Wikipedija
mtwiki
https://mt.wikipedia.org/wiki/Il-Pa%C4%A1na_prin%C4%8Bipali
MediaWiki 1.47.0-wmf.13
first-letter
Medja
Speċjali
Diskussjoni
Utent
Diskussjoni utent
Wikipedija
Diskussjoni Wikipedija
Stampa
Diskussjoni stampa
MediaWiki
Diskussjoni MediaWiki
Mudell
Diskussjoni mudell
Għajnuna
Diskussjoni għajnuna
Kategorija
Diskussjoni kategorija
Portal
Diskussjoni portal
TimedText
TimedText talk
Module
Module talk
Event
Event talk
Naxxar Lions FC
0
18128
331296
330460
2026-08-04T20:27:08Z
CommonsDelinker
257
[[c:COM:CDC|Bot]]: il-fajl Naxxar_Lions_FC.png ġie mħassar minn fuq [[Wikimedia Commons|Commons]] minn [[c:User:Yann|Yann]] minħabba: per [[:c:COM:NETCOPYVIO|]]
331296
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Tim tal-Futbol
| isem = Naxxar
| stampa =
| isem_sħiħ = Naxxar Lions Football Club
| grawnd = [[Grawnd Nazzjonali Ta' Qali]], [[Ta' Qali]]
| jesa' = 17,000
| fundazzjoni = 1920
| president =
| kowċ =
| kampjonat =
| staġun =
| pożizzjoni =
| sit_elettroniku = http://www.naxxarlions.com/
| pattern_la1=|pattern_b1=naxxarbody1|pattern_ra1=
| leftarm1=FF0000|body1=FF0000|rightarm1=FF0000|shorts1=FF0000|socks1=FF0000
| pattern_la2=|pattern_b2=naxxarbody2|pattern_ra2=
| leftarm2=000066|body2=000066|rightarm2=000066|shorts2=000066|socks2=000066
}}
'''Naxxar Lions Football Club''' hu [[klabb tal-futbol]] [[Malta|Malti]] mill-villaġġ żgħir fil-tramuntana ta' Malta [[Naxxar]], li attwalment jilgħab fl-[[L-Ewwel Diviżjoni Maltija|Ewwel Diviżjoni]]. Fl-istaġun [[L-Ewwel Diviżjoni Maltija 2012–13|2012–13]], it-tim ġie t-tieni fl-ewwel diviżjoni u ġie promoss għall-[[Premier League Malti]].
==Storja==
Il-klabb kellu perjodu pożittiv ħafna fl-1940 u wara xi snin jilgħabu fid-diviżjonijiet aktar baxxi, il-klabb kien bosta snin qrib il-glorja imma dejjem hadu r-ras. Michael Żammit Tabona ġie maħtur president fil-1980, li jistabbilixxi l-klabb bħala wieħed mill-aħjar fuq il-gżira, lagħab għal diversi snin fil-[[Premier League Malti|Premier League]]. Wara li kienu relegati mill-għolja kampjonat fil-bidu tas-seklu l-ġdid, il-klabb kellha tiffaċċja perijodu diffiċli u kien relegati għat-[[It-Tielet Diviżjoni Maltija|Tielet Diviżjoni]] ftit snin ilu. Fl-istaġun 2009/2010, Naxxar kienu iċ-ċampjins tat-Diviżjoni Maltin terzi, li jfisser li dawn kienu promossi għall-[[It-Tieni Diviżjoni Maltija|Tieni Diviżjoni]]. In-Naxxar jitqis uwkoll bhala l-hmieg tan-north.
==Unuri==
*'''[[L-Ewwel Diviżjoni Maltija]]: 1 '''
:: Rebbieħa:[[L-Ewwel Diviżjoni Maltija 2012–13|2012–13]]
==Plejers notevoli==
[[Image:Templeman, Trevor.jpg|150px|thumb|right|[[Trevor Templeman]]]]
*{{flagicon|MLT}} {{flagicon|LBY}} [[Daniel Bogdanovic]]
*{{flagicon|MLT}} [[Matthew Borg]]
*{{flagicon|MLT}} [[Omar Borg]]
*{{flagicon|MLT}} [[Matthew Calascione]]
*{{flagicon|MLT}} [[Reuben Debono]]
*{{flagicon|MLT}} [[Michael Degiorgio]]
*{{flagicon|MLT}} [[Paul Fenech]]
*{{flagicon|MLT}} [[Sandro Gambin]]
*{{flagicon|MLT}} [[Mark Marlow]]
*{{flagicon|MLT}} {{flagicon|NGA}} [[Chris Okoh]]
*{{flagicon|MLT}} {{flagicon|NGA}} [[Digger Okonkwo]]
*{{flagicon|MLT}} [[Joe Sant Fournier]]
*{{flagicon|MLT}} {{flagicon|ENG}} [[Paul Sixsmith]]
*{{flagicon|MLT}} [[Trevor Templeman]]
*{{flagicon|MLT}} [[Raymond Xuereb]]
==Ħoloq esterni==
* ?
{{Premier League Malti}}
[[Kategorija:Klabbs tal-futbol Maltin]]
[[Kategorija:Klabbs tal-futbol stabbiliti fl-1920]]
cvkvvh536xnswimd8acocarnq1uv0bq
Utent:Trigcly
2
25623
331293
331212
2026-08-04T13:37:25Z
Trigcly
17859
/* Artikli ġodda (2017) */
331293
wikitext
text/x-wiki
== '''Artikli ġodda (2018)''' ==
=== <u>'''A'''</u> ===
* [[Aapravasi Ghat]]
* [[Aasivissuit-Nipisat: Territorju tal-Kaċċa tal-Inuit bejn is-Silġ u l-Baħar]]
* [[Abbazija ta' Corvey]]
* [[Abbazija ta' Fontenay]]
* [[Abbazija ta' Lorsch]]
* [[Abbazija ta' Pannonhalma]]
*[[Abbazija ta' Saint-Savin-sur-Gartempe]]
*[[Abbazija ta' Sankt Gallen]]
*[[Abbazija ta’ Vézelay|Abbazija ta' Vezelay]]
*[[Abu al-Fida]]
*[[Abu Mena]]
*[[Abu Simbel]]
*[[Ċentru Storiku ta' Acre|Acre]]
*[[Afag Bashirgyzy]]
*[[Aflaj tal-Oman]]
*[[Afrodisja]]
*[[Agadez]]
*[[Agostino Carracci]]
*[[Agostino Matrenza]]
*[[Ahwar tan-Nofsinhar tal-Iraq]]
*[[Aigai]]
*[[Aït Benhaddou]]
*[[Akkwedott ta' Padre Tembleque]]
*[[Akkwedott ta' Pontcysyllte]]
*[[Akshata Murthy]]
*[[Aksum]]
*[[Al Qal'a ta' Beni Hammad]]
*[[Al Zubarah]]
*[[Al-Maghtas]]
*[[Alatyr]]
*[[Albéric Magnard]]
*[[Alberobello]]
*[[Albi]]
*[[Alcalá de Henares]]
*[[Alcide d'Orbigny]]
*[[Aleksandr Yakovlevich Khinchin]]
*[[Alenush Terian]]
*[[Aleppo]]
*[[Alessandro Scarlatti]]
*[[Alessandro Volta]]
*[[Alexander Pushkin]]
*[[Alexander Wolszczan]]
*[[Aleksandra Smiljanić]]
*[[Alfred Hermann Fried]]
*[[Alfred Nobel]]
*[[Alfredo Casella]]
*[[Alois Dryák]]
*[[Alto Douro]]
*[[Amazigh Marokkin Standard]]
*[[Ambohimanga]]
*[[Ambra Sabatini]]
*[[Amerigo Vespucci]]
*[[Amerigo Vespucci (vapur għoli)|''Amerigo Vespucci'' (vapur għoli)]]
* [[L-Amerika t'Isfel|Amerka t’Isfel]]
* [[L-Amerika ta' Fuq|Amerka ta’ Fuq]]
*[[Amilcare Ponchielli]]
*[[Anastasia Golovina]]
*[[Anders Jonas Ångström]]
*[[André Citroën]]
*[[André Weil]]
*[[Anfibju]]
*[[Anfiteatru ta' El Jem]]
*[[Angelina Mango]]
* [[Angkor Wat]]
* [[Angra do Heroísmo]]
* [[Ani]]
* [[Anjar]]
* [[Anna Brigadere]]
* [[Anna Kyriakou]]
*[[Anna Seghers]]
*[[Anna Sychravová]]
*[[Anne-Sophie Mutter]]
*[[Anse aux Meadows]]
* [[Antartika]]
* [[Anticosti]]
* [[Antigua Guatemala]]
*[[Antoine de Jussieu]]
*[[Antoine de Saint-Exupéry]]
*[[Antoinette Miggiani]]
*[[Anton Diabelli]]
*[[Anuradhapura]]
*[[Aplogruppi Y-DNA fit-tribujiet tal-Każakistan]]
*[[Aporofobija]]
*[[Aquileia]]
*[[Arċipelagu ta' Bijagós]]
*[[Arċipelagu ta' Revillagigedo]]
*[[Arċipelagu ta' Vega]]
*[[Arena Tettonika Żvizzera ta' Sardona]]
*[[Arequipa]]
*[[Arġentier]]
*[[Arġentier (tad-deheb)]]
*[[Ark Ġeodetiku ta’ Struve|Ark Ġeodetiku ta' Struve]]
*[[Arkata Trijonfali ta' Orange]]
*[[Arkeoloġija]]
*[[Arkitett]]
*[[Arkitettura Mudéjar ta' Aragona]]
*[[Arkitettura tas-Seklu 20 ta' Frank Lloyd Wright]]
*[[Arles]]
*[[Armata tat-Terrakotta]]
*[[Arslantepe]]
*[[Art tal-Inċens]]
*[[Arthur Schnitzler]]
*[[Arti Paleolitika fl-Għerien tat-Tramuntana ta' Spanja]]
*[[Artiġjan]]
*[[Artijiet Għoljin Ċentrali tas-Sri Lanka]]
*[[As-Salt]]
*[[Asmara]]
* [[Assisi]]
* [[Assi Ċentrali ta' Beijing]]
* [[Assur]]
* [[Astrofiżika]]
*[[Asuman Baytop]]
*[[Athos]]
*[[Attrazzjonijiet Ewlenin tar-Renju Antik ta' Saba f'Marib]]
*[[Auschwitz]]
*[[Austin Camilleri]]
*[[Ávila]]
*[[Avukat]]
=== '''<u>B</u>''' ===
* [[Baalbek]]
* [[Babilonja]]
* [[Baċir tal-Lag ta' Uvs]]
* [[Baċir tax-Xogħol fil-Minjieri ta' Nord-Pas de Calais]]
* [[Baeza]]
* [[Bagan]]
* [[Baħar l-Abjad]]
* [[Baħar l-Iswed]]
*[[Baħar ta' Wadden]]
*[[Baħar tar-Ramel tan-Namibja]]
*[[Bajja ta' Dungonab]]
*[[Bajja ta' Ha Long]]
*[[Bajja ta' Tallinn]]
*[[Bajja tal-Klieb il-Baħar]]
*[[Bajjad]]
*[[Baleron]]
*[[Bamberg]]
*[[Ban Chiang]]
*[[Banská Štiavnica]]
*[[Barbier]]
*[[Bardejov]]
*[[Barokk]]
*[[Bartolomé de Escobedo]]
*[[Bath, Somerset]]
*[[Batlejka]]
*[[Battaljun Mediku tal-Ospedalieri]]
*[[Battir]]
*[[Bauhaus u s-Siti tal-Moviment f'Weimar, f'Dessau u f'Bernau]]
*[[Baxkortostan]]
*[[Bażi tad-Data tal-Osservazzjoni tal-Kometi]]
*[[Bażilika Ewfrasjana ta’ Poreč|Bażilika Ewfrasjana ta' Poreč]]
*[[Bażilika ta' San Eġidju]]
*[[Beatriz Carrillo]]
*[[Beemster]]
*[[Béguinage]]
*[[Belintersat-1]]
*[[BelKA]]
*[[Belt Bajda ta' Tel Aviv – il-Moviment Modern]]
*[[Belt Kolonjali ta' Santo Domingo]]
*[[Belt Projbita]]
*[[Belt Storika ta' Ahmadabad]]
*[[Belt Storika tal-Kajr]]
*[[Belt Storika tal-Moskej ta' Bagerhat]]
*[[Belt ta' Guanajuato]]
*[[Belt ta' New York]]
*[[Belt ta' Vicenza u l-Vilel ta' Palladio fil-Veneto|Belt ta' Viċenza u l-Vilel ta' Palladio fil-Veneto]]
*[[Belt Universitarja ta' Caracas]]
*[[Bennej]]
*[[Berġa tal-Italja, il-Belt Valletta]]
*[[Berġa tal-Italja, il-Birgu]]
*[[Bergpark Wilhelmshöhe]]
*[[Bernard Grech]]
*[[Betlem]]
*[[Betti Alver]]
*[[Burkhan Khaldun]]
*[[Bidwi]]
*[[Bieb il-Belt]]
*[[Binjiet Gotiċi Vittorjani u tal-Art Deco ta' Mumbai]]
*[[Binjiet Tradizzjonali tal-Asante]]
*[[BirdLife International]]
*[[Blat Imkenni ta' Bhimbetka]]
*[[Bliet Antiki tal-Pyu]]
*[[Bliet Kapitali u Oqbra tar-Renju Antik ta' Koguryo]]
*[[Bliet Storiċi tal-Istrett ta' Malakka]]
*[[Bobby Charlton]]
*[[Bolgar]]
*[[Bordeaux]]
*[[Borobudur]]
*[[Borża ta' Malta]]
*[[Bosra]]
*[[Bridgetown]]
*[[Brook Taylor]]
*[[Brú na Bóinne]]
*[[Bruno Pizzul]]
*[[Bryggen]]
*[[Bucha]]
*[[Buddha Ġgantesk ta' Leshan]]
*[[Bugeddum Armen]]
*[[Bukhara]]
*[[Burt Bacharach]]
*[[Buskett]]
*[[Butrint]]
*[[Byblos]]
=== '''<u>Ċ/C</u>''' ===
* [[Cáceres (Spanja)]]
* [[Calakmul]]
* [[Camagüey]]
* [[Camino Real de Tierra Adentro]]
* [[Campeche]]
* [[Canal du Midi]]
* [[Canaletto]]
* [[Caral]]
* [[Carcassonne]]
*[[Carl Bosch]]
*[[Carl David Anderson]]
*[[Carl Linnaeus]]
*[[Carla Fracci]]
*[[Carlo Collodi]]
*[[Caroline Mikkelsen]]
*[[Casco Viejo, il-Panama]]
*[[Castel del Monte, Puglia]]
*[[Çatalhöyük]]
*[[Causses u Cévennes]]
*[[Ċellola]]
*[[Ċensu Apap]]
*[[Ċentru Kulturali ta' Heydar Aliyev]]
*[[Ċentru Storiku ta' Lijiang]]
*[[Ċentru Storiku ta' Macao]]
*[[Ċentru Storiku ta' Rauma]]
*[[Ċentru Storiku ta' Salvador de Bahia]]
*[[Český Krumlov]]
*[[Ċetta Chevalier]]
*[[Chaîne des Puys]]
*[[Chakapuli]]
*[[Chan Chan]]
*[[Changdeokgung]]
*[[Chankillo]]
*[[Charles Jean de la Vallée-Poussin]]
*[[Charles-Amédée-Philippe van Loo]]
*[[Charles Nicolle]]
*[[Charles Richter]]
*[[Charles Xuereb]]
*[[Charlie Watts]]
*[[Chavín]]
*[[Choeung Ek]]
*[[Chersonesus Tawrika]]
*[[Chichén Itzá]]
*[[Chilehaus]]
*[[Choirokoitia]]
*[[Christiansfeld]]
*[[Christopher Polhem]]
*[[Chun Wang]]
*[[Cidade Velha]]
*[[Cienfuegos]]
*[[Ċikli ta' affreski tas-seklu 14 ta' Padova]]
*[[Cinque Terre]]
*[[Ċirkewwa]]
*[[Ċiru l-Kbir]]
*[[Ċittadella Imperjali ta' Thăng Long]]
*[[Ċittadella ta' Erbil]]
*[[Ċittadella tad-Dinastija Hồ]]
*[[Claude Joseph Rouget de Lisle]]
*[[Climats u Terroirs ta' Bourgogne]]
*[[Colonia del Sacramento]]
*[[Copan]]
*[[Córdoba, Spanja]]
*[[Coro]]
*[[Crespi d'Adda]]
*[[Ċrieki tal-Ġebel tas-Senegambja]]
*[[Cristofano Allori]]
*[[Cuenca, l-Ekwador]]
*[[Cuenca (Spanja)]]
*[[Cueva de las Manos]]
*[[Cumalıkızık]]
*[[Curzio Maltese]]
*[[Cusco]]
*[[Cynthia Turner]]
*[[Cyrene]]
=== '''<u>D</u>''' ===
* [[Daiga Mieriņa]]
* [[Damasku]]
* [[Daniel Gabriel Fahrenheit]]
* [[Danxia]]
* [[Darius I]]
*[[Dar ta’ Rietveld Schröder|Dar ta' Rietveld Schröder]]
*[[Dar tal-Kimeri]]
*[[Dar tat-Twelid ta' Martin Luteru]]
*[[Dar u Studjo ta' Luis Barragán]]
*[[Delos]]
*[[Delphi]]
*[[Delta ta' Saloum]]
*[[Delta ta' Okavango]]
*[[Delta tad-Danubju]]
*[[Delta tax-xmara Kızılırmak]]
*[[Demokrazija]]
*[[Dengfeng]]
*[[Dentist]]
*[[Denys Shmyhal]]
*[[Déodat Gratet de Dolomieu]]
*[[Deżert ta' Badain Jaran]]
*[[Deżert ta' Lut]]
*[[Deżerta tal-isfarġel]]
*[[Dholavira]]
*[[Diamantina]]
*[[Diana, Prinċipessa ta' Wales]]
*[[Diaolou]]
*[[Diga ta' Karakaya]]
*[[Dikjarazzjoni tal-Indipendenza tal-Ukrajna]]
*[[Dimitrana Ivanova]]
*[[Distrett ta' At-Turaif]]
*[[Diy-Gid-Biy]]
*[[Dizzjunarju]]
*[[Djalett]]
*[[Djar Ewlenin ta' Victor Horta fi Brussell]]
*[[Djémila]]
*[[Djerba]]
*[[DNA]]
*[[Dolċier]]
*[[Dolmen ta' Menga]]
*[[Dolmen ta' Viera]]
*[[Dolomiti]]
*[[Domenico Allegri]]
*[[Domenico Scarlatti]]
*[[Domowina]]
*[[Domus de Janas]]
*[[Domus Rumana]]
*[[Donatello]]
*[[Dougga]]
*[[Draginja Vuksanović-Stanković]]
*[[Dubrovnik]]
*[[Durmitor]]
* [[Dwejra]]
=== '''<u>E</u>''' ===
* [[Edgar Preca]]
* [[Edward Sexton]]
* [[Edinburgu]]
* [[Edward de Bono]]
* [[Edwin Hubble]]
* [[Efesu]]
* [[Eise Eisinga]]
*[[Ekonomista]]
*[[Ekosistema u Relitt tal-Pajsaġġ Kulturali ta' Lopé-Okanda]]
*[[El Escorial]]
*[[El Jadida]]
*[[El Tajin]]
*[[El Torcal]]
*[[Eladio Dieste]]
*[[Eleonora Jenko Groyer]]
