Wikipedija mtwiki https://mt.wikipedia.org/wiki/Il-Pa%C4%A1na_prin%C4%8Bipali MediaWiki 1.47.0-wmf.13 first-letter Medja Speċjali Diskussjoni Utent Diskussjoni utent Wikipedija Diskussjoni Wikipedija Stampa Diskussjoni stampa MediaWiki Diskussjoni MediaWiki Mudell Diskussjoni mudell Għajnuna Diskussjoni għajnuna Kategorija Diskussjoni kategorija Portal Diskussjoni portal TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk 0 8311 331278 325787 2026-08-02T14:48:42Z JovalQC 21720 "Trasport" zid. 331278 wikitext text/x-wiki {{Infobox Pajjiż |isem_nattiv = ''Serenissima Repubblica di San Marino'' |isem_twil_konvenzjonali = Repubblika l-Iktar Serena ta' San Marino |isem_komuni = San Marino |stampa_bandiera = Flag of San Marino.svg |stampa_emblema = Coat of arms of San Marino.svg |stampa_mappa = Location San Marino Europe.svg |deskrizzjoni_mappa = Pożizzjoni ta' San Marino (imdawra b'ċirku aħmar)<br /> – fi ħdan il-[[Ewropa|kontinent Ewropew]] (abhad) <br /> |ħolqa_bandiera = Bandiera ta' San Marino |ħolqa_emblema = Arma ta' San Marino |ħolqa_demografija = Demografija ta' San Marino |mottu_nazzjonali = 'Libertas''{{spazji|2}}<small>([[Lingwa Latina|Latin]])<br />"Libertà"</small> |innu_nazzjonali = ''[[Inno Nazionale della Repubblica]]'' [[File:Inno Nazionale della Repubblica.ogg]] |lingwi_uffiċjali = [[Lingwa Taljana|Taljan]]¹ |kapitali = [[Belt ta' San Marino]] |latd=43 |latm=56 |latNS=N |lonġd=12 |lonġm=27 |lonġEW=E |l-ikbar_belt = [[Serravalle (San Marino)|Serravalle]] |gruppi_etniċi = Sanmariniż |tip_gvern = [[Repubblika parlamentari]] |titlu_kap1 = [[Lista ta' Kaptani Reġġenti ta' San Marino|Kaptani Reġġenti]] |isem_kap1 = [[Denise Bronzetti]]<br />[[Italo Righi]] |data_sħubija_UE = |poż_erja = 220 |erja_km2 = 61.2 |erja_mi_kw = 23.5 |perċentwal_ilma = negliġibbli |sena_stima_popolazzjoni = |stima_popolazzjoni = |poż_stima_popolazzjoni = 206 |ċensiment_popolazzjoni = 33 938 |sena_ċensiment_popolazzjoni = 2022 |densità_popolazzjoni_km2 = 579 |densità_popolazzjoni_mi_kw = 1,499.6 |poż_densità_popolazzjoni = 24 |sena_PGD_PSX = 2007 |PGD_PSX = [https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/sm.html#Econ $1662 biljun] |poż_PGD_PSX = 195 |PGD_PSX_per_capita = $34,100 |poż_PGD_PSX_per_capita = 23 |sena_IŻU = 2003 |IŻU = n/a |poż_IŻU = n/a |kategorija_IŻU = <font color="gray">mhux klassifikata</span> |tip_sovranità = [[Indipendenza]] |nota_sovranità = mill-[[Imperu Ruman]] |avveniment_stabbilit1 = Data |data_stabbilit1 = 3 ta' Settembru 301 <small>(tradizzjonali)</small> |valuta = [[Ewro]] (€) |kodiċi_valuta = EUR |żona_ħin = [[Ħin tal-Ewropa Ċentrali|CET]] |differenza_ħku = +1 |żona_ħin_legali = [[Ħin tas-sajf tal-Ewropa Ċentrali|CEST]] |differenza_żona_ħin_legali = +2 |cctld = [[.sm]] |kodiċi_telefoniku = +378 |sena_PGD_nominali = |PGD_nominali = |poż_PGD_nominali = |PGD_nominali_per_capita = |poż_PGD_nominali_per_capita = |qaddis_patrun = [[Sant'Agata]] |noti = ¹ {{ċita web |url=http://www.unece.org/stats/trend/smr.pdf |titlu=SAN MARINO |pubblikatur=[[UNECE]]|format=PDF}} |stampa_mappa2=San Marino-CIA WFB Map.png|deskrizzjoni_mappa2=Mappa tar-Repubblika ta' San Marino|titlu_kap2=[[Segretarju għall-Affarijiet Barranin u Politiċi]]|isem_kap2=[[Luca Beccari]]|leġislatura=[[Kunsill Ġenerali l-Kbir]]}} [[File:San Marino.png|thumb|Organizzazzjoni territorjali]]Ir-'''Repubblika l-Iktar Serena ta' San Marino''' ({{awdjo|en-us-San Marino.ogg|/ˌsæn məˈriːnoʊ/}}; bit-[[Lingwa Taljana|Taljan]]: ''Serenissima Repubblica di San Marino'') hi pajjiż fil-[[Muntanji Apennini]]. Dan il-pajjiż m'għandu l-ebda żbokk ta' baħar u jinsab totalment [[pajjiż interkjuż|interkjuż]] mill-[[Italja]]. Bħala wieħed mill-[[mikrostati Ewropej]], San Marino għandu l-iżgħar popolazzjoni mill-membri kollha tal-[[Kunsill tal-Ewropa]]. San Marino hu l-eqdem stat sovran u [[repubblika]] kostituzzjonali fid-[[Id-Dinja|dinja]]. L-istat ġie stabbilit fit-3 ta' Settembru 301 grazzi għan-[[naġġar]] [[San Marinu|Marinu]] minn [[Rab]], li kienet kolonja [[Imperu Ruman|Rumana]], li mar l-Italja fil-257 [[WK|W.K.]] meta l-Imperatur [[Dijoklezjanu]] ħareġ digriet li kien jgħid li kellhom jerġgħu jinbnew is-swar tal-belt ta' [[Rimini]] li kienu twaqqgħu mill-[[Liburni|pirati Liburni]].<ref>{{Ċita web |data-aċċess=2009-05-27 |titlu=Archive copy |url=http://www.sanmarinosite.com/eng/leggenda.html |arkivju-url=https://web.archive.org/web/20140926004704/http://www.sanmarinosite.com/eng/leggenda.html |arkivju-data=2014-09-26 |url-status=dead }}</ref> Il-[[Kostituzzjoni ta' San Marino]], li daħlet fis-seħħ fl-1600, hi l-eqdem kostituzzjoni fid-dinja li għadha fis-seħħ.<ref>{{ċita web|url=http://www.loc.gov/law/help/guide/nations/sanmarino.html|data-aċċess=2008-05-21|titlu=Guide to Law Online: San Marino|pubblikatur=Law Library of United States Congress|lingwa=Ingliż}}</ref> San Marino jaqsam fruntiera ta’ 37 km mal-[[Italja]]. == Storja == Skont rakkonti leġġendarji li huma rreġistrati għall-ewwel darba sekli wara li hu ssuġġerit li għex, San Marinus telaq mill-gżira ta’ Rab fil-Kroazja ta’ llum ma’ ħabib ta’ ħajtu Leo, u mar fil-belt ta’ Rimini bħala ġebel tal-ġebel. Wara l-Persekuzzjoni Djokletjana wara l-priedki Kristjani tiegħu, ħarab lejn il-[[Monte Titano]] viċin, fejn bena knisja żgħira u b’hekk waqqaf dik li llum hija l-belt u l-istat ta’ San Marino. Skont William Miller, dawn ir-rakkonti tal-oriġini ta’ San Marino “huma taħlita ta’ ħrejjef u mirakli, imma forsi fihom xi ħbub ta’ fatt”. L-ewwel evidenza storika għal komunità monastika f’San Marino tmur għas-seklu 5 jew 6 wara Kristu, meta monk jismu Ewgippu rreġistra li monk ieħor kien għex f’monasteru fl-inħawi. Fl-1291, San Marino appella lill-isqof ta’ Arezzo, Ildebrandino Guidi di Romena, kontra t-talbiet ta’ kontribuzzjoni mill-Vicario del Montefeltro. Il-ġurist Palamede di Rimini ddeċieda favur San Marino u rrikonoxxa l-eżenzjoni mit-taxxa tiegħu mit-talbiet tat-tribujiet ta’ Montefeltro. Fl-1296, meta Guglielmo Durante kien il-gvernatur tar-Romagna, Sammarinesi appella lill-Papa Bonifaċju VIII kontra t-talbiet ulterjuri mill-podestas Montefeltro dwar tributi. L-Abbati Ranieri di Sant'Anastasio kien inkarigat biex jiġġudika t-tilwima. Sar proċess twil bl-użu ta’ diversi xhieda u sorsi biex jiġi ddeterminat l-istatus ta’ eżenzjoni tat-taxxa ta’ San Marino. Il-verdett aktarx kien favur l-awtonomija ta’ San Marino, hekk kif aktar tard l-Istat ma ħallasx taxxi lill-Montefeltro. Fl-1320, il-komunità ta’ Chiesanuova għażlet li tingħaqad mal-pajjiż. Fl-1463, San Marino tkabbar bl-inklużjoni tal-komunitajiet ta' Faetano, Fiorentino, Montegiardino, u Serravalle; minn dakinhar, il-fruntieri tal-pajjiż baqgħu ma nbidlux. Fl-1503, Cesare Borgia, iben il-Papa Alessandru VI, okkupa r-Repubblika għal sitt xhur sakemm is-suċċessur ta’ missieru, il-[[Papa Ġulju II]], intervjena u rrestawra l-indipendenza tal-pajjiż. Fl-4 ta’ Ġunju 1543, [[Fabiano di Monte San Savino]], neputi tal-Papa li kien aktar tard Ġulju III, ipprova jirbaħ ir-repubblika, iżda l-infanterija u l-kavalleria tiegħu fallew hekk kif intilfu f’ċpar dens, li s-Sammarinesi attribwixxu lil San Quirinus, li kien jum il-festa tiegħu. Wara li d-Dukat ta’ Urbino ġie anness mill-Istati Papali fl-1625, San Marino sar imdawwar bl-istati papali. Dan wassal biex fl-1631 fittxet il-protezzjoni formali tal-Istati Papali, iżda dan qatt ma kien jammonta għal kontroll Papali de facto tar-repubblika. Il-pajjiż kien okkupat fis-17 ta’ Ottubru 1739 mill-legat (gvernatur Papali) ta’ Ravenna, il-Kardinal Giulio Alberoni, iżda l-indipendenza ġiet restawrata mill-[[Papa Klement XII]] fil-5 ta’ Frar 1740, jum il-festa ta’ Sant’Agata, u wara saret patruna tar-repubblika. L-avvanz tal-armata ta’ [[Napuljun I ta' Franza|Napuljun]] fl-1797 ippreżenta theddida qasira għall-indipendenza ta’ San Marino, iżda l-pajjiż ġie salvat milli jitlef il-libertà tiegħu minn wieħed mir-reġenti tiegħu, Antonio Onofri, li rnexxielu jikseb ir-rispett u l-ħbiberija ta’ Napuljun. Minħabba