Wikipedija mtwiki https://mt.wikipedia.org/wiki/Il-Pa%C4%A1na_prin%C4%8Bipali MediaWiki 1.47.0-wmf.20 first-letter Medja Speċjali Diskussjoni Utent Diskussjoni utent Wikipedija Diskussjoni Wikipedija Stampa Diskussjoni stampa MediaWiki Diskussjoni MediaWiki Mudell Diskussjoni mudell Għajnuna Diskussjoni għajnuna Kategorija Diskussjoni kategorija Portal Diskussjoni portal TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk Mumbai 0 30788 332191 321635 2026-09-20T14:08:20Z JovalQC 21720 "Storiku" toħloq. 332191 wikitext text/x-wiki {{Infobox city|coatofarms=Emblem of Mumbai.png}}{{Nebbieta|ġeografija}} '''Mumbai''' hija l - kapitali tal - istat Indjan ta ' Maharashtra . Il- metropoli għandha {{unité|12478447|habitants}} fl- 2011 <ref>[http://www.census2011.co.in/census/metropolitan/305-mumbai.html Recensement de 2011]</ref> . L-aktar belt popolata fl [[Indja|-Indja]], tifforma mal-bliet satelliti tagħha ta ' Navi Mumbai, Bhiwandi, Kalyan, Ulhasnagar u Thane, agglomerazzjoni ta' {{unité|18414288|habitants}} <ref>{{Ċita web|url=http://www.census2011.co.in/census/metropolitan/305-mumbai.html|titlu=Mumbai (Greater Mumbai) Metropolitan Urban Region Population 2011-2021 Census<!-- Vérifiez ce titre -->|sit=co.in|data-aċċess=28-10-2021}}.</ref>, l-għaxar l-aktar popolati fid-dinja. Il-belt hija l-kapitali kummerċjali tal-Indja. Elle produit 5 % du [[Produit intérieur brut|PIB]]<ref>[https://web.archive.org/web/20100723020643/http://www.mmrdamumbai.org/projects_muip.htm ''Mumbai Urban Infrastructure Project''], ''Mumbai Metropolitan Region Development Authority''.</ref> et son activité représente 25 % de la production industrielle, 40 % du commerce maritime et 70 % des transactions de capitaux de l'[[Économie de l'Inde|économie indienne]]. Bombay compte parmi les dix plus importantes plateformes financières mondiales par l'importance des flux de capitaux<ref name="autogenerated1">{{lien web|url=http://www.rediff.com/money/2007/jun/18mumbai.htm|titre=Mumbai among world’s top 10 financial flow hubs|éditeur=Rediff News}}</ref> ; elle abrite la Banque de réserve indienne, la [[Bourse de Bombay]], la [[National Stock Exchange|Bourse nationale d'Inde]] et les sièges sociaux de nombreuses sociétés indiennes et [[Multinationale|multinationales]]. L-importanza ekonomika tal-belt kif ukoll l-istandard għoli ta 'għajxien tagħha meta mqabbla mal-bqija tal-Indja jattiraw migranti mir-reġjuni kollha tad-dinja, li jipprovdu lill-belt b'diversità soċjali u kulturali intensa. == Ġeografija == Mumbai tinsab fil-punent tal-[[Indja]], fil-bokka tax-Xmara Ulhas, fuq il-kosta tal-punent tal-pajjiż, magħrufa f'din il-latitudni bħala l-Kosta ta' Konkan. Il-belt, li tmiss mal-Baħar Għarbi, żviluppat fuq il-Gżira Salsette, li l-parti tat-tramuntana tagħha tappartjeni għad-distrett ta' Thane. L-elevazzjoni tal-belt hija qrib il-livell tal-baħar, b'medja ta' bejn għaxar u ħmistax-il metru. Il-parti tat-tramuntana aktar imħatteb tal-belt fiha l-ogħla punt tagħha, f'450 metru. Il-belt tkopri erja ta' 603 kilometru kwadru. Il-[[Park Nazzjonali ta' Sanjay Gandhi]], li jinsab fil-limiti tal-belt, jokkupa kważi wieħed minn sitt tal-erja tiegħu. Huwa dar għal bosta annimali selvaġġi, inklużi leopardi, li xi kultant huma responsabbli għal attakki fatali, u jgħixu ħdejn żoni urbani densament popolati. == Klima == Mumbai, li tinsab fit-tropiċi fuq ix-xtut tal-Baħar Għarbi, tinsab f'żona ta' sovrappożizzjoni bejn klima tropikali ta' savana u klima ta' monsun (klassifikazzjoni tal-klima ta' Köppen: Aw/Am). Tesperjenza żewġ staġuni distinti, moderati mill-[[Oċean Indjan]]: Minħabba r-riħ tal-grigal mill-Ħimalaja, hemm staġun twil u niexef minn Ottubru sa Mejju. Dan l-istaġun huwa kkaratterizzat minn temperaturi medji sa sħan, ħlief għal ġranet okkażjonali aktar friski ta' rjieħ tat-tramuntana minn Diċembru sa Frar. L-istaġun tax-xita, bejn Ġunju u Settembru, huwa kkaratterizzat minn sħana umda. Minħabba l-pożizzjoni tagħha kontra r-riħ tal-Ghats tal-Punent, Mumbai tinsab fit-triq tal-monsun, li jista' jikkawża għargħar fatali. Il-belt kienet paralizzata mix-xita rekord tal-24 ta' Lulju 2005 (944.2 mm). Din ix-xita torrenzjali kkawżat il-mewt ta' aktar minn ħamest elef ruħ fl-istat kollu ta' Maharashtra. Id-distrett wieħed ta' Andheri sofra madwar elf vittma f'valanga waħda<ref>{{Ċita web|url=https://www.accuweather.com/en/in/mumbai/204842/current-weather/204842|titlu=Mumbai, Maharashtra, India Current Weather {{!}} AccuWeather|sit=www.accuweather.com|lingwa=en-us|data-aċċess=2026-09-20}}</ref>. == Storja == Oġġetti skoperti fis-subborg tat-tramuntana ta’ Kandivali jindikaw li s-sit ta’ Mumbai kien okkupat sa mill-Età tal-Ġebel. L-evidenza ta’ okkupazzjoni umana tmur lura għas-sena 250 QK. Ptolemy jsemmi Heptanesia, "is-seba’ gżejjer," u l-port żgħir ta’ Thana kien jinnegozja mal-Arabja u l-[[Eġittu]]. Il-gżejjer dak iż-żmien kienu jappartjenu lill-Imperu Maurya, immexxi mill-Buddist Ashoka<ref>{{Ċita web|url=https://www.peepultree.world/story/places/mumbais-hidden-history|titlu=Mumbai’s Hidden History|kunjom=Chavan|isem=Akshay|data=2018-12-13|sit=PeepulTree Live History India|lingwa=en|data-aċċess=2026-09-20}}</ref>. Matul is-sekli ta’ wara, il-Kshatrapas Indo-Scythian tal-Punent u l-Imperu Satavahana kkompetew għall-kontroll ta’ Mumbai. Bejn id-9 seklu u l-1343, ir-reġjun kien iddominat mid-dinastija Silhara, li eventwalment ċediet għall-konkwisti tas-sultani Musulmani ta’ Gujarat. L-eqdem monumenti fl-arċipelagu, bħall-Gżira Elephanta u t-tempji ta’ Walkeshwar, imorru lura għall-perjodu Silhara<ref>{{Ċita web|url=https://www.pilotguides.com/articles/a-brief-history-of-mumbai/|titlu=A Brief History of Mumbai|kunjom=Guides|isem=Pilot|data=2023-06-02|lingwa=en-GB|data-aċċess=2026-09-20}}</ref>. Fl-1534, Bahadur Shah ta’ Gujarat kien imġiegħel mill-imperatur Mughal Humayun iċedi l-gżejjer lill-Portugiżi, li semmew iż-żona “Bom Bahia,” li tfisser “bajja tajba.” Garcia de Orta (1500-1568) stabbilixxa forti hemmhekk, li aktar tard sar il-[[Kastell ta’ Mumbai|Kastell ta’]] [[Kastell ta’ Mumbai|Mumbai]]. Il-Portugiżi baqgħu fil-kontroll tar-reġjun sal-1661, meta għadda f’idejn l-Ingliżi bħala parti mid-dota tal-Infanta Katerina ta’ Braganza, mogħtija fiż-żwieġ lil Karlu II tal-Ingilterra. Fl-aħħar, fl-1668, Karlu II ta l-kirja tal-gżejjer, għal għaxar liri fis-sena, lill-Kumpanija Ingliża tal-Indja tal-Lvant, li b’hekk akkwistat port eċċellenti fuq il-kosta tal-punent tal-Indja. Il-popolazzjoni kibret malajr, minn 10,000 abitant fl-1661 għal 60,000 fl-1675, u fl-1687, il-Kumpanija ċċaqalqet il-kwartieri ġenerali tagħha hemmhekk minn Surat biex tieħu vantaġġ mill-ankraġġ aħjar. Il-belt saret ukoll id-dar tas-sede tal-Presidenza ta' Bombay, waħda mit-tliet suddiviżjonijiet tal-[[Indja Brittanika]]. Il-Kumpanija żammet il-kontroll sal-1857: wara l-Irrivolta tas-Sepoy, il-Kuruna Brittanika ħadet l-amministrazzjoni tad-dipendenzi Indjani kollha tagħha<ref>{{Ċita web|url=https://www.soulofamerica.com/international/mumbai/mumbai-history/|titlu=Mumbai History|lingwa=en-US|data-aċċess=2026-09-20}}</ref>. Mill-1817 'il quddiem, il-belt ġiet iffurmata mill-ġdid permezz ta' proġetti kbar ta' inġinerija ċivili. L-għan li s-seba' gżejjer jingħaqdu (il-proġett Hornby Vellard) f'massa waħda ta' art ta' madwar 435 km² intlaħaq madwar l-1845. Fl-1853, l-ewwel [[Trasport bil-ferrovija fl-Indja|linja ferrovjarja tal-Indja]] nfetħet bejn Bombay u Thane. [[Il-Gwerra Ċivili Amerikana]] (1861-1865) ittrasformat lil Mumbai fis-suq ewlieni tal-qoton fid-dinja, li rriżulta fi żvilupp ekonomiku li kompla jsaħħaħ l-importanza nazzjonali tal-belt. Fl-aħħar nett, il-ftuħ tal-[[Kanal ta' Suez]] fl-1869 ippermetta lil Bombay issir wieħed mill-aktar portijiet importanti tal-[[Asja]]<ref>{{Ċita web|url=https://www.britannica.com/place/Mumbai|titlu=Mumbai {{!}} History, Culture & Attractions {{!}} Britannica|data=2026-09-17|sit=www.britannica.com|lingwa=en|data-aċċess=2026-09-20}}</ref>. Fi tliet deċennji, il-belt għaddiet minn trasformazzjoni notevoli: il-metropoli li kienet qed tiffjorixxi akkwirit infrastruttura ġdida, u l-istituzzjonijiet ewlenin tagħha rċevew bini ġdid. Sal-1906, il-popolazzjoni kienet laħqet il-miljun, u b'hekk Mumbai kienet it-tieni l-akbar belt fl-[[Indja]], wara [[Kolkata]]. tal-Presidenza kolonjali, Mumbai ukoll waħda miċ-ċentri ewlenin tal-moviment tal-indipendenza. Kien minn hawn li Gandhi nieda l-Moviment Quit India fl-1942. Mal-indipendenza fl-1947, Mumbai saret il-kapitali tal-istat ta' Mumbai. Il-limiti tal-belt ġew estiżi l-aħħar fl-1950 bl-inkorporazzjoni ta' porzjon sinifikanti tal-Gżira Salsette. Mill-1955 'il quddiem, wara l-qsim ta' Bombay bejn Gujarat u Maharashtra, qamet kontroversja dwar l-istatus ta' Bombay. L-elit ekonomika, fil-biċċa l-kbira minn Gujarat, appoġġjat status ta' belt-stat awtonomu, separat mill-istat Maratha. Dawk li jappoġġjaw dan tal-aħħar, miġbura fil-Moviment Samyukta Maharashtra, talbu li Bombay tkun il-kapitali tagħhom. Wara rewwixti li fihom 105 persuni nqatlu minn tiri tal-pulizija, Mumbai finalment saret il-belt kapitali ta' Maharashtra fl-1 ta' Mejju 1960. Fl-1986, il-belt qabżet lil [[Kolkata]] fil-popolazzjoni. Mumbai minn dejjem kienet belt ta’ immigrazzjoni; il-kultura unika tagħha ġejja mill-koeżistenza ta’ bosta komunitajiet li joriġinaw mir-reġjuni kollha tal-Indja, biex ma nsemmux il-ħafna barranin. Dan il-karattru ġie sfidat mill-irvellijiet tal-1992-1993 bejn gruppi reliġjużi. Fit-12 ta’ Marzu 1993, il-mafja lokali attakkat il-popolazzjoni bl-isplużjoni simultanja ta’ tlettax-il bomba, u qatlet aktar minn 250 persuna. Fl-2006, serje ta’ attakki ħadu aktar minn 200 vittma. Ir-relazzjonijiet bejn l-Hindu u l-Musulmani baqgħu tensjoni minn dakinhar ’l hawn, u żiedu mat-tensjonijiet li ilhom jeżistu bejn il-Marathas u dawk li jitkellmu bil-[[Lingwa Ħindi|Ħindi]] mit-[[Tramuntana tal-Indja]]. Fis-26 ta’ Novembru 2008, serje ta’ attakki ħallew mill-inqas 195 mejta u mijiet midruba. Diversi lukandi lussużi li jospitaw nies tal-Punent, l-istazzjon ċentrali tal-ferrovija, ristorant lussuż u ċ-ċentru tal-komunità Lhudija Lubavitch kienu l-miri simultanji tal-attakkanti, li kienu armati b’armi awtomatiċi u granati. == Ekonomija == Mumbai hija d-dar tal-kwartieri ġenerali taż-żewġ boroż tal-Indja: il-Bombay Stock Exchange (BSE) u l-National Stock Exchange (NSE), kif ukoll il-kwartieri ġenerali tal-Bank ta' Riżerva tal-Indja u bosta banek Indjani oħra. Lil hinn mill-finanzi, l-attivitajiet ekonomiċi ewlenin, minbarra l-industrija tal-films, huma l-kimiċi, it-tessuti, u s-sajd. Il-belt fiha wkoll l-uffiċċji u l-kwartieri ġenerali tal-grupp industrijali Indjan Tata<ref>{{Ċita web|url=https://www.impriindia.com/insights/mumbai-economic-prosperity-amidst-poor/|titlu=Mumbai's Economic Paradox: Prosperity Amidst Poor Living Conditions - IMPRI Impact And Policy Research Institute|kunjom=Desk|isem=IMPRI|data=2024-06-07|lingwa=en-US|data-aċċess=2026-09-20}}</ref>. Il-popolazzjoni kbira ħafna tal-belt tippreżenta ċerti sfidi, bħal nuqqas ta' ilma u elettriku, u qtugħ okkażjonali tad-dawl f'żoni kummerċjali. F'Mumbai, il-foqra fl-inħawi fqar xi kultant jgħixu eżatt ħdejn l-għonja fil-bini għoli tagħhom ta' appartamenti. Iċ-ċentru tal-belt fih ukoll Dharavi, l-akbar inħawi fqar fl-[[Asja]]<ref>{{Ċita web|url=https://metroverse.hks.harvard.edu/city/6845/economic-composition|titlu=Metroverse {{!