Utent:ToniSant

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="mt">
  <siteinfo>
    <sitename>Wikipedija</sitename>
    <dbname>mtwiki</dbname>
    <base>https://mt.wikipedia.org/wiki/Il-Pa%C4%A1na_prin%C4%8Bipali</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.14</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Medja</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Speċjali</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Diskussjoni</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">Utent</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">Diskussjoni utent</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Wikipedija</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Diskussjoni Wikipedija</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">Stampa</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">Diskussjoni stampa</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">MediaWiki</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">Diskussjoni MediaWiki</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Mudell</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Diskussjoni mudell</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Għajnuna</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Diskussjoni għajnuna</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Kategorija</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Diskussjoni kategorija</namespace>
      <namespace key="100" case="first-letter">Portal</namespace>
      <namespace key="101" case="first-letter">Diskussjoni portal</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Module</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Module talk</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>Utent:ToniSant</title>
    <ns>2</ns>
    <id>22562</id>
    <revision>
      <id>331350</id>
      <parentid>327684</parentid>
      <timestamp>2026-08-08T10:36:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ToniSant</username>
        <id>4257</id>
      </contributor>
      <comment>/* Amministrazzjoni */ +Kategorija:Pages with unreviewed translations</comment>
      <origin>331350</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3283" sha1="hs3adl7wbp6wadbj0qwnk2a3istucfj" xml:space="preserve">{{Babel|mt|en|it-2|es-1|de-1}}
'''Merħba fuq il-paġna tiegħi bħala utent tal-Wikipedija!'''

Wara xi 10 snin attiv primarjament fuq il-Wikipedija Ingliża, u aktar minn nofs dak iż-żmien bi rwoli f'komunitajiet affiljati direttament mal-Moviment Globali tal-Wikimedia, fl-2020 inħtart amministratur u burokrata fuq mt.wikipedia.

Jekk tixtieq tkun taf aktar dwari nissuġġerilek tara l-paġna tiegħi bħala utent fuq il-Wikipedija Ingliża.

Jekk tixtieq tara aktar dwar l-attivitajiet tal-komunità f'Malta jew madwar l-użu tal-Malti fil-proġetti marbuta ma' Wikipedija żur lil [http://www.wikimalta.org Wikimedia Community Malta] (WCM).  Minn żmien għal żmien ikollna attivitajiet varji, inkluż diskussjonijiet dwar dak li jkun għaddej fid-dinja tal-Wikipedija. Id-dettalji fuq is-sit webb ta' WCM. 

Ara ukoll tagħrif dwar is-sensiela għar-radju [[Wikipedija:Vjaġġi Enċiklopediċi|Vjaġġi Enċiklopediċi]] li jiena pproduċejt u ppreżentajt fuq Campus FM ta' l-[[Università ta' Malta]] bejn Ottubru 2020 u Marzu 2021. 

{{Utent SUL|en|w}}

{{softredirect|w:en:User:ToniSant}}


== Amministrazzjoni ==
* [[:Kategorija:Proposti_għat-tħassir_minnufih|Proposti għat-tħassir]]
* [[:Kategorija:Bżonn_ta'_kategorija|Kategorija meħtieġa]]
*[[:Kategorija:Artikli li jeħtieġu aġġornament|Artikli li jeħtieġu aġġornament]]
*[[:Kategorija:Artikli b'sezzjonijiet għall-espansjoni|Artikli b'sezzjonijiet għall-espansjoni]]
*[[:Kategorija:Artikli fi bżonn ta' analiżi grammatikali|Artikli fi bżonn ta' analiżi grammatikali]]
*[[:Kategorija:Artikli li għandhom bżonn ta' ġeneralizzazzjoni|Artikli li għandhom bżonn ta' ġeneralizzazzjoni]]
*[[:Kategorija:Għall-wikifikazzjoni|Għall-wikifikazzjoni]]
*[[:Kategorija:Għall-kontroll|Għall-kontroll]]
*[[Speċjali:TrackingCategories|Kategoriji ta' monitoraġġ]]
**[[:Kategorija:Pages with script errors]]
**[[:Kategorija:Paġni b'ħoloq lejn fajls miksura]]
*[[Speċjali:BlockedExternalDomains]]
*[[:Kategorija:Pages with unreviewed translations]]

== Traduzzjoni ==
* [[:Kategorija:Artikli li jeħtieġu traduzzjoni|Kategorija:Artikli li jeħtieġu traduzzjoni]] - &lt;nowiki&gt;{{Mhux bil-Malti}}&lt;/nowiki&gt;
* [[:Kategorija:Artikli fi traduzzjoni|Kategorija:Artikli fi traduzzjoni]] - &lt;nowiki&gt;{{traduzzjoni|isem l-artiklu|FLSC=en|lingwa=Ingliża}}&lt;/nowiki&gt;

=== Għodda utli ===

* [https://webgate.ec.europa.eu/etranslation eTranslation]
* [https://iate.europa.eu IATE]
* [https://mlrs.research.um.edu.mt/resources/gabra/ Ġabra]
* [https://www.linguee.com/ Linguee]
* [http://www.maltesedictionary.org.mt Dizzjunarju Malti]
* [https://mt.glosbe.com/ Glosbe - MT]
* [http://www.ilmiklem.com Il-Miklem] - Vokabularju Tematiku, Enċiklopedija tal-Kliem, Tagħrif Kulturali.
* [http://www.kunsilltalmalti.gov.mt/filebank/documents/Decizjonijiet1_25.07.08.pdf Deċizjonijiet tal-Kunsill Nazzjonali tal-Ilsien Malti] (2008)

==== Kif ukoll... ====

* [https://citationhunt.toolforge.org Citation Hunt] - għal #1lib1ref
* [https://petscan.wmflabs.org/ Petscan] - għal WPWP
* [https://maps.wikilovesmonuments.org/ WLM Maps] 

== Bżonn tal-attenzjoni ==

* [[:Kategorija:Bioloġija]] vs [[:Kategorija:Bijoloġija]]

* [[/trad]]

