Liechtenstein

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="mt">
  <siteinfo>
    <sitename>Wikipedija</sitename>
    <dbname>mtwiki</dbname>
    <base>https://mt.wikipedia.org/wiki/Il-Pa%C4%A1na_prin%C4%8Bipali</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.23</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Medja</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Speċjali</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Diskussjoni</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">Utent</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">Diskussjoni utent</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Wikipedija</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Diskussjoni Wikipedija</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">Stampa</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">Diskussjoni stampa</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">MediaWiki</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">Diskussjoni MediaWiki</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Mudell</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Diskussjoni mudell</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Għajnuna</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Diskussjoni għajnuna</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Kategorija</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Diskussjoni kategorija</namespace>
      <namespace key="100" case="first-letter">Portal</namespace>
      <namespace key="101" case="first-letter">Diskussjoni portal</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Module</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Module talk</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>Liechtenstein</title>
    <ns>0</ns>
    <id>8318</id>
    <revision>
      <id>332829</id>
      <parentid>323474</parentid>
      <timestamp>2026-10-13T15:38:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JovalQC</username>
        <id>21720</id>
      </contributor>
      <comment>/* */ Link Landtag.</comment>
      <origin>332829</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7278" sha1="5q8dg9esnx4unk830hn6ilsm5ixxv7m" xml:space="preserve">{{Infobox Pajjiż
|isem_twil_konvenzjonali     = Prinċipat tal-Liechtenstein
|isem_nattiv                 = ''Fürstentum Liechtenstein''
|isem_komuni                 = Liechtenstein
|stampa_bandiera             = Flag of Liechtenstein.svg
|stampa_emblema              = Staatswappen-Liechtensteins.svg
|stampa_mappa                = Location Liechtenstein Europe.png
|deskrizzjoni_mappa          = Lokazzjoni tal-[[Liechtenstein]] (aħdar)&lt;br /&gt;fl-[[Ewropa]] (griż skur)
|stampa_mappa2               = Lokazzjoni_Liechtenstein.png
|deskrizzjoni_mappa2         = Lokazzjoni tal-[[Liechtenstein]] (aħdar)&lt;br /&gt;bejn l-[[Żvizzera|Iżvizzera]] u l-[[Awstrija]] (griż)
|ħolqa_bandiera              = Bandiera tal-Liechtenstein
|ħolqa_emblema               = Emblema tal-Liechtenstein
|ħolqa_demografija           = Demografija tal-Liechtenstein
|mottu_nazzjonali            = &quot;Für Gott, Fürst und Vaterland&quot;&lt;br /&gt;&lt;small&gt;Għall-Alla, Prinċep u Patrija&lt;/small&gt;
|innu_nazzjonali             = ''[[Oben am jungen Rhein]]''
[[File:Oben am jungen Rhein, by the U.S. Navy Band.ogg]]
|lingwi_uffiċjali            = [[Lingwa Ġermaniża|Ġermaniż]]
|gruppi_etniċi               = 
|kapitali                    = [[Vaduz]]
|latd=47 |latm=08.5 |latNS=N |lonġd=9 |lonġm=31.4 |lonġEW=E
|l-ikbar_belt                = [[Schaan]]
|tip_gvern                   = [[Sistema parlamentari]] [[Stat unitarju|unitarja]]&lt;br /&gt;[[Monarkija assoluta|assoluta]] [[Monarkija kostituzzjonali|kostituzzjonali]] [[prinċipalità]]
|titlu_kap1                  = [[Prinċep tal-Liechtenstein|Prinċep]]
|titlu_kap2                  = [[Prinċep tal-Liechtenstein|Reġġent]]
|titlu_kap3                  = [[Lista ta' kapijiet tal-gvern tal-Liechtenstein|Prim Ministru]]
|isem_kap1                   = [[Hans-Adam II (Prinċep tal-Liechtenstein)|Hans-Adam II]]
|isem_kap2                   = [[Alois (Prinċep ereditarju tal-Liechtenstein)|Alois]]
|isem_kap3                   = [[Brigitte Haas]]
|data_sħubija_UE             = 
|żona_kklassifika            = 219
|poż_erja                    = 219 &lt;!--pożizzjoni bbażata fuq l-istati sovrani biss--&gt;
|erja_km2                    = 160
|erja_mi_kw                  = 61
|perċentwal_ilma             = negliġibbli&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20111012083302/http://www.llv.li/pdf-llv-as-jb_2011_1.1_geografie__raumnutzung_2011 Raum, Umwelt und Energie], Landesverwaltung Liechtenstein. 2 ta' Ottubru 2011.&lt;/ref&gt;
|sena_stima_popolazzjoni     = 2011
|stima_popolazzjoni          = 36,281&lt;ref name=&quot;Liechpop&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20130430191310/http://www.llv.li/pdf-llv-as-bevoelkerungsstatistik_30.06.2011 Bevölkerungsstatistik 30. Juni 2011], Amt für Statistik, Landesverwaltung Liechtenstein. 1 ta' Lulju 2012.&lt;/ref&gt;
|poż_stima_popolazzjoni      = 209
|sena_ċensiment_popolazzjoni = 2000
|ċensiment_popolazzjoni      = 33,307&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20131013145358/http://www.llv.li/pdf-llv-avw-statistik-bevoelkerungsstruktur_teil1-analyse Bevölkerungsstruktur – Band 1], Liechtensteinische Volkszählung 2000, Landesverwaltung Liechtenstein. 2 ta' Ottubru 2011.&lt;/ref&gt;
|densità_popolazzjoni_km2    = 227
|densità_popolazzjoni_mi_kw  = 587
|poż_densità_popolazzjoni    = 57 &lt;!--pożizzjoni bbażata fuq l-istati sovrani biss--&gt;
|sena_PGD_PSX                = 2010
|PGD_PSX                     = $5.155 biljun&lt;ref name=&quot;Liechfigures&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20090917040625/http://www.llv.li/amtsstellen/llv-as-wichtige_zahlen_engl.htm Key Figures for Liechtenstein], Landesverwaltung Liechtenstein. 1 ta' Lulju 2012.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;wdi&quot;&gt;[http://data.worldbank.org/data-catalog World Development Indicators], Bank Dinji. 1 ta' Lulju 2012.&lt;/ref&gt;
|poż_PGD_PSX                 = 147
|PGD_PSX_per_capita          = $143,151&lt;ref name=&quot;Liechpop&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;Liechfigures&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;wdi&quot;/&gt;
|poż_PGD_PSX_per_capita      = 2
|sena_IŻU                    = 2013
|IŻU                         = {{increase}} 0.883&lt;ref name=&quot;HDI&quot;&gt;{{ċita ktieb |editur=Nazzjonijiet Uniti |url=http://hdr.undp.org/en/media/HDR_2010_EN_Complete.pdf |titlu=Rapport tal-Iżvilupp Uman 2010 |sena=2010 |data-aċċess=2010-11-04 |arkivju-url=https://web.archive.org/web/20101108160356/http://hdr.undp.org/en/media/HDR_2010_EN_Complete.pdf |arkivju-data=2010-11-08 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
|poż_IŻU                     = 24
|kategorija_IŻU              = &lt;span style=&quot;color:#090;&quot;&gt;għoli ħafna&lt;/span&gt;
|tip_sovranità               = [[Indipendenza]] bħala [[prinċipalità]]
|avveniment_stabbilit1       = [[Paċi ta' Pressburg (1805)|Trattat ta' Pressburg]]
|data_stabbilit1             = 1806
|avveniment_stabbilit2       = Indipendenza mill-&lt;br/&gt;[[Konfederazzjoni Ġermaniża]]
|data_stabbilit2             = 1866
|valuta                      = [[frank Żvizzeru]]
|kodiċi_valuta               = CHF
|żona_ħin                    = [[Ħin tal-Ewropa Ċentrali|CET]]
|differenza_ħku              = +1
|żona_ħin_legali             = [[Ħin tas-sajf tal-Ewropa Ċentrali|CEST]]
|differenza_żona_ħin_legali  = +2
|cctld                       = [[.li]]
|kodiċi_telefoniku           = +423
|sena_PGD_nominali           = 2012
|PGD_nominali                = $3.545 biljun&lt;ref name=&quot;Liechfigures&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;wdi&quot;/&gt;
|poż_PGD_nominali            = 163
|PGD_nominali_per_capita     = $98,432&lt;ref name=&quot;Liechpop&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;Liechfigures&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;wdi&quot;/&gt;
|poż_PGD_nominali_per_capita = 2
|nota1                       = 
|leġislatura=[[Landtag (Liechtenstein)|Landtag]]}}
[[File:Liechtenstein - Gemeinden mit Exklaven.png|thumb|Organizzazzjoni territorjali]]
'''Liechtenstein''', uffiċjalment il-'''Prinċipat ta' Liechtenstein''' ({{awdjo|en-us-Liechtenstein.ogg|ˈlɪktənstaɪn}}; [[Lingwa Ġermaniża|Ġermaniż]]:''Fürstentum Liechtenstein''), hu [[pajjiż interkjuż]] fl-[[Ewropa Ċentrali]],&lt;ref&gt;{{ċita ġurnal |doi=10.1007/BF00273120 |ġurnal=GeoJournal |volum=28 |titlu=IGU regional conference on environment and quality of life in central Europe|sena=1992 }}&lt;/ref&gt; imiss mal-[[Żvizzera|Iżvizzera]] lejn il-punent u n-nofsinhar u l-[[Awstrija]] lejn il-Lvant u t-Tramuntana. Iż-żona koperta minn dan il-pajjiż hija ta' ftit aktar minn 160 kilometru kwadru (62 mi kw), u għandu popolazzjoni stmata ta' 37,468 (2015). Il-belt kapitali hija [[Vaduz]] u l-akbar belt hija [[Schaan]].Liechtenstein għandu l-[[Lista ta' pajjiżi skont il-PGD (PSX) per capita|ogħla prodott gross domestiku għal kull persuna fid-dinja]] meta jiġi aġġustat bix-[[xiri tal-parità tas-saħħa]],&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20130424075526/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2004rank.html CIA – The World Factbook – Country Comparison :: GDP – per capita (PPP)]. Cia.gov. 2011-12-24.&lt;/ref&gt; u għandu wkoll l-[[Lista ta' pajjiżi minn dejn estern|inqas dejn estern]] fid-dinja. Liechtenstein huwa wieħed mill-aktar pajjiżi li għandu [[Lista ta' pajjiżi skont ir-rata tal-qgħad|rata tal-qgħad]] baxxa fid-dinja, b'1.5%.

Total tal-fruntieri tal-Lichtenstein: 75 km, pajjiżi tal-fruntiera (2): Awstrija 34 km; Isvizzera 41 km.

==Referenzi==
{{Referenzi}}

{{Ewropa}}

[[Kategorija:Liechtenstein]]
[[Kategorija:Pajjiżi interkjużi]]
[[Kategorija:Pajjiżi stabbiliti fl-1866]]</text>
      <sha1>5q8dg9esnx4unk830hn6ilsm5ixxv7m</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Seychelles</title>
    <ns>0</ns>
    <id>8344</id>
    <revision>
      <id>332846</id>
      <parentid>332187</parentid>
      <timestamp>2026-10-13T18:55:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MalteseFalconnfirn</username>
        <id>24800</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>MalteseFalconnfirn mexxa l-paġna [[Seychelles]] għal [[Sejxell]]: Titlu aħjar</comment>
      <origin>325228</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="67816" sha1="o9sblpvxjfl5r1l4c7wf3vxz3e5p47y" xml:space="preserve">{{stub|Ġeografija}}
[[File:Flag of Seychelles.svg|thumb|Il-bandiera ta' Seychelles]]
[[File:Coat of Arms of the Republic of Seychelles.svg|thumb|Il-tarka ta' Seychelles]]
[[File:SYC orthographic.svg|thumb|Post ta' Seychells]]
[[File:World Factbook (1982) Seychelles.jpg|thumb|Mappa tas-CIA tal-1982 tal-Afrika tal-Lvant bis-Seychelles fiċ-ċentru]]
Is-'''Seychelles''', uffiċjalment ir-Repubblika tas-Seychelles (bl-[[Ingliż]], ir-Repubblika tas-Seychelles; bil-[[Lingwa Franċiża|Franċiż]], République des Seychelles; fis-Seychelles Creole, Repiblik Sesel) huma grupp ta' 115-il gżira li jinsabu fl-Oċean Indjan, fil-grigal tal-Madagaskar, b'erja totali ta' 455 km² u popolazzjoni stmata ta' 99,202 abitant (2021) 
b'popolazzjoni stmata ta' 100,600 fl-2022.​ Jappartjeni għall-Commonwealth tan-Nazzjonijiet. huma nazzjon fl-[[Afrika]]. Il-[[belt kapitali]] hi [[Victoria]]. l-unika belt fl-arċipelagu, li tinsab fuq il-gżira ta' Mahé u abitata minn terz tal-popolazzjoni. Għandu l-uniku ajruport u port internazzjonali fil-pajjiż, li jirċievi titjiriet mill-aktar ajruporti internazzjonali importanti fid-dinja, peress li s-sors ewlieni tal-munita barranija tal-pajjiż huwa t-turiżmu.

Ġeografikament u kulturalment qrib il-[[Mawrizju]].

&lt;gallery&gt;
File:Flag of Seychelles.svg|Il-bandiera ta' Seychelles
File:Coat of Arms of the Republic of Seychelles.svg|Il-tarka ta' Seychelles
File:Victoria (Seychelles).jpg|Victoria (Rebħa)
File:Victoria Clock Tower - Seychelles.JPG|Victoria (Rebħa)
File:Cathedral of the Immaculate Conception, Victoria, Seychelles.jpg|Victoria (Rebħa)
File:Hindu Temple Victoria Seychelles Islands of Africa.jpg|Victoria (Rebħa)
File:Mahe International Airport.jpg|Victoria (Rebħa)
File:Seychelles large map.jpg|Mappa
File:SYC orthographic.svg|Mappa
File:Seychelles location map.svg|Mappa
File:SC-Districts numbered.png|Organizzazzjoni territorjali (Mahé)
File:Praslin.svg|Organizzazzjoni territorjali (Praslin)
File:La Digue roheline.png|Organizzazzjoni territorjali (La Dinge)
File:MAHE - Anse aux pins 4 (43254246895).jpg|Anse aux Pins
File:Anse Boileau (17558943141).jpg|Anse Boileau
File:La Digue Lighthouse.JPG|La Digue
File:Grand Anse-La Digue-Seychellen.jpg|La Digue
File:Anse Source d'Argent 2-La Digue.jpg|La Digue
File:Luftbild Insel La Digue Seychellen.DNG (39617026111).jpg|La Digue
File:Morne Seychellois NP footpath.jpg|Monte Seychellois
File:Seychelles 25 cents.JPG|Rupia ta-Seychelles
File:World Factbook (1982) Seychelles.jpg|Mappa tas-CIA tal-1982 tal-Afrika tal-Lvant bis-Seychelles fiċ-ċentru
&lt;/gallery&gt;

Waħda mill-attrazzjonijiet ewlenin tar-Rabat hija l-Ġnien Botaniku, fejn tista' tara kampjuni ta' fkieren ġganti li huma endemiċi għal dawn il-gżejjer (pereżempju: il-fekruna ġgant ta' Aldabra, Dipsochelys dussumieri jew Geochelone gigantea) u li, għalkemm huma iżgħar fid-daqs, huma simili ħafna għall-ispeċi ta' fkieren preżenti fil-Gżejjer Galapagos. Speċi oħra ta' fekruna ġgant fis-Seychelles huma l-fekruna ġgant tas-Seychelles (Dipsochelys hoolissa) u l-fekruna ġgant ta' Arnold (Dipsochelys arnoldi), it-tnejn li huma fil-periklu kritiku. Bħalissa huma s-suġġett ta' programm ta' trobbija fil-magħluq u introduzzjoni mill-ġdid mill-Assoċjazzjoni tal-Ħarsien tan-Natura tas-Seychelles.

Il-grupp etniku predominanti huwa s-Seychellois, b'għeruq Afrikani u Franċiżi, iżda hemm ukoll minoranzi Ċiniżi u Indjani. Il-maġġoranza tal-popolazzjoni tistqarr il-Kattoliċiżmu, 8% tal-popolazzjoni huma Anglikani u hemm 2% ta' reliġjonijiet varji.

Is-Seychelles hija dik li hija magħrufa bħala ġenna tropikali. Il-gżejjer jippreservaw is-sbuħija naturali tagħhom, bi bajjiet sbieħ u baħar b'kundizzjonijiet eċċellenti għal min iħobb l-għadis. Għandha klima tropikali b’temperaturi li, kull sena, ivarjaw bejn 25 u 30 °C, b'xhur ta' xita ħafna minn Novembru sa Mejju, meta' jintlaħqu mill-irjieħ tal-monsoon.

Is-Seychelles għandha t-tieni l-ogħla Indiċi tal-Iżvilupp tal-Bniedem fl-Afrika u hija, flimkien mal-Mawrizju, l-uniku pajjiż f’dan il-kontinent b'HDI meqjus bħala “għoli ħafna”. Minkejja l-prosperità ekonomika ġdida tal-pajjiż, li pożizzjonat bħala wieħed mill-aktar sinjuri fl-Afrika, għadu jiffaċċja bosta problemi soċjali.

== Storja ==
Is-Seychelles kienu diżabitati sas-seklu 18, meta l-Ewropej waslu ma' Afrikani skjavi. Baqgħet kolonja Brittanika mill-1814 sal-indipendenza tagħha fl-1976. Is-Seychelles qatt ma kienu abitati minn nies indiġeni, iżda l-gżejjer tagħha jżommu l-wirt Krejol tagħhom stess.

=== Storja bikrija ===
[[File:Diamond Jubilee Fountain Victoria Seychelles.jpg|thumb|Il-Funtana tal-Ġublew tad-Djamanti tar-Reġina Victoria (Diamond Jubilee Fountain Victoria), quddiem il-bini tal-Mużew tal-Storja, ir-Rabat, is-Seychelles]]
[[File:Flag of Seychelles (1961–1976).svg|thumb|Bandiera (1961–1976)]]
[[File:Flag of the Governor of Seychelles (1961–1976).svg|thumb|Bandiera tal-Gvernatur tas-Seychelles]]
Is-Seychelles kienu diżabitati għal ħafna mill-istorja tagħhom. L-oqbra fuq il-gżira, viżibbli sal-1910, huma l-bażi tat-twemmin akkademiku li l-baħrin Awstronesjani u, aktar tard, il-kummerċjanti Maldivjani u Għarab kienu l-ewwel li żaru l-arċipelagu.Vasco da Gama u r-4 Portugiż Indjan tiegħu skoprew is-Seychelles f'Marzu. 15, 1503; L-ewwel lemħ sar minn Thomé Lopes abbord Rui Mendes de Brito. Il- bastimenti ta' Da Gama għaddew ħdejn gżira mgħollija, aktarx Silhouette Island, u l- għada Desroches Island. Huma fassal grupp ta' seba' gżejjer u semmewhom Is-Seba' Sorijiet.L-eqdem inżul irreġistrat seħħ f'Jannar 1609, mill-ekwipaġġ tat-Tlugħ Ascension taħt il-kmand tal-Kaptan Alexander Sharpeigh waqt ir-raba' vjaġġ tal-Kumpanija Brittanika tal-Indji tal-Lvant.

Punt ta' tranżitu għall-kummerċ bejn l-Afrika u l-Asja, il-gżejjer jingħad li kultant intużaw mill-pirati sakemm il-Franċiżi bdew jieħdu l-kontroll fl-1756, meta l-Kaptan Nicholas Morphey poġġa Ġebla tal-Pussess fuq Mahé. Il-gżejjer ingħataw l-isem għal Jean Moreau de Séchelles, ministru tal-finanzi tar-Re Louis XV.

Il-frejgata Ingliża Orpheus, ikkmandata mill-Kaptan Henry Newcome, waslet f’Mahé fis-16 ta' Mejju, 1794, waqt il-Gwerra tal-Ewwel Koalizzjoni. It-termini tal-kapitulazzjoni tfasslu u l-għada Seychelles ċedew lill-Gran Brittanja. Jean Baptiste Quéau de Quincy, l-amministratur Franċiż tas-Seychelles matul is-snin tal-gwerra mar-Renju Unit, irrifjuta li jirreżisti meta waslu vapuri tal-gwerra tal-għadu armati. Minflok, innegozja b'suċċess l-istatus ta 'kapitulazzjoni lill-Gran Brittanja, li tat lill-kolonisti pożizzjoni privileġġata ta' newtralità.

Il-Gran Brittanja spiċċat assumiet il-kontroll sħiħ wara l-konsenja tal-Mawrizju fl-1810, formalizzata fl-1814 fit-Trattat ta' Pariġi. Is-Seychelles saret kolonja tal-kuruna separata mill-Mawrizju fl-1903. L-elezzjonijiet saru fl-1966 u fl-1970.

=== Indipendenza ===
Fl-1976, is-Seychelles kisbu l-indipendenza mir-Renju Unit u saru repubblika. Minn dakinhar ilha membru tal-Commonwealth. Fis-snin sebgħin, is-Seychelles kienet &quot;il-post li wieħed jista' jara, bitħa għall-istilel taċ-ċinema u l-jet set internazzjonali.&quot; Fl-1977, kolp ta' stat minn Franza Albert René neħħa l-ewwel president tar-repubblika, James Mancham. René ta parir kontra dipendenza żejda. dwar it-turiżmu u stqarr li ried &quot;jżomm is-Seychelles għas-Seychellois.&quot;

Il-kostituzzjoni tal-1979 iddikjarat stat soċjalista b'partit wieħed, li dam għaddej sal-1991.

Fis-snin tmenin kien hemm sensiela ta' attentati ta' kolp ta' stat kontra l-President René, li wħud minnhom kienu appoġġjati mill-Afrika t'Isfel. Fl-1981, Mike Hoare mexxa tim ta' 43 merċenarju tal-Afrika t’Isfel li ppreżentaw bħala plejers tar-rugby fuq vaganza fl-attentat ta' kolp ta' stat tal-1981 fis-Seychelles. Kien hemm shootout fl-ajruport, u ħafna mill-merċenarji ħarbu. ajruplan tal-Indja.​ Il-mexxej ta' dan il-ħtif kien il-merċenarju Ġermaniż D. Clodo, eks membru tal-SAS Rhodesian.​ Clodo kien aktar tard ipproċessat fl-Afrika t’Isfel (fejn kien illiberat), kif ukoll f'pajjiżu. oriġini, il-Ġermanja, għall-piraterija bl-ajru.20​

Fl-1986, attentat ta' kolp ta' stat immexxi mill-Ministru tad-Difiża tas-Seychelles Ogilvy Berlouis wassal lill-President René jitlob l-għajnuna mill-Indja. Fl-Operazzjoni Flowers are Blooming, il-vapur navali Indjan Vindhyagiri wasal f’Port Victoria biex jgħin fil-prevenzjoni tal-kolp ta' stat.

L-ewwel abbozz ta' kostituzzjoni ġdida naqas milli jikseb is-60% meħtieġa tal-voti fl-1992, iżda verżjoni modifikata ġiet approvata fl-1993.

F'Jannar 2013, is-Seychelles iddikjaraw stat ta' emerġenza meta ċ-Ċiklun Tropikali Felleng ġab xita torrenzjali, u għargħar u valangi qerdu mijiet ta' djar.

Wara l-kolp ta' stat tal-1977, il-gvern dejjem kien rappreżentat mill-istess partit politiku sal-elezzjonijiet ġenerali ta' Ottubru 2020 fis-Seychelles, li kienu storiċi minħabba r-rebħa ta' partit tal-oppożizzjoni. Wavel Ramkalawan kien l-ewwel president li ma rrappreżentax lil Seychelles Magħquda (l-isem attwali tal-ex Front Progressiv Popolari tas-Seychelles).

Fl-2021, il-moutya, żfin mill-era tal-kummerċ tal-iskjavi, ġiet inkluża fil-lista tal-Wirt Kulturali Intanġibbli tal-UNESCO bħala simbolu tal-benessri psikoloġiku fir-rwol tagħha ta' reżistenza kontra t-tbatija, il-faqar, is-servitù u l-inġustizzja soċjali.

== Gvern u politika ==
[[File:Seychelles Palais de Justice.jpg|thumb|left|Il-Palazz tal-Ġustizzja (Palais de Justice) tas-Seychelles, fl-Ile du Port]]
[[File:State House Victoria Seychelles.jpg|thumb|Residenza Presidenzjali fis-Seychelles]]
Il-president tas-Seychelles huwa l-kap tal-istat u l-gvern. Huwa elett b'vot universali għal terminu ta' ħames snin. Wavel Ramkalawan ilu president tal-pajjiż mill-2020.

Il-parlament tas-Seychelles huwa unikamerali u jissejjaħ l-Assemblea Nazzjonali. Huwa magħmul minn 34 deputat, 25 minnhom eletti direttament b'vot popolari f'kostitwenzi ta' membru wieħed, u d-disa' li jifdal eletti proporzjonalment mit-total tal-voti għal kull partit. It-terminu tiegħu huwa wkoll ta' ħames snin. Il-partiti politiċi ewlenin huma l-Front Popolari Progressiv tas-Seychelles, b'ideoloġija soċjalista u magħruf ukoll mill-2009 bħala l-Partit Popolari jew Parti Lepep; u l-Partit Nazzjonali tas-Seychelles li bħalissa qed imexxi, demokratiku liberali.

Fil-livell internazzjonali, is-Seychelles hija parti mill-Kummissjoni tal-Oċean Indjan, il-Francophonie u l-Commonwealth tan-Nazzjonijiet.

=== Politika barranija ===
[[File:Maison Queau de Quincy - Seychellois Department of Foreign Affairs.jpg|thumb|Maison Queau de Quincy - Dipartiment tal-Affarijiet Barranin tas-Seychelles (Seychellois Department of Foreign Affairs)]]
Is-Seychelles issegwi politika ta' dak li tiddeskrivi bħala nuqqas ta' allinjament “pożittiv” u jappoġġja bil-qawwa l-prinċipju li titnaqqas il-preżenza tas-superpotenzi fl-Oċean Indjan. Il-gvern tas-Seychelles huwa wieħed mid-difensuri tal-kunċett ta' żona ta' paċi fl-Oċean Indjan u ppromwova t-tmiem tal-preżenza tal-Istati Uniti f'Diego García. Madankollu, il-pajjiż adotta politika prammatika u jservi bħala waqfa importanti ta' mistrieħ u rikreazzjoni għall-vapuri tal-Istati Uniti li jservu fil-Golf Persjan u l-Oċean Indjan.

Il-pożizzjoni tas-Seychelles dwar il-politika barranija poġġieha ġeneralment fuq ix-xellug tal-ispettru fi ħdan il-Moviment Mhux Allinjat. Ir-Russja, ir-Renju Unit, Franza, l-Indja, ir-Repubblika Popolari taċ-Ċina, il-Libja u Kuba jżommu ambaxxati fir-Rabat.

Il-gvern tas-Seychelles irtira r-rikonoxximent diplomatiku tar-Repubblika Għarbija Demokratika Sahrawi fis-17 ta' Marzu, 2008, skont sors uffiċjali tal-gvern.

=== Jiddefendu ===
[[File:Tata LSV, June 2014.jpg|thumb|Żewġ Vetturi Speċjalizzati Ħfief Tata (LSV) tal-Forzi tad-Difiża Popolari tas-Seychelles, magħmula fl-Indja]]
L-Armata tas-Seychelles hija l-Forza tad-Difiża tal-Poplu tas-Seychelles (Force de défense populaire des Seychelles), li tikkonsisti f'diversi fergħat distinti: unità tal-infanterija u gwardja tal-kosta, il-forza tal-ajru u protezzjoni presidenzjali. L-Indja kellha u għadha għandha rwol ewlieni fl-iżvilupp tal-Armata tas-Seychelles. Wara li għaddiet lill-Gwardja tal-Kosta tas-Seychelles żewġ bastimenti tal-għassa SDB Mk5 mibnija mill-GRSE, INS Tarasa u INS Tarmugli, li aktar tard ingħataw l-isem ta' PS Constant u PS Topaz, l-Indja tat ukoll ajruplan Dornier 228 mibni minn Hindustan Aeronautics Limited.​ L-Indja ffirmat ukoll. patt biex tiġi żviluppata l-Gżira Asunción, waħda mill-115-il gżira li jiffurmaw il-pajjiż. B'erja ta '11 km², tinsab strateġikament fl-Oċean Indjan, fit-Tramuntana tal-Madagaskar. Il-gżira qed tiġi mikrija għall-iżvilupp ta' assi strateġiċi mill-Indja.Fl-2018, is-Seychelles iffirmat it-trattat tan-NU dwar il-Projbizzjoni tal-Armi Nukleari.

L-Unità tas-Sigurtà Presidenzjali (PSU - La garde présidentielle) inħolqot fl-1977 flimkien mal-Unità tal-Infanteria biex tiddedika lilha nnifisha għall-kompiti tal-protezzjoni tal-President tas-Seychelles u r-residenza tiegħu. Jipprovdi wkoll appoġġ waqt it-tranżitu u l-laqgħat soċjali. Diversi għalliema minn nazzjonijiet barranin iwettqu taħriġ mal-PSU. Din hija waħda mill-unitajiet elite tal-SPDF. L-UPM tinsab fid-Dar tal-Istat u hija marbuta amministrattivament mal-Unità tal-Forzi Speċjali.

Il-Banda Nazzjonali tal-Mużika hija l-banda militari uffiċjali tal-FDPB. L-oriġini tiegħu jmorru lura għall-1925 taħt l-isem Brass Ensemble. Din bdiet meta l-Fratelli Maristi tal-Missjoni Kattolika ħarrġu mużiċisti biex idoqqu strumenti differenti. Il-banda xolt fl-1943, meta l-Armata Ingliża tat l-istrumenti. Il-banda rriformat biss biex tiġi xolta wara t-Tieni Gwerra Dinjija, u l-istrumenti tagħha ġew akkwistati mis-Seychelles Scouts Association. Inħolqot banda mużikali ġdida magħrufa bħala LAFANSA, li magħha ngħaqdet banda tal-pulizija. Bil-ħolqien tal-Konservatorju tal-Mużika u ż-Żfin fl-1981, il-Banda tal-Pulizija ġiet riorganizzata f'Banda Nazzjonali tal-Mużika taħt l-isponsorizzazzjoni tal-Ministeru tal-Edukazzjoni. Antoinc Azcmia sar l-ewwel direttur tiegħu, imexxi unità li, mill-1981 sal-1996, kienet banda volontarja (unità li fiha l-mużiċisti huma mikrija part-time). Fl-1996 ġew ingaġġati mużiċisti full-time u tliet snin wara ġie trasferit għall-Ministeru tad-Difiża u kien ibbażat fl-Akkademja tad-Difiża tas-Seychelles. Azcmia irtira fl-2001, u ġie sostitwit minn Thomas Busanya.

== Organizzazzjoni politiku-amministrattiva ==
[[File:BigBenVictoriaSeychelles.JPG|thumb|L-arloġġ famuż fiċ-ċentru tar-Rabat, il-kapitali tas-Seychelles]]
Is-Seychelles hija maqsuma f'25 distrett:

{{kolonni}}
* [[Anse aux Pins (Seychelles)|Anse aux Pins]]
* [[Anse Boileau]]
* [[Anse Etoile]]
* [[Anse Royale]]
* [[Au Cap]]
* [[Baie Lazare]]
* [[Baie Sainte Anne]]
* [[Beau Vallon]]
* [[Bel Air (Distrett)|Bel Air]]
* [[Bel Ombre]]
* [[Kaskata]]
* [[Glacis (Seychelles)|Glacis]]
* [[Grand'Anse (Mahe)]]
{{kolonna ġdida}}
* [[Grand'Anse (Praslin)]]
* [[La Digue]]
* [[La Riviere Anglaise]]
* [[Les Mamelles]]
* [[Mont Buxton]]
* [[Mont Fleuri]]
* [[Plaisance (Seychelles)|Plaisance]]
* [[Pointe La Rue]]
* [[Port Glaud]]
* [[Roche Caiman]]
* [[Saint Louis (Seychelles)|Saint Louis]]
* [[Takamaka]]
{{tarf il-kolonni}}

== Ġeografija ==
[[File:Mapa Seychelles.png|thumb|Mappa tas-Seychelles]]
[[File:Grand Anse-La Digue-Seychellen.jpg|thumb|Il-bajja ta' Grand Anse f'La Digue]]
Is-Seychelles huma arċipelagu fl-Oċean Indjan, magħmul minn madwar 115-il gżira tropikali (kif indikat fil-Kostituzzjoni tar-Repubblika), ta' oriġini granitika u qroll. Minnhom, 33 biss huma abitati. L-hekk imsejħa Gżejjer Intern huma l-qalba tal-pajjiż. Il-gżejjer li fadal huma atolli tal-qroll iżgħar, ħafna minnhom diżabitati. L-akbar gżira hija Mahé.

Il-kapitali tal-pajjiż hija l-belt Victoria, li tinsab fuq Mahé, fejn tgħix madwar 80% tal-popolazzjoni totali.

L-ogħla punt fis-Seychelles huwa Mount Seychellois, li għandu għoli ta '905 m. Huwa l-uniku arċipelagu tal-granit, kif jidher fil-blat ta' La Digue.

Il-klima lokali hija tropikali, moderata u pjuttost umda minħabba influwenzi tal-baħar.

Il-gżejjer, kif indikat fil-kostituzzjoni tal-pajjiż, huma miġbura kif ġej.

* 42 gżira granitika: Mahé, Praslin, Silhouette, La Digue, Curieuse, Félicité, Frégate, St. Anne, North, Cerf, Marianne, Grand Sœur, Thérèse, Aride, Conception, Petite Sœur, Cousin, Cousine, Long, Récif, Round (Praslin), Anonyme, Mamelles, Moyenne, Île aux Vaches Marines, L'Islette, Beacon (Île Sèche), Cachée, Cocos, Round (Mahé), L'Ilot Frégate, Booby, Chauve Souris (Mahé), Chauve Souris (Praslin), Île La Fouche, Hodoul, L'Ilot, Rat, Souris, St. Pierre (Praslin), Zavé, Harrison Rocks (Grand Rocher).

* 4 gżejjer imħallta, ramel, qroll u granit: Denis, Bird, Coëtivy, Cahée.

* 29 gżira tal-qroll tal-Grupp tal-Ammiral: Desroches, Cahée Poivre Atoll —li jinkludi 3 gżejjer: Poivre, Florentin u South Island—, Alphonse, D'Arros, St. Joseph Atoll —li jinkludi 14-il gżira: St. Joseph, Île aux Fouquets, Ressource, Petit Carcassaye, Grand Carcassaye, Benjamin , Bancs Ferrari, Chiens, Pélicans, Vars, Île Paul, Banc de Sable, Banc aux Cocos e Île aux Poules—, Marie Louise, Desnoeufs, African Banks —li jinkludu 2 gżejjer: African Banks u South Island—, Rémire, St. Boudeuse, Étoile, Bijoutier

* 13-il gżira tal-qroll fil-Grupp Farquhar: Farquhar Atoll —li jinkludu 10 gżejjer: Bancs de Sable, Déposés, Île aux Goëlettes, Lapins, Île du Milieu, North Manaha, South Manaha, Middle Manaha, North Island u South Island—, Providence Atoll ( li jinkludi żewġ gżejjer: Providence u Bancs Providence) u St Pierre.

* 67 gżira tal-qroll fil-Grupp Aldabra: Aldabra Atoll — li ​​jinkludu 46 gżira: Grande Terre, Picard, Polymnie, Malabar, Ile Michel, Ile Esprit, Ile aux Moustiques, Ilot Parc, Ilot Emile, Ilot Yangue, Ilot Magnan, Ile Lanier, Champignon des Os, Euphrate, Grand Mentor, Grand Ilot, Gros Ilot Gionnet, Gros Ilot Sesame, Heron Rock, Hide Island, Ile aux Aigrettes, Ile aux Cèdres, Iles Chalands, Ile Fangame, Ile Héron, Ile Michel, Ile Squacco , Ile Sylvestre , Ile Verte, Ilot Déder, Ilot du Sud, Ilot du Milieu, Ilot du Nord, Ilot Dubois, Ilot Macoa, Ilot Marquoix, Ilots Niçois, Ilot Salade, Middle Row Island, Noddy Rock, North Row Island, Petit Mentor, Petit Mentor Endans, Petits Ilots, Pink Rock u Table Ronde—, Gżira Asunción, Gżira Astove u Atoll Cosmoledo —li jinkludu 19-il gżira: Menai, Ile du Nord (Tramuntana tal-Punent), Ile Nord-Est (Tramuntana tal-Lvant), Ile du Trou, Goëlettes, Grand Polyte, Petit Polyte, Grand Ile (Wizard), Pagode, Ile du Sud-Ouest (Nofsinhar), Ile aux Moustiques, Ile Baleine, Ile aux Chauve-Souris, Île aux Macaques, Ile aux Rats, Ile du Nord-Ouest, Ile Observation, Ile Sud-Est u Îlot la Croix—.

=== Klima ===
[[File:Victoria (Seychelles).jpg|thumb|Veduta mill-ajru tar-Victoria]]
Il-klima hija tropikali, moderata u umda. It-temperaturi ftit li xejn ivarjaw matul is-sena, fuq Mahé huma madwar 24 sa 30 °C u x-xita hija ta' 2900 mm fis-sena, fir-Rabat hi ta' 2350 mm u fuq il-gżejjer l-oħra x-xita hija inqas. Matul l-aktar xhur kesħin (Lulju u Awwissu) it-temperatura minima medja hija 24 °C. L-irjieħ tal-art normalment jonfħu minn Mejju sa Novembru. L-aktar xhur sħan huma minn Diċembru sa April, fejn l-umdità hija 80% u t-temperatura rari taqbeż il-31°C. Is-Seychelles tinsab barra miċ-ċinturin taċ-ċiklun, għalhekk ir-riħ b'veloċità għolja huma rari ħafna.

=== Ekoloġija ===
Is-Seychelles hija maqsuma f'2 ekoreġjuni:

* Ġungla Granitika tas-Seychelles
* Scrub Xeric tal-Gżejjer Aldabra

L-ispeċi tal-annimali u tal-pjanti huma taħlita ta' speċi Afrikani u Ażjatiċi, kif ukoll ħafna speċi endemiċi bħad-Dicrurus aldabranus tipiċi tal-Gżira Aldabra, endemiżmi bħal dawn huma r-riżultat tal-iżolament primittiv tal-gżejjer, meta Gondwana ġie żmembrat u l- Indja attwali separata mill-Afrika.

Il-gżejjer u l-madwar immedjat tagħhom fihom bijodiversità enormi, b'varjetà wiesgħa ta' pjanti, anfibji, rettili, għasafar, ħut u qroll.

[[File:Port Launay, Mahé.jpg|thumb|Il-Park Nazzjonali Marittimu ta' Port Launay, Mahé]]

Fortunatament, is-Seychelles ipproteġu kważi 50% tal-wiċċ totali tal-arċipelagu u diversi sikek tal-baħar, permezz tal-ħolqien ta' diversi Parks Nazzjonali, xi wħud marittimi, bħal Baie Ternay jew Sainte Anne; oħrajn, bħall-Morne Seychelles, jipproteġu l-ġungla ċentrali u l-massa tal-muntanji ta' Mahé. Ma’ l-isforz nazzjonali biex jiġi ppreservat l-ambjent hemm rikonoxximent internazzjonali, bil-UNESCO ddikjarat l-Atoll kollu ta' Aldabra u r-Riżerva Naturali Valle de Mai, li tinsab fil-gżira ta' Praslin, Sit ta' Wirt Dinji.

Pajjiżi bħall-Istati Uniti tal-Amerika qed jikkoperaw mal-awtoritajiet tal-pajjiż fi proġetti għall-irkupru tal-fawna tal-baħar. Mill-2011, sar proġett pilota ta' kultivazzjoni tal-qroll fir-Riżerva Marittima tal-Gżira Cousin għall-irkupru sussegwenti ta' sikek li kienu vittmi kemm tat-tibdil fil-klima kkawżat minn El Niño fl-1998 kif ukoll tat-tsunami tal-2004. Huwa stmat li dawn l-avvenimenti qered 97% tal-qroll ermatipiċi tas-Seychelles. Ġew ikkultivati ​​xi 40,000 kolonja ta' 67 speċi differenti ta' qroll, li fosthom jispikkaw il-ġeneri Acropora u Pocillopora, speċifikament l-ispeċi Pocillopora damicornis, Pocillopora eydouxi, Pocillopora verrucosa, Acropora hyacinthus, Acropora cythera irregularis u Acropora cythera. Il-proġett ġie kkoordinat mill-bijoloġista Spanjola Sarah Frías-Torres, li kisbet rata ta' suċċess ta' 70% fl-akklimatizzazzjoni tal-40,000 qroll ikkultivat, b'24,400 kampjun ta' kolonji tal-qroll li qed jikbru fil-postijiet fejn ġew trapjantati.​ Is-sikka rrestawrata hija il-bażi għal speċi multipli ta' ħajja tal-baħar biex jerġgħu lura f’dawn l-ilmijiet, u jiksbu l-irkupru tal-ekosistema tal-baħar.

Din l-esperjenza għandha l-għan li sservi ta' mudell li għandu jiġi applikat għal ħafna sikek oħra bil-ħsara minn żidiet termali tal-baħar.

=== Fawna ===
[[File:Ile Curieuse - Crabe (1).JPG|thumb|Granċ fuq il-Gżira Curieuse, is-Seychelles]]
Minbarra l-fkieren ġganti l-aktar magħrufa tas-Seychelles, ta' min jenfasizza l-familja taż-żrinġijiet Sooglossidae, b'2 ġeneri u 4 speċi li jinsabu biss fuq il-gżejjer; L-ispeċi Sooglossus gardeneri hija l-iżgħar fid-dinja, twila bejn 9 u 12 mm. It-trabi tagħhom, kważi inviżibbli, jitwieldu 1.6 mm twal. Speċi oħra unika għas-Seychelles hija l-friefet il-lejl Coleura seychellensis, li probabbilment hija l-aktar speċi ta' friefet il-lejl fil-periklu fid-dinja, b’madwar 30 sa 100 biss fadal.

Ġew identifikati 250 speċi ta' għasfur, li minnhom 12 huma speċi endemiċi, bħall-pappagall iswed tas-Seychelles, Coracopsis nigra barklyi, li jgħix biss fil-gżira ta' Praslin u huwa l-għasfur nazzjonali tas-Seychelles, l-Acrocephalus seychellensis, jew il-Copsychus sechellarum. , li, grazzi għall-isforzi tal-istituzzjonijiet Nature Seychelles u BirdLife, qed jirkupraw, meta huma speċi li kienu fil-ponta tal-estinzjoni.

Huwa stmat li l-gżejjer fihom madwar 2,000 speċi endemiċi ta' invertebrati, u aktar minn 1,000 speċi differenti ta' ħut jgħixu fil-1.2 miljun kilometru kwadru tal-ilmijiet territorjali tagħha.Il-puffotta Amphiprion fuscocaudatus, endemika għall-arċipelagu, tispikka għall-għajn tagħha. dehra. Ir-rikkezza fl-ispeċi tal-baħar hija enormi; In-numri ta' speċijiet li ġejjin ġew identifikati fl-invertebrati tal-baħar biss:

{{kolonni}}
* [[Sponoż]]: 350
* [[Molluski]]s: 300
* Qroll iebes ([[Scleractinia]]): 178
* [[Gambli]]: 175
* Qroll artab u gorgoni ([[Octocorallia]]): 71
* [[Anemoni tal-Baħar|Anemoni]]: 55
* [[Polychaeta|Dud tal-Polychaeta]]: 50
|
* [[Ophiuroids]]: 44
* [[Ħjar tal-Baħar|Ħjar tal-Baħar]]: 35
* [[Sea Urchin|Sea Urchin]]: 33
* [[Starfish|Starfish]]: 32
* [[Pycnogonida|Brimb tal-baħar]]: 22
* [[Crinoid|Sea Dusters]]: 10
{{tarf il-kolonni}}

Il-[[Genus (bijoloġija)|ġeneri]] dominanti ta' [[koralli ermatipiċi]], jew bennejja ta' [[sikka tal-qroll|sikek]] tal-arċipelagu, ordnati mill-aktar għall-inqas abbundanti, huma: ''[[Acropora]]'', ''[[Porites]]'' (forma massiva), ''[[Pocillopora]]'', ''[[Montipora]]'', ''[[Galaxea fascicularis|Galaxea]]'' , ''[[Goniastrea]]'', ''[[Fungia]]'', ''[[Porites]]'' (forma friegħi), ''[[Favia]]'', ''[[Favites ]]'', ''[[Pavona (genus)|Pavona]]'' u ''[[Platygyra]]''.

&lt;gallery mode=&quot;packed&quot;&gt;
File:Copsychus sechellarum -Seychelles-8.jpg|''[[Copsychus sechellarum]]'', speċi fil-periklu rkuprati.
File:Ile Curieuse - Oiseau (4).JPG|''[[Foudia madagascariensis]]'' fi [[Curieuse|gżira Curieuse]]
File:Amphiprion fuscocaudatus.jpg|''[[Amphiprion fuscocaudatus]]'', ħut clown endemiku għas-Seychelles
File:Dipsochelys fg01.jpg|''[[Dipsochelys hoolissa]]'', speċi endemika tas-Seychelles fil-periklu tal-estinzjoni
File:Acropora muricata, Port Launay, Seychelles.jpg|''[[Acropora muricata]]'', Port Launay, Mahé.
&lt;/gallery&gt;

=== Flora ===
Il-kolonizzazzjonijiet Franċiżi u Ingliżi tal-arċipelagu żiedu ħafna l-agrikoltura matul is-sekli 18 u 19, u mmodifikaw b'mod sinifikanti l-veġetazzjoni oriġinali. 1,500 speċi ta 'pjanti ġew identifikati fuq il-gżejjer granitiċi, li minnhom 25% huma indiġeni. Is-Seychelles għandha 82 speċi ta' pjanti endemiċi. ​Ta' min jenfasizza s-siġra tal-palm endemika tal-Gżira Praslin, Lodoicea maldivica, bl-għoli tagħha sa 30 m u l-ġewż mhux tas-soltu tagħha ta' 22 kilo, imsejħa &quot;coco de mer&quot;, apparentement minħabba li s-settlers tas-Seychelles fi żmien il-kolonizzazzjoni Franċiża kienu skoperti fil-baħar, peress li huma endemiċi għall-Gżira Praslin. Speċi endemiċi wkoll huma l-pjanta karnivora Nepenthes pervillei, li tipprolifera f'ħamrija fqira fin-nutrijenti, bħall-fosfru u n-nitroġenu, li jkollha tiksebhom mill-insetti li jaqbad, jew l-orkidea Vanilla phalaenopsis.

&lt;gallery mode=&quot;packed&quot;&gt;
File:Coco de mer - Lodoicea maldivica.jpg|''[[Lodoicea maldivica]]'', is-siġra tal-palm endemika tas-Seychelles
File:Coco de mer - BOT.2007.26.21.jpg|Il-&quot;coco de mer&quot; ta' ''Lodoicea maldivica''
File:Nepenthes pervillei pitcher.jpg|Pjanta karnivora endemika ''[[Nepenthes pervillei]]''
File:Vanilla phalaenopsis.jpg|''[[Vanilla phalaenopsis]]'', orkidea endemika għas-Seychelles.
File:Morne Seychellois NP footpath.jpg|[[Mount Seychellois|Park Nazzjonali Morne Seychellois]].
File:Valleé de mai4.jpg|Kaskata fil-Wied ta' Mai
File:Ile Curieuse (7).JPG|''[[Acanthaceae]] sp'' fil-[[mangrovja]] tal-Gżira Curieuse
File:Vacoa Seychelles.jpg|''[[Pandanus utilis]]'' fil-Ġnien Botaniku ta' [[Mahé]]
&lt;/gallery&gt;

== Ekonomija ==
[[File:Seychelles 25 cents.JPG|thumb|Munita tal-25 ċenteżmu tar-Rupee tas-Seychelles.]]
Waqt l-okkupazzjoni Ingliża tal-gżejjer Seychelles, l-ekonomija prekarja tagħha u n-nuqqas ta’ muniti fiċ-ċirkolazzjoni ġiegħlu lill-gvern jimmarka biċċiet barranin differenti b’punch bil-għan li jivvalutawhom mill-ġdid u jippermettu ċ-ċirkolazzjoni tagħhom. Din il-marka kienet tikkonsisti f'żewġ S magħqudin ma' xulxin. Biċċiet ta' 8 reali Spanjoli, 5 franki Franċiżi u thalers Ġermaniżi ta' María Teresa I tal-Awstrija huma magħrufa b'din il-kontromarka kurjuża.

Matul iż-żminijiet kolonjali, il-kannella, il-vanilla u l-kopra kienu l-esportazzjonijiet ewlenin tas-Seychelles. F'nofs is-sittinijiet, terz tal-popolazzjoni kienet taħdem fl-agrikoltura u f'ħamsa fl-amministrazzjoni tal-gvern.

Mill-indipendenza fl-1976, il-produzzjoni per capita żdiedet, malajr, għal seba' darbiet il-livell ta' sussistenza preċedenti. It-tkabbir kien immexxi mis-settur tat-turiżmu, li jimpjega madwar 30% tal-forza tax-xogħol u jipprovdi aktar minn 70% tad-dħul tal-pajjiż fil-kambju; u għas-sajd għat-tonn. Fl-aħħar snin il-gvern ħeġġeġ l-investiment barrani biex jimmodernizza lukandi u servizzi oħra.

Fl-istess ħin, il-gvern ikkonvinċa li jnaqqas id-dipendenza fuq it-turiżmu, jippromwovi l-iżvilupp tal-agrikoltura, is-sajd u l-manifattura fuq skala żgħira. Il-vulnerabbiltà tas-settur tat-turiżmu hija żvelata mit-tnaqqis fid-dejn fl-1991-1992, l-aktar minħabba r-rata tal-kambju stmata żżejjed tal-pajjiż, il-Gwerra tal-Golf, segwita mill-qrib mill-avvenimenti tal-11 ta’ Settembru, 2001. kontra l-Istati Uniti Żviluppi oħra li qed jiffaċċjaw il- gvern huma shortcuts jew brejkijiet fuq id-defiċit tal-baġit, bħat-trażżin tal-ispejjeż għall-assistenza soċjali u l-privatizzazzjoni ulterjuri tal-kumpaniji pubbliċi. Il-gvern għandu preżenza dominanti fl-attività ekonomika, f'kumpaniji pubbliċi li jqassmu prodotti taż-żejt, fl-assigurazzjoni, bankarji, importazzjonijiet ta' komoditajiet, telekomunikazzjonijiet u firxa wiesgħa ta' negozji oħra.

[[File:Central Bank of Seychelles.jpg|thumb|Bank Ċentrali tas-Seychelles (Central Bank of Seychelles)]]


It-tkabbir ġie ttardjat fil-perjodu 1998-2001 minħabba l-inattività tas-setturi tat-turiżmu u tas-sajd għat-tonn, li qabel kienu msemmija bħala l-attivitajiet ewlenin tal-ekonomija. Barra minn hekk, il-kontroll strett fuq ir-rati tal-kambju u n-nuqqas ta 'munita barranija ddeterjoraw il-prospetti ekonomiċi fi żmien qasir. Il-valur tas-suq iswed tar-Rupee tas-Seychelles huwa kullimkien minn żewġ terzi sa nofs ir-rata tal-kambju uffiċjali; mingħajr żvalutazzjoni fis-settur tat-turiżmu attwali, li għadu rieqed, filwaqt li t-turisti jfittxu destinazzjonijiet irħas fil-viċin, bħall-Komoros u l-Madagaskar. Tnaqqis fin-numru ta’ titjiriet li jservu l-pajjiż, prinċipalment minħabba l-inkapaċità tal-kumpaniji tal-ajru li jirripatrijaw il-fondi, ġiegħel ukoll it-tkabbir tal-industrija tat-turiżmu. Il-wasla riċenti tal-Emirates Airlines u l-Qatar Airlines fil-gżejjer wasslet għal żieda fit-tkabbir.

Fir-rati tal-kambju uffiċjali, is-Seychelles tibqa' l-aktar pajjiż sinjur fl-Afrika, f’termini ta' PGD per capita; (US$7,504 fl-2005), għalkemm jekk tiġi applikata r-rata tal-kambju parallela, jew ir-rati tal-parità tas-saħħa tal-akkwist, tkun wara l-Mawrizju u l-Botswana. Minħabba t-tnaqqis ekonomiku (l-ekonomija naqset bi 2% bejn l-2004 u l-2005, u naqset għall-inqas għall-istess livell bħal fl-2006), il-pajjiż qed jinżel, f'termini ta' dħul per capita.

Mill-kriżi ekonomika globali tal-2008, il-gvern tas-Seychelles ipprijoritizza t-tnaqqis tad-defiċit tal-baġit, inkluż it-trażżin tal-ispejjeż tal-benessri soċjali u l-privatizzazzjoni ulterjuri tal-intrapriżi pubbliċi. Il-gvern għandu preżenza mifruxa fl-attività ekonomika, b'kumpaniji pubbliċi attivi fid-distribuzzjoni ta' prodotti taż-żejt, banek, importazzjonijiet ta' komoditajiet, telekomunikazzjonijiet, u firxa wiesgħa ta' negozji oħra. Skont l-Indiċi tal-Libertà Ekonomika tal-2013, li jkejjel il-grad ta' gvern limitat, il-ftuħ tas-suq, l-effiċjenza regolatorja, l-istat tad-dritt u fatturi oħra, il-libertà ekonomika żdiedet kull sena mill-2010.

Huwa importanti li wieħed jinnota li s-Seychelles hija, per capita, l-aktar pajjiż midjun fid-dinja skont il-Bank Dinji, b’dejn pubbliku totali ta' madwar 122.8% tal-PGD. Madwar żewġ terzi ta' dan id-dejn jinsab fil-pajjiż, bil-bilanċ dovut lill-banek kummerċjali multilaterali u bilaterali. Il-pajjiż jinsab lura fuq ħafna mill-kredituri internazzjonali tiegħu, u kellu jirrikorri għal dejn kummerċjali biex jibqa' jista' jissellef. Dan il-piż għoli tad-dejn huwa konsegwenza diretta tar-rata tal-kambju stmata żżejjed; Essenzjalment, il-pajjiż jgħix lil hinn mill-mezzi tiegħu u jiffinanzja l-għajxien tiegħu billi jissellef domestikament u internazzjonalment.

=== Turiżmu ===
Fl-1971, bil-ftuħ tal-Ajruport Internazzjonali tas-Seychelles, it-turiżmu sar industrija ewlenija, essenzjalment qasam l-ekonomija fi pjantaġġuni u turiżmu. Is-settur tat-turiżmu ħallas aħjar, u l-ekonomija tal-pjantaġġuni setgħet tespandi biss s'issa. Is-settur tal-pjantaġġuni tilef prominenza u t-turiżmu sar l-industrija ewlenija fis-Seychelles. Konsegwentement, seħħet mewġa sostnuta ta' kostruzzjoni ta' lukandi matul il-biċċa l-kbira tas-snin sebgħin, inkluż il-ftuħ ta' Coral Strand Smart Choice, Vista Do Mar u Bougainville Hotel fl-1972.

F’dawn l-aħħar snin, il-gvern ħeġġeġ l-investiment barrani biex itejjeb il-lukandi u servizzi oħra. Dawn l-inċentivi wasslu għal ammont kbir ta' investiment fi proġetti ta' proprjetà immobbli u resorts turistiċi ġodda, bħall-proġett TIME, imqassam mill-Bank Dinji, flimkien mal-proġett ta' qablu MAGIC. Minkejja t-tkabbir tagħha, il-vulnerabbiltà tas-settur tat-turiżmu kienet evidenti bit-tnaqqis qawwi tal-1991-1992, l-aktar minħabba l-Gwerra tal-Golf.

[[File:Giant tortoise D'Arros.jpg|thumb|Fekruna ġgant (Giant tortoise) mill-Gżira ta' Arros, is-Seychelles]]

Minn dakinhar, il-Gvern fittex li jnaqqas id-dipendenza fuq it-turiżmu billi jippromwovi l-iżvilupp tal-agrikoltura, is-sajd, il-manifattura fuq skala żgħira u, aktar reċentement, is-settur finanzjarju offshore, billi ħoloq l-Awtorità għas-Servizzi Finanzjarji u jippromulga diversi liġijiet (bħall- Il-Liġi tal-Fornituri ta' Servizzi Korporattivi Internazzjonali, il-Liġi tal-Kumpaniji tan-Negozju Internazzjonali, il-Liġi tat-Titoli, il-Liġi tal-Fondi ta' Investiment u l-Hedge Funds, fost oħrajn). F'Marzu 2015, is-Seychelles allokaw il-Gżira Assumption biex tiġi żviluppata mill-Indja.

Minħabba l-effetti tal-COVID-19, is-Seychelles għalqu l-fruntieri tagħha għat-turiżmu internazzjonali fl-2020. Il-pajjiż reġa' fetaħ il-fruntieri tiegħu għat-turisti internazzjonali mill-25 ta' Marzu, 2021. Hekk kif il-programm nazzjonali ta' tilqim mexa 'l quddiem tajjeb, il-Ministeru Il-Ministeru tal-Affarijiet Barranin tal-pajjiż u It-turiżmu ħa d-deċiżjoni li jippermetti aċċess għat-turisti barranin filwaqt li żamm il-miżuri tas-saħħa pubblika, bħall-użu ta' maskri, id-distanza soċjali, sanità regolari u ħasil tal-idejn.

Fl-2023, intgħażlet fost it-30 gżira l-aktar attraenti fid-dinja skont il-komunità tal-qarrejja Conde Nast Travelers.

=== Enerġija ===
Għalkemm multinazzjonali taż-żejt esploraw l-ilmijiet ta' madwar il-gżejjer, ma nstab l-ebda żejt jew gass. Fl-2005, ġie ffirmat ftehim mal-kumpanija Amerikana Petroquest, li taha drittijiet ta' esplorazzjoni f'madwar 30,000 km² (territorju simili għad-daqs tal-Belġju) madwar il-gżejjer Constant, Topaz, Farquhar u Coëtivy sal-2014. Seychelles jimporta żejt mill-Persjan. Golf fil-forma ta' derivati ​​taż-żejt raffinati b'rata ta' madwar 5,700 barmil kuljum (910 m3/d).

F'dawn l-aħħar snin, iż-żejt ġie importat mill-Kuwajt u wkoll mill-Baħrejn. Is-Seychelles jimporta tliet darbiet aktar żejt milli jeħtieġ għall-użi interni tagħha minħabba li tesporta mill-ġdid is-surplus fil-forma ta' bunkers għal bastimenti u ajruplani li jieqfu f’Mahé. M'hemm l-ebda kapaċità ta' raffinar fuq il-gżejjer. L-importazzjonijiet, id-distribuzzjoni u r-riesportazzjoni taż-żejt u l-gass huma r-responsabbiltà tas-Seychelles Petroleum (Sepec), filwaqt li l-esplorazzjoni taż-żejt hija r-responsabbiltà tas-Seychelles National Oil Company (SNOC).

=== Agrikoltura ===
Fl-1993, il-Ministeru tal-Agrikoltura u r-Riżorsi tal-Baħar tas-Seychelles ċeda l-ġestjoni ta' ħames irziezet tal-stat, li kienu maqsuma f’plottijiet żgħar u mikrija lil individwi privati. Barra minn hekk, is-settur agrikolu kien jikkonsisti mill-irziezet tal-istat tas-Seychelles Agricultural Development Company (Sadeco) u dawk tal-gżejjer ta' barra, ġestiti mill-IDC; tliet irziezet kbar oħra li prinċipalment jipproduċu coconuts, kannella u tè; madwar 250 familja ddedikati għall-produzzjoni tal-ikel full-time; u madwar 700 familja li jaħdmu part-time. Ħafna familji jikkultivaw ġonna u jrabbu bhejjem għall-konsum domestiku.

[[File:Seychellois farmer in his field.jpg|thumb|L-agrikoltura sservi bħala għajxien għal parti mill-familji fis-Seychelles]]

Iż-żona totali li tinħarat tal-gżejjer hija biss madwar 400 ettaru. Għalkemm ix-xita hija abbundanti, l-istaġuni mxarrba u niexfa huma definiti ħafna. Hemm bżonn ta' sistemi aħjar ta' tisqija u drenaġġ biex jitjiebu l-ħsad. Il-gvern ħa diversi miżuri biex inaqqas id-dipendenza fuq l-ikel importat, bħad-deregolazzjoni tal-produzzjoni u l-kummerċjalizzazzjoni u t-tnaqqis tat-taxxi fuq il-fertilizzanti u t-tagħmir. Bħala riżultat, il-produzzjoni tal-frott u l-ħaxix żdiedet minn 505 tunnellata fl-1990 għal 1,170 tunnellata fl-1992. Din iż-żieda ma kinitx akkumpanjata minn tnaqqis proporzjonali fl-importazzjonijiet tal-frott u l-ħaxix, li laħqu 3,471 tunnellata fl-1992. Fil-biċċa l-kbira Fil-biċċa l-kbira tal-każijiet, prodotti importati huma ferm irħas, minkejja merkanzija bl-ajru, taxxi fuq l-importazzjoni u spejjeż oħra, li jagħmilha meħtieġa għall-SMB li japplika marġini ta' profitt għoli fuq l-importazzjonijiet biex tiġi evitata l-interruzzjoni tal-produzzjoni nazzjonali.

L-espansjoni tal-produzzjoni tal-bhejjem hija mxekkla minn invażjoni tad-djar u żviluppi oħra fuq art agrikola, kif ukoll spejjeż dejjem jogħlew tax-xogħol u l-għalf tal-annimali. In-numru ta' bhejjem maqtula fl-1992 (329 ras) prattikament ma nbidilx meta mqabbel mal-ħames snin ta' qabel. Il-qatla tal-ħnieżer (4,598) żdiedet b'45% meta mqabbla mal-1987, u l-produzzjoni tat-tiġieġ (439,068) żdiedet b'60%.

Iż-żewġ uċuħ ta' esportazzjoni tradizzjonali, copra (laħam tal-ġewż imnixxef li minnu jiġi prodott iż-żejt) u l-kannella, naqsu ħafna minħabba l-ispiża għolja tal-produzzjoni u l-pressjoni minn kompetituri bi prezz baxx fis-suq internazzjonali. Il-vanilla, darba importanti, hija prodotta fuq skala żgħira ħafna. It-te mkabbar fuq l-għoljiet miċ-ċpar ta' Mahé huwa uċuħ tar-raba' tal-pjantaġġuni aktar riċenti, li jservi primarjament is-suq lokali.

== Demografija ==
Skont stimi tal-2015, il-popolazzjoni tas-Seychelles kienet 91,400. Billi l-gżejjer ma kellhom l-ebda popolazzjoni indiġena, is-Seychelles tal-lum ġejjin minn immigranti, l-aktar ta’ dixxendenza Franċiża, Afrikana, Indjana u Ċiniża. Nofs biss il-popolazzjoni tgħix f’żoni urbani, bir-Rabat (il-kapitali) tkun l-akbar belt fl-arċipelagu, b’popolazzjoni ta’ 26,450 abitant fl-2010. Il-kompożizzjoni etnika tal-pajjiż hija simili ħafna għal dik tal-arċipelagu tal-gżira.Mawrizju. u Reunion Island.

=== Lingwi ===
[[File:Seventh Seychelles National Assembly.jpg|thumb|Assemblea Nazzjonali tas-Seychelles b'ismu miktub biss bil-Kreol ''Lasanble Nazzjonali Sesel'']]
Il-Gżejjer Seychelles għandhom tliet lingwi uffiċjali skont il-kostituzzjoni attwali tagħhom:

* Il-Kreol tas-Seychellois, (Kreol Seselwa jew Créole Seychellois) lingwa komuni b'bażi ​​lessikali Franċiża, hija l-lingwa materna ta' 95% tal-popolazzjoni u hija mitkellma minn 97% minnha. Jingħad li hija bbażata fuq Mascarino Creole. u li huwa qrib ħafna tal-Kreoli tal-Mawrizja;
* L-Ingliż, il-lingwa tal-kolonizzatur għal aktar minn seklu u nofs, huwa mitkellem minn 60% tal-popolazzjoni87​ u jintuża prinċipalment fl-amministrazzjoni u n-negozju;
* Il-Franċiż, il-lingwa tal-ewwel kolonizzatur għal seba' deċennji, mitkellma minn 30% tal-popolazzjoni (53% inklużi Francophones parzjali), tintuża prinċipalment fl-istampa bil-miktub, sinjali kummerċjali u ċerimonji reliġjużi tal-Ħadd. Ta’ min jinnota li l-karti tal-flus jinkitbu biss bil-Kreol u bl-Ingliż tas-Seychelles, iżda mhux bil-Franċiż.
Seychellois oħra wkoll f'minoranza jitkellmu b'mod fluwenti lingwi Ewropej oħra bħat-Taljan jew il-Ġermaniż.

=== Reliġjon ===
[[File:Victoria Seychelles cathedral.jpg|thumb|Katidral tal-Kunċizzjoni, is-Seychelles]]
Il-maġġoranza tas-Seychelles huma Insara, l-aktar Kattoliċi u parzjalment Protestanti. Il-bqija tal-popolazzjoni tipprattika reliġjonijiet oħra, bħall-Induiżmu u l-Islam.

Xi abitanti jemmnu f'reliġjon antika msejħa Ahrjuje.

==== Reliġjonijiet fis-Seychelles (Ċensiment 2010) ====
* [[Knisja Kattolika|Insara Kattoliċi]] - 76.2%
* [[Insara Anglikani]] - 6.1%
* Insara oħra - 6.9%
* [[Ħinduiżmu]] - 2.4%
* [[Iżlam]] - 1.6%
* Oħrajn mhux Insara - 1.1%
* Mhux reliġjużi - 0.9%
* Mhux indikat - 4.8%

=== Edukazzjoni ===
Is-Seychelles għandha l-ogħla rata ta' litteriżmu mill-pajjiżi kollha fl-Afrika sub-Saħarjana.Skond The World Factbook mill-2018, 95.9% tal-popolazzjoni ta' aktar minn 15-il sena taf jaqra u tikteb fis-Seychelles, rispettivament.

[[File:The Little North Island Library (North Island), is-Seychelles|thumb|The Little North Island Library (North Island), is-Seychelles]]

Sa nofs is-seklu 19, kien hemm ftit edukazzjoni formali fis-Seychelles. Il-knejjes Kattolika u Anglikana fetħu skejjel fil-missjonijiet fl-1851. Il-missjoni Kattolika aktar tard mexxiet skejjel sekondarji għal subien u bniet ma’ aħwa reliġjużi u sorijiet minn barra, anke wara li l-gvern ħa r-responsabbiltà tagħhom fl-1944.

Fl-1959 infetħet skola għat-taħriġ tal-għalliema, hekk kif il-provvista ta' għalliema mħarrġa lokalment bdiet tikber, u ma tantx inħolqu ħafna skejjel ġodda. Sistema ta' edukazzjoni b'xejn ilha fis-seħħ mill-1981, li tirrikjedi l-attendenza tat-tfal kollha fil-gradi wieħed sa disgħa, li jibdew mill-età ta' ħames snin. 90% tat-tfal jattendu l-iskola tan-nursery fl-età ta' erba' snin.

Ir-rata tal-litteriżmu tat-tfal fl-età tal-iskola qabżet id-90% fl-aħħar tas-snin 80. Ħafna Seychelles anzjani ma kinux tgħallmu jaqraw jew jiktbu fi tfulithom; Il-klassijiet tal-edukazzjoni għall-adulti għenu biex jgħollu l-litteriżmu tal-adulti minn 60% għal kważi 100% mitluba fl-2014.

Hemm total ta’ 68 skola fis-Seychelles. Is-sistema tal-iskejjel pubbliċi tikkonsisti fi 23 daycare, 25 skola primarja, u 13-il skola sekondarja. Dawn jinstabu f'Mahé, Praslin, La Digue u Silhouette. Barra minn hekk, hemm tliet skejjel privati: École Française, International School u l-iskola indipendenti. L-iskejjel privati ​​kollha jinsabu f'Mahé, u l-Iskola Internazzjonali għandha fergħa fi Praslin. Hemm seba' skejjel post-sekondarji (mhux terzjarji): is-Seychelles Polytechnic, l-Iskola ta' l-Istudji Avvanzati, l-Akkademja tat-Turiżmu tas-Seychelles, l-Università ta' l-Edukazzjoni tas-Seychelles, l-Istitut tat-Teknoloġija tas-Seychelles, iċ-Ċentru ta' Taħriġ Marittimu, l-Agrikoltura u l-Ortikultura tas-Seychelles. Ċentru ta' Taħriġ u l-Istitut Nazzjonali tas-Saħħa u l-Istudji Soċjali.

L-amministrazzjoni lokali nediet pjanijiet biex tiftaħ università sabiex titwaqqaf it-telf tal-imħuħ li seħħ. L-Università tas-Seychelles, li bdiet b'kollaborazzjoni mal-Università ta' Londra, fetħet il-bibien tagħha fis-17 ta' Settembru 2009 fi tliet siti, u toffri lawrji mill-Università ta' Londra.

=== Saħħa ===
[[File:Hospital sign in Seychelles.jpg|thumb|Isptar tas-Seychelles]]
Is-Seychelles kisbu ċ-ċaqliq epidemjoloġiku minn mard li jittieħed għal mard li ma jitteħidx. Ħafna mill-mard li jittieħed u li jittieħed ġie kkontrollat ​​jew eradikat. Fl-2014, l-Organizzazzjoni Dinjija tas-Saħħa rrappurtat li l-pajjiż kien fit-triq it-tajba biex jilħaq l-Għanijiet ta' Żvilupp tal-Millennju u kien indirizza xi wħud mid-determinanti soċjali tas-saħħa.

L-aċċess għall-kura tas-saħħa primarja huwa b'xejn għaċ-ċittadini kollha, iżda biex taċċessa servizzi tal-kura tas-saħħa terzjarja aktar kumplessi trid tivvjaġġa lejn il-Kenja jew l-Afrika t'Isfel u tħallas. F'Mahé hemm servizzi speċjalizzati. Hemm xi kliniċi mediċi privati ​​żgħar f'Mahé.

Fl-2014, kien hemm madwar tabib wieħed għal kull 780 persuna u infermier wieħed għal kull 400.

Fl-2019 kien hemm sptar wieħed u 17-il ċentru tas-saħħa fis-Seychelles.​

Fis-snin 2020, il-pajjiż iffaċċja epidemija ta' użu ta' eroina, li affettwat mill-inqas 10% tal-popolazzjoni tiegħu.

== Trasport ==
It-trasport fis-Seychelles iseħħ fil-kuntest muntanjuż ta' pajjiż tropikali żgħir b'diversi gżejjer. It-trasport fis-Seychelles huwa lokali għall-popolazzjoni residenti u globali għall-flussi turistiċi.

=== Trasport bit-triq ===
In-netwerk tat-toroq prinċipali jgħaqqad iċ-ċentri ewlenin tal-popolazzjoni, li jmur tul il-biċċa l-kbira tal-kosta u jaqsam l-intern diversi drabi. Hemm bejn 400 u 500 km ta' toroq pavimentati, l-aktar fuq Mahé, il-gżira ewlenija. Fuq il-gżejjer l-oħra hemm ftit, jekk hemm, vetturi privati, iżda n-netwerk tal-karozzi tal-linja huwa estensiv ħafna. SPTC (Seychelles Public Transport Corporation) topera karozzi tal-linja tad-ditta Tata mill-Indja, fit-toroq ewlenin kollha, diversi drabi fis-siegħa. Ir-rata hija l-istess għar-residenti u l-barranin; Il-biljett jiswa ħames rupee Seychellois (0.30 ewro).

=== Trasport bl-Ajru ===
[[File:Mahe airport SCAA.jpg|thumb|Ajruport Internazzjonali tas-Seychelles]]
It-trasport bl-ajru fis-Seychelles huwa rregolat mill-Awtorità tal-Avjazzjoni Ċivili tas-Seychelles (Autorité de l'aviation civile des Seychelles) u huwa bbażat prinċipalment fuq l-Ajruport Internazzjonali tas-Seychelles, li huwa l-punt ta' dħul ewlieni għall-flussi turistiċi. Hemm ukoll it-tieni ajruport, Praslin.

Il-linja tal-ajru nazzjonali hija Air Seychelles, maħluqa fl-1986. B'5 ġettijiet reġjonali DHC-6 Twin Otter-400 Series u żewġ Airbus A320-200 li joperaw minn Mahé fl-2017, ilha 40% proprjetà ta' Etihad Airways mill-2012.

=== Trasport marittimu ===
[[File:Seychelles 077.JPG|thumb|Jottijiet f'Mahé, is-Seychelles]]
It-trasport tal-passiġġieri jopera fuq rotta li tgħaqqad it-tliet gżejjer ewlenin: Mahé, Praslin u La Digue. Din ir-rotta hija moqdija minn lanċa żgħira u veloċi, il-Cat Coco, li tiswa ħafna flus, tiswa kważi ewro kull kilometru. Mill-2014 'l hawn, ir-rabta marittima bejn it-tliet gżejjer prinċipali kienet f'sitwazzjoni ta' monopolju, peress li vapuri merkantili żgħar oħra ma jistgħux iġorru aktar passiġġieri. La Belle Séraphina u La Praslinoise kienu jieħdu passiġġieri abbord għal madwar 15-il ewro, għalkemm il-vjaġġ huwa ħafna aktar bil-mod. Madankollu, ir-rata Cat Coco tiddistingwi lit-turisti minn ċittadini. Barra minn hekk, is-Seychelles huma destinazzjoni popolari għal jottijiet u katamarani.

Il-fluss tal-merkanzija jilħaq il-gżira prinċipali qabel ma jerġa 'jqassam minn bastimenti żgħar.

=== Monorail ===
In-negozjant Barry Laine ilu jippromwovi l-bini ta' monorail għat-trasport tal-passiġġieri f'Mahé mill-inqas mill-2008. Speċjalment fil-perjodu bejn l-2009 u l-2012, il-proġett kien is-suġġett ta' dibattiti intensi kemm politikament kif ukoll fil-midja.Komunikazzjoni tas-Seychelles. Il-proġett kellu jitlesta l-ewwel żewġ fażijiet, minn Anse Etoile għar-Rabat u mir-Rabat għall-ajruport, sal-2015. It-tielet fażi kellha ssegwi fl-aħħar tal-2017. L-ispiża tal-ewwel żewġ fażijiet kienet stmata għal $45 miljun, u $18-il miljun dollaru għall-fażi 3. Il-kuntratt tal-kostruzzjoni u l-operat, għalkemm mingħajr finanzjament tal-gvern, kien diġà ngħata fl-2009 lil Anse Royale Express, kumpanija mmexxija minn Barry Laine u mwaqqfa sena qabel.

[[File:Ferry across the islands.jpg|thumb|Ferry fis-Seychelles użat għat-trasport bejn gżejjer differenti]]

Il-pjan jinkludi sitt waqfiet fil-fażijiet 1 u 2, mit-tramuntana għan-nofsinhar:

* Ferry fis-Seychelles użat għat-trasport bejn gżejjer differenti
* Anse Etoile fil-grigal tal-gżira
* Perseveranza, għall-gżira tal-istess isem u l-gżira ta’ Puerto, li kienet tqajmet bl-irkupru tal-artijiet
* Victoria, fil-kapitali tas-Seychelles
* Roche Caiman
* Providenza
* Ajruport Internazzjonali tas-Seychelles
* Żewġ stazzjonijiet ġew ippjanati bħala espansjoni tas-sistema (fażi 3):

Anse aux Pins
Anse Royale
Il-kostruzzjoni kellha titwettaq bl-għajnuna Indjana.​ Mill-aħħar tal-2016, il-kostruzzjoni ma' kinitx bdiet u ma kinitx se tibda qabel is-sajf tal-2021. Barry Laine qed ikompli jiddefendi l-proġett.

== Kultura ==
=== Arti ===
Is-Seychelles għandha grupp ta' artisti divers u promettenti li jispiraw mill-gżejjer ta' madwarhom.

Fl-1994 ġiet inawgurata Gallerija Nazzjonali tal-Arti biex jimmarka l-ftuħ uffiċjali taċ-Ċentru Kulturali Nazzjonali, li fih il-Librerija Nazzjonali u l-Arkivji Nazzjonali flimkien ma' uffiċċji oħra tal-Ministeru tal-Kultura.

[[File:Seychelles Natural History Museum Front.JPG|thumb|Mużew tal-Storja Naturali tas-Seychelles (Seychelles Natural History Museum)]]

Fl-inawgurazzjoni tiegħu, il-Ministru tal-Kultura ddikjara li l-wirja ta' xogħlijiet minn artisti, pitturi u skulturi tas-Seychelles kienet xhieda tal-iżvilupp tal-arti fis-Seychelles bħala forma kreattiva ta' espressjoni, u offriet ħarsa lejn l-istat tal-arti kontemporanja fl- pajjiż.

Ħafna artisti Seychellois kontemporanji attendew universitajiet internazzjonali mill-indipendenza tal-pajjiż fl-1976, u kienu ħielsa li jesprimu lilhom infushom f'varjetà ta' stili.

Il-pitturi kienu tradizzjonalment ispirati mill-karatteristiċi naturali tas-Seychelles biex jipproduċu firxa wiesgħa ta' xogħlijiet fil-midja li jvarjaw minn akwarell għal żejt, akriliku, collage, metalli, aluminju, injam, drappijiet, gouache, verniċ, materjali riċiklati, pastelli, faħam, intaljar, inċiżjoni u stampi giclée. Skulturi lokali jipproduċu xogħlijiet multa fl-injam, ġebel, bronż u kartun.

Il-kotba ppubblikati reċentement joffru ħarsa ġenerali unika tal-arti kontemporanja fis-Seychelles, li jesploraw l-storja tal-pajjiż u l-iżvilupp tal-arti viżiva.

=== Mużika u żfin ===
[[File:Kanmtole dance 2.jpg|thumb|Kanmtole, żfin tipiku tas-Seychelles]]
Il-mużika u ż-żfin dejjem kellhom rwol prominenti fil-kultura u l-festivals lokali tas-Seychelles. Għeruq fil-kulturi Afrikani, tal-Madagaskar u Ewropej, il-mużika hija kkaratterizzata minn tnabar, bħat-tam-tam, u strumenti sempliċi tal-korda. Il-vjolin u l-kitarra huma importazzjonijiet barranin relattivament reċenti li għandhom rwol prominenti fil-mużika kontemporanja.

Iż-żfin Sega, bit-tbandil tal-ġenbejn u t-tfixkil tas-saqajn, jibqa' popolari, bħalma jibqa' l-Moutya tradizzjonali, żfin li jmur lura għal żmien l-iskjavitù, meta spiss kien jintuża biex jesprimi emozzjonijiet qawwija u skuntentizza.

Il-mużika tas-Seychellois hija diversa, riflessjoni tal-fużjoni tal-kulturi tul l-storja tagħha. Il-mużika folkloristika tal-gżejjer tinkorpora influwenzi multipli b'mod sinkretiku. Jinkludi ritmi Afrikani, estetika u strumentazzjoni, bħal zez u bom (magħrufa fil-Brażil bħala berimbau); contredanse Ewropea, polka u mazurka; folk u pop Franċiż; sega tal-Mawrizju u Réunion; taarab, soukous u ġeneri pan-Afrikani oħra; u mużika Polinesjana, Indjana u Arcadian.

Il-Contumbley hija forma popolari ta' mużika ta' perkussjoni, bħalma hija moutya, fużjoni ta' ritmi folkloristiċi indiġeni mal-benga Kenjan. Kontredans, ibbażat fuq żfin kontrapunt Ewropew, huwa popolari wkoll, speċjalment fil-kompetizzjonijiet tad-distrett u tal-iskejjel matul il-Festival Kreol annwali (Festival Internazzjonali tal-Kreol). Fil-bazaars tal-bajja, il-moutya ħafna drabi tintlagħab u tiżfen. Il-mużika titkanta bil-Kreolu tas-Seychelles tal-[[lingwa Franċiża]], u bil-[[lingwa Franċiża|Franċiż]] u bl-[[Ingliż]].

=== Gastronomija ===
L-ikel bażiku tas-Sechelles jinkludi platti tal-ħut, tal-frott tal-baħar u tal-krustaċji, ħafna drabi akkumpanjati mir-ross.Dixxijiet tal-ħut huma msajra b'diversi modi, bħal steamed, grilled, mgeżwra fil-weraq tal-banana, moħmija, immellaħ u affumikata.Dixxijiet tal-curry bir-ross huma wkoll parti importanti tal-kċina tal-pajjiż.

[[File:Coconut parfait Seychelles.jpg|thumb|Il-Coconut Parfait: Ġelat magħmul lokalment ippreparat ġo coconut nofsu maqtugħ għad-deżerta.]]

Ikel bażiku ieħor huwa coconut, breadfruit, mango, u kordonnyen fish.119 Il-pjanċi spiss ikunu mżejna bi fjuri friski.

* Dixxijiet tat-tiġieġ, bħall-curry tat-tiġieġ u l-ħalib tal-ġewż.
* Curry tal-ġewż tal-Indi.
* Dal (għads).​
* Curry tal-ħut.
* Ross biż-żagħfran.
* Frott tropikali frisk.
* Ladob, li jittiekel bħala platt savory jew bħala deżerta. Il-verżjoni tad-deżerta ġeneralment tikkonsisti minn banana misjura u patata ħelwa (iżda tista 'tinkludi wkoll kassava, frott tal-ħobż jew saħansitra corossol), mgħollija bil-ħalib tal-ġewż, zokkor, noċemuskata u pod tal-vanilla sakemm il-frott ikun ratba u z-zalza tkun krema. normalment jinkludi ħut immellaħ, imsajjar bl-istess mod għall-verżjoni tad-deżerta, bil-banana, kassava, u frott tal-ħobż, iżda bil-melħ minflok iz-zokkor (u tħalli barra l-vanilla).
*Iċ-ċatney tal-kelb il-baħar normalment jikkonsisti minn kelb il-baħar bil-ġilda mgħollija, imfarrak fin u msajjar bil-meraq tal-bilimbi mbuttat u l-ġir. Huwa mħallat ma 'basla u ħwawar, u l-basla hija moqlija u msajra fiż-żejt.
* Ħxejjex.

=== Midja ===
Il-gazzetta ewlenija hija n-Nazzjon tas-Seychelles, iddedikata għall-fehmiet tal-gvern lokali u l-affarijiet kurrenti. Partiti politiċi oħra jippubblikaw gazzetti bħal Regar. Gazzetti u rivisti barranin jistgħu jinstabu fil-biċċa l-kbira tal-ħwienet tal-kotba u tal-gazzetti. Il-gazzetti huma ppubblikati prinċipalment bil-Kreol tas-Seychellois, bil-Franċiż u bl-Ingliż.

[[File:Launch of the Seychelles News Agency, April 2014.jpg|thumb|Tnedija tal-Aġenzija tal-Aħbarijiet tas-Seychelles fl-2014]]

In-netwerk ewlieni tat-televiżjoni u tar-radju, imħaddem mis-Seychelles Broadcasting Corporation, joffri programmi ta' aħbarijiet u dibattitu prodotti lokalment bil-lingwa Kreol tas-Seychelles, bejn it-3 u l-11:30 p.m. matul il-ġimgħa u sigħat itwal matul il-ġimgħa. Hemm ukoll programmi tat-televiżjoni importati bl-Ingliż u bil-Franċiż fuq it-televiżjoni terrestri tas-Seychelles, u t-televiżjoni bis-satellita internazzjonali kibret malajr f'dawn l-aħħar snin.

Fis-Seychelles, il-linji tat-telekomunikazzjoni lokali u internazzjonali huma operati minn Cable &amp; Wireless. Fl-1997 kien hemm madwar 11,000 linja tat-telefon u aktar minn 20,000 telefon, li jfisser li aktar minn nofs il-popolazzjoni għandha telefon id-dar.

L-istazzjon FEBA Seychelles ġie rtirat mis-servizz fl-aħħar ta' Marzu 2003, u xandiriet b'mewġ qasir ġew trasferiti għal stazzjonijiet oħra, ħafna minnhom fl-ex [[Unjoni Sovjetika]].

=== Telekomunikazzjonijiet ===
L-Internet ġie introdott fis-Seychelles minn Atlas Seychelles Ltd, joint venture ta' tliet kumpaniji ewlenin tal-kompjuter, Victoria Computer Services (Proprietary) Ltd, Space 95 u MBM Seychelles Ltd, f’Settembru 1996. Fl-2000 kien hemm madwar 2,000 abbonat għall-Internet. fuq il-gżejjer. 60% huma utenti privati ​​jew domestiċi u 40% huma kumpaniji, li minnhom 30% huma gvern u 70% huma kumpaniji oħra. Hemm tliet fornituri tas-servizz tal-Internet fis-Seychelles: Atlas, Intelvision u Kokonet.

Fl-2009, wara l-kundanna tas-sidien ta' The Pirate Bay għal ksur tad-drittijiet tal-awtur, is-sit popolari BitTorrent inbiegħ lil kumpanija bbażata fis-Seychelles bl-isem ta’ Riversella Ltd.

Fl-2012, il-kejbil taħt il-baħar tas-Seychelles East Africa System (SEAS) ta' 1,930 km laħaq Beau Vallon fuq il-gżira ta' Mahé, u għaqqad il-gżejjer tas-Seychelles mat-Tanżanija.Il-kejbil SEAS inizjalment huwa mgħammar b'20 Gbit/s b'kapaċità ta' disinn finali ta' 320 Gbit /s.

== Sports ==
L-aktar sport popolari fis-Seychelles huwa l-basketball, li r-rilevanza tiegħu kibret b'mod sinifikanti fl-aħħar għaxar snin.It-tim nazzjonali tal-pajjiż ikkwalifika għal-Logħob Afrikan tal-2015, fejn ikkompetiet kontra wħud mill-akbar pajjiżi tal-kontinent, bħall-[[Eġittu]].

[[File:Seychelles national football team - 2011 Indian Ocean Island Games.jpg|thumb|It-tim tal-futbol tas-Seychelles f'Awwissu 2011 wara li rebaħ il-midalja tad-deheb fil-Logħob tal-Gżira tal-Oċean Indjan.]]

Is-Seychelles Basketball League (SBL) hija l-kompetizzjoni ewlenija tal-basketball tal-klabbs fis-Seychelles. Il-kampjonat jikkonsisti minn 10 timijiet. Għal Diċembru 2019, iċ-champion difensur kien it-tim Beau Vallon Heat.

Iċ-champions tal-SBL jistgħu jipparteċipaw fir-rawnds ta' kwalifika tal-Lega Afrikana tal-Baskitbol jew tal-Lega tal-Basketball Africa (BAL). Timijiet oħra jinkludu Premium Cobras, Praslin Warriors, Razors, RC Dynamics, Mont Fleuri Dawgz, BAYA, Anse Boileau Angels, PLS Hawks u MBU Rockers.

It-tim nazzjonali tal-basketball tas-Seychelles jirrappreżenta lil dan il-pajjiż f’kompetizzjonijiet internazzjonali. Huwa amministrat mill-Federazzjoni tal-Baskitbol tas-Seychelles.

Is-Seychelles ikkompetew tajjeb fil-Logħob tal-Gżira tal-Oċean Indjan, iżda għad iridu jikkwalifikaw għall-Kampjonat Afrikan tal-Baskitbol.

Is-Seychelles għandha tim nazzjonali tal-futbol affiljat mal-FIFA (permezz tal-Federazzjoni tal-Futbol tas-Seychelles jew il-Federazzjoni tal-Futbol tas-Seychelles) u kampjonat jew kampjonat lokali (Seychelles Premier League) stabbilit fl-1979, barra minn hekk il-pajjiż bagħat rappreżentazzjonijiet għal-Logħob Olimpiku tas-Sajf.

== Data ==
Isem Uffiċjali: Repubblika tas-Seychelles, Repiblik Sesel (Seychelles Creole), République des Seychelles (Franċiż), Repubblika tas-Seychelles (Ingliż); Motto: Finis Coronat Opus (Latin: “It-tarf jinkuruna x-xogħol”); Innu: Koste Seselwa (Seychellois Creole: &quot;Magħquda, Seychellois&quot;); Kapitali (u l-aktar belt popolata): Victoria (4°37′25″S 55°27′16″E); Lingwi Uffiċjali: Seychellois Creole, Franċiż u Ingliż; Gentilicio: Seychellois jew Seychellois; Forma ta' Gvern: Repubblika presidenzjali unitarja; President: Wavel Ramkalawan, Viċi President: Ahmed Afif; Korp Leġiżlattiv: Assemblea Nazzjonali tas-Seychelles; Indipendenza mir-Renju Unit: 29 ta' Ġunju 1976; Żona (198 pożizzjoni): 4551 km², Kosta: 491 km1; L-Ogħla Punt: Mount Seychellois; Popolazzjoni (202 pożizzjoni): Ċensiment (2022): 99,202 abitant, Densità: 216 abitant/km²; PGD ​​(PPP) (177 pożizzjoni) (2023): Tkabbir $4.175 biljun​, Per capita: Tkabbir $41.8282​; HDI (2021): Tnaqqis 0.7853​ (72) – Għoli, Koeffiċjent Gini. Ebda bidla 32.1 medju (2018); Munita: Seychelles Rupee (SCR); Żona tal-ħin. UTC+ 4; Kodiċi ISO: 690/SYC/SC; Dominju tal-Internet: .sc; Prefiss tat-telefon: +248; Prefiss tar-Radju: S7A-S7Z; Akronimu tal-pajjiż għal Sutomóviles: SY; Kodiċi IOC: SEY; Sħubija: Commonwealth tan-Nazzjonijiet, Francophonie, UN, AU, COMESA.

