbar |url=http://sports.yahoo.com/news/milan-swoop-french-youngster-niang-134856611--sow.html |titlu=Milan swoop for French youngster Niang |data=2012-08-28 |pubblikatur=Yahoo! Sports |data-aċċess=2012-08-28 |lingwa=Ingliż}}</ref> Fit-13 ta' Diċembru 2012, fil-ħames rawnd tal-[[Coppa Italia]] kontra [[Reggina Calcio|Reggina]], Niang daħal bħala sostitut u skorja. Il-gowl fis-70 minuta poġġa lil Niang fil-kotba tal-istorja fejn kien it-tieni l-iżgħar plejer li skorja fl-istorja ta' Milan fl-età ta' 17-il sena u 350 ġurnata. Fl-għeluq tat-18-il sena, Niang iffirma estensjoni tal-kuntratt ma' Milan, li jżommu mal-klabb sal-2017.<ref>{{ċita aħbar |url=http://www.acmilan.com/en/news/show/145045 |titlu=DAY TO REMEMBER FOR NIANG |data=2012-12-20 |data-aċċess=2013-01-31 |pubblikatur=AC Milan |lingwa=Ingliż}}</ref> ==== Self lil Montpellier u Genoa ==== F'Jannar tal-2014, huwa ssieħeb ma' [[Montpellier HSC|Montpellier]] b'self.<ref>{{ċita web |titlu=Mbaye Niang à Grammont ce samedi |url=http://www.mhscfoot.com/articles/mbaye-niang-grammont-ce-samedi |pubblikatur=Montpellier HSC |data-aċċess=2014-01-02 |lingwa=Franċiż}}</ref> Hu lagħab 19-il darba u skorja 4 gowls. F'Jannar tal-2015, ġie misluf lill-klabb Taljan ta' [[Genoa CFC|Genoa]] għall-bqija tal-istaġun. Magħhom skorja 5 gowls f'14-il logħba qabel ma ntbagħat lura lejn Milan wara li weġġa'. ==== Lura ma' Milan ==== Niang sofra korriment fil-[[metatarsali]] fil-logħba li Milan lagħbu kontra lil [[FC Bayern Munich|Bayern Munich]] fit-Tazza Audi ta' qabel l-istaġun. B'riżultat t'hekk tilef il-bidu tal-istaġun 2015–16. Hu rritorna lura fi dro ta' 0–0 draw kontra [[Atalanta BC|Atalanta]]. Fit-28 ta' Novembru 2015, skorja l-ewwel dobbjeta tiegħu fis-Serie A għal Milan fir-rebħa ta' 4–1 kontra [[Sampdoria]] f'San Siro.<ref>{{ċita web |titlu=AC Milan cruise past Sampdoria with M'Baye Niang brace |url=http://www.espnfc.com/italian-serie-a/match/432136/ac-milan-sampdoria/report |data-aċċess=2015-11-30 |pubblikatur=ESPN FC |lingwa=Ingliż}}</ref> == Internazzjonali == Niang irrappreżenta lit-tim nazzjonali Franċiż fuq diversi livelli, fosthom ta' taħt is-16, 17 u 21 sena.<ref name="niang_ouest"/> F'Diċembru tal-2009, huwa kiseb l-ewwel sejħa internazzjonali tiegħu fil-livell ta' taħt is-sittax-il sena taħt il-kowċ Patrick Gonfalone għal logħbiet ta' ħbiberija kontra l-[[Tim nazzjonali tal-futbol ta' Belġju ta' taħt is-17-il sena|Belġju]]. Niang għamel id-debutt fuq livell taż-żgħażagħ fl-istess partita, f'rebħa ta' 4–1.<ref>{{ċita web |url=http://www.fff.fr/selections/m16ans/actualite/531475_premiere-victoire-face-aux-belges-4-1 |titlu=Première victoire face aux Belges (4–1) |data=2009-12-02 |pubblikatur=Fédération Française de Football |data-aċċess=2011-10-10 |lingwa=Franċiż |arkivju-url=https://web.archive.org/web/20120729100704/http://www.fff.fr/selections/m16ans/actualite/531475_premiere-victoire-face-aux-belges-4-1 |arkivju-data=2012-07-29 |url-status=dead }}</ref><ref>{{ċita web |url=http://www.fff.fr/servfff/fiche_joueur_new/match.php?id_match=162 |titlu=France v. Belgique 01/12/2009 U16 – Amical |data=2009-12-02 |pubblikatur=Fédération Française de Football |data-aċċess=2011-10-10 |lingwa=Franċiż |arkivju-url=https://web.archive.org/web/20120816145336/http://www.fff.fr/servfff/fiche_joueur_new/match.php?id_match=162 |arkivju-data=2012-08-16 |url-status=dead }}</ref> Fit-tieni partita kontra l-Belġju li saret jumejn wara, hu skorja l-uniku gowl biex poġġa lit-tim tiegħu fil-vantaġġ sat-tmiem tal-logħba.<ref>{{ċita aħbar |url=http://www.fff.fr/selections/m16ans/actualite/531501_deuxieme-succes-1-0 |titlu=Deuxième succès (1–0) |data=2009-12-03 |pubblikatur=Fédération Française de Football |data-aċċess=2011-10-10 |lingwa=Franċiż |arkivju-url=https://web.archive.org/web/20120729100602/http://www.fff.fr/selections/m16ans/actualite/531501_deuxieme-succes-1-0 |arkivju-data=2012-07-29 |url-status=dead }}</ref> Niang irritorna fit-tim ta' taħt is-sittax-il sena f'Jannar tal-2010 biex jipparteċipa fl-edizzjoni tat-Tazza Aegean 2010 ġewwa t-[[Turkija]].<ref>{{ċita aħbar |url=http://www.fff.fr/selections/m16ans/actualite/531814.shtml |titlu=Aegean Cup (22/01 au 01/02 2010) |data=2010-01-04 |pubblikatur=Fédération Française de Football |data-aċċess=2011-10-10 |lingwa=Franċiż |arkivju-url=https://web.archive.org/web/20120823065100/http://www.fff.fr/selections/m16ans/actualite/531814.shtml |arkivju-data=2012-08-23 |url-status=dead }}</ref> Fil-kompetizzjoni, hu deher f'erba' logħbiet li Franza lagħbu u skorja żewġ gowls; it-tnejn fil-fażi tal-gruppi kontra r-[[Tim nazzjonali tal-futbol tar-Repubblika Ċeka ta' taħt is-17-il sena|Repubblika Ċeka]] u r-[[Tim nazzjonali tal-futbol tar-Rumanija ta' taħt is-17-il sena|Rumanija]].<ref>{{ċita aħbar |url=http://www.fff.fr/selections/m16ans/actualite/531977_entree-en-matiere-reussie-3-1 |titlu=Entrée en matière réussie (3–1) |data=2010-01-24 |pubblikatur=Fédération Française de Football |data-aċċess=2011-10-10 |lingwa=Franċiż |arkivju-url=https://web.archive.org/web/20120729100633/http://www.fff.fr/selections/m16ans/actualite/531977_entree-en-matiere-reussie-3-1 |arkivju-data=2012-07-29 |url-status=dead }}</ref><ref>{{ċita aħbar |url=http://www.fff.fr/selections/m16ans/actualite/532030_la-passe-de-trois-pour-les-mini-bleus |titlu=La passe de trois pour les mini-Bleus |data=2010-01-28 |pubblikatur=Fédération Française de Football |data-aċċess=2011-10-10 |lingwa=Franċiż |arkivju-url=https://web.archive.org/web/20120729100333/http://www.fff.fr/selections/m16ans/actualite/532030_la-passe-de-trois-pour-les-mini-bleus |arkivju-data=2012-07-29 |url-status=dead }}</ref> Franza rebħu l-kompetizzjoni wara li għelbu lil-ospiti 3–1 fil-finali fejn iddifendew it-titlu għat-tieni darba.<ref>{{ċita aħbar |url=http://www.fff.fr/selections/m16ans/actualite/532049_les-bleus-remportent-la-finale-3-1 |titlu=Les Bleus remportent la finale (3–1) |data=2010-01-30 |pubblikatur=Fédération Française de Football |data-aċċess=2011-10-10 |lingwa=Franċiż |arkivju-url=https://web.archive.org/web/20120729100510/http://www.fff.fr/selections/m16ans/actualite/532049_les-bleus-remportent-la-finale-3-1 |arkivju-data=2012-07-29 |url-status=dead }}</ref> Fil-livell ta' [[Tim nazzjonali tal-futbol ta' Franza ta' taħt is-17-il sena|taħt is-sbatax-il sena]], Niang kien minn tal-ewwel fis-sejħiet ta' Gonfalone u ddebutta f'Turnew Ewropew fis-[[Serbja]] fejn it-tim beda l-logħba tal-ftuħ kontra l-[[Tim nazzjonali tal-futbol tas-Serbja ta' taħt is-17-il sena|ospiti]].<ref>{{ċita aħbar |url=http://www.fff.fr/servfff/fiche_joueur_new/match.php?id_match=1296 |titlu=Serbie v. France 24/08/2010 U17 – Amical |data=2010-08-24 |pubblikatur=Fédération Française de Football |data-aċċess=2011-10-10 |lingwa=Franċiż |arkivju-url=https://web.archive.org/web/20120816135513/http://www.fff.fr/servfff/fiche_joueur_new/match.php?id_match=1296 |arkivju-data=2012-08-16 |url-status=dead }}</ref> Fl-ewwel rawnd ta' kwalifikazzjoni għall-[[Kampjonati Ewropej tal-Futbol ta' taħt is-17-il sena 2011]], hu deher fit-tliet logħbiet tal-fażi tal-gruppi hekk kif Franza spiċċaw fit-tieni post wara l-[[Tim nazzjonali tal-futbol tal-Italja ta' taħt is-17-il sena|Italja]]. Minkejja li deher fl-ewwel tmien logħbiet tat-tim, Gonfalone ma sejjaħx lil Niang darb'oħra għat-tim ta' taħt is-sbatax-il sena. Sussegwentement, hu tilef li jilgħab fil-Kampjonati Ewropej ta' taħt is-17-il sena u fit-[[Tazza tad-Dinja tal-Futbol ta' taħt is-17-il sena 2011]]. Minħabba li kien twieled fi Franza minn ġenituri Senegaliżi, Niang huwa eliġibbli biex jirrappreżenta lit-[[Tim nazzjonali tal-futbol tas-Senegal|tim nazzjonali Senegaliż]] fil-livell internazzjonali. F'Mejju 2011, l-istampa Senegaliża rrappurtat li Niang kien imsemmi mat-tim Senegaliż ta' taħt it-23 sena biex jipparteċipa fil-logħbiet ta' kwalifikazzjoni ta' Ġunju 2011.<ref>{{ċita aħbar |url=http://www.aps.sn/aps.php/img-fr/ecrire/spip.php?article80787 |titlu=Mbaye Niang attendu contre les olympiques tunisiens (entraîneur) |data=2011-05-30 |pubblikatur=Dakar Foot |data-aċċess=2011-10-10 |lingwa=Franċiż |arkivju-url=https://web.archive.org/web/20221104210339/http://www.aps.sn/aps.php/img-fr/ecrire/spip.php?article80787 |arkivju-data=2022-11-04 |url-status=dead }}</ref> F'Lulju 2011, kien irrappurtat li Niang kien ħabbar xewqa li jirrappreżenta lis-Senegal fuq livell internazzjonali.<ref>{{ċita aħbar |url=http://www.dakarfoot.com/Binationaux-Mbaye-Niang-opte-pour-le-Senegal_a1225.html |titlu=Binationaux: Mbaye Niang opte pour le Sénégal |data=2011-07-04 |pubblikatur=Dakar Foot |data-aċċess=2011-07-29 |lingwa=Franċiż |arkivju-url=https://web.archive.org/web/20110817034815/http://www.dakarfoot.com/Binationaux-Mbaye-Niang-opte-pour-le-Senegal_a1225.html |arkivju-data=2011-08-17 |url-status=dead }}</ref> Aktar tard fl-istess xahar, kien imsemmi mal-iskwadra Senegaliża biex taffaċja lill-[[Tim nazzjonali tal-futbol tal-Marokk|Marokk]] f'Awwissu.<ref>{{ċita aħbar |url=http://www.dakarfoot.com/Mbaye-Niang-convoque-chez-les-Lions_a1378.html |titlu=Mbaye Niang convoqué chez les Lions |data=2011-07-26 |pubblikatur=Dakar Foot |data-aċċess=2011-07-29 |lingwa=Franċiż |arkivju-url=https://web.archive.org/web/20160303215525/http://www.dakarfoot.com/Mbaye-Niang-convoque-chez-les-Lions_a1378.html |arkivju-data=2016-03-03 |url-status=dead }}</ref> Fl-4 ta' Awwissu, Niang tbiegħed mir-rapporti u afferma mill-ġdid ix-xewqa tiegħu li jirrappreżenta lil Franza fuq livell internazzjonali.<ref>{{ċita aħbar |url=http://www.football365.fr/france/infos-clubs/caen/article_544423_Caen-Mb.Niang-prefere-les-Bleus.shtml |titlu=Caen: Mb.Niang préfère les Bleus |data=2011-08-04 |pubblikatur=Sport365 |data-aċċess=2011-08-04 |lingwa=Franċiż}}</ref><ref>{{ċita aħbar |url=http://www.lequipe.fr/Football/breves2011/20110804_113617_m-baye-niang-a-choisi-la-france.html |titlu=Bleuets M'Baye Niang a choisi la France |data=2011-08-04 |pubblikatur=L'Equipe |data-aċċess=2011-10-10 |lingwa=Franċiż |arkivju-url=https://web.archive.org/web/20110808235052/http://www.lequipe.fr/Football/breves2011/20110804_113617_m-baye-niang-a-choisi-la-france.html |arkivju-data=2011-08-08 |url-status=dead }}</ref> Huwa aktar tard stqarr "L-ewwel, Jien qatt ma ddikjarat li għażilt lis-Senegal jew lil Franza. L-uniċi kliem li ddikjarat, għalissa, hu li jien nippreferi t-timijiet taż-żgħażagħ ta' Franza".<ref>{{ċita aħbar |url=http://www.football-mag.fr/Prolongation/Article/Mbaye-Niang-surclasse-authentique-21759/ |titlu=Mbaye Niang, surclassé authentique |data=2011-10-10 |pubblikatur=Football-Mag |data-aċċess=2011-10-10 |lingwa=Franċiż}}</ref> Fl-istess jum wara d-deċiżjoni tiegħu li jirrappreżenta lil Franza, Niang ġie msejjaħ fit-tim ta' [[Tim nazzjonali tal-futbol ta' Franza ta' taħt il-21 sena|taħt il-21 sena]] mill-kowċ [[Erick Mombaerts]] biex jipparteċipa f'kamp ta' taħriġ għal tlett ijiem fl-akkademja ta' [[Clairefontaine]].<ref>{{ċita aħbar |url=http://www.lequipe.fr/Football/breves2011/20110804_152425_m-baye-niang-appele.html |titlu=M'Baye Niang appelé |data=2011-08-04 |pubblikatur=L'Equipe |data-aċċess=2011-10-10 |lingwa=Franċiż |arkivju-url=https://web.archive.org/web/20110805220327/http://www.lequipe.fr/Football/breves2011/20110804_152425_m-baye-niang-appele.html |arkivju-data=2011-08-05 |url-status=dead }}</ref> F'Settembru 2011, hu kien imsejjaħ għat-tieni darba konsekuttiva minn Mombaerts għal-logħba ta' kwalifikazzjoni tal-[[Kampjonati Ewropej tal-Futbol ta' taħt il-21 sena 2013]] kontra l-[[Tim nazzjonali tal-futbol tal-Latvja ta' taħt il-21 sena|Latvja]] fit-2 ta' Settembru u logħba ta' ħbiberija kontra l-[[Tim nazzjonali tal-futbol tal-Portugall ta' taħt il-21 sena|Portugall]] fil-5 ta' Settembru.<ref>{{ċita aħbar |url=http://smcaen.net/actu/bulot_et_niang_avec_les_espoirs/2927 |titlu=Bulot et Niang avec les espoirs |data=2011-08-25 |pubblikatur=Stade Malherbe Caen |data-aċċess=2011-10-10 |lingwa=Franċiż |arkivju-url=https://web.archive.org/web/20111202180520/http://smcaen.net/actu/bulot_et_niang_avec_les_espoirs/2927 |arkivju-data=2011-12-02 |url-status=dead }}</ref> Hu ddebbutta kontra l-Latvja bħala sostitut fit-72 minuta. Wara kwarta fil-grawnd, Niang skorja l-ewwel gowl tiegħu għat-tim. Franza rebħu l-logħba 3–0.<ref>{{ċita aħbar |url=http://www.uefa.com/under21/season=2013/matches/round=2000192/match=2006965/index.html |titlu=France make flying start in Latvia |data=2011-09-02 |pubblikatur=UEFA |data-aċċess=2011-10-10 |lingwa=Franċiż}}</ref> F'Novembru 2012, Niang ġie sospiż mit-tim nazzjonali sal-31 ta' Diċembru 2013 minħabba kawżi dixxiplinarji.<ref>{{ċita aħbar |url=http://nz.sports.yahoo.com/news/article/-/15336838/five-french-players-banned-after-nightclub-visit/ |titlu=Five French players banned after nightclub visit |data=2012-11-09 |pubblikatur=Yahoo! |data-aċċess=2012-11-15 |lingwa=Ingliż |arkivju-url=https://archive.today/20130105132025/http://nz.sports.yahoo.com/news/article/-/15336838/five-french-players-banned-after-nightclub-visit/ |arkivju-data=2013-01-05}}</ref> == Statistika == === Klabb === :''Statistika aġġornata sal-15 ta' Diċembru 2015.''<ref>{{ċita web |url=http://int.soccerway.com/players/mbaye-niang/162512/ |titlu=M. NIANG |sit=Soccerway.com |data-aċċess=2014-07-24 |lingwa=Ingliż}}</ref> {|class="wikitable" style="text-align:center;" |- !rowspan="2"|Klabb ! rowspan="2" |Kampjonat !rowspan="2"|Staġun ! colspan="3" |Kampjonat ! colspan="3" |Tazza ! colspan="3" |Tazza tal-Kampjonat ! colspan="3" |[[UEFA|Ewropa]] ! colspan="3" |Total |- !Preż !Gowls !Assisti !Preż !Gowls !Assisti !Preż !Gowls !Assisti !Preż !Gowls !Assisti !Preż !Gowls !Assisti |- |rowspan="3"|[[Stade Malherbe Caen|Caen]] | rowspan="2" |[[Ligue 1]] |[[Ligue 1 2010–11|2010–11]] |7||3 |0||0||0 |0||0||0 |0|| colspan="3" |— ||7||3 |0 |- |[[Ligue 1 2011–12|2011–12]] |23||2 |3||0||0 |0||0||0 |0|| colspan="3" |— ||23||2 |3 |- ! colspan="2" |Total !30!!5 !3!!0!!0 !0!!0!!0 !0!! colspan="3" |— !30!!5 !3 |- |rowspan="4"|[[AC Milan]] | rowspan="3" |[[Serie A]] |[[Serie A 2012–13|2012–13]] |20||0 |1||2||1 |0|| colspan="3" |—||2||0 |0||24||1 |1 |- |[[Serie A 2013–14|2013–14]] |8||0 |1||0||0 |0|| colspan="3" |—||1||0 |0||9||0 |1 |- |[[Serie A 2014–15|2014–15]] |5||0||0 |0||0||0 | colspan="3" |— |0||0||0 |5||0||0 |- ! colspan="2" |Total !33!!0 !2!!2!!1 !0!! colspan="3" |—!!3!!0 !!!38!!1 !2 |- |rowspan="2"|[[Montpellier HSC|Montpellier]] (self) |[[Ligue 1]] |[[Ligue 1 2013–14|2013–14]] |19||4||2 |3||1||0 |0||0||0 |0||0||0 |22||5||2 |- ! colspan="2" |Total !19||4||2 !3||1||0 !0||0||0 !0||0||0 !22||5||2 |- | rowspan="2" |[[Genoa CFC|Genoa]] (self) |[[Serie A]] |[[Serie A 2014–15|2014-15]] |14||5||3 |0||0||0 |0||0||0 | colspan="3" |— |14 |5 |3 |- ! colspan="2" |Total !14||5||3 !0||0||0 !0||0||0 ! colspan="3" |— !14 !5 !3 |- |rowspan="2"|[[AC Milan]] |[[Serie A]] |[[Serie A 2015–16|2015–16]] |3||2||1 |2||2||0 |0||0||0 |0||0||0 |5||4||1 |- ! colspan="2" |Total |3||2||1 |1||1||0 |0||0||0 |0||0||0 |4||3||1 |- ! colspan="3" |Total tal-karriera !99!!15!!11 !7!!5!!0 !0!!0!!0 !3!!0!!0 !109!!20!!11 |} == Referenzi == {{referenzi}} == Ħoloq esterni == * {{Lfpfr}} * {{Lequipe}} {{DEFAULTSORT:Niang, M'baye}} [[Kategorija:Nies ħajjin]] [[Kategorija:Twieldu fl-1994]] [[Kategorija:Futbolers Franċiżi]] [[Kategorija:Plejers ta' SM Caen]] [[Kategorija:Plejers ta' AC Milan]] [[Kategorija:Plejers ta' Genoa CFC]] [[Kategorija:Plejers ta' Montpellier HSC]] [[Kategorija:Plejers tal-Ligue 1]] [[Kategorija:Plejers tas-Serie A]] fruml62k99ml1cyxkviczrvaie7ijwe 0 23804 330707 278024 2026-06-25T04:28:47Z InternetArchiveBot 18288 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 330707 wikitext text/x-wiki {{Infobox plejer tal-futbol |isem_plejer = Ivan Bek |stampa = [[Stampa:Ivan Bek (1928).jpg|250px]] |deskrizzjoni = Ivan Bek fl-1928 |isem_sħiħ = |data_twelid = {{data tat-twelid|1909|10|29}} |post_twelid = [[Belgrad]] |pajjiż_twelid = [[Renju tas-Serbja|Serbja]] |data_mewt = {{data tal-mewt u età|1963|6|2|1909|10|29}} |post_mewt = [[Sète]] |tul = 1.96 m |rwol = [[Attakkant]] |snin1 = 1925–1928 |klabb1 = [[OFK Beograd|BSK Beograd]] |snin2 = 1928 |klabb2 = [[FK Mačva Šabac|Mačva Šabac]] |snin3 = 1928–1931 |klabb3 = [[FC Sète 34|Sète]] |snin4 = 1931–1932 |klabb4 = Urania Genève Sport |snin5 = 1932–1935 |klabb5 = [[FC Sète 34|Sète]] |snin6 = 1935–1939 |klabb6 = [[AS Saint-Étienne|Saint-Étienne]] |snin7 = 1940–1943 |klabb7 = [[Nîmes Olympique]] |snin_nazzjonali1 = 1927–1931 |tim_nazzjonali1 = [[Tim nazzjonali tal-futbol tal-Jugożlavja|Renju tal-Jugożlavja]] |snin_nazzjonali2 = 1935–1937 |tim_nazzjonali2 = [[Tim nazzjonali tal-futbol ta' Franza|Franza]] }} '''Ivan "Ivica" Bek''' jew '''Yvan Beck''' (bis-[[Lingwa Serba|Serb]]: Иван Бек; twieled fid-29 ta' Ottubru 1909 – miet fit-2 ta' Ġunju 1963) kien plejer tal-[[futbol]] [[Jugożlavja|Jugożlav]]-[[Franza|Franċiż]]. == Bijografija == Bek twieled f'Čubura, fis-subborg tal-kapitali Serba ta' [[Belgrad]], minn missier [[Ġermanja|Ġermaniż]] u omm [[Repubblika Ċeka|Ċeka]]. Ta' sittax-il sena beda jilgħab ma' [[OFK Beograd|BSK Beograd]] fejn skorja 51 gowl f'50 logħba. Fl-1928, Bek ingħaqad ma' [[FK Mačva Šabac|Mačva]] u ftit wara ssieħeb mat-tim Franċiż ta' [[FC Sète|Sète]]. Fl-ewwel staġun tiegħu wasal sal-finali tat-tazza, però tilfu 2–0 kontra [[Montpellier HSC|Montpellier]]. Fis-sena ta' wara, Sète għal darb'oħra laħqu l-finali u din id-darba għelbu 3–1 lil [[Racing Club de France football Colombes 92|RC France]] b'Bek jiskorja żewġ gowls fil-[[ħin supplementari|ħin miżjud]]. Wara li mar ma' Urania Genève Sport, erba' snin wara ma' Sète, Bek ifforma parti mill-ewwel tim li għamel id-Doppjetta tat-trofej fi Franza. Fuq livell internazzjonali, Bek għen lill-[[Tim nazzjonali tal-futbol tal-Jugożlavja|Jugożlavja]] jikklassifikaw fit-tielet post tat-[[Tazza tad-Dinja tal-Futbol|Tazza tad-Dinja]] fl-[[Urugwaj]]. Mal-Jugożlavja lagħab it-[[Tazza tad-Dinja tal-Futbol 1930|Tazza tad-Dinja tal-1930]] u spiċċa bi tliet gowls. Aktar tard, eżattament fl-1933, Bek kiseb iċ-ċittadinanza Franċiża u fi Frar tal-1935 ġie magħżul għall-ewwel darba mat-[[Tim nazzjonali tal-futbol tal-Italja|tim Franċiż]] fil-logħba kontra l-[[Tim nazzjonali tal-futbol tal-Italja|Italja]].<ref>{{ċita web |url=https://www.fff.fr/equipes-de-france/1/france-a/matchs/667/1935-02-17/italie-france |titlu=Match - Italie - France |pubblikatur=FFF |lingwa=Franċiż |data-aċċess=2017-12-21 |arkivju-url=https://web.archive.org/web/20170706225454/https://www.fff.fr/equipes-de-france/1/france-a/matchs/667/1935-02-17/italie-france |arkivju-data=2017-07-06 |url-status=dead }}</ref> Hu miet f'Ġunju tal-1963 kawża ta' attakk tal-qalb u ġie midfun fiċ-ċimiterju ta' Le Py f'Sète fil-15 ta' Ġunju 1963. == Unuri == === Klabb === ;Sète * [[Ligue 1]]: 1934 * [[Coupe de France]]: 1930, 1934 == Referenzi == {{referenzi}} == Ħoloq esterni == * {{fr}} [https://web.archive.org/web/20170803050936/https://www.fff.fr/equipes-de-france/tous-les-joueurs/fiche-joueur/124-yvan-beck Profil fuq is-sit tal-Federazzjoni Franċiża] * {{nfteams}} {{DEFAULTSORT:Bek, Ivan}} [[Kategorija:Twieldu fl-1909]] [[Kategorija:Mietu fl-1963]] [[Kategorija:Futbolers Jugożlavi]] [[Kategorija:Futbolers Serbi]] [[Kategorija:Futbolers Franċiżi]] [[Kategorija:Plejers ta' OFK Beograd]] [[Kategorija:Plejers ta' FC Sète 34]] [[Kategorija:Plejers ta' AS Saint-Étienne]] [[Kategorija:Plejers ta' Nîmes Olympique]] symw0uv9uurzxvxp347smivo9dqvkgw 0 26188 330706 309215 2026-06-25T04:14:34Z InternetArchiveBot 18288 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 330706 wikitext text/x-wiki [[Stampa:Novus Atlas Sinensis - First page of the index.jpg|daqsminuri|L-ewwel paġna tal-indiċi ta' ''Novus Atlas Sinensis'' ta' [[Martino Martini]] (ippubblikat bħala taqsima tal-Volum 10 tal-''Atlas Maior'' ta' [[Joan Blaeu]] fl-1655)]] '''Indiċi''' huwa lista ta' kliem jew frażijiet ("intestaturi") u indikaturi assoċjati ("lokalizzaturi") fejn materjal utli relatat mal-intestatura jista' jinstab f'dokument jew f'ġabra ta' dokumenti. Xi eżempji huma l-indiċi fl-aħħar ta' ktieb u l-indiċi li jservi bħala katalgu tal-librerija. F'indiċi tradizzjonali fl-aħħar paġni ta' ktieb, l-intestaturi jinkludu l-ismijiet tan-nies, il-postijiet, l-avvenimenti u l-kunċetti magħżula minn min iwettaq l-indiċjar għaliex iqishom rilevanti u ta' interess għall-qarrejja tal-ktieb. Min iwettaq l-indiċjar jista' jkun l-awtur, l-editur, jew parti terza professjonali li twettaq dan ix-xogħol. L-indikaturi tipikament ikunu n-numri tal-paġni, in-numri tal-paragrafi jew in-numri tat-taqsimiet. F'katalgu tal-librerija, il-kliem ikun l-awturi, it-titli, l-intestaturi tas-suġġetti, eċċ., u l-indikaturi jkunu numri indikattivi. Il-magni tat-tiftix fuq l-internet (bħal Google) u t-tiftix fit-test kollu jgħinu biex ikun hemm aċċess għall-informazzjoni iżda mhumiex selettivi daqs indiċi, peress li jipprovdu ħoloq mhux rilevanti, u jaf iħallu barra xi informazzjoni rilevanti jekk ma tkunx espressa b'mod li jista' jiġi identifikat jew imbassar minn magna.<ref>{{Ċita web|url=https://www.ptg-indexers.org.uk/about/searchvsindex.htm|titlu=Search vs Index - Publishing Technology Group, Society of Indexers|sit=www.ptg-indexers.org.uk|data-aċċess=2021-05-02}}</ref> X'aktarx li l-iktar investigazzjoni avvanzata tal-kwistjonijiet relatati mal-indiċi tal-kotba ssir fl-iżvilupp tal-mapep skont is-suġġetti, li bdiet bħala mod kif jiġu rrappreżentati l-istrutturi tal-għarfien inerenti fl-indiċi tradizzjonali fl-aħħar tal-kotba. Il-kunċett integrat fl-indiċi tal-kotba ntuża wkoll għall-indiċi tal-bażijiet tad-''data'', li bl-istess mod jipprovdi mod sistematiku kif wieħed ifittex l-informazzjoni f'kollezzjoni kbira, għalkemm f'dan il-każ ikun għall-użu informatiku iktar milli għall-bnedmin.<ref>Knight, G. Norman (1979) ''Indexing, the Art of: A Guide to the Indexing of Books and Periodicals'' (HarperCollins), pp. 17–18.</ref> == Etimoloġija u plural == Il-kelma oriġinat mil-Latin, fejn ''index'' tfisser "wieħed li jindika", "indikazzjoni", jew "it-tieni saba' jew il-werrej". Bil-[[Lingwa Latina|Latin]], il-plural tal-kelma huwa ''indices''. Bil-[[Malti]], il-plural "indiċijiet" jintuża kemm għall-plural kif ukoll għal kuntesti matematiċi u informatiċi, u xi kultant għal kuntesti bibljografiċi – pereżempju, f'''Women in World History: A Biographical Encyclopedia'' (1999-2002) li fih 17-il volum.<ref>Commire, Anne, ed. (1999–2002). ''Women in World History: a biographical encyclopedia''. Detroit: Yorkin Publications. ISBN <bdi>0-7876-3736-X</bdi>.</ref><ref>Ritter, R. M., ed. (2003). ''The Oxford Style Manual''. Oxford: Oxford University Press. p. 772.</ref> Il-plural jintuża ferm ukoll fl-industrija tal-pubblikazzjoni; fl-Istandard Internazzjonali ISO 999, ''Informazzjoni u dokumentazzjoni'' ''–'' ''Linji'' ''gwida għall-kontenut, għall-organizzazzjoni u għall-preżentazzjoni tal-indiċijiet''.<ref>"7.6: Alternative plural forms". ''The Chicago Manual of Style'' (16th ed.). Chicago: University of Chicago Press. 2010. ISBN <bdi>978-0-226-10420-1</bdi>.