}} Harvard Growth Lab|sit=metroverse.hks.harvard.edu|lingwa=en|data-aċċess=2026-09-20}}</ref>. Il-PDG per capita ta' Mumbai huwa d-doppju tal-medja nazzjonali (€2,000), u l-belt hija dar għal aktar minn 60,000 miljunarju. Mill-2024, kienet il-belt Asjatika bl-ogħla konċentrazzjoni ta' biljunarji. Madankollu, il-faqar estrem jeżisti flimkien mal-ġid. L-elettriku jista’ jinqata’, u s-sistema tas-sanità tikkonsisti biss fir-rimi ta’ ilma mormi fl-eqreb passaġġ tal-ilma. Is-servizzi essenzjali mhumiex aċċessibbli għall-popolazzjoni kollha, u 2% tar-residenti m’għandhom l-ebda aċċess għas-sanità<ref>{{Ċita enċiklopedija|titlu=Economy of Mumbai|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Economy_of_Mumbai&oldid=1373151753|data-aċċess=2026-09-20|lingwa=en|data=2026-09-04|iktar=Page Version ID: 1373151753}}</ref>. == Trasport == [[Stampa:Chhatrapati Shivaji Terminus (Victoria Terminus).jpg|nofs|daqsminuri|L-istazzjon tat-terminus ta' Chhatrapati Shivaji, li qabel kien it-Terminus ta' Victoria, jew VT, il-kwartieri ġenerali tal-Ferrovija Ċentrali, huwa Sit ta' Wirt Dinji tal-[[UNESCO]].]] Il-biċċa l-kbira tar-residenti ta’ Mumbai jużaw it-trasport pubbliku biex imorru għax-xogħol. Dan huwa dovut, minbarra r-rata baxxa ta’ sjieda ta’ karozzi fost il-familji, għal nuqqas ta’ parkeġġ pubbliku u l-kundizzjoni ħażina tan-netwerk tat-toroq, partikolarment matul l-istaġun tal-monsoon, li jikkawża konġestjonijiet kbar tat-traffiku. Is-sistema tat-trasport pubbliku ta’ Mumbai tinkludi l-Mumbai Suburban Railway, il-Mumbai Metro, il-Mumbai Monorail, karozzi tal-linja u laneċ BEST (Brihanmumbai Electric Supply and Transport), kif ukoll taxis u autorickshaws. [[Stampa:Rapid transit map of Mumbai.jpg|daqsminuri|Mappa tat-trasport pubbliku]] '''<big>Trasport suburban</big>''' Il-[[ferrovija suburbana ta' Mumbai]] hija s-sinsla tas-sistema tat-trasport pubbliku ta' Mumbai. Din tinkludi erba' linji, tlieta minnhom imorru minn tramuntana għal nofsinhar, u jirriflettu l-orjentazzjoni tat-tramuntana tal-belt, u hija servuta minn unitajiet multipli elettriċi overhead-wire. B'7.5 miljun passiġġier kuljum, hija waħda mill-aktar sistemi ta' trasport pubbliku traffikużi fid-dinja. '''<big>Trasport pubbliku</big>''' Il-[[metro ta’ Mumbai]] ilu jopera mill-2014. L-ewwel linja, twila 11.4 km u magħmula minn 12-il stazzjon, mibnija ’l fuq mill-art fuq pilastri bejn Versova (subborg tal-punent) u Ghatkopar (subborg tal-lvant), ġiet inawgurata fit-8 ta’ Ġunju 2014. Il-kostruzzjoni ta’ sitt linji oħra għaddejja jew hija ppjanata u għandha ġġib it-tul tan-netwerk għal madwar 200 kilometru. Xarabanks pubbliċi mħaddma minn BEST ikopru kważi l-metropoli kollha, inklużi l-bliet satellitari ta’ Navi Mumbai u Thana. Ix-xarabanks jintużaw għal distanzi qosra sa medji, filwaqt li l-prezzijiet tal-ferrovija huma aktar ekonomiċi għal vjaġġi itwal. Il-flotta ta’ BEST tikkonsisti minn xarabanks b’sular wieħed u żewġ sulari, xi wħud bl-arja kkundizzjonata. Hemm 3,408 xarabank BEST, li jġorru 4.5 miljun passiġġier kuljum fuq 340 rotta. Ta’ min isemmi wkoll is-servizz tax-xarabanks turistiċi Mumbai Darshan, li primarjament iservi żoni turistiċi. It-taxis suwed bi strixxi sofor jistgħu jġorru sa erba’ passiġġieri bil-bagalji tagħhom u jkopru l-biċċa l-kbira tal-metropoli. Mudelli Fiat eqdem—speċjalment il-Fiat Premier Padmini—qed jiġu sostitwiti gradwalment b’taxis aktar ġodda u bl-arja kkundizzjonata. L-autorickshaws, jew rickshaws bil-mutur, huma liċenzjati biss biex joperaw fis-subborgi u huma l-forma ewlenija ta’ trasport bil-kiri hemmhekk. Dawn il-vetturi bi tliet roti jistgħu jakkomodaw sa tliet passiġġieri. Dawn ir-rickshaws, li jaħdmu bil-gass naturali kkompressat u huma disponibbli kullimkien fis-subborgi, huma mod nadif u faċli biex iddur. '''<big>Trasport bil-ferrovija</big>''' Mumbai hija konnessa ma' bliet Indjani oħra permezz tal-[[Ferroviji Indjani]]. Il-belt hija d-dar ta' żewġ diviżjonijiet tal-kumpanija: iċ-Ċentral Railway (CR), li l-kwartieri ġenerali tagħha jinsabu f'Chhatrapati Shivaji Terminus (li qabel kien Victoria Terminus), u l-Western Railway (WR), li l-kwartieri ġenerali tagħha jinsabu ħdejn Churchgate. Il-ferroviji intercity jitilqu mill-istazzjonijiet ta' Chhatrapati Shivaji Terminus, Dadar, Kurla-Lokmanya Tilak Terminus, Mumbai Central, Bandra Terminus, u Andheri. Barra minn hekk, hemm is-servizz tal-karozzi tal-linja intercity MSRTC. '''<big>Port</big>''' Il-port naturali ta’ Mumbai huwa wieħed mill-aqwa fid-dinja. Bosta laneċ joperaw lejn il-gżejjer fil-qrib, u jibqa’ bil-bosta l-port ewlieni tal-merkanzija tal-Indja. Il-Marina Indjana żżomm ukoll bażi ewlenija hemmhekk, l-INS Angria, li fiha l-Kmand Reġjonali tal-Punent. '''<big>Trasport bl-Ajru</big>''' Fl-aħħar nett, Mumbai hija servuta mill-[[Ajruport Internazzjonali ta' Chhatrapati Shivaji]] (li qabel kien l-Ajruport Internazzjonali ta' Sahar), it-tieni l-akbar fl-Asja t'Isfel. Dan jimmaniġġja 25% tat-traffiku bl-ajru domestiku tal-Indja u 38% tat-traffiku internazzjonali tagħha. Il-proġett tal-[[Ajruport Internazzjonali ta' Navi Mumbai]], li jtaffi l-konġestjoni fl-ajruport eżistenti, ġie approvat mill-gvern. == Kultura == '''<big>Ċinema</big>''' [[Bollywood]], l-industrija tal-films Hindi, hija bbażata f'Mumbai u hija waħda mill-akbar fid-dinja, tipproduċi 400 film kull sena. L-isem "Bollywood" huwa portmanteau ta' "Bombay" u "Hollywood." Jirreferi għal [[Hollywood]], distrett ta' [[Los Angeles]] u l-kapitali tal-industrija tal-films Amerikana, waħda mill-aktar influwenti kulturalment fid-dinja<ref>{{Ċita web|url=https://bollywoodpark.in/|titlu=Things to Do in Mumbai {{!}} Bollywood Park Tours, Shows & Film City Tours|sit=bollywoodpark.in|data-aċċess=2026-09-20}}</ref>. Il-belt hija wkoll id-dar tal-industrija tal-films bil-[[lingwa Marathi]]<ref>{{Ċita web|url=https://in.bookmyshow.com/explore/marathi-bollywood-upcoming-movies-mumbai?utm_source=FBLIKE&fbrefresh=1|titlu=Upcoming Marathi Bollywood Movies 2026 {{!}} Marathi Bollywood Movies Releasing This Week in Mumbai|sit=BookMyShow|lingwa=en-IN|data-aċċess=2026-09-20}}</ref>. '''<big>Midja</big>''' Mumbai hija d-dar ta’ bosta gazzetti bil-[[lingwa Marathi]] ([[Maharashtra Times]], Navakaal, Lokmat, Loksatta, Mumbai Chaufer, Saamana, u Sakaal) u gazzetti bl-[[Lingwa Ingliża|Ingliż]] (inklużi [[The Times of India]], Daily News, u Analysis). Il-''Bombay Samachar'' hija l-eqdem gazzetta fl-[[Asja]], ippubblikata bil-''Gujarati'' mill-1922. Il-belt hija wkoll id-dar ta’ ħafna stazzjonijiet tat-televiżjoni. == Ambjent == Il-livelli tal-baħar li qed jogħlew qed jheddu tliet kwarti taż-żona metropolitana sal-2050. Biex tlaħħaq mat-tkabbir tal-popolazzjoni, il-belt qed tipprova timbotta lura r-restrizzjonijiet ġeografiċi tagħha, anke bil-prezz li tissagrifika l-mangrovji, il-foresti u l-bajjiet tagħha. Il-Foresta ta' Aarey, li tkopri aktar minn 1,000 ettaru f'Mumbai stess, hija għalhekk mhedda. Ir-rimi ta' ilma mormi fil-passaġġi tal-ilma u fil-baħar (madwar 70% tal-biljuni ta' litri ta' ilma mormi prodott kuljum fiċ-ċentri urbani ma jiġix trattat) ikkawża tnaqqis fil-popolazzjonijiet tal-ħut<ref>{{Ċita web|url=https://indiandistricts.in/statistics/maharashtra/mumbai/environment/|titlu=Environment: Mumbai, Maharashtra|kunjom=Project|isem=The Districts|sit=The Districts Project|lingwa=en|data-aċċess=2026-09-20}}</ref>. == Sport == L-Istadium Wankhede huwa wieħed mill-istadji ewlenin tal-[[cricket]] tal-[[Indja]], u ġeneralment jospita logħbiet tat-tim nazzjonali. == Ġemellaġġ == * {{Flagicon|GER}} [[Berlin]] ([[Ġermanja]]) ; * {{Flagicon|USA}} [[Kontea ta' Honolulu]] ([[Stati Uniti]]) ; * {{Flagicon|MEX}} [[Durango (Messiku)|Durango]] ([[Messiku]]) ; * {{Flagicon|FIN}} [[Espoo]] ([[Finlandja]]) ; * {{Flagicon|USA}} [[Honolulu]] ([[Stati Uniti]]) ; * {{Flagicon|TUR}} [[Iżmir]] ([[Turkija]]) ; * {{Flagicon|IDN}} [[Ġakarta]] ([[Indoneżja]]) ; * {{Flagicon|UK}} [[Londra]] ([[Renju Unit]]) ; * {{Flagicon|USA}} [[Los Angeles]] ([[Stati Uniti]]) ; * {{Flagicon|PHI}} [[Manila]] ([[Filippini]]) ; * {{Flagicon|KOR}} [[Busan]] ([[Korea t'Isfel]]) ; * {{Flagicon|RUS}} [[San Pietruburgu]] ([[Russja]]) ; * {{Flagicon|GER}} [[Stuttgart]] ([[Ġermanja]]) ; * {{Flagicon|JPN}} [[Yokohama]] ([[Ġappun]]). == Referenzi == [[Kategorija:Bliet tal-Indja]] 5vyxmvkbaeujgfuq0wojk20z031qzqy Metro ta' Montreal 0 31315 332194 324358 2026-09-20T19:05:36Z JovalQC 21720 Mappa Żid. 332194 wikitext text/x-wiki {{Infobox|title=Metro ta' Montreal<br/> ''Métro de Montréal (fr)''|image=[[File:Montreal public transit icons - Métro.svg|100px]]|caption1=Logo tal-metro|image2=[[File:MontrealMetroMosaic.jpg|240px]]|caption2=Mużajk ta' ritratti tal-metro ta' Montreal, mix-xellug għal-lemin u minn fuq għal isfel: Bini ta’ stil “[[Metro Pariġiż]]” minn Hector Guimard fl-[[istazzjon Square-Victoria-OACI]]; ġewwa ta' trenset MPM-10; MR-73 fl-istazzjon Montmorency; żewġ trainsets MR-73 fl-[[istazzjon ta’ Plamondon]]; ħajt taċ-ċeramika fl-[[istazzjon Crémazie]].|label1=Post|data1=[[Montréal]], [[Laval (Quebec)|Laval]]<br/>u [[Longueuil]] ([[Quebec]] / {{Flagicon|CAN}} [[Kanada]])|label2=Dħul fis-servizz|data2=14 ta’ Ottubru, 1966|label3=Tul tan-netwerk|data3=68 km|label4=Linji u stazzjon|data4=4 linji, 68 stazzjon|label5=Operatur|data5=[[Kumpanija tat-Trasport ta' Montreal]]|label6=Linji tan-netwerk|data6=[[File:Montreal public transit icons - Métro 1.svg|20px|Linja ħadra tal-metro ta' Montreal]] [[File:Montreal public transit icons - Métro 2.svg|20px]] [[File:Montreal public transit icons - Métro 4.svg|20px]] [[File:Montreal public transit icons - Métro 5.svg|20px]]|label7=Netwerk Relatati|data7=[[Netwerk espress metropolitan]] : [[File:Montreal public transit icons - REM.svg|20px]] [[File:Réseau express métropolitain ligne A.png|20px]] [[Ferroviji tal-ivvjaġġar]] : [[File:Montreal public transit icons - Train.svg|20px]] [[File:Montreal public transit icons - Train 11.svg|20px]] [[File:Montreal public transit icons - Train 12.svg|20px]] [[File:Montreal public transit icons - Train 13.svg|20px]] [[File:Montreal public transit icons - Train 14.svg|20px]] [[File:Montreal public transit icons - Train 15.svg|20px]] [[SRB Pie-IX]] (BRT) : [[File:Montreal public transit icons - SRB.svg|20px]]|header8=Mappa|label10=websajt|data10=https://m.stm.info/|titlestyle=background: #D3D3D3|headerstyle=background: #D3D3D3|header9=[[File:Montreal-metro.svg|300px]]}}{{Nebbieta|trasport}} Il-'''metro ta' Montreal''' huwa netwerk ta' trasport pubbliku li jservi l -gżira ta' Montreal kif ukoll il-bliet [[Quebec|ta' Quebec]] ta' [[Laval (Quebec)|Laval]] u Longueuil, [[Kanada|il-Kanada]]. Metro għajjien tal-gomma kompletament taħt l-art, hija mmexxija mis- Société de transport de Montréal (STM), organu tal- agglomerazzjoni ta' Montreal. Inawgurat nhar{{Data|14|octobre|1966|au Québec}} matul il-mandat tas-Sindku Jean Drapeau, kienet ispirata mill- metro ta 'Pariġi, kemm fl-arkitettura tal-istazzjonijiet tagħha kif ukoll fil-vetturi ferrovjarji użati. Fl-inawgurazzjoni tiegħu, in-netwerk kien jinkludi {{Nowrap|26 stations}}, {{unité|22.1|km}} mifruxa fuq tliet linji . Fl- 2018, il-metro sservi {{nombre|68|stations}} ( {{nombre|73|stations}} inklużi stazzjonijiet ta 'konnessjoni) fuq erba' linji għal total ta {{unité|71|km}} inklużi {{Unité|66|km}} ta' binarji mħaddma kummerċjalment. Stazzjon jiftaħ f'Longueuil fuq ix-xatt tan-nofsinhar tax -Xmara San Lawrenz u tliet stazzjonijiet servaw il- [[Laval (Quebec)|belt ta 'Laval]] mill -2007, is-sena tal-aħħar estensjoni tan-netwerk. Il-metro ta 'Montreal huwa l-akbar fil-Kanada f'termini ta' rikkieba annwali, u t-tielet fl [[L-Amerika ta' Fuq|-Amerika ta 'Fuq]] wara dawk ta' New York u l-Messiku . Fl- 2018, tintuża kuljum minn {{Unité|1.42|million}} ruħ fil-ġranet tax-xogħol ; F’dik l-istess sena saru {{Unité|400|millions}} vjaġġ. Skont l-STM, fl-2018 il-metro laħaq total ta’ {{Unité|10|milliards}} dħul kumulattiv mill-ftuħ tiegħu. == Linji == Hemm 4 linji tal-metro : * (1) : [[Linja ħadra tal-metro ta' Montreal|Linja ħadra]] * (2) : [[Linja oranġjo tal-metro ta' Montreal|Linja oranġjo]] * (4) : [[Linja safra tal-metro ta' Montreal|Linja safra]] * (5) : [[Linja blu tal-metro ta' Montreal|Linja Blu]] [[Kategorija:Trasport]] [[Kategorija:Kanada]] gjklj6ptilm93ye84m3e9yiaafjfzfv Niigata 0 34639 332189 2026-09-20T12:55:02Z JovalQC 21720 Created by translating the opening section from the page "[[:fr:Special:Redirect/revision/238822362|Niigata]]" 332189 wikitext text/x-wiki '''Niigata''' ('''新潟市''', Niigata-shi; pronunzja Ġappuniża: [niː.