== Victoria (Seychelles) ==
Victoria, kultant imsejħa Port Victoria jew Mahé, hija l-kapitali tas-Seychelles, li tinsab fis-settur tal-grigal tal-gżira ta' Mahé. Il-popolazzjoni tagħha kienet 26,450 abitant fl-2010,1 li tirrappreżenta madwar terz tal-popolazzjoni totali tan-nazzjon.
&lt;gallery&gt;
File:Victoria (Seychelles).jpg|Victoria
File:Victoria Clock Tower - Seychelles.JPG|Torri tal-Arloġġ tar-Victoria (Clock Tower of Victoria)
File:Cathedral of the Immaculate Conception, Victoria, Seychelles.jpg|Katidral tal-Kunċizzjoni (Cathedral of the Immaculate Conception)
File:Hindu Temple Victoria Seychelles Islands of Africa.jpg|Tempju ta' Arulmigu Navasakti Vinayagar (Arulmigu Navasakti Vinayagar Temple)
File:Seychelles large map.jpg|Seychelles
&lt;/gallery&gt;

Għall-ewwel, kien stabbilit bħala l-kwartieri ġenerali tal-Gvern Kolonjali tar-Renju Unit. Il-koordinati tagħha huma: 4°37' Nofsinhar, 55°27' Lvant (-4.61667, 55.45).

L-esportazzjonijiet ewlenin tar-Rabat huma l-vanilla, il-ġewż, iż-żejt tal-ġewż, il-qoxra tal-fekruna, is-sapun u l-guano.

L-attrazzjonijiet tal-belt jinkludu t-torri tal-arloġġ Little Ben, il-Qorti, il-Ġonna Botanika Nazzjonali, il-Mużew Storiku Nazzjonali tar-Victoria, il-Mużew tal-Storja Naturali tar-Victoria, u s-Suq Sir Selwyn Selwyn-Clarke. Għandu wkoll l-Istadium Nazzjonali, Istitut tat-Teknoloġija, filwaqt li l-port jinsab fil-Lvant tal-belt, fejn is-sajd tat-tonn u l-bottiljar huma industrija lokali kbira.

L-Ajruport Internazzjonali tas-Seychelles, fil-viċinanza tal-belt, tlesta fl-1971.

Pont ewlieni fir-Rabat inqered fit-terremot tal-Oċean Indjan tal-2004 (26 ta' Diċembru, 2004).

=== Data ===
Entità: Kapitali tas-Seychelles; Gżira: Mahé; Żona: 20.1 km²; Popolazzjoni (2010): 26,450 abitant, Densità: 1228.91 abitant/km²; Żona tal-Ħin: UTC+04:00.

=== Storja ===
Sekli u nofs ilu, il-gżira ta' Mahé kienet għadha diżabitata.

Fl-1744, in-navigatur Franċiż Lazare Picault mar lura lejn il-gżira ta' Abondance, li kienet se ssir Mahé, u ankra l-bastiment tiegħu Elisabeth f’bajja kbira, kalma u sigura li sejjaħ Port-Royal. Il-frejgata Franċiża Le Cerf waslet Port-Royal fl-1 ta' Novembru, 1756 waqt il-Gwerra tas-Seba' Snin Abbord kien hemm il-mexxej tal-ispedizzjoni Franċiża Corneille Nicholas Morphey, li ħa l-gżira billi poġġa ġebla tal-pussess fuq Mahé. Huwa l-eqdem monument fis-Seychelles u bħalissa jista' jidher fil-Mużew Nazzjonali tal-Storja.

Il-post żamm dan l-isem sal-1778, meta ngħata l-isem ġdid ta' “Établissement du Roy”. Il-belt kienet tissejjaħ hekk sal-1841, meta l-Ingliżi isemmuha mill-ġdid Victoria, f'ġieħ ir-Reġina Victoria.

=== Ekonomija ===
It-turiżmu huwa settur importanti tal-ekonomija. L-esportazzjonijiet ewlenin tar-Rabat huma l-vanilla, il-ġewż, iż-żejt tal-ġewż, il-ħut u l-guano.

=== Edukazzjoni ===
Il-kampus Mont Fleuri tal-Università tas-Seychelles jinsab fir-Rabat.L-Università tas-Seychelles (UniSey) bdiet tgħallem l-ewwel studenti tagħha fl-2009. L-università għandha żewġ kampus, Anse Royale u Mont Fleuri. Dan tal-aħħar fih iċ-Ċentru ta' Eċċellenza fl-Indja u s-Seychelles fit-Teknoloġiji tal-Informazzjoni u l-Komunikazzjoni. L-Università tas-Seychelles stabbiliet tliet istituti ta' riċerka li jaħdmu mill-qrib mal-fakultajiet biex jippromwovu attivitajiet ta' riċerka u jistabbilixxu rabtiet ma' organizzazzjonijiet ta' interessi simili. Permezz tar-riċerka, l-università għandha l-għan li tipprovdi lill-gvern b'dejta biex tgħinu jieħu deċiżjonijiet infurmati li jibbenefikaw lill-pajjiż.

=== Kultura ===
Fost l-attrazzjonijiet tal-belt hemm torri tal-arloġġ immudellat wara Little Ben ta' Londra, il-qorti, il-Ġonna Botanika Nazzjonali, il-Mużew tal-Istorja Nazzjonali, il-Mużew tal-Istorja Naturali u s-Suq Sir Selwyn Selwyn-Clarke.​ Suq Victoria u l-ħut u l-frott ta' kulur jgħajjat is-swieq huwa l-punt lokali ta' interess għas-Seychellois.

=== Postijiet ta' qima ===
Fir-Victoria hemm żewġ katidrali, Katidral tal-Kunċizzjoni (Kattoliku) u Katidral ta' San Pawl (Anglikani). Hemm ukoll knejjes Battista u Pentekostali,-il moskea u tempji Hindu.

=== Sports ===
L-Stade Linité, l-istadium nazzjonali, jinsab fir-Rabat. Jintuża prinċipalment għal-logħbiet tal-futbol.
==== Stade Linité ====
Il-Linité Stadium (bil-Franċiż: Stade Linité) (Koordinati: 4°38′08″S 55°28′14″E) huwa grawnd b'ħafna skopijiet fir-Rabat, is-Seychelles. Bħalissa huwa użat prinċipalment għal logħbiet tal-futbol. L-istadium għandu kapaċità ta' 10,000 spettatur u nbena fl-1992. L-istadium jospita wkoll il-biċċa l-kbira tal-logħbiet f'darhom tat-tim nazzjonali tal-futbol tas-Seychelles. L-istadium irċieva t-tielet ġenerazzjoni ta' turf artifiċjali, grawnd ta' stilla waħda, fi Frar 2007 mill-programm ta' żvilupp tal-FIFA &quot;Nirbħu fl-Afrika mal-Afrika&quot;.

=== Trasport ===
=== Trasport bl-Ajru ===
Victoria hija moqdija mill-Ajruport Internazzjonali tas-Seychelles, li tlesta fl-1971.

==== Ajruport Internazzjonali tas-Seychelles ====
L-Ajruport Internazzjonali tas-Seychelles (IATA: SEZ, ICAO: FSIA) jew Aeroport de La pointe Larue, kif inhu magħruf lokalment, jinsab fil-gżira ta' Mahé, is-Seychelles ħdejn il-belt ta’ Victoria. Hija parti mid-distrett amministrattiv ta' La Pointe Larue (żona terminali), Cascade/Providence (fit-tramuntana) u Anse aux pins (fin-nofsinhar u l-bażi militari). L-ajruport jinsab ħdax-il km fix-Xlokk tal-kapitali u huwa aċċessibbli permezz tal-awtostrada Victoria - Providence. Hemm servizzi ta' xarabank frekwenti minn Victoria Bus Station

It-terminal domestiku huwa mixja qasira fit-tramuntana tat-terminal internazzjonali u joffri titjiriet domestiċi bejn il-gżejjer b'titjiriet kull 10–15-il minuta fil-ħinijiet l-aktar għoljin għal titjiriet internazzjonali u kull tletin minuta f'ħinijiet oħra.

L-Ajruport Internazzjonali tas-Seychelles huwa l-bażi tal-operazzjonijiet tal-Air Seychelles.

Tip: Ċivili / Militari; Operatur: SCAA; Binarji: 13/31; Tul: 2,987; Wiċċ: Konkrit; Websajt: http://www.scaa.sc/.

==== Ajruport Internazzjonali tas-Seychelles - Storja ====
Il-ftuħ tal-Ajruport Internazzjonali tas-Seychelles sar fl-20 ta' Marzu, 1972 mill-Maestà Tagħha Reġina Eliżabetta II, kien avveniment epiku għall-Gżejjer Seychelles. F'Novembru 1971, East African Airways daħlu fis-servizz u Luxair f'Diċembru tal-istess sena. Il-BOAC SUPER VC10 kien l-ewwel jet li niżel fl-Ajruport Internazzjonali tas-Seychelles fl-4 ta' Lulju, 1971. Fl-1972, fiż-żmien tal-inawgurazzjoni tiegħu, kienet teżisti l-infrastruttura li ġejja: Ir-runway ta' 2,987 metru u torri ta' kontroll. Is-servizz fuq l-art, kif ukoll il-bqija tas-servizzi tal-ajruport, saru mid-DCA (Direttorat tal-Avjazzjoni Ċivili).

Fl-1972 John Faulkner Taylor waqqaf l-ewwel linja tal-ajru lokali msejħa Air Mahé, li ħadmet Piper PA-34 SENECA bejn Praslin, Fregate u l-Gżejjer Mahé. Dan l-ajruplan aktar tard ġie sostitwit minn Britten Norman BN-2AIII. Sal-1974, madwar tletin linja tal-ajru oħra kienu qed itiru lejn is-Seychelles. Is-servizz fuq l-art u l-bqija tal-operazzjonijiet saru dipendenti fuq Aviation Seychelles Company, kumpanija mwaqqfa fl-1973.

Il-bidu tal-ewwel espansjoni kbira seħħ f'Lulju tal-1980.

Sal-2005/2006, l-ebda xogħol kbir ieħor ma beda fl-ajruport. L-għan tax-xogħol kien li jespandi u jtejjeb it-terminal, sabiex ikun jista 'jimmaniġġja mill-inqas ħames ajruplani kbar (per eżempju, l-A330) u ħames ajruplani żgħar (per eżempju, l-A320). Il-faċilità l-ġdida tista' takkomoda sa għaxar inġenji tal-ajru skont id-daqs. Meta wieħed iqis li s-Seychelles huwa pajjiż żgħir b'popolazzjoni ta' madwar 90,000 ruħ u li hemm numru żgħir ta' turisti, id-daqs tal-ajruport huwa raġonevolment adegwat għall-bżonnijiet tal-pajjiż. Madankollu, it-trasportatur tal-bandiera Air Seychelles qed jippjana li jżid id-daqs tal-flotta u d-destinazzjonijiet tiegħu fil-futur qarib.

=== Trasport marittimu ===
Il-port ta' ġewwa jinsab immedjatament fil-lvant tal-belt, fejn is-sajd tat-tonn u l-bottiljar huma industrija ewlenija.Wieħed mill-akbar pontijiet tar-Rabat inqered mill-mewġ tat-tsunami mit-terremot fl-2004 fl-Oċean Indjan (26 ta' Diċembru, 2004).​

=== Distretti ===
Ir-Victoria tinkludi tmienja mill-25 distrett tas-Seychelles:

* [[La Riviere Anglaise|Xmara Ingliża]] (La Rivière Anglaise), id-distrett ċentrali
* [[Saint Louis, Seychelles|Saint Louis]]
* [[Mont Fleuri]]
* Bel Air
* Mont Buxton.
* Roche Caïman.
* Les Mamelles.
* Plaisance.


{{Pajjiżi tal-Commonwealth}}

[[Kategorija:Pajjiżi tal-Afrika]]
[[Kategorija:Commonwealth tan-Nazzjonijiet]]
[[Kategorija:Seychelles]]
{{Afrika}}</text>
      <sha1>o9sblpvxjfl5r1l4c7wf3vxz3e5p47y</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>332848</id>
      <parentid>332846</parentid>
      <timestamp>2026-10-13T19:06:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MalteseFalconnfirn</username>
        <id>24800</id>
      </contributor>
      <origin>332848</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="67215" sha1="8jf14x5d3w0xu70uxhu7o5h7zoqqkmz" xml:space="preserve">{{stub|Ġeografija}}
[[File:Flag of Seychelles.svg|thumb|Il-bandiera tas-Sejxell]]
[[File:Coat of Arms of the Republic of Seychelles.svg|thumb|Il-tarka tas-Sejxell]]
[[File:SYC orthographic.svg|thumb|Is-Sejxell fuq il-mappa]]
[[File:World Factbook (1982) Seychelles.jpg|thumb|Mappa tas-CIA tal-1982 tal-Afrika tal-Lvant bis-Sejxell fiċ-ċentru]]
Is-'''Sejxell''', uffiċjalment ir-Repubblika tas-Sejxell (bl-[[Ingliż]], ir-Repubblika tas-Sejxell; bil-[[Lingwa Franċiża|Franċiż]], République des Sejxell; fis-Sejxell Creole, Repiblik Sesel) huma grupp ta' 115-il gżira li jinsabu fl-Oċean Indjan, fil-grigal tal-Madagaskar, b'erja totali ta' 455 km² u popolazzjoni stmata ta' 99,202 abitant (2021) 
b'popolazzjoni stmata ta' 100,600 fl-2022.​ Jappartjeni għall-Commonwealth tan-Nazzjonijiet. huma nazzjon fl-[[Afrika]]. Il-[[belt kapitali]] hi [[Victoria|Vittorja]]. l-unika belt fl-arċipelagu, li tinsab fuq il-gżira ta' Mahé u abitata minn terz tal-popolazzjoni. Għandu l-uniku ajruport u port internazzjonali fil-pajjiż, li jirċievi titjiriet mill-aktar ajruporti internazzjonali importanti fid-dinja, peress li s-sors ewlieni tal-munita barranija tal-pajjiż huwa t-turiżmu.

Ġeografikament u kulturalment qrib il-[[Mawrizju]].

&lt;gallery&gt;
File:Flag of Seychelles.svg|Il-bandiera tas-Sejxell
File:Coat of Arms of the Republic of Seychelles.svg|Il-tarka tas-Sejxell
File:Victoria (Seychelles).jpg|Vittorja
File:Victoria Clock Tower - Seychelles.JPG|Vittorja
File:Cathedral of the Immaculate Conception, Victoria, Seychelles.jpg|Vittorja
File:Hindu Temple Victoria Seychelles Islands of Africa.jpg|Vittorja
File:Mahe International Airport.jpg|Vittorja
File:Seychelles large map.jpg|Mappa
File:SYC orthographic.svg|Mappa
File:Seychelles location map.svg|Mappa
File:SC-Districts numbered.png|Organizzazzjoni territorjali (Maħé)
File:Praslin.svg|Organizzazzjoni territorjali (Praslin)
File:La Digue roheline.png|Organizzazzjoni territorjali (La Dinge)
File:MAHE - Anse aux pins 4 (43254246895).jpg|Anse aux Pins
File:Anse Boileau (17558943141).jpg|Anse Boileau
File:La Digue Lighthouse.JPG|La Digue
File:Grand Anse-La Digue-Seychellen.jpg|La Digue
File:Anse Source d'Argent 2-La Digue.jpg|La Digue
File:Luftbild Insel La Digue Seychellen.DNG (39617026111).jpg|La Digue
File:Morne Seychellois NP footpath.jpg|Monte Seychellois
File:Seychelles 25 cents.JPG|Rupija tas-Sejxell
File:World Factbook (1982) Seychelles.jpg|Mappa tas-CIA tal-1982 tal-Afrika tal-Lvant bis-Sejxell fiċ-ċentru
&lt;/gallery&gt;

Waħda mill-attrazzjonijiet ewlenin ta' Vittorja hija l-Ġnien Botaniku, fejn tista' tara kampjuni ta' fkieren ġganti li huma endemiċi għal dawn il-gżejjer (pereżempju: il-fekruna ġgant ta' Aldabra, Dipsochelys dussumieri jew Geochelone gigantea) u li, għalkemm huma iżgħar fid-daqs, huma simili ħafna għall-ispeċi ta' fkieren preżenti fil-Gżejjer Galapagos. Speċi oħra ta' fekruna ġgant fis-Sejxell huma l-fekruna ġgant tas-Sejxell (Dipsochelys hoolissa) u l-fekruna ġgant ta' Arnold (Dipsochelys arnoldi), it-tnejn li huma fil-periklu kritiku. Bħalissa huma s-suġġett ta' programm ta' trobbija fil-magħluq u introduzzjoni mill-ġdid mill-Assoċjazzjoni tal-Ħarsien tan-Natura tas-Sejxell.

Il-grupp etniku predominanti huwa s-Seychellois, b'għeruq Afrikani u Franċiżi, iżda hemm ukoll minoranzi Ċiniżi u Indjani. Il-maġġoranza tal-popolazzjoni tistqarr il-Kattoliċiżmu, 8% tal-popolazzjoni huma Anglikani u hemm 2% ta' reliġjonijiet varji.

Is-Sejxell hija dik li hija magħrufa bħala ġenna tropikali. Il-gżejjer jippreservaw is-sbuħija naturali tagħhom, bi bajjiet sbieħ u baħar b'kundizzjonijiet eċċellenti għal min iħobb l-għadis. Għandha klima tropikali b’temperaturi li, kull sena, ivarjaw bejn 25 u 30 °C, b'xhur ta' xita ħafna minn Novembru sa Mejju, meta' jintlaħqu mill-irjieħ tal-monsoon.

Is-Sejxell għandha t-tieni l-ogħla Indiċi tal-Iżvilupp tal-Bniedem fl-Afrika u hija, flimkien mal-Mawrizju, l-uniku pajjiż f’dan il-kontinent b'HDI meqjus bħala “għoli ħafna”. Minkejja l-prosperità ekonomika ġdida tal-pajjiż, li pożizzjonat bħala wieħed mill-aktar sinjuri fl-Afrika, għadu jiffaċċja bosta problemi soċjali.

== Storja ==
Is-Sejxell kienu diżabitati sas-seklu 18, meta l-Ewropej waslu ma' Afrikani skjavi. Baqgħet kolonja Brittanika mill-1814 sal-indipendenza tagħha fl-1976. Is-Sejxell qatt ma kienu abitati minn nies indiġeni, iżda l-gżejjer tagħha jżommu l-wirt Krejol tagħhom stess.

=== Storja bikrija ===
[[File:Diamond Jubilee Fountain Victoria Seychelles.jpg|thumb|Il-Funtana tal-Ġublew tad-Djamanti tar-Reġina Victoria (Diamond Jubilee Fountain Victoria), quddiem il-bini tal-Mużew tal-Storja, il-Vittorja, is-Sejxell]]
[[File:Flag of Seychelles (1961–1976).svg|thumb|Bandiera (1961–1976)]]
[[File:Flag of the Governor of Seychelles (1961–1976).svg|thumb|Bandiera tal-Gvernatur tas-Sejxell]]
Is-Sejxell kienu diżabitati għal ħafna mill-istorja tagħhom. L-oqbra fuq il-gżira, viżibbli sal-1910, huma l-bażi tat-twemmin akkademiku li l-baħrin Awstronesjani u, aktar tard, il-kummerċjanti Maldivjani u Għarab kienu l-ewwel li żaru l-arċipelagu.Vasco da Gama u r-4 Portugiż Indjan tiegħu skoprew is-Sejxell f'Marzu. 15, 1503; L-ewwel lemħ sar minn Thomé Lopes abbord Rui Mendes de Brito. Il- bastimenti ta' Da Gama għaddew ħdejn gżira mgħollija, aktarx Silhouette Island (Gżiret id-Dliel), u l-għada Desroches Island. Huma tfasslu grupp ta' seba' gżejjer u semmewhom Is-Seba' Sorijiet. L-eqdem inżul irreġistrat seħħ f'Jannar 1609, mill-ekwipaġġ tat-Tlugħ Ascension taħt il-kmand tal-Kaptan Alexander Sharpeigh waqt ir-raba' vjaġġ tal-Kumpanija Brittanika tal-Indji tal-Lvant.

Punt ta' tranżitu għall-kummerċ bejn l-Afrika u l-Asja, il-gżejjer jingħad li kultant intużaw mill-pirati sakemm il-Franċiżi bdew jieħdu l-kontroll fl-1756, meta l-Kaptan Nicholas Morphey poġġa Ġebla tal-Pussess fuq Mahé. Il-gżejjer ingħataw l-isem għal Jean Moreau de Séchelles, ministru tal-finanzi tar-Re Louis XV.

Il-frejgata Ingliża Orpheus, ikkmandata mill-Kaptan Henry Newcome, waslet f’Mahé fis-16 ta' Mejju, 1794, waqt il-Gwerra tal-Ewwel Koalizzjoni. It-termini tal-kapitulazzjoni tfasslu u l-għada Sejxell ċedew lill-Gran Brittanja. Jean Baptiste Quéau de Quincy, l-amministratur Franċiż tas-Sejxell matul is-snin tal-gwerra mar-Renju Unit, irrifjuta li jirreżisti meta waslu vapuri tal-gwerra tal-għadu armati. Minflok, innegozja b'suċċess l-istatus ta 'kapitulazzjoni lill-Gran Brittanja, li tat lill-kolonisti pożizzjoni privileġġata ta' newtralità.

Il-Gran Brittanja spiċċat assumiet il-kontroll sħiħ wara l-konsenja tal-Mawrizju fl-1810, formalizzata fl-1814 fit-Trattat ta' Pariġi. Is-Sejxell saret kolonja tal-kuruna separata mill-Mawrizju fl-1903. L-elezzjonijiet saru fl-1966 u fl-1970.

=== Indipendenza ===
Fl-1976, is-Sejxell kisbu l-indipendenza mir-Renju Unit u saru repubblika. Minn dakinhar ilha membru tal-Commonwealth. Fis-snin sebgħin, is-Sejxell kienet &quot;il-post li wieħed jista' jara, bitħa għall-istilel taċ-ċinema u l-jet set internazzjonali.&quot; Fl-1977, kolp ta' stat minn Franza Albert René neħħa l-ewwel president tar-repubblika, James Mancham. René ta parir kontra dipendenza żejda. dwar it-turiżmu u stqarr li ried &quot;jżomm is-Sejxell għas-Seychellois.&quot;

Il-kostituzzjoni tal-1979 iddikjarat stat soċjalista b'partit wieħed, li dam għaddej sal-1991.

Fis-snin tmenin kien hemm sensiela ta' attentati ta' kolp ta' stat kontra l-President René, li wħud minnhom kienu appoġġjati mill-Afrika t'Isfel. Fl-1981, Mike Hoare mexxa tim ta' 43 merċenarju tal-Afrika t’Isfel li ppreżentaw bħala plejers tar-rugby fuq vaganza fl-attentat ta' kolp ta' stat tal-1981 fis-Sejxell. Kien hemm shootout fl-ajruport, u ħafna mill-merċenarji ħarbu. ajruplan tal-Indja.​ Il-mexxej ta' dan il-ħtif kien il-merċenarju Ġermaniż D. Clodo, eks membru tal-SAS Rhodesian.​ Clodo kien aktar tard ipproċessat fl-Afrika t’Isfel (fejn kien illiberat), kif ukoll f'pajjiżu. oriġini, il-Ġermanja, għall-piraterija bl-ajru.20​

Fl-1986, attentat ta' kolp ta' stat immexxi mill-Ministru tad-Difiża tas-Sejxell Ogilvy Berlouis wassal lill-President René jitlob l-għajnuna mill-Indja. Fl-Operazzjoni Flowers are Blooming, il-vapur navali Indjan Vindhyagiri wasal f’Port Victoria biex jgħin fil-prevenzjoni tal-kolp ta' stat.

L-ewwel abbozz ta' kostituzzjoni ġdida naqas milli jikseb is-60% meħtieġa tal-voti fl-1992, iżda verżjoni modifikata ġiet approvata fl-1993.

F'Jannar 2013, is-Sejxell iddikjaraw stat ta' emerġenza meta ċ-Ċiklun Tropikali Felleng ġab xita torrenzjali, u għargħar u valangi qerdu mijiet ta' djar.

Wara l-kolp ta' stat tal-1977, il-gvern dejjem kien rappreżentat mill-istess partit politiku sal-elezzjonijiet ġenerali ta' Ottubru 2020 fis-Sejxell, li kienu storiċi minħabba r-rebħa ta' partit tal-oppożizzjoni. Wavel Ramkalawan kien l-ewwel president li ma rrappreżentax lil Sejxell Magħquda (l-isem attwali tal-ex Front Progressiv Popolari tas-Sejxell).

Fl-2021, il-moutya, żfin mill-era tal-kummerċ tal-iskjavi, ġiet inkluża fil-lista tal-Wirt Kulturali Intanġibbli tal-UNESCO bħala simbolu tal-benessri psikoloġiku fir-rwol tagħha ta' reżistenza kontra t-tbatija, il-faqar, is-servitù u l-inġustizzja soċjali.

== Gvern u politika ==
[[File:Seychelles Palais de Justice.jpg|thumb|left|Il-Palazz tal-Ġustizzja (Palais de Justice) tas-Sejxell, fl-Ile du Port]]
[[File:State House Victoria Seychelles.jpg|thumb|Residenza Presidenzjali fis-Sejxell]]
Il-president tas-Sejxell huwa l-kap tal-istat u l-gvern. Huwa elett b'vot universali għal terminu ta' ħames snin. Wavel Ramkalawan ilu president tal-pajjiż mill-2020.

Il-parlament tas-Sejxell huwa unikamerali u jissejjaħ l-Assemblea Nazzjonali. Huwa magħmul minn 34 deputat, 25 minnhom eletti direttament b'vot popolari f'kostitwenzi ta' membru wieħed, u d-disa' li jifdal eletti proporzjonalment mit-total tal-voti għal kull partit. It-terminu tiegħu huwa wkoll ta' ħames snin. Il-partiti politiċi ewlenin huma l-Front Popolari Progressiv tas-Sejxell, b'ideoloġija soċjalista u magħruf ukoll mill-2009 bħala l-Partit Popolari jew Parti Lepep; u l-Partit Nazzjonali tas-Sejxell li bħalissa qed imexxi, demokratiku liberali.

Fil-livell internazzjonali, is-Sejxell hija parti mill-Kummissjoni tal-Oċean Indjan, il-Francophonie u l-Commonwealth tan-Nazzjonijiet.

=== Politika barranija ===
[[File:Maison Queau de Quincy - Seychellois Department of Foreign Affairs.jpg|thumb|Maison Queau de Quincy - Dipartiment tal-Affarijiet Barranin tas-Sejxell (Seychellois Department of Foreign Affairs)]]
Is-Sejxell issegwi politika ta' dak li tiddeskrivi bħala nuqqas ta' allinjament “pożittiv” u jappoġġja bil-qawwa l-prinċipju li titnaqqas il-preżenza tas-superpotenzi fl-Oċean Indjan. Il-gvern tas-Sejxell huwa wieħed mid-difensuri tal-kunċett ta' żona ta' paċi fl-Oċean Indjan u ppromwova t-tmiem tal-preżenza tal-Istati Uniti f'Diego García. Madankollu, il-pajjiż adotta politika prammatika u jservi bħala waqfa importanti ta' mistrieħ u rikreazzjoni għall-vapuri tal-Istati Uniti li jservu fil-Golf Persjan u l-Oċean Indjan.

Il-pożizzjoni tas-Sejxell dwar il-politika barranija poġġieha ġeneralment fuq ix-xellug tal-ispettru fi ħdan il-Moviment Mhux Allinjat. Ir-Russja, ir-Renju Unit, Franza, l-Indja, ir-Repubblika Popolari taċ-Ċina, il-Libja u Kuba jżommu ambaxxati f'Vittorja.

Il-gvern tas-Sejxell irtira r-rikonoxximent diplomatiku tar-Repubblika Għarbija Demokratika Saħrawi fis-17 ta' Marzu, 2008, skont sors uffiċjali tal-gvern.

=== Difiża ===
[[File:Tata LSV, June 2014.jpg|thumb|Żewġ Vetturi Speċjalizzati Ħfief Tata (LSV) tal-Forzi tad-Difiża Popolari tas-Sejxell, magħmula fl-Indja]]
L-Armata tas-Sejxell hija l-Forza tad-Difiża tal-Poplu tas-Sejxell (Force de défense populaire des Seychelles), li tikkonsisti f'diversi fergħat distinti: unità tal-infanterija u gwardja tal-kosta, il-forza tal-ajru u protezzjoni presidenzjali. L-Indja kellha u għadha għandha rwol ewlieni fl-iżvilupp tal-Armata tas-Sejxell. Wara li għaddiet lill-Gwardja tal-Kosta tas-Sejxell żewġ bastimenti tal-għassa SDB Mk5 mibnija mill-GRSE, INS Tarasa u INS Tarmugli, li aktar tard ingħataw l-isem ta' PS Constant u PS Topaz, l-Indja tat ukoll ajruplan Dornier 228 mibni minn Hindustan Aeronautics Limited.​ L-Indja ffirmat ukoll. patt biex tiġi żviluppata l-Gżira Asunción, waħda mill-115-il gżira li jiffurmaw il-pajjiż. B'erja ta '11 km², tinsab strateġikament fl-Oċean Indjan, fit-Tramuntana tal-Madagaskar. Il-gżira qed tiġi mikrija għall-iżvilupp ta' assi strateġiċi mill-Indja.Fl-2018, is-Sejxell iffirmat it-trattat tan-NU dwar il-Projbizzjoni tal-Armi Nukleari.

L-Unità tas-Sigurtà Presidenzjali (PSU - La garde présidentielle) inħolqot fl-1977 flimkien mal-Unità tal-Infanteria biex tiddedika lilha nnifisha għall-kompiti tal-protezzjoni tal-President tas-Sejxell u r-residenza tiegħu. Jipprovdi wkoll appoġġ waqt it-tranżitu u l-laqgħat soċjali. Diversi għalliema minn nazzjonijiet barranin iwettqu taħriġ mal-PSU. Din hija waħda mill-unitajiet elite tal-SPDF. L-UPM tinsab fid-Dar tal-Istat u hija marbuta amministrattivament mal-Unità tal-Forzi Speċjali.

Il-Banda Nazzjonali tal-Mużika hija l-banda militari uffiċjali tal-FDPB. L-oriġini tiegħu jmorru lura għall-1925 taħt l-isem Brass Ensemble. Din bdiet meta l-Fratelli Maristi tal-Missjoni Kattolika ħarrġu mużiċisti biex idoqqu strumenti differenti. Il-banda xolt fl-1943, meta l-Armata Ingliża tat l-istrumenti. Il-banda rriformat biss biex tiġi xolta wara t-Tieni Gwerra Dinjija, u l-istrumenti tagħha ġew akkwistati mis-Sejxell Scouts Association. Inħolqot banda mużikali ġdida magħrufa bħala LAFANSA, li magħha ngħaqdet banda tal-pulizija. Bil-ħolqien tal-Konservatorju tal-Mużika u ż-Żfin fl-1981, il-Banda tal-Pulizija ġiet riorganizzata f'Banda Nazzjonali tal-Mużika taħt l-isponsorizzazzjoni tal-Ministeru tal-Edukazzjoni. Antoinc Azcmia sar l-ewwel direttur tiegħu, imexxi unità li, mill-1981 sal-1996, kienet banda volontarja (unità li fiha l-mużiċisti huma mikrija part-time). Fl-1996 ġew ingaġġati mużiċisti full-time u tliet snin wara ġie trasferit għall-Ministeru tad-Difiża u kien ibbażat fl-Akkademja tad-Difiża tas-Sejxell. Azcmia irtira fl-2001, u ġie sostitwit minn Thomas Busanya.

== Organizzazzjoni politiku-amministrattiva ==
[[File:BigBenVictoriaSeychelles.JPG|thumb|L-arloġġ famuż fiċ-ċentru ta' Vittorja, il-kapitali tas-Sejxell]]
Is-Sejxell hija maqsuma f'25 distrett:

{{kolonni}}
* [[Anse aux Pins (Seychelles)|Anse aux Pins]]
* [[Anse Boileau]]
* [[Anse Etoile]]
* [[Anse Royale]]
* [[Au Cap]]
* [[Baie Lazare]]
* [[Baie Sainte Anne]]
* [[Beau Vallon]]
* [[Bel Air (Distrett)|Bel Air]]
* [[Bel Ombre]]
* [[Kaskata]]
* [[Glacis (Seychelles)|Glacis]]
* [[Grand'Anse (Mahe)]]
{{kolonna ġdida}}
* [[Grand'Anse (Praslin)]]
* [[La Digue]]
* [[La Riviere Anglaise]]
* [[Les Mamelles]]
* [[Mont Buxton]]
* [[Mont Fleuri]]
* [[Plaisance (Seychelles)|Plaisance]]
* [[Pointe La Rue]]
* [[Port Glaud]]
* [[Roche Caiman]]
* [[Saint Louis (Seychelles)|Saint Louis]]
* [[Takamaka]]
{{tarf il-kolonni}}

== Ġeografija ==
[[File:Mapa Seychelles.png|thumb|Mappa tas-Sejxell]]
[[File:Grand Anse-La Digue-Seychellen.jpg|thumb|Il-bajja ta' Grand Anse f'La Digue]]
Is-Sejxell huma arċipelagu fl-Oċean Indjan, magħmul minn madwar 115-il gżira tropikali (kif indikat fil-Kostituzzjoni tar-Repubblika), ta' oriġini granitika u qroll. Minnhom, 33 biss huma abitati. L-hekk imsejħa Gżejjer Intern huma l-qalba tal-pajjiż. Il-gżejjer li fadal huma atolli tal-qroll iżgħar, ħafna minnhom diżabitati. L-akbar gżira hija Mahé.

Il-kapitali tal-pajjiż hija l-belt Victoria, li tinsab fuq Mahé, fejn tgħix madwar 80% tal-popolazzjoni totali.

L-ogħla punt fis-Sejxell huwa Mount Seychellois, li għandu għoli ta '905 m. Huwa l-uniku arċipelagu tal-granit, kif jidher fil-blat ta' La Digue.

Il-klima lokali hija tropikali, moderata u pjuttost umda minħabba influwenzi tal-baħar.

Il-gżejjer, kif indikat fil-kostituzzjoni tal-pajjiż, huma miġbura kif ġej.

* 42 gżira granitika: Mahé, Praslin, Silhouette, La Digue, Curieuse, Félicité, Frégate, St. Anne, North, Cerf, Marianne, Grand Sœur, Thérèse, Aride, Conception, Petite Sœur, Cousin, Cousine, Long, Récif, Round (Praslin), Anonyme, Mamelles, Moyenne, Île aux Vaches Marines, L'Islette, Beacon (Île Sèche), Cachée, Cocos, Round (Mahé), L'Ilot Frégate, Booby, Chauve Souris (Mahé), Chauve Souris (Praslin), Île La Fouche, Hodoul, L'Ilot, Rat, Souris, St. Pierre (Praslin), Zavé, Harrison Rocks (Grand Rocher).

* 4 gżejjer imħallta, ramel, qroll u granit: Denis, Bird, Coëtivy, Cahée.

* 29 gżira tal-qroll tal-Grupp tal-Ammiral: Desroches, Cahée Poivre Atoll —li jinkludi 3 gżejjer: Poivre, Florentin u South Island—, Alphonse, D'Arros, St. Joseph Atoll —li jinkludi 14-il gżira: St. Joseph, Île aux Fouquets, Ressource, Petit Carcassaye, Grand Carcassaye, Benjamin , Bancs Ferrari, Chiens, Pélicans, Vars, Île Paul, Banc de Sable, Banc aux Cocos e Île aux Poules—, Marie Louise, Desnoeufs, African Banks —li jinkludu 2 gżejjer: African Banks u South Island—, Rémire, St. Boudeuse, Étoile, Bijoutier

* 13-il gżira tal-qroll fil-Grupp Farquhar: Farquhar Atoll —li jinkludu 10 gżejjer: Bancs de Sable, Déposés, Île aux Goëlettes, Lapins, Île du Milieu, North Manaha, South Manaha, Middle Manaha, North Island u South Island—, Providence Atoll ( li jinkludi żewġ gżejjer: Providence u Bancs Providence) u St Pierre.

* 67 gżira tal-qroll fil-Grupp Aldabra: Aldabra Atoll — li ​​jinkludu 46 gżira: Grande Terre, Picard, Polymnie, Malabar, Ile Michel, Ile Esprit, Ile aux Moustiques, Ilot Parc, Ilot Emile, Ilot Yangue, Ilot Magnan, Ile Lanier, Champignon des Os, Euphrate, Grand Mentor, Grand Ilot, Gros Ilot Gionnet, Gros Ilot Sesame, Heron Rock, Hide Island, Ile aux Aigrettes, Ile aux Cèdres, Iles Chalands, Ile Fangame, Ile Héron, Ile Michel, Ile Squacco , Ile Sylvestre , Ile Verte, Ilot Déder, Ilot du Sud, Ilot du Milieu, Ilot du Nord, Ilot Dubois, Ilot Macoa, Ilot Marquoix, Ilots Niçois, Ilot Salade, Middle Row Island, Noddy Rock, North Row Island, Petit Mentor, Petit Mentor Endans, Petits Ilots, Pink Rock u Table Ronde—, Gżira Asunción, Gżira Astove u Atoll Cosmoledo —li jinkludu 19-il gżira: Menai, Ile du Nord (Tramuntana tal-Punent), Ile Nord-Est (Tramuntana tal-Lvant), Ile du Trou, Goëlettes, Grand Polyte, Petit Polyte, Grand Ile (Wizard), Pagode, Ile du Sud-Ouest (Nofsinhar), Ile aux Moustiques, Ile Baleine, Ile aux Chauve-Souris, Île aux Macaques, Ile aux Rats, Ile du Nord-Ouest, Ile Observation, Ile Sud-Est u Îlot la Croix—.

=== Klima ===
[[File:Victoria (Seychelles).jpg|thumb|Veduta mill-ajru tar-Victoria]]
Il-klima hija tropikali, moderata u umda. It-temperaturi ftit li xejn ivarjaw matul is-sena, fuq Mahé huma madwar 24 sa 30 °C u x-xita hija ta' 2900 mm fis-sena, f'Vittorja hi ta' 2350 mm u fuq il-gżejjer l-oħra x-xita hija inqas. Matul l-aktar xhur kesħin (Lulju u Awwissu) it-temperatura minima medja hija 24 °C. L-irjieħ tal-art normalment jonfħu minn Mejju sa Novembru. L-aktar xhur sħan huma minn Diċembru sa April, fejn l-umdità hija 80% u t-temperatura rari taqbeż il-31°C. Is-Sejxell tinsab barra miċ-ċinturin taċ-ċiklun, għalhekk ir-riħ b'veloċità għolja huma rari ħafna.

=== Ekoloġija ===
Is-Sejxell hija maqsuma f'2 ekoreġjuni:

* Ġungla Granitika tas-Sejxell
* Scrub Xeric tal-Gżejjer Aldabra

L-ispeċi tal-annimali u tal-pjanti huma taħlita ta' speċi Afrikani u Ażjatiċi, kif ukoll ħafna speċi endemiċi bħad-Dicrurus aldabranus tipiċi tal-Gżira Aldabra, endemiżmi bħal dawn huma r-riżultat tal-iżolament primittiv tal-gżejjer, meta Gondwana ġie żmembrat u l- Indja attwali separata mill-Afrika.

Il-gżejjer u l-madwar immedjat tagħhom fihom bijodiversità enormi, b'varjetà wiesgħa ta' pjanti, anfibji, rettili, għasafar, ħut u qroll.

[[File:Port Launay, Mahé.jpg|thumb|Il-Park Nazzjonali Marittimu ta' Port Launay, Mahé]]

Fortunatament, is-Sejxell ipproteġu kważi 50% tal-wiċċ totali tal-arċipelagu u diversi sikek tal-baħar, permezz tal-ħolqien ta' diversi Parks Nazzjonali, xi wħud marittimi, bħal Baie Ternay jew Sainte Anne; oħrajn, bħall-Morne Sejxell, jipproteġu l-ġungla ċentrali u l-massa tal-muntanji ta' Mahé. Ma’ l-isforz nazzjonali biex jiġi ppreservat l-ambjent hemm rikonoxximent internazzjonali, bil-UNESCO ddikjarat l-Atoll kollu ta' Aldabra u r-Riżerva Naturali Valle de Mai, li tinsab fil-gżira ta' Praslin, Sit ta' Wirt Dinji.

Pajjiżi bħall-Istati Uniti tal-Amerika qed jikkoperaw mal-awtoritajiet tal-pajjiż fi proġetti għall-irkupru tal-fawna tal-baħar. Mill-2011, sar proġett pilota ta' kultivazzjoni tal-qroll fir-Riżerva Marittima tal-Gżira Cousin għall-irkupru sussegwenti ta' sikek li kienu vittmi kemm tat-tibdil fil-klima kkawżat minn El Niño fl-1998 kif ukoll tat-tsunami tal-2004. Huwa stmat li dawn l-avvenimenti qered 97% tal-qroll ermatipiċi tas-Sejxell. Ġew ikkultivati ​​xi 40,000 kolonja ta' 67 speċi differenti ta' qroll, li fosthom jispikkaw il-ġeneri Acropora u Pocillopora, speċifikament l-ispeċi Pocillopora damicornis, Pocillopora eydouxi, Pocillopora verrucosa, Acropora hyacinthus, Acropora cythera irregularis u Acropora cythera. Il-proġett ġie kkoordinat mill-bijoloġista Spanjola Sarah Frías-Torres, li kisbet rata ta' suċċess ta' 70% fl-akklimatizzazzjoni tal-40,000 qroll ikkultivat, b'24,400 kampjun ta' kolonji tal-qroll li qed jikbru fil-postijiet fejn ġew trapjantati.​ Is-sikka rrestawrata hija il-bażi għal speċi multipli ta' ħajja tal-baħar biex jerġgħu lura f’dawn l-ilmijiet, u jiksbu l-irkupru tal-ekosistema tal-baħar.

Din l-esperjenza għandha l-għan li sservi ta' mudell li għandu jiġi applikat għal ħafna sikek oħra bil-ħsara minn żidiet termali tal-baħar.

=== Fawna ===
[[File:Ile Curieuse - Crabe (1).JPG|thumb|Granċ fuq il-Gżira Curieuse, is-Sejxell]]
Minbarra l-fkieren ġganti l-aktar magħrufa tas-Sejxell, ta' min jenfasizza l-familja taż-żrinġijiet Sooglossidae, b'2 ġeneri u 4 speċi li jinsabu biss fuq il-gżejjer; L-ispeċi Sooglossus gardeneri hija l-iżgħar fid-dinja, twila bejn 9 u 12 mm. It-trabi tagħhom, kważi inviżibbli, jitwieldu 1.6 mm twal. Speċi oħra unika għas-Sejxell hija l-friefet il-lejl Coleura seychellensis, li probabbilment hija l-aktar speċi ta' friefet il-lejl fil-periklu fid-dinja, b’madwar 30 sa 100 biss fadal.

Ġew identifikati 250 speċi ta' għasfur, li minnhom 12 huma speċi endemiċi, bħall-pappagall iswed tas-Sejxell, Coracopsis nigra barklyi, li jgħix biss fil-gżira ta' Praslin u huwa l-għasfur nazzjonali tas-Sejxell, l-Acrocephalus seychellensis, jew il-Copsychus sechellarum. , li, grazzi għall-isforzi tal-istituzzjonijiet Nature Sejxell u BirdLife, qed jirkupraw, meta huma speċi li kienu fil-ponta tal-estinzjoni.

Huwa stmat li l-gżejjer fihom madwar 2,000 speċi endemiċi ta' invertebrati, u aktar minn 1,000 speċi differenti ta' ħut jgħixu fil-1.2 miljun kilometru kwadru tal-ilmijiet territorjali tagħha.Il-puffotta Amphiprion fuscocaudatus, endemika għall-arċipelagu, tispikka għall-għajn tagħha. dehra. Ir-rikkezza fl-ispeċi tal-baħar hija enormi; In-numri ta' speċijiet li ġejjin ġew identifikati fl-invertebrati tal-baħar biss:

{{kolonni}}
* [[Sponoż]]: 350
* [[Molluski]]s: 300
* Qroll iebes ([[Scleractinia]]): 178
* [[Gambli]]: 175
* Qroll artab u gorgoni ([[Octocorallia]]): 71
* [[Anemoni tal-Baħar|Anemoni]]: 55
* [[Polychaeta|Dud tal-Polychaeta]]: 50
|
* [[Ophiuroids]]: 44
* [[Ħjar tal-Baħar|Ħjar tal-Baħar]]: 35
* [[Sea Urchin|Sea Urchin]]: 33
* [[Starfish|Starfish]]: 32
* [[Pycnogonida|Brimb tal-baħar]]: 22
* [[Crinoid|Sea Dusters]]: 10
{{tarf il-kolonni}}

Il-[[Genus (bijoloġija)|ġeneri]] dominanti ta' [[koralli ermatipiċi]], jew bennejja ta' [[sikka tal-qroll|sikek]] tal-arċipelagu, ordnati mill-aktar għall-inqas abbundanti, huma: ''[[Acropora]]'', ''[[Porites]]'' (forma massiva), ''[[Pocillopora]]'', ''[[Montipora]]'', ''[[Galaxea fascicularis|Galaxea]]'' , ''[[Goniastrea]]'', ''[[Fungia]]'', ''[[Porites]]'' (forma friegħi), ''[[Favia]]'', ''[[Favites ]]'', ''[[Pavona (genus)|Pavona]]'' u ''[[Platygyra]]''.

&lt;gallery mode=&quot;packed&quot;&gt;
File:Copsychus sechellarum -Seychelles-8.jpg|''[[Copsychus sechellarum]]'', speċi fil-periklu rkuprati.
File:Ile Curieuse - Oiseau (4).JPG|''[[Foudia madagascariensis]]'' fi [[Curieuse|gżira Curieuse]]
File:Amphiprion fuscocaudatus.jpg|''[[Amphiprion fuscocaudatus]]'', ħut clown endemiku għas-Sejxell
File:Dipsochelys fg01.jpg|''[[Dipsochelys hoolissa]]'', speċi endemika tas-Sejxell fil-periklu tal-estinzjoni
File:Acropora muricata, Port Launay, Seychelles.jpg|''[[Acropora muricata]]'', Port Launay, Mahé.
&lt;/gallery&gt;

=== Flora ===
Il-kolonizzazzjonijiet Franċiżi u Ingliżi tal-arċipelagu żiedu ħafna l-agrikoltura matul is-sekli 18 u 19, u mmodifikaw b'mod sinifikanti l-veġetazzjoni oriġinali. 1,500 speċi ta 'pjanti ġew identifikati fuq il-gżejjer granitiċi, li minnhom 25% huma indiġeni. Is-Sejxell għandha 82 speċi ta' pjanti endemiċi. ​Ta' min jenfasizza s-siġra tal-palm endemika tal-Gżira Praslin, Lodoicea maldivica, bl-għoli tagħha sa 30 m u l-ġewż mhux tas-soltu tagħha ta' 22 kilo, imsejħa &quot;coco de mer&quot;, apparentement minħabba li s-settlers tas-Sejxell fi żmien il-kolonizzazzjoni Franċiża kienu skoperti fil-baħar, peress li huma endemiċi għall-Gżira Praslin. Speċi endemiċi wkoll huma l-pjanta karnivora Nepenthes pervillei, li tipprolifera f'ħamrija fqira fin-nutrijenti, bħall-fosfru u n-nitroġenu, li jkollha tiksebhom mill-insetti li jaqbad, jew l-orkidea Vanilla phalaenopsis.

&lt;gallery mode=&quot;packed&quot;&gt;
File:Coco de mer - Lodoicea maldivica.jpg|''[[Lodoicea maldivica]]'', is-siġra tal-palm endemika tas-Sejxell
File:Coco de mer - BOT.2007.26.21.jpg|Il-&quot;coco de mer&quot; ta' ''Lodoicea maldivica''
File:Nepenthes pervillei pitcher.jpg|Pjanta karnivora endemika ''[[Nepenthes pervillei]]''
File:Vanilla phalaenopsis.jpg|''[[Vanilla phalaenopsis]]'', orkidea endemika għas-Sejxell.
File:Morne Seychellois NP footpath.jpg|[[Mount Seychellois|Park Nazzjonali Morne Seychellois]].
File:Valleé de mai4.jpg|Kaskata fil-Wied ta' Mai
File:Ile Curieuse (7).JPG|''[[Acanthaceae]] sp'' fil-[[mangrovja]] tal-Gżira Curieuse
File:Vacoa Seychelles.jpg|''[[Pandanus utilis]]'' fil-Ġnien Botaniku ta' [[Mahé]]
&lt;/gallery&gt;

== Ekonomija ==
[[File:Seychelles 25 cents.JPG|thumb|Munita tal-25 ċenteżmu tar-Rupee tas-Sejxell.]]
Waqt l-okkupazzjoni Ingliża tal-gżejjer Sejxell, l-ekonomija prekarja tagħha u n-nuqqas ta’ muniti fiċ-ċirkolazzjoni ġiegħlu lill-gvern jimmarka biċċiet barranin differenti b’punch bil-għan li jivvalutawhom mill-ġdid u jippermettu ċ-ċirkolazzjoni tagħhom. Din il-marka kienet tikkonsisti f'żewġ S magħqudin ma' xulxin. Biċċiet ta' 8 reali Spanjoli, 5 franki Franċiżi u thalers Ġermaniżi ta' María Teresa I tal-Awstrija huma magħrufa b'din il-kontromarka kurjuża.

Matul iż-żminijiet kolonjali, il-kannella, il-vanilla u l-kopra kienu l-esportazzjonijiet ewlenin tas-Sejxell. F'nofs is-sittinijiet, terz tal-popolazzjoni kienet taħdem fl-agrikoltura u f'ħamsa fl-amministrazzjoni tal-gvern.

Mill-indipendenza fl-1976, il-produzzjoni per capita żdiedet, malajr, għal seba' darbiet il-livell ta' sussistenza preċedenti. It-tkabbir kien immexxi mis-settur tat-turiżmu, li jimpjega madwar 30% tal-forza tax-xogħol u jipprovdi aktar minn 70% tad-dħul tal-pajjiż fil-kambju; u għas-sajd għat-tonn. Fl-aħħar snin il-gvern ħeġġeġ l-investiment barrani biex jimmodernizza lukandi u servizzi oħra.

Fl-istess ħin, il-gvern ikkonvinċa li jnaqqas id-dipendenza fuq it-turiżmu, jippromwovi l-iżvilupp tal-agrikoltura, is-sajd u l-manifattura fuq skala żgħira. Il-vulnerabbiltà tas-settur tat-turiżmu hija żvelata mit-tnaqqis fid-dejn fl-1991-1992, l-aktar minħabba r-rata tal-kambju stmata żżejjed tal-pajjiż, il-Gwerra tal-Golf, segwita mill-qrib mill-avvenimenti tal-11 ta’ Settembru, 2001. kontra l-Istati Uniti Żviluppi oħra li qed jiffaċċjaw il- gvern huma shortcuts jew brejkijiet fuq id-defiċit tal-baġit, bħat-trażżin tal-ispejjeż għall-assistenza soċjali u l-privatizzazzjoni ulterjuri tal-kumpaniji pubbliċi. Il-gvern għandu preżenza dominanti fl-attività ekonomika, f'kumpaniji pubbliċi li jqassmu prodotti taż-żejt, fl-assigurazzjoni, bankarji, importazzjonijiet ta' komoditajiet, telekomunikazzjonijiet u firxa wiesgħa ta' negozji oħra.

[[File:Central Bank of Seychelles.jpg|thumb|Bank Ċentrali tas-Sejxell (Central Bank of Sejxell)]]


It-tkabbir ġie ttardjat fil-perjodu 1998-2001 minħabba l-inattività tas-setturi tat-turiżmu u tas-sajd għat-tonn, li qabel kienu msemmija bħala l-attivitajiet ewlenin tal-ekonomija. Barra minn hekk, il-kontroll strett fuq ir-rati tal-kambju u n-nuqqas ta 'munita barranija ddeterjoraw il-prospetti ekonomiċi fi żmien qasir. Il-valur tas-suq iswed tar-Rupee tas-Sejxell huwa kullimkien minn żewġ terzi sa nofs ir-rata tal-kambju uffiċjali; mingħajr żvalutazzjoni fis-settur tat-turiżmu attwali, li għadu rieqed, filwaqt li t-turisti jfittxu destinazzjonijiet irħas fil-viċin, bħall-Komoros u l-Madagaskar. Tnaqqis fin-numru ta’ titjiriet li jservu l-pajjiż, prinċipalment minħabba l-inkapaċità tal-kumpaniji tal-ajru li jirripatrijaw il-fondi, ġiegħel ukoll it-tkabbir tal-industrija tat-turiżmu. Il-wasla riċenti tal-Emirates Airlines u l-Qatar Airlines fil-gżejjer wasslet għal żieda fit-tkabbir.

Fir-rati tal-kambju uffiċjali, is-Sejxell tibqa' l-aktar pajjiż sinjur fl-Afrika, f’termini ta' PGD per capita; (US$7,504 fl-2005), għalkemm jekk tiġi applikata r-rata tal-kambju parallela, jew ir-rati tal-parità tas-saħħa tal-akkwist, tkun wara l-Mawrizju u l-Botswana. Minħabba t-tnaqqis ekonomiku (l-ekonomija naqset bi 2% bejn l-2004 u l-2005, u naqset għall-inqas għall-istess livell bħal fl-2006), il-pajjiż qed jinżel, f'termini ta' dħul per capita.

Mill-kriżi ekonomika globali tal-2008, il-gvern tas-Sejxell ipprijoritizza t-tnaqqis tad-defiċit tal-baġit, inkluż it-trażżin tal-ispejjeż tal-benessri soċjali u l-privatizzazzjoni ulterjuri tal-intrapriżi pubbliċi. Il-gvern għandu preżenza mifruxa fl-attività ekonomika, b'kumpaniji pubbliċi attivi fid-distribuzzjoni ta' prodotti taż-żejt, banek, importazzjonijiet ta' komoditajiet, telekomunikazzjonijiet, u firxa wiesgħa ta' negozji oħra. Skont l-Indiċi tal-Libertà Ekonomika tal-2013, li jkejjel il-grad ta' gvern limitat, il-ftuħ tas-suq, l-effiċjenza regolatorja, l-istat tad-dritt u fatturi oħra, il-libertà ekonomika żdiedet kull sena mill-2010.

Huwa importanti li wieħed jinnota li s-Sejxell hija, per capita, l-aktar pajjiż midjun fid-dinja skont il-Bank Dinji, b’dejn pubbliku totali ta' madwar 122.8% tal-PGD. Madwar żewġ terzi ta' dan id-dejn jinsab fil-pajjiż, bil-bilanċ dovut lill-banek kummerċjali multilaterali u bilaterali. Il-pajjiż jinsab lura fuq ħafna mill-kredituri internazzjonali tiegħu, u kellu jirrikorri għal dejn kummerċjali biex jibqa' jista' jissellef. Dan il-piż għoli tad-dejn huwa konsegwenza diretta tar-rata tal-kambju stmata żżejjed; Essenzjalment, il-pajjiż jgħix lil hinn mill-mezzi tiegħu u jiffinanzja l-għajxien tiegħu billi jissellef domestikament u internazzjonalment.

=== Turiżmu ===
Fl-1971, bil-ftuħ tal-Ajruport Internazzjonali tas-Sejxell, it-turiżmu sar industrija ewlenija, essenzjalment qasam l-ekonomija fi pjantaġġuni u turiżmu. Is-settur tat-turiżmu ħallas aħjar, u l-ekonomija tal-pjantaġġuni setgħet tespandi biss s'issa. Is-settur tal-pjantaġġuni tilef prominenza u t-turiżmu sar l-industrija ewlenija fis-Sejxell. Konsegwentement, seħħet mewġa sostnuta ta' kostruzzjoni ta' lukandi matul il-biċċa l-kbira tas-snin sebgħin, inkluż il-ftuħ ta' Coral Strand Smart Choice, Vista Do Mar u Bougainville Hotel fl-1972.

F’dawn l-aħħar snin, il-gvern ħeġġeġ l-investiment barrani biex itejjeb il-lukandi u servizzi oħra. Dawn l-inċentivi wasslu għal ammont kbir ta' investiment fi proġetti ta' proprjetà immobbli u resorts turistiċi ġodda, bħall-proġett TIME, imqassam mill-Bank Dinji, flimkien mal-proġett ta' qablu MAGIC. Minkejja t-tkabbir tagħha, il-vulnerabbiltà tas-settur tat-turiżmu kienet evidenti bit-tnaqqis qawwi tal-1991-1992, l-aktar minħabba l-Gwerra tal-Golf.

[[File:Giant tortoise D'Arros.jpg|thumb|Fekruna ġgant (Giant tortoise) mill-Gżira ta' Arros, is-Sejxell]]

Minn dakinhar, il-Gvern fittex li jnaqqas id-dipendenza fuq it-turiżmu billi jippromwovi l-iżvilupp tal-agrikoltura, is-sajd, il-manifattura fuq skala żgħira u, aktar reċentement, is-settur finanzjarju offshore, billi ħoloq l-Awtorità għas-Servizzi Finanzjarji u jippromulga diversi liġijiet (bħall- Il-Liġi tal-Fornituri ta' Servizzi Korporattivi Internazzjonali, il-Liġi tal-Kumpaniji tan-Negozju Internazzjonali, il-Liġi tat-Titoli, il-Liġi tal-Fondi ta' Investiment u l-Hedge Funds, fost oħrajn). F'Marzu 2015, is-Sejxell allokaw il-Gżira Assumption biex tiġi żviluppata mill-Indja.

Minħabba l-effetti tal-COVID-19, is-Sejxell għalqu l-fruntieri tagħha għat-turiżmu internazzjonali fl-2020. Il-pajjiż reġa' fetaħ il-fruntieri tiegħu għat-turisti internazzjonali mill-25 ta' Marzu, 2021. Hekk kif il-programm nazzjonali ta' tilqim mexa 'l quddiem tajjeb, il-Ministeru Il-Ministeru tal-Affarijiet Barranin tal-pajjiż u It-turiżmu ħa d-deċiżjoni li jippermetti aċċess għat-turisti barranin filwaqt li żamm il-miżuri tas-saħħa pubblika, bħall-użu ta' maskri, id-distanza soċjali, sanità regolari u ħasil tal-idejn.

Fl-2023, intgħażlet fost it-30 gżira l-aktar attraenti fid-dinja skont il-komunità tal-qarrejja Conde Nast Travelers.

=== Enerġija ===
Għalkemm multinazzjonali taż-żejt esploraw l-ilmijiet ta' madwar il-gżejjer, ma nstab l-ebda żejt jew gass. Fl-2005, ġie ffirmat ftehim mal-kumpanija Amerikana Petroquest, li taha drittijiet ta' esplorazzjoni f'madwar 30,000 km² (territorju simili għad-daqs tal-Belġju) madwar il-gżejjer Constant, Topaz, Farquhar u Coëtivy sal-2014. Sejxell jimporta żejt mill-Persjan. Golf fil-forma ta' derivati ​​taż-żejt raffinati b'rata ta' madwar 5,700 barmil kuljum (910 m3/d).

F'dawn l-aħħar snin, iż-żejt ġie importat mill-Kuwajt u wkoll mill-Baħrejn. Is-Sejxell jimporta tliet darbiet aktar żejt milli jeħtieġ għall-użi interni tagħha minħabba li tesporta mill-ġdid is-surplus fil-forma ta' bunkers għal bastimenti u ajruplani li jieqfu f’Mahé. M'hemm l-ebda kapaċità ta' raffinar fuq il-gżejjer. L-importazzjonijiet, id-distribuzzjoni u r-riesportazzjoni taż-żejt u l-gass huma r-responsabbiltà tas-Sejxell Petroleum (Sepec), filwaqt li l-esplorazzjoni taż-żejt hija r-responsabbiltà tas-Sejxell National Oil Company (SNOC).

=== Agrikoltura ===
Fl-1993, il-Ministeru tal-Agrikoltura u r-Riżorsi tal-Baħar tas-Sejxell ċeda l-ġestjoni ta' ħames irziezet tal-stat, li kienu maqsuma f’plottijiet żgħar u mikrija lil individwi privati. Barra minn hekk, is-settur agrikolu kien jikkonsisti mill-irziezet tal-istat tas-Sejxell Agricultural Development Company (Sadeco) u dawk tal-gżejjer ta' barra, ġestiti mill-IDC; tliet irziezet kbar oħra li prinċipalment jipproduċu coconuts, kannella u tè; madwar 250 familja ddedikati għall-produzzjoni tal-ikel full-time; u madwar 700 familja li jaħdmu part-time. Ħafna familji jikkultivaw ġonna u jrabbu bhejjem għall-konsum domestiku.

[[File:Seychellois farmer in his field.jpg|thumb|L-agrikoltura sservi bħala għajxien għal parti mill-familji fis-Sejxell]]

Iż-żona totali li tinħarat tal-gżejjer hija biss madwar 400 ettaru. Għalkemm ix-xita hija abbundanti, l-istaġuni mxarrba u niexfa huma definiti ħafna. Hemm bżonn ta' sistemi aħjar ta' tisqija u drenaġġ biex jitjiebu l-ħsad. Il-gvern ħa diversi miżuri biex inaqqas id-dipendenza fuq l-ikel importat, bħad-deregolazzjoni tal-produzzjoni u l-kummerċjalizzazzjoni u t-tnaqqis tat-taxxi fuq il-fertilizzanti u t-tagħmir. Bħala riżultat, il-produzzjoni tal-frott u l-ħaxix żdiedet minn 505 tunnellata fl-1990 għal 1,170 tunnellata fl-1992. Din iż-żieda ma kinitx akkumpanjata minn tnaqqis proporzjonali fl-importazzjonijiet tal-frott u l-ħaxix, li laħqu 3,471 tunnellata fl-1992. Fil-biċċa l-kbira Fil-biċċa l-kbira tal-każijiet, prodotti importati huma ferm irħas, minkejja merkanzija bl-ajru, taxxi fuq l-importazzjoni u spejjeż oħra, li jagħmilha meħtieġa għall-SMB li japplika marġini ta' profitt għoli fuq l-importazzjonijiet biex tiġi evitata l-interruzzjoni tal-produzzjoni nazzjonali.

L-espansjoni tal-produzzjoni tal-bhejjem hija mxekkla minn invażjoni tad-djar u żviluppi oħra fuq art agrikola, kif ukoll spejjeż dejjem jogħlew tax-xogħol u l-għalf tal-annimali. In-numru ta' bhejjem maqtula fl-1992 (329 ras) prattikament ma nbidilx meta mqabbel mal-ħames snin ta' qabel. Il-qatla tal-ħnieżer (4,598) żdiedet b'45% meta mqabbla mal-1987, u l-produzzjoni tat-tiġieġ (439,068) żdiedet b'60%.

Iż-żewġ uċuħ ta' esportazzjoni tradizzjonali, copra (laħam tal-ġewż imnixxef li minnu jiġi prodott iż-żejt) u l-kannella, naqsu ħafna minħabba l-ispiża għolja tal-produzzjoni u l-pressjoni minn kompetituri bi prezz baxx fis-suq internazzjonali. Il-vanilla, darba importanti, hija prodotta fuq skala żgħira ħafna. It-te mkabbar fuq l-għoljiet miċ-ċpar ta' Mahé huwa uċuħ tar-raba' tal-pjantaġġuni aktar riċenti, li jservi primarjament is-suq lokali.

== Demografija ==
Skont stimi tal-2015, il-popolazzjoni tas-Sejxell kienet 91,400. Billi l-gżejjer ma kellhom l-ebda popolazzjoni indiġena, is-Sejxell tal-lum ġejjin minn immigranti, l-aktar ta’ dixxendenza Franċiża, Afrikana, Indjana u Ċiniża. Nofs biss il-popolazzjoni tgħix f’żoni urbani, b'Vittorja (il-kapitali) tkun l-akbar belt fl-arċipelagu, b’popolazzjoni ta’ 26,450 abitant fl-2010. Il-kompożizzjoni etnika tal-pajjiż hija simili ħafna għal dik tal-arċipelagu tal-gżira.Mawrizju. u Reunion Island.

=== Lingwi ===
[[File:Seventh Seychelles National Assembly.jpg|thumb|Assemblea Nazzjonali tas-Sejxell b'ismu miktub biss bil-Kreol ''Lasanble Nazzjonali Sesel'']]
Il-Gżejjer Sejxell għandhom tliet lingwi uffiċjali skont il-kostituzzjoni attwali tagħhom:

* Il-Kreol tas-Seychellois, (Kreol Seselwa jew Créole Seychellois) lingwa komuni b'bażi ​​lessikali Franċiża, hija l-lingwa materna ta' 95% tal-popolazzjoni u hija mitkellma minn 97% minnha. Jingħad li hija bbażata fuq Mascarino Creole. u li huwa qrib ħafna tal-Kreoli tal-Mawrizja;
* L-Ingliż, il-lingwa tal-kolonizzatur għal aktar minn seklu u nofs, huwa mitkellem minn 60% tal-popolazzjoni87​ u jintuża prinċipalment fl-amministrazzjoni u n-negozju;
* Il-Franċiż, il-lingwa tal-ewwel kolonizzatur għal seba' deċennji, mitkellma minn 30% tal-popolazzjoni (53% inklużi Francophones parzjali), tintuża prinċipalment fl-istampa bil-miktub, sinjali kummerċjali u ċerimonji reliġjużi tal-Ħadd. Ta’ min jinnota li l-karti tal-flus jinkitbu biss bil-Kreol u bl-Ingliż tas-Sejxell, iżda mhux bil-Franċiż.
Seychellois oħra wkoll f'minoranza jitkellmu b'mod fluwenti lingwi Ewropej oħra bħat-Taljan jew il-Ġermaniż.

=== Reliġjon ===
[[File:Victoria Seychelles cathedral.jpg|thumb|Katidral tal-Kunċizzjoni, is-Sejxell]]
Il-maġġoranza tas-Sejxell huma Insara, l-aktar Kattoliċi u parzjalment Protestanti. Il-bqija tal-popolazzjoni tipprattika reliġjonijiet oħra, bħall-Induiżmu u l-Islam.

Xi abitanti jemmnu f'reliġjon antika msejħa Ahrjuje.

==== Reliġjonijiet fis-Sejxell (Ċensiment 2010) ====
* [[Knisja Kattolika|Insara Kattoliċi]] - 76.2%
* [[Insara Anglikani]] - 6.1%
* Insara oħra - 6.9%
* [[Ħinduiżmu]] - 2.4%
* [[Iżlam]] - 1.6%
* Oħrajn mhux Insara - 1.1%
* Mhux reliġjużi - 0.9%
* Mhux indikat - 4.8%

=== Edukazzjoni ===
Is-Sejxell għandha l-ogħla rata ta' litteriżmu mill-pajjiżi kollha fl-Afrika sub-Saħarjana.Skond The World Factbook mill-2018, 95.9% tal-popolazzjoni ta' aktar minn 15-il sena taf jaqra u tikteb fis-Sejxell, rispettivament.

[[File:The Little North Island Library (North Island), is-Seychelles|thumb|The Little North Island Library (North Island), is-Sejxell]]

Sa nofs is-seklu 19, kien hemm ftit edukazzjoni formali fis-Sejxell. Il-knejjes Kattolika u Anglikana fetħu skejjel fil-missjonijiet fl-1851. Il-missjoni Kattolika aktar tard mexxiet skejjel sekondarji għal subien u bniet ma’ aħwa reliġjużi u sorijiet minn barra, anke wara li l-gvern ħa r-responsabbiltà tagħhom fl-1944.

Fl-1959 infetħet skola għat-taħriġ tal-għalliema, hekk kif il-provvista ta' għalliema mħarrġa lokalment bdiet tikber, u ma tantx inħolqu ħafna skejjel ġodda. Sistema ta' edukazzjoni b'xejn ilha fis-seħħ mill-1981, li tirrikjedi l-attendenza tat-tfal kollha fil-gradi wieħed sa disgħa, li jibdew mill-età ta' ħames snin. 90% tat-tfal jattendu l-iskola tan-nursery fl-età ta' erba' snin.

Ir-rata tal-litteriżmu tat-tfal fl-età tal-iskola qabżet id-90% fl-aħħar tas-snin 80. Ħafna Sejxell anzjani ma kinux tgħallmu jaqraw jew jiktbu fi tfulithom; Il-klassijiet tal-edukazzjoni għall-adulti għenu biex jgħollu l-litteriżmu tal-adulti minn 60% għal kważi 100% mitluba fl-2014.

Hemm total ta’ 68 skola fis-Sejxell. Is-sistema tal-iskejjel pubbliċi tikkonsisti fi 23 daycare, 25 skola primarja, u 13-il skola sekondarja. Dawn jinstabu f'Mahé, Praslin, La Digue u Silhouette. Barra minn hekk, hemm tliet skejjel privati: École Française, International School u l-iskola indipendenti. L-iskejjel privati ​​kollha jinsabu f'Mahé, u l-Iskola Internazzjonali għandha fergħa fi Praslin. Hemm seba' skejjel post-sekondarji (mhux terzjarji): is-Sejxell Polytechnic, l-Iskola ta' l-Istudji Avvanzati, l-Akkademja tat-Turiżmu tas-Sejxell, l-Università ta' l-Edukazzjoni tas-Sejxell, l-Istitut tat-Teknoloġija tas-Sejxell, iċ-Ċentru ta' Taħriġ Marittimu, l-Agrikoltura u l-Ortikultura tas-Sejxell. Ċentru ta' Taħriġ u l-Istitut Nazzjonali tas-Saħħa u l-Istudji Soċjali.

L-amministrazzjoni lokali nediet pjanijiet biex tiftaħ università sabiex titwaqqaf it-telf tal-imħuħ li seħħ. L-Università tas-Sejxell, li bdiet b'kollaborazzjoni mal-Università ta' Londra, fetħet il-bibien tagħha fis-17 ta' Settembru 2009 fi tliet siti, u toffri lawrji mill-Università ta' Londra.

=== Saħħa ===
[[File:Hospital sign in Seychelles.jpg|thumb|Isptar tas-Sejxell]]
Is-Sejxell kisbu ċ-ċaqliq epidemjoloġiku minn mard li jittieħed għal mard li ma jitteħidx. Ħafna mill-mard li jittieħed u li jittieħed ġie kkontrollat ​​jew eradikat. Fl-2014, l-Organizzazzjoni Dinjija tas-Saħħa rrappurtat li l-pajjiż kien fit-triq it-tajba biex jilħaq l-Għanijiet ta' Żvilupp tal-Millennju u kien indirizza xi wħud mid-determinanti soċjali tas-saħħa.

L-aċċess għall-kura tas-saħħa primarja huwa b'xejn għaċ-ċittadini kollha, iżda biex taċċessa servizzi tal-kura tas-saħħa terzjarja aktar kumplessi trid tivvjaġġa lejn il-Kenja jew l-Afrika t'Isfel u tħallas. F'Mahé hemm servizzi speċjalizzati. Hemm xi kliniċi mediċi privati ​​żgħar f'Mahé.

Fl-2014, kien hemm madwar tabib wieħed għal kull 780 persuna u infermier wieħed għal kull 400.

Fl-2019 kien hemm sptar wieħed u 17-il ċentru tas-saħħa fis-Sejxell.​

Fis-snin 2020, il-pajjiż iffaċċja epidemija ta' użu ta' eroina, li affettwat mill-inqas 10% tal-popolazzjoni tiegħu.

== Trasport ==
It-trasport fis-Sejxell iseħħ fil-kuntest muntanjuż ta' pajjiż tropikali żgħir b'diversi gżejjer. It-trasport fis-Sejxell huwa lokali għall-popolazzjoni residenti u globali għall-flussi turistiċi.

=== Trasport bit-triq ===
In-netwerk tat-toroq prinċipali jgħaqqad iċ-ċentri ewlenin tal-popolazzjoni, li jmur tul il-biċċa l-kbira tal-kosta u jaqsam l-intern diversi drabi. Hemm bejn 400 u 500 km ta' toroq pavimentati, l-aktar fuq Mahé, il-gżira ewlenija. Fuq il-gżejjer l-oħra hemm ftit, jekk hemm, vetturi privati, iżda n-netwerk tal-karozzi tal-linja huwa estensiv ħafna. SPTC (Sejxell Public Transport Corporation) topera karozzi tal-linja tad-ditta Tata mill-Indja, fit-toroq ewlenin kollha, diversi drabi fis-siegħa. Ir-rata hija l-istess għar-residenti u l-barranin; Il-biljett jiswa ħames rupee Seychellois (0.30 ewro).

=== Trasport bl-Ajru ===
[[File:Mahe airport SCAA.jpg|thumb|Ajruport Internazzjonali tas-Sejxell]]
It-trasport bl-ajru fis-Sejxell huwa rregolat mill-Awtorità tal-Avjazzjoni Ċivili tas-Sejxell (Autorité de l'aviation civile des Sejxell) u huwa bbażat prinċipalment fuq l-Ajruport Internazzjonali tas-Sejxell, li huwa l-punt ta' dħul ewlieni għall-flussi turistiċi. Hemm ukoll it-tieni ajruport, Praslin.

Il-linja tal-ajru nazzjonali hija Air Sejxell, maħluqa fl-1986. B'5 ġettijiet reġjonali DHC-6 Twin Otter-400 Series u żewġ Airbus A320-200 li joperaw minn Mahé fl-2017, ilha 40% proprjetà ta' Etihad Airways mill-2012.

=== Trasport marittimu ===
[[File:Seychelles 077.JPG|thumb|Jottijiet f'Mahé, is-Sejxell]]
It-trasport tal-passiġġieri jopera fuq rotta li tgħaqqad it-tliet gżejjer ewlenin: Mahé, Praslin u La Digue. Din ir-rotta hija moqdija minn lanċa żgħira u veloċi, il-Cat Coco, li tiswa ħafna flus, tiswa kważi ewro kull kilometru. Mill-2014 'l hawn, ir-rabta marittima bejn it-tliet gżejjer prinċipali kienet f'sitwazzjoni ta' monopolju, peress li vapuri merkantili żgħar oħra ma jistgħux iġorru aktar passiġġieri. La Belle Séraphina u La Praslinoise kienu jieħdu passiġġieri abbord għal madwar 15-il ewro, għalkemm il-vjaġġ huwa ħafna aktar bil-mod. Madankollu, ir-rata Cat Coco tiddistingwi lit-turisti minn ċittadini. Barra minn hekk, is-Sejxell huma destinazzjoni popolari għal jottijiet u katamarani.

Il-fluss tal-merkanzija jilħaq il-gżira prinċipali qabel ma jerġa 'jqassam minn bastimenti żgħar.

=== Monorail ===
In-negozjant Barry Laine ilu jippromwovi l-bini ta' monorail għat-trasport tal-passiġġieri f'Mahé mill-inqas mill-2008. Speċjalment fil-perjodu bejn l-2009 u l-2012, il-proġett kien is-suġġett ta' dibattiti intensi kemm politikament kif ukoll fil-midja.Komunikazzjoni tas-Sejxell. Il-proġett kellu jitlesta l-ewwel żewġ fażijiet, minn Anse Etoile għal Vittorja u minn Vittorja għall-ajruport, sal-2015. It-tielet fażi kellha ssegwi fl-aħħar tal-2017. L-ispiża tal-ewwel żewġ fażijiet kienet stmata għal $45 miljun, u $18-il miljun dollaru għall-fażi 3. Il-kuntratt tal-kostruzzjoni u l-operat, għalkemm mingħajr finanzjament tal-gvern, kien diġà ngħata fl-2009 lil Anse Royale Express, kumpanija mmexxija minn Barry Laine u mwaqqfa sena qabel.

[[File:Ferry across the islands.jpg|thumb|Ferry fis-Sejxell użat għat-trasport bejn gżejjer differenti]]

Il-pjan jinkludi sitt waqfiet fil-fażijiet 1 u 2, mit-tramuntana għan-nofsinhar:

* Ferry fis-Sejxell użat għat-trasport bejn gżejjer differenti
* Anse Etoile fil-grigal tal-gżira
* Perseveranza, għall-gżira tal-istess isem u l-gżira ta’ Puerto, li kienet tqajmet bl-irkupru tal-artijiet
* Victoria, fil-kapitali tas-Sejxell
* Roche Caiman
* Providenza
* Ajruport Internazzjonali tas-Sejxell
* Żewġ stazzjonijiet ġew ippjanati bħala espansjoni tas-sistema (fażi 3):

Anse aux Pins
Anse Royale
Il-kostruzzjoni kellha titwettaq bl-għajnuna Indjana.​ Mill-aħħar tal-2016, il-kostruzzjoni ma' kinitx bdiet u ma kinitx se tibda qabel is-sajf tal-2021. Barry Laine qed ikompli jiddefendi l-proġett.

== Kultura ==
=== Arti ===
Is-Sejxell għandha grupp ta' artisti divers u promettenti li jispiraw mill-gżejjer ta' madwarhom.

Fl-1994 ġiet inawgurata Gallerija Nazzjonali tal-Arti biex jimmarka l-ftuħ uffiċjali taċ-Ċentru Kulturali Nazzjonali, li fih il-Librerija Nazzjonali u l-Arkivji Nazzjonali flimkien ma' uffiċċji oħra tal-Ministeru tal-Kultura.

[[File:Seychelles Natural History Museum Front.JPG|thumb|Mużew tal-Storja Naturali tas-Sejxell (Sejxell Natural History Museum)]]

Fl-inawgurazzjoni tiegħu, il-Ministru tal-Kultura ddikjara li l-wirja ta' xogħlijiet minn artisti, pitturi u skulturi tas-Sejxell kienet xhieda tal-iżvilupp tal-arti fis-Sejxell bħala forma kreattiva ta' espressjoni, u offriet ħarsa lejn l-istat tal-arti kontemporanja fl- pajjiż.

Ħafna artisti Seychellois kontemporanji attendew universitajiet internazzjonali mill-indipendenza tal-pajjiż fl-1976, u kienu ħielsa li jesprimu lilhom infushom f'varjetà ta' stili.

Il-pitturi kienu tradizzjonalment ispirati mill-karatteristiċi naturali tas-Sejxell biex jipproduċu firxa wiesgħa ta' xogħlijiet fil-midja li jvarjaw minn akwarell għal żejt, akriliku, collage, metalli, aluminju, injam, drappijiet, gouache, verniċ, materjali riċiklati, pastelli, faħam, intaljar, inċiżjoni u stampi giclée. Skulturi lokali jipproduċu xogħlijiet multa fl-injam, ġebel, bronż u kartun.

Il-kotba ppubblikati reċentement joffru ħarsa ġenerali unika tal-arti kontemporanja fis-Sejxell, li jesploraw l-storja tal-pajjiż u l-iżvilupp tal-arti viżiva.

=== Mużika u żfin ===
[[File:Kanmtole dance 2.jpg|thumb|Kanmtole, żfin tipiku tas-Sejxell]]
Il-mużika u ż-żfin dejjem kellhom rwol prominenti fil-kultura u l-festivals lokali tas-Sejxell. Għeruq fil-kulturi Afrikani, tal-Madagaskar u Ewropej, il-mużika hija kkaratterizzata minn tnabar, bħat-tam-tam, u strumenti sempliċi tal-korda. Il-vjolin u l-kitarra huma importazzjonijiet barranin relattivament reċenti li għandhom rwol prominenti fil-mużika kontemporanja.

Iż-żfin Sega, bit-tbandil tal-ġenbejn u t-tfixkil tas-saqajn, jibqa' popolari, bħalma jibqa' l-Moutya tradizzjonali, żfin li jmur lura għal żmien l-iskjavitù, meta spiss kien jintuża biex jesprimi emozzjonijiet qawwija u skuntentizza.

Il-mużika tas-Seychellois hija diversa, riflessjoni tal-fużjoni tal-kulturi tul l-storja tagħha. Il-mużika folkloristika tal-gżejjer tinkorpora influwenzi multipli b'mod sinkretiku. Jinkludi ritmi Afrikani, estetika u strumentazzjoni, bħal zez u bom (magħrufa fil-Brażil bħala berimbau); contredanse Ewropea, polka u mazurka; folk u pop Franċiż; sega tal-Mawrizju u Réunion; taarab, soukous u ġeneri pan-Afrikani oħra; u mużika Polinesjana, Indjana u Arcadian.

Il-Contumbley hija forma popolari ta' mużika ta' perkussjoni, bħalma hija moutya, fużjoni ta' ritmi folkloristiċi indiġeni mal-benga Kenjan. Kontredans, ibbażat fuq żfin kontrapunt Ewropew, huwa popolari wkoll, speċjalment fil-kompetizzjonijiet tad-distrett u tal-iskejjel matul il-Festival Kreol annwali (Festival Internazzjonali tal-Kreol). Fil-bazaars tal-bajja, il-moutya ħafna drabi tintlagħab u tiżfen. Il-mużika titkanta bil-Kreolu tas-Sejxell tal-[[lingwa Franċiża]], u bil-[[lingwa Franċiża|Franċiż]] u bl-[[Ingliż]].

=== Gastronomija ===
L-ikel bażiku tas-Sechelles jinkludi platti tal-ħut, tal-frott tal-baħar u tal-krustaċji, ħafna drabi akkumpanjati mir-ross.Dixxijiet tal-ħut huma msajra b'diversi modi, bħal steamed, grilled, mgeżwra fil-weraq tal-banana, moħmija, immellaħ u affumikata.Dixxijiet tal-curry bir-ross huma wkoll parti importanti tal-kċina tal-pajjiż.

[[File:Coconut parfait Seychelles.jpg|thumb|Il-Coconut Parfait: Ġelat magħmul lokalment ippreparat ġo coconut nofsu maqtugħ għad-deżerta.]]

Ikel bażiku ieħor huwa coconut, breadfruit, mango, u kordonnyen fish.119 Il-pjanċi spiss ikunu mżejna bi fjuri friski.

* Dixxijiet tat-tiġieġ, bħall-curry tat-tiġieġ u l-ħalib tal-ġewż.
* Curry tal-ġewż tal-Indi.
* Dal (għads).​
* Curry tal-ħut.
* Ross biż-żagħfran.
* Frott tropikali frisk.
* Ladob, li jittiekel bħala platt savory jew bħala deżerta. Il-verżjoni tad-deżerta ġeneralment tikkonsisti minn banana misjura u patata ħelwa (iżda tista 'tinkludi wkoll kassava, frott tal-ħobż jew saħansitra corossol), mgħollija bil-ħalib tal-ġewż, zokkor, noċemuskata u pod tal-vanilla sakemm il-frott ikun ratba u z-zalza tkun krema. normalment jinkludi ħut immellaħ, imsajjar bl-istess mod għall-verżjoni tad-deżerta, bil-banana, kassava, u frott tal-ħobż, iżda bil-melħ minflok iz-zokkor (u tħalli barra l-vanilla).
*Iċ-ċatney tal-kelb il-baħar normalment jikkonsisti minn kelb il-baħar bil-ġilda mgħollija, imfarrak fin u msajjar bil-meraq tal-bilimbi mbuttat u l-ġir. Huwa mħallat ma 'basla u ħwawar, u l-basla hija moqlija u msajra fiż-żejt.
* Ħxejjex.

=== Midja ===
Il-gazzetta ewlenija hija n-Nazzjon tas-Sejxell, iddedikata għall-fehmiet tal-gvern lokali u l-affarijiet kurrenti. Partiti politiċi oħra jippubblikaw gazzetti bħal Regar. Gazzetti u rivisti barranin jistgħu jinstabu fil-biċċa l-kbira tal-ħwienet tal-kotba u tal-gazzetti. Il-gazzetti huma ppubblikati prinċipalment bil-Kreol tas-Seychellois, bil-Franċiż u bl-Ingliż.

[[File:Launch of the Seychelles News Agency, April 2014.jpg|thumb|Tnedija tal-Aġenzija tal-Aħbarijiet tas-Sejxell fl-2014]]

In-netwerk ewlieni tat-televiżjoni u tar-radju, imħaddem mis-Sejxell Broadcasting Corporation, joffri programmi ta' aħbarijiet u dibattitu prodotti lokalment bil-lingwa Kreol tas-Sejxell, bejn it-3 u l-11:30 p.m. matul il-ġimgħa u sigħat itwal matul il-ġimgħa. Hemm ukoll programmi tat-televiżjoni importati bl-Ingliż u bil-Franċiż fuq it-televiżjoni terrestri tas-Sejxell, u t-televiżjoni bis-satellita internazzjonali kibret malajr f'dawn l-aħħar snin.

Fis-Sejxell, il-linji tat-telekomunikazzjoni lokali u internazzjonali huma operati minn Cable &amp; Wireless. Fl-1997 kien hemm madwar 11,000 linja tat-telefon u aktar minn 20,000 telefon, li jfisser li aktar minn nofs il-popolazzjoni għandha telefon id-dar.

L-istazzjon FEBA Sejxell ġie rtirat mis-servizz fl-aħħar ta' Marzu 2003, u xandiriet b'mewġ qasir ġew trasferiti għal stazzjonijiet oħra, ħafna minnhom fl-ex [[Unjoni Sovjetika]].

=== Telekomunikazzjonijiet ===
L-Internet ġie introdott fis-Sejxell minn Atlas Sejxell Ltd, joint venture ta' tliet kumpaniji ewlenin tal-kompjuter, Victoria Computer Services (Proprietary) Ltd, Space 95 u MBM Sejxell Ltd, f’Settembru 1996. Fl-2000 kien hemm madwar 2,000 abbonat għall-Internet. fuq il-gżejjer. 60% huma utenti privati ​​jew domestiċi u 40% huma kumpaniji, li minnhom 30% huma gvern u 70% huma kumpaniji oħra. Hemm tliet fornituri tas-servizz tal-Internet fis-Sejxell: Atlas, Intelvision u Kokonet.

Fl-2009, wara l-kundanna tas-sidien ta' The Pirate Bay għal ksur tad-drittijiet tal-awtur, is-sit popolari BitTorrent inbiegħ lil kumpanija bbażata fis-Sejxell bl-isem ta’ Riversella Ltd.

Fl-2012, il-kejbil taħt il-baħar tas-Sejxell East Africa System (SEAS) ta' 1,930 km laħaq Beau Vallon fuq il-gżira ta' Mahé, u għaqqad il-gżejjer tas-Sejxell mat-Tanżanija.Il-kejbil SEAS inizjalment huwa mgħammar b'20 Gbit/s b'kapaċità ta' disinn finali ta' 320 Gbit /s.

== Sports ==
L-aktar sport popolari fis-Sejxell huwa l-basketball, li r-rilevanza tiegħu kibret b'mod sinifikanti fl-aħħar għaxar snin.It-tim nazzjonali tal-pajjiż ikkwalifika għal-Logħob Afrikan tal-2015, fejn ikkompetiet kontra wħud mill-akbar pajjiżi tal-kontinent, bħall-[[Eġittu]].

[[File:Seychelles national football team - 2011 Indian Ocean Island Games.jpg|thumb|It-tim tal-futbol tas-Sejxell f'Awwissu 2011 wara li rebaħ il-midalja tad-deheb fil-Logħob tal-Gżira tal-Oċean Indjan.]]

Is-Sejxell Basketball League (SBL) hija l-kompetizzjoni ewlenija tal-basketball tal-klabbs fis-Sejxell. Il-kampjonat jikkonsisti minn 10 timijiet. Għal Diċembru 2019, iċ-champion difensur kien it-tim Beau Vallon Heat.

Iċ-champions tal-SBL jistgħu jipparteċipaw fir-rawnds ta' kwalifika tal-Lega Afrikana tal-Baskitbol jew tal-Lega tal-Basketball Africa (BAL). Timijiet oħra jinkludu Premium Cobras, Praslin Warriors, Razors, RC Dynamics, Mont Fleuri Dawgz, BAYA, Anse Boileau Angels, PLS Hawks u MBU Rockers.

It-tim nazzjonali tal-basketball tas-Sejxell jirrappreżenta lil dan il-pajjiż f’kompetizzjonijiet internazzjonali. Huwa amministrat mill-Federazzjoni tal-Baskitbol tas-Sejxell.

Is-Sejxell ikkompetew tajjeb fil-Logħob tal-Gżira tal-Oċean Indjan, iżda għad iridu jikkwalifikaw għall-Kampjonat Afrikan tal-Baskitbol.

Is-Sejxell għandha tim nazzjonali tal-futbol affiljat mal-FIFA (permezz tal-Federazzjoni tal-Futbol tas-Sejxell jew il-Federazzjoni tal-Futbol tas-Sejxell) u kampjonat jew kampjonat lokali (Sejxell Premier League) stabbilit fl-1979, barra minn hekk il-pajjiż bagħat rappreżentazzjonijiet għal-Logħob Olimpiku tas-Sajf.