</ref> == Proċess tal-indiċjar == === Indiċjar konvenzjonali === Min iwettaq l-indiċjar jaqra t-test kollu u jidentifika kunċetti tajbin għall-indiċi (dawk li t-test jipprovdi informazzjoni utli dwarhom u li jaf ikunu rilevanti għall-qarrejja tal-ktieb). Min iwettaq l-indiċjar joħloq intestaturi tal-indiċi biex jirrappreżenta dawk il-kunċetti, u jinkitbu b'tali mod li jkunu jistgħu jinstabu skont l-ordni alfabetika (għaldaqstant, pereżempju, wieħed jikteb "proċess tal-indiċjar" u mhux "kif toħloq indiċi"). Dawn l-intestaturi u l-lokalizzaturi assoċjati magħhom (l-indikaturi għall-pożizzjonament fit-test) jiddaħħlu f'software tal-indiċjar speċjalizzat li jieħu ħsieb l-ifformattjar tal-indiċi u jiffaċilita l-fażi tal-editjar. L-indiċi mbagħad jiġi editjat biex tiġi imposta l-konsistenza fl-indiċi kollu. Min iwettaq l-indiċjar irid janalizza t-test biex jippermetti l-preżentazzjoni ta' kunċetti u ta' ideat fl-indiċi li jaf ma jkunux imsemmija fit-test. L-indiċi huwa maħsub biex jgħin lill-qarrej, lir-riċerkatur, jew lill-professjonist tal-informazzjoni, iktar milli lill-awtur, isibu l-informazzjoni, allura min iwettaq l-indiċjar b'mod professjonali irid jaġixxi bħala pont bejn it-test u l-utent aħħari tiegħu. F'diversi pajjiżi fosthom l-[[Stati Uniti|Istati Uniti]], skont it-tradizzjoni l-indiċi ta' ktieb mhux fizzjoni jkun responsabbiltà tal-awtur, iżda l-biċċa l-kbira tal-awturi fil-fatt ma jagħmlux l-indiċjar. Ħafna mill-indiċjar isir minn ħaddiema esterni li jiġu impjegati mill-awturi, mill-pubblikaturi jew minn negozju indipendenti li jieħu ħsieb il-produzzjoni ta' ktieb, jew minn min jieħu ħsieb l-ippakkjar tal-kotba. Xi pubblikaturi u kumpaniji tal-bażijiet tad-''data'' jimpjegaw lil ħaddiema apposta biex iwettqu l-indiċjar.<ref>{{Ċita web|url=https://www.asindexing.org/about-indexing/frequently-asked-questions/|titlu=Frequently Asked Questions {{!}} American Society for Indexing|lingwa=en-US|data-aċċess=2021-05-02}}</ref> Qabel ma kien jeżisti s-software tal-indiċjar, l-indiċijiet kienu jinħolqu bl-użu ta' karti jew iktar tard ta' karti tal-indiċjar. Wara li kienu jimtlew mijiet ta' karti ta' dan it-tip (sakemm min iwettaq l-indiċjar jaqra l-ktieb minn qoxra sa qoxra), dawn imbagħad kienu jitpoġġew bl-idejn f'ordni alfabetika, u b'hekk kienu jservu bħala manuskritt għall-impaġnar u għall-istampar tal-indiċi. == Software tal-indiċjar == Hemm software disponibbli biex jgħin lil min iwettaq l-indiċjar jibni indiċi ta' ktieb.<ref name=":0">{{Ċita web|url=https://www.asindexing.org/reference-shelf/software/|titlu=Software {{!}} American Society for Indexing|lingwa=en-US|data-aċċess=2021-05-02}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://www.indexers.org.uk/member-resources/indexing-resources/running-the-business/equipment-technology-and-software/|titlu=Equipment, technology and software|lingwa=en-GB|data-aċċess=2021-05-02}}</ref> Jeżistu diversi programmi tas-software tal-indiċjar apposta li jgħinu biex jiġu ssodisfati l-ħtiġijiet speċjali tal-għażla u tal-ikkupjar involuti fit-tħejjija tal-indiċi. === Indiċjar inkorporat === L-indiċjar inkorporat jinvolvi l-inklużjoni tal-intestaturi tal-indiċi f'nofs it-test innifsu, iżda mdawra b'kodiċijiet sabiex normalment ma jintwerewx. Indiċi li jista' jintuża mbagħad jiġi ġġenerat awtomatikament mit-test inkorporat billi tintuża l-pożizzjoni tal-intestaturi inkorporati biex jiġu ddeterminati l-lokalizzaturi. Għalhekk, meta l-impaġnar jinbidel, l-indiċi jista' jiġi ġġenerat mill-ġdid bil-lokalizzaturi l-ġodda. Id-dokumenti LaTeX jappoġġaw l-indiċijiet inkorporati primarjament permezz tal-pakkett MakeIndex. Diversi XML DTDs li jintużaw b'mod mifrux, inkluż DocBook u TEI, għandhom elementi li jippermettu l-ħolqien ta' indiċi direttament fil-fajls XML. Il-biċċa l-kbira tas-software tal-ipproċessar tat-testi, bħal StarWriter/OpenOffice.org Writer, Microsoft Word, u WordPerfect, kif ukoll xi software tal-pubblikazzjoni elettronika (pereżempju, FrameMaker u InDesign), kif ukoll għodda oħra (pereżempju, Flare ta' MadCap Software), għandhom xi faċilità għall-indiċjar inkorporat ukoll. TExtract u IndexExploit jappoġġaw l-indiċjar inkorporat tad-dokumenti tal-Microsoft Word.<ref name=":0" /> Indiċi inkorporat jeħtieġ iktar żmien biex jinħoloq minn indiċi statiku konvenzjonali; madankollu, fit-tul indiċi inkorporat jista' jiffranka l-ħin meta l-materjal jiġi aġġornat jew impaġnat mill-ġdid. Dan għaliex, b'indiċi statiku, anke jekk jinbidlu ftit paġni, l-indiċi kollu jkollu jiġi revedut jew jinħoloq mill-ġdid filwaqt li b'indiċi inkorporat, il-paġni li jkunu nbidlu biss ikunu jeħtieġu aġġornament jew indiċjar. == Skop == L-indiċijiet jiġu mfassla wkoll biex jgħinu lill-qarreja jsibu l-informazzjoni malajr u faċilment. Indiċi komplut u tassew utli mhuwiex sempliċement lista tal-kliem u tal-frażijiet li ntużaw f'pubblikazzjoni (li teknikament tissejjaħ konkordanza), iżda mappa organizzata tal-kontenut tagħha, inkluż kontroreferenzi, raggruppament ta' kunċetti simili, u xi analiżi intellettwali utli oħra. Silta minn eżempju ta' indiċi bl-[[Ingliż]] fl-aħħar ta' ktieb: : sage, 41–42. ''See also'' Herbs ← directing the reader to related terms : Scarlet Sages. ''See'' ''Salvia coccinea'' ← redirecting the reader to term used in the text : shade plants ← grouping term (may not appear in the text; may be generated by indexer) :: hosta, 93 ← subentries :: myrtle, 46 :: Solomon's :: sunflower, 47 ← regular entry Fil-kotba, l-indiċijiet ġeneralment jitpoġġew fl-aħħar (dan huwa komunement magħruf bħala indiċjar fl-aħħar tal-ktieb). Dawn jikkomplementaw il-[[werrej]] billi jippermettu l-aċċess għall-informazzjoni skont is-suġġetti speċifiċi, filwaqt li l-listi tal-kontenut jippermettu l-aċċess permezz ta' diviżjonijiet wesgħin tat-test irranġati skont l-ordni kif jidhru fil-ktieb. Ġie rrimarkat li, filwaqt li "mal-ewwel daqqa t'għajn, l-indiċi jidher bħala l-iktar parti xotta tal-ktieb, iżda wara spezzjoni iktar mill-qrib l-indiċi jista' jipprovdi kemm interess kif ukoll divertiment minn żmien għal żmien".<ref>Robert L. Collison, ''Book Collecting'', London, 1957, p. 121.</ref> == Kwalità tal-indiċi == Xi prinċipji ta' indiċjar tajjeb jinkludu:<ref>{{Ċita web|url=http://www.adobe.com/devnet/robohelp/articles/online_help_pt2_06.html|titlu="Creating Online Help (Part 2): Strategies and Implementation". Adobe.com. Arkivjat 19-04-2009.|data-aċċess=2021-05-02|arkivju-url=https://web.archive.org/web/20090419113301/http://www.adobe.com/devnet/robohelp/articles/online_help_pt2_06.html|arkivju-data=2009-04-19|url-status=bot: unknown}}</ref> * L-iżgurar li is-suġġetti/it-taqsimiet jinkludu varjetà ta' entrati rilevanti fl-indiċi; ikun hemm żewġ jew tliet entrati għal kull suġġett * Il-fehim tal-udjenza u l-fehim ta' x'tip ta' entrati fl-indiċi x'aktarx tfittex l-udjenza * L-użu tal-istess stil fl-indiċi kollu (singular vs plural, kapitalizzazzjoni, eċċ.), billi jintużaw il-konvenzjonijiet tal-indiċjar standard Nuqqasijiet fl-indiċjar (mhux daqstant ta' kwalità tajba): * Suġġetti sinifikanti mingħajr entrati fl-indiċi * Indiċjar żejjed mhux għax entrata tkun sinifikanti iżda sempliċement għax tissemma fil-ktieb * Kontroreferenzi ċirkolari jiġifieri li jwasslu għal xulxin u ma jkunux ta' valur miżjud * Referenzi għal diskussjonijiet ta' suġġett wieħed imxerrdin fost diversi intestaturi ewlenin * Indiċjar ta' suġġetti simili b'mod inkonsistenti * Taħwid ta' ismijiet simili * Ordni alfabetika mhux korretta * Inverżjonijiet mhux xierqa * Subintestaturi mhux xierqa * Indiċjar elettroniku abbażi tal-intestaturi tat-taqsimiet == Rwoli ta' min iwettaq l-indiċjar == Uħud li jwettqu l-indiċjar bħala professjoni jispeċjalizzaw f'formati speċifiċi, bħal kotba akkademiċi, mikroformoli, indiċjar tat-testi online, l-indiċjar tal-magni tat-tiftix, l-indiċjar tal-bażijiet tad-''data'' (l-applikazzjoni ta' vokabularju kkontrollat prestabbilit bħal MeSH għal artikoli li jridu jiġu inklużi f'bażi tad-''data''), u l-indiċjar tal-gazzetti, tal-ġurnali u tar-rivisti.<ref>{{Ċita web|url=http://www.asindexing.org/site/Weaver.pdf|titlu=Weaver, Carolyn. "The Gist of Journal Indexing" (PDF)|data-aċċess=2021-05-02|arkivju-url=https://web.archive.org/web/20081029145224/http://www.asindexing.org/site/Weaver.pdf|arkivju-data=2008-10-29|url-status=dead}}</ref> Uħud li jwettqu l-indiċjar bħala professjoni u li jkollhom l-esperjenza fil-vokabularji kkontrollati ħafna drabi jaħdmu wkoll bħala tassonomisti u bħala ontoloġisti. Uħud jispeċjalizzaw f'oqsma partikolari, bħall-[[antropoloġija]], in-negozju, il-[[Kompjuter|kompjuters]], l-ekonomija, l-[[edukazzjoni]], id-dokumenti tal-gvern, l-[[Storja|istorja]], il-liġi, il-[[matematika]], il-[[mediċina]], il-[[psikoloġija]] u t-teknoloġija. Prattikament wieħed jista' jwettaq l-indiċjar ta' kwalunkwe suġġett. == Referenzi fil-kultura popolari == F'''Il-Librerija ta' Babel'', storja qasira ta' [[Jorge Luis Borges]], hemm indiċi ta' indiċijiet li jikkataloga l-kotba kollha fil-librerija, li fiha l-kotba kollha possibbli. Ir-rumanz ta' [[Kurt Vonnegut]] ''Cat's Cradle'' jinkludi personaġġ li jwettaq l-indiċjar bħala professjoni u jemmen li "l-indiċjar huwa xi ħaġa li awtur li jkun tassew dilettant iwettaq għall-ktieb tiegħu stess". Il-personaġġ isostni li kapaċi jifhem il-karattru ta' awtur permezz tal-indiċi li jkun ħoloq għat-test tiegħu stess, u jwissi lin-narratur li awtur, "Qatt ma għandek twettaq l-indiċjar tal-ktieb tiegħek stess". Il-ktieb ta' [[Vladimir Nabokov]] ''Pale Fire'' jinkludi parodija ta' indiċi, li tirrifletti l-ġenn tan-narratur. Ir-rumanz ta' [[Mark Danielewski]] ''House of Leaves'' jinkludi indiċi eżawrjenti u twil 41 paġna ta' kliem fir-rumanz, inkluż anke listi kbar ta' kliem bħal ''bħal,'' ''u,'' u ''l-artiklu.'' ''The Index'' ta' [[J. G. Ballard]] huwa storja qasira li tiġi rrakkontata permezz ta' forma ta' indiċi ta' awtobijografija "mhux ippubblikata u forsi mħassra". == Standards == * ISO 999: Linji Gwida tal-1996 għall-Kontenut, għall-Organizzazzjoni, u għall-Preżentazzjoni tal-Indiċijiet (dan huwa wkoll l-istandard nazzjonali fir-[[Renju Unit]], fl-[[Awstralja]], u f'[[New Zealand]]) == Għaqdiet == L-Għaqda Amerikana għall-Indiċjar (ASI - American Society for Indexing) hija assoċjazzjoni nazzjonali mwaqqfa fl-1968 biex tippromwovi l-eċċellenza fl-indiċjar u żżid is-sensibilizzazzjoni tal-valur ta' indiċijiet imfassla tajjeb. L-ASI taqdi lill-indiċizzaturi, lil-librara, lill-astratturi, lill-edituri, lill-pubblikaturi, lill-produtturi tal-bażijiet tad-''data'', lill-fittiexa tad-''data'', lill-iżviluppaturi tal-prodotti, lill-kittieba tekniċi, lill-professjonisti akkademiċi, lir-riċerkaturi u lill-qarrejja, u lil oħrajn li għandhom x'jaqsmu mal-indiċjar. Hija l-unika organizzazzjoni professjonali fl-Istati Uniti ddedikata biss għall-avvanzar tal-indiċjar, tal-astrazzjoni u għal metodi relatati ta' rkupru tal-informazzjoni. Għaqdiet simili oħra jinkludu: * l-Assoċjazzjoni tal-Professjonisti tal-Indiċjar u tal-Bibljografi tan-Nofsinhar tal-[[Afrika]] (ASAIB)<ref>{{Ċita web|url=https://www.asaib.org.za/|titlu=Home|sit=www.asaib.org.za|data-aċċess=2021-05-02|arkivju-url=https://web.archive.org/web/20210502080552/https://www.asaib.org.za/|arkivju-data=2021-05-02|url-status=dead}}</ref> * l-Għaqda Awstraljana u ta' New Zealand tal-Professjonisti tal-Indiċjar<ref>{{Ċita web|url=https://www.anzsi.org/|titlu=Home {{!}} Australian and New Zealand Society of Indexers – Australian and New Zealand Society of Indexers|lingwa=en-AU|data-aċċess=2021-05-02}}</ref> * il-British Record Society<ref>{{Ċita web|url=https://www.britishrecordsociety.org/|titlu=Home {{!}} British Record Society|sit=www.britishrecordsociety.org|data-aċċess=2021-05-02}}</ref> * l-Għaqda [[Ċina|Ċiniża]] tal-Professjonisti tal-Indiċjar<ref>{{Ċita web|url=http://www.cnindex.fudan.edu.cn/introduce_01.htm|titlu=网络维护中 {{!}} Under Maintenance|sit=www.cnindex.fudan.edu.cn|data-aċċess=2021-05-02|arkivju-url=https://web.archive.org/web/20191218034711/http://www.cnindex.fudan.edu.cn/introduce_01.htm|arkivju-data=2019-12-18|url-status=dead}}</ref> * in-Network Ġermaniż tal-Professjonisti tal-Indiċjar/Deutsches Netzwerk der Indexer (DNI)<ref>{{Ċita web|url=https://d-indexer.eu/|titlu=Willkommen — Deutsches Netzwerk der Indexer|sit=Deutsches Netzwerk der Indexer|lingwa=de-DE|data-aċċess=2021-05-02}}</ref> * l-Għaqda tal-Indiċjar tal-[[Kanada]]/Société canadienne d'indexation (ISC/SCI)<ref>{{Ċita web|url=https://indexers.ca/|titlu=Indexers.ca – The professional society of indexers in Canada since 1977|lingwa=en-US|data-aċċess=2021-05-02}}</ref> * in-Network tal-Professjonisti tal-Indiċjar tan-[[Pajjiżi l-Baxxi|Nederlands]] (NIN)<ref>{{Ċita web|url=https://www.indexers.nl/|titlu=NIN – Nederlands Indexers Netwerk|lingwa=nl|data-aċċess=2021-05-02}}</ref> * l-Għaqda tal-Professjonisti tal-Indiċjar<ref>{{Ċita web|url=https://www.indexers.org.uk/|titlu=Society of Indexers|sit=Society of Indexers|lingwa=en-GB|data-aċċess=2021-05-02}}</ref> == Iktar Qari == * Booth, Pat (2001) ''Indexing: The Manual of Good Practice'' (K. G. Saur), {{ISBN|3-598-11536-9}} * Borko, Harold & Bernier, Charles L. (1978) ''Indexing Concepts and Methods'', {{ISBN|0-12-118660-1}} * Browne, Glenda and Jermey, Jon (2007), ''The Indexing Companion'' (Cambridge University Press), {{ISBN|978-0-521-68988-5}} * Diodato, V. (1994). User preferences for features in back of book indexes. Journal of the American Society for Information Science. 45(7), 529–536. * Diodato, V. & Gandt, G. (1991). Back of book indexes and the characteristics of author and nonauthor indexing: Report of an exploratory study. Journal of the American Society for Information Science. 42(5), 341–350. * Enser, P. G. B. (1985). Automatic classification of book material represented by back-of-the-book index. Journal of Documentation. 41(3), 135–155. * Fugmann, R. (2006). Das Buchregister Methodische Grundlagen und praktische Anwendung. Frankfurt am Main: DGI. (DGI Schrift; Informationswissenschaft – 10). * Grosch, A. N. (1986). Index-aid: Computer assisted back-of-the-book indexing. Electronic Library. 4(5), 278–280. * Hornyak, B. (2002). Indexing Specialties: Psychology. Medford, NJ : Information Today, Inc. * Kendrick, P. & Zafran, E. L. (Eds.). (2001). Indexing Specialties: Law. Medford, NJ : Information Today, Inc. * Mulvany, Nancy (2005) ''Indexing Books'', 2nd ed. (University of Chicago Press) {{ISBN|0-226-55276-4}} * School of Library, archival and information studies, The University of British Columbia. Indexing resources on the WWW. Back-of-the-Book indexing. Hentet fra: https://web.archive.org/web/20140805233922/http://www.slais.ubc.ca/resources/indexing/backof2.htm * Schütze, H. (1998). The Hypertext Concordance: A Better Back-of-the-Book Index. I: Proceedings of Computerm ´98 (Montreal, Canada, 1998). D. Bourigault, C. Jacquemin, and M.-C. L´Homme, Eds., pp.&nbsp;101–104. * Smith, Sherry & Kells, Kari (2005) ''Inside Indexing: the Decision-Making Process'' (Northwest Indexing Press), {{ISBN|0-9771035-0-1}} * Stauber, Do Mi (2004) ''Facing the Text: Content and Structure in Book Indexing'' (Cedar Row Press) {{ISBN|0-9748345-0-5}} * Towery, M. (Ed.). (1998). Indexing Specialties: History. Medford, NJ: Information Today, Inc. * Wellisch, Hans (1995) ''Indexing from A to Z'', 2nd ed. (H. W. Wilson) {{ISBN|0-8242-0807-2}} * Wellisch, Hans, H. (1986). "The Oldest Printed Indexes." ''The Indexer'' vol 15 no 2 October., pp.&nbsp;1–10. * Witty, F. J. (1965). Early indexing techniques. ''Library Quarterly 35,'' 141–148. * Wu, Z. etc. (2013). Can Back-of-the-Book Indexes be Automatically Created? In Proceedings of CIKM 2013. San Francisco, CA, USA. * Wyman, L. P. (Ed.). (1999). Indexing Specialities: Medicine. Medford, NJ: Information Today, Inc. == Referenzi == {{referenzi}} [[Kategorija:Pubblikazzjoni]] [[Kategorija:Kotba]] l4qchsntqe9sa9awvmgh4t8s27gciha 0 26988 330694 315323 2026-06-25T00:51:37Z InternetArchiveBot 18288 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 330694 wikitext text/x-wiki [[Stampa:Bagan, Myanmar, Ananda Temple as seen from Thatbyinnyu Temple in Bagan plains.jpg|daqsminuri|325x325px|Bagan]] '''Bagan''' (bil-Burmiż: ပုဂံ; MLCTS: ''pu.gam'', <small>IPA:</small> [bəɡàɰ̃]; li qabel kienet magħrufa bħala '''Pagan''') hija belt antika u [[Sit ta' Wirt Dinji]] tal-[[UNESCO]]<ref name=":0">{{Ċita web|url=https://whc.unesco.org/en/list/1588/|titlu=Bagan|kunjom=Centre|isem=UNESCO World Heritage|sit=UNESCO World Heritage Centre|lingwa=en|data-aċċess=2021-07-29}}</ref> fir-Reġjun ta' [[Mandalay]] tal-[[Burma|Myanmar]].<ref name=":1">{{Ċita web|url=https://whc.unesco.org/en/news/2004/|titlu=Seven more cultural sites added to UNESCO’s World Heritage List|kunjom=Centre|isem=UNESCO World Heritage|sit=UNESCO World Heritage Centre|lingwa=en|data-aċċess=2021-07-29}}</ref> Mis-sekli 9 sa 13, il-belt kienet il-[[Belt kapitali|kapitali]] tar-Renju ta' Pagan, l-ewwel renju li wassal għall-unifikazzjoni tar-reġjuni li iktar 'il quddiem iffurmaw il-Myanmar. Fl-eqqel żmien tar-renju bejn is-sekli 11 u 13, iżjed minn 10,000 tempju, pagoda u monasteru [[Buddiżmu|Buddisti]] nbnew fil-pjanura ta' Bagan biss<ref name=":2">Stadtner 2011: 216</ref>, li minnhom għad hemm il-fdalijiet ta' iktar minn 2,200 tempju u pagoda. Iż-'''Żona Arkeoloġika ta' Bagan''' hija attrazzjoni ewlenija għall-industrija l-ġdida tat-turiżmu fil-pajjiż.<ref>{{Ċita rivista|data=2013-05-23|titlu=The promise—and the pitfalls|url=https://www.economist.com/special-report/2013/05/23/the-promise-and-the-pitfalls|rivista=The Economist}}</ref> == Etimoloġija == Bagan hija l-pronunzja standard attwali tal-kelma bil-Burmiż ''Pugan'' (ပုဂံ), li ġiet mill-Burmiż Antik ''Pukam'' (ပုကမ်). L-isem klassiku tagħha bil-Pali huwa ''Arimaddanapura'' (အရိမဒ္ဒနာပူရ, litteralment "il-belt li tgħaffeġ l-għedewwa"). L-ismijiet l-oħra tal-belt bil-Pali jirreferu għaż-żona estremament niexfa tagħha: ''Tattadesa'' (တတ္တဒေသ, "art arida"), u ''Tampadīpa'' (တမ္ပဒီပ, "pajjiż il-bronż"). Il-ġrajjiet Burmiżi jirrapportaw ukoll ismijiet klassiċi oħra, fosthom ''Thiri Pyissaya'' (သီရိပစ္စယာ; bil-Pali: Siripaccaya) u ''Tampawaddy'' (တမ္ပဝတီ; bil-Pali: Tampavatī).<ref>Maha Yazawin Vol. 1 2006: 139–141</ref> == Storja == === Sekli 9 sa 13 === [[Stampa:Pagan Empire -- Sithu II.PNG|xellug|daqsminuri|Mappa tal-Imperu ta' Pagan għall-ħabta tal-1210]] Skont il-ġrajjiet Burmiżi, Bagan ġiet stabbilita fit-tieni seklu W.K., u ġiet iffortifikata fit-849 W.K. mir-Re Pyinbya, l-34 suċċessur tal-fundatur ta' Bagan tal-qedem.<ref>Harvey 1925: 18</ref> Madankollu, l-istudjużi ewlenin inġenerali jsostnu li Bagan ġiet stabbilita bejn nofs u l-aħħar tas-seklu 9 mill-Mranma (Burmani), li kienu għadhom kemm daħlu fil-wied ta' Irrawaddy mir-Renju ta' Nanzhao. Fost diversi bliet-stati kompetituri ta' xulxin sal-aħħar tas-seklu 10, l-insedjament tal-Burmani kiber kemm fl-awtorità tiegħu kif ukoll fil-kobor tiegħu.<ref>Lieberman 2003: 90–91</ref> Mill-1044 sal-1287, Bagan kienet il-kapitali kif ukoll iċ-ċentru politiku, ekonomiku u kulturali tal-[[Imperu ta' Pagan]]. Matul perjodu ta' 250 sena, il-mexxejja ta' Bagan u s-sinjuruni tagħha bnew iktar minn 10,000 [[monument]] [[Reliġjon|reliġjuż]] (madwar 1,000 stupa, 10,000 tempju żgħir u 3,000 monasteru) f'żona ta' 104 kilometru kwadru fil-pjanura ta' Bagan. Il-belt properuża kibret fid-daqs u l-kobor perċepit tagħha, u saret ċentru kożmopolitan għall-istudji reliġjużi u lajċi, speċjalment korsijiet tal-Pali tal-istudju tal-grammatika u tal-[[filosofija]]-[[psikoloġija]] (''abhidhamma'') kif ukoll l-istudji f'varjetà ta' lingwi tal-prosodija, tal-[[fonoloġija]], tal-grammatika, tal-[[astroloġija]], tal-alkimija, tal-[[mediċina]], u tal-istudji legali. Il-belt attirat patrijiet u studenti saħansitra mill-[[Indja]], mis-[[Sri Lanka]] u mill-[[Imperu Khmer]].<ref name=":3">Lieberman 2003: 115–116</ref> Il-[[kultura]] ta' Bagan kienet dominata mir-reliġjon. Ir-reliġjon ta' Bagan kienet fluwida, sinkretika u skont l-istandards ta' iktar 'il quddiem, mhux ortodossa. Kollox ma' kollox kienet kontinwazzjoni ta' xejriet reliġjużi fl-era tal-Pyu meta l-Buddiżmu Theravada kien jeżisti flimkien mal-Buddiżmu Mahayana, il-Buddiżmu Tantriku, diversi deklinazzjonijiet tal-[[Ħinduiżmu|Induiżmu]] (Saivita u Vaishana), kif ukoll tradizzjonijiet (''nat'') animisti nativi. Filwaqt li l-patroċinju rjali tal-Buddiżmu Theravada minn nofs is-seklu 11 kien wassal biex gradwalment tikseb il-primazija, tradizzjonijiet oħra komplew joktru matul il-perjodu ta' Pagan kollu sa livelli bla preċedent.<ref name=":3" /> L-Imperu ta' Pagan sfaxxa fl-1287 minħabba invażjonijiet ripetuti tal-[[Mongolja|Mongoli]] (1277-1301). Riċerka reċenti turi li l-armati Mongoli jaf ma laħqux Bagan innifisha, u li anke jekk għamlu dan, il-ħsara li għamlu probabbilment kienet minima.<ref>Lieberman 2003: 119–120</ref> Madankollu, xi ħsara xorta saret. Il-belt, li xi darba kienet tospita xi 50,000 sa 200,000 ruħ, spiċċat f'xejn iktar minn raħal żgħir, u qatt ma reġgħet kisbet il-prominenza tagħha. Il-belt formalment ma baqgħetx il-kapitali ta' Burma f'Diċembru 1297 meta r-Renju ta' Myinsaing sar il-qawwa l-ġdida f'Burma ta' Fuq.<ref>Htin Aung 1967: 74</ref><ref>Than Tun 1959: 119–120</ref> === Sekli 14 sa 19 === [[Stampa:Hot air balloon over a pagoda in Bagan.jpg|daqsminuri|Ballun tal-arja turistiku fuq pagoda f'Bagan]] Bagan baqgħet teżisti bħala insedjament uman sas-seklu 15<ref>Aung-Thwin 1985: 196–197</ref>, u bħala destinazzjoni tal-pellegrinaġġi matul il-perjodu imperjali kollu. Għadd iżgħar ta' monumenti reliġjużi ġodda u impressjonanti xorta waħda baqgħu jinbnew sa nofs is-seklu 15, iżda wara, il-kostruzzjoni ta' tempji ġodda majnat sew b'inqas minn 200 tempju li nbnew bejn is-sekli 15 u 20.<ref name=":2" /> Il-kapitali l-antika baqgħet destinazzjoni tal-pellegrinaġġi iżda l-pellegrinaġġi kienu ffukati fuq xi għoxrin tempju li kienu l-iktar prominenti biss mill-eluf li kien hemm: it-Tempju/il-Pagoda ta' Ananda, ta' Shwezigon, ta' Sulamani, ta' Htilominlo, ta' Dhammayazika, u ftit tempji oħra tul il-mogħdija l-antika. Il-kumplament—eluf ta' tempji inqas famużi u iktar remoti—sfaw mitluqa u bosta minnhom inħakmu mill-elementi.<ref name=":2" /> Għall-ftit tempji li kellhom patroċinju regolari, dan il-patroċinju kontinwu ġab miegħu manutenzjoni regolari tat-tempji kif ukoll żidiet arkitettoniċi li kienu jingħataw bħala donazzjoni mid-devoti. Bosta tempji reġgħu ġew impittrin mill-ġdid b'affreski ġodda apparti jew saħansitra fuq l-affreski oriġinali ta' żmien Pagan, jew ġew mgħammra bi [[Statwa|statwi]] ġodda ta' Buddha. Imbagħad kien hemm sensiela ta' rinnovazzjonijiet "sistematiċi" sponsorjati mill-istat fil-perjodu ta' Konbaung (1752-1885), li fil-maġġoranza tagħhom ma żammewx mad-disinni oriġinali—uħud ġew irtokkati "b'superfiċe mkaħħla kif ġie ġie, bla ebda gosti, [[L-Arti|arti]] jew riżultat sodisfaċenti". It-tempji minn ġewwa kienu ngħataw saħansitra żebgħa bajda fuq l-affreski, bħal pereżempju dawk ta' Thatbyinnyu u ta' Ananda. Bosta iskrizzjonijiet impittra u saħansitra affreski ġew miżjuda f'dan il-perjodu.