* [[Speċjali:Kontribuzzjonijiet/Milana.jav|Kontribuzzjonijiet ta' utenti]]</text>
      <sha1>hs3adl7wbp6wadbj0qwnk2a3istucfj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Riżerva tal-Baħar ta' Aqaba</title>
    <ns>0</ns>
    <id>34518</id>
    <revision>
      <id>331346</id>
      <parentid>331316</parentid>
      <timestamp>2026-08-08T10:31:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ToniSant</username>
        <id>4257</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>added [[Category:Ġordan]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]]</comment>
      <origin>331346</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5970" sha1="554h8s8wf6lv29mwyvipmeb70opguko" xml:space="preserve">[[Stampa:Aqaba, Red Sea, sunset (6737672001).jpg|daqsminuri|Inżul ix-[[xemx]] fir-Riżerva tal-Baħar ta' Aqaba.]]
Ir-'''Riżerva tal-Baħar ta' Aqaba''' hija riżerva naturali li tinsab fil-Governorat ta' Aqaba, il-[[Ġordan]], u ġiet stabbilita fl-1997. Tkopri erja ta' 2.8 kilometri kwadri. Din ir-riżerva titqies bħala ħabitat importanti għall-ħlejqiet tal-baħar, bħall-alka tal-qiegħ. Hija magħrufa għad-diversità distintiva tal-[[Ħuta|ħut]] u tal-qrollI. Fir-riżerva tal-baħar ġew irreġistrati bosta [[Għasfur|għasafar]] tal-ilma, speċjalment gawwi, ċirlewwa u skuwa.

== Deskrizzjoni ==
Ir-riżerva tal-baħar tospita 300 [[speċi]] ta' qroll iebes u artab, 512-il speċi ta' ħut, 3 tipi ta' alka tal-qiegħ, u żewġ tipi prinċipalio ta' komunitajiet ta' alka tal-baxx, b'fond li jvarja bejn [[metru]] sa 40 metru. Il-preċipitazzjoni annwali hi ta' madwar 30 mm, u t-temperatura tvarja minn 14°C fix-xitwa għal 32°C fis-sajf, b'temperatura massima li tlaħħaq il-50°C. L-umdità tvarja bejn 30 u 55 %, u l-klima hija waħda niexfa.&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=http://www.rscn.org.jo/sites/default/files/basic_page_files/%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%AD%D9%85%D9%8A%D8%A7%D8%AA%20%D8%A7%D9%84%D8%B7%D8%A8%D9%8A%D8%B9%D9%8A%D8%A9%20%D9%81%D9%8A%20%D8%A7%D9%84%D8%A3%D8%B1%D8%AF%D9%86-2016.pdf|titlu=Natural reserves in Jordan|data-aċċess=2026-08-04|arkivju-url=https://web.archive.org/web/20190713193155/http://www.rscn.org.jo/sites/default/files/basic_page_files/%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%AD%D9%85%D9%8A%D8%A7%D8%AA%20%D8%A7%D9%84%D8%B7%D8%A8%D9%8A%D8%B9%D9%8A%D8%A9%20%D9%81%D9%8A%20%D8%A7%D9%84%D8%A3%D8%B1%D8%AF%D9%86-2016.pdf|arkivju-data=2019-07-13|url-status=bot: unknown}}&lt;/ref&gt;

== [[Storja]] ==
Il-Golf ta' Aqaba huwa l-uniku żbokk marittimu tal-Ġordan għall-[[Baħar l-Aħmar]], u l-Ġordan għandu sjieda ta' 27 kilometru biss mill-160 kilometru totali tal-kosta. Minkejja l-kosta limitata, ir-riżerva tesperjenza attività turistika u ekonomika intensiva. L-esperti ambjentali jenfasizzaw l-importanza li parti mill-kosta tiġi protetta minħabba l-preżenza ta' diversi speċijiet tal-baħar. L-istabbiliment tar-riżerva tal-baħar hija opportunità biex tiġi inkluża fost iż-żoni ambjentali importanti rikonoxxuti mill-Unjoni Internazzjonali għall-Konservazzjoni tan-Natura, u dan jirrifletti l-impenn tal-Ġordan favur il-ftehimiet internazzjonali għall-protezzjoni tal-ambjentit tal-baħar.&lt;ref&gt;{{Ċita aħbar|kunjom=بومجوط|isem=هشام|titlu=الأردن ينشئ أول محمية بحرية له في خليج العقبة|url=https://www.aljazeera.net/science/2020/12/22/%D8%A7%D9%84%D8%A3%D8%B1%D8%AF%D9%86-%D9%8A%D9%86%D8%B4%D8%A6-%D8%A3%D9%88%D9%84-%D9%85%D8%AD%D9%85%D9%8A%D8%A9-%D8%A8%D8%AD%D8%B1%D9%8A%D8%A9-%D9%84%D9%87-%D8%B9%D9%84%D9%89-%D8%AE%D9%84%D9%8A%D8%AC|lingwa=ar|data-aċċess=2026-08-04}}&lt;/ref&gt;

== [[Ambjent (bijoloġija)|Ambjent]] ==
Ir-riżerva tal-baħar tkopri erja ta' 2.45 kilometri kwadri, b'kosta ta' 7 kilometri mill-kosta totali ta' 27 kilometru, u b'hekk tkopri madwar 2.6 % tal-erja tal-baħar tal-Ġordan. Hija estiża sa 350 metru mix-xatt lejn il-baħar u sa 50 metru lejn l-art. Ir-riżerva tal-baħar tinkludi 157 speċi ta' qroll iebes, 15-il speċi unika, 18-il [[Ġeneru (tassonomija)|ġeneru]] ta' algi, 3 tipi ta' alka tal-qiegħ, 507 speċijiet ta' ħut u 3 speċijiet ta' fkieren tal-baħar, inkluż il-fekruna tal-baħar tat-tip hawksbill. Ir-riżerva tal-baħar tospita wkoll żewġ speċijiet ta' gandoffli ġganteski fil-periklu, 72 speċi ta' sponoż u 645 speċi ta' molluski.&lt;ref&gt;{{Ċita aħbar|data=2024-07-18|titlu=هل تنجح محمية العقبة البحرية في الوصول إلى قائمة التراث العالمي؟|url=https://alghad.com/Section-164/%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%82%D8%A8%D8%A9/%D9%87%D9%84-%D8%AA%D9%86%D8%AC%D8%AD-%D9%85%D8%AD%D9%85%D9%8A%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%82%D8%A8%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%A8%D8%AD%D8%B1%D9%8A%D8%A9-%D9%81%D9%8A-%D8%A7%D9%84%D9%88%D8%B5%D9%88%D9%84-%D8%A5%D9%84%D9%89-%D9%82%D8%A7%D8%A6%D9%85%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D8%AB-%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%8A-1764094|lingwa=ar-AR|data-aċċess=2026-08-04}}&lt;/ref&gt;