== Data ==
Isem Uffiċjali: Repubblika tas-Sejxell, Repiblik Sesel (Sejxell Creole), République des Sejxell (Franċiż), Repubblika tas-Sejxell (Ingliż); Motto: Finis Coronat Opus (Latin: “It-tarf jinkuruna x-xogħol”); Innu: Koste Seselwa (Seychellois Creole: &quot;Magħquda, Seychellois&quot;); Kapitali (u l-aktar belt popolata): Victoria (4°37′25″S 55°27′16″E); Lingwi Uffiċjali: Seychellois Creole, Franċiż u Ingliż; Gentilicio: Seychellois jew Seychellois; Forma ta' Gvern: Repubblika presidenzjali unitarja; President: Wavel Ramkalawan, Viċi President: Ahmed Afif; Korp Leġiżlattiv: Assemblea Nazzjonali tas-Sejxell; Indipendenza mir-Renju Unit: 29 ta' Ġunju 1976; Żona (198 pożizzjoni): 4551 km², Kosta: 491 km1; L-Ogħla Punt: Mount Seychellois; Popolazzjoni (202 pożizzjoni): Ċensiment (2022): 99,202 abitant, Densità: 216 abitant/km²; PGD ​​(PPP) (177 pożizzjoni) (2023): Tkabbir $4.175 biljun​, Per capita: Tkabbir $41.8282​; HDI (2021): Tnaqqis 0.7853​ (72) – Għoli, Koeffiċjent Gini. Ebda bidla 32.1 medju (2018); Munita: Sejxell Rupee (SCR); Żona tal-ħin. UTC+ 4; Kodiċi ISO: 690/SYC/SC; Dominju tal-Internet: .sc; Prefiss tat-telefon: +248; Prefiss tar-Radju: S7A-S7Z; Akronimu tal-pajjiż għal Sutomóviles: SY; Kodiċi IOC: SEY; Sħubija: Commonwealth tan-Nazzjonijiet, Francophonie, UN, AU, COMESA.

== Victoria (Sejxell) ==
Victoria, kultant imsejħa Port Victoria jew Mahé, hija l-kapitali tas-Sejxell, li tinsab fis-settur tal-grigal tal-gżira ta' Mahé. Il-popolazzjoni tagħha kienet 26,450 abitant fl-2010,1 li tirrappreżenta madwar terz tal-popolazzjoni totali tan-nazzjon.
&lt;gallery&gt;
File:Victoria (Seychelles).jpg|Victoria
File:Victoria Clock Tower - Seychelles.JPG|Torri tal-Arloġġ tar-Victoria (Clock Tower of Victoria)
File:Cathedral of the Immaculate Conception, Victoria, Seychelles.jpg|Katidral tal-Kunċizzjoni (Cathedral of the Immaculate Conception)
File:Hindu Temple Victoria Seychelles Islands of Africa.jpg|Tempju ta' Arulmigu Navasakti Vinayagar (Arulmigu Navasakti Vinayagar Temple)
File:Seychelles large map.jpg|Sejxell
&lt;/gallery&gt;

Għall-ewwel, kien stabbilit bħala l-kwartieri ġenerali tal-Gvern Kolonjali tar-Renju Unit. Il-koordinati tagħha huma: 4°37' Nofsinhar, 55°27' Lvant (-4.61667, 55.45).

L-esportazzjonijiet ewlenin ta' Vittorja huma l-vanilla, il-ġewż, iż-żejt tal-ġewż, il-qoxra tal-fekruna, is-sapun u l-guano.

L-attrazzjonijiet tal-belt jinkludu t-torri tal-arloġġ Little Ben, il-Qorti, il-Ġonna Botanika Nazzjonali, il-Mużew Storiku Nazzjonali tar-Victoria, il-Mużew tal-Storja Naturali tar-Victoria, u s-Suq Sir Selwyn Selwyn-Clarke. Għandu wkoll l-Istadium Nazzjonali, Istitut tat-Teknoloġija, filwaqt li l-port jinsab fil-Lvant tal-belt, fejn is-sajd tat-tonn u l-bottiljar huma industrija lokali kbira.

L-Ajruport Internazzjonali tas-Sejxell, fil-viċinanza tal-belt, tlesta fl-1971.

Pont ewlieni f'Vittorja nqered fit-terremot tal-Oċean Indjan tal-2004 (26 ta' Diċembru, 2004).

=== Data ===
Entità: Kapitali tas-Sejxell; Gżira: Mahé; Żona: 20.1 km²; Popolazzjoni (2010): 26,450 abitant, Densità: 1228.91 abitant/km²; Żona tal-Ħin: UTC+04:00.

=== Storja ===
Sekli u nofs ilu, il-gżira ta' Mahé kienet għadha diżabitata.

Fl-1744, in-navigatur Franċiż Lazare Picault mar lura lejn il-gżira ta' Abondance, li kienet se ssir Mahé, u ankra l-bastiment tiegħu Elisabeth f’bajja kbira, kalma u sigura li sejjaħ Port-Royal. Il-frejgata Franċiża Le Cerf waslet Port-Royal fl-1 ta' Novembru, 1756 waqt il-Gwerra tas-Seba' Snin Abbord kien hemm il-mexxej tal-ispedizzjoni Franċiża Corneille Nicholas Morphey, li ħa l-gżira billi poġġa ġebla tal-pussess fuq Mahé. Huwa l-eqdem monument fis-Sejxell u bħalissa jista' jidher fil-Mużew Nazzjonali tal-Storja.

Il-post żamm dan l-isem sal-1778, meta ngħata l-isem ġdid ta' “Établissement du Roy”. Il-belt kienet tissejjaħ hekk sal-1841, meta l-Ingliżi isemmuha mill-ġdid Victoria, f'ġieħ ir-Reġina Victoria.

=== Ekonomija ===
It-turiżmu huwa settur importanti tal-ekonomija. L-esportazzjonijiet ewlenin ta' Vittorja huma l-vanilla, il-ġewż, iż-żejt tal-ġewż, il-ħut u l-gwano.

=== Edukazzjoni ===
Il-kampus Mont Fleuri tal-Università tas-Sejxell jinsab f'Vittorja.L-Università tas-Sejxell (UniSey) bdiet tgħallem l-ewwel studenti tagħha fl-2009. L-università għandha żewġ kampus, Anse Royale u Mont Fleuri. Dan tal-aħħar fih iċ-Ċentru ta' Eċċellenza fl-Indja u s-Sejxell fit-Teknoloġiji tal-Informazzjoni u l-Komunikazzjoni. L-Università tas-Sejxell stabbiliet tliet istituti ta' riċerka li jaħdmu mill-qrib mal-fakultajiet biex jippromwovu attivitajiet ta' riċerka u jistabbilixxu rabtiet ma' organizzazzjonijiet ta' interessi simili. Permezz tar-riċerka, l-università għandha l-għan li tipprovdi lill-gvern b'dejta biex tgħinu jieħu deċiżjonijiet infurmati li jibbenefikaw lill-pajjiż.

=== Kultura ===
Fost l-attrazzjonijiet tal-belt hemm torri tal-arloġġ immudellat wara Little Ben ta' Londra, il-qorti, il-Ġonna Botanika Nazzjonali, il-Mużew tal-Istorja Nazzjonali, il-Mużew tal-Istorja Naturali u s-Suq Sir Selwyn Selwyn-Clarke.​ Suq Victoria u l-ħut u l-frott ta' kulur jgħajjat is-swieq huwa l-punt lokali ta' interess għas-Seychellois.

=== Postijiet ta' qima ===
Fir-Victoria hemm żewġ katidrali, Katidral tal-Kunċizzjoni (Kattoliku) u Katidral ta' San Pawl (Anglikani). Hemm ukoll knejjes Battista u Pentekostali,-il moskea u tempji Hindu.

=== Sports ===
L-Stade Linité, l-istadium nazzjonali, jinsab f'Vittorja. Jintuża prinċipalment għal-logħbiet tal-futbol.
==== Stade Linité ====
L-Istadju Linité (bil-Franċiż: Stade Linité) (Koordinati: 4°38′08″S 55°28′14″E) huwa grawnd b'ħafna skopijiet f'Vittorja, is-Sejxell. Bħalissa huwa użat prinċipalment għal logħbiet tal-futbol. L-istadium għandu kapaċità ta' 10,000 spettatur u nbena fl-1992. L-istadium jospita wkoll il-biċċa l-kbira tal-logħbiet f'darhom tat-tim nazzjonali tal-futbol tas-Sejxell. L-istadium irċieva t-tielet ġenerazzjoni ta' turf artifiċjali, grawnd ta' stilla waħda, fi Frar 2007 mill-programm ta' żvilupp tal-FIFA &quot;Nirbħu fl-Afrika mal-Afrika&quot;.

=== Trasport ===
=== Trasport bl-Ajru ===
Victoria hija moqdija mill-Ajruport Internazzjonali tas-Sejxell, li tlesta fl-1971.

==== Ajruport Internazzjonali tas-Sejxell ====
L-Ajruport Internazzjonali tas-Sejxell (IATA: SEZ, ICAO: FSIA) jew Aeroport de La pointe Larue, kif inhu magħruf lokalment, jinsab fil-gżira ta' Mahé, is-Sejxell ħdejn il-belt ta’ Victoria. Hija parti mid-distrett amministrattiv ta' La Pointe Larue (żona terminali), Cascade/Providence (fit-tramuntana) u Anse aux pins (fin-nofsinhar u l-bażi militari). L-ajruport jinsab ħdax-il km fix-Xlokk tal-kapitali u huwa aċċessibbli permezz tal-awtostrada Victoria - Providence. Hemm servizzi ta' xarabank frekwenti minn Victoria Bus Station

It-terminal domestiku huwa mixja qasira fit-tramuntana tat-terminal internazzjonali u joffri titjiriet domestiċi bejn il-gżejjer b'titjiriet kull 10–15-il minuta fil-ħinijiet l-aktar għoljin għal titjiriet internazzjonali u kull tletin minuta f'ħinijiet oħra.

L-Ajruport Internazzjonali tas-Sejxell huwa l-bażi tal-operazzjonijiet tal-Air Sejxell.

Tip: Ċivili / Militari; Operatur: SCAA; Binarji: 13/31; Tul: 2,987; Wiċċ: Konkrit; Websajt: http://www.scaa.sc/.

==== Ajruport Internazzjonali tas-Sejxell - Storja ====
Il-ftuħ tal-Ajruport Internazzjonali tas-Sejxell sar fl-20 ta' Marzu, 1972 mill-Maestà Tagħha Reġina Eliżabetta II, kien avveniment epiku għall-Gżejjer Sejxell. F'Novembru 1971, East African Airways daħlu fis-servizz u Luxair f'Diċembru tal-istess sena. Il-BOAC SUPER VC10 kien l-ewwel jet li niżel fl-Ajruport Internazzjonali tas-Sejxell fl-4 ta' Lulju, 1971. Fl-1972, fiż-żmien tal-inawgurazzjoni tiegħu, kienet teżisti l-infrastruttura li ġejja: Ir-runway ta' 2,987 metru u torri ta' kontroll. Is-servizz fuq l-art, kif ukoll il-bqija tas-servizzi tal-ajruport, saru mid-DCA (Direttorat tal-Avjazzjoni Ċivili).

Fl-1972 John Faulkner Taylor waqqaf l-ewwel linja tal-ajru lokali msejħa Air Mahé, li ħadmet Piper PA-34 SENECA bejn Praslin, Fregate u l-Gżejjer Mahé. Dan l-ajruplan aktar tard ġie sostitwit minn Britten Norman BN-2AIII. Sal-1974, madwar tletin linja tal-ajru oħra kienu qed itiru lejn is-Sejxell. Is-servizz fuq l-art u l-bqija tal-operazzjonijiet saru dipendenti fuq Aviation Sejxell Company, kumpanija mwaqqfa fl-1973.

Il-bidu tal-ewwel espansjoni kbira seħħ f'Lulju tal-1980.

Sal-2005/2006, l-ebda xogħol kbir ieħor ma beda fl-ajruport. L-għan tax-xogħol kien li jespandi u jtejjeb it-terminal, sabiex ikun jista 'jimmaniġġja mill-inqas ħames ajruplani kbar (per eżempju, l-A330) u ħames ajruplani żgħar (per eżempju, l-A320). Il-faċilità l-ġdida tista' takkomoda sa għaxar inġenji tal-ajru skont id-daqs. Meta wieħed iqis li s-Sejxell huwa pajjiż żgħir b'popolazzjoni ta' madwar 90,000 ruħ u li hemm numru żgħir ta' turisti, id-daqs tal-ajruport huwa raġonevolment adegwat għall-bżonnijiet tal-pajjiż. Madankollu, it-trasportatur tal-bandiera Air Sejxell qed jippjana li jżid id-daqs tal-flotta u d-destinazzjonijiet tiegħu fil-futur qarib.

=== Trasport marittimu ===
Il-port ta' ġewwa jinsab immedjatament fil-lvant tal-belt, fejn is-sajd tat-tonn u l-bottiljar huma industrija ewlenija.Wieħed mill-akbar pontijiet ta' Vittorja nqered mill-mewġ tat-tsunami mit-terremot fl-2004 fl-Oċean Indjan (26 ta' Diċembru, 2004).​

=== Distretti ===
Ir-Victoria tinkludi tmienja mill-25 distrett tas-Sejxell:

* [[La Riviere Anglaise|Xmara Ingliża]] (La Rivière Anglaise), id-distrett ċentrali
* [[Saint Louis, Seychelles|Saint Louis]]
* [[Mont Fleuri]]
* Bel Air
* Mont Buxton.
* Roche Caïman.
* Les Mamelles.
* Plaisance.


{{Pajjiżi tal-Commonwealth}}

[[Kategorija:Pajjiżi tal-Afrika]]
[[Kategorija:Commonwealth tan-Nazzjonijiet]]
[[Kategorija:Seychelles]]
{{Afrika}}</text>
      <sha1>8jf14x5d3w0xu70uxhu7o5h7zoqqkmz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>332852</id>
      <parentid>332848</parentid>
      <timestamp>2026-10-14T06:46:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ToniSant</username>
        <id>4257</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Modifiki annullati ta' [[Speċjali:Kontribuzzjonijiet/MalteseFalconnfirn|MalteseFalconnfirn]] ([[Diskussjoni utent:MalteseFalconnfirn|diskussjoni]]) għall-aħħar verżjoni ta' [[Utent:ToniSant|ToniSant]]</comment>
      <origin>325228</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="67816" sha1="o9sblpvxjfl5r1l4c7wf3vxz3e5p47y" xml:space="preserve">{{stub|Ġeografija}}
[[File:Flag of Seychelles.svg|thumb|Il-bandiera ta' Seychelles]]
[[File:Coat of Arms of the Republic of Seychelles.svg|thumb|Il-tarka ta' Seychelles]]
[[File:SYC orthographic.svg|thumb|Post ta' Seychells]]
[[File:World Factbook (1982) Seychelles.jpg|thumb|Mappa tas-CIA tal-1982 tal-Afrika tal-Lvant bis-Seychelles fiċ-ċentru]]
Is-'''Seychelles''', uffiċjalment ir-Repubblika tas-Seychelles (bl-[[Ingliż]], ir-Repubblika tas-Seychelles; bil-[[Lingwa Franċiża|Franċiż]], République des Seychelles; fis-Seychelles Creole, Repiblik Sesel) huma grupp ta' 115-il gżira li jinsabu fl-Oċean Indjan, fil-grigal tal-Madagaskar, b'erja totali ta' 455 km² u popolazzjoni stmata ta' 99,202 abitant (2021) 
b'popolazzjoni stmata ta' 100,600 fl-2022.​ Jappartjeni għall-Commonwealth tan-Nazzjonijiet. huma nazzjon fl-[[Afrika]]. Il-[[belt kapitali]] hi [[Victoria]]. l-unika belt fl-arċipelagu, li tinsab fuq il-gżira ta' Mahé u abitata minn terz tal-popolazzjoni. Għandu l-uniku ajruport u port internazzjonali fil-pajjiż, li jirċievi titjiriet mill-aktar ajruporti internazzjonali importanti fid-dinja, peress li s-sors ewlieni tal-munita barranija tal-pajjiż huwa t-turiżmu.

Ġeografikament u kulturalment qrib il-[[Mawrizju]].

&lt;gallery&gt;
File:Flag of Seychelles.svg|Il-bandiera ta' Seychelles
File:Coat of Arms of the Republic of Seychelles.svg|Il-tarka ta' Seychelles
File:Victoria (Seychelles).jpg|Victoria (Rebħa)
File:Victoria Clock Tower - Seychelles.JPG|Victoria (Rebħa)
File:Cathedral of the Immaculate Conception, Victoria, Seychelles.jpg|Victoria (Rebħa)
File:Hindu Temple Victoria Seychelles Islands of Africa.jpg|Victoria (Rebħa)
File:Mahe International Airport.jpg|Victoria (Rebħa)
File:Seychelles large map.jpg|Mappa
File:SYC orthographic.svg|Mappa
File:Seychelles location map.svg|Mappa
File:SC-Districts numbered.png|Organizzazzjoni territorjali (Mahé)
File:Praslin.svg|Organizzazzjoni territorjali (Praslin)
File:La Digue roheline.png|Organizzazzjoni territorjali (La Dinge)
File:MAHE - Anse aux pins 4 (43254246895).jpg|Anse aux Pins
File:Anse Boileau (17558943141).jpg|Anse Boileau
File:La Digue Lighthouse.JPG|La Digue
File:Grand Anse-La Digue-Seychellen.jpg|La Digue
File:Anse Source d'Argent 2-La Digue.jpg|La Digue
File:Luftbild Insel La Digue Seychellen.DNG (39617026111).jpg|La Digue
File:Morne Seychellois NP footpath.jpg|Monte Seychellois
File:Seychelles 25 cents.JPG|Rupia ta-Seychelles
File:World Factbook (1982) Seychelles.jpg|Mappa tas-CIA tal-1982 tal-Afrika tal-Lvant bis-Seychelles fiċ-ċentru
&lt;/gallery&gt;

Waħda mill-attrazzjonijiet ewlenin tar-Rabat hija l-Ġnien Botaniku, fejn tista' tara kampjuni ta' fkieren ġganti li huma endemiċi għal dawn il-gżejjer (pereżempju: il-fekruna ġgant ta' Aldabra, Dipsochelys dussumieri jew Geochelone gigantea) u li, għalkemm huma iżgħar fid-daqs, huma simili ħafna għall-ispeċi ta' fkieren preżenti fil-Gżejjer Galapagos. Speċi oħra ta' fekruna ġgant fis-Seychelles huma l-fekruna ġgant tas-Seychelles (Dipsochelys hoolissa) u l-fekruna ġgant ta' Arnold (Dipsochelys arnoldi), it-tnejn li huma fil-periklu kritiku. Bħalissa huma s-suġġett ta' programm ta' trobbija fil-magħluq u introduzzjoni mill-ġdid mill-Assoċjazzjoni tal-Ħarsien tan-Natura tas-Seychelles.

Il-grupp etniku predominanti huwa s-Seychellois, b'għeruq Afrikani u Franċiżi, iżda hemm ukoll minoranzi Ċiniżi u Indjani. Il-maġġoranza tal-popolazzjoni tistqarr il-Kattoliċiżmu, 8% tal-popolazzjoni huma Anglikani u hemm 2% ta' reliġjonijiet varji.

Is-Seychelles hija dik li hija magħrufa bħala ġenna tropikali. Il-gżejjer jippreservaw is-sbuħija naturali tagħhom, bi bajjiet sbieħ u baħar b'kundizzjonijiet eċċellenti għal min iħobb l-għadis. Għandha klima tropikali b’temperaturi li, kull sena, ivarjaw bejn 25 u 30 °C, b'xhur ta' xita ħafna minn Novembru sa Mejju, meta' jintlaħqu mill-irjieħ tal-monsoon.

Is-Seychelles għandha t-tieni l-ogħla Indiċi tal-Iżvilupp tal-Bniedem fl-Afrika u hija, flimkien mal-Mawrizju, l-uniku pajjiż f’dan il-kontinent b'HDI meqjus bħala “għoli ħafna”. Minkejja l-prosperità ekonomika ġdida tal-pajjiż, li pożizzjonat bħala wieħed mill-aktar sinjuri fl-Afrika, għadu jiffaċċja bosta problemi soċjali.

== Storja ==
Is-Seychelles kienu diżabitati sas-seklu 18, meta l-Ewropej waslu ma' Afrikani skjavi. Baqgħet kolonja Brittanika mill-1814 sal-indipendenza tagħha fl-1976. Is-Seychelles qatt ma kienu abitati minn nies indiġeni, iżda l-gżejjer tagħha jżommu l-wirt Krejol tagħhom stess.

=== Storja bikrija ===
[[File:Diamond Jubilee Fountain Victoria Seychelles.jpg|thumb|Il-Funtana tal-Ġublew tad-Djamanti tar-Reġina Victoria (Diamond Jubilee Fountain Victoria), quddiem il-bini tal-Mużew tal-Storja, ir-Rabat, is-Seychelles]]
[[File:Flag of Seychelles (1961–1976).svg|thumb|Bandiera (1961–1976)]]
[[File:Flag of the Governor of Seychelles (1961–1976).svg|thumb|Bandiera tal-Gvernatur tas-Seychelles]]
Is-Seychelles kienu diżabitati għal ħafna mill-istorja tagħhom. L-oqbra fuq il-gżira, viżibbli sal-1910, huma l-bażi tat-twemmin akkademiku li l-baħrin Awstronesjani u, aktar tard, il-kummerċjanti Maldivjani u Għarab kienu l-ewwel li żaru l-arċipelagu.Vasco da Gama u r-4 Portugiż Indjan tiegħu skoprew is-Seychelles f'Marzu. 15, 1503; L-ewwel lemħ sar minn Thomé Lopes abbord Rui Mendes de Brito. Il- bastimenti ta' Da Gama għaddew ħdejn gżira mgħollija, aktarx Silhouette Island, u l- għada Desroches Island. Huma fassal grupp ta' seba' gżejjer u semmewhom Is-Seba' Sorijiet.L-eqdem inżul irreġistrat seħħ f'Jannar 1609, mill-ekwipaġġ tat-Tlugħ Ascension taħt il-kmand tal-Kaptan Alexander Sharpeigh waqt ir-raba' vjaġġ tal-Kumpanija Brittanika tal-Indji tal-Lvant.

Punt ta' tranżitu għall-kummerċ bejn l-Afrika u l-Asja, il-gżejjer jingħad li kultant intużaw mill-pirati sakemm il-Franċiżi bdew jieħdu l-kontroll fl-1756, meta l-Kaptan Nicholas Morphey poġġa Ġebla tal-Pussess fuq Mahé. Il-gżejjer ingħataw l-isem għal Jean Moreau de Séchelles, ministru tal-finanzi tar-Re Louis XV.

Il-frejgata Ingliża Orpheus, ikkmandata mill-Kaptan Henry Newcome, waslet f’Mahé fis-16 ta' Mejju, 1794, waqt il-Gwerra tal-Ewwel Koalizzjoni. It-termini tal-kapitulazzjoni tfasslu u l-għada Seychelles ċedew lill-Gran Brittanja. Jean Baptiste Quéau de Quincy, l-amministratur Franċiż tas-Seychelles matul is-snin tal-gwerra mar-Renju Unit, irrifjuta li jirreżisti meta waslu vapuri tal-gwerra tal-għadu armati. Minflok, innegozja b'suċċess l-istatus ta 'kapitulazzjoni lill-Gran Brittanja, li tat lill-kolonisti pożizzjoni privileġġata ta' newtralità.

Il-Gran Brittanja spiċċat assumiet il-kontroll sħiħ wara l-konsenja tal-Mawrizju fl-1810, formalizzata fl-1814 fit-Trattat ta' Pariġi. Is-Seychelles saret kolonja tal-kuruna separata mill-Mawrizju fl-1903. L-elezzjonijiet saru fl-1966 u fl-1970.

=== Indipendenza ===
Fl-1976, is-Seychelles kisbu l-indipendenza mir-Renju Unit u saru repubblika. Minn dakinhar ilha membru tal-Commonwealth. Fis-snin sebgħin, is-Seychelles kienet &quot;il-post li wieħed jista' jara, bitħa għall-istilel taċ-ċinema u l-jet set internazzjonali.&quot; Fl-1977, kolp ta' stat minn Franza Albert René neħħa l-ewwel president tar-repubblika, James Mancham. René ta parir kontra dipendenza żejda. dwar it-turiżmu u stqarr li ried &quot;jżomm is-Seychelles għas-Seychellois.&quot;

Il-kostituzzjoni tal-1979 iddikjarat stat soċjalista b'partit wieħed, li dam għaddej sal-1991.

Fis-snin tmenin kien hemm sensiela ta' attentati ta' kolp ta' stat kontra l-President René, li wħud minnhom kienu appoġġjati mill-Afrika t'Isfel. Fl-1981, Mike Hoare mexxa tim ta' 43 merċenarju tal-Afrika t’Isfel li ppreżentaw bħala plejers tar-rugby fuq vaganza fl-attentat ta' kolp ta' stat tal-1981 fis-Seychelles. Kien hemm shootout fl-ajruport, u ħafna mill-merċenarji ħarbu. ajruplan tal-Indja.​ Il-mexxej ta' dan il-ħtif kien il-merċenarju Ġermaniż D. Clodo, eks membru tal-SAS Rhodesian.​ Clodo kien aktar tard ipproċessat fl-Afrika t’Isfel (fejn kien illiberat), kif ukoll f'pajjiżu. oriġini, il-Ġermanja, għall-piraterija bl-ajru.20​

Fl-1986, attentat ta' kolp ta' stat immexxi mill-Ministru tad-Difiża tas-Seychelles Ogilvy Berlouis wassal lill-President René jitlob l-għajnuna mill-Indja. Fl-Operazzjoni Flowers are Blooming, il-vapur navali Indjan Vindhyagiri wasal f’Port Victoria biex jgħin fil-prevenzjoni tal-kolp ta' stat.

L-ewwel abbozz ta' kostituzzjoni ġdida naqas milli jikseb is-60% meħtieġa tal-voti fl-1992, iżda verżjoni modifikata ġiet approvata fl-1993.

F'Jannar 2013, is-Seychelles iddikjaraw stat ta' emerġenza meta ċ-Ċiklun Tropikali Felleng ġab xita torrenzjali, u għargħar u valangi qerdu mijiet ta' djar.

Wara l-kolp ta' stat tal-1977, il-gvern dejjem kien rappreżentat mill-istess partit politiku sal-elezzjonijiet ġenerali ta' Ottubru 2020 fis-Seychelles, li kienu storiċi minħabba r-rebħa ta' partit tal-oppożizzjoni. Wavel Ramkalawan kien l-ewwel president li ma rrappreżentax lil Seychelles Magħquda (l-isem attwali tal-ex Front Progressiv Popolari tas-Seychelles).

Fl-2021, il-moutya, żfin mill-era tal-kummerċ tal-iskjavi, ġiet inkluża fil-lista tal-Wirt Kulturali Intanġibbli tal-UNESCO bħala simbolu tal-benessri psikoloġiku fir-rwol tagħha ta' reżistenza kontra t-tbatija, il-faqar, is-servitù u l-inġustizzja soċjali.

== Gvern u politika ==
[[File:Seychelles Palais de Justice.jpg|thumb|left|Il-Palazz tal-Ġustizzja (Palais de Justice) tas-Seychelles, fl-Ile du Port]]
[[File:State House Victoria Seychelles.jpg|thumb|Residenza Presidenzjali fis-Seychelles]]
Il-president tas-Seychelles huwa l-kap tal-istat u l-gvern. Huwa elett b'vot universali għal terminu ta' ħames snin. Wavel Ramkalawan ilu president tal-pajjiż mill-2020.

Il-parlament tas-Seychelles huwa unikamerali u jissejjaħ l-Assemblea Nazzjonali. Huwa magħmul minn 34 deputat, 25 minnhom eletti direttament b'vot popolari f'kostitwenzi ta' membru wieħed, u d-disa' li jifdal eletti proporzjonalment mit-total tal-voti għal kull partit. It-terminu tiegħu huwa wkoll ta' ħames snin. Il-partiti politiċi ewlenin huma l-Front Popolari Progressiv tas-Seychelles, b'ideoloġija soċjalista u magħruf ukoll mill-2009 bħala l-Partit Popolari jew Parti Lepep; u l-Partit Nazzjonali tas-Seychelles li bħalissa qed imexxi, demokratiku liberali.

Fil-livell internazzjonali, is-Seychelles hija parti mill-Kummissjoni tal-Oċean Indjan, il-Francophonie u l-Commonwealth tan-Nazzjonijiet.

=== Politika barranija ===
[[File:Maison Queau de Quincy - Seychellois Department of Foreign Affairs.jpg|thumb|Maison Queau de Quincy - Dipartiment tal-Affarijiet Barranin tas-Seychelles (Seychellois Department of Foreign Affairs)]]
Is-Seychelles issegwi politika ta' dak li tiddeskrivi bħala nuqqas ta' allinjament “pożittiv” u jappoġġja bil-qawwa l-prinċipju li titnaqqas il-preżenza tas-superpotenzi fl-Oċean Indjan. Il-gvern tas-Seychelles huwa wieħed mid-difensuri tal-kunċett ta' żona ta' paċi fl-Oċean Indjan u ppromwova t-tmiem tal-preżenza tal-Istati Uniti f'Diego García. Madankollu, il-pajjiż adotta politika prammatika u jservi bħala waqfa importanti ta' mistrieħ u rikreazzjoni għall-vapuri tal-Istati Uniti li jservu fil-Golf Persjan u l-Oċean Indjan.

Il-pożizzjoni tas-Seychelles dwar il-politika barranija poġġieha ġeneralment fuq ix-xellug tal-ispettru fi ħdan il-Moviment Mhux Allinjat. Ir-Russja, ir-Renju Unit, Franza, l-Indja, ir-Repubblika Popolari taċ-Ċina, il-Libja u Kuba jżommu ambaxxati fir-Rabat.

Il-gvern tas-Seychelles irtira r-rikonoxximent diplomatiku tar-Repubblika Għarbija Demokratika Sahrawi fis-17 ta' Marzu, 2008, skont sors uffiċjali tal-gvern.

=== Jiddefendu ===
[[File:Tata LSV, June 2014.jpg|thumb|Żewġ Vetturi Speċjalizzati Ħfief Tata (LSV) tal-Forzi tad-Difiża Popolari tas-Seychelles, magħmula fl-Indja]]
L-Armata tas-Seychelles hija l-Forza tad-Difiża tal-Poplu tas-Seychelles (Force de défense populaire des Seychelles), li tikkonsisti f'diversi fergħat distinti: unità tal-infanterija u gwardja tal-kosta, il-forza tal-ajru u protezzjoni presidenzjali. L-Indja kellha u għadha għandha rwol ewlieni fl-iżvilupp tal-Armata tas-Seychelles. Wara li għaddiet lill-Gwardja tal-Kosta tas-Seychelles żewġ bastimenti tal-għassa SDB Mk5 mibnija mill-GRSE, INS Tarasa u INS Tarmugli, li aktar tard ingħataw l-isem ta' PS Constant u PS Topaz, l-Indja tat ukoll ajruplan Dornier 228 mibni minn Hindustan Aeronautics Limited.​ L-Indja ffirmat ukoll. patt biex tiġi żviluppata l-Gżira Asunción, waħda mill-115-il gżira li jiffurmaw il-pajjiż. B'erja ta '11 km², tinsab strateġikament fl-Oċean Indjan, fit-Tramuntana tal-Madagaskar. Il-gżira qed tiġi mikrija għall-iżvilupp ta' assi strateġiċi mill-Indja.Fl-2018, is-Seychelles iffirmat it-trattat tan-NU dwar il-Projbizzjoni tal-Armi Nukleari.

L-Unità tas-Sigurtà Presidenzjali (PSU - La garde présidentielle) inħolqot fl-1977 flimkien mal-Unità tal-Infanteria biex tiddedika lilha nnifisha għall-kompiti tal-protezzjoni tal-President tas-Seychelles u r-residenza tiegħu. Jipprovdi wkoll appoġġ waqt it-tranżitu u l-laqgħat soċjali. Diversi għalliema minn nazzjonijiet barranin iwettqu taħriġ mal-PSU. Din hija waħda mill-unitajiet elite tal-SPDF. L-UPM tinsab fid-Dar tal-Istat u hija marbuta amministrattivament mal-Unità tal-Forzi Speċjali.

Il-Banda Nazzjonali tal-Mużika hija l-banda militari uffiċjali tal-FDPB. L-oriġini tiegħu jmorru lura għall-1925 taħt l-isem Brass Ensemble. Din bdiet meta l-Fratelli Maristi tal-Missjoni Kattolika ħarrġu mużiċisti biex idoqqu strumenti differenti. Il-banda xolt fl-1943, meta l-Armata Ingliża tat l-istrumenti. Il-banda rriformat biss biex tiġi xolta wara t-Tieni Gwerra Dinjija, u l-istrumenti tagħha ġew akkwistati mis-Seychelles Scouts Association. Inħolqot banda mużikali ġdida magħrufa bħala LAFANSA, li magħha ngħaqdet banda tal-pulizija. Bil-ħolqien tal-Konservatorju tal-Mużika u ż-Żfin fl-1981, il-Banda tal-Pulizija ġiet riorganizzata f'Banda Nazzjonali tal-Mużika taħt l-isponsorizzazzjoni tal-Ministeru tal-Edukazzjoni. Antoinc Azcmia sar l-ewwel direttur tiegħu, imexxi unità li, mill-1981 sal-1996, kienet banda volontarja (unità li fiha l-mużiċisti huma mikrija part-time). Fl-1996 ġew ingaġġati mużiċisti full-time u tliet snin wara ġie trasferit għall-Ministeru tad-Difiża u kien ibbażat fl-Akkademja tad-Difiża tas-Seychelles. Azcmia irtira fl-2001, u ġie sostitwit minn Thomas Busanya.

== Organizzazzjoni politiku-amministrattiva ==
[[File:BigBenVictoriaSeychelles.JPG|thumb|L-arloġġ famuż fiċ-ċentru tar-Rabat, il-kapitali tas-Seychelles]]
Is-Seychelles hija maqsuma f'25 distrett:

{{kolonni}}
* [[Anse aux Pins (Seychelles)|Anse aux Pins]]
* [[Anse Boileau]]
* [[Anse Etoile]]
* [[Anse Royale]]
* [[Au Cap]]
* [[Baie Lazare]]
* [[Baie Sainte Anne]]
* [[Beau Vallon]]
* [[Bel Air (Distrett)|Bel Air]]
* [[Bel Ombre]]
* [[Kaskata]]
* [[Glacis (Seychelles)|Glacis]]
* [[Grand'Anse (Mahe)]]
{{kolonna ġdida}}
* [[Grand'Anse (Praslin)]]
* [[La Digue]]
* [[La Riviere Anglaise]]
* [[Les Mamelles]]
* [[Mont Buxton]]
* [[Mont Fleuri]]
* [[Plaisance (Seychelles)|Plaisance]]
* [[Pointe La Rue]]
* [[Port Glaud]]
* [[Roche Caiman]]
* [[Saint Louis (Seychelles)|Saint Louis]]
* [[Takamaka]]
{{tarf il-kolonni}}

== Ġeografija ==
[[File:Mapa Seychelles.png|thumb|Mappa tas-Seychelles]]
[[File:Grand Anse-La Digue-Seychellen.jpg|thumb|Il-bajja ta' Grand Anse f'La Digue]]
Is-Seychelles huma arċipelagu fl-Oċean Indjan, magħmul minn madwar 115-il gżira tropikali (kif indikat fil-Kostituzzjoni tar-Repubblika), ta' oriġini granitika u qroll. Minnhom, 33 biss huma abitati. L-hekk imsejħa Gżejjer Intern huma l-qalba tal-pajjiż. Il-gżejjer li fadal huma atolli tal-qroll iżgħar, ħafna minnhom diżabitati. L-akbar gżira hija Mahé.

Il-kapitali tal-pajjiż hija l-belt Victoria, li tinsab fuq Mahé, fejn tgħix madwar 80% tal-popolazzjoni totali.

L-ogħla punt fis-Seychelles huwa Mount Seychellois, li għandu għoli ta '905 m. Huwa l-uniku arċipelagu tal-granit, kif jidher fil-blat ta' La Digue.

Il-klima lokali hija tropikali, moderata u pjuttost umda minħabba influwenzi tal-baħar.

Il-gżejjer, kif indikat fil-kostituzzjoni tal-pajjiż, huma miġbura kif ġej.

* 42 gżira granitika: Mahé, Praslin, Silhouette, La Digue, Curieuse, Félicité, Frégate, St. Anne, North, Cerf, Marianne, Grand Sœur, Thérèse, Aride, Conception, Petite Sœur, Cousin, Cousine, Long, Récif, Round (Praslin), Anonyme, Mamelles, Moyenne, Île aux Vaches Marines, L'Islette, Beacon (Île Sèche), Cachée, Cocos, Round (Mahé), L'Ilot Frégate, Booby, Chauve Souris (Mahé), Chauve Souris (Praslin), Île La Fouche, Hodoul, L'Ilot, Rat, Souris, St. Pierre (Praslin), Zavé, Harrison Rocks (Grand Rocher).

* 4 gżejjer imħallta, ramel, qroll u granit: Denis, Bird, Coëtivy, Cahée.

* 29 gżira tal-qroll tal-Grupp tal-Ammiral: Desroches, Cahée Poivre Atoll —li jinkludi 3 gżejjer: Poivre, Florentin u South Island—, Alphonse, D'Arros, St. Joseph Atoll —li jinkludi 14-il gżira: St. Joseph, Île aux Fouquets, Ressource, Petit Carcassaye, Grand Carcassaye, Benjamin , Bancs Ferrari, Chiens, Pélicans, Vars, Île Paul, Banc de Sable, Banc aux Cocos e Île aux Poules—, Marie Louise, Desnoeufs, African Banks —li jinkludu 2 gżejjer: African Banks u South Island—, Rémire, St. Boudeuse, Étoile, Bijoutier

* 13-il gżira tal-qroll fil-Grupp Farquhar: Farquhar Atoll —li jinkludu 10 gżejjer: Bancs de Sable, Déposés, Île aux Goëlettes, Lapins, Île du Milieu, North Manaha, South Manaha, Middle Manaha, North Island u South Island—, Providence Atoll ( li jinkludi żewġ gżejjer: Providence u Bancs Providence) u St Pierre.

* 67 gżira tal-qroll fil-Grupp Aldabra: Aldabra Atoll — li ​​jinkludu 46 gżira: Grande Terre, Picard, Polymnie, Malabar, Ile Michel, Ile Esprit, Ile aux Moustiques, Ilot Parc, Ilot Emile, Ilot Yangue, Ilot Magnan, Ile Lanier, Champignon des Os, Euphrate, Grand Mentor, Grand Ilot, Gros Ilot Gionnet, Gros Ilot Sesame, Heron Rock, Hide Island, Ile aux Aigrettes, Ile aux Cèdres, Iles Chalands, Ile Fangame, Ile Héron, Ile Michel, Ile Squacco , Ile Sylvestre , Ile Verte, Ilot Déder, Ilot du Sud, Ilot du Milieu, Ilot du Nord, Ilot Dubois, Ilot Macoa, Ilot Marquoix, Ilots Niçois, Ilot Salade, Middle Row Island, Noddy Rock, North Row Island, Petit Mentor, Petit Mentor Endans, Petits Ilots, Pink Rock u Table Ronde—, Gżira Asunción, Gżira Astove u Atoll Cosmoledo —li jinkludu 19-il gżira: Menai, Ile du Nord (Tramuntana tal-Punent), Ile Nord-Est (Tramuntana tal-Lvant), Ile du Trou, Goëlettes, Grand Polyte, Petit Polyte, Grand Ile (Wizard), Pagode, Ile du Sud-Ouest (Nofsinhar), Ile aux Moustiques, Ile Baleine, Ile aux Chauve-Souris, Île aux Macaques, Ile aux Rats, Ile du Nord-Ouest, Ile Observation, Ile Sud-Est u Îlot la Croix—.

=== Klima ===
[[File:Victoria (Seychelles).jpg|thumb|Veduta mill-ajru tar-Victoria]]
Il-klima hija tropikali, moderata u umda. It-temperaturi ftit li xejn ivarjaw matul is-sena, fuq Mahé huma madwar 24 sa 30 °C u x-xita hija ta' 2900 mm fis-sena, fir-Rabat hi ta' 2350 mm u fuq il-gżejjer l-oħra x-xita hija inqas. Matul l-aktar xhur kesħin (Lulju u Awwissu) it-temperatura minima medja hija 24 °C. L-irjieħ tal-art normalment jonfħu minn Mejju sa Novembru. L-aktar xhur sħan huma minn Diċembru sa April, fejn l-umdità hija 80% u t-temperatura rari taqbeż il-31°C. Is-Seychelles tinsab barra miċ-ċinturin taċ-ċiklun, għalhekk ir-riħ b'veloċità għolja huma rari ħafna.

=== Ekoloġija ===
Is-Seychelles hija maqsuma f'2 ekoreġjuni:

* Ġungla Granitika tas-Seychelles
* Scrub Xeric tal-Gżejjer Aldabra

L-ispeċi tal-annimali u tal-pjanti huma taħlita ta' speċi Afrikani u Ażjatiċi, kif ukoll ħafna speċi endemiċi bħad-Dicrurus aldabranus tipiċi tal-Gżira Aldabra, endemiżmi bħal dawn huma r-riżultat tal-iżolament primittiv tal-gżejjer, meta Gondwana ġie żmembrat u l- Indja attwali separata mill-Afrika.

Il-gżejjer u l-madwar immedjat tagħhom fihom bijodiversità enormi, b'varjetà wiesgħa ta' pjanti, anfibji, rettili, għasafar, ħut u qroll.

[[File:Port Launay, Mahé.jpg|thumb|Il-Park Nazzjonali Marittimu ta' Port Launay, Mahé]]

Fortunatament, is-Seychelles ipproteġu kważi 50% tal-wiċċ totali tal-arċipelagu u diversi sikek tal-baħar, permezz tal-ħolqien ta' diversi Parks Nazzjonali, xi wħud marittimi, bħal Baie Ternay jew Sainte Anne; oħrajn, bħall-Morne Seychelles, jipproteġu l-ġungla ċentrali u l-massa tal-muntanji ta' Mahé. Ma’ l-isforz nazzjonali biex jiġi ppreservat l-ambjent hemm rikonoxximent internazzjonali, bil-UNESCO ddikjarat l-Atoll kollu ta' Aldabra u r-Riżerva Naturali Valle de Mai, li tinsab fil-gżira ta' Praslin, Sit ta' Wirt Dinji.

Pajjiżi bħall-Istati Uniti tal-Amerika qed jikkoperaw mal-awtoritajiet tal-pajjiż fi proġetti għall-irkupru tal-fawna tal-baħar. Mill-2011, sar proġett pilota ta' kultivazzjoni tal-qroll fir-Riżerva Marittima tal-Gżira Cousin għall-irkupru sussegwenti ta' sikek li kienu vittmi kemm tat-tibdil fil-klima kkawżat minn El Niño fl-1998 kif ukoll tat-tsunami tal-2004. Huwa stmat li dawn l-avvenimenti qered 97% tal-qroll ermatipiċi tas-Seychelles. Ġew ikkultivati ​​xi 40,000 kolonja ta' 67 speċi differenti ta' qroll, li fosthom jispikkaw il-ġeneri Acropora u Pocillopora, speċifikament l-ispeċi Pocillopora damicornis, Pocillopora eydouxi, Pocillopora verrucosa, Acropora hyacinthus, Acropora cythera irregularis u Acropora cythera. Il-proġett ġie kkoordinat mill-bijoloġista Spanjola Sarah Frías-Torres, li kisbet rata ta' suċċess ta' 70% fl-akklimatizzazzjoni tal-40,000 qroll ikkultivat, b'24,400 kampjun ta' kolonji tal-qroll li qed jikbru fil-postijiet fejn ġew trapjantati.​ Is-sikka rrestawrata hija il-bażi għal speċi multipli ta' ħajja tal-baħar biex jerġgħu lura f’dawn l-ilmijiet, u jiksbu l-irkupru tal-ekosistema tal-baħar.

Din l-esperjenza għandha l-għan li sservi ta' mudell li għandu jiġi applikat għal ħafna sikek oħra bil-ħsara minn żidiet termali tal-baħar.

=== Fawna ===
[[File:Ile Curieuse - Crabe (1).JPG|thumb|Granċ fuq il-Gżira Curieuse, is-Seychelles]]
Minbarra l-fkieren ġganti l-aktar magħrufa tas-Seychelles, ta' min jenfasizza l-familja taż-żrinġijiet Sooglossidae, b'2 ġeneri u 4 speċi li jinsabu biss fuq il-gżejjer; L-ispeċi Sooglossus gardeneri hija l-iżgħar fid-dinja, twila bejn 9 u 12 mm. It-trabi tagħhom, kważi inviżibbli, jitwieldu 1.6 mm twal. Speċi oħra unika għas-Seychelles hija l-friefet il-lejl Coleura seychellensis, li probabbilment hija l-aktar speċi ta' friefet il-lejl fil-periklu fid-dinja, b’madwar 30 sa 100 biss fadal.

Ġew identifikati 250 speċi ta' għasfur, li minnhom 12 huma speċi endemiċi, bħall-pappagall iswed tas-Seychelles, Coracopsis nigra barklyi, li jgħix biss fil-gżira ta' Praslin u huwa l-għasfur nazzjonali tas-Seychelles, l-Acrocephalus seychellensis, jew il-Copsychus sechellarum. , li, grazzi għall-isforzi tal-istituzzjonijiet Nature Seychelles u BirdLife, qed jirkupraw, meta huma speċi li kienu fil-ponta tal-estinzjoni.

Huwa stmat li l-gżejjer fihom madwar 2,000 speċi endemiċi ta' invertebrati, u aktar minn 1,000 speċi differenti ta' ħut jgħixu fil-1.2 miljun kilometru kwadru tal-ilmijiet territorjali tagħha.Il-puffotta Amphiprion fuscocaudatus, endemika għall-arċipelagu, tispikka għall-għajn tagħha. dehra. Ir-rikkezza fl-ispeċi tal-baħar hija enormi; In-numri ta' speċijiet li ġejjin ġew identifikati fl-invertebrati tal-baħar biss:

{{kolonni}}
* [[Sponoż]]: 350
* [[Molluski]]s: 300
* Qroll iebes ([[Scleractinia]]): 178
* [[Gambli]]: 175
* Qroll artab u gorgoni ([[Octocorallia]]): 71
* [[Anemoni tal-Baħar|Anemoni]]: 55
* [[Polychaeta|Dud tal-Polychaeta]]: 50
|
* [[Ophiuroids]]: 44
* [[Ħjar tal-Baħar|Ħjar tal-Baħar]]: 35
* [[Sea Urchin|Sea Urchin]]: 33
* [[Starfish|Starfish]]: 32
* [[Pycnogonida|Brimb tal-baħar]]: 22
* [[Crinoid|Sea Dusters]]: 10
{{tarf il-kolonni}}

Il-[[Genus (bijoloġija)|ġeneri]] dominanti ta' [[koralli ermatipiċi]], jew bennejja ta' [[sikka tal-qroll|sikek]] tal-arċipelagu, ordnati mill-aktar għall-inqas abbundanti, huma: ''[[Acropora]]'', ''[[Porites]]'' (forma massiva), ''[[Pocillopora]]'', ''[[Montipora]]'', ''[[Galaxea fascicularis|Galaxea]]'' , ''[[Goniastrea]]'', ''[[Fungia]]'', ''[[Porites]]'' (forma friegħi), ''[[Favia]]'', ''[[Favites ]]'', ''[[Pavona (genus)|Pavona]]'' u ''[[Platygyra]]''.

&lt;gallery mode=&quot;packed&quot;&gt;
File:Copsychus sechellarum -Seychelles-8.jpg|''[[Copsychus sechellarum]]'', speċi fil-periklu rkuprati.
File:Ile Curieuse - Oiseau (4).JPG|''[[Foudia madagascariensis]]'' fi [[Curieuse|gżira Curieuse]]
File:Amphiprion fuscocaudatus.jpg|''[[Amphiprion fuscocaudatus]]'', ħut clown endemiku għas-Seychelles
File:Dipsochelys fg01.jpg|''[[Dipsochelys hoolissa]]'', speċi endemika tas-Seychelles fil-periklu tal-estinzjoni
File:Acropora muricata, Port Launay, Seychelles.jpg|''[[Acropora muricata]]'', Port Launay, Mahé.
&lt;/gallery&gt;

=== Flora ===
Il-kolonizzazzjonijiet Franċiżi u Ingliżi tal-arċipelagu żiedu ħafna l-agrikoltura matul is-sekli 18 u 19, u mmodifikaw b'mod sinifikanti l-veġetazzjoni oriġinali. 1,500 speċi ta 'pjanti ġew identifikati fuq il-gżejjer granitiċi, li minnhom 25% huma indiġeni. Is-Seychelles għandha 82 speċi ta' pjanti endemiċi. ​Ta' min jenfasizza s-siġra tal-palm endemika tal-Gżira Praslin, Lodoicea maldivica, bl-għoli tagħha sa 30 m u l-ġewż mhux tas-soltu tagħha ta' 22 kilo, imsejħa &quot;coco de mer&quot;, apparentement minħabba li s-settlers tas-Seychelles fi żmien il-kolonizzazzjoni Franċiża kienu skoperti fil-baħar, peress li huma endemiċi għall-Gżira Praslin. Speċi endemiċi wkoll huma l-pjanta karnivora Nepenthes pervillei, li tipprolifera f'ħamrija fqira fin-nutrijenti, bħall-fosfru u n-nitroġenu, li jkollha tiksebhom mill-insetti li jaqbad, jew l-orkidea Vanilla phalaenopsis.

&lt;gallery mode=&quot;packed&quot;&gt;
File:Coco de mer - Lodoicea maldivica.jpg|''[[Lodoicea maldivica]]'', is-siġra tal-palm endemika tas-Seychelles
File:Coco de mer - BOT.2007.26.21.jpg|Il-&quot;coco de mer&quot; ta' ''Lodoicea maldivica''
File:Nepenthes pervillei pitcher.jpg|Pjanta karnivora endemika ''[[Nepenthes pervillei]]''
File:Vanilla phalaenopsis.jpg|''[[Vanilla phalaenopsis]]'', orkidea endemika għas-Seychelles.
File:Morne Seychellois NP footpath.jpg|[[Mount Seychellois|Park Nazzjonali Morne Seychellois]].
File:Valleé de mai4.jpg|Kaskata fil-Wied ta' Mai
File:Ile Curieuse (7).JPG|''[[Acanthaceae]] sp'' fil-[[mangrovja]] tal-Gżira Curieuse
File:Vacoa Seychelles.jpg|''[[Pandanus utilis]]'' fil-Ġnien Botaniku ta' [[Mahé]]
&lt;/gallery&gt;

== Ekonomija ==
[[File:Seychelles 25 cents.JPG|thumb|Munita tal-25 ċenteżmu tar-Rupee tas-Seychelles.]]
Waqt l-okkupazzjoni Ingliża tal-gżejjer Seychelles, l-ekonomija prekarja tagħha u n-nuqqas ta’ muniti fiċ-ċirkolazzjoni ġiegħlu lill-gvern jimmarka biċċiet barranin differenti b’punch bil-għan li jivvalutawhom mill-ġdid u jippermettu ċ-ċirkolazzjoni tagħhom. Din il-marka kienet tikkonsisti f'żewġ S magħqudin ma' xulxin. Biċċiet ta' 8 reali Spanjoli, 5 franki Franċiżi u thalers Ġermaniżi ta' María Teresa I tal-Awstrija huma magħrufa b'din il-kontromarka kurjuża.

Matul iż-żminijiet kolonjali, il-kannella, il-vanilla u l-kopra kienu l-esportazzjonijiet ewlenin tas-Seychelles. F'nofs is-sittinijiet, terz tal-popolazzjoni kienet taħdem fl-agrikoltura u f'ħamsa fl-amministrazzjoni tal-gvern.

Mill-indipendenza fl-1976, il-produzzjoni per capita żdiedet, malajr, għal seba' darbiet il-livell ta' sussistenza preċedenti. It-tkabbir kien immexxi mis-settur tat-turiżmu, li jimpjega madwar 30% tal-forza tax-xogħol u jipprovdi aktar minn 70% tad-dħul tal-pajjiż fil-kambju; u għas-sajd għat-tonn. Fl-aħħar snin il-gvern ħeġġeġ l-investiment barrani biex jimmodernizza lukandi u servizzi oħra.

Fl-istess ħin, il-gvern ikkonvinċa li jnaqqas id-dipendenza fuq it-turiżmu, jippromwovi l-iżvilupp tal-agrikoltura, is-sajd u l-manifattura fuq skala żgħira. Il-vulnerabbiltà tas-settur tat-turiżmu hija żvelata mit-tnaqqis fid-dejn fl-1991-1992, l-aktar minħabba r-rata tal-kambju stmata żżejjed tal-pajjiż, il-Gwerra tal-Golf, segwita mill-qrib mill-avvenimenti tal-11 ta’ Settembru, 2001. kontra l-Istati Uniti Żviluppi oħra li qed jiffaċċjaw il- gvern huma shortcuts jew brejkijiet fuq id-defiċit tal-baġit, bħat-trażżin tal-ispejjeż għall-assistenza soċjali u l-privatizzazzjoni ulterjuri tal-kumpaniji pubbliċi. Il-gvern għandu preżenza dominanti fl-attività ekonomika, f'kumpaniji pubbliċi li jqassmu prodotti taż-żejt, fl-assigurazzjoni, bankarji, importazzjonijiet ta' komoditajiet, telekomunikazzjonijiet u firxa wiesgħa ta' negozji oħra.

[[File:Central Bank of Seychelles.jpg|thumb|Bank Ċentrali tas-Seychelles (Central Bank of Seychelles)]]


It-tkabbir ġie ttardjat fil-perjodu 1998-2001 minħabba l-inattività tas-setturi tat-turiżmu u tas-sajd għat-tonn, li qabel kienu msemmija bħala l-attivitajiet ewlenin tal-ekonomija. Barra minn hekk, il-kontroll strett fuq ir-rati tal-kambju u n-nuqqas ta 'munita barranija ddeterjoraw il-prospetti ekonomiċi fi żmien qasir. Il-valur tas-suq iswed tar-Rupee tas-Seychelles huwa kullimkien minn żewġ terzi sa nofs ir-rata tal-kambju uffiċjali; mingħajr żvalutazzjoni fis-settur tat-turiżmu attwali, li għadu rieqed, filwaqt li t-turisti jfittxu destinazzjonijiet irħas fil-viċin, bħall-Komoros u l-Madagaskar. Tnaqqis fin-numru ta’ titjiriet li jservu l-pajjiż, prinċipalment minħabba l-inkapaċità tal-kumpaniji tal-ajru li jirripatrijaw il-fondi, ġiegħel ukoll it-tkabbir tal-industrija tat-turiżmu. Il-wasla riċenti tal-Emirates Airlines u l-Qatar Airlines fil-gżejjer wasslet għal żieda fit-tkabbir.

Fir-rati tal-kambju uffiċjali, is-Seychelles tibqa' l-aktar pajjiż sinjur fl-Afrika, f’termini ta' PGD per capita; (US$7,504 fl-2005), għalkemm jekk tiġi applikata r-rata tal-kambju parallela, jew ir-rati tal-parità tas-saħħa tal-akkwist, tkun wara l-Mawrizju u l-Botswana. Minħabba t-tnaqqis ekonomiku (l-ekonomija naqset bi 2% bejn l-2004 u l-2005, u naqset għall-inqas għall-istess livell bħal fl-2006), il-pajjiż qed jinżel, f'termini ta' dħul per capita.

Mill-kriżi ekonomika globali tal-2008, il-gvern tas-Seychelles ipprijoritizza t-tnaqqis tad-defiċit tal-baġit, inkluż it-trażżin tal-ispejjeż tal-benessri soċjali u l-privatizzazzjoni ulterjuri tal-intrapriżi pubbliċi. Il-gvern għandu preżenza mifruxa fl-attività ekonomika, b'kumpaniji pubbliċi attivi fid-distribuzzjoni ta' prodotti taż-żejt, banek, importazzjonijiet ta' komoditajiet, telekomunikazzjonijiet, u firxa wiesgħa ta' negozji oħra. Skont l-Indiċi tal-Libertà Ekonomika tal-2013, li jkejjel il-grad ta' gvern limitat, il-ftuħ tas-suq, l-effiċjenza regolatorja, l-istat tad-dritt u fatturi oħra, il-libertà ekonomika żdiedet kull sena mill-2010.

Huwa importanti li wieħed jinnota li s-Seychelles hija, per capita, l-aktar pajjiż midjun fid-dinja skont il-Bank Dinji, b’dejn pubbliku totali ta' madwar 122.8% tal-PGD. Madwar żewġ terzi ta' dan id-dejn jinsab fil-pajjiż, bil-bilanċ dovut lill-banek kummerċjali multilaterali u bilaterali. Il-pajjiż jinsab lura fuq ħafna mill-kredituri internazzjonali tiegħu, u kellu jirrikorri għal dejn kummerċjali biex jibqa' jista' jissellef. Dan il-piż għoli tad-dejn huwa konsegwenza diretta tar-rata tal-kambju stmata żżejjed; Essenzjalment, il-pajjiż jgħix lil hinn mill-mezzi tiegħu u jiffinanzja l-għajxien tiegħu billi jissellef domestikament u internazzjonalment.

=== Turiżmu ===
Fl-1971, bil-ftuħ tal-Ajruport Internazzjonali tas-Seychelles, it-turiżmu sar industrija ewlenija, essenzjalment qasam l-ekonomija fi pjantaġġuni u turiżmu. Is-settur tat-turiżmu ħallas aħjar, u l-ekonomija tal-pjantaġġuni setgħet tespandi biss s'issa. Is-settur tal-pjantaġġuni tilef prominenza u t-turiżmu sar l-industrija ewlenija fis-Seychelles. Konsegwentement, seħħet mewġa sostnuta ta' kostruzzjoni ta' lukandi matul il-biċċa l-kbira tas-snin sebgħin, inkluż il-ftuħ ta' Coral Strand Smart Choice, Vista Do Mar u Bougainville Hotel fl-1972.

F’dawn l-aħħar snin, il-gvern ħeġġeġ l-investiment barrani biex itejjeb il-lukandi u servizzi oħra. Dawn l-inċentivi wasslu għal ammont kbir ta' investiment fi proġetti ta' proprjetà immobbli u resorts turistiċi ġodda, bħall-proġett TIME, imqassam mill-Bank Dinji, flimkien mal-proġett ta' qablu MAGIC. Minkejja t-tkabbir tagħha, il-vulnerabbiltà tas-settur tat-turiżmu kienet evidenti bit-tnaqqis qawwi tal-1991-1992, l-aktar minħabba l-Gwerra tal-Golf.

[[File:Giant tortoise D'Arros.jpg|thumb|Fekruna ġgant (Giant tortoise) mill-Gżira ta' Arros, is-Seychelles]]

Minn dakinhar, il-Gvern fittex li jnaqqas id-dipendenza fuq it-turiżmu billi jippromwovi l-iżvilupp tal-agrikoltura, is-sajd, il-manifattura fuq skala żgħira u, aktar reċentement, is-settur finanzjarju offshore, billi ħoloq l-Awtorità għas-Servizzi Finanzjarji u jippromulga diversi liġijiet (bħall- Il-Liġi tal-Fornituri ta' Servizzi Korporattivi Internazzjonali, il-Liġi tal-Kumpaniji tan-Negozju Internazzjonali, il-Liġi tat-Titoli, il-Liġi tal-Fondi ta' Investiment u l-Hedge Funds, fost oħrajn). F'Marzu 2015, is-Seychelles allokaw il-Gżira Assumption biex tiġi żviluppata mill-Indja.

Minħabba l-effetti tal-COVID-19, is-Seychelles għalqu l-fruntieri tagħha għat-turiżmu internazzjonali fl-2020. Il-pajjiż reġa' fetaħ il-fruntieri tiegħu għat-turisti internazzjonali mill-25 ta' Marzu, 2021. Hekk kif il-programm nazzjonali ta' tilqim mexa 'l quddiem tajjeb, il-Ministeru Il-Ministeru tal-Affarijiet Barranin tal-pajjiż u It-turiżmu ħa d-deċiżjoni li jippermetti aċċess għat-turisti barranin filwaqt li żamm il-miżuri tas-saħħa pubblika, bħall-użu ta' maskri, id-distanza soċjali, sanità regolari u ħasil tal-idejn.

Fl-2023, intgħażlet fost it-30 gżira l-aktar attraenti fid-dinja skont il-komunità tal-qarrejja Conde Nast Travelers.

=== Enerġija ===
Għalkemm multinazzjonali taż-żejt esploraw l-ilmijiet ta' madwar il-gżejjer, ma nstab l-ebda żejt jew gass. Fl-2005, ġie ffirmat ftehim mal-kumpanija Amerikana Petroquest, li taha drittijiet ta' esplorazzjoni f'madwar 30,000 km² (territorju simili għad-daqs tal-Belġju) madwar il-gżejjer Constant, Topaz, Farquhar u Coëtivy sal-2014. Seychelles jimporta żejt mill-Persjan. Golf fil-forma ta' derivati ​​taż-żejt raffinati b'rata ta' madwar 5,700 barmil kuljum (910 m3/d).

F'dawn l-aħħar snin, iż-żejt ġie importat mill-Kuwajt u wkoll mill-Baħrejn. Is-Seychelles jimporta tliet darbiet aktar żejt milli jeħtieġ għall-użi interni tagħha minħabba li tesporta mill-ġdid is-surplus fil-forma ta' bunkers għal bastimenti u ajruplani li jieqfu f’Mahé. M'hemm l-ebda kapaċità ta' raffinar fuq il-gżejjer. L-importazzjonijiet, id-distribuzzjoni u r-riesportazzjoni taż-żejt u l-gass huma r-responsabbiltà tas-Seychelles Petroleum (Sepec), filwaqt li l-esplorazzjoni taż-żejt hija r-responsabbiltà tas-Seychelles National Oil Company (SNOC).

=== Agrikoltura ===
Fl-1993, il-Ministeru tal-Agrikoltura u r-Riżorsi tal-Baħar tas-Seychelles ċeda l-ġestjoni ta' ħames irziezet tal-stat, li kienu maqsuma f’plottijiet żgħar u mikrija lil individwi privati. Barra minn hekk, is-settur agrikolu kien jikkonsisti mill-irziezet tal-istat tas-Seychelles Agricultural Development Company (Sadeco) u dawk tal-gżejjer ta' barra, ġestiti mill-IDC; tliet irziezet kbar oħra li prinċipalment jipproduċu coconuts, kannella u tè; madwar 250 familja ddedikati għall-produzzjoni tal-ikel full-time; u madwar 700 familja li jaħdmu part-time. Ħafna familji jikkultivaw ġonna u jrabbu bhejjem għall-konsum domestiku.

[[File:Seychellois farmer in his field.jpg|thumb|L-agrikoltura sservi bħala għajxien għal parti mill-familji fis-Seychelles]]

Iż-żona totali li tinħarat tal-gżejjer hija biss madwar 400 ettaru. Għalkemm ix-xita hija abbundanti, l-istaġuni mxarrba u niexfa huma definiti ħafna. Hemm bżonn ta' sistemi aħjar ta' tisqija u drenaġġ biex jitjiebu l-ħsad. Il-gvern ħa diversi miżuri biex inaqqas id-dipendenza fuq l-ikel importat, bħad-deregolazzjoni tal-produzzjoni u l-kummerċjalizzazzjoni u t-tnaqqis tat-taxxi fuq il-fertilizzanti u t-tagħmir. Bħala riżultat, il-produzzjoni tal-frott u l-ħaxix żdiedet minn 505 tunnellata fl-1990 għal 1,170 tunnellata fl-1992. Din iż-żieda ma kinitx akkumpanjata minn tnaqqis proporzjonali fl-importazzjonijiet tal-frott u l-ħaxix, li laħqu 3,471 tunnellata fl-1992. Fil-biċċa l-kbira Fil-biċċa l-kbira tal-każijiet, prodotti importati huma ferm irħas, minkejja merkanzija bl-ajru, taxxi fuq l-importazzjoni u spejjeż oħra, li jagħmilha meħtieġa għall-SMB li japplika marġini ta' profitt għoli fuq l-importazzjonijiet biex tiġi evitata l-interruzzjoni tal-produzzjoni nazzjonali.

L-espansjoni tal-produzzjoni tal-bhejjem hija mxekkla minn invażjoni tad-djar u żviluppi oħra fuq art agrikola, kif ukoll spejjeż dejjem jogħlew tax-xogħol u l-għalf tal-annimali. In-numru ta' bhejjem maqtula fl-1992 (329 ras) prattikament ma nbidilx meta mqabbel mal-ħames snin ta' qabel. Il-qatla tal-ħnieżer (4,598) żdiedet b'45% meta mqabbla mal-1987, u l-produzzjoni tat-tiġieġ (439,068) żdiedet b'60%.

Iż-żewġ uċuħ ta' esportazzjoni tradizzjonali, copra (laħam tal-ġewż imnixxef li minnu jiġi prodott iż-żejt) u l-kannella, naqsu ħafna minħabba l-ispiża għolja tal-produzzjoni u l-pressjoni minn kompetituri bi prezz baxx fis-suq internazzjonali. Il-vanilla, darba importanti, hija prodotta fuq skala żgħira ħafna. It-te mkabbar fuq l-għoljiet miċ-ċpar ta' Mahé huwa uċuħ tar-raba' tal-pjantaġġuni aktar riċenti, li jservi primarjament is-suq lokali.

== Demografija ==
Skont stimi tal-2015, il-popolazzjoni tas-Seychelles kienet 91,400. Billi l-gżejjer ma kellhom l-ebda popolazzjoni indiġena, is-Seychelles tal-lum ġejjin minn immigranti, l-aktar ta’ dixxendenza Franċiża, Afrikana, Indjana u Ċiniża. Nofs biss il-popolazzjoni tgħix f’żoni urbani, bir-Rabat (il-kapitali) tkun l-akbar belt fl-arċipelagu, b’popolazzjoni ta’ 26,450 abitant fl-2010. Il-kompożizzjoni etnika tal-pajjiż hija simili ħafna għal dik tal-arċipelagu tal-gżira.Mawrizju. u Reunion Island.

=== Lingwi ===
[[File:Seventh Seychelles National Assembly.jpg|thumb|Assemblea Nazzjonali tas-Seychelles b'ismu miktub biss bil-Kreol ''Lasanble Nazzjonali Sesel'']]
Il-Gżejjer Seychelles għandhom tliet lingwi uffiċjali skont il-kostituzzjoni attwali tagħhom:

* Il-Kreol tas-Seychellois, (Kreol Seselwa jew Créole Seychellois) lingwa komuni b'bażi ​​lessikali Franċiża, hija l-lingwa materna ta' 95% tal-popolazzjoni u hija mitkellma minn 97% minnha. Jingħad li hija bbażata fuq Mascarino Creole. u li huwa qrib ħafna tal-Kreoli tal-Mawrizja;
* L-Ingliż, il-lingwa tal-kolonizzatur għal aktar minn seklu u nofs, huwa mitkellem minn 60% tal-popolazzjoni87​ u jintuża prinċipalment fl-amministrazzjoni u n-negozju;
* Il-Franċiż, il-lingwa tal-ewwel kolonizzatur għal seba' deċennji, mitkellma minn 30% tal-popolazzjoni (53% inklużi Francophones parzjali), tintuża prinċipalment fl-istampa bil-miktub, sinjali kummerċjali u ċerimonji reliġjużi tal-Ħadd. Ta’ min jinnota li l-karti tal-flus jinkitbu biss bil-Kreol u bl-Ingliż tas-Seychelles, iżda mhux bil-Franċiż.
Seychellois oħra wkoll f'minoranza jitkellmu b'mod fluwenti lingwi Ewropej oħra bħat-Taljan jew il-Ġermaniż.

=== Reliġjon ===
[[File:Victoria Seychelles cathedral.jpg|thumb|Katidral tal-Kunċizzjoni, is-Seychelles]]
Il-maġġoranza tas-Seychelles huma Insara, l-aktar Kattoliċi u parzjalment Protestanti. Il-bqija tal-popolazzjoni tipprattika reliġjonijiet oħra, bħall-Induiżmu u l-Islam.

Xi abitanti jemmnu f'reliġjon antika msejħa Ahrjuje.

==== Reliġjonijiet fis-Seychelles (Ċensiment 2010) ====
* [[Knisja Kattolika|Insara Kattoliċi]] - 76.2%
* [[Insara Anglikani]] - 6.1%
* Insara oħra - 6.9%
* [[Ħinduiżmu]] - 2.4%
* [[Iżlam]] - 1.6%
* Oħrajn mhux Insara - 1.1%
* Mhux reliġjużi - 0.9%
* Mhux indikat - 4.8%

=== Edukazzjoni ===
Is-Seychelles għandha l-ogħla rata ta' litteriżmu mill-pajjiżi kollha fl-Afrika sub-Saħarjana.Skond The World Factbook mill-2018, 95.9% tal-popolazzjoni ta' aktar minn 15-il sena taf jaqra u tikteb fis-Seychelles, rispettivament.

[[File:The Little North Island Library (North Island), is-Seychelles|thumb|The Little North Island Library (North Island), is-Seychelles]]

Sa nofs is-seklu 19, kien hemm ftit edukazzjoni formali fis-Seychelles. Il-knejjes Kattolika u Anglikana fetħu skejjel fil-missjonijiet fl-1851. Il-missjoni Kattolika aktar tard mexxiet skejjel sekondarji għal subien u bniet ma’ aħwa reliġjużi u sorijiet minn barra, anke wara li l-gvern ħa r-responsabbiltà tagħhom fl-1944.

Fl-1959 infetħet skola għat-taħriġ tal-għalliema, hekk kif il-provvista ta' għalliema mħarrġa lokalment bdiet tikber, u ma tantx inħolqu ħafna skejjel ġodda. Sistema ta' edukazzjoni b'xejn ilha fis-seħħ mill-1981, li tirrikjedi l-attendenza tat-tfal kollha fil-gradi wieħed sa disgħa, li jibdew mill-età ta' ħames snin. 90% tat-tfal jattendu l-iskola tan-nursery fl-età ta' erba' snin.

Ir-rata tal-litteriżmu tat-tfal fl-età tal-iskola qabżet id-90% fl-aħħar tas-snin 80. Ħafna Seychelles anzjani ma kinux tgħallmu jaqraw jew jiktbu fi tfulithom; Il-klassijiet tal-edukazzjoni għall-adulti għenu biex jgħollu l-litteriżmu tal-adulti minn 60% għal kważi 100% mitluba fl-2014.

Hemm total ta’ 68 skola fis-Seychelles. Is-sistema tal-iskejjel pubbliċi tikkonsisti fi 23 daycare, 25 skola primarja, u 13-il skola sekondarja. Dawn jinstabu f'Mahé, Praslin, La Digue u Silhouette. Barra minn hekk, hemm tliet skejjel privati: École Française, International School u l-iskola indipendenti. L-iskejjel privati ​​kollha jinsabu f'Mahé, u l-Iskola Internazzjonali għandha fergħa fi Praslin. Hemm seba' skejjel post-sekondarji (mhux terzjarji): is-Seychelles Polytechnic, l-Iskola ta' l-Istudji Avvanzati, l-Akkademja tat-Turiżmu tas-Seychelles, l-Università ta' l-Edukazzjoni tas-Seychelles, l-Istitut tat-Teknoloġija tas-Seychelles, iċ-Ċentru ta' Taħriġ Marittimu, l-Agrikoltura u l-Ortikultura tas-Seychelles. Ċentru ta' Taħriġ u l-Istitut Nazzjonali tas-Saħħa u l-Istudji Soċjali.

L-amministrazzjoni lokali nediet pjanijiet biex tiftaħ università sabiex titwaqqaf it-telf tal-imħuħ li seħħ. L-Università tas-Seychelles, li bdiet b'kollaborazzjoni mal-Università ta' Londra, fetħet il-bibien tagħha fis-17 ta' Settembru 2009 fi tliet siti, u toffri lawrji mill-Università ta' Londra.

=== Saħħa ===
[[File:Hospital sign in Seychelles.jpg|thumb|Isptar tas-Seychelles]]
Is-Seychelles kisbu ċ-ċaqliq epidemjoloġiku minn mard li jittieħed għal mard li ma jitteħidx. Ħafna mill-mard li jittieħed u li jittieħed ġie kkontrollat ​​jew eradikat. Fl-2014, l-Organizzazzjoni Dinjija tas-Saħħa rrappurtat li l-pajjiż kien fit-triq it-tajba biex jilħaq l-Għanijiet ta' Żvilupp tal-Millennju u kien indirizza xi wħud mid-determinanti soċjali tas-saħħa.

L-aċċess għall-kura tas-saħħa primarja huwa b'xejn għaċ-ċittadini kollha, iżda biex taċċessa servizzi tal-kura tas-saħħa terzjarja aktar kumplessi trid tivvjaġġa lejn il-Kenja jew l-Afrika t'Isfel u tħallas. F'Mahé hemm servizzi speċjalizzati. Hemm xi kliniċi mediċi privati ​​żgħar f'Mahé.

Fl-2014, kien hemm madwar tabib wieħed għal kull 780 persuna u infermier wieħed għal kull 400.

Fl-2019 kien hemm sptar wieħed u 17-il ċentru tas-saħħa fis-Seychelles.​

Fis-snin 2020, il-pajjiż iffaċċja epidemija ta' użu ta' eroina, li affettwat mill-inqas 10% tal-popolazzjoni tiegħu.

== Trasport ==
It-trasport fis-Seychelles iseħħ fil-kuntest muntanjuż ta' pajjiż tropikali żgħir b'diversi gżejjer. It-trasport fis-Seychelles huwa lokali għall-popolazzjoni residenti u globali għall-flussi turistiċi.

=== Trasport bit-triq ===
In-netwerk tat-toroq prinċipali jgħaqqad iċ-ċentri ewlenin tal-popolazzjoni, li jmur tul il-biċċa l-kbira tal-kosta u jaqsam l-intern diversi drabi. Hemm bejn 400 u 500 km ta' toroq pavimentati, l-aktar fuq Mahé, il-gżira ewlenija. Fuq il-gżejjer l-oħra hemm ftit, jekk hemm, vetturi privati, iżda n-netwerk tal-karozzi tal-linja huwa estensiv ħafna. SPTC (Seychelles Public Transport Corporation) topera karozzi tal-linja tad-ditta Tata mill-Indja, fit-toroq ewlenin kollha, diversi drabi fis-siegħa. Ir-rata hija l-istess għar-residenti u l-barranin; Il-biljett jiswa ħames rupee Seychellois (0.30 ewro).

=== Trasport bl-Ajru ===
[[File:Mahe airport SCAA.jpg|thumb|Ajruport Internazzjonali tas-Seychelles]]
It-trasport bl-ajru fis-Seychelles huwa rregolat mill-Awtorità tal-Avjazzjoni Ċivili tas-Seychelles (Autorité de l'aviation civile des Seychelles) u huwa bbażat prinċipalment fuq l-Ajruport Internazzjonali tas-Seychelles, li huwa l-punt ta' dħul ewlieni għall-flussi turistiċi. Hemm ukoll it-tieni ajruport, Praslin.

Il-linja tal-ajru nazzjonali hija Air Seychelles, maħluqa fl-1986. B'5 ġettijiet reġjonali DHC-6 Twin Otter-400 Series u żewġ Airbus A320-200 li joperaw minn Mahé fl-2017, ilha 40% proprjetà ta' Etihad Airways mill-2012.

=== Trasport marittimu ===
[[File:Seychelles 077.JPG|thumb|Jottijiet f'Mahé, is-Seychelles]]
It-trasport tal-passiġġieri jopera fuq rotta li tgħaqqad it-tliet gżejjer ewlenin: Mahé, Praslin u La Digue. Din ir-rotta hija moqdija minn lanċa żgħira u veloċi, il-Cat Coco, li tiswa ħafna flus, tiswa kważi ewro kull kilometru. Mill-2014 'l hawn, ir-rabta marittima bejn it-tliet gżejjer prinċipali kienet f'sitwazzjoni ta' monopolju, peress li vapuri merkantili żgħar oħra ma jistgħux iġorru aktar passiġġieri. La Belle Séraphina u La Praslinoise kienu jieħdu passiġġieri abbord għal madwar 15-il ewro, għalkemm il-vjaġġ huwa ħafna aktar bil-mod. Madankollu, ir-rata Cat Coco tiddistingwi lit-turisti minn ċittadini. Barra minn hekk, is-Seychelles huma destinazzjoni popolari għal jottijiet u katamarani.

Il-fluss tal-merkanzija jilħaq il-gżira prinċipali qabel ma jerġa 'jqassam minn bastimenti żgħar.

=== Monorail ===
In-negozjant Barry Laine ilu jippromwovi l-bini ta' monorail għat-trasport tal-passiġġieri f'Mahé mill-inqas mill-2008. Speċjalment fil-perjodu bejn l-2009 u l-2012, il-proġett kien is-suġġett ta' dibattiti intensi kemm politikament kif ukoll fil-midja.Komunikazzjoni tas-Seychelles. Il-proġett kellu jitlesta l-ewwel żewġ fażijiet, minn Anse Etoile għar-Rabat u mir-Rabat għall-ajruport, sal-2015. It-tielet fażi kellha ssegwi fl-aħħar tal-2017. L-ispiża tal-ewwel żewġ fażijiet kienet stmata għal $45 miljun, u $18-il miljun dollaru għall-fażi 3. Il-kuntratt tal-kostruzzjoni u l-operat, għalkemm mingħajr finanzjament tal-gvern, kien diġà ngħata fl-2009 lil Anse Royale Express, kumpanija mmexxija minn Barry Laine u mwaqqfa sena qabel.

[[File:Ferry across the islands.jpg|thumb|Ferry fis-Seychelles użat għat-trasport bejn gżejjer differenti]]

Il-pjan jinkludi sitt waqfiet fil-fażijiet 1 u 2, mit-tramuntana għan-nofsinhar:

* Ferry fis-Seychelles użat għat-trasport bejn gżejjer differenti
* Anse Etoile fil-grigal tal-gżira
* Perseveranza, għall-gżira tal-istess isem u l-gżira ta’ Puerto, li kienet tqajmet bl-irkupru tal-artijiet
* Victoria, fil-kapitali tas-Seychelles
* Roche Caiman
* Providenza
* Ajruport Internazzjonali tas-Seychelles
* Żewġ stazzjonijiet ġew ippjanati bħala espansjoni tas-sistema (fażi 3):

Anse aux Pins
Anse Royale
Il-kostruzzjoni kellha titwettaq bl-għajnuna Indjana.​ Mill-aħħar tal-2016, il-kostruzzjoni ma' kinitx bdiet u ma kinitx se tibda qabel is-sajf tal-2021. Barry Laine qed ikompli jiddefendi l-proġett.

== Kultura ==
=== Arti ===
Is-Seychelles għandha grupp ta' artisti divers u promettenti li jispiraw mill-gżejjer ta' madwarhom.

Fl-1994 ġiet inawgurata Gallerija Nazzjonali tal-Arti biex jimmarka l-ftuħ uffiċjali taċ-Ċentru Kulturali Nazzjonali, li fih il-Librerija Nazzjonali u l-Arkivji Nazzjonali flimkien ma' uffiċċji oħra tal-Ministeru tal-Kultura.

[[File:Seychelles Natural History Museum Front.JPG|thumb|Mużew tal-Storja Naturali tas-Seychelles (Seychelles Natural History Museum)]]

Fl-inawgurazzjoni tiegħu, il-Ministru tal-Kultura ddikjara li l-wirja ta' xogħlijiet minn artisti, pitturi u skulturi tas-Seychelles kienet xhieda tal-iżvilupp tal-arti fis-Seychelles bħala forma kreattiva ta' espressjoni, u offriet ħarsa lejn l-istat tal-arti kontemporanja fl- pajjiż.

Ħafna artisti Seychellois kontemporanji attendew universitajiet internazzjonali mill-indipendenza tal-pajjiż fl-1976, u kienu ħielsa li jesprimu lilhom infushom f'varjetà ta' stili.

Il-pitturi kienu tradizzjonalment ispirati mill-karatteristiċi naturali tas-Seychelles biex jipproduċu firxa wiesgħa ta' xogħlijiet fil-midja li jvarjaw minn akwarell għal żejt, akriliku, collage, metalli, aluminju, injam, drappijiet, gouache, verniċ, materjali riċiklati, pastelli, faħam, intaljar, inċiżjoni u stampi giclée. Skulturi lokali jipproduċu xogħlijiet multa fl-injam, ġebel, bronż u kartun.

Il-kotba ppubblikati reċentement joffru ħarsa ġenerali unika tal-arti kontemporanja fis-Seychelles, li jesploraw l-storja tal-pajjiż u l-iżvilupp tal-arti viżiva.

=== Mużika u żfin ===
[[File:Kanmtole dance 2.jpg|thumb|Kanmtole, żfin tipiku tas-Seychelles]]
Il-mużika u ż-żfin dejjem kellhom rwol prominenti fil-kultura u l-festivals lokali tas-Seychelles. Għeruq fil-kulturi Afrikani, tal-Madagaskar u Ewropej, il-mużika hija kkaratterizzata minn tnabar, bħat-tam-tam, u strumenti sempliċi tal-korda. Il-vjolin u l-kitarra huma importazzjonijiet barranin relattivament reċenti li għandhom rwol prominenti fil-mużika kontemporanja.

Iż-żfin Sega, bit-tbandil tal-ġenbejn u t-tfixkil tas-saqajn, jibqa' popolari, bħalma jibqa' l-Moutya tradizzjonali, żfin li jmur lura għal żmien l-iskjavitù, meta spiss kien jintuża biex jesprimi emozzjonijiet qawwija u skuntentizza.

Il-mużika tas-Seychellois hija diversa, riflessjoni tal-fużjoni tal-kulturi tul l-storja tagħha. Il-mużika folkloristika tal-gżejjer tinkorpora influwenzi multipli b'mod sinkretiku. Jinkludi ritmi Afrikani, estetika u strumentazzjoni, bħal zez u bom (magħrufa fil-Brażil bħala berimbau); contredanse Ewropea, polka u mazurka; folk u pop Franċiż; sega tal-Mawrizju u Réunion; taarab, soukous u ġeneri pan-Afrikani oħra; u mużika Polinesjana, Indjana u Arcadian.

Il-Contumbley hija forma popolari ta' mużika ta' perkussjoni, bħalma hija moutya, fużjoni ta' ritmi folkloristiċi indiġeni mal-benga Kenjan. Kontredans, ibbażat fuq żfin kontrapunt Ewropew, huwa popolari wkoll, speċjalment fil-kompetizzjonijiet tad-distrett u tal-iskejjel matul il-Festival Kreol annwali (Festival Internazzjonali tal-Kreol). Fil-bazaars tal-bajja, il-moutya ħafna drabi tintlagħab u tiżfen. Il-mużika titkanta bil-Kreolu tas-Seychelles tal-[[lingwa Franċiża]], u bil-[[lingwa Franċiża|Franċiż]] u bl-[[Ingliż]].

=== Gastronomija ===
L-ikel bażiku tas-Sechelles jinkludi platti tal-ħut, tal-frott tal-baħar u tal-krustaċji, ħafna drabi akkumpanjati mir-ross.Dixxijiet tal-ħut huma msajra b'diversi modi, bħal steamed, grilled, mgeżwra fil-weraq tal-banana, moħmija, immellaħ u affumikata.Dixxijiet tal-curry bir-ross huma wkoll parti importanti tal-kċina tal-pajjiż.

[[File:Coconut parfait Seychelles.jpg|thumb|Il-Coconut Parfait: Ġelat magħmul lokalment ippreparat ġo coconut nofsu maqtugħ għad-deżerta.]]

Ikel bażiku ieħor huwa coconut, breadfruit, mango, u kordonnyen fish.119 Il-pjanċi spiss ikunu mżejna bi fjuri friski.

* Dixxijiet tat-tiġieġ, bħall-curry tat-tiġieġ u l-ħalib tal-ġewż.
* Curry tal-ġewż tal-Indi.
* Dal (għads).​
* Curry tal-ħut.
* Ross biż-żagħfran.
* Frott tropikali frisk.
* Ladob, li jittiekel bħala platt savory jew bħala deżerta. Il-verżjoni tad-deżerta ġeneralment tikkonsisti minn banana misjura u patata ħelwa (iżda tista 'tinkludi wkoll kassava, frott tal-ħobż jew saħansitra corossol), mgħollija bil-ħalib tal-ġewż, zokkor, noċemuskata u pod tal-vanilla sakemm il-frott ikun ratba u z-zalza tkun krema. normalment jinkludi ħut immellaħ, imsajjar bl-istess mod għall-verżjoni tad-deżerta, bil-banana, kassava, u frott tal-ħobż, iżda bil-melħ minflok iz-zokkor (u tħalli barra l-vanilla).
*Iċ-ċatney tal-kelb il-baħar normalment jikkonsisti minn kelb il-baħar bil-ġilda mgħollija, imfarrak fin u msajjar bil-meraq tal-bilimbi mbuttat u l-ġir. Huwa mħallat ma 'basla u ħwawar, u l-basla hija moqlija u msajra fiż-żejt.
* Ħxejjex.

=== Midja ===
Il-gazzetta ewlenija hija n-Nazzjon tas-Seychelles, iddedikata għall-fehmiet tal-gvern lokali u l-affarijiet kurrenti. Partiti politiċi oħra jippubblikaw gazzetti bħal Regar. Gazzetti u rivisti barranin jistgħu jinstabu fil-biċċa l-kbira tal-ħwienet tal-kotba u tal-gazzetti. Il-gazzetti huma ppubblikati prinċipalment bil-Kreol tas-Seychellois, bil-Franċiż u bl-Ingliż.

[[File:Launch of the Seychelles News Agency, April 2014.jpg|thumb|Tnedija tal-Aġenzija tal-Aħbarijiet tas-Seychelles fl-2014]]

In-netwerk ewlieni tat-televiżjoni u tar-radju, imħaddem mis-Seychelles Broadcasting Corporation, joffri programmi ta' aħbarijiet u dibattitu prodotti lokalment bil-lingwa Kreol tas-Seychelles, bejn it-3 u l-11:30 p.m. matul il-ġimgħa u sigħat itwal matul il-ġimgħa. Hemm ukoll programmi tat-televiżjoni importati bl-Ingliż u bil-Franċiż fuq it-televiżjoni terrestri tas-Seychelles, u t-televiżjoni bis-satellita internazzjonali kibret malajr f'dawn l-aħħar snin.

Fis-Seychelles, il-linji tat-telekomunikazzjoni lokali u internazzjonali huma operati minn Cable &amp; Wireless. Fl-1997 kien hemm madwar 11,000 linja tat-telefon u aktar minn 20,000 telefon, li jfisser li aktar minn nofs il-popolazzjoni għandha telefon id-dar.

L-istazzjon FEBA Seychelles ġie rtirat mis-servizz fl-aħħar ta' Marzu 2003, u xandiriet b'mewġ qasir ġew trasferiti għal stazzjonijiet oħra, ħafna minnhom fl-ex [[Unjoni Sovjetika]].

=== Telekomunikazzjonijiet ===
L-Internet ġie introdott fis-Seychelles minn Atlas Seychelles Ltd, joint venture ta' tliet kumpaniji ewlenin tal-kompjuter, Victoria Computer Services (Proprietary) Ltd, Space 95 u MBM Seychelles Ltd, f’Settembru 1996. Fl-2000 kien hemm madwar 2,000 abbonat għall-Internet. fuq il-gżejjer. 60% huma utenti privati ​​jew domestiċi u 40% huma kumpaniji, li minnhom 30% huma gvern u 70% huma kumpaniji oħra. Hemm tliet fornituri tas-servizz tal-Internet fis-Seychelles: Atlas, Intelvision u Kokonet.

Fl-2009, wara l-kundanna tas-sidien ta' The Pirate Bay għal ksur tad-drittijiet tal-awtur, is-sit popolari BitTorrent inbiegħ lil kumpanija bbażata fis-Seychelles bl-isem ta’ Riversella Ltd.

Fl-2012, il-kejbil taħt il-baħar tas-Seychelles East Africa System (SEAS) ta' 1,930 km laħaq Beau Vallon fuq il-gżira ta' Mahé, u għaqqad il-gżejjer tas-Seychelles mat-Tanżanija.Il-kejbil SEAS inizjalment huwa mgħammar b'20 Gbit/s b'kapaċità ta' disinn finali ta' 320 Gbit /s.

== Sports ==
L-aktar sport popolari fis-Seychelles huwa l-basketball, li r-rilevanza tiegħu kibret b'mod sinifikanti fl-aħħar għaxar snin.It-tim nazzjonali tal-pajjiż ikkwalifika għal-Logħob Afrikan tal-2015, fejn ikkompetiet kontra wħud mill-akbar pajjiżi tal-kontinent, bħall-[[Eġittu]].

[[File:Seychelles national football team - 2011 Indian Ocean Island Games.jpg|thumb|It-tim tal-futbol tas-Seychelles f'Awwissu 2011 wara li rebaħ il-midalja tad-deheb fil-Logħob tal-Gżira tal-Oċean Indjan.]]

Is-Seychelles Basketball League (SBL) hija l-kompetizzjoni ewlenija tal-basketball tal-klabbs fis-Seychelles. Il-kampjonat jikkonsisti minn 10 timijiet. Għal Diċembru 2019, iċ-champion difensur kien it-tim Beau Vallon Heat.