<ref>Stadtner 2011: 217</ref> === Seklu 20 sal-preżent === [[Stampa:Pumpkin Pagoda -Bupaya Pagoda-, Pagan, Upper Burma.jpg|xellug|daqsminuri|306x306px|Il-Pagoda ta' Bupaya fl-1868 qabel ma nqerdet b'terremot fl-1975 u issa ġiet rikostruwita u ġiet indurata]] Bagan tinsab f'żona attiva tat-terremoti, u ġarrbet bosta terremoti tul is-sekli, b'saħansitra iżjed minn 400 irreġistrati bejn l-1904 u l-1975.<ref>Unesco 1976: ix</ref> Terremot kbir seħħ fit-8 ta' Lulju 1975, u laħaq it-8 MM f'Bagan u f'Myinkaba, u 7 MM f'Nyaung-U.<ref>Ishizawa u Kono 1989: 114</ref> It-terremot heżżeż it-tempji, u f'ħafna każijiet bħal dak ta' Bupaya, ġarrbu ħsarat kbar u xi kultant irreversibbli. Attwalment hemm 2,229 tempju u pagoda.<ref name=":4">Köllner, Bruns 1998: 117</ref> Bosta minn dawn il-pagodi li ġarrbu l-ħsarat ġew restawrati fis-snin 90 mill-gvern militari, li għamel ħiltu biex Bagan issir destinazzjoni turistika internazzjonali. Madankollu, l-isforzi ta' restawr minflok wasslu għat-tmaqdir mifrux mill-istoriċi tal-arti u mill-konservazzjonisti minn madwar id-[[Id-Dinja|dinja]]. Il-kritiċi kienu mgħaddbin li r-restawr sar mingħajr wisq attenzjoni għall-istili arkitettoniċi oriġinali u bl-użu ta' materjali moderni, u li l-gvern fetaħ ukoll korsa tal-golf fil-beraħ, awtostrada pavimentata, u bena torri panoramiku ta' 61 metru. Għalkemm il-gvern kien jemmen li l-mijiet ta' tempji (mhux restawrati) u l-għadd kbir ta' iskrizzjonijiet fuq il-ġebel tal-kapitali antika kienu biżżejjed biex jistħoqqilhom jitniżżlu bħala Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO, il-belt tniżżlet biss fl-2019, u Bagan damet daqshekk biex jitniżżlu allegatament proprju minħabba r-restawr.<ref>Tourtellot 2004</ref> Bagan illum hija destinazzjoni turistika ewlenija fl-industrija emerġenti tal-pajjiż, li kienet ilha fil-mira ta' diversi kampanji ta' bojkottjar. Diversi pubblikazzjonijiet Burmiżi jenfasizzaw li l-infrastruttura turistika żgħira tal-belt se jkollha tespandi malajr anke biex tlaħħaq mal-iċken żieda fit-turiżmu fis-snin li ġejjin. [[Stampa:Ananda Buddha, Bagan, Myanmar.jpg|daqsminuri|316x316px|Il-Buddha bilwieqfa tat-Tempju ta' Ananda]] Fl-24 ta' Awwissu 2016, terremot kbir heżżeż il-parti ċentrali ta' Myanmar u mill-ġdid ikkawża ħsarat estensivi f'Bagan; din id-darba kważi 400 tempju nqerdu. It-Tempju ta' Sulamani u dak ta' Myauk Guni (Guni tat-Tramuntana) ġarrbu ħsarat kbar. Id-Dipartiment Arkeoloġiku ta' Bagan ta bidu għal stħarriġ u sforz ta' rikostruzzjoni bl-għajnuna ta' esperti mill-UNESCO. Il-viżitaturi ma jistgħux jidħlu iktar fi 33 tempju li ġarrbu l-iktar ħsarat. == Sit ta' Wirt Dinji == Fis-6 ta' Lulju 2019, Bagan tniżżlet uffiċjalment bħala Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO, 24 sena wara li l-gvern militari nnomina l-belt fl-1995, matul it-43 sessjoni tal-Kumitat tal-Wirt Dinji. B'hekk Bagan saret it-tieni Sit ta' Wirt Dinji fil-Myanmar, wara l-[[Bliet Antiki tal-Pyu]]. Bħala parti mir-rakkomandazzjonijiet li ngħataw wara d-deżinjazzjoni ta' Bagan, il-gvern tal-Myanmar wiegħed li jkun hemm rilokazzjoni tal-lukandi eżistenti fiż-żona arkeoloġika lejn żona apposta għal-lukandi sal-2028.<ref name=":0" /><ref name=":1" /><ref>{{Ċita web|url=https://www.mmtimes.com/news/bagan-named-unesco-world-heritage-site.html|titlu=Bagan named UNESCO World Heritage Site|data=2019-07-07|sit=The Myanmar Times|data-aċċess=2021-07-29|arkivju-url=https://web.archive.org/web/20210729233417/https://www.mmtimes.com/news/bagan-named-unesco-world-heritage-site.html|arkivju-data=2021-07-29|url-status=dead}}</ref> Il-valur universali straordinarju tas-sit ġie rrikonoxxut abbażi ta' tliet kriterji tal-għażla tal-UNESCO: '''il-kriterju (iii)''' "Xhieda unika jew minn tal-inqas eċċezzjonali ta' tradizzjoni kulturali jew ta' ċivilizzazzjoni li għadha ħajja jew li għebet"; '''il-kriterju (iv)''' "Eżempju straordinarju ta' tip ta' bini, ta' grupp ta' siti jew ta' pajsaġġ arkitettoniku jew teknoloġiku li joħroġ fid-dieher stadju/i sinifikanti fl-istorja tal-bniedem"; u '''l-kriterju (vi)''' "Assoċjazzjoni diretta jew tanġibbli ma' avvenimenti jew ma' tradizzjonijiet ħajjin, ma' ideat jew ma' twemmin, jew ma' xogħlijiet artistiċi jew letterarji ta' valur universali straordinarju".<ref name=":0" /> == Ġeografija == [[Stampa:Ruins of Bagan, 1999.jpg|daqsminuri|302x302px|Inżul ix-xemx fuq it-tempji u l-pagodi ta' Bagan]] Iż-Żona Arkeoloġika ta' Bagan, definita bħala ż-żona ta' 13-il kilometru bi tmien kilometri u ċċentrata madwar il-belt antika ta' Bagan, tikkonsisti minn Nyaung U fit-Tramuntana u Bagan il-Ġdida fin-Nofsinhar, tinsab fil-Punent ta' art enormi mimlija pjanuri f'Burma ta' Fuq ma' lilwa tax-xmara Irrawaddy. Tinsab 290 kilometru fil-Lbiċ ta' Mandalay u 700 kilometru fit-Tramuntana ta' [[Yangon]]. === Klima === Bagan tinsab fin-nofs ta' "żona niexfa" tal-Myanmar, bejn wieħed u ieħor bejn [[Shwebo]] fit-Tramuntana u [[Pyay]] fin-Nofsinhar. Għad-differenza tar-reġjuni kostali tal-pajjiż, li jkollhom ix-xita ta' kull sena fil-monsoons li tlaħħaq iktar minn 2,500 millimetru, iż-żona niexfa ma tantx tara preċipitazzjoni peress li hija mkennija mix-xita mill-katina muntanjuża ta' Rakhine Yoma fil-Punent. Is-sorsi klimatiċi disponibbli online jirrapportaw klima pjuttost differenti għal Bagan. {| class="wikitable mw-collapsible" ! colspan="14" |''Data'' klimatika għal Bagan |- !Xahar !Jan !Fra !Mar !Apr !Mej !Ġun !Lul !Aww !Set !Ott !Nov !Diċ !Sena |- !Temp. għolja medja °C (°F) |32 (90) |35 (95) |36 (97) |37 (99) |33 (91) |30 (86) |30 (86) |30 (86) |30 (86) |32 (90) |32 (90) |32 (90) |32 (91) |- !Temp. baxxa medja °C (°F) |18 (64) |19 (66) |22 (72) |24 (75) |25 (77) |25 (77) |24 (75) |24 (75) |24 (75) |24 (75) |22 (72) |19 (66) |23 (72) |- | colspan="14" |Sors: www.holidaycheck.com<ref>{{Ċita web|url=http://archive.is/QxK10|titlu=Temperature Bagan - climate Bagan Myanmar - weather Bagan|data=2013-01-25|sit=archive.is|data-aċċess=2021-07-29}}</ref> |} {| class="wikitable mw-collapsible" ! colspan="14" |''Data'' klimatika għal Bagan |- !Xahar !Jan !Fra !Mar !Apr !Mej !Ġun !Lul !Aww !Set !Ott !Nov !Diċ !Sena |- !Temp. għolja medja °C (°F) |28 (82) |32 (90) |36 (97) |39 (102) |38 (100) |35 (95) |33 (91) |32 (90) |32 (90) |31 (88) |29 (84) |27 (81) |33 (91) |- !Temp. baxxa medja °C (°F) |16 (61) |19 (66) |24 (75) |28 (82) |29 (84) |27 (81) |26 (79) |25 (77) |25 (77) |24 (75) |20 (68) |17 (63) |23 (74) |- !Preċipitazzjoni medja f'mm (pulzieri) |5 (0.2) |0.6 (0.02) |2.6 (0.10) |16.4 (0.65) |49.6 (1.95) |69.8 (2.75) |126.7 (4.99) |182 (7.2) |152.4 (6.00) |103.6 (4.08) |25.5 (1.00) |5.7 (0.22) |739.9 (29.16) |- !Medja ta' jiem bix-xita |2 |1 |2 |9 |14 |21 |26 |28 |24 |20 |6 |2 |155 |- | colspan="14" |Sors: www.weatheronline.com<ref>{{Ċita web|url=http://www.worldweatheronline.com/Bagan-weather-averages/Mandalay/MM.aspx|titlu=Weather Bagan}}</ref> |} == Veduti panoramiċi == [[Stampa:Mi Nyein Gone-Bagan-Myanmar-15-Panorama view-gje.jpg|nofs|daqsminuri|702x702px|Veduta panoramika ta' Bagan mit-Tempju ta' Minyeingon, b'Thatbyinnyu fuq ix-xellug u Dhammayangyi ’l bogħod fuq il-lemin]] [[Stampa:P1130180 filtered Panorama s.jpg|nofs|daqsminuri|702x702px|Il-pjanura ta' Bagan b'Dhammayangyi fuq ix-xellug]] [[Stampa:Bagan panorama2.jpg|nofs|daqsminuri|701x701px|Il-pjanura ta' Bagan bix-xmara Irrawaddy fl-isfond]] [[Stampa:The plains of Bagan (02).jpg|nofs|daqsminuri|702x702px|Il-pjanura ta' Bagan Plains mix-xatt oppost tax-xmara Irrawaddy]] == Arkitettura == Bagan tispikka mhux biss għan-numru ma jispiċċa qatt ta' binjiet reliġjużi tal-Myanmar, iżda wkoll għall-arkitettura tal-għaġeb tal-binjiet, u l-kontribut tagħhom għad-disinn tat-tempji Burmiżi. L-arti tal-arkitettura tal-pagodi f'Bagan hija turija tal-ħila mill-aqwa tal-[[Artiġjan|artiġjani]] tal-Myanmar. It-tempji ta' Bagan jistgħu jinqasmu f'żewġ kategoriji wesgħin: it-tempji solidi bi stil ta' ''stupa'' u t-tempji vojta minn ġewwa bl-istil ''gu'' (ဂူ). ==== Stupi ==== ''Stupa'', li tissejjaħ ukoll ''pagoda'' jew ''chedi'', hija struttura kbira, li tipikament ikollha kompartiment bir-relikwi ġewwa. L-istupi jew il-pagodi ta' Bagan evolvew mill-ewwel disinni tal-[[Pyu]], li min-naħa tagħhom kienu bbażati fuq id-disinni tal-istupi tar-reġjun ta' Andhra, partikolarment Amaravati u Nagarjunakonda fix-Xlokk tal-Indja attwali, u fuq livell inqas ta' [[Ceylon]].<ref>Aung-Thwin 2005: 26–31</ref> L-istupi tal-era ta' Bagan min-naħa tagħhom kienu l-prototipi għall-istupi Burmiżi ta' warajhom f'termini ta' simboliżmu, forma u disinn, tekniki tal-bini u saħansitra materjali.<ref name=":5">Aung-Thwin 2005: 233–235</ref> {{multiple image||alt4=|alt7=|width7=107|image7=Unnamed Buddhist temple (113753).jpg|caption6=Il-Pagoda ta' Mingalazedi (is-seklu 13)|alt6=|width6=160|image6=Mingalazedi-Bagan-Myanmar-02-gje.jpg|caption5=Il-Pagoda ta' Dhammayazika (is-seklu 12)|alt5=|width5=145|image5=Dhamma-Yazaka.JPG|caption4=Il-Pagoda ta' Shwezigon (is-seklu 11)|width4=82|header=Evoluzzjoni tal-istupi tal-Myanmar|image4=Shwezigon.JPG|caption3=Il-Pagoda ta' Lawkananda (qabel is-seklu 11)|alt3=|width3=145|image3=Lawkananda-Dec-2000-01.JPG|caption2=Il-Pagoda ta' Bupaya (qabel is-seklu 11)|alt2=|width2=82|image2=Bagan-Bu-Paya.JPG|caption1=Il-Pagoda ta' Bawbawgyi (is-seklu 7)|alt1=|width1=94|image1=20160810 Bawbawgyi Pogoda Sri Ksetra Pyay Myanmar 9252.jpg|caption7=L-umbrelel ċerimonjali f'tempju ta' Bagan}} [[Stampa:Sulamani-Bagan-Myanmar-23-gje.jpg|daqsminuri|369x369px|L-affreski antiki fuq ġewwa tat-Tempju ta' Sulamani f'Bagan]] Oriġinarjament, stupa ta' Ceylon kien ikollha qafas emisferiku (bil-Pali: ''anda'', jiġifieri "bajda"), li fuqu kienet tiġi stabbilita kaxxa rettangolari mdawra b'balavostri tal-ġebel (''harmika''). Xaft kien jagħti lejn il-quċċata tal-istupa u dan kien jirfed diversi umbrelel ċerimonjali. L-istupa hija rappreżentazzjoni tal-kożmos Buddisti: l-għamla tagħha tissimboleġġa lill-Muntanja Meru, filwaqt li l-umbrella armata fuq ix-xogħol bil-brikks tirrappreżenta l-assi tad-dinja.<ref name=":4" /> Il-pedamenti bil-brikks spiss kienu jinksew bl-istukko u mżejna bir-riljievi. Pari jew serje ta' orki bħala gwardjani (''bilu'') kienu tema favorita fil-perjodu ta' Bagan tal-qedem.<ref>Falconer, J.; Moore, E.; Tettoni, L. I. (2000). ''Burmese design and architecture''. [[Hong Kong]]: Periplus. ISBN <bdi>9625938826</bdi>.</ref> Id-disinn oriġinali tal-Induisti gradwalment ġie mmodifikat, l-ewwel mill-Pyu, u mbagħad mill-Burmani f'Bagan, fejn l-istupa bil-mod il-mod żviluppat b'għamla itwal u ċilindrika. L-iktar stupi bikrin ta' Bagan bħal dik ta' Bupaya (għall-ħabta tas-seklu 9) nibtu direttament mill-istil tal-Pyu fi [[Sri Ksetra]]. Sas-seklu 11, l-istupa żviluppat b'għamla iktar qisha qanpiena fejn l-umbrelel inbidlu f'sensiela ta' ċrieki li kulma jmur jiċkienu u li kienu jitpoġġew fuq xulxin sa ma jiġu għall-ponta. Fuq iċ-ċrieki, id-disinn il-ġdid sostitwixxa l-''harmika'' b'blanzun tal-lotus. Dan id-disinn imbagħad evolva f'"blanzun tal-[[banana]]", li jifforma l-quċċata estiża tal-biċċa l-kbira tal-pagodi Burmiżi. Tliet terrazzi rettangolari jew erbgħa kienu jservu bħala l-bażi tal-pagoda, sikwit b'gallerija ta' madum tat-terrakotta li juru ġrajjiet tal-''jataka'' Buddisti. Il-Pagoda ta' Shwezigon u l-Pagoda ta' Shwesandaw huma l-iktar eżempji bikrin ta' din it-tip ta' pagoda. Eżempji tat-tendenza favur disinn qisu iktar b'għamla ta' qanpiena gradwalment kisbu l-primazija kif wieħed jista' jara fil-Pagoda ta' Dhammayazika (l-aħħar tas-seklu 12) u l-Pagoda ta' Mingalazedi (l-aħħar tas-seklu 13).<ref>Aung-Thwin 2005: 210–213</ref> ==== Tempji vojta minn ġewwa ==== B'kuntrast mal-istupi, it-tempji vojta minn ġewwa bl-istil ''gu'' huma strutturi li kienu jintużaw għall-meditazzjoni, għall-qima u d-devozzjoni lejn Buddha u ritwali Buddisti oħra. It-tempji ''gu'' jinqasmu f'żewġ stili bażiċi: id-disinn b'"faċċata waħda" u d-disinn b'erba' faċċati"—essenzjalment daħla prinċipali waħda u erba' daħliet prinċipali. Jeżistu wkoll stili oħra bħal pereżempju b'ħames faċċati u ibridi. L-istil b'faċċata waħda oriġina minn [[Beikthano]] fis-seklu 2, u l-istil b'erba' faċċati oriġina minn Sri Ksetra fis-seklu 7. It-tempji, li kellhom karatteristiċi uniċi bħal ħnejjiet ippuntati u l-kompartiment bil-volti, bdew isiru ikbar u iktar grandjużi fil-perjodu ta' Bagan tal-qedem.<ref>Aung-Thwin 2005: 224–225</ref> ==== Innovazzjonijiet ==== [[Stampa:Dhammayazika Paya - South Plain - Bagan (Pagan) - Myanmar (Burma).jpg|xellug|daqsminuri|311x311px|Dhammayangyi Paya, Bagan]] Għalkemm id-disinni tat-tempji Burmiżi evolvew minn stili tal-Induisti u tal-Pyu (u possibbilment anke tal-Mon), it-tekniki tal-volti milli jidher żviluppa f'Bagan stess. L-iktar tempi bikrin bil-volti jmorru lura għas-seklu 11, filwaqt li l-istil bil-volti ma kienx mifrux fl-[[Indja]] qabel l-aħħar tas-seklu 12. Ix-xogħol bil-ġebel tal-binjiet juri "livell tal-għaġeb ta' perfezzjoni", fejn ħafna mill-istrutturi immensi ma ġġarrfux minkejja t-terremot qawwi tal-1975.<ref name=":4" /> B'xorti ħażina, it-tekniki tal-volti tal-era ta' Bagan tal-qedem intilfu fil-perjodi ta' wara. Wara dan il-perjodu, inbnew biss tempji ferm iżgħar bl-istil ''gu''. Fis-seklu 18, pereżempju, ir-Re Bodawpaya pprova jibni l-Pagoda ta' Mingun (li suppost kellha tkun l-ikbar waħda fid-dinja) bħala tempju b'kompartimenti spazjużi bil-volti iżda ma setax għaliex l-[[Artiġjan|artiġjani]] u l-[[Bennej|bennejja]] ta' dak iż-żmien kienu laħqu tilfu l-għarfien u s-[[sengħa]] tal-bini tal-volti u tal-ħnejjiet ippuntati, tant meħtieġa għall-bini tat-tempji vojta minn ġewwa ta' Bagan.<ref name=":5" /> Innovazzjoni arkitettonika oħra li oriġinat f'Bagan hija t-tempju Buddist bi pjanta pentagonali. Dan id-disinn nibet minn disinni ibridi (bejn disinni b'faċċata u b'erba' faċċati). L-idea kienet li tiġi inkluża l-venerazzjoni tal-Buddha Maitreya, il-ħames Buddha ta' dik l-era u l-Buddha tal-futur, apparti l-erba' l-oħra eżistenti. Il-Pagoda ta' Dhammayazika u l-Pagoda ta' Ngamyethna huma eżempji tad-disinn pentagonali.<ref name=":4" /> ==== Siti kulturali notevoli ==== {| class="wikitable sortable" border="1" ! width="100" |Isem ! width="100" |Ritratt ! width="100" |Sena tal-kostruzzjoni ! width="100" |Sponsor(s) ! width="400" |Noti |- |Tempju ta' Ananda |[[File:Bagan,_Myanmar,_Ananda_Temple.jpg|ħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Bagan,_Myanmar,_Ananda_Temple.jpg|120x120px]] |1105 |Re Kyansittha |Wieħed mill-iktar tempji famużi f'Bagan; għoli 51 metru |- |Pagoda ta' Bupaya |[[Stampa:Bupaya Pagoda - 2014.01 - panoramio.jpg|bla_tilar|120x120px]] |850 |Re Pyu Saw Hti |Bl-istil tal-Pyu; il-pagoda oriġinali tas-seklu 9 inqerdet b'terremot fl-1975; issa ġiet rikostruwita kompletament u ġiet indurata |- |Tempju ta' Dhammayangyi |[[File:Bagan,_Myanmar,_Dhammayangyi_Temple.jpg|ħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Bagan,_Myanmar,_Dhammayangyi_Temple.jpg|120x120px]] |1167–1170 |Re Narathu |L-ikbar tempju f'Bagan |- |Pagoda ta' Dhammayazika |[[File:Dhamma-Yazaka.JPG|ħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Dhamma-Yazaka.JPG|120x120px]] |1196–1198 |Re Sithu II | |- |Tempju ta' Gawdawpalin |[[File:Gawdawpalin_Temple_Bagan_Myanmar.jpg|ħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Gawdawpalin_Temple_Bagan_Myanmar.jpg|120x120px]] |1211–1235 |Re Sithu II u Re Htilominlo | |- |Tempju ta' Gubyaukgyi (Wetkyi-in) | |Early 13th Century |Re Kyansittha | |- |Tempju ta' Gubyaukgyi (Myinkaba) |[[File:Gubyaukgyi-Bagan-Myanmar-02-gje.jpg|ħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Gubyaukgyi-Bagan-Myanmar-02-gje.jpg|120x120px]] |1113 |Prinċep Yazakumar | |- |Tempju ta' Htilominlo |[[File:Bagan, Myanmar, Sulamani Temple.jpg|ħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Bagan, Myanmar, Sulamani Temple.jpg|120x120px]] |1218 |Re Htilominlo |Tempju li fih tliet sulari (għoli 46 metru) |- |Pagoda ta' Lawkananda |[[File:Lawkananda-Bagan-Myanmar-01-gje.jpg|ħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Lawkananda-Bagan-Myanmar-01-gje.jpg|168x168px]] |1044–1077 |Re Anawrahta | |- |Tempju ta' Mahabodhi |[[File:Mahabodhi_Temple,_Bagan.jpg|ħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Mahabodhi_Temple,_Bagan.jpg|165x165px]] |1218 |Re Htilominlo |Replika iżgħar tat-[[Tempju ta' Mahabodhi]] f'[[Bodh Gaya]], l-[[Indja]] |- |Tempju ta' Manuha |[[File:Manuha.JPG|ħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Manuha.JPG|120x120px]] |1067 |Re Manuha | |- |Pagoda ta' Mingalazedi |[[File:Mingalazedi-Bagan-Myanmar-02-gje.jpg|ħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Mingalazedi-Bagan-Myanmar-02-gje.jpg|120x120px]] |1268–1274 |Re Narathihapate | |- |Tempju ta' Minyeingon |[[File:Mi_Nyein_Gone-Bagan-Myanmar-06-gje.jpg|ħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Mi_Nyein_Gone-Bagan-Myanmar-06-gje.jpg|120x120px]] | | | |- |Iskrizzjoni ta' Myazedi |[[File:Myazedi-Inscription-Burmese.JPG|ħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Myazedi-Inscription-Burmese.JPG|160x160px]] |1112 |Prinċep Yazakumar |"Il-Ġebla ta' Rosetta ta' Burma" b'iskrizzjonijiet b'erba' lingwi: bil-Pyu, bil-Mon Antik, bil-Burmiż Antik u bil-Pali |- |Tempju ta' Nanpaya |[[File:Nanpaya-Bagan-Myanmar-01-gje.jpg|ħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Nanpaya-Bagan-Myanmar-01-gje.jpg|120x120px]] |1160–1170 | |Tempju [[Ħinduiżmu|Indùista]] bl-istil tal-Mon; jingħad li kien ir-residenza antika ta' Manuha jew inbena fuq is-sit |- |Tempju ta' Nathlaung Kyaung |[[File:Nat-Hlaung_Kyaung_Vishnu_Statute.JPG|ħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Nat-Hlaung_Kyaung_Vishnu_Statute.JPG|160x160px]] |1044–1077 | |Tempju Induistà |- |Tempju ta' Payathonzu |[[File:Bagan,_Hpaya-thon-zu-Group.JPG|ħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Bagan,_Hpaya-thon-zu-Group.JPG|120x120px]] |1200 | |Tempju bl-istili Mahayana u Tantriku |- |Pagoda ta' Seinnyet Nyima u Pagoda ta' Seinnyet Ama |[[File:Seinnyet_temple.jpg|ħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Seinnyet_temple.jpg|120x120px]] |Seklu 11 | | |- |Tempju ta' Shwegugyi |[[File:Shwegugyi-Bagan-Myanmar-01-gje.jpg|ħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Shwegugyi-Bagan-Myanmar-01-gje.jpg|120x120px]] |1131 |Re Sithu I |Sithu I ġie assassinat hawnhekk; magħruf għat-twieqi tiegħu bl-f'forma ta' arkati |- |Pagoda ta' Shwesandaw |[[File:Shwesandaw_Pagoda_Bagan_Myanmar.jpg|ħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Shwesandaw_Pagoda_Bagan_Myanmar.jpg|180x180px]] |1057 |Re Anawrahta |Għolja 100 metru mingħajr ma wieħed jgħodd il-''hti'' fil-quċċata; l-itwal pagoda f'Bagan |- |Pagoda ta' Shwezigon |[[File:Shwezigon.jpg|ħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Shwezigon.jpg|120x120px]] |1102 |Re Anawrahta u Re Kyansittha | |- |Tempju ta' Sulamani |[[File:Sulamani_Temple.jpg|ħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Sulamani_Temple.jpg|120x120px]] |1183 |Re Sithu II | |- |Bieb ta' Tharabha |[[File:Tharaba_Gate.JPG|ħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Tharaba_Gate.JPG|120x120px]] |1020 |Re Kunhsaw Kyaunghpyu u Re Kyiso |L-unika parti li fadal mill-ħitan antiki; datati bir-radjukarbonju għall-ħabta tal-1020<ref name="mat-2005-382">Aung-Thwin 2005: 38</ref> |- |Tempju ta' Thatbyinnyu |[[File:Bagan,_Myanmar,_Thatbyinnyu_Temple.jpg|ħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Bagan,_Myanmar,_Thatbyinnyu_Temple.jpg|120x120px]] |1150/51 |Sithu I |L-itwal tempju f'Bagan; 66 metru |- |Pagoda ta' Tuywindaung |[[File:Tuywindaung_Pagoda.JPG|ħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Tuywindaung_Pagoda.JPG|160x160px]] | |Anawrahta | |- |} == Mużewijiet == [[File:Bagan_Palace.JPG|ħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Bagan_Palace.JPG|daqsminuri|Sit tal-pedamenti tal-palazz l-antik ta' Bagan tal-Qedem qabel l-2003.]] * Il-Mużew Arkeoloġiku ta' Bagan: l-unika [[mużew]] fiż-Żona Arkeoloġika ta' Bagan, fih innifsu mużew fil-beraħ antik millenju. Il-mużew fih tliet sulari u fih oġġetti rari tal-perjodu ta' Bagan tal-Qedem, fosthom l-iskrizzjonijiet oriġinali ta' Myazedi, il-[[Ġebla ta' Rosetta]] ta' Burma. * Il-Palazz ta' Anawrahta: dan il-palazz ġie rikostruwit fl-2003 abbażi tal-pedamenti eżistenti fis-sit tal-palazz l-antik.<ref>{{Ċita web|url=https://myanmar.gov.mm/en/travel-myanmar|titlu=Travel Myanmar|sit=myanmar.gov.mm|lingwa=en-US|data-aċċess=2021-07-29|arkivju-url=https://web.archive.org/web/20210803180004/https://myanmar.gov.mm/en/travel-myanmar|arkivju-data=2021-08-03|url-status=dead}}</ref> Madankollu, il-palazz li nbena fuq il-pedamenti nbena bl-ebda evidenza disponibbli kif seta' kien fil-qedem. == Dokumentazzjoni 3D bil-LiDAR == Il-Proġett ta' Zamani mill-Università ta' [[Cape Town]], l-[[Afrika t'Isfel]], offra s-servizzi tiegħu għad-dokumentazzjoni spazjali tal-[[Monument|monumenti]] f'Bagan b'rispons għall-qerda ta' monumenti minħabba terremot ta' Awwissu 2016. Wara żjara ta' tkixxif f'Bagan u laqgħa sussegwenti fl-uffiċċji tal-UNESCO f'[[Bangkok]], it-[[Tajlandja]], fi Frar 2017, il-Proġett ta' Zamani ddokumenta 12-il monument f'Bagan bl-użu tal-LiDAR, matul tliet kampanji fuq il-post bejn l-2017 u l-2018,<ref>{{Ċita web|url=https://zamaniproject.org/site-myanmar-bagan-temples-pagodas.html|titlu=Site - Bagan|sit=zamaniproject.org|data-aċċess=2021-07-29}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://lidarnews.com/articles/laserscanning-for-heritage-conservation-the-example-of-bagan/|titlu=Laser Scanning for Heritage Conservation - Bagan, Myanmar|data=2017-07-01|sit=LiDAR News|lingwa=en-US|data-aċċess=2021-07-29}}</ref> inkluż Kubyauk-gyi (Gubyaukgyi) (298); Kyauk-ku-umin (154); Tha-peik-hmauk-gu-hpaya (744); Sula-mani-gu-hpaya (Sulamani) (748); il-Monument 1053; Sein-nyet-ama (1085); Sein-nyet-nyima (1086); Naga-yon-hpaya (1192); Loka-ok-shaung (1467); Than-daw-kya (1592); il-Monasteru ta' Ananda; u l-Bieb ta' Tharabha, il-bieb tal-belt ta' Bagan tal-qedem. == Trasport == Bagan hija aċċessibbli bl-ajru, bil-ferrovija, bil-karozza tal-linja, bil-karozza u bid-dgħajsa mix-xmara. === Ajru === Il-biċċa l-kbira tat-turisti internazzjonali jtiru lejn il-belt. L-ajruport ta' Nyaung U jipprovdi l-kollegamenti bl-ajru mir-reġjun ta' Bagan u lejh. Diversi linji tal-ajru domestiċi għandhom titjiriet regolari lejn Yangon, li jdumu xi 80 minuta biex ikopru s-600 kilometru bejn iż-żewġ bliet. It-titjiriet lejn Mandalay idumu bejn wieħed u ieħor 30 minuta u dawk lejn [[Heho]] jdumu madwar 40 minuta. L-ajruport jinsab fil-periferija ta' Nyaung U u ddum xi 20 minuta bit-taksi biex tasal f'Bagan mill-ajruport.<ref>{{Ċita web|url=https://www.visit-bagan.com/getting-there/|titlu=Transport options for getting to Bagan Myanmar|data=2019-03-16|lingwa=en-US|data-aċċess=2021-07-29}}</ref> === Ferrovija === Il-belt ta' Bagan hija moqdija wkoll mil-linja ferrovjarja Yangon-Mandalay. Il-kumpanija Myanmar Railways kuljum topera servizz ferrovjarju ta' billejl 'l hemm u 'l hawn bejn Yangon u Bagan (il-ferroviji nri 61 u 62), li jdumu mill-inqas 18-il siegħa. Il-ferroviji għandhom vagun bis-sodod kif ukoll postijiet tal-Ewwel Klassi u postijiet tal-Klassi Ordinarja. Bejn Mandalay u Bagan hemm żewġ servizzi li joperaw kuljum 'l hemm u 'l hawn (il-ferroviji nri 117,118,119 u 120) li jieħdu mill-inqas tmien sigħat. Il-ferroviji għandhom postijiet tal-Ewwel Klassi u postijiet tal-Klassi Ordinarja.