Ir-riżerva tal-baħar titqies bħala wieħed mill-iżjed postijiet b'[[bijodiversità]] rikka fir-reġjun, u fiha skolli tal-qroll sparpaljati qrib ix-xatt li huma estiżi fuq distanza ta' 13-il kilometru.&lt;ref&gt;{{Ċita aħbar|kunjom=بومجوط|isem=هشام|titlu=الأردن ينشئ أول محمية بحرية له في خليج العقبة|url=https://www.aljazeera.net/science/2020/12/22/%D8%A7%D9%84%D8%A3%D8%B1%D8%AF%D9%86-%D9%8A%D9%86%D8%B4%D8%A6-%D8%A3%D9%88%D9%84-%D9%85%D8%AD%D9%85%D9%8A%D8%A9-%D8%A8%D8%AD%D8%B1%D9%8A%D8%A9-%D9%84%D9%87-%D8%B9%D9%84%D9%89-%D8%AE%D9%84%D9%8A%D8%AC|lingwa=ar|data-aċċess=2026-08-04}}&lt;/ref&gt;

== [[Sit ta' Wirt Dinji]] ==
F'Lulju 2026, ir-Riżerva tal-Baħar ta' Aqaba ġiet iddeżinjata bħala Sit ta' Wirt Dinji Naturali tal-[[UNESCO]].&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Ċita web|url=https://whc.unesco.org/en/list/1742/|titlu=Aqaba Marine Reserve|kunjom=Centre|isem=UNESCO World Heritage|sit=UNESCO World Heritage Centre|lingwa=en|data-aċċess=2026-08-04}}&lt;/ref&gt;

Il-valur universali straordinarju tas-sit ġie rrikonoxxut abbażi ta' żewġ kriterji tal-għażla tal-UNESCO: il-'''kriterju (ix)''' &quot;Eżempju straordinarju li jirrappreżenta proċessi [[Ekoloġija|ekoloġiċi]] u [[Bijoloġija|bijoloġiċi]] kontinwi sinifikanti fl-[[evoluzzjoni]] u fl-iżvilupp ta' ekosistemi u ta' komunitajiet ta' [[Pjanta|pjanti]] u ta' [[Annimal|annimali]] terrestri, tal-ilma ħelu, kostali u tal-baħar&quot;; u l-'''kriterju (x)''' &quot;Post fejn hemm l-iktar ħabitats naturali importanti u sinifikanti għall-konservazzjoni fil-post tad-diversità bijoloġika, inkluż fejn hemm speċijiet mhedda ta' valur universali straordinarju mill-perspettiva tax-[[xjenza]] jew tal-konservazzjoni&quot;.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

== Referenzi ==

[[Kategorija:Ġordan]]</text>
      <sha1>554h8s8wf6lv29mwyvipmeb70opguko</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>331347</id>
      <parentid>331346</parentid>
      <timestamp>2026-08-08T10:32:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ToniSant</username>
        <id>4257</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>added [[Category:Ibħra]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]]</comment>
      <origin>331347</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5992" sha1="9tq6vk9vbnok9x1vvbw3v64gcde32zl" xml:space="preserve">[[Stampa:Aqaba, Red Sea, sunset (6737672001).jpg|daqsminuri|Inżul ix-[[xemx]] fir-Riżerva tal-Baħar ta' Aqaba.]]
Ir-'''Riżerva tal-Baħar ta' Aqaba''' hija riżerva naturali li tinsab fil-Governorat ta' Aqaba, il-[[Ġordan]], u ġiet stabbilita fl-1997. Tkopri erja ta' 2.8 kilometri kwadri. Din ir-riżerva titqies bħala ħabitat importanti għall-ħlejqiet tal-baħar, bħall-alka tal-qiegħ. Hija magħrufa għad-diversità distintiva tal-[[Ħuta|ħut]] u tal-qrollI. Fir-riżerva tal-baħar ġew irreġistrati bosta [[Għasfur|għasafar]] tal-ilma, speċjalment gawwi, ċirlewwa u skuwa.

== Deskrizzjoni ==
Ir-riżerva tal-baħar tospita 300 [[speċi]] ta' qroll iebes u artab, 512-il speċi ta' ħut, 3 tipi ta' alka tal-qiegħ, u żewġ tipi prinċipalio ta' komunitajiet ta' alka tal-baxx, b'fond li jvarja bejn [[metru]] sa 40 metru. Il-preċipitazzjoni annwali hi ta' madwar 30 mm, u t-temperatura tvarja minn 14°C fix-xitwa għal 32°C fis-sajf, b'temperatura massima li tlaħħaq il-50°C. L-umdità tvarja bejn 30 u 55 %, u l-klima hija waħda niexfa.&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=http://www.rscn.org.jo/sites/default/files/basic_page_files/%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%AD%D9%85%D9%8A%D8%A7%D8%AA%20%D8%A7%D9%84%D8%B7%D8%A8%D9%8A%D8%B9%D9%8A%D8%A9%20%D9%81%D9%8A%20%D8%A7%D9%84%D8%A3%D8%B1%D8%AF%D9%86-2016.pdf|titlu=Natural reserves in Jordan|data-aċċess=2026-08-04|arkivju-url=https://web.archive.org/web/20190713193155/http://www.rscn.org.jo/sites/default/files/basic_page_files/%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%AD%D9%85%D9%8A%D8%A7%D8%AA%20%D8%A7%D9%84%D8%B7%D8%A8%D9%8A%D8%B9%D9%8A%D8%A9%20%D9%81%D9%8A%20%D8%A7%D9%84%D8%A3%D8%B1%D8%AF%D9%86-2016.pdf|arkivju-data=2019-07-13|url-status=bot: unknown}}&lt;/ref&gt;