*[[Elisha Graves Otis]]
*[[Elvas]]
*[[Emil Nolde]]
*[[Emma Andrijewska]]
*[[Emma Muscat]]
*[[Ernst Schröder]]
*[[Esperantoloġija]]
*[[Essaouira]]
*[[Estrazzjoni terminoloġika]]
*[[Ethel Anderson]]
*[[Eugenija Šimkūnaitė]]
*[[Eugenio Montale]]
*[[Eva Ahnert-Rohlfs]]
*[[Evelyn Bonaci]]
*[[Évora]]
*[[Ewropa tal-Lvant]]
=== '''<u>F</u>''' ===
* [[Fabbrika ta' Fagus]]
* [[Fabbrika ta' Van Nelle]]
* [[Fabbrika tal-Azzar ta' Völklingen]]
* [[Fabbrika tal-Ħadid ta' Engelsberg]]
* [[Fabbrika tal-Ħarir ta' Tomioka]]
* [[Fabbrika tal-Injam u tal-Kartun ta' Verla]]
* [[Fabbriki tal-Wied ta' Derwent]]
* [[Fanal ta' Cordouan]]
* [[Fanjingshan]]
* [[Fasil Ghebbi]]
* [[Fatehpur Sikri]]
* [[Fdalijiet Arkeoloġiċi ta' Moenjodaro]]
* [[Fdalijiet ta' Gedi]]
* [[Fdalijiet ta' León Viejo]]
* [[Fdalijiet ta' Loropéni]]
* [[Fdalijiet tal-Vihara Buddista f'Paharpur]]
* [[Fehme Agani]]
*[[Femminiżmu tar-Rom]]
*[[Fenno-Skandinavja]]
*[[Fernando Botero]]
*[[Ferrara]]
*[[Ferruccio Lamborghini]]
*[[Festival ta' Sanremo]]
*[[Fiera Internazzjonali ta' Rachid Karami f'Tripoli]]
*[[Figolla]]
*[[Firenze]]
*[[Fjord tas-Silġ ta' Ilulissat]]
*[[Fjords Norveġiżi tal-Punent]]
*[[Flora Martirosian]]
*[[Fondoq ta' Ironbridge]]
*[[Foresti Antiki u Primordjali tal-Fagu tal-Karpazji u ta' Reġjuni Oħra tal-Ewropa]]
*[[Foresti Irkanjani]]
*[[Foresti Muntanjużi ta' Odzala-Kokoua]]
*[[Foresti Sagri ta' Kaya tal-Mijikenda]]
*[[Foresti tas-Siġar tar-Rand ta' Madeira]]
*[[Foresti Tropikali ta' Gondwana]]
*[[Foresti Tropikali tal-Atsinanana]]
*[[Foresti Tropikali u Artijiet Mistagħdra Kolkiċi]]
*[[Foresti Verġni ta' Komi]]
*[[Formazzjonijiet u Għerien Karstiċi Evaporitiċi tar-Reġjun ta' Emilia Romagna]]
*[[Forti l-Aħmar]]
* [[Forti ta' Agra]]
*[[Forti ta' Bahla]]
*[[Forti ta' Galle]]
*[[Forti ta' Ġesù]]
*[[Forti ta' Rohtas]]
*[[Fortifikazzjonijiet fuq in-Naħa tal-Karibew tal-Panama: Portobelo-San Lorenzo]]
*[[Fortifikazzjonijiet ta’ Kotor|Fortifikazzjonijiet ta' Kotor]]
*[[Fortifikazzjonijiet ta' Vauban]]
*[[Fortijiet fl-Għoljiet ta' Rajasthan]]
*[[Fortijiet u Kastelli tal-Ghana]]
*[[Fortizza ta' Diyarbakır]]
*[[Fortizza ta' Hwaseong]]
*[[Fortizza ta' Pirot]]
*[[Fortizza ta' San Nikola]]
*[[Fortizza ta' Suomenlinna]]
*[[Fortizzi ta' Dacia fil-Muntanji Orăștie]]
*[[Fortizzi Tondi tal-Vikingi]]
*[[Foss ta' Messel]]
*[[Fotografu]]
*[[Fram2]]
*[[Francesco Guardi]]
*[[François-Alphonse Forel]]
*[[François Couperin]]
*[[François Girardon]]
*[[Francois Mauriac]]
*[[Franco Migliacci]]
*[[Franġisk Zahra]]
*[[Frank Drake]]
*[[Franz Beckenbauer]]
*[[Franz Kafka]]
*[[Franz Ritter von Hauer]]
*[[Franz von Suppé]]
*[[Frawla]]
*[[Fray Bentos]]
*[[Frédéric Bartholdi]]
*[[Friedrich Georg Wilhelm von Struve]]
*[[Fritz Albert Lipmann]]
*[[Frosta tal-Għid]]
* [[Frott]]
* [[Fruntieri Rumani Ġermaniċi t'Isfel]]
* [[Fruntieri Rumani ta' Dacia]]
* [[Fruntieri Rumani tad-Danubju]]
* [[Fruntieri tal-Imperu Ruman]]
*[[Fuji]]
*[[Furnar]]
=== '''<u>Ġ</u>''' ===
* [[Ġardinar]]
*[[Ġebla ta' Rosetta]]
* [[Ġebla tal-Ġeneral]]
* [[Ġeoloġija]]
* [[Ġeriko tal-Qedem]]
* [[Ġerusalemm]]
* [[Ġibjun ta' Bovilla]]
* [[Ġibjun ta' Kiev]]
* [[Ġnien Botaniku ta' Padova]]
* [[Ġnien Persjan]]
* [[Ġobon ta' Jāņi]]
* [[Ġonna Botaniċi Rjali ta' Kew]]
* [[Ġonna Botaniċi ta' Singapore]]
* [[Ġonna Klassiċi ta' Suzhou]]
* [[Ġonna ta' Hevsel]]
* [[Ġonna ta' Shalimar]]
*[[Ġurnalist]]
=== '''<u>G</u>''' ===
* [[Gammelstad]]
* [[Gamzigrad]]
* [[Gati tal-Punent]]
* [[Gebel Barkal]]
* [[Geirangerfjord]]
* [[Genova: It-Toroq Ġodda u s-Sistema tal-Palazzi tal-Listi]]
*[[Georg Ohm]]
*[[Georg von Békésy]]
*[[George Gallup]]
*[[Georges Bernanos]]
*[[Georges J.F. Kohler]]
*[[Gerbrand van den Eeckhout]]
*[[Getbol, il-Pjanuri tal-Marea tal-Korea t'Isfel]]
*[[Ghadamès]]
*[[Giacomo Barozzi da Vignola]]
*[[Giacomo Zanella]]
*[[Giampiero Galeazzi]]
*[[Gianni Vella]]
*[[Gigi Riva]]
*[[Giorgia Meloni]]
*[[Giorgio Vasari]]
*[[Giosuè Carducci]]
*[[Giotto]]
*[[Giovanni Arduino]]
*[[Giovanni Battista Belzoni]]
*[[Giovanni Boccaccio]]
*[[Giovanni Paisiello]]
*[[Giovanni Papini]]
*[[Giulio Natta]]
*[[Gjirokastër]]
*[[Glossarju]]
*[[Göbekli Tepe]]
*[[Goffredo Mameli]]
*[[Goiás]]
*[[Golf ta' California]]
*[[Golf ta' Porto]]
*[[Gonbad-e Qābus]]
*[[Gordion]]
*[[Gösta Mittag-Leffler]]
*[[Gotiku]]
*[[Gozinaki]]
*[[Gran Ordni tar-Re Tomislav]]
*[[Grand Pré]]
*[[Grand-Bassam]]
*[[Grand Place, Brussell]]
*[[Graz]]
*[[Grazia Deledda]]
*[[Greenland]]
*[[Gregorio Allegri]]
*[[Gremxula ta' Malta]]
*[[Grotta ta' Chauvet]]
*[[Grotti ta' Longmen]]
*[[Grotti ta' Yungang]]
*[[Grupp ta' Monumenti ta' Khajuraho]]
*[[Grupp ta' Monumenti ta' Mahabalipuram]]
*[[Guillaume Cornelis van Beverloo]]
*[[Guimarães]]
*[[Gustave Charpentier]]
* [[Gżejjer Eolji]]
* [[Gżejjer Falkland]]
* [[Gżejjer Galapagos]]
* [[Gżejjer Marquesas]]
* [[Gżejjer Solovetsky]]
* [[Gżejjer Sub-Antartiċi ta' New Zealand]]
* [[Gżejjer ta' Amami-Ōshima, ta' Tokunoshima u ta' Iriomote, u t-Tramuntana ta' Okinawa]]
* [[Gżejjer ta' Ogasawara]]
* [[Gżejjer tal-Blat]]
* [[Gżejjer tal-Qroll ta' Aldabra]]
* [[Gżejjer tal-Qroll ta' Bikini]]
* [[Gżejjer tal-Qroll ta' Rocas]]
* [[Gżejjer tan-Nofsinhar u Ibħra Awstrali Franċiżi]]
* [[Gżira Heard u l-Gżejjer McDonald]]
* [[Gżira Inaċċessibbli]]
* [[Gżira Sagra ta' Okinoshima u Siti Assoċjati fir-Reġjun ta' Munakata]]
* [[Gżira ta' Cocos]]
* [[Gżira ta' Fraser]]
* [[Gżira ta' Gorée]]
* [[Gżira ta' Henderson]]
*[[Gżira ta' Jeju]]
*[[Gżira ta' Kunta Kinteh]]
*[[Gżira ta' Lord Howe]]
*[[Gżira ta' Macquarie]]
*[[Gżira ta' Mozambique]]
*[[Gżira ta' Pico]]
*[[Gżira ta' Robben]]
*[[Gżira ta' Saint-Louis]]
*[[Gżira ta' Tiwai]]
*[[Gżira ta' Wrangel]]
*[[Gżira tal-Mużewijiet]]
=== '''<u>GĦ</u>''' ===
* [[Għajn Tuffieħa]]
* [[Għalliem]]
*[[Għar Dalam]]
*[[Għar ta' Altamira]]
*[[Għar ta' Gorham]]
*[[Għar ta' Karain]]
*[[Għar ta' Optymistychna]]
*[[Għar ta' Vjetrenica]]
*[[Għar tal-Apokalissi]]
*[[Għar tal-Irħam]]
*[[Għar tas-Silġ ta' Dobšiná]]
*[[Għarb]]
*[[Għelieqi Mtarrġa tar-Ross tal-Cordilleras tal-Filippini]]
*[[Għerien Karstiċi ta' Aggtelek u tas-Slovakkja]]
*[[Għerien ta' Ajanta]]
*[[Għerien ta' Elephanta]]
*[[Għerien ta' Ellora]]
*[[Għerien ta' Mogao]]
*[[Għerien ta’ Škocjan|Għerien ta' Škocjan]]
*[[Għerien u Arti tal-Era Glaċjali fil-Jura tas-Swabja]]
*[[Għid]]
*[[Għoljiet, Djar u Kantini ta' Champagne]]
*[[Għoljiet Sagri ta' Piemonte u ta' Lombardia]]
*[[Għoljiet ta' Donets]]
*[[Għoljiet ta' Matobo]]
*[[Għoljiet tal-Prosecco ta' Conegliano u Valdobbiadene]]
=== '''<u>H</u>''' ===
* [[Hagia Sophia]]
* [[Hahoe]]
* [[Haley Bugeja]]
* [[Halloumi]]
* [[Hallstatt]]
* [[Hampi]]
*[[Hans Geiger]]
*[[Hans Memling]]
*[[Hans Sloane]]
*[[Hans Spemann]]
*[[Harar]]
*[[Harry Belafonte]]
*[[Hatı Çırpan]]
*[[Hatra]]
*[[Hattusha]]
*[[Hawa Mahal]]
*[[Hebron]]
*[[Hedeby]]
*[[Hegmataneh]]
*[[Hegra]]
*[[Heinrich Hertz]]
*[[Helena Kottler Vurnik]]
*[[Henri Fantin-Latour]]
*[[Henri Frederic Amiel]]
*[[Hermannus Contractus]]
*[[Hideki Shirakawa]]
*[[Hideki Yukawa]]
*[[Hildesheim]]
*[[Höga Kusten]]
*[[Hoh Xil]]
*[[Hội An]]
*[[Holašovice]]
*[[Hollókő]]
*[[Hongcun]]
*[[Hospicio Cabañas]]
*[[Hospital de Sant Pau]]
*[[Hovgården]]
*[[Howard Carter]]
*[[Hryhorii Kvitka-Osnovianenko]]
*[[Huangshan]]
*[[Hubert de Givenchy]]
=== '''<u>Ħ</u>''' ===
* [[Ħaġar Megalitiku ta' Carnac]]
* [[Ħaġar ta' Jelling]]
* [[Ħajja]]
*[[Ħajt il-Kbir taċ-Ċina]]
*[[Ħitan Rumani ta' Lugo]]
*[[Ħsad tal-Perli fil-Bahrain]]
*[[Ħuta]]
=== '''<u>I</u>''' ===
* [[Ibn Battuta]]
* [[ICOMOS]]
* [[Idolu ta' Shigir]]
* [[Idrija]]
* [[Idrijski žlikrofi]]
* [[Ilha Grande]]
* [[Il'ja Prigožini]]
* [[Impjant Nukleari ta' Zaporizhzhia]]
*[[Impjant tal-Ippompjar bl-Istim ta' Wouda]]
*[[Impjanti tan-Nitrat tal-Potassju ta' Humberstone u ta' Santa Laura]]
*[[Inara Luigas]]
*[[Inċiżjonijiet fuq il-Blat f’Valcamonica|Inċiżjonijiet fuq il-Blat f'Valcamonica]]
*[[Independence Hall]]
*[[Indiċi]]
*[[Industrija tal-lavanja f'Wales]]
*[[Ingredjent]]
*[[Intaljatur]]
*[[Internet]]
*[[Ipoġew ta’ Ħal Saflieni|Ipoġew ta' Ħal Saflieni]]
* [[Ipproċessar testwali]]
* [[Irdumijiet ta' Bandiagara]]
* [[Iremel]]
* [[Irħula Antiki ta' Djenné]]
* [[Irħula Kbar bi Spa fl-Ewropa]]
* [[Irpin]]
* [[Irziezet Imżejnin ta' Hälsingland]]
*[[Isabella d'Este]]
*[[ISBN]]
*[[Istitut tar-Riċerka dwar il-Foresti tal-Malażja]]
*[[Istmu Kuronjan]]
*[[Ivan Turgenev]]
*[[Ivrea]]
=== '''<u>J</u>''' ===
* [[Jacinto Benavente]]
* [[Jaipur]]
* [[Jakob Bogdani]]
* [[Jan Novák]]
*[[Jantar Mantar, Jaipur]]
*[[Jarrod Sammut]]
*[[Jean Antoine Houdon]]
*[[Jean Dieudonné]]
*[[Jean Picard]]
*[[Jebel Faya]]
*[[Jeddah]]
*[[Jodensavanne]]
*[[Joggins]]
*[[Johann Christian Bach]]
*[[Johan Jensen]]
*[[John Edward Critien]]
*[[John Kendrew]]
*[[John Strutt Rayleigh]]
*[[Jongmyo]]
*[[Jørgen Pedersen Gram]]
*[[Josef Hoffman]]
*[[Joseph Louis Gay-Lussac]]
*[[Joya de Cerén]]
*[[Jože Plečnik]]
*[[Jules Pascin]]
*[[Julia Malinova]]
*[[Julia Sanina]]
*[[Júlia Sigmond]]
*[[Julio Baghy]]
*[[Julius Wagner-Jauregg]]
*[[Jum il-Ġifa]]
*[[Jum il-Lingwa Erżjana]]
*[[Jum l-Ewropa]]
*[[Jum Zamenhof]]
=== '''<u>K</u>''' ===
* [[Kaċċa bl-ajkli]]
* [[Kairouan]]
* [[Kaja Kallas]]
*[[Kalwaria Zebrzydowska]]
*[[Kampnari tal-Belġju u ta' Franza]]
*[[Kanal il-Kbir (iċ-Ċina)]]
*[[Kanal ta' Rideau]]
*[[Kanali ta' Amsterdam]]
*[[Kandy]]
*[[Kappella]]
*[[Karavanseraj Persjani]]
*[[Karbalayi Safikhan Karabakhi]]
*[[Karl Ferdinand Braun]]
*[[Karl Weierstrass]]
*[[Karlskrona]]
*[[Karlu III]]
*[[Kasbah tal-Alġier]]
*[[Kaskati ta' Galdelsha]]
*[[Kaskati ta' Vitorja]]
*[[Kastell ta' Ankara]]
*[[Kastell ta' Durham]]
*[[Kastell ta' Himeji]]
*[[Kastell ta’ Kroměříž|Kastell ta' Kroměříž]]
*[[Kastell ta' Kronborg]]
*[[Kastell ta' Kuressaare]]
*[[Kastell ta’ Litomyšl|Kastell ta' Litomyšl]]
*[[Kastell ta' Lubart]]
*[[Kastell ta’ Malbork|Kastell ta' Malbork]]
*[[Kastell ta' Nesvizh]]
*[[Kastell ta' Neuschwanstein]]
*[[Kastell ta' Paphos]]
*[[Kastell ta' San Pedro de la Roca]]
*[[Kastell ta' Spiš]]
*[[Kastell ta' Wartburg]]
*[[Kastell ta' Zerzevan]]
*[[Kastelli ta' Augustusburg u Falkenlust fi Brühl]]
*[[Kastelli ta' Bellinzona]]
*[[Kastelli u Swar tal-Irħula tar-Re Dwardu fi Gwynedd]]
*[[Katarina Vitale]]
* [[Katidral]]
*[[Katidral ta' Aachen]]
*[[Katidral ta' Amiens]]
*[[Katidral ta' Bourges]]
*[[Katidral ta' Burgos]]
*[[Katidral ta' Canterbury]]
*[[Katidral ta' Chartres]]
*[[Katidral ta' Köln]]
*[[Katidral ta' León, Nikaragwa]]
*[[Katidral ta' Naumburg]]
*[[Katidral ta' Reims]]
*[[Katidral ta' Roskilde]]
*[[Katidral ta' Santa Sofija (Kiev)]]
*[[Katidral ta’ Šibenik|Katidral ta' Šibenik]]
*[[Katidral ta' Speyer]]
*[[Katidral ta' Tournai]]
*[[Katidral ta' Zvartnots]]
*[[Katidral tat-Tlugħ is-Sema tal-Madonna ta' Kiev]]
*[[Katidral tat-Trasfigurazzjoni, Dnipro]]
*[[Katina Muntanjuża ta' Ennedi]]
*[[Katina Muntanjuża ta’ Meskheti]]
*[[Katina Muntanjuża ta' Mulanje]]
*[[Katsiaryna Barysevich]]
*[[Kauksi Ülle]]
*[[Kaunas]]
*[[Kavallier ta' Madara]]
* [[Kavallier ta’ San Ġakbu|Kavallier ta' San Ġakbu]]
* [[Kawkasu tal-Punent]]
* [[KazCosmos]]
*[[Kelma]]
*[[Kerkuane]]
*[[Kernavė]]
*[[Kewkbet is-Safar]]
*[[Khafre]]
*[[Khami]]
*[[Khinalug]]
*[[Khiva]]
*[[Khor Rori]]
*[[Khorramabad]]
*[[Khuttal]]
*[[Kibbeh]]
*[[Kiki Kogelnik]]
*[[Kinderdijk]]
*[[Kirurgu]]
*[[Kizhi Pogost]]
*[[Kladruby nad Labem]]
* [[Klima ta' Malta]]
* [[Klondike]]
* [[Kluane / Wrangell–St. Elias / Bajja tal-Glaċieri / Tatshenshini-Alsek]]
* [[Knarik Vardanyan]]
* [[Knejjes Barokki tal-Filippini]]
* [[Knejjes Imħaffrin fil-Blat ta' Ivanovo]]
* [[Knejjes Imħaffrin fil-Blat ta' Lalibela]]
*[[Knejjes Impittrin fir-Reġjun ta’ Troodos|Knejjes Impittrin fir-Reġjun ta' Troodos]]
*[[Knejjes Rumaneski Katalani tal-Vall de Boí]]
*[[Knejjes ta' Chiloé]]
*[[Knejjes tal-Injam ta' Maramureș]]
*[[Knejjes tal-Injam tal-Karpazji Slovakki]]