<ref>{{Ċita web|url=https://www.seat61.com/Burma.htm|titlu=Train travel in Myanmar (Burma) {{!}} Train times, fares, tickets, photos|sit=www.seat61.com|data-aċċess=2021-07-29}}</ref> === Karozzi tal-linja u karozzi === Hemm servizzi bil-karozzi tal-linja u bil-karozzi privati li joperaw billejl ukoll minn Yangon u Mandalay li jdumu madwar disa' sigħat u sitt sigħat rispettivament.<ref>{{Ċita web|url=https://www.visit-bagan.com/getting-there/|titlu=Transport options for gettingt to Bagan Myanmar|data=2019-03-16|lingwa=en-US|data-aċċess=2021-07-29}}</ref> === Lanċa === Servizz tal-lanċa "ekspress" jopera bejn Bagan u Mandalay. Tul ix-xmara Irrawaddy, l-iktar lanċa veloċi ddum xi disa' sigħat biex tivvjaġġa 170 kilometru. Is-servizz jopera kuljum fl-eqqel perjodi u joperaw ukoll servizzi inqas veloċi b'waqfiet mal-lejl. == Ekonomija == [[File:Bagan-Lacquerware-Factory-Workers.JPG|ħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Bagan-Lacquerware-Factory-Workers.JPG|daqsminuri|Ħaddiema f'fabbrika tal-oġġetti bil-lacquer]] L-ekonomija ta' Bagan hija bbażata b'mod prinċipali fuq it-turiżmu. Minħabba l-ibbojkottjar kontra l-gvern militari preċedenti, l-infrastruttura tat-turiżmu tar-reġjun ta' Bagan għadha mudesta meta mqabbla mal-istandards internazzjonali. Il-belt għandha ftit lukandi standard internazzjonali u bosta appartamenti ġestiti minn familji. Bagan hija wkoll iċ-ċentru tal-industrija Burmiża tal-oġġetti bil-lacquer, li prattikament jiddependi fuq id-domanda mit-turisti. Il-biċċa l-kbira tal-oġġetti bil-lacquer huma destinati għall-ħwienet tat-tifkiriet turistiċi f'Yangon, u għas-swieq dinjin. Barra minn hekk, il-proċess tal-produzzjoni tal-oġġetti bil-lacquer fih innifsu sar attrazzjoni turistika. == Demografija == Il-popolazzjoni ta' Bagan fl-aqwa perjodu tal-belt kien stmat li kienet bejn 50,000<ref name="geh-78">Harvey 1925: 78</ref> to 200,000 ruħ.<ref name="hk-ab-115">Köllner, Bruns 1998: 115</ref> Sa żmien il-wasla tal-industrija tat-turiżmu fis-snin 90 tas-seklu 20, ftit abitati biss kienu jgħixu fil-belt antika ta' Bagan. Iż-żieda fit-turiżmu attirat popolazzjoni mdaqqsa lejn iż-żona. Minħabba li issa fiż-żona tal-belt antika ta' Bagan ma hemmx abitazzjonijiet permanenti, il-biċċa l-kbira tal-popolazzjoni tirresjedi f'Bagan il-Ġdida fin-Nofsinhar jew f'Nyaung-U fit-Tramuntana tal-belt antika ta' Bagan. Il-maġġoranza tar-residenti nativi huma Bamar. == Amministrazzjoni == Iż-Żona Arkeoloġika ta' Bagan hija parti mid-Distrett ta' Nyaung-U fir-Reġjun ta' Mandalay. == Ġemellaġġi == * [[Luang Prabang]], [[Laos]]<ref name="sis">Pan Eiswe Star u Soe Than Linn 2010</ref> * [[Siem Reap]], [[Kambodja]]<ref name="sis" /> == Biblijografija == * Aung-Thwin, Michael (1985). Pagan: The Origins of Modern Burma. [[Honolulu]]: University of Hawai'i Press. <nowiki>ISBN 0-8248-0960-2</nowiki>. * Aung-Thwin, Michael (2005). The mists of Rāmañña: The Legend that was Lower Burma (illustrated ed.). Honolulu: University of Hawai'i Press. <nowiki>ISBN 978-0-8248-2886-8</nowiki>. * Ministry of Culture, Union of Myanmar (2009). "Royal Palaces in Myanmar". Il-Ministeru għall-Kultura. * Harvey, G. E. (1925). History of Burma: From the Earliest Times to 10 March 1824. Londra: Frank Cass & Co. Ltd. * Htin Aung, Maung (1967). A History of Burma. [[Belt ta' New York|New York]] u [[Londra]]: Cambridge University Press. * Ishizawa, Yoshiaki; Yasushi Kono (1989). Study on Pagan: research report. Institute of Asian Cultures, Sophia University. p. 239. * Kala, U (1724). Maha Yazawin (bil-Burmiż). 1–3 (2006, ir-raba' ed. stampata). Yangon: Ya-Pyei Publishing. * Köllner, Helmut; Axel Bruns (1998). Myanmar (Burma) (ed. bl-illustrazzjonijiet). Hunter Publishing. p. 255. <nowiki>ISBN 978-3-88618-415-6</nowiki>. * Lieberman, Victor B. (2003). Strange Parallels: Southeast Asia in Global Context, c. 800–1830, volum 1, Integration on the Mainland. Cambridge University Press. <nowiki>ISBN 978-0-521-80496-7</nowiki>. * Pan Eiswe Star; Soe Than Linn (2010-02-10). "Archaeologists to assist with Cambodia excavations". The Myanmar Times. 26 (509). * Il-Kummissjoni Storika Rjali ta' Burma (1832). Hmannan Yazawin (bil-Burmiż). 1–3 (2003 ed.). Yangon: il-Ministeru għall-Informazzjoni, Myanmar. * Rao, V.K. (2013). "The Terracotta Plaques of Pagan: Indian Influence and Burmese Innovations". Ancient Asia. 4: 7. * Rao, Vinay Kumar. “Buddhist Art of Pagan, 2 Vols.” Published by Agam Kala Publications, [[New Delhi]], 2011. <nowiki>ISBN 978-81-7320-116-5</nowiki>. * Rao, Vinay Kumar (2013). "The Terracotta Plaques of Pagan: Indian Influence and Burmese Innovations". Ancient Asia. 4: 7. * Stadtner, Donald M. (2011). Sacred Sites of Burma: Myth and Folklore in an Evolving Spiritual Realm. [[Bangkok]]: 2011. <nowiki>ISBN 978-974-9863-60-2</nowiki>. * Than Tun (December 1959). "History of Burma: A.D. 1300–1400". Journal of Burma Research Society. XLII (II). * Than Tun (1964). Studies in Burmese History (in Burmese). 1. Yangon: Maha Dagon. * Tourtellot, Jonathan B. (2004-09-03). "Dictators "Defacing" Famed Burma Temples". The National Geographic Traveler. National Geographic. * UNESCO (1976). Unesco Courier. 28. [[Pariġi]]: UNESCO. * UNESCO. "Bagan Archaeological Area and Monuments". UNESCO. == Referenzi == {{Referenzi}} == Ħoloq esterni == {{Commonscat}} {{Awtorità}} [[Kategorija:Burma]] [[Kategorija:Siti ta' Wirt Dinji Kulturali]] [[Kategorija:Siti arkeoloġiċi]] [[Kategorija:Tempji]] [[Kategorija:Siti ta' Wirt Dinji fil-Myanmar/Burma]] ctfoqlfxfv76ttbbmmjx2e42htlcw1n 0 29038 330696 317398 2026-06-25T01:22:37Z InternetArchiveBot 18288 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 330696 wikitext text/x-wiki Dan l-artiklu jippreżenta biblijografija magħżula tal-[[lingwa Maltija]]. == Storja == * Agius, Luana (2016) ''L-istorja tal-ilsien Malti'', Festa. * Cassar, Mario (2002) ''Storja tal-Ilsien u l-Letteratura Maltija – Kronoloġija'', Malta: Għaqda tal-Malti (Università). == Ortografija == [[File:Taghrif fuq Il-Kitba Maltija - 1924.jpg|197px|thumb|Edizzjoni oriġinali tal-1924 ta' ''Tagħrif fuq il-Kitba Maltija'', l-ewwel regoli tal-kitba tal-Malti inkluż l-alfabett uffiċjali.]] * Għaqda tal-Kittieba tal-Malti (1924) ''Tagħrif fuq il-Kitba Maltija'', Malta: Istamperija tal-Gvern. == Grammatika == * Borg, Albert u Marie Azzopardi-Alexander (1997) ''Maltese, Descriptive Grammars'' * Cachia, Lawrenz (1994) Grammatika ġdida tal-Malti: Veritas Press. * Cassola, Albert (1979) ''Maltese in easy stages: grammar for beginners; with exercises and their keys, a glossary and vocabulary'' Valetta: Progress Press. * Cini, Lewis (1964) ''Gramatiċi Maltin'', University of Malta B.A. thesis. * Cremona, Ninu u Ġanni Vassalo (1924) ''Tagħrif fuq il-Kitba Maltija'' * Cremona, Ninu (1929) ''A Manual of Maltese Orthography and Grammar'', Valletta: Empire Press * F. Sutcliffe, Edmund (1936) ''A grammar of the Maltese language with chrestomathy and vocabulary'', London: Oxford University Press. * Grech, Henry (1960/1967) ''Grammatika tal-Malti'', Malta: De La Salle Brothers Publications * Panzavecchia, Fortunato (1845) ''Grammatica della lingua Maltese. Spiegata secondo i principj delle lingale orientali e della lingua italiana'', Malta: Weiss. * Vassalli, Mikiel Anton (1791) ''Mylsen Phoenico-Punicum, sive, Grammatica Melitensis'', Selbstverl. * Vassalli, Mikiel Anton (1827) ''Grammatica della lingua Maltese'' * Vella, Francis (1831) ''Maltese grammar for the use of the English'', Leghorn: stampat minn Glaucus Masi. == Lessikografija == [[Stampa:Lexicon - Vassalli - 1796.jpg|197px|daqsminuri|lemin|''Ktŷb yl klŷm Mâlti 'mfysser byl-Latîn u byt-Taljân'' minn Mikiel Anton Vassalli]] === Dizzjunarji === * Aquilina, Joseph (1987) ''Maltese English Dictionary. Volume one A-L'', Malta: Midsea Books * Aquilina, Joseph (1990) ''Maltese English Dictionary. Volume two M-Z'', Malta: Midsea Books * Cutayar, Joseph (2002) ''Dictionnaire maltais-français'', France: Éditions L'Harmattan * Moser, Manfred (2005) ''Malti – Germaniz Dizzjunarju kbir. Deutsch – Maltesisch Großes Wörterbuch'', Wiesbaden: Reichert * Moser, Manfred (2015) ''Malti-Ġermaniż – Dizzjunarju kbir / Deutsch-Maltesisch – Großes Wörterbuch.'' Interaktives E-Book, Wiesbaden: Reichert * Manfred Moser (2017) ''Malti-Ġermaniż – Dizzjunarju kbir / Deutsch-Maltesisch – Großes Wörterbuch. Interaktives digitales Wörterbuch / Dizzjunarju digitali interattivu.'' – awto-pubblikazzjoni, ħielsa ma MaDeTabl.htm bħala [https://www.germanmaltesecircle.org/de/dictionary/ Download]. [https://opac.ub.uni-mainz.de/DB=1/PPN?PPN=403903254 deskrizzjoni], [https://www.germanmaltesecircle.org/wp-content/uploads/2017/06/Flyer.pdf Folja ta' informazzjoni bl-istruzzjonijiet] (PDF; 417&nbsp;kB) * Tabone, Carmel (2014) ''Maltese Dictionary for Schools: Dizzjunarju tal-Malti għall-Iskejjel'', Malta: Midsea Books * Talaat, Ahmed (1978) ''Dizzjunarju Malti – Għarbi'', Malta: A.C. Aquilina & Co * Vassalli, Mikiel Anton (1796) ''Ktŷb yl klŷm Mâlti 'mfysser byl-Latîn u byt-Taljân'' == Djalettoloġija == * Attard, Keith u Michael Spagnol Differenzi Lessikali bejn il-Malti u l-Għawdxi ([https://www.um.edu.mt/library/oar/bitstream/123456789/37078/1/Differenzi%20lessikali%20bejn%20il-Malti%20u%20l-Ghawdxi.pdf Link]) * Cassar, Franciana (2013) ''Varjazzjoni djalettali fil-qasam lessikali tal-helu' * Debono, Nicole (2019) ''Evalwazzjoni tar-rabta tad-djalettiżmi mal lokalitajiet kif murija fix-xogħlijiet tal-lingwa'', University of Malta: Malta * Fenech, Shaznay (2021) ''L-intervisti lin-nies tal-Għarb 1972 : traskrizzjoni b’kummenti lingwistiċi'', University of Malta: Malta * Grima, Anna (2021) ''Aspetti soċjolingwistiċi tad-djalett ta’ San Lawrenz u s sistema vokalika tiegħu'' * Grima, Antoinette Camilleri (2020) ''The Vitality of Maltese Dialects in Gozo'', f’''The Gozo Observer'' (No. 41) ([https://www.um.edu.mt/library/oar/bitstream/123456789/57552/1/The_vitality_of_Maltese_dialects_in_Gozo.pdf Link]) * Klimiuk, Maciej (2017) ‘Preliminary Remarks on the Gozitan Dialect of Għarb, Malta’. Paper presented at the 12th International Conference of AIDA, Aix Marseille University, 31 May 2017. * Klimiuk, Maciej (2017) ‘Preliminary Remarks on the Gozitan Dialect of Għarb, Malta’. Paper presented at the 12th International Conference of AIDA, Aix Marseille University, 31 May 2017. * Said, Mary Joyce (2008) Id-djalett Naduri ([https://www.um.edu.mt/library/oar/bitstream/123456789/53282/6/ID-DJALETT%20NADURI.pdf Link]) * Vanhove, M. (1999) ''La dialectologue du Maltais et son histoire''. In C. Paris (Ed.) Revue d'ethnolinguistique (Cahiers du Lacito) (pp. 171-191). LEUVEN: PEETERS == Letteratura == * {{mt}} Aquilina, Ġużè (1962) ''Antoloġija ta’ Proża Maltija 1 & 2'', Malta: A.C.Aquilina & Co. * {{mt}} Briffa, Charles (1999) ''In-Novella Maltija''. Malta: PIN. * {{mt}} Briffa, Charles (2003) ''Ir-Rumanz Malti sa nofs is-Seklu Għoxrin''. Malta: PIN. * {{mt}} Briffa, Charles (2008) ''Il-letteratura maltija: l-istorja tan-narrattiva'', Malta: Malta University Pub. * {{mt}} Cassola, Arnold (1990) ''Qawsalla: Antologija tal-Letteratura Maltija'', Malta: Università ta' Malta * {{mt}} Cassar, Mario (2002) ''Storja tal-Ilsien u l-Letteratura Maltija – Kronoloġija'', Malta: Għaqda tal-Malti (Università) * {{mt}} Chetcuti, Ġużè (1989) ''L-Iżvilupp Storiku tan-Novella fil-Letteratura Maltija'', Tlaqna għal Rasna u Stejjer Oħra. Malta: SKS. * {{mt}} Chetcuti, Ġużè (1998) ''Ħbiebi, l-awturi maltin: ġrajja awtobijografika fuq il-letteratura maltija'', San Ġwann: Publishers Enterprise Group Mtd * {{mt}} Chetcuti, Ġużè (2002) ''Kittieba hbiebi: grajja awtobijografika tal-letteratura Maltija'', Malta: Dipartiment tat-Taghrif, Partit Laburista * {{mt}} Friggieri, Oliver (1979) ''Storja tal-letteratura maltija Vol. I : Il-poezija mill-bidu sa Dun Karm'', Malta: Klabb Kotba Maltin * {{mt}} Friggieri, Oliver (2001) ''L-Istorja tal Poeżija Maltija'', Malta: PIN. == Korsijiet == [[Stampa:Arne Ambros Maltesisch.jpg|197px|daqsminuri|lemin|''Bonġornu, kif int? Einführung in die maltesische Sprache'' minn Arne A. Ambros.]] * {{de}} Ambros, Arne A. (1998) ''Bonġornu, kif int? Einführung in die maltesische Sprache.'' Wiesbaden: Reichert * {{de}} Ambros, Arne A. (2006) ''Bonġornu, kif int? Einführung in die maltesische Sprache. Schlüssel und Wörterverzeichnis.'' Wiesbaden: Reichert * {{en}} Aquilina, Joseph (1995) ''Maltese: A Complete Course for Beginners'' (Teach Yourself), NTC Publishing Group * {{fr}} de Raymond, Alain (2017) ''Apprenez le maltais - la grammaire maltaise expliquée facilement'' (ebook) * {{en}} Kitsumaki, William (2022) ''Learn Maltese in 52 weeks'' Berlin/Heidelberg: Springer * {{de}} Ohk, Brigitte (1995) ''Sprechen Sie Maltesisch?'', Qormi: Kimmik. * {{de}} Saliba, Charles Daniel ''Maltesisch für Ausländer – Niveau A1'', BDL Publishing == Karti oħra == === Artikli xjentifiċi === * {{en}} Aquilina, J. (1959) ''The Structure of Maltese'', Malta: The Royal University of Malta * {{en}} Aquilina, J. (1961) ''Papers in Maltese Linguistics'', Malta: The Royal University of Malta * {{en}} Friggieri, O. (2016) ''The Language and Literature of Malta: A Synthesis of Semitic and Latin Elements'', in ''Acta Orientalia Academiae Scientiarum Hungaricae'', 69(2), 201–219. * {{it}} Morando, Francesca (2017) ''Il-lingwa Maltija. Origine, storia, comparazione linguistica e aspetti morfologici'', Prefazione di Joseph M. Brincat, Palermo: Edizioni La Zisa. * {{fr}} Martine, Vanhove (1994) ''La langue maltaise : un carrefour linguistique'', in: ''Revue du monde musulman et de la Méditerranée'', n°7. ''Le carrefour maltais'', sous la direction de Christiane Villain-Gandossi . pp. 167-183. * {{it}} Mori, Laura (2012) ''Il maltese tra le lingue di contatto : evidenze diacroniche e tendenze sincroniche'', in ''Rivista italiana di linguistica e di dialettologia'' : XIV [Pisa : Fabrizio Serra, 2012.] * {{en}} Rehm, Georg & Hans Uszkoreit (2012) ''The Maltese Language in the Digital Age'' * {{fr}} Vanhove, Martine (2002) ''La langue maltaise et le passage à l’écriture'' in Caubet, Dominique, Salem Chaker et Jean Sibille (éds), 2002, ''Codification des langues de France''. Actes du Colloque « Les langues de France et leur codification ». Ecrits divers - Ecrits ouverts (Paris - Inalco : 29 - 31 mai 2000). === Artikli tal-gazzetti === * {{ar}} [https://arabicpost.net/%D8%AB%D9%82%D8%A7%D9%81%D8%A9/2019/10/22/%D8%AA%D8%A7%D8%B1%D9%8A%D8%AE-%D8%A7%D9%84%D9%84%D8%BA%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%A7%D9%84%D8%B7%D9%8A%D8%A9/ L-ittri tiegħu huma Latini, iżda l-pronunzja tagħha hija Għarbija. Tgħallem dwar il-lingwa mitkellma minn pajjiż Ewropew] == Multimedia == === Vidjows === * {{ar}} [https://www.facebook.com/watch/?v=948429042174847 Sezzjoni sabiħa dwar il-lingwa Maltija: Hija l-lingwa tal-istat ta’ Malta, li hija gżira fin-Nofsinhar tal-Ewropa.Huwa pajjiż tal-Unjoni Ewropea. Huwa pajjiż li storikament ġie affettwat minn ħafna Għarab, u il-lingwa tagħha saret simili għall-lingwa Għarbija] * {{mt}} [https://www.youtube.com/watch?v=YSqAIBx2xlA&ab_channel=LawrenceDeguara L-Ilsien Malti - Minn fejn ġej?] * {{mt}} [https://www.youtube.com/watch?v=u7wLD5VT04E&ab_channel=NewsroomMalta L-oriġini tal-lingwa Maltija] == Ħoloq esterni == * [https://web.archive.org/web/20220920170705/https://www.uni-bremen.de/fb-10/studium/linguistik/ghilm/bil-malti/pubblikazzjonijiet/biblijografija Biblijografija tal-lingwistika Maltija] * [https://www.um.edu.mt/__data/assets/pdf_file/0007/432439/tezijiet_lingwistika.pdf Teżijiet fuq il-lingwistika Maltija] * [https://web.archive.org/web/20220920163126/https://malti.mt/tezijiet-page/lingwistika/ Teżijiet: Lingwistika] * [https://www.um.edu.mt/library/oar/browse?type=subject&value=Maltese+language Maltese language] * [https://www.um.edu.mt/library/oar/browse?type=subject&value=Maltese+language+--+Phonology Maltese language -- Phonology] * [https://www.um.edu.mt/library/oar/browse?type=subject&value=Maltese+language+--+Noun Maltese language -- Noun] * [https://www.um.edu.mt/library/oar/browse?type=subject&value=Maltese+language+--+Verb Subject Maltese language -- Verb] * [https://www.um.edu.mt/library/oar/browse?type=subject&value=Maltese+language+--+Passive+voice Maltese language -- Passive voice] * [https://www.um.edu.mt/library/oar/browse?type=subject&value=Maltese+language+--+Participle Maltese language -- Participle] * [https://www.um.edu.mt/library/oar/browse?type=subject&value=Maltese+language+--+Variation Maltese language -- Variation] * [https://www.um.edu.mt/library/oar/browse?type=subject&value=Maltese+language+--+Dialects Maltese language -- Dialects] * [https://www.um.edu.mt/library/oar/browse?type=subject&value=Maltese+language+--+Lexicology Maltese language -- Lexicology] * [https://www.um.edu.mt/library/oar/browse?type=subject&value=Maltese+language+--+Vocabulary Maltese language -- Vocabulary] * [https://www.um.edu.mt/library/oar/browse?type=subject&value=Maltese+language+--+Morphology Maltese language -- Morphology] * [https://www.um.edu.mt/library/oar/browse?type=subject&value=Maltese+language+--+Parts+of+speech Maltese language -- Parts of speech] * [https://www.um.edu.mt/library/oar/browse?type=subject&value=Maltese+language+--+Suffixes+and+prefixes Maltese language -- Suffixes and prefixes] {{Lingwa Maltija}} [[Kategorija:Lingwa Maltija]] mg8i7fce5k8hc2cn45mdkdo4z7du7so 0 29315 330704 325666 2026-06-25T03:05:19Z InternetArchiveBot 18288 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 330704 wikitext text/x-wiki {{Infobox city}}[[Stampa:Fatehput Sikiri Buland Darwaza gate 2010.jpg|daqsminuri|263x263px|''Buland Darwaza'', id-daħla għolja 54 metru (177 pied) għall-moskea ''Jama Masjid'' ta' Fatehpur Sikri.]] '''Fatehpur Sikri''' (pronunzja bil-Ħindi: [ˈfətɛɦpʊɾ ˈsiːkɾiː]) hija belt żgħira fid-Distrett ta' [[Agra]] ta' [[Uttar Pradesh]], l-[[Indja]].<ref>{{Ċita web|url=https://www.tajmahal.gov.in/fatehpur-sikri.aspx|titlu=Fatehpur Sikri|sit=www.tajmahal.gov.in|data-aċċess=2022-11-22}}</ref> Fatehpur Sikri, li tinsab 35.7 kilometru mis-sede tad-Distrett ta' Agra, ġiet stabbilita bħala l-[[belt kapitali]] tal-[[Imperu Mugal]] fl-1571 mill-[[Imperatur Akbar]], u qdiet dan ir-rwol mill-1571 sal-1585, meta Akbar abbandunaha minħabba kampanja militarti f'[[Punjab]] u iktar 'il quddiem ġiet abbandunata għalkollox fl-1610.<ref>Andrew Petersen (11 March 2002). ''Dictionary of Islamic Architecture''. Routlegde. p. 82. ISBN <bdi>9781134613656</bdi>.</ref> Isem il-belt oriġina mill-villaġġ imsejjaħ ''Sikri'' li kien jokkupa l-istess post qabilha. Skavi tal-Istħarriġ [[Arkeoloġija|Arkeoloġiku]] tal-Indja mill-1999 sas-sena 2000 indikaw li kien hemm abitazzjonijiet, tempji u ċentri kummerċjali hemmhekk qabel ma Akbar bena l-belt kapitali tiegħu. Ir-reġjun ġie insedjat mis-Sunga wara l-espansjoni tagħhom. Il-belt kienet ikkontrollata mir-Rajput ta' Sikarwar mis-seklu 7 sas-seklu 16 [[WK|W.K]]. sal-Battalja ta' Khanwa (1527). Il-''khanqah'' tax-Xejikk [[Salim Chishti]] kienet teżisti qabel il-belt. Iben Akbar u l-mara ppreferuta tiegħu [[Mariam-uz-Zamani]], [[Jahangir]], twieled fil-villaġġ ta' Sikri fl-1569 u f'dik is-sena Akbar beda l-kostruzzjoni ta' kumpless [[Reliġjon|reliġjuż]] sabiex ifakkar lix-Xejikk li kien bassar it-twelid ta' ibnu. Wara li Jahangir għalaq sentejn, Akbar beda l-kostruzzjoni ta' belt iffortifikata bis-swar u ta' palazz imperjali. Il-belt saret magħrufa bħala Fatehpur Sikri, "il-Belt tar-Rebħa", wara l-kampanja militari rebbieħa ta' Akbar f'[[Gujarat]] fl-1573.<ref>Hindu Shah, Muhammad Qasim. ''Gulshan-I-Ibrahimi''. p. 223.</ref> Wara l-okkupazzjoni ta' Agra fl-1803, il-Kumpanija tal-Lvant tal-Indja stabbiliet ċentru amministrattiv fil-post li baqa' jopera sal-1850. Fl-1815, il-Markiża ta' Hastings ordnat it-tiswija tal-[[Monument|monumenti]] f'Sikri. Fatehpur Sikri tniżżlet fil-lista tas-[[Sit ta' Wirt Dinji|Siti ta' Wirt Dinji]] tal-[[UNESCO]] fl-1986.<ref name=":0">{{Ċita web|url=https://whc.unesco.org/en/list/255/|titlu=Fatehpur Sikri|kunjom=Centre|isem=UNESCO World Heritage|sit=UNESCO World Heritage Centre|lingwa=en|data-aċċess=2022-11-22}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://www.makeheritagefun.com/30-years-world-heritage-site-fatehpur-sikri/|titlu=30 Years as World Heritage Site: Fatehpur Sikri|kunjom=Nighoskar|isem=Devyani|data=2016-03-22|lingwa=en-US|data-aċċess=2022-11-22}}</ref> == Storja == Mill-evidenza arkeoloġika joħroġ fid-dieher li r-reġjun kien insedjat mill-perjodu tal-Oġġetti Griżi Mpittrin. Skont l-istoriku Syed Ali Nadeem Rezavi, ir-reġjun iffjorixxa taħt it-tmexxija tas-Sunga u mbagħad taħt ir-Rajput ta' Sikarwar, li bnew fortizza meta kellhom il-kontroll taż-żona mis-seklu 7 sas-seklu 16, sal-Battalja ta' Khanwa fl-1527. Iktar 'il quddiem iż-żona spiċċat taħt il-kontroll tas-Sultanat ta' Delhi u nbnew bosta moskej li kibru bħala daqs matul il-perjodu tad-dinastija Khalji.<ref>Rezavi, Syed Ali Nadeem (2013). ''Sikri before Akbar''. Oxford University Press. ISBN <bdi>978-0-19-908256-8</bdi>.</ref><ref>{{Ċita aħbar|kunjom=Safvi|isem=Rana|data=2017-12-09|titlu=The secrets about Fatehpur Sikri|url=https://www.thehindu.com/opinion/columns/the-secrets-about-fatehpur-sikri/article21381895.ece|lingwa=en-IN|data-aċċess=2022-12-06}}</ref> Filwaqt li bbaża l-argumenti tiegħu fuq l-iskavi mwettqa mill-Istħarriġ Arkeoloġiku tal-Indja (ASI) fl-1999–2000 fiċ-Chabeli Tila, il-[[ġurnalist]] bl-esperjenza minn Agra, Bhanu Pratap Singh, qal li l-oġġetti, l-[[Statwa|istatwi]] u l-istrutturi antiki kollha kemm huma jindikaw "kultura u sit reliġjuż" li ntilfu iktar minn 1,000 sena ilu. "L-iskavi wasslu għal sejba rikka ta' mijiet ta' statwi Ġainisti, inkluż il-ġebla tax-xewka ta' tempju bid-data. L-istatwi li kellhom xi elf sena kienu ta' ''Bhagwan'' Adi Nath, ''Bhagwan'' Rishabh Nath, ''Bhagwan'' Mahavir u Jain Yakshinis", sostna Swarup Chandra Jain, il-mexxej ewlieni tal-komunità Ġainista. L-istoriku Sugam Anand jistqarr li hemm prova ta' abitazzjoni, tempji u ċentri kummerċjali saħansitra qabel Akbar stabbilixxa l-belt bħala l-kapitali tiegħu. Huwa jsostni li l-ispazju miftuħ tul irdum intuża minn Akbar sabiex tinbena l-belt kapitali tiegħu.