== [[Storja]] ==
Il-Golf ta' Aqaba huwa l-uniku żbokk marittimu tal-Ġordan għall-[[Baħar l-Aħmar]], u l-Ġordan għandu sjieda ta' 27 kilometru biss mill-160 kilometru totali tal-kosta. Minkejja l-kosta limitata, ir-riżerva tesperjenza attività turistika u ekonomika intensiva. L-esperti ambjentali jenfasizzaw l-importanza li parti mill-kosta tiġi protetta minħabba l-preżenza ta' diversi speċijiet tal-baħar. L-istabbiliment tar-riżerva tal-baħar hija opportunità biex tiġi inkluża fost iż-żoni ambjentali importanti rikonoxxuti mill-Unjoni Internazzjonali għall-Konservazzjoni tan-Natura, u dan jirrifletti l-impenn tal-Ġordan favur il-ftehimiet internazzjonali għall-protezzjoni tal-ambjentit tal-baħar.&lt;ref&gt;{{Ċita aħbar|kunjom=بومجوط|isem=هشام|titlu=الأردن ينشئ أول محمية بحرية له في خليج العقبة|url=https://www.aljazeera.net/science/2020/12/22/%D8%A7%D9%84%D8%A3%D8%B1%D8%AF%D9%86-%D9%8A%D9%86%D8%B4%D8%A6-%D8%A3%D9%88%D9%84-%D9%85%D8%AD%D9%85%D9%8A%D8%A9-%D8%A8%D8%AD%D8%B1%D9%8A%D8%A9-%D9%84%D9%87-%D8%B9%D9%84%D9%89-%D8%AE%D9%84%D9%8A%D8%AC|lingwa=ar|data-aċċess=2026-08-04}}&lt;/ref&gt;

== [[Ambjent (bijoloġija)|Ambjent]] ==
Ir-riżerva tal-baħar tkopri erja ta' 2.45 kilometri kwadri, b'kosta ta' 7 kilometri mill-kosta totali ta' 27 kilometru, u b'hekk tkopri madwar 2.6 % tal-erja tal-baħar tal-Ġordan. Hija estiża sa 350 metru mix-xatt lejn il-baħar u sa 50 metru lejn l-art. Ir-riżerva tal-baħar tinkludi 157 speċi ta' qroll iebes, 15-il speċi unika, 18-il [[Ġeneru (tassonomija)|ġeneru]] ta' algi, 3 tipi ta' alka tal-qiegħ, 507 speċijiet ta' ħut u 3 speċijiet ta' fkieren tal-baħar, inkluż il-fekruna tal-baħar tat-tip hawksbill. Ir-riżerva tal-baħar tospita wkoll żewġ speċijiet ta' gandoffli ġganteski fil-periklu, 72 speċi ta' sponoż u 645 speċi ta' molluski.&lt;ref&gt;{{Ċita aħbar|data=2024-07-18|titlu=هل تنجح محمية العقبة البحرية في الوصول إلى قائمة التراث العالمي؟|url=https://alghad.com/Section-164/%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%82%D8%A8%D8%A9/%D9%87%D9%84-%D8%AA%D9%86%D8%AC%D8%AD-%D9%85%D8%AD%D9%85%D9%8A%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%82%D8%A8%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%A8%D8%AD%D8%B1%D9%8A%D8%A9-%D9%81%D9%8A-%D8%A7%D9%84%D9%88%D8%B5%D9%88%D9%84-%D8%A5%D9%84%D9%89-%D9%82%D8%A7%D8%A6%D9%85%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D8%AB-%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%8A-1764094|lingwa=ar-AR|data-aċċess=2026-08-04}}&lt;/ref&gt;

Ir-riżerva tal-baħar titqies bħala wieħed mill-iżjed postijiet b'[[bijodiversità]] rikka fir-reġjun, u fiha skolli tal-qroll sparpaljati qrib ix-xatt li huma estiżi fuq distanza ta' 13-il kilometru.&lt;ref&gt;{{Ċita aħbar|kunjom=بومجوط|isem=هشام|titlu=الأردن ينشئ أول محمية بحرية له في خليج العقبة|url=https://www.aljazeera.net/science/2020/12/22/%D8%A7%D9%84%D8%A3%D8%B1%D8%AF%D9%86-%D9%8A%D9%86%D8%B4%D8%A6-%D8%A3%D9%88%D9%84-%D9%85%D8%AD%D9%85%D9%8A%D8%A9-%D8%A8%D8%AD%D8%B1%D9%8A%D8%A9-%D9%84%D9%87-%D8%B9%D9%84%D9%89-%D8%AE%D9%84%D9%8A%D8%AC|lingwa=ar|data-aċċess=2026-08-04}}&lt;/ref&gt;

== [[Sit ta' Wirt Dinji]] ==
F'Lulju 2026, ir-Riżerva tal-Baħar ta' Aqaba ġiet iddeżinjata bħala Sit ta' Wirt Dinji Naturali tal-[[UNESCO]].&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Ċita web|url=https://whc.unesco.org/en/list/1742/|titlu=Aqaba Marine Reserve|kunjom=Centre|isem=UNESCO World Heritage|sit=UNESCO World Heritage Centre|lingwa=en|data-aċċess=2026-08-04}}&lt;/ref&gt;

Il-valur universali straordinarju tas-sit ġie rrikonoxxut abbażi ta' żewġ kriterji tal-għażla tal-UNESCO: il-'''kriterju (ix)''' &quot;Eżempju straordinarju li jirrappreżenta proċessi [[Ekoloġija|ekoloġiċi]] u [[Bijoloġija|bijoloġiċi]] kontinwi sinifikanti fl-[[evoluzzjoni]] u fl-iżvilupp ta' ekosistemi u ta' komunitajiet ta' [[Pjanta|pjanti]] u ta' [[Annimal|annimali]] terrestri, tal-ilma ħelu, kostali u tal-baħar&quot;; u l-'''kriterju (x)''' &quot;Post fejn hemm l-iktar ħabitats naturali importanti u sinifikanti għall-konservazzjoni fil-post tad-diversità bijoloġika, inkluż fejn hemm speċijiet mhedda ta' valur universali straordinarju mill-perspettiva tax-[[xjenza]] jew tal-konservazzjoni&quot;.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