*[[Knejjes tal-Injam tan-Nofsinhar ta’ Małopolskie]]
*[[Knejjes tal-Iskola tal-Arkitettura ta' Pskov]]
*[[Knejjes tal-Moldavja]]
*[[Knejjes tal-Paċi]]
*[[Knejjes u Kunventi ta' Goa]]
*[[Knisja Antika ta' Petäjävesi]]
*[[Knisja ta' Atlántida]]
*[[Knisja ta' Boyana]]
*[[Knisja ta' San Ġwann f'Kaneo]]
*[[Knisja ta' San Nikola tas-Saqaf]]
*[[Knisja ta' Santa Margerita]]
*[[Knisja ta' Santa Marija tal-Grazzji (Milan)|Knisja ta' Santa Marija tal-Grazzji, Milan]]
*[[Knisja tal-Injam ta' Urnes]]
*[[Knisja tal-Paċi fi Świdnica]]
*[[Knisja tal-Pellegrinaġġ ta' San Ġwann ta' Nepomuk|Knisja tal-Pellegrinaġġ ta’ San Ġwann ta' Nepomuk]]
*[[Knisja tal-Pellegrinaġġi ta' Wies]]
*[[Knisja tal-Verġni Marija ta' Arakos]]
*[[Knisja tal-Vitorja]]
*[[Koh Ker]]
*[[Kok]]
*[[Kolomenskoye]]
*[[Kolonja tal-Artisti ta' Darmstadt]]
*[[Kolonji tal-Benevolenza]]
*[[Kolonna ta' Ġuljanu]]
*[[Kolonna tat-Trinità Mqaddsa, Olomouc]]
* [[Kolossew]]
* [[Konso]]
*[[Konversazzjoni]]
*[[Korfù]]
*[[Kosta Ġurassika]]
*[[Kosta ta' Amalfi]]
*[[Kosta ta' Ningaloo]]
*[[Kostituzzjoni ta’ Malta|Kostituzzjoni ta' Malta]]
*[[Kotlovina]]
*[[Koutammakou]]
*[[Krak des Chevaliers]]
*[[Krakovja]]
*[[Krater ta' Logoisk]]
*[[Krater ta' Vredefort]]
*[[Kremlin ta' Kazan]]
*[[Kremlin ta’ Moska|Kremlin ta' Moska]]
*[[Kreta]]
*[[Krisztina Tóth]]
*[[Krzemionki]]
*[[Ksour Antiki ta' Ouadane, Chinguetti, Tichitt u Oualata]]
*[[Kubdari]]
*[[Kujataa]]
*[[Kulangsu]]
*[[Kuldīga]]
*[[Kulleġġ Navali Rjali Antik]]
*[[Kultura ta' Chaco]]
*[[Kultura ta' Chinchorro]]
*[[Kultura ta' Liangzhu]]
*[[Kumpanija Ferrovjarja Retika]]
*[[Kumpless Modern ta' Pampulha]]
*[[Kumpless Monumentali ta' Brâncuși f'Târgu Jiu]]
*[[Kumpless ta' Konservazzjoni tal-Amażonja Ċentrali]]
*[[Kumpless ta' W-Arly-Pendjari]]
*[[Kumpless tal-Bażar Storiku ta' Tabriz]]
*[[Kumpless tal-Foresti ta' Dong Phayayen-Khao Yai]]
*[[Kumpless tal-Foresta ta' Kaeng Krachan]]
*[[Kumpless tal-Kastell ta' Mir]]
*[[Kumpless tal-Khānegāh u tas-Santwarju tax-Xejikk Safi al-din f'Ardabil]]
*[[Kumpless tal-Monumenti ta' Huế]]
*[[Kumpless tal-Muntanji u tat-Tempji ta' Chengde]]
*[[Kumpless tal-Oqbra ta' Koguryo]]
*[[Kumpless tal-Pajsaġġ ta' Tràng An]]
*[[Kumpless u l-Estancias tal-Ġiżwiti ta' Córdoba]]
*[[Kumplessi Monastiċi Armeni tal-Iran]]
*[[Kumplessi Petroglifiċi tal-Altai tal-Mongolja]]
*[[Kumplessi Sagri tal-Hoysala]]
*[[Kumitat tal-Wirt Dinji]]
*[[Kunvent Benedittin ta' San Ġwann f'Müstair]]
*[[Kunvent ta' Kristu f'Tomar]]
*[[Kunvent ta' Spiš]]
*[[Kunvent ta’ Novodevichy|Kunvent ta' Novodevichy]]
*[[Kunya-Urgench]]
*[[Kuruna ta' Zvonimir]]
*[[Kutná Hora]]
=== '''<u>L</u>''' ===
* [[L-Arti]]
* [[L-Ewwel Mara jew Raġel ta' Malta]]
* [[Lag ta' Baikal]]
* [[Lag ta' Brebeneskul]]
* [[Lag ta' Kezenoyam]]
* [[Lag ta' Laach]]
* [[Lag tal-Punent, Hangzhou]]
* [[Lagi ta' Ounianga]]
* [[Lag ta' Skadar]]
* [[Lagi ta' Willandra]]
* [[Lake District]]
* [[Lamu]]
*[[Landier]]
*[[Lapponja Żvediża]]
*[[Las Médulas]]
*[[Lascaux]]
*[[Lavaux]]
*[[Lavra tat-Trinità ta' San Serġjo]]
*[[Lazzaro Pisani]]
*[[Le Corbusier]]
*[[Le Havre]]
*[[Le Locle]]
*[[Léon Werth]]
*[[Leptis Magna]]
*[[Lessikoloġija]]
* [[Lessiku]]
* [[Letoon]]
* [[Lev Davidovich Landau]]
* [[Lev Semenovič Pontrjagin]]
* [[Levoča, il-Kastell ta' Spiš u l-monumenti kulturali assoċjati]]
* [[Levuka]]
* [[Leyla Mammadbeyova]]
* [[Liftijiet Idrawliċi tal-Canal du Centre]]
*[[Lika Kavzharadze]]
*[[Lima]]
*[[Lingwa Erżjana]]
*[[Lingwa Ġermaniża]]
*[[Linja ferrovjarja ta’ Semmering|Linja ferrovjarja ta' Semmering]]
*[[Linja Ferrovjarja Trans-Iranjana]]
*[[Linji Ferrovjarji tal-Muntanji tal-Indja]]
*[[Linji ta' Nazca]]
*[[Linji tal-Ilma Difensivi Olandiżi]]
*[[Lista ta’ binjiet ta’ Gaudí]]
*[[Lista ta' kumpaniji elenkati fil-Borża ta' Malta]]
*[[Lista ta' Membri tal-Parlament ta' Malta, 2017–2022]]
*[[Lista ta' peniżoli]]
*[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji f'Andorra]]
*[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji f'Ċipru]]
*[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji f'Iżrael]]
*[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji f'Kuba]]
*[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji f'Madagascar]]
*[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji f'Malta]]
*[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji f'San Marino]]
*[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fi Franza]]
*[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fi Spanja]]
*[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji taċ-Ċekja|Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fiċ-Ċekja]]
*[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fiċ-Ċilì]]
*[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fiċ-Ċina]]
*[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fid-Danimarka]]
*[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Bangladesh]]
*[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Belarussja]]
*[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Belġju]]
*[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Bożnija-Ħerzegovina]]
*[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Brażil]]
*[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Bulgarija]]
*[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Filippini]]
*[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Finlandja]]
*[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Ġappun]]
*[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Ġermanja]]
*[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Ġordan]]
*[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Georgia]]
*[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Greċja]]
*[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Jemen]]
*[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Kambodja]]
*[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Kanada]]
*[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Karibew]]
*[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Każakistan]]
*[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Kenja]]
*[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Kirgistan]]
*[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Kolombja]]
*[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Korea t'Isfel]]
*[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Korea ta' Fuq]]
*[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Kroazja]]
*[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Laos]]
*[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Latvja]]
*[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Litwanja]]
*[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Lussemburgu]]
*[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Lvant tal-Asja]]
*[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Lvant tal-Ewropa]]
*[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Maċedonja ta' Fuq]]
*[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Malażja]]
*[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Marokk]]
*[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Mauritania]]
*[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Messiku]]
*[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Moldova]]
*[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Mongolja]]
*[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Montenegro]]
*[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Myanmar]]
*[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Pakistan]]
*[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Palestina]]
*[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Perù]]
*[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Polonja]]
*[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Portugall]]
*[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Punent tal-Asja]]
*[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Punent tal-Ewropa]]
*[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fil-Vjetnam]]
*[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fin-Nepal]]
*[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fin-Netherlands]]
*[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fin-Nofsinhar tal-Asja]]
*[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fin-Nofsinhar tal-Ewropa]]
*[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fin-Norveġja]]
*[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fir-Renju Unit]]
*[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fir-Rumanija]]
*[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fir-Russja]]
*[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fis-Serbja]]
*[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fis-Sirja]]
*[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fis-Slovakkja]]
*[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fis-Slovenja]]
*[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fis-Sri Lanka]]
*[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fit-Taġikistan]]
*[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fit-Tajlandja]]
*[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fit-Tanzanija]]
*[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fit-Tramuntana tal-Asja u fl-Asja Ċentrali]]
*[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fit-Tramuntana tal-Ewropa]]
*[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fit-Tuneżija]]
*[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fit-Turkija]]
*[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fit-Turkmenistan]]
*[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fix-Xlokk tal-Asja]]
*[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fl-Afganistan]]
*[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fl-Afrika]]
*[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fl-Afrika t'Isfel]]
*[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fl-Albanija]]
*[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fl-Amerka Ċentrali]]
*[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fl-Amerka t'Isfel]]
*[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fl-Amerka ta' Fuq]]
*[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fl-Arabja Sawdija]]
*[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fl-Arġentina]]
*[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fl-Armenja]]
*[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fl-Awstralja]]
*[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fl-Awstrija]]
*[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fl-Ażerbajġan]]
*[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fl-Eġittu]]
*[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fl-Estonja]]
*[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fl-Etjopja]]
*[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fl-Indja]]
*[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fl-Indoneżja]]
*[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fl-Iran]]
*[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fl-Irlanda]]
*[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fl-Istati Għarab]]
*[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fl-Istati Uniti]]
*[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fl-Italja]]
*[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fl-Iżlanda]]
*[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fl-Iżvezja]]
*[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fl-Iżvizzera]]
*[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fl-Oċeanja]]
*[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fl-Ukrajna]]
*[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fl-Ungerija]]
*[[Lista ta' Siti ta' Wirt Dinji fl-Użbekistan]]
*[[Liz Truss]]
*[[Loġġa tal-Ħarir]]
*[[Longobardi fl-Italja: Postijiet tal-Poter (568-774 W.K.)]]