<ref>{{Ċita web|url=https://www.indiatimes.com/lifestyle/travel/fatehpur-sikri-a-jain-pilgrimage-centre-89615.html|titlu=Fatehpur Sikri: A Jain Pilgrimage Centre|data=2013-07-17|sit=IndiaTimes|lingwa=en-IN|data-aċċess=2022-12-06}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://zeenews.india.com/news/uttar-pradesh/fatehpur-sikri-was-once-a-jain-pilgrimage-centre-book_831821.html|titlu=Fatehpur Sikri was once a Jain pilgrimage centre: Book|data=2013-02-27|sit=Zee News|lingwa=en|data-aċċess=2022-12-06}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://www.freepressjournal.in/fatehpur-sikri-was-once-a-jain-pilgrimage-centre/154050|titlu=Fatehpur Sikri was once a Jain pilgrimage centre|sit=www.freepressjournal.in|data-aċċess=2022-12-06|arkivju-url=https://web.archive.org/web/20221206124047/https://www.freepressjournal.in/fatehpur-sikri-was-once-a-jain-pilgrimage-centre/154050|arkivju-data=2022-12-06|url-status=dead}}</ref> Madankollu, qabel l-approprjazzjoni tas-sit minn Akbar għall-belt kapitali tiegħu, il-predeċessuri tiegħu Babur u [[Humayun]] ħadmu qatigħ biex jiddisinjaw mill-ġdid il-konfigurazzjoni urbana ta' Fatehpur Sikri. [[Attilio Petruccioli]], studjuż tal-arkitettura [[Iżlam|Iżlamika]] u Professur tal-Arkitettura Pajsaġġistika fl-Università Politeknika ta' [[Bari]], l-[[Italja]], jinnota li "Babur u s-suċċessuri tiegħu" riedu "jaħarbu l-istorbju u l-konfużjoni ta' Agra u jibnu sekwenza wara l-oħra ta' ġonna fuq ix-xatt vojt tax-xmara Yamuna, ikkollegati bid-dgħajsa u bl-art". Petruccioli jżid li meta ġew maħsuba dawn il-pajsaġġi ta' evażjoni urbana, il-monumenti saru l-elementi ewlenin ta' organizzazzjoni tal-belt kollha, parzjalment minħabba l-orjentazzjoni tagħhom f'pożizzjoni sinifikanti u parzjalment minħabba d-daqs tagħhom. Il-''Buland Darwaza'' kienet wieħed minn dawn l-elementi ta' organizzazzjoni, li b'għoli ta' 150 pied kienet l-ogħla monument fil-belt, u issa hija wieħed mill-iżjed monumenti rikonoxxibbli tal-Mugal fil-pajjiż.<ref>{{Ċita web|url=https://archnet.org/system/publications/contents/3483/original/DPC1425.pdf?1384775285|titlu=The Process Evolved by Control Systems of Urban Design in the Mogul Epoch in India: The Case of Fatehpur Sikri|kunjom=Petruccioli|isem=Attilio|data-aċċess=2022-12-06|arkivju-url=https://web.archive.org/web/20180323030657/https://archnet.org/system/publications/contents/3483/original/DPC1425.pdf?1384775285|arkivju-data=2018-03-23|url-status=dead}}</ref> Il-post kien tassew għall-qalb Babur, li sejjaħlu ''Shukri'' (Ħajr), wara li l-lag kbir tiegħu ntuża mill-armati tal-Mugal. [[Annette Beveridge]] fit-traduzzjoni tagħha ta' ''Baburnama'' nnotat li Babur jindika li "Sikri" għandha tinqara "Shukri".<ref>Annette Susannah Beveridge (2002). ''Babur-nama: (Memoirs of Babur)''. Sang-e-Meel Publications, University of Michigan Press. p. 851. ISBN <bdi>9789693512939</bdi>.</ref> Skont il-memorji tiegħu, Babur bena ġnien hemmhekk imsejjaħ il-"Ġnien tar-Rebħa" wara li rebaħ kontra [[Rana Sangha]] fil-periferiji tal-post. F'''Humayun-Nama'', [[Gulbadan Begum]] jiddeskrivi li fil-ġnien huwa bena paviljun ottagonali li kien jużah għar-rilassament u għall-kitba. Fiċ-ċentru tal-lag fil-qrib, huwa bena pjattaforma kbira. Fil-bażi ta' rdum tal-blat madwar kilometru mill-Hiran Minar hemm ''baoli''. Dan x'aktarx li kien is-sit oriġinali b'kitba magħrufa li kienet tfakkar ir-rebħa tiegħu.<ref>Catherine Ella Blanshard Asher (1992). ''Architecture of Mughal India, Part 1, Volume''. Cambridge University Press. p. 22. ISBN <bdi>9780521267281</bdi>.</ref> [[Abul Fazl]] jagħti rendikont tar-raġunijiet għalfejn Akbar ried jistabbilixxi l-belt f'''Akbarnama'': "Peress li uliedu subien (Salim u Murad) kienu twieldu f'Sikri, u mtlew bl-ispirtu għaref ta' Shaikh Salim, huwa xtaq minn qalbu jsebbaħ dan il-post li skontu kellu kobor spiritwali. Malli kiseb il-kontroll ta' dan il-post, l-eks disinn tiegħu ngħata spinta, u nħarġet ordni biex is-sovraintendenti tiegħu jibnu binjiet grandjużi għall-użu speċjali tax-Shahinshah".<ref>Edward James Rapson, Sir Wolseley Haig, Sir Richard Burn, Henry Dodwell, Mortimer Wheeler (1963). ''The Cambridge History of India, Volume 4''. Cambridge University Press. p. 103.</ref> [[Stampa:Kos Minar 793.jpg|xellug|daqsminuri|Il-Kos Minar fil-mil nru 12 tas-sezzjoni ta' Agra-Fatehpur Sikri tal-Awtostrada Nazzjonali nru 21.]] Akbar baqa' bla eredi sal-1569 meta ibnu, li sar magħruf bħala Jahangir, twieled fil-villaġġ ta' Sikri fl-1569. Akbar beda l-kostruzzjoni ta' kumpless reliġjuż biex jagħti ġieħ lix-Xejikk Salim, li kien bassar it-twelid ta' Jahangir. Wara li Jahangir għalaq sentejn, huwa beda l-kostruzzjoni ta' belt iffortifikata u ta' palazz imperjali x'aktarx sabiex jittestja l-istamina ta' ibnu. Bil-kostruzzjoni tal-belt kapitali tiegħu fil-''khanqah'' tax-Xejikk Salim, Akbar assoċja lilu nnifsu ma' dik l-ordni Sufista popolari u wassal il-leġittimità tas-saltna tiegħu permezz ta' din l-affiljazzjoni.<ref>Catherine Ella Blanshard Asher (1992). ''Architecture of Mughal India, Part 1, Volume 4''. Cambridge University Press. pp. 51–53. ISBN <bdi>9780521267281</bdi>.</ref> Il-belt ġiet stabbilita fl-1571 u ngħatat isem il-villaġġ ta' Sikri li kien jeżisti qabilha. Il-Buland Darwaza nbniet biex tagħti ġieħ il-kampanja rebbieħa tiegħu f'Gujarat, meta l-belt saret magħrufa bħala ''Fatehpur Sikri'' - "Il-Belt tar-Rebħa". Ġiet abbandunata minn Akbar fl-1585 meta mar jiġġieled f'kampanja militari fil-Punjab. Iktar 'il quddiem ġiet abbandunata għalkollox sal-1610. Ir-raġuni għal dan l-abbandun x'aktarx li kienet in-nuqqas ta' provvista tal-ilma, għalkemm jaf Akbar tilef l-interess fil-belt ladarba kienet inbniet biss bħala kapriċċ tiegħu.<ref>Andrew Petersen (11 March 2002). ''Dictionary of Islamic Architecture''. Routlegde. pp. 82–84. ISBN <bdi>9781134613656</bdi>.</ref> [[Ralph Fitch]] sostna li "Agra u Fatehpur Sikri huma żewġ bliet grandjużi ħafna, ferm iktar saħansitra minn [[Londra]], u b'popolazzjoni kbira ħafna".<ref>Ashirbadi Lal Srivastava (1973). ''Akbar the Great, Vol. III: Society and culture in 16th century India''. Shiva Lal Agarwala. p. 10.</ref> Akbar żar il-belt darba biss fl-1601 u mbagħad abbandunaha. [[William Finch]], li żar il-belt erba' jew ħames snin wara l-mewt ta' Akbar, stqarr "Fadal biss fdalijiet tal-belt; qisha deżert".<ref>Abraham Eraly (200). ''Emperors of the Peacock Throne: The Saga of the Great Mughals''. Penguin Books India. p. 179. ISBN <bdi>9780141001432</bdi>.</ref> Matul l-epidemija tal-[[pesta s-sewda]] mill-1616 sal-1624, Jahangir qagħad hemmhekk għal tliet xhur fl-1619.<ref>Abraham Eraly (2000). ''Emperors of the Peacock Throne: The Saga of the Great Mughals''. Penguin Books India. p. 284. ISBN <bdi>9780141001432</bdi>.</ref> Muhammad Shah qagħad hemmhekk għal xi żmien u f'dak il-perjodu bdew ix-xogħlijiet ta' tiswija mill-ġdid. Madankollu, bid-deklin tal-Imperu Mugal, il-kundizzjonijiet tal-binjiet marru għall-agħar.<ref>Aniruddha Roy (2016). ''Towns and Cities of Medieval India: A Brief Survey''. Taylor & Francis. p. 262. ISBN <bdi>9781351997317</bdi>.</ref> Filwaqt li kienet qed jissielet kontra l-battaljuni ta' Daulat Rao Sindhia f'Ottubru 1803, [[Gerard Lake]] ħalla l-biċċa l-kbira tal-affarijiet l-iktar skabrużi u l-kanuni tal-assedju fil-belt.<ref>Aniruddha Roy (2016). ''Towns and Cities of Medieval India: A Brief Survey''. Taylor & Francis. p. 262. ISBN <bdi>9781351997317</bdi>.</ref> Wara l-okkupazzjoni ta' Agra fl-1803, l-Ingliżi stabbilew ċentru amministrattiv hemmhekk sal-1850. Fl-1815, il-Markiża ta' Hastings ordnat it-tiswija tal-monumenti f'Sikri u f'Sikandra.<ref>Singh, Upinder (2004). ''The discovery of ancient India: early archaeologists and the beginnings of archaeology''. Permanent Black. p. 185. ISBN <bdi>9788178240886</bdi>.</ref> Il-belt kienet ukoll muniċipalità mill-1865 sal-1904 u iktar 'il quddiem saret żona nnotifikata. Il-popolazzjoni fl-1901 kienet tammonta għal 7,147 ruħ.<ref>''Imperial Gazetteer of India: Provincial Series, Volume 24, Issue 1''. Superintendent of Government Print. 1908. p. 415.</ref> == Sit ta' Wirt Dinji == [[Stampa:Panch Mahal-Fatehpur-Fatehpur Sikri India0014.JPG|daqsminuri|Il-Panch Mahal.]] Fatehpur Sikri ġiet iddeżinjata bħala Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO fl-1986.<ref name=":0" /> Il-valur universali straordinarju tas-sit ġie rrikonoxxut abbażi ta' tliet kriterji tal-għażla tal-UNESCO: il-'''kriterju (ii)''' "Wirja ta' skambju importanti ta' valuri umani, tul perjodu ta' żmien jew fi ħdan żona [[Kultura|kulturali]] fid-[[Id-Dinja|dinja]], dwar l-iżviluppi fl-arkitettura jew it-teknoloġija, l-[[arti]] monumentali, l-ippjanar tal-bliet jew id-disinn tal-pajsaġġ"; il-kriterju (iii) "Xhieda unika jew minn tal-inqas eċċezzjonali ta' tradizzjoni kulturali jew ta' ċivilizzazzjoni li għadha ħajja jew li għebet"; u l-'''kriterju (iv)''' "Eżempju straordinarju ta' tip ta' bini, ta' grupp ta' siti jew ta' pajsaġġ arkitettoniku jew teknoloġiku li joħroġ fid-dieher stadju/i sinifikanti fl-[[Storja|istorja]] tal-[[bniedem]]".<ref name=":0" /> == Arkitettura == [[Stampa:General Plan of Fatehpur Sikri City India 1917.jpg|xellug|daqsminuri|288x288px|Il-pjanta tal-kumpless irjali ta' Fatehpur Sikri.]] Fatehpur Sikri tinsab fuq għolja bil-blat, b'tul ta' madwar tliet kilometri (1.9 mil) u b'wisa' ta' madwar kilometru (0.62 mili). Il-belt bil-palazzi hija mdawra b'ħajt ta' sitt kilometri (3.7 mili) fuq tliet naħat u r-raba' naħa hija kkonfinata b'lag. B'mod ġenerali l-belt hija organizzata madwar din l-għolja b'għoli ta' madwar 40 metru, u bejn wieħed u ieħor għandha għamla ta' rombu. Il-konfigurazzjoni ġenerali tal-istrutturi tal-belt, speċjalment "il-konfigurazzjoni kontinwa u kompatta tal-ġonna, tas-servizzi u tal-faċilitajiet" li kienu jikkaratterizzaw il-belt, twassal biex arkeologi urbani jikkonkludu li Fatehpur Sikri nbniet primarjament sabiex ir-residenti famużi tagħha jkunu jistgħu jiddevertu u jgħixu fil-lussu. L-arkitettura dinastika ta' Fatehpur Sikri kienet immudellata fuq għamliet u stili [[Timur|Timuridi]]. Il-belt inbniet l-iktar bil-ġebel tar-ramel aħmar. Hemm ukoll influwenzi ta' Gujarat fil-vokabularju u fit-tiżjin arkitettoniku tal-palazzi ta' Fatehpur Sikri. L-arkitettura tal-belt tirrifletti l-forom [[Ħinduiżmu|Induisti]] u [[Iżlam|Musulmani]] tal-arkitettura domestika li kienet popolari fl-Indja ta' dak iż-żmien. Il-preservazzjoni notevoli ta' dawn l-ispazji oriġinali tippermetti lill-arkeologi moderni jwettqu rikostruzzjoni tax-xeni mill-ħajja fil-qorti tal-Mugal, u jifhmu aħjar il-ġerarkija tar-residenti rjali u nobbli tal-belt. Wieħed jaċċessa l-belt mid-daħliet tagħha tul il-ħajt iffortifikat twil ħames mili (tmien kilometri). Id-daħliet huma d-Daħla ta' Delhi, id-Daħla ta' Lal, id-Daħla ta' Agra, u d-Daħla ta' Birbal, id-Daħla ta' Chandanpal, id-Daħla ta' Gwalior, id-Daħla ta' Tehra, id-Daħla ta' Chor, u d-Daħla ta' Ajmeri. Il-palazz jinkludi l-palazz tas-sajf u l-palazz tax-xitwa għar-Reġina [[Mariam-uz-Zamani]], magħrufa wkoll bħala Jodha Bai. [[Stampa:Jama Masjid-Sikri-Fatehpur Sikri-India0008.JPG|daqsminuri|Il-Jama Masjid.]] [[Stampa:Fatehpur Sikiri Salim Chishti Tomb 2010.jpg|daqsminuri|Il-Qabar ta' Salim Chishti.]] [[Stampa:Fatehpur Sikri Fort 166.jpg|daqsminuri|Il-Forti ta' Fatehpur Sikri.]] [[Stampa:Hiran Minar Fatehpur Sikri.jpg|daqsminuri|Il-Hiran Minar.]] Uħud mill-binjiet importanti ta' din il-belt, kemm [[Reliġjon|reliġjużi]] kif ukoll lajċi, huma: * Il-'''Buland Darwaza''': din l-istruttura tinsab fil-ħajt tan-Nofsinhar tal-moskea kongregazzjonali. Hija għolja 54 metru (177 pied), u gradwalment tagħmel tranżizzjoni lejn daqs uman fuq ġewwa. Id-daħla ġiet miżjuda madwar ħames snin wara t-tlestija tal-moskea għall-ħabta tal-1576-1577 bħala arkata tar-rebħa li tfakkar ir-rebħa ta' Akbar fil-kampanja militari tiegħu f'Gujarat. Fl-arkata hemm żewġ kitbiet imnaqqxin, u waħda minnhom tgħid: "Isa, iben Mariam qal: Id-dinja hija pont, għaddi minn fuqu, iżda tibnix djar fuqu. Min jittama għal siegħa jista' jittama għall-eternità. Id-dinja ddum siegħa kollox. Iddedikaha għat-talb, għaliex dak biss jgħodd". L-istruttura ċentrali bil-portiċi tinkludi tliet daħliet bl-arkati. L-ikbar waħda hija dik tan-nofs u hija magħrufa lokalment bħala d-Daħla tan-Nagħla, minħabba d-drawwa lokali li jissammru n-nagħal mal-bibien tal-injam tagħha għar-risq. Fuq in-naħa tax-xellug tal-Buland Darwaza hemm taraġ ġgantesk li jwassal għal bir fond. * Il-'''Jama Masjid''': din hija moskea kongregazzjonali u x'aktarx li kienet waħda mill-ewwel binjiet fil-kumpless. Fuq l-epigrafu tagħha tingħata d-data 979 (li hija l-ekwivalenti tal-1571-1572 [[WK|W.K]].) bħala d-data tat-tlestija tagħha, u xi ħames snin wara ġiet miżjuda d-daħla enormi tagħha, il-Buland Darwaza, li tagħti għall-bitħa interna. Inbniet bl-istil tal-moskej Indjani, b'''iwan'' madwar bitħa ċentrali. Karatteristika li tispikka hija r-ringiela ta' ''chhatri'' fuq is-santwarju. Hemm tliet miħrab f'kull waħda mis-seba' niċeċ tagħha, filwaqt li l-miħrab ċentrali hija msaqqfa b'koppla, u hija mżejna b'intarsjar tal-irħam abjad b'għamliet ġeometriċi. * Il-'''Qabar ta' Salim Chishti''': dan huwa qabar tal-irħam abjad tal-qaddis Sufist, [[Salim Chishti]] (1478-1572), li jinsab fi ħdan is-''sahn'' (bitħa interna) tal-Jama Masjid. L-istruttura fiha sular u nbniet madwar kompartiment kwadru ċentrali. F'din l-istruttura hemm il-qabar tal-qaddis, taħt kanopew imżejjen tal-[[injam]] intarsjat b'mużajk tal-madreperla. Madwaru hemm passaġġ imsaqqaf biex il-fidili jkunu jistgħu jduru mal-qabar. Dan il-passaġġ huwa mżejjen b'''Jali'' mnaqqxa, li huma ħaġriet imnaqqxin qishom kannizzati b'disinn ġeometriku mirqum u daħla lejn in-Nofsinhar. Il-qabar huwa influwenzat minn mawżolej iktar bikrin tas-Sultanat ta' Gujarat tal-bidu tas-seklu 15. Karatteristiċi oħra tal-qabar li jispikkaw huma l-brakits b'għamla ta' [[Serp|sriep]] tal-irħam abjad, li jirfdu l-qattara ta' madwar il-parapett. Fuq in-naħa tax-xellug tal-qabar, lejn il-Lvant, hemm il-qabar tal-ġebla tar-ramel aħmar ta' Islam Khan I, iben Shaikh Badruddin Chishti u n-neputi ta' Shaikh Salim Chishti, li sar ġeneral fl-armata Mugal ta' Jahangir. Il-qabar huwa msaqqaf b'koppla u b'sitta u tletin ''chattri'' żgħar b'għamla ta' koppla, u fih għadd ta' oqbra, uħud mingħajr ismijiet, ta' dixxendenti maskili ta' Shaikh Salim Chishti. * Id-'''Diwan-i-Aam''' jew is-'''Sala tal-Udjenzi Pubbliċi''': din it-tip ta' binja tinstab f'bosta bliet fejn il-mexxej jiltaqa' mal-pubbliku ġenerali. F'dan il-każ, hija struttura rettangolari b'diversi niċeċ qisha paviljun quddiem spazju kbir fil-beraħ. Fil-Lbiċ tad-Diwan-i-Am u maġenb id-Dar tas-Sultana hemm il-banjijiet Torok. * Id-'''Diwan-i-Khas''' jew is-'''Sala tal-Udjenzi Privati''', hija binja kwadra sempliċi b'erba' ''chhatri'' fuq is-saqaf. Madankollu hija famuża għall-pilastru ċentrali tagħha, li għandu bażi kwadra u xaft ottagonali, it-tnejn li huma mnaqqxa bi strixxi ta' disinni ġeometriċi u bil-fjuri. Barra minn hekk, sitta u tletin brakit b'għamla ta' sriep jirfdu pjattaforma ċirkolari li kienet għal Akbar, u li hija kkollegata ma' kull rokna tal-binja fuq l-ewwel sular, permezz ta' erba' passaġġi tal-ġebel. F'din is-sala Akbar kien jilqa' lir-rappreżentanti ta' reliġjonijiet differenti sabiex jiddiskutu t-twemmin tagħhom f'udjenza privata. * L-'''Ibadat Khana''' jew id-'''Dar tal-Qima''': din l-istruttura kienet post ta' riċeviment li nbena fl-1575 W.K. mill-imperatur Mugal Akbar, li fiha stabbilixxa l-pedamenti ta' twemmin sinkretiku ġdid, ''Din-e-Ilahi''. * L-'''Anup Talao''': din l-istruttura nbniet minn Raja Anup Singh Sikarwar u hija vaska ornamentali bi pjattaforma ċentrali u erba' pontijiet li jwasslu għaliha. Uħud mill-binjiet importanti tal-kumpless irjali jinsabu madwarha, inkluż il-''Khwabgah'' (id-Dar tal-Ħolm) li kienet ir-residenza ta' Akbar, il-Panch Mahal, palazz ta' ħames sulari, id-Diwan-i-Khas jew is-Sala tal-Udjenzi Privati, l-Ankh Michauli u s-Sede tal-Astrologu, fir-rokna tal-Lbiċ tal-Bitħa ta' Pachisi. * Il-'''Jodha Bai Mahal''': din l-istruttura kienet ir-residenza tal-mara Rajput favorita u ewlenija ta' Akbar, Mariam-uz-Zamani, magħrufa l-iktar bħala Jodha Bai, b'influwenzi Rajput u mibnija madwar bitħa, b'attenzjoni partikolari sabiex tiġi żgurata l-privatezza. L-istruttura għandha wkoll tempju Induista li kien jintuża mill-mara għall-qima. Dan il-palazz kien ikkollegat internament mar-residenza ta' Akbar. * In-'''Naubat Khana''': din l-istruttura kienet magħrufa wkoll bħala ''Naqqar Khana'' jiġifieri d-dar tat-tnabar, fejn mużiċist kien itanbar biex iħabbar il-wasla tal-imperatur. Tinsab qabel id-Daħla ta' ''Hathi Pol Gate'' jew id-Daħla tal-Iljunfanti, id-daħla tan-Nofsinhar tal-kumpless, li tagħti x'tifhem li kienet id-daħla imperjali. * Il-'''Bitħa ta' Pachisi''': din il-bitħa kwadra kienet tintuża bħala logħba esterna kbira, li kienet il-prekursur tal-logħba moderna tal-Ludo u n-nies ta' vera kienu jintużaw minflok il-pedini tal-logħba moderna. Bosta storiċi jsostnu li x'aktarx inbniet fis-[[seklu 17]]. * Il-'''Panch Mahal''': dan il-palazz fih ħames sulari, li gradwalment jiċkienu bħala daqs, sal-aħħar wieħed, li huwa ''chhatri'' b'koppla kbira waħda. Oriġinarjament kien hemm ħaġriet imnaqqxa qishom kannizzati jħarsu lejn il-faċċata u x'aktarx kien hemm suddiviżjonijiet fuq ġewwa wkoll. Dan jagħti x'jifhem li x'aktarx inbena għan-nisa tal-qorti imperjali. Is-sulari tal-palazz huma mirfuda b'kolonni mnaqqxa b'mod mirqum fuq kull sular, b'total ta' 176 kolonna. * Id-'''Dar ta' Birbal''': din kienet id-dar tal-uffiċjal favorit ta' Akbar li kien Induista. Karatteristiċi notevoli tal-binja huma ċ-''chajja'' jew l-istrutturi orizzontali neżlin 'l isfel li kienu jintużaw għad-dell, kif ukoll il-brakits li jirfduhom. * Il-'''Hiran Minar''' jew it-'''Torri tal-Iljunfanti''', huwa torri ċirkolari miksi b'ġebliet b'għamla ta' snien tal-[[Iljunfant|iljunfanti]]. Tradizzjonalment kien maħsub li nbena bħala mafkar għall-iżjed iljunfant għall-[[qalb]] l-imperatur Akbar. Madankollu, x'aktarx li kien jintuża bħala l-punt ta' tluq għal plieri sussegwenti. Fost il-binjiet l-oħra kien hemm it-''Taksal'' (iz-zekka), id-''Daftar Khana'' (l-Uffiċċju tar-Reġistri), il-''Karkhana'' (l-istudjo rjali), il-''Khazana'' (it-Teżor), il-''Hammam'' (il-Banjijiet Torok), il-kwartieri ta' ''Darogha'', l-istalel, il-karavanseraj, il-kwartieri ta' Hakim, eċċ. == Demografija == Skont iċ-ċensiment Indjan tal-2011, Fatehpur Sikri kellha popolazzjoni totali ta' 32,905 ruħ: 17,392 irġiel jew subien u 15,513 nisa jew bniet. Il-popolazzjoni b'età ta' bejn 0 sa 6 snin kienet tammonta għal 5,139 ruħ. L-għadd totali ta' nies litterati f'Fatehpur Sikri kien jammonta għal 17,236 ruħ, jiġifieri 52.4 % tal-popolazzjoni totali, b'litteriżmu maskili ta' 60.4 % u b'litteriżmu femminili ta' 43.4 %. Ir-rata effettiva tal-litteriżmu tal-popolazzjoni ta' Fatehpur Sikri b'età ta' iktar minn seba' snin kienet ta' 62.1 %, b'rata ta' litteriżmu maskoli ta' 71.6 % u b'rata ta' litteriżmu femminili ta' 51.4 %. Fl-2011 Fatehpur Sikri kellha 4,936 unità domestika. === Lingwa === Skont iċ-ċensiment Indjan tal-2011, 98.81 % tal-popolazzjoni identifikaw lilhom infushom bħala kelliema tal-Ħindi u 1.04 % identifikaw lilhom infushom bħala kelliema tal-Brajbhasha. == Amministrazzjoni == Fatehpur Sikri hija waħda minn ħmistax-il sede tad-distrett ta' Agra, bi 52 ''Gram panchayat'' (villaġġi) li jaqgħu taħtha. Fatehpur Sikri hija kostitwenza tal-Lok Sabha, il-Kamra Inferjuri tal-Parlament Indjan, u fiha wkoll ħames segmenti oħra tal-Vidhan Sabha (l-assemblea leġiżlattiva) li huma: * iż-Żona Rurali ta' Agra; * Fatehpur Sikri; * Kheragarh; * Fatehabad; * Bah. B'kollox hemm 12-il villaġġ ta' Rajput ta' Sisodia qrib il-forti ta' Fatehpur Sikri fid-distrett ta' Agra. Dawn huma Daultabad, Nayavas, Satha, Korai, Behrawati, Byara, Undera, Kachora, Singarpur, Vidyapur, Onera u Arrua. == Trasport == Fatehpur Sikri tinsab madwar 39 kilometru (24 mil) minn Agra. L-eqreb ajruport huwa l-Ajruport ta' Agra (magħruf ukoll bħala l-Ajruport ta' Kheria), li jinsab madwar 40 kilometru (25 mil) minn Fatehpur Sikri. L-eqreb stazzjon tal-ferrovija huwa l-istazzjon ferrovjarju ta' Fatehpur Sikri, li jinsab madwar kilometru (0.62 mili) miċ-ċentru tal-belt. Il-belt hija kkollegata ma' Agra u ma' ċentri oħra fil-qrib permezz tat-toroq, u diversi servizzi regolari tal-karozzi tal-linja huma ġestiti minn UPSRTC, apparti l-kowċis tat-turisti u t-taxis. == Letteratura == Fl-illustrazzjoni poetika tagħha ta' inċiżjoni ta' [[pittura]] ta' [[William Purser]], ''Futtypore Sicri'', tal-1833, [[Letitia Elizabeth Landon]] tassoċja l-abbandun tal-belt minn Akbar mat-'tpattija tal-mejtin'. [[Vita Sackville-West]], fir-rumanz tagħha ''All Passion Spent'', tambjenta l-laqgħa prinċipali bejn Deborah, is-Sinjorina Slane, u s-Sur FitzGeorge, f'Fatehpur Sikri.<blockquote>She stood again on the terrace of the deserted Indian city looking across the brown landscape where puffs of rising dust marked at intervals the road to Agra. She leaned her arms upon the warm parapet and slowly twirled her parasol. She twirled it because she was slightly ill at ease. She and the young man beside her were isolated from the rest of the world.<ref>Minn ''All Passion Spent'' (Hogarth Press, 1931).</ref></blockquote>Ir-rumanz ta' [[Salman Rushdie]], ''The Enchantress of Florence'', huwa parzjalment ambjentat f'Fatehpur Sikri fis-seklu 16.