== Referenzi ==

[[Kategorija:Ġordan]]
[[Kategorija:Ibħra]]</text>
      <sha1>9tq6vk9vbnok9x1vvbw3v64gcde32zl</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>331348</id>
      <parentid>331347</parentid>
      <timestamp>2026-08-08T10:32:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ToniSant</username>
        <id>4257</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>added [[Category:Siti ta' Wirt Dinji fil-Ġordan]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]]</comment>
      <origin>331348</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6039" sha1="gq7wx96cyradfmz7mtoi8ymribzjci2" xml:space="preserve">[[Stampa:Aqaba, Red Sea, sunset (6737672001).jpg|daqsminuri|Inżul ix-[[xemx]] fir-Riżerva tal-Baħar ta' Aqaba.]]
Ir-'''Riżerva tal-Baħar ta' Aqaba''' hija riżerva naturali li tinsab fil-Governorat ta' Aqaba, il-[[Ġordan]], u ġiet stabbilita fl-1997. Tkopri erja ta' 2.8 kilometri kwadri. Din ir-riżerva titqies bħala ħabitat importanti għall-ħlejqiet tal-baħar, bħall-alka tal-qiegħ. Hija magħrufa għad-diversità distintiva tal-[[Ħuta|ħut]] u tal-qrollI. Fir-riżerva tal-baħar ġew irreġistrati bosta [[Għasfur|għasafar]] tal-ilma, speċjalment gawwi, ċirlewwa u skuwa.

== Deskrizzjoni ==
Ir-riżerva tal-baħar tospita 300 [[speċi]] ta' qroll iebes u artab, 512-il speċi ta' ħut, 3 tipi ta' alka tal-qiegħ, u żewġ tipi prinċipalio ta' komunitajiet ta' alka tal-baxx, b'fond li jvarja bejn [[metru]] sa 40 metru. Il-preċipitazzjoni annwali hi ta' madwar 30 mm, u t-temperatura tvarja minn 14°C fix-xitwa għal 32°C fis-sajf, b'temperatura massima li tlaħħaq il-50°C. L-umdità tvarja bejn 30 u 55 %, u l-klima hija waħda niexfa.&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=http://www.rscn.org.jo/sites/default/files/basic_page_files/%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%AD%D9%85%D9%8A%D8%A7%D8%AA%20%D8%A7%D9%84%D8%B7%D8%A8%D9%8A%D8%B9%D9%8A%D8%A9%20%D9%81%D9%8A%20%D8%A7%D9%84%D8%A3%D8%B1%D8%AF%D9%86-2016.pdf|titlu=Natural reserves in Jordan|data-aċċess=2026-08-04|arkivju-url=https://web.archive.org/web/20190713193155/http://www.rscn.org.jo/sites/default/files/basic_page_files/%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%AD%D9%85%D9%8A%D8%A7%D8%AA%20%D8%A7%D9%84%D8%B7%D8%A8%D9%8A%D8%B9%D9%8A%D8%A9%20%D9%81%D9%8A%20%D8%A7%D9%84%D8%A3%D8%B1%D8%AF%D9%86-2016.pdf|arkivju-data=2019-07-13|url-status=bot: unknown}}&lt;/ref&gt;

== [[Storja]] ==
Il-Golf ta' Aqaba huwa l-uniku żbokk marittimu tal-Ġordan għall-[[Baħar l-Aħmar]], u l-Ġordan għandu sjieda ta' 27 kilometru biss mill-160 kilometru totali tal-kosta. Minkejja l-kosta limitata, ir-riżerva tesperjenza attività turistika u ekonomika intensiva. L-esperti ambjentali jenfasizzaw l-importanza li parti mill-kosta tiġi protetta minħabba l-preżenza ta' diversi speċijiet tal-baħar. L-istabbiliment tar-riżerva tal-baħar hija opportunità biex tiġi inkluża fost iż-żoni ambjentali importanti rikonoxxuti mill-Unjoni Internazzjonali għall-Konservazzjoni tan-Natura, u dan jirrifletti l-impenn tal-Ġordan favur il-ftehimiet internazzjonali għall-protezzjoni tal-ambjentit tal-baħar.&lt;ref&gt;{{Ċita aħbar|kunjom=بومجوط|isem=هشام|titlu=الأردن ينشئ أول محمية بحرية له في خليج العقبة|url=https://www.aljazeera.net/science/2020/12/22/%D8%A7%D9%84%D8%A3%D8%B1%D8%AF%D9%86-%D9%8A%D9%86%D8%B4%D8%A6-%D8%A3%D9%88%D9%84-%D9%85%D8%AD%D9%85%D9%8A%D8%A9-%D8%A8%D8%AD%D8%B1%D9%8A%D8%A9-%D9%84%D9%87-%D8%B9%D9%84%D9%89-%D8%AE%D9%84%D9%8A%D8%AC|lingwa=ar|data-aċċess=2026-08-04}}&lt;/ref&gt;

== [[Ambjent (bijoloġija)|Ambjent]] ==
Ir-riżerva tal-baħar tkopri erja ta' 2.45 kilometri kwadri, b'kosta ta' 7 kilometri mill-kosta totali ta' 27 kilometru, u b'hekk tkopri madwar 2.6 % tal-erja tal-baħar tal-Ġordan. Hija estiża sa 350 metru mix-xatt lejn il-baħar u sa 50 metru lejn l-art. Ir-riżerva tal-baħar tinkludi 157 speċi ta' qroll iebes, 15-il speċi unika, 18-il [[Ġeneru (tassonomija)|ġeneru]] ta' algi, 3 tipi ta' alka tal-qiegħ, 507 speċijiet ta' ħut u 3 speċijiet ta' fkieren tal-baħar, inkluż il-fekruna tal-baħar tat-tip hawksbill. Ir-riżerva tal-baħar tospita wkoll żewġ speċijiet ta' gandoffli ġganteski fil-periklu, 72 speċi ta' sponoż u 645 speċi ta' molluski.&lt;ref&gt;{{Ċita aħbar|data=2024-07-18|titlu=هل تنجح محمية العقبة البحرية في الوصول إلى قائمة التراث العالمي؟|url=https://alghad.com/Section-164/%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%82%D8%A8%D8%A9/%D9%87%D9%84-%D8%AA%D9%86%D8%AC%D8%AD-%D9%85%D8%AD%D9%85%D9%8A%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%82%D8%A8%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%A8%D8%AD%D8%B1%D9%8A%D8%A9-%D9%81%D9%8A-%D8%A7%D9%84%D9%88%D8%B5%D9%88%D9%84-%D8%A5%D9%84%D9%89-%D9%82%D8%A7%D8%A6%D9%85%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D8%AB-%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%8A-1764094|lingwa=ar-AR|data-aċċess=2026-08-04}}&lt;/ref&gt;