Iċ-champions tal-SBL jistgħu jipparteċipaw fir-rawnds ta' kwalifika tal-Lega Afrikana tal-Baskitbol jew tal-Lega tal-Basketball Africa (BAL). Timijiet oħra jinkludu Premium Cobras, Praslin Warriors, Razors, RC Dynamics, Mont Fleuri Dawgz, BAYA, Anse Boileau Angels, PLS Hawks u MBU Rockers.

It-tim nazzjonali tal-basketball tas-Seychelles jirrappreżenta lil dan il-pajjiż f’kompetizzjonijiet internazzjonali. Huwa amministrat mill-Federazzjoni tal-Baskitbol tas-Seychelles.

Is-Seychelles ikkompetew tajjeb fil-Logħob tal-Gżira tal-Oċean Indjan, iżda għad iridu jikkwalifikaw għall-Kampjonat Afrikan tal-Baskitbol.

Is-Seychelles għandha tim nazzjonali tal-futbol affiljat mal-FIFA (permezz tal-Federazzjoni tal-Futbol tas-Seychelles jew il-Federazzjoni tal-Futbol tas-Seychelles) u kampjonat jew kampjonat lokali (Seychelles Premier League) stabbilit fl-1979, barra minn hekk il-pajjiż bagħat rappreżentazzjonijiet għal-Logħob Olimpiku tas-Sajf.

== Data ==
Isem Uffiċjali: Repubblika tas-Seychelles, Repiblik Sesel (Seychelles Creole), République des Seychelles (Franċiż), Repubblika tas-Seychelles (Ingliż); Motto: Finis Coronat Opus (Latin: “It-tarf jinkuruna x-xogħol”); Innu: Koste Seselwa (Seychellois Creole: &quot;Magħquda, Seychellois&quot;); Kapitali (u l-aktar belt popolata): Victoria (4°37′25″S 55°27′16″E); Lingwi Uffiċjali: Seychellois Creole, Franċiż u Ingliż; Gentilicio: Seychellois jew Seychellois; Forma ta' Gvern: Repubblika presidenzjali unitarja; President: Wavel Ramkalawan, Viċi President: Ahmed Afif; Korp Leġiżlattiv: Assemblea Nazzjonali tas-Seychelles; Indipendenza mir-Renju Unit: 29 ta' Ġunju 1976; Żona (198 pożizzjoni): 4551 km², Kosta: 491 km1; L-Ogħla Punt: Mount Seychellois; Popolazzjoni (202 pożizzjoni): Ċensiment (2022): 99,202 abitant, Densità: 216 abitant/km²; PGD ​​(PPP) (177 pożizzjoni) (2023): Tkabbir $4.175 biljun​, Per capita: Tkabbir $41.8282​; HDI (2021): Tnaqqis 0.7853​ (72) – Għoli, Koeffiċjent Gini. Ebda bidla 32.1 medju (2018); Munita: Seychelles Rupee (SCR); Żona tal-ħin. UTC+ 4; Kodiċi ISO: 690/SYC/SC; Dominju tal-Internet: .sc; Prefiss tat-telefon: +248; Prefiss tar-Radju: S7A-S7Z; Akronimu tal-pajjiż għal Sutomóviles: SY; Kodiċi IOC: SEY; Sħubija: Commonwealth tan-Nazzjonijiet, Francophonie, UN, AU, COMESA.

== Victoria (Seychelles) ==
Victoria, kultant imsejħa Port Victoria jew Mahé, hija l-kapitali tas-Seychelles, li tinsab fis-settur tal-grigal tal-gżira ta' Mahé. Il-popolazzjoni tagħha kienet 26,450 abitant fl-2010,1 li tirrappreżenta madwar terz tal-popolazzjoni totali tan-nazzjon.
&lt;gallery&gt;
File:Victoria (Seychelles).jpg|Victoria
File:Victoria Clock Tower - Seychelles.JPG|Torri tal-Arloġġ tar-Victoria (Clock Tower of Victoria)
File:Cathedral of the Immaculate Conception, Victoria, Seychelles.jpg|Katidral tal-Kunċizzjoni (Cathedral of the Immaculate Conception)
File:Hindu Temple Victoria Seychelles Islands of Africa.jpg|Tempju ta' Arulmigu Navasakti Vinayagar (Arulmigu Navasakti Vinayagar Temple)
File:Seychelles large map.jpg|Seychelles
&lt;/gallery&gt;

Għall-ewwel, kien stabbilit bħala l-kwartieri ġenerali tal-Gvern Kolonjali tar-Renju Unit. Il-koordinati tagħha huma: 4°37' Nofsinhar, 55°27' Lvant (-4.61667, 55.45).

L-esportazzjonijiet ewlenin tar-Rabat huma l-vanilla, il-ġewż, iż-żejt tal-ġewż, il-qoxra tal-fekruna, is-sapun u l-guano.

L-attrazzjonijiet tal-belt jinkludu t-torri tal-arloġġ Little Ben, il-Qorti, il-Ġonna Botanika Nazzjonali, il-Mużew Storiku Nazzjonali tar-Victoria, il-Mużew tal-Storja Naturali tar-Victoria, u s-Suq Sir Selwyn Selwyn-Clarke. Għandu wkoll l-Istadium Nazzjonali, Istitut tat-Teknoloġija, filwaqt li l-port jinsab fil-Lvant tal-belt, fejn is-sajd tat-tonn u l-bottiljar huma industrija lokali kbira.

L-Ajruport Internazzjonali tas-Seychelles, fil-viċinanza tal-belt, tlesta fl-1971.

Pont ewlieni fir-Rabat inqered fit-terremot tal-Oċean Indjan tal-2004 (26 ta' Diċembru, 2004).

=== Data ===
Entità: Kapitali tas-Seychelles; Gżira: Mahé; Żona: 20.1 km²; Popolazzjoni (2010): 26,450 abitant, Densità: 1228.91 abitant/km²; Żona tal-Ħin: UTC+04:00.

=== Storja ===
Sekli u nofs ilu, il-gżira ta' Mahé kienet għadha diżabitata.

Fl-1744, in-navigatur Franċiż Lazare Picault mar lura lejn il-gżira ta' Abondance, li kienet se ssir Mahé, u ankra l-bastiment tiegħu Elisabeth f’bajja kbira, kalma u sigura li sejjaħ Port-Royal. Il-frejgata Franċiża Le Cerf waslet Port-Royal fl-1 ta' Novembru, 1756 waqt il-Gwerra tas-Seba' Snin Abbord kien hemm il-mexxej tal-ispedizzjoni Franċiża Corneille Nicholas Morphey, li ħa l-gżira billi poġġa ġebla tal-pussess fuq Mahé. Huwa l-eqdem monument fis-Seychelles u bħalissa jista' jidher fil-Mużew Nazzjonali tal-Storja.

Il-post żamm dan l-isem sal-1778, meta ngħata l-isem ġdid ta' “Établissement du Roy”. Il-belt kienet tissejjaħ hekk sal-1841, meta l-Ingliżi isemmuha mill-ġdid Victoria, f'ġieħ ir-Reġina Victoria.

=== Ekonomija ===
It-turiżmu huwa settur importanti tal-ekonomija. L-esportazzjonijiet ewlenin tar-Rabat huma l-vanilla, il-ġewż, iż-żejt tal-ġewż, il-ħut u l-guano.

=== Edukazzjoni ===
Il-kampus Mont Fleuri tal-Università tas-Seychelles jinsab fir-Rabat.L-Università tas-Seychelles (UniSey) bdiet tgħallem l-ewwel studenti tagħha fl-2009. L-università għandha żewġ kampus, Anse Royale u Mont Fleuri. Dan tal-aħħar fih iċ-Ċentru ta' Eċċellenza fl-Indja u s-Seychelles fit-Teknoloġiji tal-Informazzjoni u l-Komunikazzjoni. L-Università tas-Seychelles stabbiliet tliet istituti ta' riċerka li jaħdmu mill-qrib mal-fakultajiet biex jippromwovu attivitajiet ta' riċerka u jistabbilixxu rabtiet ma' organizzazzjonijiet ta' interessi simili. Permezz tar-riċerka, l-università għandha l-għan li tipprovdi lill-gvern b'dejta biex tgħinu jieħu deċiżjonijiet infurmati li jibbenefikaw lill-pajjiż.

=== Kultura ===
Fost l-attrazzjonijiet tal-belt hemm torri tal-arloġġ immudellat wara Little Ben ta' Londra, il-qorti, il-Ġonna Botanika Nazzjonali, il-Mużew tal-Istorja Nazzjonali, il-Mużew tal-Istorja Naturali u s-Suq Sir Selwyn Selwyn-Clarke.​ Suq Victoria u l-ħut u l-frott ta' kulur jgħajjat is-swieq huwa l-punt lokali ta' interess għas-Seychellois.

=== Postijiet ta' qima ===
Fir-Victoria hemm żewġ katidrali, Katidral tal-Kunċizzjoni (Kattoliku) u Katidral ta' San Pawl (Anglikani). Hemm ukoll knejjes Battista u Pentekostali,-il moskea u tempji Hindu.

=== Sports ===
L-Stade Linité, l-istadium nazzjonali, jinsab fir-Rabat. Jintuża prinċipalment għal-logħbiet tal-futbol.
==== Stade Linité ====
Il-Linité Stadium (bil-Franċiż: Stade Linité) (Koordinati: 4°38′08″S 55°28′14″E) huwa grawnd b'ħafna skopijiet fir-Rabat, is-Seychelles. Bħalissa huwa użat prinċipalment għal logħbiet tal-futbol. L-istadium għandu kapaċità ta' 10,000 spettatur u nbena fl-1992. L-istadium jospita wkoll il-biċċa l-kbira tal-logħbiet f'darhom tat-tim nazzjonali tal-futbol tas-Seychelles. L-istadium irċieva t-tielet ġenerazzjoni ta' turf artifiċjali, grawnd ta' stilla waħda, fi Frar 2007 mill-programm ta' żvilupp tal-FIFA &quot;Nirbħu fl-Afrika mal-Afrika&quot;.

=== Trasport ===
=== Trasport bl-Ajru ===
Victoria hija moqdija mill-Ajruport Internazzjonali tas-Seychelles, li tlesta fl-1971.

==== Ajruport Internazzjonali tas-Seychelles ====
L-Ajruport Internazzjonali tas-Seychelles (IATA: SEZ, ICAO: FSIA) jew Aeroport de La pointe Larue, kif inhu magħruf lokalment, jinsab fil-gżira ta' Mahé, is-Seychelles ħdejn il-belt ta’ Victoria. Hija parti mid-distrett amministrattiv ta' La Pointe Larue (żona terminali), Cascade/Providence (fit-tramuntana) u Anse aux pins (fin-nofsinhar u l-bażi militari). L-ajruport jinsab ħdax-il km fix-Xlokk tal-kapitali u huwa aċċessibbli permezz tal-awtostrada Victoria - Providence. Hemm servizzi ta' xarabank frekwenti minn Victoria Bus Station

It-terminal domestiku huwa mixja qasira fit-tramuntana tat-terminal internazzjonali u joffri titjiriet domestiċi bejn il-gżejjer b'titjiriet kull 10–15-il minuta fil-ħinijiet l-aktar għoljin għal titjiriet internazzjonali u kull tletin minuta f'ħinijiet oħra.

L-Ajruport Internazzjonali tas-Seychelles huwa l-bażi tal-operazzjonijiet tal-Air Seychelles.

Tip: Ċivili / Militari; Operatur: SCAA; Binarji: 13/31; Tul: 2,987; Wiċċ: Konkrit; Websajt: http://www.scaa.sc/.

==== Ajruport Internazzjonali tas-Seychelles - Storja ====
Il-ftuħ tal-Ajruport Internazzjonali tas-Seychelles sar fl-20 ta' Marzu, 1972 mill-Maestà Tagħha Reġina Eliżabetta II, kien avveniment epiku għall-Gżejjer Seychelles. F'Novembru 1971, East African Airways daħlu fis-servizz u Luxair f'Diċembru tal-istess sena. Il-BOAC SUPER VC10 kien l-ewwel jet li niżel fl-Ajruport Internazzjonali tas-Seychelles fl-4 ta' Lulju, 1971. Fl-1972, fiż-żmien tal-inawgurazzjoni tiegħu, kienet teżisti l-infrastruttura li ġejja: Ir-runway ta' 2,987 metru u torri ta' kontroll. Is-servizz fuq l-art, kif ukoll il-bqija tas-servizzi tal-ajruport, saru mid-DCA (Direttorat tal-Avjazzjoni Ċivili).

Fl-1972 John Faulkner Taylor waqqaf l-ewwel linja tal-ajru lokali msejħa Air Mahé, li ħadmet Piper PA-34 SENECA bejn Praslin, Fregate u l-Gżejjer Mahé. Dan l-ajruplan aktar tard ġie sostitwit minn Britten Norman BN-2AIII. Sal-1974, madwar tletin linja tal-ajru oħra kienu qed itiru lejn is-Seychelles. Is-servizz fuq l-art u l-bqija tal-operazzjonijiet saru dipendenti fuq Aviation Seychelles Company, kumpanija mwaqqfa fl-1973.

Il-bidu tal-ewwel espansjoni kbira seħħ f'Lulju tal-1980.

Sal-2005/2006, l-ebda xogħol kbir ieħor ma beda fl-ajruport. L-għan tax-xogħol kien li jespandi u jtejjeb it-terminal, sabiex ikun jista 'jimmaniġġja mill-inqas ħames ajruplani kbar (per eżempju, l-A330) u ħames ajruplani żgħar (per eżempju, l-A320). Il-faċilità l-ġdida tista' takkomoda sa għaxar inġenji tal-ajru skont id-daqs. Meta wieħed iqis li s-Seychelles huwa pajjiż żgħir b'popolazzjoni ta' madwar 90,000 ruħ u li hemm numru żgħir ta' turisti, id-daqs tal-ajruport huwa raġonevolment adegwat għall-bżonnijiet tal-pajjiż. Madankollu, it-trasportatur tal-bandiera Air Seychelles qed jippjana li jżid id-daqs tal-flotta u d-destinazzjonijiet tiegħu fil-futur qarib.

=== Trasport marittimu ===
Il-port ta' ġewwa jinsab immedjatament fil-lvant tal-belt, fejn is-sajd tat-tonn u l-bottiljar huma industrija ewlenija.Wieħed mill-akbar pontijiet tar-Rabat inqered mill-mewġ tat-tsunami mit-terremot fl-2004 fl-Oċean Indjan (26 ta' Diċembru, 2004).​

=== Distretti ===
Ir-Victoria tinkludi tmienja mill-25 distrett tas-Seychelles:

* [[La Riviere Anglaise|Xmara Ingliża]] (La Rivière Anglaise), id-distrett ċentrali
* [[Saint Louis, Seychelles|Saint Louis]]
* [[Mont Fleuri]]
* Bel Air
* Mont Buxton.
* Roche Caïman.
* Les Mamelles.
* Plaisance.


{{Pajjiżi tal-Commonwealth}}

[[Kategorija:Pajjiżi tal-Afrika]]
[[Kategorija:Commonwealth tan-Nazzjonijiet]]
[[Kategorija:Seychelles]]
{{Afrika}}</text>
      <sha1>o9sblpvxjfl5r1l4c7wf3vxz3e5p47y</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>332853</id>
      <parentid>332852</parentid>
      <timestamp>2026-10-14T06:49:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ToniSant</username>
        <id>4257</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ToniSant mexxa l-paġna [[Sejxell]] għal [[Seychelles]] fuq rindirizz mingħajr ma ħalla rindirizz: Titlu korrett</comment>
      <origin>325228</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="67816" sha1="o9sblpvxjfl5r1l4c7wf3vxz3e5p47y" xml:space="preserve">{{stub|Ġeografija}}
[[File:Flag of Seychelles.svg|thumb|Il-bandiera ta' Seychelles]]
[[File:Coat of Arms of the Republic of Seychelles.svg|thumb|Il-tarka ta' Seychelles]]
[[File:SYC orthographic.svg|thumb|Post ta' Seychells]]
[[File:World Factbook (1982) Seychelles.jpg|thumb|Mappa tas-CIA tal-1982 tal-Afrika tal-Lvant bis-Seychelles fiċ-ċentru]]
Is-'''Seychelles''', uffiċjalment ir-Repubblika tas-Seychelles (bl-[[Ingliż]], ir-Repubblika tas-Seychelles; bil-[[Lingwa Franċiża|Franċiż]], République des Seychelles; fis-Seychelles Creole, Repiblik Sesel) huma grupp ta' 115-il gżira li jinsabu fl-Oċean Indjan, fil-grigal tal-Madagaskar, b'erja totali ta' 455 km² u popolazzjoni stmata ta' 99,202 abitant (2021) 
b'popolazzjoni stmata ta' 100,600 fl-2022.​ Jappartjeni għall-Commonwealth tan-Nazzjonijiet. huma nazzjon fl-[[Afrika]]. Il-[[belt kapitali]] hi [[Victoria]]. l-unika belt fl-arċipelagu, li tinsab fuq il-gżira ta' Mahé u abitata minn terz tal-popolazzjoni. Għandu l-uniku ajruport u port internazzjonali fil-pajjiż, li jirċievi titjiriet mill-aktar ajruporti internazzjonali importanti fid-dinja, peress li s-sors ewlieni tal-munita barranija tal-pajjiż huwa t-turiżmu.

Ġeografikament u kulturalment qrib il-[[Mawrizju]].

&lt;gallery&gt;
File:Flag of Seychelles.svg|Il-bandiera ta' Seychelles
File:Coat of Arms of the Republic of Seychelles.svg|Il-tarka ta' Seychelles
File:Victoria (Seychelles).jpg|Victoria (Rebħa)
File:Victoria Clock Tower - Seychelles.JPG|Victoria (Rebħa)
File:Cathedral of the Immaculate Conception, Victoria, Seychelles.jpg|Victoria (Rebħa)
File:Hindu Temple Victoria Seychelles Islands of Africa.jpg|Victoria (Rebħa)
File:Mahe International Airport.jpg|Victoria (Rebħa)
File:Seychelles large map.jpg|Mappa
File:SYC orthographic.svg|Mappa
File:Seychelles location map.svg|Mappa
File:SC-Districts numbered.png|Organizzazzjoni territorjali (Mahé)
File:Praslin.svg|Organizzazzjoni territorjali (Praslin)
File:La Digue roheline.png|Organizzazzjoni territorjali (La Dinge)
File:MAHE - Anse aux pins 4 (43254246895).jpg|Anse aux Pins
File:Anse Boileau (17558943141).jpg|Anse Boileau
File:La Digue Lighthouse.JPG|La Digue
File:Grand Anse-La Digue-Seychellen.jpg|La Digue
File:Anse Source d'Argent 2-La Digue.jpg|La Digue
File:Luftbild Insel La Digue Seychellen.DNG (39617026111).jpg|La Digue
File:Morne Seychellois NP footpath.jpg|Monte Seychellois
File:Seychelles 25 cents.JPG|Rupia ta-Seychelles
File:World Factbook (1982) Seychelles.jpg|Mappa tas-CIA tal-1982 tal-Afrika tal-Lvant bis-Seychelles fiċ-ċentru
&lt;/gallery&gt;

Waħda mill-attrazzjonijiet ewlenin tar-Rabat hija l-Ġnien Botaniku, fejn tista' tara kampjuni ta' fkieren ġganti li huma endemiċi għal dawn il-gżejjer (pereżempju: il-fekruna ġgant ta' Aldabra, Dipsochelys dussumieri jew Geochelone gigantea) u li, għalkemm huma iżgħar fid-daqs, huma simili ħafna għall-ispeċi ta' fkieren preżenti fil-Gżejjer Galapagos. Speċi oħra ta' fekruna ġgant fis-Seychelles huma l-fekruna ġgant tas-Seychelles (Dipsochelys hoolissa) u l-fekruna ġgant ta' Arnold (Dipsochelys arnoldi), it-tnejn li huma fil-periklu kritiku. Bħalissa huma s-suġġett ta' programm ta' trobbija fil-magħluq u introduzzjoni mill-ġdid mill-Assoċjazzjoni tal-Ħarsien tan-Natura tas-Seychelles.

Il-grupp etniku predominanti huwa s-Seychellois, b'għeruq Afrikani u Franċiżi, iżda hemm ukoll minoranzi Ċiniżi u Indjani. Il-maġġoranza tal-popolazzjoni tistqarr il-Kattoliċiżmu, 8% tal-popolazzjoni huma Anglikani u hemm 2% ta' reliġjonijiet varji.

Is-Seychelles hija dik li hija magħrufa bħala ġenna tropikali. Il-gżejjer jippreservaw is-sbuħija naturali tagħhom, bi bajjiet sbieħ u baħar b'kundizzjonijiet eċċellenti għal min iħobb l-għadis. Għandha klima tropikali b’temperaturi li, kull sena, ivarjaw bejn 25 u 30 °C, b'xhur ta' xita ħafna minn Novembru sa Mejju, meta' jintlaħqu mill-irjieħ tal-monsoon.

Is-Seychelles għandha t-tieni l-ogħla Indiċi tal-Iżvilupp tal-Bniedem fl-Afrika u hija, flimkien mal-Mawrizju, l-uniku pajjiż f’dan il-kontinent b'HDI meqjus bħala “għoli ħafna”. Minkejja l-prosperità ekonomika ġdida tal-pajjiż, li pożizzjonat bħala wieħed mill-aktar sinjuri fl-Afrika, għadu jiffaċċja bosta problemi soċjali.

== Storja ==
Is-Seychelles kienu diżabitati sas-seklu 18, meta l-Ewropej waslu ma' Afrikani skjavi. Baqgħet kolonja Brittanika mill-1814 sal-indipendenza tagħha fl-1976. Is-Seychelles qatt ma kienu abitati minn nies indiġeni, iżda l-gżejjer tagħha jżommu l-wirt Krejol tagħhom stess.

=== Storja bikrija ===
[[File:Diamond Jubilee Fountain Victoria Seychelles.jpg|thumb|Il-Funtana tal-Ġublew tad-Djamanti tar-Reġina Victoria (Diamond Jubilee Fountain Victoria), quddiem il-bini tal-Mużew tal-Storja, ir-Rabat, is-Seychelles]]
[[File:Flag of Seychelles (1961–1976).svg|thumb|Bandiera (1961–1976)]]
[[File:Flag of the Governor of Seychelles (1961–1976).svg|thumb|Bandiera tal-Gvernatur tas-Seychelles]]
Is-Seychelles kienu diżabitati għal ħafna mill-istorja tagħhom. L-oqbra fuq il-gżira, viżibbli sal-1910, huma l-bażi tat-twemmin akkademiku li l-baħrin Awstronesjani u, aktar tard, il-kummerċjanti Maldivjani u Għarab kienu l-ewwel li żaru l-arċipelagu.Vasco da Gama u r-4 Portugiż Indjan tiegħu skoprew is-Seychelles f'Marzu. 15, 1503; L-ewwel lemħ sar minn Thomé Lopes abbord Rui Mendes de Brito. Il- bastimenti ta' Da Gama għaddew ħdejn gżira mgħollija, aktarx Silhouette Island, u l- għada Desroches Island. Huma fassal grupp ta' seba' gżejjer u semmewhom Is-Seba' Sorijiet.L-eqdem inżul irreġistrat seħħ f'Jannar 1609, mill-ekwipaġġ tat-Tlugħ Ascension taħt il-kmand tal-Kaptan Alexander Sharpeigh waqt ir-raba' vjaġġ tal-Kumpanija Brittanika tal-Indji tal-Lvant.

Punt ta' tranżitu għall-kummerċ bejn l-Afrika u l-Asja, il-gżejjer jingħad li kultant intużaw mill-pirati sakemm il-Franċiżi bdew jieħdu l-kontroll fl-1756, meta l-Kaptan Nicholas Morphey poġġa Ġebla tal-Pussess fuq Mahé. Il-gżejjer ingħataw l-isem għal Jean Moreau de Séchelles, ministru tal-finanzi tar-Re Louis XV.

Il-frejgata Ingliża Orpheus, ikkmandata mill-Kaptan Henry Newcome, waslet f’Mahé fis-16 ta' Mejju, 1794, waqt il-Gwerra tal-Ewwel Koalizzjoni. It-termini tal-kapitulazzjoni tfasslu u l-għada Seychelles ċedew lill-Gran Brittanja. Jean Baptiste Quéau de Quincy, l-amministratur Franċiż tas-Seychelles matul is-snin tal-gwerra mar-Renju Unit, irrifjuta li jirreżisti meta waslu vapuri tal-gwerra tal-għadu armati. Minflok, innegozja b'suċċess l-istatus ta 'kapitulazzjoni lill-Gran Brittanja, li tat lill-kolonisti pożizzjoni privileġġata ta' newtralità.

Il-Gran Brittanja spiċċat assumiet il-kontroll sħiħ wara l-konsenja tal-Mawrizju fl-1810, formalizzata fl-1814 fit-Trattat ta' Pariġi. Is-Seychelles saret kolonja tal-kuruna separata mill-Mawrizju fl-1903. L-elezzjonijiet saru fl-1966 u fl-1970.

=== Indipendenza ===
Fl-1976, is-Seychelles kisbu l-indipendenza mir-Renju Unit u saru repubblika. Minn dakinhar ilha membru tal-Commonwealth. Fis-snin sebgħin, is-Seychelles kienet &quot;il-post li wieħed jista' jara, bitħa għall-istilel taċ-ċinema u l-jet set internazzjonali.&quot; Fl-1977, kolp ta' stat minn Franza Albert René neħħa l-ewwel president tar-repubblika, James Mancham. René ta parir kontra dipendenza żejda. dwar it-turiżmu u stqarr li ried &quot;jżomm is-Seychelles għas-Seychellois.&quot;

Il-kostituzzjoni tal-1979 iddikjarat stat soċjalista b'partit wieħed, li dam għaddej sal-1991.

Fis-snin tmenin kien hemm sensiela ta' attentati ta' kolp ta' stat kontra l-President René, li wħud minnhom kienu appoġġjati mill-Afrika t'Isfel. Fl-1981, Mike Hoare mexxa tim ta' 43 merċenarju tal-Afrika t’Isfel li ppreżentaw bħala plejers tar-rugby fuq vaganza fl-attentat ta' kolp ta' stat tal-1981 fis-Seychelles. Kien hemm shootout fl-ajruport, u ħafna mill-merċenarji ħarbu. ajruplan tal-Indja.​ Il-mexxej ta' dan il-ħtif kien il-merċenarju Ġermaniż D. Clodo, eks membru tal-SAS Rhodesian.​ Clodo kien aktar tard ipproċessat fl-Afrika t’Isfel (fejn kien illiberat), kif ukoll f'pajjiżu. oriġini, il-Ġermanja, għall-piraterija bl-ajru.20​

Fl-1986, attentat ta' kolp ta' stat immexxi mill-Ministru tad-Difiża tas-Seychelles Ogilvy Berlouis wassal lill-President René jitlob l-għajnuna mill-Indja. Fl-Operazzjoni Flowers are Blooming, il-vapur navali Indjan Vindhyagiri wasal f’Port Victoria biex jgħin fil-prevenzjoni tal-kolp ta' stat.

L-ewwel abbozz ta' kostituzzjoni ġdida naqas milli jikseb is-60% meħtieġa tal-voti fl-1992, iżda verżjoni modifikata ġiet approvata fl-1993.

F'Jannar 2013, is-Seychelles iddikjaraw stat ta' emerġenza meta ċ-Ċiklun Tropikali Felleng ġab xita torrenzjali, u għargħar u valangi qerdu mijiet ta' djar.

Wara l-kolp ta' stat tal-1977, il-gvern dejjem kien rappreżentat mill-istess partit politiku sal-elezzjonijiet ġenerali ta' Ottubru 2020 fis-Seychelles, li kienu storiċi minħabba r-rebħa ta' partit tal-oppożizzjoni. Wavel Ramkalawan kien l-ewwel president li ma rrappreżentax lil Seychelles Magħquda (l-isem attwali tal-ex Front Progressiv Popolari tas-Seychelles).

Fl-2021, il-moutya, żfin mill-era tal-kummerċ tal-iskjavi, ġiet inkluża fil-lista tal-Wirt Kulturali Intanġibbli tal-UNESCO bħala simbolu tal-benessri psikoloġiku fir-rwol tagħha ta' reżistenza kontra t-tbatija, il-faqar, is-servitù u l-inġustizzja soċjali.

== Gvern u politika ==
[[File:Seychelles Palais de Justice.jpg|thumb|left|Il-Palazz tal-Ġustizzja (Palais de Justice) tas-Seychelles, fl-Ile du Port]]
[[File:State House Victoria Seychelles.jpg|thumb|Residenza Presidenzjali fis-Seychelles]]
Il-president tas-Seychelles huwa l-kap tal-istat u l-gvern. Huwa elett b'vot universali għal terminu ta' ħames snin. Wavel Ramkalawan ilu president tal-pajjiż mill-2020.

Il-parlament tas-Seychelles huwa unikamerali u jissejjaħ l-Assemblea Nazzjonali. Huwa magħmul minn 34 deputat, 25 minnhom eletti direttament b'vot popolari f'kostitwenzi ta' membru wieħed, u d-disa' li jifdal eletti proporzjonalment mit-total tal-voti għal kull partit. It-terminu tiegħu huwa wkoll ta' ħames snin. Il-partiti politiċi ewlenin huma l-Front Popolari Progressiv tas-Seychelles, b'ideoloġija soċjalista u magħruf ukoll mill-2009 bħala l-Partit Popolari jew Parti Lepep; u l-Partit Nazzjonali tas-Seychelles li bħalissa qed imexxi, demokratiku liberali.

Fil-livell internazzjonali, is-Seychelles hija parti mill-Kummissjoni tal-Oċean Indjan, il-Francophonie u l-Commonwealth tan-Nazzjonijiet.

=== Politika barranija ===
[[File:Maison Queau de Quincy - Seychellois Department of Foreign Affairs.jpg|thumb|Maison Queau de Quincy - Dipartiment tal-Affarijiet Barranin tas-Seychelles (Seychellois Department of Foreign Affairs)]]
Is-Seychelles issegwi politika ta' dak li tiddeskrivi bħala nuqqas ta' allinjament “pożittiv” u jappoġġja bil-qawwa l-prinċipju li titnaqqas il-preżenza tas-superpotenzi fl-Oċean Indjan. Il-gvern tas-Seychelles huwa wieħed mid-difensuri tal-kunċett ta' żona ta' paċi fl-Oċean Indjan u ppromwova t-tmiem tal-preżenza tal-Istati Uniti f'Diego García. Madankollu, il-pajjiż adotta politika prammatika u jservi bħala waqfa importanti ta' mistrieħ u rikreazzjoni għall-vapuri tal-Istati Uniti li jservu fil-Golf Persjan u l-Oċean Indjan.

Il-pożizzjoni tas-Seychelles dwar il-politika barranija poġġieha ġeneralment fuq ix-xellug tal-ispettru fi ħdan il-Moviment Mhux Allinjat. Ir-Russja, ir-Renju Unit, Franza, l-Indja, ir-Repubblika Popolari taċ-Ċina, il-Libja u Kuba jżommu ambaxxati fir-Rabat.

Il-gvern tas-Seychelles irtira r-rikonoxximent diplomatiku tar-Repubblika Għarbija Demokratika Sahrawi fis-17 ta' Marzu, 2008, skont sors uffiċjali tal-gvern.

=== Jiddefendu ===
[[File:Tata LSV, June 2014.jpg|thumb|Żewġ Vetturi Speċjalizzati Ħfief Tata (LSV) tal-Forzi tad-Difiża Popolari tas-Seychelles, magħmula fl-Indja]]
L-Armata tas-Seychelles hija l-Forza tad-Difiża tal-Poplu tas-Seychelles (Force de défense populaire des Seychelles), li tikkonsisti f'diversi fergħat distinti: unità tal-infanterija u gwardja tal-kosta, il-forza tal-ajru u protezzjoni presidenzjali. L-Indja kellha u għadha għandha rwol ewlieni fl-iżvilupp tal-Armata tas-Seychelles. Wara li għaddiet lill-Gwardja tal-Kosta tas-Seychelles żewġ bastimenti tal-għassa SDB Mk5 mibnija mill-GRSE, INS Tarasa u INS Tarmugli, li aktar tard ingħataw l-isem ta' PS Constant u PS Topaz, l-Indja tat ukoll ajruplan Dornier 228 mibni minn Hindustan Aeronautics Limited.​ L-Indja ffirmat ukoll. patt biex tiġi żviluppata l-Gżira Asunción, waħda mill-115-il gżira li jiffurmaw il-pajjiż. B'erja ta '11 km², tinsab strateġikament fl-Oċean Indjan, fit-Tramuntana tal-Madagaskar. Il-gżira qed tiġi mikrija għall-iżvilupp ta' assi strateġiċi mill-Indja.Fl-2018, is-Seychelles iffirmat it-trattat tan-NU dwar il-Projbizzjoni tal-Armi Nukleari.

L-Unità tas-Sigurtà Presidenzjali (PSU - La garde présidentielle) inħolqot fl-1977 flimkien mal-Unità tal-Infanteria biex tiddedika lilha nnifisha għall-kompiti tal-protezzjoni tal-President tas-Seychelles u r-residenza tiegħu. Jipprovdi wkoll appoġġ waqt it-tranżitu u l-laqgħat soċjali. Diversi għalliema minn nazzjonijiet barranin iwettqu taħriġ mal-PSU. Din hija waħda mill-unitajiet elite tal-SPDF. L-UPM tinsab fid-Dar tal-Istat u hija marbuta amministrattivament mal-Unità tal-Forzi Speċjali.

Il-Banda Nazzjonali tal-Mużika hija l-banda militari uffiċjali tal-FDPB. L-oriġini tiegħu jmorru lura għall-1925 taħt l-isem Brass Ensemble. Din bdiet meta l-Fratelli Maristi tal-Missjoni Kattolika ħarrġu mużiċisti biex idoqqu strumenti differenti. Il-banda xolt fl-1943, meta l-Armata Ingliża tat l-istrumenti. Il-banda rriformat biss biex tiġi xolta wara t-Tieni Gwerra Dinjija, u l-istrumenti tagħha ġew akkwistati mis-Seychelles Scouts Association. Inħolqot banda mużikali ġdida magħrufa bħala LAFANSA, li magħha ngħaqdet banda tal-pulizija. Bil-ħolqien tal-Konservatorju tal-Mużika u ż-Żfin fl-1981, il-Banda tal-Pulizija ġiet riorganizzata f'Banda Nazzjonali tal-Mużika taħt l-isponsorizzazzjoni tal-Ministeru tal-Edukazzjoni. Antoinc Azcmia sar l-ewwel direttur tiegħu, imexxi unità li, mill-1981 sal-1996, kienet banda volontarja (unità li fiha l-mużiċisti huma mikrija part-time). Fl-1996 ġew ingaġġati mużiċisti full-time u tliet snin wara ġie trasferit għall-Ministeru tad-Difiża u kien ibbażat fl-Akkademja tad-Difiża tas-Seychelles. Azcmia irtira fl-2001, u ġie sostitwit minn Thomas Busanya.

== Organizzazzjoni politiku-amministrattiva ==
[[File:BigBenVictoriaSeychelles.JPG|thumb|L-arloġġ famuż fiċ-ċentru tar-Rabat, il-kapitali tas-Seychelles]]
Is-Seychelles hija maqsuma f'25 distrett:

{{kolonni}}
* [[Anse aux Pins (Seychelles)|Anse aux Pins]]
* [[Anse Boileau]]
* [[Anse Etoile]]
* [[Anse Royale]]
* [[Au Cap]]
* [[Baie Lazare]]
* [[Baie Sainte Anne]]
* [[Beau Vallon]]
* [[Bel Air (Distrett)|Bel Air]]
* [[Bel Ombre]]
* [[Kaskata]]
* [[Glacis (Seychelles)|Glacis]]
* [[Grand'Anse (Mahe)]]
{{kolonna ġdida}}
* [[Grand'Anse (Praslin)]]
* [[La Digue]]
* [[La Riviere Anglaise]]
* [[Les Mamelles]]
* [[Mont Buxton]]
* [[Mont Fleuri]]
* [[Plaisance (Seychelles)|Plaisance]]
* [[Pointe La Rue]]
* [[Port Glaud]]
* [[Roche Caiman]]
* [[Saint Louis (Seychelles)|Saint Louis]]
* [[Takamaka]]
{{tarf il-kolonni}}

== Ġeografija ==
[[File:Mapa Seychelles.png|thumb|Mappa tas-Seychelles]]
[[File:Grand Anse-La Digue-Seychellen.jpg|thumb|Il-bajja ta' Grand Anse f'La Digue]]
Is-Seychelles huma arċipelagu fl-Oċean Indjan, magħmul minn madwar 115-il gżira tropikali (kif indikat fil-Kostituzzjoni tar-Repubblika), ta' oriġini granitika u qroll. Minnhom, 33 biss huma abitati. L-hekk imsejħa Gżejjer Intern huma l-qalba tal-pajjiż. Il-gżejjer li fadal huma atolli tal-qroll iżgħar, ħafna minnhom diżabitati. L-akbar gżira hija Mahé.

Il-kapitali tal-pajjiż hija l-belt Victoria, li tinsab fuq Mahé, fejn tgħix madwar 80% tal-popolazzjoni totali.

L-ogħla punt fis-Seychelles huwa Mount Seychellois, li għandu għoli ta '905 m. Huwa l-uniku arċipelagu tal-granit, kif jidher fil-blat ta' La Digue.

Il-klima lokali hija tropikali, moderata u pjuttost umda minħabba influwenzi tal-baħar.

Il-gżejjer, kif indikat fil-kostituzzjoni tal-pajjiż, huma miġbura kif ġej.

* 42 gżira granitika: Mahé, Praslin, Silhouette, La Digue, Curieuse, Félicité, Frégate, St. Anne, North, Cerf, Marianne, Grand Sœur, Thérèse, Aride, Conception, Petite Sœur, Cousin, Cousine, Long, Récif, Round (Praslin), Anonyme, Mamelles, Moyenne, Île aux Vaches Marines, L'Islette, Beacon (Île Sèche), Cachée, Cocos, Round (Mahé), L'Ilot Frégate, Booby, Chauve Souris (Mahé), Chauve Souris (Praslin), Île La Fouche, Hodoul, L'Ilot, Rat, Souris, St. Pierre (Praslin), Zavé, Harrison Rocks (Grand Rocher).

* 4 gżejjer imħallta, ramel, qroll u granit: Denis, Bird, Coëtivy, Cahée.

* 29 gżira tal-qroll tal-Grupp tal-Ammiral: Desroches, Cahée Poivre Atoll —li jinkludi 3 gżejjer: Poivre, Florentin u South Island—, Alphonse, D'Arros, St. Joseph Atoll —li jinkludi 14-il gżira: St. Joseph, Île aux Fouquets, Ressource, Petit Carcassaye, Grand Carcassaye, Benjamin , Bancs Ferrari, Chiens, Pélicans, Vars, Île Paul, Banc de Sable, Banc aux Cocos e Île aux Poules—, Marie Louise, Desnoeufs, African Banks —li jinkludu 2 gżejjer: African Banks u South Island—, Rémire, St. Boudeuse, Étoile, Bijoutier

* 13-il gżira tal-qroll fil-Grupp Farquhar: Farquhar Atoll —li jinkludu 10 gżejjer: Bancs de Sable, Déposés, Île aux Goëlettes, Lapins, Île du Milieu, North Manaha, South Manaha, Middle Manaha, North Island u South Island—, Providence Atoll ( li jinkludi żewġ gżejjer: Providence u Bancs Providence) u St Pierre.

* 67 gżira tal-qroll fil-Grupp Aldabra: Aldabra Atoll — li ​​jinkludu 46 gżira: Grande Terre, Picard, Polymnie, Malabar, Ile Michel, Ile Esprit, Ile aux Moustiques, Ilot Parc, Ilot Emile, Ilot Yangue, Ilot Magnan, Ile Lanier, Champignon des Os, Euphrate, Grand Mentor, Grand Ilot, Gros Ilot Gionnet, Gros Ilot Sesame, Heron Rock, Hide Island, Ile aux Aigrettes, Ile aux Cèdres, Iles Chalands, Ile Fangame, Ile Héron, Ile Michel, Ile Squacco , Ile Sylvestre , Ile Verte, Ilot Déder, Ilot du Sud, Ilot du Milieu, Ilot du Nord, Ilot Dubois, Ilot Macoa, Ilot Marquoix, Ilots Niçois, Ilot Salade, Middle Row Island, Noddy Rock, North Row Island, Petit Mentor, Petit Mentor Endans, Petits Ilots, Pink Rock u Table Ronde—, Gżira Asunción, Gżira Astove u Atoll Cosmoledo —li jinkludu 19-il gżira: Menai, Ile du Nord (Tramuntana tal-Punent), Ile Nord-Est (Tramuntana tal-Lvant), Ile du Trou, Goëlettes, Grand Polyte, Petit Polyte, Grand Ile (Wizard), Pagode, Ile du Sud-Ouest (Nofsinhar), Ile aux Moustiques, Ile Baleine, Ile aux Chauve-Souris, Île aux Macaques, Ile aux Rats, Ile du Nord-Ouest, Ile Observation, Ile Sud-Est u Îlot la Croix—.

=== Klima ===
[[File:Victoria (Seychelles).jpg|thumb|Veduta mill-ajru tar-Victoria]]
Il-klima hija tropikali, moderata u umda. It-temperaturi ftit li xejn ivarjaw matul is-sena, fuq Mahé huma madwar 24 sa 30 °C u x-xita hija ta' 2900 mm fis-sena, fir-Rabat hi ta' 2350 mm u fuq il-gżejjer l-oħra x-xita hija inqas. Matul l-aktar xhur kesħin (Lulju u Awwissu) it-temperatura minima medja hija 24 °C. L-irjieħ tal-art normalment jonfħu minn Mejju sa Novembru. L-aktar xhur sħan huma minn Diċembru sa April, fejn l-umdità hija 80% u t-temperatura rari taqbeż il-31°C. Is-Seychelles tinsab barra miċ-ċinturin taċ-ċiklun, għalhekk ir-riħ b'veloċità għolja huma rari ħafna.

=== Ekoloġija ===
Is-Seychelles hija maqsuma f'2 ekoreġjuni:

* Ġungla Granitika tas-Seychelles
* Scrub Xeric tal-Gżejjer Aldabra

L-ispeċi tal-annimali u tal-pjanti huma taħlita ta' speċi Afrikani u Ażjatiċi, kif ukoll ħafna speċi endemiċi bħad-Dicrurus aldabranus tipiċi tal-Gżira Aldabra, endemiżmi bħal dawn huma r-riżultat tal-iżolament primittiv tal-gżejjer, meta Gondwana ġie żmembrat u l- Indja attwali separata mill-Afrika.

Il-gżejjer u l-madwar immedjat tagħhom fihom bijodiversità enormi, b'varjetà wiesgħa ta' pjanti, anfibji, rettili, għasafar, ħut u qroll.

[[File:Port Launay, Mahé.jpg|thumb|Il-Park Nazzjonali Marittimu ta' Port Launay, Mahé]]

Fortunatament, is-Seychelles ipproteġu kważi 50% tal-wiċċ totali tal-arċipelagu u diversi sikek tal-baħar, permezz tal-ħolqien ta' diversi Parks Nazzjonali, xi wħud marittimi, bħal Baie Ternay jew Sainte Anne; oħrajn, bħall-Morne Seychelles, jipproteġu l-ġungla ċentrali u l-massa tal-muntanji ta' Mahé. Ma’ l-isforz nazzjonali biex jiġi ppreservat l-ambjent hemm rikonoxximent internazzjonali, bil-UNESCO ddikjarat l-Atoll kollu ta' Aldabra u r-Riżerva Naturali Valle de Mai, li tinsab fil-gżira ta' Praslin, Sit ta' Wirt Dinji.

Pajjiżi bħall-Istati Uniti tal-Amerika qed jikkoperaw mal-awtoritajiet tal-pajjiż fi proġetti għall-irkupru tal-fawna tal-baħar. Mill-2011, sar proġett pilota ta' kultivazzjoni tal-qroll fir-Riżerva Marittima tal-Gżira Cousin għall-irkupru sussegwenti ta' sikek li kienu vittmi kemm tat-tibdil fil-klima kkawżat minn El Niño fl-1998 kif ukoll tat-tsunami tal-2004. Huwa stmat li dawn l-avvenimenti qered 97% tal-qroll ermatipiċi tas-Seychelles. Ġew ikkultivati ​​xi 40,000 kolonja ta' 67 speċi differenti ta' qroll, li fosthom jispikkaw il-ġeneri Acropora u Pocillopora, speċifikament l-ispeċi Pocillopora damicornis, Pocillopora eydouxi, Pocillopora verrucosa, Acropora hyacinthus, Acropora cythera irregularis u Acropora cythera. Il-proġett ġie kkoordinat mill-bijoloġista Spanjola Sarah Frías-Torres, li kisbet rata ta' suċċess ta' 70% fl-akklimatizzazzjoni tal-40,000 qroll ikkultivat, b'24,400 kampjun ta' kolonji tal-qroll li qed jikbru fil-postijiet fejn ġew trapjantati.​ Is-sikka rrestawrata hija il-bażi għal speċi multipli ta' ħajja tal-baħar biex jerġgħu lura f’dawn l-ilmijiet, u jiksbu l-irkupru tal-ekosistema tal-baħar.

Din l-esperjenza għandha l-għan li sservi ta' mudell li għandu jiġi applikat għal ħafna sikek oħra bil-ħsara minn żidiet termali tal-baħar.

=== Fawna ===
[[File:Ile Curieuse - Crabe (1).JPG|thumb|Granċ fuq il-Gżira Curieuse, is-Seychelles]]
Minbarra l-fkieren ġganti l-aktar magħrufa tas-Seychelles, ta' min jenfasizza l-familja taż-żrinġijiet Sooglossidae, b'2 ġeneri u 4 speċi li jinsabu biss fuq il-gżejjer; L-ispeċi Sooglossus gardeneri hija l-iżgħar fid-dinja, twila bejn 9 u 12 mm. It-trabi tagħhom, kważi inviżibbli, jitwieldu 1.6 mm twal. Speċi oħra unika għas-Seychelles hija l-friefet il-lejl Coleura seychellensis, li probabbilment hija l-aktar speċi ta' friefet il-lejl fil-periklu fid-dinja, b’madwar 30 sa 100 biss fadal.

Ġew identifikati 250 speċi ta' għasfur, li minnhom 12 huma speċi endemiċi, bħall-pappagall iswed tas-Seychelles, Coracopsis nigra barklyi, li jgħix biss fil-gżira ta' Praslin u huwa l-għasfur nazzjonali tas-Seychelles, l-Acrocephalus seychellensis, jew il-Copsychus sechellarum. , li, grazzi għall-isforzi tal-istituzzjonijiet Nature Seychelles u BirdLife, qed jirkupraw, meta huma speċi li kienu fil-ponta tal-estinzjoni.

Huwa stmat li l-gżejjer fihom madwar 2,000 speċi endemiċi ta' invertebrati, u aktar minn 1,000 speċi differenti ta' ħut jgħixu fil-1.2 miljun kilometru kwadru tal-ilmijiet territorjali tagħha.Il-puffotta Amphiprion fuscocaudatus, endemika għall-arċipelagu, tispikka għall-għajn tagħha. dehra. Ir-rikkezza fl-ispeċi tal-baħar hija enormi; In-numri ta' speċijiet li ġejjin ġew identifikati fl-invertebrati tal-baħar biss:

{{kolonni}}
* [[Sponoż]]: 350
* [[Molluski]]s: 300
* Qroll iebes ([[Scleractinia]]): 178
* [[Gambli]]: 175
* Qroll artab u gorgoni ([[Octocorallia]]): 71
* [[Anemoni tal-Baħar|Anemoni]]: 55
* [[Polychaeta|Dud tal-Polychaeta]]: 50
|
* [[Ophiuroids]]: 44
* [[Ħjar tal-Baħar|Ħjar tal-Baħar]]: 35
* [[Sea Urchin|Sea Urchin]]: 33
* [[Starfish|Starfish]]: 32
* [[Pycnogonida|Brimb tal-baħar]]: 22
* [[Crinoid|Sea Dusters]]: 10
{{tarf il-kolonni}}

Il-[[Genus (bijoloġija)|ġeneri]] dominanti ta' [[koralli ermatipiċi]], jew bennejja ta' [[sikka tal-qroll|sikek]] tal-arċipelagu, ordnati mill-aktar għall-inqas abbundanti, huma: ''[[Acropora]]'', ''[[Porites]]'' (forma massiva), ''[[Pocillopora]]'', ''[[Montipora]]'', ''[[Galaxea fascicularis|Galaxea]]'' , ''[[Goniastrea]]'', ''[[Fungia]]'', ''[[Porites]]'' (forma friegħi), ''[[Favia]]'', ''[[Favites ]]'', ''[[Pavona (genus)|Pavona]]'' u ''[[Platygyra]]''.

&lt;gallery mode=&quot;packed&quot;&gt;
File:Copsychus sechellarum -Seychelles-8.jpg|''[[Copsychus sechellarum]]'', speċi fil-periklu rkuprati.
File:Ile Curieuse - Oiseau (4).JPG|''[[Foudia madagascariensis]]'' fi [[Curieuse|gżira Curieuse]]
File:Amphiprion fuscocaudatus.jpg|''[[Amphiprion fuscocaudatus]]'', ħut clown endemiku għas-Seychelles
File:Dipsochelys fg01.jpg|''[[Dipsochelys hoolissa]]'', speċi endemika tas-Seychelles fil-periklu tal-estinzjoni
File:Acropora muricata, Port Launay, Seychelles.jpg|''[[Acropora muricata]]'', Port Launay, Mahé.
&lt;/gallery&gt;

=== Flora ===
Il-kolonizzazzjonijiet Franċiżi u Ingliżi tal-arċipelagu żiedu ħafna l-agrikoltura matul is-sekli 18 u 19, u mmodifikaw b'mod sinifikanti l-veġetazzjoni oriġinali. 1,500 speċi ta 'pjanti ġew identifikati fuq il-gżejjer granitiċi, li minnhom 25% huma indiġeni. Is-Seychelles għandha 82 speċi ta' pjanti endemiċi. ​Ta' min jenfasizza s-siġra tal-palm endemika tal-Gżira Praslin, Lodoicea maldivica, bl-għoli tagħha sa 30 m u l-ġewż mhux tas-soltu tagħha ta' 22 kilo, imsejħa &quot;coco de mer&quot;, apparentement minħabba li s-settlers tas-Seychelles fi żmien il-kolonizzazzjoni Franċiża kienu skoperti fil-baħar, peress li huma endemiċi għall-Gżira Praslin. Speċi endemiċi wkoll huma l-pjanta karnivora Nepenthes pervillei, li tipprolifera f'ħamrija fqira fin-nutrijenti, bħall-fosfru u n-nitroġenu, li jkollha tiksebhom mill-insetti li jaqbad, jew l-orkidea Vanilla phalaenopsis.

&lt;gallery mode=&quot;packed&quot;&gt;
File:Coco de mer - Lodoicea maldivica.jpg|''[[Lodoicea maldivica]]'', is-siġra tal-palm endemika tas-Seychelles
File:Coco de mer - BOT.2007.26.21.jpg|Il-&quot;coco de mer&quot; ta' ''Lodoicea maldivica''
File:Nepenthes pervillei pitcher.jpg|Pjanta karnivora endemika ''[[Nepenthes pervillei]]''
File:Vanilla phalaenopsis.jpg|''[[Vanilla phalaenopsis]]'', orkidea endemika għas-Seychelles.
File:Morne Seychellois NP footpath.jpg|[[Mount Seychellois|Park Nazzjonali Morne Seychellois]].
File:Valleé de mai4.jpg|Kaskata fil-Wied ta' Mai
File:Ile Curieuse (7).JPG|''[[Acanthaceae]] sp'' fil-[[mangrovja]] tal-Gżira Curieuse
File:Vacoa Seychelles.jpg|''[[Pandanus utilis]]'' fil-Ġnien Botaniku ta' [[Mahé]]
&lt;/gallery&gt;

== Ekonomija ==
[[File:Seychelles 25 cents.JPG|thumb|Munita tal-25 ċenteżmu tar-Rupee tas-Seychelles.]]
Waqt l-okkupazzjoni Ingliża tal-gżejjer Seychelles, l-ekonomija prekarja tagħha u n-nuqqas ta’ muniti fiċ-ċirkolazzjoni ġiegħlu lill-gvern jimmarka biċċiet barranin differenti b’punch bil-għan li jivvalutawhom mill-ġdid u jippermettu ċ-ċirkolazzjoni tagħhom. Din il-marka kienet tikkonsisti f'żewġ S magħqudin ma' xulxin. Biċċiet ta' 8 reali Spanjoli, 5 franki Franċiżi u thalers Ġermaniżi ta' María Teresa I tal-Awstrija huma magħrufa b'din il-kontromarka kurjuża.

Matul iż-żminijiet kolonjali, il-kannella, il-vanilla u l-kopra kienu l-esportazzjonijiet ewlenin tas-Seychelles. F'nofs is-sittinijiet, terz tal-popolazzjoni kienet taħdem fl-agrikoltura u f'ħamsa fl-amministrazzjoni tal-gvern.

Mill-indipendenza fl-1976, il-produzzjoni per capita żdiedet, malajr, għal seba' darbiet il-livell ta' sussistenza preċedenti. It-tkabbir kien immexxi mis-settur tat-turiżmu, li jimpjega madwar 30% tal-forza tax-xogħol u jipprovdi aktar minn 70% tad-dħul tal-pajjiż fil-kambju; u għas-sajd għat-tonn. Fl-aħħar snin il-gvern ħeġġeġ l-investiment barrani biex jimmodernizza lukandi u servizzi oħra.

Fl-istess ħin, il-gvern ikkonvinċa li jnaqqas id-dipendenza fuq it-turiżmu, jippromwovi l-iżvilupp tal-agrikoltura, is-sajd u l-manifattura fuq skala żgħira. Il-vulnerabbiltà tas-settur tat-turiżmu hija żvelata mit-tnaqqis fid-dejn fl-1991-1992, l-aktar minħabba r-rata tal-kambju stmata żżejjed tal-pajjiż, il-Gwerra tal-Golf, segwita mill-qrib mill-avvenimenti tal-11 ta’ Settembru, 2001. kontra l-Istati Uniti Żviluppi oħra li qed jiffaċċjaw il- gvern huma shortcuts jew brejkijiet fuq id-defiċit tal-baġit, bħat-trażżin tal-ispejjeż għall-assistenza soċjali u l-privatizzazzjoni ulterjuri tal-kumpaniji pubbliċi. Il-gvern għandu preżenza dominanti fl-attività ekonomika, f'kumpaniji pubbliċi li jqassmu prodotti taż-żejt, fl-assigurazzjoni, bankarji, importazzjonijiet ta' komoditajiet, telekomunikazzjonijiet u firxa wiesgħa ta' negozji oħra.

[[File:Central Bank of Seychelles.jpg|thumb|Bank Ċentrali tas-Seychelles (Central Bank of Seychelles)]]


It-tkabbir ġie ttardjat fil-perjodu 1998-2001 minħabba l-inattività tas-setturi tat-turiżmu u tas-sajd għat-tonn, li qabel kienu msemmija bħala l-attivitajiet ewlenin tal-ekonomija. Barra minn hekk, il-kontroll strett fuq ir-rati tal-kambju u n-nuqqas ta 'munita barranija ddeterjoraw il-prospetti ekonomiċi fi żmien qasir. Il-valur tas-suq iswed tar-Rupee tas-Seychelles huwa kullimkien minn żewġ terzi sa nofs ir-rata tal-kambju uffiċjali; mingħajr żvalutazzjoni fis-settur tat-turiżmu attwali, li għadu rieqed, filwaqt li t-turisti jfittxu destinazzjonijiet irħas fil-viċin, bħall-Komoros u l-Madagaskar. Tnaqqis fin-numru ta’ titjiriet li jservu l-pajjiż, prinċipalment minħabba l-inkapaċità tal-kumpaniji tal-ajru li jirripatrijaw il-fondi, ġiegħel ukoll it-tkabbir tal-industrija tat-turiżmu. Il-wasla riċenti tal-Emirates Airlines u l-Qatar Airlines fil-gżejjer wasslet għal żieda fit-tkabbir.

Fir-rati tal-kambju uffiċjali, is-Seychelles tibqa' l-aktar pajjiż sinjur fl-Afrika, f’termini ta' PGD per capita; (US$7,504 fl-2005), għalkemm jekk tiġi applikata r-rata tal-kambju parallela, jew ir-rati tal-parità tas-saħħa tal-akkwist, tkun wara l-Mawrizju u l-Botswana. Minħabba t-tnaqqis ekonomiku (l-ekonomija naqset bi 2% bejn l-2004 u l-2005, u naqset għall-inqas għall-istess livell bħal fl-2006), il-pajjiż qed jinżel, f'termini ta' dħul per capita.

Mill-kriżi ekonomika globali tal-2008, il-gvern tas-Seychelles ipprijoritizza t-tnaqqis tad-defiċit tal-baġit, inkluż it-trażżin tal-ispejjeż tal-benessri soċjali u l-privatizzazzjoni ulterjuri tal-intrapriżi pubbliċi. Il-gvern għandu preżenza mifruxa fl-attività ekonomika, b'kumpaniji pubbliċi attivi fid-distribuzzjoni ta' prodotti taż-żejt, banek, importazzjonijiet ta' komoditajiet, telekomunikazzjonijiet, u firxa wiesgħa ta' negozji oħra. Skont l-Indiċi tal-Libertà Ekonomika tal-2013, li jkejjel il-grad ta' gvern limitat, il-ftuħ tas-suq, l-effiċjenza regolatorja, l-istat tad-dritt u fatturi oħra, il-libertà ekonomika żdiedet kull sena mill-2010.

Huwa importanti li wieħed jinnota li s-Seychelles hija, per capita, l-aktar pajjiż midjun fid-dinja skont il-Bank Dinji, b’dejn pubbliku totali ta' madwar 122.8% tal-PGD. Madwar żewġ terzi ta' dan id-dejn jinsab fil-pajjiż, bil-bilanċ dovut lill-banek kummerċjali multilaterali u bilaterali. Il-pajjiż jinsab lura fuq ħafna mill-kredituri internazzjonali tiegħu, u kellu jirrikorri għal dejn kummerċjali biex jibqa' jista' jissellef. Dan il-piż għoli tad-dejn huwa konsegwenza diretta tar-rata tal-kambju stmata żżejjed; Essenzjalment, il-pajjiż jgħix lil hinn mill-mezzi tiegħu u jiffinanzja l-għajxien tiegħu billi jissellef domestikament u internazzjonalment.

=== Turiżmu ===
Fl-1971, bil-ftuħ tal-Ajruport Internazzjonali tas-Seychelles, it-turiżmu sar industrija ewlenija, essenzjalment qasam l-ekonomija fi pjantaġġuni u turiżmu. Is-settur tat-turiżmu ħallas aħjar, u l-ekonomija tal-pjantaġġuni setgħet tespandi biss s'issa. Is-settur tal-pjantaġġuni tilef prominenza u t-turiżmu sar l-industrija ewlenija fis-Seychelles. Konsegwentement, seħħet mewġa sostnuta ta' kostruzzjoni ta' lukandi matul il-biċċa l-kbira tas-snin sebgħin, inkluż il-ftuħ ta' Coral Strand Smart Choice, Vista Do Mar u Bougainville Hotel fl-1972.

F’dawn l-aħħar snin, il-gvern ħeġġeġ l-investiment barrani biex itejjeb il-lukandi u servizzi oħra. Dawn l-inċentivi wasslu għal ammont kbir ta' investiment fi proġetti ta' proprjetà immobbli u resorts turistiċi ġodda, bħall-proġett TIME, imqassam mill-Bank Dinji, flimkien mal-proġett ta' qablu MAGIC. Minkejja t-tkabbir tagħha, il-vulnerabbiltà tas-settur tat-turiżmu kienet evidenti bit-tnaqqis qawwi tal-1991-1992, l-aktar minħabba l-Gwerra tal-Golf.

[[File:Giant tortoise D'Arros.jpg|thumb|Fekruna ġgant (Giant tortoise) mill-Gżira ta' Arros, is-Seychelles]]

Minn dakinhar, il-Gvern fittex li jnaqqas id-dipendenza fuq it-turiżmu billi jippromwovi l-iżvilupp tal-agrikoltura, is-sajd, il-manifattura fuq skala żgħira u, aktar reċentement, is-settur finanzjarju offshore, billi ħoloq l-Awtorità għas-Servizzi Finanzjarji u jippromulga diversi liġijiet (bħall- Il-Liġi tal-Fornituri ta' Servizzi Korporattivi Internazzjonali, il-Liġi tal-Kumpaniji tan-Negozju Internazzjonali, il-Liġi tat-Titoli, il-Liġi tal-Fondi ta' Investiment u l-Hedge Funds, fost oħrajn). F'Marzu 2015, is-Seychelles allokaw il-Gżira Assumption biex tiġi żviluppata mill-Indja.

Minħabba l-effetti tal-COVID-19, is-Seychelles għalqu l-fruntieri tagħha għat-turiżmu internazzjonali fl-2020. Il-pajjiż reġa' fetaħ il-fruntieri tiegħu għat-turisti internazzjonali mill-25 ta' Marzu, 2021. Hekk kif il-programm nazzjonali ta' tilqim mexa 'l quddiem tajjeb, il-Ministeru Il-Ministeru tal-Affarijiet Barranin tal-pajjiż u It-turiżmu ħa d-deċiżjoni li jippermetti aċċess għat-turisti barranin filwaqt li żamm il-miżuri tas-saħħa pubblika, bħall-użu ta' maskri, id-distanza soċjali, sanità regolari u ħasil tal-idejn.

Fl-2023, intgħażlet fost it-30 gżira l-aktar attraenti fid-dinja skont il-komunità tal-qarrejja Conde Nast Travelers.

=== Enerġija ===
Għalkemm multinazzjonali taż-żejt esploraw l-ilmijiet ta' madwar il-gżejjer, ma nstab l-ebda żejt jew gass. Fl-2005, ġie ffirmat ftehim mal-kumpanija Amerikana Petroquest, li taha drittijiet ta' esplorazzjoni f'madwar 30,000 km² (territorju simili għad-daqs tal-Belġju) madwar il-gżejjer Constant, Topaz, Farquhar u Coëtivy sal-2014. Seychelles jimporta żejt mill-Persjan. Golf fil-forma ta' derivati ​​taż-żejt raffinati b'rata ta' madwar 5,700 barmil kuljum (910 m3/d).

F'dawn l-aħħar snin, iż-żejt ġie importat mill-Kuwajt u wkoll mill-Baħrejn. Is-Seychelles jimporta tliet darbiet aktar żejt milli jeħtieġ għall-użi interni tagħha minħabba li tesporta mill-ġdid is-surplus fil-forma ta' bunkers għal bastimenti u ajruplani li jieqfu f’Mahé. M'hemm l-ebda kapaċità ta' raffinar fuq il-gżejjer. L-importazzjonijiet, id-distribuzzjoni u r-riesportazzjoni taż-żejt u l-gass huma r-responsabbiltà tas-Seychelles Petroleum (Sepec), filwaqt li l-esplorazzjoni taż-żejt hija r-responsabbiltà tas-Seychelles National Oil Company (SNOC).

=== Agrikoltura ===
Fl-1993, il-Ministeru tal-Agrikoltura u r-Riżorsi tal-Baħar tas-Seychelles ċeda l-ġestjoni ta' ħames irziezet tal-stat, li kienu maqsuma f’plottijiet żgħar u mikrija lil individwi privati. Barra minn hekk, is-settur agrikolu kien jikkonsisti mill-irziezet tal-istat tas-Seychelles Agricultural Development Company (Sadeco) u dawk tal-gżejjer ta' barra, ġestiti mill-IDC; tliet irziezet kbar oħra li prinċipalment jipproduċu coconuts, kannella u tè; madwar 250 familja ddedikati għall-produzzjoni tal-ikel full-time; u madwar 700 familja li jaħdmu part-time. Ħafna familji jikkultivaw ġonna u jrabbu bhejjem għall-konsum domestiku.

[[File:Seychellois farmer in his field.jpg|thumb|L-agrikoltura sservi bħala għajxien għal parti mill-familji fis-Seychelles]]

Iż-żona totali li tinħarat tal-gżejjer hija biss madwar 400 ettaru. Għalkemm ix-xita hija abbundanti, l-istaġuni mxarrba u niexfa huma definiti ħafna. Hemm bżonn ta' sistemi aħjar ta' tisqija u drenaġġ biex jitjiebu l-ħsad. Il-gvern ħa diversi miżuri biex inaqqas id-dipendenza fuq l-ikel importat, bħad-deregolazzjoni tal-produzzjoni u l-kummerċjalizzazzjoni u t-tnaqqis tat-taxxi fuq il-fertilizzanti u t-tagħmir. Bħala riżultat, il-produzzjoni tal-frott u l-ħaxix żdiedet minn 505 tunnellata fl-1990 għal 1,170 tunnellata fl-1992. Din iż-żieda ma kinitx akkumpanjata minn tnaqqis proporzjonali fl-importazzjonijiet tal-frott u l-ħaxix, li laħqu 3,471 tunnellata fl-1992. Fil-biċċa l-kbira Fil-biċċa l-kbira tal-każijiet, prodotti importati huma ferm irħas, minkejja merkanzija bl-ajru, taxxi fuq l-importazzjoni u spejjeż oħra, li jagħmilha meħtieġa għall-SMB li japplika marġini ta' profitt għoli fuq l-importazzjonijiet biex tiġi evitata l-interruzzjoni tal-produzzjoni nazzjonali.

L-espansjoni tal-produzzjoni tal-bhejjem hija mxekkla minn invażjoni tad-djar u żviluppi oħra fuq art agrikola, kif ukoll spejjeż dejjem jogħlew tax-xogħol u l-għalf tal-annimali. In-numru ta' bhejjem maqtula fl-1992 (329 ras) prattikament ma nbidilx meta mqabbel mal-ħames snin ta' qabel. Il-qatla tal-ħnieżer (4,598) żdiedet b'45% meta mqabbla mal-1987, u l-produzzjoni tat-tiġieġ (439,068) żdiedet b'60%.

Iż-żewġ uċuħ ta' esportazzjoni tradizzjonali, copra (laħam tal-ġewż imnixxef li minnu jiġi prodott iż-żejt) u l-kannella, naqsu ħafna minħabba l-ispiża għolja tal-produzzjoni u l-pressjoni minn kompetituri bi prezz baxx fis-suq internazzjonali. Il-vanilla, darba importanti, hija prodotta fuq skala żgħira ħafna. It-te mkabbar fuq l-għoljiet miċ-ċpar ta' Mahé huwa uċuħ tar-raba' tal-pjantaġġuni aktar riċenti, li jservi primarjament is-suq lokali.

== Demografija ==
Skont stimi tal-2015, il-popolazzjoni tas-Seychelles kienet 91,400. Billi l-gżejjer ma kellhom l-ebda popolazzjoni indiġena, is-Seychelles tal-lum ġejjin minn immigranti, l-aktar ta’ dixxendenza Franċiża, Afrikana, Indjana u Ċiniża. Nofs biss il-popolazzjoni tgħix f’żoni urbani, bir-Rabat (il-kapitali) tkun l-akbar belt fl-arċipelagu, b’popolazzjoni ta’ 26,450 abitant fl-2010. Il-kompożizzjoni etnika tal-pajjiż hija simili ħafna għal dik tal-arċipelagu tal-gżira.Mawrizju. u Reunion Island.

=== Lingwi ===
[[File:Seventh Seychelles National Assembly.jpg|thumb|Assemblea Nazzjonali tas-Seychelles b'ismu miktub biss bil-Kreol ''Lasanble Nazzjonali Sesel'']]
Il-Gżejjer Seychelles għandhom tliet lingwi uffiċjali skont il-kostituzzjoni attwali tagħhom:

* Il-Kreol tas-Seychellois, (Kreol Seselwa jew Créole Seychellois) lingwa komuni b'bażi ​​lessikali Franċiża, hija l-lingwa materna ta' 95% tal-popolazzjoni u hija mitkellma minn 97% minnha. Jingħad li hija bbażata fuq Mascarino Creole. u li huwa qrib ħafna tal-Kreoli tal-Mawrizja;
* L-Ingliż, il-lingwa tal-kolonizzatur għal aktar minn seklu u nofs, huwa mitkellem minn 60% tal-popolazzjoni87​ u jintuża prinċipalment fl-amministrazzjoni u n-negozju;
* Il-Franċiż, il-lingwa tal-ewwel kolonizzatur għal seba' deċennji, mitkellma minn 30% tal-popolazzjoni (53% inklużi Francophones parzjali), tintuża prinċipalment fl-istampa bil-miktub, sinjali kummerċjali u ċerimonji reliġjużi tal-Ħadd. Ta’ min jinnota li l-karti tal-flus jinkitbu biss bil-Kreol u bl-Ingliż tas-Seychelles, iżda mhux bil-Franċiż.
Seychellois oħra wkoll f'minoranza jitkellmu b'mod fluwenti lingwi Ewropej oħra bħat-Taljan jew il-Ġermaniż.

=== Reliġjon ===
[[File:Victoria Seychelles cathedral.jpg|thumb|Katidral tal-Kunċizzjoni, is-Seychelles]]
Il-maġġoranza tas-Seychelles huma Insara, l-aktar Kattoliċi u parzjalment Protestanti. Il-bqija tal-popolazzjoni tipprattika reliġjonijiet oħra, bħall-Induiżmu u l-Islam.

Xi abitanti jemmnu f'reliġjon antika msejħa Ahrjuje.

==== Reliġjonijiet fis-Seychelles (Ċensiment 2010) ====
* [[Knisja Kattolika|Insara Kattoliċi]] - 76.2%
* [[Insara Anglikani]] - 6.1%
* Insara oħra - 6.9%
* [[Ħinduiżmu]] - 2.4%
* [[Iżlam]] - 1.6%
* Oħrajn mhux Insara - 1.1%
* Mhux reliġjużi - 0.9%
* Mhux indikat - 4.8%

=== Edukazzjoni ===
Is-Seychelles għandha l-ogħla rata ta' litteriżmu mill-pajjiżi kollha fl-Afrika sub-Saħarjana.Skond The World Factbook mill-2018, 95.9% tal-popolazzjoni ta' aktar minn 15-il sena taf jaqra u tikteb fis-Seychelles, rispettivament.

[[File:The Little North Island Library (North Island), is-Seychelles|thumb|The Little North Island Library (North Island), is-Seychelles]]

Sa nofs is-seklu 19, kien hemm ftit edukazzjoni formali fis-Seychelles. Il-knejjes Kattolika u Anglikana fetħu skejjel fil-missjonijiet fl-1851. Il-missjoni Kattolika aktar tard mexxiet skejjel sekondarji għal subien u bniet ma’ aħwa reliġjużi u sorijiet minn barra, anke wara li l-gvern ħa r-responsabbiltà tagħhom fl-1944.

Fl-1959 infetħet skola għat-taħriġ tal-għalliema, hekk kif il-provvista ta' għalliema mħarrġa lokalment bdiet tikber, u ma tantx inħolqu ħafna skejjel ġodda. Sistema ta' edukazzjoni b'xejn ilha fis-seħħ mill-1981, li tirrikjedi l-attendenza tat-tfal kollha fil-gradi wieħed sa disgħa, li jibdew mill-età ta' ħames snin. 90% tat-tfal jattendu l-iskola tan-nursery fl-età ta' erba' snin.

Ir-rata tal-litteriżmu tat-tfal fl-età tal-iskola qabżet id-90% fl-aħħar tas-snin 80. Ħafna Seychelles anzjani ma kinux tgħallmu jaqraw jew jiktbu fi tfulithom; Il-klassijiet tal-edukazzjoni għall-adulti għenu biex jgħollu l-litteriżmu tal-adulti minn 60% għal kważi 100% mitluba fl-2014.

Hemm total ta’ 68 skola fis-Seychelles. Is-sistema tal-iskejjel pubbliċi tikkonsisti fi 23 daycare, 25 skola primarja, u 13-il skola sekondarja. Dawn jinstabu f'Mahé, Praslin, La Digue u Silhouette. Barra minn hekk, hemm tliet skejjel privati: École Française, International School u l-iskola indipendenti. L-iskejjel privati ​​kollha jinsabu f'Mahé, u l-Iskola Internazzjonali għandha fergħa fi Praslin. Hemm seba' skejjel post-sekondarji (mhux terzjarji): is-Seychelles Polytechnic, l-Iskola ta' l-Istudji Avvanzati, l-Akkademja tat-Turiżmu tas-Seychelles, l-Università ta' l-Edukazzjoni tas-Seychelles, l-Istitut tat-Teknoloġija tas-Seychelles, iċ-Ċentru ta' Taħriġ Marittimu, l-Agrikoltura u l-Ortikultura tas-Seychelles. Ċentru ta' Taħriġ u l-Istitut Nazzjonali tas-Saħħa u l-Istudji Soċjali.

L-amministrazzjoni lokali nediet pjanijiet biex tiftaħ università sabiex titwaqqaf it-telf tal-imħuħ li seħħ. L-Università tas-Seychelles, li bdiet b'kollaborazzjoni mal-Università ta' Londra, fetħet il-bibien tagħha fis-17 ta' Settembru 2009 fi tliet siti, u toffri lawrji mill-Università ta' Londra.

=== Saħħa ===
[[File:Hospital sign in Seychelles.jpg|thumb|Isptar tas-Seychelles]]
Is-Seychelles kisbu ċ-ċaqliq epidemjoloġiku minn mard li jittieħed għal mard li ma jitteħidx. Ħafna mill-mard li jittieħed u li jittieħed ġie kkontrollat ​​jew eradikat. Fl-2014, l-Organizzazzjoni Dinjija tas-Saħħa rrappurtat li l-pajjiż kien fit-triq it-tajba biex jilħaq l-Għanijiet ta' Żvilupp tal-Millennju u kien indirizza xi wħud mid-determinanti soċjali tas-saħħa.

L-aċċess għall-kura tas-saħħa primarja huwa b'xejn għaċ-ċittadini kollha, iżda biex taċċessa servizzi tal-kura tas-saħħa terzjarja aktar kumplessi trid tivvjaġġa lejn il-Kenja jew l-Afrika t'Isfel u tħallas. F'Mahé hemm servizzi speċjalizzati. Hemm xi kliniċi mediċi privati ​​żgħar f'Mahé.

Fl-2014, kien hemm madwar tabib wieħed għal kull 780 persuna u infermier wieħed għal kull 400.

Fl-2019 kien hemm sptar wieħed u 17-il ċentru tas-saħħa fis-Seychelles.​

Fis-snin 2020, il-pajjiż iffaċċja epidemija ta' użu ta' eroina, li affettwat mill-inqas 10% tal-popolazzjoni tiegħu.

== Trasport ==
It-trasport fis-Seychelles iseħħ fil-kuntest muntanjuż ta' pajjiż tropikali żgħir b'diversi gżejjer. It-trasport fis-Seychelles huwa lokali għall-popolazzjoni residenti u globali għall-flussi turistiċi.

=== Trasport bit-triq ===
In-netwerk tat-toroq prinċipali jgħaqqad iċ-ċentri ewlenin tal-popolazzjoni, li jmur tul il-biċċa l-kbira tal-kosta u jaqsam l-intern diversi drabi. Hemm bejn 400 u 500 km ta' toroq pavimentati, l-aktar fuq Mahé, il-gżira ewlenija. Fuq il-gżejjer l-oħra hemm ftit, jekk hemm, vetturi privati, iżda n-netwerk tal-karozzi tal-linja huwa estensiv ħafna. SPTC (Seychelles Public Transport Corporation) topera karozzi tal-linja tad-ditta Tata mill-Indja, fit-toroq ewlenin kollha, diversi drabi fis-siegħa. Ir-rata hija l-istess għar-residenti u l-barranin; Il-biljett jiswa ħames rupee Seychellois (0.30 ewro).

=== Trasport bl-Ajru ===
[[File:Mahe airport SCAA.jpg|thumb|Ajruport Internazzjonali tas-Seychelles]]
It-trasport bl-ajru fis-Seychelles huwa rregolat mill-Awtorità tal-Avjazzjoni Ċivili tas-Seychelles (Autorité de l'aviation civile des Seychelles) u huwa bbażat prinċipalment fuq l-Ajruport Internazzjonali tas-Seychelles, li huwa l-punt ta' dħul ewlieni għall-flussi turistiċi. Hemm ukoll it-tieni ajruport, Praslin.

Il-linja tal-ajru nazzjonali hija Air Seychelles, maħluqa fl-1986. B'5 ġettijiet reġjonali DHC-6 Twin Otter-400 Series u żewġ Airbus A320-200 li joperaw minn Mahé fl-2017, ilha 40% proprjetà ta' Etihad Airways mill-2012.

=== Trasport marittimu ===
[[File:Seychelles 077.JPG|thumb|Jottijiet f'Mahé, is-Seychelles]]
It-trasport tal-passiġġieri jopera fuq rotta li tgħaqqad it-tliet gżejjer ewlenin: Mahé, Praslin u La Digue. Din ir-rotta hija moqdija minn lanċa żgħira u veloċi, il-Cat Coco, li tiswa ħafna flus, tiswa kważi ewro kull kilometru. Mill-2014 'l hawn, ir-rabta marittima bejn it-tliet gżejjer prinċipali kienet f'sitwazzjoni ta' monopolju, peress li vapuri merkantili żgħar oħra ma jistgħux iġorru aktar passiġġieri. La Belle Séraphina u La Praslinoise kienu jieħdu passiġġieri abbord għal madwar 15-il ewro, għalkemm il-vjaġġ huwa ħafna aktar bil-mod. Madankollu, ir-rata Cat Coco tiddistingwi lit-turisti minn ċittadini. Barra minn hekk, is-Seychelles huma destinazzjoni popolari għal jottijiet u katamarani.

Il-fluss tal-merkanzija jilħaq il-gżira prinċipali qabel ma jerġa 'jqassam minn bastimenti żgħar.

=== Monorail ===
In-negozjant Barry Laine ilu jippromwovi l-bini ta' monorail għat-trasport tal-passiġġieri f'Mahé mill-inqas mill-2008. Speċjalment fil-perjodu bejn l-2009 u l-2012, il-proġett kien is-suġġett ta' dibattiti intensi kemm politikament kif ukoll fil-midja.Komunikazzjoni tas-Seychelles. Il-proġett kellu jitlesta l-ewwel żewġ fażijiet, minn Anse Etoile għar-Rabat u mir-Rabat għall-ajruport, sal-2015. It-tielet fażi kellha ssegwi fl-aħħar tal-2017. L-ispiża tal-ewwel żewġ fażijiet kienet stmata għal $45 miljun, u $18-il miljun dollaru għall-fażi 3. Il-kuntratt tal-kostruzzjoni u l-operat, għalkemm mingħajr finanzjament tal-gvern, kien diġà ngħata fl-2009 lil Anse Royale Express, kumpanija mmexxija minn Barry Laine u mwaqqfa sena qabel.

[[File:Ferry across the islands.jpg|thumb|Ferry fis-Seychelles użat għat-trasport bejn gżejjer differenti]]

Il-pjan jinkludi sitt waqfiet fil-fażijiet 1 u 2, mit-tramuntana għan-nofsinhar:

* Ferry fis-Seychelles użat għat-trasport bejn gżejjer differenti
* Anse Etoile fil-grigal tal-gżira
* Perseveranza, għall-gżira tal-istess isem u l-gżira ta’ Puerto, li kienet tqajmet bl-irkupru tal-artijiet
* Victoria, fil-kapitali tas-Seychelles
* Roche Caiman
* Providenza
* Ajruport Internazzjonali tas-Seychelles
* Żewġ stazzjonijiet ġew ippjanati bħala espansjoni tas-sistema (fażi 3):

Anse aux Pins
Anse Royale
Il-kostruzzjoni kellha titwettaq bl-għajnuna Indjana.​ Mill-aħħar tal-2016, il-kostruzzjoni ma' kinitx bdiet u ma kinitx se tibda qabel is-sajf tal-2021. Barry Laine qed ikompli jiddefendi l-proġett.

== Kultura ==
=== Arti ===
Is-Seychelles għandha grupp ta' artisti divers u promettenti li jispiraw mill-gżejjer ta' madwarhom.

Fl-1994 ġiet inawgurata Gallerija Nazzjonali tal-Arti biex jimmarka l-ftuħ uffiċjali taċ-Ċentru Kulturali Nazzjonali, li fih il-Librerija Nazzjonali u l-Arkivji Nazzjonali flimkien ma' uffiċċji oħra tal-Ministeru tal-Kultura.

[[File:Seychelles Natural History Museum Front.JPG|thumb|Mużew tal-Storja Naturali tas-Seychelles (Seychelles Natural History Museum)]]

Fl-inawgurazzjoni tiegħu, il-Ministru tal-Kultura ddikjara li l-wirja ta' xogħlijiet minn artisti, pitturi u skulturi tas-Seychelles kienet xhieda tal-iżvilupp tal-arti fis-Seychelles bħala forma kreattiva ta' espressjoni, u offriet ħarsa lejn l-istat tal-arti kontemporanja fl- pajjiż.

Ħafna artisti Seychellois kontemporanji attendew universitajiet internazzjonali mill-indipendenza tal-pajjiż fl-1976, u kienu ħielsa li jesprimu lilhom infushom f'varjetà ta' stili.

Il-pitturi kienu tradizzjonalment ispirati mill-karatteristiċi naturali tas-Seychelles biex jipproduċu firxa wiesgħa ta' xogħlijiet fil-midja li jvarjaw minn akwarell għal żejt, akriliku, collage, metalli, aluminju, injam, drappijiet, gouache, verniċ, materjali riċiklati, pastelli, faħam, intaljar, inċiżjoni u stampi giclée. Skulturi lokali jipproduċu xogħlijiet multa fl-injam, ġebel, bronż u kartun.

Il-kotba ppubblikati reċentement joffru ħarsa ġenerali unika tal-arti kontemporanja fis-Seychelles, li jesploraw l-storja tal-pajjiż u l-iżvilupp tal-arti viżiva.

=== Mużika u żfin ===
[[File:Kanmtole dance 2.jpg|thumb|Kanmtole, żfin tipiku tas-Seychelles]]
Il-mużika u ż-żfin dejjem kellhom rwol prominenti fil-kultura u l-festivals lokali tas-Seychelles. Għeruq fil-kulturi Afrikani, tal-Madagaskar u Ewropej, il-mużika hija kkaratterizzata minn tnabar, bħat-tam-tam, u strumenti sempliċi tal-korda. Il-vjolin u l-kitarra huma importazzjonijiet barranin relattivament reċenti li għandhom rwol prominenti fil-mużika kontemporanja.

Iż-żfin Sega, bit-tbandil tal-ġenbejn u t-tfixkil tas-saqajn, jibqa' popolari, bħalma jibqa' l-Moutya tradizzjonali, żfin li jmur lura għal żmien l-iskjavitù, meta spiss kien jintuża biex jesprimi emozzjonijiet qawwija u skuntentizza.

Il-mużika tas-Seychellois hija diversa, riflessjoni tal-fużjoni tal-kulturi tul l-storja tagħha. Il-mużika folkloristika tal-gżejjer tinkorpora influwenzi multipli b'mod sinkretiku. Jinkludi ritmi Afrikani, estetika u strumentazzjoni, bħal zez u bom (magħrufa fil-Brażil bħala berimbau); contredanse Ewropea, polka u mazurka; folk u pop Franċiż; sega tal-Mawrizju u Réunion; taarab, soukous u ġeneri pan-Afrikani oħra; u mużika Polinesjana, Indjana u Arcadian.

Il-Contumbley hija forma popolari ta' mużika ta' perkussjoni, bħalma hija moutya, fużjoni ta' ritmi folkloristiċi indiġeni mal-benga Kenjan. Kontredans, ibbażat fuq żfin kontrapunt Ewropew, huwa popolari wkoll, speċjalment fil-kompetizzjonijiet tad-distrett u tal-iskejjel matul il-Festival Kreol annwali (Festival Internazzjonali tal-Kreol). Fil-bazaars tal-bajja, il-moutya ħafna drabi tintlagħab u tiżfen. Il-mużika titkanta bil-Kreolu tas-Seychelles tal-[[lingwa Franċiża]], u bil-[[lingwa Franċiża|Franċiż]] u bl-[[Ingliż]].

=== Gastronomija ===
L-ikel bażiku tas-Sechelles jinkludi platti tal-ħut, tal-frott tal-baħar u tal-krustaċji, ħafna drabi akkumpanjati mir-ross.Dixxijiet tal-ħut huma msajra b'diversi modi, bħal steamed, grilled, mgeżwra fil-weraq tal-banana, moħmija, immellaħ u affumikata.Dixxijiet tal-curry bir-ross huma wkoll parti importanti tal-kċina tal-pajjiż.

[[File:Coconut parfait Seychelles.jpg|thumb|Il-Coconut Parfait: Ġelat magħmul lokalment ippreparat ġo coconut nofsu maqtugħ għad-deżerta.]]

Ikel bażiku ieħor huwa coconut, breadfruit, mango, u kordonnyen fish.119 Il-pjanċi spiss ikunu mżejna bi fjuri friski.

* Dixxijiet tat-tiġieġ, bħall-curry tat-tiġieġ u l-ħalib tal-ġewż.
* Curry tal-ġewż tal-Indi.
* Dal (għads).​
* Curry tal-ħut.
* Ross biż-żagħfran.
* Frott tropikali frisk.
* Ladob, li jittiekel bħala platt savory jew bħala deżerta. Il-verżjoni tad-deżerta ġeneralment tikkonsisti minn banana misjura u patata ħelwa (iżda tista 'tinkludi wkoll kassava, frott tal-ħobż jew saħansitra corossol), mgħollija bil-ħalib tal-ġewż, zokkor, noċemuskata u pod tal-vanilla sakemm il-frott ikun ratba u z-zalza tkun krema. normalment jinkludi ħut immellaħ, imsajjar bl-istess mod għall-verżjoni tad-deżerta, bil-banana, kassava, u frott tal-ħobż, iżda bil-melħ minflok iz-zokkor (u tħalli barra l-vanilla).
*Iċ-ċatney tal-kelb il-baħar normalment jikkonsisti minn kelb il-baħar bil-ġilda mgħollija, imfarrak fin u msajjar bil-meraq tal-bilimbi mbuttat u l-ġir. Huwa mħallat ma 'basla u ħwawar, u l-basla hija moqlija u msajra fiż-żejt.
* Ħxejjex.

=== Midja ===
Il-gazzetta ewlenija hija n-Nazzjon tas-Seychelles, iddedikata għall-fehmiet tal-gvern lokali u l-affarijiet kurrenti. Partiti politiċi oħra jippubblikaw gazzetti bħal Regar. Gazzetti u rivisti barranin jistgħu jinstabu fil-biċċa l-kbira tal-ħwienet tal-kotba u tal-gazzetti. Il-gazzetti huma ppubblikati prinċipalment bil-Kreol tas-Seychellois, bil-Franċiż u bl-Ingliż.

[[File:Launch of the Seychelles News Agency, April 2014.jpg|thumb|Tnedija tal-Aġenzija tal-Aħbarijiet tas-Seychelles fl-2014]]

In-netwerk ewlieni tat-televiżjoni u tar-radju, imħaddem mis-Seychelles Broadcasting Corporation, joffri programmi ta' aħbarijiet u dibattitu prodotti lokalment bil-lingwa Kreol tas-Seychelles, bejn it-3 u l-11:30 p.m. matul il-ġimgħa u sigħat itwal matul il-ġimgħa. Hemm ukoll programmi tat-televiżjoni importati bl-Ingliż u bil-Franċiż fuq it-televiżjoni terrestri tas-Seychelles, u t-televiżjoni bis-satellita internazzjonali kibret malajr f'dawn l-aħħar snin.

Fis-Seychelles, il-linji tat-telekomunikazzjoni lokali u internazzjonali huma operati minn Cable &amp; Wireless. Fl-1997 kien hemm madwar 11,000 linja tat-telefon u aktar minn 20,000 telefon, li jfisser li aktar minn nofs il-popolazzjoni għandha telefon id-dar.

L-istazzjon FEBA Seychelles ġie rtirat mis-servizz fl-aħħar ta' Marzu 2003, u xandiriet b'mewġ qasir ġew trasferiti għal stazzjonijiet oħra, ħafna minnhom fl-ex [[Unjoni Sovjetika]].

=== Telekomunikazzjonijiet ===
L-Internet ġie introdott fis-Seychelles minn Atlas Seychelles Ltd, joint venture ta' tliet kumpaniji ewlenin tal-kompjuter, Victoria Computer Services (Proprietary) Ltd, Space 95 u MBM Seychelles Ltd, f’Settembru 1996. Fl-2000 kien hemm madwar 2,000 abbonat għall-Internet. fuq il-gżejjer. 60% huma utenti privati ​​jew domestiċi u 40% huma kumpaniji, li minnhom 30% huma gvern u 70% huma kumpaniji oħra. Hemm tliet fornituri tas-servizz tal-Internet fis-Seychelles: Atlas, Intelvision u Kokonet.

Fl-2009, wara l-kundanna tas-sidien ta' The Pirate Bay għal ksur tad-drittijiet tal-awtur, is-sit popolari BitTorrent inbiegħ lil kumpanija bbażata fis-Seychelles bl-isem ta’ Riversella Ltd.