<ref>{{Ċita web|url=https://www.livemint.com/Leisure/3yinn88DBXtIWFTrqJaAAK/An-ode-to-adolescent-fantasy.html|titlu=An ode to adolescent fantasy|kunjom=Choudhury|isem=Chandrahas|data=2008-04-18|sit=mint|lingwa=en|data-aċċess=2022-12-06|arkivju-url=https://web.archive.org/web/20220327194048/https://www.livemint.com/Leisure/3yinn88DBXtIWFTrqJaAAK/An-ode-to-adolescent-fantasy.html|arkivju-data=2022-03-27|url-status=dead}}</ref> == Gallerija == <gallery widths="200" height="150px" perrow="6" align="center"> Stampa:Fatehpur Sikri 099.JPG|Il-faċċata tal-Buland Darwaza. Stampa:Fatehpur Sikri near Agra 2016-03 img05.jpg|In-naħa ta' wara tal-Buland Darwaza. Stampa:Fatehpur Sikri 042.JPG|Id-Daħla tar-Re. Stampa:Fatehpur Sikri 120.JPG|Il-Palazz tal-konsorti ppreferuta ta' Akbar, ir-Reġina Mariam-uz-Zamani. Stampa:Fatehpur Sikri 175.JPG|Id-Diwan-i-Khas. Stampa:Fatehpur Sikri 146.JPG|Il-kċina ta' Mariam-uz-Zamani. Stampa:Fatehpur Sikri 163.JPG|Il-Kumpless tal-Ħarem ta' Akbar. Stampa:Panoramic vie of Fahpur Sikri Palace.jpg|Veduta panoramika ta' Fatehpur Sikri. </gallery> == Referenzi == [[Kategorija:Siti ta' Wirt Dinji Kulturali]] [[Kategorija:Indja]] [[Kategorija:Palazzi]] [[Kategorija:Bliet tal-Indja]] [[Kategorija:Siti ta' Wirt Dinji fl-Indja]] g7fu9wiaeq18mplr0iz3fuhwbxo7cw0 0 34089 330717 330674 2026-06-25T09:55:05Z ToniSant 4257 /* Ġunju */ +ref 330717 wikitext text/x-wiki '''Din hija lista ta' nies notevoli Maltin li mietu fl-2026.''' F'din il-lista jidhru biss ismijiet ta' nies li l-mewt tagħhom hija kkonfermata peremezz ta' rapport/i minn sorsi verifikabbli. Żidiet bla referenza għal sors verifikabbli jitneħħew minn hawn u jitpoġġew fil-[[Diskussjoni:Nies Maltin li mietu fl-2026|paġna ta' diskussjoni]] sakemm jiġu verifikati sew. Dwar kull persuna jinġabru biss dawn id-dettalji hawn: * Data: Isem u Kunjom, età (jew "??" meta din mhux magħrufa), għal xiex inhi magħrufa l-persuna, kawża tal-mewt (m'għandu jiddaħħal xejn meta mhux magħrufa uffiċjalment) - tagħrif ieħor f'każ ta' persuna li mhux inkluża f'Wikidata (eż. data tat-twelid), referenzi (għandu jkun hemm aktar minn waħda f'każ ta' nies aktar notevoli) '''''Nota:''' id-data tal-mewt m'għandix tkun dik ta' meta tħabbret imma ta' meta seħħet.'' ---- == Jannar == * 2: [[Tony Carr]], 98, mużiċist <ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/tony-carr-pioneering-maltese-jazz-drummer-dies.1121949|titlu=Tony Carr, Maltese jazz drummer to the stars, dies|kunjom=Borg|isem=Emma|data=2026-01-02|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-01-02}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/il-perkussjonist-tony-carr-george-caruana-jmut-fl-eta-ta-98-sena/|titlu=Il-perkussjonist Tony Carr (George Caruana) jmut fl-età ta’ 98 sena|kunjom=Zammit|isem=Frederick|data=2 Jannar 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://themalteseherald.com/2026/01/02/tony-carr-passes-away/|titlu=Renowned Maltese drummer, Tony Carr, passes away aged 98|kunjom=Fenech|isem=Gerald|data=2026-01-02|lingwa=en-GB|data-aċċess=2026-01-02}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://www.maltatoday.com.mt/news/national/138938/maltese_jazz_great_tony_carr_dies_aged_98|titlu=Maltese jazz great Tony Carr dies aged 98|kunjom=Meilak|isem=Nicole|data=2 Jannar 2026|sit=MaltaToday.com.mt|lingwa=en|data-aċċess=2026-01-02}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://www.independent.com.mt/articles/2026-01-02/local-news/Maltese-jazz-legend-Tony-Carr-passes-away-aged-98-6736286044|titlu=Maltese jazz legend, Tony Carr, passes away aged 98 - The Malta Independent|sit=www.independent.com.mt|data-aċċess=2026-01-03}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://tvmnews.mt/news/imut-ta-98-sena-d-drummer-malti-tony-carr/|titlu=Imut ta' 98 sena d-drummer Malti Tony Carr|data=2026-01-02|lingwa=en-US|data-aċċess=2026-01-03}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://one.com.mt/imut-ta-98-sena-d-drummer-famuz-malti-tony-carr-li-daqq-mal-akbar-stilel-muzikali/|titlu=Imut ta’ 98 sena d-drummer famuż Malti Tony Carr li daqq mal-akbar stilel mużikali|kunjom=Caruana|isem=Josef|data=3 Jannar 2026|sit=ONEnews|lingwa=mt}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://www.melodija.eu/post/tony-carr-george-caruana-maltese-jazz-pioneer-dies-at-98|titlu=Tony Carr (George Caruana): Maltese Jazz Pioneer Dies at 98|kunjom=Mifsud|isem=Noel|data=2026-01-05|sit=Melodija|lingwa=en|data-aċċess=2026-01-05}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://www.sussexexpress.co.uk/news/fond-tribute-on-death-of-drummer-who-played-with-the-greats-5465983|titlu=Fond tribute on death of drummer who played with the greats|kunjom=Hewitt|isem=Phil|data=2026-01-10|sit=SussexWorld|lingwa=en|data-aċċess=2026-01-10}}</ref> * 5: [[George Spiteri]], 90, mużiċist u l-ewwel leader tal-[[Orkestra Filarmonika ta' Malta]] (twieled: 20 ta’ Lulju 1935) <ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/announcements-january-6-2026.1122080|titlu=Announcements − January 6, 2026|kunjom=|isem=|data=2026-01-06|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-01-06}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/imut-george-spiteri-l-ewwel-leader-tal-orkestra-filarmonika-ta-malta/|titlu=Imut George Spiteri, l-ewwel leader tal-Orkestra Filarmonika ta’ Malta|kunjom=Zammit|isem=Frederick|data=6 Jannar 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://www.facebook.com/reel/1540894257190704/?t=49|titlu=MPO: Protagonisti - George Spiteri|kunjom=Farrugia|isem=Joe Julian|data=6 Jannar 2026|sit=Facebook}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/a-real-gentleman-good-musician-violinist-george-spiteri-dies-aged-90.1122103|titlu='A real gentleman': trailblazing violinist George Spiteri dies at 90|kunjom=Cummings|isem=James|data=2026-01-06|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-01-06}}</ref> * 6: [[Thomas Farrell]], 89, għalliem u l-ewwel sindku ta' Ħaż Żabbar <ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/thomas-farrell-first-mayor-zabbar-dies-aged-89.1122141|titlu=Thomas Farrell, first mayor of Żabbar, dies aged 89|kunjom=|isem=|data=2026-01-07|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-01-07}}</ref> * 14: [[Paul Chetcuti Caruana]], 77, tabib u politiku <ref>{{Ċita web|url=https://one.com.mt/tithabbar-il-mewt-tal-eks-deputat-laburista-t-tabib-paul-chetcuti-caruana/|titlu=Titħabbar il-mewt tal-eks Deputat Laburista t-Tabib Paul Chetcuti Caruana|kunjom=Portelli|isem=Eman|data=14 Jannar 2026|sit=ONEnews|lingwa=mt}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/former-mp-paul-chetcuti-caruana-dies.1122497|titlu=Mosta doctor Paul Chetcuti Caruana, targeted by 1977 letter bomb, dies aged 77|kunjom=Calleja|isem=Claudia|data=2026-01-14|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-01-15}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://www.independent.com.mt/articles/2026-01-14/local-news/Paul-Chetcuti-Caruana-who-survived-letter-bomb-attempt-in-1977-dies-6736286334|titlu=Paul Chetcuti Caruana, who survived letter-bomb attempt in 1977, dies - The Malta Independent|sit=www.independent.com.mt|data-aċċess=2026-01-15}}</ref> <ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/parliament-pays-tribute-mosta-doctor-pl-mp-paul-chetcuti-caruana.1123482|titlu=Parliament pays tribute to Mosta doctor and PL MP Paul Chetcuti Caruana|kunjom=Magri|isem=Giulia|data=2026-02-02|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-02-02}}</ref> * 20: [[Matthew Wismayer]], 53, fundatur ta' Schools for Africa (Malta) Foundation <ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/matthew-wismayer-schools-africa-foundation-entrepreneur-dies.1122791|titlu=Matthew Wismayer, who turned a cancer diagnosis into inspiration, dies aged 53|kunjom=Debono|isem=Fiona Galea|data=2026-01-20|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-01-22}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://tvmnews.mt/news/imut-matthew-wismayer-il-mohh-wara-progett-biex-jigu-meghjuna-tfal-fl-afrika/|titlu=Imut Matthew Wismayer, il-moħħ wara proġett biex jiġu megħjuna tfal fl-Afrika|kunjom=|isem=|data=2026-01-20|lingwa=mt|data-aċċess=2026-01-22}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://lovinmalta.com/malta/founder-of-prince-princess-malta-matthew-wismayer-passes-away/|titlu=Founder Of 'Prince & Princess Malta' Matthew Wismayer Passes Away|kunjom=Spiteri|isem=Rebecca Scalvini|data=2026-01-20|lingwa=en-GB|data-aċċess=2026-01-22}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://whoswho.mt/en/matthew-wismayer-passes-away-aged-53|titlu=Maltese Entrepreneur Matthew Wismayer passes away at 53|sit=whoswho.mt|lingwa=en|data-aċċess=2026-01-22}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/announcements-january-21-2026.1122811|titlu=Announcements – January 21, 2026|kunjom=|isem=|data=2026-01-21|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-01-22}}</ref> * 20: [[George Callus]], 88, ko-fundatur tal-Comtec (twieled: 8 ta' Settembru 1937) <ref>{{Ċita web|url=https://whoswho.mt/en/comtec-co-founder-george-callus-has-passed-away|titlu=Comtec Co-Founder George Callus has passed away|sit=whoswho.mt|lingwa=en|data-aċċess=2026-01-22}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/imut-ir-ragel-ta-amy-callus-orlando-mrs-axiak-ta-simpatici/|titlu=Imut ir-raġel ta’ Amy Callus Orlando, Mrs Axiak ta’ Simpatiċi|kunjom=Zammit|isem=Frederick|data=21 Jannar 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://gwida.mt/nimmissjak-immens-ghaziz-l-attrici-amy-callus-thabbar-it-telfa-ta-zewgha-george/|titlu="Nimmissjak Immens, Għażiż" - L-Attriċi Amy Callus Tħabbar It-Telfa Ta' Żewġha George|kunjom=Zarb|isem=Kyle|data=2026-01-22|lingwa=mt|data-aċċess=2026-01-22}}</ref> <ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/announcements-january-23-2026.1122923|titlu=Announcements – January 23, 2026|kunjom=|isem=|data=2026-01-23|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-05-29}}</ref> == Frar == * 4: [[Alfred Abela]], 80, eks-assistent kummissarju tal-pulizija <ref>{{Ċita web|url=https://one.com.mt/tithabbar-il-mewt-tal-eks-assistent-kummissarju-tal-pulizija-alfred-abela/|titlu=Titħabbar il-mewt tal-eks Assistent Kummissarju tal-Pulizija Alfred Abela|kunjom=Portelli|isem=Eman|data=4 Frar 2026|sit=ONEnews|lingwa=mt}}</ref> * 5: [[Philip Farrugia Randon]], 76, avukat u kittieb li ħoloq il-karattru ta' Puttinu <ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/dedicated-patriot-philip-farrugia-randon-dies.1123612|titlu='Dedicated patriot' Philip Farrugia Randon dies|kunjom=|isem=|data=2026-02-05|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-02-05}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/announcements-february-6-2026.1123652|titlu=Announcements − February 6, 2026|kunjom=|isem=|data=2026-02-06|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-02-06}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://tvmnews.mt/news/imut-dr-philip-farrugia-randon-avukat-u-awtur-li-holoq-il-karattru-puttinu/|titlu=Imut Dr Philip Farrugia Randon, avukat u awtur li ħoloq il-karattru Puttinu|kunjom=Micallef|isem=Gaetano|data=2026-02-05|sit=TVMnews|lingwa=mt|data-aċċess=2026-02-08}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/appreciation-philip-farrugia-randon.1124083|titlu=Appreciation: Philip Farrugia Randon|kunjom=De Bono|isem=Anthony|data=2026-02-15|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-02-15}}</ref> * 5: [[Helen Micallef]], 75, kantanta <ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/helen-micallef-eurovision-1972-singer-dies-aged-75.1123643|titlu=Helen Micallef, Eurovision 1972 singer, dies aged 75|kunjom=Bonanno|isem=Matthew|data=2026-02-05|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-02-05}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/tmut-helen-micallef-l-ewwel-maltija-fil-eurovision/|titlu=Tmut Helen Micallef, l-ewwel kantanta Maltija fil-Eurovision|kunjom=Zammit|isem=Frederick|data=5 Frar 2025|sit=Newsbook|lingwa=mt}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://www.maltatoday.com.mt/news/national/139589/veteran_singer_helen_micallef_dies_aged_75|titlu=Veteran singer Helen Micallef dies aged 75|kunjom=Meilak|isem=Nicole|data=5 Frar 2026|sit=MaltaToday.com.mt|lingwa=en|data-aċċess=2026-02-06}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/helen-micallef-tinghata-l-ahhar-tislima-ghada-s-sibt/|titlu=Helen Micallef tingħata l-aħħar tislima għada s-Sibt|kunjom=Zammit|isem=Frederick|data=6 Frar 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://www.independent.com.mt/articles/2026-02-05/local-news/Helen-Micallef-first-Maltese-woman-at-Eurovision-dies-at-75-6736286990|titlu=Helen Micallef, first Maltese woman at Eurovision, dies at 75 - The Malta Independent|sit=www.independent.com.mt|data-aċċess=2026-02-06}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://one.com.mt/iccelebrata-l-hajja-tal-kantanta-helen-micallef/|titlu=Iċċelebrata l-ħajja tal-kantanta Helen Micallef|kunjom=Falzon|isem=Anton|data=7 Frar 2026|sit=ONEnews|lingwa=mt}}</ref> * 8: [[Paul Aquilina]], 94, Ġiżwita Malti bbażat fl-Indja <ref>{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/tithabbar-il-mewt-ta-fr-paul-aquilina-l-ahhar-patri-gizwita-malti-fl-indja/|titlu=Imut Fr Paul Aquilina – l-aħħar Ġiżwita Malti fl-Indja|kunjom=Camilleri|isem=Neil|data=8 Frar 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/l-ahhar-patri-gizwita-malti-fl-indja-jkanta-l-ghanjiet-tal-milied/|titlu=L-aħħar Patri Ġiżwita Malti fl-Indja jkanta l-Għanjiet tal-Milied|kunjom=Zammit|isem=Frederick|data=25 Diċembru 2025|sit=Newsbook|lingwa=mt}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/mort-l-indja-biex-narah-jordna-sacerdot-u-kantajt-bil-malti-waqt-il-funeral-ta-fr-aquilina/|titlu=“Mort l-Indja nara żagħżugħ jiġi ordnat qassis, u spiċċajt inkanta bil-Malti fil-funeral ta’ Fr Aquilina”|kunjom=Zammit|isem=Frederick|data=11 Frar 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/announcements-february-15-2026.1124084|titlu=Announcements – February 15, 2026|kunjom=|isem=|data=2026-02-15|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-02-15}}</ref> * 10: [[Lina Brockdorff|Lina Brockdorff,]] 95, kittieba <ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/awardwinning-writer-lina-brockdorff-dies-aged-96.1123850|titlu=Novelist and playwright Lina Brockdorff dies aged 95|kunjom=Borg|isem=Emma|data=2026-02-10|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-02-10}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://tvmnews.mt/news/tmut-l-awtrici-lina-brockdorff-fl-eta-ta-95-sena/|titlu=Tmut l-awtriċi Lina Brockdorff fl-età ta' 95 sena|data=2026-02-10|sit=TVMnews|lingwa=mt|data-aċċess=2026-02-10}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/thabbret-il-mewt-tax-xandara-u-l-kittieba-lina-brockdorff/|titlu=Tħabbret il-mewt tax-xandara u l-kittieba Lina Brockdorff|kunjom=Lia|isem=Gabriel|data=10 Frar 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://www.independent.com.mt/articles/2026-02-10/local-news/Maltese-novelist-and-playwright-Lina-Brockdorff-dies-aged-95-6736287109|titlu=Maltese novelist and playwright Lina Brockdorff dies aged 95 - The Malta Independent|sit=www.independent.com.mt|lingwa=en|data-aċċess=2026-02-10}}</ref> * 10: [[Achille Cauchi]], 86, monsinjur Għawdxi, ħu l-Isqof [[Nikol Cauchi]] <ref>{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/imut-monsinjur-achille-cauchi/|titlu=Imut Monsinjur Achille Cauchi|kunjom=Zammit|isem=Frederick|data=11 Frar 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://rip.com.mt/obituary/mons-achille-cauchi-10-02-2026|titlu=Mons. Achille Cauchi - RIP.com.mt|kunjom=Gatt|isem=Thomas|sit=rip.com.mt|lingwa=mt|data-aċċess=2026-02-16}}</ref> * 15: [[Laurence Grech]], 77, ġurnalist u eks-editur tas-Sunday Times of Malta <ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/former-times-malta-editor-laurence-grech-dies-aged-77.1124107|titlu=Former Times of Malta editor Laurence Grech dies, aged 77|kunjom=Carabott|isem=Sarah|data=2026-02-15|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-02-15}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/imut-laurence-grech-il-ggant-tal-gurnalizmu-l-eks-editur-tat-times-of-malta/|titlu=Imut Laurence Grech, “il-ġgant tal-ġurnaliżmu”, l-eks-editur tat-Times of Malta|data=15 Frar 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/announcements-february-16-2026.1124125|titlu=Announcements – February 16, 2026|kunjom=|isem=|data=2026-02-16|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-02-16}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://rip.com.mt/obituary/laurence-grech-15-02-2026|titlu=Laurence Grech - RIP.com.mt|kunjom=Gatt|isem=Thomas|sit=rip.com.mt|lingwa=en|data-aċċess=2026-02-16}}</ref> * 15: [[Esmeralda Galea Camilleri]], 37, mużiċista <ref>{{Ċita web|url=https://gwida.mt/hafna-mahsuda-bil-mewt-tal-muzicista-brava-esmeralda-galea-camilleri/|titlu=Ħafna Maħsuda Bil-Mewt Tal-Mużiċista Brava Esmeralda Galea Camilleri|kunjom=Bayliss|isem=Emil Calleja|data=2026-02-16|lingwa=mt|data-aċċess=2026-02-16}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/kont-titpaxxa-tismaghha-tmut-il-muzicista-esmeralda-galea-camilleri/|titlu=“Kont titpaxxa tismagħha” – tmut il-mużiċista Esmeralda Galea Camilleri|kunjom=Zammit|isem=Frederick|data=16 Frar 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}</ref> * 16: [[Mario Bonnici]], 76, kantant <ref>{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/il-kanzunetta-li-kont-iddedikaktli-se-tibqa-fqalbi-imut-il-kantant-mario-bonnici/|titlu=“Il-kanzunetta li kont iddedikajtli se tibqa’ f’qalbi” – imut il-kantant Mario Bonnici|kunjom=Zammit|isem=Frederick|data=17 Frar 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}</ref> * 18: [[Julian Attard]], 44, amministratur tal-futbol ma' [[Marsaxlokk FC]] u [[Floriana FC]] (twieled fis-27 ta' Novembru 1981) <ref>{{Ċita web|url=https://sport.timesofmalta.com/2026/02/18/former-marsaxlokk-and-floriana-fc-administrator-julian-attard-dies/|titlu=Former Marsaxlokk and Floriana FC administrator Julian Attard dies|kunjom=Lia|isem=Gianluca|data=2026-02-18|lingwa=en-US|data-aċċess=2026-02-18}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/hallejtna-kmieni-wisq-habib-imut-julian-attard-tat-tim-tal-futbol-ta-marsaxlokk/|titlu=“Ħallejtna kmieni wisq ħabib” – imut Julian Attard, tat-tim tal-futbol ta’ Marsaxlokk|kunjom=Zammit|isem=Frederick|data=18 Frar 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}</ref> * 23: [[Manuel Casha]], 81, mużiċist, kittieb, u folklorista <ref> {{Ċita web|url=https://one.com.mt/tithabbar-il-mewt-tal-kittieb-u-muzicist-manuel-casha-fl-awstralja/ |sit=ONEnews|data=24 Frar 2026|isem=Josef|kunjom=Caruana|lingwa=mt|titlu=Titħabbar il-mewt tal-kittieb u mużiċist Manuel Casha fl-Awstralja}}</ref> * 28: [[Mario Buhagiar]], 81 professur tal-istorja tal-arti <ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/mario-buhagiar-founder-art-history-department-dies-aged-81.1124795|titlu=Mario Buhagiar, founder of art history department dies aged 81|kunjom=Carabott|isem=Sarah|data=2026-03-01|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-03-01}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://themalteseherald.com/2026/03/02/prof-mario-buhagiar/|titlu=Founder of the arts History Department – Professor Mario Buhagiar passes away|kunjom=Fenech|isem=Gerald|data=2 Marzu 2026|sit=The Maltese Herald|lingwa=en}}</ref> == Marzu == * 8: [[Joseph Gatt (Caritas)|Joseph Gatt]], 81, pijunier fir-riabilitazzjoni tad-drogati f'Malta <ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/joseph-gatt-drug-rehabilitation-pioneer-dies-aged-81.1125168|titlu=Joseph Gatt, drug rehabilitation pioneer, dies aged 81|kunjom=Cummings|isem=James|data=2026-03-08|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-03-08}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/segwi-meta-konna-fl-infern-habba-d-droga-joe-kien-anglu-kustodju/|titlu=Segwi: “Meta konna fl-infern ħabba d-droga Joe kien anġlu kustodju”|kunjom=Lia|isem=Gabriel|data=9 Marzu 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}</ref> * 13: [[Luciano Bonello Bianco]], 72, propjetarju ta' Luciano Restaurant <ref>{{Ċita web|url= https://timesofmalta.com/article/announcements-march-15-2026.1125478 |titlu=Announcements|sit=Times of Malta|data-aċċess=2026-03-15}}</ref> * 21: [[Charles Micallef St John]], 81, kittieb u eks-kunsillier tal-Gżira <ref>{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/imut-l-awtur-charles-micallef-st-john/|titlu=Imut l-awtur Charles Micallef St John|kunjom=Camilleri|isem=Neil|data=21 Marzu 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://netnews.com.mt/2026/03/21/imut-l-awtur-chaf-st-john/|titlu=Imut l-awtur Charles Micallef St. John|kunjom=Balbi|isem=Nicole Sciberras|data=2026-03-21|sit=NETnews|lingwa=mt|data-aċċess=2026-03-23}}</ref> * 22: [[Calvin Brincat]], 32, parteċipant fil-programm tat-television ''Hazzzard'', kanċer <ref>{{Ċita web|url=https://tvmnews.mt/news/imut-calvin-brincat-li-ggieled-2-tipi-ta-kancer-u-kien-ippartecipa-fhazzzard/|titlu=Imut Calvin Brincat li ġġieled 2 tipi ta' kanċer u kien ipparteċipa f'HazZzard|data=2026-03-23|sit=TVMnews|lingwa=mt|data-aċċess=2026-03-23}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/imut-iz-zaghzugh-calvin-brincat-ta-hazzzard/|titlu=Imut iż-żagħżugħ Calvin Brincat ta’ HazZzard|kunjom=Lia|isem=Gabriel|data=23 Marzu 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/tributes-paid-truly-sensitive-soul-cancer-patient-calvin-brincat.1125893|titlu=Tributes paid to 'truly sensitive soul', cancer victim Calvin Brincat|kunjom=Cummings|isem=James|data=2026-03-23|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-03-23}}</ref> * 29: [[Elio Lombardi]], 92, kittieb u direttur tal-films <ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/prolific-filmmaker-author-elio-lombardi-dies-aged-92.1126197|titlu=Prolific film-maker, author Elio Lombardi dies aged 92|kunjom=|isem=|data=2026-03-29|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-03-29}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://tvmnews.mt/news/imut-l-awtur-tal-kotba-u-direttur-tal-films-elio-lombardi/|titlu=Imut l-awtur tal-kotba u direttur tal-films Elio Lombardi|kunjom=Micallef|isem=Gaetano|data=2026-03-29|sit=TVMnews|lingwa=mt|data-aċċess=2026-03-29}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://netnews.com.mt/2026/03/29/tithabbar-il-mewt-ta-elio-lombardi-fl-eta-ta-92-sena/|titlu=Titħabbar il-mewt ta' Elio Lombardi fl-età ta' 92 sena|kunjom=Catania|isem=Francesco|data=2026-03-29|sit=NETnews|lingwa=mt|data-aċċess=2026-03-29}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://one.com.mt/tithabbar-il-mewt-tal-kittieb-u-attur-elio-lombardi-fl-eta-ta-92-sena/|titlu=Titħabbar il-mewt tal-kittieb u attur Elio Lombardi fl-età ta’ 92 Sena|kunjom=Farrugia|isem=Shanaya|data=29 Marzu 2026|sit=ONEnews|lingwa=mt}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/imut-elio-lombardi-figura-prominenti-fil-films-u-l-letteratura-maltija/|titlu=Imut Elio Lombardi, figura prominenti fil-films u l-letteratura Maltija|kunjom=Cachia|isem=Paul|data=29 Marzu 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://www.independent.com.mt/articles/2026-03-29/local-news/Maltese-author-and-film-director-Elio-Lombardi-dies-aged-92-6736288379|titlu=Maltese author and film director Elio Lombardi dies aged 92 - The Malta Independent|sit=www.independent.com.mt|data-aċċess=2026-03-29}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/thabbar-meta-se-jinghata-l-ahhar-tislima-elio-lombardi/|titlu=Tħabbar meta se jingħata l-aħħar tislima Elio Lombardi|kunjom=Lia|isem=Gabriel|data=1 April 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/ara-elio-dejjem-gharaf-li-kien-mimli-doni-minn-alla/|titlu=Ara: “Elio dejjem għaraf li kien mimli doni minn Alla”|kunjom=Zammit|isem=Frederick|data=8 April 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://one.com.mt/tinghata-l-ahhar-tislima-lil-elio-lombardi-ikona-fid-drama-maltija/|titlu=Tingħata l-aħħar tislima lil Elio Lombardi … ikona fid-drama Maltija|kunjom=Camilleri|isem=Enrique|data=8 April 2026|sit=ONEnews|lingwa=mt}}</ref> == April == * 2: [[Edmond Zarb]], 81, kittieb u mużiċist <ref>{{Ċita web|url=https://netnews.com.mt/2026/04/02/tithabbar-il-mewt-tal-muzicist-u-awtur-edmond-zarb/|titlu=Titħabbar il-mewt tal-mużiċist u awtur Edmond Zarb|kunjom=Catania|isem=Francesco|data=2026-04-02|lingwa=mt|data-aċċess=2026-04-02}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/tajt-kontribut-lill-kultura-maltija-imut-l-awtur-u-pjanist-edmond-zarb|titlu=“Tajt kontribut lill-kultura Maltija” – imut l-awtur u pjanist Edmond Zarb|kunjom=Zammit|isem=Frederick|data=2 April 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}</ref> * 6: [[Graziella Castillo]], 47, direttur tal-Aġenzija Appoġġ <ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/graziella-castillo-director-agenzija-appogg-dies-aged-47.1126547|titlu=Graziella Castillo, director of Agenzija Appoġġ, dies aged 47|kunjom=|isem=|data=2026-04-06|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-04-07}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/tmut-graziella-castillo-direttrici-tal-agenzija-appogg/|titlu=Tmut Graziella Castillo – Direttriċi tal-Aġenzija Appoġġ|data=6 April 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}</ref> * 11: [[Colin