ɡa.ta, -taꜜ.ɕi, niː.ŋa-]) hija belt li tinsab fil-parti tat-tramuntana tal-Prefettura ta’ Niigata (fiż-żona ta’ Kaetsu). Hija l-belt kapitali u l-aktar belt popolata tal-Prefettura ta’ Niigata, kif ukoll waħda mill-bliet magħżula permezz ta’ digriet tal-gvern Ġappuniż, u tinsab fir-reġjun ta’ Chūbu fil-Ġappun. Hija l-aktar belt popolata fuq il-kosta tal-punent ta’ Honshu, u t-tieni l-aktar belt popolata fir-reġjun ta’ Chūbu wara Nagoya. Tħares lejn il-Baħar tal-Ġappun u l-Gżira ta’ Sado. Sal-1 ta’ Settembru 2022, il-belt kellha popolazzjoni stmata ta’ 779,049 ruħ, u densità tal-popolazzjoni ta’ 1,072 persuna kull km². L-erja totali tagħha hija ta’ 726.45 kilometru kwadru (280.48 mil kwadru). Iż-żona ta’ Greater Niigata — iż-Żona Metropolitana tal-Impjiegi ta’ Niigata — kellha Prodott Domestiku Gross (PDG) ta’ US$43.3 biljun fl-2010. 1n3aq3myxp4tmfv4x0ucln4zmgc8qmr 332190 332189 2026-09-20T13:23:43Z JovalQC 21720 Infobox city create 332190 wikitext text/x-wiki {{Infobox city}} '''Niigata''' ('''新潟市''', Niigata-shi; pronunzja Ġappuniża: [niː.ɡa.ta, -taꜜ.ɕi, niː.ŋa-]) hija belt li tinsab fil-parti tat-tramuntana tal-Prefettura ta’ Niigata (fiż-żona ta’ Kaetsu). Hija l-belt kapitali u l-aktar belt popolata tal-Prefettura ta’ Niigata, kif ukoll waħda mill-bliet magħżula permezz ta’ digriet tal-gvern Ġappuniż, u tinsab fir-reġjun ta’ Chūbu fil-Ġappun. Hija l-aktar belt popolata fuq il-kosta tal-punent ta’ Honshu, u t-tieni l-aktar belt popolata fir-reġjun ta’ Chūbu wara Nagoya. Tħares lejn il-Baħar tal-Ġappun u l-Gżira ta’ Sado. Sal-1 ta’ Settembru 2022, il-belt kellha popolazzjoni stmata ta’ 779,049 ruħ, u densità tal-popolazzjoni ta’ 1,072 persuna kull km². L-erja totali tagħha hija ta’ 726.45 kilometru kwadru (280.48 mil kwadru). Iż-żona ta’ Greater Niigata — iż-Żona Metropolitana tal-Impjiegi ta’ Niigata — kellha Prodott Domestiku Gross (PDG) ta’ US$43.3 biljun fl-2010. == Ġeografija == Niigata hija belt li tinsab fiċ-ċentru tal-[[Prefettura ta' Niigata]], fuq il-gżira ta' Honshū, il-[[Ġappun]]. Hija mdawra mal-Baħar tal-Ġappun lejn il-majjistral. == Klima == Il-Belt ta' Niigata għandha klima subtropikali umda (Cfa). Madankollu, minħabba l-preċipitazzjoni għolja, tirċievi aktar borra kull sena minn bliet bi klimi kontinentali bħal Moska, Montreal jew Oslo. Ix-xtiewi huma kkaratterizzati minn umdità għolja u rjieħ qawwija mill-Baħar tal-Ġappun. Filwaqt li ħafna partijiet oħra tal-Prefettura ta' Niigata għandhom it-tendenza li jkollhom borra qawwija, il-Belt ta' Niigata nnifisha ġeneralment tirċievi inqas minħabba l-elevazzjoni baxxa tagħha u l-effett ta' lqugħ tal-Gżira ta' Sado. Bħala medja, il-Belt ta' Niigata għandha 269 jum ta' preċipitazzjoni kull sena, madwar 170 jum minnhom jaraw xita jew borra li tkejjel aktar minn 1 mm. L-istaġun tax-xita f'Lulju jġib ammonti kbar ta' xita, filwaqt li x-xhur tax-xitwa, speċjalment Novembru u Diċembru, ikollhom ukoll ħafna preċipitazzjoni<ref>{{Ċita web|url=https://www.climatestotravel.com/climate/japan/niigata|titlu=Niigata climate: seasons, when to go, monthly averages|sit=Climates to Travel|lingwa=en|data-aċċess=2026-09-20}}</ref>. == Storja == '''<big>Antikità</big>''' Is-sit ta' Niigata ilu abitat mill-perjodu Jōmon. Skont in-Nihonshoki, inbniet fortizza hemmhekk madwar is-sena 647. Madankollu, il-belt ta' Niigata bdiet tiżviluppa biss fis-seklu 16, meta nbena port<ref>{{Ċita web|url=https://discover-niigata.com/|titlu=Discover Niigata {{!}} Niigata Official Tourism Guide|sit=Discover Niigata|lingwa=en-US|data-aċċess=2026-09-20}}</ref>. '''<big>Żminijiet Moderni</big>''' L-ewwel darba li ssemma l-isem Niigata jmur lura għall-1564, u jirreferi għall-belt portwarja fil-bokka tax-Xmara Shinano. Il-provinċja ta' Echigo (l-isem preċedenti tar-reġjun ta' Niigata) għandha t-tkabbir tagħha parzjalment minħabba l-isfruttamenti militari ta' Uesugi Kenshin<ref>{{Ċita web|url=https://www.amazon.fr/Niigata-Short-Story-Project-Japanese-ebook/dp/B0H3P1ZZ6P|titlu=}}</ref>. '''<big>Era Kontemporanja</big>''' Niigata rnexxiet u kienet waħda mill-ħames bliet li nfetħu għall-kummerċ internazzjonali wara t-Trattat ta' Ħbiberija u Kummerċ iffirmat mal-Istati Uniti fl-1858. Sa mill-1858, fi tmiem il-Bakufu (il-gvern ċentrali), il-belt ġiet iddeżinjata bħala port ħieles, iżda minħabba fond insuffiċjenti tal-ilma, fil-fatt ma nfetħitx għall-kummerċ barrani qabel l-1869<ref>{{Ċita enċiklopedija|titlu=Battle of Hokuetsu|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Battle_of_Hokuetsu&oldid=1370443124|data-aċċess=2026-09-20|lingwa=en|data=2026-08-21|iktar=Page Version ID: 1370443124}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://edge-of-niigata.com/blog/blog_category/history/|titlu=History|lingwa=en-US|data-aċċess=2026-09-20}}</ref>. Fl-1886, l-ewwel Pont Bandai nbena fuq ix-Xmara Shinano biex jgħaqqad ix-xatt tal-lvant tal-Belt ta' Niigata ma' Nuttari fuq ix-xatt tal-punent, u wkoll maċ-ċentru ta' Niigata u ż-żona tal-madwar. Din l-istruttura tal-injam kienet twila 723 metru, l-itwal pont fil-Ġappun dak iż-żmien. Il-pont attwali, li sar wieħed mis-simboli tal-belt, inbena fl-1929; is-sitt arkati tiegħu jgħaddu mix-xmara għal tul ta' 306.9 metru. Niigata saret uffiċjalment muniċipalità fl-1 ta' April 1889. Niigata kienet waħda minn erba' bliet, flimkien ma' [[Hiroshima]], [[Kokura]], u [[Nagasaki]], magħżula għal attakk bil-bombi atomiċi jekk il-[[Ġappun]] ma jċedix matul [[it-Tieni Gwerra Dinjija]]<ref>{{Ċita web|url=https://www.lib.niigata-u.ac.jp/tenjikan-en/news/843/|titlu=【Ended】Thinking About War Based on Historical Materials Held by Niigata University {{!}} News|kunjom=資料公開係|data=2025-07-11|lingwa=en|data-aċċess=2026-09-20}}</ref>. Sal-1950ijiet, Niigata kienet ikkaratterizzata min-netwerk ta' kanali tagħha, u b'hekk kisbet il-laqmijiet "Belt tal-Ilma" u "Venezja Żgħira." Dawn il-kanali kienu miksija b'siġar taż-żafżafa (imsejħa yanagi jew ryū bil-Ġappuniż), u ħafna mill-bini tal-belt għandhom ismijiet li jalludu għal din is-siġra. Eżempji jinkludu ċ-Ċentru tal-Arti Performattiva Ryutopia u l-Pont Ryuto Ohashi fuq ix-Xmara Shinano. Matul is-snin 60, ġew irrappurtati diversi każijiet tal-marda ta' Minamata f'Niigata. Terremot kbir ta’ kobor 7.5 laqat il-[[Prefettura ta’ Niigata]] fis-16 ta’ Ġunju 1964. Dan ikkawża l-kollass ta’ bosta bini u kien segwit minn tsunami b’mewġa li laħqet għoli ta’ 4 metri. Dan it-terremot affettwa belt li kienet diġà devastata min-nar kbir tal-1 ta’ Novembru 1955. Aktar reċentement, il-belt u l-inħawi tagħha tħawdu fit-23 ta’ Ottubru 2004 (ara l-artiklu ewlieni dwar it-terremot ta’ Chūetsu tal-2004), u fis-16 ta’ Lulju 2007, minn terremot ta’ kobor 6.3 fuq l-iskala Richter (ara t-terremot ta’ Chūetsu-oki tal-2007). == Ekonomija == Il-[[Prefettura ta' Niigata]] tgawdi minn reputazzjoni tajba ħafna bħala produttur ewlieni tar-ross—partikolarment tal-Koshihikari, waħda mill-varjetajiet ta' ross l-aktar apprezzati tal-[[Ġappun]]. Is-[[sake]] tiegħu huwa wkoll apprezzat ħafna<ref>{{Ċita web|url=https://www.japantimes.co.jp/2025/03/25/special-supplements/niigata-remains-one-japans-top-names-rice-sake-premium-produce/|titlu=Why Niigata remains one of Japan’s top names in rice, sake and other premium produce|kunjom=Okubo|isem=Mami|data=2025-03-25|lingwa=en-US|data-aċċess=2026-09-20}}</ref>. Il-manifattur tal-vetturi ferrovjarji u t-tagħmir ferrovjarju ''Niigata Transys'' għandu l-kwartieri ġenerali u l-impjant ewlieni tal-manifattura tiegħu (''Niigata Domestic Works'') f'[[Seirō]], belt fil-Kontea ta' Kitakanbara, il-[[Prefettura ta' Niigata]]. == Trasport == L-[[Ajruport ta' Niigata]] jinsab 15-il km fit-tramuntana taċ-ċentru tal-belt. Infetaħ fl-1973 b'rotta li tgħaqqad lil Niigata ma' [[Khabarovsk]] fir-[[Russja]], u issa jservi destinazzjonijiet li jinkludu [[Osaka]], [[Sapporo]], [[Fukuoka]], [[Naha]], [[Kōbe]], [[Nagoya]], u l-[[Gżira ta' Sado]]. Destinazzjonijiet internazzjonali jinkludu [[Khabarovsk]], [[Vladivostok]], [[Harbin]], [[Seoul]], [[Shanghai]], u [[Gwam]]<ref>{{Ċita web|url=https://niigata-airport.gr.jp/?&lang=en|titlu=Niigata Airport|sit=Niigata Airport|data-aċċess=2026-09-20}}</ref>. Mill-1982, l-[[Stazzjon ta' Niigata|Istazzjon ta' Niigata]] ġie servut mil-[[linja Jōetsu]] [[Shinkansen]]. Inizjalment, it-terminus kien [[Omiya]]. Il-linja ġiet estiża għal Ueno fl-1985 u mbagħad għal [[Tokjo]] fl-1991<ref>{{Ċita web|url=https://timetables.jreast.co.jp/en/timetable/list1137.html|titlu=>Niigata Station Timetable (JR East)|sit=Official Web site of East Japan Railway Company (JR East)|lingwa=en|data-aċċess=2026-09-20}}</ref>. Servizzi regolari tal-lanċa lejn Otaru u Tomakomai fuq il-[[Gżira ta' Hokkaido]] huma pprovduti mill-kumpanija Shin Nihonkai Ferry. == Edukazzjoni == Iċ-ċentru edukattiv ewlieni ta' Niigata huwa l-[[Università ta' Niigata]], imwaqqfa fl-1949. Din tinkludi firxa wiesgħa ta' dixxiplini, inklużi l-liġi, l-ekonomija, il-mediċina, ix-xjenza, u l-agrikoltura. Hemm ukoll diversi universitajiet privati (primarjament speċjalizzati fil-farmaċija u x-xjenzi tas-saħħa). Niigata hija magħrufa b'mod partikolari għall-iskejjel vokazzjonali tagħha li qed jiffjorixxu (''senmon-gakkō'')<ref>{{Ċita web|url=https://www.niigata-u.ac.jp/en/|titlu=NIIGATA UNIVERSITY|data=2026-08-28|lingwa=en|data-aċċess=2026-09-20}}</ref>. == Ġemellaġġ == * {{Flagicon|USA}} [[Galveston]] ([[Stati Uniti]]) ; * {{Flagicon|RUS}} [[Khabarovsk]] ([[Russja]]) ; * {{Flagicon|RUS}} [[Vladivostok]] ([[Russja]]) ; * {{Flagicon|RUS}} [[Birobidjan]] ([[Russja]]) ; * {{Flagicon|FRA}} [[Nantes]] ([[Franza]]) ; * {{Flagicon|UK}} [[Kingston-upon-Hull]] ([[Renju Unit]]) ; * {{Flagicon|CHN}} [[Ħarbin]] ([[Ċina]]). == Referenzi == mlh5uz3bdnt6js1tl5lcbw158fc4ixe Metro ta' Sydney 0 34640 332192 2026-09-20T18:46:55Z JovalQC 21720 Maħluqa bit-traduzzjoni tal-paġna "[[:fr:Special:Redirect/revision/237793567|Métro de Sydney]]" 332192 wikitext text/x-wiki Il '''-Metro ta' Sydney''' (bl- [[Lingwa Ingliża|Ingliż)]] ''Sydney Metro'' ) hija linja tal-metro awtomatizzata [[Awstralja|Awstraljana]] li sservi [[Sydney|lil Sydney]] u