*[[Lorenzo de' Medici]]
*[[Lorenzo Gafà]]
*[[Lorenzo Valla]]
*[[Luang Prabang]]
*[[Lübeck]]
*[[Luca Parmitano]]
*[[Lucavsala]]
*[[Lucia Piussi]]
*[[Lučka Kajfež Bogataj]]
*[[Ludmila tal-Boemja]]
*[[Ludovico Ariosto]]
*[[Ludovico Carracci]]
*[[Ludwik Lejzer Zamenhof]]
*[[Luigi Boccherini]]
*[[Luigi Galvani]]
*[[Luigi Pirandello]]
*[[Lumbini]]
*[[Luna 26]]
*[[Lunenburg]]
*[[Lvant ta' Rennell]]
*[[Lviv]]
*[[Lyon]]
*[[Lyubov Panchenko]]
=== '''<u>M</u>''' ===
* [[Maċedonit]]
* [[Machu Picchu]]
* [[Madinat Al-Zahra]]
*[[Mafkar tal-Paċi ta' Hiroshima]]
*[[Magda Šaturová-Seppová]]
*[[Maison Carrée]]
* [[Malta taħt il-Franċiżi]]
*[[Maltin]]
*[[Måneskin]]
*[[Manhush]]
*[[Manto Mavrogenous]]
*[[Mantova]]
*[[Margaret Abela]]
*[[Maria De Filippi]]
*[[Maria Dobroniega ta' Kiev]]
*[[Maria Grollmuß]]
*[[Marian Smoluchowski]]
*[[Mario Draghi]]
*[[Mário Zagallo]]
*[[Marrakesh]]
*[[Marta Kos]]
*[[Martinu I ta' Sqallija]]
*[[Mary Chronopoulou]]
*[[Mary Fenech Adami]]
*[[Mary Moser]]
*[[Masada]]
*[[Masġar tal-Palm ta' Elche]]
*[[Maurizio Costanzo]]
*[[Mawżolew ta’ Khoja Ahmed Yasawi]]
*[[Maymand]]
*[[Mbanza Kongo]]
*[[Medalja ta' Marian Smoluchowski]]
*[[Medina ta' Sousse]]
*[[Mehmet Ali Ağca]]
*[[Melka Kunture]]
*[[Mérida (Spanja)]]
*[[Merill]]
*[[Meroe]]
*[[Merv]]
*[[Meteora]]
*[[Michael Refalo]]
*[[Michail Glinka]]
*[[Mikhail Ostrogradsky]]
*[[Milan]]
*[[Mileva Filipović]]
*[[Mimoza Kusari-Lila]]
*[[Mina tal-Imħabba ta' Klevan]]
*[[Minaret ta' Jam]]
*[[Minjiera Storika tal-Fidda f'Tarnowskie Góry]]
*[[Minjiera tal-Faħam ta' Ombilin]]
*[[Minjiera tal-Fidda ta' Iwami Ginzan]]
*[[Minjiera tal-Melħ ta’ Wieliczka]]
*[[Minjiera tar-Ram ta' Falun]]
*[[Minjieri tad-Deheb tal-Gżira ta' Sado]]
*[[Minjieri taż-Żnied Neolitiċi ta' Spiennes]]
*[[Mira Alečković]]
*[[Mirella Freni]]
*[[Miroslav Řepa]]
*[[Missjonijiet Franġiskani fis-Sierra Gorda ta' Querétaro]]
*[[Missjonijiet ta' San Antonio]]
*[[Missjonijiet tal-Ġiżwiti fost il-Guarani]]
*[[Missjonijiet tal-Ġiżwiti ta' Chiquitos]]
*[[Missjonijiet tal-Ġiżwiti ta' La Santísima Trinidad de Paraná u Jesús de Tavarangue]]
*[[Mnajdra]]
*[[Modena]]
*[[Mogħdija tal-Ġgant]]
*[[Moidam]]
*[[Monasteri fuq ix-xaqlibiet ta' Popocatépetl]]
*[[Monasteri ta' Yuso u ta' Suso]]
*[[Monasteru ta' Alcobaça]]
*[[Monasteru ta' Batalha]]
*[[Monasteru ta' Ferapontov]]
*[[Monasteru ta' Gelati]]
*[[Monasteru ta' Geghard]]
*[[Monasteru ta’ Gračanica|Monasteru ta' Gračanica]]
*[[Monasteru ta' Haghpat]]
*[[Monasteru ta' Hoge]]
*[[Monasteru ta' Horezu]]
*[[Monasteru ta' Hosios Loukas]]
*[[Monasteru ta' Maulbronn]]
*[[Monasteru ta' Neghuts]]
*[[Monasteru ta' Poblet]]
*[[Monasteru ta' Rila]]
*[[Monasteru ta' San Ġwann it-Teologu]]
*[[Monasteru ta' San Ilarjun]]
*[[Monasteru ta' Sanahin]]
*[[Monasteru ta' Santa Katarina]]
*[[Monasteru ta' Sopoćani]]
*[[Monasteru ta' Studenica]]
*[[Monasteru ta' Voroneț]]
*[[Monasteru tal-Ġlormini]]
*[[Monasteru Rjali ta' Santa Marija ta' Guadalupe]]
*[[Monika Kryemadhi]]
*[[Møns Klint]]
*[[Mont-Saint-Michel]]
*[[Monte Albán]]
*[[Monte San Giorgio]]
*[[Monte Titano]]
*[[Monticello]]
* [[Monument]]
* [[Monument Nazzjonali ta' Żimbabwe l-Kbir]]
* [[Monumenti Bojod ta' Vladimir u ta' Suzdal]]
* [[Monumenti Buddisti fl-inħawi ta' Hōryū-ji]]
* [[Monumenti Paleokristjani u Biżantini ta' Thessaloniki]]
* [[Monumenti Rumani, il-Katidral ta' San Pietru u l-Knisja tal-Madonna fi Trier]]
* [[Monumenti Storiċi f'Novgorod u fl-Inħawi]]
* [[Monumenti Storiċi ta' Kjoto Antika (Bliet ta' Kjoto, Uji u Ōtsu)]]
* [[Monumenti Storiċi ta' Makli]]
*[[Monumenti Storiċi ta' Nara]]
*[[Monumenti ta' Oviedo u tar-Renju tal-Asturjas]]
*[[Monumenti tal-Ġebel taċ-Ċriev]]
*[[Monumenti u Siti Storiċi f'Kaesong]]
*[[Monumenti u Siti Storiċi ta' Hiraizumi]]
*[[Morelia]]
*[[Moritz Cantor]]
*[[Moskea Antika ta' Edirne]]
*[[Moskea l-Kbira u Sptar ta' Divriği]]
*[[Moskea ta' Arif Agha]]
*[[Moskea ta’ Selimiye, Edirne]]
*[[Moskea tal-Ġimgħa ta' Esfahan]]
*[[Moskea tat-Tatari]]
*[[Moskej bi stil Sudaniż fit-Tramuntana tal-Kosta tal-Avorju]]
*[[Moskej tal-Pilastri tal-Injam tal-Anatolja Medjevali]]
*[[Motoori Norinaga]]
*[[Mramorje]]
*[[Mtskheta]]
*[[Mtsvane]]
*[[Muhammad al-Idrisi]]
*[[Muħammed]]
*[[Muniċipju ta' Bremen]]
*[[Muntanja Pelée]]
*[[Muntanja Qingcheng]]
*[[Muntanja ta' Kumgang]]
*[[Muntanja Wutai]]
*[[Muntanji Blu u John Crow]]
*[[Muntanji Makhonjwa ta' Barberton]]
*[[Muntanji ta' Homolje]]
*[[Muntanji tad-Deheb ta' Altai]]
*[[Muntanji tal-Krimea]]
*[[Muntanji Wudang]]
*[[Muntanji Wuyi]]
*[[Mużew Brittaniku]]
*[[Mużew Nazzjonali tal-Montenegro]]
*[[Mużew ta' Plantin-Moretus]]
*[[Mużew ta' Trojja]]
*[[Myśliwska]]
*[[Mystras]]
=== '''<u>N</u>''' ===
* [[Nærøyfjord]]
* [[Nadur]]
* [[Naftalan]]
* [[Nagorno-Karabakh]]
* [[Naħla tal-għasel ta' Malta]]
* [[Nalanda Mahavihara]]
* [[Namhansanseong]]
* [[Nancy]]
* [[Nan Madol]]
*[[Napli]]
*[[Naryn-Kala]]
*[[Nataliya Kobrynska]]
*[[Nea Moni ta' Chios]]
*[[Nekropoli]]
*[[Nekropoli ta' Beit She'arim]]
*[[Nekropoli ta' Monterozzi]]
*[[Nemrut Dağı]]
*[[Nessebar]]
*[[New Lanark]]
*[[New Secret (jott)]]
*[[Nexhmije Pagarusha]]
*[[Nicolas-Claude Fabri de Peiresc]]
*[[Nicolas-Joseph Cugnot]]
*[[Nicolas Flamel]]
*[[Nicolau Coelho]]
*[[Nida]]
*[[Nika Križnar]]
*[[Nikkō]]
*[[Nil]]
*[[Nino Ramishvili]]
*[[Nisa (Turkmenistan)]]
*[[Nisa f’Malta]]
*[[Nisa fl-elezzjonijiet ġenerali ta’ Malta]]
*[[Nizza]]
*[[Norman Morrison]]
*[[Nutar]]
=== '''<u>O</u>''' ===
* [[Oażi ta' Al-Ahsa]]
* [[Olga Tass]]
*[[Olimpja]]
*[[Olinda]]
*[[Ophrys caucasica|''Ophrys caucasica'']]
*[[Oplontis]]
*[[Opri Venezjani tad-Difiża bejn is-sekli 15 u 17: Stato da Terra – Stato da Mar tal-Punent]]
*[[Oqbra imperjali tad-dinastija Xixia]]
*[[Oqbra imperjali tad-dinastiji Ming u Qing]]
*[[Oqbra Rjali tad-Dinastija Joseon]]
*[[Oqbra ta' Mozu]]
*[[Oqbra tar-Rejiet ta' Buganda f'Kasubi]]
*[[Orthohantavirus]]
*[[Ortografija Litwana]]
*[[Osservatorji Astronomiċi tal-Università Federali ta' Kazan]]
*[[Osservatorju ta' Črni Vrh]]
*[[Osservatorju ta' Jodrell Bank]]
*[[Osservatorju ta' Rozhen]]
*[[Osun-Osogbo]]
*[[Otto Toeplitz]]
*[[Ouro Preto]]
=== '''<u>P</u>''' ===
* [[Pablo Neruda]]
* [[Pagoda ta' Vinh Nghiem]]
* [[Pajsaġġ Agrikolu tan-Nofsinhar ta' Öland]]
* [[Pajsaġġ Arkeoloġiku tal-Ewwel Pjantaġġuni tal-Kafè fix-Xlokk ta' Kuba]]
* [[Pajsaġġ Arkeoloġiku tas-Sassanidi fil-Provinċja ta' Fars]]
* [[Pajsaġġ Industrijali ta' Blaenavon]]
* [[Pajsaġġ Karstiku tan-Nofsinhar taċ-Ċina]]
* [[Pajsaġġ Kulturali ta' ǂKhomani]]
* [[Pajsaġġi Kulturali ta' Bassari, Fula u Bedik]]
* [[Pajsaġġ Kulturali ta' Budj Bim]]
* [[Pajsaġġ Kulturali ta' Gedeo]]
* [[Pajsaġġ Kulturali ta' Hawraman/Uramanat]]
* [[Pajsaġġ Kulturali ta' Le Morne]]
* [[Pajsaġġ Kulturali ta’ Lednice-Valtice]]
* [[Pajsaġġ Kulturali ta' Sukur]]
* [[Pajsaġġ Kulturali tal-Għelieqi Mtarrġa tar-Ross ta' Honghe Hani]]
* [[Pajsaġġ Kulturali tal-Kafè tal-Kolombja]]
* [[Pajsaġġ Kulturali tal-Lag ta' Kenozero]]
* [[Pajsaġġ Kulturali tal-Wied ta' Orkhon]]
* [[Pajsaġġ Kulturali tat-Tinqix fuq il-Blat f'Gobustan]]
* [[Pajsaġġ Kulturali tat-Tpittir fuq il-Blat ta' Zuojiang]]
* [[Pajsaġġ Kulturali u Botaniku ta' Richtersveld]]
* [[Pajsaġġ Kulturali u l-Fdalijiet Arkeoloġiċi tal-Wied ta' Bamiyan]]
* [[Pajsaġġi Militari tal-Imperu Maratha fl-Indja]]
* [[Pajsaġġ tal-Kaċċa Medjevali fit-Tramuntana ta' Zealand]]
* [[Pajsaġġ tal-Vinji ta' Piemonte: Langhe-Roero u Monferrato]]
* [[Pajsaġġ tax-Xogħol fil-Minjieri ta' Cornwall u l-Punent ta' Devon]]
* [[Pajsaġġi ta' Dauria]]
* [[Pál Maléter]]
* [[Palazz Irjali ta' Aranjuez]]
*[[Palazz Irjali ta' Caserta]]
*[[Palazz Mariinskyi]]
*[[Palazz ta' Blenheim]]
*[[Palazz ta’ Djoklezjanu|Palazz ta' Djoklezjanu]]
*[[Palazz ta' Drottningholm]]
*[[Palazz ta' Eggenberg]]
*[[Palazz ta' Fontainebleau]]
*[[Palazz ta' Golestan]]
*[[Palazz ta' Ishak Paşa]]
*[[Palazz ta' Mafra]]
*[[Palazz ta' Orbeliani]]
*[[Palazz ta' Potala]]
*[[Palazz ta’ Schönbrunn|Palazz ta' Schönbrunn]]
*[[Palazz ta’ Stoclet|Palazz ta' Stoclet]]
*[[Palazz ta' Versailles]]
*[[Palazz tal-Khan]]
*[[Palazz tas-Sajf]]
*[[Palazz tax-Shirvanshah]]
*[[Palazzi Minojċi]]
*[[Palazzi Rjali ta' Abomey]]
*[[Palazzi u Parks ta' Potsdam u Berlin]]
*[[Palenque]]
*[[Palermo Għarbija-Normanna u l-Katidrali ta' Cefalù u Monreale]]
*[[Palestina]]
*[[Palianytsia]]
*[[Palmaria]]
*[[Palmyra]]
*[[Pamukkale]]
*[[Panamá Viejo]]
*[[Papa Ljun XIV]]
*[[Papahānaumokuākea]]
*[[Paquimé]]
*[[Paramaribo]]
*[[Park Arkeoloġiku Nazzjonali ta' Tierradentro]]
*[[Park Arkeoloġiku ta' Champaner-Pavagadh]]
*[[Park Arkeoloġiku ta' Hili]]
*[[Park Arkeoloġiku ta' San Agustín]]
*[[Park Irjali ta' Studley]]
*[[Park Naturali Nazzjonali tal-Karpazji]]
*[[Park Naturali ta' Dinara]]
*[[Park Nazzjonali ta' Karula]]
*[[Park Naturali ta' Korab-Koritnik]]
*[[Park Naturali tal-Iskolli tal-Qroll ta' Tubbataha]]
*[[Park Naturali tal-Pilastri ta' Lena]]
*[[Park Nazzjonali Impenetrabbli ta' Bwindi]]
*[[Park Nazzjonali Olimpiku]]
*[[Park Nazzjonali Storiku]]
*[[Park Nazzjonali Storiku ta' Göreme]]
*[[Park Nazzjonali Storiku ta' Trakai]]
*[[Park Nazzjonali ta' Alejandro de Humboldt]]
*[[Park Nazzjonali ta' Banc d'Arguin]]
*[[Park Nazzjonali ta' Beit Guvrin-Maresha]]
*[[Park Nazzjonali ta’ Belovezhskaya Pushcha]]
*[[Park Nazzjonali ta' Canaima]]
*[[Park Nazzjonali ta' Chapada dos Veadeiros]]
*[[Park Nazzjonali ta' Chiribiquete]]
*[[Park Nazzjonali ta' Chitwan]]
*[[Park Nazzjonali ta' Cilento, Vallo di Diano u Alburni]]
*[[Park Nazzjonali ta' Coiba]]
*[[Park Nazzjonali ta' Comoé]]
*[[Park Nazzjonali ta' Darien]]
*[[Park Nazzjonali ta' Defileul Jiului]]
*[[Park Nazzjonali ta' Desembarco del Granma]]
*[[Park Nazzjonali ta' Doñana]]
*[[Park Nazzjonali ta' Everglades]]
*[[Park Nazzjonali ta’ Fertő-Hanság]]
*[[Park Nazzjonali ta' Garajonay]]
*[[Park Nazzjonali ta' Garamba]]
*[[Park Nazzjonali ta' Great Smoky Mountains]]
*[[Park Nazzjonali ta' Gros Morne]]
*[[Park Nazzjonali ta' Gunung Mulu]]
*[[Park Nazzjonali ta' Hortobágy]]
*[[Park Nazzjonali ta' Huascarán]]
*[[Park Nazzjonali ta' Ichkeul]]
*[[Park Nazzjonali ta' Iguaçu]]
*[[Park Nazzjonali ta' Iguazú]]
*[[Park Nazzjonali ta' Ivindo]]
*[[Park Nazzjonali ta' Kahuzi-Biega]]
*[[Park Nazzjonali ta' Kakadu]]
*[[Park Nazzjonali ta' Kaziranga]]
*[[Park Nazzjonali ta' Khangchendzonga]]
*[[Park Nazzjonali ta' Kilimanjaro]]
*[[Park Nazzjonali ta' Kinabalu]]
*[[Park Nazzjonali ta' Kiskunság]]
*[[Park Nazzjonali ta' Komodo]]
*[[Park Nazzjonali ta' Lahemaa]]
*[[Park Nazzjonali ta' Lençóis Maranhenses]]
*[[Park Nazzjonali ta' Lorentz]]
*[[Park Nazzjonali ta' Los Alerces]]
*[[Park Nazzjonali ta' Los Glaciares]]
*[[Park Nazzjonali ta' Los Katíos]]
*[[Park Nazzjonali ta' Lushan]]
*[[Park Nazzjonali ta' Mammoth Cave]]
*[[Park Nazzjonali ta' Manas]]
*[[Park Nazzjonali ta' Manú]]
*[[Park Nazzjonali ta' Manovo-Gounda St Floris]]
*[[Park Nazzjonali ta' Mesa Verde]]
*[[Park Nazzjonali ta' Miguasha]]
*[[Park Nazzjonali ta' Morne Trois Pitons]]
*[[Park Nazzjonali ta' Murujuga]]
*[[Park Nazzjonali ta' Nahanni]]
*[[Park Nazzjonali ta' Niah]]
*[[Park Nazzjonali ta' Niokolo-Koba]]
*[[Park Nazzjonali ta' Noel Kempff Mercado]]
*[[Park Nazzjonali ta' Nyungwe]]
*[[Park Nazzjonali ta' Phong Nha – Kẻ Bàng]]
*[[Park Nazzjonali ta' Þingvellir]]
*[[Park Nazzjonali ta' Pirin]]
*[[Park Nazzjonali ta' Purnululu]]
*[[Park Nazzjonali ta' Rapa Nui]]
*[[Park Nazzjonali ta' Rio Abiseo]]
*[[Park Nazzjonali ta' Sagarmatha]]
*[[Park Nazzjonali ta' Salonga]]
*[[Park Nazzjonali ta' Sangay]]
*[[Park Nazzjonali ta' Sanqingshan]]
*[[Park Nazzjonali ta' Serengeti]]
*[[Park Nazzjonali ta' Serra da Capivara]]
*[[Park Nazzjonali ta' Simien]]
*[[Park Nazzjonali ta' Taï]]
*[[Park Nazzjonali ta' Talampaya]]
*[[Park Nazzjonali ta' Teide]]
*[[Park Nazzjonali ta' Tongariro]]
*[[Park Nazzjonali ta' Ujung Kulon]]
*[[Park Nazzjonali ta' Una]]
*[[Park Nazzjonali ta' Vatnajökull]]