Ir-riżerva tal-baħar titqies bħala wieħed mill-iżjed postijiet b'[[bijodiversità]] rikka fir-reġjun, u fiha skolli tal-qroll sparpaljati qrib ix-xatt li huma estiżi fuq distanza ta' 13-il kilometru.&lt;ref&gt;{{Ċita aħbar|kunjom=بومجوط|isem=هشام|titlu=الأردن ينشئ أول محمية بحرية له في خليج العقبة|url=https://www.aljazeera.net/science/2020/12/22/%D8%A7%D9%84%D8%A3%D8%B1%D8%AF%D9%86-%D9%8A%D9%86%D8%B4%D8%A6-%D8%A3%D9%88%D9%84-%D9%85%D8%AD%D9%85%D9%8A%D8%A9-%D8%A8%D8%AD%D8%B1%D9%8A%D8%A9-%D9%84%D9%87-%D8%B9%D9%84%D9%89-%D8%AE%D9%84%D9%8A%D8%AC|lingwa=ar|data-aċċess=2026-08-04}}&lt;/ref&gt;

== [[Sit ta' Wirt Dinji]] ==
F'Lulju 2026, ir-Riżerva tal-Baħar ta' Aqaba ġiet iddeżinjata bħala Sit ta' Wirt Dinji Naturali tal-[[UNESCO]].&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Ċita web|url=https://whc.unesco.org/en/list/1742/|titlu=Aqaba Marine Reserve|kunjom=Centre|isem=UNESCO World Heritage|sit=UNESCO World Heritage Centre|lingwa=en|data-aċċess=2026-08-04}}&lt;/ref&gt;

Il-valur universali straordinarju tas-sit ġie rrikonoxxut abbażi ta' żewġ kriterji tal-għażla tal-UNESCO: il-'''kriterju (ix)''' &quot;Eżempju straordinarju li jirrappreżenta proċessi [[Ekoloġija|ekoloġiċi]] u [[Bijoloġija|bijoloġiċi]] kontinwi sinifikanti fl-[[evoluzzjoni]] u fl-iżvilupp ta' ekosistemi u ta' komunitajiet ta' [[Pjanta|pjanti]] u ta' [[Annimal|annimali]] terrestri, tal-ilma ħelu, kostali u tal-baħar&quot;; u l-'''kriterju (x)''' &quot;Post fejn hemm l-iktar ħabitats naturali importanti u sinifikanti għall-konservazzjoni fil-post tad-diversità bijoloġika, inkluż fejn hemm speċijiet mhedda ta' valur universali straordinarju mill-perspettiva tax-[[xjenza]] jew tal-konservazzjoni&quot;.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

== Referenzi ==

[[Kategorija:Ġordan]]
[[Kategorija:Ibħra]]
[[Kategorija:Siti ta' Wirt Dinji fil-Ġordan]]</text>
      <sha1>gq7wx96cyradfmz7mtoi8ymribzjci2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>331349</id>
      <parentid>331348</parentid>
      <timestamp>2026-08-08T10:33:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ToniSant</username>
        <id>4257</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>added [[Category:Siti ta' Wirt Dinji Naturali]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]]</comment>
      <origin>331349</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6083" sha1="bfjeoi4lhwpqice78hc88e5vmascdil" xml:space="preserve">[[Stampa:Aqaba, Red Sea, sunset (6737672001).jpg|daqsminuri|Inżul ix-[[xemx]] fir-Riżerva tal-Baħar ta' Aqaba.]]
Ir-'''Riżerva tal-Baħar ta' Aqaba''' hija riżerva naturali li tinsab fil-Governorat ta' Aqaba, il-[[Ġordan]], u ġiet stabbilita fl-1997. Tkopri erja ta' 2.8 kilometri kwadri. Din ir-riżerva titqies bħala ħabitat importanti għall-ħlejqiet tal-baħar, bħall-alka tal-qiegħ. Hija magħrufa għad-diversità distintiva tal-[[Ħuta|ħut]] u tal-qrollI. Fir-riżerva tal-baħar ġew irreġistrati bosta [[Għasfur|għasafar]] tal-ilma, speċjalment gawwi, ċirlewwa u skuwa.

== Deskrizzjoni ==
Ir-riżerva tal-baħar tospita 300 [[speċi]] ta' qroll iebes u artab, 512-il speċi ta' ħut, 3 tipi ta' alka tal-qiegħ, u żewġ tipi prinċipalio ta' komunitajiet ta' alka tal-baxx, b'fond li jvarja bejn [[metru]] sa 40 metru. Il-preċipitazzjoni annwali hi ta' madwar 30 mm, u t-temperatura tvarja minn 14°C fix-xitwa għal 32°C fis-sajf, b'temperatura massima li tlaħħaq il-50°C. L-umdità tvarja bejn 30 u 55 %, u l-klima hija waħda niexfa.&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=http://www.rscn.org.jo/sites/default/files/basic_page_files/%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%AD%D9%85%D9%8A%D8%A7%D8%AA%20%D8%A7%D9%84%D8%B7%D8%A8%D9%8A%D8%B9%D9%8A%D8%A9%20%D9%81%D9%8A%20%D8%A7%D9%84%D8%A3%D8%B1%D8%AF%D9%86-2016.pdf|titlu=Natural reserves in Jordan|data-aċċess=2026-08-04|arkivju-url=https://web.archive.org/web/20190713193155/http://www.rscn.org.jo/sites/default/files/basic_page_files/%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%AD%D9%85%D9%8A%D8%A7%D8%AA%20%D8%A7%D9%84%D8%B7%D8%A8%D9%8A%D8%B9%D9%8A%D8%A9%20%D9%81%D9%8A%20%D8%A7%D9%84%D8%A3%D8%B1%D8%AF%D9%86-2016.pdf|arkivju-data=2019-07-13|url-status=bot: unknown}}&lt;/ref&gt;