Fl-2012, il-kejbil taħt il-baħar tas-Seychelles East Africa System (SEAS) ta' 1,930 km laħaq Beau Vallon fuq il-gżira ta' Mahé, u għaqqad il-gżejjer tas-Seychelles mat-Tanżanija.Il-kejbil SEAS inizjalment huwa mgħammar b'20 Gbit/s b'kapaċità ta' disinn finali ta' 320 Gbit /s.

== Sports ==
L-aktar sport popolari fis-Seychelles huwa l-basketball, li r-rilevanza tiegħu kibret b'mod sinifikanti fl-aħħar għaxar snin.It-tim nazzjonali tal-pajjiż ikkwalifika għal-Logħob Afrikan tal-2015, fejn ikkompetiet kontra wħud mill-akbar pajjiżi tal-kontinent, bħall-[[Eġittu]].

[[File:Seychelles national football team - 2011 Indian Ocean Island Games.jpg|thumb|It-tim tal-futbol tas-Seychelles f'Awwissu 2011 wara li rebaħ il-midalja tad-deheb fil-Logħob tal-Gżira tal-Oċean Indjan.]]

Is-Seychelles Basketball League (SBL) hija l-kompetizzjoni ewlenija tal-basketball tal-klabbs fis-Seychelles. Il-kampjonat jikkonsisti minn 10 timijiet. Għal Diċembru 2019, iċ-champion difensur kien it-tim Beau Vallon Heat.

Iċ-champions tal-SBL jistgħu jipparteċipaw fir-rawnds ta' kwalifika tal-Lega Afrikana tal-Baskitbol jew tal-Lega tal-Basketball Africa (BAL). Timijiet oħra jinkludu Premium Cobras, Praslin Warriors, Razors, RC Dynamics, Mont Fleuri Dawgz, BAYA, Anse Boileau Angels, PLS Hawks u MBU Rockers.

It-tim nazzjonali tal-basketball tas-Seychelles jirrappreżenta lil dan il-pajjiż f’kompetizzjonijiet internazzjonali. Huwa amministrat mill-Federazzjoni tal-Baskitbol tas-Seychelles.

Is-Seychelles ikkompetew tajjeb fil-Logħob tal-Gżira tal-Oċean Indjan, iżda għad iridu jikkwalifikaw għall-Kampjonat Afrikan tal-Baskitbol.

Is-Seychelles għandha tim nazzjonali tal-futbol affiljat mal-FIFA (permezz tal-Federazzjoni tal-Futbol tas-Seychelles jew il-Federazzjoni tal-Futbol tas-Seychelles) u kampjonat jew kampjonat lokali (Seychelles Premier League) stabbilit fl-1979, barra minn hekk il-pajjiż bagħat rappreżentazzjonijiet għal-Logħob Olimpiku tas-Sajf.

== Data ==
Isem Uffiċjali: Repubblika tas-Seychelles, Repiblik Sesel (Seychelles Creole), République des Seychelles (Franċiż), Repubblika tas-Seychelles (Ingliż); Motto: Finis Coronat Opus (Latin: “It-tarf jinkuruna x-xogħol”); Innu: Koste Seselwa (Seychellois Creole: &quot;Magħquda, Seychellois&quot;); Kapitali (u l-aktar belt popolata): Victoria (4°37′25″S 55°27′16″E); Lingwi Uffiċjali: Seychellois Creole, Franċiż u Ingliż; Gentilicio: Seychellois jew Seychellois; Forma ta' Gvern: Repubblika presidenzjali unitarja; President: Wavel Ramkalawan, Viċi President: Ahmed Afif; Korp Leġiżlattiv: Assemblea Nazzjonali tas-Seychelles; Indipendenza mir-Renju Unit: 29 ta' Ġunju 1976; Żona (198 pożizzjoni): 4551 km², Kosta: 491 km1; L-Ogħla Punt: Mount Seychellois; Popolazzjoni (202 pożizzjoni): Ċensiment (2022): 99,202 abitant, Densità: 216 abitant/km²; PGD ​​(PPP) (177 pożizzjoni) (2023): Tkabbir $4.175 biljun​, Per capita: Tkabbir $41.8282​; HDI (2021): Tnaqqis 0.7853​ (72) – Għoli, Koeffiċjent Gini. Ebda bidla 32.1 medju (2018); Munita: Seychelles Rupee (SCR); Żona tal-ħin. UTC+ 4; Kodiċi ISO: 690/SYC/SC; Dominju tal-Internet: .sc; Prefiss tat-telefon: +248; Prefiss tar-Radju: S7A-S7Z; Akronimu tal-pajjiż għal Sutomóviles: SY; Kodiċi IOC: SEY; Sħubija: Commonwealth tan-Nazzjonijiet, Francophonie, UN, AU, COMESA.

== Victoria (Seychelles) ==
Victoria, kultant imsejħa Port Victoria jew Mahé, hija l-kapitali tas-Seychelles, li tinsab fis-settur tal-grigal tal-gżira ta' Mahé. Il-popolazzjoni tagħha kienet 26,450 abitant fl-2010,1 li tirrappreżenta madwar terz tal-popolazzjoni totali tan-nazzjon.
&lt;gallery&gt;
File:Victoria (Seychelles).jpg|Victoria
File:Victoria Clock Tower - Seychelles.JPG|Torri tal-Arloġġ tar-Victoria (Clock Tower of Victoria)
File:Cathedral of the Immaculate Conception, Victoria, Seychelles.jpg|Katidral tal-Kunċizzjoni (Cathedral of the Immaculate Conception)
File:Hindu Temple Victoria Seychelles Islands of Africa.jpg|Tempju ta' Arulmigu Navasakti Vinayagar (Arulmigu Navasakti Vinayagar Temple)
File:Seychelles large map.jpg|Seychelles
&lt;/gallery&gt;

Għall-ewwel, kien stabbilit bħala l-kwartieri ġenerali tal-Gvern Kolonjali tar-Renju Unit. Il-koordinati tagħha huma: 4°37' Nofsinhar, 55°27' Lvant (-4.61667, 55.45).

L-esportazzjonijiet ewlenin tar-Rabat huma l-vanilla, il-ġewż, iż-żejt tal-ġewż, il-qoxra tal-fekruna, is-sapun u l-guano.

L-attrazzjonijiet tal-belt jinkludu t-torri tal-arloġġ Little Ben, il-Qorti, il-Ġonna Botanika Nazzjonali, il-Mużew Storiku Nazzjonali tar-Victoria, il-Mużew tal-Storja Naturali tar-Victoria, u s-Suq Sir Selwyn Selwyn-Clarke. Għandu wkoll l-Istadium Nazzjonali, Istitut tat-Teknoloġija, filwaqt li l-port jinsab fil-Lvant tal-belt, fejn is-sajd tat-tonn u l-bottiljar huma industrija lokali kbira.

L-Ajruport Internazzjonali tas-Seychelles, fil-viċinanza tal-belt, tlesta fl-1971.

Pont ewlieni fir-Rabat inqered fit-terremot tal-Oċean Indjan tal-2004 (26 ta' Diċembru, 2004).

=== Data ===
Entità: Kapitali tas-Seychelles; Gżira: Mahé; Żona: 20.1 km²; Popolazzjoni (2010): 26,450 abitant, Densità: 1228.91 abitant/km²; Żona tal-Ħin: UTC+04:00.

=== Storja ===
Sekli u nofs ilu, il-gżira ta' Mahé kienet għadha diżabitata.

Fl-1744, in-navigatur Franċiż Lazare Picault mar lura lejn il-gżira ta' Abondance, li kienet se ssir Mahé, u ankra l-bastiment tiegħu Elisabeth f’bajja kbira, kalma u sigura li sejjaħ Port-Royal. Il-frejgata Franċiża Le Cerf waslet Port-Royal fl-1 ta' Novembru, 1756 waqt il-Gwerra tas-Seba' Snin Abbord kien hemm il-mexxej tal-ispedizzjoni Franċiża Corneille Nicholas Morphey, li ħa l-gżira billi poġġa ġebla tal-pussess fuq Mahé. Huwa l-eqdem monument fis-Seychelles u bħalissa jista' jidher fil-Mużew Nazzjonali tal-Storja.

Il-post żamm dan l-isem sal-1778, meta ngħata l-isem ġdid ta' “Établissement du Roy”. Il-belt kienet tissejjaħ hekk sal-1841, meta l-Ingliżi isemmuha mill-ġdid Victoria, f'ġieħ ir-Reġina Victoria.

=== Ekonomija ===
It-turiżmu huwa settur importanti tal-ekonomija. L-esportazzjonijiet ewlenin tar-Rabat huma l-vanilla, il-ġewż, iż-żejt tal-ġewż, il-ħut u l-guano.

=== Edukazzjoni ===
Il-kampus Mont Fleuri tal-Università tas-Seychelles jinsab fir-Rabat.L-Università tas-Seychelles (UniSey) bdiet tgħallem l-ewwel studenti tagħha fl-2009. L-università għandha żewġ kampus, Anse Royale u Mont Fleuri. Dan tal-aħħar fih iċ-Ċentru ta' Eċċellenza fl-Indja u s-Seychelles fit-Teknoloġiji tal-Informazzjoni u l-Komunikazzjoni. L-Università tas-Seychelles stabbiliet tliet istituti ta' riċerka li jaħdmu mill-qrib mal-fakultajiet biex jippromwovu attivitajiet ta' riċerka u jistabbilixxu rabtiet ma' organizzazzjonijiet ta' interessi simili. Permezz tar-riċerka, l-università għandha l-għan li tipprovdi lill-gvern b'dejta biex tgħinu jieħu deċiżjonijiet infurmati li jibbenefikaw lill-pajjiż.

=== Kultura ===
Fost l-attrazzjonijiet tal-belt hemm torri tal-arloġġ immudellat wara Little Ben ta' Londra, il-qorti, il-Ġonna Botanika Nazzjonali, il-Mużew tal-Istorja Nazzjonali, il-Mużew tal-Istorja Naturali u s-Suq Sir Selwyn Selwyn-Clarke.​ Suq Victoria u l-ħut u l-frott ta' kulur jgħajjat is-swieq huwa l-punt lokali ta' interess għas-Seychellois.

=== Postijiet ta' qima ===
Fir-Victoria hemm żewġ katidrali, Katidral tal-Kunċizzjoni (Kattoliku) u Katidral ta' San Pawl (Anglikani). Hemm ukoll knejjes Battista u Pentekostali,-il moskea u tempji Hindu.

=== Sports ===
L-Stade Linité, l-istadium nazzjonali, jinsab fir-Rabat. Jintuża prinċipalment għal-logħbiet tal-futbol.
==== Stade Linité ====
Il-Linité Stadium (bil-Franċiż: Stade Linité) (Koordinati: 4°38′08″S 55°28′14″E) huwa grawnd b'ħafna skopijiet fir-Rabat, is-Seychelles. Bħalissa huwa użat prinċipalment għal logħbiet tal-futbol. L-istadium għandu kapaċità ta' 10,000 spettatur u nbena fl-1992. L-istadium jospita wkoll il-biċċa l-kbira tal-logħbiet f'darhom tat-tim nazzjonali tal-futbol tas-Seychelles. L-istadium irċieva t-tielet ġenerazzjoni ta' turf artifiċjali, grawnd ta' stilla waħda, fi Frar 2007 mill-programm ta' żvilupp tal-FIFA &quot;Nirbħu fl-Afrika mal-Afrika&quot;.

=== Trasport ===
=== Trasport bl-Ajru ===
Victoria hija moqdija mill-Ajruport Internazzjonali tas-Seychelles, li tlesta fl-1971.

==== Ajruport Internazzjonali tas-Seychelles ====
L-Ajruport Internazzjonali tas-Seychelles (IATA: SEZ, ICAO: FSIA) jew Aeroport de La pointe Larue, kif inhu magħruf lokalment, jinsab fil-gżira ta' Mahé, is-Seychelles ħdejn il-belt ta’ Victoria. Hija parti mid-distrett amministrattiv ta' La Pointe Larue (żona terminali), Cascade/Providence (fit-tramuntana) u Anse aux pins (fin-nofsinhar u l-bażi militari). L-ajruport jinsab ħdax-il km fix-Xlokk tal-kapitali u huwa aċċessibbli permezz tal-awtostrada Victoria - Providence. Hemm servizzi ta' xarabank frekwenti minn Victoria Bus Station

It-terminal domestiku huwa mixja qasira fit-tramuntana tat-terminal internazzjonali u joffri titjiriet domestiċi bejn il-gżejjer b'titjiriet kull 10–15-il minuta fil-ħinijiet l-aktar għoljin għal titjiriet internazzjonali u kull tletin minuta f'ħinijiet oħra.

L-Ajruport Internazzjonali tas-Seychelles huwa l-bażi tal-operazzjonijiet tal-Air Seychelles.

Tip: Ċivili / Militari; Operatur: SCAA; Binarji: 13/31; Tul: 2,987; Wiċċ: Konkrit; Websajt: http://www.scaa.sc/.

==== Ajruport Internazzjonali tas-Seychelles - Storja ====
Il-ftuħ tal-Ajruport Internazzjonali tas-Seychelles sar fl-20 ta' Marzu, 1972 mill-Maestà Tagħha Reġina Eliżabetta II, kien avveniment epiku għall-Gżejjer Seychelles. F'Novembru 1971, East African Airways daħlu fis-servizz u Luxair f'Diċembru tal-istess sena. Il-BOAC SUPER VC10 kien l-ewwel jet li niżel fl-Ajruport Internazzjonali tas-Seychelles fl-4 ta' Lulju, 1971. Fl-1972, fiż-żmien tal-inawgurazzjoni tiegħu, kienet teżisti l-infrastruttura li ġejja: Ir-runway ta' 2,987 metru u torri ta' kontroll. Is-servizz fuq l-art, kif ukoll il-bqija tas-servizzi tal-ajruport, saru mid-DCA (Direttorat tal-Avjazzjoni Ċivili).

Fl-1972 John Faulkner Taylor waqqaf l-ewwel linja tal-ajru lokali msejħa Air Mahé, li ħadmet Piper PA-34 SENECA bejn Praslin, Fregate u l-Gżejjer Mahé. Dan l-ajruplan aktar tard ġie sostitwit minn Britten Norman BN-2AIII. Sal-1974, madwar tletin linja tal-ajru oħra kienu qed itiru lejn is-Seychelles. Is-servizz fuq l-art u l-bqija tal-operazzjonijiet saru dipendenti fuq Aviation Seychelles Company, kumpanija mwaqqfa fl-1973.

Il-bidu tal-ewwel espansjoni kbira seħħ f'Lulju tal-1980.

Sal-2005/2006, l-ebda xogħol kbir ieħor ma beda fl-ajruport. L-għan tax-xogħol kien li jespandi u jtejjeb it-terminal, sabiex ikun jista 'jimmaniġġja mill-inqas ħames ajruplani kbar (per eżempju, l-A330) u ħames ajruplani żgħar (per eżempju, l-A320). Il-faċilità l-ġdida tista' takkomoda sa għaxar inġenji tal-ajru skont id-daqs. Meta wieħed iqis li s-Seychelles huwa pajjiż żgħir b'popolazzjoni ta' madwar 90,000 ruħ u li hemm numru żgħir ta' turisti, id-daqs tal-ajruport huwa raġonevolment adegwat għall-bżonnijiet tal-pajjiż. Madankollu, it-trasportatur tal-bandiera Air Seychelles qed jippjana li jżid id-daqs tal-flotta u d-destinazzjonijiet tiegħu fil-futur qarib.

=== Trasport marittimu ===
Il-port ta' ġewwa jinsab immedjatament fil-lvant tal-belt, fejn is-sajd tat-tonn u l-bottiljar huma industrija ewlenija.Wieħed mill-akbar pontijiet tar-Rabat inqered mill-mewġ tat-tsunami mit-terremot fl-2004 fl-Oċean Indjan (26 ta' Diċembru, 2004).​

=== Distretti ===
Ir-Victoria tinkludi tmienja mill-25 distrett tas-Seychelles:

* [[La Riviere Anglaise|Xmara Ingliża]] (La Rivière Anglaise), id-distrett ċentrali
* [[Saint Louis, Seychelles|Saint Louis]]
* [[Mont Fleuri]]
* Bel Air
* Mont Buxton.
* Roche Caïman.
* Les Mamelles.
* Plaisance.


{{Pajjiżi tal-Commonwealth}}

[[Kategorija:Pajjiżi tal-Afrika]]
[[Kategorija:Commonwealth tan-Nazzjonijiet]]
[[Kategorija:Seychelles]]
{{Afrika}}</text>
      <sha1>o9sblpvxjfl5r1l4c7wf3vxz3e5p47y</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>332854</id>
      <parentid>332853</parentid>
      <timestamp>2026-10-14T06:50:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ToniSant</username>
        <id>4257</id>
      </contributor>
      <comment>mhux nebbieta</comment>
      <origin>332854</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="66333" sha1="s48bghec58j8jubhsutigqnaeu9rb7c" xml:space="preserve">[[File:Flag of Seychelles.svg|thumb|Il-bandiera ta' Seychelles]]
[[File:Coat of Arms of the Republic of Seychelles.svg|thumb|Il-tarka ta' Seychelles]]
[[File:SYC orthographic.svg|thumb|Post ta' Seychells]]
[[File:World Factbook (1982) Seychelles.jpg|thumb|Mappa tas-CIA tal-1982 tal-Afrika tal-Lvant bis-Seychelles fiċ-ċentru]]
Is-'''Seychelles''', uffiċjalment ir-'''Repubblika tas-Seychelles''', huma grupp ta' 115-il gżira li jinsabu fl-Oċean Indjan, fil-grigal tal-Madagaskar, b'erja totali ta' 455 km² u popolazzjoni stmata ta' 99,202 abitant (2021) 
b'popolazzjoni stmata ta' 100,600 fl-2022.​ Jappartjeni għall-Commonwealth tan-Nazzjonijiet. huma nazzjon fl-[[Afrika]]. Il-[[belt kapitali]] hi [[Victoria]]. l-unika belt fl-arċipelagu, li tinsab fuq il-gżira ta' Mahé u abitata minn terz tal-popolazzjoni. Għandu l-uniku ajruport u port internazzjonali fil-pajjiż, li jirċievi titjiriet mill-aktar ajruporti internazzjonali importanti fid-dinja, peress li s-sors ewlieni tal-munita barranija tal-pajjiż huwa t-turiżmu.

Ġeografikament u kulturalment qrib il-[[Mawrizju]].

Waħda mill-attrazzjonijiet ewlenin tar-Rabat hija l-Ġnien Botaniku, fejn tista' tara kampjuni ta' fkieren ġganti li huma endemiċi għal dawn il-gżejjer (pereżempju: il-fekruna ġgant ta' Aldabra, Dipsochelys dussumieri jew Geochelone gigantea) u li, għalkemm huma iżgħar fid-daqs, huma simili ħafna għall-ispeċi ta' fkieren preżenti fil-Gżejjer Galapagos. Speċi oħra ta' fekruna ġgant fis-Seychelles huma l-fekruna ġgant tas-Seychelles (Dipsochelys hoolissa) u l-fekruna ġgant ta' Arnold (Dipsochelys arnoldi), it-tnejn li huma fil-periklu kritiku. Bħalissa huma s-suġġett ta' programm ta' trobbija fil-magħluq u introduzzjoni mill-ġdid mill-Assoċjazzjoni tal-Ħarsien tan-Natura tas-Seychelles.

Il-grupp etniku predominanti huwa s-Seychellois, b'għeruq Afrikani u Franċiżi, iżda hemm ukoll minoranzi Ċiniżi u Indjani. Il-maġġoranza tal-popolazzjoni tistqarr il-Kattoliċiżmu, 8% tal-popolazzjoni huma Anglikani u hemm 2% ta' reliġjonijiet varji.

Is-Seychelles hija dik li hija magħrufa bħala ġenna tropikali. Il-gżejjer jippreservaw is-sbuħija naturali tagħhom, bi bajjiet sbieħ u baħar b'kundizzjonijiet eċċellenti għal min iħobb l-għadis. Għandha klima tropikali b’temperaturi li, kull sena, ivarjaw bejn 25 u 30 °C, b'xhur ta' xita ħafna minn Novembru sa Mejju, meta' jintlaħqu mill-irjieħ tal-monsoon.

Is-Seychelles għandha t-tieni l-ogħla Indiċi tal-Iżvilupp tal-Bniedem fl-Afrika u hija, flimkien mal-Mawrizju, l-uniku pajjiż f’dan il-kontinent b'HDI meqjus bħala “għoli ħafna”. Minkejja l-prosperità ekonomika ġdida tal-pajjiż, li pożizzjonat bħala wieħed mill-aktar sinjuri fl-Afrika, għadu jiffaċċja bosta problemi soċjali.

== Storja ==
Is-Seychelles kienu diżabitati sas-seklu 18, meta l-Ewropej waslu ma' Afrikani skjavi. Baqgħet kolonja Brittanika mill-1814 sal-indipendenza tagħha fl-1976. Is-Seychelles qatt ma kienu abitati minn nies indiġeni, iżda l-gżejjer tagħha jżommu l-wirt Krejol tagħhom stess.

=== Storja bikrija ===
[[File:Diamond Jubilee Fountain Victoria Seychelles.jpg|thumb|Il-Funtana tal-Ġublew tad-Djamanti tar-Reġina Victoria (Diamond Jubilee Fountain Victoria), quddiem il-bini tal-Mużew tal-Storja, ir-Rabat, is-Seychelles]]
[[File:Flag of Seychelles (1961–1976).svg|thumb|Bandiera (1961–1976)]]
[[File:Flag of the Governor of Seychelles (1961–1976).svg|thumb|Bandiera tal-Gvernatur tas-Seychelles]]
Is-Seychelles kienu diżabitati għal ħafna mill-istorja tagħhom. L-oqbra fuq il-gżira, viżibbli sal-1910, huma l-bażi tat-twemmin akkademiku li l-baħrin Awstronesjani u, aktar tard, il-kummerċjanti Maldivjani u Għarab kienu l-ewwel li żaru l-arċipelagu.Vasco da Gama u r-4 Portugiż Indjan tiegħu skoprew is-Seychelles f'Marzu. 15, 1503; L-ewwel lemħ sar minn Thomé Lopes abbord Rui Mendes de Brito. Il- bastimenti ta' Da Gama għaddew ħdejn gżira mgħollija, aktarx Silhouette Island, u l- għada Desroches Island. Huma fassal grupp ta' seba' gżejjer u semmewhom Is-Seba' Sorijiet.L-eqdem inżul irreġistrat seħħ f'Jannar 1609, mill-ekwipaġġ tat-Tlugħ Ascension taħt il-kmand tal-Kaptan Alexander Sharpeigh waqt ir-raba' vjaġġ tal-Kumpanija Brittanika tal-Indji tal-Lvant.

Punt ta' tranżitu għall-kummerċ bejn l-Afrika u l-Asja, il-gżejjer jingħad li kultant intużaw mill-pirati sakemm il-Franċiżi bdew jieħdu l-kontroll fl-1756, meta l-Kaptan Nicholas Morphey poġġa Ġebla tal-Pussess fuq Mahé. Il-gżejjer ingħataw l-isem għal Jean Moreau de Séchelles, ministru tal-finanzi tar-Re Louis XV.

Il-frejgata Ingliża Orpheus, ikkmandata mill-Kaptan Henry Newcome, waslet f’Mahé fis-16 ta' Mejju, 1794, waqt il-Gwerra tal-Ewwel Koalizzjoni. It-termini tal-kapitulazzjoni tfasslu u l-għada Seychelles ċedew lill-Gran Brittanja. Jean Baptiste Quéau de Quincy, l-amministratur Franċiż tas-Seychelles matul is-snin tal-gwerra mar-Renju Unit, irrifjuta li jirreżisti meta waslu vapuri tal-gwerra tal-għadu armati. Minflok, innegozja b'suċċess l-istatus ta 'kapitulazzjoni lill-Gran Brittanja, li tat lill-kolonisti pożizzjoni privileġġata ta' newtralità.

Il-Gran Brittanja spiċċat assumiet il-kontroll sħiħ wara l-konsenja tal-Mawrizju fl-1810, formalizzata fl-1814 fit-Trattat ta' Pariġi. Is-Seychelles saret kolonja tal-kuruna separata mill-Mawrizju fl-1903. L-elezzjonijiet saru fl-1966 u fl-1970.

=== Indipendenza ===
Fl-1976, is-Seychelles kisbu l-indipendenza mir-Renju Unit u saru repubblika. Minn dakinhar ilha membru tal-Commonwealth. Fis-snin sebgħin, is-Seychelles kienet &quot;il-post li wieħed jista' jara, bitħa għall-istilel taċ-ċinema u l-jet set internazzjonali.&quot; Fl-1977, kolp ta' stat minn Franza Albert René neħħa l-ewwel president tar-repubblika, James Mancham. René ta parir kontra dipendenza żejda. dwar it-turiżmu u stqarr li ried &quot;jżomm is-Seychelles għas-Seychellois.&quot;

Il-kostituzzjoni tal-1979 iddikjarat stat soċjalista b'partit wieħed, li dam għaddej sal-1991.

Fis-snin tmenin kien hemm sensiela ta' attentati ta' kolp ta' stat kontra l-President René, li wħud minnhom kienu appoġġjati mill-Afrika t'Isfel. Fl-1981, Mike Hoare mexxa tim ta' 43 merċenarju tal-Afrika t’Isfel li ppreżentaw bħala plejers tar-rugby fuq vaganza fl-attentat ta' kolp ta' stat tal-1981 fis-Seychelles. Kien hemm shootout fl-ajruport, u ħafna mill-merċenarji ħarbu. ajruplan tal-Indja.​ Il-mexxej ta' dan il-ħtif kien il-merċenarju Ġermaniż D. Clodo, eks membru tal-SAS Rhodesian.​ Clodo kien aktar tard ipproċessat fl-Afrika t’Isfel (fejn kien illiberat), kif ukoll f'pajjiżu. oriġini, il-Ġermanja, għall-piraterija bl-ajru.20​

Fl-1986, attentat ta' kolp ta' stat immexxi mill-Ministru tad-Difiża tas-Seychelles Ogilvy Berlouis wassal lill-President René jitlob l-għajnuna mill-Indja. Fl-Operazzjoni Flowers are Blooming, il-vapur navali Indjan Vindhyagiri wasal f’Port Victoria biex jgħin fil-prevenzjoni tal-kolp ta' stat.

L-ewwel abbozz ta' kostituzzjoni ġdida naqas milli jikseb is-60% meħtieġa tal-voti fl-1992, iżda verżjoni modifikata ġiet approvata fl-1993.

F'Jannar 2013, is-Seychelles iddikjaraw stat ta' emerġenza meta ċ-Ċiklun Tropikali Felleng ġab xita torrenzjali, u għargħar u valangi qerdu mijiet ta' djar.

Wara l-kolp ta' stat tal-1977, il-gvern dejjem kien rappreżentat mill-istess partit politiku sal-elezzjonijiet ġenerali ta' Ottubru 2020 fis-Seychelles, li kienu storiċi minħabba r-rebħa ta' partit tal-oppożizzjoni. Wavel Ramkalawan kien l-ewwel president li ma rrappreżentax lil Seychelles Magħquda (l-isem attwali tal-ex Front Progressiv Popolari tas-Seychelles).

Fl-2021, il-moutya, żfin mill-era tal-kummerċ tal-iskjavi, ġiet inkluża fil-lista tal-Wirt Kulturali Intanġibbli tal-UNESCO bħala simbolu tal-benessri psikoloġiku fir-rwol tagħha ta' reżistenza kontra t-tbatija, il-faqar, is-servitù u l-inġustizzja soċjali.

== Gvern u politika ==
[[File:Seychelles Palais de Justice.jpg|thumb|left|Il-Palazz tal-Ġustizzja (Palais de Justice) tas-Seychelles, fl-Ile du Port]]
[[File:State House Victoria Seychelles.jpg|thumb|Residenza Presidenzjali fis-Seychelles]]
Il-president tas-Seychelles huwa l-kap tal-istat u l-gvern. Huwa elett b'vot universali għal terminu ta' ħames snin. Wavel Ramkalawan ilu president tal-pajjiż mill-2020.

Il-parlament tas-Seychelles huwa unikamerali u jissejjaħ l-Assemblea Nazzjonali. Huwa magħmul minn 34 deputat, 25 minnhom eletti direttament b'vot popolari f'kostitwenzi ta' membru wieħed, u d-disa' li jifdal eletti proporzjonalment mit-total tal-voti għal kull partit. It-terminu tiegħu huwa wkoll ta' ħames snin. Il-partiti politiċi ewlenin huma l-Front Popolari Progressiv tas-Seychelles, b'ideoloġija soċjalista u magħruf ukoll mill-2009 bħala l-Partit Popolari jew Parti Lepep; u l-Partit Nazzjonali tas-Seychelles li bħalissa qed imexxi, demokratiku liberali.

Fil-livell internazzjonali, is-Seychelles hija parti mill-Kummissjoni tal-Oċean Indjan, il-Francophonie u l-Commonwealth tan-Nazzjonijiet.

=== Politika barranija ===
[[File:Maison Queau de Quincy - Seychellois Department of Foreign Affairs.jpg|thumb|Maison Queau de Quincy - Dipartiment tal-Affarijiet Barranin tas-Seychelles (Seychellois Department of Foreign Affairs)]]
Is-Seychelles issegwi politika ta' dak li tiddeskrivi bħala nuqqas ta' allinjament “pożittiv” u jappoġġja bil-qawwa l-prinċipju li titnaqqas il-preżenza tas-superpotenzi fl-Oċean Indjan. Il-gvern tas-Seychelles huwa wieħed mid-difensuri tal-kunċett ta' żona ta' paċi fl-Oċean Indjan u ppromwova t-tmiem tal-preżenza tal-Istati Uniti f'Diego García. Madankollu, il-pajjiż adotta politika prammatika u jservi bħala waqfa importanti ta' mistrieħ u rikreazzjoni għall-vapuri tal-Istati Uniti li jservu fil-Golf Persjan u l-Oċean Indjan.

Il-pożizzjoni tas-Seychelles dwar il-politika barranija poġġieha ġeneralment fuq ix-xellug tal-ispettru fi ħdan il-Moviment Mhux Allinjat. Ir-Russja, ir-Renju Unit, Franza, l-Indja, ir-Repubblika Popolari taċ-Ċina, il-Libja u Kuba jżommu ambaxxati fir-Rabat.

Il-gvern tas-Seychelles irtira r-rikonoxximent diplomatiku tar-Repubblika Għarbija Demokratika Sahrawi fis-17 ta' Marzu, 2008, skont sors uffiċjali tal-gvern.

=== Jiddefendu ===
[[File:Tata LSV, June 2014.jpg|thumb|Żewġ Vetturi Speċjalizzati Ħfief Tata (LSV) tal-Forzi tad-Difiża Popolari tas-Seychelles, magħmula fl-Indja]]
L-Armata tas-Seychelles hija l-Forza tad-Difiża tal-Poplu tas-Seychelles (Force de défense populaire des Seychelles), li tikkonsisti f'diversi fergħat distinti: unità tal-infanterija u gwardja tal-kosta, il-forza tal-ajru u protezzjoni presidenzjali. L-Indja kellha u għadha għandha rwol ewlieni fl-iżvilupp tal-Armata tas-Seychelles. Wara li għaddiet lill-Gwardja tal-Kosta tas-Seychelles żewġ bastimenti tal-għassa SDB Mk5 mibnija mill-GRSE, INS Tarasa u INS Tarmugli, li aktar tard ingħataw l-isem ta' PS Constant u PS Topaz, l-Indja tat ukoll ajruplan Dornier 228 mibni minn Hindustan Aeronautics Limited.​ L-Indja ffirmat ukoll. patt biex tiġi żviluppata l-Gżira Asunción, waħda mill-115-il gżira li jiffurmaw il-pajjiż. B'erja ta '11 km², tinsab strateġikament fl-Oċean Indjan, fit-Tramuntana tal-Madagaskar. Il-gżira qed tiġi mikrija għall-iżvilupp ta' assi strateġiċi mill-Indja.Fl-2018, is-Seychelles iffirmat it-trattat tan-NU dwar il-Projbizzjoni tal-Armi Nukleari.

L-Unità tas-Sigurtà Presidenzjali (PSU - La garde présidentielle) inħolqot fl-1977 flimkien mal-Unità tal-Infanteria biex tiddedika lilha nnifisha għall-kompiti tal-protezzjoni tal-President tas-Seychelles u r-residenza tiegħu. Jipprovdi wkoll appoġġ waqt it-tranżitu u l-laqgħat soċjali. Diversi għalliema minn nazzjonijiet barranin iwettqu taħriġ mal-PSU. Din hija waħda mill-unitajiet elite tal-SPDF. L-UPM tinsab fid-Dar tal-Istat u hija marbuta amministrattivament mal-Unità tal-Forzi Speċjali.

Il-Banda Nazzjonali tal-Mużika hija l-banda militari uffiċjali tal-FDPB. L-oriġini tiegħu jmorru lura għall-1925 taħt l-isem Brass Ensemble. Din bdiet meta l-Fratelli Maristi tal-Missjoni Kattolika ħarrġu mużiċisti biex idoqqu strumenti differenti. Il-banda xolt fl-1943, meta l-Armata Ingliża tat l-istrumenti. Il-banda rriformat biss biex tiġi xolta wara t-Tieni Gwerra Dinjija, u l-istrumenti tagħha ġew akkwistati mis-Seychelles Scouts Association. Inħolqot banda mużikali ġdida magħrufa bħala LAFANSA, li magħha ngħaqdet banda tal-pulizija. Bil-ħolqien tal-Konservatorju tal-Mużika u ż-Żfin fl-1981, il-Banda tal-Pulizija ġiet riorganizzata f'Banda Nazzjonali tal-Mużika taħt l-isponsorizzazzjoni tal-Ministeru tal-Edukazzjoni. Antoinc Azcmia sar l-ewwel direttur tiegħu, imexxi unità li, mill-1981 sal-1996, kienet banda volontarja (unità li fiha l-mużiċisti huma mikrija part-time). Fl-1996 ġew ingaġġati mużiċisti full-time u tliet snin wara ġie trasferit għall-Ministeru tad-Difiża u kien ibbażat fl-Akkademja tad-Difiża tas-Seychelles. Azcmia irtira fl-2001, u ġie sostitwit minn Thomas Busanya.

== Organizzazzjoni politiku-amministrattiva ==
[[File:BigBenVictoriaSeychelles.JPG|thumb|L-arloġġ famuż fiċ-ċentru tar-Rabat, il-kapitali tas-Seychelles]]
Is-Seychelles hija maqsuma f'25 distrett:

{{kolonni}}
* [[Anse aux Pins (Seychelles)|Anse aux Pins]]
* [[Anse Boileau]]
* [[Anse Etoile]]
* [[Anse Royale]]
* [[Au Cap]]
* [[Baie Lazare]]
* [[Baie Sainte Anne]]
* [[Beau Vallon]]
* [[Bel Air (Distrett)|Bel Air]]
* [[Bel Ombre]]
* [[Kaskata]]
* [[Glacis (Seychelles)|Glacis]]
* [[Grand'Anse (Mahe)]]
{{kolonna ġdida}}
* [[Grand'Anse (Praslin)]]
* [[La Digue]]
* [[La Riviere Anglaise]]
* [[Les Mamelles]]
* [[Mont Buxton]]
* [[Mont Fleuri]]
* [[Plaisance (Seychelles)|Plaisance]]
* [[Pointe La Rue]]
* [[Port Glaud]]
* [[Roche Caiman]]
* [[Saint Louis (Seychelles)|Saint Louis]]
* [[Takamaka]]
{{tarf il-kolonni}}

== Ġeografija ==
[[File:Mapa Seychelles.png|thumb|Mappa tas-Seychelles]]
[[File:Grand Anse-La Digue-Seychellen.jpg|thumb|Il-bajja ta' Grand Anse f'La Digue]]
Is-Seychelles huma arċipelagu fl-Oċean Indjan, magħmul minn madwar 115-il gżira tropikali (kif indikat fil-Kostituzzjoni tar-Repubblika), ta' oriġini granitika u qroll. Minnhom, 33 biss huma abitati. L-hekk imsejħa Gżejjer Intern huma l-qalba tal-pajjiż. Il-gżejjer li fadal huma atolli tal-qroll iżgħar, ħafna minnhom diżabitati. L-akbar gżira hija Mahé.

Il-kapitali tal-pajjiż hija l-belt Victoria, li tinsab fuq Mahé, fejn tgħix madwar 80% tal-popolazzjoni totali.

L-ogħla punt fis-Seychelles huwa Mount Seychellois, li għandu għoli ta '905 m. Huwa l-uniku arċipelagu tal-granit, kif jidher fil-blat ta' La Digue.

Il-klima lokali hija tropikali, moderata u pjuttost umda minħabba influwenzi tal-baħar.

Il-gżejjer, kif indikat fil-kostituzzjoni tal-pajjiż, huma miġbura kif ġej.

* 42 gżira granitika: Mahé, Praslin, Silhouette, La Digue, Curieuse, Félicité, Frégate, St. Anne, North, Cerf, Marianne, Grand Sœur, Thérèse, Aride, Conception, Petite Sœur, Cousin, Cousine, Long, Récif, Round (Praslin), Anonyme, Mamelles, Moyenne, Île aux Vaches Marines, L'Islette, Beacon (Île Sèche), Cachée, Cocos, Round (Mahé), L'Ilot Frégate, Booby, Chauve Souris (Mahé), Chauve Souris (Praslin), Île La Fouche, Hodoul, L'Ilot, Rat, Souris, St. Pierre (Praslin), Zavé, Harrison Rocks (Grand Rocher).

* 4 gżejjer imħallta, ramel, qroll u granit: Denis, Bird, Coëtivy, Cahée.

* 29 gżira tal-qroll tal-Grupp tal-Ammiral: Desroches, Cahée Poivre Atoll —li jinkludi 3 gżejjer: Poivre, Florentin u South Island—, Alphonse, D'Arros, St. Joseph Atoll —li jinkludi 14-il gżira: St. Joseph, Île aux Fouquets, Ressource, Petit Carcassaye, Grand Carcassaye, Benjamin , Bancs Ferrari, Chiens, Pélicans, Vars, Île Paul, Banc de Sable, Banc aux Cocos e Île aux Poules—, Marie Louise, Desnoeufs, African Banks —li jinkludu 2 gżejjer: African Banks u South Island—, Rémire, St. Boudeuse, Étoile, Bijoutier

* 13-il gżira tal-qroll fil-Grupp Farquhar: Farquhar Atoll —li jinkludu 10 gżejjer: Bancs de Sable, Déposés, Île aux Goëlettes, Lapins, Île du Milieu, North Manaha, South Manaha, Middle Manaha, North Island u South Island—, Providence Atoll ( li jinkludi żewġ gżejjer: Providence u Bancs Providence) u St Pierre.

* 67 gżira tal-qroll fil-Grupp Aldabra: Aldabra Atoll — li ​​jinkludu 46 gżira: Grande Terre, Picard, Polymnie, Malabar, Ile Michel, Ile Esprit, Ile aux Moustiques, Ilot Parc, Ilot Emile, Ilot Yangue, Ilot Magnan, Ile Lanier, Champignon des Os, Euphrate, Grand Mentor, Grand Ilot, Gros Ilot Gionnet, Gros Ilot Sesame, Heron Rock, Hide Island, Ile aux Aigrettes, Ile aux Cèdres, Iles Chalands, Ile Fangame, Ile Héron, Ile Michel, Ile Squacco , Ile Sylvestre , Ile Verte, Ilot Déder, Ilot du Sud, Ilot du Milieu, Ilot du Nord, Ilot Dubois, Ilot Macoa, Ilot Marquoix, Ilots Niçois, Ilot Salade, Middle Row Island, Noddy Rock, North Row Island, Petit Mentor, Petit Mentor Endans, Petits Ilots, Pink Rock u Table Ronde—, Gżira Asunción, Gżira Astove u Atoll Cosmoledo —li jinkludu 19-il gżira: Menai, Ile du Nord (Tramuntana tal-Punent), Ile Nord-Est (Tramuntana tal-Lvant), Ile du Trou, Goëlettes, Grand Polyte, Petit Polyte, Grand Ile (Wizard), Pagode, Ile du Sud-Ouest (Nofsinhar), Ile aux Moustiques, Ile Baleine, Ile aux Chauve-Souris, Île aux Macaques, Ile aux Rats, Ile du Nord-Ouest, Ile Observation, Ile Sud-Est u Îlot la Croix—.

=== Klima ===
[[File:Victoria (Seychelles).jpg|thumb|Veduta mill-ajru tar-Victoria]]
Il-klima hija tropikali, moderata u umda. It-temperaturi ftit li xejn ivarjaw matul is-sena, fuq Mahé huma madwar 24 sa 30 °C u x-xita hija ta' 2900 mm fis-sena, fir-Rabat hi ta' 2350 mm u fuq il-gżejjer l-oħra x-xita hija inqas. Matul l-aktar xhur kesħin (Lulju u Awwissu) it-temperatura minima medja hija 24 °C. L-irjieħ tal-art normalment jonfħu minn Mejju sa Novembru. L-aktar xhur sħan huma minn Diċembru sa April, fejn l-umdità hija 80% u t-temperatura rari taqbeż il-31°C. Is-Seychelles tinsab barra miċ-ċinturin taċ-ċiklun, għalhekk ir-riħ b'veloċità għolja huma rari ħafna.

=== Ekoloġija ===
Is-Seychelles hija maqsuma f'2 ekoreġjuni:

* Ġungla Granitika tas-Seychelles
* Scrub Xeric tal-Gżejjer Aldabra

L-ispeċi tal-annimali u tal-pjanti huma taħlita ta' speċi Afrikani u Ażjatiċi, kif ukoll ħafna speċi endemiċi bħad-Dicrurus aldabranus tipiċi tal-Gżira Aldabra, endemiżmi bħal dawn huma r-riżultat tal-iżolament primittiv tal-gżejjer, meta Gondwana ġie żmembrat u l- Indja attwali separata mill-Afrika.

Il-gżejjer u l-madwar immedjat tagħhom fihom bijodiversità enormi, b'varjetà wiesgħa ta' pjanti, anfibji, rettili, għasafar, ħut u qroll.

[[File:Port Launay, Mahé.jpg|thumb|Il-Park Nazzjonali Marittimu ta' Port Launay, Mahé]]

Fortunatament, is-Seychelles ipproteġu kważi 50% tal-wiċċ totali tal-arċipelagu u diversi sikek tal-baħar, permezz tal-ħolqien ta' diversi Parks Nazzjonali, xi wħud marittimi, bħal Baie Ternay jew Sainte Anne; oħrajn, bħall-Morne Seychelles, jipproteġu l-ġungla ċentrali u l-massa tal-muntanji ta' Mahé. Ma’ l-isforz nazzjonali biex jiġi ppreservat l-ambjent hemm rikonoxximent internazzjonali, bil-UNESCO ddikjarat l-Atoll kollu ta' Aldabra u r-Riżerva Naturali Valle de Mai, li tinsab fil-gżira ta' Praslin, Sit ta' Wirt Dinji.

Pajjiżi bħall-Istati Uniti tal-Amerika qed jikkoperaw mal-awtoritajiet tal-pajjiż fi proġetti għall-irkupru tal-fawna tal-baħar. Mill-2011, sar proġett pilota ta' kultivazzjoni tal-qroll fir-Riżerva Marittima tal-Gżira Cousin għall-irkupru sussegwenti ta' sikek li kienu vittmi kemm tat-tibdil fil-klima kkawżat minn El Niño fl-1998 kif ukoll tat-tsunami tal-2004. Huwa stmat li dawn l-avvenimenti qered 97% tal-qroll ermatipiċi tas-Seychelles. Ġew ikkultivati ​​xi 40,000 kolonja ta' 67 speċi differenti ta' qroll, li fosthom jispikkaw il-ġeneri Acropora u Pocillopora, speċifikament l-ispeċi Pocillopora damicornis, Pocillopora eydouxi, Pocillopora verrucosa, Acropora hyacinthus, Acropora cythera irregularis u Acropora cythera. Il-proġett ġie kkoordinat mill-bijoloġista Spanjola Sarah Frías-Torres, li kisbet rata ta' suċċess ta' 70% fl-akklimatizzazzjoni tal-40,000 qroll ikkultivat, b'24,400 kampjun ta' kolonji tal-qroll li qed jikbru fil-postijiet fejn ġew trapjantati.​ Is-sikka rrestawrata hija il-bażi għal speċi multipli ta' ħajja tal-baħar biex jerġgħu lura f’dawn l-ilmijiet, u jiksbu l-irkupru tal-ekosistema tal-baħar.

Din l-esperjenza għandha l-għan li sservi ta' mudell li għandu jiġi applikat għal ħafna sikek oħra bil-ħsara minn żidiet termali tal-baħar.

=== Fawna ===
[[File:Ile Curieuse - Crabe (1).JPG|thumb|Granċ fuq il-Gżira Curieuse, is-Seychelles]]
Minbarra l-fkieren ġganti l-aktar magħrufa tas-Seychelles, ta' min jenfasizza l-familja taż-żrinġijiet Sooglossidae, b'2 ġeneri u 4 speċi li jinsabu biss fuq il-gżejjer; L-ispeċi Sooglossus gardeneri hija l-iżgħar fid-dinja, twila bejn 9 u 12 mm. It-trabi tagħhom, kważi inviżibbli, jitwieldu 1.6 mm twal. Speċi oħra unika għas-Seychelles hija l-friefet il-lejl Coleura seychellensis, li probabbilment hija l-aktar speċi ta' friefet il-lejl fil-periklu fid-dinja, b’madwar 30 sa 100 biss fadal.

Ġew identifikati 250 speċi ta' għasfur, li minnhom 12 huma speċi endemiċi, bħall-pappagall iswed tas-Seychelles, Coracopsis nigra barklyi, li jgħix biss fil-gżira ta' Praslin u huwa l-għasfur nazzjonali tas-Seychelles, l-Acrocephalus seychellensis, jew il-Copsychus sechellarum. , li, grazzi għall-isforzi tal-istituzzjonijiet Nature Seychelles u BirdLife, qed jirkupraw, meta huma speċi li kienu fil-ponta tal-estinzjoni.

Huwa stmat li l-gżejjer fihom madwar 2,000 speċi endemiċi ta' invertebrati, u aktar minn 1,000 speċi differenti ta' ħut jgħixu fil-1.2 miljun kilometru kwadru tal-ilmijiet territorjali tagħha.Il-puffotta Amphiprion fuscocaudatus, endemika għall-arċipelagu, tispikka għall-għajn tagħha. dehra. Ir-rikkezza fl-ispeċi tal-baħar hija enormi; In-numri ta' speċijiet li ġejjin ġew identifikati fl-invertebrati tal-baħar biss:

{{kolonni}}
* [[Sponoż]]: 350
* [[Molluski]]s: 300
* Qroll iebes ([[Scleractinia]]): 178
* [[Gambli]]: 175
* Qroll artab u gorgoni ([[Octocorallia]]): 71
* [[Anemoni tal-Baħar|Anemoni]]: 55
* [[Polychaeta|Dud tal-Polychaeta]]: 50
|
* [[Ophiuroids]]: 44
* [[Ħjar tal-Baħar|Ħjar tal-Baħar]]: 35
* [[Sea Urchin|Sea Urchin]]: 33
* [[Starfish|Starfish]]: 32
* [[Pycnogonida|Brimb tal-baħar]]: 22
* [[Crinoid|Sea Dusters]]: 10
{{tarf il-kolonni}}

Il-[[Genus (bijoloġija)|ġeneri]] dominanti ta' [[koralli ermatipiċi]], jew bennejja ta' [[sikka tal-qroll|sikek]] tal-arċipelagu, ordnati mill-aktar għall-inqas abbundanti, huma: ''[[Acropora]]'', ''[[Porites]]'' (forma massiva), ''[[Pocillopora]]'', ''[[Montipora]]'', ''[[Galaxea fascicularis|Galaxea]]'' , ''[[Goniastrea]]'', ''[[Fungia]]'', ''[[Porites]]'' (forma friegħi), ''[[Favia]]'', ''[[Favites ]]'', ''[[Pavona (genus)|Pavona]]'' u ''[[Platygyra]]''.

&lt;gallery mode=&quot;packed&quot;&gt;
File:Copsychus sechellarum -Seychelles-8.jpg|''[[Copsychus sechellarum]]'', speċi fil-periklu rkuprati.
File:Ile Curieuse - Oiseau (4).JPG|''[[Foudia madagascariensis]]'' fi [[Curieuse|gżira Curieuse]]
File:Amphiprion fuscocaudatus.jpg|''[[Amphiprion fuscocaudatus]]'', ħut clown endemiku għas-Seychelles
File:Dipsochelys fg01.jpg|''[[Dipsochelys hoolissa]]'', speċi endemika tas-Seychelles fil-periklu tal-estinzjoni
File:Acropora muricata, Port Launay, Seychelles.jpg|''[[Acropora muricata]]'', Port Launay, Mahé.
&lt;/gallery&gt;

=== Flora ===
Il-kolonizzazzjonijiet Franċiżi u Ingliżi tal-arċipelagu żiedu ħafna l-agrikoltura matul is-sekli 18 u 19, u mmodifikaw b'mod sinifikanti l-veġetazzjoni oriġinali. 1,500 speċi ta 'pjanti ġew identifikati fuq il-gżejjer granitiċi, li minnhom 25% huma indiġeni. Is-Seychelles għandha 82 speċi ta' pjanti endemiċi. ​Ta' min jenfasizza s-siġra tal-palm endemika tal-Gżira Praslin, Lodoicea maldivica, bl-għoli tagħha sa 30 m u l-ġewż mhux tas-soltu tagħha ta' 22 kilo, imsejħa &quot;coco de mer&quot;, apparentement minħabba li s-settlers tas-Seychelles fi żmien il-kolonizzazzjoni Franċiża kienu skoperti fil-baħar, peress li huma endemiċi għall-Gżira Praslin. Speċi endemiċi wkoll huma l-pjanta karnivora Nepenthes pervillei, li tipprolifera f'ħamrija fqira fin-nutrijenti, bħall-fosfru u n-nitroġenu, li jkollha tiksebhom mill-insetti li jaqbad, jew l-orkidea Vanilla phalaenopsis.

&lt;gallery mode=&quot;packed&quot;&gt;
File:Coco de mer - Lodoicea maldivica.jpg|''[[Lodoicea maldivica]]'', is-siġra tal-palm endemika tas-Seychelles
File:Coco de mer - BOT.2007.26.21.jpg|Il-&quot;coco de mer&quot; ta' ''Lodoicea maldivica''
File:Nepenthes pervillei pitcher.jpg|Pjanta karnivora endemika ''[[Nepenthes pervillei]]''
File:Vanilla phalaenopsis.jpg|''[[Vanilla phalaenopsis]]'', orkidea endemika għas-Seychelles.
File:Morne Seychellois NP footpath.jpg|[[Mount Seychellois|Park Nazzjonali Morne Seychellois]].
File:Valleé de mai4.jpg|Kaskata fil-Wied ta' Mai
File:Ile Curieuse (7).JPG|''[[Acanthaceae]] sp'' fil-[[mangrovja]] tal-Gżira Curieuse
File:Vacoa Seychelles.jpg|''[[Pandanus utilis]]'' fil-Ġnien Botaniku ta' [[Mahé]]
&lt;/gallery&gt;

== Ekonomija ==
[[File:Seychelles 25 cents.JPG|thumb|Munita tal-25 ċenteżmu tar-Rupee tas-Seychelles.]]
Waqt l-okkupazzjoni Ingliża tal-gżejjer Seychelles, l-ekonomija prekarja tagħha u n-nuqqas ta’ muniti fiċ-ċirkolazzjoni ġiegħlu lill-gvern jimmarka biċċiet barranin differenti b’punch bil-għan li jivvalutawhom mill-ġdid u jippermettu ċ-ċirkolazzjoni tagħhom. Din il-marka kienet tikkonsisti f'żewġ S magħqudin ma' xulxin. Biċċiet ta' 8 reali Spanjoli, 5 franki Franċiżi u thalers Ġermaniżi ta' María Teresa I tal-Awstrija huma magħrufa b'din il-kontromarka kurjuża.

Matul iż-żminijiet kolonjali, il-kannella, il-vanilla u l-kopra kienu l-esportazzjonijiet ewlenin tas-Seychelles. F'nofs is-sittinijiet, terz tal-popolazzjoni kienet taħdem fl-agrikoltura u f'ħamsa fl-amministrazzjoni tal-gvern.

Mill-indipendenza fl-1976, il-produzzjoni per capita żdiedet, malajr, għal seba' darbiet il-livell ta' sussistenza preċedenti. It-tkabbir kien immexxi mis-settur tat-turiżmu, li jimpjega madwar 30% tal-forza tax-xogħol u jipprovdi aktar minn 70% tad-dħul tal-pajjiż fil-kambju; u għas-sajd għat-tonn. Fl-aħħar snin il-gvern ħeġġeġ l-investiment barrani biex jimmodernizza lukandi u servizzi oħra.

Fl-istess ħin, il-gvern ikkonvinċa li jnaqqas id-dipendenza fuq it-turiżmu, jippromwovi l-iżvilupp tal-agrikoltura, is-sajd u l-manifattura fuq skala żgħira. Il-vulnerabbiltà tas-settur tat-turiżmu hija żvelata mit-tnaqqis fid-dejn fl-1991-1992, l-aktar minħabba r-rata tal-kambju stmata żżejjed tal-pajjiż, il-Gwerra tal-Golf, segwita mill-qrib mill-avvenimenti tal-11 ta’ Settembru, 2001. kontra l-Istati Uniti Żviluppi oħra li qed jiffaċċjaw il- gvern huma shortcuts jew brejkijiet fuq id-defiċit tal-baġit, bħat-trażżin tal-ispejjeż għall-assistenza soċjali u l-privatizzazzjoni ulterjuri tal-kumpaniji pubbliċi. Il-gvern għandu preżenza dominanti fl-attività ekonomika, f'kumpaniji pubbliċi li jqassmu prodotti taż-żejt, fl-assigurazzjoni, bankarji, importazzjonijiet ta' komoditajiet, telekomunikazzjonijiet u firxa wiesgħa ta' negozji oħra.

[[File:Central Bank of Seychelles.jpg|thumb|Bank Ċentrali tas-Seychelles (Central Bank of Seychelles)]]


It-tkabbir ġie ttardjat fil-perjodu 1998-2001 minħabba l-inattività tas-setturi tat-turiżmu u tas-sajd għat-tonn, li qabel kienu msemmija bħala l-attivitajiet ewlenin tal-ekonomija. Barra minn hekk, il-kontroll strett fuq ir-rati tal-kambju u n-nuqqas ta 'munita barranija ddeterjoraw il-prospetti ekonomiċi fi żmien qasir. Il-valur tas-suq iswed tar-Rupee tas-Seychelles huwa kullimkien minn żewġ terzi sa nofs ir-rata tal-kambju uffiċjali; mingħajr żvalutazzjoni fis-settur tat-turiżmu attwali, li għadu rieqed, filwaqt li t-turisti jfittxu destinazzjonijiet irħas fil-viċin, bħall-Komoros u l-Madagaskar. Tnaqqis fin-numru ta’ titjiriet li jservu l-pajjiż, prinċipalment minħabba l-inkapaċità tal-kumpaniji tal-ajru li jirripatrijaw il-fondi, ġiegħel ukoll it-tkabbir tal-industrija tat-turiżmu. Il-wasla riċenti tal-Emirates Airlines u l-Qatar Airlines fil-gżejjer wasslet għal żieda fit-tkabbir.

Fir-rati tal-kambju uffiċjali, is-Seychelles tibqa' l-aktar pajjiż sinjur fl-Afrika, f’termini ta' PGD per capita; (US$7,504 fl-2005), għalkemm jekk tiġi applikata r-rata tal-kambju parallela, jew ir-rati tal-parità tas-saħħa tal-akkwist, tkun wara l-Mawrizju u l-Botswana. Minħabba t-tnaqqis ekonomiku (l-ekonomija naqset bi 2% bejn l-2004 u l-2005, u naqset għall-inqas għall-istess livell bħal fl-2006), il-pajjiż qed jinżel, f'termini ta' dħul per capita.

Mill-kriżi ekonomika globali tal-2008, il-gvern tas-Seychelles ipprijoritizza t-tnaqqis tad-defiċit tal-baġit, inkluż it-trażżin tal-ispejjeż tal-benessri soċjali u l-privatizzazzjoni ulterjuri tal-intrapriżi pubbliċi. Il-gvern għandu preżenza mifruxa fl-attività ekonomika, b'kumpaniji pubbliċi attivi fid-distribuzzjoni ta' prodotti taż-żejt, banek, importazzjonijiet ta' komoditajiet, telekomunikazzjonijiet, u firxa wiesgħa ta' negozji oħra. Skont l-Indiċi tal-Libertà Ekonomika tal-2013, li jkejjel il-grad ta' gvern limitat, il-ftuħ tas-suq, l-effiċjenza regolatorja, l-istat tad-dritt u fatturi oħra, il-libertà ekonomika żdiedet kull sena mill-2010.

Huwa importanti li wieħed jinnota li s-Seychelles hija, per capita, l-aktar pajjiż midjun fid-dinja skont il-Bank Dinji, b’dejn pubbliku totali ta' madwar 122.8% tal-PGD. Madwar żewġ terzi ta' dan id-dejn jinsab fil-pajjiż, bil-bilanċ dovut lill-banek kummerċjali multilaterali u bilaterali. Il-pajjiż jinsab lura fuq ħafna mill-kredituri internazzjonali tiegħu, u kellu jirrikorri għal dejn kummerċjali biex jibqa' jista' jissellef. Dan il-piż għoli tad-dejn huwa konsegwenza diretta tar-rata tal-kambju stmata żżejjed; Essenzjalment, il-pajjiż jgħix lil hinn mill-mezzi tiegħu u jiffinanzja l-għajxien tiegħu billi jissellef domestikament u internazzjonalment.

=== Turiżmu ===
Fl-1971, bil-ftuħ tal-Ajruport Internazzjonali tas-Seychelles, it-turiżmu sar industrija ewlenija, essenzjalment qasam l-ekonomija fi pjantaġġuni u turiżmu. Is-settur tat-turiżmu ħallas aħjar, u l-ekonomija tal-pjantaġġuni setgħet tespandi biss s'issa. Is-settur tal-pjantaġġuni tilef prominenza u t-turiżmu sar l-industrija ewlenija fis-Seychelles. Konsegwentement, seħħet mewġa sostnuta ta' kostruzzjoni ta' lukandi matul il-biċċa l-kbira tas-snin sebgħin, inkluż il-ftuħ ta' Coral Strand Smart Choice, Vista Do Mar u Bougainville Hotel fl-1972.

F’dawn l-aħħar snin, il-gvern ħeġġeġ l-investiment barrani biex itejjeb il-lukandi u servizzi oħra. Dawn l-inċentivi wasslu għal ammont kbir ta' investiment fi proġetti ta' proprjetà immobbli u resorts turistiċi ġodda, bħall-proġett TIME, imqassam mill-Bank Dinji, flimkien mal-proġett ta' qablu MAGIC. Minkejja t-tkabbir tagħha, il-vulnerabbiltà tas-settur tat-turiżmu kienet evidenti bit-tnaqqis qawwi tal-1991-1992, l-aktar minħabba l-Gwerra tal-Golf.

[[File:Giant tortoise D'Arros.jpg|thumb|Fekruna ġgant (Giant tortoise) mill-Gżira ta' Arros, is-Seychelles]]

Minn dakinhar, il-Gvern fittex li jnaqqas id-dipendenza fuq it-turiżmu billi jippromwovi l-iżvilupp tal-agrikoltura, is-sajd, il-manifattura fuq skala żgħira u, aktar reċentement, is-settur finanzjarju offshore, billi ħoloq l-Awtorità għas-Servizzi Finanzjarji u jippromulga diversi liġijiet (bħall- Il-Liġi tal-Fornituri ta' Servizzi Korporattivi Internazzjonali, il-Liġi tal-Kumpaniji tan-Negozju Internazzjonali, il-Liġi tat-Titoli, il-Liġi tal-Fondi ta' Investiment u l-Hedge Funds, fost oħrajn). F'Marzu 2015, is-Seychelles allokaw il-Gżira Assumption biex tiġi żviluppata mill-Indja.

Minħabba l-effetti tal-COVID-19, is-Seychelles għalqu l-fruntieri tagħha għat-turiżmu internazzjonali fl-2020. Il-pajjiż reġa' fetaħ il-fruntieri tiegħu għat-turisti internazzjonali mill-25 ta' Marzu, 2021. Hekk kif il-programm nazzjonali ta' tilqim mexa 'l quddiem tajjeb, il-Ministeru Il-Ministeru tal-Affarijiet Barranin tal-pajjiż u It-turiżmu ħa d-deċiżjoni li jippermetti aċċess għat-turisti barranin filwaqt li żamm il-miżuri tas-saħħa pubblika, bħall-użu ta' maskri, id-distanza soċjali, sanità regolari u ħasil tal-idejn.

Fl-2023, intgħażlet fost it-30 gżira l-aktar attraenti fid-dinja skont il-komunità tal-qarrejja Conde Nast Travelers.

=== Enerġija ===
Għalkemm multinazzjonali taż-żejt esploraw l-ilmijiet ta' madwar il-gżejjer, ma nstab l-ebda żejt jew gass. Fl-2005, ġie ffirmat ftehim mal-kumpanija Amerikana Petroquest, li taha drittijiet ta' esplorazzjoni f'madwar 30,000 km² (territorju simili għad-daqs tal-Belġju) madwar il-gżejjer Constant, Topaz, Farquhar u Coëtivy sal-2014. Seychelles jimporta żejt mill-Persjan. Golf fil-forma ta' derivati ​​taż-żejt raffinati b'rata ta' madwar 5,700 barmil kuljum (910 m3/d).

F'dawn l-aħħar snin, iż-żejt ġie importat mill-Kuwajt u wkoll mill-Baħrejn. Is-Seychelles jimporta tliet darbiet aktar żejt milli jeħtieġ għall-użi interni tagħha minħabba li tesporta mill-ġdid is-surplus fil-forma ta' bunkers għal bastimenti u ajruplani li jieqfu f’Mahé. M'hemm l-ebda kapaċità ta' raffinar fuq il-gżejjer. L-importazzjonijiet, id-distribuzzjoni u r-riesportazzjoni taż-żejt u l-gass huma r-responsabbiltà tas-Seychelles Petroleum (Sepec), filwaqt li l-esplorazzjoni taż-żejt hija r-responsabbiltà tas-Seychelles National Oil Company (SNOC).

=== Agrikoltura ===
Fl-1993, il-Ministeru tal-Agrikoltura u r-Riżorsi tal-Baħar tas-Seychelles ċeda l-ġestjoni ta' ħames irziezet tal-stat, li kienu maqsuma f’plottijiet żgħar u mikrija lil individwi privati. Barra minn hekk, is-settur agrikolu kien jikkonsisti mill-irziezet tal-istat tas-Seychelles Agricultural Development Company (Sadeco) u dawk tal-gżejjer ta' barra, ġestiti mill-IDC; tliet irziezet kbar oħra li prinċipalment jipproduċu coconuts, kannella u tè; madwar 250 familja ddedikati għall-produzzjoni tal-ikel full-time; u madwar 700 familja li jaħdmu part-time. Ħafna familji jikkultivaw ġonna u jrabbu bhejjem għall-konsum domestiku.

[[File:Seychellois farmer in his field.jpg|thumb|L-agrikoltura sservi bħala għajxien għal parti mill-familji fis-Seychelles]]

Iż-żona totali li tinħarat tal-gżejjer hija biss madwar 400 ettaru. Għalkemm ix-xita hija abbundanti, l-istaġuni mxarrba u niexfa huma definiti ħafna. Hemm bżonn ta' sistemi aħjar ta' tisqija u drenaġġ biex jitjiebu l-ħsad. Il-gvern ħa diversi miżuri biex inaqqas id-dipendenza fuq l-ikel importat, bħad-deregolazzjoni tal-produzzjoni u l-kummerċjalizzazzjoni u t-tnaqqis tat-taxxi fuq il-fertilizzanti u t-tagħmir. Bħala riżultat, il-produzzjoni tal-frott u l-ħaxix żdiedet minn 505 tunnellata fl-1990 għal 1,170 tunnellata fl-1992. Din iż-żieda ma kinitx akkumpanjata minn tnaqqis proporzjonali fl-importazzjonijiet tal-frott u l-ħaxix, li laħqu 3,471 tunnellata fl-1992. Fil-biċċa l-kbira Fil-biċċa l-kbira tal-każijiet, prodotti importati huma ferm irħas, minkejja merkanzija bl-ajru, taxxi fuq l-importazzjoni u spejjeż oħra, li jagħmilha meħtieġa għall-SMB li japplika marġini ta' profitt għoli fuq l-importazzjonijiet biex tiġi evitata l-interruzzjoni tal-produzzjoni nazzjonali.

L-espansjoni tal-produzzjoni tal-bhejjem hija mxekkla minn invażjoni tad-djar u żviluppi oħra fuq art agrikola, kif ukoll spejjeż dejjem jogħlew tax-xogħol u l-għalf tal-annimali. In-numru ta' bhejjem maqtula fl-1992 (329 ras) prattikament ma nbidilx meta mqabbel mal-ħames snin ta' qabel. Il-qatla tal-ħnieżer (4,598) żdiedet b'45% meta mqabbla mal-1987, u l-produzzjoni tat-tiġieġ (439,068) żdiedet b'60%.

Iż-żewġ uċuħ ta' esportazzjoni tradizzjonali, copra (laħam tal-ġewż imnixxef li minnu jiġi prodott iż-żejt) u l-kannella, naqsu ħafna minħabba l-ispiża għolja tal-produzzjoni u l-pressjoni minn kompetituri bi prezz baxx fis-suq internazzjonali. Il-vanilla, darba importanti, hija prodotta fuq skala żgħira ħafna. It-te mkabbar fuq l-għoljiet miċ-ċpar ta' Mahé huwa uċuħ tar-raba' tal-pjantaġġuni aktar riċenti, li jservi primarjament is-suq lokali.

== Demografija ==
Skont stimi tal-2015, il-popolazzjoni tas-Seychelles kienet 91,400. Billi l-gżejjer ma kellhom l-ebda popolazzjoni indiġena, is-Seychelles tal-lum ġejjin minn immigranti, l-aktar ta’ dixxendenza Franċiża, Afrikana, Indjana u Ċiniża. Nofs biss il-popolazzjoni tgħix f’żoni urbani, bir-Rabat (il-kapitali) tkun l-akbar belt fl-arċipelagu, b’popolazzjoni ta’ 26,450 abitant fl-2010. Il-kompożizzjoni etnika tal-pajjiż hija simili ħafna għal dik tal-arċipelagu tal-gżira.Mawrizju. u Reunion Island.

=== Lingwi ===
[[File:Seventh Seychelles National Assembly.jpg|thumb|Assemblea Nazzjonali tas-Seychelles b'ismu miktub biss bil-Kreol ''Lasanble Nazzjonali Sesel'']]
Il-Gżejjer Seychelles għandhom tliet lingwi uffiċjali skont il-kostituzzjoni attwali tagħhom:

* Il-Kreol tas-Seychellois, (Kreol Seselwa jew Créole Seychellois) lingwa komuni b'bażi ​​lessikali Franċiża, hija l-lingwa materna ta' 95% tal-popolazzjoni u hija mitkellma minn 97% minnha. Jingħad li hija bbażata fuq Mascarino Creole. u li huwa qrib ħafna tal-Kreoli tal-Mawrizja;
* L-Ingliż, il-lingwa tal-kolonizzatur għal aktar minn seklu u nofs, huwa mitkellem minn 60% tal-popolazzjoni87​ u jintuża prinċipalment fl-amministrazzjoni u n-negozju;
* Il-Franċiż, il-lingwa tal-ewwel kolonizzatur għal seba' deċennji, mitkellma minn 30% tal-popolazzjoni (53% inklużi Francophones parzjali), tintuża prinċipalment fl-istampa bil-miktub, sinjali kummerċjali u ċerimonji reliġjużi tal-Ħadd. Ta’ min jinnota li l-karti tal-flus jinkitbu biss bil-Kreol u bl-Ingliż tas-Seychelles, iżda mhux bil-Franċiż.
Seychellois oħra wkoll f'minoranza jitkellmu b'mod fluwenti lingwi Ewropej oħra bħat-Taljan jew il-Ġermaniż.

=== Reliġjon ===
[[File:Victoria Seychelles cathedral.jpg|thumb|Katidral tal-Kunċizzjoni, is-Seychelles]]
Il-maġġoranza tas-Seychelles huma Insara, l-aktar Kattoliċi u parzjalment Protestanti. Il-bqija tal-popolazzjoni tipprattika reliġjonijiet oħra, bħall-Induiżmu u l-Islam.

Xi abitanti jemmnu f'reliġjon antika msejħa Ahrjuje.

==== Reliġjonijiet fis-Seychelles (Ċensiment 2010) ====
* [[Knisja Kattolika|Insara Kattoliċi]] - 76.2%
* [[Insara Anglikani]] - 6.1%
* Insara oħra - 6.9%
* [[Ħinduiżmu]] - 2.4%
* [[Iżlam]] - 1.6%
* Oħrajn mhux Insara - 1.1%
* Mhux reliġjużi - 0.9%
* Mhux indikat - 4.8%

=== Edukazzjoni ===
Is-Seychelles għandha l-ogħla rata ta' litteriżmu mill-pajjiżi kollha fl-Afrika sub-Saħarjana.Skond The World Factbook mill-2018, 95.9% tal-popolazzjoni ta' aktar minn 15-il sena taf jaqra u tikteb fis-Seychelles, rispettivament.

[[File:The Little North Island Library (North Island), is-Seychelles|thumb|The Little North Island Library (North Island), is-Seychelles]]

Sa nofs is-seklu 19, kien hemm ftit edukazzjoni formali fis-Seychelles. Il-knejjes Kattolika u Anglikana fetħu skejjel fil-missjonijiet fl-1851. Il-missjoni Kattolika aktar tard mexxiet skejjel sekondarji għal subien u bniet ma’ aħwa reliġjużi u sorijiet minn barra, anke wara li l-gvern ħa r-responsabbiltà tagħhom fl-1944.

Fl-1959 infetħet skola għat-taħriġ tal-għalliema, hekk kif il-provvista ta' għalliema mħarrġa lokalment bdiet tikber, u ma tantx inħolqu ħafna skejjel ġodda. Sistema ta' edukazzjoni b'xejn ilha fis-seħħ mill-1981, li tirrikjedi l-attendenza tat-tfal kollha fil-gradi wieħed sa disgħa, li jibdew mill-età ta' ħames snin. 90% tat-tfal jattendu l-iskola tan-nursery fl-età ta' erba' snin.

Ir-rata tal-litteriżmu tat-tfal fl-età tal-iskola qabżet id-90% fl-aħħar tas-snin 80. Ħafna Seychelles anzjani ma kinux tgħallmu jaqraw jew jiktbu fi tfulithom; Il-klassijiet tal-edukazzjoni għall-adulti għenu biex jgħollu l-litteriżmu tal-adulti minn 60% għal kważi 100% mitluba fl-2014.

Hemm total ta’ 68 skola fis-Seychelles. Is-sistema tal-iskejjel pubbliċi tikkonsisti fi 23 daycare, 25 skola primarja, u 13-il skola sekondarja. Dawn jinstabu f'Mahé, Praslin, La Digue u Silhouette. Barra minn hekk, hemm tliet skejjel privati: École Française, International School u l-iskola indipendenti. L-iskejjel privati ​​kollha jinsabu f'Mahé, u l-Iskola Internazzjonali għandha fergħa fi Praslin. Hemm seba' skejjel post-sekondarji (mhux terzjarji): is-Seychelles Polytechnic, l-Iskola ta' l-Istudji Avvanzati, l-Akkademja tat-Turiżmu tas-Seychelles, l-Università ta' l-Edukazzjoni tas-Seychelles, l-Istitut tat-Teknoloġija tas-Seychelles, iċ-Ċentru ta' Taħriġ Marittimu, l-Agrikoltura u l-Ortikultura tas-Seychelles. Ċentru ta' Taħriġ u l-Istitut Nazzjonali tas-Saħħa u l-Istudji Soċjali.

L-amministrazzjoni lokali nediet pjanijiet biex tiftaħ università sabiex titwaqqaf it-telf tal-imħuħ li seħħ. L-Università tas-Seychelles, li bdiet b'kollaborazzjoni mal-Università ta' Londra, fetħet il-bibien tagħha fis-17 ta' Settembru 2009 fi tliet siti, u toffri lawrji mill-Università ta' Londra.

=== Saħħa ===
[[File:Hospital sign in Seychelles.jpg|thumb|Isptar tas-Seychelles]]
Is-Seychelles kisbu ċ-ċaqliq epidemjoloġiku minn mard li jittieħed għal mard li ma jitteħidx. Ħafna mill-mard li jittieħed u li jittieħed ġie kkontrollat ​​jew eradikat. Fl-2014, l-Organizzazzjoni Dinjija tas-Saħħa rrappurtat li l-pajjiż kien fit-triq it-tajba biex jilħaq l-Għanijiet ta' Żvilupp tal-Millennju u kien indirizza xi wħud mid-determinanti soċjali tas-saħħa.

L-aċċess għall-kura tas-saħħa primarja huwa b'xejn għaċ-ċittadini kollha, iżda biex taċċessa servizzi tal-kura tas-saħħa terzjarja aktar kumplessi trid tivvjaġġa lejn il-Kenja jew l-Afrika t'Isfel u tħallas. F'Mahé hemm servizzi speċjalizzati. Hemm xi kliniċi mediċi privati ​​żgħar f'Mahé.

Fl-2014, kien hemm madwar tabib wieħed għal kull 780 persuna u infermier wieħed għal kull 400.

Fl-2019 kien hemm sptar wieħed u 17-il ċentru tas-saħħa fis-Seychelles.​

Fis-snin 2020, il-pajjiż iffaċċja epidemija ta' użu ta' eroina, li affettwat mill-inqas 10% tal-popolazzjoni tiegħu.

== Trasport ==
It-trasport fis-Seychelles iseħħ fil-kuntest muntanjuż ta' pajjiż tropikali żgħir b'diversi gżejjer. It-trasport fis-Seychelles huwa lokali għall-popolazzjoni residenti u globali għall-flussi turistiċi.

=== Trasport bit-triq ===
In-netwerk tat-toroq prinċipali jgħaqqad iċ-ċentri ewlenin tal-popolazzjoni, li jmur tul il-biċċa l-kbira tal-kosta u jaqsam l-intern diversi drabi. Hemm bejn 400 u 500 km ta' toroq pavimentati, l-aktar fuq Mahé, il-gżira ewlenija. Fuq il-gżejjer l-oħra hemm ftit, jekk hemm, vetturi privati, iżda n-netwerk tal-karozzi tal-linja huwa estensiv ħafna. SPTC (Seychelles Public Transport Corporation) topera karozzi tal-linja tad-ditta Tata mill-Indja, fit-toroq ewlenin kollha, diversi drabi fis-siegħa. Ir-rata hija l-istess għar-residenti u l-barranin; Il-biljett jiswa ħames rupee Seychellois (0.30 ewro).

=== Trasport bl-Ajru ===
[[File:Mahe airport SCAA.jpg|thumb|Ajruport Internazzjonali tas-Seychelles]]
It-trasport bl-ajru fis-Seychelles huwa rregolat mill-Awtorità tal-Avjazzjoni Ċivili tas-Seychelles (Autorité de l'aviation civile des Seychelles) u huwa bbażat prinċipalment fuq l-Ajruport Internazzjonali tas-Seychelles, li huwa l-punt ta' dħul ewlieni għall-flussi turistiċi. Hemm ukoll it-tieni ajruport, Praslin.

Il-linja tal-ajru nazzjonali hija Air Seychelles, maħluqa fl-1986. B'5 ġettijiet reġjonali DHC-6 Twin Otter-400 Series u żewġ Airbus A320-200 li joperaw minn Mahé fl-2017, ilha 40% proprjetà ta' Etihad Airways mill-2012.

=== Trasport marittimu ===
[[File:Seychelles 077.JPG|thumb|Jottijiet f'Mahé, is-Seychelles]]
It-trasport tal-passiġġieri jopera fuq rotta li tgħaqqad it-tliet gżejjer ewlenin: Mahé, Praslin u La Digue. Din ir-rotta hija moqdija minn lanċa żgħira u veloċi, il-Cat Coco, li tiswa ħafna flus, tiswa kważi ewro kull kilometru. Mill-2014 'l hawn, ir-rabta marittima bejn it-tliet gżejjer prinċipali kienet f'sitwazzjoni ta' monopolju, peress li vapuri merkantili żgħar oħra ma jistgħux iġorru aktar passiġġieri. La Belle Séraphina u La Praslinoise kienu jieħdu passiġġieri abbord għal madwar 15-il ewro, għalkemm il-vjaġġ huwa ħafna aktar bil-mod. Madankollu, ir-rata Cat Coco tiddistingwi lit-turisti minn ċittadini. Barra minn hekk, is-Seychelles huma destinazzjoni popolari għal jottijiet u katamarani.

Il-fluss tal-merkanzija jilħaq il-gżira prinċipali qabel ma jerġa 'jqassam minn bastimenti żgħar.

=== Monorail ===
In-negozjant Barry Laine ilu jippromwovi l-bini ta' monorail għat-trasport tal-passiġġieri f'Mahé mill-inqas mill-2008. Speċjalment fil-perjodu bejn l-2009 u l-2012, il-proġett kien is-suġġett ta' dibattiti intensi kemm politikament kif ukoll fil-midja.Komunikazzjoni tas-Seychelles. Il-proġett kellu jitlesta l-ewwel żewġ fażijiet, minn Anse Etoile għar-Rabat u mir-Rabat għall-ajruport, sal-2015. It-tielet fażi kellha ssegwi fl-aħħar tal-2017. L-ispiża tal-ewwel żewġ fażijiet kienet stmata għal $45 miljun, u $18-il miljun dollaru għall-fażi 3. Il-kuntratt tal-kostruzzjoni u l-operat, għalkemm mingħajr finanzjament tal-gvern, kien diġà ngħata fl-2009 lil Anse Royale Express, kumpanija mmexxija minn Barry Laine u mwaqqfa sena qabel.

[[File:Ferry across the islands.jpg|thumb|Ferry fis-Seychelles użat għat-trasport bejn gżejjer differenti]]

Il-pjan jinkludi sitt waqfiet fil-fażijiet 1 u 2, mit-tramuntana għan-nofsinhar:

* Ferry fis-Seychelles użat għat-trasport bejn gżejjer differenti
* Anse Etoile fil-grigal tal-gżira
* Perseveranza, għall-gżira tal-istess isem u l-gżira ta’ Puerto, li kienet tqajmet bl-irkupru tal-artijiet
* Victoria, fil-kapitali tas-Seychelles
* Roche Caiman
* Providenza
* Ajruport Internazzjonali tas-Seychelles
* Żewġ stazzjonijiet ġew ippjanati bħala espansjoni tas-sistema (fażi 3):

Anse aux Pins
Anse Royale
Il-kostruzzjoni kellha titwettaq bl-għajnuna Indjana.​ Mill-aħħar tal-2016, il-kostruzzjoni ma' kinitx bdiet u ma kinitx se tibda qabel is-sajf tal-2021. Barry Laine qed ikompli jiddefendi l-proġett.

== Kultura ==
=== Arti ===
Is-Seychelles għandha grupp ta' artisti divers u promettenti li jispiraw mill-gżejjer ta' madwarhom.

Fl-1994 ġiet inawgurata Gallerija Nazzjonali tal-Arti biex jimmarka l-ftuħ uffiċjali taċ-Ċentru Kulturali Nazzjonali, li fih il-Librerija Nazzjonali u l-Arkivji Nazzjonali flimkien ma' uffiċċji oħra tal-Ministeru tal-Kultura.

[[File:Seychelles Natural History Museum Front.JPG|thumb|Mużew tal-Storja Naturali tas-Seychelles (Seychelles Natural History Museum)]]

Fl-inawgurazzjoni tiegħu, il-Ministru tal-Kultura ddikjara li l-wirja ta' xogħlijiet minn artisti, pitturi u skulturi tas-Seychelles kienet xhieda tal-iżvilupp tal-arti fis-Seychelles bħala forma kreattiva ta' espressjoni, u offriet ħarsa lejn l-istat tal-arti kontemporanja fl- pajjiż.

Ħafna artisti Seychellois kontemporanji attendew universitajiet internazzjonali mill-indipendenza tal-pajjiż fl-1976, u kienu ħielsa li jesprimu lilhom infushom f'varjetà ta' stili.

Il-pitturi kienu tradizzjonalment ispirati mill-karatteristiċi naturali tas-Seychelles biex jipproduċu firxa wiesgħa ta' xogħlijiet fil-midja li jvarjaw minn akwarell għal żejt, akriliku, collage, metalli, aluminju, injam, drappijiet, gouache, verniċ, materjali riċiklati, pastelli, faħam, intaljar, inċiżjoni u stampi giclée. Skulturi lokali jipproduċu xogħlijiet multa fl-injam, ġebel, bronż u kartun.

Il-kotba ppubblikati reċentement joffru ħarsa ġenerali unika tal-arti kontemporanja fis-Seychelles, li jesploraw l-storja tal-pajjiż u l-iżvilupp tal-arti viżiva.

=== Mużika u żfin ===
[[File:Kanmtole dance 2.jpg|thumb|Kanmtole, żfin tipiku tas-Seychelles]]
Il-mużika u ż-żfin dejjem kellhom rwol prominenti fil-kultura u l-festivals lokali tas-Seychelles. Għeruq fil-kulturi Afrikani, tal-Madagaskar u Ewropej, il-mużika hija kkaratterizzata minn tnabar, bħat-tam-tam, u strumenti sempliċi tal-korda. Il-vjolin u l-kitarra huma importazzjonijiet barranin relattivament reċenti li għandhom rwol prominenti fil-mużika kontemporanja.

Iż-żfin Sega, bit-tbandil tal-ġenbejn u t-tfixkil tas-saqajn, jibqa' popolari, bħalma jibqa' l-Moutya tradizzjonali, żfin li jmur lura għal żmien l-iskjavitù, meta spiss kien jintuża biex jesprimi emozzjonijiet qawwija u skuntentizza.

Il-mużika tas-Seychellois hija diversa, riflessjoni tal-fużjoni tal-kulturi tul l-storja tagħha. Il-mużika folkloristika tal-gżejjer tinkorpora influwenzi multipli b'mod sinkretiku. Jinkludi ritmi Afrikani, estetika u strumentazzjoni, bħal zez u bom (magħrufa fil-Brażil bħala berimbau); contredanse Ewropea, polka u mazurka; folk u pop Franċiż; sega tal-Mawrizju u Réunion; taarab, soukous u ġeneri pan-Afrikani oħra; u mużika Polinesjana, Indjana u Arcadian.

Il-Contumbley hija forma popolari ta' mużika ta' perkussjoni, bħalma hija moutya, fużjoni ta' ritmi folkloristiċi indiġeni mal-benga Kenjan. Kontredans, ibbażat fuq żfin kontrapunt Ewropew, huwa popolari wkoll, speċjalment fil-kompetizzjonijiet tad-distrett u tal-iskejjel matul il-Festival Kreol annwali (Festival Internazzjonali tal-Kreol). Fil-bazaars tal-bajja, il-moutya ħafna drabi tintlagħab u tiżfen. Il-mużika titkanta bil-Kreolu tas-Seychelles tal-[[lingwa Franċiża]], u bil-[[lingwa Franċiża|Franċiż]] u bl-[[Ingliż]].

=== Gastronomija ===
L-ikel bażiku tas-Sechelles jinkludi platti tal-ħut, tal-frott tal-baħar u tal-krustaċji, ħafna drabi akkumpanjati mir-ross.Dixxijiet tal-ħut huma msajra b'diversi modi, bħal steamed, grilled, mgeżwra fil-weraq tal-banana, moħmija, immellaħ u affumikata.Dixxijiet tal-curry bir-ross huma wkoll parti importanti tal-kċina tal-pajjiż.

[[File:Coconut parfait Seychelles.jpg|thumb|Il-Coconut Parfait: Ġelat magħmul lokalment ippreparat ġo coconut nofsu maqtugħ għad-deżerta.]]

Ikel bażiku ieħor huwa coconut, breadfruit, mango, u kordonnyen fish.119 Il-pjanċi spiss ikunu mżejna bi fjuri friski.

* Dixxijiet tat-tiġieġ, bħall-curry tat-tiġieġ u l-ħalib tal-ġewż.
* Curry tal-ġewż tal-Indi.
* Dal (għads).​
* Curry tal-ħut.
* Ross biż-żagħfran.
* Frott tropikali frisk.
* Ladob, li jittiekel bħala platt savory jew bħala deżerta. Il-verżjoni tad-deżerta ġeneralment tikkonsisti minn banana misjura u patata ħelwa (iżda tista 'tinkludi wkoll kassava, frott tal-ħobż jew saħansitra corossol), mgħollija bil-ħalib tal-ġewż, zokkor, noċemuskata u pod tal-vanilla sakemm il-frott ikun ratba u z-zalza tkun krema. normalment jinkludi ħut immellaħ, imsajjar bl-istess mod għall-verżjoni tad-deżerta, bil-banana, kassava, u frott tal-ħobż, iżda bil-melħ minflok iz-zokkor (u tħalli barra l-vanilla).
*Iċ-ċatney tal-kelb il-baħar normalment jikkonsisti minn kelb il-baħar bil-ġilda mgħollija, imfarrak fin u msajjar bil-meraq tal-bilimbi mbuttat u l-ġir. Huwa mħallat ma 'basla u ħwawar, u l-basla hija moqlija u msajra fiż-żejt.
* Ħxejjex.

=== Midja ===
Il-gazzetta ewlenija hija n-Nazzjon tas-Seychelles, iddedikata għall-fehmiet tal-gvern lokali u l-affarijiet kurrenti. Partiti politiċi oħra jippubblikaw gazzetti bħal Regar. Gazzetti u rivisti barranin jistgħu jinstabu fil-biċċa l-kbira tal-ħwienet tal-kotba u tal-gazzetti. Il-gazzetti huma ppubblikati prinċipalment bil-Kreol tas-Seychellois, bil-Franċiż u bl-Ingliż.

[[File:Launch of the Seychelles News Agency, April 2014.jpg|thumb|Tnedija tal-Aġenzija tal-Aħbarijiet tas-Seychelles fl-2014]]

In-netwerk ewlieni tat-televiżjoni u tar-radju, imħaddem mis-Seychelles Broadcasting Corporation, joffri programmi ta' aħbarijiet u dibattitu prodotti lokalment bil-lingwa Kreol tas-Seychelles, bejn it-3 u l-11:30 p.m. matul il-ġimgħa u sigħat itwal matul il-ġimgħa. Hemm ukoll programmi tat-televiżjoni importati bl-Ingliż u bil-Franċiż fuq it-televiżjoni terrestri tas-Seychelles, u t-televiżjoni bis-satellita internazzjonali kibret malajr f'dawn l-aħħar snin.

Fis-Seychelles, il-linji tat-telekomunikazzjoni lokali u internazzjonali huma operati minn Cable &amp; Wireless. Fl-1997 kien hemm madwar 11,000 linja tat-telefon u aktar minn 20,000 telefon, li jfisser li aktar minn nofs il-popolazzjoni għandha telefon id-dar.

L-istazzjon FEBA Seychelles ġie rtirat mis-servizz fl-aħħar ta' Marzu 2003, u xandiriet b'mewġ qasir ġew trasferiti għal stazzjonijiet oħra, ħafna minnhom fl-ex [[Unjoni Sovjetika]].

=== Telekomunikazzjonijiet ===
L-Internet ġie introdott fis-Seychelles minn Atlas Seychelles Ltd, joint venture ta' tliet kumpaniji ewlenin tal-kompjuter, Victoria Computer Services (Proprietary) Ltd, Space 95 u MBM Seychelles Ltd, f’Settembru 1996. Fl-2000 kien hemm madwar 2,000 abbonat għall-Internet. fuq il-gżejjer. 60% huma utenti privati ​​jew domestiċi u 40% huma kumpaniji, li minnhom 30% huma gvern u 70% huma kumpaniji oħra. Hemm tliet fornituri tas-servizz tal-Internet fis-Seychelles: Atlas, Intelvision u Kokonet.

Fl-2009, wara l-kundanna tas-sidien ta' The Pirate Bay għal ksur tad-drittijiet tal-awtur, is-sit popolari BitTorrent inbiegħ lil kumpanija bbażata fis-Seychelles bl-isem ta’ Riversella Ltd.

Fl-2012, il-kejbil taħt il-baħar tas-Seychelles East Africa System (SEAS) ta' 1,930 km laħaq Beau Vallon fuq il-gżira ta' Mahé, u għaqqad il-gżejjer tas-Seychelles mat-Tanżanija.Il-kejbil SEAS inizjalment huwa mgħammar b'20 Gbit/s b'kapaċità ta' disinn finali ta' 320 Gbit /s.

== Sports ==
L-aktar sport popolari fis-Seychelles huwa l-basketball, li r-rilevanza tiegħu kibret b'mod sinifikanti fl-aħħar għaxar snin.It-tim nazzjonali tal-pajjiż ikkwalifika għal-Logħob Afrikan tal-2015, fejn ikkompetiet kontra wħud mill-akbar pajjiżi tal-kontinent, bħall-[[Eġittu]].