*[[Park Nazzjonali ta' Virunga]]
*[[Park Nazzjonali ta' Yellowstone]]
*[[Park Nazzjonali ta' Yosemite]]
*[[Park Nazzjonali tal-Biżonti tal-Boskijiet]]
*[[Park Nazzjonali tal-Foresta Pluvjali ta' Gola]]
*[[Park Nazzjonali tal-Fortizza tal-Għolja ta' Brimstone]]
*[[Park Nazzjonali tal-Għadajjar ta' Mana]]
*[[Park Nazzjonali tal-Għerien ta' Carlsbad]]
*[[Park Nazzjonali tal-Għerien ta' Naracoorte]]
*[[Park Nazzjonali tal-Għerien ta' Peruaçu]]
*[[Park Nazzjonali tal-Grand Canyon]]
*[[Park Nazzjonali tal-Himalayas il-Kbar]]
*[[Park Nazzjonali tal-Katina Muntanjuża ta' Rodopi]]
*[[Park Nazzjonali tal-Lag tal-Malawi]]
*[[Park Nazzjonali tal-Lagi ta’ Plitvice]]
*[[Park Nazzjonali tal-Muntanja Dajti]]
*[[Park Nazzjonali tal-Muntanja tal-Kenja]]
*[[Park Nazzjonali tal-Muntanja Tomorr]]
*[[Park Nazzjonali tal-Muntanji ta' Bale]]
*[[Park Nazzjonali tal-Muntanji ta' Rwenzori]]
*[[Park Nazzjonali tal-Vulkani ta' Hawaii]]
*[[Park Nazzjonali tas-Sundarbans]]
*[[Park Nazzjonali tat-Taġikistan]]
*[[Park Nazzjonali tax-Xmara ta' Taħt l-Art ta' Puerto Princesa]]
*[[Park Provinċjali ta' Ischigualasto]]
*[[Park Provinċjali ta' Writing-on-Stone]]
*[[Park Provinċjali tad-Dinosawri]]
*[[Park Storiku ta' Ayutthaya]]
*[[Park Storiku ta' Phu Phrabat]]
*[[Park Storiku ta' Si Thep]]
*[[Park Storiku ta' Sukhothai]]
*[[Park ta' Maloti-Drakensberg]]
*[[Park ta’ Muskau|Park ta' Muskau]]
*[[Park tal-Art Mistagħdra ta' iSimangaliso]]
*[[Park tal-Mafkar tar-Rewwixta u tar-Rivoluzzjoni]]
*[[Park Trinazzjonali ta' Sangha]]
*[[Parks Internazzjonali tal-Paċi ta' Waterton-tal-Glaċieri]]
*[[Parks Nazzjonali ta' Nanda Devi u tal-Wied tal-Fjuri]]
*[[Parks Nazzjonali tal-Lag ta' Turkana]]
*[[Parks Nazzjonali u Statali tas-Siġar tal-Injam tal-Aħmar]]
*[[Parks tal-Muntanji tar-Rockies Kanadiżi]]
*[[Parmigianino]]
*[[Parrukkier]]
*[[Pasargadae]]
*[[Paseo del Prado]]
*[[Patoloġija]]
*[[Pattadakal]]
*[[Paulo Coelho]]
*[[Pavlo Lee]]
*[[Pécs]]
*[[Pellegrinaġġ ta’ San Ġakbu]]
*[[Peña de los Enamorados]]
*[[Peniżola]]
*[[Peniżola Valdés]]
*[[Pergamon]]
*[[Peri-Khan Sofiyeva]]
*[[Persepolis]]
*[[Peter Carl Fabergé]]
*[[Péter Magyar]]
*[[Pëtr Kapica]]
*[[Petra]]
*[[Petra Brocková]]
*[[Petroglifiċi ta' Bangudae]]
*[[Petroglifiċi tal-Lag ta' Onega u l-Baħar Abjad]]
*[[Philipp Otto Runge]]
*[[Philippi]]
*[[Pienza]]
*[[Piero Angela]]
*[[Pierre Fatou]]
*[[Pietro Longhi]]
*[[Pietru l-Kbir]]
*[[Pimachiowin Aki]]
*[[Ping Yao]]
*[[Pippo Baudo]]
*[[Pirinej-Monte Perdido]]
*[[Pitons]]
*[[Pitons, Cirques u Rdumijiet tal-Gżira ta' Réunion]]
*[[Pjanta]]
*[[Pjanura ta' Bărăgan]]
*[[Pjanura ta’ Stari Grad]]
*[[Pjanura tal-Ġarer]]
*[[Pjazza]]
*[[Pjazza ta' Naqsh-e Jahan]]
* [[Pjazza tal-Mirakli]]
* [[Pkhali]]
*[[Plamer]]
*[[Planetarju Rjali ta' Eise Eisinga]]
*[[Pobiti Kamani]]
*[[Politika]]
*[[Polonnaruwa]]
*[[Pont Antik ta’ Mostar]]
*[[Pont ta' Forth]]
*[[Pont ta' Malabadi]]
*[[Pont ta' Mehmed Paša Sokolović]]
*[[Pont ta' Vizcaya]]
*[[Pont tal-Fjuri]]
*[[Pont tal-Paċi, Tbilisi]]
*[[Porfirio Barba-Jacob]]
*[[Port Ħieles ta' Malta]]
*[[Port Royal]]
*[[Port ta' Mariupol]]
*[[Port ta’ Marsamxett]]
*[[Porta Nigra]]
*[[Portiċi ta' Bologna]]
*[[Porto]]
*[[Postijiet Sagri tal-Bahá'i]]
*[[Potosí]]
*[[Pożati]]
*[[Prambanan]]
*[[Professjoni]]
*[[Proklos]]
*[[Promontorju ta' Putorana]]
*[[Provins]]
*[[Pu'er]]
*[[Puebla (belt)]]
*[[Pythagoreion]]
=== '''<u>Q</u>''' ===
* [[Qabar ta' Askia]]
* [[Qabar ta' Humayun]]
* [[Qabar Traċjan ta' Kazanlak]]
* [[Qabar Traċjan ta' Sveshtari]]
* [[Qabża tal-Biżonti Sfrakassati]]
* [[Qal'at al-Bahrain]]
* [[Qala (Għawdex)]]
* [[Qalba Neolitika tal-Gżejjer Orkney]]
* [[Qalhat]]
* [[Qanat]]
* [[Qaryat al-Faw]]
* [[Qaytarma]]
* [[Qorti Rjali ta' Tiébélé]]
* [[Il-Qtugħ ir-Ras ta’ San Ġwann|Qtugħ ir-Ras ta’ San Ġwann Battista (Caravaggio)]]
* [[Quanzhou]]
* [[Quebrada de Humahuaca]]
* [[Quedlinburg]]
* [[Quirigua]]
* [[Quito]]
* [[Quseir Amra]]
* [[Qutb Minar]]
=== '''<u>R</u>''' ===
* [[Rachid Chouhal]]
* [[Raħal Storiku ta' St. George u l-Fortifikazzjonijiet Relatati, Bermuda]]
* [[Rammelsberg]]
* [[Ramses II]]
* [[Rani-ki-Vav]]
* [[Ras'ken' Ozks]]
* [[Ravenna]]
* [[Ravesa Lleshi]]
* [[Red Bay]]
* [[Regensburg]]
* [[Reġjun Naturali, Kulturali u Storiku ta’ Kotor]]
* [[Reġjun tal-Estrazzjoni tal-Minerali ta' Erzgebirge/Krušnohoří]]
* [[Reġjun tal-Inbid ta' Tokaj]]
*[[Reichenau]]
*[[Relattività (Maurits Cornelis Escher)]]
*[[Rembrandt]]
*[[Renata Scotto]]
*[[Renju ta' Mapungubwe]]
*[[Renju tal-Ġonna ta' Dessau-Wörlitz]]
*[[Repubblika Sovjetika ta’ Don|Repubblika Sovjetika ta' Don]]
*[[Residenza ta' Würzburg]]
*[[Residenza tal-Metropolitani ta' Bukovina u tad-Dalmazja]]
*[[Residenzi tal-Familja Savoia]]
*[[Residenzi tal-Moderniżmu f'Berlin]]
*[[Rettilu]]
*[[Rewwixta tal-Qassisin]]
*[[Riga]]
*[[Risco Caído]]
*[[Riversleigh]]
*[[Riżerva Ekoloġika ta' Mistaken Point]]
*[[Riżerva Forestali ta' Sinharaja]]
*[[Riżerva Naturali Stretta tal-Muntanja ta' Nimba]]
*[[Riżerva Naturali Stretta tat-Tsingy ta' Bemaraha]]
*[[Riżerva Naturali ta' Bashkiriya]]
*[[Riżerva Naturali ta' Darwin]]
*[[Riżerva Naturali ta’ Kaniv]]
*[[Riżerva Naturali ta' Nahal Me'arot]]
*[[Riżerva Naturali ta' Okapi]]
*[[Riżerva Naturali ta' Selous]]
*[[Riżerva Naturali ta' Srebarna]]
*[[Riżerva Naturali ta' Tigrovaya Balka]]
*[[Riżerva Naturali ta’ Yulen]]
*[[Riżerva Naturali tal-Flora fil-Ġibs]]
*[[Riżerva Naturali tas-Suriname Ċentrali]]
*[[Riżerva ta' Bijosfera ta' El Pinacate u Gran Desierto de Altar]]
*[[Riżerva ta' Bijosfera ta' Río Plátano]]
*[[Riżerva tal-Baħar ta' Aqaba]]
*[[Riżerva tal-Bijosfera ta' Tehuacán-Cuicatlán]]
*[[Riżerva tal-Bijosfera tal-Baħar l-Iswed]]
*[[Riżerva tal-Bijosfera tal-Friefet Monarki]]
*[[Riżerva tal-Bijosfera Transkonfinali Ohrid-Prespa]]
*[[Riżerva tal-Fawna ta' Dja]]
*[[Riżervi Naturali ta' Air u ta' Ténéré]]
*[[Riżervi tal-Foresti Atlantiċi tal-Kosta tal-Iskoperti]]
*[[Riżervi tal-Foresti Atlantiċi tax-Xlokk]]
*[[Riżervi tal-Katina Muntanjuża ta' Talamanca-La Amistad]]
*[[Robert Fico]]
*[[Robert Wilhelm Bunsen]]
*[[Roberto Burle Marx]]
*[[Rodi (belt)]]
* [[Roi Mata]]
* [[Roșia Montană]]
* [[Ronald Searle]]
* [[Røros]]
* [[Rotta tal-Inċens – Bliet tad-Deżert f'Negev]]
* [[Rotta Wixárika tas-Siti Sagri lejn Wirikuta]]
* [[Rotot ta’ Santiago de Compostela fi Franza]]
* [[Royal Exhibition Building]]
* [[Róža Domašcyna]]
*[[Rudolf Diesel]]
*[[Ruggiero Leoncavallo]]
=== '''<u>S</u>''' ===
* [[Sabratha]]
* [[Saeva Dupka]]
* [[Safranbolu]]
* [[Saint-Émilion]]
* [[Sajjied]]
*[[Sala taċ-Ċentenarju]]
*[[Salamanca]]
*[[Salib ta' Santa Ewfrosina]]
*[[Salini Rjali ta' Arc-et-Senans]]
*[[Salme Kann]]
*[[Saltaire]]
*[[Salvatore Accardo]]
*[[Salzburg]]
*[[Samantha Cristoforetti]]
*[[Samarkanda]]
*[[Samarra]]
*[[Sambor Prei Kuk]]
*[[Sammallahdenmäki]]
*[[Samuel Deguara]]
*[[San Cristóbal de La Laguna]]
*[[San Gimignano]]
*[[San Lawrenz (Għawdex)]]
*[[San Miguel de Allende]]
*[[San Pietruburgu]]
*[[Sana'a]]
*[[Sanchi]]
*[[Sandra Milo]]
*[[Sandra Mondaini]]
*[[Sandro Botticelli]]
*[[Sangiran]]
*[[Sansa, il-Monasteri Buddisti tal-Muntanji tal-Korea t'Isfel]]
*[[Santa Cruz de Mompox]]
*[[Santiago de Compostela]]
*[[Santiago de Querétaro]]
*[[Santiniketan]]
*[[Santwarji tal-Għasafar tal-Passa tul il-Kosta tal-Baħar Isfar u l-Golf ta' Bohai]]
*[[Santwarji tal-Pandas Ġganteski ta' Sichuan]]
*[[Santwarji tan-Natura Selvaġġa ta' Thungyai-Huai Kha Khaeng]]
*[[Santwarju Nazzjonali tal-Għasafar ta' Djoudj]]
*[[Santwarju ta' Bom Jesus de Matosinhos]]
*[[Santwarju ta' Bom Jesus do Monte]]
*[[Santwarju ta' Itsukushima]]
*[[Santwarju tal-Balieni ta' El Vizcaino]]
*[[Santwarju ta' Mỹ Sơn]]
*[[Santwarju tal-Fawna u tal-Flora ta' Malpelo]]
*[[Santwarju tan-Natura Selvaġġa tal-Katina Muntanjuża ta' Hamiguitan]]
*[[São Cristóvão]]
*[[São Luís]]
*[[Sarazm]]
*[[Sardis]]
* [[Saryarka]]
* [[Sassi ta' Matera]]
* [[Satsivi]]
*[[Schokland]]
*[[Seba’ Għeġubijiet Ġodda tad-Dinja]]
*[[Sebastian Brant]]
*[[Segovia]]
*[[Seka Sablić]]
*[[Sengħa]]
*[[Seokguram]]
*[[Seowon]]
*[[Severo Ochoa]]
*[[Sevil Shhaideh]]
*[[Sewell]]
*[[Sferi tal-Ġebel tal-Costa Rica]]
*[[SGang Gwaay]]
*[[Shahr-e Sukhteh]]
*[[Shahrisabz]]
*[[Shaken Aimanov]]
*[[Shales ta' Maotianshan]]
*[[Sheki]]
*[[Shennongjia]]
*[[Shibam]]
*[[Shirakami-Sanchi]]
*[[Shiretoko]]
*[[Sian Ka'an]]
*[[Šibenik]]
*[[Sibila Petlevski]]
*[[Sidney Webb]]
*[[Siega Verde]]
*[[Siena]]
*[[Sighișoara]]
*[[Sigiriya]]
*[[Siġra tal-Ballut ta' Stelmužė]]
*[[Siġra tal-ballut ta' Tamme-Lauri]]
*[[Sikhote-Alin]]
*[[Simon Kldiashvili]]
*[[Sinagoga Antika (Erfurt)]]
*[[Sinéad O'Connor]]
*[[Sintra]]
*[[Siracusa]]
*[[Sistema Idrawlika Storika ta' Shushtar]]
*[[Sistema tal-Ġestjoni tal-Ilma ta' Augsburg]]
*[[Sistema tat-Toroq tal-Inka]]
*[[Sit Agrikolu Bikri ta' Kuk]]
*[[Sit arkeoloġiku ta' Al-Balid|Sit Arkeoloġiku ta' Al-Balid]]
*[[Sit Arkeoloġiku ta' Atapuerca]]
*[[Sit Arkeoloġiku ta’ Paphos]]
*[[Sit Arkeoloġiku tal-Maħżen ta' Valongo]]
*[[Sit Storiku Nazzjonali ta' San Juan]]
*[[Sit Storiku Statali tat-Tumbati tal-Ħamrija ta' Cahokia]]
* [[Sit ta' Wirt Dinji]]
* [[Sit ta' Wirt Industrijali ta' Rjukan-Notodden]]
*[[Sit tad-Dolmens ta' Antequera]]
*[[Sit tar-Raġel ta' Peking f'Zhoukoudian]]
*[[Siti tad-Dolmens ta' Gochang, Hwasun u Ganghwa]]
*[[Siti Arkeoloġiċi ta' Bat, Al-Khutm u Al-Ayn]]
*[[Siti Arkeoloġiċi ta' Tarraco]]
*[[Siti Awstraljani tal-Fossili tal-Mammiferi]]
*[[Siti Ewlenin tal-Estrazzjoni fil-Wallonja]]
*[[Siti Funebri u Mfakar tal-Ewwel Gwerra Dinjija (il-Front tal-Punent)]]
*[[Siti Kristjani Moħbija fir-Reġjun ta' Nagasaki]]
*[[Siti Metallurġiċi Antiki tal-Burkina Faso]]
*[[Siti Penitenzjarji Awstraljani]]
*[[Siti preistoriċi bil-puntali madwar l-Alpi|Siti Preistoriċi bil-Puntali Madwar l-Alpi]]
*[[Siti Preistoriċi ta' Jōmon fit-Tramuntana tal-Ġappun]]
*[[Siti Sagri u Rotot ta' Pellegrinaġġ fil-Katina Muntanjuża ta' Kii]]
*[[Siti tal-Fossili tal-Ominidi tal-Afrika t'Isfel]]
*[[Siti tar-Rivoluzzjoni Industrijali Meiji tal-Ġappun]]
*[[Siti tat-Tpittir fuq il-Blat ta' Kondoa]]
*[[Siti tat-Tusi]]
*[[Skarpan]]
*[[Skellig Michael]]
*[[Skogskyrkogården]]
*[[Skojjattlu tal-art ta' Tian Shan]]
*[[Skola Superjuri tal-Mekkanika tal-Armata]]
*[[Skoll il-Kbir tal-Qroll]]
*[[Skoll tal-Qroll ta' New Caledonia]]
*[[Skoll tal-Qroll tal-Belize]]
*[[Skorba]]
*[[Skrivan]]
*[[Slavko Brezoski]]
*[[Socotra]]
*[[Soltaniyeh]]
*[[Songo Mnara]]
*[[Sophia Loren]]
*[[Sophie Germain]]
*[[Sophie Liebknecht]]
*[[Söyembikä]]
*[[Speicherstadt]]
*[[Spinalonga]]
*[[Sputnik 5]]
*[[Stari Ras]]
*[[Statwa]]
*[[Statwa ta' Roland ta' Bremen]]
*[[Statwa tal-Libertà]]
*[[Stazzjon ta' Chhatrapati Shivaji]]
*[[Stazzjon tar-Radju ta' Grimeton]]
*[[Stećak]]
*[[Stepan Erzya]]
*[[Stevns Klint]]
*[[Stonehenge]]
*[[Stone Town]]
*[[Strett ta' Hormuz]]
*[[Su Nuraxi]]
*[[Subak]]
*[[Sulaiman-Too]]
*[[Sundarbans]]
*[[Supra (festa)]]
*[[Suq Ċentrali ta' Ljubljana]]
*[[Surtsey]]
*[[Susa]]
*[[Svaneti]]
*[[Svetlana Antonovska]]
*[[Sviyazhsk]]
=== '''<u>T</u>''' ===
* [[Ta' Bakkja]]
* [[Ta' Ħaġrat]]
* [[Ta' Kandja]]
*[[Tabib]]
*[[Tadrart Acacus]]
*[[Taħdit]]
*[[Taishan]]
*[[Taj Mahal]]
*[[Takalik Abaj]]
*[[Takht-e Soleyman]]
*[[Takht-i-Bahi]]
*[[Takkanot Shum]]
*[[Taksim]]
*[[Tallinn]]
*[[Tamgaly]]
*[[Tanġier]]
*[[Taos Pueblo]]
*[[Taputapuātea]]
*[[Tarraco]]
*[[Tarzna Navali ta' Antigua u s-Siti Arkeoloġiċi Relatati]]
*[[Tassili n'Ajjer]]
*[[Tavla ta' Narmer]]
*[[Taxila]]
*[[Tchogha Zanbil]]
*[[Te Wahipounamu]]
*[[Teatru Akkademiku Reġjonali ta' Donetsk]]
*[[Teatru Antik ta’ Epidaurus|Teatru Antik ta' Epidaurus]]
*[[Teatru Rjal]]
*[[Teatru Ruman ta' Orange]]
*[[Teatru tal-Opri Margravjali]]
*[[Teatru tal-Opri ta' Sydney]]
*[[Tebe (Eġittu)]]
*[[Tekniku]]
*[[Telč]]
*[[Tempji Ħajjin Kbar taċ-Ċola]]
* [[Tempji Megalitiċi ta’ Malta u Għawdex|Tempji Megalitiċi ta' Malta u Għawdex]]
* [[Tempji ta' Ħal Tarxien]]
*[[Tempju ta' Apollo Epikurju f’Bassae|Tempju ta' Apollo Epikurju f'Bassae]]