s-subborgi tagħha, fl- istat ta' New South Wales . L-ewwel fażi tal-linja li titlesta, imsejħa ''Sydney Metro Northwest'' u li tgħaqqad ''Tallawong'' ma' ''Chatswood'', ġiet inawgurata fis {{Data|26 mai 2019}} . Huwa mħaddem mill-konsorzju Northwest Rapid Transit. Il-linja tuża infrastruttura ferrovjarja eżistenti kkonvertita f'metro bejn ''Epping'' u ''Chatswood'' . It-tieni fażi, imsejħa ''Sydney Metro City & Southwest,'' se tibda tintuża fid {{Data|19 août 2024}} għal sezzjoni inizjali lejn ''Syndeham'' permezz taċ-ċentru tan-negozju ta' Sydney . Il-ftuħ tal-bqija tal-linja lejn ''Bankstown'' huwa ppjanat għall-2026. Il-linja tuża infrastruttura ferrovjarja eżistenti kkonvertita f'metro bejn ''Sydenham'' u ''Bankstown'', bil-bqija tkun infrastruttura ġdida. Il-metro ta' Sydney huwa l-ewwel metro fl- [[Oċeanja]] u l-unika waħda fil-kontinent sakemm il- metro ta' Honolulu fil- Hawaii jiftaħ fit {{Data|30 juin 2023}} . In-netwerk huwa kkomplementat minn netwerk ta' linji ferrovjarji suburbani u netwerk ta' trams . == Storja == === Kunċetti bażiċi tan-netwerk === L-ewwel proposti għal sistema tal-metro f’Sydney imorru lura għall-2001, meta l-koordinatur ġenerali tal-ferroviji, Ron Christie, ippubblika r-rapport tiegħu intitolat « Pjan strateġiku fit-tul għall-ferrovija ", li jiddeskrivi l-objettivi fit-tul għall-espansjoni tan-netwerk ferrovjarju. Huwa jemmen li numru ta’ linji tas-subway — indipendenti minn perspettiva operattiva min-netwerk eżistenti — irid jinbena wara l-2020 minħabba r-restrizzjonijiet tal-kapaċità tan-netwerk tat-trasport pubbliku f'dak iż-żmien. Din is-suġġeriment ġiet miċħuda mill- gvern ta' New South Wales immexxi minn Bob Carr għax kienet għalja wisq. ==== Konnessjoni Ferrovjarja ta' Parramatta ==== Il-proġett Parramatta Rail Link kien jikkonsisti fit-tqegħid tal-linji ferrovjarji bejn Chatswood u Parramatta, permezz ta' Epping, taħt mini. L-offerti nħarġu fl-2001. Il-konsorzju Thiess Hochtief, li Alstom hija sottokuntrattur tiegħu, ingħata kuntratt f'Novembru {{Data|novembre 2002}} <ref>{{Ċita web|url=https://www.alstom.com/press-releases-news/2002/11/Two-railway-infrastructure-contracts-in-Australia-20021107|titlu=Two railway infrastructure contracts in Australia|data=2002-11-07|sit=Alstom|lingwa=en|data-aċċess=2020-12-23}}</ref> għall-ewwel stadju tad-disinn, il-kostruzzjoni u l-ikkummissjonar ta' sistema ferrovjarja ta' mina bejn Chatswood u Epping <ref>{{Ċita pubblikazzjoni |last=Ian Imrie |date=2008-07 |title=Sharing tracks in Sydney |journal=Railway Gazette International |language=en |page=438-441}}</ref> (12.5&nbsp;km bi tliet stazzjonijiet intermedji ġodda).<ref>{{Ċita pubblikazzjoni |last=John Barraclough |date=2003-06 |title=NSW's largest tunnelling project gets underway |journal=Railway Gazette International |language=en}}</ref> {{Data|23 février 2009}}, din il-konnessjoni ferrovjarja taħt l-art bejn Epping u Chatswood fis-subborgi tat-tramuntana bdiet tintuża, inizjalment bħala servizz tax-shuttle. Il-proġett imbagħad ippreveda rotta lejn il-Lbiċ lejn Carlingford u mbagħad Parramatta, iżda din il-parti tal-proġett ġiet abbandunata favur disinn ġdid bi tliet konnessjonijiet ġodda, il-North West Rail Link li kienet tmur minn Epping sa Rouse Hill, il-Harbour Rail Link bejn it-tramuntana u n-nofsinhar li kienet tmur minn Chatswood lejn in-nofsinhar sad-distrett tan-negozju, u taqsam il-bajja mhux 'il bogħod mill-Opera House u s-South West Rail Link li kienet tmur mid-distrett tan-negozju lejn il-punent sa Glenfield. L-idea ta' metro reġgħet tfaċċat fl-2007,<ref>{{Ċita web|url=https://www.skyscrapercity.com/threads/sydney-metro-planning-underway.459676/|titlu=Sydney metro planning underway|awtur=Jordan Baker|data=2007-04-04|sit=SkyscraperCity|lingwa=en-US|data-aċċess=2020-12-23}}</ref> meta saru diskussjonijiet dwar linja taħt l-art imsejħa Anzac (b'referenza għall- Korp tal-Armata Awstraljana u ta' New Zealand ) fi ħdan il-gvern tal-istat ta' Morris Iemma . Il-linja kienet se taqsam mill-punent ta' Ryde, fil-majjistral ta' Sydney, għal Malabar, fix-xlokk, iżda ma mmaterjalizzatx minħabba nuqqas ta' riżorsi. ==== Il-proposta tal-2008 ==== Fil-bidu tal-2008,<ref>{{Ċita web|url=https://www.smh.com.au/national/billions-for-metro-lines-in-asset-sale-20071212-gdrsnv.html|titlu=Billions for metro lines in asset sale|kunjom=Alexandra Smith|isem=Brian Robins|data=2007-12-12|sit=The Sydney Morning Herald|lingwa=en|data-aċċess=2020-12-23}}</ref> wara l-kanċellazzjoni ta’ diversi proġetti ta’ espansjoni tal-ferrovija tqila, il-gvern ħabbar uffiċjalment it-tnedija ta’ linja tal-metro ta’ 37 km.&nbsp;kilometru. B'kost stmat ta' 12-il biljun dollaru Awstraljan, huwa maħsub li jgħaqqad ''Rouse Hill'', fil-majjistral ta' Sydney, maċ-ċentru tan-negozju.<ref>{{Ċita web|url=https://www.smh.com.au/national/metro-will-be-too-fast-to-get-on-20080331-gds7gn.html|titlu=Metro will be too fast to get on|isem=Linton Besser|data=2008-03-31|sit=The Sydney Morning Herald|lingwa=en|data-aċċess=2020-12-23}}</ref> Madankollu, il-kostruzzjoni tal-linja tal-metro tiddependi fuq il-privatizzazzjoni tan-netwerk tal-elettriku għall-finanzjament tagħha. Nathan Rees, il-Prim Ministru ta' New South Wales f'Settembru {{Data|septembre 2008}}, irrinunzja għall-privatizzazzjoni. Il-proġett huwa mnaqqas biex iservi biss id-distrett tan-negozju ( CBD ). Is- ''CBD Metro'' tmur minn Rozelle sa Central permezz tad-distrett tan-negozju, distanza ta' 7&nbsp;km <ref>{{Ċita pubblikazzjoni |last=John Hoyle |date=2009-11 |title=Sydney’s railways weathering the storm |journal=International Railway Journal |language=en |page=23-24}}</ref> u spiża ta' 4 biljun dollaru Awstraljan.<ref>{{Ċita ktieb|data=2009-07|titlu=Sydney Metro Annual Report 2009|url=https://www.parliament.nsw.gov.au/tp/files/13680/Sydney_Metro_Annual_Report_2009.pdf|lingwa=en|paġni=38}}</ref> Il-kostruzzjoni kienet skedata li tibda fl-2010 u titlesta fl-2015. Din il-linja mbagħad trid tikkostitwixxi « is-sinsla tad-dahar " ta' netwerk futur tas-subway, b'estensjoni ppjanata lejn il-punent sa Westmead u Parramatta, soġġetta għal finanzjament federali." It-talba inizjali għal finanzjament sottomessa mill-gvern ta ' New South Wales lil ''Infrastructure Australia'' ġiet miċħuda għal « nuqqas ta' ppjanar integrat » . Il-gvern, li kien nieda sejħiet għal offerti minn kumpaniji f'April {{Data|avril 2009}} <ref>{{Ċita web|url=https://www.railwaygazette.com/strong-interest-in-sydney-metro-contract/34000.article|titlu=Strong interest in Sydney metro contract|data=2009-05-01|sit=Railway Gazette International|lingwa=en|data-aċċess=2020-12-23}}</ref> u għażel tliet konsorzji f'Settembru,<ref>{{Ċita web|url=https://www.railwaygazette.com/sydney-metro-operator-shortlist-announced/34432.article|titlu=Sydney Metro operator shortlist announced|data=2009-10-02|sit=Railway Gazette International|lingwa=en|data-aċċess=2020-12-23}}</ref>,<ref>{{Ċita web|url=https://www.railwaygazette.com/sydney-metro-construction-bids-submitted/34557.article|titlu=Sydney Metro construction bids submitted|data=2009-11-26|sit=Railway Gazette International|lingwa=en|data-aċċess=2020-12-23}}</ref> s'issa nefaq kważi $410 miljun fuq il-proġett. Il-proġett, ikkritikat mill-oppożizzjoni,<ref>{{Ċita web|url=https://www.abc.net.au/news/2009-03-26/opposition-vows-to-derail-sydney-cbd-metro/1631212|titlu=Opposition vows to derail Sydney CBD metro|data=2009-03-25|sit=www.abc.net.au|lingwa=en-AU|data-aċċess=2020-12-23}}</ref> ġie abbandunat fi {{Data|février 2010}},<ref>{{Ċita web|url=https://www.abc.net.au/news/2010-02-21/keneally-scraps-cbd-metro-plans/338076|titlu=Keneally scraps CBD Metro plans|data=2010-02-21|sit=www.abc.net.au|lingwa=en-AU|data-aċċess=2020-12-23}}</ref> bil-Prim Ministru l-ġdida, Kristina Keneally, tagħżel li tiffoka fuq l-estensjoni tan-netwerk ferrovjarju tqil eżistenti, b'mod partikolari l-konnessjonijiet tal-majjistral u tal-lbiċ. === Il-proġett il-ġdid u l-kostruzzjoni tal-ewwel fażi === [[Fichier:Map_of_Proposed_Sydney_Metro.svg|xellug|daqsminuri|220x220px| Dijagramma tal-proġett finali.]] Proġett ta' metro mingħajr sewwieq reġa' tfaċċa fil-bidu tal-2012. F'nofs l-2012, il-gvern ta' koalizzjoni li għadu kif ġie elett ħabbar ''il-Futur Ferrovjarju'' ta' Sydney,<ref>{{Ċita web|url=https://www.railwaygazette.com/policy/20-year-vision-for-transport/37311.article|titlu=20-year vision for transport|data=2012-09-18|sit=Railway Gazette International|lingwa=en|data-aċċess=2020-12-23}}</ref> kif ukoll il-pjan ewlieni tat-trasport ta' New South Wales.<ref>{{Ċita pubblikazzjoni |date=2012-11 |title=Is Sydney's long wait for rail expansion over ? |journal=International Railway Journal |language=en |page=33-36}}</ref> Skont din il-proposta, il-konnessjoni ferrovjarja tal-majjistral tinbena fil-forma ta’ metro, li huwa ritorn għall-proġett antik tal-2002 b’rotta modifikata. L-offerti għal din il-linja tal-metro tal-Majjistral bi tmien stazzjonijiet ġodda bejn Epping u Tallawong ġew ippubblikati {{Data|octobre 2012}}.<ref>{{Ċita web|url=https://www.railwaygazette.com/sydney-plans-driverless-trains/38159.article|titlu=Sydney plans driverless trains|data=2013-06-14|sit=Railway Gazette International|lingwa=en|data-aċċess=2020-12-23}}</ref> Ir-rebbieħa għall-kostruzzjoni tal-linja l-ġdida u l-konverżjoni tar-rotta eżistenti bil-ħames stazzjonijiet tagħha bejn Chatswood u Epping tħabbru fi tmiem l-2013. Mit-23 km tal-linja l-ġdida bejn Rouse Hill u Epping, 15 km jikkonsistu minn żewġ mini bejn Bella Vista u Epping, u 4.4 km huma fuq viadotti bejn Kellyville u Rouse Hill. L-4 km li fadal bejn Bella Vista u Kellyville, u bejn Rouse Hill u Cudgegong Road (Tallawong), huma fil-livell tal-art. [[Fichier:SydneyMetro34.jpg|daqsminuri| Dħul għall-istazzjon ''ta' Norwest'' .]] Ix-xogħol kien maqsum fi tliet kuntratti ewlenin. Ix-xogħol tal-inġinerija ċivili tal-wiċċ u x-xogħol tal-vjadott beda f'Ġunju {{Data|juin 2014}} wara li l-kuntratt ta' A$340 miljun ingħata lill-impriża konġunta Salini-Impregilo {{Data|décembre 2013}} . {{Data|septembre 2014}}, l-ewwel minn erba' magni tat-tħaffir tal-mini bdiet tħaffer wara l-kuntratt ta' $1.15 biljun mogħti lill-impriża konġunta Thiess-John Holland-Dragados.<ref>{{Ċita web|url=https://www.railwaygazette.com/tunnelling-starts-on-sydneys-north-west-rail-link/39944.article|titlu=Tunnelling starts on Sydney's North West Rail Link|data=2014-09-08|sit=Railway Gazette International|lingwa=en|data-aċċess=2020-12-23}}</ref> Il-magna tat-tħaffir tal-mini twila 120m inbniet mill-kumpanija Franċiża NFM Technologies. Il-mini se jitħaffru sa fond medju ta’ 27 m, xi kultant sa 63 m, fil-blat li huwa ffurmat prinċipalment minn ġebla ramlija li tobrox.