l-intervent ta’ Onofri, Napuljun wiegħed, f’ittra lil Gaspard Monge, xjenzat u kummissarju tal-Gvern Franċiż għax-Xjenza u l-Arti, li jiggarantixxi u jipproteġi l-indipendenza tar-Repubblika, saħansitra offra li jestendi t-territorju tagħha skont il-bżonnijiet tagħha. L-offerta ġiet irrifjutata mir-reġenti, bil-biża’ ta’ ritaljazzjoni futura minn revanchism ta’ stati oħra. Matul l-aħħar fażi tal-proċess tal-unifikazzjoni Taljana fis-seklu 19, San Marino serva bħala kenn għal ħafna nies ippersegwitati minħabba l-appoġġ tagħhom għall-unifikazzjoni, inklużi [[Giuseppe Garibaldi]] u martu Anita. [[Garibaldi]] ħalla lil San Marino jibqa’ indipendenti. San Marino u r-[[Renju tal-Italja]] ffirmaw Konvenzjoni ta’ Ħbiberija fl-1862. Il-[[gvern ta’ San Marino]] għamel lill-President tal-[[Stati Uniti|Istati Uniti]] [[Abraham Lincoln]] ċittadin onorarju. Huwa kiteb fi tweġiba, u qal li r-repubblika wriet li "gvern ibbażat fuq prinċipji repubblikani huwa kapaċi li jkun amministrat b'tali mod li jkun sigur u dejjiemi". Matul [[l-Ewwel Gwerra Dinjija]], meta l-Italja ddikjarat gwerra lill-Awstrija-Ungerija fl-24 ta’ Mejju 1915, San Marino baqgħet newtrali u l-Italja adottat ħarsa ostili tan-newtralità Sammarinese, billi tissuspetta li San Marino jista’ jospita spiji Awstrijaċi li setgħu jingħataw aċċess għall-istazzjon radjotelegrafiku l-ġdid tagħha. L-[[Italja]] ppruvat twaqqaf bil-forza stakkament ta’ [[Carabinieri]] fir-repubblika u mbagħad taqta’ l-linji tat-telefon tar-repubblika meta ma aċċettax. Żewġ gruppi ta’ għaxar voluntiera ngħaqdu mal-[[forzi Taljani]] fil-ġlied fuq il-front Taljan, l-ewwel bħala ġellieda u t-tieni bħala korp mediku li jopera sptar tal-kamp tas-Salib l-Aħmar. L-eżistenza ta’ dan l-isptar aktar tard wasslet biex l-Awstrija-Ungerija tissospendi r-relazzjonijiet diplomatiċi ma’ San Marino. Wara l-gwerra, San Marino sofra minn rati għoljin ta’ qgħad u inflazzjoni, li wasslu għal tensjoni akbar bejn il-klassijiet inferjuri u medja. Dawn tal-aħħar, jibżgħu li l-gvern moderat ta’ San Marino kien se jagħmel konċessjonijiet lill-maġġoranza tal-klassi inferjuri, bdew juru appoġġ għall-Partit Faxxista Sammarinese (Partito Fascista Sammarinese, PFS), imwaqqaf fl-1922 u stilat fil-biċċa l-kbira fuq il-kontroparti Taljana tagħhom. Il-ħakma tal-PFS damet mill-1923 sal-1943, u matul dan iż-żmien ħafna drabi fittxew l-appoġġ mill-gvern faxxista ta’ [[Benito Mussolini]] fl-[[Italja]]. Matul [[it-Tieni Gwerra Dinjija]], San Marino baqa’ newtrali, għalkemm kien irrapurtat b’mod żbaljat f’artiklu fil-''New York Times'' li kien iddikjara gwerra lir-[[Renju Unit]] fis-17 ta’ Settembru 1940. Il-gvern Sammariniż aktar tard bagħat messaġġ lill-gvern Ingliż fejn qal li fil-fatt ma kinux iddikjaraw gwerra. == Politika == San Marino huwa stat indipendenti u l-eqdem repubblika li tiffunzjona kontinwament fid-dinja sa mit-twaqqif tagħha. Il-Kostituzzjoni tagħha, li tmur lura għall-1600, hija l-eqdem kostituzzjoni li għadha fis-seħħ illum. Il-poter leġiżlattiv huwa f'idejn il-Kunsill il-Kbir u Ġenerali (Consiglio Grande e Generale), li s-sittin membru tiegħu jiġu eletti miċ-ċittadini kull ħames snin. Il-Kunsill japprova l-baġit tal-istat u jaħtar iż-żewġ Kaptani Reġent. Dawn iż-żewġ kaptani huma kapijiet ta' stat konġunti u jippresiedu l-Kungress tal-Istat (Congresso di Stato). Huma jservu termini ta' sitt xhur u jinħatru solennement darbtejn fis-sena, fl-1 ta' April u fl-1 ta' Ottubru. Jistgħu jiġu eletti għal tieni mandat, għalkemm dan huwa estremament rari. Xi wħud reġgħu lura fil-pożizzjoni wara perjodu ta' żmien. Il-Kungress tal-Istat, immexxi mill-Kaptani Reġent, għandu s-setgħa eżekuttiva. Huwa magħmul minn għaxar Segretarji tal-Istat (Segretari di Stato). Il-Kunsill tat-Tnax (Consiglio dei XII) jiġi elett mill-Kunsill Ġenerali l-Kbir għat-tul tal-leġiżlatura. Jikkostitwixxi l-quċċata tal-ġurisdizzjoni amministrattiva u l-ogħla awtorità legali tar-Repubblika. Il-Kaptani Reġent, il-Kunsill Ġenerali l-Kbir, il-Kunsill tat-Tnax, u l-Kungress tal-Istat jiltaqgħu fl-istess post: il-Palazz Pubbliku ta' San Marino. == Ġeografija == Ir-Repubblika ta’ San Marino (43° 56’ 06’’ N, 12° 26’ 56’’ E) tinsab fl-aktar ponta tal-lvant tal-muntanji Appennini. Il-pajjiż jmiss ma’ żewġ reġjuni Taljani: Emilia-Romagna lejn il-grigal u Marche lejn il-lbiċ. It-territorju ta’ San Marino, bejn wieħed u ieħor kwadrilaterali fil-forma b’ġnub irregolari, huwa fil-parti l-kbira imħatteb ħafna. L-erja tiegħu hija ta’ 60.57 km², iżgħar minn ħafna bliet Ewropej ta’ daqs medju. It-tnax-il kilometru li jisseparaw l-estremitajiet tat-tramuntana u tan-nofsinhar tal-pajjiż huma ddominati mill-massiv imponenti tal-ġebla tal-ġir tal-Muntanja Titano (il-Blata ta’ Titan), li titla’ sa 739 metru. Il-belt ta’ San Marino tinsab f’riġlejn l-għolja tal-lbiċ tagħha. Żewġ xmajjar ewlenin joriġinaw minn San Marino: l-Ausa u l-Fiumicello. Iż-żewġ xmajjar l-oħra, San Marino u Marano, sempliċement jgħaddu mill-gżira. L-għoljiet weqfin tal-[[Muntanja Titano]], bħall-pajsaġġi imħatteb l-oħra ta’ San Marino, huma miksija b’veġetazzjoni pjuttost densa, tipika tal-ekosistema Mediterranja. Hemm kemm foresti jwaqqgħu l-weraq, mimlija bl-aġġru u l-ballut, kif ukoll meddiet ta’ koniferi, partikolarment bosta arżnu. Fl-art baxxa u l-arbuxxelli tal-maquis, jippredominaw is-siġar tar-rand, tal-mirtu, tal-lavanda, tal-frawli u taż-żebbuġ. == Klima == San Marino għandha klima subtropikali umda (Cfa fil-klassifikazzjoni tal-klima ta' Köppen), li madankollu hija aktar ħafifa milli fuq il-kosta minħabba l-altitudni. Fis-sajf, it-temperaturi jvarjaw minn 20 sa 30 °C, u fix-xitwa minn -2 sa 10 °C. Madankollu, sjuf partikolarment sħan jistgħu jgħollu t-termometru għal 35 °C, u fix-xitwa t-temperaturi jistgħu jinżlu taħt il-5 °C, f'liema punt il-Muntanja Titano tista' tkun mgħottija bil-borra. Ix-xita għandha t-tendenza li tkun imqassma b'mod uniformi matul is-sena kollha, b'medja ta' 550 mm fis-sena. == Suddiviżjonijiet == It-territorju ta’ San Marino huwa maqsum f’disa’ ''castelli'' (kastellanies ekwivalenti għall-komuni Franċiżi), li jsegwu l-konfini qodma tas-sinjuriji. Kull ''castello'' għandu kunsill elett mill-abitanti, il-''Giunta'', li l-presidenza tiegħu hija żgurata minn "kaptan" (''Capitano'') elett kull ħames snin. {| class="wikitable" |+ !Castello !Kodiċi postali |- |[[Belt ta' San Marino]] |47890 |- |[[Acquaviva]] |47892 |- |[[Borgo Maggiore]] |47893 |- |[[Chiesanueva]] |47894 |- |[[Domagnano]] |47895 |- |[[Faetano]] |47896 |- |[[Fiorentino]] |47897 |- |[[Montegiardino]] |47898 |- |[[Serravalle (San Marino)|Serravalle]] |47899 47891 |} == Ekonomija == It-territorju ta’ San Marino huwa primarjament iffukat fuq l-agrikoltura u l-forestrija, li jikkostitwixxu l-biċċa l-kbira tar-riżorsi naturali tiegħu; madankollu, iż-żewġ setturi qed jonqsu minħabba t-tkabbir tal-popolazzjoni. Iċ-ċereali, l-għeneb, iż-żebbuġ, u l-frott huma fost l-uċuħ tar-raba’ kkultivati. It-trobbija tal-bhejjem hija prinċipalment ikkonċentrata fuq il-baqar u l-ħnieżer. Sal-1960ijiet, l-abitanti ta’ San Marino kienu jgħixu primarjament mill-agrikoltura, it-trobbija tal-bhejjem, u t-tħaddim ta’ ftit barrieri tal-ġebel. Minn dakinhar, l-attivitajiet tal-pajjiż żgħir iddiversifikaw bit-tkabbir tal-artiġjanat, il-kummerċ, u anke l-industrija, li kollha bbenefikaw mill-isplużjoni tat-turiżmu. Il-prodotti lokali jinkludu ċeramika, għamara, ħelu, likuri, żebgħa u verniċ, u tessuti tal-ħarir. Id-dħul nett annwali medju kien ta’ €12,125 fl-2005. 