*[[Tempju ta' Asklepju ta' Epidaurus]]
*[[Tempju ta' Haeinsa]]
*[[Tempju ta' Kakatiya Rudreshwara]]
*[[Tempju ta' Mahabodhi]]
*[[Tempju ta' Preah Vihear]]
*[[Tempju tal-Ġenna]]
*[[Tempju tal-Għar ta' Dambulla]]
*[[Tempju tax-Xemx ta' Konarak]]
*[[Tempju u Ċimiterju ta' Konfuċju u l-Villa tal-Familja Kong f'Qufu]]
*[[Teotihuacan]]
*[[Tequila (Belt)]]
* [[Terminoloġija]]
* [[Tetiana Ostashchenko]]
* [[Tétouan]]
*[[Teżawru]]
*[[Theobald Boehm]]
*[[Theodore Géricault]]
*[[Thimlich Ohinga]]
*[[Tholos ta' El Romeral]]
*[[Thomas à Kempis]]
*[[Thoros ta' Edessa]]
*[[Tian Shan]]
* [[Tieqa tad-Dwejra]]
* [[Tieqa ta' Wied il-Mielaħ]]
* [[Tikal]]
* [[Timbuktu]]
* [[Timgad]]
* [[Tina Turner]]
* [[Tinetto]]
* [[Tino]]
* [[Tinqix fuq il-Blat f'Alta]]
*[[Tinqix fuq il-Blat f'Tanum]]
*[[Tinqix fuq il-Blat fir-Reġjun ta' Ha'il]]
*[[Tinqix fuq il-Blat ta' Dazu]]
*[[Tinqix ta' Bisotun]]
*[[Tipasa]]
*[[Tiryns]]
*[[Tiwanaku]]
*[[Tiya]]
*[[Tlacotalpan]]
*[[TNMK]]
*[[Tobias Michael Carel Asser]]
*[[Toledo]]
*[[Tomaso Antonio Vitali]]
*[[Tomiri]]
*[[Toroq tal-Ħarir: il-Kuritur ta' Zarafshan-Karakum]]
*[[Toroq tal-Ħarir: in-Network ta' Rotot tal-Kuritur ta' Chang'an-Tianshan]]
* [[Torri Mmejjel ta' Pisa]]
* [[Torri ta' Belém]]
*[[Torri ta' Erkole]]
*[[Torri ta' Londra]]
*[[Torri tax-Xebba (Baku)]]
*[[Torrijiet residenzjali tas-Svan|Torrijiet Residenzjali tas-Svan]]
*[[Toruń]]
*[[Tpittir fuq il-Blat ta' Sierra de San Francisco]]
*[[Tpittir fuq il-Blat tal-Baċir Mediterran Iberiku]]
*[[Tpittir fuq il-Blat tal-Għar ta' Shulgan-Tash]]
*[[Trattat ta' Kaunas]]
*[[Třebíč]]
*[[Trinidad, Kuba]]
*[[Trogir]]
*[[Trojja]]
*[[Tropiċi Mistagħdra ta' Queensland]]
*[[Tserkva ta' Santa Marija, Owczary]]
*[[Tserkva ta' Santa Marija Omm Alla, Chotyniec]]
*[[Tserkva tal-Injam tal-Karpazji fil-Polonja u fl-Ukrajna]]
*[[Tsodilo]]
*[[Tubeteika]]
*[[Tulou ta' Fujian|''Tulou'' ta' Fujian]]
*[[Tumbati Ċerimonjali tal-Ħamrija ta' Hopewell]]
*[[Tumbati Funebri ta' Dilmun]]
*[[Tumbati Funebri ta' Gaya]]
*[[Tumbati Monumentali tal-Ħamrija ta' Poverty Point]]
*[[Turan]]
*[[Tutankhamun]]
*[[Twyfelfontein]]
*[[Tyre]]
=== '''<u>U</u>''' ===
* [[Úbeda]]
* [[Ugo Foscolo]]
*[[Uluru]]
*[[Um er-Rasas]]
*[[Umm Al-Jimāl]]
*[[UNESCO]]
*[[Università Iżlamika Russa]]
*[[Università Nazzjonali Awtonoma tal-Messiku]]
*[[Università ta' Al-Qarawiġin|Università ta' Al-Qarawijin]]
*[[Università ta' Coimbra]]
*[[Unjoni Sovjetika]]
*[[Urbino]]
*[['Uruq Bani Mu'arid]]
*[[Uxmal]]
=== '''<u>V</u>''' ===
* [[Val d'Orcia]]
*[[Val di Noto]]
*[[Valentyna Radzymovska]]
*[[Valeria Bruni Tedeschi]]
*[[Vallée de Mai]]
*[[Vasco da Gama]]
*[[Vat Phou]]
*[[Velimir Khlebnikov]]
*[[Venera 7]]
*[[Verona]]
*[[Via Appia]]
*[[Victoria Amelina]]
*[[Vigan]]
*[[Vincent van Gogh]]
*[[Vilel u Ġonna tal-Familja Medici]]
*[[Villa d'Este]]
*[[Villa Romana del Casale]]
*[[Villa ta' Adrijanu]]
*[[Villa Tugendhat]]
*[[Villaġġi Antiki tat-Tramuntana tas-Sirja]]
*[[Villaġġi bil-Knejjes Iffortifikati f'Transilvanja]]
*[[Villaġġi Storiċi ta' Shirakawa-gō u Gokayama]]
*[[Vilnius]]
*[[Visby]]
*[[Vitaliy Kim]]
*[[Vito Volterra]]
*[[Vittorio De Sica]]
*[[Vjenna]]
*[[Vladimir Ashkenazy]]
*[[Vlkolínec]]
*[[Volodymyr Zelenskyy]]
*[[Volubilis]]
*[[Võros]]
*[[Vulkan tat-Tajn ta’ Lökbatan]]
*[[Vulkani ta' Kamchatka]]
=== '''<u>W</u>''' ===
* [[Wachau]]
* [[Wadi Al-Hitan]]
*[[Wadi Rum]]
*[[Wales]]
*[[Weimar Klassika]]
*[[Werrej]]
*[[Wied Superjuri tar-Renu Nofsani]]
*[[Wied t'Isfel tal-Awash]]
*[[Wied ta' Kathmandu]]
*[[Wied ta' Loire]]
*[[Wied ta' Madriu-Perafita-Claror]]
*[[Wied ta' M'zab]]
*[[Wied ta' Qadisha]]
*[[Wied ta' Viñales]]
*[[Wied tal-Fondoq il-Kbir]]
*[[Wied tat-Tempji]]
*[[Wilhelm Grimm]]
*[[Wilhelm Röntgen]]
*[[Willem de Sitter]]
*[[Willemstad]]
*[[William Boeing]]
*[[Wirt Arkeoloġiku tal-Wied ta' Lenggong]]
*[[Wirt tal-Foresti Tropikali ta' Sumatra]]
*[[Wismar]]
*[[Władysław Horodecki]]
*[[Wolfgang Paul]]
=== '''<u>X</u>''' ===
* [[Xanadu]]
* [[Xanthos]]
* [[Xatt it-Tiben]]
*[[Xeff]]
*[[Xerxes I]]
*[[Xidi]]
*[[Xmara Omo]]
*[[Xochicalco]]
*[[Xogħlijiet ta' Jože Plečnik f'Ljubljana – Disinn Urban Iċċentrat fuq il-Bniedem]]
*[[Xogħol Arkitettoniku ta' Le Corbusier]]
*[[Xjenza spazjali]]
*[[Xtatol]]
=== '''<u>Y</u>''' ===
* [[Yagul]]
* [[Yakushima]]
* [[Yana Zinkevych]]
* [[Yangdong]]
* [[Yarmak]]
* [[Yaroslavl]]
* [[Yazd]]
* [[Yeni-Kale]]
* [[Yin Xu]]
* [[Yllka Mujo]]
* [[Yogyakarta]]
*[[Yuliya Gushchina]]
*[[Yuri Lysianskyi]]
=== '''<u>Ż</u>''' ===
* [[Żapoteki]]
* [[Żejt]]
* [[Żiemel Abjad ta' Osmington]]
* [[Żona Kulturali ta' Ḥimā]]
*[[Żona l-Kbira tal-Muntanji Blu]]
*[[Żona Naturali Selvaġġa tat-Tażmanja]]
*[[Żona Protetta ta' Jungfrau-Aletsch]]
*[[Żona Protetta ta' Pliva, Janj u r-Riżerva ta' Janjske Otoke]]
*[[Żona Protetta tal-Gżejjer Phoenix]]
*[[Żona ta' Interess Xeniku u Storiku ta' Huanglong]]
*[[Żona ta' Interess Xeniku u Storiku tal-Wied ta' Jiuzhaigou]]
*[[Żona ta' Interess Xeniku u Storiku ta' Wulingyuan]]
*[[Żona ta' Konservazzjoni ta' Guanacaste]]
*[[Żona ta' Konservazzjoni ta' Ngorongoro]]
*[[Żona ta' Konservazzjoni ta' Pantanal]]
*[[Żona tat-Tpittir fuq il-Blat ta' Chongoni]]
*[[Żoni Protetti tar-Reġjun tal-Fjuri tal-Kap]]
*[[Żoni Protetti tat-Tliet Xmajjar Paralleli ta' Yunnan]]
*[[Żoni Storiċi ta' Baekje]]
*[[Żoni Storiċi ta' Gyeongju]]
*[[Żooloġija]]
=== '''<u>Z</u>''' ===
* [[Zabid]]
* [[Zacatecas (belt)]]
* [[Zagori]]
* [[Zamość]]
* [[Žatec]]
* [[Žehra]]
* [[Ziba Ganiyeva]]
* [[Zivana]]
* [[Zlata Kolarić-Kišur]]
*[[Zofia Zamenhof]]
*[[Zollverein]]
*[[Zond 5]]
*[[Zsuzsanna Lorántffy]]
rcbj445n5eiqdzl7dsyk0ecl3xuaqyn
Riżerva tal-Baħar ta' Aqaba
0
34518
331289
2026-08-04T13:26:55Z
Trigcly
17859
Kontenut, stampi, kwotazzjonijiet u ħoloq
331289
wikitext
text/x-wiki
Ir-'''Riżerva tal-Baħar ta' Aqaba''' hija riżerva naturali li tinsab fil-Governorat ta' Aqaba, il-[[Ġordan]], u ġiet stabbilita fl-1997. Tkopri erja ta' 2.8 kilometri kwadri. Din ir-riżerva titqies bħala ħabitat importanti għall-ħlejqiet tal-baħar, bħall-alka tal-qiegħ. Hija magħrufa għad-diversità distintiva tal-[[Ħuta|ħut]] u tal-qrollI. Fir-riżerva tal-baħar ġew irreġistrati bosta [[Għasfur|għasafar]] tal-ilma, speċjalment gawwi, ċirlewwa u skuwa.
== Deskrizzjoni ==
Ir-riżerva tal-baħar tospita 300 [[speċi]] ta' qroll iebes u artab, 512-il speċi ta' ħut, 3 tipi ta' alka tal-qiegħ, u żewġ tipi prinċipalio ta' komunitajiet ta' alka tal-baxx, b'fond li jvarja bejn [[metru]] sa 40 metru. Il-preċipitazzjoni annwali hi ta' madwar 30 mm, u t-temperatura tvarja minn 14°C fix-xitwa għal 32°C fis-sajf, b'temperatura massima li tlaħħaq il-50°C. L-umdità tvarja bejn 30 u 55 %, u l-klima hija waħda niexfa.<ref>{{Ċita web|url=https://web.archive.org/web/20190713193155/http://www.rscn.org.jo/sites/default/files/basic_page_files/%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%AD%D9%85%D9%8A%D8%A7%D8%AA%20%D8%A7%D9%84%D8%B7%D8%A8%D9%8A%D8%B9%D9%8A%D8%A9%20%D9%81%D9%8A%20%D8%A7%D9%84%D8%A3%D8%B1%D8%AF%D9%86-2016.pdf|titlu=Natural reserves in Jordan}}</ref>
== [[Storja]] ==
Il-Golf ta' Aqaba huwa l-uniku żbokk marittimu tal-Ġordan għall-[[Baħar l-Aħmar]], u l-Ġordan għandu sjieda ta' 27 kilometru biss mill-160 kilometru totali tal-kosta. Minkejja l-kosta limitata, ir-riżerva tesperjenza attività turistika u ekonomika intensiva. L-esperti ambjentali jenfasizzaw l-importanza li parti mill-kosta tiġi protetta minħabba l-preżenza ta' diversi speċijiet tal-baħar. L-istabbiliment tar-riżerva tal-baħar hija opportunità biex tiġi inkluża fost iż-żoni ambjentali importanti rikonoxxuti mill-Unjoni Internazzjonali għall-Konservazzjoni tan-Natura, u dan jirrifletti l-impenn tal-Ġordan favur il-ftehimiet internazzjonali għall-protezzjoni tal-ambjentit tal-baħar.<ref>{{Ċita aħbar|kunjom=بومجوط|isem=هشام|titlu=الأردن ينشئ أول محمية بحرية له في خليج العقبة|url=https://www.aljazeera.net/science/2020/12/22/%D8%A7%D9%84%D8%A3%D8%B1%D8%AF%D9%86-%D9%8A%D9%86%D8%B4%D8%A6-%D8%A3%D9%88%D9%84-%D9%85%D8%AD%D9%85%D9%8A%D8%A9-%D8%A8%D8%AD%D8%B1%D9%8A%D8%A9-%D9%84%D9%87-%D8%B9%D9%84%D9%89-%D8%AE%D9%84%D9%8A%D8%AC|lingwa=ar|data-aċċess=2026-08-04}}</ref>
== [[Ambjent (bijoloġija)|Ambjent]] ==
Ir-riżerva tal-baħar tkopri erja ta' 2.45 kilometri kwadri, b'kosta ta' 7 kilometri mill-kosta totali ta' 27 kilometru, u b'hekk tkopri madwar 2.6 % tal-erja tal-baħar tal-Ġordan. Hija estiża sa 350 metru mix-xatt lejn il-baħar u sa 50 metru lejn l-art. Ir-riżerva tal-baħar tinkludi 157 speċi ta' qroll iebes, 15-il speċi unika, 18-il [[Ġeneru (tassonomija)|ġeneru]] ta' algi, 3 tipi ta' alka tal-qiegħ, 507 speċijiet ta' ħut u 3 speċijiet ta' fkieren tal-baħar, inkluż il-fekruna tal-baħar tat-tip hawksbill. Ir-riżerva tal-baħar tospita wkoll żewġ speċijiet ta' gandoffli ġganteski fil-periklu, 72 speċi ta' sponoż u 645 speċi ta' molluski.<ref>{{Ċita aħbar|data=2024-07-18|titlu=هل تنجح محمية العقبة البحرية في الوصول إلى قائمة التراث العالمي؟|url=https://alghad.com/Section-164/%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%82%D8%A8%D8%A9/%D9%87%D9%84-%D8%AA%D9%86%D8%AC%D8%AD-%D9%85%D8%AD%D9%85%D9%8A%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%82%D8%A8%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%A8%D8%AD%D8%B1%D9%8A%D8%A9-%D9%81%D9%8A-%D8%A7%D9%84%D9%88%D8%B5%D9%88%D9%84-%D8%A5%D9%84%D9%89-%D9%82%D8%A7%D8%A6%D9%85%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D8%AB-%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%8A-1764094|lingwa=ar-AR|data-aċċess=2026-08-04}}</ref>
Ir-riżerva tal-baħar titqies bħala wieħed mill-iżjed postijiet b'[[bijodiversità]] rikka fir-reġjun, u fiha skolli tal-qroll sparpaljati qrib ix-xatt li huma estiżi fuq distanza ta' 13-il kilometru.<ref>{{Ċita aħbar|kunjom=بومجوط|isem=هشام|titlu=الأردن ينشئ أول محمية بحرية له في خليج العقبة|url=https://www.aljazeera.net/science/2020/12/22/%D8%A7%D9%84%D8%A3%D8%B1%D8%AF%D9%86-%D9%8A%D9%86%D8%B4%D8%A6-%D8%A3%D9%88%D9%84-%D9%85%D8%AD%D9%85%D9%8A%D8%A9-%D8%A8%D8%AD%D8%B1%D9%8A%D8%A9-%D9%84%D9%87-%D8%B9%D9%84%D9%89-%D8%AE%D9%84%D9%8A%D8%AC|lingwa=ar|data-aċċess=2026-08-04}}</ref>
== [[Sit ta' Wirt Dinji]] ==
F'Lulju 2026, ir-Riżerva tal-Baħar ta' Aqaba ġiet iddeżinjata bħala Sit ta' Wirt Dinji Naturali tal-[[UNESCO]].<ref name=":0">{{Ċita web|url=https://whc.unesco.org/en/list/1742/|titlu=Aqaba Marine Reserve|kunjom=Centre|isem=UNESCO World Heritage|sit=UNESCO World Heritage Centre|lingwa=en|data-aċċess=2026-08-04}}</ref>
Il-valur universali straordinarju tas-sit ġie rrikonoxxut abbażi ta' żewġ kriterji tal-għażla tal-UNESCO: il-'''kriterju (ix)''' "Eżempju straordinarju li jirrappreżenta proċessi [[Ekoloġija|ekoloġiċi]] u [[Bijoloġija|bijoloġiċi]] kontinwi sinifikanti fl-[[evoluzzjoni]] u fl-iżvilupp ta' ekosistemi u ta' komunitajiet ta' [[Pjanta|pjanti]] u ta' [[Annimal|annimali]] terrestri, tal-ilma ħelu, kostali u tal-baħar"; u l-'''kriterju (x)''' "Post fejn hemm l-iktar ħabitats naturali importanti u sinifikanti għall-konservazzjoni fil-post tad-diversità bijoloġika, inkluż fejn hemm speċijiet mhedda ta' valur universali straordinarju mill-perspettiva tax-[[xjenza]] jew tal-konservazzjoni".<ref name=":0" />
== Referenzi ==
q0tg8mm91lxx0kin6djnmkdcbr7kyc1
331290
331289
2026-08-04T13:34:48Z
Trigcly
17859
added [[Category:Siti ta' Wirt Dinji Naturali]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]]
331290
wikitext
text/x-wiki
Ir-'''Riżerva tal-Baħar ta' Aqaba''' hija riżerva naturali li tinsab fil-Governorat ta' Aqaba, il-[[Ġordan]], u ġiet stabbilita fl-1997. Tkopri erja ta' 2.8 kilometri kwadri. Din ir-riżerva titqies bħala ħabitat importanti għall-ħlejqiet tal-baħar, bħall-alka tal-qiegħ. Hija magħrufa għad-diversità distintiva tal-[[Ħuta|ħut]] u tal-qrollI. Fir-riżerva tal-baħar ġew irreġistrati bosta [[Għasfur|għasafar]] tal-ilma, speċjalment gawwi, ċirlewwa u skuwa.