[[File:Seychelles national football team - 2011 Indian Ocean Island Games.jpg|thumb|It-tim tal-futbol tas-Seychelles f'Awwissu 2011 wara li rebaħ il-midalja tad-deheb fil-Logħob tal-Gżira tal-Oċean Indjan.]]

Is-Seychelles Basketball League (SBL) hija l-kompetizzjoni ewlenija tal-basketball tal-klabbs fis-Seychelles. Il-kampjonat jikkonsisti minn 10 timijiet. Għal Diċembru 2019, iċ-champion difensur kien it-tim Beau Vallon Heat.

Iċ-champions tal-SBL jistgħu jipparteċipaw fir-rawnds ta' kwalifika tal-Lega Afrikana tal-Baskitbol jew tal-Lega tal-Basketball Africa (BAL). Timijiet oħra jinkludu Premium Cobras, Praslin Warriors, Razors, RC Dynamics, Mont Fleuri Dawgz, BAYA, Anse Boileau Angels, PLS Hawks u MBU Rockers.

It-tim nazzjonali tal-basketball tas-Seychelles jirrappreżenta lil dan il-pajjiż f’kompetizzjonijiet internazzjonali. Huwa amministrat mill-Federazzjoni tal-Baskitbol tas-Seychelles.

Is-Seychelles ikkompetew tajjeb fil-Logħob tal-Gżira tal-Oċean Indjan, iżda għad iridu jikkwalifikaw għall-Kampjonat Afrikan tal-Baskitbol.

Is-Seychelles għandha tim nazzjonali tal-futbol affiljat mal-FIFA (permezz tal-Federazzjoni tal-Futbol tas-Seychelles jew il-Federazzjoni tal-Futbol tas-Seychelles) u kampjonat jew kampjonat lokali (Seychelles Premier League) stabbilit fl-1979, barra minn hekk il-pajjiż bagħat rappreżentazzjonijiet għal-Logħob Olimpiku tas-Sajf.

== Data ==
Isem Uffiċjali: Repubblika tas-Seychelles, Repiblik Sesel (Seychelles Creole), République des Seychelles (Franċiż), Repubblika tas-Seychelles (Ingliż); Motto: Finis Coronat Opus (Latin: “It-tarf jinkuruna x-xogħol”); Innu: Koste Seselwa (Seychellois Creole: &quot;Magħquda, Seychellois&quot;); Kapitali (u l-aktar belt popolata): Victoria (4°37′25″S 55°27′16″E); Lingwi Uffiċjali: Seychellois Creole, Franċiż u Ingliż; Gentilicio: Seychellois jew Seychellois; Forma ta' Gvern: Repubblika presidenzjali unitarja; President: Wavel Ramkalawan, Viċi President: Ahmed Afif; Korp Leġiżlattiv: Assemblea Nazzjonali tas-Seychelles; Indipendenza mir-Renju Unit: 29 ta' Ġunju 1976; Żona (198 pożizzjoni): 4551 km², Kosta: 491 km1; L-Ogħla Punt: Mount Seychellois; Popolazzjoni (202 pożizzjoni): Ċensiment (2022): 99,202 abitant, Densità: 216 abitant/km²; PGD ​​(PPP) (177 pożizzjoni) (2023): Tkabbir $4.175 biljun​, Per capita: Tkabbir $41.8282​; HDI (2021): Tnaqqis 0.7853​ (72) – Għoli, Koeffiċjent Gini. Ebda bidla 32.1 medju (2018); Munita: Seychelles Rupee (SCR); Żona tal-ħin. UTC+ 4; Kodiċi ISO: 690/SYC/SC; Dominju tal-Internet: .sc; Prefiss tat-telefon: +248; Prefiss tar-Radju: S7A-S7Z; Akronimu tal-pajjiż għal Sutomóviles: SY; Kodiċi IOC: SEY; Sħubija: Commonwealth tan-Nazzjonijiet, Francophonie, UN, AU, COMESA.

== Victoria (Seychelles) ==
Victoria, kultant imsejħa Port Victoria jew Mahé, hija l-kapitali tas-Seychelles, li tinsab fis-settur tal-grigal tal-gżira ta' Mahé. Il-popolazzjoni tagħha kienet 26,450 abitant fl-2010,1 li tirrappreżenta madwar terz tal-popolazzjoni totali tan-nazzjon.
&lt;gallery&gt;
File:Victoria (Seychelles).jpg|Victoria
File:Victoria Clock Tower - Seychelles.JPG|Torri tal-Arloġġ tar-Victoria (Clock Tower of Victoria)
File:Cathedral of the Immaculate Conception, Victoria, Seychelles.jpg|Katidral tal-Kunċizzjoni (Cathedral of the Immaculate Conception)
File:Hindu Temple Victoria Seychelles Islands of Africa.jpg|Tempju ta' Arulmigu Navasakti Vinayagar (Arulmigu Navasakti Vinayagar Temple)
File:Seychelles large map.jpg|Seychelles
&lt;/gallery&gt;

Għall-ewwel, kien stabbilit bħala l-kwartieri ġenerali tal-Gvern Kolonjali tar-Renju Unit. Il-koordinati tagħha huma: 4°37' Nofsinhar, 55°27' Lvant (-4.61667, 55.45).

L-esportazzjonijiet ewlenin tar-Rabat huma l-vanilla, il-ġewż, iż-żejt tal-ġewż, il-qoxra tal-fekruna, is-sapun u l-guano.

L-attrazzjonijiet tal-belt jinkludu t-torri tal-arloġġ Little Ben, il-Qorti, il-Ġonna Botanika Nazzjonali, il-Mużew Storiku Nazzjonali tar-Victoria, il-Mużew tal-Storja Naturali tar-Victoria, u s-Suq Sir Selwyn Selwyn-Clarke. Għandu wkoll l-Istadium Nazzjonali, Istitut tat-Teknoloġija, filwaqt li l-port jinsab fil-Lvant tal-belt, fejn is-sajd tat-tonn u l-bottiljar huma industrija lokali kbira.

L-Ajruport Internazzjonali tas-Seychelles, fil-viċinanza tal-belt, tlesta fl-1971.

Pont ewlieni fir-Rabat inqered fit-terremot tal-Oċean Indjan tal-2004 (26 ta' Diċembru, 2004).

=== Data ===
Entità: Kapitali tas-Seychelles; Gżira: Mahé; Żona: 20.1 km²; Popolazzjoni (2010): 26,450 abitant, Densità: 1228.91 abitant/km²; Żona tal-Ħin: UTC+04:00.

=== Storja ===
Sekli u nofs ilu, il-gżira ta' Mahé kienet għadha diżabitata.

Fl-1744, in-navigatur Franċiż Lazare Picault mar lura lejn il-gżira ta' Abondance, li kienet se ssir Mahé, u ankra l-bastiment tiegħu Elisabeth f’bajja kbira, kalma u sigura li sejjaħ Port-Royal. Il-frejgata Franċiża Le Cerf waslet Port-Royal fl-1 ta' Novembru, 1756 waqt il-Gwerra tas-Seba' Snin Abbord kien hemm il-mexxej tal-ispedizzjoni Franċiża Corneille Nicholas Morphey, li ħa l-gżira billi poġġa ġebla tal-pussess fuq Mahé. Huwa l-eqdem monument fis-Seychelles u bħalissa jista' jidher fil-Mużew Nazzjonali tal-Storja.

Il-post żamm dan l-isem sal-1778, meta ngħata l-isem ġdid ta' “Établissement du Roy”. Il-belt kienet tissejjaħ hekk sal-1841, meta l-Ingliżi isemmuha mill-ġdid Victoria, f'ġieħ ir-Reġina Victoria.

=== Ekonomija ===
It-turiżmu huwa settur importanti tal-ekonomija. L-esportazzjonijiet ewlenin tar-Rabat huma l-vanilla, il-ġewż, iż-żejt tal-ġewż, il-ħut u l-guano.

=== Edukazzjoni ===
Il-kampus Mont Fleuri tal-Università tas-Seychelles jinsab fir-Rabat.L-Università tas-Seychelles (UniSey) bdiet tgħallem l-ewwel studenti tagħha fl-2009. L-università għandha żewġ kampus, Anse Royale u Mont Fleuri. Dan tal-aħħar fih iċ-Ċentru ta' Eċċellenza fl-Indja u s-Seychelles fit-Teknoloġiji tal-Informazzjoni u l-Komunikazzjoni. L-Università tas-Seychelles stabbiliet tliet istituti ta' riċerka li jaħdmu mill-qrib mal-fakultajiet biex jippromwovu attivitajiet ta' riċerka u jistabbilixxu rabtiet ma' organizzazzjonijiet ta' interessi simili. Permezz tar-riċerka, l-università għandha l-għan li tipprovdi lill-gvern b'dejta biex tgħinu jieħu deċiżjonijiet infurmati li jibbenefikaw lill-pajjiż.

=== Kultura ===
Fost l-attrazzjonijiet tal-belt hemm torri tal-arloġġ immudellat wara Little Ben ta' Londra, il-qorti, il-Ġonna Botanika Nazzjonali, il-Mużew tal-Istorja Nazzjonali, il-Mużew tal-Istorja Naturali u s-Suq Sir Selwyn Selwyn-Clarke.​ Suq Victoria u l-ħut u l-frott ta' kulur jgħajjat is-swieq huwa l-punt lokali ta' interess għas-Seychellois.

=== Postijiet ta' qima ===
Fir-Victoria hemm żewġ katidrali, Katidral tal-Kunċizzjoni (Kattoliku) u Katidral ta' San Pawl (Anglikani). Hemm ukoll knejjes Battista u Pentekostali,-il moskea u tempji Hindu.

=== Sports ===
L-Stade Linité, l-istadium nazzjonali, jinsab fir-Rabat. Jintuża prinċipalment għal-logħbiet tal-futbol.
==== Stade Linité ====
Il-Linité Stadium (bil-Franċiż: Stade Linité) (Koordinati: 4°38′08″S 55°28′14″E) huwa grawnd b'ħafna skopijiet fir-Rabat, is-Seychelles. Bħalissa huwa użat prinċipalment għal logħbiet tal-futbol. L-istadium għandu kapaċità ta' 10,000 spettatur u nbena fl-1992. L-istadium jospita wkoll il-biċċa l-kbira tal-logħbiet f'darhom tat-tim nazzjonali tal-futbol tas-Seychelles. L-istadium irċieva t-tielet ġenerazzjoni ta' turf artifiċjali, grawnd ta' stilla waħda, fi Frar 2007 mill-programm ta' żvilupp tal-FIFA &quot;Nirbħu fl-Afrika mal-Afrika&quot;.

=== Trasport ===
=== Trasport bl-Ajru ===
Victoria hija moqdija mill-Ajruport Internazzjonali tas-Seychelles, li tlesta fl-1971.

==== Ajruport Internazzjonali tas-Seychelles ====
L-Ajruport Internazzjonali tas-Seychelles (IATA: SEZ, ICAO: FSIA) jew Aeroport de La pointe Larue, kif inhu magħruf lokalment, jinsab fil-gżira ta' Mahé, is-Seychelles ħdejn il-belt ta’ Victoria. Hija parti mid-distrett amministrattiv ta' La Pointe Larue (żona terminali), Cascade/Providence (fit-tramuntana) u Anse aux pins (fin-nofsinhar u l-bażi militari). L-ajruport jinsab ħdax-il km fix-Xlokk tal-kapitali u huwa aċċessibbli permezz tal-awtostrada Victoria - Providence. Hemm servizzi ta' xarabank frekwenti minn Victoria Bus Station

It-terminal domestiku huwa mixja qasira fit-tramuntana tat-terminal internazzjonali u joffri titjiriet domestiċi bejn il-gżejjer b'titjiriet kull 10–15-il minuta fil-ħinijiet l-aktar għoljin għal titjiriet internazzjonali u kull tletin minuta f'ħinijiet oħra.

L-Ajruport Internazzjonali tas-Seychelles huwa l-bażi tal-operazzjonijiet tal-Air Seychelles.

Tip: Ċivili / Militari; Operatur: SCAA; Binarji: 13/31; Tul: 2,987; Wiċċ: Konkrit; Websajt: http://www.scaa.sc/.

==== Ajruport Internazzjonali tas-Seychelles - Storja ====
Il-ftuħ tal-Ajruport Internazzjonali tas-Seychelles sar fl-20 ta' Marzu, 1972 mill-Maestà Tagħha Reġina Eliżabetta II, kien avveniment epiku għall-Gżejjer Seychelles. F'Novembru 1971, East African Airways daħlu fis-servizz u Luxair f'Diċembru tal-istess sena. Il-BOAC SUPER VC10 kien l-ewwel jet li niżel fl-Ajruport Internazzjonali tas-Seychelles fl-4 ta' Lulju, 1971. Fl-1972, fiż-żmien tal-inawgurazzjoni tiegħu, kienet teżisti l-infrastruttura li ġejja: Ir-runway ta' 2,987 metru u torri ta' kontroll. Is-servizz fuq l-art, kif ukoll il-bqija tas-servizzi tal-ajruport, saru mid-DCA (Direttorat tal-Avjazzjoni Ċivili).

Fl-1972 John Faulkner Taylor waqqaf l-ewwel linja tal-ajru lokali msejħa Air Mahé, li ħadmet Piper PA-34 SENECA bejn Praslin, Fregate u l-Gżejjer Mahé. Dan l-ajruplan aktar tard ġie sostitwit minn Britten Norman BN-2AIII. Sal-1974, madwar tletin linja tal-ajru oħra kienu qed itiru lejn is-Seychelles. Is-servizz fuq l-art u l-bqija tal-operazzjonijiet saru dipendenti fuq Aviation Seychelles Company, kumpanija mwaqqfa fl-1973.

Il-bidu tal-ewwel espansjoni kbira seħħ f'Lulju tal-1980.

Sal-2005/2006, l-ebda xogħol kbir ieħor ma beda fl-ajruport. L-għan tax-xogħol kien li jespandi u jtejjeb it-terminal, sabiex ikun jista 'jimmaniġġja mill-inqas ħames ajruplani kbar (per eżempju, l-A330) u ħames ajruplani żgħar (per eżempju, l-A320). Il-faċilità l-ġdida tista' takkomoda sa għaxar inġenji tal-ajru skont id-daqs. Meta wieħed iqis li s-Seychelles huwa pajjiż żgħir b'popolazzjoni ta' madwar 90,000 ruħ u li hemm numru żgħir ta' turisti, id-daqs tal-ajruport huwa raġonevolment adegwat għall-bżonnijiet tal-pajjiż. Madankollu, it-trasportatur tal-bandiera Air Seychelles qed jippjana li jżid id-daqs tal-flotta u d-destinazzjonijiet tiegħu fil-futur qarib.

=== Trasport marittimu ===
Il-port ta' ġewwa jinsab immedjatament fil-lvant tal-belt, fejn is-sajd tat-tonn u l-bottiljar huma industrija ewlenija.Wieħed mill-akbar pontijiet tar-Rabat inqered mill-mewġ tat-tsunami mit-terremot fl-2004 fl-Oċean Indjan (26 ta' Diċembru, 2004).​

=== Distretti ===
Ir-Victoria tinkludi tmienja mill-25 distrett tas-Seychelles:

* [[La Riviere Anglaise|Xmara Ingliża]] (La Rivière Anglaise), id-distrett ċentrali
* [[Saint Louis, Seychelles|Saint Louis]]
* [[Mont Fleuri]]
* Bel Air
* Mont Buxton.
* Roche Caïman.
* Les Mamelles.
* Plaisance.


{{Pajjiżi tal-Commonwealth}}

[[Kategorija:Pajjiżi tal-Afrika]]
[[Kategorija:Commonwealth tan-Nazzjonijiet]]
[[Kategorija:Seychelles]]
{{Afrika}}</text>
      <sha1>s48bghec58j8jubhsutigqnaeu9rb7c</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Fede Galizia</title>
    <ns>0</ns>
    <id>13765</id>
    <revision>
      <id>332850</id>
      <parentid>271858</parentid>
      <timestamp>2026-10-14T00:27:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>18288</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>332850</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7272" sha1="5xpe8hk2a8wjcf17ecwe9alvg9rsh5v" xml:space="preserve">{{Infobox bijografija}}

'''Fede Galizia''' ([[Milan]], 1578 – Milan, 1630) kienet pittriċi [[Italja|Taljana]] tar-[[Rinaxximent]], li kienet tpitter ritratti u stampi reliġjużi, u kienet pijuniera tal-ġeneru tan-[[natura mejta]].

== Bijografija==
[[Stampa:Judith with the head of Holofernes.jpg|thumb|right|200px|''Ġuditta bir-ras ta' Oloferne'' (1596). Il-figura ta' Ġuditta hi x'aktarx awtoritratt.]] Fede Galizia, iżjed magħrufa bħala '''Galizia''', twieldet [[Milan]] fl-1578. Missierha, [[Nunzio Galizia]], li kien pittur tal-minjaturi kien ġie Milan minn [[Trento]]. Fede (li isimha jfisser &quot;fidi&quot;) tgħallmet tpinġi mingħandu. Meta kellha tnax-il sena kienet diġà tajba biżżejjed bħala artista biex tissemma minn [[Gian Paolo Lomazzo]], pittur u teoriku ta[[L-Arti|l-arti]], ħabib ta' missierha, li kiteb, &quot;(Din it-tifla) tiddedika ruħha għall-imitazzjoni tal-aħjar tal-arti tagħna&quot;.&lt;ref&gt;Gian Paolo Lomazzo, ''Idea del tempio della pittura'', Milan 1590, p. 163, &quot;dandosi all'imitation de i più eccellenti dell'arte nostra.&quot;&lt;/ref&gt;

Fede kienet stabbilita kmieni bħala ritrattista u kellha ħafna ordnijiet għar-ritratti. Forsi kienet l-influwenza ta' missierha li ħajjar lil Fede tieħu ħsieb ħafna d-dettalji fir-ritratti tagħha. Minħabba kif kienet toħroġ il-ġojjelli u l-ilbies saret rikjesta ħafna bħala ritrattista. Kellha sikwit ukoll ordnijiet għal suġġetti reliġjużi u sekulari. Bosta mill-pitturi tagħha bbażati fuq l-istorja ta' Ġuditta u Oloferne, suġġett popolari fl-arti ta' dak iż-żmien għadhom jeżistu f'kollezzjonijiet privati. Forsi l-ewwel waħda kienet ''Ġuditta bir-ras ta' Oloferne'' li pinġiet fl-1596 u li issa qiegħda Sarasota Florida fir-''Ringling Museum of Art''. Pinġiet ukoll xi minjaturi u titulari għal xi kunventi.

L-istil tagħha tar-ritratti, li juża approċċ realistiku qawwi, ġej mit-tradizzjoni naturalistika tar-Rinaxximent fl-[[Italja]]. Is-[[sengħa]] artistika ta' Fede fid-disinn u l-pittura jidhru ċari fir-''Ritratt ta' Paolo Morigia'', Ġiżwita studjuż, li kien wieħed mill-ewwel li taha appoġġ. Morigia, li kien ukoll [[kittieb]] u storiku, kien jogħġbu ħafna x-xogħol ta' Fede u f’dan ir-ritratt, li għamlet fl-1596, pinġietu jikteb [[poeżija]] fuq il-[[pittura]] li kienet qiegħda tpinġi. Kisbet bosta ordnijiet pubbliċi għal titulari fil-knejjes ta' Milan; fost dawn kien hemm ''Noli me tangere'' (1616; Milan, San Stiefnu) li pinġiet għall-artal tal-knisja ta' Santa Marija Maddalena. 

Barra l-pittura tar-ritratti, Fede kienet tinteressa ruħha ħafna fil-pittura tan-natura mejta, ġeneru li fih kienet pijuniera u li għalih hi l-iżjed magħrufa. Jgħidu li għamlet ħafna żmien tfittex xi ħaġa fl-Italja u fil-[[Greċja]]. Jidher li sabet xi ħaġa inkredibbli għax tagħbija ta' żewġ tunnellati ntbagħtet lejn id-dar tagħha tas-sajf fi [[Spanja]]. Minkejja li ftit sorsi kontemporanji jsemmu l-pitturi tan-natura mejta ta' Fede, dawn jagħmlu l-parti l-kbira tax-xogħlijiet tagħha li baqa'. Tlieta u sittin pittura ġew assenjati lilha, u 44 minnhom huma fil-forma ta' natura mejta. Waħda mill-pitturi tan-natura mejta, impittra fl-1602 u ffirmata, hi x'aktarx l-ewwel natura mejta minn artista Taljana u dan jixhed kemm ikkontribwiet għal dan l-istil ġdid tal-pittura. 

Fede qatt ma żżewġet, kellha ħajja kuntenta u rnexxiet ħafna fil-karriera artistika tagħha. Fl-1630 mietet bil-[[Pesta s-sewda|pesta]] f'Milan.

== Stil ==
[[Stampa:Stilllife by Fede Galizia.jpg|thumb|left|250px|''Ħawħ f’qoffa tal-fajjenza'' (1578-1630).]]
Fede Galizia pinġiet ritratti, minjaturi u titulari għall-knejjes, imma l-parti l-iżjed importanti tax-xogħol tagħha, li tatha fama xierqa fl-istorja tal-arti, hija n-natura mejta. Però l-pitturi tagħha ma kinux apprezzati daqs kemm jixirqilhom sa tard fis-seklu 20, meta fl-1963 u l-1989 saru studji li taw attenzjoni speċjali lix-xogħol tagħha. Dawn salvawha milli tintesa għalkollox.  

Fede Galizia kellha stil li ġej mill-[[Manjeriżmu]] Lombard tal-aħħar tas-seklu 16, li kellu ċ-ċentru tiegħu f'[[Mantova]], imma kien magħruf internazzjonalment, speċjalment fi [[Franza]]. Il-pitturi tan-natura mejta ta' Fede huma fost l-ewwel eżempji ta' dan il-ġeneru ġdid li fih in-nisa, parzjalment għaliex kienu esklużi minn forom oħra ta' pittura, spikkaw.

Il-pitturi tan-natura mejta ta' Fede huma ddettaljati ferm ħafna u differenti sewwa mix-xogħlijiet ta' missierha, tuża iżjed dettalji u kuluri jlelxu. Il-parti l-kbira tax-xogħlijiet tagħha juru qoffa jew skutella mimlija [[frott]] tal-istess tip, bħal ħawħ jew lanġas, bi ftit frott xi minn daqqiet maqsum u mferrex ħdejn l-iskutella.

F'ħafna mill-pitturi tan-natura mejta li pinġiet, qegħdet fjuri friski jew frott ieħor fuq il-mejda biex tipprovdi l-kuntrast u l-iskala. Fix-xogħol ta' Fede jidhru influwenzi ta' pitturi bħall-''Qoffa bil-Frott'' ta' [[Caravaggio]]. Imma xaqilbet lejn l-istil iżjed kontrollat tal-perjodu tal-[[Kontroriforma]], u ma waslitx għall-kompożizzjonijiet u forom lussużi li kienu jużaw ħafna mill-kontemporanji tagħha li kienu qegħdin jaħdmu f'dan il-ġeneru; minflok ippreferiet li tuża stil sempliċi bħal dak li jidher fil-pitturi tan-natura mejta ta' [[Francisco de Zurbarán]] ftit aktar tard.

Il-pitturi ta' Fede huma mimlija dettalji, perfettament ibbilanċjati u għat-trattament tad-dwal, dellijiet u tessituri ma kien iħabbatha ħadd magħha f'dik l-epoka. Kellha ħila partikularment kbira fil-ħolqien ta' spazji li jistiednu fil-pitturi tagħha, kompożizzjonijiet ekwilibrati u mhux iffullati. Qisek tista' tmiss il-frott, taqbadhom u toħroġhom mill-pittura mingħajr ma tiddisturba l-bqija tax-xogħol. Kontra ta' qabilhom li kienu artifiċjużi, l-arranġamenti tagħhom huma grazzjużi, naturali u poetiċi. 

It-trattament estetiku tan-natura mejta ta' Fede Galizia ma jerġax jidher qabel nofs is-seklu 16 u d-direzzjoni moderna li ħa dan il-ġeneru kienet iffurmata prinċipalment mix-xogħlijiet tagħha. Ħafna mill-pitturi tan-natura mejta li naraw illum huma influwenzati mill-ideat oriġinali tagħha. Ma nafux kemm hemm pitturi ta' Fede; ħafna pitturi li jistgħu jkunu tagħha ġew attribwiti lill-ekwivalenti maskili tagħha [[Panfilo Nuvolone]], li ħa ħafna mill-ispirazzjoni tiegħu mingħandha. Setgħet ispirat lill-Bergamiż [[Francesco Codino]] u lill-pittriċi [[Barokk|Barokka]] tan-natura mejta, [[Giovanna Garzoni]].

==Noti u referenzi==
{{referenzi}}

== Biblijografija ==
* Ilya Sandra Perlingieri, ''Sofonisba Anguissola,'', Rizzoli International, 1992 ISBN 978-0-8478-1544-9 [https://web.archive.org/web/20070310212608/http://www.questia.com/PM.qst?a=o&amp;d=62175815 fuq Questia]
*Chadwick, Whitney, ''Women, Art, and Society,'' (In-Nisa, l-Arti u s-Soċjetà), Thames and Hudson, [[Londra]], 1990 ISBN 978-0-500-20354-5
*Harris, Anne Sutherland u Linda Nochlin, ''Women Artists: 1550-1950'', (Artisti nisa: 1550-1950), Los Angeles County Museum of Art, Knopf, New York, 1976 ISBN 978-0-394-41169-9

{{DEFAULTSORT:Galizia, Fede}}
[[Kategorija:Twieldu fl-1578]]
[[Kategorija:Mietu fl-1630]]
[[Kategorija:Pitturi tar-Rinaxximent]]
[[Kategorija:Pitturi Taljani]]
[[Kategorija:Pittriċi]]</text>
      <sha1>5xpe8hk2a8wjcf17ecwe9alvg9rsh5v</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Skozja</title>
    <ns>0</ns>
    <id>19678</id>
    <revision>
      <id>332820</id>
      <parentid>281848</parentid>
      <timestamp>2026-10-13T15:15:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JovalQC</username>
        <id>21720</id>
      </contributor>
      <comment>/* */ Żid l-istemma araldika</comment>
      <origin>332820</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3744" sha1="b40ljzcdvpla2ip8ok9birptbodgeua" xml:space="preserve">{{Infobox Pajjiż
|isem_nattiv                 = Skozja&lt;br /&gt;''Alba''
|isem_komuni                 = Skozja
|stampa_bandiera             = Flag of Scotland.svg
|stampa_emblema              = Royal Arms of the Kingdom of Scotland.svg
|stampa_mappa                = Scotland in the UK and Europe.svg
|deskrizzjoni_mappa          =
|ħolqa_bandiera              = Bandiera tal-Iskozja
|ħolqa_emblema               = Emblema tal-Iskozja
|ħolqa_demografija           = Demografija tal-Iskozja
|mottu_nazzjonali            = ''&quot;In My Defens God Me Defend&quot;'' (Skoċċiż)
|innu_nazzjonali             = Dan il-pajjiż m'għandux innu nazzjonali
|lingwi_uffiċjali            = [[Skoċċiż Ingliż]]
|gruppi_etniċi               = 88.09% [[Nies Skoċċiż|Skoċċiż (bojod)]]&lt;br /&gt;
7.37% Brittaniċi (bojod)&lt;br /&gt;2.49% Bojod oħrajn&lt;br /&gt;2.01% oħrajn
|kapitali                    = [[Edinburgu]]
|l-ikbar_belt                = [[Glasgow]]
|tip_gvern                   = [[Devoluzzjoni Skoċċiża|Gvern devolut]]&lt;br /&gt;f'[[monarkija kostituzzjonali]]
|titlu_kap1                  = [[Monarkija tar-Renju Unit|Monarkija]] 
|titlu_kap2                  = [[L-Ewwel Ministru tal-Iskozja|L-Ewwel Ministru]]
|titlu_kap3                  = [[Prim Ministru tar-Renju Unit|Prim Ministru (RU)]]
|isem_kap1                   = [[Karlu III]]
|isem_kap2                   = [[Nicola Sturgeon]]
|isem_kap3                   = [[David Cameron]]
|żona_kklassifika            = 
|poż_erja                    =  &lt;!--pożizzjoni bbażata fuq l-istati sovrani biss--&gt;
|erja_km2                    = 78,387
|erja_mi_kw                  = 30,414
|perċentwal_ilma             = 1.9
|sena_stima_popolazzjoni     = 2011
|stima_popolazzjoni          = 5,295,000 &lt;ref&gt;http://www.bbc.co.uk/news/uk-scotland-20754750&lt;/ref&gt;
|poż_stima_popolazzjoni      = &lt;!--pożizzjoni bbażata fuq l-istati sovrani biss--&gt;
|ċensiment_popolazzjoni      = /
|sena_ċensiment_popolazzjoni = /
|densità_popolazzjoni_km2    = 67.5
|densità_popolazzjoni_mi_kw  = 174.1
|poż_densità_popolazzjoni    =  
|sena_PGD_PSX                = 
|PGD_PSX                     = 
|poż_PGD_PSX                 = 
|PGD_PSX_per_capita          =
|poż_PGD_PSX_per_capita      = 
|sena_IŻU                    = 
|IŻU                         = 
|poż_IŻU                     = 
|kategorija_IŻU              =
|tip_sovranità               = '''Stabbiliment'''&lt;br /&gt; &lt;small&gt;Matul il-[[Medju Evu]] kmieni; data eżatta mhix ċara jew kontestata. Tradizzjoni tagħti 843 CE/AD mir-Re Kenneth MacAlpin.&lt;/small&gt;
|valuta                      = [[Lira sterlina]] 
|kodiċi_valuta               = GBP
|żona_ħin                    = GMT 
|differenza_ħku              = 0
|żona_ħin_legali             = BST
|differenza_żona_ħin_legali  = +1
|cctld                       = [[.uk]]
|kodiċi_telefoniku           = +44
|sena_PGD_nominali           = 2010
|PGD_nominali                = 139.774 biljun
|poż_PGD_nominali            = 
|PGD_nominali_per_capita     = 26,766 ($43,492 USD) 
|poż_PGD_nominali_per_capita = 
|noti                        = 
}}

L-'''Iskozja''' huwa [[pajjiż]] li jifforma parti mir-[[Renju Unit]]. Il-pajjiż jokkupa it-terz ta' fuq tal-gżira tal-Gran Brittanja. Għandu fruntiera mal-[[Ingilterra]] lejn in-Nofsinhar u tmiss mal-[[Baħar tat-Tramuntana]] lejn il-Lvant, l-[[Oċean Atlantiku]] fit-Tramuntana u l-Punent,l-[[Kanal tat-Tramuntana (Gżejjer Brittaniċi)|Kanal tat-Tramuntana]] u mal-[[Baħar Irlandiż]] fil-Lbiċ. Minbarra l-parti prinċipali fil-gżira tal-Gran Brittanja l-Iskozja tipposjedi aktar minn 790 gżira, fosthom il-[[Gżejjer tat-Tramuntana]] u l-[[Ebridi]].

== Referenzi ==
{{Referenzi}}

[[Kategorija:Renju Unit]]
[[Kategorija:Pajjiżi gżejjer]]</text>
      <sha1>b40ljzcdvpla2ip8ok9birptbodgeua</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Mudell:Citation needed</title>
    <ns>10</ns>
    <id>30351</id>
    <redirect title="Mudell:Bżonn referenza" />
    <revision>
      <id>332815</id>
      <parentid>294389</parentid>
      <timestamp>2026-10-13T12:12:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>EmausBot</username>
        <id>3445</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Bot: Tranġar ta' rindirizz doppju lejn [[Mudell:Bżonn referenza]]</comment>
      <origin>332815</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="39" sha1="rc35bzqr4ux1ttao17df8qr6r17wcwr" xml:space="preserve">#RINDIRIZZA [[Mudell:Bżonn referenza]]</text>
      <sha1>rc35bzqr4ux1ttao17df8qr6r17wcwr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Mudell:Żid Ċitazzjoni</title>
    <ns>10</ns>
    <id>30352</id>
    <redirect title="Mudell:Bżonn referenza" />
    <revision>
      <id>332816</id>
      <parentid>294390</parentid>
      <timestamp>2026-10-13T12:12:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>EmausBot</username>
        <id>3445</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Bot: Tranġar ta' rindirizz doppju lejn [[Mudell:Bżonn referenza]]</comment>
      <origin>332816</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="39" sha1="rc35bzqr4ux1ttao17df8qr6r17wcwr" xml:space="preserve">#RINDIRIZZA [[Mudell:Bżonn referenza]]</text>
      <sha1>rc35bzqr4ux1ttao17df8qr6r17wcwr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sintra</title>
    <ns>0</ns>
    <id>30556</id>
    <revision>
      <id>332849</id>
      <parentid>332678</parentid>
      <timestamp>2026-10-13T21:09:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kent Wang</username>
        <id>28970</id>
      </contributor>
      <comment>Ayuntamiento, Sintra, Portugal, 2019-05-25, DD 01.jpg</comment>
      <origin>332849</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="61793" sha1="hfcgx67xh3npfwxgrz8jny8v8rn15eh" xml:space="preserve">{{Infobox city}}

'''Sintra''' (/ˈsɪntrə, ˈsiːntrə/,&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://www.lexico.com/definition/sintra|titlu=Sintra {{!}} Meaning of Sintra by Lexico|data=2020-03-22|sit=web.archive.org|data-aċċess=2023-08-11|arkivju-url=https://web.archive.org/web/20200322182558/https://www.lexico.com/definition/sintra|arkivju-data=2020-03-22|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://www.merriam-webster.com/dictionary/Sintra|titlu=Definition of SINTRA|sit=www.merriam-webster.com|lingwa=en|data-aċċess=2023-08-11}}&lt;/ref&gt; bil-[[Lingwa Portugiża|Portugiż]]: [ˈsĩtɾɐ]) hija belt u muniċipalità fir-reġjun ikbar ta' [[Liżbona]], il-[[Portugall]], li tinsab mar-Rivjera Portugiża. Il-popolazzjoni tal-muniċipalità fl-2021 kienet tlaħħaq it-385,654 ruħ&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://www.ine.pt/xportal/xmain?xlang=en&amp;xpid=INE&amp;xpgid=ine_indicadores&amp;indOcorrCod=0005889&amp;contexto=pi&amp;selTab=tab0|titlu=Statistics Portugal - Web Portal|sit=www.ine.pt|data-aċċess=2023-08-11}}&lt;/ref&gt;, f'erja ta' 319.23 kilometru kwadru (123.26 mil kwadru). Sintra hija waħda mill-iżjed muniċipalitajiet urbanizzati u l-iktar populati densament fil-Portugall. Il-muniċipalità hija destinazzjoni turistika ewlenija peress li pittoreska ħafna u għandha diversi palazzi storiċi, kastelli, bajjiet xeniċi, parks u ġonna.

Iż-żona tinkludi l-Park Naturali ta' Sintra-Cascais li minnha jgħaddu l-Muntanji ta' Sintra. Iċ-ċentru storiku tal-''Vila de Sintra'' huwa famuża għall-arkitettura [[Romantiċiżmu|Romantika]] tas-seklu 19, għall-binjiet u għall-vilel storiċi, għall-ġonna, u għall-palazzi rjali u għall-kastelli, li wasslu biex il-belt titniżżel bħala [[Sit ta' Wirt Dinji]] tal-[[UNESCO]].&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Ċita web|url=https://whc.unesco.org/en/list/723/|titlu=Cultural Landscape of Sintra|kunjom=Centre|isem=UNESCO World Heritage|sit=UNESCO World Heritage Centre|lingwa=en|data-aċċess=2023-08-11}}&lt;/ref&gt; Fost l-attrazzjonijiet ta' Sintra nsibu l-Kastell Medjevali tal-Għarab Iberiċi, il-Palazz Romantiku Nazzjonali ta' Pena u l-Palazz [[Rinaxximent|Rinaxximentali]] Portugiż Nazzjonali ta' Sintra.

Sintra hija waħda mill-iżjed muniċipalitajiet għonja kemm fil-Portugall kif ukoll fil-[[Peniżola]] Iberika inġenerali.&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://www.rtp.pt/noticias/economia/seis-dos-quinze-concelhos-mais-ricos-situam-se-na-regiao-de-lisboa_n366224|titlu=Seis dos quinze concelhos mais ricos situam-se na Região de Lisboa|kunjom=Portugal|isem=Rádio e Televisão de|data=2010-08-09|sit=Seis dos quinze concelhos mais ricos situam-se na Região de Lisboa|lingwa=pt|data-aċċess=2023-08-11}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://www.publico.pt/2003/10/13/economia/noticia/grande-lisboa-e-a-regiao-iberica-mais-rica-em-poder-de-compra-1170450|titlu=Grande Lisboa é a região ibérica mais rica em poder de compra|kunjom=Ferreira|isem=Cristina|data=2003-10-13|sit=PÚBLICO|lingwa=pt|data-aċċess=2023-08-11}}&lt;/ref&gt; Tospita waħda mill-ikbar komunitajiet ta' barranin tul ir-Rivjera Portugiża&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://www1.folha.uol.com.br/turismo/2018/06/mercado-imobiliario-em-alta-da-apelido-de-nova-miami-a-lisboa.shtml|titlu=Mercado imobiliário em alta dá apelido de nova Miami a Lisboa|data=2018-06-28|sit=Folha de S.Paulo|lingwa=pt-BR|data-aċċess=2023-08-11}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://www.dn.pt/dinheiro/sintra-reduz-taxas-para-empreendimentos-de-luxo-9348596.html|titlu=Sintra reduz taxas para empreendimentos de luxo|kunjom=https://www.facebook.com/DiariodeNoticias.pt/?fref=ts|data=2018-05-16|sit=www.dn.pt|lingwa=pt-PT|data-aċċess=2023-08-11}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://24.sapo.pt/economia/artigos/investir-13-milhoes-de-euros-para-vender-imoveis-de-luxo-em-lisboa|titlu=Investir 1,3 milhões de euros para vender imóveis de luxo em Lisboa|kunjom=SAPO|sit=SAPO 24|lingwa=pt|data-aċċess=2023-08-11}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://www.dn.pt/dinheiro/portugal-e-a-nova-miami-para-os-brasileiros-ricos-6244332.html|titlu=Portugal é a nova Miami para os brasileiros ricos|kunjom=https://www.facebook.com/DiariodeNoticias.pt/?fref=ts|data=2017-04-26|sit=www.dn.pt|lingwa=pt-PT|data-aċċess=2023-08-11}}&lt;/ref&gt; u b'mod konsistenti tikklassifika bħala wieħed mill-aqwa postijiet fejn tgħix fil-Portugall.&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://observador.pt/2017/04/05/cascais-e-a-terceira-melhor-cidade-do-pais-depois-de-lisboa-e-porto/|titlu=Cascais é a terceira melhor cidade do país, depois de Lisboa e Porto|kunjom=Observador|sit=Observador|lingwa=pt-PT|data-aċċess=2023-08-11}}&lt;/ref&gt;

Il-Forum tal-[[Bank Ċentrali Ewropew]] dwar is-Sistema Bankarja Ċentrali, avvenimenti annwali organizzat mill-Bank Ċentrali Ewropew, jiġi organizzat f'Sintra.&lt;ref&gt;{{Ċita rivista|kunjom1=Bank|isem1=European Central|data=|sena=2023|titlu=ECB Forum on Central Banking|url=https://www.ecb.europa.eu/pub/conferences/ecbforum/html/index.en.html|rivista=|lingwa=en}}&lt;/ref&gt;

== Storja ==

=== Preistorja sal-okkupazzjoni tal-Għarab Iberiċi ===
[[File:AntadeAdranunes2.jpg|ħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:AntadeAdranunes2.jpg|xellug|daqsminuri|Anta de Adrenunes.]]
[[File:AntadeMonteAbraao1.jpg|ħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:AntadeMonteAbraao1.jpg|xellug|daqsminuri|Anta do Monte Abraão.]]
L-iżjed fdalijiet bikrin ta' okkupazzjoni umana ġew skoperti f'Penha Verde: dawn il-fdalijiet jixhdu okkupazzjoni li tmur lura għall-Paleolitiku Bikri. Fdalijiet komparabbli ġew skoperti f'sit fil-beraħ f'São Pedro de Canaferrim, maġenb il-[[kappella]] tal-Castelo dos Mouros (Kastell tal-Għarab Iberiċi), li jmorru lura għan-[[Neolitiku]], u jinkludu bċejjeċ taċ-ċeramika mżejnin u utensili mikrolitiċi taż-żnied mill-ħames millenju [[Ante Christum natum|Q.K]].

Il-bċejjeċ taċ-ċeramika li nstabu lokalment jinkludu bosta vażuni tal-Kalkolitiku Aħħari mill-muntanji ta' Sintra jissuġġerixxu li bejn ir-raba' u t-tielet millenji Q.K., ir-reġjun (biswit il-villaġġ attwali ta' Sintra) kien okkupat minn insedjament Neolitiku/Kalkolitiku, b'karatteristiċi paragunabbli mal-insedjamenti ffortifikati f'Liżbona u f'[[Setúbal]]. L-evidenza skoperta f'Quinta das Sequoias u f'São Pedro de Canaferrim joħolqu kuntrast qawwi ma' dawk il-fdalijiet skoperti fir-raħal iffortifikat ta' Penha Verde u l-[[monument]] funebri ta' Bella Vista. Ġew skoperti wkoll diversi traċċi ta' fdalijiet ta' Żmien il-Bronż f'bosta postijiet fil-Muntanji ta' Sintra, inkluż biswit ir-raħal, fl-inħawi ta' Monte do Sereno, u insedjament ta' Żmien il-Bronż aħħari fi ħdan il-Kastell tal-Għarab Iberiċi li jmur lura għas-sekli 9-6 Q.K.

L-iżjed oġġett famuż minn dan il-perjodu huwa l-hekk imsejjaħ Kullar ta' Sintra, kullar tad-deheb ta' Żmien il-Bronż Nofsani li nstab qrib il-belt fl-aħħar tas-seklu 19, li mill-1900 sar parti mill-kollezzjoni tal-[[British Museum]]. Relattivament fil-qrib, f'Santa Eufémia da Serra, instab insedjament ta' Żmien il-[[Ħadid]] fejn ġew skoperti wkoll artefatti mit-tribujiet u l-popli indiġeni ta' oriġini [[Mediterran|Mediterranja]] (prinċipalment mill-perjodu Puniku).

Dawn imorru lura għall-bidu tas-seklu 5 Q.K., qabel ir-Rumanizzazzjoni tal-[[peniżola]], fl-inħawi ta' Foz do Tejo li seħħet f'nofs is-seklu 2 Q.K. Il-prossimità ta' ċentru kummerċjali kbir (Olisipo) stabbilit mill-poplu ta' Turduli Oppidani fl-ewwel nofs tal-ewwel millenju Q.K., kienet tfisser li r-reġjun ta' Sintra kien influwenzat minn insedjament uman matul diversi epoki, u diversi kulturi ħallew il-fdalijiet tagħhom fl-inħawi. It-toponimu ''Sintra'' ġej minn ''Suntria'' fil-[[Medjuevu|Medju Evu]], u jindika rabta ma' kulturi radikali Indo-Ewropej; il-kelma tfisser &quot;[[stilla]] li tiddi&quot; jew &quot;[[xemx]]&quot;, li spiss kienu sinifikanti għal dawk il-kulturi. [[Marcus Terentius Varro]] u [[Cadizian Lucius Junius Moderatus Columella]] ddeżinjaw il-post bħala &quot;il-muntanja sagra&quot; u [[Tolomew]] irrefera għalih bħala l-&quot;muntanji tal-[[qamar]]&quot;.
[[File:Barragem_romana_Belas1.JPG|ħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Barragem_romana_Belas1.JPG|xellug|daqsminuri|Parti mill-kumpless tad-Diga Rumana ta' Belas, u l-istrutturi tal-ventilazzjoni (fuq quddiem) u s-segment tad-diga (sfond).]]
Matul l-okkupazzjoni [[Imperu Ruman|Rumana]] tal-peniżola, ir-reġjun ta' Sintra kien parti miċ-''Civitas Olisiponense'' enormi li [[Ċesri]] (għall-ħabta tad-49 Q.K.) jew x'aktarx [[Ottavjanu]] (għall-ħabta tat-30 Q.K.) kien taha l-istatus ta' ''Municipium Civium Romanorum''. Id-diversi residenti tar-reġjun kienu meqjusa parti mir-''Roman Galeria'' u fil-villaġġ attwali ta' Sintra hemm fdalijiet Rumani li jixhdu l-preżenza tar-Rumani mis-sekli 1-2 Q.K. sas-seklu 5 [[WK|W.K]]. Hemm mogħdija tul il-parti tax-Xlokk tal-Muntanji ta' Sintra kkollegata mat-triq prinċipali lejn Olisipo li tmur lura għal dak il-perjodu.
[[File:Catribana2.jpg|ħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Catribana2.jpg|lemin|daqsminuri|Il-Pont Ruman ta' Catribana.]]
Din il-mogħdija kienet parti mir-rotta attwali ta' ''Rua da Ferraria'', ''Calçada dos Clérigos'' u ''Calçada da Trindade''. Skont id-drawwa Rumana li l-oqbra jitqiegħdu tul it-toroq u d-djar tagħhom, hemm evidenza ta' kitbiet imnaqqxa fuq il-monumenti funebri Rumani, li jmorru lura l-iktar għas-seklu 2. L-inħawi madwar ir-raħal modern ta' Sintra, minħabba l-prossimità ta' Olisipo, l-isem antik ta' Liżbona, dejjem kienu marbuta ferm mal-insedjament ewlieni, tant li l-Funtana ta' Armés, funtana tas-seklu 1 fil-villaġġ ta' Armés, Terrugem, f'Sintra, kienet inbniet minn Lucius Iulius Maelo Caudicus, minn Olisipo, f'ġieħ l-Imperatur Ruman [[Awgustu]].

Matul l-okkupazzjoni tal-Għarab Iberiċi f'Sintra (bl-[[Lingwa Għarbija|Għarbi]]: Xintara), il-[[Kittieb|kittieba]] Griegi-Latini kitbu dwar l-okkupazzjoni espliċita tal-inħawi taċ-ċentru tar-raħal. Deskrizzjoni tal-ġeografu [[Al-Bacr]], iddeskriviet lil Sintra bħala &quot;wieħed mill-irħula li jiddependu fuq Liżbona f'Al-Andalus, qrib il-baħar&quot;, u kkaratterizzata bħala &quot;post li b'mod permanenti jkun fiċ-ċpar li qatt ma jgħeb&quot;.
[[File:Castelo_dos_Mouros,_Sintra,_Portugal,_2019-05-25,_DD_82.jpg|ħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Castelo_dos_Mouros,_Sintra,_Portugal,_2019-05-25,_DD_82.jpg|xellug|daqsminuri|200x200px|Il-Kastell tal-Għarab Iberiċi, fuq il-qċaċet tal-għoljiet ta' Sintra.]]
Matul ir-''Reconquista'' (għall-ħabta tas-seklu 9), iċ-ċentru u l-kastell prinċipali ta' Sintra ġew iżolati mill-armati [[Kristjaneżmu|Kristjani]]. Wara l-waqgħa tal-Kaliffat ta' [[Córdoba, Spanja|Córdoba]], fir-rebbiegħa tal-1093 ir-Re ta' [[León]], [[Alfonso VI]], ingħata l-bliet ta' [[Santarém]] u ta' Liżbona u l-Kastell ta' Sintra. Wara dan kien hemm perjodu ta' nuqqas ta' stabbiltà interna fi ħdan it-''taifa'' [[Iżlam|Musulmani]] tal-peniżola, u b'mod partikolari d-deċiżjoni tal-mexxej tat-Taifa ta' [[Badajoz]], [[Umar ibn Muhammad al-Mutawakkil]], li wara eżitazzjoni mill-1090 sal-1091, qiegħed it-territorju tiegħu taħt it-tmexxija ta' Alfonso VI meta ġie ffaċċjat mit-theddida tal-Almoravidi. Afonso ħa l-belt u l-kastell ta' Sintra bejn it-30 ta' April u t-8 ta' Mejju 1093, iżda ftit wara li ġew ittrasferiti, Sintra u Liżbona nħakmu mill-Almoravidi. Santarém ġiet salvata minn Enriku, li Alfonso VI ta' León u Kastilja nnomina bħala l-Konti tal-Portugall fl-1096, minflok Raymond ta' Bourgogne.

=== Renju ===
[[File:Castelo-Mouros_Capela.jpg|ħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Castelo-Mouros_Capela.jpg|lemin|daqsminuri|Il-fdalijiet tal-kappella ta' São Pedro de Canaferrim, mibnija minn Afonso Henriques wara li l-Għarab Iberiċi arrendew f'Sintra.]]
F'Lulju 1109, il-Konti Enriku reġa' ħakem il-Kastell ta' Sintra. Sena qabel kien sar tentattiv mill-Prinċep Sigurd tal-[[Kruċjata|Kruċjati]], iben [[Magnus III]] tan-[[Norveġja]], biex jaħtaf il-kastell mill-Għarab Iberiċi fi triqtu lejn l-[[Ġerusalemm|Art Imqaddsa]]. Il-forzi ta' Sigurd żbarkaw fil-bokka tax-xmara Colares iżda ma rnexxilhomx jieħdu l-kastell. Iżda kien biss wara l-ħakma ta' Liżbona, f'Ottubru 1147, minn [[Afonso Henriques]] (bl-appoġġ tal-ġellieda tal-Kruċjati), li l-kastell ġie ċedut b'mod definittiv lill-Kristjani, f'Novembru. Ġie integrat fid-dominji Kristjani flimkien ma' Almada u ma' Palmela wara li arrendew. Afonso Henriques stabbilixxa l-Knisja ta' São Pedro de Canaferrim fi ħdan il-ħitan tal-Kastell tal-Għarab Iberiċi biex ifakkar is-suċċess tiegħu.
[[File:Ayuntamiento, Sintra, Portugal, 2019-05-25, DD 01.jpg|ħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Sintra_Town_Hall.jpg|xellug|daqsminuri|Il-binja muniċipali ta' Sintra, li nbniet wara l-1154 biex tospita l-amministrazzjoni lokali.]]
Fid-9 ta' Jannar 1154, Afonso Henriques iffirma ''foral'' (&quot;karta&quot;) għar-raħal ta' Sintra, bit-territorji u l-proprjetajiet rispettivi kollha. Il-karta stabbiliet il-munċipalità ta' Sintra, li kellha territorju tassew kbir, li eventwalment ġie maqsum f'erba' parroċċi kbar: São Pedro de Canaferrim (fil-kastell), São Martinho (fir-raħal ta' Sintra), Santa Maria u São Miguel (fis-sede ekkleżjastika ta' Arrabalde). Is-sede muniċipali bikrija, ir-raħal ta' Sintra, kienet iċ-ċentru ta' komunità sinifikanti ta' [[Ġudaiżmu|Lhud]] Sefardiċi, b'sinagoga u b'kwartier Lhudi. Din il-komunità ma kinitx limitata għar-raħal ta' Sintra: jissemmew kwartieri speċifiċi matul ir-renju tar-Re Denis f'Colares, iżda ġarrbu pressjoni kbira mill-influss tas-servi Kristjani. Matul is-sekli 12 u 13, minħabba l-fertilità tar-raba', diversi kunventi, monasteri u ordnijiet militari bnew jew stabbilew residenzi, vilel, imtieħen tal-ilma u vinji. Hemm rekords muniċipali minn dan il-perjodu ta' għadd ta' donazzjonijiet u għotjiet; bejn l-1157 u l-1158, Afonso Henriques ta donazzjoni lill-mastru tal-Kavallieri tat-Templari, [[Gualdim Pais]], ta' diversi djar u vilel fiċ-ċentru ta' Sintra.

Fl-1210, il-Monasteru ta' Santa Cruz f'[[Coimbra]] akkwista erbat idjar f'Pocilgais, li ġew rilaxxati fl-1230, filwaqt li fl-1264 kellu l-kontroll ta' djar u ta' vinji f'Almargem. Fl-1216, il-Monasteru ta' São Vicente de Fora (Liżbona) kellu vinja wkoll f'Colares u fl-1218, kellu vilel f'Queluz u f'Barota. Fl-istess żmien bejn l-1223 u l-1245, il-[[Monasteru ta' Alcobaça|Monasteru ta' Santa Maria de Alcobaça]] kellu diversi privileġġi fit-territorju. L-Ordni militari ta' [[Santiago de Compostela|Santiago]] kellu villa f'Arrifana fl-1260. Bosta mid-donazzjonijiet ta' Afonso Henriques fis-seklu 12, inkluż privileġġi assenjati lil dawn l-istituzzjonijiet, ġew ikkonfermati fl-1189 minn ibnu [[Sancho I]] (1185-1211), skont l-istrateġija soċjali, [[politika]] u ekonomika matul l-era ta' wara r-''Reconquista''. B'hekk, wara l-1261, Sintra kellha amministrazzjoni lokali li kienet tikkonsisti minn ''alcalde'' li jirrappreżenta l-Kuruna, u żewġ imħallfin lokali eletti mill-pubbliku. Matul il-kunflitt politiku bejn ir-Re [[Sancho II]] (1223-1248) u l-Knisja, il-knejjes ta' São Pedro u ta' São Martinho, li kienu proprjetajiet tar-Re, ġew ċeduti lill-Isqof ta' Liżbona u lis-Sé. Minkejja dan, il-patrimonju tal-Kuruna ġie definit minn stadju bikri: fl-1287, ir-Re Denis ta r-raħal b'donazzjoni lir-Reġina Eliżabetta tal-Portugall, flimkien mal-binjiet sinjorili u l-benefiċċji assoċjati kollha tagħhom. Iktar 'il quddiem, dawn l-artijiet ġew ittrasferiti lill-Infante Afonso (li iktar 'il quddiem sar ir-Re Afonso IV), u baqgħu fil-pussess tiegħu sal-1334, qabel ma s-sjieda għaddiet għand ir-Reġina (bil-Portugiż: ''Casa da Rainha'').

Il-[[pesta s-sewda]] waslet f'Sintra fis-seklu 14; fl-1350, huwa magħruf li l-marda kkawżat il-[[mewt]] ta' ħames skribi muniċipali. X'aktarx li kien hemm għadd ferm ikbar ta' mwiet, x'aktarx minħabba l-klima bierda u l-umdità, li kienu kundizzjonijiet li għenu biex il-marda tinxtered.
[[File:Palacio_Nacional,_Sintra,_Portugal,_2019-05-25,_DD_75.jpg|ħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Palacio_Nacional,_Sintra,_Portugal,_2019-05-25,_DD_75.jpg|lemin|daqsminuri|Il-Palazz ta' Sintra, għal żmien twil ir-residenza tal-familja rjali matul is-sajf.]]
Matul ir-renju tar-Re Ferdinandu (1367-1383), Sintra kellha rwol importanti fiż-żwieġ kontroversjali tal-monarka ma' Dona Leonor Telles de Menezes. Fl-1374, ir-Re ta Sintra b'donazzjoni lil żewġu, li kien iżżewweġ b'mod sigriet fit-Tramuntana tal-pajjiż. Flimkien ma' Sintra, ir-Re kkonċeda l-muniċipalitajiet ta' [[Vila Viçosa]], [[Abrantes]] u Almada, xi ħaġa li nkorlat ferm lill-kunsill privat tiegħu; wara konfrontazzjoni, ir-Re abbanduna dmirijietu u vvjaġġa lejn Sintra, fejn baqa' għal xahar fuq il-pretest tal-kaċċa. Peress li Sintra kienet tinsab relattivament qrib Liżbona, ħafna miċ-ċittadini tagħha ssejħu biex jaħdmu fuq proġetti għall-Kuruna fil-[[belt kapitali]]: fl-1373, ir-Re Ferdinandu ddeċieda li jiffortifika l-belt bi swar, u talab fondi jew ħaddiema mill-artijiet kostali f'Almada, f'Sesimbra, f'Palmela, f'Setúbal, f'Coina, f'Benavente u f'Samora Correia, kif ukoll Ribatejo kollu, u miż-żoni interni ta' Sintra, Cascais, Torres Vedras, Alenquer, Arruda, Atouguia, Lourinhã, Telheiros u Mafra. Matul il-Kriżi Dinastika bejn l-1383 u l-1385, Sintra ngħaqdet ma' Leonor Telles biex tappoġġa l-proklamazzjoni ta' bintha, Beatrice, li żżewġet lil [[Ġwanni I]] ta' Kastilja, bħala r-Reġina tal-Portugall u ta' Kastilja. Wara t-telfa mġarrba mill-armata Kastiljana f'Aljubarrota (Awwissu 1385) kontra t-truppi Portugiżi u [[Ingilterra|Ingliżi]], ikkmandati minn [[Nuno Álvares Pereira]], Sintra saret wieħed mill-aħħar postijiet li arrenda lill-Mastru ta' Aviz, li iktar 'il quddiem sar ir-Re tal-Portugall (wara l-1383).

=== Era Ġwannina u Filippina ===
Ġwanni I (1385-1433), l-ewwel re tat-tieni dinastija, kiser it-tradizzjoni tat-trasferiment ta' Sintra lill-''Casa da Rainha'' (proprjetà tar-reġina). X'aktarx għall-ħabta tal-1383, Ġwanni I ta l-artijiet ta' Sintra lill-Konti Henrique Manuel de Vilhena, u malajr irrevoka d-deċiżjoni wara li Henrique żamm mal-Infanta fit-tilwim dinastiku. Għalhekk, Sintra baqgħet tkun parti mill-pussessi tar-re, li espanda t-territorju lokali. Sal-aħħar tas-seklu 17, il-palazz irjali kien jikkostitwixxi waħda mir-residenzi prinċipali u proprjetajiet tas-saf tal-qorti: minn hemm Ġwanni ddeċieda li jaħkem lil Ceuta (1415); ir-Re Afonso V twieled u miet fil-palazz (1433-1481); u r-Re Ġwanni II (1481-1495) sar sovran.

F'dokument maħruġ fl-1435 mir-Re Dwardu (1433-1438), ir-reġjun ġie deskritt bħala: &quot;Art tal-Comarca bl-arja tajba u b'abbundanza ta' ilma, baħar u art [...] l-iżjed belt leali ta' Liżbona peress li tinsab daqstant viċin, li fiha biżżejjed diverżjonijiet u distrazzjonijiet permezz tal-muntanji u l-kaċċa...&quot;.

Matul l-Era tal-Iskoperti Portugiżi, diversi nies li twieldu Sintra nkitbu fl-istorja. Fl-1443, [[Gonçalo de Sintra]], skudier tal-familja tal-Infante Enriku, intbagħat mill-prinċep bħala kaptan ta' karavella lejn il-kosta tal-Afrika. Huwa esplora l-inħawi ħdejn ix-xmara Ouro u eventwalment miet hemmhekk fl-1444. [[Pedro de Sintra]] u [[Soeiro da Costa]] iktar 'il quddiem immappjaw il-biċċa l-kbira tal-kosta [[Oċean Atlantiku|Atlantika]] tal-Afrika, għall-ħabta tal-mewt ta' Enriku fl-1460.

Fl-aħħar tas-seklu 15, l-importanza ta' Sintra fl-itinerarji uffiċjali wasslet biex ir-Reġina Eleanor ta' Viseu (il-mara tar-Re Ġwanni II), li dak iż-żmien kienet il-benefattur prinċipali tal-''Misericóridas'' Portugiżi, tespandi l-istituzzjonijiet prinċipali tagħha f'Sintra. Il-''Hospital e Gafaria do Espírito Santo'', li minnu fadal biss il-kappella ta' São Lázaro, inbena sabiex jipprovdi assistenza u appoġġ lil-lebrużi fl-inħawi (il-kappella għadha tinkludi s-simbolu tar-Re Ġwanni, il-pellikan, u tar-Reġina Leonor, il-gamblu). Fl-1545, l-isptar ġie ttrasferit lill-amministrazzjoni tas-''Santa Casa da Misericórdia'' ta' Sintra li ġiet stabbilita mir-Reġina Katerina tal-[[Awstrija]], il-mara ta' Ġwanni III.

Ir-Re [[Manwel I]] (1495-1521) kien jieħu pjaċir iqatta' s-sjuf tiegħu f'Sintra, minħabba tal-klima bierda tagħha u l-abbundanza ta' [[Annimal|annimali]] tal-kaċċa; bħalma nnota [[Damião de Góis]], il-kronista tiegħu: &quot;minħabba li huwa wieħed mill-postijiet fl-Ewropa li huwa iktar biered, u brijuż biex kwalunkwe Re, Prinċep jew Mastru jqattgħu l-ħin tagħhom hemmhekk, billi apparti l-arja tajba tal-muntanji, imsejħa miċ-ċittadini lokali iktar anzjali bħala l-promontorju tal-qamar, hemm ħafna ċrievi u annimali oħra għall-kaċċa, u fuq kollox ħafna u ħafna troti tajbin, ta' tipi differenti, u fejn fl-Ispanja kollha wieħed jista' jsib bosta fawwariet tal-ilma...&quot;. Bejn is-seklu 15 u 16, wara li vvjaġġa lejn il-Kuruna ta' Kastilja u l-Kuruna ta' Aragona meta tqies bħala l-eredi ta' dawk ir-renji fl-1498, ir-re ttrasforma u arrikkixxa l-belt u r-reġjun b'diversi xogħlijiet pubbliċi. Dawn kien jinkludu r-rikostruzzjoni tal-Knisja [[Gotika]] antika ta' São Martinho u fl-1511 il-kostruzzjoni tal-Monasteru ta' Nossa Senhora da Pena fuq l-ogħla quċċata tal-Muntanji ta' Sintra, li mbagħad ġie ttrasferit lill-Ordni ta' San Ġlormu. Fit-tieni nofs tas-seklu 16, Sintra kienet ċentru għall-kortiġjani u l-membri tal-aristokrazija bdew jibnu l-vilel u l-irziezet fi ħdan ir-reġjun. F'dan l-ambjent rurali, mill-1542, il-Viċirè tal-[[Indja]], [[D. João de Castro]] (1500-1548) beda jirresjedi f'Quinta da Penha Verde, fejn kien jikkollezzjona eżempji tal-kultura Portugiża ta' dak iż-żmien, inkluż xogħlijiet tal-artist rinomat [[Francisco de Holanda]]. Kien matul dan ir-[[Rinaxximent]] kulturali li tlesta l-presbiterju tal-irħam skolpit bejn l-1529 u l-1532 minn [[Nicolau Chanterene]] għall-kappella tal-Monasteru ta' Nossa Senhora da Pena, flimkien mal-portiku tal-Knisjja ta' Nossa Senhora da Conceição da Ulgueira (1560).
[[File:Convento_dos_Capuchos_0621.jpg|ħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Convento_dos_Capuchos_0621.jpg|xellug|daqsminuri|200x200px|Il-Kunvent tal-Kapuċċini, l-irtir monastiku stabbilit matul l-istorja primordjali tal-muniċipalità (is-seklu 16).]]
[[Luís de Camões]] (1524-1580) irrefera għall-muntanji ta' Sintra f'Os Lusíadas, bħala art mitika mmexxija min-ninfej tal-ilma. Il-[[poeta]] Rinaxximentali [[Luisa Sigea]] — Syntrae Aloisiae Sygeae f'[[Pariġi]] (1566) u f'[[Madrid]] (1781) irreferiet għal Sintra bħala &quot;wied pjaċevoli, bejn l-irdumijiet li jibqgħu telgħin sas-smewwiet... imnaqqax f'għoljiet grazzjużi li fihom wieħed jista' jisma' l-ħoss tal-ilmijiet... [fejn] kollox, fil-fatt, isaħħar u jfewwaħ l-ambjent bir-riħa u bil-[[frott]] tiegħu&quot;.

Bil-mewt tal-Kardina-Re Enriku (1578-1580), [[Filippu II]] ta' [[Spanja]] wiret ir-Renju tal-Portugall, u beda unjoni personali mal-kuruni li damet sal-1640. Matul dan il-perjodu, il-poter politiku Portugiż ġie ttrasferit minn Sintra għal Vila Viçosa, iċ-ċentru prinċipali tal-familja ta' Braganza, li d-duki tagħha, dixxendenti ta' Ġwanni tal-Portugall, kienu l-eredi għat-tron tal-Portugall. Wara d-deċiżjoni tal-''Cortes'' ta' [[Tomar]] fl-1581, Filippu, bħala r-Re tal-Portugall, aċċetta amministrazzjoni magħmula mill-aristokrazija Portugiża. Huwa għadda minn Sintra għall-ħabta ta' Ottubru 1581, u żar il-monasteru u l-knejjes. Kien matul dan il-perjodu li s-setta tal-Bastjaniżmu, bit-tama tar-ritorn tar-Re Bastjan, intemmet, meta feġġew diversi &quot;Bastjani&quot; foloz. Fl-1585, [[Mateus Alvares]], li twieled fil-gżira ta' [[Terceira]] fl-[[Azores]] u kien il-gwardjan tal-eremitaġġ ta' São Julio, għamilha tabirruħu kien ir-Re Bastjan u ħoloq kunflitt f'Sintra, f'Madra, f'Rio de Mouro u f'Ericeira. L-avventura ta' Bastjan intemmet bit-tgħalliq ta' tletin ruħ u bit-tbatija ta' bosta oħrajn. Għalhekk, ma kinitx sorpriża, li ż-żjara fl-1619 tar-Re [[Filippu IV ta' Spanja]] (Filippu III tal-Portugall) irriżultat f'bosta familji jaħarbu lejn l-għoljiet. Matul din l-unjoni (1580-1640), Sintra kienet post privileġġat għall-&quot;eżiljati&quot; Portugiżi mill-qorti Kastiljana; in-nobbli li xtaqu jitbegħdu min-nobbiltà Spanjola kienu jixtru l-artijiet fir-reġjun, 'il bogħod mill-intriċċi tal-qorti. Fi żmien ir-Restawr, fl-1640, il-muniċipalità kellha bejn wieħed u ieħor 4,000 resident.

=== Era Brigantina ===
[[File:Jardim Pênsil, Palácio Nacional de Queluz 06.jpg|ħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Palais_royal_de_Queluz_-_Vue_g%C3%A9n%C3%A9rale.jpg|lemin|daqsminuri|Il-Palazz Irjali ta' Queluz.]]
Il-gwerra ma' Spanja (1640-1668), l-istabbiliment ta' Mafra matul ir-renju ta' Ġwanni V tal-Portugall (1706-1750) permezz tal-kostruzzjoni tal-[[Palazz ta' Mafra|Palazz-Kunvent]], u iktar 'il quddiem il-kostruzzjoni tal-Palazz Irjali ta' Queluz fl-1747 matul ir-renji ta' Ġużeppi I (1750-1777) u Marija I (1777-1816), għenu biex jonqsu ż-żjarat irjali lejn ir-reġjun. Matul dan iż-żmien ġew dokumentati żewġ żjarat biss: fl-1652 u fl-1654, rispettivament iż-żjara tar-Reġina Luísa de Gusmão u tar-Re Ġwanni IV (1640-1656), u d-difna finali tar-Re Afonso VI.
[[File:D._Afonso_VI_Preso_em_Sintra_(Roque_Gameiro,_Quadros_da_História_de_Portugal,_1917).png|ħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:D._Afonso_VI_Preso_em_Sintra_(Roque_Gameiro,_Quadros_da_Hist%C3%B3ria_de_Portugal,_1917).png|lemin|daqsminuri|Ir-re Afonso VI mitfugħ il-ħabs fil-Palazz ta' Sintra, [[pittura]] ta' Alfredo Roque Gameiro.]]
Bl-allegazzjoni li r-re kien iġġennen u li l-eredi kien inkapaċi, id-Duka ta' Cadaval u l-Infante Peter mexxew kolp ta' stat fl-1667 li rriżulta fir-riżenja tal-Konti ta' Castelo Melhor, il-Ministru tar-Re Afonso VI (1656-1683) u fit-tfigħ il-ħabs tal-monarka. Fl-1668, il-Cortes ta' Liżbona kkonfermaw lill-Infante Peter, ħu r-re, bħala r-reġġent u l-eredi. Afonso VI għex il-kumplament ta' ħajtu bħala priġunier fil-Paço da Ribeira (1667-1669), fil-Fortizza ta' [[Ġwanni l-Battista|San Ġwann il-Battista]] f'[[Angra do Heroísmo|Angra]], fl-Azores (1669-1674) u finalment, wara l-iskoperta ta' konfoffa biex jinqatel ir-reġġent, fil-Paço da Vila in Sintra (1674-1683).

Mis-[[seklu 17]] sas-seklu 18, ir-reġjun kien ċentru tal-ordnijiet reliġjużi tal-kontemplazzjoni li stabbilew kunventi f'Sintra. Iżda baqa' post tal-ħrejjef, bi spazji forestali kbar, imdallmin, makabri u misterjużi. Il-patri Baião, fil-''Portugal Cuidadoso'' (1724) tiegħu nnota: &quot;Qrib il-Palazz ta' Sintra kien hemm foresta, tant densa, li binhar, kienet tbeżża' lil kull min kien jidħol fiha. U [r-Re] D. Sebastian kien ħieles minn dan il-biża', tant li kien imur jimxi hemmhekk billejl, ħafna drabi għal sagħtejn jew tliet sigħat&quot;. Mill-bidu tat-tieni nofs tas-seklu 18 sas-seklu 19, Sintra saret magħrufa bħala post nostalġiku u misterjuż li ġie deskritt minn bosta barranin.
[[File:Byron_1813_by_Phillips.jpg|ħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Byron_1813_by_Phillips.jpg|xellug|daqsminuri|[[Lord Byron]] (1788-1824) kien partikolarment jieħu pjaċir joqgħod f'Sintra li hija deskritta f'''Childe Harold's Pilgrimage'' bħala &quot;ġenna glorjuża&quot;.]]
Kienet &quot;l-Eden glorjuż&quot; tar-Romantiku Lord Byron; &quot;il-post pjaċevoli&quot; ta' [[Almeida Garrett]]; &quot;il-bejta tal-maħbubin fejn meta l-weraq kien jibdel il-kulur għal lewn romantiku, in-nobbli kienu jerħu lilhom infushom f'idejn il-poeti&quot; ta' [[Eça de Queirós]]; jew il-post fejn [[Richard Strauss]] ra ġnien &quot;paragunabbli mal-[[Italja]], ma' [[Sqallija]], mal-[[Greċja]] jew mal-[[Eġittu]], tassew ġnien ta' Klingsor, u fl-għoljiet, hemm kastell tal-Kalċi Mqaddes&quot;.

Min-naħa l-oħra, it-terremot ta' Liżbona tal-1755, ġab miegħu l-qerda taċ-ċentru ta' Sintra kif ukoll għadd ta' mwiet, u dan irriżulta fil-bini u fir-restawr fit-tieni nofs tas-seklu 18. Fis-seklu 18 ukoll, ġie stabbilit l-ewwel bini industrijali fir-raħal: il-''Fábrica de Estamparia de Rio de Mouro'' (il-Fabbrika tal-Istamperija tax-Xmara Mouro) fl-1778.
[[File:Seteais_façade.JPG|ħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Seteais_fa%C3%A7ade.JPG|lemin|daqsminuri|Il-faċċata tal-Palazz ta' Seteais, li ġie mkabbar għaż-żjarat tal-familja rjali mill-Markiża ta' Marialva.]]
Iż-żjara tar-Reġina Marija I fl-1787 wasslet għar-restawr u għat-tiżjin mill-ġdid ta' xi swali u kmamar tal-binjiet muniċipali. Il-festi l-kbar tal-1795 biex tiġi ċċelebrata l-magħmudija tal-Infante António, iben Ġwanni VI, irriżultaw f'balli kbar fil-Palazz ta' Queluz. Fl-1838, ir-Re-Konsorti, Ferdinandu II xtara l-Monasteru ta' Nossa Senhora da Pena u żona enormi biswit, u kkummissjona lill-[[arkitett]] [[José de Costa e Silva]] biex jibni ħnejja li tgħaqqad iż-żewġ kwartieri tal-Palazz ta' Seteais (li kien proprjetà tal-Markiż ta' Marialva), sabiex titfakkar iż-żjara tal-1802 tal-Prinċep u tal-Prinċipessa tal-[[Brażil]], Ġwanni u Carlota Joaquina, u ż-żjara sussegwenti ta' binhom, ir-Re assolutist Miguel, fl-1830.
[[File:Palacio_de_Monserrate_-_Vista_lateral.jpg|ħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Palacio_de_Monserrate_-_Vista_lateral.jpg|xellug|daqsminuri|200x200px|Il-Palazz ta' Monserrat fuq quċċata ta' għolja oħra qrib il-belt ta' Sintra.]]
Matul it-tielet kwart tas-seklu 18 u prattikament matul is-seklu 19 kollu, il-vjaġġaturi barranin u l-aristokratiċi Portugiżi, imqanqlin mir-Romantiċiżmu, reġgħu skoprew il-maġija ta' Sintra, speċjalment tal-pajsaġġi eżotiċi u tal-klima tagħha. Iż-żjarat tagħhom wasslu biex jiġu stabbiliti diversi lukandi, u waħda minnhom, ta' Lawrence, li nfetħet fl-1764, baqgħet tiffunzjona sal-2018. Fis-sajf tal-1787, [[William Beckford]] qagħad mal-Markiż ta' Marialva, il-mastru taż-żiemel tar-renju, fir-residenza tiegħu ta' Seteais. Fil-bidu tas-seklu 19, il-Prinċipessa Carlota Joaquina, mart il-Prinċep Reġġent Ġwanni, xtrat il-proprjetà u l-Palazz ta' Ramalhão. Bejn l-1791 u l-1793, [[Gerard Devisme]] bena villa Neo-Gotika fil-proprjetà estensiva tiegħu f'Quinta de Monserrat (li iktar 'il quddiem saret magħrufa bħala l-Palazz ta' Monserrat). Beckford, li baqa' f'Sintra, kera l-proprjetà mingħand Devisme fl-1794. Il-pajsaġġ, moħbi fiċ-ċpar, attira wkoll lil Ingliż ieħor, Sir [[Francis Cook]], li okkupa l-proprjetà, u bena paviljun orjentali.
[[File:Sintra_-_Palacio_da_Pena_(20332995770).jpg|ħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Sintra_-_Palacio_da_Pena_(20332995770).jpg|lemin|daqsminuri|200x200px|Il-Palazz Nazzjonali ta' Pena: ir-residenza tas-sajf tal-monarki tal-Portugall matul is-seklu 19.]]
Il-Palazz ta' Pena, is-simbolu eżemplari Romantiku Portugiż ta' Sintra, inbeda mir-Re-Konsorti Ferdinandu, ir-raġel tar-Reġina Marija II (1834-1853), membru mwieled Ġermaniż tal-familja ta' Saxe-Cobourg-Gotha. Il-palazz inbena fuq il-fdalijiet tal-monasteru tas-seklu 16 tal-Ordni ta' San Ġlormu, u ġew ikkonservati bosta aspetti fundamentali, inkluż il-knisja, il-kjostru u xi kwartieri oħra. L-arkitettura hija waħda eklettika, influwenzata minn bosta stili arkitettoniċi, bħala evidenza tal-era tar-Romantiċiżmu.

It-taħlit intenzjonali tal-istili eklettiċi jinkludi n-Neo-Gotiku, in-Neo-Manwelin, in-Neo-Iżlamiku, u n-Neo-Rinaxximentali. Dawn ħarġu fid-dieher l-iktar permezz tar-rinnovazzjonijiet ewlenin tas-seklu 19. Id-disinn kien proġett tal-Baruni von Eschwege u Ferdinandu II, biex il-Palazz Nazzjonali ta' Sintra jiġi sostitwit bħala alternattiva għar-residenza tas-sajf f'Cascais. Wara Sintra, il-monarki Lwiġi tal-Portugal (1861-1889) u Carlos tal-Portugall (1863-1908) temmew is-sjuf tagħhom bi żjarat lejn Cascais fix-xhur ta' Settembru u ta' Ottubru.
[[File:Quinta_da_Regaleira13.jpg|ħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Quinta_da_Regaleira13.jpg|lemin|daqsminuri|267x267px|Quinta da Regaleira, attrazzjoni integrali tal-Pajsaġġ Kulturali ta' Sintra.]]
Fl-1854 ġie ffirmat l-ewwel kuntratt għall-kostruzzjoni ta' linja ferrovjarja bejn Sintra u Liżbona. Digriet iffirmat fis-26 ta' Ġunju 1855 irregola l-kuntratt bejn il-gvern u l-Konti Claranges Lucotte iżda iktar 'il quddiem tħassar fl-1861. Il-linja finalment ġiet inawgurata fit-2 ta' April 1887.

Sal-bidu tas-seklu 20, Sintra ġiet rikonoxxuta bħala post li l-aristokratiċi u l-miljunarji kienu jżuru fis-sajf. Fosthom, [[Carvalho Monteiro]], is-sid ta' binja konsiderevoli (magħrufa bħala &quot;''Monteiro dos Milhões''&quot;) mibnija qrib ir-raħal prinċipali, fuq proprjetà li kien xtara mill-Barunessa ta' Regaleira, ta' palazz lussuż Neo-Rinaxximentali, ibbażat fuq arkitettura Neo-Manwelina.

Mit-tieni nofs tas-seklu 19 sal-ewwel deċennji tas-seklu 20, Sintra saret ukoll post privileġġat fost l-artisti: mużiċisti bħal Viana da Mota; kompożituri bħal Alfredo Keil, pitturi bħal João Cristino da Silva (l-awtur ta' waħda mit-tieli l-iktar rinomati tal-arti Romantika Portugiża, &quot;Five Artists in Sintra&quot; (Ħames Artisti f'Sintra)), kittieba bħal Eça de Queirós jew Ramalho Ortigão, kollha kemm huma għexu, ħadmu jew ġew ispirati mill-pajsaġġi ta' Sintra.

=== Repubblika ===
[[File:Sintra,_part_of_the_historic_centre.jpg|ħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Sintra,_part_of_the_historic_centre.jpg|daqsminuri|Parti miċ-ċentru storiku.]]
Il-proklamazzjoni ta' Repubblika Portugiża fl-1910 ittrasformat il-klima idillika ta' Sintra. F'daqqa waħda ġie promoss l-iżvilupp ekonomiku; il-benefiċċji potenzjali għar-reġjun mit-tkabbir fl-agrikoltura, l-industrija u l-kummerċ ġew promossi biex jitrawwem l-iżvilupp. Fl-1908 ġiet stabbilita żona għat-tkabbir tal-inbid f'Colares. Ġiet stabbilita wkoll kummissjoni għall-monitoraġġ tal-kwalità tal-inbid u għall-promozzjoni tal-esportazzjoni tiegħu, u fl-1914 ġiet stabbilita l-assoċjazzjoni kummerċjali u industrijali ta' Sintra (bil-Portugiż: ''Associação Comercial e Industrial de Sintra'') sabiex jiġu ġestiti l-konċessjonijiet. Sadanittant, f'isem il-progress lajk u popolari, partijiet mill-wirt kulturali nqerdu, inkluż l-annessi tal-villaġġ Medjevali biswit il-Palazz fl-1911, filwaqt li n-navata tal-Knisja tal-Misericórdia ċċekknet għal presbiterju sabiex it-triq setgħet titwessa'. L-ewwel deċennji tas-seklu 20 kienu ż-żmien fejn seħħet l-iżjed urbanizzazzjoni rapida tar-raħal, appoġġat mil-linja ferrovjarja li tikkollega r-raħal ma' Liżbona u l-influss tal-vjaġġaturi fis-sajf.

Matul is-snin 20 tas-seklu 20, il-ħsara fil-konfront ta' siti kulturali importanti wasslet għall-ħolqien ta' istituzzjonijiet biex jistudjaw u jipproteġu l-wirt artistiku kbir. L-''Instituto Histórico de Sintra'' (l-Istitut Storiku ta' Sintra), taħt it-tmexxija ta' Afonso de Ornelas, kellu rwol importanti f'dan il-perjodu. L-istudji arkeoloġiċi rriżultaw fi żvilupp konsiderevoli: fl-1927, Félix Alves Pereira reġa' skopra l-insedjamenti Neolitiċi ta' Santa Eufémia, u fl-1929 tlestiet l-ewwel pubblikazzjoni tal-iskoperti tal-monumenti preistoriċi ta' Praia das Maçãs. Minn dak iż-żmien tas-snin 70 tas-seklu 20, iż-żona kostali ta' Sintra kienet qed issir destinazzjoni tas-sajf, u dan wassal għall-kostruzzjoni ta' residenzi tas-sajf Portugiżi. Bosta arkitetti Portugiżi importanti żviluppaw proġetti f'din iż-żona fl-ewwel nofs tas-seklu 20, inkluż Raul Lino, Norte Júnior u Tertuliano de Lacerda Marques.

Dawn il-proġetti wasslu benefiċċji għar-raħal u għar-reġjun, żiedu t-turiżmu u attiraw lil diversi Portugiżi notevoli bħala residenti: il-kittieb Ferreira de Castro; l-iskultur Anjos Teixeira; l-arkitetti Norte Júnior u Raul Lino; il-pitturi Eduardo Viana, Mily Possoz u Vieira da Silva; il-poeta Oliva Guerra; il-kompożitur u s-surmast Frederico de Freitas; l-istoriċi Francisco Costa, Felix Alves Pereira u João Martins da Silva Marques.

Fl-1944, qabel ma ġie arrestat, il-Prim Ministru ta' Franza [[Pierre Laval]] minn Vichy kien ippjana li jmur jgħix f'proprjetà f'Sintra, fejn kienet inkrietlu dar apposta għalih.

Il-pjanta muniċipali tal-1949 ta' De Groer kienet maħsuba biex tipproteġi lir-raħal u lill-kwartieri tiegħu mill-urbanizzazzjoni sfrenata, u rriżultat fiż-żamma ta' ambjent paragunabbli ma' Sintra tas-seklu 19. L-anarkija urbana baqgħet dominanti sa nofs is-snin 80 tas-seklu 20 fiż-żoni biswit ir-raħal prinċipali ta' Sintra, u rriżultat fl-iżvilupp ta' kwartieri ġodda.

== Sit ta' Wirt Dinji ==
Il-Pajsaġġ Kulturali ta' Sintra ġie ddeżinjat bħala Sit ta' Wirt Dinji tal-UNESCO fl-1995.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

Il-valuri universali straordinarju tas-sit ġie rrikonoxxut abbażi ta' tliet kriterji tal-għażla tal-UNESCO: il-'''kriterju (ii)''' &quot;Wirja ta' skambju importanti ta' valuri umani, tul perjodu ta' żmien jew fi ħdan żona [[Kultura|kulturali]] fid-[[Id-Dinja|dinja]], dwar l-iżviluppi fl-arkitettura jew it-teknoloġija, l-[[arti]] [[Monument|monumentali]], l-ippjanar tal-bliet jew id-disinn tal-pajsaġġ&quot;; il-'''kriterju (iv)''' &quot;Eżempju straordinarju ta' tip ta' bini, ta' grupp ta' siti jew ta' pajsaġġ arkitettoniku jew teknoloġiku li joħroġ fid-dieher stadju/i sinifikanti fl-[[Storja|istorja]] tal-[[bniedem]]&quot;; u l-'''kriterju (v)''' &quot;Eżempju straordinarju ta' insedjament uman tradizzjonali, ta' użu tal-art jew ta' użu tal-baħar, li jirrappreżenta kultura (jew kulturi), jew interazzjoni umana mal-ambjent, speċjalment meta jkun sar vulnerabbli minħabba l-impatt ta' bidla irreversibbli&quot;.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

== Ġeografija ==

=== Ġeografija fiżika ===
[[File:Vista_de_Sintra_desde_Castelo_dos_Mouros,_Portugal,_2019-05-25,_DD_90-101_PAN.jpg|ħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Vista_de_Sintra_desde_Castelo_dos_Mouros,_Portugal,_2019-05-25,_DD_90-101_PAN.jpg|nofs|daqsminuri|850x850px|Il-belt ta' Sintra fuq il-Muntanji ta' Sintra, il-formazzjoni esposta tal-granit u tal-blat igneu estiż sal-[[Oċean Atlantiku]].]]
Il-Muntanji ta' Sintra, katina muntanjuża tal-granit twila għaxar kilometri, meqjusa bħala l-''Monte da Lua'' (il-Muntanja tal-Qamar), jew il-''Promontorium Lunae'' (il-Promontorju tal-Qamar) mit-tradizzjoni lokali b'saħħitha tas-setet astrali, jitfaċċaw f'daqqa waħda bejn pjanura vasta lejn it-Tramuntana u l-marġni tat-Tramuntana tal-estwarju tax-xmara Tagus, li jserrep lejn l-Oċean Atlantiku u [[Cabo da Roca]], l-iżjed punt fil-Punent tal-Ewropa kontinentali.
[[File:Ursa_Beach.jpg|ħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Ursa_Beach.jpg|lemin|daqsminuri|L-irdumijiet imponenti li jiddelimitaw il-Muntanji ta' Sintra u l-Atlantiku.]]
Il-pjattaforma ta' São João, tul in-naħa tat-Tramuntana tal-Muntanji ta' Sintra, għandha altitudnijiet ta' bejn 100 metru (110 jardi) u 150 metru (160 jarda), filwaqt li n-naħa tan-Nofsinhar tal-muntanji, il-pjattaforma ta' Cascais, hija iktar baxxa: u xxaqleb minn 150 metru (160 jarda) sal-baħar, u tintemm tul il-kosta, madwar 30 metru (33 jarda) 'il fuq mil-livell tal-baħar. Ir-riljiev spettakolari jirriżulta mill-orjentazzjoni mil-Lvant għall-Punent tal-assi tal-katina muntanjuża sal-kosta, u n-natura tal-blat igneu reżistenti għall-erożjoni. Il-Katina Muntanjuża tal-Iżbroffar ta' Sintra (MES) hija struttura b'għamla ta' koppla, li ffurmat mis-saffi ta' blat sedimentarju ([[ġebla tal-ġir]] u ġebel ramli) mill-perjodu Ġurassiku Superjuri u l-Kretaċju Bikri. Intrużjoni ignea metamorfizzata rriżultat f'ċirku dejjaq ta' blat metamorfiku, iżda ddeformat ferm ukoll dawn is-saffi sedimentarji u kkawżat esponiment vertikali. Filwaqt li fin-Nofsinhar hemm saffi sedimentarji inkorporati, lejn it-Tramuntana (madwar Praia Grande) il-katina muntanjuża hija wieqfa. Il-formazzjonijiet sedimentarji, sal-bidu tal-Kretaċju Superjuri, huma deformati bl-intrużjoni li tillimita l-MES sal-aħħar tal-Kretaċju. Id-datazzjoni radjumetrika tal-blat differenti mill-katina muntanjuża indikat età ta' bejn 80 u 75 miljun sena (u kkonfermat id-depożiti tal-Kretaċju Superjuri).
[[File:Azenhas_do_Mar_-_Portugal_(48487009082).jpg|ħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Azenhas_do_Mar_-_Portugal_(48487009082).jpg|xellug|daqsminuri|Il-bajja ta' Azenhas do Mar, Sintra.]]
Il-kundizzjonijiet ġeodinamiċi li kkontrollaw l-formazzjoni tal-MES (b'korrelazzjoni mal-iżvilupp tal-Ktajjen Muntanjużi tal-Iżbroffar ta' Sines u ta' Monchique) huma assoċjati mal-espansjoni progressiva fit-Tramuntana tal-Oċean Atlantiku u l-ftuħ suċċessiv tal-Bajja ta' Biskajja. Din l-espansjoni rriżultat f'tensjonijiet kumplessi responsabbli għax-xquq fondi fil-qoxra tad-[[Id-Dinja|Dinja]] li kienu kanali li minnhom kienet titla' l-magma. Madwar 80 miljun sena ilu din il-magma nfirxet fil-wiċċ bħala qoxra tal-wiċċ b'fond ta' ħames kilometri bejn is-saffi sedimentarji (160 sa 9 miljun sena ilu) li ġew metamorfizzati kimikament. Maż-żmien il-kanali tal-magma birdu u kkristallizzaw, u rriżultaw f'kundizzjonijiet li kkawżaw il-karatteristiċi granulari tal-MES. Is-saffi sedimentarji iktar dgħajfa kienu suxxettibbli għall-erożjoni, u l-prodotti tagħhom ġew depożitati madwar il-bażi tagħhom. B'hekk, il-katina muntanjuża ġiet esposta matul l-epoka Paleoġenika (30 miljun sena ilu), magħrufa bħala l-Kumpless ta' Benfica.

=== Klima u bijoma ===
[[File:The_Pena_Park_(22790627551).jpg|ħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:The_Pena_Park_(22790627551).jpg|daqsminuri|L-umdità kbira u t-temperaturi bierda huma pjuttost frekwenti fil-Muntanji ta' Sintra.]]
Il-klima [[Mediterran|Mediterranja]], influwenzata mill-Atlantiku u kkaratterizzata minn temperaturi moderati u minn xtiewi bix-xita, hija tipika tal-Portugall kontinentali. Għalkemm il-klima fl-inħawi ta' Cabo da Roca hija kważi semiarida, il-Muntanji ta' Sintra jitqiesu bħala moderatament umdużi: il-preċipitazzjoni fil-muntanji hija ogħla mill-inħawi tal-madwar. Il-pożizzjoni tar-raħal fil-pajsaġġ naturali tal-Muntanji ta' Sintra (li jikkonsistu minn wirt naturali rikk), hija influwenzata mill-eżistenza ta' mikroklima. Għal raġunijiet differenti (il-klima hawnhekk ġiet mmoderata mill-Muntanji ta' Sintra; il-fertilità tal-ħamrija; u l-prossimità relattiva tagħha mal-estwarju tax-xmara Tagus), ir-reġjun attira insedjament bikri konsiderevoli. Minħabba l-mikroklima tiegħu, ġie żviluppat park enormi mimli b'densità ta' siġar b'diversità botanika rikk.