52% tal-popolazzjoni li taħdem hija impjegata fis-settur tas-servizzi, 41% fis-settur tal-manifattura, u 7% fl-agrikoltura. L-inflazzjoni tibqa’ moderata b’2.6%. Sakemm daħlet fis-seħħ l-Unjoni Ekonomika u Monetarja, il-munita tal-pajjiż kienet il-lira Taljana. Fl-1972, wara waqfa ta’ 34 sena, San Marino reġa’ beda joħroġ il-muniti tiegħu stess (lira ta’ San Marino), li setgħu jintużaw minflok il-lira Taljana u kellhom l-istess valur. Xi muniti tad-deheb ġew ukoll iffurmati ftit aktar tard, iżda dawn kienu valuta legali biss fit-territorju tar-Repubblika. Mill-1 ta’ Jannar 2002, wara ftehim mal-Unjoni Ewropea, San Marino uża uffiċjalment l-ewro bħala l-munita tiegħu u huwa awtorizzat li joħroġ il-muniti tiegħu stess b’disinn nazzjonali, bħall-istati membri l-oħra taż-żona tal-ewro. Bħal mikrostati oħra, San Marino ilu żmien twil kenn fiskali. Minkejja l-ftehimiet ta' kooperazzjoni ffirmati fl-2012, b'mod partikolari mal-Unjoni Ewropea u l-Italja, il-pajjiż għadu meqjus bħala tali llum. == Trasport == * Ferrovija b'kejl dejjaq darba kienet tgħaqqad lil [[Rimini]] ma' San Marino, iżda ngħalqet fl-4 ta' Lulju 1944, wara ħsarat serji minn attakki bil-bombi. * L-[[Ajruport Federico Fellini ta' Rimini]] jservi wkoll bħala l-ajruport internazzjonali għar-Repubblika ta' San Marino. * It-trasport urban u interurban fir-Repubblika, inkluż il-[[cable car ta' San Marino]], huwa pprovdut minn kumpanija pubblika b'ħafna servizzi: l-Azienda Autonoma di Stato per i Servizi Pubblici (AASS – "Kumpanija Statali Awtonoma għas-Servizzi Pubbliċi"). == Referenzi == {{referenzi}} {{Ewropa}} {{coord|43|56|N|12|28|E|type:country_scale:100000_region:SM|display=title}} [[Kategorija:San Marino| ]] [[Kategorija:Pajjiżi interkjużi]] [[Kategorija:Repubbliki]] [[Kategorija:Pajjiżi stabbiliti fl-1600]] 0yafrqsfb68s1equm26btntokgwvmmr 0 18967 331281 331193 2026-08-03T01:50:14Z InternetArchiveBot 18288 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 331281 wikitext text/x-wiki {{wikifikazzjoni}} {{Infobox plejer tal-futbol |isem_plejer = Lionel Messi |stampa = [[Stampa:Lionel Messi Argentina v Egypt 7 July 2026-112(cropped).jpg|220px]] |deskrizzjoni = Messi bil-flokk tal-Arġentina fit-Tazza tad-Dinja tal-2026 |isem_sħiħ = Lionel Andrés Messi |data_twelid = {{data tat-twelid u età|1987|6|24}} |post_twelid = [[Rosario]] |pajjiż_twelid = {{Flagicon|ARG}} [[Arġentina]] |tul = 1.69 m |rwol = [[Attakkant]] |klabb_attwali = {{Flagicon|USA}} [[Club Internacional de Fútbol Miami|Inter Miami]] |numru = 10 |snin_mixtla1 = 1992–1995 |klabb_mixtla1 = {{Flagicon|ARG}} Grandoli |snin_mixtla2 = 1995–2000 |klabb_mixtla2 = {{Flagicon|ARG}} [[Newell's Old Boys]] |snin_mixtla3 = 2000–2003 |klabb_mixtla3 = {{Flagicon|SPA}} [[FC Barcelona|Barcelona]] |snin1 = 2003–2004 |klabb1 = {{Flagicon|SPA}} [[FC Barcelona C|Barcelona C]] |snin2 = 2004–2005 |klabb2 = {{Flagicon|SPA}} [[FC Barcelona B|Barcelona B]] |snin3 = 2004–2021 |klabb3 = {{Flagicon|SPA}} [[FC Barcelona|Barcelona]] |snin4 = 2021–2023 |klabb4 = {{Flagicon|FRA}} [[Paris Saint-Germain FC|Paris Saint-Germain]] |snin_nazzjonali1 = 2004–2005 |tim_nazzjonali1 = {{Flagicon|ARG}} [[Tim nazzjonali tal-futbol tal-Arġentina ta' taħt l-20 sena|Arġentina U20]] |snin_nazzjonali2 = 2008 |tim_nazzjonali2 = {{Flagicon|ARG}} [[Tim nazzjonali tal-futbol tal-Arġentina ta' taħt it-23 sena|Arġentina U23]] |snin_nazzjonali3 = 2005–2026 |tim_nazzjonali3 = {{Flagicon|ARG}} [[Tim nazzjonali tal-futbol tal-Arġentina|Arġentina]] |snin5=2023-|klabb5={{Flagicon|USA}} [[Club Internacional de Fútbol Miami|Inter Miami]]}} '''Lionel Andrés Messi''' (twieled fl-24 ta' Ġunju 1987), magħruf ukoll bħala '''Leo Messi''', huwa plejer tal-[[futbol]] [[Arġentina|Arġentin]] li jilgħab bħala [[attakkant]] mal-klabb Franċiż ta' [[Paris Saint-Germain FC|Paris Saint-Germain]] u mat-[[Tim nazzjonali tal-futbol tal-Arġentina|tim nazzjonali tal-Arġentina]]. Hu hu rikonoxxut fost l-aqwa plejers ta' kull żmien,<ref>{{ċita web |titlu=Simunic: Messi’s the best of all time |url=http://www.fifa.com/worldcup/preliminaries/news/newsid=1967479/?intcmp=fifacom_hp_module_interview |pubblikatur=FIFA |data-aċċess=2012-12-12 |lingwa=Ingliż}}</ref><ref>{{ċita web |kunjom=Smith |isem=Ben |titlu=Lionel Messi: Goals record caps golden year for Barcelona star |url=http://www.bbc.co.uk/sport/0/football/20592977 |pubblikatur=BBC Sport |data-aċċess=2012-12-12 |lingwa=Ingliż}}</ref><ref>{{ċita web |kunjom=Daniels |isem=David |titlu=Lionel Messi: Superstar Striker Is Best Footballer in World |url=http://bleacherreport.com/articles/1421215-lionel-messi-superstar-striker-is-best-footballer-in-world |pubblikatur=Bleacher Report |data-aċċess=2012-12-12 |lingwa=Ingliż}}</ref><ref>{{ċita web |titlu=Lionel Messi hailed as 'incredible' and 'gigantic' by Gerd Muller after Barcelona star breaks record for most goals |url=http://www.telegraph.co.uk/sport/football/players/lionel-messi/9734839/Lionel-Messi-hailed-as-incredible-and-gigantic-by-Gerd-Muller-after-Barcelona-star-breaks-record-for-most-goals.html |pubblikatur=Telegraph Sport |data-aċċess=2012-12-12 |lingwa=Ingliż}}</ref><ref>{{ċita web |titlu=Arsène Wenger hails Barcelona's Lionel Messi after four-goal display |url=http://www.guardian.co.uk/football/2010/apr/07/barcelona-arsenal-lionel-messi |pubblikatur=The Guardian |data-aċċess=2012-12-12 |lingwa=Ingliż}}</ref> fejn rebaħ seba' unuri tal-[[Ballun tad-Deheb]] u rekord ta' sitt unuri taż-[[Żarbuna tad-Deheb]]. Sal-2021 kien qatta' l-karriera professjonali tiegħu ma' [[FC Barcelona|Barcelona]] fejn magħhom rebaħ rekord ta' 35 trofew, fosthom għaxar [[La Liga]], seba' [[Tazza tar-Re|Tazzi tar-Re]] u erba' titli tal-[[UEFA Champions League]]. Ma' pajjiżu rebaħ l-edizzjoni tal-2021 tal-[[Copa América]] u fl-2022 it-[[Tazza tad-Dinja tal-Futbol|Tazza tad-Dinja]]. Attakkant prolifiku, Messi iżomm ir-rekord tal-aktar gowls skorjati fil-kampjonat Spanjol (474), l-aktar gowls fi staġun wieħed tal-kampjonat Spanjol u Ewropew (50), l-aktar numru ta' tripletti fil-La Liga (36) u l-UEFA Champions League (8), l-aktar ''assists'' fl-istorja tal-La Liga (192), fi staġun wieħed tal-La Liga (21) u fil-Copa América (17). Hu wkoll iżomm ir-rekord tal-aktar gowls internazzjonali minn Sud-Amerikan maskili. Messi skorja iktar minn 750 gowl mal-klabbs u f'isem pajjiżu, u skorja l-iktar numru ta' gowls għal klabb wieħed (672). == Bijografija == Messi twieled f'[[Rosario (Santa Fe)|Rosario]], fil-Provinċja ta' Santa Fe. Il-ġenituri tiegħu kienu Jorge Horácio Messi, ħaddiem ġewwa fabbrika tal-azzar, u Celia María Cuccittini.<ref>{{ċita aħbar |url=http://www.canchallena.com/1278476 |titlu=El crack que desea victorias de regalo |pubblikatur=Canchallena |lingwa=Spanjol}}</ref><ref>{{ċita aħbar |url=http://www.independent.co.uk/news/people/profiles/lionel-messi-magic-in-his-feet-1928768.html |kunjom=Carlin |isem=John |pubblikatur=The Independent |titlu=Lionel Messi: Magic in his feet |data-aċċess=2010-04-07 |data=2010-03-27 |lingwa=Ingliż}}</ref><ref>{{ċita web |url=http://www.pagina12.com.ar/diario/deportes/8-121094-2009-03-07.html |kunjom=Veiga |isem=Gustavo |pubblikatur=Página/12 | titlu=Los intereses de Messi |data-aċċess=2009-05-31 |lingwa=Spanjol}}</ref><ref>{{ċita aħbar |url=http://www.timesonline.co.uk/tol/sport/football/european_football/article3779961.ece |pubblikatur=The Times |titlu=Lionel Messi on a mission |kunjom=Hawkey |isem=Ian |data=2008-04-20 |data-aċċess=2009-05-30 |lingwa=Ingliż |arkivju-url=https://web.archive.org/web/20080830020412/http://www.timesonline.co.uk/tol/sport/football/european_football/article3779961.ece |arkivju-data=2008-08-30 |url-status=dead }}</ref> Il-familja paterna tiegħu oriġinat mill-belt [[Italja|Taljana]] ta' [[Ancona]], minn fejn hu l-antenat tiegħu, Angelo Messi, li emigra lejn l-Arġentina fl-1883.<ref>{{ċita web |url=http://www.aldia.cr/ad_ee/2006/febrero/24/ovacion11.html |titlu=El origen de los Messi está en Italia |data-aċċess=2009-07-07 | data=2006-02-24 |pubblikatur=Al Día |kunjom=Aguilar |isem=Alexander |lingwa=Spanjol}}</ref><ref>{{ċita web |url=http://hemeroteca.elmundodeportivo.es/preview/2005/10/07/pagina-5/722791/pdf.html |titlu=Las raíces italianas de Leo Messi |data-aċċess=2009-07-07 |data=2005-10-07 |pubblikatur=El Mundo Deportivo |kunjom=Cubero |isem=Cristina |lingwa=Spanjol}}</ref> Huwa għandu żewġ aħwa akbar minnu, Rodrigo u Matías, u oħtu, María Sol.