== Deskrizzjoni ==
Ir-riżerva tal-baħar tospita 300 [[speċi]] ta' qroll iebes u artab, 512-il speċi ta' ħut, 3 tipi ta' alka tal-qiegħ, u żewġ tipi prinċipalio ta' komunitajiet ta' alka tal-baxx, b'fond li jvarja bejn [[metru]] sa 40 metru. Il-preċipitazzjoni annwali hi ta' madwar 30 mm, u t-temperatura tvarja minn 14°C fix-xitwa għal 32°C fis-sajf, b'temperatura massima li tlaħħaq il-50°C. L-umdità tvarja bejn 30 u 55 %, u l-klima hija waħda niexfa.<ref>{{Ċita web|url=https://web.archive.org/web/20190713193155/http://www.rscn.org.jo/sites/default/files/basic_page_files/%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%AD%D9%85%D9%8A%D8%A7%D8%AA%20%D8%A7%D9%84%D8%B7%D8%A8%D9%8A%D8%B9%D9%8A%D8%A9%20%D9%81%D9%8A%20%D8%A7%D9%84%D8%A3%D8%B1%D8%AF%D9%86-2016.pdf|titlu=Natural reserves in Jordan}}</ref>
== [[Storja]] ==
Il-Golf ta' Aqaba huwa l-uniku żbokk marittimu tal-Ġordan għall-[[Baħar l-Aħmar]], u l-Ġordan għandu sjieda ta' 27 kilometru biss mill-160 kilometru totali tal-kosta. Minkejja l-kosta limitata, ir-riżerva tesperjenza attività turistika u ekonomika intensiva. L-esperti ambjentali jenfasizzaw l-importanza li parti mill-kosta tiġi protetta minħabba l-preżenza ta' diversi speċijiet tal-baħar. L-istabbiliment tar-riżerva tal-baħar hija opportunità biex tiġi inkluża fost iż-żoni ambjentali importanti rikonoxxuti mill-Unjoni Internazzjonali għall-Konservazzjoni tan-Natura, u dan jirrifletti l-impenn tal-Ġordan favur il-ftehimiet internazzjonali għall-protezzjoni tal-ambjentit tal-baħar.<ref>{{Ċita aħbar|kunjom=بومجوط|isem=هشام|titlu=الأردن ينشئ أول محمية بحرية له في خليج العقبة|url=https://www.aljazeera.net/science/2020/12/22/%D8%A7%D9%84%D8%A3%D8%B1%D8%AF%D9%86-%D9%8A%D9%86%D8%B4%D8%A6-%D8%A3%D9%88%D9%84-%D9%85%D8%AD%D9%85%D9%8A%D8%A9-%D8%A8%D8%AD%D8%B1%D9%8A%D8%A9-%D9%84%D9%87-%D8%B9%D9%84%D9%89-%D8%AE%D9%84%D9%8A%D8%AC|lingwa=ar|data-aċċess=2026-08-04}}</ref>
== [[Ambjent (bijoloġija)|Ambjent]] ==
Ir-riżerva tal-baħar tkopri erja ta' 2.45 kilometri kwadri, b'kosta ta' 7 kilometri mill-kosta totali ta' 27 kilometru, u b'hekk tkopri madwar 2.6 % tal-erja tal-baħar tal-Ġordan. Hija estiża sa 350 metru mix-xatt lejn il-baħar u sa 50 metru lejn l-art. Ir-riżerva tal-baħar tinkludi 157 speċi ta' qroll iebes, 15-il speċi unika, 18-il [[Ġeneru (tassonomija)|ġeneru]] ta' algi, 3 tipi ta' alka tal-qiegħ, 507 speċijiet ta' ħut u 3 speċijiet ta' fkieren tal-baħar, inkluż il-fekruna tal-baħar tat-tip hawksbill. Ir-riżerva tal-baħar tospita wkoll żewġ speċijiet ta' gandoffli ġganteski fil-periklu, 72 speċi ta' sponoż u 645 speċi ta' molluski.<ref>{{Ċita aħbar|data=2024-07-18|titlu=هل تنجح محمية العقبة البحرية في الوصول إلى قائمة التراث العالمي؟|url=https://alghad.com/Section-164/%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%82%D8%A8%D8%A9/%D9%87%D9%84-%D8%AA%D9%86%D8%AC%D8%AD-%D9%85%D8%AD%D9%85%D9%8A%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%82%D8%A8%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%A8%D8%AD%D8%B1%D9%8A%D8%A9-%D9%81%D9%8A-%D8%A7%D9%84%D9%88%D8%B5%D9%88%D9%84-%D8%A5%D9%84%D9%89-%D9%82%D8%A7%D8%A6%D9%85%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D8%AB-%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%8A-1764094|lingwa=ar-AR|data-aċċess=2026-08-04}}</ref>
Ir-riżerva tal-baħar titqies bħala wieħed mill-iżjed postijiet b'[[bijodiversità]] rikka fir-reġjun, u fiha skolli tal-qroll sparpaljati qrib ix-xatt li huma estiżi fuq distanza ta' 13-il kilometru.<ref>{{Ċita aħbar|kunjom=بومجوط|isem=هشام|titlu=الأردن ينشئ أول محمية بحرية له في خليج العقبة|url=https://www.aljazeera.net/science/2020/12/22/%D8%A7%D9%84%D8%A3%D8%B1%D8%AF%D9%86-%D9%8A%D9%86%D8%B4%D8%A6-%D8%A3%D9%88%D9%84-%D9%85%D8%AD%D9%85%D9%8A%D8%A9-%D8%A8%D8%AD%D8%B1%D9%8A%D8%A9-%D9%84%D9%87-%D8%B9%D9%84%D9%89-%D8%AE%D9%84%D9%8A%D8%AC|lingwa=ar|data-aċċess=2026-08-04}}</ref>
== [[Sit ta' Wirt Dinji]] ==
F'Lulju 2026, ir-Riżerva tal-Baħar ta' Aqaba ġiet iddeżinjata bħala Sit ta' Wirt Dinji Naturali tal-[[UNESCO]].<ref name=":0">{{Ċita web|url=https://whc.unesco.org/en/list/1742/|titlu=Aqaba Marine Reserve|kunjom=Centre|isem=UNESCO World Heritage|sit=UNESCO World Heritage Centre|lingwa=en|data-aċċess=2026-08-04}}</ref>
Il-valur universali straordinarju tas-sit ġie rrikonoxxut abbażi ta' żewġ kriterji tal-għażla tal-UNESCO: il-'''kriterju (ix)''' "Eżempju straordinarju li jirrappreżenta proċessi [[Ekoloġija|ekoloġiċi]] u [[Bijoloġija|bijoloġiċi]] kontinwi sinifikanti fl-[[evoluzzjoni]] u fl-iżvilupp ta' ekosistemi u ta' komunitajiet ta' [[Pjanta|pjanti]] u ta' [[Annimal|annimali]] terrestri, tal-ilma ħelu, kostali u tal-baħar"; u l-'''kriterju (x)''' "Post fejn hemm l-iktar ħabitats naturali importanti u sinifikanti għall-konservazzjoni fil-post tad-diversità bijoloġika, inkluż fejn hemm speċijiet mhedda ta' valur universali straordinarju mill-perspettiva tax-[[xjenza]] jew tal-konservazzjoni".<ref name=":0" />
== Referenzi ==
[[Kategorija:Siti ta' Wirt Dinji Naturali]]
9db8cfu6f1l8a2k60fhqfi8xhhcrked
331291
331290
2026-08-04T13:34:58Z
Trigcly
17859
added [[Category:Siti ta' Wirt Dinji fil-Ġordan]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]]
331291
wikitext
text/x-wiki
Ir-'''Riżerva tal-Baħar ta' Aqaba''' hija riżerva naturali li tinsab fil-Governorat ta' Aqaba, il-[[Ġordan]], u ġiet stabbilita fl-1997. Tkopri erja ta' 2.8 kilometri kwadri. Din ir-riżerva titqies bħala ħabitat importanti għall-ħlejqiet tal-baħar, bħall-alka tal-qiegħ. Hija magħrufa għad-diversità distintiva tal-[[Ħuta|ħut]] u tal-qrollI. Fir-riżerva tal-baħar ġew irreġistrati bosta [[Għasfur|għasafar]] tal-ilma, speċjalment gawwi, ċirlewwa u skuwa.
== Deskrizzjoni ==
Ir-riżerva tal-baħar tospita 300 [[speċi]] ta' qroll iebes u artab, 512-il speċi ta' ħut, 3 tipi ta' alka tal-qiegħ, u żewġ tipi prinċipalio ta' komunitajiet ta' alka tal-baxx, b'fond li jvarja bejn [[metru]] sa 40 metru. Il-preċipitazzjoni annwali hi ta' madwar 30 mm, u t-temperatura tvarja minn 14°C fix-xitwa għal 32°C fis-sajf, b'temperatura massima li tlaħħaq il-50°C. L-umdità tvarja bejn 30 u 55 %, u l-klima hija waħda niexfa.<ref>{{Ċita web|url=https://web.archive.org/web/20190713193155/http://www.rscn.org.jo/sites/default/files/basic_page_files/%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%AD%D9%85%D9%8A%D8%A7%D8%AA%20%D8%A7%D9%84%D8%B7%D8%A8%D9%8A%D8%B9%D9%8A%D8%A9%20%D9%81%D9%8A%20%D8%A7%D9%84%D8%A3%D8%B1%D8%AF%D9%86-2016.pdf|titlu=Natural reserves in Jordan}}</ref>
== [[Storja]] ==
Il-Golf ta' Aqaba huwa l-uniku żbokk marittimu tal-Ġordan għall-[[Baħar l-Aħmar]], u l-Ġordan għandu sjieda ta' 27 kilometru biss mill-160 kilometru totali tal-kosta. Minkejja l-kosta limitata, ir-riżerva tesperjenza attività turistika u ekonomika intensiva. L-esperti ambjentali jenfasizzaw l-importanza li parti mill-kosta tiġi protetta minħabba l-preżenza ta' diversi speċijiet tal-baħar. L-istabbiliment tar-riżerva tal-baħar hija opportunità biex tiġi inkluża fost iż-żoni ambjentali importanti rikonoxxuti mill-Unjoni Internazzjonali għall-Konservazzjoni tan-Natura, u dan jirrifletti l-impenn tal-Ġordan favur il-ftehimiet internazzjonali għall-protezzjoni tal-ambjentit tal-baħar.<ref>{{Ċita aħbar|kunjom=بومجوط|isem=هشام|titlu=الأردن ينشئ أول محمية بحرية له في خليج العقبة|url=https://www.aljazeera.net/science/2020/12/22/%D8%A7%D9%84%D8%A3%D8%B1%D8%AF%D9%86-%D9%8A%D9%86%D8%B4%D8%A6-%D8%A3%D9%88%D9%84-%D9%85%D8%AD%D9%85%D9%8A%D8%A9-%D8%A8%D8%AD%D8%B1%D9%8A%D8%A9-%D9%84%D9%87-%D8%B9%D9%84%D9%89-%D8%AE%D9%84%D9%8A%D8%AC|lingwa=ar|data-aċċess=2026-08-04}}</ref>
== [[Ambjent (bijoloġija)|Ambjent]] ==
Ir-riżerva tal-baħar tkopri erja ta' 2.45 kilometri kwadri, b'kosta ta' 7 kilometri mill-kosta totali ta' 27 kilometru, u b'hekk tkopri madwar 2.6 % tal-erja tal-baħar tal-Ġordan. Hija estiża sa 350 metru mix-xatt lejn il-baħar u sa 50 metru lejn l-art. Ir-riżerva tal-baħar tinkludi 157 speċi ta' qroll iebes, 15-il speċi unika, 18-il [[Ġeneru (tassonomija)|ġeneru]] ta' algi, 3 tipi ta' alka tal-qiegħ, 507 speċijiet ta' ħut u 3 speċijiet ta' fkieren tal-baħar, inkluż il-fekruna tal-baħar tat-tip hawksbill. Ir-riżerva tal-baħar tospita wkoll żewġ speċijiet ta' gandoffli ġganteski fil-periklu, 72 speċi ta' sponoż u 645 speċi ta' molluski.<ref>{{Ċita aħbar|data=2024-07-18|titlu=هل تنجح محمية العقبة البحرية في الوصول إلى قائمة التراث العالمي؟|url=https://alghad.com/Section-164/%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%82%D8%A8%D8%A9/%D9%87%D9%84-%D8%AA%D9%86%D8%AC%D8%AD-%D9%85%D8%AD%D9%85%D9%8A%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%82%D8%A8%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%A8%D8%AD%D8%B1%D9%8A%D8%A9-%D9%81%D9%8A-%D8%A7%D9%84%D9%88%D8%B5%D9%88%D9%84-%D8%A5%D9%84%D9%89-%D9%82%D8%A7%D8%A6%D9%85%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D8%AB-%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%8A-1764094|lingwa=ar-AR|data-aċċess=2026-08-04}}</ref>
Ir-riżerva tal-baħar titqies bħala wieħed mill-iżjed postijiet b'[[bijodiversità]] rikka fir-reġjun, u fiha skolli tal-qroll sparpaljati qrib ix-xatt li huma estiżi fuq distanza ta' 13-il kilometru.<ref>{{Ċita aħbar|kunjom=بومجوط|isem=هشام|titlu=الأردن ينشئ أول محمية بحرية له في خليج العقبة|url=https://www.aljazeera.net/science/2020/12/22/%D8%A7%D9%84%D8%A3%D8%B1%D8%AF%D9%86-%D9%8A%D9%86%D8%B4%D8%A6-%D8%A3%D9%88%D9%84-%D9%85%D8%AD%D9%85%D9%8A%D8%A9-%D8%A8%D8%AD%D8%B1%D9%8A%D8%A9-%D9%84%D9%87-%D8%B9%D9%84%D9%89-%D8%AE%D9%84%D9%8A%D8%AC|lingwa=ar|data-aċċess=2026-08-04}}</ref>
== [[Sit ta' Wirt Dinji]] ==
F'Lulju 2026, ir-Riżerva tal-Baħar ta' Aqaba ġiet iddeżinjata bħala Sit ta' Wirt Dinji Naturali tal-[[UNESCO]].<ref name=":0">{{Ċita web|url=https://whc.unesco.org/en/list/1742/|titlu=Aqaba Marine Reserve|kunjom=Centre|isem=UNESCO World Heritage|sit=UNESCO World Heritage Centre|lingwa=en|data-aċċess=2026-08-04}}</ref>
Il-valur universali straordinarju tas-sit ġie rrikonoxxut abbażi ta' żewġ kriterji tal-għażla tal-UNESCO: il-'''kriterju (ix)''' "Eżempju straordinarju li jirrappreżenta proċessi [[Ekoloġija|ekoloġiċi]] u [[Bijoloġija|bijoloġiċi]] kontinwi sinifikanti fl-[[evoluzzjoni]] u fl-iżvilupp ta' ekosistemi u ta' komunitajiet ta' [[Pjanta|pjanti]] u ta' [[Annimal|annimali]] terrestri, tal-ilma ħelu, kostali u tal-baħar"; u l-'''kriterju (x)''' "Post fejn hemm l-iktar ħabitats naturali importanti u sinifikanti għall-konservazzjoni fil-post tad-diversità bijoloġika, inkluż fejn hemm speċijiet mhedda ta' valur universali straordinarju mill-perspettiva tax-[[xjenza]] jew tal-konservazzjoni".<ref name=":0" />
== Referenzi ==
[[Kategorija:Siti ta' Wirt Dinji Naturali]]
[[Kategorija:Siti ta' Wirt Dinji fil-Ġordan]]
kw6sm0bca36xqh3avr573vqmyj37ufs
331292
331291
2026-08-04T13:36:27Z
Trigcly
17859
żieda stampa
331292
wikitext
text/x-wiki
[[Stampa:Aqaba, Red Sea, sunset (6737672001).jpg|daqsminuri|Inżul ix-[[xemx]] fir-Riżerva tal-Baħar ta' Aqaba.]]
Ir-'''Riżerva tal-Baħar ta' Aqaba''' hija riżerva naturali li tinsab fil-Governorat ta' Aqaba, il-[[Ġordan]], u ġiet stabbilita fl-1997. Tkopri erja ta' 2.8 kilometri kwadri. Din ir-riżerva titqies bħala ħabitat importanti għall-ħlejqiet tal-baħar, bħall-alka tal-qiegħ. Hija magħrufa għad-diversità distintiva tal-[[Ħuta|ħut]] u tal-qrollI. Fir-riżerva tal-baħar ġew irreġistrati bosta [[Għasfur|għasafar]] tal-ilma, speċjalment gawwi, ċirlewwa u skuwa.