<ref>{{Ċita web|url=https://www.railwaygazette.com/sydney-metro-tbm-breaks-cover/41283.article|titlu=Sydney Metro TBM breaks cover|data=2015-08-26|sit=Railway Gazette International|lingwa=en|data-aċċess=2020-12-23}}</ref> Il-kuntratt tal-ferroviji u s-sistemi (OTS), stmat li jiswa AU$3.7 biljun, jinkludi l-kostruzzjoni ta’ tmien stazzjonijiet ġodda, il-kostruzzjoni tad-depot tal-manutenzjoni fi Triq Tallwaong, u l-modernizzazzjoni u l-konverżjoni għall-metro tat-13&nbsp;km ta' linja ferrovjarja bejn Epping u Chatswood, kif ukoll il-provvista ta' vetturi ferrovjarji awtomatizzati u sistema, inkluża elettrifikazzjoni ta' 1500V, l-istess bħal fuq in-netwerk eżistenti. Il-kuntratt ingħata lill-konsorzju North West Rapid Transit (NWRT) <ref>{{Ċita pubblikazzjoni |last=Mark Carter |date=2014-11 |title=NWRL : Connecting Sydney's sururbs |journal=International Railway Journal |language=en |page=58-62}}</ref> {{Data|juin 2014}}. Is-sistema ngħatat isem ġdid uffiċjalment għal ''Sydney Metro'' f'Ġunju 2015 wara l-approvazzjoni tal-abbozzi tal-privatizzazzjoni tal-elettriku. Il-partijiet avversarji wissew lill-gvern li l-bejgħ tal-infrastruttura tal-elettriku jista' ma jipprovdix il-kapital meħtieġ. F'Lulju 2018, ġiet stabbilita l-awtorità legali responsabbli għas-superviżjoni tat-twassil tas-sistema tal-metro, Sydney Metro. Minn April 2019, Jon Lamonte huwa l-kap eżekuttiv tal-aġenzija. Il-gvern ta’ New South Wales ħabbar f’Ġunju {{Data|juin 2016}} li se jipprovdi AU$12-il biljun għall-proġett tal-metro mingħajr sewwieq ta’ Sydney matul l-erba’ snin li ġejjin. 5.8 biljun dollaru Awstraljan għall-fażi tal-majjistral u 6.2 biljun dollaru Awstraljan għall-fażi tal-Belt u l-Lbiċ tal-metro, li jfisser li ż-żewġ stadji issa huma ffinanzjati bis-sħiħ. Il-fażi tal-majjistral għandha spiża totali ta’ 8.3 biljun dollaru Awstraljan.<ref name=":0">{{Ċita web|url=https://www.railwaygazette.com/sydney-metro-funding-finalised/42686.article|titlu=Sydney metro funding finalised|data=2016-06-21|sit=Railway Gazette International|lingwa=en|data-aċċess=2020-12-23}}</ref> [[Fichier:CastleHillMetro9.jpg|daqsminuri| Pjattaforma tal-istazzjon ta ''<nowiki/>' Castle Hill'' .]] Il-konnessjoni ferrovjarja taħt l-art bejn Epping u Chatswood ingħalqet għal seba' xhur fl-2018-2019, u ġiet konvertita għal operazzjoni mingħajr sewwieq b'livell wieħed biex tiġi integrata fil-linja tal-Majjistral tal-Underground. Il-fażi tal-ittestjar bdiet {{Data|janvier 2019}},<ref>{{Ċita web|url=https://www.railwaygazette.com/infrastructure/testing-commences-on-full-length-of-sydney-metro-northwest/47878.article|titlu=Testing commences on full length of Sydney Metro Northwest|data=2019-01-15|sit=Railway Gazette International|lingwa=en|data-aċċess=2020-12-23}}</ref> il-metro daħal fis-servizz fis- {{Data|26 mai 2019}},<ref>{{Ċita web|url=https://www.alstom.com/fr/press-releases-news/2019/5/le-metro-de-sydney-entre-en-service-commercial|titlu=Le métro de Sydney entre en service commercial|data=2019-05-29|sit=Alstom|lingwa=fr|data-aċċess=2020-12-23}}</ref>.<ref>{{Ċita web|url=https://www.railwaygazette.com/projects-and-planning/driverless-metro-line-opens-in-sydney/48605.article|titlu=Driverless metro line opens in Sydney|data=2019-05-28|sit=Railway Gazette International|lingwa=en|data-aċċess=2020-12-23}}</ref> == Il-linja == ''Sydney Metro Northwest'' hija twila 36  u għandha 13-il stazzjon. Il-linja tas-subway tgħaqqad ''Tallawong'' ma' ''Chatswood'', fejn il-passiġġieri jistgħu jaqilbu għal ferroviji tal-vjaġġaturi . Ir-rotta xi kultant tkun fl-ajru, iżda essenzjalment taħt l-art (28&nbsp;km inklużi 15.5&nbsp;km ta’ mini ġodda). === Stazzjonijiet tal-ewwel fażi === * ''Tallawong'' * ''Rouse Hill'' * ''Kellyville'' * ''Bella Vista'' * ''Norwest'' * ''Hills Showground'' * ''Castle Hill'' * ''Cherrybrook'' * ''Epping (konnessjoni mal-Linja tat-Tramuntana)'' * ''Macquarie University'' * ''Macquarie Park'' * ''North Ryde'' * ''Chatswood'' (konnessjoni man-North Shore & Western Line u n-Northern Line) === Stazzjonijiet tat-tieni fażi === * ''Crown Nest'' * ''Victoria Cross'' * <nowiki><i id="mwATo">Barangaroo</i></nowiki> * ''Martin Place'' (li tikkonnettja ma' Eastern Suburbs & Illawarra Line) * ''Gadigal'' * ''Central'' (konnessjoni mal-Istazzjon Ċentrali ta' Sydney) * ''Waterloo'' * ''Sydenham'' (konnessjoni mal-Linja tas-Eastern Suburbs & Illawarra Line u Il-Airport & South Line) == It-tagħmir tal-linja == === Vetturi ferrovjarji === {{Data|septembre 2014}}, Alstom kisbet kuntratt għall-provvista u l-kunsinna ta' 22 ferrovija b'sitt vaguni kompletament awtomatizzati <ref>{{Ċita web|url=https://www.railwaygazette.com/alstom-to-supply-automated-trains-to-sydney/39973.article|titlu=Alstom to supply automated trains to Sydney|data=2014-09-16|sit=Railway Gazette International|lingwa=en|data-aċċess=2020-12-23}}</ref> b'awtomazzjoni CBTC mingħajr sewwieq.<ref>{{Ċita web|url=https://www.alstom.com/fr/press-releases-news/2014/9/alstom-va-livrer-les-premiers-trains-interurbains-rapides-entierement-automatises-daustralie-|titlu=Alstom va livrer les premiers trains interurbains rapides entièrement automatisés d’Australie|data=2014-09-16|sit=Alstom|lingwa=fr|data-aċċess=2020-12-23}}</ref> {{Data|juillet 2018}}, Alstom kisbet ukoll il-kuntratt ta' manutenzjoni.<ref>{{Ċita web|url=https://www.railwaygazette.com/modes/alstom-awarded-sydney-metro-maintenance-contract/46787.article|titlu=Alstom awarded Sydney metro maintenance contract|data=2018-07-11|sit=Railway Gazette International|lingwa=en|data-aċċess=2020-12-23}}</ref> Is-sistema awtomatizzata tal-metro tippermetti frekwenza sa 30 ferrovija fis-siegħa fuq in-netwerk.<ref>{{En}} {{Ċita web|url=http://www.transport.nsw.gov.au/media-releases/north-west-rail-link-be-state-art|titlu=North West Rail Link to be state of the art|sit=Transport for New South Wales|data-aċċess=6 juin 2013}}</ref> L-ewwel ferrovija maħsuba għal-linja twasslet {{Data|septembre 2017}},<ref>{{Ċita web|url=https://www.railwaygazette.com/modes/sydney-metros-first-trainset-arrives/45217.article|titlu=Sydney Metro’s first trainset arrives|data=2017-09-26|sit=Railway Gazette International|lingwa=en|data-aċċess=2020-12-23}}</ref>,<ref>{{Ċita web|url=https://www.railwaygazette.com/projects-and-planning/sydney-metro-train-on-test/45930.article|titlu=Sydney metro train on test|data=2018-02-09|sit=Railway Gazette International|lingwa=en|data-aċċess=2020-12-23}}</ref> l-aħħar waħda {{Data|décembre 2018}}.<ref>{{Ċita web|url=https://www.railwaygazette.com/modes/alstom-completes-last-sydney-metro-train/47674.article|titlu=Alstom completes last Sydney metro train|data=2018-12-06|sit=Railway Gazette International|lingwa=en|data-aċċess=2020-12-23}}</ref> Il-ferrovija Metropolis mibnija għal [[Sydney]] hija kompletament awtomatizzata, għandha sistemi ta’ informazzjoni għall-passiġġieri, żoni riservati għal strollers, bagalji, roti u siġġijiet tar-roti kif ukoll postijiet ta’ prijorità separati għal persuni b’mobilità mnaqqsa . Ladarba jkunu abbord, il-passiġġieri jistgħu jiċċaqalqu liberament madwar il-ferrovija. {| class="wikitable" !Serje ! Kunsinna ! Manifattur ! Numru ta' settijiet ta' ferroviji prodotti ! Numru ta' vaguni għal kull ferrovija ! Ikel ! Ritratt |- | <nowiki><b id="mwAYc">Stokk tal-Metropoli ta' Sydney Metro</b></nowiki> | 2017 - 2024 | Alstom | 45 sena | 6 | Linja overhead ta' 1500 V DC |[[Fichier:0402_Chatswood,_2019_(01).jpg|alt=Rame de métro à Chastwood.|nofs|bla_tilar|250x250px| Ferrovija tas-subway f'Chastwood.]] |} == Operazzjonijiet u numru ta' viżitaturi == Il-linja tal-Majjistral tal-gvern hija operata taħt konċessjoni privata mill-konsorzju North West Rapid Transit (NWRT), impriża konġunta bejn MTR Corporation, John Holland Group u UGL Rail, li topera u żżomm in-netwerk taħt kuntratt ta' 15-il sena. Il-ħin tal-vjaġġ minn tarf sa tarf tal-linja huwa ta' 37 minuta, bi frekwenza ta' 4 minuti matul il-ħinijiet tal-quċċata u kull 10 minuti f'ħinijiet oħra. == Metro City & Linja tal-Lbiċ == F'Ġunju {{Data|juin 2014}}, il-gvern ħabbar li t-tieni fażi tal-proġett,<ref>{{Ċita web|url=https://www.railwaygazette.com/sydney-rapid-transit-to-serve-cross-harbour-tunnel/39600.article|titlu=Sydney Rapid Transit to serve cross-Harbour tunnel|data=2014-06-11|sit=Railway Gazette International|lingwa=en|data-aċċess=2020-12-23}}</ref> inkluż il-passaġġ taħt Jackson Harbour u Barangaroo,<ref>{{Ċita web|url=https://www.railwaygazette.com/infrastructure/sydney-harbour-metro-tunnel-contract-awarded/44732.article|titlu=Sydney Harbour metro tunnel contract awarded|data=2017-06-26|sit=Railway Gazette International|lingwa=en|data-aċċess=2020-12-23}}</ref> bħala parti mill-pjan tal-infrastruttura ''ta' Rebuilding NSW'', ġiet iffinanzjata mill-bejgħ tal-infrastruttura elettrika. L-estensjoni ta' City & Southwest minn Chatswood sa Bankstown se żżid 15  ta' linji ġodda b'7 stazzjonijiet miċ-ċentru tal-belt u se tikkonverti 5  tal-linja ferrovjarja eżistenti tal-Lbiċ (minn Sydenham sa Bankstown) għall-istandards tal-metro,<ref>{{Ċita pubblikazzjoni |last=Frank Heibel |date=2015-11 |title=The future lies in cab signalling |journal=Railway Gazette International |language=en}}</ref> bi 11-il stazzjon. Id-depot eżistenti ta' Rouse Hill se jiġi estiż u se jinbena t-tieni depot f'Sydenham. L-estensjoni għal ''Bankstown'' se tipprovdi aċċess dirett għad- distrett tan-negozju . Il-proġett tħabbar li se jkun assigurat finanzjarjament {{Data|juin 2016}}, bit-tieni fażi mistennija tiswa bejn 11.5 biljun u 12.5 biljun dollaru Awstraljan,<ref name=":0" />.<ref>{{Ċita web|url=https://www.railwaygazette.com/policy-and-strategy/sydney-and-parramatta-projects-in-new-south-wales-budget/48750.article|titlu=Sydney and Parramatta projects in New South Wales budget|data=2019-06-20|sit=Railway Gazette International|lingwa=en|data-aċċess=2020-12-23}}</ref> Ix-xogħol ewlieni ta’ kostruzzjoni u konverżjoni beda fl-2018 <ref>{{Ċita web|url=https://www.railwaygazette.com/infrastructure/sydney-metro-southwest-fit-out-contract-awarded/47583.article|titlu=Sydney metro southwest fit-out contract awarded|data=2018-11-21|sit=Railway Gazette International|lingwa=en|data-aċċess=2020-12-23}}</ref> u għadu għaddej.<ref>{{Ċita web|url=https://www.railwaygazette.com/infrastructure/sydney-metro-reaches-harbour-crossing-milestone/55323.article|titlu=Sydney Metro reaches harbour crossing milestone|data=2019-12-11|sit=Railway Gazette International|lingwa=en|data-aċċess=2020-12-23}}</ref> Il-kuntratt tas-sistema ġie ffirmat f'Novembru {{Data|novembre 2019}}.<ref>{{Ċita web|url=https://www.railwaygazette.com/modes/sydney-metro-second-phase-eandm-contract-awarded/55200.article|titlu=Sydney metro second phase E&M contract awarded|data=2019-11-22|sit=Railway Gazette International|lingwa=en|data-aċċess=2020-12-23}}</ref> Taħt dan il-kuntratt, Alstom se tforni 23 sett ta' ferrovija Metropolis addizzjonali b'sitt vaguni mingħajr sewwieq li se jiġu manifatturati fl-impjant tagħha fi Sri City . Thales iffirmat biex tforni sistemi ta’ kontroll u komunikazzjoni taħt kuntratt li jiswa 250 miljun dollaru Awstraljan. L-ikkummissjonar ta’ din it-tieni fażi huwa mħabbar għall-2024.<ref>{{Ċita pubblikazzjoni |date=2019-06 |title=Sydney’s first metro line a revovolution for Australian transport |url=https://www.railjournal.com/in_depth/sydneys-first-metro-line-australian-transport |journal=International Railway Journal |language=en |page=26-29}}</ref> Madankollu, il-ftuħ għall-pubbliku, inizjalment ippjanat għall {{Data|4 août 2024}}, huwa pospost b'mod indefinit minħabba b'mod partikolari n-nuqqas ta' approvazzjoni mill-korp inkarigat mis-sikurezza tat-trasport.<ref>{{Ċita web|url=https://www.msn.com/en-au/news/australia/sydney-s-21billion-driverless-metro-line-is-delayed/ar-BB1qSkdm?ocid=BingNewsVerp|titlu=Sydney's $21billion driverless metro line is DELAYED|data=4 8 2024|sit=Daily Mail|lingwa=en}}</ref> Il-linja finalment bdiet tintuża fid {{Data|19 août}} bejn ''Chastwood'' u ''Syndenham''.