<ref>{{ċita web |url=http://www.2008.nbcolympics.com/athletes/athlete=1246/bio/index.html |pubblikatur=NBC |titlu=Lionel Messi bio |data-aċċess=2009-05-30 |lingwa=Ingliż}}</ref> Fl-età ta' ħames snin, Messi beda jilgħab il-futbol ma' Grandoli, klabb lokali ggwidat minn missieru Jorge. Fl-1995, Messi qaleb ma' [[Newell's Old Boys]] li kienu bbażati fil-belt tiegħu Rosario.<ref>{{ċita aħbar |kunjom=Williams |isem=Richard |url=http://www.guardian.co.uk/football/2006/feb/24/championsleague1 |pubblikatur=The Guardian |titlu=Messi has all the qualities to take world by storm |data-aċċess=2008-05-03 |data=2006-02-26 |lingwa=Ingliż}}</ref> Hu sar parti mit-tim taż-żgħażagħ lokali tar-[[River Plate]] li tilfu logħba waħda biss f'erba' snin u sar lokalment magħruf bħala ''"l-Magna tal-1987'', is-sena tat-twelid tiegħu.<ref>{{ċita web |url=http://sports.espn.go.com/espn/eticket/story?page=Lionel-Messi |titlu=Here & Gone |isem=Wright |kunjom=Thompson |xogħol=Outside the Lines |pubblikatur=ESPN FC |data=2012-10-07 |data-aċċess=2012-10-07 |lingwa=Ingliż}}</ref> Fl-età ta' 11-il sena, Messi kien ġie dijanjostikat bit-tkabbir ta' defiċjenza ormonali.<ref>{{ċita aħbar |url=http://www.telegraph.co.uk/sport/football/competitions/champions-league/5099857/Franck-Ribery-the-man-to-challenge-Lionel-Messi-and-Barcelona.html |titlu=Franck Ribery the man to challenge Lionel Messi and Barcelona |pubblikatur=The Daily Telegraph |kunjom=White |isem=Duncan |data=2009-04-04 |data-aċċess=2009-07-07 |lingwa=Ingliż}}</ref> Ir-River Plate wrew l-interess fil-progress ta' Messi, iżda ma kinux lesti li jħallsu għall-kura tal-kundizzjoni tiegħu, li kienet tiswa $900 fix-xahar. [[Carles Rexach]], id-direttur sportiv ta' Barcelona FC, kien sar konxju tat-talent li Messi mill-qraba li kellu ġewwa [[Lleida]], u b'hekk Messi u missieru rnexxielhom jirranġaw prova mat-tim tal-kbar. Rexach, b'ebda karta oħra f'idejh, offra lil Messi kuntratt bil-miktub.<ref>FT Weekend Magazine, 28–29 May 2011, 'Lionel Messi' minn Ronald Reng</ref> Barcelona FC offrew li jħallsu għall-kambjali medika ta' Messi jekk hu kien lest li jgħix ġewwa [[Spanja]]. Messi u missieru marru lejn [[Barċellona]] fejn Messi rreġistra fin-nursery tal-klabb.<ref>{{ċita aħbar |url=http://www.fifa.com/tournaments/archive/tournament=107/edition=248388/news/newsid=103182.html |titlu=The new messiah |pubblikatur=FIFA |data=2006-03-05 |data-aċċess=2006-07-25 |lingwa=Ingliż}}</ref> == Barcelona FC == Messi lagħab ma diversi timijiet ta' Barcelona FC fosthom Infantil B u Cadete B & A mill-2000 sal-2003 (37 gowl fi 30 logħba ma Cadete A). L-istaġun 2003–04 ra lil Messi fuq rekord<ref>{{ċita web |isem1=Sandra |kunjom1=Sarmiento |isem2=Jaume |kunjom2=Marcet |url=http://www.fcbarcelona.com/web/english/noticies/futbol/temporada09-10/09/n090918106812.html |titlu=From 'Infantil B' to World number one |data=2009-09-18 |pubblikatur=FC Barcelona |data-aċċess=2012-01-09 |lingwa=Ingliż |arkivju-url=https://web.archive.org/web/20091007101452/http://www.fcbarcelona.com/web/english/noticies/futbol/temporada09-10/09/n090918106812.html |arkivju-data=2009-10-07 |url-status=dead }}</ref> ma ħames timijiet differenti: Huwa beda logħba waħda ma Juvenil B (gowl wieħed) u ġie promossi ma Juvenil A (14-il logħba, 21 gowl). Aktar tard huwa għamel l-ewwel debut tiegħu mat-tim [[FC Barcelona C|Barcelona FC C]] ([[Tercera División]]) fid-29 ta' Novembru 2003 u ma [[FC Barcelona B|Barcelona FC B]] ([[Segunda División B]]) fis-6 ta' Marzu 2004. Hu lagħab maż-żewġ timijiet matul l-istaġun (għaxar logħbiet, ħames gowls u ħames logħiet, żero gowls, rispettivament).<ref>{{ċita aħbar |url=http://hemeroteca.elmundodeportivo.es/preview/2004/03/08/pagina-12/766444/pdf.html?search=Messi |titlu=Leonel Messi, el prototipo del jugador total |data-aċċess=2011-09-25 |lingwa=Spanjol}}</ref><ref>{{ċita aħbar |url=http://hemeroteca.elmundodeportivo.es/preview/2003/11/29/pagina-46/563828/pdf.html?search=Messi |titlu=Messi debuta en elBarça C en el derbifrente al Europa |data-aċċess=2011-09-25 |lingwa=Spanjol}}</ref><ref>{{ċita aħbar |url=http://hemeroteca.elmundodeportivo.es/preview/2005/08/26/pagina-13/765467/pdf.html?search=Messi |titlu=Messi estará en el stage de Peralada |data-aċċess=2011-09-25 |lingwa=Spanjol}}</ref> Qabel dawn iż-żewġ debutts, Messi għamel id-debutt uffiċjali tiegħu għall-ewwel tim fis-16 ta' Novembr, 2003 fl-età ta' 16-il sena u 145 ġurnata, f'logħba ta' ħbiberija kontra [[FC Porto|Porto]].<ref>{{ċita aħbar |url=http://edition.cnn.com/2009/SPORT/football/05/22/messi.football.best.world/index.html |titlu=Profile: Lionel Messi |isem1=Mark |kunjom1=Tutton |isem2=Greg |kunjom2=Duke |pubblikatur=CNN |data=2009-05-22 |data-aċċess=2009-05-30 |lingwa=Ingliż |arkivju-url=https://web.archive.org/web/20190411213640/http://edition.cnn.com/2009/SPORT/football/05/22/messi.football.best.world/index.html |arkivju-data=2019-04-11 |url-status=dead }}</ref> Inqas minn sena wara l-bidu tiegħu, [[Frank Rijkaard]] tah id-debutt tal-kampjonat tiegħu kontra [[RCD Espanyol]] fis-16 ta' Ottubru 2004 (17-il sena u 114 ġurnata), li sar it-tielet l-iżgħar plejer li lagħab għal Barcelona FC u l-iżgħar plejer tal-klabb li lagħab f'Premier, li kien miksur minn [[Bojan Krkić]] f'Settembru 2007. Meta hu skorja l-ewwel gowl tiegħu mat-tim tal-kbar kontra [[Albacete Balompié]] fl-1 ta' Mejju 2005, Messi kellu biss 17-il sena, 10 xhur u sebat ijiem, li sar l-iżgħar plejer li skorja f'logħba ta' Premier ma' Barcelona FC<ref>{{ċita web |url=http://www.fcbarcelona.com/web/english/noticies/futbol/temporada07-08/10/n071016101878.html |titlu=Meteoric rise in three years |data-aċċess=2008-05-03 |pubblikatur=FC Barcelona |lingwa=Ingliż |arkivju-url=https://web.archive.org/web/20110906093707/http://www.fcbarcelona.com/web/english/noticies/futbol/temporada07-08/10/n071016101878.html |arkivju-data=2011-09-06 |url-status=dead }}</ref> sakemm kien mill-ġdid miksur minn Bojan Krkić fl-2007, li skorja mill-assistenza ta' Messi.<ref>{{ċita web |url=http://www.fcbarcelona.cat/web/english/noticies/futbol/temporada07-08/10/n071020101276.html |titlu=Krkic enters the record books |data-aċċess=2009-07-16 |data=2007-10-21 |pubblikatur=FC Barcelona |kunjom=Nogueras |isem=Sergi |lingwa=Ingliż}}</ref> Messi qal dwar l-eks kowċ Rijkaard: "Jien qatt mhu ser ninsa l-fatt li huwa nieda l-karriera tiegħi, li kellu l-fiduċja fija filwaqt li jien kelli biss 16 jew 17."<ref>{{ċita web |url=http://www.soccerway.com/news/2009/December/10/messi-rijkaard-gave-us-more-freedom/ |titlu=Messi: "Rijkaard gave us more freedom" |data=2009-12-10 |pubblikatur=Soccerway |lingwa=Ingliż}}</ref> Matul l-istaġun, Messi lagħab ukoll ma Barcelona FC B ([[2004–05 Segunda División B#Group III|Segunda División B]]) li magħhom skorja 6 gowls fi 17-il logħba. == Statistika == === Klabb === ''24 ta' Frar 2013<ref>{{ċita aħbar |url=http://hemeroteca.elmundodeportivo.es/preview/2010/01/18/pagina-7/5259184/pdf.html?search=messi |titlu='Pichichi' y centenario |pubblikatur=Mundo Deportivo |data-aċċess=2010-01-17 |lingwa=Spanjol |arkivju-url=https://web.archive.org/web/20110720140353/http://hemeroteca.elmundodeportivo.es/preview/2010/01/18/pagina-7/5259184/pdf.html?search=messi |arkivju-data=2011-07-20 |url-status=dead }}</ref><ref>{{ċita web |url=http://soccernet.espn.go.com/player/_/id/45843/lionel-messi?cc=5901#ui-tabs-1 |titlu=Lionel Messi Bio, Stats, News – Football / Soccer – – ESPN Soccernet |pubblikatur=ESPN Soccernet |data-aċċess=2010-11-26 |lingwa=Ingliż |arkivju-url=https://web.archive.org/web/20110805015428/http://soccernet.espn.go.com/player/_/id/45843/lionel-messi?cc=5901#ui-tabs-1 |arkivju-data=2011-08-05 |url-status=dead }}</ref><ref>{{ċita web |titlu=LFP: La Liga 2011/12 – Estadisticas Jugadores |url=http://www.lfp.es/Estadisticas/EstadisticasJugadores.aspx |data-aċċess=2012-06-03 |lingwa=Ingliż}}</ref> ==== Timijiet Riserva ==== {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! rowspan="2" style="width:80px;"|Klabb ! rowspan="2" style="width:70px;"|Kampjonat ! rowspan="2" style="width:70px;"|Staġun ! colspan="2" style="width:90px;"|Kampjonat |- !width="45"|Preż !width="45"|Gowls |- | style="text-align:center;"|[[FC Barcelona C|Barcelona FC C]] ||[[Tercera División|Tercera]] |[[2003–04 Tercera División#Grupp V|2003–04]] |10 |5 |- | rowspan="2" style="text-align:center;"|[[FC Barcelona B|Barcelona FC B]] | rowspan="2"|[[Segunda División B|Segunda B]] |[[2003–04 Segunda División B#Grupp III|2003–04]] |5 |0 |- |[[2004–05 Segunda División B#Grupp III|2004–05]] |17 |6 |- !colspan="3"|'''Total''' !32 !11 |} ==== L-Ewwel Tim ==== {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! rowspan="2" style="width:80px;"|Klabb ! rowspan="2" style="width:70px;"|Staġun ! colspan="2" style="width:90px;"|[[La Liga|Kampjonat]] ! colspan="2" style="width:90px;"|[[Copa del Rey|Tazza]] ! colspan="2" style="width:90px;"|[[UEFA Champions League|UCL]] ! colspan="2" style="width:90px;"|[[Supercopa de España|Supercup]] ! colspan="2" style="width:90px;"|[[UEFA Super Cup|USC]] ! colspan="2" style="width:90px;"|[[FIFA Club World Cup|FCWC]] ! colspan="2" style="width:90px;"|Total |- !width="45"|Preż !width="45"|Gowls !width="45"|Preż !width="45"|Gowls !width="45"|Preż !width="45"|Gowls !width="45"|Preż !width="45"|Gowls !width="45"|Preż !width="45"|Gowls !width="45"|Preż !width="45"|Gowls !width="45"|Preż !width="45"|Gowls |- | rowspan="9"|[[FC Barcelona|Barcelona FC]] |[[La Liga 2004–05|2004–05]] |7 <!--Kampjonat-> |1 <!--Kampjonat--> |1 <!--Tazza--> |0 <!--Tazza--> |1 <!--Champions League--> |0 <!--Champions League--> |colspan=2|— <!--Supercup--> |colspan=2|— <!--UEFA Super Cup--> |colspan=2|— <!--Club World Cup--> |9 <!-- Total--> |1 <!-- Total--> |- |[[La Liga 2005–06|2005–06]] |17 <!-- Kampjonat--> |6 <!-- Kampjonat--> |2 <!--Tazza--> |1 <!--Tazza--> |6 <!--Champions League--> |1 <!--Champions League--> |colspan=2|— <!--Supercup--> |colspan=2|— <!--UEFA Super Cup--> |colspan=2|— <!--Club World Cup--> |25 <!-- Total--> |8 <!-- Total--> |- |[[La Liga 2006–07|2006–07]] |26 <!-- Kampjonat--> |14 <!-- Kampjonat--> |2 <!--Tazza--> |2 <!--Tazza--> |5 <!--Champions League--> |1 <!--Champions League--> |2 <!--Supercup--> |0 <!--Supercup--> |1 <!--UEFA Super Cup--> |0 <!--UEFA Super Cup--> |colspan=2|— <!--Club World Cup--> |36 <!-- Total--> |17 <!-- Total--> |- |[[La Liga 2007–08|2007–08]] |28 <!-- Kampjonat--> |10 <!-- Kampjonat--> |3 <!--Tazza--> |0 <!--Tazza--> |9 <!--Champions League--> |6 <!--Champions League--> |colspan=2|— <!--Supercup--> |colspan=2|— <!--UEFA Super Cup--> |colspan=2|— <!--Club World Cup--> |40 <!-- Total--> |16 <!-- Total--> |- |[[La Liga 2008–09|2008–09]] |31 <!-- Kampjonat--> |23 <!-- Kampjonat--> |8 <!--Tazza--> |6 <!--Tazza--> |12 <!--Champions League--> |9 <!--Champions League--> |colspan=2|— <!--Supercup--> |colspan=2|— <!--UEFA Super Cup--> |colspan=2|— <!--Club World Cup--> |51 <!-- Total--> |38 <!-- Total--> |- |[[La Liga 2009–10|2009–10]] |35 <!-- Kampjonat --> |34 <!-- Kampjonat--> |3 <!--Tazza--> |1 <!--Tazza--> |11 <!--Champions League--> |8 <!--Champions League--> |1 <!--Supercup--> |2 <!--Supercup--> |1 <!--UEFA Super Cup--> |0 <!--UEFA Super Cup--> |2 <!--Club World Cup--> |2 <!--Club World Cup--> |53 <!-- Total--> |47 <!-- Total--> |- |[[La Liga 2010–11|2010–11]] |33 <!-- Kampjonat --> |31 <!-- Kampjonat --> |7 <!--Tazza--> |7 <!--Tazza--> |13 <!--Champions League--> |12 <!--Champions League--> |2 <!--Supercup--> |3 <!--Supercup--> |colspan=2|— <!--UEFA Super Cup--> |colspan=2|— <!--Club World Cup--> |55 <!-- Total--> |53 <!-- Total--> |- |[[La Liga 2011–12|2011–12]] |37 <!-- Kampjonat --> |50 <!-- Kampjonat --> |7 <!--Tazza--> |3 <!--Tazza--> |11 <!--Champions League--> |14 <!--Champions League--> |2 <!--Supercup--> |3 <!--Supercup--> |1 <!--UEFA Super Cup--> |1 <!--UEFA Super Cup--> |2 <!--Club World Cup--> |2 <!--Club World Cup--> |60 <!-- Total--> |73 <!-- Total--> |- |[[La Liga 2012–13|2012–13]] |27 <!-- Kampjonat --> |40 <!-- Kampjonat --> |5 <!--Tazza--> |8 <!--Tazza--> |7 <!--Champions League--> |5 <!--Champions League--> |2 <!--Supercup--> |2 <!--Supercup--> |colspan=2|— <!--UEFA Super Cup--> |colspan=2|— <!--Club World Cup--> |42 <!-- Total--> |53 <!-- Total--> |- !colspan="2"| Total !241 <!-- Kampjonat --> !209 <!-- Kampjonat --> !38 <!--Tazza--> !24 <!--Tazza--> !76 <!--Champions League--> !58 <!--Champions League--> !9 <!--Supercup--> !10 <!--Supercup--> !3 <!--UEFA Super Cup--> !1 <!--UEFA Super Cup--> !4 <!--Club World Cup--> !4 <!--Club World Cup--> !371 <!-- Total--> !3036 <!-- Total--> |} === Assisti === Din tinkludi l-assisti fil-kompetizzjonijiet kollha uffiċjali:<ref>http://espnfc.com/player/_/id/45843/lionel-messi?cc=5739</ref> {| class="wikitable" |- ! Staġun !! Assisti |- | 2004–05 || 0 |- | 2005–06 || 1 |- | 2006–07 || 3 |- | 2007–08 || 14 |- | 2008–09 || 18 |- | 2009–10|| 11 |- | 2010–11 || 22 |- | 2011–12 || 27 |- | 2012–13|| 13^'''*''' |} ^'''*''' Staġun kurrenti. === Internazzjonali === Mis-6 ta' Frar 2013<ref>{{ċita web |url=http://www.rsssf.com/miscellaneous/messi-intlg.html |titlu=Lionel Andrés Messi – Goals in International Matches |pubblikatur=RSSSF |data-aċċess=2011-02-02 |lingwa=Ingliż}}</ref><ref>{{ċita web |titlu=Lionel Messi: A Career in Numbers |url=http://www.givemefootball.com/champions-league/lionel-messi-career-in-numbers |data-aċċess=2012-05-24 |lingwa=Ingliż |arkivju-url=https://web.archive.org/web/20190403133435/https://www.givemesport.com/184384-lionel-messi-career-in-numbers |arkivju-data=2019-04-03 |url-status=dead }}</ref><ref>{{ċita web |titlu=Lionel Messi: Career Statistics |url=http://soccernet.espn.go.com/player/_/id/45843/lionel-messi?cc=5901 |data-aċċess=2012-05-24 |lingwa=Ingliż |arkivju-url=https://web.archive.org/web/20110805015428/http://soccernet.espn.go.com/player/_/id/45843/lionel-messi?cc=5901 |arkivju-data=2011-08-05 |url-status=dead }}</ref> ==== Dehriet internazzjonali ==== {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- !width="80"|Tim !width="70"|Sena !width="45"|Preż !width="45"|Gowls |- |rowspan=9|{{fb|ARG}} |2005 |5 |0 |- |2006 |7 |2 |- |2007 |14 |6 |- |2008 |8 |2 |- |2009 |10 |3 |- |2010 |10 |2 |- |2011 |13 |4 |- |2012 |9 |12 |- |2013 |1 |0 |- !colspan=2|Total !77 !31 |} ==== Gowls Internazzjonali ==== :''Punteġġi u r-riżultati ta' Malta qedgħin fil-lista xellugija.'' {| class="wikitable" ! # !! Data !! Post !! Avversarju !! Punteġġ !! Riżultat !! Kompetizzjoni |- | 1. || 1 ta' Marzu 2006 || [[St. Jakob-Park]], [[Basel]], [[Żvizzera]] || align=left| {{fb|CRO}} || <center>'''2'''–1 || <center>2–3 ||Logħba ta' Ħbiberija |- | 2. || 16 ta' Ġunju 2006 || [[Veltins-Arena|WM-Stadion Gelsenkirchen]], [[Gelsenkirchen]], [[Ġermanja]] || align=left| {{fb|SCG}} || <center>'''6'''–0 || <center>6–0 || [[Tazza tad-Dinja tal-Futbol 2006|Tazza tad-Dinja 2006]] |- | 3. || rowspan="2"|5 ta' Ġunju 2007 || rowspan="2"|[[Camp Nou]], [[Barċellona]], [[Spanja]] || align=left| {{fb|ALG}} || <center>'''2'''–2 || rowspan="2"|<center>4–3 || rowspan="2"|Logħba ta' Ħbiberija |- | 4. || align=left| {{fb|ALG}} || <center>'''4'''–2 |- | 5. || 8 ta' Lulju 2007 || [[Estadio Metropolitano de Fútbol de Lara|Metropolitano de Fútbol de Lara]], [[Barquisimeto]], [[Veneżwela]] || align=left| {{fb|PER}} || <center>'''2'''–0 || <center>4–0 || rowspan="2"|[[Copa América 2007]] |- | 6. || 11 ta' Lulju 2007 || [[Polideportivo Cachamay]], [[Puerto Ordaz]], [[Veneżwela]] || align=left| {{fb|MEX}} || <center>'''2'''–0 || <center>3–0 |- | 7. || 16 ta' Ottubru 2007 || [[Estadio José Pachencho Romero|José Pachencho Romero]], [[Maracaibo]], [[Veneżwela]] || align=left| {{fb|VEN}} || <center>'''2'''–0 || <center>2–0 || rowspan="2"|[[Kwalifikazzjoni għat-Tazza tad-Dinja tal-Futbol 2010 (CONCACAF)|Kwalifikazzjoni għat-Tazza tad-Dinja 2010 (CONCACAF)]] |- | 8. || 20 ta' Novembru 2007 || [[Estadio El Campín]], [[Bogotá]], [[Kolombja]] || align=left| {{fb|COL}} || <center>'''1'''–0 || <center>1–2 |- | 9. || 4 ta' Ġunju 2008 || [[Stadju Qualcomm]], [[San