Willis]], 81, eks-kummissajru Awstraljan għal Malta u attur <ref>{{Ċita web|url=https://www.independent.com.mt/articles/2026-04-13/local-news/Well-known-actor-Colin-Willis-passes-away-aged-81-6736288759|titlu=Well-known actor Colin Willis passes away aged 81 - The Malta Independent|sit=www.independent.com.mt|data-aċċess=2026-04-13}}</ref> * 12: [[Aurelio Belli]], 49, mużiċist u arranġatur <ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/musician-mpo-manager-aurelio-belli-dies-aged-49.1126829|titlu=Musician and MPO manager Aurelio Belli dies, aged 49|kunjom=Cummings|isem=James|data=2026-04-12|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-04-12}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://slippedisc.com/2026/04/malta-mourns-maestro-49/|titlu=Malta mourns maestro, 49|kunjom=lebrecht|isem=Norman|data=12 April 2026|sit=Slipped Disc|lingwa=en}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://www.independent.com.mt/articles/2026-04-12/local-news/Maestro-Aurelio-Belli-dies-aged-49-6736288731|titlu=Maestro Aurelio Belli dies, aged 49 - The Malta Independent|sit=www.independent.com.mt|lingwa=en|data-aċċess=2026-04-12}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://www.maltatoday.com.mt/news/national/140933/maestro_aurelio_belli_dies_at_49_|titlu=Maestro Aurelio Belli dies at 49|kunjom=Zammit|isem=Juliana|data=12 April 2026|sit=MaltaToday.com.mt|lingwa=en|data-aċċess=2026-04-12}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/imut-il-maestro-aurelio-belli/|titlu=Imut il-Maestro Aurelio Belli|kunjom=Camilleri|isem=Neil|data=12 April 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://tvmnews.mt/news/imut-is-surmast-aurelio-belli/|titlu=Imut is-Surmast Aurelio Belli|kunjom=|isem=|data=2026-04-12|sit=TVMnews|lingwa=mt|data-aċċess=2026-04-12}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://one.com.mt/tithabbar-il-mewt-tal-maestro-aurelio-belli-fl-eta-ta-49-sena/|titlu=Titħabbar il-mewt tal-Maestro Aurelio Belli fl-età ta’ 49 sena|kunjom=Sacco Baldacchino|isem=Kimberley|data=12 April 2026|sit=ONEnews|lingwa=mt}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://netnews.com.mt/2026/04/12/tithabbar-il-mewt-tas-surmast-aurelio-belli/|titlu=Titħabbar il-mewt tas-Surmast Aurelio Belli|kunjom=Catania|isem=Francesco|data=2026-04-12|sit=NETnews|lingwa=mt|data-aċċess=2026-04-12}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/il-maestro-aurelio-belli-jinghata-l-ahhar-tislima|titlu=Tislima lill-Maestro Aurelio Belli: “Mela s-silenzju b’ħajja ta’ noti”|kunjom=Mamo|isem=Christine|data=18 April 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}</ref> * 19: [[Desmond Morris]], 98, etoloġista Ingliż li għex f'Malta (1968–1974) <ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/desmond-morris-famous-zoologist-author-painter-malta-past-dies-98.1127264|titlu=Desmond Morris, famous zoologist, author and painter with Malta past, dies at 98|kunjom=Debono|isem=Fiona Galea|data=2026-04-21|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-04-21}}</ref> * 24: [[Mary Grech]], 88, attriċi u xandara <ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/veteran-actress-mary-grech-dies-aged-88.1127413|titlu=Veteran actress Mary Grech dies aged 88|kunjom=|isem=|data=2026-04-24|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-04-24}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/tmut-l-attrici-u-prezentatrici-mary-grech/|titlu=Tmut l-attriċi u preżentatriċi Mary Grech|kunjom=Zammit|isem=Frederick|data=24 April 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://tvmnews.mt/news/tmut-l-eks-prezentattrici-televiziva-mary-grech/|titlu=Tmut l-eks preżentattriċi televiżiva Mary Grech|kunjom=Attard|isem=Francesca|data=2026-04-24|sit=TVMnews|lingwa=mt|data-aċċess=2026-04-24}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://netnews.com.mt/2026/04/24/tmut-mary-grech-pijufniera-tax-xandir-u-fost-l-ewwel-ucuh-tat-televizjoni-maltija/|titlu=Tmut Mary Grech, attriċi, pijuniera tax-xandir u fost l-ewwel uċuħ tat-televiżjoni Maltija|kunjom=Abdilla|isem=Raymond|data=2026-04-24|sit=NETnews|lingwa=mt|data-aċċess=2026-04-24}}</ref> == Mejju == * 1: [[Dolindo Cassar]], 83, xandar u eks-president tas-[[Soċjetà Filarmonika La Stella]] u tat-[[Teatru Astra]] <ref>{{Ċita web|url=https://gwida.mt/tislima-lil-dolindo-cassar-li-ghadda-ghall-hajja-ta-dejjem-figura-li-halliet-marka-kbira-fil-kultura-ghawdxija/|titlu=Tislima Lil Dolindo Cassar Li Għadda Għall-Ħajja Ta’ Dejjem - Figura Li Ħalliet Marka Kbira Fil-Kultura Għawdxija|kunjom=Bayliss|isem=Emil Calleja|data=2026-05-05|sit=Gwida|lingwa=mt|data-aċċess=2026-05-05}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://www.stgeorge.org.mt/events/funeral-of-dolindo-cassar/|titlu=Funeral of DOLINDO CASSAR|data=2026-05-03|lingwa=en-GB|data-aċċess=2026-05-05}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/appreciation-dolindo-cassar.1129615|titlu=Appreciation: Dolindo Cassar|kunjom=Spiteri|isem=Charles|data=2026-06-08|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-06-08}}</ref> * 14: [[Noel Galea Bason]], 71, skultur <ref>{{Ċita web|url=https://netnews.com.mt/2026/05/15/imut-l-artist-noel-galea-bason/|titlu=Imut l-artist Noel Galea Bason|kunjom=|isem=|data=2026-05-15|sit=NETnews|lingwa=mt|data-aċċess=2026-05-15}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/artist-noel-galea-bason-dies-aged-71.1128464|titlu=Artist Noel Galea Bason dies aged 71|kunjom=Carabott|isem=Sarah|data=2026-05-15|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-05-15}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/imut-noel-galea-bason-furjaniz-moghni-btalenti-artistici-varji/|titlu=Imut Noel Galea Bason, Furjaniż mogħni b’talenti artistiċi varji|kunjom=Lia|isem=Gabriel|data=15 Mejju 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}</ref> * 19: [[Norbert Ellul Vincenti]], 88, patri Franġiskan, għalliem u kittieb <ref>{{Ċita web|url=https://netnews.com.mt/2026/05/19/imut-p-norbert-ellul-vincenti-ofm/|titlu=Imut P. Norbert Ellul Vincenti OFM|kunjom=|isem=|data=2026-05-19|sit=NETnews|lingwa=mt|data-aċċess=2026-05-19}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/imut-patri-norbert-ellul-vincenti/|titlu=Imut Patri Norbert Ellul Vincenti|kunjom=Zammit|isem=Frederick|data=19 Mejju 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}</ref> * 26: [[Benny Muscat]], 86, sid ta' diversi ristorant <ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/goodbye-nonno-renowned-restaurateur-benny-muscat-dies.1129052|titlu='Goodbye Nonno' – renowned restaurateur Benny Muscat dies|kunjom=Debono|isem=Fiona Galea|data=2026-05-26|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-05-26}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/imut-benny-muscat-il-qalb-wara-ta-marija-palazzo-pescatore-u-trattoria-del-nonno/|titlu=Imut Benny Muscat, il-qalb wara Ta’ Marija, Palazzo Pescatore u Trattoria del Nonno|kunjom=Zammit|isem=Frederick|data=26 Mejju 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://rip.com.mt/obituary/benny-muscat-26-05-2026|titlu=Benny Muscat - RIP.com.mt|kunjom=Gatt|isem=Thomas|sit=rip.com.mt|lingwa=en|data-aċċess=2026-05-28}}</ref> * 28: [[Rose Riolo]], 90, attriċi <ref>{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/tmut-l-eks-attrici-rose-riolo/|titlu=Tmut l-eks attriċi Rose Riolo|kunjom=Zammit|isem=Frederick|data=28 Mejju 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/announcements-29-2026.1129195|titlu=Announcements – May 29, 2026|kunjom=|isem=|data=2026-05-29|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-05-29}}</ref> * 28: [[Ray Ghigo Laferla]], ??, imprenditur u DJ <ref>{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/imut-ray-ghigo-laferla-eks-dj-tal-griffin-u-fundatur-tal-ghigos-disco/|titlu=Imut Ray Ghigo Laferla, eks DJ tal-Griffin u fundatur tal-Ghigos Disco|kunjom=Zammit|isem=Frederick|data=29 Mejju 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}</ref> == Ġunju == * 4: [[Jonathan Cardona]], 47, eks-CEO tal-[[Enemalta]] <ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/former-enemalta-ceo-residency-malta-head-jonathan-cardona-dies.1129476|titlu=Former Enemalta CEO, Residency Malta head Jonathan Cardona dies|kunjom=|isem=|data=2026-06-04|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-06-04}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://one.com.mt/tithabbar-il-mewt-tal-eks-kap-ezekuttiv-tal-enemalta-u-residenza-malta-jonathan-cardona/|titlu=Titħabbar il-mewt tal-eks Kap Eżekuttiv tal-Enemalta u Residenza Malta Jonathan Cardona|kunjom=Portelli|isem=Eman|data=4 Ġunju 2026|sit=ONEnews|lingwa=mt}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://www.maltatoday.com.mt/news/national/142318/former_joseph_muscat_aide_jonathan_cardona_passes_away_|titlu=Former Joseph Muscat aide Jonathan Cardona passes away|kunjom=Azzopardi|isem=Karl|data=4 Ġunju 2026|sit=MaltaToday.com.mt|lingwa=en|data-aċċess=2026-06-04}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/imut-l-eks-kap-tal-enemalta-u-tal-programm-tac-cittadinanza-jonathan-cardona/|titlu=Imut l-eks kap tal-Enemalta u tal-programm taċ-ċittadinanza Jonathan Cardona|kunjom=Camilleri|isem=Neil|data=4 Ġunju 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://tvmnews.mt/news/ara-il-pm-jinhasad-bil-mewt-ta-jonathan-cardona-waqt-il-gurament-tal-hatra-tal-membri-tal-kabinett/|titlu=ARA: il-PM jinħasad bil-mewt ta' Jonathan Cardona waqt il-ġurament tal-ħatra tal-membri tal-Kabinett|data=2026-06-04|sit=TVMnews|lingwa=mt|data-aċċess=2026-06-04}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://www.independent.com.mt/articles/2026-06-04/local-news/CEO-of-Residency-Malta-Agency-Jonathan-Cardona-dies-6736290235|titlu=CEO of Residency Malta Agency, Jonathan Cardona, passes away - The Malta Independent|sit=www.independent.com.mt|lingwa=en|data-aċċess=2026-06-04}}</ref> * 5: [[Olivia Dow]]: ??, żeffiena u għalliema tal-ballet <ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/renowned-ballet-teacher-olivia-dow-dies.1129558|titlu=Renowned ballet teacher Olivia Dow dies|kunjom=|isem=|data=2026-06-05|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-06-06}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/appreciation-olivia-dow.1129901|titlu=Appreciation: Olivia Dow|kunjom=Chetcuti|isem=Kristina|data=2026-06-14|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-06-21}}</ref> * 8: [[Antonio Briguglio]], 91, referee tal-futbol <ref>{{Ċita web|url=https://tvmnews.mt/sport/imut-l-ex-referee-internazzjonali-tonio-briguglio/|titlu=Imut l-ex-referee internazzjonali Tonio Briguglio|kunjom=Cossai|isem=Peter|data=2026-06-08|lingwa=mt|data-aċċess=2026-06-08}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://www.maltatoday.com.mt/sports/football/142408/former_referee_antonio_briguglio_dies_|titlu=Former referee Antonio Briguglio dies|sit=MaltaToday.com.mt|lingwa=en|data-aċċess=2026-06-08}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://sport.timesofmalta.com/2026/06/08/maltese-legendary-referee-tonio-briguglio-dies-aged-91/|titlu=Maltese legendary referee Tonio Briguglio dies, aged 91|kunjom=Camilleri|isem=Valhmor|data=2026-06-08|sit=SportsDesk|lingwa=en-GB|data-aċċess=2026-06-08}}</ref> * 14: [[Josephine Xuereb]], ??, attivita u politiku <ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/former-pn-election-candidate-dies.1129912|titlu=Former PN election candidate dies|kunjom=|isem=|data=2026-06-14|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-06-14}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://netnews.com.mt/2026/06/14/tithabbar-il-mewt-ta-josephine-xuereb/|titlu=Titħabbar il-mewt ta' Josephine Xuereb|kunjom=|isem=|data=2026-06-14|sit=NETnews|lingwa=mt|data-aċċess=2026-06-14}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://www.independent.com.mt/articles/2026-06-14/local-news/Former-PN-candidate-Josephine-Xuereb-dies-6736290504|titlu=Former PN candidate Josephine Xuereb dies|data=14 Ġunju 2026|sit=The Malta Independent|lingwa=en}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://netnews.com.mt/2026/06/17/josephine-xuereb-kienet-mara-li-uzat-it-talenti-taghha-biex-tkattar-il-gid/|titlu="Josephine Xuereb kienet mara li użat it-talenti tagħha biex tkattar il-ġid"|kunjom=Balbi|isem=Nicole Sciberras|data=2026-06-17|lingwa=en-US|data-aċċess=2026-06-21}}</ref> * 18: [[Helen Borg]], ??, eks President tal-Kunsill tal-Iskola għat-Tagħlim Tul il-Ħajja u eks Kap tal-Iskola Vincenzo Borg Brared, marda tal-Parkinson's <ref>{{Ċita web|url=https://gwida.mt/riptmut-helen-borg-eks-president-tal-kunsill-tal-iskola-ghat-taghlim-tul-il-hajja-u-eks-headteacher-ta-birkirkara/|titlu=Tmut Helen Borg, Eks President Tal-Kunsill Tal-Iskola Għat-Tagħlim Tul Il-Ħajja U Eks Headteacher Ta’ Birkirkara|kunjom=Bayliss|isem=Emil Calleja|data=2026-06-19|sit=Gwida|lingwa=mt|data-aċċess=2026-06-21}}</ref> * 21: [[Żeppi l-Ħafi|Joseph Fenech]], 71, kriminal magħruf bħala Żeppi l-Ħafi <ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/joseph-fenech-known-zeppi-lhafi-dies-aged-71.1130234|titlu=Joseph Fenech, known as Żeppi l-Ħafi, dies aged 71|kunjom=|isem=|data=2026-06-21|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-06-21}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/imut-joseph-fenech-maghruf-bhal-zeppi-l-hafi/|titlu=Imut Joseph Fenech, magħruf bħal Żeppi l-Ħafi|kunjom=Cachia|isem=Paul|data=21 Ġunju 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://tvmnews.mt/news/imut-joseph-fenech-maghruf-bhala-zeppi-l-hafi/|titlu=Imut Joseph Fenech magħruf bħala Żeppi l-Ħafi|data=2026-06-21|sit=TVMnews|lingwa=mt|data-aċċess=2026-06-21}}</ref> * 22: [[Paul Fenech (kunsilleri)|Paul Fenech]], 79, kunsillier tas-Swieqi, artist u kowċ tal-basketball <ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/former-swieqi-councillor-artist-basketball-coach-paul-fenech-dies.1130293|titlu=Former Swieqi councillor, artist and basketball coach, Paul Fenech dies aged 79|kunjom=Magri|isem=Giulia|data=2026-06-22|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-06-22}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://netnews.com.mt/2026/06/22/il-pn-isellem-il-memorja-ta-paul-fenech-li-serva-ghal-snin-twal-bhala-kunsillier-lokali-tal-pn-fi-swieqi/|titlu=Il-PN isellem il-memorja ta' Paul Fenech li serva għal snin twal bħala kunsillier lokali tal-PN fi Swieqi|kunjom=Borg|isem=Maria|data=2026-06-22|sit=NETnews|lingwa=mt|data-aċċess=2026-06-22}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://www.rip.com.mt/obituary/paul-fenech-22-06-2026|titlu=Paul Fenech - RIP.com.mt|kunjom=Gatt|isem=Thomas|sit=www.rip.com.mt|lingwa=en|data-aċċess=2026-06-25}}</ref> == Ara aktar == * [[:Kategorija:Mietu fl-2026]] - tinkludi ħoloq għal artikli fil-Wikipedija dwar nies li mietu fl-2026 == Referenzi == {{Referenzi}} [[Kategorija:Nies Maltin]] [[Kategorija:2026 f'Malta]] [[Kategorija:Imwiet f'Malta]] [[Kategorija:Mietu fl-2026|*]] [[Kategorija:Listi ta' mwiet bis-sena]] ponz1ijq2gms484jwkiznqf18wvy5t6 0 34479 330710 330513 2026-06-25T06:04:38Z InternetArchiveBot 18288 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 330710 wikitext text/x-wiki {{Infobox bijografija}} '''Luca Salvo Parmitano''' (twieled fis-27 ta' Settembru 1976) huwa astronawta [[Italja|Taljan]] fil-Korp Ewropew tal-Astronawti għall-[[Aġenzija Spazjali Ewropea]] (ESA, European Space Agency). Huwa ntgħażel bħala astronawta tal-ESA f'Mejju 2009. Parmitano huwa wkoll kurunell u bdot tal-ittestjar tat-titjiriet għall-Forza tal-Ajru Taljana.<ref>{{Ċita web|url=https://www.esa.int/Science_Exploration/Human_and_Robotic_Exploration/Astronauts/Luca_Parmitano|titlu=Luca Parmitano|sit=www.esa.int|lingwa=en|data-aċċess=2026-06-13}}</ref> Huwa kien l-ewwel kmandant Taljan (u t-tielet [[Ewropa|Ewropew]]) tal-[[Stazzjon Spazjali Internazzjonali|Istazzjon Spazjali Internazzjonali]] (ISS, International Space Station) matul l-Ispedizzjoni Nru 61. F'Ġunju 2026, huwa ġie mħabbar bħala l-bdot ta' [[Artemis III]] bħala parti mill-programm Artemis tan-[[NASA]].<ref>{{Ċita aħbar|data=2018-05-31|titlu=L'astronauta Luca Parmitano sarà comandante della Iss - Scienza & Tecnica|url=https://www.ansa.it/canale_scienza_tecnica/notizie/spazio_astronomia/2018/05/31/lastronauta-luca-parmitano-sara-comandante-della-stazione-spaziale_8b90860b-7a1b-4724-aca5-5026dfca75f8.html|lingwa=it|data-aċċess=2026-06-13}}</ref> == Sfond == Parmitano jqis lil [[Catania]] bħal raħal twelidu. Huwa divorzjat u għandu żewġ ulied bniet. Huwa bugħaddas attiv u jieħu pjaċir jipprattika l-isnowboarding, l-iskydiving, it-taħriġ bil-piżijiet u l-għawm. Interessi oħra li għandu jinkludu l-qari kif ukoll is-smigħ u d-daqq tal-[[mużika]]. == [[Edukazzjoni]] == Parmitano ggradwa mil-Liċeo [[Xjenza|Xjentifiku]] Statali "[[Galileo Galilei]]" f'Catania, l-Italja, fl-1995. Parmitano qatta' sena (1993) bħala student fi skambju fil-Mission Viejo High School f'Mission Viejo, California fl-[[Stati Uniti|Istati Uniti]] permezz tal-Programmi Interkulturali tal-AFS. Fl-1999, huwa lesta l-lawrja tal-Masters fix-xjenzi [[Politika|politiċi]] fl-Università Federico II ta' [[Napli]], l-Italja, b'teżi dwar id-[[Dritt Internazzjonali|dritt internazzjonali]]. Fis-sena 2000, huwa ggradwa mill-kors akkademiku ta' Sparviero IV, tal-Akkademja Ajrunawtika f'[[Pozzuoli]], l-Italja. Parmitano temm it-taħriġ bażiku mal-Forza tal-Ajru tal-Istati Uniti fil-Programm tat-Taħriġ Konġunt Ewro-[[NATO]] tal-Bdoti tal-Ġettijiet fil-Bażi tal-Forza tal-Ajru ta' Sheppard f'Texas fl-Istati Uniti fl-2001. Huwa lesta l-kors tal-JCO/CAS mal-Forzi tal-Ajru tal-Istati Uniti fl-Ewropa (USAFE) f'Sembach, il-[[Ġermanja]], fl-2002. Fl-2003, huwa kkwalifika bħala Uffiċjal tal-Gwerra Elettronika fit-Taqsima tal-Appoġġ Tekniku Operattiv tal-Gwerra Elettronika (ReSTOGE) f'Pratica di Mare, l-Italja. Huwa lesta l-Programm tat-Tmexxija Tattika (TLP, Tactical Leadership Programme) f'Florennes, il-[[Belġju]], fl-2005. F'Lulju 2009, Parmitano kiseb lawrja tal-Masters fl-inġinerija tal-ittestjar tat-titjiriet sperimentali fl-Institut Supérieur de l'Aéronautique et de l'Espace (ISAE), f'[[Toulouse]], [[Franza]], bħala parti mit-taħriġ tal-bdoti tal-ittestjar f'EPNER, l-iskola Franċiża tal-bdoti tal-ittestjar f'Istres. == Unuri speċjali == Fl-2007 Parmitano ngħata l-Medalja tal-Fidda għall-Merti Ajrunawtiċi mill-President tar-Repubblika Taljana wara li rnexxielu jniżżel b'mod sikur l-AMX tiegħu f'emerġenza minħabba qatta' [[Għasfur|għasafar]] qrib il-magni tal-inġenji tal-ajru.<ref>{{Ċita web|url=https://www.gazzettaufficiale.it/atto/vediMenuHTML;jsessionid=0y7u6Ue5rl11+Upqn-LeBQ__.ntc-as2-guri2a?atto.dataPubblicazioneGazzetta=2007-03-21&atto.codiceRedazionale=07A02316&tipoSerie=serie_generale&tipoVigenza=originario|titlu=*** ATTO COMPLETO ***|sit=www.gazzettaufficiale.it|data-aċċess=2026-06-13}}</ref> L-[[asterojde]] 37627 Lucaparmitano ngħatat ismu u kunjomu magħqudin flimkien. == Karriera == Parmitano huwa Kurunell tal-Forzi tal-Ajru tal-Italja u astronawta tal-Aġenzija Spazjali Ewropea. Huwa wettaq iktar minn 2,000 siegħa ta' titjir, huwa kkwalifikat biex itajjar iktar minn 20 tip ta' inġenju tal-ajru militari (kemm bi ġwienaħ fissi kif ukoll rotatorji) u tajjar iktar minn 40 tip ta' inġenju tal-ajru. Wara li lesta t-taħriġ tal-bdoti u kiseb l-ewwel lawrja fl-2001, Parmitano tajjar l-inġenju tal-ajru AMX fit-13-il Skwadra, it-32 Sezzjoni f'Amendola, l-Italja, mill-2001 sal-2007. Matul dak iż-żmien, huwa kiseb il-kwalifiki kollha fuq dak l-inġenju tal-ajru, inkluż il-kwalifiki Combat Ready, Four Ship Leader, u Mission Commander/Package Leader. Fi ħdan it-13-il Skwadra, huwa kien Kap tat-Taqsima tat-Taħriġ u Kmandant tas-76 Skwadra tat-Titjir. Huwa kien ukoll Uffiċjal tal-Gwerra Elettronika tat-32 Sezzjoni. Fl-2007, huwa ntgħażel mill-Forza tal-Ajru tal-Italja biex isir bdot tal-ittestjar tat-titjir u kkwalifika bħala Bdot tat-Titjir Sperimentali f'EPNER, l-iskola tal-bdoti tal-ittestjar tat-titjir f'Istres. == Fl-ESA == F'Mejju 2009, Parmitano ntgħażel bħala astronawta tal-ESA bħala parti mill-klassi tal-2009. Fl-2014, huwa sar astronawta tal-għerien tat-taħriġ tal-ESA msejjaħ CAVES<ref>Sauro, Francesco; De Waele, Jo; Payler, Samuel J.; Vattano, Marco; Sauro, Francesco Maria; Turchi, Leonardo; Bessone, Loredana (2021-07-01). "Speleology as an analogue to space exploration: The ESA CAVES training programme". ''Acta Astronautica''. '''184''': 150–166. Bibcode:2021AcAau.184..150S. doi:10.1016/j.actaastro.2021.04.003. hdl:11585/819077. ISSN 0094-5765. S2CID 234819922.</ref> flimkien ma' [[Scott Tingle]], [[Alexander Mirsurkin]], [[Sergey Kud-Sverchkov]] u [[Matthias Maurer]].<ref>{{Ċita aħbar|titlu=ESA's five 'cavenauts' set to explore the caves of Sardinia, Italy|url=https://phys.org/news/2014-09-esa-cavenauts-explore-caves-sardinia.html|lingwa=en|data-aċċess=2026-06-13}}</ref> F'Lulju 2015, Parmitano sar akkwanawta meta okkupa l-kariga ta' kmandant tal-ekwipaġġ ta' NEEMO 20. Fl-2016, Parmitano ħa sehem fl-ewwel missjoni tal-ESA PANGAEA, flimkien ma' Matthias Maurer u Pedro Duque. F'Mejju 2017, Parmitano ħa sehem fl-ewwel spedizzjoni ta' ''CAVES eXpedition One'', imwettqa fl-[[Ambjent (bijoloġija)|ambjenti]] estremi ta' xi għerien sħan fi [[Sqallija]].<ref>{{Ċita web|url=https://blogs.esa.int/caves/2017/06/22/caves-x1-a-blog-in-three-parts/|titlu=CAVES eXpedition One: a blog in three parts – Caves & pangaea blog|sit=blogs.esa.int|data-aċċess=2026-06-13}}</ref> Fil-bidu tal-2026, diversi ftehimiet ġew iffirmati bejn l-Aġenzija Spazjali Taljana (ASI) u l-Amministrazzjoni Nazzjonali tal-Ajrunawtika u tal-Ispazju (NASA) biex potenzjalment ikun hemm żewġ astronawti Taljani li jmorru fuq il-[[Qamar]].<ref>{{Ċita web|url=https://www.ansa.it/canale_scienza/notizie/spazio_astronomia/2026/04/22/asi-saranno-due-gli-astronauti-italiani-sulla-luna-_b0adbb5f-2e41-45d3-af8f-77aaab661031.html|titlu=Asi, 'saranno due gli astronauti italiani sulla Luna' - Spazio e Astronomia - Ansa.it|kunjom=ANSA|isem=Agenzia|data=2026-04-22|sit=Agenzia ANSA|lingwa=it|data-aċċess=2026-06-13}}</ref> Meta wieħed iqis l-iskeda tal-astronawti Taljani attivi u futuri, Parmitano huwa wieħed mill-iżjed kandidati li x'aktarx ikun l-ewwel Taljan li jinżel fuq il-Qamar. L-astronawti l-oħra huma [[Samantha Cristoforetti]], [[Walter Villadei]], [[Andrea Patassa]] u [[Anthea Comellini]]. === Spedizzjoni Nru 36/37 === Fi Frar 2011, huwa ġie assenjat bħala inġinier tat-titjir fl-Ispedizzjoni Nru 36/37 (missjoni twila fl-Istazzjon Spazjali Internazzjonali), illanċjata abbord is-Soyuz TMA-09M fit-28 ta' Mejju 2013 u waslet fl-ISS fid-29 ta' Mejju. Il-missjoni tiegħu msejħa ''Volare'', jiġifieri "ittir" bit-[[Lingwa Taljana|Taljan]], tfakkar il-kanzunetta famuża tal-[[kantant]] Taljan [[Domenico Modugno]].<ref>{{Ċita web|url=https://www.esa.int/ESA_Multimedia/Images/2012/09/Soyuz_TMA-09M_Volare_mission_patch_2013?idf=SEMN1Y7YJ6H&type=I|titlu=Soyuz TMA-09M, Volare mission patch, 2013|sit=www.esa.int|lingwa=en|data-aċċess=2026-06-13}}</ref> F'Mejju 2013 Parmitano ssieħeb mal-mentee tiegħu ta' 15-il sena [[Abigail Harrison]] biex isservi bħala l-uffiċjal ta' komunikazzjoni tad-Dinja matul il-missjoni tiegħu tal-Ispedizzjonijiet Nri 36 u 37. Harrison ikkondividiet l-esperjenza ta' Parmitano tal-għajxien fl-ispazju fuq l-Istazzjon Spazjali Internazzjonali mal-komunità online tagħha fuq il-midja soċjali u l-[[blogg]] tagħha, fejn hija magħrufa bħala "Astronaut Abby".