<ref>{{Ċita web|url=https://www.abc.net.au/news/2024-08-19/sydney-metro-city-line-opening-explainer/104166354|titlu=The Sydney Metro City line is finally open. Here's what you need to know|data=19 8 2024|sit=[[Australian Broadcasting Corporation|ABC News]]|lingwa=en|auteurSarah Gerathy}}</ref> === Stazzjonijiet tat-tielet fażi === [[Fichier:Barangaroo_Metro_Station_November_2023.jpg|daqsminuri| L-istazzjon ''ta' Barangaroo'' għadu qed jinbena, f'Novembru 2023.]] ''Sydney Metro City & Southwest'' se jżidu 14&nbsp;km u 10 stazzjonijiet fin-netwerk, kollha diġà eżistenti : * ''Marrickville'' (stazzjon eżistenti) * ''Dulwich Hill'' (stazzjon eżistenti) * ''Hurlstone Park'' (stazzjon eżistenti) * ''Canterbury'' (stazzjon eżistenti) * ''Campsie'' (stazzjon eżistenti) * ''Belmore'' (stazzjon eżistenti) * ''Lakemba'' (stazzjon eżistenti) * ''Wiley Park'' (stazzjon eżistenti) * ''Punchbowl'' (stazzjon eżistenti) * ''Bankstown'' (stazzjon eżistenti) === Linja tal-Metro tal-Punent === Sydney Metro West hija linja separata bejn is-CBD ta' Sydney u Westmead. Il-linja tħabbret uffiċjalment f'Novembru {{Data|novembre 2016}},<ref>{{Ċita web|url=https://www.railwaygazette.com/asia/second-sydney-metro-line-announced/43499.article|titlu=Second Sydney metro line announced|data=2016-11-14|sit=Railway Gazette International|lingwa=en|data-aċċess=2020-12-23}}</ref> b'massimu ta' 12-il stazzjon, inklużi postijiet ta' stazzjonijiet f'Parramatta, Sydney Olympic Park, Five Dock u s-CBD. {{Data|mars 2018}}, il-gvern ħabbar li se jinbena stazzjon addizzjonali f'Westmead, kif ukoll stazzjon konness ma' wieħed mill-istazzjonijiet eżistenti f'Concord West jew North Strathfield. Il-baġit tal-Istat ta’ New South Wales għall-2019-2020 alloka $6.4 biljun f’finanzjament fuq erba’ snin għall-proġett, bil-kostruzzjoni mistennija tiġi aċċellerata biex tibda fl-2020. Il-gvern ħabbar u kkonferma seba' stazzjonijiet tul il-linja. Il-linja mistennija tkun miftuħa għall-pubbliku sal-2030. Il-finanzjament tal-istazzjonijiet fuq il-proġett tal-linja jkun parzjalment żgurat minn kontribuzzjoni mis-sidien kummerċjali li jibbenefikaw mil-linja.<ref>{{Ċita web|url=https://www.railwaygazette.com/metros/value-share-contribution-mechanism-to-finance-sydney-metro-station/58021.article|titlu=Value share contribution mechanism to finance Sydney Metro station|data=2020-12-14|sit=Railway Gazette International|lingwa=en|data-aċċess=2020-12-23}}</ref> L-ewwel sejħiet għall-offerti nħarġu fl-2020,<ref>{{Ċita web|url=https://www.railwaygazette.com/oceania/sydney-metro-west-project-management-consultant-appointed/55966.article|titlu=Sydney Metro West project management consultant appointed|data=2020-03-06|sit=Railway Gazette International|lingwa=en|data-aċċess=2020-12-23}}</ref>,<ref>{{Ċita web|url=https://www.railwaygazette.com/metro-report/nsw-tenders-sydney-metro-west-tunnelling/56240.article|titlu=NSW tenders Sydney Metro West tunnelling|data=2020-04-08|sit=Railway Gazette International|lingwa=en|data-aċċess=2020-12-23}}</ref>.<ref>{{Ċita web|url=https://www.railwaygazette.com/projects-and-planning/sydney-metro-west-tunnelling-shortlist/57258.article|titlu=Sydney Metro West tunnelling shortlist|data=2020-08-31|sit=Railway Gazette International|lingwa=en|data-aċċess=2020-12-23}}</ref> === Ajruport ta' Sydney tal-Linja tal-Punent === {{Data|mars 2018}}, il-gvernijiet federali u statali ffirmaw il-Western Sydney City Deal, fejn ħabbru l-iżvilupp tal-fażi 1 tal-North-South Link taħt dan il-ftehim. L-Ewwel Fażi tal-linja tal-Ajruport tal-Punent ta’ Sydney, li l-istudji għaliha tnedew fl-2017,<ref>{{Ċita web|url=https://www.railwaygazette.com/western-sydney-airport-rail-study-consortium-appointed/44132.article|titlu=Western Sydney Airport rail study consortium appointed|data=2017-03-09|sit=Railway Gazette International|lingwa=en|data-aċċess=2020-12-23}}</ref> se topera bejn St Marys u Badgerys Creek Aerotropolis permezz tal-ajruport. Il-kostruzzjoni tal-linja mistennija tibda fi tmiem l-2020 u titlesta fl-2026 fil-ħin għall-ftuħ tal-ajruport.<ref>{{Ċita web|url=https://www.railwaygazette.com/infrastructure/sydney-to-get-second-airport-rail-link/46069.article|titlu=Sydney to get second airport rail link|data=2018-03-05|sit=Railway Gazette International|lingwa=en|data-aċċess=2020-12-23}}</ref> Fil-baġit federali tal-2019-2020, il-gvern federali ħabbar kontribuzzjoni ta’ $3.5 biljun għat-tlestija tal-ewwel fażi tal-konnessjoni ferrovjarja. Fil-Baġit tal-Istat ta’ New South Wales għall-2019-2020, il-Gvern tal-Istat ħabbar investiment ta’ $2 biljun għall-kostruzzjoni tal-ewwel stadju matul l-erba’ snin li ġejjin. L-ewwel offerti għall-proġett ta' konnessjoni ferrovjarja awtomatizzata tal-metro għall-Ajruport Internazzjonali l-ġdid ta' Sydney tnedew fi tmiem l-2020.<ref>{{Ċita web|url=https://www.railwaygazette.com/projects-and-planning/sydney-tenders-western-airport-metro-works/57893.article|titlu=Sydney tenders western airport metro works|data=2020-11-27|sit=Railway Gazette International|lingwa=en|data-aċċess=2020-12-23}}</ref> == Noti u referenzi == [[Kategorija:Pages with unreviewed translations]] 6m4uk3d7opqzazthbeh1zn6e79641sg 332193 332192 2026-09-20T19:02:45Z JovalQC 21720 Infobox create. 332193 wikitext text/x-wiki {{Infobox|titlestyle=background: #D3D3D3|headerstyle=background: #D3D3D3|title=Metro ta' Sydney <br> ''Sydney Metro'' (en)|image1=[[File:TfNSW M.svg|100px]]|caption1=Logo tal-metro|image2=[[File:1202 Chatswood, 2019 (01).jpg|245px]]|caption2=Stokk Metropolis f'Chatswood|data1=[[Sydney]] ({{Flagicon|AUS}} [[Awstralja]])|label1=Post|label2=Dħul fis-servizz|data2=26 ta' Mejju, 2019 (Fażi I)<br> 19 ta' Awwissu, 2024 (Fażi II)<br> Settembru 2026 (Fażi III)|label3=Tul tan-netwerk|data3=52 km|label4=Linji u stazzjon|data4=1 linja u 21 stazzjon|label5=Sid|data5=Gvern ta' New South Wales|label6=Operatur|data6=Northwest Rapid Transit|label7=Netwerk Relatati|data7=[[Light Rail ta' Sydney]]<br> [[Ferrovija tal-passiġġieri ta' Sydney]]|header8=Mappa|header9=[[File:Map of Sydney Metro.svg|300px]]|data10=https://www.sydneymetro.info|label10=Websajt}} Il '''-Metro ta' Sydney''' (bl- [[Lingwa Ingliża|Ingliż)]] ''Sydney Metro'' ) hija linja tal-metro awtomatizzata [[Awstralja|Awstraljana]] li sservi [[Sydney|lil Sydney]] u s-subborgi tagħha, fl- istat ta' New South Wales . L-ewwel fażi tal-linja li titlesta, imsejħa ''Sydney Metro Northwest'' u li tgħaqqad ''Tallawong'' ma' ''Chatswood'', ġiet inawgurata fis 26 ta' Mejju, 2019 . Huwa mħaddem mill-konsorzju Northwest Rapid Transit. Il-linja tuża infrastruttura ferrovjarja eżistenti kkonvertita f'metro bejn ''Epping'' u ''Chatswood'' . It-tieni fażi, imsejħa ''Sydney Metro City & Southwest,'' se tibda tintuża fid {{Data|19 août 2024}} għal sezzjoni inizjali lejn ''Syndeham'' permezz taċ-ċentru tan-negozju ta' Sydney . Il-ftuħ tal-bqija tal-linja lejn ''Bankstown'' huwa ppjanat għall-2026. Il-linja tuża infrastruttura ferrovjarja eżistenti kkonvertita f'metro bejn ''Sydenham'' u ''Bankstown'', bil-bqija tkun infrastruttura ġdida. Il-metro ta' Sydney huwa l-ewwel metro fl- [[Oċeanja]] u l-unika waħda fil-kontinent sakemm il- metro ta' Honolulu fil- Hawaii jiftaħ fit 30 ta' Ġunju, 2023 . In-netwerk huwa kkomplementat minn netwerk ta' linji ferrovjarji suburbani u netwerk ta' trams . == Storja == === Kunċetti bażiċi tan-netwerk === L-ewwel proposti għal sistema tal-metro f’Sydney imorru lura għall-2001, meta l-koordinatur ġenerali tal-ferroviji, Ron Christie, ippubblika r-rapport tiegħu intitolat « Pjan strateġiku fit-tul għall-ferrovija ", li jiddeskrivi l-objettivi fit-tul għall-espansjoni tan-netwerk ferrovjarju. Huwa jemmen li numru ta’ linji tas-subway — indipendenti minn perspettiva operattiva min-netwerk eżistenti — irid jinbena wara l-2020 minħabba r-restrizzjonijiet tal-kapaċità tan-netwerk tat-trasport pubbliku f'dak iż-żmien. Din is-suġġeriment ġiet miċħuda mill- gvern ta' New South Wales immexxi minn Bob Carr għax kienet għalja wisq. ==== Konnessjoni Ferrovjarja ta' Parramatta ==== Il-proġett Parramatta Rail Link kien jikkonsisti fit-tqegħid tal-linji ferrovjarji bejn Chatswood u Parramatta, permezz ta' Epping, taħt mini. L-offerti nħarġu fl-2001. Il-konsorzju Thiess Hochtief, li Alstom hija sottokuntrattur tiegħu, ingħata kuntratt f'Novembru 2002 <ref>{{Ċita web|url=https://www.alstom.com/press-releases-news/2002/11/Two-railway-infrastructure-contracts-in-Australia-20021107|titlu=Two railway infrastructure contracts in Australia|data=2002-11-07|sit=Alstom|lingwa=en|data-aċċess=2020-12-23}}</ref> għall-ewwel stadju tad-disinn, il-kostruzzjoni u l-ikkummissjonar ta' sistema ferrovjarja ta' mina bejn Chatswood u Epping <ref>{{Ċita pubblikazzjoni |last=Ian Imrie |date=2008-07 |title=Sharing tracks in Sydney |journal=Railway Gazette International |language=en |page=438-441}}</ref> (12.5&nbsp;km bi tliet stazzjonijiet intermedji ġodda).<ref>{{Ċita pubblikazzjoni |last=John Barraclough |date=2003-06 |title=NSW's largest tunnelling project gets underway |journal=Railway Gazette International |language=en}}</ref> 23 ta' Frar, 2009, din il-konnessjoni ferrovjarja taħt l-art bejn Epping u Chatswood fis-subborgi tat-tramuntana bdiet tintuża, inizjalment bħala servizz tax-shuttle. Il-proġett imbagħad ippreveda rotta lejn il-Lbiċ lejn Carlingford u mbagħad Parramatta, iżda din il-parti tal-proġett ġiet abbandunata favur disinn ġdid bi tliet konnessjonijiet ġodda, il-North West Rail Link li kienet tmur minn Epping sa Rouse Hill, il-Harbour Rail Link bejn it-tramuntana u n-nofsinhar li kienet tmur minn Chatswood lejn in-nofsinhar sad-distrett tan-negozju, u taqsam il-bajja mhux 'il bogħod mill-Opera House u s-South West Rail Link li kienet tmur mid-distrett tan-negozju lejn il-punent sa Glenfield. L-idea ta' metro reġgħet tfaċċat fl-2007,<ref>{{Ċita web|url=https://www.skyscrapercity.com/threads/sydney-metro-planning-underway.459676/|titlu=Sydney metro planning underway|awtur=Jordan Baker|data=2007-04-04|sit=SkyscraperCity|lingwa=en-US|data-aċċess=2020-12-23}}</ref> meta saru diskussjonijiet dwar linja taħt l-art imsejħa Anzac (b'referenza għall- Korp tal-Armata Awstraljana u ta' New Zealand ) fi ħdan il-gvern tal-istat ta' Morris Iemma . Il-linja kienet se taqsam mill-punent ta' Ryde, fil-majjistral ta' [[Sydney]], għal Malabar, fix-xlokk, iżda ma mmaterjalizzatx minħabba nuqqas ta' riżorsi. ==== Il-proposta tal-2008 ==== Fil-bidu tal-2008,<ref>{{Ċita web|url=https://www.smh.com.au/national/billions-for-metro-lines-in-asset-sale-20071212-gdrsnv.html|titlu=Billions for metro lines in asset sale|kunjom=Alexandra Smith|isem=Brian Robins|data=2007-12-12|sit=The Sydney Morning Herald|lingwa=en|data-aċċess=2020-12-23}}</ref> wara l-kanċellazzjoni ta’ diversi proġetti ta’ espansjoni tal-ferrovija tqila, il-gvern ħabbar uffiċjalment it-tnedija ta’ linja tal-metro ta’ 37 km.&nbsp;kilometru. B'kost stmat ta' 12-il biljun dollaru Awstraljan, huwa maħsub li jgħaqqad ''Rouse Hill'', fil-majjistral ta' Sydney, maċ-ċentru tan-negozju.