Diego]], [[Stati Uniti]] || align=left| {{fb|MEX}} || <center>'''2'''–0 || <center>4–1 || Logħba ta' Ħbiberija |- | 10. || 11 ta' Ottubru 2008 || [[Estadio Antonio Vespucio Liberti|Estadio Monumental]], [[Buenos Aires]], [[Arġentina]] || align=left| {{fb|URU}} || <center>'''1'''–0 || <center>2–1 || Kwalifikazzjoni għat-Tazza tad-Dinja |- | 11. || 11 ta' Frar 2009 || [[Stade Vélodrome]], [[Marsilja]], [[Franza]] || align=left| {{fb|FRA}} || <center>'''2'''–0 || <center>2–0 || Logħba ta' Ħbiberija |- | 12. || 28 ta' Marzu 2009 || [[Estadio Antonio Vespucio Liberti|Estadio Monumental]], [[Buenos Aires]], [[Arġentina]] || align=left| {{fb|VEN}} || <center>'''1'''–0 || <center>4–0 || Kwalifikazzjoni għat-Tazza tad-Dinja |- | 13. || 14 ta' Novembru 2009 || [[Stadju Vicente Calderón]], [[Madrid]], [[Spanja]] || align=left| {{fb|ESP}} || <center>'''1'''–1 || <center>1–2 || rowspan="5"| Logħba ta' Ħbiberija |- | 14. || 7 ta' Settembru 2010 || [[Estadio Antonio Vespucio Liberti|Estadio Monumental]], [[Buenos Aires]], [[Arġentina]] || align=left| {{fb|ESP}} || <center>'''1'''–0 || <center>4–1 |- | 15. || 17 ta' Novembru 2010 || [[Stadju Internazzjonali Khalifa]], [[Doha]], [[Qatar]] || align=left| {{fb|BRA}} || <center>'''1'''–0 || <center>1–0 |- | 16. || 9 ta' Frar 2011 || [[Stade de Genève]], [[Ġinevra]], [[Żvizzera]] || align=left| {{fb|POR}} || <center>'''2'''–1 || <center>2–1 |- | 17. || 20 ta' Ġunju 2011 || rowspan="2"|[[Estadio Antonio Vespucio Liberti|Estadio Monumental]], [[Buenos Aires]], [[Arġentina]] || align=left| {{fb|ALB}} || <center>'''2'''–0 || <center>4–0 |- | 18. || 7 ta' Ottubru 2011 || align=left| {{fb|CHI}}|| <center>'''2'''–0 || <center>4–1 || rowspan="2"|[[Kwalifikazzjoni għat-Tazza tad-Dinja tal-Futbol 2014 (CONCACAF)|Kwalifikazzjoni għat-Tazza tad-Dinja 2014 (CONCACAF)]] |- | 19. || 15 ta' Novembru 2011 || [[Estadio Metropolitano Roberto Meléndez]], [[Barranquilla]], [[Kolombja]] || align=left| {{fb|COL}} || <center>'''1'''–1 || <center>2–1 |- | 20. || rowspan="3"|29 ta' Frar 2012 || rowspan="3"|[[Stade de Suisse, Wankdorf|Stade de Suisse Wankdorf]], [[Bern]], [[Żvizzera]] || align=left| {{fb|SUI}} || <center>'''1'''–0 || rowspan="3"|<center>3–1 || rowspan="3"|Logħba ta' Ħbiberija |- | 21. || align=left| {{fb|SUI}} || <center>'''2'''–1 |- | 22. || align=left| {{fb|SUI}} || <center>'''3'''–1 |- | 23. || 2 ta' Ġunju 2012 || [[Estadio Antonio Vespucio Liberti|Estadio Monumental]], [[Buenos Aires]], [[Arġentina]] || align=left| {{fb|ECU}} || <center>'''3'''–0 || <center>4–0 || Kwalifikazzjoni għat-Tazza tad-Dinja 2014 |- | 24. || rowspan="3"|9 a' Ġunju 2012 || rowspan="3"|[[Stadju MetLife]], [[East Rutherford, New Jersey|East Rutherford]], [[Stati Uniti]] || align=left| {{fb|BRA}} || <center>'''1'''–1 || rowspan="3"|<center>4–3 || rowspan="4"|Logħba ta' Ħbiberija |- | 25. || align=left| {{fb|BRA}} || <center>'''2'''–1 |- | 26. || align=left| {{fb|BRA}} || <center>'''4'''–3 |- | 27. || 15 ta' Awwissu 2012 || [[Commerzbank-Arena]], [[Frankfurt]], [[Ġermanja]] || align=left| {{fb|GER}} || <center>'''2'''–0 || <center>3–1 |- | 28. || 7 ta' Settembru 2012 || [[Estadio Mario Alberto Kempes]], [[Córdoba, Argentina|Córdoba]], [[Arġentina]] || align=left| {{fb|PAR}} || <center>'''3'''–1 || <center>3–1 || rowspan="4"|Kwalifikazzjoni għat-Tazza tad-Dinja 2014 |- | 29. || rowspan="2"|12 ta' Ottubru 2012 || rowspan="2"|[[Estadio Malvinas Argentinas]], [[Mendoza, Arġentina|Mendoza]], [[Arġentina]] || align=left| {{fb|URU}} || <center>'''1'''–0 || rowspan="2"|<center>3–0 |- | 30. || align=left| {{fb|URU}} || <center>'''3'''–0 |- | 31. || 16 ta' Ottubru 2012 || [[Estadio Nacional Julio Martínez Prádanos|Estadio Nacional]], [[Santiago]], [[Ċili]] || align=left| {{fb|CHL}} || <center>'''1'''–0 || <center>2–1 |} == Unuri == ;Barcelona * [[La Liga]]: 2004–05, 2005–06, 2008–09, 2009–10, 2010–11, 2012–13, 2014–15, 2015–16, 2017–18, 2018–19 * [[Tazza tar-Re]]: 2008–09, 2011–12, 2014–15, 2015–16, 2016–17, 2017–18, 2020–21 * [[Supercopa de España]]: 2006, 2009, 2010, 2011, 2013, 2016, 2018 * [[UEFA Champions League]]: 2005–06, 2008–09, 2010–11, 2014–15 * [[UEFA Super Cup]]: 2009, 2011, 2015 * [[Tazza tad-Dinja tal-Futbol tal-Klabbs|Tazza tad-Dinja tal-Klabbs]]: 2009, 2011, 2015 ;Paris Saint-Germain * [[Ligue 1]]: 2021–22 * [[Trophée des Champions]]: 2022 ;Arġentina U23 * [[Logħob Olimpiku tas-sajf|Olimpjadi tas-sajf]]: 2008 ;Arġentina * [[Tazza tad-Dinja tal-Futbol|Tazza tad-Dinja]]: 2022; finalista tellief: 2014 * [[Copa América]]: 2021; finalista tellief: 2016 * [[Tazza taċ-Ċampjins CONMEBOL–UEFA]]: 2022 == Referenzi == {{referenzi}} == Ħoloq esterni == * {{Sit uffiċjali}} * {{Nfteams}} * {{FIFA}} * {{Soccerbase}} {{Ballun tad-Deheb}} {{Plejer tas-Sena tal-FIFA}} {{DEFAULTSORT:Messi, Lionel}} [[Kategorija:Futbolers Arġentini]] [[Kategorija:Plejers ta' FC Barcelona]] [[Kategorija:Twieldu fl-1987]] [[Kategorija:Nies ħajjin]] [[Kategorija:Plejers ta' La Liga]] [[Kategorija:Plejers tas-Sena tal-FIFA]] [[Kategorija:Plejers Ewropej tas-Sena]] pkn3iylkmoyvsclqh1bp3l5qromzi2r 3 21258 331276 331271 2026-08-02T14:24:32Z Pathoschild 393 global user pages ([[m:Synchbot|requested by Revi C.]]) 331276 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__<div class="mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">[[File:Revi logo (pink).png|thumb|center|<span style="color:red">PLEASE DO NOT LEAVE MESSAGE HERE!</span>]] '''<span style="color:red"> BEFORE YOU BLOCK MY ACCOUNT: IF MY EDIT SUMMARY INCLUDE PREFIX </span>''(Script)''<span style="color:red">, DON'T BLOCK ME, JUST TELL ME TO SLOW DOWN AT COMMONS' TALK PAGE. IT IS AN AUTOMATED SCRIPT BEING USED ON COMMONS TO MOVE FILES.</span>''' Instead, please leave your message following site: <br /> [[File:Wikidata-logo-en.svg|45px|link=d:User talk:Revi C.]] [[d:User talk:Revi C.]] for Wikidata (Interwiki links) stuff <!--(I am {{int:Group-sysop}} there)--> <br /> [[File:Commons-logo.svg|45px|link=commons:User talk:Revi C.]] [[commons:User talk:Revi C.]] for renaming stuff or [[User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] action (I am {{int:Group-sysop}} there) <br /> [[File:Wikimedia Community Logo optimized.svg|45px|link=m:User talk:Revi C.]] [[meta:User talk:Revi C.]] for other stuff (User right notification, revert message, etc...) Messages left on this page may be reverted or moved without any response.</div> 5b8qtz4dnjnrhc9ts3mku14m3gujbq8 0 30672 331282 323624 2026-08-03T09:07:37Z SidAlmoħadMuwaħħid 22060 Tiswija u titjib fl-ismijiet, biex aktar Malti 331282 wikitext text/x-wiki {{Infobox Pajjiż |isem_nattiv=ٱلْمُوَحِّدُونَ ([[Lingwa Għarbija|Għarbi]])<br/><small>al-Muwaħħidūn</small>|isem_twil_konvenzjonali=Kalifat Almohad |stampa_bandiera=|Bandiera tad-dinastija tal-Almoħadin (1147-1269) |stampa_mappa=Almohad_Expansion.png|thumb |map_caption = Almohad_Expansion |kapitali=[[Marrakesh|Marrakexx]]|lingwi_uffiċjali=[[Lingwa Għarbija|Għarbi]]|reliġjon=[[Iżlam]] (Almoħadiżmu)|lingwi_reġjonali=Lingwi Berberi, Możarabiku|deskrizzjoni_mappa=Kronoloġija tat-tfettiħ mill-Kalifat Almohad.}}Il-'''Kalifat Almohad''' jew '''l-Imwaħħdin''' kien imperu [[Iżlam|Mislem]] [[Berberi|Berberu]] tat-Tramuntana tal-[[Afrika]] mwaqqaf fis-seklu 12. Fl-eqqel tiegħu, kien jikkontrolla ħafna mill-[[Peniżola]] Iberika Iżlamika (l-Andalus) u t-Tramuntana tal-Afrika (il-[[Magreb]]).<ref name=":6">{{Cite web|url=https://www.britannica.com/topic/Almohads|title=Almohads {{!}} Berber confederation|website=Encyclopedia Britannica|language=en|access-date=2021-05-05}}</ref><ref name="BoweringCrone2013">{{cite book|kunjom=Bowering|isem=Gerhard|year=2013|title=The Princeton Encyclopedia of Islamic Political Thought|url=https://books.google.com/books?id=q1I0pcrFFSUC&pg=PA34|lingwa=en|publisher=Princeton University Press|page=34|isbn=978-0-691-13484-0}}</ref><ref name="Oxford Bibliographies 2020">{{cite web|url=https://www.oxfordbibliographies.com/view/document/obo-9780195390155/obo-9780195390155-0217.xml|title=Almohads – Islamic Studies|date=6 Jan 2020|website=Oxford Bibliographies|access-date=11 Feb 2020}}</ref> Il-moviment Almohadi twaqqaf minn Iben Tumart fost it-tribujiet Masmuda tal-Berberi, iżda l-Kalifat tal-Almohadi u d-dinastija fit-tmun twaqqfu wara mewtu minn [[Abd al-Mu'min al-Gumi|Għabd il-Mwemmen il-Gumi]].