Il-klima miti u l-umdità li jirriżultaw mill-prossimità mal-kosta jiffavurixxu t-tkabbir ta' firxa rikka ta' foresti li jinkludu speċijiet Atlantiċi u Mediterranji, u jimmarkaw it-tranżizzjoni fil-Portugall mill-veġetazzjoni tat-Tramuntana u tan-Nofsinhar. Il-ballut tal-[[Pirinej-Monte Perdido|Pirinej]] (''Quercus pyrenaica'') huwa predominanti fuq meded kbar ta' qċaċet bil-blat u xaqlibiet imkennija. Fuq ix-xaqlibiet għad-dell u bl-indewwa, li normalment iħarsu lejn it-Tramuntana, jew fil-postijiet imkennija, il-ballut komuni (''Quercus robur'') huwa mifrux. Fiż-żoni iktar baxxi u sħan, il-ballut tas-sufra (''Quercus suber'') huwa komuni u fiż-żoni tal-ġebla tal-ġir hemm il-ballut Portugiż (''Quercus faginea''). Speċijiet oħra sparpaljati fil-muntanji ta' Sintra jinkludu: l-aġġru (''Acer pseudoplatanus''), il-ġellewża (''Corylus avellana''), iż-żagħrun (''Crataegus monogyna''), l-ileks Ewropew (''Ilex aquifolium''), ir-rand Portugiż (''Prunus lusitanica''), ir-rand (''Laurus nobilis''), is-siġar tal-frawli (''Arbutus unedo''), il-lawrestin (''Viburnum tinus''), il-ballut ta' Kermes (''Quercus coccifera''), u s-siġar tax-xewk [[Italja|Taljan]] (''Rhamnus alaternus''). Fil-widien, qrib il-mogħdijiet tal-ilma, jikbru l-fraxxnu tal-weraq dejjaq (''Fraxinus angustifolia''), iż-żafżafa (''Salix atrocinerea''), l-alnu Ewropew (''Alnus glutinosa''), l-alnu tax-xewk (''Frangula alnus'') u t-tut iswed tas-sebuqa (''Sambucus nigra'').

Mill-1966, il-Muntanji ta' Sintra ġew affettwati minn nirien li qerdu parti kbira mill-foresta oriġinali, li ġiet sostitwita mill-akaċja u minn speċijiet eżotiċi oħra li jikbru malajr. Iż-żona forestali tal-muntanji ta' Sintra fiha madwar 5,000 ettaru (50 km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;), li minnhom 26 % (1,300 ettaru (13 km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;)) jiġu amministrati mill-Istat permezz tad-''Direcção Geral de Florestas - Núcleo Florestal de Sintra'' (id-Direttorat Ġenerali tal-Foresti - is-Servizz Forestali ta' ''Sintra'').
{| class=&quot;wikitable mw-collapsible&quot;
! colspan=&quot;14&quot; |''Data'' klimatika għal Sintra (Bażi tal-Ajru ta' Sintra) mill-1971 sas-sena 2000
|-
!Xahar
!Jan
!Fra
!Mar
!Apr
!Mej
!Ġun
!Lul
!Aww
!Set
!Ott
!Nov
!Diċ
!Sena
|-
!'''Temp. għolja rekord f'°C (°F)'''
|21.6
(70.9)
|23.4
(74.1)
|27.2
(81.0)
|28.0
(82.4)
|33.6
(92.5)
|41.4
(106.5)
|39.8
(103.6)
|38.5
(101.3)
|37.8
(100.0)
|31.8
(89.2)
|27.0
(80.6)
|22.5
(72.5)
|41.4
(106.5)
|-
!'''Temp. għolja medja f'°C (°F)'''
|14.3
(57.7)
|14.9
(58.8)
|16.8
(62.2)
|17.4
(63.3)
|19.2
(66.6)
|22.3
(72.1)
|24.7
(76.5)
|25.3
(77.5)
|24.5
(76.1)
|21.1
(70.0)
|17.5
(63.5)
|15.1
(59.2)
|19.4
(66.9)
|-
!Temp. medja ta' kuljum f'°C (°F)
|9.7
(49.5)
|10.6
(51.1)
|12.0
(53.6)
|13.0
(55.4)
|14.9
(58.8)
|17.8
(64.0)
|20.0
(68.0)
|20.4
(68.7)
|19.4
(66.9)
|16.4
(61.5)
|13.0
(55.4)
|10.9
(51.6)
|14.9
(58.8)
|-
!Temp. baxxa medja f'°C (°F)
|5.2
(41.4)
|6.2
(43.2)
|7.3
(45.1)
|8.5
(47.3)
|10.6
(51.1)
|13.3
(55.9)
|15.2
(59.4)
|15.6
(60.1)
|14.3
(57.7)
|11.6
(52.9)
|8.6
(47.5)
|6.8
(44.2)
|10.3
(50.5)
|-
!Temp. baxxa rekord f'°C (°F)
|−3.5
(25.7)
|−3.5
(25.7)
|−2.0
(28.4)
|−0.1
(31.8)
|3.2
(37.8)
|6.0
(42.8)
|8.6
(47.5)
|8.4
(47.1)
|4.8
(40.6)
|−1.0
(30.2)
|−3.5
(25.7)
|−4.0
(24.8)
|−4.0
(24.8)
|-
!'''Preċipitazzjoni medja f'mm (pulzieri)'''
|100.7
(3.96)
|90.7
(3.57)
|57.2
(2.25)
|72.3
(2.85)
|56.8
(2.24)
|18.2
(0.72)
|6.2
(0.24)
|6.9
(0.27)
|28.4
(1.12)
|91.0
(3.58)
|111.5
(4.39)
|127.8
(5.03)
|767.7
(30.22)
|-
!Average precipitation days (≥ 0.1 mm)
|14.3
|14.5
|11.2
|13.1
|10.5
|6.1
|3.6
|3.1
|6.8
|11.9
|13.9
|16.0
|125.0
|-
!'''Umdità relattiva medja (%)'''
|87
|85
|80
|77
|75
|75
|74
|74
|77
|82
|84
|86
|80
|-
!'''Medja ta' sigħat ta' xemx fix-xahar'''
|152.2
|149.5
|205.0
|224.0
|255.4
|269.7
|309.0
|307.3
|244.2
|203.5
|158.7
|128.5
|2,607
|-
| colspan=&quot;14&quot; |Sors: Instituto Português do Mar e da Atmosfera.&lt;ref&gt;{{Ċita teżi|kunjom1=Domingos|isem1=Sónia Isabel Sequeira|data=2008|titlu=Microclimatologia do Município de Sintra com base em estações meteorológicas|tip=masterThesis|url=https://repositorio.ul.pt/handle/10451/1294|data-aċċess=2023-08-12|arkivju-url=https://web.archive.org/web/20240131081820/https://repositorio.ul.pt/handle/10451/1294|arkivju-data=2024-01-31|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|}
{| class=&quot;wikitable mw-collapsible&quot;
! colspan=&quot;14&quot; |''Data'' klimatika għal Sintra (Granja), altitudni: 134 m (440 pied), temp. normali mill-1961 sal-1984, sigħat ta' xemx mill-1953 sal-2003
|-
!Xahar
!Jan
!Fra
!Mar
!Apr
!Mej
!Ġun
!Lul
!Aww
!Set
!Ott
!Nov
!Diċ
!Sena
|-
!'''Temp. għolja medja f'°C (°F)'''
|14.1
(57.4)
|14.4
(57.9)
|15.9
(60.6)
|17.3
(63.1)
|19.1
(66.4)
|22.3
(72.1)
|24.4
(75.9)
|25.0
(77.0)
|24.3
(75.7)
|21.4
(70.5)
|17.3
(63.1)
|14.6
(58.3)
|19.2
(66.5)
|-
!Temp. medja ta' kuljum f'°C (°F)
|9.8
(49.6)
|10.2
(50.4)
|11.4
(52.5)
|12.7
(54.9)
|14.7
(58.5)
|17.6
(63.7)
|19.5
(67.1)
|20.0
(68.0)
|19.1
(66.4)
|16.4
(61.5)
|12.7
(54.9)
|10.2
(50.4)
|14.5
(58.2)
|-
!Temp. baxxa medja f'°C (°F)
|5.5
(41.9)
|6.0
(42.8)
|6.9
(44.4)
|8.1
(46.6)
|10.3
(50.5)
|12.9
(55.2)
|14.6
(58.3)
|15.0
(59.0)
|15.1
(59.2)
|13.9
(57.0)
|8.1
(46.6)
|6.8
(44.2)
|10.3
(50.5)
|-
!Average precipitation days (≥ 0.1 mm)
|110
(4.3)
|113
(4.4)
|83
(3.3)
|59
(2.3)
|46
(1.8)
|23
(0.9)
|4
(0.2)
|5
(0.2)
|25
(1.0)
|78
(3.1)
|121
(4.8)
|109
(4.3)
|776
(30.6)
|-
!'''Umdità relattiva medja (%)'''
|87
|85
|80
|77
|75
|75
|74
|74
|77
|82
|84
|86
|80
|-
!'''Medja ta' sigħat ta' xemx fix-xahar'''
|151.9
|152.6
|198.4
|231.0
|266.6
|279.0
|316.2
|310.0
|243.0
|207.7
|162
|139.5
|2,657.9
|-
| colspan=&quot;14&quot; |Sors: IPMA.&lt;ref&gt;{{Ċita teżi|kunjom1=Domingos|isem1=Sónia Isabel Sequeira|data=2008|titlu=Microclimatologia do Município de Sintra com base em estações meteorológicas|tip=masterThesis|url=https://repositorio.ul.pt/handle/10451/1294|data-aċċess=2023-08-12|arkivju-url=https://web.archive.org/web/20240131081820/https://repositorio.ul.pt/handle/10451/1294|arkivju-data=2024-01-31|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|}

=== Ġeografija umana ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
|
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+Popolazzjoni tal-muniċipalità ta' Sintra
&lt;small&gt;(1801 - 2011)&lt;/small&gt;
!Sena
!&lt;abbr&gt;Pop.&lt;/abbr&gt;
!&lt;abbr&gt;±%&lt;/abbr&gt;
|-
!1801
|12,486
|—    
|-
!1849
|17,129
| +37.2%
|-
!1900
|26,074
| +52.2%
|-
!1930
|37,986
| +45.7%
|-
!1960
|79,964
| +110.5%
|-
!1981
|226,428
| +183.2%
|-
!1991
|260,951
| +15.2%
|-
!2001
|363,749
| +39.4%
|-
!2011
|377,835
| +3.9%
|}
|}
Il-muniċipalità hija amministrata minn 11-il kunsill tal-parroċċi ċivili (bil-Portugiż: ''freguesias''), bl-awtorità lokali li jamministraw is-servizzi u li jipprovdu l-governanza lokali. Dawn huma:

* Agualva e Mira-Sintra;
* Algueirão–Mem Martins;
* Almargem do Bispo, Pêro Pinheiro e Montelavar;
* Cacém e São Marcos;
* Casal de Cambra;
* Colares;
* Massamá e Monte Abraão;
* Queluz e Belas;
* Rio de Mouro;
* São João das Lampas e Terrugem;
* Sintra (Santa Maria e São Miguel, São Martinho e São Pedro de Penaferrim).

Sintra għandha wkoll bosta villaġġi u rħula żgħar, inkluż il-villaġġ affluwenti ta' Linhó, Sintra.

Il-popolazzjoni ta' Sintra kibret b'mod konsiderevoli fl-aħħar tas-seklu 20, u żdiedet minn madwar 14 % tar-reġjun ta' Liżbona għal 19 %. Il-konċentrazzjoni prinċipali tal-popolazzjoni residenti tinsab fil-kuritur importanti ta' Queluz-Portela, tul ir-rokna tax-Xlokk tal-muniċipalità. F'din iż-żona kienet ikkonċentrata madwar 82 % tal-popolazzjoni tal-muniċipalità, u l-iżjed parroċċi attraenti biex wieħed jgħix fihom huma São Pedro de Penaferrim, Rio de Mouro, Belas u Algueirão-Mem Martins.
[[File:Buildings_in_Sintra_P1000182.JPG|ħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Buildings_in_Sintra_P1000182.JPG|xellug|daqsminuri|200x200px|Il-binjiet fil-pjazza ċentrali ta' São Martinho, faċċata tal-Palazz Nazzjonali ta' Sintra.]]
Bit-tnaqqis fir-rati tal-mortalità, ir-reġjun esperjenza żieda ġenerali fir-rati tat-twelid, primarjament assoċjata mat-twelid f'età avvanzata, iżda anke żieda ta' anzjani fil-komunità (56.5 % fl-2001). Minkejja dan, Sintra għadha titqies li għandha popolazzjoni żagħżugħa strutturalment, l-iżgħar fiż-Żona Metropolitana Kbira ta' Liżbona. L-adulti żgħażagħ (minn 30 sa 39 sena) jiddominaw fil-komunitajiet ta' Sintra, u l-parroċċi ta' Pêro Pinheiro, Terrugem, São Martinho, São João das Lampas, Santa Maria e São Miguel, Montelavar, Colares, Queluz u Almargem do Bispo kollha kemm huma għandhom rati ogħla ta' anzjoni fil-popolazzjoni. Bejn wieħed u ieħor 80 % tal-popolazzjoni twieldu barra r-raħal, u 21 % minnhom huma residenti li twieldu barra l-pajjiż. Filwaqt li l-popolazzjoni residenti f'Liżbona esperjenzat tnaqqis żgħir fil-popolazzjoni minn nofs is-snin 60 tas-seklu 20, il-popolazzjoni ta' Sintra żdiedet.

Iż-żoni urbani jirrappreżentaw 55.4 kilometru kwadru (5,540 ettaru) tal-muniċipalità, jew madwar 17.4 % tat-territorju ta' Sintra; 35 % tal-popolazzjoni tirresjedi f'postijiet ta' bejn 50,000 u 100,000 abitant. Bosta minn dawn l-inħawi huma marbuta mal-linji tal-aċċess, b'mod partikolari l-linja ta' Sintra u l-awtostrada IC19 li tikkollega l-irħula ta' Queluz, Agualva-Cacém, Algueirão/Mem Martins, Rio de Mouro u Belas). Ħafna minn dawn iż-żoni urbani huma magħmula minn nisġa ta' proġetti tal-kostruzzjoni li storikament irriżultaw f'densità ta' binjiet tal-konkos, normalment għoljin seba' sulari jew iktar. L-ikbar tkabbir ta' djar residenzjali seħħ fin-Nofsinhar tal-muniċipalità, fit-triangoli ta' São Pedro de Penaferrim, Santa Maria e São Miguel u Casal de Cambra. Barra minn hekk, hemm konċentrazzjoni ikbar u tkabbir fl-abitazzjonijiet tal-familji ta' natura staġonali, jew it-tieni djar, f'dan ir-reġjun, u proliferazzjoni ta' kostruzzjoni illegali fil-parroċċi ta' São João das Lampas, São Pedro de Penaferrim, Belas, Agualva-Cacém u Casal de Cambra.

== Ekonomija ==
[[File:Pena_National_Palace.JPG|ħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Pena_National_Palace.JPG|lemin|daqsminuri|200x200px|Il-Palazz Nazzjonali ikoniku ta' Pena li oriġinarjament inbena fuq il-Monasteru tal-Madonna ta' Pena, u li ġie rinnovat b'mod estensiv permezz tal-inizjattiva ta' Ferdinandu II tal-Portugall.]]
It-tkabbir fl-attivitajiet terzjarji kellu rwol importanti fl-andament tal-impjiegi fir-reġjun, b'dominanza ta' servizzi kummerċjali, tal-imnut u tal-appoġġ. Dan seħħ għad-detriment tal-industrija, għalkemm għad hemm attivitajiet industrijali bħat-trasport tal-materjali, l-ipproċessar tal-minerali, il-manifattura tal-makkinarju u tat-tagħmir, l-ipproċessar tal-ikel, il-kumpaniji tax-xorb u tat-tabakk, kif ukoll is-servizzi tal-pubblikazzjoni u tal-istampar. Kien hemm tkabbir drammatiku wkoll fl-industrija tal-kostruzzjoni ċivili.

Il-EuroAtlantic Airways għandha l-uffiċċju prinċipali tagħha f'Sintra.

It-turiżmu huwa sinifikanti wkoll. Pereżempju, il-parks u l-monumenti amministrati minn Parques de Sintra laqgħu 3.2 miljun viżitatur fl-2017.
[[File:Sintra_railway_station.jpg|ħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Sintra_railway_station.jpg|daqsminuri|L-istazzjon ferrovjarju ta' Sintra.]]

== Trasport ==
In-network ferrovjarju ta' Liżbona (CP Urban Services) jipprovdi servizzi diretti lejn l-Istazzjon ta' Sintra. Il-vjaġġ lejn Liżbona jdum bejn 35 u 45 minuta. Hemm trasport alternattiv, taxis, servizzi ta' qsim tal-karozzi, u karozzi tal-linja li jkopru parti kbira mid-distrett.

It-tram ta' Sintra jikkollega lil Sintra mal-kosta Atlantika f'Praia das Maçãs, u jipprovdi vjaġġ xeniku mill-isbaħ fuq distanza ta' xi 11.5-il kilometru (7.1 mili). Mill-2016, il-linja tal-wirt storiku topera mill-Erbgħa sal-Ħadd fix-xhur tas-sajf.

== Attrazzjonijiet ==
Sintra għandha għadd kbir ta' binjiet arkitettoniċi ppreservati jew ikklassifikati.

=== Preistoriċi ===

* Il-Kumpless Megalitiku ta' Barreira;
* Id-Dolmen ta' Adrenunes (bil-Portugiż: ''Anta de Adrenunes'');
* Id-Dolmen ta' Agualva (bil-Portugiż: ''Anta de Agualva/Anta do Carrascal'');
* Id-Dolmen ta' Estria (bil-Portugiż: ''Anta da Estria'');
* Id-Dolmen ta' Monte Abraão (bil-Portugiż: ''Anta do Monte Abraão'');
* Il-Monument Preistoriku ta' Praia das Maçãs (bil-Portugiż: ''Monumento Pré-Histórico de Praia das Maçãs'');
* Il-Qabar-Tholos ta' Monge (bil-Portugiż: ''Tholos do Monge'').

=== Ċiviċi ===

* L-Akkwedott ta' bejn Aguas Livres u Sintra (bil-Portugiż: ''Aqueduto das Águas Livres-Troço de Sintra'');
* Il-Palazz u l-Ġnien tal-Kontessa ta' Edla;
* Il-Palazz ta' Penha Verde (bil-Portugiż: ''Quinta de Penha Verde/Quinta da Fonte del Rei'');
* Il-Villa ta' Penha Verde (bil-Portugiż: ''Solar da Quinta de Penha Verde'');
* Il-Palazz Nazzjonali ta' Pena (bil-Portugiż: ''Palácio Nacional da Pena'');
* Il-Palazz Nazzjonali ta' Queluz (bil-Portugiż: ''Palácio Nacional de Queluz'');
* Il-Palazz Nazzjonali ta' Sintra (bil-Portugiż: ''Palácio Nacional de Sintra/Palácio da Vila'');
* Il-Palazz tal-Kontijiet ta' Almeida-Araújo (bil-Portugiż: ''Palácio Pombal/Palacete dos Condos de Almeida Araújo'');
* Il-Forka ta' Colares (bil-Portugiż: ''Pelourinho de Colares'');
* Quinta da Regaleira, inkluż il-Palazz u l-Kappella;
* Quinta da Ribafria;
* Il-Palazz ta' Monserrat;
* Il-Palazz ta' Seteais;
* Il-Palazz ta' Ramalhão.

=== Kulturali ===

* Id-Dar tal-Pupazzi ta' Sintra (bil-Portugiż: ''Casa da Marioneta de Sintra'');
* L-Assoċjazzjoni Kulturali ta' Valdevinos (bil-Portugiż: ''Valdevinos Associação Cultural'').

=== Militari ===

* Il-Kastell tal-Għarab Iberiċi (bil-Portugiż: ''Castelo dos Mouros'').

=== Reliġjużi ===

* Il-Knisja ta' [[Santa Marija]] (bil-Portugiż: ''Igreja Paroquial de Santa Maria'');
* Il-Kunvent ta' Penha Longa (bil-Portugiż: ''Convento de Penha Longa'');
* Il-Kunvent tal-Kapuċċini.
&lt;gallery widths=&quot;200px&quot; heights=&quot;160px&quot;&gt;
File:Jardim Pênsil, Palácio Nacional de Queluz 06.jpg|Il-faċċata u l-funtana tal-Palazz Nazzjonali ta' Queluz.
File:Castelo_dos_Mouros,_Sintra,_Portugal,_2019-05-25,_DD_111.jpg|Veduta tal-Palazz Nazzjonali ta' Pena fil-bogħod mill-Kastell tal-Għarab Iberiċi.
File:Palácio_de_Monserrate.jpg|Il-Palazz ta' Monserrat, li nbena minn Gerard Devisme, iżda li ngħata l-bixra orjentali tiegħu wara Francis Cook.
File:Sintra_National_Palace,_from_above.jpg|Il-Palazz Nazzjonali ta' Sintra mill-għoli.
File:Palacio_Nacional,_Sintra,_Portugal,_2019-05-25,_DD_03.jpg|Il-Palazz Nazzjonali ta' Sintra, l-iżjed palazz irjali Medjevali ppreservat fil-Portugall, li bejn wieħed u ieħor kien abitat b'mod kontinwu mill-bidu tas-seklu 15 sal-aħħar tas-seklu 19.
File:Fonte_da_Sabuga,_Sintra,_Portugal.jpg|Fonte da Sabuga, Sintra.
&lt;/gallery&gt;

== Sport ==
Il-muniċipalità ta' Sintra fiha diversi siti sportivi u firxa wiesgħa ta' faċilitajiet sportivi fejn jiġi pprattikat [[sport]] bħat-tennis, il-golf, l-għawm, is-surf, u l-irkib taż-[[Żiemel|żwiemel]].

L-iżjed klabbs kompetittivi magħrufin tal-muniċipalità ta' Sintra huma:

* [[Sport União Sintrense]], klabb stabbilit fis-7 ta' Ottubru 1911 li jikkompeti fil-Campeonato de Portugal, ir-raba' diviżjoni tal-futbol Portugiż;
* [[C.A. Queluz]], tim tal-basketball ibbażat f'Queluz;
* [[Hockey Club de Sintra]], klabb li jikkompeti fir-roller hockey u fiċ-ċikliżmu, magħruf ukoll fil-qasam tar-roller skating artistiku;
* [[Clube Desportivo de Belas]], klabb sportiv ibbażat f'Queluz e Belas;
* [[Belas Rugby Clube]], klabb tar-rugby union ibbażat f'Queluz e Belas.

== Fil-kultura popolari ==

* Il-biċċa l-kbira tal-minisensiela ''Gulliver's Travels'' (1996) inġibdet f'Sintra, fejn jintwerew bosta mill-palazzi tal-belt.

* L-Opel Sintra, MPV kbira prodotta mid-ditta Ġermaniża tal-[[Karozza|karozzi]] [[Opel]] għas-suq tal-Ewropa, li nbigħet fir-Renju Unit bħala l-Vauxhall Sintra bejn l-1996 u l-1999 minn Vauxhall, kellha isem li kien intgħażel bil-[[kompjuter]] minn lista ta' kliem qosra, li faċli jiġu ppronunzjati, u mhux għar-raħal storiku Portugiż ta' Sintra.

* Fl-2018, logħba tal-medja prodotta mid-disinjatur tal-logħob Ġermaniż [[Michael Kiesling]], ''Azul: Stained Glass of Sintra'', ingħatat isem ir-raħal ta' Sintra.

== Ġemellaġġ ==
Sintra hija ġemellata ma':

* [[Assilah]], il-[[Marokk]];
* [[Beira]], il-[[Możambik|Mozambique]];
* [[Bissau]], il-[[Ginea Bissaw|Guinea Bissau]];
* [[Fontainebleau]], [[Franza]];
* [[Goussainville]], Franza;
* [[Ħavana|Havana]], [[Kuba]];
* [[Honolulu]], l-[[Stati Uniti|Istati Uniti]];
* [[El Jadida]], il-Marokk;
* [[Lobito]], l-[[Angola]];
* [[Namaacha]], il-Mozambique;
* [[Nova Sintra]], [[Kap Verde|Cabo Verde]];
* [[Omura]], il-[[Ġappun]];
* [[Oviedo]], [[Spanja]];
* [[Petrópolis]], il-[[Brażil]];
* [[Trindade]], [[São Tomé u Príncipe]].

== Nies notevoli ==

* [[File:Infanta_Maria_Francisca_of_Portugal.jpg|ħolqa=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Infanta_Maria_Francisca_of_Portugal.jpg|daqsminuri|183x183px|Infanta Maria Francisca tal-Portugall, għall-ħabta tal-1823.]]Ir-Re [[Afonso V]] (1432-1481), magħruf bħala ''l-Afrikan'', re tal-Portugall;
* [[André de Albuquerque Ribafria]] (1621-1659), nobbli u mexxej militari Portugiż;
* [[Infanta Maria Francisca]] (twieldet fl-1800 f'Queluz – mietet fl-1834), ''infanta'' (prinċipessa) Portugiża, bint ir-Re Ġwanni VI tal-Portugall;
* [[Vasco Gonçalves]] (1921-2005), uffiċjal tal-armata Portugiż, parteċipant fir-[[Rivoluzzjoni tal-Qronfol]], il-104 Prim Ministru tal-Portugall, 1974-1975;
* [[Jorge de Brito]] (twieled fl-1927 f'Queluz – miet fl-2006), negozjant u t-28 President tal-[[S.L. Benfica]];
* [[Clotilde Rosa]] (twieldet fl-1930 f'Queluz – mietet fl-2017), arpista, pedagoga u [[Kompożitur|kompożitriċi]] Portugiża;
* [[Ruy Belo]] (twieled fl-1933 – miet fl-1978 f'Queluz), poeta, saġġist u eżistenzjalist Portugiż;
* [[Vasco Martins]] (twieled fl-1956 f'Queluz), mużiċist u kompożitur minn [[Kap Verde|Cabo Verde]];
* [[Manuela Bravo]] (twieldet fl-1957 f'Queluz), [[Kantant|kantanta]], kantat fil-[[Festival tal-Eurovision]] tal-1979;
* [[Isabel Stilwell]] (twieldet fl-1960), [[Ġurnalist|ġurnalista]] u [[Kittieb|kittieba]] Portugiża;
* [[Peter Kember]] (twieled fl-1965), bl-isem artistiku ta' ''Sonic Boom'', kantant u produttur mużikali Ingliż;
* [[Zé Cabra]] (twieled fl-1965), eks pittur u kantant-kummidjant;
* [[Miguel Ribeiro]] (twieled fl-1974), xeneġġatur tal-films u reġista Portugiż.

=== Sport ===

* [[Luis Loureiro]] (twieled fl-1976), eks plejer tal-[[futbol]], li lagħab 295 partita tal-klabbs u 6 partiti mal-Portugall;
* [[Ricardo Silva]] (twieled fl-1977 f'Agualva-Cacém), eks plejer tal-futbol, li lagħab 293 partita mal-klabbs;
* [[Marco Caneira]] (twieled fl-1979), eks plejer tal-futbol, li lagħab 326 partita mal-klabbs u 25 partita mal-Portugall;
* [[Bruno Coelho]] (twieled fl-1987), plejer tal-futsal, li lagħab 146 partita mal-klabbs mal-Benfica u 102 partiti mal-Portugall;
* [[Dolores Silva]] (twieldet fl-1991 f'Queluz), plejer tal-futbol, li lagħbet 123 partita mat-tim nazzjonali Portugiż tal-futbol tan-nisa.

== Referenzi ==

[[Kategorija:Bliet tal-Portugall]]
[[Kategorija:Siti ta' Wirt Dinji Kulturali]]
[[Kategorija:Portugall]]
[[Kategorija:Siti ta' Wirt Dinji fil-Portugall]]</text>
      <sha1>hfcgx67xh3npfwxgrz8jny8v8rn15eh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Mudell:Żid ċitazzjoni</title>
    <ns>10</ns>
    <id>30623</id>
    <redirect title="Mudell:Bżonn referenza" />
    <revision>
      <id>332817</id>
      <parentid>293814</parentid>
      <timestamp>2026-10-13T12:13:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>EmausBot</username>
        <id>3445</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Bot: Tranġar ta' rindirizz doppju lejn [[Mudell:Bżonn referenza]]</comment>
      <origin>332817</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="39" sha1="rc35bzqr4ux1ttao17df8qr6r17wcwr" xml:space="preserve">#RINDIRIZZA [[Mudell:Bżonn referenza]]</text>
      <sha1>rc35bzqr4ux1ttao17df8qr6r17wcwr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Gianni Vernetti</title>
    <ns>0</ns>
    <id>31691</id>
    <revision>
      <id>332851</id>
      <parentid>326077</parentid>
      <timestamp>2026-10-14T00:33:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>18288</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>332851</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2046" sha1="rv1vu8ls8aq26dfoakp36xlkegiulm3" xml:space="preserve">{{Infobox bijografija}}
'''Gianni Vernetti''' (Torino, 27 ta' Novembru 1960) huwa ġurnalist, kittieb u politiku Taljan. Huwa miżżewweġ lil Laura De Donato, ġurnalista. Għandhom erbat itfal

== Karriera ==

Deputat fil-Parlament fl-2001 u 2008 f'isem l-Ulivo u wara fil-Partit Demokratiku u Senatur fl-2006.&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=http://leg14.camera.it/organiparlamentari/assemblea/contenitore_dati.asp?tipopagina=&amp;deputato=d300393&amp;source=%2Fdeputatism%2F240%2Fdocumentoxml%2Easp&amp;position=Deputati%5CLa%20Scheda%20Personale&amp;Pagina=Deputati/Composizione/01.camera/nuovacomposizione/datpersonali2.asp%3Fdeputato=d300393&amp;nominativo=VERNETTI%20Gianni|titlu=On.Gianni Vernetti, XIV Legislatura}}&lt;/ref&gt;

Bejn l-2006 u 2008 kien Viċi Ministru għall-Affarijiet Barranin fit-tieni Gvern ta' [[Romano Prodi]].&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://www.esteri.it/it/ministero/struttura/il_mae/ministri_esteri/|titlu=Ministero Affari Esteri, Ministri e Sottosegretari}}&lt;/ref&gt;

Minn Mejju 2020 sar opinjonist għal [[La Repubblica]]&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://www.repubblica.it/commenti/autore/gianni_vernetti/|titlu=La Repubblica, Autore, Gianni Vernetti}}&lt;/ref&gt; fejn jikteb bosta editorjali, rapporti u intervisti li jiddeskrivu l-kriżijiet globali ewlenin, il-konfrontazzjoni dejjem tikber bejn id-demokraziji u reġimi awtoritarji, it-theddid ġdid għas-sigurtà internazzjonali, l-isfidi għall-Punent mir-reġimi. tar-Russja u ċ-Ċina.

== Kitbiet ==
* ''Dissidenti. Da Aleksei Navalny a Nadia Murad, da Azar Nafisi al Dalai Lama: incontri con donne e uomini che lottano contro i regimi''. Rizzoli, Milano, 2022. {{ISBN|978-88-1-716162-6}}
* ''Il nuovo Grande Gioco. Dal Giappone all’Ucraina: viaggio lungo la frontiera fra libertà e autoritarismo''. Solferino Libri, Milano, 2025. {{ISBN|978-88-282-1798-5}}

== Ħoloq esterni ==
* {{it}} [https://web.archive.org/web/20240914170057/https://giannivernetti.it/ Sit uffiċjali]

== Referenzi ==
&lt;references /&gt;

[[Kategorija:Nies ħajjin]]
[[Kategorija:Politiċi Taljani]]
[[Kategorija:Twieldu fl-1960]]</text>
      <sha1>rv1vu8ls8aq26dfoakp36xlkegiulm3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Diskussjoni utent:SamuelZammit</title>
    <ns>3</ns>
    <id>34018</id>
    <revision>
      <id>332818</id>
      <parentid>326671</parentid>
      <timestamp>2026-10-13T14:37:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>EnriqueTabone</username>
        <id>15661</id>
      </contributor>
      <comment>+attivita ġdida</comment>
      <origin>332818</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3404" sha1="6xhhjrx7xus4oabzkdvdizycvor2w9j" xml:space="preserve">== Merħba ==

== Hello SamuelZammit! ==

Merħba :) Grazzi [[Special:Contributions/SamuelZammit|tal-kontribuzzjoni tiegħek]] u ridt nilqgħek fil-komunità tal-Wikipedija. Nittama li jogħġbok hawn u li tiddeċiedi li tibqa’ parti minna.
Jekk għandek xi mistoqsijiet, ikkuntatja lili jew lil Wikimedia Community Malta.
 &lt;!-- Template:Welcome--&gt; [[User:EnriqueTabone|EnriqueTabone]] ([[User talk:EnriqueTabone|talk]]) [[Utent:EnriqueTabone|EnriqueTabone]] ([[Diskussjoni utent:EnriqueTabone|d]]) 14:31, 10 Novembru 2025 (UTC)

:Grazzi tal-messaġġ tiegħek :)
:Għalissa, ħloqt dawn it-tliet artikli:
:* [[Antonio Miruzzi]]
:* [[Dun Karm Sciberras]]
:* [[Gio Maria Camilleri]]
:Nixtieq inkun naf iktar fuq dawn iż-żewġ affarijiet jekk jgħoġbok:
:* Hux hemm struttura formali/mod eħfef kif iżżid il-kategoriji (fuq in-naħa tal-isfel tal-paġna -- naf li [[Utent:ToniSant]] aġġorna l-kategoriji
:* L-aħjar mod biex jiġu miżjuda dettalji fil-Wikidata għal dawn in-nies. Il-paġna ta' Antonio Miruzzi kienet teżisti diġà imma ħloqt paġni ġodda għaż-żewġ personaġġi l-oħra.
:[[Utent:SamuelZammit|SamuelZammit]] ([[Diskussjoni utent:SamuelZammit|d]]) 08:40, 14 Novembru 2025 (UTC)
::Prosit @[[Utent:SamuelZammit|SamuelZammit]]! - aktar kmieni din is-sena għamilna edit-a-tona dwar il-kategoriji. Jaf ikun tajjeb li nippreparaw edit-a-tona oħra ffukata fuq il-kategoriji fil-ġimgħat li ġejjin.  Intant, iva, il-kategoriji huma xi ħaġa li jiena naħdem fuqha regolarment. Per eżempju, llum stess żidt [[:Kategorija:Mosta]] u magħha rbatt il-Wikidata kif meħtieġ kif ukoll użajt il-mudelli [[Mudell:Kataktar/dok|kataktar]] u [[Mudell:Commonscat/dok|commonscat]] biex il-kategorija tkun aktar utli.
::Dwar Wikidata nagħmlu workshops u hemm maħsub edit-a-toni dalwaqt. Fuq dak l-aspett @[[Utent:EnriqueTabone|EnriqueTabone]] attiva aktar minni imma tiddejjaqx tistaqsini u jekk nista' ngħin.  Per eżempju, il-propjetajiet għal &quot;istanza ta'&quot; u &quot;ġeneru jew sess&quot; huma valuri essenzjali għal kull suġġett uman. Dawn daħħalthom jien fil-każ [[wikidata:Q136774113|Dun Karm Sciberras]] u [[wikidata:Q136774164|Gio Maria Camilleri]]. Grazzi ħafna u kompli sejjer hekk!--  [[Utent:ToniSant|ToniSant]] ([[Diskussjoni utent:ToniSant|d]]) 10:10, 15 Novembru 2025 (UTC)
:::Grazzi tar-risposta Toni.
:::Ħaġa żgħira oħra - indunajt li l-arma (''coat of arms'') tal-Mosta hija dik antika, u fil-fatt kienet ġiet riveduta fl-2007. Il-bandiera hija aġġornata sewwa.
:::Il-verżjoni l-&quot;ġdida&quot; tinsab hawnhekk: https://www.it-tarka.com/mosta-banner.php; fil-ġdida is-stilla hija bajda minflok blu. Ma naħsibx li din tista' tittella kif inhi fuq Commons (minħabba liċenzja/''copyright''), jew hemm xi eċċezzjoni/regola peressli hija arma? [[Utent:SamuelZammit|SamuelZammit]] ([[Diskussjoni utent:SamuelZammit|d]]) 12:04, 15 Novembru 2025 (UTC)
::::Sinċerament ma nafx ngħidlek, però jista' jkun li hemm xi eċċezzjoni. Xi mument narawha sew. Normalment dan it-tip ta' xogħol induruh fuq livell nazzjonali flok lokalità lokalità, sa kemm ma nkunux qed naħdmu direttament mal-kunsill jew reġjun speċifiku. -- [[Utent:ToniSant|ToniSant]] ([[Diskussjoni utent:ToniSant|d]]) 15:16, 15 Novembru 2025 (UTC)

==Hello==

Kif int? Bħalissa hemm din l-opportunità, jekk titħajjar tikteb xi artiklu. 
https://mt.wikipedia.org/wiki/Wikipedija:Premju_tal-Ktieb</text>
      <sha1>6xhhjrx7xus4oabzkdvdizycvor2w9j</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Nies Maltin li mietu fl-2026</title>
    <ns>0</ns>
    <id>34089</id>
    <revision>
      <id>332855</id>
      <parentid>332679</parentid>
      <timestamp>2026-10-14T06:56:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ToniSant</username>
        <id>4257</id>
      </contributor>
      <comment>/* Ottubru */ +ref</comment>
      <origin>332855</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="66241" sha1="qdzjxvnd5r5by5ez7ljtriv2j1bse56" xml:space="preserve">'''Din hija lista ta' nies notevoli Maltin li mietu fl-2026.'''

F'din il-lista jidhru biss ismijiet ta' nies li l-mewt tagħhom hija kkonfermata peremezz ta' rapport/i minn sorsi verifikabbli. Żidiet bla referenza għal sors verifikabbli jitneħħew minn hawn u jitpoġġew fil-[[Diskussjoni:Nies Maltin li mietu fl-2026|paġna ta' diskussjoni]] sakemm jiġu verifikati sew. 

Dwar kull persuna jinġabru biss dawn id-dettalji hawn:

* Data: Isem u Kunjom, età (jew &quot;??&quot; meta din mhux magħrufa), għal xiex inhi magħrufa l-persuna, kawża tal-mewt (m'għandu jiddaħħal xejn meta mhux magħrufa uffiċjalment) - tagħrif ieħor f'każ ta' persuna li mhux inkluża f'Wikidata (eż. data tat-twelid), referenzi (għandu jkun hemm aktar minn waħda f'każ ta' nies aktar notevoli)

'''''Nota:''' id-data tal-mewt m'għandix tkun dik ta' meta tħabbret imma ta' meta seħħet.''

----

== Jannar ==

* 2: [[Tony Carr]], 98, mużiċist &lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/tony-carr-pioneering-maltese-jazz-drummer-dies.1121949|titlu=Tony Carr, Maltese jazz drummer to the stars, dies|kunjom=Borg|isem=Emma|data=2026-01-02|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-01-02}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/il-perkussjonist-tony-carr-george-caruana-jmut-fl-eta-ta-98-sena/|titlu=Il-perkussjonist Tony Carr (George Caruana) jmut fl-età ta’ 98 sena|kunjom=Zammit|isem=Frederick|data=2 Jannar 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://themalteseherald.com/2026/01/02/tony-carr-passes-away/|titlu=Renowned Maltese drummer, Tony Carr, passes away aged 98|kunjom=Fenech|isem=Gerald|data=2026-01-02|lingwa=en-GB|data-aċċess=2026-01-02}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://www.maltatoday.com.mt/news/national/138938/maltese_jazz_great_tony_carr_dies_aged_98|titlu=Maltese jazz great Tony Carr dies aged 98|kunjom=Meilak|isem=Nicole|data=2 Jannar 2026|sit=MaltaToday.com.mt|lingwa=en|data-aċċess=2026-01-02}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://www.independent.com.mt/articles/2026-01-02/local-news/Maltese-jazz-legend-Tony-Carr-passes-away-aged-98-6736286044|titlu=Maltese jazz legend, Tony Carr, passes away aged 98 - The Malta Independent|sit=www.independent.com.mt|data-aċċess=2026-01-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://tvmnews.mt/news/imut-ta-98-sena-d-drummer-malti-tony-carr/|titlu=Imut ta' 98 sena d-drummer Malti Tony Carr|data=2026-01-02|lingwa=en-US|data-aċċess=2026-01-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://one.com.mt/imut-ta-98-sena-d-drummer-famuz-malti-tony-carr-li-daqq-mal-akbar-stilel-muzikali/|titlu=Imut ta’ 98 sena d-drummer famuż Malti Tony Carr li daqq mal-akbar stilel mużikali|kunjom=Caruana|isem=Josef|data=3 Jannar 2026|sit=ONEnews|lingwa=mt}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://www.melodija.eu/post/tony-carr-george-caruana-maltese-jazz-pioneer-dies-at-98|titlu=Tony Carr (George Caruana): Maltese Jazz Pioneer Dies at 98|kunjom=Mifsud|isem=Noel|data=2026-01-05|sit=Melodija|lingwa=en|data-aċċess=2026-01-05}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://www.sussexexpress.co.uk/news/fond-tribute-on-death-of-drummer-who-played-with-the-greats-5465983|titlu=Fond tribute on death of drummer who played with the greats|kunjom=Hewitt|isem=Phil|data=2026-01-10|sit=SussexWorld|lingwa=en|data-aċċess=2026-01-10}}&lt;/ref&gt;
* 5: [[George Spiteri]], 90, mużiċist u l-ewwel leader tal-[[Orkestra Filarmonika ta' Malta]] (twieled: 20 ta’ Lulju 1935) &lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/announcements-january-6-2026.1122080|titlu=Announcements − January 6, 2026|kunjom=|isem=|data=2026-01-06|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-01-06}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/imut-george-spiteri-l-ewwel-leader-tal-orkestra-filarmonika-ta-malta/|titlu=Imut George Spiteri, l-ewwel leader tal-Orkestra Filarmonika ta’ Malta|kunjom=Zammit|isem=Frederick|data=6 Jannar 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://www.facebook.com/reel/1540894257190704/?t=49|titlu=MPO: Protagonisti - George Spiteri|kunjom=Farrugia|isem=Joe Julian|data=6 Jannar 2026|sit=Facebook}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/a-real-gentleman-good-musician-violinist-george-spiteri-dies-aged-90.1122103|titlu='A real gentleman': trailblazing violinist George Spiteri dies at 90|kunjom=Cummings|isem=James|data=2026-01-06|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-01-06}}&lt;/ref&gt;
* 6: [[Thomas Farrell]], 89, għalliem u l-ewwel sindku ta' Ħaż Żabbar &lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/thomas-farrell-first-mayor-zabbar-dies-aged-89.1122141|titlu=Thomas Farrell, first mayor of Żabbar, dies aged 89|kunjom=|isem=|data=2026-01-07|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-01-07}}&lt;/ref&gt;
* 14: [[Paul Chetcuti Caruana]], 77, tabib u politiku &lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://one.com.mt/tithabbar-il-mewt-tal-eks-deputat-laburista-t-tabib-paul-chetcuti-caruana/|titlu=Titħabbar il-mewt tal-eks Deputat Laburista t-Tabib Paul Chetcuti Caruana|kunjom=Portelli|isem=Eman|data=14 Jannar 2026|sit=ONEnews|lingwa=mt}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/former-mp-paul-chetcuti-caruana-dies.1122497|titlu=Mosta doctor Paul Chetcuti Caruana, targeted by 1977 letter bomb, dies aged 77|kunjom=Calleja|isem=Claudia|data=2026-01-14|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-01-15}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://www.independent.com.mt/articles/2026-01-14/local-news/Paul-Chetcuti-Caruana-who-survived-letter-bomb-attempt-in-1977-dies-6736286334|titlu=Paul Chetcuti Caruana, who survived letter-bomb attempt in 1977, dies - The Malta Independent|sit=www.independent.com.mt|data-aċċess=2026-01-15}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/parliament-pays-tribute-mosta-doctor-pl-mp-paul-chetcuti-caruana.1123482|titlu=Parliament pays tribute to Mosta doctor and PL MP Paul Chetcuti Caruana|kunjom=Magri|isem=Giulia|data=2026-02-02|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-02-02}}&lt;/ref&gt;
* 20: [[Matthew Wismayer]], 53, fundatur ta' Schools for Africa (Malta) Foundation &lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/matthew-wismayer-schools-africa-foundation-entrepreneur-dies.1122791|titlu=Matthew Wismayer, who turned a cancer diagnosis into inspiration, dies aged 53|kunjom=Debono|isem=Fiona Galea|data=2026-01-20|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-01-22}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://tvmnews.mt/news/imut-matthew-wismayer-il-mohh-wara-progett-biex-jigu-meghjuna-tfal-fl-afrika/|titlu=Imut Matthew Wismayer, il-moħħ wara proġett biex jiġu megħjuna tfal fl-Afrika|kunjom=|isem=|data=2026-01-20|lingwa=mt|data-aċċess=2026-01-22}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://lovinmalta.com/malta/founder-of-prince-princess-malta-matthew-wismayer-passes-away/|titlu=Founder Of 'Prince &amp; Princess Malta' Matthew Wismayer Passes Away|kunjom=Spiteri|isem=Rebecca Scalvini|data=2026-01-20|lingwa=en-GB|data-aċċess=2026-01-22}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://whoswho.mt/en/matthew-wismayer-passes-away-aged-53|titlu=Maltese Entrepreneur Matthew Wismayer passes away at 53|sit=whoswho.mt|lingwa=en|data-aċċess=2026-01-22}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/announcements-january-21-2026.1122811|titlu=Announcements – January 21, 2026|kunjom=|isem=|data=2026-01-21|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-01-22}}&lt;/ref&gt; 
* 20: [[George Callus]], 88, ko-fundatur tal-Comtec (twieled: 8 ta' Settembru 1937) &lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://whoswho.mt/en/comtec-co-founder-george-callus-has-passed-away|titlu=Comtec Co-Founder George Callus has passed away|sit=whoswho.mt|lingwa=en|data-aċċess=2026-01-22}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/imut-ir-ragel-ta-amy-callus-orlando-mrs-axiak-ta-simpatici/|titlu=Imut ir-raġel ta’ Amy Callus Orlando, Mrs Axiak ta’ Simpatiċi|kunjom=Zammit|isem=Frederick|data=21 Jannar 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://gwida.mt/nimmissjak-immens-ghaziz-l-attrici-amy-callus-thabbar-it-telfa-ta-zewgha-george/|titlu=&quot;Nimmissjak Immens, Għażiż&quot; - L-Attriċi Amy Callus Tħabbar It-Telfa Ta' Żewġha George|kunjom=Zarb|isem=Kyle|data=2026-01-22|lingwa=mt|data-aċċess=2026-01-22}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/announcements-january-23-2026.1122923|titlu=Announcements – January 23, 2026|kunjom=|isem=|data=2026-01-23|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-05-29}}&lt;/ref&gt;

== Frar ==

* 4: [[Alfred Abela]], 80, eks-assistent kummissarju tal-pulizija &lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://one.com.mt/tithabbar-il-mewt-tal-eks-assistent-kummissarju-tal-pulizija-alfred-abela/|titlu=Titħabbar il-mewt tal-eks Assistent Kummissarju tal-Pulizija Alfred Abela|kunjom=Portelli|isem=Eman|data=4 Frar 2026|sit=ONEnews|lingwa=mt}}&lt;/ref&gt;
* 5: [[Philip Farrugia Randon]], 76, avukat u kittieb li ħoloq il-karattru ta' Puttinu &lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/dedicated-patriot-philip-farrugia-randon-dies.1123612|titlu='Dedicated patriot' Philip Farrugia Randon dies|kunjom=|isem=|data=2026-02-05|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-02-05}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/announcements-february-6-2026.1123652|titlu=Announcements − February 6, 2026|kunjom=|isem=|data=2026-02-06|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-02-06}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://tvmnews.mt/news/imut-dr-philip-farrugia-randon-avukat-u-awtur-li-holoq-il-karattru-puttinu/|titlu=Imut Dr Philip Farrugia Randon, avukat u awtur li ħoloq il-karattru Puttinu|kunjom=Micallef|isem=Gaetano|data=2026-02-05|sit=TVMnews|lingwa=mt|data-aċċess=2026-02-08}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/appreciation-philip-farrugia-randon.1124083|titlu=Appreciation: Philip Farrugia Randon|kunjom=De Bono|isem=Anthony|data=2026-02-15|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-02-15}}&lt;/ref&gt;
* 5: [[Helen Micallef]], 75, kantanta &lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/helen-micallef-eurovision-1972-singer-dies-aged-75.1123643|titlu=Helen Micallef, Eurovision 1972 singer, dies aged 75|kunjom=Bonanno|isem=Matthew|data=2026-02-05|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-02-05}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/tmut-helen-micallef-l-ewwel-maltija-fil-eurovision/|titlu=Tmut Helen Micallef, l-ewwel kantanta Maltija fil-Eurovision|kunjom=Zammit|isem=Frederick|data=5 Frar 2025|sit=Newsbook|lingwa=mt}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://www.maltatoday.com.mt/news/national/139589/veteran_singer_helen_micallef_dies_aged_75|titlu=Veteran singer Helen Micallef dies aged 75|kunjom=Meilak|isem=Nicole|data=5 Frar 2026|sit=MaltaToday.com.mt|lingwa=en|data-aċċess=2026-02-06}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/helen-micallef-tinghata-l-ahhar-tislima-ghada-s-sibt/|titlu=Helen Micallef tingħata l-aħħar tislima għada s-Sibt|kunjom=Zammit|isem=Frederick|data=6 Frar 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://www.independent.com.mt/articles/2026-02-05/local-news/Helen-Micallef-first-Maltese-woman-at-Eurovision-dies-at-75-6736286990|titlu=Helen Micallef, first Maltese woman at Eurovision, dies at 75 - The Malta Independent|sit=www.independent.com.mt|data-aċċess=2026-02-06}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://one.com.mt/iccelebrata-l-hajja-tal-kantanta-helen-micallef/|titlu=Iċċelebrata l-ħajja tal-kantanta Helen Micallef|kunjom=Falzon|isem=Anton|data=7 Frar 2026|sit=ONEnews|lingwa=mt}}&lt;/ref&gt;
* 8: [[Paul Aquilina]], 94, Ġiżwita Malti bbażat fl-Indja &lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/tithabbar-il-mewt-ta-fr-paul-aquilina-l-ahhar-patri-gizwita-malti-fl-indja/|titlu=Imut Fr Paul Aquilina – l-aħħar Ġiżwita Malti fl-Indja|kunjom=Camilleri|isem=Neil|data=8 Frar 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/l-ahhar-patri-gizwita-malti-fl-indja-jkanta-l-ghanjiet-tal-milied/|titlu=L-aħħar Patri Ġiżwita Malti fl-Indja jkanta l-Għanjiet tal-Milied|kunjom=Zammit|isem=Frederick|data=25 Diċembru 2025|sit=Newsbook|lingwa=mt}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/mort-l-indja-biex-narah-jordna-sacerdot-u-kantajt-bil-malti-waqt-il-funeral-ta-fr-aquilina/|titlu=“Mort l-Indja nara żagħżugħ jiġi ordnat qassis, u spiċċajt inkanta bil-Malti fil-funeral ta’ Fr Aquilina”|kunjom=Zammit|isem=Frederick|data=11 Frar 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/announcements-february-15-2026.1124084|titlu=Announcements – February 15, 2026|kunjom=|isem=|data=2026-02-15|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-02-15}}&lt;/ref&gt;
* 10: [[Lina Brockdorff|Lina Brockdorff,]] 95, kittieba &lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/awardwinning-writer-lina-brockdorff-dies-aged-96.1123850|titlu=Novelist and playwright Lina Brockdorff dies aged 95|kunjom=Borg|isem=Emma|data=2026-02-10|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-02-10}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://tvmnews.mt/news/tmut-l-awtrici-lina-brockdorff-fl-eta-ta-95-sena/|titlu=Tmut l-awtriċi Lina Brockdorff fl-età ta' 95 sena|data=2026-02-10|sit=TVMnews|lingwa=mt|data-aċċess=2026-02-10}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/thabbret-il-mewt-tax-xandara-u-l-kittieba-lina-brockdorff/|titlu=Tħabbret il-mewt tax-xandara u l-kittieba Lina Brockdorff|kunjom=Lia|isem=Gabriel|data=10 Frar 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://www.independent.com.mt/articles/2026-02-10/local-news/Maltese-novelist-and-playwright-Lina-Brockdorff-dies-aged-95-6736287109|titlu=Maltese novelist and playwright Lina Brockdorff dies aged 95 - The Malta Independent|sit=www.independent.com.mt|lingwa=en|data-aċċess=2026-02-10}}&lt;/ref&gt;
* 10: [[Achille Cauchi]], 86, monsinjur Għawdxi, ħu l-Isqof [[Nikol Cauchi]] &lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/imut-monsinjur-achille-cauchi/|titlu=Imut Monsinjur Achille Cauchi|kunjom=Zammit|isem=Frederick|data=11 Frar 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://rip.com.mt/obituary/mons-achille-cauchi-10-02-2026|titlu=Mons. Achille Cauchi - RIP.com.mt|kunjom=Gatt|isem=Thomas|sit=rip.com.mt|lingwa=mt|data-aċċess=2026-02-16}}&lt;/ref&gt;
* 15: [[Laurence Grech]], 77, ġurnalist u eks-editur tas-Sunday Times of Malta &lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/former-times-malta-editor-laurence-grech-dies-aged-77.1124107|titlu=Former Times of Malta editor Laurence Grech dies, aged 77|kunjom=Carabott|isem=Sarah|data=2026-02-15|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-02-15}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/imut-laurence-grech-il-ggant-tal-gurnalizmu-l-eks-editur-tat-times-of-malta/|titlu=Imut Laurence Grech, “il-ġgant tal-ġurnaliżmu”, l-eks-editur tat-Times of Malta|data=15 Frar 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/announcements-february-16-2026.1124125|titlu=Announcements – February 16, 2026|kunjom=|isem=|data=2026-02-16|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-02-16}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://rip.com.mt/obituary/laurence-grech-15-02-2026|titlu=Laurence Grech - RIP.com.mt|kunjom=Gatt|isem=Thomas|sit=rip.com.mt|lingwa=en|data-aċċess=2026-02-16}}&lt;/ref&gt;
* 15: [[Esmeralda Galea Camilleri]], 37, mużiċista &lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://gwida.mt/hafna-mahsuda-bil-mewt-tal-muzicista-brava-esmeralda-galea-camilleri/|titlu=Ħafna Maħsuda Bil-Mewt Tal-Mużiċista Brava Esmeralda Galea Camilleri|kunjom=Bayliss|isem=Emil Calleja|data=2026-02-16|lingwa=mt|data-aċċess=2026-02-16}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/kont-titpaxxa-tismaghha-tmut-il-muzicista-esmeralda-galea-camilleri/|titlu=“Kont titpaxxa tismagħha” – tmut il-mużiċista Esmeralda Galea Camilleri|kunjom=Zammit|isem=Frederick|data=16 Frar 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}&lt;/ref&gt;
* 16: [[Mario Bonnici]], 76, kantant &lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/il-kanzunetta-li-kont-iddedikaktli-se-tibqa-fqalbi-imut-il-kantant-mario-bonnici/|titlu=“Il-kanzunetta li kont iddedikajtli se tibqa’ f’qalbi” – imut il-kantant Mario Bonnici|kunjom=Zammit|isem=Frederick|data=17 Frar 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}&lt;/ref&gt;
* 18: [[Julian Attard]], 44, amministratur tal-futbol ma' [[Marsaxlokk FC]] u [[Floriana FC]] (twieled fis-27 ta' Novembru 1981) &lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://sport.timesofmalta.com/2026/02/18/former-marsaxlokk-and-floriana-fc-administrator-julian-attard-dies/|titlu=Former Marsaxlokk and Floriana FC administrator Julian Attard dies|kunjom=Lia|isem=Gianluca|data=2026-02-18|lingwa=en-US|data-aċċess=2026-02-18}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/hallejtna-kmieni-wisq-habib-imut-julian-attard-tat-tim-tal-futbol-ta-marsaxlokk/|titlu=“Ħallejtna kmieni wisq ħabib” – imut Julian Attard, tat-tim tal-futbol ta’ Marsaxlokk|kunjom=Zammit|isem=Frederick|data=18 Frar 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}&lt;/ref&gt;
* 23: [[Manuel Casha]], 81, mużiċist, kittieb, u folklorista &lt;ref&gt; {{Ċita web|url=https://one.com.mt/tithabbar-il-mewt-tal-kittieb-u-muzicist-manuel-casha-fl-awstralja/ |sit=ONEnews|data=24 Frar 2026|isem=Josef|kunjom=Caruana|lingwa=mt|titlu=Titħabbar il-mewt tal-kittieb u mużiċist Manuel Casha fl-Awstralja}}&lt;/ref&gt;
* 28: [[Mario Buhagiar]], 81 professur tal-istorja tal-arti &lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/mario-buhagiar-founder-art-history-department-dies-aged-81.1124795|titlu=Mario Buhagiar, founder of art history department dies aged 81|kunjom=Carabott|isem=Sarah|data=2026-03-01|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-03-01}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://themalteseherald.com/2026/03/02/prof-mario-buhagiar/|titlu=Founder of the arts History Department – Professor Mario Buhagiar passes away|kunjom=Fenech|isem=Gerald|data=2 Marzu 2026|sit=The Maltese Herald|lingwa=en}}&lt;/ref&gt;

== Marzu ==

* 8: [[Joseph Gatt (Caritas)|Joseph Gatt]], 81, pijunier fir-riabilitazzjoni tad-drogati f'Malta &lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/joseph-gatt-drug-rehabilitation-pioneer-dies-aged-81.1125168|titlu=Joseph Gatt, drug rehabilitation pioneer, dies aged 81|kunjom=Cummings|isem=James|data=2026-03-08|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-03-08}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/segwi-meta-konna-fl-infern-habba-d-droga-joe-kien-anglu-kustodju/|titlu=Segwi: “Meta konna fl-infern ħabba d-droga Joe kien anġlu kustodju”|kunjom=Lia|isem=Gabriel|data=9 Marzu 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}&lt;/ref&gt;
* 13: [[Luciano Bonello Bianco]], 72, propjetarju ta' Luciano Restaurant &lt;ref&gt;{{Ċita web|url= https://timesofmalta.com/article/announcements-march-15-2026.1125478 |titlu=Announcements|sit=Times of Malta|data-aċċess=2026-03-15}}&lt;/ref&gt;
* 21: [[Charles Micallef St John]], 81, kittieb u eks-kunsillier tal-Gżira &lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/imut-l-awtur-charles-micallef-st-john/|titlu=Imut l-awtur Charles Micallef St John|kunjom=Camilleri|isem=Neil|data=21 Marzu 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://netnews.com.mt/2026/03/21/imut-l-awtur-chaf-st-john/|titlu=Imut l-awtur Charles Micallef St. John|kunjom=Balbi|isem=Nicole Sciberras|data=2026-03-21|sit=NETnews|lingwa=mt|data-aċċess=2026-03-23}}&lt;/ref&gt;
* 22: [[Calvin Brincat]], 32, parteċipant fil-programm tat-television ''Hazzzard'', kanċer &lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://tvmnews.mt/news/imut-calvin-brincat-li-ggieled-2-tipi-ta-kancer-u-kien-ippartecipa-fhazzzard/|titlu=Imut Calvin Brincat li ġġieled 2 tipi ta' kanċer u kien ipparteċipa f'HazZzard|data=2026-03-23|sit=TVMnews|lingwa=mt|data-aċċess=2026-03-23}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/imut-iz-zaghzugh-calvin-brincat-ta-hazzzard/|titlu=Imut iż-żagħżugħ Calvin Brincat ta’ HazZzard|kunjom=Lia|isem=Gabriel|data=23 Marzu 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/tributes-paid-truly-sensitive-soul-cancer-patient-calvin-brincat.1125893|titlu=Tributes paid to 'truly sensitive soul', cancer victim Calvin Brincat|kunjom=Cummings|isem=James|data=2026-03-23|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-03-23}}&lt;/ref&gt;
* 29: [[Elio Lombardi]], 92, kittieb u direttur tal-films &lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/prolific-filmmaker-author-elio-lombardi-dies-aged-92.1126197|titlu=Prolific film-maker, author Elio Lombardi dies aged 92|kunjom=|isem=|data=2026-03-29|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-03-29}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://tvmnews.mt/news/imut-l-awtur-tal-kotba-u-direttur-tal-films-elio-lombardi/|titlu=Imut l-awtur tal-kotba u direttur tal-films Elio Lombardi|kunjom=Micallef|isem=Gaetano|data=2026-03-29|sit=TVMnews|lingwa=mt|data-aċċess=2026-03-29}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://netnews.com.mt/2026/03/29/tithabbar-il-mewt-ta-elio-lombardi-fl-eta-ta-92-sena/|titlu=Titħabbar il-mewt ta' Elio Lombardi fl-età ta' 92 sena|kunjom=Catania|isem=Francesco|data=2026-03-29|sit=NETnews|lingwa=mt|data-aċċess=2026-03-29}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://one.com.mt/tithabbar-il-mewt-tal-kittieb-u-attur-elio-lombardi-fl-eta-ta-92-sena/|titlu=Titħabbar il-mewt tal-kittieb u attur Elio Lombardi fl-età ta’ 92 Sena|kunjom=Farrugia|isem=Shanaya|data=29 Marzu 2026|sit=ONEnews|lingwa=mt}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/imut-elio-lombardi-figura-prominenti-fil-films-u-l-letteratura-maltija/|titlu=Imut Elio Lombardi, figura prominenti fil-films u l-letteratura Maltija|kunjom=Cachia|isem=Paul|data=29 Marzu 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://www.independent.com.mt/articles/2026-03-29/local-news/Maltese-author-and-film-director-Elio-Lombardi-dies-aged-92-6736288379|titlu=Maltese author and film director Elio Lombardi dies aged 92 - The Malta Independent|sit=www.independent.com.mt|data-aċċess=2026-03-29}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/thabbar-meta-se-jinghata-l-ahhar-tislima-elio-lombardi/|titlu=Tħabbar meta se jingħata l-aħħar tislima Elio Lombardi|kunjom=Lia|isem=Gabriel|data=1 April 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/ara-elio-dejjem-gharaf-li-kien-mimli-doni-minn-alla/|titlu=Ara: “Elio dejjem għaraf li kien mimli doni minn Alla”|kunjom=Zammit|isem=Frederick|data=8 April 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://one.com.mt/tinghata-l-ahhar-tislima-lil-elio-lombardi-ikona-fid-drama-maltija/|titlu=Tingħata l-aħħar tislima lil Elio Lombardi … ikona fid-drama Maltija|kunjom=Camilleri|isem=Enrique|data=8 April 2026|sit=ONEnews|lingwa=mt}}&lt;/ref&gt;

== April ==

* 2: [[Edmond Zarb]], 81, kittieb u mużiċist &lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://netnews.com.mt/2026/04/02/tithabbar-il-mewt-tal-muzicist-u-awtur-edmond-zarb/|titlu=Titħabbar il-mewt tal-mużiċist u awtur Edmond Zarb|kunjom=Catania|isem=Francesco|data=2026-04-02|lingwa=mt|data-aċċess=2026-04-02}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/tajt-kontribut-lill-kultura-maltija-imut-l-awtur-u-pjanist-edmond-zarb|titlu=“Tajt kontribut lill-kultura Maltija” – imut l-awtur u pjanist Edmond Zarb|kunjom=Zammit|isem=Frederick|data=2 April 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}&lt;/ref&gt;
* 6: [[Graziella Castillo]], 47, direttur tal-Aġenzija Appoġġ &lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/graziella-castillo-director-agenzija-appogg-dies-aged-47.1126547|titlu=Graziella Castillo, director of Agenzija Appoġġ, dies aged 47|kunjom=|isem=|data=2026-04-06|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-04-07}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/tmut-graziella-castillo-direttrici-tal-agenzija-appogg/|titlu=Tmut Graziella Castillo – Direttriċi tal-Aġenzija Appoġġ|data=6 April 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}&lt;/ref&gt;
* 11: [[Colin Willis]], 81, eks-kummissajru Awstraljan għal Malta u attur &lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://www.independent.com.mt/articles/2026-04-13/local-news/Well-known-actor-Colin-Willis-passes-away-aged-81-6736288759|titlu=Well-known actor Colin Willis passes away aged 81 - The Malta Independent|sit=www.independent.com.mt|data-aċċess=2026-04-13}}&lt;/ref&gt;
* 12: [[Aurelio Belli]], 49, mużiċist u arranġatur &lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/musician-mpo-manager-aurelio-belli-dies-aged-49.1126829|titlu=Musician and MPO manager Aurelio Belli dies, aged 49|kunjom=Cummings|isem=James|data=2026-04-12|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-04-12}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://slippedisc.com/2026/04/malta-mourns-maestro-49/|titlu=Malta mourns maestro, 49|kunjom=lebrecht|isem=Norman|data=12 April 2026|sit=Slipped Disc|lingwa=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://www.independent.com.mt/articles/2026-04-12/local-news/Maestro-Aurelio-Belli-dies-aged-49-6736288731|titlu=Maestro Aurelio Belli dies, aged 49 - The Malta Independent|sit=www.independent.com.mt|lingwa=en|data-aċċess=2026-04-12}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://www.maltatoday.com.mt/news/national/140933/maestro_aurelio_belli_dies_at_49_|titlu=Maestro Aurelio Belli dies at 49|kunjom=Zammit|isem=Juliana|data=12 April 2026|sit=MaltaToday.com.mt|lingwa=en|data-aċċess=2026-04-12}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/imut-il-maestro-aurelio-belli/|titlu=Imut il-Maestro Aurelio Belli|kunjom=Camilleri|isem=Neil|data=12 April 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://tvmnews.mt/news/imut-is-surmast-aurelio-belli/|titlu=Imut is-Surmast Aurelio Belli|kunjom=|isem=|data=2026-04-12|sit=TVMnews|lingwa=mt|data-aċċess=2026-04-12}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://one.com.mt/tithabbar-il-mewt-tal-maestro-aurelio-belli-fl-eta-ta-49-sena/|titlu=Titħabbar il-mewt tal-Maestro Aurelio Belli fl-età ta’ 49 sena|kunjom=Sacco Baldacchino|isem=Kimberley|data=12 April 2026|sit=ONEnews|lingwa=mt}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://netnews.com.mt/2026/04/12/tithabbar-il-mewt-tas-surmast-aurelio-belli/|titlu=Titħabbar il-mewt tas-Surmast Aurelio Belli|kunjom=Catania|isem=Francesco|data=2026-04-12|sit=NETnews|lingwa=mt|data-aċċess=2026-04-12}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/il-maestro-aurelio-belli-jinghata-l-ahhar-tislima|titlu=Tislima lill-Maestro Aurelio Belli: “Mela s-silenzju b’ħajja ta’ noti”|kunjom=Mamo|isem=Christine|data=18 April 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}&lt;/ref&gt;
* 19: [[Desmond Morris]], 98, etoloġista Ingliż li għex f'Malta (1968–1974) &lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/desmond-morris-famous-zoologist-author-painter-malta-past-dies-98.1127264|titlu=Desmond Morris, famous zoologist, author and painter with Malta past, dies at 98|kunjom=Debono|isem=Fiona Galea|data=2026-04-21|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-04-21}}&lt;/ref&gt;
* 24: [[Mary Grech]], 88, attriċi u xandara &lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/veteran-actress-mary-grech-dies-aged-88.1127413|titlu=Veteran actress Mary Grech dies aged 88|kunjom=|isem=|data=2026-04-24|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-04-24}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/tmut-l-attrici-u-prezentatrici-mary-grech/|titlu=Tmut l-attriċi u preżentatriċi Mary Grech|kunjom=Zammit|isem=Frederick|data=24 April 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://tvmnews.mt/news/tmut-l-eks-prezentattrici-televiziva-mary-grech/|titlu=Tmut l-eks preżentattriċi televiżiva Mary Grech|kunjom=Attard|isem=Francesca|data=2026-04-24|sit=TVMnews|lingwa=mt|data-aċċess=2026-04-24}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://netnews.com.mt/2026/04/24/tmut-mary-grech-pijufniera-tax-xandir-u-fost-l-ewwel-ucuh-tat-televizjoni-maltija/|titlu=Tmut Mary Grech, attriċi, pijuniera tax-xandir u fost l-ewwel uċuħ tat-televiżjoni Maltija|kunjom=Abdilla|isem=Raymond|data=2026-04-24|sit=NETnews|lingwa=mt|data-aċċess=2026-04-24}}&lt;/ref&gt;

== Mejju ==

* 1: [[Dolindo Cassar]], 83, xandar u eks-president tas-[[Soċjetà Filarmonika La Stella]] u tat-[[Teatru Astra]] &lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://gwida.mt/tislima-lil-dolindo-cassar-li-ghadda-ghall-hajja-ta-dejjem-figura-li-halliet-marka-kbira-fil-kultura-ghawdxija/|titlu=Tislima Lil Dolindo Cassar Li Għadda Għall-Ħajja Ta’ Dejjem - Figura Li Ħalliet Marka Kbira Fil-Kultura Għawdxija|kunjom=Bayliss|isem=Emil Calleja|data=2026-05-05|sit=Gwida|lingwa=mt|data-aċċess=2026-05-05}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://www.stgeorge.org.mt/events/funeral-of-dolindo-cassar/|titlu=Funeral of DOLINDO CASSAR|data=2026-05-03|lingwa=en-GB|data-aċċess=2026-05-05}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/appreciation-dolindo-cassar.1129615|titlu=Appreciation: Dolindo Cassar|kunjom=Spiteri|isem=Charles|data=2026-06-08|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-06-08}}&lt;/ref&gt;
* 14: [[Noel Galea Bason]], 71, skultur &lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://netnews.com.mt/2026/05/15/imut-l-artist-noel-galea-bason/|titlu=Imut l-artist Noel Galea Bason|kunjom=|isem=|data=2026-05-15|sit=NETnews|lingwa=mt|data-aċċess=2026-05-15}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/artist-noel-galea-bason-dies-aged-71.1128464|titlu=Artist Noel Galea Bason dies aged 71|kunjom=Carabott|isem=Sarah|data=2026-05-15|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-05-15}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/imut-noel-galea-bason-furjaniz-moghni-btalenti-artistici-varji/|titlu=Imut Noel Galea Bason, Furjaniż mogħni b’talenti artistiċi varji|kunjom=Lia|isem=Gabriel|data=15 Mejju 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}&lt;/ref&gt;
* 19: [[Norbert Ellul Vincenti]], 88, patri Franġiskan, għalliem u kittieb &lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://netnews.com.mt/2026/05/19/imut-p-norbert-ellul-vincenti-ofm/|titlu=Imut P. Norbert Ellul Vincenti OFM|kunjom=|isem=|data=2026-05-19|sit=NETnews|lingwa=mt|data-aċċess=2026-05-19}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/imut-patri-norbert-ellul-vincenti/|titlu=Imut Patri Norbert Ellul Vincenti|kunjom=Zammit|isem=Frederick|data=19 Mejju 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}&lt;/ref&gt;
* 22: [[Franco Fenech]], 47, ko-eredi ta' Tumas Group &lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://www.rip.com.mt/obituary/franco-fenech-22-05-2026|titlu=Franco Fenech - RIP.com.mt|kunjom=Gatt|isem=Thomas|data=22 Mejju 2026|sit=www.rip.com.mt|lingwa=en|data-aċċess=2026-07-07}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/tumas-group-director-franco-fenech-dies.1128869|titlu=Tumas Group heir Franco Fenech dies|kunjom=|isem=|data=2026-05-22|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-07-07}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://www.maltatoday.com.mt/news/national/142011/franco_fenech_yorgen_fenechs_older_brother_passes_away|titlu=Franco Fenech, Yorgen Fenech's older brother, passes away|kunjom=Farrugia|isem=Matthew|data=22 Mejju 2026|sit=MaltaToday.com.mt|lingwa=en|data-aċċess=2026-07-07}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://themalteseherald.com/2026/05/22/franco-fenech-dies-with-drug-overdose/|titlu=Franco Fenech dies by drug overdose|kunjom=Camilleri|isem=Mark|data=2026-05-22|lingwa=en-GB|data-aċċess=2026-07-07}}&lt;/ref&gt;
* 26: [[Benny Muscat]], 86, sid ta' diversi ristorant &lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/goodbye-nonno-renowned-restaurateur-benny-muscat-dies.1129052|titlu='Goodbye Nonno' – renowned restaurateur Benny Muscat dies|kunjom=Debono|isem=Fiona Galea|data=2026-05-26|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-05-26}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/imut-benny-muscat-il-qalb-wara-ta-marija-palazzo-pescatore-u-trattoria-del-nonno/|titlu=Imut Benny Muscat, il-qalb wara Ta’ Marija, Palazzo Pescatore u Trattoria del Nonno|kunjom=Zammit|isem=Frederick|data=26 Mejju 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://rip.com.mt/obituary/benny-muscat-26-05-2026|titlu=Benny Muscat - RIP.com.mt|kunjom=Gatt|isem=Thomas|sit=rip.com.mt|lingwa=en|data-aċċess=2026-05-28}}&lt;/ref&gt;
* 28: [[Rose Riolo]], 90, attriċi &lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/tmut-l-eks-attrici-rose-riolo/|titlu=Tmut l-eks attriċi Rose Riolo|kunjom=Zammit|isem=Frederick|data=28 Mejju 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/announcements-29-2026.1129195|titlu=Announcements – May 29, 2026|kunjom=|isem=|data=2026-05-29|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-05-29}}&lt;/ref&gt;
* 28: [[Ray Ghigo Laferla]], ??, imprenditur u DJ &lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/imut-ray-ghigo-laferla-eks-dj-tal-griffin-u-fundatur-tal-ghigos-disco/|titlu=Imut Ray Ghigo Laferla, eks DJ tal-Griffin u fundatur tal-Ghigos Disco|kunjom=Zammit|isem=Frederick|data=29 Mejju 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}&lt;/ref&gt;

== Ġunju ==

* 4: [[Jonathan Cardona]], 47, eks-CEO tal-[[Enemalta]] &lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/former-enemalta-ceo-residency-malta-head-jonathan-cardona-dies.1129476|titlu=Former Enemalta CEO, Residency Malta head Jonathan Cardona dies|kunjom=|isem=|data=2026-06-04|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-06-04}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://one.com.mt/tithabbar-il-mewt-tal-eks-kap-ezekuttiv-tal-enemalta-u-residenza-malta-jonathan-cardona/|titlu=Titħabbar il-mewt tal-eks Kap Eżekuttiv tal-Enemalta u Residenza Malta Jonathan Cardona|kunjom=Portelli|isem=Eman|data=4 Ġunju 2026|sit=ONEnews|lingwa=mt}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://www.maltatoday.com.mt/news/national/142318/former_joseph_muscat_aide_jonathan_cardona_passes_away_|titlu=Former Joseph Muscat aide Jonathan Cardona passes away|kunjom=Azzopardi|isem=Karl|data=4 Ġunju 2026|sit=MaltaToday.com.mt|lingwa=en|data-aċċess=2026-06-04}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/imut-l-eks-kap-tal-enemalta-u-tal-programm-tac-cittadinanza-jonathan-cardona/|titlu=Imut l-eks kap tal-Enemalta u tal-programm taċ-ċittadinanza Jonathan Cardona|kunjom=Camilleri|isem=Neil|data=4 Ġunju 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://tvmnews.mt/news/ara-il-pm-jinhasad-bil-mewt-ta-jonathan-cardona-waqt-il-gurament-tal-hatra-tal-membri-tal-kabinett/|titlu=ARA: il-PM jinħasad bil-mewt ta' Jonathan Cardona waqt il-ġurament tal-ħatra tal-membri tal-Kabinett|data=2026-06-04|sit=TVMnews|lingwa=mt|data-aċċess=2026-06-04}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://www.independent.com.mt/articles/2026-06-04/local-news/CEO-of-Residency-Malta-Agency-Jonathan-Cardona-dies-6736290235|titlu=CEO of Residency Malta Agency, Jonathan Cardona, passes away - The Malta Independent|sit=www.independent.com.mt|lingwa=en|data-aċċess=2026-06-04}}&lt;/ref&gt;
* 5: [[Olivia Dow]]: ??, żeffiena u għalliema tal-ballet &lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/renowned-ballet-teacher-olivia-dow-dies.1129558|titlu=Renowned ballet teacher Olivia Dow dies|kunjom=|isem=|data=2026-06-05|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-06-06}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/appreciation-olivia-dow.1129901|titlu=Appreciation: Olivia Dow|kunjom=Chetcuti|isem=Kristina|data=2026-06-14|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-06-21}}&lt;/ref&gt;
* 8: [[Antonio Briguglio]], 91, referee tal-futbol &lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://tvmnews.mt/sport/imut-l-ex-referee-internazzjonali-tonio-briguglio/|titlu=Imut l-ex-referee internazzjonali Tonio Briguglio|kunjom=Cossai|isem=Peter|data=2026-06-08|lingwa=mt|data-aċċess=2026-06-08}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://www.maltatoday.com.mt/sports/football/142408/former_referee_antonio_briguglio_dies_|titlu=Former referee Antonio Briguglio dies|sit=MaltaToday.com.mt|lingwa=en|data-aċċess=2026-06-08}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://sport.timesofmalta.com/2026/06/08/maltese-legendary-referee-tonio-briguglio-dies-aged-91/|titlu=Maltese legendary referee Tonio Briguglio dies, aged 91|kunjom=Camilleri|isem=Valhmor|data=2026-06-08|sit=SportsDesk|lingwa=en-GB|data-aċċess=2026-06-08}}&lt;/ref&gt;
* 14: [[Josephine Xuereb]], ??, attivita u politiku &lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/former-pn-election-candidate-dies.1129912|titlu=Former PN election candidate dies|kunjom=|isem=|data=2026-06-14|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-06-14}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://netnews.com.mt/2026/06/14/tithabbar-il-mewt-ta-josephine-xuereb/|titlu=Titħabbar il-mewt ta' Josephine Xuereb|kunjom=|isem=|data=2026-06-14|sit=NETnews|lingwa=mt|data-aċċess=2026-06-14}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://www.independent.com.mt/articles/2026-06-14/local-news/Former-PN-candidate-Josephine-Xuereb-dies-6736290504|titlu=Former PN candidate Josephine Xuereb dies|data=14 Ġunju 2026|sit=The Malta Independent|lingwa=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://netnews.com.mt/2026/06/17/josephine-xuereb-kienet-mara-li-uzat-it-talenti-taghha-biex-tkattar-il-gid/|titlu=&quot;Josephine Xuereb kienet mara li użat it-talenti tagħha biex tkattar il-ġid&quot;|kunjom=Balbi|isem=Nicole Sciberras|data=2026-06-17|lingwa=en-US|data-aċċess=2026-06-21}}&lt;/ref&gt;
* 18: [[Helen Borg]], ??, eks President tal-Kunsill tal-Iskola għat-Tagħlim Tul il-Ħajja u eks Kap tal-Iskola Vincenzo Borg Brared, marda tal-Parkinson's &lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://gwida.mt/riptmut-helen-borg-eks-president-tal-kunsill-tal-iskola-ghat-taghlim-tul-il-hajja-u-eks-headteacher-ta-birkirkara/|titlu=Tmut Helen Borg, Eks President Tal-Kunsill Tal-Iskola Għat-Tagħlim Tul Il-Ħajja U Eks Headteacher Ta’ Birkirkara|kunjom=Bayliss|isem=Emil Calleja|data=2026-06-19|sit=Gwida|lingwa=mt|data-aċċess=2026-06-21}}&lt;/ref&gt; 
* 21: [[Żeppi l-Ħafi|Joseph Fenech]], 71, kriminal magħruf bħala Żeppi l-Ħafi &lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/joseph-fenech-known-zeppi-lhafi-dies-aged-71.1130234|titlu=Joseph Fenech, known as Żeppi l-Ħafi, dies aged 71|kunjom=|isem=|data=2026-06-21|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-06-21}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/imut-joseph-fenech-maghruf-bhal-zeppi-l-hafi/|titlu=Imut Joseph Fenech, magħruf bħal Żeppi l-Ħafi|kunjom=Cachia|isem=Paul|data=21 Ġunju 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://tvmnews.mt/news/imut-joseph-fenech-maghruf-bhala-zeppi-l-hafi/|titlu=Imut Joseph Fenech magħruf bħala Żeppi l-Ħafi|data=2026-06-21|sit=TVMnews|lingwa=mt|data-aċċess=2026-06-21}}&lt;/ref&gt;
* 22: [[Paul Fenech (kunsilleri)|Paul Fenech]], 79, kunsillier tas-Swieqi, artist u kowċ tal-basketball &lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/former-swieqi-councillor-artist-basketball-coach-paul-fenech-dies.1130293|titlu=Former Swieqi councillor, artist and basketball coach, Paul Fenech dies aged 79|kunjom=Magri|isem=Giulia|data=2026-06-22|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-06-22}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://netnews.com.mt/2026/06/22/il-pn-isellem-il-memorja-ta-paul-fenech-li-serva-ghal-snin-twal-bhala-kunsillier-lokali-tal-pn-fi-swieqi/|titlu=Il-PN isellem il-memorja ta' Paul Fenech li serva għal snin twal bħala kunsillier lokali tal-PN fi Swieqi|kunjom=Borg|isem=Maria|data=2026-06-22|sit=NETnews|lingwa=mt|data-aċċess=2026-06-22}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://www.rip.com.mt/obituary/paul-fenech-22-06-2026|titlu=Paul Fenech - RIP.com.mt|kunjom=Gatt|isem=Thomas|sit=www.rip.com.mt|lingwa=en|data-aċċess=2026-06-25}}&lt;/ref&gt;
* 29: [[Antoinette Miggiani]], 88, sopran u għalliema tal-kant &lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://tvmnews.mt/news/tmut-is-sopran-u-ghallieam-tal-kant-antoinette-miggiani/|titlu=Tmut is-sopran u għalliema tal-kant Antoinette Miggiani|kunjom=|isem=|data=2026-06-29|sit=TVMnews|lingwa=mt|data-aċċess=2026-06-29}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://netnews.com.mt/2026/06/29/thabbret-il-mewt-tas-sopran-u-ghalliema-tal-kant-antoinette-miggiani/|titlu=Tħabbret il-mewt tas-sopran u għalliema tal-kant Antoinette Miggiani|kunjom=|isem=|data=2026-06-29|sit=NETnews|lingwa=mt|data-aċċess=2026-06-29}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/antoinette-miggiani-soprano-teacher-dies-aged-88.1130669|titlu=Antoinette Miggiani, soprano, teacher dies aged 88|kunjom=|isem=|data=2026-06-29|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-06-29}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://www.independent.com.mt/articles/2026-06-29/local-news/Renowned-Maltese-soprano-and-vocal-teacher-Antoinette-Miggiani-dies-aged-88-6736290961|titlu=Renowned Maltese soprano and vocal teacher Antoinette Miggiani dies aged 88|data=29 June 2026|sit=The Malta Independent|lingwa=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://www.rip.com.mt/obituary/antoinette-miggiani-29-06-2026|titlu=Antoinette Miggiani|kunjom=Gatt|isem=Thomas|data=30 Ġunju 2026|sit=RIP.com.mt|lingwa=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/appreciation-antoinette-miggiani-19372026.1130913|titlu=Appreciation: Antoinette Miggiani (1937-2026)|kunjom=Said|isem=Mark|data=2026-07-05|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-07-05}}&lt;/ref&gt;

== Lulju ==

* 1: [[John Ripard Snr]], 96, baħħar Olimpiku &lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://www.independent.com.mt/articles/2026-07-01/local-news/Sailing-icon-and-RMYC-Honorary-President-John-Ripard-Snr-Passes-Away-6736291009|titlu=Sailing icon and RMYC Honorary President John Ripard Snr dies, aged 96 - The Malta Independent|sit=www.independent.com.mt|data-aċċess=2026-07-01}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/john-ripard-snr-cofounder-rolex-middle-sea-race-dies-aged-96.1130762|titlu=John Ripard Snr, Olympian and co-founder of Rolex Middle Sea Race, dies aged 96|kunjom=Bonanno|isem=Matthew|data=2026-07-01|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-07-01}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://netnews.com.mt/2026/07/01/tithabbar-il-mewt-ta-john-ripard-pijunier-tal-ibburdjar-fmalta/|titlu=Titħabbar il-mewt ta' John Ripard...pijunier tal-ibburdjar f'Malta|kunjom=|isem=|data=2026-07-01|lingwa=mt|data-aċċess=2026-07-01}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/announcements-july-3-2026.1130831|titlu=Announcements – July 3, 2026|data=3 Lulju 2026|sit=Times of Malta|lingwa=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://www.rip.com.mt/obituary/john-c-ripard-01-07-2026|titlu=John C Ripard|kunjom=Gatt|isem=Thomas|data=3 Lulju 2026|sit=RIP.com.mt|lingwa=en}}&lt;/ref&gt;
* 3: [[Carmen Vella]], 79, kantanta u xandara &lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://tvmnews.mt/news/tmut-carmen-vella-li-kienet-kantanta-u-xandara-ma-radju-malta/|titlu=Tmut Carmen Vella li kienet kantanta u xandara ma’ Radju Malta|data=3 Lulju 2026|sit=TVMnews|lingwa=mt}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://one.com.mt/tithabbar-il-mewt-tal-kantanta-u-xandara-carmen-vella/|titlu=Titħabbar il-mewt tal-kantanta u xandara Carmen Vella|kunjom=Cini|isem=Luana|data=3 Lulju 2026|sit=ONEnews|lingwa=mt}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/tmut-il-kantanta-carmen-vella/|titlu=Tmut il-kantanta Carmen Vella|kunjom=Zammit|isem=Frederick|data=3 Lulju 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://gwida.mt/kelli-x-xorti-nipprezenta-maghha-ghal-diversi-snin-il-programm-tar-radju-maltin-biss-in-neputija-bmessagg-lil-carmen-vella-li-hallietna/|titlu=“Kelli X-Xorti Nippreżenta Magħha Għal Diversi Snin Il-Programm Tar-Radju Maltin Biss” – In-Neputija B’Messaġġ Lil Carmen Vella Li Ħallietna|kunjom=Grech|isem=Matthea|data=3 Lulju 2026|sit=Gwida|lingwa=mt}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://themalteseherald.com/2026/07/04/farewell-carmen-vella-another-icon-of-the-maltese-song-scene-passes-away/|titlu=Farewell Carmen Vella - another icon of the Maltese song scene passes away|kunjom=Fenech|isem=Gerald|data=2026-07-04|sit=The Maltese Herald|lingwa=en-GB|data-aċċess=2026-07-04|arkivju-url=https://web.archive.org/web/20260704130639/https://themalteseherald.com/2026/07/04/farewell-carmen-vella-another-icon-of-the-maltese-song-scene-passes-away/|arkivju-data=2026-07-04|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://sliema.news/local/carmen-vella-sliema-cabaret-legend-dies-at-79/|titlu=Carmen Vella, Sliema Cabaret Legend, Dies at 79|kunjom=Camilleri|isem=Paul|data=2026-07-04|sit=sliema.news|lingwa=en-MT|data-aċċess=2026-07-08}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/announcements-july-6-2026.1130957|titlu=Announcements – July 6, 2026|kunjom=|isem=|data=2026-07-06|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-07-08}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://www.rip.mt/obituary/carmen-portanier-03-07-2026|titlu=Carmen Portanier - RIP.com.mt|kunjom=Gatt|isem=Thomas|sit=www.rip.mt|lingwa=en|data-aċċess=2026-07-08}}&lt;/ref&gt;
* 14: [[Ryan Spiteri]], 47, DJ, avvelenament aċċidentali mill-monossidu tal-karbonju &lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/two-found-dead-parked-car-marsascala.1131404|titlu=Two found dead in parked car in Marsascala|kunjom=|isem=|data=2026-07-14|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-07-15}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/dj-woman-died-accidental-carbon-monoxide-poisoning-probe-indicates.1131419|titlu=DJ and woman died of accidental carbon monoxide poisoning|kunjom=Zammit|isem=Mark Laurence|data=2026-07-15|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-07-15}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/tributes-dj-ryan-spiteri-following-sudden-death.1131405|titlu=Tributes to DJ Ryan Spiteri after he is found dead in car with woman|kunjom=Magri|isem=Giulia|data=2026-07-15|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-07-15}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://lovinmalta.com/news/local/ryan-spiteri-and-woman-believed-to-have-died-from-carbon-monoxide-poisoning/|titlu=Ryan Spiteri And Woman Believed To Have Died From Carbon Monoxide Poisoning|kunjom=Falzon|isem=Gabriel|data=2026-07-15|lingwa=en-GB|data-aċċess=2026-07-15}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://lovinmalta.com/news/local/police-confirm-ryan-spiteri-and-woman-died-from-accidental-carbon-monoxide-poisoning/|titlu=Police Confirm Ryan Spiteri And Woman Died From Accidental Carbon Monoxide Poisoning|kunjom=Falzon|isem=Gabriel|data=2026-07-15|lingwa=en-GB|data-aċċess=2026-07-15}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://tvmnews.mt/news/l-investigazzjoni-fil-mewt-taz-zewg-persuni-fkarozza-tindika-li-sehh-b-avvelenament-accidentali/|titlu=L-awtopsja turi li ż-żewġ persuni f'karozza f'Wied il-Għajn mietu b' avvelenament aċċidentali|kunjom=|isem=|data=2026-07-15|sit=TVMnews|lingwa=mt|data-aċċess=2026-07-15}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://tvmnews.mt/news/ragel-u-mara-jinstabu-mejta-fgaraxx-fwied-il-ghajn-eskluz-omicidju/|titlu=AĠĠORNAT: DJ Ryan Spiteri u mara ta' 41 sena jinstabu mejta f'garaxx f'Wied il-Għajn – eskluż omiċidju|data=2026-07-14|sit=TVMnews|lingwa=mt|data-aċċess=2026-07-15}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://one.com.mt/tithabbar-il-mewt-tad-dj-mahbub-ryan-spiteri/|titlu=Titħabbar il-mewt tad-DJ maħbub Ryan Spiteri|kunjom=Farrugia|isem=Shanaya|data=15 Lulju 2026|sit=ONEnews|lingwa=mt}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://one.com.mt/il-prim-ministru-jsellem-il-memorja-ta-ryan-spiteri/|titlu=Il-Prim Ministru jsellem il-memorja ta’ Ryan Spiteri|kunjom=Farrugia|isem=Shanaya|data=15 Lulju 2026|sit=ONEnews|lingwa=mt}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://netnews.com.mt/2026/07/15/ragel-umara-jinstabu-mejta-fkarozza/|titlu=&quot;Mhu se ninsewk qatt&quot; - qraba u ħbieb isellmu lil Ryan Spiteri wara l-mewt tiegħu|kunjom=Balbi|isem=Nicole Sciberras|data=2026-07-15|sit=NETnews|lingwa=mt|data-aċċess=2026-07-15}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://netnews.com.mt/2026/07/15/l-investigaturi-jemmnu-li-mietu-avvelenati-bil-carbon-monoxide-mill-ac-tal-karozza/|titlu=L-investigaturi jemmnu li mietu avvelenati bil-carbon monoxide mill-AC tal-karozza|kunjom=|isem=|data=2026-07-15|sit=NETnews|lingwa=mt|data-aċċess=2026-07-15}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/eluf-ixxukkjati-bil-mewt-tad-dj-ryan-spiteri/|titlu=Eluf ixxukkjati bil-mewt tad-DJ Ryan Spiteri|kunjom=Gauci|isem=Francesca|data=15 Lulju 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/mara-u-ragel-jinstabu-mejta-fkarozza-pparkjata-fmarsaskala/|titlu=DJ u mara jmutu “b’avvelenament tal-monossidu tal-karbonju b’mod aċċidentali”|kunjom=Attard|isem=Charmaine|data=15 Lulju 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://gwida.mt/hafna-mbikkma-u-mahsuda-bil-mewt-tad-dj-mahbub-ryan-spiteri-strieh-fis-sliem/|titlu=Ħafna Mbikkma U Maħsuda Bil-Mewt Tad-DJ Maħbub Ryan Spiteri - Strieħ Fis-Sliem|kunjom=Bayliss|isem=Emil Calleja|data=2026-07-14|sit=Gwida|lingwa=mt|data-aċċess=2026-07-15}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://www.maltatoday.com.mt/news/court_and_police/143172/two_found_dead_in_car_in_marsaskala1|titlu=DJ Ryan Spiteri and woman died from carbon monoxide poisoning, death considered accidental|kunjom=Sansone|isem=Kurt|data=15 July 2026|sit=MaltaToday.com.mt|lingwa=en|data-aċċess=2026-07-15}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/ara-id-dj-ryan-spiteri-jinghata-l-ahhar-tislima/|titlu=Ara: Id-DJ Ryan Spiteri jingħata l-aħħar tislima|kunjom=Gauci|isem=Francesca|data=18 July 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}&lt;/ref&gt;
* 28: [[Anthony Spiteri]], ??, eks-membru tas-sigurtà tal-MFA &lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://netnews.com.mt/2026/07/28/imut-anthony-spiteri-imlaqqam-bhala-jerry-lewis-li-ghal-snin-twal-hadem-bhala-membru-tas-sigurta-tal-mfa/|titlu=Imut Anthony Spiteri, imlaqqam bħala 'Jerry Lewis', li għal snin twal ħadem bħala membru tas-sigurtà tal-MFA|kunjom=Micallef|isem=Christian|data=2026-07-28|sit=NETnews|lingwa=mt|data-aċċess=2026-07-28}}&lt;/ref&gt;