<ref>{{Ċita web|url=https://www.smh.com.au/national/metro-will-be-too-fast-to-get-on-20080331-gds7gn.html|titlu=Metro will be too fast to get on|isem=Linton Besser|data=2008-03-31|sit=The Sydney Morning Herald|lingwa=en|data-aċċess=2020-12-23}}</ref> Madankollu, il-kostruzzjoni tal-linja tal-metro tiddependi fuq il-privatizzazzjoni tan-netwerk tal-elettriku għall-finanzjament tagħha. Nathan Rees, il-Prim Ministru ta' New South Wales f'Settembru, 2008, irrinunzja għall-privatizzazzjoni. Il-proġett huwa mnaqqas biex iservi biss id-distrett tan-negozju ( CBD ). Is- ''CBD Metro'' tmur minn Rozelle sa Central permezz tad-distrett tan-negozju, distanza ta' 7&nbsp;km <ref>{{Ċita pubblikazzjoni |last=John Hoyle |date=2009-11 |title=Sydney’s railways weathering the storm |journal=International Railway Journal |language=en |page=23-24}}</ref> u spiża ta' 4 biljun dollaru Awstraljan.<ref>{{Ċita ktieb|data=2009-07|titlu=Sydney Metro Annual Report 2009|url=https://www.parliament.nsw.gov.au/tp/files/13680/Sydney_Metro_Annual_Report_2009.pdf|lingwa=en|paġni=38}}</ref> Il-kostruzzjoni kienet skedata li tibda fl-2010 u titlesta fl-2015. Din il-linja mbagħad trid tikkostitwixxi « is-sinsla tad-dahar " ta' netwerk futur tas-subway, b'estensjoni ppjanata lejn il-punent sa Westmead u Parramatta, soġġetta għal finanzjament federali." It-talba inizjali għal finanzjament sottomessa mill-gvern ta ' New South Wales lil ''Infrastructure Australia'' ġiet miċħuda għal « nuqqas ta' ppjanar integrat » . Il-gvern, li kien nieda sejħiet għal offerti minn kumpaniji f'April {{Data|avril 2009}} <ref>{{Ċita web|url=https://www.railwaygazette.com/strong-interest-in-sydney-metro-contract/34000.article|titlu=Strong interest in Sydney metro contract|data=2009-05-01|sit=Railway Gazette International|lingwa=en|data-aċċess=2020-12-23}}</ref> u għażel tliet konsorzji f'Settembru,<ref>{{Ċita web|url=https://www.railwaygazette.com/sydney-metro-operator-shortlist-announced/34432.article|titlu=Sydney Metro operator shortlist announced|data=2009-10-02|sit=Railway Gazette International|lingwa=en|data-aċċess=2020-12-23}}</ref>,<ref>{{Ċita web|url=https://www.railwaygazette.com/sydney-metro-construction-bids-submitted/34557.article|titlu=Sydney Metro construction bids submitted|data=2009-11-26|sit=Railway Gazette International|lingwa=en|data-aċċess=2020-12-23}}</ref> s'issa nefaq kważi $410 miljun fuq il-proġett. Il-proġett, ikkritikat mill-oppożizzjoni,<ref>{{Ċita web|url=https://www.abc.net.au/news/2009-03-26/opposition-vows-to-derail-sydney-cbd-metro/1631212|titlu=Opposition vows to derail Sydney CBD metro|data=2009-03-25|sit=www.abc.net.au|lingwa=en-AU|data-aċċess=2020-12-23}}</ref> ġie abbandunat fi {{Data|février 2010}},<ref>{{Ċita web|url=https://www.abc.net.au/news/2010-02-21/keneally-scraps-cbd-metro-plans/338076|titlu=Keneally scraps CBD Metro plans|data=2010-02-21|sit=www.abc.net.au|lingwa=en-AU|data-aċċess=2020-12-23}}</ref> bil-Prim Ministru l-ġdida, Kristina Keneally, tagħżel li tiffoka fuq l-estensjoni tan-netwerk ferrovjarju tqil eżistenti, b'mod partikolari l-konnessjonijiet tal-majjistral u tal-lbiċ. === Il-proġett il-ġdid u l-kostruzzjoni tal-ewwel fażi === Proġett ta' metro mingħajr sewwieq reġa' tfaċċa fil-bidu tal-2012. F'nofs l-2012, il-gvern ta' koalizzjoni li għadu kif ġie elett ħabbar ''il-Futur Ferrovjarju'' ta' Sydney,<ref>{{Ċita web|url=https://www.railwaygazette.com/policy/20-year-vision-for-transport/37311.article|titlu=20-year vision for transport|data=2012-09-18|sit=Railway Gazette International|lingwa=en|data-aċċess=2020-12-23}}</ref> kif ukoll il-pjan ewlieni tat-trasport ta' New South Wales.<ref>{{Ċita pubblikazzjoni |date=2012-11 |title=Is Sydney's long wait for rail expansion over ? |journal=International Railway Journal |language=en |page=33-36}}</ref> Skont din il-proposta, il-konnessjoni ferrovjarja tal-majjistral tinbena fil-forma ta’ metro, li huwa ritorn għall-proġett antik tal-2002 b’rotta modifikata. L-offerti għal din il-linja tal-metro tal-Majjistral bi tmien stazzjonijiet ġodda bejn Epping u Tallawong ġew ippubblikati {{Data|octobre 2012}}.<ref>{{Ċita web|url=https://www.railwaygazette.com/sydney-plans-driverless-trains/38159.article|titlu=Sydney plans driverless trains|data=2013-06-14|sit=Railway Gazette International|lingwa=en|data-aċċess=2020-12-23}}</ref> Ir-rebbieħa għall-kostruzzjoni tal-linja l-ġdida u l-konverżjoni tar-rotta eżistenti bil-ħames stazzjonijiet tagħha bejn Chatswood u Epping tħabbru fi tmiem l-2013. Mit-23 km tal-linja l-ġdida bejn Rouse Hill u Epping, 15 km jikkonsistu minn żewġ mini bejn Bella Vista u Epping, u 4.4 km huma fuq viadotti bejn Kellyville u Rouse Hill. L-4 km li fadal bejn Bella Vista u Kellyville, u bejn Rouse Hill u Cudgegong Road (Tallawong), huma fil-livell tal-art. [[Fichier:SydneyMetro34.jpg|daqsminuri| Dħul għall-istazzjon ''ta' Norwest'' .]] Ix-xogħol kien maqsum fi tliet kuntratti ewlenin. Ix-xogħol tal-inġinerija ċivili tal-wiċċ u x-xogħol tal-vjadott beda f'Ġunju {{Data|juin 2014}} wara li l-kuntratt ta' A$340 miljun ingħata lill-impriża konġunta Salini-Impregilo {{Data|décembre 2013}} . {{Data|septembre 2014}}, l-ewwel minn erba' magni tat-tħaffir tal-mini bdiet tħaffer wara l-kuntratt ta' $1.15 biljun mogħti lill-impriża konġunta Thiess-John Holland-Dragados.<ref>{{Ċita web|url=https://www.railwaygazette.com/tunnelling-starts-on-sydneys-north-west-rail-link/39944.article|titlu=Tunnelling starts on Sydney's North West Rail Link|data=2014-09-08|sit=Railway Gazette International|lingwa=en|data-aċċess=2020-12-23}}</ref> Il-magna tat-tħaffir tal-mini twila 120m inbniet mill-kumpanija Franċiża NFM Technologies. Il-mini se jitħaffru sa fond medju ta’ 27 m, xi kultant sa 63 m, fil-blat li huwa ffurmat prinċipalment minn ġebla ramlija li tobrox.<ref>{{Ċita web|url=https://www.railwaygazette.com/sydney-metro-tbm-breaks-cover/41283.article|titlu=Sydney Metro TBM breaks cover|data=2015-08-26|sit=Railway Gazette International|lingwa=en|data-aċċess=2020-12-23}}</ref> Il-kuntratt tal-ferroviji u s-sistemi (OTS), stmat li jiswa AU$3.7 biljun, jinkludi l-kostruzzjoni ta’ tmien stazzjonijiet ġodda, il-kostruzzjoni tad-depot tal-manutenzjoni fi Triq Tallwaong, u l-modernizzazzjoni u l-konverżjoni għall-metro tat-13&nbsp;km ta' linja ferrovjarja bejn Epping u Chatswood, kif ukoll il-provvista ta' vetturi ferrovjarji awtomatizzati u sistema, inkluża elettrifikazzjoni ta' 1500V, l-istess bħal fuq in-netwerk eżistenti. Il-kuntratt ingħata lill-konsorzju North West Rapid Transit (NWRT) <ref>{{Ċita pubblikazzjoni |last=Mark Carter |date=2014-11 |title=NWRL : Connecting Sydney's sururbs |journal=International Railway Journal |language=en |page=58-62}}</ref> {{Data|juin 2014}}. Is-sistema ngħatat isem ġdid uffiċjalment għal ''Sydney Metro'' f'Ġunju 2015 wara l-approvazzjoni tal-abbozzi tal-privatizzazzjoni tal-elettriku. Il-partijiet avversarji wissew lill-gvern li l-bejgħ tal-infrastruttura tal-elettriku jista' ma jipprovdix il-kapital meħtieġ. F'Lulju 2018, ġiet stabbilita l-awtorità legali responsabbli għas-superviżjoni tat-twassil tas-sistema tal-metro, Sydney Metro. Minn April 2019, Jon Lamonte huwa l-kap eżekuttiv tal-aġenzija. Il-gvern ta’ New South Wales ħabbar f’Ġunju {{Data|juin 2016}} li se jipprovdi AU$12-il biljun għall-proġett tal-metro mingħajr sewwieq ta’ Sydney matul l-erba’ snin li ġejjin. 5.8 biljun dollaru Awstraljan għall-fażi tal-majjistral u 6.2 biljun dollaru Awstraljan għall-fażi tal-Belt u l-Lbiċ tal-metro, li jfisser li ż-żewġ stadji issa huma ffinanzjati bis-sħiħ. Il-fażi tal-majjistral għandha spiża totali ta’ 8.3 biljun dollaru Awstraljan.<ref name=":0">{{Ċita web|url=https://www.railwaygazette.com/sydney-metro-funding-finalised/42686.article|titlu=Sydney metro funding finalised|data=2016-06-21|sit=Railway Gazette International|lingwa=en|data-aċċess=2020-12-23}}</ref> [[Fichier:CastleHillMetro9.jpg|daqsminuri| Pjattaforma tal-istazzjon ta ''<nowiki/>' Castle Hill'' .]] Il-konnessjoni ferrovjarja taħt l-art bejn Epping u Chatswood ingħalqet għal seba' xhur fl-2018-2019, u ġiet konvertita għal operazzjoni mingħajr sewwieq b'livell wieħed biex tiġi integrata fil-linja tal-Majjistral tal-Underground. Il-fażi tal-ittestjar bdiet {{Data|janvier 2019}},<ref>{{Ċita web|url=https://www.railwaygazette.com/infrastructure/testing-commences-on-full-length-of-sydney-metro-northwest/47878.article|titlu=Testing commences on full length of Sydney Metro Northwest|data=2019-01-15|sit=Railway Gazette International|lingwa=en|data-aċċess=2020-12-23}}</ref> il-metro daħal fis-servizz fis- {{Data|26 mai 2019}},<ref>{{Ċita web|url=https://www.alstom.com/fr/press-releases-news/2019/5/le-metro-de-sydney-entre-en-service-commercial|titlu=Le métro de Sydney entre en service commercial|data=2019-05-29|sit=Alstom|lingwa=fr|data-aċċess=2020-12-23}}</ref>.<ref>{{Ċita web|url=https://www.railwaygazette.com/projects-and-planning/driverless-metro-line-opens-in-sydney/48605.article|titlu=Driverless metro line opens in Sydney|data=2019-05-28|sit=Railway Gazette International|lingwa=en|data-aċċess=2020-12-23}}</ref> == Il-linja == ''Sydney Metro Northwest'' hija twila 36  u għandha 13-il stazzjon. Il-linja tas-subway tgħaqqad ''Tallawong'' ma' ''Chatswood'', fejn il-passiġġieri jistgħu jaqilbu għal ferroviji tal-vjaġġaturi . Ir-rotta xi kultant tkun fl-ajru, iżda essenzjalment taħt l-art (28&nbsp;km inklużi 15.5&nbsp;km ta’ mini ġodda). === Stazzjonijiet tal-ewwel fażi === * ''Tallawong'' * ''Rouse Hill'' * ''Kellyville'' * ''Bella Vista'' * ''Norwest'' * ''Hills Showground'' * ''Castle Hill'' * ''Cherrybrook'' * ''Epping (konnessjoni mal-Linja tat-Tramuntana)'' * ''Macquarie University'' * ''Macquarie Park'' * ''North Ryde'' * ''Chatswood'' (konnessjoni man-North Shore & Western Line u n-Northern Line) === Stazzjonijiet tat-tieni fażi === * ''Crown Nest'' * ''Victoria Cross'' * <nowiki><i id="mwATo">Barangaroo</i></nowiki> * ''Martin Place'' (li tikkonnettja ma' Eastern Suburbs & Illawarra Line) * ''Gadigal'' * ''Central'' (konnessjoni mal-Istazzjon Ċentrali ta' Sydney) * ''Waterloo'' * ''Sydenham'' (konnessjoni mal-Linja tas-Eastern Suburbs & Illawarra Line u Il-Airport & South Line) == It-tagħmir tal-linja == === Vetturi ferrovjarji === {{Data|septembre 2014}}, Alstom kisbet kuntratt għall-provvista u l-kunsinna ta' 22 ferrovija b'sitt vaguni kompletament awtomatizzati <ref>{{Ċita web|url=https://www.railwaygazette.com/alstom-to-supply-automated-trains-to-sydney/39973.article|titlu=Alstom to supply automated trains to Sydney|data=2014-09-16|sit=Railway Gazette International|lingwa=en|data-aċċess=2020-12-23}}</ref> b'awtomazzjoni CBTC mingħajr sewwieq.<ref>{{Ċita web|url=https://www.alstom.com/fr/press-releases-news/2014/9/alstom-va-livrer-les-premiers-trains-interurbains-rapides-entierement-automatises-daustralie-|titlu=Alstom va livrer les premiers trains interurbains rapides entièrement automatisés d’Australie|data=2014-09-16|sit=Alstom|lingwa=fr|data-aċċess=2020-12-23}}</ref> {{Data|juillet 2018}}, Alstom kisbet ukoll il-kuntratt ta' manutenzjoni.<ref>{{Ċita web|url=https://www.railwaygazette.com/modes/alstom-awarded-sydney-metro-maintenance-contract/46787.article|titlu=Alstom awarded Sydney metro maintenance contract|data=2018-07-11|sit=Railway Gazette International|lingwa=en|data-aċċess=2020-12-23}}</ref> Is-sistema awtomatizzata tal-metro tippermetti frekwenza sa 30 ferrovija fis-siegħa fuq in-netwerk.