== [[Storja]] ==
Il-Golf ta' Aqaba huwa l-uniku żbokk marittimu tal-Ġordan għall-[[Baħar l-Aħmar]], u l-Ġordan għandu sjieda ta' 27 kilometru biss mill-160 kilometru totali tal-kosta. Minkejja l-kosta limitata, ir-riżerva tesperjenza attività turistika u ekonomika intensiva. L-esperti ambjentali jenfasizzaw l-importanza li parti mill-kosta tiġi protetta minħabba l-preżenza ta' diversi speċijiet tal-baħar. L-istabbiliment tar-riżerva tal-baħar hija opportunità biex tiġi inkluża fost iż-żoni ambjentali importanti rikonoxxuti mill-Unjoni Internazzjonali għall-Konservazzjoni tan-Natura, u dan jirrifletti l-impenn tal-Ġordan favur il-ftehimiet internazzjonali għall-protezzjoni tal-ambjentit tal-baħar.&lt;ref&gt;{{Ċita aħbar|kunjom=بومجوط|isem=هشام|titlu=الأردن ينشئ أول محمية بحرية له في خليج العقبة|url=https://www.aljazeera.net/science/2020/12/22/%D8%A7%D9%84%D8%A3%D8%B1%D8%AF%D9%86-%D9%8A%D9%86%D8%B4%D8%A6-%D8%A3%D9%88%D9%84-%D9%85%D8%AD%D9%85%D9%8A%D8%A9-%D8%A8%D8%AD%D8%B1%D9%8A%D8%A9-%D9%84%D9%87-%D8%B9%D9%84%D9%89-%D8%AE%D9%84%D9%8A%D8%AC|lingwa=ar|data-aċċess=2026-08-04}}&lt;/ref&gt;

== [[Ambjent (bijoloġija)|Ambjent]] ==
Ir-riżerva tal-baħar tkopri erja ta' 2.45 kilometri kwadri, b'kosta ta' 7 kilometri mill-kosta totali ta' 27 kilometru, u b'hekk tkopri madwar 2.6 % tal-erja tal-baħar tal-Ġordan. Hija estiża sa 350 metru mix-xatt lejn il-baħar u sa 50 metru lejn l-art. Ir-riżerva tal-baħar tinkludi 157 speċi ta' qroll iebes, 15-il speċi unika, 18-il [[Ġeneru (tassonomija)|ġeneru]] ta' algi, 3 tipi ta' alka tal-qiegħ, 507 speċijiet ta' ħut u 3 speċijiet ta' fkieren tal-baħar, inkluż il-fekruna tal-baħar tat-tip hawksbill. Ir-riżerva tal-baħar tospita wkoll żewġ speċijiet ta' gandoffli ġganteski fil-periklu, 72 speċi ta' sponoż u 645 speċi ta' molluski.&lt;ref&gt;{{Ċita aħbar|data=2024-07-18|titlu=هل تنجح محمية العقبة البحرية في الوصول إلى قائمة التراث العالمي؟|url=https://alghad.com/Section-164/%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%82%D8%A8%D8%A9/%D9%87%D9%84-%D8%AA%D9%86%D8%AC%D8%AD-%D9%85%D8%AD%D9%85%D9%8A%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%82%D8%A8%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%A8%D8%AD%D8%B1%D9%8A%D8%A9-%D9%81%D9%8A-%D8%A7%D9%84%D9%88%D8%B5%D9%88%D9%84-%D8%A5%D9%84%D9%89-%D9%82%D8%A7%D8%A6%D9%85%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D8%AB-%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%8A-1764094|lingwa=ar-AR|data-aċċess=2026-08-04}}&lt;/ref&gt;

Ir-riżerva tal-baħar titqies bħala wieħed mill-iżjed postijiet b'[[bijodiversità]] rikka fir-reġjun, u fiha skolli tal-qroll sparpaljati qrib ix-xatt li huma estiżi fuq distanza ta' 13-il kilometru.&lt;ref&gt;{{Ċita aħbar|kunjom=بومجوط|isem=هشام|titlu=الأردن ينشئ أول محمية بحرية له في خليج العقبة|url=https://www.aljazeera.net/science/2020/12/22/%D8%A7%D9%84%D8%A3%D8%B1%D8%AF%D9%86-%D9%8A%D9%86%D8%B4%D8%A6-%D8%A3%D9%88%D9%84-%D9%85%D8%AD%D9%85%D9%8A%D8%A9-%D8%A8%D8%AD%D8%B1%D9%8A%D8%A9-%D9%84%D9%87-%D8%B9%D9%84%D9%89-%D8%AE%D9%84%D9%8A%D8%AC|lingwa=ar|data-aċċess=2026-08-04}}&lt;/ref&gt;

== [[Sit ta' Wirt Dinji]] ==
F'Lulju 2026, ir-Riżerva tal-Baħar ta' Aqaba ġiet iddeżinjata bħala Sit ta' Wirt Dinji Naturali tal-[[UNESCO]].&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Ċita web|url=https://whc.unesco.org/en/list/1742/|titlu=Aqaba Marine Reserve|kunjom=Centre|isem=UNESCO World Heritage|sit=UNESCO World Heritage Centre|lingwa=en|data-aċċess=2026-08-04}}&lt;/ref&gt;

Il-valur universali straordinarju tas-sit ġie rrikonoxxut abbażi ta' żewġ kriterji tal-għażla tal-UNESCO: il-'''kriterju (ix)''' &quot;Eżempju straordinarju li jirrappreżenta proċessi [[Ekoloġija|ekoloġiċi]] u [[Bijoloġija|bijoloġiċi]] kontinwi sinifikanti fl-[[evoluzzjoni]] u fl-iżvilupp ta' ekosistemi u ta' komunitajiet ta' [[Pjanta|pjanti]] u ta' [[Annimal|annimali]] terrestri, tal-ilma ħelu, kostali u tal-baħar&quot;; u l-'''kriterju (x)''' &quot;Post fejn hemm l-iktar ħabitats naturali importanti u sinifikanti għall-konservazzjoni fil-post tad-diversità bijoloġika, inkluż fejn hemm speċijiet mhedda ta' valur universali straordinarju mill-perspettiva tax-[[xjenza]] jew tal-konservazzjoni&quot;.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