== Deskrizzjoni ==
Ir-riżerva tal-baħar tospita 300 [[speċi]] ta' qroll iebes u artab, 512-il speċi ta' ħut, 3 tipi ta' alka tal-qiegħ, u żewġ tipi prinċipalio ta' komunitajiet ta' alka tal-baxx, b'fond li jvarja bejn [[metru]] sa 40 metru. Il-preċipitazzjoni annwali hi ta' madwar 30 mm, u t-temperatura tvarja minn 14°C fix-xitwa għal 32°C fis-sajf, b'temperatura massima li tlaħħaq il-50°C. L-umdità tvarja bejn 30 u 55 %, u l-klima hija waħda niexfa.<ref>{{Ċita web|url=https://web.archive.org/web/20190713193155/http://www.rscn.org.jo/sites/default/files/basic_page_files/%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%AD%D9%85%D9%8A%D8%A7%D8%AA%20%D8%A7%D9%84%D8%B7%D8%A8%D9%8A%D8%B9%D9%8A%D8%A9%20%D9%81%D9%8A%20%D8%A7%D9%84%D8%A3%D8%B1%D8%AF%D9%86-2016.pdf|titlu=Natural reserves in Jordan}}</ref>
== [[Storja]] ==
Il-Golf ta' Aqaba huwa l-uniku żbokk marittimu tal-Ġordan għall-[[Baħar l-Aħmar]], u l-Ġordan għandu sjieda ta' 27 kilometru biss mill-160 kilometru totali tal-kosta. Minkejja l-kosta limitata, ir-riżerva tesperjenza attività turistika u ekonomika intensiva. L-esperti ambjentali jenfasizzaw l-importanza li parti mill-kosta tiġi protetta minħabba l-preżenza ta' diversi speċijiet tal-baħar. L-istabbiliment tar-riżerva tal-baħar hija opportunità biex tiġi inkluża fost iż-żoni ambjentali importanti rikonoxxuti mill-Unjoni Internazzjonali għall-Konservazzjoni tan-Natura, u dan jirrifletti l-impenn tal-Ġordan favur il-ftehimiet internazzjonali għall-protezzjoni tal-ambjentit tal-baħar.<ref>{{Ċita aħbar|kunjom=بومجوط|isem=هشام|titlu=الأردن ينشئ أول محمية بحرية له في خليج العقبة|url=https://www.aljazeera.net/science/2020/12/22/%D8%A7%D9%84%D8%A3%D8%B1%D8%AF%D9%86-%D9%8A%D9%86%D8%B4%D8%A6-%D8%A3%D9%88%D9%84-%D9%85%D8%AD%D9%85%D9%8A%D8%A9-%D8%A8%D8%AD%D8%B1%D9%8A%D8%A9-%D9%84%D9%87-%D8%B9%D9%84%D9%89-%D8%AE%D9%84%D9%8A%D8%AC|lingwa=ar|data-aċċess=2026-08-04}}</ref>
== [[Ambjent (bijoloġija)|Ambjent]] ==
Ir-riżerva tal-baħar tkopri erja ta' 2.45 kilometri kwadri, b'kosta ta' 7 kilometri mill-kosta totali ta' 27 kilometru, u b'hekk tkopri madwar 2.6 % tal-erja tal-baħar tal-Ġordan. Hija estiża sa 350 metru mix-xatt lejn il-baħar u sa 50 metru lejn l-art. Ir-riżerva tal-baħar tinkludi 157 speċi ta' qroll iebes, 15-il speċi unika, 18-il [[Ġeneru (tassonomija)|ġeneru]] ta' algi, 3 tipi ta' alka tal-qiegħ, 507 speċijiet ta' ħut u 3 speċijiet ta' fkieren tal-baħar, inkluż il-fekruna tal-baħar tat-tip hawksbill. Ir-riżerva tal-baħar tospita wkoll żewġ speċijiet ta' gandoffli ġganteski fil-periklu, 72 speċi ta' sponoż u 645 speċi ta' molluski.<ref>{{Ċita aħbar|data=2024-07-18|titlu=هل تنجح محمية العقبة البحرية في الوصول إلى قائمة التراث العالمي؟|url=https://alghad.com/Section-164/%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%82%D8%A8%D8%A9/%D9%87%D9%84-%D8%AA%D9%86%D8%AC%D8%AD-%D9%85%D8%AD%D9%85%D9%8A%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%82%D8%A8%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%A8%D8%AD%D8%B1%D9%8A%D8%A9-%D9%81%D9%8A-%D8%A7%D9%84%D9%88%D8%B5%D9%88%D9%84-%D8%A5%D9%84%D9%89-%D9%82%D8%A7%D8%A6%D9%85%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D8%AB-%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%8A-1764094|lingwa=ar-AR|data-aċċess=2026-08-04}}</ref>
Ir-riżerva tal-baħar titqies bħala wieħed mill-iżjed postijiet b'[[bijodiversità]] rikka fir-reġjun, u fiha skolli tal-qroll sparpaljati qrib ix-xatt li huma estiżi fuq distanza ta' 13-il kilometru.<ref>{{Ċita aħbar|kunjom=بومجوط|isem=هشام|titlu=الأردن ينشئ أول محمية بحرية له في خليج العقبة|url=https://www.aljazeera.net/science/2020/12/22/%D8%A7%D9%84%D8%A3%D8%B1%D8%AF%D9%86-%D9%8A%D9%86%D8%B4%D8%A6-%D8%A3%D9%88%D9%84-%D9%85%D8%AD%D9%85%D9%8A%D8%A9-%D8%A8%D8%AD%D8%B1%D9%8A%D8%A9-%D9%84%D9%87-%D8%B9%D9%84%D9%89-%D8%AE%D9%84%D9%8A%D8%AC|lingwa=ar|data-aċċess=2026-08-04}}</ref>
== [[Sit ta' Wirt Dinji]] ==
F'Lulju 2026, ir-Riżerva tal-Baħar ta' Aqaba ġiet iddeżinjata bħala Sit ta' Wirt Dinji Naturali tal-[[UNESCO]].<ref name=":0">{{Ċita web|url=https://whc.unesco.org/en/list/1742/|titlu=Aqaba Marine Reserve|kunjom=Centre|isem=UNESCO World Heritage|sit=UNESCO World Heritage Centre|lingwa=en|data-aċċess=2026-08-04}}</ref>
Il-valur universali straordinarju tas-sit ġie rrikonoxxut abbażi ta' żewġ kriterji tal-għażla tal-UNESCO: il-'''kriterju (ix)''' "Eżempju straordinarju li jirrappreżenta proċessi [[Ekoloġija|ekoloġiċi]] u [[Bijoloġija|bijoloġiċi]] kontinwi sinifikanti fl-[[evoluzzjoni]] u fl-iżvilupp ta' ekosistemi u ta' komunitajiet ta' [[Pjanta|pjanti]] u ta' [[Annimal|annimali]] terrestri, tal-ilma ħelu, kostali u tal-baħar"; u l-'''kriterju (x)''' "Post fejn hemm l-iktar ħabitats naturali importanti u sinifikanti għall-konservazzjoni fil-post tad-diversità bijoloġika, inkluż fejn hemm speċijiet mhedda ta' valur universali straordinarju mill-perspettiva tax-[[xjenza]] jew tal-konservazzjoni".<ref name=":0" />
== Referenzi ==
32htvewj9y4ksbwdmyqgh7lstfrjfot
Antirrhinum siculum
0
34519
331294
2026-08-04T14:42:02Z
Mbriffa
21783
Maħluqa bit-traduzzjoni tal-paġna "[[:en:Special:Redirect/revision/1179817129|Antirrhinum siculum]]"
331294
wikitext
text/x-wiki
L-'''''Antirrhinum siculum,''''' magħrufa bil-Malti bħala '''Papoċċi Bojod''', '''Ras il-Baqra''', '''Ras ta’ Mewt''' u '''Ras il-Mewt''' u '''Sicilian Snapdragon''', '''White Snapdragon''' u '''Wall Snapdragon''' bl-Ingliż <ref name=":0">{{Ċita web|url=https://www.maltawildplants.com/PLNT/Antirrhinum_siculum.php|titlu=Antirrhinum siculum (Sicilian Snapdragon) : MaltaWildPlants.com - the online Flora of the Maltese Islands.|kunjom=Mifsud|isem=Stephen|data=2002-08-23|sit=www.maltawildplants.com|lingwa=en-us|data-aċċess=2026-08-04}}</ref><ref name=":1">{{Ċita web|url=https://www.tela-botanica.org/eflore/|titlu=eFlore|lingwa=fr-FR|data-aċċess=2026-08-04}}</ref><ref name=":2">Casha, Alex (2018). ''Flora of the Maltese Islands'' (bl-Ingliż). Self-Published: Alex Casha. <nowiki>ISBN 9780244605889</nowiki>.</ref>, hija speċi mill-familja Plantaginaceae li hija indiġena għall-[[Gżejjer Maltin]] u ir-regjun tal-[[Mediterran|Mediterran.]] <ref name=":0" /><ref name=":1" /><ref name=":2" /><ref name=":3">{{Ċita web|url=https://www.ipni.org/n/799292-1|titlu=Antirrhinum siculum {{!}} International Plant Names Index|sit=www.ipni.org|data-aċċess=2026-08-04}}</ref><ref>{{Ċita web|url=http://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:799292-1|titlu=Antirrhinum siculum Mill. {{!}} Plants of the World Online {{!}} Kew Science|sit=Plants of the World Online|lingwa=en|data-aċċess=2026-08-04}}</ref> Għandha weraq sempliċi, irqiq u tawwalin.<ref name=":2" /> Pjanta individwali tikber forma ta' arbuxxel sa massimu ta' 60-il ċentimetru.<ref name=":1" />
Twarrad matul is-sena kollha u tinstab tikber fix-xquq tal-ġebel, fil-ħitan, fis-swar, fid-djar qodma, fl-rdum, fix-xquq tal-ġebel, mal-ġnub tal-widien, f’postijiet imħarbta u ġeblija kif ukoll mal-ġnub tat-toroq.<ref name=":0" /><ref name=":2" />
L-'''''Antirrhinum siculum''''' hija pjanta perenni.<ref name=":0" /><ref name=":2" /> Għadha fjuri bojod b’lewn safrani fiċ-ċentru tal-fjura fejn iż-żewg petali jingħalqu flimkien.<ref name=":0" /><ref name=":1" /> Dawn il-petali huma b'għamla li ċertu speċi ta' pollinaturi bħan-[[Naħla|naħal]] kbar biss ikunu jistgħu jiftħu l-petali ta' dawn il-fjuri. <ref name=":1" /><ref>{{Ċita rivista|kunjom1=Vargas|isem1=P.|kunjom2=Liberal|isem2=I.|kunjom3=Ornosa|isem3=C.|kunjom4=Gómez|isem4=J. M.|data=2017-09-01|titlu=Flower specialisation: the occluded corolla of snapdragons (Antirrhinum) exhibits two pollinator niches of large long-tongued bees|url=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/plb.12588|rivista=Plant Biology|lingwa=en|volum=19|numru=5|paġni=787–797}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://www.eol.org/pages/5671549%20-|titlu=Sicilian Snapdragon Antirrhinum siculum Mill.|sit=eol.org|lingwa=en|data-aċċess=2026-08-04}}</ref> Tikber forma ta’ arbuxxel b’weraq aħdar skur tawwali u bil-ponta fit-tarf nett tal-werqa.<ref name=":0" /><ref name=":1" /><ref name=":2" /> F’ċertu individwi l-petali ta’ fuq tal-fjuri jkollhom vini ta’ lewn vjola fir-roża, li huma possibilment ibridi bejn l-''Antirrhinum siculum'' u pjanti li jagħmlu fjuri ħomor jew roża tal-istess [[Ġeneru (tassonomija)|Ġeneru]] ''Antirrhinum''.<ref name=":0" /><ref name=":2" />
L-isem '''''Antirrhinum siculum''''' deher għall-ewwel darba fit-tmien edizzjoni tal-''Gardeners Dictionary'' fl-1768 mill-Botanist Philip Miller (1691-1771).<ref name=":3" /> L-isem tal-Ġeneru "Anti" ġejja mill-Ġrieġ li jfisser "tixbaħ" jew " 'l barra" u rhinum tfisser "imnieħer".<ref name=":0" /><ref>{{Ċita web|url=https://www.calflora.net/botanicalnames/pageAN-AZ.html|titlu=Page AN-AZ|sit=www.calflora.net|data-aċċess=2026-08-04}}</ref> Din tirreferi għall-forma tal-fjura. Il-Kelma ''siculum'' tfisser preżenti fi Sqallija jew relatata ma' Sqallija.<ref name=":0" /><ref>{{Ċita web|url=https://www.calflora.net/botanicalnames/pageAN-AZ.html|titlu=Page AN-AZ|sit=www.calflora.net|data-aċċess=2026-08-04}}</ref>
== Referenzi ==
[[Kategorija:Flora ta' Malta]]
emcvt5y9pvrhp81irz7qwqfsjtc41oo
331295
331294
2026-08-04T14:46:30Z
Mbriffa
21783
Tiżjid ta' Automatic Taxobox u orġanizzar tal-paragrafi fis-sezzjonijiet Deskrizzjoni u Tassonomija.
331295
wikitext
text/x-wiki
{{Automatic taxobox}}
L-'''''Antirrhinum siculum,''''' magħrufa bil-Malti bħala '''Papoċċi Bojod''', '''Ras il-Baqra''', '''Ras ta’ Mewt''' u '''Ras il-Mewt''' u '''Sicilian Snapdragon''', '''White Snapdragon''' u '''Wall Snapdragon''' bl-Ingliż <ref name=":0">{{Ċita web|url=https://www.maltawildplants.com/PLNT/Antirrhinum_siculum.php|titlu=Antirrhinum siculum (Sicilian Snapdragon) : MaltaWildPlants.com - the online Flora of the Maltese Islands.|kunjom=Mifsud|isem=Stephen|data=2002-08-23|sit=www.maltawildplants.com|lingwa=en-us|data-aċċess=2026-08-04}}</ref><ref name=":1">{{Ċita web|url=https://www.tela-botanica.org/eflore/|titlu=eFlore|lingwa=fr-FR|data-aċċess=2026-08-04}}</ref><ref name=":2">Casha, Alex (2018). ''Flora of the Maltese Islands'' (bl-Ingliż). Self-Published: Alex Casha. <nowiki>ISBN 9780244605889</nowiki>.</ref>, hija speċi mill-familja Plantaginaceae li hija indiġena għall-[[Gżejjer Maltin]] u ir-regjun tal-[[Mediterran|Mediterran.]] <ref name=":0" /><ref name=":1" /><ref name=":2" /><ref name=":3">{{Ċita web|url=https://www.ipni.org/n/799292-1|titlu=Antirrhinum siculum {{!}} International Plant Names Index|sit=www.ipni.org|data-aċċess=2026-08-04}}</ref><ref>{{Ċita web|url=http://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:799292-1|titlu=Antirrhinum siculum Mill. {{!}} Plants of the World Online {{!}} Kew Science|sit=Plants of the World Online|lingwa=en|data-aċċess=2026-08-04}}</ref> Għandha weraq sempliċi, irqiq u tawwalin.<ref name=":2" /> Pjanta individwali tikber forma ta' arbuxxel sa massimu ta' 60-il ċentimetru.<ref name=":1" />
== Deskrizzjoni ==
L-'''''Antirrhinum siculum''''' hija pjanta perenni.<ref name=":0" /><ref name=":2" /> Għadha fjuri bojod b’lewn safrani fiċ-ċentru tal-fjura fejn iż-żewg petali jingħalqu flimkien.<ref name=":0" /><ref name=":1" /> Dawn il-petali huma b'għamla li ċertu speċi ta' pollinaturi bħan-[[Naħla|naħal]] kbar biss ikunu jistgħu jiftħu l-petali ta' dawn il-fjuri. <ref name=":1" /><ref>{{Ċita rivista|kunjom1=Vargas|isem1=P.|kunjom2=Liberal|isem2=I.|kunjom3=Ornosa|isem3=C.|kunjom4=Gómez|isem4=J. M.|data=2017-09-01|titlu=Flower specialisation: the occluded corolla of snapdragons (Antirrhinum) exhibits two pollinator niches of large long-tongued bees|url=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/plb.12588|rivista=Plant Biology|lingwa=en|volum=19|numru=5|paġni=787–797}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://www.eol.org/pages/5671549%20-|titlu=Sicilian Snapdragon Antirrhinum siculum Mill.|sit=eol.org|lingwa=en|data-aċċess=2026-08-04}}</ref> Tikber forma ta’ arbuxxel b’weraq aħdar skur tawwali u bil-ponta fit-tarf nett tal-werqa.<ref name=":0" /><ref name=":1" /><ref name=":2" /> F’ċertu individwi l-petali ta’ fuq tal-fjuri jkollhom vini ta’ lewn vjola fir-roża, li huma possibilment ibridi bejn l-''Antirrhinum siculum'' u pjanti li jagħmlu fjuri ħomor jew roża tal-istess [[Ġeneru (tassonomija)|Ġeneru]] ''Antirrhinum''.<ref name=":0" /><ref name=":2" />
Twarrad matul is-sena kollha u tinstab tikber fix-xquq tal-ġebel, fil-ħitan, fis-swar, fid-djar qodma, fl-rdum, fix-xquq tal-ġebel, mal-ġnub tal-widien, f’postijiet imħarbta u ġeblija kif ukoll mal-ġnub tat-toroq.<ref name=":0" /><ref name=":2" />
== Tassonomija ==
L-isem '''''Antirrhinum siculum''''' deher għall-ewwel darba fit-tmien edizzjoni tal-''Gardeners Dictionary'' fl-1768 mill-Botanist Philip Miller (1691-1771).<ref name=":3" /> L-isem tal-Ġeneru "Anti" ġejja mill-Ġrieġ li jfisser "tixbaħ" jew " 'l barra" u rhinum tfisser "imnieħer".<ref name=":0" /><ref name=":4">{{Ċita web|url=https://www.calflora.net/botanicalnames/pageAN-AZ.html|titlu=Page AN-AZ|sit=www.calflora.net|data-aċċess=2026-08-04}}</ref> Din tirreferi għall-forma tal-fjura. Il-Kelma ''siculum'' tfisser preżenti fi Sqallija jew relatata ma' Sqallija.<ref name=":0" /><ref name=":4" />
== Referenzi ==
[[Kategorija:Flora ta' Malta]]
47br23s8wuhcn8o4fcqxlpbej61o694