<ref>{{Ċita aħbar|kunjom=MORGAN MERCER, Star Tribune|data=2013-05-20|titlu='Astronaut Abby' is crowdfunding her way to outer space|url=https://www.startribune.com/astronaut-abby-is-crowdfunding-her-way-to-outer-space/208184441|lingwa=en|data-aċċess=2026-06-13}}</ref> Fid-9 ta' Lulju 2013, huwa sar l-ewwel Taljan li ħa sehem f'"mixja" spazjali meta hu u [[Chris Cassidy]] mexxew EVA 'l barra mill-ISS biex jinstallaw kejbils tal-elettriku, jieħdu kampjuni materjali għar-riċerka (MISSE-8) u jwettqu għadd ta' kompiti ta' manutenzjoni. Matul EVA, Parmitano rikeb ukoll Sistema tal-Għoti ta' Servizz Mobbli tal-ISS għall-installazzjoni ta' għadd ta' vireg tar-radjaturi li qabel kienu ttajru mill-missjoni Space X CRS-2. L-EVA kienet parti mit-tħejjijiet għall-modulu Russu ġdid b'diversi skopijiet biex jiġi sostitwit il-kompartiment tat-trakkar tal-Pirs sa tmiem l-2013.<ref>{{Ċita web|url=https://www.nasaspaceflight.com/2013/07/eva-22-cassidy-parmitano-iss-spacewalk-eva-22/|titlu=EVA-22: Cassidy and Parmitano complete ISS spacewalk|kunjom=Bergin|isem=Chris|data=2013-07-09|lingwa=en-US|data-aċċess=2026-06-13}}</ref> Fl-2013, BermanBraun tal-AOL elenka l-istessu spazjali tiegħu meħud waqt il-"mixja" spazjali tiegħu bħala wieħed mill-aqwa 50 ritratt spazjali tas-sena.<ref>{{Ċita aħbar|titlu=Astronaut Luca Parmitano Selfie|url=http://weather.aol.com/2013/12/20/the-50-best-space-photos-of-2013/1|lingwa=en|data-aċċess=2026-06-13}}</ref> It-tieni EVA tiegħu fis-16 ta' Lulju 2013 intemmet wara siegħa u 32 minuta biss, meta l-elmu tal-ilbies tal-Unità tal-Mobbiltà Ekstraveikolari tiegħu beda jimtela bl-ilma.<ref>{{Ċita web|url=https://www.spaceflightnow.com/station/exp36/16eva/index2.html|titlu=Spaceflight Now {{!}} Breaking News {{!}} Spacewalk aborted by spacesuit water leak|sit=www.spaceflightnow.com|data-aċċess=2026-06-13|arkivju-url=https://web.archive.org/web/20250420220731/https://www.spaceflightnow.com/station/exp36/16eva/index2.html|arkivju-data=2025-04-20|url-status=dead}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://www.nasaspaceflight.com/2013/07/astronaut-duo-us-spacewalk-outside-iss/|titlu=EVA-23 terminated due to Parmitano EMU issue|kunjom=Bergin|isem=Chris|data=2013-07-16|lingwa=en-US|data-aċċess=2026-06-13}}</ref> L-ilma fl-elmu tiegħu ħoloq periklu ta' għarqa u b'hekk ir-ritorn fl-istazzjon spazjali kien iktar diffiċli, peress li l-inżul ix-[[xemx]] orbitali kien għadu kemm seħħ eżatt qabel beda r-ritorn.<ref>{{Ċita web|url=https://blogs.esa.int/luca-parmitano/2013/08/20/eva-23-exploring-the-frontier/|titlu=EVA 23: exploring the frontier – Luca Parmitano|sit=blogs.esa.int|data-aċċess=2026-06-13}}</ref> L-inġiniera sabu li l-kontaminazzjoni kienet tappnet wieħed mill-filtri tal-ilbies spazjali, u b'hekk ikkawżat li jinġema' l-ilma mis-sistema tat-tkessiħ tal-ilbies tiegħu. Fil-15 ta' Jannar 2016, l-astronawta [[Timothy Kopra]] esperjenza tnixxija tal-ilma fl-ilbies spazjali tiegħu.<ref>{{Ċita aħbar|kunjom=Chang|isem=Kenneth|data=2013-12-20|titlu=NASA Solves Helmet Leak With Makeshift Snorkels|url=https://www.nytimes.com/2013/12/21/science/space/makeshift-snorkels-are-low-tech-solution-to-space-helmet-leak.html|lingwa=en-US|data-aċċess=2026-06-13}}</ref> Parmitano reġa' lura fid-Dinja fil-11 ta' Novembru 2013 abbord is-Soyuz TMA-09M.<ref>{{Ċita web|url=https://www.usatoday.com/story/news/nation/2016/01/15/spacewalk-aborted-after-water-leaks-into-astronauts-helmet/78852104/|titlu=Spacewalk aborted after water leaks into astronaut’s helmet|kunjom=Stanglin|isem=Doug|sit=USA TODAY|lingwa=en-US|data-aċċess=2026-06-13}}</ref> === Spedizzjoni Nru 60/61 === F'Mejju 2018, l-ESA ħabbret li Parmitano kien se jirritorna lejn l-istazzjon spazjali abbord il-missjoni Soyuz MS-13 biex iservi bħala inġinier tat-titjir fl-Ispedizzjoni Nru 60 u bħala kmandant tal-Ispedizzjoni Nru 61.<ref>{{Ċita web|url=https://www.esa.int/Science_Exploration/Human_and_Robotic_Exploration/Astronauts/ESA_astronaut_Luca_Parmitano_to_be_Space_Station_commander_on_his_next_flight|titlu=ESA astronaut Luca Parmitano to be Space Station commander on his next flight|sit=www.esa.int|lingwa=en|data-aċċess=2026-06-13}}</ref> Parmitano wettaq l-illanċjar fl-20 ta' Lulju 2019 u wasal fl-Istazzjon Spazjali Internazzjonali fl-istess jum.<ref>{{Ċita web|url=https://www.nasaspaceflight.com/2019/07/soyuz-fg-penultimate-flight-three-iss/|titlu=Soyuz-FG on penultimate flight delivers three new crewmembers for ISS|kunjom=Gebhardt|isem=Chris|data=2019-07-20|lingwa=en-US|data-aċċess=2026-06-13}}</ref> Huwa sar l-ewwel DJ fl-ispazju fit-13 ta' Awwissu 2019, meta daqq mużika elettronika mill-ISS għal udjenza ta' festival mużikali f'[[Ibiza]], [[Spanja]].<ref>{{Ċita web|url=https://www.space.com/first-dj-in-space-astronaut-luca-parmitano.html|titlu=First DJ in Space! Italian Astronaut Spins 'Out of This World' Set in Orbit|kunjom=published|isem=Chelsea Gohd|data=2019-09-10|sit=Space|lingwa=en|data-aċċess=2026-06-13}}</ref> Fil-15 ta' Novembru huwa ħareġ mill-ISS għall-ewwel darba mill-"mixja" spazjali żvinturata tiegħu fl-2013, f'waħda mill-inqas erba' "mixjiet" spazjali biex isewwi l-Ispettrometru Manjetika Alfa (AMS).<ref>{{Ċita web|url=https://www.nasaspaceflight.com/2020/01/nasa-esa-challenging-ams-repair-spacewalks/|titlu=NASA/ESA complete challenging Alpha Magnetic Spectrometer repair|kunjom=Gebhardt|isem=Chris|data=2020-01-25|lingwa=en-US|data-aċċess=2026-06-13}}</ref> Parmitano wettaq il-mixjiet spazjali biex isewwi l-AMS flimkien mal-astronawta tan-NASA [[Andrew Morgan]]. It-tnejn kienu assistiti mill-astronawti tan-NASA [[Christina Koch]] u [[Jessica Meir]] li ħaddem id-driegħ robotiku Canadarm2 minn ġol-Istazzjon Spazjali Internazzjonali. Il-mixjiet spazjali ġew deskritti bħala "fost l-iżjed ibsin mit-tiswijiet tal-Hubble". Kienet l-ewwel darba li l-astronawti qatgħu u kkollegaw mill-ġdid il-linji tat-tkessiħ fl-orbita.<ref>{{Ċita web|url=https://www.esa.int/Science_Exploration/Human_and_Robotic_Exploration/Luca_to_lead_most_challenging_spacewalks_since_Hubble_repairs|titlu=Luca to lead most challenging spacewalks since Hubble repairs|sit=www.esa.int|lingwa=en|data-aċċess=2026-06-13}}</ref> It-tiswija tal-AMS tlestiet wara erba' mixjiet spazjali. Fl-aħħar mixja spazjali Parmitano sab tnixxija minn waħda mil-linji tat-tkessiħ tal-AMS. It-tnixxija ġiet imsewwija matul il-mixja spazjali.<ref>{{Ċita web|url=https://www.euronews.com/2020/01/25/we-did-it-nasa-astronauts-complete-spacewalk-to-fix-cosmic-ray-detector|titlu=NASA astronauts complete space-walk to fix cosmic ray detector|kunjom=Crowcroft|isem=Orlando|sit=euronews.com|data-aċċess=}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://www.nasa.gov/blogs/spacestation/2020/01/25/astronauts-wrap-up-spacewalk-repair-job-on-cosmic-ray-detector/|titlu=Astronauts Wrap Up Spacewalk Repair Job on Cosmic Ray Detector - NASA|data=2020-01-25|lingwa=en-US|data-aċċess=2026-06-13}}</ref> L-Ispedizzjoni Nru 61 intemmet bl-inżul tas-Soyuz MS-13 fis-6 ta' Frar 2020. Abbord kien hemm Parmitano, [[Aleksandr Skvortsov]] u Christina Koch. === Artemis III === Fid-9 ta' Ġunju 2026, in-NASA ħabbret li Parmitano se jkun il-bdot tal-missjoni ta' Artemis III f'orbita baxxa tad-dinja, flimkien mal-astronawti tan-NASA [[Randy Bresnik]], [[Frank Rubio]] u [[Andre Douglas]].<ref>{{Ċita web|url=https://www.nasa.gov/news-release/nasa-marches-toward-artemis-iii-mission-in-2027-names-crew-members/|titlu=NASA Marches Toward Artemis III Mission in 2027, Names Crew Members - NASA|lingwa=en-US|data-aċċess=2026-06-13}}</ref> == Referenzi == {{DEFAULTSORT:Parmitano, Luca}} [[Kategorija:Astronawti]] [[Kategorija:Inġiniera Taljani]] [[Kategorija:Twieldu fl-1976]] qj14ojeianqm96z9stvn4uvq0ug4owd 0 34485 330714 330570 2026-06-25T06:49:00Z InternetArchiveBot 18288 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 330714 wikitext text/x-wiki {{Infobox|title=Metro ta' Milan <Br> ''Metropolitano di Milano (it)''|titlestyle=background: #D3D3D3|headerstyle=background: #D3D3D3|image1=[[File:Logo Metropolitane Italia.svg|100px]]|caption1=Logo tal-metro|image2=[[File:Treno Leonardo Linea M2 Metropolitana di Milano Leonardo train Milan metro.jpg|300px]]|caption2=Vagun tal-Metro fuq il-linja M2 tal-metro|data1=[[Milan]] ({{Flagicon|ITA}} [[Italja]])|label1=Post|label2=Dħul fis-servizz|data2=1964|label3=Tul tan-netwerk|data3=111,8 km|label4=Linji u stazzjon|data4=5 linji , 134 stazzjon|label5=Operatur|data5=[[Azienda Trasporti Milanesi]]|label6=Linji tan-netwerk|data6=[[File:Milano linea M1.svg|25px]] [[File:Milano linea M2.svg|25px]] [[File:Milano linea M3.svg|25px]] [[File:Milano linea M4.svg|25px]] [[File:Milano linea M5.svg|25px]]|label7=Netwerk Relatati|data7=[[Servizz ferrovjarju suburban ta' Milan]] <Br> [[Tramm ta' Milan]]|header8=Mappa|header9=[[File:Milano - mappa rete metropolitana (schematica).svg|300px]]|label10=Websajt|data10=https://www.atm.it/it/Pagine/default.aspx}} Il'''-metro ta' Milan,''' hija sistema tal-metro li sservi l-belt ta' [[Milan]] ( [[Italja|l-Italja]] ) u parti miż-żona metropolitana tagħha. Kronoloġikament hija t-tieni sistema tal-metro fl-Italja, wara [[Metro ta' Ruma|dik ta' Ruma]] . In-netwerk bħalissa jinkludi 5 linji li jammontaw għal 111.8 km.&nbsp;km, flimkien ma' linja urbana tas-servizz ferrovjarju suburban, li jagħmilha l-aktar netwerk estensiv fl-Italja u t-tmien itwal netwerk fl-Ewropa sa tmiem l-2024 <ref>{{Ċita web|url=https://www.milanocittastato.it/trasporti/effetto-m4-la-metro-di-milano-entra-nella-top-europea/#goog_rewarded|titlu=Effetto M4: la metro di Milano entra nella top europea|kunjom=Marcomin|isem=Fabio|data=2024-10-11|sit=Milano Città Stato|lingwa=it-IT|data-aċċess=2025-03-12}}</ref> (il-ħames fl-Unjoni Ewropea). Huwa interkonness man- netwerk tat-trammijiet tal-belt kif ukoll man- netwerk ferrovjarju suburban . Mill-istazzjon tal-metro Cascina Gobba, shuttle awtomatizzat jieħu l-passiġġieri lejn l-Isptar San Raffaele . == Storiku == L-ewwel pjan tan-netwerk tal-metro jmur lura għall-1952 u kien jipprevedi erba’ linji. Il-kostruzzjoni bdiet ħames snin wara. It-tieni pjan, ippubblikat fl-1979, ikkonferma netwerk ta’ erba’ linji iżda b’estensjonijiet biex il-passiġġieri mill-ibliet tal-madwar ikunu jistgħu jużawh bis-saħħa ta’ konnessjonijiet man- netwerk ferrovjarju suburban, li r-rinovazzjoni tiegħu kienet għaddejja dak iż-żmien. Dawn l-interkonnessjonijiet man-netwerk ferrovjarju wasslu għall-għażla, għal raġunijiet ta’ kompatibilità, ta’ kurrent ta’ trazzjoni tal-linja ta’ kuntatt overhead ta’ 1 500  b’ritorn tal-kurrent permezz tal-linji ferrovjarji tal-ġiri għal-linji 2 u 3, li jippermetti lill-vetturi ferrovjarji joperaw fuq dawn il-linji. L-ewwel linja nfetħet fl-1964 wara seba’ snin ta’ kostruzzjoni. It-tieni linja ġiet inawgurata fl-1969. Iż-żewġ linji ġew estiżi sussegwentement diversi drabi, b’mod notevoli għal-linja 2 fl-1972 (8 stazzjonijiet) u fl-1978 (3 stazzjonijiet, iżda t-tieni stazzjon ta’ skambju bejn l-ewwel żewġ linji), u fl-1980 għal-linja 1 (4 stazzjonijiet). Fl-1986, dawn iż-żewġ linji kellhom total ta’ 56.3 km b’66 stazzjon. It-tielet linja, M3, kompletament taħt l-art, li ilha tinbena mill-1982, b'disinn aktar modern minn dawk ta' qabilha, bdiet tintuża fl-1990, u ġiet estiża fl-1991. Ir-raba' linja, M5, ġiet inawgurata fl-2013 u l-ħames linja, M4, fl-2022. Mill-1990 'l hawn, l-ewwel tliet linji ġew estiżi wkoll. === Évolution === [[Stampa:Evoluzione_metropolitana_di_Milano_(2022).gif|daqsminuri|300x300px|Évolution du réseau.]] == Netwerk attwali == {| class="wikitable sortable" border="0" style="border: 1px solid #999; background-color:#FFFFFF; text-align:right;" |- align="center" bgcolor="#cccccc" ! scope="col" |Linja ! class="unsortable" scope="col" | Kors ! scope="col" | Tqegħid<br /><br /><br /><br /> servizz ! scope="col" | L-aħħar<br /><br /><br /><br /> estensjoni ! scope="col" | Tul<br /><br /><br /><br /> (f'km) ! scope="col" | Numru ta'<br /><br /><br /><br /> stazzjonijiet |- | align="center" |[[Stampa:Milano_linea_M1.svg|ħolqa=Ligne_1_du_métro_de_Milan|30x30px]] | align="center" | Rho Fiera / Bisceglie ↔ Sesto 1º Maggio | align="center" | 1964 | align="center" | 2005 | align="center" | 26,9 | align="center" | 38 |- | align="center" |[[Stampa:Milano_linea_M2.svg|ħolqa=Ligne_2_du_métro_de_Milan|30x30px]] | align="center" | Milanofiori Forum / Abbiategrasso ↔ Cologno Nord | align="center" | 1969 | align="center" | 2011 | align="center" | 39,4 | align="center" | 35 sena |- | align="center" |[[Stampa:Milano_linea_M3.svg|ħolqa=Ligne_3_du_métro_de_Milan|30x30px]] | align="center" | Comasina ↔ San Donato | align="center" | 1990 | align="center" | 2011 | align="center" | 16,7 | align="center" | 21 sena |- | align="center" |[[Stampa:Milano_linea_M4.svg|ħolqa=Ligne_4_du_métro_de_Milan|30x30px]] | align="center" | San Cristoforo ↔ Linate Aeroporto | align="center" | 2022 | align="center" | 2024 | align="center" | 15 | align="center" | 21 sena |- | align="center" |[[Stampa:Milano_linea_M5.svg|ħolqa=Ligne_5_du_métro_de_Milan|30x30px]] | align="center" | Stadju ta' San Siro ↔ Bignami | align="center" | 2013 | align="center" | 2015 | align="center" | 12,9 | align="center" | 19-il sena |} == Tagħmir tekniku == === Vetturi ferrovjarji === {| class="wikitable" !Linja(i) servuta(i) !Illustrazzjoni |- | rowspan="3" |[[Stampa:Milano_linea_M1.svg|nofs|30x30px]] | rowspan="3" |[[Stampa:RHO_FIERA_-_panoramio.jpg|nofs|bla_tilar|200x200px]] |- |- |- | rowspan="6" |[[Stampa:Milano_linea_M2.svg|nofs|30x30px]] | rowspan="6" |[[Stampa:Milano_treno_M2.JPG|nofs|bla_tilar|200x200px]] |- |- |- |- |- |- | rowspan="2" |[[Stampa:Milano_linea_M3.svg|nofs|30x30px]] | rowspan="2" |[[Stampa:San_donato_-_panoramio.jpg|nofs|bla_tilar|200x200px]] |- |- |[[Stampa:Milano_linea_M1.svg|nofs|30x30px]][[Stampa:Milano_linea_M2.svg|nofs|30x30px]][[Stampa:Milano_linea_M3.svg|nofs|30x30px]] |[[Stampa:Metro_Milano_Meneghino_linea2.JPG|nofs|bla_tilar|200x200px]] |- |[[Stampa:Milano_linea_M1.svg|nofs|30x30px]][[Stampa:Milano_linea_M2.svg|nofs|30x30px]] |[[Stampa:Milan_Metro_2_Leonardo_38_Villa_Pompea_20230814.jpg|nofs|bla_tilar|200x200px]] |- |[[Stampa:Milano_linea_M5.svg|nofs|30x30px]] | rowspan="2" |[[Stampa:Treno_Hitachi_M4,_intero.jpg|nofs|bla_tilar|200x200px]] |- |[[Stampa:Milano_linea_M4.svg|nofs|30x30px]] |} == Proġetti == === Estensjoni tal-linja M1 (ħamra) taħt kostruzzjoni === [[Stampa:Garibaldi_FS_M5_(Milano).jpg|daqsminuri|300x300px|L-istazzjon ta' Garibaldi fuq il-linja M5.]] Is-sezzjoni minn Sesto 1º Maggio sa [[Monza Bettola (métro de Milan)|Monza Bettola]] – 1,8  bi stazzjon intermedju f’Sesto [[Sesto Restellone (métro de Milan)|Restellone]] – tinsab taħt kostruzzjoni, bil-ftuħ ippjanat għall-2021. Is-sezzjoni minn Bisceglie sa Baggio, bi 3 stazzjonijiet, 3&nbsp;km, huwa approvat. === Estensjoni tal-linja M2 (aħdar) fil-fażi tad-disinn === Is-sezzjoni minn Cologno Nord sa Vimercate, 5 stazzjonijiet, 9.7&nbsp;km, ġie approvat fl-2012. === Estensjoni tal-linja M3 (safra) fil-fażi tad-disinn === Is-sezzjoni minn San Donato sa Paullo, 6 stazzjonijiet, 14.8&nbsp;km jinsab fl-istadji tal-ippjanar. === Estensjoni tal-linja M5 === Il-proġett biex il-linja tiġi estiża lejn it-tramuntana minn Bignami lejn Monza, inizjalment ippjanat għall-2015, huwa ta' 12&nbsp;km u 11-il stazzjon, 11-il ferrovija addizzjonali, ġie ttardjat. Dan il-proġett ta’ €900 miljun <ref>{{Ċita web|url=https://www.railjournal.com/passenger/metros/funding-approved-for-milan-metro-extension/|titlu=Funding approved for Milan metro extension|data=2019-01-04|sit=International Railway Journal|lingwa=en|data-aċċess=2020-09-24}}</ref> ġie approvat fi{{Data|janvier 2019}} <ref>{{Ċita web|url=https://www.railwaygazette.com/projects-and-planning/milano-metro-extension-to-monza-approved/47816.article|titlu=Milano metro extension to Monza approved|kunjom=|awtur=|data=4 janvier 2019|sit=Railway Gazette International|lingwa=en|data-aċċess=2020-09-24}}</ref> . Ix-xogħol huwa mistenni li jibda fl-2021 għal ftuħ fl-2027 <ref>{{Ċita web|url=https://www.railjournal.com/passenger/metros/funding-approved-for-milan-metro-extension/|titlu=Funding approved for Milan metro extension|data=2019-01-04|sit=International Railway Journal|lingwa=en|data-aċċess=2020-09-21}}</ref> . === Il-kostruzzjoni tal-linja M4 === Il-linja blu M4 suppost kellha tiftaħ qabel il-linja M5, iżda l-proġett ġie ttardjat aktar. Din il-linja ġdida tal-metro, kompletament taħt l-art, se tgħaqqad l-Ajruport ta’ Milan-Linate, ftit kilometri fil-Lvant tal-belt, mal-istazzjon tal-ferrovija ta’ Milan San Cristoforo fil-periferija tal-Punent, għal tul totali ta’ 14.2 km.&nbsp;km b'21 stazzjon. L-ammont ta' passiġġier projettat għal din il-linja kompletament awtomatizzata huwa ta' 87 miljun passiġġier fis-sena. Il-proġett reġa’ tnieda fl-2007 abbażi ta’ konċessjoni fil-forma ta’ sħubija pubblika-privata <ref>{{Ċita pubblikazzjoni |last=Remy Cohen |last2=Thomas Boast |date=Janvier 2016 |title=Governance of PPP : the case of the Milan metro line 4 |url=http://www.cohenandco.com/images/pdf/governanceppp.pdf |journal=Transportation Research Board Papers |language=anglais |page= |issn=}}</ref> . Il-belt ta’ Milan nediet is-sejħa għal espressjonijiet ta’ interess fi tmiem l-2006, is-sejħa għall-offerti sħiħa tnediet fl-2010, il-belt ikkwalifikat tliet konsorzji fl-2010, u żewġ konsorzji ssottomettew l-offerti tagħhom. Kien fi{{Data|mai 2011}} li l-kumpaniji ntgħażlu biex iwettqu l-linja <ref>{{Ċita web|url=http://sts.hitachirail.com/en/press-releases/ansaldo-sts-wins-contract-fot-new-line-4-milan-metro|titlu=Ansaldo STS wins contract fot the new Line 4 of the Milan Metro|awtur=|data=2011-05-27|sit=Ansaldo STS Corporate website|lingwa=en|data-aċċess=2020-09-21|arkivju-url=https://web.archive.org/web/20200214100232/http://sts.hitachirail.com/en/press-releases/ansaldo-sts-wins-contract-fot-new-line-4-milan-metro|arkivju-data=2020-02-14|url-status=dead}}</ref> u l-kuntratt ingħata fi{{Data|août 2011}} Il-konsorzju rebbieħ huwa mmexxi minn Salini Impregilo <ref>{{Ċita web|url=https://www.webuildgroup.com/en/projects/railways-underground/milan-metro-system-line-4|titlu=webuild|sit=www.webuildgroup.com|data-aċċess=2020-09-21}}</ref>, li, flimkien ma' Astaldi, se tieħu ħsieb ix-xogħol tal-inġinerija ċivili, Ansaldo STS u Ansaldo Breda (sinjalar u ferroviji), Sirti (telekomunikazzjonijiet), u ATM (operatur tat-trasport pubbliku lokali). Dan huwa kważi eżattament l-istess konsorzju, bl-eċċezzjoni ta' Alstom, li rebaħ il-kuntratt tal-M5. Għalhekk, id-disinn ta' din it-tieni linja mingħajr sewwieq tal-metro ta' Milan huwa simili. Il-linja kienet skedata li tiftaħ fl-2015 għall-Espożizzjoni Universali <ref>{{Ċita web|url=https://www.railwaygazette.com/milano-line-4-turnkey-awarded/36089.article|titlu=Milano Line 4 turnkey awarded|kunjom=|awtur=|data=2011-07-06|sit=Railway Gazette International|lingwa=en|data-aċċess=2020-09-21}}</ref> . Madankollu, il-finanzjament ta' €1.869 biljun għal dan il-proġett (€870 miljun għall-inġinerija ċivili <ref>{{Ċita web|url=https://www.railway-technology.com/projects/milan-metro-line-4/|titlu=Milan Metro Line 4|sit=Railway Technology|lingwa=en-GB|data-aċċess=2020-09-21}}</ref> ) ma ġiex assigurat kompletament fl-2012 <ref>{{Ċita web|url=https://www.eib.org/fr/projects/pipelines/all/20080238#|titlu=Metropolitana di Milano M4|awtur=|data=16 octobre 2012|sit=www.eib.org|lingwa=|data-aċċess=2020-09-21}}</ref> . Il-ftehim ta' sħubija ma kienx se jiġi ffinalizzat qabel [2012].{{Data|décembre 2014}} <ref>{{Ċita web|url=https://www.infrapppworld.com/news/megaproject-382-financial-close-reached-for-milan-metro-line-4|titlu=Financial close reached for Milan metro line 4 {{!}} Infrastructure Finance & Investment|data=2014-12-26|sit=www.infrapppworld.com|lingwa=en|data-aċċess=2020-09-21}}</ref> , <ref>{{Ċita pubblikazzjoni |last= |date=31 décembre 2014 |title=Milan Metro line 4 contractual and financing agreements |url=http://sts.hitachirail.com/en/press-releases/milan-metro-line-4-contractual-and-financing-agreements |journal=Finmeccanica Press Release |language=anglais |page= |issn= |archive-date=2020-08-08 |arkivju-url=https://web.archive.org/web/20200808035021/http://sts.hitachirail.com/en/press-releases/milan-metro-line-4-contractual-and-financing-agreements |access-date=2026-06-14 |url-status=dead }}</ref> . Il-perjodu ta’ kostruzzjoni, inizjalment stabbilit għal 78 xahar, ġie estiż għal 88 xahar. Il-kostruzzjoni tal-ewwel sezzjoni bejn l-Ajruport ta’ Linate City u l-Istazzjon Forlanini (3&nbsp;km) beda biss fl-2012 <ref>{{Ċita web|url=https://www.railjournal.com/in_depth/milan-completes-first-of-two-automatic-metro-lines/|titlu=Milan completes first of two automatic metro lines|awtur=|data=2015-06-08|sit=International Railway Journal|lingwa=en|data-aċċess=2020-09-21}}</ref> . Il-ftuħ tal-linja issa huwa skedat għas-sajf tal-2022 għas-sezzjoni tal-lvant, bil-linja kollha titlesta sal-2023 l-aktar tard. Ix-xogħol tal-inġinerija ċivili fuq is-sezzjoni tal-lvant tlesta fl-2018 <ref>{{Ċita web|url=https://www.tunneltalk.com/Italy-15Nov2018-Milan-metro-Line4.php|titlu=Milan metro sees TBM progress on Line 4|awtur=|data=15 novembre 2018|sit=www.tunneltalk.com|lingwa=|data-aċċess=2020-09-21|arkivju-url=https://web.archive.org/web/20201030082831/https://www.tunneltalk.com/Italy-15Nov2018-Milan-metro-Line4.php|arkivju-data=2020-10-30|url-status=dead}}</ref> u s-sezzjoni tal-punent f'nofs l-2019. It-tħaffir ta' mina tas-sezzjoni ċentrali tlesta fl-{{Data|septembre 2020}}, l-inawgurazzjoni ma tidhirx li se tittardja <ref>{{Ċita web|url=https://www.railwaygazette.com/metro-report/tunnelling-complete-on-milano-line-4/57386.article|titlu=Tunnelling complete on Milano Line 4|kunjom=|awtur=|data=22 septembre 2020|sit=Railway Gazette International|lingwa=en|data-aċċess=2020-09-24}}</ref>, minkejja li l-magna tat-tħaffir tal-mina ħadet in-nar ftit jiem wara t-tmiem tal-iskavar <ref>{{Ċita web|url=https://www.railjournal.com/infrastructure/breakthrough-for-milan-metro-blue-line/|titlu=Breakthrough for Milan Metro Blue Line|data=2020-09-14|sit=International Railway Journal|lingwa=en|data-aċċess=2020-09-21}}</ref> . Hitachi Rail Italy (li qabel kienet AnsaldoBreda ) ingħatat ordni għal 47 ferrovija b'erba' vaguni u ilha twassal il-vetturi minn dakinhar{{Data|juillet 2019}} <ref>{{Ċita web|url=https://www.railwaygazette.com/europe/driverless-train-delivered-for-milanos-linate-airport-metro-line/54234.article|titlu=Driverless train delivered for Milano’s Linate Airport metro line|kunjom=|awtur=|data=22 juillet 2019|sit=Railway Gazette International|lingwa=en|data-aċċess=2020-09-24}}</ref> . == Noti u referenzi == <references /> [[Kategorija:Pages with unreviewed translations]] 8fq44s9dp9f58s659x7xt7noia8j840