<ref>{{En}} {{Ċita web|url=http://www.transport.nsw.gov.au/media-releases/north-west-rail-link-be-state-art|titlu=North West Rail Link to be state of the art|sit=Transport for New South Wales|data-aċċess=6 juin 2013}}</ref> L-ewwel ferrovija maħsuba għal-linja twasslet {{Data|septembre 2017}},<ref>{{Ċita web|url=https://www.railwaygazette.com/modes/sydney-metros-first-trainset-arrives/45217.article|titlu=Sydney Metro’s first trainset arrives|data=2017-09-26|sit=Railway Gazette International|lingwa=en|data-aċċess=2020-12-23}}</ref>,<ref>{{Ċita web|url=https://www.railwaygazette.com/projects-and-planning/sydney-metro-train-on-test/45930.article|titlu=Sydney metro train on test|data=2018-02-09|sit=Railway Gazette International|lingwa=en|data-aċċess=2020-12-23}}</ref> l-aħħar waħda {{Data|décembre 2018}}.<ref>{{Ċita web|url=https://www.railwaygazette.com/modes/alstom-completes-last-sydney-metro-train/47674.article|titlu=Alstom completes last Sydney metro train|data=2018-12-06|sit=Railway Gazette International|lingwa=en|data-aċċess=2020-12-23}}</ref> Il-ferrovija Metropolis mibnija għal [[Sydney]] hija kompletament awtomatizzata, għandha sistemi ta’ informazzjoni għall-passiġġieri, żoni riservati għal strollers, bagalji, roti u siġġijiet tar-roti kif ukoll postijiet ta’ prijorità separati għal persuni b’mobilità mnaqqsa . Ladarba jkunu abbord, il-passiġġieri jistgħu jiċċaqalqu liberament madwar il-ferrovija. {| class="wikitable" !Serje ! Kunsinna ! Manifattur ! Numru ta' settijiet ta' ferroviji prodotti ! Numru ta' vaguni għal kull ferrovija ! Ikel ! Ritratt |- | <nowiki><b id="mwAYc">Stokk tal-Metropoli ta' Sydney Metro</b></nowiki> | 2017 - 2024 | Alstom | 45 sena | 6 | Linja overhead ta' 1500 V DC |[[Fichier:0402_Chatswood,_2019_(01).jpg|alt=Rame de métro à Chastwood.|nofs|bla_tilar|250x250px| Ferrovija tas-subway f'Chastwood.]] |} == Operazzjonijiet u numru ta' viżitaturi == Il-linja tal-Majjistral tal-gvern hija operata taħt konċessjoni privata mill-konsorzju North West Rapid Transit (NWRT), impriża konġunta bejn MTR Corporation, John Holland Group u UGL Rail, li topera u żżomm in-netwerk taħt kuntratt ta' 15-il sena. Il-ħin tal-vjaġġ minn tarf sa tarf tal-linja huwa ta' 37 minuta, bi frekwenza ta' 4 minuti matul il-ħinijiet tal-quċċata u kull 10 minuti f'ħinijiet oħra. == Metro City & Linja tal-Lbiċ == F'Ġunju {{Data|juin 2014}}, il-gvern ħabbar li t-tieni fażi tal-proġett,<ref>{{Ċita web|url=https://www.railwaygazette.com/sydney-rapid-transit-to-serve-cross-harbour-tunnel/39600.article|titlu=Sydney Rapid Transit to serve cross-Harbour tunnel|data=2014-06-11|sit=Railway Gazette International|lingwa=en|data-aċċess=2020-12-23}}</ref> inkluż il-passaġġ taħt Jackson Harbour u Barangaroo,<ref>{{Ċita web|url=https://www.railwaygazette.com/infrastructure/sydney-harbour-metro-tunnel-contract-awarded/44732.article|titlu=Sydney Harbour metro tunnel contract awarded|data=2017-06-26|sit=Railway Gazette International|lingwa=en|data-aċċess=2020-12-23}}</ref> bħala parti mill-pjan tal-infrastruttura ''ta' Rebuilding NSW'', ġiet iffinanzjata mill-bejgħ tal-infrastruttura elettrika. L-estensjoni ta' City & Southwest minn Chatswood sa Bankstown se żżid 15  ta' linji ġodda b'7 stazzjonijiet miċ-ċentru tal-belt u se tikkonverti 5  tal-linja ferrovjarja eżistenti tal-Lbiċ (minn Sydenham sa Bankstown) għall-istandards tal-metro,<ref>{{Ċita pubblikazzjoni |last=Frank Heibel |date=2015-11 |title=The future lies in cab signalling |journal=Railway Gazette International |language=en}}</ref> bi 11-il stazzjon. Id-depot eżistenti ta' Rouse Hill se jiġi estiż u se jinbena t-tieni depot f'Sydenham. L-estensjoni għal ''Bankstown'' se tipprovdi aċċess dirett għad- distrett tan-negozju . Il-proġett tħabbar li se jkun assigurat finanzjarjament {{Data|juin 2016}}, bit-tieni fażi mistennija tiswa bejn 11.5 biljun u 12.5 biljun dollaru Awstraljan,<ref name=":0" />.<ref>{{Ċita web|url=https://www.railwaygazette.com/policy-and-strategy/sydney-and-parramatta-projects-in-new-south-wales-budget/48750.article|titlu=Sydney and Parramatta projects in New South Wales budget|data=2019-06-20|sit=Railway Gazette International|lingwa=en|data-aċċess=2020-12-23}}</ref> Ix-xogħol ewlieni ta’ kostruzzjoni u konverżjoni beda fl-2018 <ref>{{Ċita web|url=https://www.railwaygazette.com/infrastructure/sydney-metro-southwest-fit-out-contract-awarded/47583.article|titlu=Sydney metro southwest fit-out contract awarded|data=2018-11-21|sit=Railway Gazette International|lingwa=en|data-aċċess=2020-12-23}}</ref> u għadu għaddej.<ref>{{Ċita web|url=https://www.railwaygazette.com/infrastructure/sydney-metro-reaches-harbour-crossing-milestone/55323.article|titlu=Sydney Metro reaches harbour crossing milestone|data=2019-12-11|sit=Railway Gazette International|lingwa=en|data-aċċess=2020-12-23}}</ref> Il-kuntratt tas-sistema ġie ffirmat f'Novembru {{Data|novembre 2019}}.<ref>{{Ċita web|url=https://www.railwaygazette.com/modes/sydney-metro-second-phase-eandm-contract-awarded/55200.article|titlu=Sydney metro second phase E&M contract awarded|data=2019-11-22|sit=Railway Gazette International|lingwa=en|data-aċċess=2020-12-23}}</ref> Taħt dan il-kuntratt, Alstom se tforni 23 sett ta' ferrovija Metropolis addizzjonali b'sitt vaguni mingħajr sewwieq li se jiġu manifatturati fl-impjant tagħha fi Sri City . Thales iffirmat biex tforni sistemi ta’ kontroll u komunikazzjoni taħt kuntratt li jiswa 250 miljun dollaru Awstraljan. L-ikkummissjonar ta’ din it-tieni fażi huwa mħabbar għall-2024.<ref>{{Ċita pubblikazzjoni |date=2019-06 |title=Sydney’s first metro line a revovolution for Australian transport |url=https://www.railjournal.com/in_depth/sydneys-first-metro-line-australian-transport |journal=International Railway Journal |language=en |page=26-29}}</ref> Madankollu, il-ftuħ għall-pubbliku, inizjalment ippjanat għall {{Data|4 août 2024}}, huwa pospost b'mod indefinit minħabba b'mod partikolari n-nuqqas ta' approvazzjoni mill-korp inkarigat mis-sikurezza tat-trasport.<ref>{{Ċita web|url=https://www.msn.com/en-au/news/australia/sydney-s-21billion-driverless-metro-line-is-delayed/ar-BB1qSkdm?ocid=BingNewsVerp|titlu=Sydney's $21billion driverless metro line is DELAYED|data=4 8 2024|sit=Daily Mail|lingwa=en}}</ref> Il-linja finalment bdiet tintuża fid {{Data|19 août}} bejn ''Chastwood'' u ''Syndenham''.<ref>{{Ċita web|url=https://www.abc.net.au/news/2024-08-19/sydney-metro-city-line-opening-explainer/104166354|titlu=The Sydney Metro City line is finally open. Here's what you need to know|data=19 8 2024|sit=[[Australian Broadcasting Corporation|ABC News]]|lingwa=en|auteurSarah Gerathy}}</ref> === Stazzjonijiet tat-tielet fażi === [[Fichier:Barangaroo_Metro_Station_November_2023.jpg|daqsminuri| L-istazzjon ''ta' Barangaroo'' għadu qed jinbena, f'Novembru 2023.]] ''Sydney Metro City & Southwest'' se jżidu 14&nbsp;km u 10 stazzjonijiet fin-netwerk, kollha diġà eżistenti : * ''Marrickville'' (stazzjon eżistenti) * ''Dulwich Hill'' (stazzjon eżistenti) * ''Hurlstone Park'' (stazzjon eżistenti) * ''Canterbury'' (stazzjon eżistenti) * ''Campsie'' (stazzjon eżistenti) * ''Belmore'' (stazzjon eżistenti) * ''Lakemba'' (stazzjon eżistenti) * ''Wiley Park'' (stazzjon eżistenti) * ''Punchbowl'' (stazzjon eżistenti) * ''Bankstown'' (stazzjon eżistenti) === Linja tal-Metro tal-Punent === Sydney Metro West hija linja separata bejn is-CBD ta' Sydney u Westmead. Il-linja tħabbret uffiċjalment f'Novembru {{Data|novembre 2016}},<ref>{{Ċita web|url=https://www.railwaygazette.com/asia/second-sydney-metro-line-announced/43499.article|titlu=Second Sydney metro line announced|data=2016-11-14|sit=Railway Gazette International|lingwa=en|data-aċċess=2020-12-23}}</ref> b'massimu ta' 12-il stazzjon, inklużi postijiet ta' stazzjonijiet f'Parramatta, Sydney Olympic Park, Five Dock u s-CBD. {{Data|mars 2018}}, il-gvern ħabbar li se jinbena stazzjon addizzjonali f'Westmead, kif ukoll stazzjon konness ma' wieħed mill-istazzjonijiet eżistenti f'Concord West jew North Strathfield. Il-baġit tal-Istat ta’ New South Wales għall-2019-2020 alloka $6.4 biljun f’finanzjament fuq erba’ snin għall-proġett, bil-kostruzzjoni mistennija tiġi aċċellerata biex tibda fl-2020. Il-gvern ħabbar u kkonferma seba' stazzjonijiet tul il-linja. Il-linja mistennija tkun miftuħa għall-pubbliku sal-2030. Il-finanzjament tal-istazzjonijiet fuq il-proġett tal-linja jkun parzjalment żgurat minn kontribuzzjoni mis-sidien kummerċjali li jibbenefikaw mil-linja.<ref>{{Ċita web|url=https://www.railwaygazette.com/metros/value-share-contribution-mechanism-to-finance-sydney-metro-station/58021.article|titlu=Value share contribution mechanism to finance Sydney Metro station|data=2020-12-14|sit=Railway Gazette International|lingwa=en|data-aċċess=2020-12-23}}</ref> L-ewwel sejħiet għall-offerti nħarġu fl-2020,<ref>{{Ċita web|url=https://www.railwaygazette.com/oceania/sydney-metro-west-project-management-consultant-appointed/55966.article|titlu=Sydney Metro West project management consultant appointed|data=2020-03-06|sit=Railway Gazette International|lingwa=en|data-aċċess=2020-12-23}}</ref>,<ref>{{Ċita web|url=https://www.railwaygazette.com/metro-report/nsw-tenders-sydney-metro-west-tunnelling/56240.article|titlu=NSW tenders Sydney Metro West tunnelling|data=2020-04-08|sit=Railway Gazette International|lingwa=en|data-aċċess=2020-12-23}}</ref>.<ref>{{Ċita web|url=https://www.railwaygazette.com/projects-and-planning/sydney-metro-west-tunnelling-shortlist/57258.article|titlu=Sydney Metro West tunnelling shortlist|data=2020-08-31|sit=Railway Gazette International|lingwa=en|data-aċċess=2020-12-23}}</ref> === Ajruport ta' Sydney tal-Linja tal-Punent === {{Data|mars 2018}}, il-gvernijiet federali u statali ffirmaw il-Western Sydney City Deal, fejn ħabbru l-iżvilupp tal-fażi 1 tal-North-South Link taħt dan il-ftehim. L-Ewwel Fażi tal-linja tal-Ajruport tal-Punent ta’ Sydney, li l-istudji għaliha tnedew fl-2017,<ref>{{Ċita web|url=https://www.railwaygazette.com/western-sydney-airport-rail-study-consortium-appointed/44132.article|titlu=Western Sydney Airport rail study consortium appointed|data=2017-03-09|sit=Railway Gazette International|lingwa=en|data-aċċess=2020-12-23}}</ref> se topera bejn St Marys u Badgerys Creek Aerotropolis permezz tal-ajruport. Il-kostruzzjoni tal-linja mistennija tibda fi tmiem l-2020 u titlesta fl-2026 fil-ħin għall-ftuħ tal-ajruport.<ref>{{Ċita web|url=https://www.railwaygazette.com/infrastructure/sydney-to-get-second-airport-rail-link/46069.article|titlu=Sydney to get second airport rail link|data=2018-03-05|sit=Railway Gazette International|lingwa=en|data-aċċess=2020-12-23}}</ref> Fil-baġit federali tal-2019-2020, il-gvern federali ħabbar kontribuzzjoni ta’ $3.5 biljun għat-tlestija tal-ewwel fażi tal-konnessjoni ferrovjarja. Fil-Baġit tal-Istat ta’ New South Wales għall-2019-2020, il-Gvern tal-Istat ħabbar investiment ta’ $2 biljun għall-kostruzzjoni tal-ewwel stadju matul l-erba’ snin li ġejjin. L-ewwel offerti għall-proġett ta' konnessjoni ferrovjarja awtomatizzata tal-metro għall-Ajruport Internazzjonali l-ġdid ta' Sydney tnedew fi tmiem l-2020.<ref>{{Ċita web|url=https://www.railwaygazette.com/projects-and-planning/sydney-tenders-western-airport-metro-works/57893.article|titlu=Sydney tenders western airport metro works|data=2020-11-27|sit=Railway Gazette International|lingwa=en|data-aċċess=2020-12-23}}</ref> == Noti u referenzi == [[Kategorija:Pages with unreviewed translations]] lfvnf6hmj35c99v4d2yhxrs7sqz7b7e