<ref>{{Ċita ktieb|kunjom=Abun-Nasr|isem=Jamil M.|sena=1987|titlu=A History of the Maghrib in the Islamic Period|url=https://books.google.com/books?id=jdlKbZ46YYkC&pg=PA118|lingwa=en|pubblikatur=Cambridge University Press|paġni=87, 94, and others|isbn=978-0-521-33767-0}}</ref><ref name=":0522">{{Ċita ktieb|kunjom=Hopkins|isem=J.F.P.|sena=1986|sena-oriġinali=1971|kapitlu=Ibn Tūmart|titlu=Encyclopaedia of Islam, Second Edition|url=https://referenceworks.brillonline.com/entries/encyclopaedia-of-islam-1/ibn-tumart-SIM_3078|volum=3|post=|pubblikatur=Brill|paġni=958–960|isbn=978-90-04-16121-4}}</ref><ref name=":052">{{Ċita ktieb|kunjom=Lévi-Provençal|isem=Évariste|sena=1986|sena-oriġinali=1960|kapitlu='Abd al- Mu'min|titlu=Encyclopaedia of Islam, Second Edition|url=https://referenceworks.brillonline.com/entries/encyclopaedia-of-islam-2/abd-al-mumin-SIM_0109|volum=1|post=|pubblikatur=Brill|paġni=78–80|isbn=978-90-04-16121-4}}</ref><ref>{{Ċita ktieb|kunjom=Adamson|isem=Peter|data=|sena=2005|editur-kunjom2=|editur-isem2=|titlu=The Cambridge Companion to Arabic Philosophy|url=https://books.google.com/books?id=xowm255qOzQC&pg=PA180|lingwa=en|pubblikatur=Cambridge University Press|isbn=978-0-521-52069-0}}</ref> Madwar l-1120, Iben Tumart fl-ewwel stabbilixxa stat Berberu f'[[Tinmel]] fil-[[Muntanji Atlas]].<ref name=":6">{{Ċita web|url=https://www.britannica.com/topic/Almohads|titlu=Almohads {{!}} Berber confederation|sit=Encyclopedia Britannica|lingwa=en|data-aċċess=2021-05-05}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[https://www.britannica.com/topic/Almohads "Almohads | Berber confederation"]. </cite></ref> Taħt Għabd il-Mwemmen (li rrenja mill-1130 sal-1163), il-moviment irnexxielu jwaqqa' d-dinastija [[Imperu Almoravid|Almoravid]] li kienet tiggverna l-[[Marokk]] fl-1147, meta rebaħ [[Marrakesh|Marrakexx]] u ddikjara lilu nnifsu kaliff. Imbagħad estenda s-setgħa tiegħu fuq il-Magreb kollu sal-1159. L-Andalus malajr segwa u safa taħt il-ħakma tal-Almohadi sal-1172.<ref>{{Ċita ktieb|kunjom=Buresi|isem=Pascal|kunjom2=El Aallaoui|isem2=Hicham|sena=2012|titlu=Governing the Empire: Provincial Administration in the Almohad Caliphate (1224–1269)|url=https://books.google.com/books?id=Hl5_--mK8q4C|sensiela=Studies in the History and Society of the Maghrib|volum=3|post=Leiden|pubblikatur=Brill|isbn=978-90-04-23333-1}}</ref> Il-punt ta' bidla tal-preżenza tal-kalifat fil-Peniżola Iberika waslet fl-1212, meta l-Kalif [[Muħammad III in-Nasir|Imħammed III in-Nasir]] (1199-1214) ġie megħlub fil-[[Battalja ta' Las Navas de Tolosa]] fis-Sierra Morena minn alleanza tal-forzi [[Kristjaneżmu|Kristjani]] mir-renji ta' [[Renju Kastilja|Kastilja]], ta' [[Renju Aragona|Aragona]] u ta' [[Renju Navarra|Navarra]]. Ħafna mit-territorji li kien fadal tal-Andalus intilfu fid-deċennji ta' wara, u l-bliet ta' [[Córdoba, Spanja|Córdoba]] u ta' [[Sivilja]] waqgħu f'idejn l-Insara fl-1236 u fl-1248 rispettivament. L-Almohadi komplew jaħkmu fl-[[Afrika]] sakemm it-telf frammentali tat-territorju permezz tar-rewwixta tat-tribujiet u d-distretti ppermettiet l-istabbiliment tal-għedewwa l-aktar effettivi tagħhom, il-[[Saltna Marinija|Marinin]], mit-Tramuntana tal-Marokk fl-1215. L-aħħar rappreżentant tad-dinastija, [[Idris il-Wathiq|Idris il-Wietaq]], ġie ridott għall-pussess ta' Marrakexx, fejn kien maqtul minn skjav fl-1269; il-Marinin ħatfu lil Marrakexx, u temmew id-dominazzjoni tal-Almohadi fil-Punent tal-Magreb. == Tismija == Il-kalifat kiseb ismu mill-[[Għarbi]] خِلَافَةُ ٱلْمُوَحِّدِينَ (''Kħilafat al-Muwaħħidīn''), دَوْلَةُ ٱلْمُوَحِّدِينَ (''ad-Dawlat al-Muwaħħidīn''), u ٱلدَّوْلَةُ ٱلْمُوَحِّدِيَّةُ (''ad-Dawlat al-Muwaħħidija''), l-aħħar mill-aħħar mill-Għarbi ٱلْمُوَحِّدُونَ (''al-Muwaħħidūn'', <small>litt.</small> "il-Waħħadin, dawk li jwettqu t-[[tewħid]] ta' Alla", jew "dawk li jistqarru t-twemmin ta' Alla wieħed"<ref>{{Ċita web|url=https://www.collinsdictionary.com/dictionary/english/almohad|titlu=Almohad definition and meaning {{!}} Collins English Dictionary|sit=www.collinsdictionary.com|data-aċċess=2021-01-09}}</ref><ref name=":1">{{Ċita ktieb|kunjom=Bennison|isem=Amira K.|sena=2016|titlu=Almoravid and Almohad Empires|url=https://books.google.com/books?id=19JVDwAAQBAJ&pg=PA299|pubblikatur=Edinburgh University Press|paġni=299–300, 306|isbn=978-0-7486-4682-1}}</ref>) == Lista tal-kalifi Almohadi (1121-1269) == <small>Ismijiethom fil-forom l-Għarbi b'ittri Latini:</small> * '''Iben Tumart''' '''il-Mahdi''' ("l-Iggwidat"), 1121-1130 * '''Għabd il-Mwemmen''' ("qaddej ta' Li Jagħti Twemmin, jiġifieri Alla"), 1130-1163 * Bu Jagħqub '''Jusuf I''', 1163–1184 * Bu Jusuf '''Jagħqub il-Minsur''' ("il-Megħjun"), 1184–1199 * '''Imħammed in-Naser''' ("ir-Rebbieħ"), 1199–1213 * Bu Jagħqub '''Jusuf II il-Mistansar''' ("il-Fittiex tan-Nasar/tar-Rebħ"), 1213–1224 * Bu Mħammed '''Għabd il-Wieħed I il-Maħlugħ''' ("l-Imneħħi"), 1224 * '''Għabdalla l-Għadel''' <nowiki/>("il-Ġust")'', 1224-1227'' * '''Jaħja l-Mistagħsem''' ("iż-Żammiem"), 1227-1229 * Bu l-Għola '''Dris I il-Mimun''' ("l-Assigurat"), 1229-1232 * Bu Mħammad '''Għabd il-Wieħed II ir-Riexed ('''"il-Lemieni"), 1232-1242 * Bu l-Ħasan '''Għali s-Sgħid''' ("il-Ferħan"), 1242-1248 * Bu Ħafs '''Għomar il-Mirteda''' ("il-Kontenut"), 1248-1266 * Bu l-Għola Budebbus '''Idris II il-Wietaq''' ("il-Wettieq"), 1266-1269 == Referenzi == [[Kategorija:Articles containing Arabic-language text]] [[Kategorija:Imperi]] [[Kategorija:Mediterran]] ovi1g23nxfhod6sn6tp4n969vzwm2sh 3 33014 331280 317018 2026-08-02T15:37:45Z Pathoschild 393 global user pages ([[m:Synchbot|requested by Revi C.]]) 331280 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[User talk:Revi C.]] o9z79lcc9a9pfmqmrod5w3eyk4q9i0o 2 33015 331279 317019 2026-08-02T15:01:22Z Pathoschild 393 global user pages ([[m:Synchbot|requested by Revi C.]]) 331279 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[User:Revi C.]] 88g0cv17whfgb1wkeh281mptujwtlut 0 34515 331275 2026-08-02T14:18:33Z JovalQC 21720 Maħluqa bit-traduzzjoni tal-paġna "[[:fr:Special:Redirect/revision/235212998|San Marino RTV]]" 331275 wikitext text/x-wiki '''RTV San Marino''', jew '''Radio Televisione San Marino''' ( litt. "Radju-Televiżjoni ta' San Marino") huwa l-ewwel kanal tat-televiżjoni pubbliku tar-Repubblika ta' [[San Marino]], li ilu jxandar mill {{Data|1993}} <ref>{{Ċita ktieb|kunjom=Publications|isem=Europa|data=2002-11-30|titlu=Western Europe 2003|url=https://books.google.fr/books?id=M9QYndAPmuQC&pg=PA557&dq=1993+%22San+Marino+RTV%22&hl=fr&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjH0N7BjKeQAxX-KvsDHVQNORoQ6AF6BAgNEAM#v=onepage&q=1993%20%22San%20Marino%20RTV%22&f=false|lingwa=en|edizzjoni=Psychology Press|paġna=557|isbn=978-1-85743-152-0|data-aċċess=2025-10-15}}</ref> . == Storja tal-katina == Is [[Radio-télévision de la république de Saint-Marin|-Servizz tar-Radju u t-Televiżjoni tar-Repubblika ta' San Marino]] nieda kanal tat-televiżjoni sperimentali fl {{Data|24|avril|1993}}. Fit-28 ta' Frar 1994, San Marino RTV nediet il-programm televiżiv tal-aħbarijiet tagħha u skeda ta' programmi mill-10 a.m. sas-2 a.m., u f'Lulju 1995, San Marino RTV ingħaqdet mal-EBU. Mill -2008 ' il quddiem, hija pparteċipat fil- [[Festival tal-Eurovision|Eurovision Song Contest]] . == Identità viżwali == === Logos === <gallery> Fichier:SanmarinoRTV.gif|alt=Logo de San Marino RTV de 28 février 1994 à 13 juin 2011| Il-logo ta' San Marino RTV mit-28 ta' Frar 1994 sat-13 ta' Ġunju 2011 Fichier:RTV_San_Marino_logo_2013.png|alt=Logo actuel de San Marino RTV depuis 2013| Il-logo attwali ta' San Marino RTV mill-2013 </gallery> == Organizzazzjoni == === Kapitali === Il-kanal tat-televiżjoni San Marino RTV huwa 100% proprjetà ta' % minn San Marino RTV, konċessjonarju pubbliku tas-servizz tar-Radju-Televiżjoni tar-Repubblika ta' San Marino, imwieled f'Awwissu 1991 . Il-kapital tagħha jappartjeni lil 50 % lil Eras (Ente per la Radiodiffusione Sammarinese) u lil 50 % lil [[Rai]] . === Sedil === Bħalissa, iċ-Ċentru tal-Produzzjoni u l-kwartieri ġenerali amministrattivi u ta' ġestjoni tal-kanal jinsabu fil-Kursaal, il-Palazz tal-Kungress tar-Repubblika. == Programmi == Il-programmazzjoni hija ġeneralista b'informazzjoni, films, dokumentarji, rivisti dwar avvenimenti istituzzjonali, kulturali u kurrenti tar-Repubblika ta' San Marino, bħaċ-ċerimonja tal-investitura tal- kaptani-reġġenti, servizzi speċjali u programmi dettaljati maħsuba biex jiddokumentaw il-ħidma tal-Kunsill Ġenerali l-Kbir, ċerimonji reliġjużi, mużika klassika u avvenimenti teatrali. Tingħata attenzjoni speċjali lill-inizjattivi turistiċi li jippromwovu r-Repubblika permezz ta' avvenimenti ewlenin iddedikati għall-kultura, il-moda, il-folklor u l-isport. === Informazzjoni === * ''TG San Marino'' : l-Aħbarijiet ta' San Marino RTV. 7 edizzjonijiet kuljum mis-7:15am sal-11:15pm. * ''TG Ragazzi'' : : il-programm tal-Aħbarijiet taż-Żgħażagħ ippreżentat kuljum fil-5pm minn preżentatur virtwali. * ''Komunità TG'' : il-programm tal-aħbarijiet għall-24 komunità ta’ residenti ta’ San Marino li jgħixu barra minn Malta. * ''Senza Parole'' : programm ta' 15-il minuta li jxandar filmati tal-aħbarijiet mhux ipproċessati minn stazzjonijiet tat-televiżjoni membri tal-EBU mingħajr kummentarju. Il-kunċett huwa mmudellat kompletament fuq il-format ''"No Comment"'' ta' Euronews . : tagħti vuċi lill-immaġini. * ''Forum fl-Aula'' : programm li jxandar id-dibattiti tal-Kunsill Ġenerali l-Kbir (il-parlament tar-Repubblika) ikkummentati fl-istudjo minn Luca Salvatori u Myriam Simoncini ma’ rappreżentanti tal-gruppi politiċi differenti. * ''Spazju Miftuħ Dossier'' : programm ta’ dibattitu politiku b’diversi mistiedna ppreżentat minn Sergio Barducci kull nhar ta’ Ħamis fl-10 p.m. * ''Domanda Tweġiba!'' Sergio Barducci jintervista l-protagonisti tal-ħajja istituzzjonali, politika, ekonomika u soċjali f’San Marino u l-Italja. * ''Rubrikarju'' : rivista reliġjuża tal-assoċjazzjonijiet djoċesani Kattoliċi ta' San Marino. * ''Triq Kennedy 13'' : teatru, arti, mużika, kultura, storja, skoperta tar-Repubblika u t-territorju. * ''Il-Logħba l-Kbira'' : Ġeopolitika ma' {{Interlanguage link|Dario Fabbri}} === Programmi ta' diskussjoni === * ''Dritto&Rovescio'' Programm ta' diskussjoni dwar it-tfal u l-adolexxenti. === L-isport === * ''Domenica Sport'' : ir-rivista sportiva tal-Ħadd b'45 minuta ta' riżultati, klassifiki u intervisti. * ''Fuorigioco'' : rivista ddedikata għall-futbol. * ''Tele Stadio'' : programm ippreżentat minn Elia Gorini ddedikat kompletament għall-kampjonat tal-futbol ta' San Marino. == Noti u referenzi == {{Referenzi}} 1h8jzzwgdch7mr54jns7oqnlzejjprf 331277 331275 2026-08-02T14:31:55Z JovalQC 21720 Infobox create 331277 wikitext text/x-wiki {{Infobox|title=Rtv San Marino|titlestyle=background: #007FFF|image=[[File:San Marino RTV logo 2025.svg|175px]]|header1=Karatteristiċi|headerstyle=background: #007FFF|label2=Ħolqien|data2=24 ta' April, 1993|label3=Sid|data3=Radju u Televiżjoni tar-Repubblika ta' San Marino|label4=Lingwi|data4=[[Taljan]]|data5={{Flagicon|SMR}} [[San Marino]]|label5=Pajjiż|data6=Ġeneralista pubbliku nazzjonali|label6=Status|data7=[[Belt ta' San Marino]]|label7=Uffiċċju prinċipali|label8=Websajt|data8=https://www.sanmarinortv.sm}} '''RTV San Marino''', jew '''Radio Televisione San Marino''' ( litt. "Radju-Televiżjoni ta' San Marino") huwa l-ewwel kanal tat-televiżjoni pubbliku tar-Repubblika ta' [[San Marino]], li ilu jxandar mill {{Data|1993}} <ref>{{Ċita ktieb|kunjom=Publications|isem=Europa|data=2002-11-30|titlu=Western Europe 2003|url=https://books.google.fr/books?id=M9QYndAPmuQC&pg=PA557&dq=1993+%22San+Marino+RTV%22&hl=fr&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjH0N7BjKeQAxX-KvsDHVQNORoQ6AF6BAgNEAM#v=onepage&q=1993%20%22San%20Marino%20RTV%22&f=false|lingwa=en|edizzjoni=Psychology Press|paġna=557|isbn=978-1-85743-152-0|data-aċċess=2025-10-15}}</ref> . == Storja tal-katina == Is [[Radio-télévision de la république de Saint-Marin|-Servizz tar-Radju u t-Televiżjoni tar-Repubblika ta' San Marino]] nieda kanal tat-televiżjoni sperimentali fl {{Data|24|avril|1993}}. Fit-28 ta' Frar 1994, San Marino RTV nediet il-programm televiżiv tal-aħbarijiet tagħha u skeda ta' programmi mill-10 a.m. sas-2 a.m., u f'Lulju 1995, San Marino RTV ingħaqdet mal-EBU. Mill -2008 ' il quddiem, hija pparteċipat fil- [[Festival tal-Eurovision|Eurovision Song Contest]] . == Identità viżwali == === Logos === <gallery> Stampa:San Marino RTV logo 2021.png|1 ta' Frar, 2021 – 14 ta' Ġunju, 2025 Stampa:San Marino RTV logo 2025.png|Fl-użu mill-14 ta' Ġunju 2025 </gallery> == Organizzazzjoni == === Kapitali === Il-kanal tat-televiżjoni San Marino RTV huwa 100% proprjetà ta' % minn San Marino RTV, konċessjonarju pubbliku tas-servizz tar-Radju-Televiżjoni tar-Repubblika ta' San Marino, imwieled f'Awwissu 1991 . Il-kapital tagħha jappartjeni lil 50 % lil Eras (Ente per la Radiodiffusione Sammarinese) u lil 50 % lil [[Rai]] . === Sedil === Bħalissa, iċ-Ċentru tal-Produzzjoni u l-kwartieri ġenerali amministrattivi u ta' ġestjoni tal-kanal jinsabu fil-Kursaal, il-Palazz tal-Kungress tar-Repubblika. == Programmi == Il-programmazzjoni hija ġeneralista b'informazzjoni, films, dokumentarji, rivisti dwar avvenimenti istituzzjonali, kulturali u kurrenti tar-Repubblika ta' San Marino, bħaċ-ċerimonja tal-investitura tal- kaptani-reġġenti, servizzi speċjali u programmi dettaljati maħsuba biex jiddokumentaw il-ħidma tal-Kunsill Ġenerali l-Kbir, ċerimonji reliġjużi, mużika klassika u avvenimenti teatrali. Tingħata attenzjoni speċjali lill-inizjattivi turistiċi li jippromwovu r-Repubblika permezz ta' avvenimenti ewlenin iddedikati għall-kultura, il-moda, il-folklor u l-isport. === Informazzjoni === * ''TG San Marino'' : l-Aħbarijiet ta' San Marino RTV. 7 edizzjonijiet kuljum mis-7:15am sal-11:15pm. * ''TG Ragazzi'' : : il-programm tal-Aħbarijiet taż-Żgħażagħ ippreżentat kuljum fil-5pm minn preżentatur virtwali. * ''Komunità TG'' : il-programm tal-aħbarijiet għall-24 komunità ta’ residenti ta’ San Marino li jgħixu barra minn Malta. * ''Senza Parole'' : programm ta' 15-il minuta li jxandar filmati tal-aħbarijiet mhux ipproċessati minn stazzjonijiet tat-televiżjoni membri tal-EBU mingħajr kummentarju. Il-kunċett huwa mmudellat kompletament fuq il-format ''"No Comment"'' ta' Euronews . : tagħti vuċi lill-immaġini. * ''Forum fl-Aula'' : programm li jxandar id-dibattiti tal-Kunsill Ġenerali l-Kbir (il-parlament tar-Repubblika) ikkummentati fl-istudjo minn Luca Salvatori u Myriam Simoncini ma’ rappreżentanti tal-gruppi politiċi differenti. * ''Spazju Miftuħ Dossier'' : programm ta’ dibattitu politiku b’diversi mistiedna ppreżentat minn Sergio Barducci kull nhar ta’ Ħamis fl-10 p.m. * ''Domanda Tweġiba!'' Sergio Barducci jintervista l-protagonisti tal-ħajja istituzzjonali, politika, ekonomika u soċjali f’San Marino u l-Italja. * ''Rubrikarju'' : rivista reliġjuża tal-assoċjazzjonijiet djoċesani Kattoliċi ta' San Marino. * ''Triq Kennedy 13'' : teatru, arti, mużika, kultura, storja, skoperta tar-Repubblika u t-territorju. * ''Il-Logħba l-Kbira'' : Ġeopolitika ma' {{Interlanguage link|Dario Fabbri}} === Programmi ta' diskussjoni === * ''Dritto&Rovescio'' Programm ta' diskussjoni dwar it-tfal u l-adolexxenti. === L-isport === * ''Domenica Sport'' : ir-rivista sportiva tal-Ħadd b'45 minuta ta' riżultati, klassifiki u intervisti. * ''Fuorigioco'' : rivista ddedikata għall-futbol. * ''Tele Stadio'' : programm ippreżentat minn Elia Gorini ddedikat kompletament għall-kampjonat tal-futbol ta' San Marino. == Noti u referenzi == {{Referenzi}} 20cx54bjzzhhejr8b9tv114vxf0vw3i