== Referenzi ==

[[Kategorija:Ġordan]]
[[Kategorija:Ibħra]]
[[Kategorija:Siti ta' Wirt Dinji fil-Ġordan]]
[[Kategorija:Siti ta' Wirt Dinji Naturali]]</text>
      <sha1>bfjeoi4lhwpqice78hc88e5vmascdil</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Antirrhinum siculum</title>
    <ns>0</ns>
    <id>34519</id>
    <revision>
      <id>331345</id>
      <parentid>331295</parentid>
      <timestamp>2026-08-07T15:18:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mbriffa</username>
        <id>21783</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Reviżjoni tal-grammatika u punteġġjatura</comment>
      <origin>331345</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3990" sha1="dwjkjps5cp3xjm0vlntxxio8afvftmi" xml:space="preserve">{{Automatic taxobox}}

L-'''''Antirrhinum siculum,''''' magħrufa bil-Malti bħala '''Papoċċi Bojod''', '''Ras il-Baqra''', '''Ras ta’ Mewt''', '''Ras il-Mewt'''  u  '''Sicilian Snapdragon''', '''White Snapdragon''' u '''Wall Snapdragon'''  bl-Ingliż &lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Ċita web|url=https://www.maltawildplants.com/PLNT/Antirrhinum_siculum.php|titlu=Antirrhinum siculum (Sicilian Snapdragon) : MaltaWildPlants.com - the online Flora of the Maltese Islands.|kunjom=Mifsud|isem=Stephen|data=2002-08-23|sit=www.maltawildplants.com|lingwa=en-us|data-aċċess=2026-08-04}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Ċita web|url=https://www.tela-botanica.org/eflore/|titlu=eFlore|lingwa=fr-FR|data-aċċess=2026-08-04}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;Casha, Alex (2018). ''Flora of the Maltese Islands'' (bl-Ingliż). Self-Published: Alex Casha. &lt;nowiki&gt;ISBN 9780244605889&lt;/nowiki&gt;.&lt;/ref&gt;,  hija speċi mill-familja Plantaginaceae li hija indiġena għall-[[Gżejjer Maltin]] u r-regjun tal-[[Mediterran|Mediterran.]] &lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:3&quot;&gt;{{Ċita web|url=https://www.ipni.org/n/799292-1|titlu=Antirrhinum siculum {{!}} International Plant Names Index|sit=www.ipni.org|data-aċċess=2026-08-04}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=http://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:799292-1|titlu=Antirrhinum siculum Mill. {{!}} Plants of the World Online {{!}} Kew Science|sit=Plants of the World Online|lingwa=en|data-aċċess=2026-08-04}}&lt;/ref&gt; Għandha weraq sempliċi, irqiq u tawwalin.&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt; Pjanta individwali tikber forma ta' arbuxxel sa massimu ta' 60-il ċentimetru.&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;

== Deskrizzjoni ==


L-'''''Antirrhinum siculum''''' hija pjanta perenni.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt; Għadha fjuri bojod b’lewn safrani fiċ-ċentru tal-fjura fejn iż-żewg petali jingħalqu flimkien.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt; Dawn il-petali huma b'għamla li ċertu speċi ta' pollinaturi bħan-[[Naħla|naħal]] kbar biss ikunu jistgħu jiftħu l-petali ta' dawn il-fjuri. &lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Ċita rivista|kunjom1=Vargas|isem1=P.|kunjom2=Liberal|isem2=I.|kunjom3=Ornosa|isem3=C.|kunjom4=Gómez|isem4=J. M.|data=2017-09-01|titlu=Flower specialisation: the occluded corolla of snapdragons (Antirrhinum) exhibits two pollinator niches of large long-tongued bees|url=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/plb.12588|rivista=Plant Biology|lingwa=en|volum=19|numru=5|paġni=787–797}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://www.eol.org/pages/5671549%20-|titlu=Sicilian Snapdragon Antirrhinum siculum Mill.|sit=eol.org|lingwa=en|data-aċċess=2026-08-04}}&lt;/ref&gt;  Tikber forma ta’ arbuxxel b’weraq aħdar skur tawwali u bil-ponta fit-tarf nett tal-werqa.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt; F’ċertu individwi l-petali ta’ fuq tal-fjuri jkollhom vini ta’ lewn vjola fir-roża, li huma possibilment ibridi bejn l-''Antirrhinum siculum'' u pjanti li jagħmlu fjuri ħomor jew roża mill-istess [[Ġeneru (tassonomija)|Ġeneru]] ''Antirrhinum''.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;

Twarrad matul is-sena kollha u tinstab tikber fix-xquq tal-ġebel, fil-ħitan, fis-swar, fid-djar qodma, fl-rdum, fix-xquq tal-ġebel mal-ġnub tal-widien, f’postijiet imħarbta u ġeblija kif ukoll mal-ġnub tat-toroq.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;

== Tassonomija ==


L-isem '''''Antirrhinum siculum''''' deher għall-ewwel darba fit-tmien edizzjoni tal-''Gardeners Dictionary'' fl-1768 mill-Botanist Philip Miller (1691-1771).&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt; L-isem tal-Ġeneru &quot;''Anti''&quot; ġej mill-Ġrieġ li jfisser &quot;tixbaħ&quot; jew &quot; 'l barra&quot; u  &quot;''rhinum''&quot; tfisser &quot;imnieħer&quot;.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:4&quot;&gt;{{Ċita web|url=https://www.calflora.net/botanicalnames/pageAN-AZ.html|titlu=Page AN-AZ|sit=www.calflora.net|data-aċċess=2026-08-04}}&lt;/ref&gt; Dawn jirreferu għall-forma tal-fjura. Il-kelma &quot;''siculum&quot;'' tfisser preżenti fi Sqallija jew relatata ma' Sqallija.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt;

== Referenzi ==

[[Kategorija:Flora ta' Malta]]</text>
      <sha1>dwjkjps5cp3xjm0vlntxxio8afvftmi</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>