== Awwissu ==

* 11: [[Norman Hamilton]], 85, xandar u negozjant &lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/veteran-broadcaster-norman-hamilton-dies-aged-85.1132535|titlu=Veteran broadcaster Norman Hamilton dies aged 85|kunjom=|isem=|data=2026-08-11|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-08-11}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://one.com.mt/kien-pedament-tax-xandir-fpajjizna-l-ewwel-reazzjonijiet-wara-l-mewt-tax-xandar-veteran-norman-hamilton/|titlu=“Kien pedament tax-xandir f’pajjiżna” – l-ewwel reazzjonijiet wara l-mewt tax-xandar veteran Norman Hamilton|data=11 Awwissu 2026|sit=ONEnews|lingwa=mt}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://one.com.mt/il-prim-ministru-u-l-partit-laburista-jsellmu-l-memorja-ta-norman-hamilton/|titlu=Il-Prim Ministru u l-Partit Laburista jsellmu l-memorja ta’ Norman Hamilton|kunjom=Portelli|isem=Eman|data=11 Awwissu 2026|sit=ONEnews|lingwa=mt}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://tvmnews.mt/news/imut-norman-hamilton-pijunier-tax-xandir-fmalta/|titlu=Imut Norman Hamilton, pijunier tax-xandir f’Malta|kunjom=|isem=|data=2026-08-11|sit=TVMnews|lingwa=mt|data-aċċess=2026-08-11}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/norman-hamilton-imut-fl-eta-ta-85-sena/|titlu=Norman Hamilton imut fl-età ta’ 85 sena|kunjom=Zammit|isem=Frederick|data=11 Awwissu 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://www.independent.com.mt/articles/2026-08-11/local-news/Veteran-broadcaster-Norman-Hamilton-dies-aged-85-6736292052|titlu=Veteran broadcaster Norman Hamilton dies aged 85 - The Malta Independent|sit=www.independent.com.mt|data-aċċess=2026-08-11}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://netnews.com.mt/2026/08/11/thabbret-il-mewt-tal-eks-prezentatur-televiziv-norman-hamilton-fl-eta-ta-85-sena/|titlu=Tħabbret il-mewt tal-eks preżentatur televiżiv Norman Hamilton fl-età ta' 85 sena|kunjom=|isem=|data=2026-08-11|lingwa=mt|data-aċċess=2026-08-11}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://www.maltatoday.com.mt/news/national/143727/veteran_broadcaster_and_former_ambassador_norman_hamilton_dead_at_85|titlu=Veteran broadcaster and former ambassador Norman Hamilton dead at 85|sit=MaltaToday.com.mt|lingwa=en|data-aċċess=2026-08-11}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/announcements-august-13-2026.1132660|titlu=Announcements – August 13, 2026|kunjom=|isem=|data=2026-08-13|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-08-14}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/l-ikbar-vokazzjoni-ta-norman-kienet-il-familja/|titlu=Ara: “L-ikbar vokazzjoni ta’ Norman kienet il-familja”|kunjom=Zammit|isem=Frederick|data=14 Awwissu 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}&lt;/ref&gt;
* 12: [[Nazju Cassar]], 74, Kunsillier f'isem il-Partit Nazzjonalista fir-Rabat sa mit-twaqqif tal-Kunsilli Lokali &lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://netnews.com.mt/2026/08/12/tithabbar-il-mewt-tal-kunsillier-tal-pn-fir-rabat-nazju-cassar/}}&lt;/ref&gt;
* 13: [[Raymond Chetcuti]], 66, eks-Direttur Ġenerali fil-qasam soċjali &lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://tvmnews.mt/news/imut-raymond-chetcuti-ex-direttur-generali-fil-qasam-socjali-fl-eta-ta-66-sena/|titlu=Imut Raymond Chetcuti, ex Direttur Ġenerali fil-qasam soċjali fl-età ta' 66 sena|data=2026-08-13|sit=TVMnews|lingwa=mt|data-aċċess=2026-08-13}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/ragel-umli-ta-qalb-kbira-u-bgentilezza-li-ma-tinsa-qatt-imut-raymond-chetcuti/|titlu=“Raġel umli, ta’ qalb kbira u b’ġentilezza li ma tinsa qatt”: imut Raymond Chetcuti|kunjom=Zammit|isem=Frederick|data=13 Awwissu 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}&lt;/ref&gt;
* 16: [[Charles Demicoli]], 80, eks-spettur tal-pulizija u attivist politiku &lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/ex-police-inspector-pn-activist-charles-demicoli-dies-aged-80.1132824|titlu=Ex police inspector and PN activist Charles Demicoli dies aged 80|kunjom=|isem=|data=2026-08-16|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-08-16}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://netnews.com.mt/2026/08/16/il-pn-isellem-il-memorja-ta-charles-demicoli/|titlu=Il-PN isellem il-memorja ta’ Charles Demicoli|kunjom=|isem=|data=2026-08-16|sit=NETnews|lingwa=mt|data-aċċess=2026-08-16}}&lt;/ref&gt;
* 17: [[Lino Cauchi (mużiċist)|Lino Cauchi]], 76, mużiċist (twieled fit-30 ta' Novembru 1949) &lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/imut-lino-cauchi-wiehed-mill-pijunieri-tal-jazz-malti/|titlu=Imut Lino Cauchi, wieħed mill-pijunieri tal-jazz Malti|kunjom=Zammit|isem=Frederick|data=17 Awwissu 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://gwida.mt/muzicist-rispettat-li-tani-kompozizzjonijiet-mill-isbah-paul-giordimaina-isellem-lil-lino-cauchi/|titlu=&quot;Mużiċist Rispettat Li Tani Kompożizzjonijiet Mill-Isbaħ&quot; – Paul Giordimaina Isellem Lil Lino Cauchi|kunjom=Bayliss|isem=Emil Calleja|data=2026-08-17|lingwa=mt|data-aċċess=2026-08-17}}&lt;/ref&gt;
* 17: [[John Lowell]], 90, bankier, eks-chairman tat-Teatru Manoel u ambaxxatur &lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/former-manoel-theatre-chairman-ambassador-john-lowell-dies.1132874|titlu=Former Manoel Theatre chairman, ambassador John Lowell dies|kunjom=|isem=|data=2026-08-17|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-08-17}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/announcements-august-19-2026.1132911|titlu=Announcements – August 19, 2026|kunjom=|isem=|data=2026-08-19|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-08-19}}&lt;/ref&gt;
* 19: [[Ġorġ Mallia]], 68, akkademiku, karikaturist u kittieb &lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/cartoonist-author-gorg-mallia-dies-aged-68.1132924|titlu=Academic, cartoonist and author Ġorġ Mallia dies aged 68|kunjom=Carabott|isem=Sarah|data=2026-08-19|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-08-19}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/tithabbar-il-mewt-tal-prof-gorg-mallia/|titlu=Titħabbar il-mewt tal-Prof. Ġorġ Mallia|kunjom=Mamo|isem=Christine|data=19 Awwissu 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://tvmnews.mt/news/imut-l-akkademiku-gorg-mallia-fl-eta-ta-68-sena/|titlu=Imut l-akkademiku Ġorġ Mallia fl-età ta' 68 sena|data=2026-08-19|sit=TVMnews|lingwa=mt|data-aċċess=2026-08-19}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://maltadaily.mt/articles/author-trevor-zahra-pays-tribute-to-late-or-mallia|titlu=Trevor Zahra’s Tribute To Late Ġorġ Mallia|data=2026-08-19|sit=MaltaDaily|lingwa=en|data-aċċess=2026-08-19}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://www.maltatoday.com.mt/news/national/143846/cartoonist_or_mallia_draws_his_last_smile_at_68|titlu=Cartoonist Ġorġ Mallia draws his last smile at 68|kunjom=Sansone|isem=Kurt|data=19 Awwissu 2026|sit=MaltaToday.com.mt|lingwa=en|data-aċċess=2026-08-19}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://tvmnews.mt/news/gorg-mallia-jhalli-warajh-wirt-fl-arti-il-komunikazzjoni-u-l-edukazzjoni/|titlu=Ġorġ Mallia jħalli warajh wirt fl-arti, il-komunikazzjoni u l-edukazzjoni|kunjom=Mallia|isem=Maria Christina|data=2026-08-20|sit=TVMnews|lingwa=mt|data-aċċess=2026-08-20}}&lt;/ref&gt;
* 20: [[Charles J. Falzon]], 87, akkademiku u ekonomista &lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://whoswho.mt/en/former-university-lecturer-charles-j-falzon-passes-away|titlu=Former university lecturer Charles J Falzon passes away|sit=whoswho.mt|lingwa=en|data-aċċess=2026-08-21}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/imut-l-eks-lettur-universitarju-charles-j-falzon|titlu=Imut l-eks lettur universitarju Charles J. Falzon|kunjom=Zammit|isem=Frederick|data=21 Awwissu 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/announcements-august-21-2026.1133004|titlu=Announcements – August 21, 2026|kunjom=|isem=|data=2026-08-21|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-08-21}}&lt;/ref&gt;
* 26: Mons. [[Lawrenz Zammit]], 75, eks-Arċipriet tal-Furjana &lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/tithabbar-il-mewt-ta-mons-lawrenz-zammit/|titlu=Titħabbar il-mewt ta’ Mons. Lawrenz Zammit|kunjom=Mamo|isem=Christine|data=27 Awwissu 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}&lt;/ref&gt;

== Settembru ==

* 4: [[Bro. Edward Galea]], 102, edukatur Lasaljan &lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/bro-edward-galea-icon-de-la-salle-brothers-dies-aged-102.1133704|titlu=Bro. Edward Galea, icon of De La Salle Brothers, dies, aged 102|kunjom=Grech|isem=Herman|data=2026-09-04|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-09-05}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/imut-br-edward/|titlu=Imut Br Edward|kunjom=Mamo|isem=Christine|data=4 Settembru 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://tvmnews.mt/news/imut-bro-edward-galea-fl-eta-ta-102/|titlu=Imut Bro. Edward Galea fl-età ta' 102|kunjom=|isem=|data=2026-09-05|sit=TVMnews|lingwa=mt|data-aċċess=2026-09-05}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://www.independent.com.mt/articles/2026-09-04/local-news/De-La-Salle-s-Brother-Edward-dies-aged-102-6736292676|titlu=De La Salle's Brother Edward dies, aged 102|data=4 Settembru 2026|sit=The Malta Independent|lingwa=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://www.rip.com.mt/obituary/br-edward-anton-galea-fsc-04-09-2026|titlu=Br Edward (Anton) Galea FSC - RIP.com.mt|kunjom=Gatt|isem=Thomas|data=7 Settembru 2026|sit=www.rip.com.mt|lingwa=en|data-aċċess=2026-09-08}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/appreciation-brother-edward-galea.1135056|titlu=Appreciation: Brother Edward Galea|kunjom=Xuereb|isem=Mark|data=2026-10-04|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-10-04}}&lt;/ref&gt;
* 7: [[Silvio Meli]], 72, eks-imħallef &lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/retired-judge-silvio-meli-dies-aged-72.1133779|titlu=Retired judge Silvio Meli dies aged 72|kunjom=|isem=|data=2026-09-07|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-09-07}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://one.com.mt/tithabbar-il-mewt-tal-imhallef-emeritu-silvio-meli-fl-ghomor-ta-72-sena/|titlu=Titħabbar il-mewt tal-Imħallef Emeritu Silvio Meli fl-għomor ta’ 72 sena|kunjom=Caruana|isem=Josef|data=7 Settembru 2026|sit=ONEnews|lingwa=mt}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://www.maltatoday.com.mt/news/national/144233/retired_judge_silvio_meli_dies_aged_72|titlu=Retired judge Silvio Meli dies aged 72|kunjom=Zammit|isem=Juliana|data=7 Settembru 2026|sit=MaltaToday.com.mt|lingwa=en|data-aċċess=2026-09-07}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/thabbret-il-mewt-tal-imhallef-irtirat-silvio-meli/|titlu=Tħabbret il-mewt tal-Imħallef irtirat Silvio Meli|kunjom=Lia|isem=Gabriel|data=7 Settembru 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://tvmnews.mt/news/imut-l-imhallef-emeritu-silvio-meli/|titlu=Imut l-Imħallef irtirat Silvio Meli|kunjom=Micallef|isem=Gaetano|data=2026-09-07|sit=TVMnews|lingwa=mt|data-aċċess=2026-09-07}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://netnews.com.mt/2026/09/07/imut-l-eks-imhallef-silvio-meli/|titlu=AĠĠORNATA: Imut l-eks Imħallef Silvio Meli|kunjom=Cassar|isem=Joe|data=2026-09-07|lingwa=mt|data-aċċess=2026-09-07}}&lt;/ref&gt;
* 7: [[Spiru Cauchi]], 90, mużiċist &lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/imut-spiru-cauchi-il-muzicist-veteran-minn-ghajnsielem/|titlu=Imut Spiru Cauchi, il-mużiċist veteran minn Għajnsielem|kunjom=Zammit|isem=Frederick|data=7 Settembru 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://gwida.mt/sal-ahhar-gimgha-bqajt-tferrah-lin-nies-anke-fl-isptar-bit-talent-u-s-simpatija-tieghek-l-mep-peter-agius-isellem-lil-spiru-cauchi/|titlu=&quot;Sal-Aħħar Ġimgħa Bqajt Tferraħ Lin-Nies Anke Fl-Isptar Bit-Talent U S-Simpatija Tiegħek&quot; - L-MEP Peter Agius Isellem Lil Spiru Cauchi|kunjom=Zarb|isem=Kyle|data=2026-09-07|sit=Gwida|lingwa=mt|data-aċċess=2026-09-08}}&lt;/ref&gt;
* 10: [[Lawrence V. Zrinzo]], 81, newrokirurgu &lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/imut-lawrence-v-zrinzo-il-pijunier-li-introduca-n-newrokirurgija-fmalta|titlu=Imut Lawrence V. Zrinzo, il-pijunier li introduċa n-newrokirurġija f’Malta|kunjom=Zammit|isem=Frederick|data=10 Settembru 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/neurosurgeon-removed-bullet-wound-hijack-survivor-head-dies.1133950|titlu=Neurosurgeon who removed bullet from hijack victim’s head dies|kunjom=Ellul|isem=Daniel|data=2026-09-10|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-09-10}}&lt;/ref&gt;
* 15: [[Paul Cuschieri]], 78, professur tal-mikrobijoloġija &lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://whoswho.mt/en/microbiologist-professor-paul-cuschieri-passes-away-aged-78|titlu=Microbiologist Professor Paul Cuschieri passes away aged 78|kunjom=Falzon|isem=Julia|data=16 Settembru 2026|sit=whoswho.mt|lingwa=en|data-aċċess=2026-09-18}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/announcements-september-17-2026.1134217|titlu=Announcements – September 17, 2026|kunjom=|isem=|data=2026-09-17|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-09-18}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://www.rip.com.mt/obituary/prof-paul-cuschieri-15-09-2026|titlu=Prof Paul Cuschieri - RIP.com.mt|kunjom=Gatt|isem=Thomas|sit=www.rip.com.mt|lingwa=en|data-aċċess=2026-09-18}}&lt;/ref&gt;
* 17: [[Joe Attard (GreenMT)|Joe Attard]], ??, negozjant &lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://talk.mt/tithabbar-il-mewt-ta-joe-attard-kap-ezekuttiv-ta-greenmt/|titlu=Titħabbar il-mewt ta’ Joe Attard - Kap Eżekuttiv ta’ GreenMT|kunjom=|data=2026-09-17|lingwa=en-US|data-aċċess=2026-09-18}}&lt;/ref&gt;
* 18: [[Joe Gatt (attur)|Joe Gatt]], 86, attur &lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://www.maltatoday.com.mt/lifestyle/television/144476/actor_joe_gatt_dies_aged_86|titlu=Actor Joe Gatt dies aged 86|kunjom=Zammit|isem=Juliana|data=18 Settembru 2026|sit=MaltaToday.com.mt|lingwa=en|data-aċċess=2026-09-18}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://tvmnews.mt/news/imut-l-attur-joe-gatt-fl-eta-ta-86-sena/|titlu=Imut l-attur Joe Gatt fl-età ta' 86 sena|data=2026-09-18|sit=TVMnews|lingwa=mt|data-aċċess=2026-09-18}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://netnews.com.mt/2026/09/18/imut-l-attur-joe-gatt-fl-eta-ta-86-sena/|titlu=Imut l-attur Joe Gatt fl-età ta' 86 sena|kunjom=|isem=|data=2026-09-18|lingwa=en-US|data-aċċess=2026-09-18}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/imut-l-attur-awtur-u-kantant-joe-gatt/|titlu=Imut l-attur, awtur u kantant Joe Gatt|kunjom=Zammit|isem=Frederick|data=18 Settembru 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://one.com.mt/imut-l-attur-joe-gatt-fl-eta-ta-86-sena/|titlu=Imut l-attur Joe Gatt fl-età ta’ 86 sena|kunjom=Portelli|isem=Eman|data=18 Settembru 2026|sit=ONEnews|lingwa=mt}}&lt;/ref&gt;
* 25: [[Godfrey Gatt]], 63, żeffien u għalliem taż-żfin &lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://one.com.mt/tithabbar-il-mewt-ta-godfrey-gatt-kontributur-ta-one-ghal-diversi-snin/|titlu=Titħabbar il-mewt ta’ Godfrey Gatt kontributur ta’ ONE għal diversi snin|kunjom=Caruana|isem=Josef|data=25 Settembru 2025|sit=ONEnews|lingwa=mt}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://www.facebook.com/godfrey.gatt|titlu=Godfrey Gatt|sit=Facebook}}&lt;/ref&gt;

== Ottubru ==

* 7: [[Giovann Attard]], 59, kittieb u edukatur &lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://gwida.mt/ihalli-din-id-dinja-l-awtur-lokali-giovann-attard-fl-eta-ta-59-sena/|titlu=Iħalli Din Id-Dinja L-Awtur Lokali Giovann Attard Fl-Età Ta' 59 Sena|kunjom=Bayliss|isem=Emil Calleja|data=2026-10-07|sit=Gwida|lingwa=mt|data-aċċess=2026-10-07}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://one.com.mt/ihalli-din-id-dinja-giovann-attard/|titlu=Titħabbar il-mewt tal-awtur u edukatur Giovann Attard|kunjom=Grech Pace|isem=Aymen|data=7 Ottubru 2026|sit=ONEnews|lingwa=mt}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/artist-gentlom-tithabbar-il-mewt-ta-giovann-attard/|titlu=“Artist ġentlom” – titħabbar il-mewt ta’ Giovann Attard|kunjom=Lia|isem=Gabriel|data=7 Ottubru 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://netnews.com.mt/2026/10/07/tithabbar-il-mewt-ta-giovann-attard/|titlu=Titħabbar il-mewt ta' Giovann Attard|kunjom=|isem=|data=2026-10-07|sit=NETnews|lingwa=mt|data-aċċess=2026-10-07}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://themalteseherald.com/2026/10/07/drama-educator-and-theatre-artist-giovann-attard-passes-away/|titlu=Drama educator and theatre artist Giovann Attard passes away|kunjom=Fenech|isem=Gerald|data=2026-10-07|sit=The Maltese Herald|lingwa=en-GB|data-aċċess=2026-10-14}}&lt;/ref&gt;

== Ara aktar ==

* [[:Kategorija:Mietu fl-2026]] - tinkludi ħoloq għal artikli fil-Wikipedija dwar nies li mietu fl-2026

== Referenzi ==
{{Referenzi}}

[[Kategorija:Nies Maltin]]
[[Kategorija:2026 f'Malta]]
[[Kategorija:Imwiet f'Malta]]
[[Kategorija:Mietu fl-2026|*]]
[[Kategorija:Listi ta' mwiet bis-sena]]</text>
      <sha1>qdzjxvnd5r5by5ez7ljtriv2j1bse56</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lista ta' monarki Brittaniċi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>34691</id>
    <revision>
      <id>332819</id>
      <parentid>332731</parentid>
      <timestamp>2026-10-13T15:13:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JovalQC</username>
        <id>21720</id>
      </contributor>
      <comment>/* Lista ta' rejiet u reġini tal-Gran Brittanja u r-Renju Unit */</comment>
      <origin>332819</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9625" sha1="9l7uomf25mylmnasvhnafshaqf93ehc" xml:space="preserve">
Il- '''lista tal-monarki Brittaniċi''' tinkludi s-sovrani tar-renji tal- Gran Brittanja u mbagħad tar-[[Renju Unit]] mill- 1707 ' l hawn.

[[Karlu III]] ilu r-Re tar-[[Renju Unit]] mill-{{Data|8 ta' Settembru, 2022}} .

== Storja ==
IL-{{Data|1 mai 1707}} Preċedentement, iż-żewġ renji kienu mmexxija f'unjoni personali mill-istess monarka minn żmien Jacques VI tal-Iskozja, li sar Re tal-Ingilterra taħt l-isem Jacques L-ewwel fl- 1603.

Fl-1 ta' Jannar 1801, Att ġdid ta' Unjoni għaqqad ir-renji tal-Gran Brittanja u l-Irlanda, u b'hekk twieled ir-[[Renju Unit|Renju Unit tal-Gran Brittanja]] u l-[[Repubblika tal-Irlanda|Irlanda]], li fl-1927 sar ir-[[Renju Unit|Renju Unit tal-Gran Brittanja]] u l-[[Irlanda ta' Fuq]], wara li l-indipendenza tal-[[Repubblika tal-Irlanda|Irlanda]] daħlet fis-seħħ fl-1922.

Mill-1707 'l hawn, kien hemm tlettax-il monarka, għaxar irġiel u tliet nisa: [[Anna (reġina)|Anna]] (1707-1714), [[Victoria (Reġina)|Vittorja]] li rrenjat għal 64 sena (1837-1901), u [[Eliżabetta II]] li baqgħet fuq it-tron għal 70 sena (1952-2022). Mal-mewt tagħha, Karlu III sar il-monarka attwali.

== Lista ta' rejiet u reġini tal-Gran Brittanja u r-Renju Unit ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot; width=&quot;100%&quot;
! scope=&quot;col&quot; width=&quot;10%&quot; |Ritratt
! scope=&quot;col&quot; width=&quot;25%&quot; |Isem
! scope=&quot;col&quot; width=&quot;10%&quot; |Saltan
! scope=&quot;col&quot; width=&quot;55%&quot; |Noti
|-
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;text-align:center;background-color:#ccccff&quot; |'''Dar Stuart (1707-1714)'''
|-
|[[Stampa:Anne Stuart.jpg|daqsminuri]]
|'''Anna'''&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;({{Data|6 ta' Frar, 1665}} – {{Data|1 ta' Awwissu, 1714}})
|{{Data|1 ta' Mejju, 1707}} –{{Data|1 ta' Awwissu, 1714}} &lt;br /&gt;&lt;br /&gt;(7 snin u 3 xhur)
| align=&quot;left&quot; |
* Reġina tal-Ingilterra u l-Iskozja mill-1702.
* L-ewwel u l-aħħar sovran Brittaniku tad-Dar ta' Stuart.
* It-tieni bint tar-Re Ġakbu II u l-ewwel mara tiegħu Anne Hyde.
* Miet mingħajr ma ħalla tfal.
|-
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;text-align:center;background-color:#ccccff&quot; |'''Dar ta' Hannover (1714-1901)'''
|-
|[[Stampa:King George I by Sir Godfrey Kneller, Bt.jpg|daqsminuri]]
|'''Ġorġ I'''&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;({{Data|28 ta' Mejju, 1660}} – {{Data|11 ta' Ġunju, 1727}})
|{{Data|1 ta' Awwissu, 1714}} – {{Data|11 ta' Ġunju, 1727}} &lt;br /&gt;&lt;br /&gt;(12-il sena, 10 xhur u 10 ijiem)
| align=&quot;left&quot; |
* L-iben il-kbir tal-Elettur Ernest Augustus ta' Hanover u Sophia ta' Hanover, neputija tar-Re James I.
* Eletur ta' Hannover mill-1698.
* Bħala l-ewwel sovran Brittaniku mid-Dar ta' Hanover, huwa rnexxielu l-ewwel kuġina tiegħu Anne bis-saħħa tal-Att ta' Settlement tal-1701, li llimita s-suċċessjoni għal dixxendenti mhux Kattoliċi.
|-
|[[Stampa:George II by Thomas Hudson.jpg|daqsminuri]]
|'''Ġorġ II'''&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;({{Data|30 ta' Ottubru, 1683}} – {{Data|25 ta' Ottubru, 1760}})
|{{Data|11 ta' Ġunju, 1727}} – {{Data|25 ta' Ottubru, 1760}} &lt;br /&gt;&lt;br /&gt;(33 sena, 4 xhur u 14-il jum)
| align=&quot;left&quot; |
* L-uniku iben ta’ George I u Sophie Dorothea ta’ Brunswick-Lüneburg.
* Ukoll elettur ta' Hannover.
* L-aħħar monarka Brittaniku mwieled barra l-Gran Brittanja.
|-
|[[Stampa:Allan Ramsay (1713-84) - George III (1738-1820) - RCIN 405307 - Royal Collection.jpg|daqsminuri]]
|'''Ġorġ III'''&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;({{Data|4 ta' Ġunju, 1738}} – {{Data|29 ta' Jannar, 1820}})
|{{Data|25 ta' Ottubru, 1760}} – {{Data|29 ta' Jannar, 1820}} &lt;br /&gt;&lt;br /&gt;(59 sena, 3 xhur u 4 ijiem)
| align=&quot;left&quot; |
* L-iben il-kbir ta' Frederick, Prinċep ta' Wales (miet fl-1751) u Augusta ta' Saxe-Gotha-Altenburg, neputi ta' George II.
* Ukoll elettur, imbagħad re ta' Hannover mill-1814.
* Fl-1801, meta l-Gran Brittanja ngħaqdet mal-Irlanda, huwa ċeda t-titlu ta’ Re ta’ Franza li kien ilu jsostni sa minn Edward III.&lt;ref name=&quot;Weir_page286&quot;&gt;{{Ċita ktieb|kunjom=Weir|isem=Alison|sena=1996|titlu=Britain's Royal Families|lingwa=en|edizzjoni=Random House|post=Londres|paġna=286|paġni=386|isbn=0-7126-7448-9}}.&lt;/ref&gt;
|-
|[[Stampa:Portrait of King George IV of the United Kingdom as Prince Regent (by Studio of Thomas Lawrence) - Royal Collection.jpg|daqsminuri]]
|'''Ġorġ IV'''&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;({{Data|12 ta' Awwissu, 1762}} – {{Data|26 ta' Ġunju, 1830}})
|{{Data|29 ta' Jannar, 1820}} – {{Data|26 ta' Ġunju, 1830}} &lt;br /&gt;&lt;br /&gt;(10 snin, 4 xhur u 28 jum)
| align=&quot;left&quot; |
* L-iben il-kbir ta' George III u Charlotte ta' Mecklenburg-Strelitz.
* Prinċep reġent mill-1811 sakemm tela' fuq it-tron.
* Ukoll Re ta' Hannover.
* Ikkonsagrata fl-10 ta' Lulju 1821 mill-Arċisqof ta' Canterbury, Charles Manners-Sutton.
* Miet mingħajr ma ħalla tfal.
|-
|[[Stampa:William IV in 1833 by Shee.jpg|daqsminuri]]
|'''Gulielmu IV'''&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;({{Data|21 ta' Awwissu, 1765}} – {{Data|20 ta' Ġunju, 1837}})
|{{Data|26 ta' Ġunju, 1830}} – {{Data|20 ta' Ġunju, 1837}} &lt;br /&gt;&lt;br /&gt;(6 snin, 11-il xahar u 25 jum)
| align=&quot;left&quot; |
* It-tielet iben ta' George III u Charlotte ta' Mecklenburg-Strelitz, ħu iżgħar ta' George IV.
* Ukoll Re ta' Hannover.
* Konsagrata fit-8 ta' Settembru 1831 mill-Arċisqof ta' Canterbury, William Howley.
* Miet mingħajr ma ħalla tfal leġittimi.
|-
|[[Stampa:Queen Victoria 1843.jpg|daqsminuri]]
|'''[[Victoria (Reġina)|Victoria]]'''&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;({{Data|24 ta' Mejju, 1819}} – {{Data|22 ta' Jannar, 1901}})
|{{Data|20 ta' Ġunju, 1837}} – {{Data|22 ta' Jannar, 1901}} &lt;br /&gt;&lt;br /&gt;(63 sena, 7 xhur u jumejn)
| align=&quot;left&quot; |
* L-unika bint ta' Edward Augustus ta' Kent u Victoria ta' Saxe-Coburg-Saalfeld, neputija ta' George III.
* Hija ma wirtitx ir-renju ta' Hannover, li mar għand zijuha Ernest Augustus I.
* Konsagrata fit-28 ta' Ġunju 1838 mill-Arċisqof ta' Canterbury, William Howley.
* Ukoll Imperatriċi tal-Indja mill-1876.
* L-aħħar sovran Brittaniku tad-Dar ta' Hanover.
|-
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;text-align:center;background-color:#ccccff&quot; |'''Dar ta' Saxe-Coburg u Gotha (1901-1917)'''
|-
|[[Stampa:Arthur Stockdale Cope - King Edward VII 1911.jpg|daqsminuri]]
|'''Edwardu VII'''&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;({{Data|9 ta' Novembru, 1841}} – {{Data|6 ta' Mejju, 1910}})
|{{Data|22 ta' Jannar, 1901}} – {{Data|6 ta' Mejju, 1910}} &lt;br /&gt;&lt;br /&gt;(9 snin, 3 xhur u 14-il jum)
| align=&quot;left&quot; |
* L-iben il-kbir ta' Victoria u Albert ta' Saxe-Coburg-Gotha, l-ewwel sovran Brittaniku tad-Dar ta' Saxe-Coburg u Gotha.
* Konsagrata fid-9 ta' Awwissu 1902 mill-Arċisqof ta' Canterbury, Frederick Temple.
|-
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;text-align:center;background-color:#ccccff&quot; |'''Id-Dar ta' Windsor, fergħa tad-Dar ta' Saxe-Coburg u Gotha (1917-2022)'''
|-
|[[Stampa:Arthur Stockdale Cope - King George V 1927.jpg|daqsminuri]]
|'''Ġorġ V'''&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;({{Data|3 ta' Ġunju, 1865}} – {{Data|20 ta' Jannar, 1936}})
|{{Data|6 ta' Mejju, 1910}} – {{Data|20 ta' Jannar, 1936}} &lt;br /&gt;&lt;br /&gt;(25 sena, 8 xhur u 14-il jum)
| align=&quot;left&quot; |
* It-tieni iben ta' Edward VII u Alexandra tad-Danimarka.
* Konsagrata fit-22 ta' Ġunju 1911 mill-Arċisqof ta' Canterbury, Randall Davidson.
* Fl-1917, is-sentiment kontra l-Ġermaniż fost il-popolazzjoni wassal biex il-familja rjali ngħatat l-isem ġdid għad-Dar ta' Windsor.
|-
|[[Stampa:King Edward VIII, when Prince of Wales - Cope 1912.jpg|daqsminuri]]
|'''Edward VIII'''&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;({{Data|23 ta' Ġunju, 1894}} – {{Data|28 ta' Mejju, 1972}})
|{{Data|20 ta' Jannar, 1936}} – {{Data|11 ta' Diċembru, 1936}}&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;(10 xhur u 21 jum)
| align=&quot;left&quot; |
* L-iben il-kbir ta' George V u Mary ta' Teck.
* Huwa abdika qabel l-inkurunazzjoni tiegħu biex jiżżewweġ lil Wallis Simpson u rċieva t-titlu ta' Duka ta' Windsor.
|-
|[[Stampa:George VI.jpg|daqsminuri]]
|'''Ġorġ VI'''&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;({{Data|14 ta' Diċembru, 1895}} – {{Data|6 ta' Frar, 1952}})
|{{Data|11 ta' Diċembru, 1936}} – {{Data|6 ta' Frar, 1952}}&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;(15-il sena, xahar u 26 jum)
| align=&quot;left&quot; |
* It-tieni iben ta' George V u Mary ta' Teck.
* Ikkonsagrata fit-12 ta' Mejju 1937 mill-Arċisqof ta' Canterbury, Cosmo Lang.
* L-aħħar Imperatur tal-Indja (sal-1947), l-aħħar Re tal-Irlanda (sal-1949) u l-ewwel kap tal-Commonwealth.
|-
|[[Stampa:Queen Elizabeth II in Coronation Robes.jpg|daqsminuri]]
|'''Eliżabetta II'''&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;({{Data|21 ta' April, 1926}} – {{Data|8 ta' Settembru, 2022}})
|{{Data|6 ta' Frar, 1952}} – {{Data|8 ta' Settembru, 2022}}&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;(70 sena, 7 xhur u jumejn)
| align=&quot;left&quot; |
* L-akbar bint ta' George VI u Elizabeth Bowes-Lyon.
* Konsagrata fit-2 ta' Ġunju 1953 mill-Arċisqof ta' Canterbury, Geoffrey Fisher.
* Għandu r-rekord għall-itwal renju fl-istorja Brittanika.
|-
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;text-align:center;background-color:#ccccff&quot; |'''Dar Windsor, fergħa tad-Dar ta' Glücksburg (depuis 2022)'''
|-
|[[Stampa:King Charles III (July 2023).jpg|daqsminuri]]
|'''Karlu III'''&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;(Imwieled fi {{Data|14 ta' Novembru, 1948}})
|Minn mindu {{Data|}}&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;(4 snin, xahar u 4 ijiem)
| align=&quot;left&quot; |
* L-iben il-kbir ta' Eliżabetta II u Philip Mountbatten.
* Ikkonsagrata fis-6 ta' Mejju 2023 mill-Arċisqof ta' Canterbury, Justin Welby.
|}

== Araldika ==
&lt;gallery&gt;
Stampa:Coat of arms of Great Britain (1707–1714).svg
Stampa:Coat of arms of Great Britain (1714–1801).svg
Stampa:Coat of Arms of the United Kingdom (1801-1816).svg|Mill-1801 sal-1816, taħt [[Ġorġ III]].
Stampa:Coat of Arms of the United Kingdom (1816-1837).svg|Mill-1816 sal-1837, taħt George III, George IV u Guillaume IV.
Stampa:Coat of arms of the United Kingdom (1901–1952).svg|Mill-1837 sal-1952, taħt ir-Reġina Victoria, Édouard VII, George V, Édouard VIII u George VI .
Stampa:Royal arms on States Building in St Helier, Jersey.jpg
&lt;/gallery&gt;

== Noti u referenzi ==
&lt;references /&gt;</text>
      <sha1>9l7uomf25mylmnasvhnafshaqf93ehc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Walid Nabhan</title>
    <ns>0</ns>
    <id>34700</id>
    <revision>
      <id>332821</id>
      <timestamp>2026-10-13T15:22:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>EnriqueTabone</username>
        <id>15661</id>
      </contributor>
      <comment>Walid Nabhan</comment>
      <origin>332821</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="716" sha1="0q9wvfc8silp7efq7ugqei4ssaavbyp" xml:space="preserve">'''Walid Nabhan''' (imwieled fl-1966 f’Amman, il-Ġordan) huwa kittieb u traduttur Malti ta’ oriġini Palestinjana. Huwa magħruf għall-kitbiet tiegħu bil-Malti u għar-rumanz L-Eżodu taċ-Ċikonji (2013), li rebaħ il-Premju Nazzjonali tal-Ktieb fl-2014 u l-Premju tal-Unjoni Ewropea għal-Letteratura fl-2017.&lt;ref name=&quot;EUPL&quot;&gt;{{Ċita web |url=https://euprizeliterature.eu/sites/default/files/2022-01/EUPL2017MTWalidNabhan.pdf |titlu=Walid Nabhan – Malta, 2017 |pubblikatur=European Union Prize for Literature |lingwa=Ingliż}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;NBC&quot;&gt;{{Ċita web |url=https://ktieb.org.mt/nationalbookprize/ |titlu=National Book Prize |pubblikatur=Kunsill Nazzjonali tal-Ktieb |lingwa=Malti u Ingliż}}&lt;/ref&gt;</text>
      <sha1>0q9wvfc8silp7efq7ugqei4ssaavbyp</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>332822</id>
      <parentid>332821</parentid>
      <timestamp>2026-10-13T15:23:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>EnriqueTabone</username>
        <id>15661</id>
      </contributor>
      <comment>Referenzi</comment>
      <origin>332822</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="749" sha1="dz2dm0grbn34jpq98lhzpl2n0385q9f" xml:space="preserve">'''Walid Nabhan''' (imwieled fl-1966 f’Amman, il-Ġordan) huwa kittieb u traduttur Malti ta’ oriġini Palestinjana. Huwa magħruf għall-kitbiet tiegħu bil-Malti u għar-rumanz L-Eżodu taċ-Ċikonji (2013), li rebaħ il-Premju Nazzjonali tal-Ktieb fl-2014 u l-Premju tal-Unjoni Ewropea għal-Letteratura fl-2017.&lt;ref name=&quot;EUPL&quot;&gt;{{Ċita web |url=https://euprizeliterature.eu/sites/default/files/2022-01/EUPL2017MTWalidNabhan.pdf |titlu=Walid Nabhan – Malta, 2017 |pubblikatur=European Union Prize for Literature |lingwa=Ingliż}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;NBC&quot;&gt;{{Ċita web |url=https://ktieb.org.mt/nationalbookprize/ |titlu=National Book Prize |pubblikatur=Kunsill Nazzjonali tal-Ktieb |lingwa=Malti u Ingliż}}&lt;/ref&gt;

== Referenzi ==

&lt;references /&gt;</text>
      <sha1>dz2dm0grbn34jpq98lhzpl2n0385q9f</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>332823</id>
      <parentid>332822</parentid>
      <timestamp>2026-10-13T15:25:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>EnriqueTabone</username>
        <id>15661</id>
      </contributor>
      <comment>bio</comment>
      <origin>332823</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1924" sha1="519kkn8zg9l5e4u63rfi9sldrxu9t6o" xml:space="preserve">'''Walid Nabhan''' (imwieled fl-1966 f’Amman, il-Ġordan) huwa kittieb u traduttur Malti ta’ oriġini Palestinjana. Huwa magħruf għall-kitbiet tiegħu bil-Malti u għar-rumanz L-Eżodu taċ-Ċikonji (2013), li rebaħ il-Premju Nazzjonali tal-Ktieb fl-2014 u l-Premju tal-Unjoni Ewropea għal-Letteratura fl-2017.&lt;ref name=&quot;EUPL&quot;&gt;{{Ċita web |url=https://euprizeliterature.eu/sites/default/files/2022-01/EUPL2017MTWalidNabhan.pdf |titlu=Walid Nabhan – Malta, 2017 |pubblikatur=European Union Prize for Literature |lingwa=Ingliż}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;NBC&quot;&gt;{{Ċita web |url=https://ktieb.org.mt/nationalbookprize/ |titlu=National Book Prize |pubblikatur=Kunsill Nazzjonali tal-Ktieb |lingwa=Malti u Ingliż}}&lt;/ref&gt;

== Bijografija ==

Nabhan twieled f’Amman, il-Ġordan, fl-1966, f’familja Palestinjana li kienet ġejja mir-raħal ta’ Al-Qbeybeh, fil-periferija ta’ Ħebron, fil-Palestina. Il-familja tiegħu kienet telqet minn art twelidha wara l-gwerra tal-1948 u l-ispostament tal-Palestinjani li seħħ f’dak il-perjodu.&lt;ref name=&quot;EUPL&quot; /&gt;

Huwa rċieva l-edukazzjoni primarja tiegħu fi skejjel tan-Nazzjonijiet Uniti f’Amman. Fl-1990, mar Malta, fejn studja t-teknoloġija tal-laboratorju. Fl-1998, iggradwa fix-xjenzi bijomediċi mill-Università ta’ Bristol, fl-Ingilterra. Fl-2003, kiseb master’s degree fid-drittijiet tal-bniedem u d-demokratizzazzjoni mill-Università ta’ Malta.&lt;ref name=&quot;EUPL&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;NBC2017&quot;&gt;{{Ċita web |url=https://ktieb.org.mt/news-en/maltas-highlight-at-london-book-fair-2017/ |titlu=Malta’s Highlight at London Book Fair 2017 |pubblikatur=Kunsill Nazzjonali tal-Ktieb |data=22 ta’ Marzu 2017 |lingwa=Ingliż}}&lt;/ref&gt;

Wara li stabbilixxa ruħu Malta, Nabhan beda jikteb bil-Malti. Il-kitbiet tiegħu jirriflettu, fost temi oħra, l-esperjenza tal-eżilju, l-identità, l-appartenenza u r-relazzjoni bejn il-passat u l-preżent

== Referenzi ==

&lt;references /&gt;</text>
      <sha1>519kkn8zg9l5e4u63rfi9sldrxu9t6o</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>332824</id>
      <parentid>332823</parentid>
      <timestamp>2026-10-13T15:25:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>EnriqueTabone</username>
        <id>15661</id>
      </contributor>
      <comment>referenza</comment>
      <origin>332824</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2149" sha1="8amxzftiptmamyv14706l4lfw3kgy9d" xml:space="preserve">'''Walid Nabhan''' (imwieled fl-1966 f’Amman, il-Ġordan) huwa kittieb u traduttur Malti ta’ oriġini Palestinjana. Huwa magħruf għall-kitbiet tiegħu bil-Malti u għar-rumanz L-Eżodu taċ-Ċikonji (2013), li rebaħ il-Premju Nazzjonali tal-Ktieb fl-2014 u l-Premju tal-Unjoni Ewropea għal-Letteratura fl-2017.&lt;ref name=&quot;EUPL&quot;&gt;{{Ċita web |url=https://euprizeliterature.eu/sites/default/files/2022-01/EUPL2017MTWalidNabhan.pdf |titlu=Walid Nabhan – Malta, 2017 |pubblikatur=European Union Prize for Literature |lingwa=Ingliż}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;NBC&quot;&gt;{{Ċita web |url=https://ktieb.org.mt/nationalbookprize/ |titlu=National Book Prize |pubblikatur=Kunsill Nazzjonali tal-Ktieb |lingwa=Malti u Ingliż}}&lt;/ref&gt;

== Bijografija ==

Nabhan twieled f’Amman, il-Ġordan, fl-1966, f’familja Palestinjana li kienet ġejja mir-raħal ta’ Al-Qbeybeh, fil-periferija ta’ Ħebron, fil-Palestina. Il-familja tiegħu kienet telqet minn art twelidha wara l-gwerra tal-1948 u l-ispostament tal-Palestinjani li seħħ f’dak il-perjodu.&lt;ref name=&quot;EUPL&quot; /&gt;

Huwa rċieva l-edukazzjoni primarja tiegħu fi skejjel tan-Nazzjonijiet Uniti f’Amman. Fl-1990, mar Malta, fejn studja t-teknoloġija tal-laboratorju. Fl-1998, iggradwa fix-xjenzi bijomediċi mill-Università ta’ Bristol, fl-Ingilterra. Fl-2003, kiseb master’s degree fid-drittijiet tal-bniedem u d-demokratizzazzjoni mill-Università ta’ Malta.&lt;ref name=&quot;EUPL&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;NBC2017&quot;&gt;{{Ċita web |url=https://ktieb.org.mt/news-en/maltas-highlight-at-london-book-fair-2017/ |titlu=Malta’s Highlight at London Book Fair 2017 |pubblikatur=Kunsill Nazzjonali tal-Ktieb |data=22 ta’ Marzu 2017 |lingwa=Ingliż}}&lt;/ref&gt;

Wara li stabbilixxa ruħu Malta, Nabhan beda jikteb bil-Malti. Il-kitbiet tiegħu jirriflettu, fost temi oħra, l-esperjenza tal-eżilju, l-identità, l-appartenenza u r-relazzjoni bejn il-passat u l-preżent.&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://www.illum.com.mt/kultura/arti/75915/likrah_ma_jistax_isir_normali_1|titlu=Jekk il-ktieb akkademiku jibni d-dar, ir-rumanz jibni l-bejta|sit=Illum.com.mt|lingwa=en|data-aċċess=2026-10-13}}&lt;/ref&gt;

== Referenzi ==

&lt;references /&gt;</text>
      <sha1>8amxzftiptmamyv14706l4lfw3kgy9d</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>332826</id>
      <parentid>332824</parentid>
      <timestamp>2026-10-13T15:29:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>EnriqueTabone</username>
        <id>15661</id>
      </contributor>
      <comment>+kitba u premji</comment>
      <origin>332826</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4427" sha1="0ljvtedqesdr7agum5fv1cir0oh9hyp" xml:space="preserve">'''Walid Nabhan''' (imwieled fl-1966 f’Amman, il-Ġordan) huwa kittieb u traduttur Malti ta’ oriġini Palestinjana. Huwa magħruf għall-kitbiet tiegħu bil-Malti u għar-rumanz L-Eżodu taċ-Ċikonji (2013), li rebaħ il-Premju Nazzjonali tal-Ktieb fl-2014 u l-Premju tal-Unjoni Ewropea għal-Letteratura fl-2017.&lt;ref name=&quot;EUPL&quot;&gt;{{Ċita web |url=https://euprizeliterature.eu/sites/default/files/2022-01/EUPL2017MTWalidNabhan.pdf |titlu=Walid Nabhan – Malta, 2017 |pubblikatur=European Union Prize for Literature |lingwa=Ingliż}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;NBC&quot;&gt;{{Ċita web |url=https://ktieb.org.mt/nationalbookprize/ |titlu=National Book Prize |pubblikatur=Kunsill Nazzjonali tal-Ktieb |lingwa=Malti u Ingliż}}&lt;/ref&gt;

== Bijografija ==

Nabhan twieled f’Amman, il-Ġordan, fl-1966, f’familja Palestinjana li kienet ġejja mir-raħal ta’ Al-Qbeybeh, fil-periferija ta’ Ħebron, fil-Palestina. Il-familja tiegħu kienet telqet minn art twelidha wara l-gwerra tal-1948 u l-ispostament tal-Palestinjani li seħħ f’dak il-perjodu.&lt;ref name=&quot;EUPL&quot; /&gt;

Huwa rċieva l-edukazzjoni primarja tiegħu fi skejjel tan-Nazzjonijiet Uniti f’Amman. Fl-1990, mar Malta, fejn studja t-teknoloġija tal-laboratorju. Fl-1998, iggradwa fix-xjenzi bijomediċi mill-Università ta’ Bristol, fl-Ingilterra. Fl-2003, kiseb master’s degree fid-drittijiet tal-bniedem u d-demokratizzazzjoni mill-Università ta’ Malta.&lt;ref name=&quot;EUPL&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;NBC2017&quot;&gt;{{Ċita web |url=https://ktieb.org.mt/news-en/maltas-highlight-at-london-book-fair-2017/ |titlu=Malta’s Highlight at London Book Fair 2017 |pubblikatur=Kunsill Nazzjonali tal-Ktieb|lingwa=Ingliż}}&lt;/ref&gt;

Wara li stabbilixxa ruħu Malta, Nabhan beda jikteb bil-Malti. Il-kitbiet tiegħu jirriflettu, fost temi oħra, l-esperjenza tal-eżilju, l-identità, l-appartenenza u r-relazzjoni bejn il-passat u l-preżent.&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://www.illum.com.mt/kultura/arti/75915/likrah_ma_jistax_isir_normali_1|titlu=Jekk il-ktieb akkademiku jibni d-dar, ir-rumanz jibni l-bejta|sit=Illum.com.mt|lingwa=en|data-aċċess=2026-10-13}}&lt;/ref&gt;

== Kitbiet ==

Nabhan ippubblika xogħlijiet ta’ proża u poeżija bil-Malti, u ħadem ukoll fuq it-traduzzjoni ta’ xogħlijiet letterarji Maltin għall-Għarbi.&lt;ref name=&quot;EUPL&quot; /&gt;

Fl-2009 ippubblika Lura d-Dar u Ġrajjiet Oħra li ma Ġrawx, ġabra ta’ stejjer qosra. Fl-2011 ippubblika Leħen tal-Fuħħar u Stejjer Oħra, ġabra oħra ta’ stejjer qosra. Fl-2013 ħareġ l-ewwel rumanz tiegħu, L-Eżodu taċ-Ċikonji, u fl-2014 ippubblika l-ġabra ta’ poeżiji Fi Triqti Lejha.&lt;ref name=&quot;EUPL&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;NBC2017&quot; /&gt;
L-Eżodu taċ-Ċikonji

L-Eżodu taċ-Ċikonji, ippubblikat fl-2013 minn Klabb Kotba Maltin, huwa rumanz li jittratta l-esperjenza ta’ Nabil, raġel Palestinjan li trabba fil-Ġordan u li aktar tard mar jgħix Malta. Permezz tal-istorja tiegħu, ir-rumanz jesplora l-identità, l-eżilju, l-ispostament, il-familja u l-effetti tal-ġrajjiet politiċi u soċjali fuq il-ħajja individwali.&lt;ref name=&quot;EUPL&quot; /&gt;

Fl-2014, ir-rumanz rebaħ il-Premju Nazzjonali tal-Ktieb fil-kategorija tar-rumanzi bil-Malti. Ir-rebbieħa u t-titli tal-kotba ta’ dik is-sena huma dokumentati mill-Kunsill Nazzjonali tal-Ktieb.&lt;ref name=&quot;NBC&quot; /&gt;

Fl-2017, Nabhan rebaħ il-Premju tal-Unjoni Ewropea għal-Letteratura għall-istess rumanz. Dan il-premju ta rikonoxximent Ewropew lix-xogħol tiegħu u għen biex il-letteratura tiegħu tilħaq qarrejja barra minn Malta.&lt;ref name=&quot;EUPL&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;NBC2017&quot; /&gt;

It-traduzzjoni bl-Ingliż tar-rumanz ġiet ippubblikata fl-2021 bit-titlu Exodus of Storks, u għenet biex ix-xogħol isir aċċessibbli għal udjenza internazzjonali usa’.&lt;ref&gt;{{Ċita web |url=https://ktieb.org.mt/app/uploads/2022/01/0374-%E2%80%93-double-page-Annual-Report-2021-final-ENG.pdf |titlu=Annual Report 2021 |pubblikatur=Kunsill Nazzjonali tal-Ktieb |lingwa=Ingliż}}&lt;/ref&gt;
Traduzzjoni

Minbarra x-xogħol tiegħu bħala kittieb, Nabhan jittraduċi xogħlijiet letterarji kontemporanji mill-Malti għall-Għarbi. Dan ix-xogħol jikkontribwixxi għall-promozzjoni tal-letteratura Maltija fost qarrejja li jitkellmu bl-Għarbi.

'''Premjijiet'''

2014: Premju Nazzjonali tal-Ktieb fil-kategorija tar-rumanzi bil-Malti għal L-Eżodu taċ-Ċikonji.&lt;ref name=&quot;NBC&quot; /&gt;

2017: Premju tal-Unjoni Ewropea għal-Letteratura għal L-Eżodu taċ-Ċikonji.&lt;ref name=&quot;EUPL&quot; /&gt;

== Referenzi ==

&lt;references /&gt;</text>
      <sha1>0ljvtedqesdr7agum5fv1cir0oh9hyp</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>332827</id>
      <parentid>332826</parentid>
      <timestamp>2026-10-13T15:32:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>EnriqueTabone</username>
        <id>15661</id>
      </contributor>
      <comment>links</comment>
      <origin>332827</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4467" sha1="kgjb6gnx4zatgg4wdtx4qxx1lce834d" xml:space="preserve">'''Walid Nabhan''' (imwieled fl-1966 f’Amman, il-[[Ġordan]]) huwa kittieb u traduttur Malti ta’ oriġini Palestinjana. Huwa magħruf għall-kitbiet tiegħu bil-Malti u għar-rumanz L-Eżodu taċ-Ċikonji (2013), li rebaħ il-[[Premju Nazzjonali tal-Ktieb]] fl-2014 u l-Premju tal-Unjoni Ewropea għal-Letteratura fl-2017.&lt;ref name=&quot;EUPL&quot;&gt;{{Ċita web |url=https://euprizeliterature.eu/sites/default/files/2022-01/EUPL2017MTWalidNabhan.pdf |titlu=Walid Nabhan – Malta, 2017 |pubblikatur=European Union Prize for Literature |lingwa=Ingliż}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;NBC&quot;&gt;{{Ċita web |url=https://ktieb.org.mt/nationalbookprize/ |titlu=National Book Prize |pubblikatur=Kunsill Nazzjonali tal-Ktieb |lingwa=Malti u Ingliż}}&lt;/ref&gt;

== Bijografija ==

Nabhan twieled f’Amman, il-Ġordan, fl-1966, f’familja Palestinjana li kienet ġejja mir-raħal ta’ Al-Qbeybeh, fil-periferija ta’ Ħebron, fil-Palestina. Il-familja tiegħu kienet telqet minn art twelidha wara l-gwerra tal-1948 u l-ispostament tal-Palestinjani li seħħ f’dak il-perjodu.&lt;ref name=&quot;EUPL&quot; /&gt;

Huwa rċieva l-edukazzjoni primarja tiegħu fi skejjel tan-Nazzjonijiet Uniti f’Amman. Fl-1990, mar Malta, fejn studja t-teknoloġija tal-laboratorju. Fl-1998, iggradwa fix-xjenzi bijomediċi mill-Università ta’ Bristol, fl-Ingilterra. Fl-2003, kiseb master’s degree fid-drittijiet tal-bniedem u d-demokratizzazzjoni mill-[[Università ta' Malta|Università ta’ Malta]].&lt;ref name=&quot;EUPL&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;NBC2017&quot;&gt;{{Ċita web |url=https://ktieb.org.mt/news-en/maltas-highlight-at-london-book-fair-2017/ |titlu=Malta’s Highlight at London Book Fair 2017 |pubblikatur=Kunsill Nazzjonali tal-Ktieb|lingwa=Ingliż}}&lt;/ref&gt;

Wara li stabbilixxa ruħu Malta, Nabhan beda jikteb bil-Malti. Il-kitbiet tiegħu jirriflettu, fost temi oħra, l-esperjenza tal-eżilju, l-identità, l-appartenenza u r-relazzjoni bejn il-passat u l-preżent.&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://www.illum.com.mt/kultura/arti/75915/likrah_ma_jistax_isir_normali_1|titlu=Jekk il-ktieb akkademiku jibni d-dar, ir-rumanz jibni l-bejta|sit=Illum.com.mt|lingwa=en|data-aċċess=2026-10-13}}&lt;/ref&gt;

== Kitbiet ==

Nabhan ippubblika xogħlijiet ta’ proża u poeżija bil-Malti, u ħadem ukoll fuq it-traduzzjoni ta’ xogħlijiet letterarji Maltin għall-Għarbi.&lt;ref name=&quot;EUPL&quot; /&gt;

Fl-2009 ippubblika Lura d-Dar u Ġrajjiet Oħra li ma Ġrawx, ġabra ta’ stejjer qosra. Fl-2011 ippubblika Leħen tal-Fuħħar u Stejjer Oħra, ġabra oħra ta’ stejjer qosra. Fl-2013 ħareġ l-ewwel rumanz tiegħu, L-Eżodu taċ-Ċikonji, u fl-2014 ippubblika l-ġabra ta’ poeżiji Fi Triqti Lejha.&lt;ref name=&quot;EUPL&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;NBC2017&quot; /&gt;

L-Eżodu taċ-Ċikonji, ippubblikat fl-2013 minn [[Klabb Kotba Maltin]], huwa rumanz li jittratta l-esperjenza ta’ Nabil, raġel Palestinjan li trabba fil-Ġordan u li aktar tard mar jgħix Malta. Permezz tal-istorja tiegħu, ir-rumanz jesplora l-identità, l-eżilju, l-ispostament, il-familja u l-effetti tal-ġrajjiet politiċi u soċjali fuq il-ħajja individwali.&lt;ref name=&quot;EUPL&quot; /&gt;

Fl-2014, ir-rumanz rebaħ il-[[Premju Nazzjonali tal-Ktieb]] fil-kategorija tar-rumanzi bil-Malti. Ir-rebbieħa u t-titli tal-kotba ta’ dik is-sena huma dokumentati mill-Kunsill Nazzjonali tal-Ktieb.&lt;ref name=&quot;NBC&quot; /&gt;

Fl-2017, Nabhan rebaħ il-Premju tal-Unjoni Ewropea għal-Letteratura għall-istess rumanz. Dan il-premju ta rikonoxximent Ewropew lix-xogħol tiegħu u għen biex il-letteratura tiegħu tilħaq qarrejja barra minn Malta.&lt;ref name=&quot;EUPL&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;NBC2017&quot; /&gt;

It-traduzzjoni bl-Ingliż tar-rumanz ġiet ippubblikata fl-2021 bit-titlu Exodus of Storks, u għenet biex ix-xogħol isir aċċessibbli għal udjenza internazzjonali usa’.&lt;ref&gt;{{Ċita web |url=https://ktieb.org.mt/app/uploads/2022/01/0374-%E2%80%93-double-page-Annual-Report-2021-final-ENG.pdf |titlu=Annual Report 2021 |pubblikatur=Kunsill Nazzjonali tal-Ktieb |lingwa=Ingliż}}&lt;/ref&gt;
Traduzzjoni

Minbarra x-xogħol tiegħu bħala kittieb, Nabhan jittraduċi xogħlijiet letterarji kontemporanji mill-Malti għall-Għarbi. Dan ix-xogħol jikkontribwixxi għall-promozzjoni tal-letteratura Maltija fost qarrejja li jitkellmu bl-[[Lingwa Għarbija|Għarbi]].

'''Premjijiet'''

2014: Premju Nazzjonali tal-Ktieb fil-kategorija tar-rumanzi bil-Malti għal L-Eżodu taċ-Ċikonji.&lt;ref name=&quot;NBC&quot; /&gt;

2017: Premju tal-Unjoni Ewropea għal-Letteratura għal L-Eżodu taċ-Ċikonji.&lt;ref name=&quot;EUPL&quot; /&gt;

== Referenzi ==

&lt;references /&gt;</text>
      <sha1>kgjb6gnx4zatgg4wdtx4qxx1lce834d</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Landtag (Liechtenstein)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>34701</id>
    <revision>
      <id>332825</id>
      <timestamp>2026-10-13T15:26:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JovalQC</username>
        <id>21720</id>
      </contributor>
      <comment>Created by translating the opening section from the page &quot;[[:fr:Special:Redirect/revision/232237149|Landtag (Liechtenstein)]]&quot;</comment>
      <origin>332825</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1614" sha1="66yrlrg4w5ih626rp9u8unwj8tosl6a" xml:space="preserve">Il- '''Landtag tal-Prinċipalità ta' Liechtenstein''' ( {{en lang|de|Landtag des Fürstenstums Liechtenstein}}   ) huwa l - parlament unikamerali tal [[Liechtenstein|- Liechtenstein]] . Maħluq fl-1818, huwa magħmul minn 25 deputat eletti għal mandat ta' erba' snin b'suffraġju universali dirett skont sistema proporzjonali f'żewġ kostitwenzi. l- Oberland u l- Unterland, li jeleġġu 15 u 10 deputati rispettivament.

Mill-2008, ilha bbażata f'bini mibni apposta [[Vaduz|f'Vaduz]] .

== Sistema elettorali ==
Il-Landtag (Land) jikkonsisti minn 25 membru eletti għal termini ta’ erba’ snin minn żewġ kostitwenzi—l-Oberland (Land ta’ Fuq) u l-Unterland (Land t’Isfel)—li jinkludu 15 u 10 siġġijiet rispettivament. Is-siġġijiet kollha huma allokati b’rappreżentanza proporzjonali fost il-listi ta’ kandidati li rċevew mill-inqas 8% tal-vot nazzjonali. 

Il-votanti jagħżlu kandidati mid-diversi listi sottomessi mill-partiti. Kull lista fiha ismijiet daqs kemm hemm siġġijiet li għandhom jimtlew, u vot għal kandidat jgħodd bħala vot għall-partit tagħhom. L-allokazzjoni proporzjonali mbagħad tiġi kkalkulata bl-użu tal-metodu tal-ogħla fdal, bl-applikazzjoni tal-kwozjent Hagenbach-Bischoff. Is-siġġijiet allokati lill-partiti mbagħad jiġu mqassma fost il-kandidati tagħhom li rċevew l-aktar voti. 

Mill-2001, l-età tal-vot hija ta’ tmintax-il sena. Il-vot innifsu huwa obbligatorju. Multa sa 20 frank Żvizzeru hija imposta fuq dawk li jastjenu milli jivvutaw mingħajr skuża valida (vjaġġar, mard, eċċ.). Fil-prattika, din il-multa ma tiġix infurzata.</text>
      <sha1>66yrlrg4w5ih626rp9u8unwj8tosl6a</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>332828</id>
      <parentid>332825</parentid>
      <timestamp>2026-10-13T15:37:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JovalQC</username>
        <id>21720</id>
      </contributor>
      <comment>Infobox create.</comment>
      <origin>332828</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2527" sha1="tn7ibfnav7jufkh84byt0nor4ghylyc" xml:space="preserve">{{Infobox|title=Landtag tal-prinċipal mill-Liechtenstein &lt;Br&gt;
''Landtag des Fürstenstums Liechtenstein'' (de)|titlestyle=background: #D3D3D3|headerstyle=background: #D3D3D3|subheader=Leġiżlatura 2025-2029|image=[[File:Landtag Liechtenstein logo.svg|200px]]|header1=Preżentazzjoni|label2=Tip|data2=Kamera waħda|label3=Ħolqien|data3=1818|label4=Post|data4=[[Vaduz]]|label5=It-tul tal-mandat|data5=4 snin|header6=Presidenza|label7=President|data7=[[Manfred Kaufmann]]|label8=Viċi President|data8=Franziska Hoop|header9=Struttura|label10=Membri|data10=25 membri|header11=[[File:Liechtenstein Landtag 2025.svg|245px]]|label12=Gruppi politiċi|data12='''Gvern (17)'''&lt;Br&gt;
VU (10)&lt;Br&gt;
FBP (7)

'''Oppożizzjoni (8)'''&lt;Br&gt;
DpL (6)&lt;Br&gt;
FL (2)|header13=Post tal-laqgħa|header14=[[File:Wikiolo in Liechtenstein (159).jpg|300px]]
'''[[Bini tal-Landtag]]'''|header15=Sit uffiċjali|header16=https://www.landtag.li}}

Il- '''Landtag tal-Prinċipalità ta' Liechtenstein''' ( {{en lang|de|Landtag des Fürstenstums Liechtenstein}}   ) huwa l - parlament unikamerali tal [[Liechtenstein|- Liechtenstein]] . Maħluq fl-1818, huwa magħmul minn 25 deputat eletti għal mandat ta' erba' snin b'suffraġju universali dirett skont sistema proporzjonali f'żewġ kostitwenzi. l- Oberland u l- Unterland, li jeleġġu 15 u 10 deputati rispettivament.

Mill-2008, ilha bbażata f'bini mibni apposta [[Vaduz|f'Vaduz]] .

== Sistema elettorali ==
Il-Landtag (Land) jikkonsisti minn 25 membru eletti għal termini ta’ erba’ snin minn żewġ kostitwenzi—l-Oberland (Land ta’ Fuq) u l-Unterland (Land t’Isfel)—li jinkludu 15 u 10 siġġijiet rispettivament. Is-siġġijiet kollha huma allokati b’rappreżentanza proporzjonali fost il-listi ta’ kandidati li rċevew mill-inqas 8% tal-vot nazzjonali. 

Il-votanti jagħżlu kandidati mid-diversi listi sottomessi mill-partiti. Kull lista fiha ismijiet daqs kemm hemm siġġijiet li għandhom jimtlew, u vot għal kandidat jgħodd bħala vot għall-partit tagħhom. L-allokazzjoni proporzjonali mbagħad tiġi kkalkulata bl-użu tal-metodu tal-ogħla fdal, bl-applikazzjoni tal-kwozjent Hagenbach-Bischoff. Is-siġġijiet allokati lill-partiti mbagħad jiġu mqassma fost il-kandidati tagħhom li rċevew l-aktar voti. 

Mill-2001, l-età tal-vot hija ta’ tmintax-il sena. Il-vot innifsu huwa obbligatorju. Multa sa 20 frank Żvizzeru hija imposta fuq dawk li jastjenu milli jivvutaw mingħajr skuża valida (vjaġġar, mard, eċċ.). Fil-prattika, din il-multa ma tiġix infurzata.</text>
      <sha1>tn7ibfnav7jufkh84byt0nor4ghylyc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Karl Schembri</title>
    <ns>0</ns>
    <id>34702</id>
    <revision>
      <id>332830</id>
      <timestamp>2026-10-13T15:41:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>EnriqueTabone</username>
        <id>15661</id>
      </contributor>
      <comment>Paġna ġdida: '''Karl Schembri''' (imwieled fl-1978 f’Malta) huwa kittieb, poeta, ġurnalist investigattiv u ħaddiem umanitarju Malti. Fil-karriera tiegħu ħadem ma’ diversi mezzi tax-xandir u gazzetti Maltin, fosthom In-Nazzjon, Il-Mument, The Malta Independent u MaltaToday, fejn serva wkoll bħala editur tal-aħbarijiet u deputat editur. Fl-2009, mar jaħdem mal-aġenzija tal-aħbarijiet Palestinjana Ramattan, u wara ħadem fil-qasam tal-komunikazzjoni u l-informazzjoni ma’ organ...</comment>
      <origin>332830</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="524" sha1="75p3ujo6mkauwzmmw7blvxn90jl6s22" xml:space="preserve">'''Karl Schembri''' (imwieled fl-1978 f’Malta) huwa kittieb, poeta, ġurnalist investigattiv u ħaddiem umanitarju Malti. Fil-karriera tiegħu ħadem ma’ diversi mezzi tax-xandir u gazzetti Maltin, fosthom In-Nazzjon, Il-Mument, The Malta Independent u MaltaToday, fejn serva wkoll bħala editur tal-aħbarijiet u deputat editur. Fl-2009, mar jaħdem mal-aġenzija tal-aħbarijiet Palestinjana Ramattan, u wara ħadem fil-qasam tal-komunikazzjoni u l-informazzjoni ma’ organizzazzjonijiet umanitarji fil-Lvant Nofsani.</text>
      <sha1>75p3ujo6mkauwzmmw7blvxn90jl6s22</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>332831</id>
      <parentid>332830</parentid>
      <timestamp>2026-10-13T15:43:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>EnriqueTabone</username>
        <id>15661</id>
      </contributor>
      <origin>332831</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="547" sha1="1trneihq922tn1c311cqx3rj1uksa1g" xml:space="preserve">{{Infobox bijografija}}'''Karl Schembri''' (imwieled fl-1978 f’Malta) huwa kittieb, poeta, ġurnalist investigattiv u ħaddiem umanitarju Malti. Fil-karriera tiegħu ħadem ma’ diversi mezzi tax-xandir u gazzetti Maltin, fosthom In-Nazzjon, Il-Mument, The Malta Independent u MaltaToday, fejn serva wkoll bħala editur tal-aħbarijiet u deputat editur. Fl-2009, mar jaħdem mal-aġenzija tal-aħbarijiet Palestinjana Ramattan, u wara ħadem fil-qasam tal-komunikazzjoni u l-informazzjoni ma’ organizzazzjonijiet umanitarji fil-Lvant Nofsani.</text>
      <sha1>1trneihq922tn1c311cqx3rj1uksa1g</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>332832</id>
      <parentid>332831</parentid>
      <timestamp>2026-10-13T15:44:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>EnriqueTabone</username>
        <id>15661</id>
      </contributor>
      <comment>karriera</comment>
      <origin>332832</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1962" sha1="kyz7mp6ro1unjiq7qq9rr55yp4wa2wu" xml:space="preserve">{{Infobox bijografija}}'''Karl Schembri''' (imwieled fl-1978 f’Malta) huwa kittieb, poeta, ġurnalist investigattiv u ħaddiem umanitarju Malti. Fil-karriera tiegħu ħadem ma’ diversi mezzi tax-xandir u gazzetti Maltin, fosthom In-Nazzjon, Il-Mument, The Malta Independent u MaltaToday, fejn serva wkoll bħala editur tal-aħbarijiet u deputat editur. Fl-2009, mar jaħdem mal-aġenzija tal-aħbarijiet Palestinjana Ramattan, u wara ħadem fil-qasam tal-komunikazzjoni u l-informazzjoni ma’ organizzazzjonijiet umanitarji fil-Lvant Nofsani.

== Karriera ==

Schembri beda jaħdem fil-ġurnaliżmu fl-1995, meta ngħaqad ma’ In-Nazzjon u Il-Mument. Aktar tard ħadem ma’ Bay Radio, The Malta Independent, The Malta Independent on Sunday u MaltaToday, fejn okkupa l-karigi ta’ editur tal-aħbarijiet u deputat editur.

Matul il-karriera tiegħu, Schembri wettaq diversi investigazzjonijiet ġurnalistiċi dwar kwistjonijiet soċjali u istituzzjonali f’Malta. Ix-xogħol tiegħu indirizza fost oħrajn it-traffikar ta’ oġġetti antiki mill-Iraq permezz ta’ Malta, allegazzjonijiet ta’ abbuż sesswali fuq tfal f’istituzzjoni reliġjuża, u nuqqasijiet fis-sigurtà f’mużewijiet Maltin.

F’April tal-2006, ippubblika investigazzjoni dwar inċident fuq il-baħar li fih dgħajsa li kienet qed iġġorr madwar 200 migrant inqabdet f’tempesta qrib Sqallija. Skont id-dokumenti interni li rrapporta dwarhom, membri tal-Forzi Armati ta’ Malta kienu ngħataw struzzjonijiet biex iżommu ’l bogħod mid-dgħajsa. L-inċident wassal għall-mewt ta’ disa’ persuni u l-għajbien ta’ mill-inqas 20 oħra.

Schembri rrapporta wkoll minn diversi pajjiżi u reġjuni, fosthom il-Libja, il-Kosovo, l-Albanija u t-Territorji Palestinjani. Fl-2000, ingħata premju Malti għall-ġurnaliżmu għax-xogħol tiegħu. Barra minn hekk, ikkontribwixxa għal pubblikazzjonijiet barranin, fosthom The Sunday Telegraph, Newsweek u The Guardian Weekly.</text>
      <sha1>kyz7mp6ro1unjiq7qq9rr55yp4wa2wu</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>332833</id>
      <parentid>332832</parentid>
      <timestamp>2026-10-13T15:44:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>EnriqueTabone</username>
        <id>15661</id>
      </contributor>
      <comment>Referenzi</comment>
      <origin>332833</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1989" sha1="9o46joialk2ze1mwrbrqafysm6sszv0" xml:space="preserve">{{Infobox bijografija}}'''Karl Schembri''' (imwieled fl-1978 f’Malta) huwa kittieb, poeta, ġurnalist investigattiv u ħaddiem umanitarju Malti. Fil-karriera tiegħu ħadem ma’ diversi mezzi tax-xandir u gazzetti Maltin, fosthom In-Nazzjon, Il-Mument, The Malta Independent u MaltaToday, fejn serva wkoll bħala editur tal-aħbarijiet u deputat editur. Fl-2009, mar jaħdem mal-aġenzija tal-aħbarijiet Palestinjana Ramattan, u wara ħadem fil-qasam tal-komunikazzjoni u l-informazzjoni ma’ organizzazzjonijiet umanitarji fil-Lvant Nofsani.

== Karriera ==

Schembri beda jaħdem fil-ġurnaliżmu fl-1995, meta ngħaqad ma’ In-Nazzjon u Il-Mument. Aktar tard ħadem ma’ Bay Radio, The Malta Independent, The Malta Independent on Sunday u MaltaToday, fejn okkupa l-karigi ta’ editur tal-aħbarijiet u deputat editur.

Matul il-karriera tiegħu, Schembri wettaq diversi investigazzjonijiet ġurnalistiċi dwar kwistjonijiet soċjali u istituzzjonali f’Malta. Ix-xogħol tiegħu indirizza fost oħrajn it-traffikar ta’ oġġetti antiki mill-Iraq permezz ta’ Malta, allegazzjonijiet ta’ abbuż sesswali fuq tfal f’istituzzjoni reliġjuża, u nuqqasijiet fis-sigurtà f’mużewijiet Maltin.

F’April tal-2006, ippubblika investigazzjoni dwar inċident fuq il-baħar li fih dgħajsa li kienet qed iġġorr madwar 200 migrant inqabdet f’tempesta qrib Sqallija. Skont id-dokumenti interni li rrapporta dwarhom, membri tal-Forzi Armati ta’ Malta kienu ngħataw struzzjonijiet biex iżommu ’l bogħod mid-dgħajsa. L-inċident wassal għall-mewt ta’ disa’ persuni u l-għajbien ta’ mill-inqas 20 oħra.

Schembri rrapporta wkoll minn diversi pajjiżi u reġjuni, fosthom il-Libja, il-Kosovo, l-Albanija u t-Territorji Palestinjani. Fl-2000, ingħata premju Malti għall-ġurnaliżmu għax-xogħol tiegħu. Barra minn hekk, ikkontribwixxa għal pubblikazzjonijiet barranin, fosthom The Sunday Telegraph, Newsweek u The Guardian Weekly.

Referenzi

&lt;references /&gt;</text>
      <sha1>9o46joialk2ze1mwrbrqafysm6sszv0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>332834</id>
      <parentid>332833</parentid>
      <timestamp>2026-10-13T15:45:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>EnriqueTabone</username>
        <id>15661</id>
      </contributor>
      <comment>+Ħidma fil-Palestina u fil-qasam umanitarju</comment>
      <origin>332834</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2720" sha1="90yp5oidw90q7j3my21kqojddxer2wj" xml:space="preserve">{{Infobox bijografija}}'''Karl Schembri''' (imwieled fl-1978 f’Malta) huwa kittieb, poeta, ġurnalist investigattiv u ħaddiem umanitarju Malti. Fil-karriera tiegħu ħadem ma’ diversi mezzi tax-xandir u gazzetti Maltin, fosthom In-Nazzjon, Il-Mument, The Malta Independent u MaltaToday, fejn serva wkoll bħala editur tal-aħbarijiet u deputat editur. Fl-2009, mar jaħdem mal-aġenzija tal-aħbarijiet Palestinjana Ramattan, u wara ħadem fil-qasam tal-komunikazzjoni u l-informazzjoni ma’ organizzazzjonijiet umanitarji fil-Lvant Nofsani.

== Karriera ==

Schembri beda jaħdem fil-ġurnaliżmu fl-1995, meta ngħaqad ma’ In-Nazzjon u Il-Mument. Aktar tard ħadem ma’ Bay Radio, The Malta Independent, The Malta Independent on Sunday u MaltaToday, fejn okkupa l-karigi ta’ editur tal-aħbarijiet u deputat editur.

Matul il-karriera tiegħu, Schembri wettaq diversi investigazzjonijiet ġurnalistiċi dwar kwistjonijiet soċjali u istituzzjonali f’Malta. Ix-xogħol tiegħu indirizza fost oħrajn it-traffikar ta’ oġġetti antiki mill-Iraq permezz ta’ Malta, allegazzjonijiet ta’ abbuż sesswali fuq tfal f’istituzzjoni reliġjuża, u nuqqasijiet fis-sigurtà f’mużewijiet Maltin.

F’April tal-2006, ippubblika investigazzjoni dwar inċident fuq il-baħar li fih dgħajsa li kienet qed iġġorr madwar 200 migrant inqabdet f’tempesta qrib Sqallija. Skont id-dokumenti interni li rrapporta dwarhom, membri tal-Forzi Armati ta’ Malta kienu ngħataw struzzjonijiet biex iżommu ’l bogħod mid-dgħajsa. L-inċident wassal għall-mewt ta’ disa’ persuni u l-għajbien ta’ mill-inqas 20 oħra.

Schembri rrapporta wkoll minn diversi pajjiżi u reġjuni, fosthom il-Libja, il-Kosovo, l-Albanija u t-Territorji Palestinjani. Fl-2000, ingħata premju Malti għall-ġurnaliżmu għax-xogħol tiegħu. Barra minn hekk, ikkontribwixxa għal pubblikazzjonijiet barranin, fosthom The Sunday Telegraph, Newsweek u The Guardian Weekly.

'''Ħidma fil-Palestina u fil-qasam umanitarju'''

Fl-2009, Schembri telaq minn Malta biex jaħdem mal-aġenzija tal-aħbarijiet Palestinjana Ramattan bħala editur tas-servizz bl-Ingliż. Għall-ewwel kien ibbażat f’Ramallah, u wara mar joqgħod fil-Medda ta’ Gaża, fejn għex għal erba’ snin qabel ma mar il-Ġordan.

Sussegwentement, ħadem bħala konsulent fil-qasam tal-midja u l-komunikazzjoni ma’ organizzazzjonijiet umanitarji internazzjonali, fosthom Oxfam, il-Kunsill Norveġiż għar-Refuġjati (Norwegian Refugee Council) u Save the Children.

Fil-ħidma tiegħu kopra kriżijiet umanitarji fil-Jemen, fis-Sirja, fil-Palestina u fl-Iraq, kif ukoll il-kriżi tar-refuġjati Sirjani fil-Ġordan u fil-Libanu.

Referenzi

&lt;references /&gt;</text>
      <sha1>90yp5oidw90q7j3my21kqojddxer2wj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>332835</id>
      <parentid>332834</parentid>
      <timestamp>2026-10-13T15:46:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>EnriqueTabone</username>
        <id>15661</id>
      </contributor>
      <comment>+kitba</comment>
      <origin>332835</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4331" sha1="ekqes8pnjg3mcz2kzv6qi64e68nd9ou" xml:space="preserve">{{Infobox bijografija}}'''Karl Schembri''' (imwieled fl-1978 f’Malta) huwa kittieb, poeta, ġurnalist investigattiv u ħaddiem umanitarju Malti. Fil-karriera tiegħu ħadem ma’ diversi mezzi tax-xandir u gazzetti Maltin, fosthom In-Nazzjon, Il-Mument, The Malta Independent u MaltaToday, fejn serva wkoll bħala editur tal-aħbarijiet u deputat editur. Fl-2009, mar jaħdem mal-aġenzija tal-aħbarijiet Palestinjana Ramattan, u wara ħadem fil-qasam tal-komunikazzjoni u l-informazzjoni ma’ organizzazzjonijiet umanitarji fil-Lvant Nofsani.

== Karriera ==

Schembri beda jaħdem fil-ġurnaliżmu fl-1995, meta ngħaqad ma’ In-Nazzjon u Il-Mument. Aktar tard ħadem ma’ Bay Radio, The Malta Independent, The Malta Independent on Sunday u MaltaToday, fejn okkupa l-karigi ta’ editur tal-aħbarijiet u deputat editur.

Matul il-karriera tiegħu, Schembri wettaq diversi investigazzjonijiet ġurnalistiċi dwar kwistjonijiet soċjali u istituzzjonali f’Malta. Ix-xogħol tiegħu indirizza fost oħrajn it-traffikar ta’ oġġetti antiki mill-Iraq permezz ta’ Malta, allegazzjonijiet ta’ abbuż sesswali fuq tfal f’istituzzjoni reliġjuża, u nuqqasijiet fis-sigurtà f’mużewijiet Maltin.

F’April tal-2006, ippubblika investigazzjoni dwar inċident fuq il-baħar li fih dgħajsa li kienet qed iġġorr madwar 200 migrant inqabdet f’tempesta qrib Sqallija. Skont id-dokumenti interni li rrapporta dwarhom, membri tal-Forzi Armati ta’ Malta kienu ngħataw struzzjonijiet biex iżommu ’l bogħod mid-dgħajsa. L-inċident wassal għall-mewt ta’ disa’ persuni u l-għajbien ta’ mill-inqas 20 oħra.

Schembri rrapporta wkoll minn diversi pajjiżi u reġjuni, fosthom il-Libja, il-Kosovo, l-Albanija u t-Territorji Palestinjani. Fl-2000, ingħata premju Malti għall-ġurnaliżmu għax-xogħol tiegħu. Barra minn hekk, ikkontribwixxa għal pubblikazzjonijiet barranin, fosthom The Sunday Telegraph, Newsweek u The Guardian Weekly.

'''Ħidma fil-Palestina u fil-qasam umanitarju'''

Fl-2009, Schembri telaq minn Malta biex jaħdem mal-aġenzija tal-aħbarijiet Palestinjana Ramattan bħala editur tas-servizz bl-Ingliż. Għall-ewwel kien ibbażat f’Ramallah, u wara mar joqgħod fil-Medda ta’ Gaża, fejn għex għal erba’ snin qabel ma mar il-Ġordan.

Sussegwentement, ħadem bħala konsulent fil-qasam tal-midja u l-komunikazzjoni ma’ organizzazzjonijiet umanitarji internazzjonali, fosthom Oxfam, il-Kunsill Norveġiż għar-Refuġjati (Norwegian Refugee Council) u Save the Children.

Fil-ħidma tiegħu kopra kriżijiet umanitarji fil-Jemen, fis-Sirja, fil-Palestina u fl-Iraq, kif ukoll il-kriżi tar-refuġjati Sirjani fil-Ġordan u fil-Libanu.

== Kitbiet u letteratura ==

Minbarra l-ġurnaliżmu, Schembri huwa attiv fil-letteratura Maltija bħala kittieb ta’ proża u poeta. Studja s-soċjoloġija fl-Università ta’ Malta. Ix-xogħlijiet letterarji tiegħu jittrattaw temi soċjali u politiċi, u spiss jużaw is-satira biex jindirizzaw il-korruzzjoni, l-ipokresija u l-abbuż tal-poter.

L-ewwel xogħol tiegħu deher fl-1997, meta kkontribwixxa l-poeżija “Roadblock” għall-antoloġija Frekwenzi ta’ Spirti fis-Sakra. Fl-2002 ippubblika Taħt il-Kappa tax-Xemx, ġabra ta’ stejjer qosra. Fl-2006 ħareġ ir-rumanz Il-Manifest tal-Killer, li ġibed l-attenzjoni għall-istil satiriku u kritiku tiegħu.

Fl-2009, Schembri kien wieħed mill-edituri, flimkien mal-kittieb Adrian Grima, tal-antoloġija poetika Id-Demm Nieżel bħax-Xita. Il-ġabra nħolqot b’solidarjetà mal-Palestinjani waqt il-gwerra ta’ Gaża tal-2008–2009.

Fl-2012, ippubblika l-ġabra ta’ poeżiji Passju Taħt ix-Xita u l-ġabra ta’ poeżiji bl-Ingliż Remember the Future, ippubblikata fl-Istati Uniti.

Fl-2019, diversi poeżiji tiegħu bil-Malti u bl-Ingliż ġew ippubblikati fi traduzzjoni għall-Għarbi fil-ktieb I Turn Every Stone in the Forest, maħruġ mill-pubblikatur Safsafa Publications fl-Eġittu. Il-poeżiji tiegħu ġew tradotti wkoll f’lingwi oħra, fosthom l-Ispanjol, il-Franċiż, it-Tork, il-Grieg, ir-Rumen u s-Sloven. Schembri ġie mistieden jaqra x-xogħlijiet tiegħu f’festivals letterarji f’diversi pajjiżi.

Fl-2020, ippubblika l-ktieb għat-tfal It-Tifel li Salva d-Dinja, maħruġ minn Merlin Publishers f’Malta.

Referenzi

&lt;references /&gt;</text>
      <sha1>ekqes8pnjg3mcz2kzv6qi64e68nd9ou</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>332836</id>
      <parentid>332835</parentid>
      <timestamp>2026-10-13T15:47:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>EnriqueTabone</username>
        <id>15661</id>
      </contributor>
      <origin>332836</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4759" sha1="hh1c9l8p06fzuc3e12xeuidsskikp2y" xml:space="preserve">{{Infobox bijografija}}'''Karl Schembri''' (imwieled fl-1978 f’Malta) huwa kittieb, poeta, ġurnalist investigattiv u ħaddiem umanitarju Malti. Fil-karriera tiegħu ħadem ma’ diversi mezzi tax-xandir u gazzetti Maltin, fosthom In-Nazzjon, Il-Mument, The Malta Independent u MaltaToday, fejn serva wkoll bħala editur tal-aħbarijiet u deputat editur. Fl-2009, mar jaħdem mal-aġenzija tal-aħbarijiet Palestinjana Ramattan, u wara ħadem fil-qasam tal-komunikazzjoni u l-informazzjoni ma’ organizzazzjonijiet umanitarji fil-Lvant Nofsani.

== Karriera ==

Schembri beda jaħdem fil-ġurnaliżmu fl-1995, meta ngħaqad ma’ In-Nazzjon u Il-Mument. Aktar tard ħadem ma’ Bay Radio, The Malta Independent, The Malta Independent on Sunday u MaltaToday, fejn okkupa l-karigi ta’ editur tal-aħbarijiet u deputat editur.

Matul il-karriera tiegħu, Schembri wettaq diversi investigazzjonijiet ġurnalistiċi dwar kwistjonijiet soċjali u istituzzjonali f’Malta. Ix-xogħol tiegħu indirizza fost oħrajn it-traffikar ta’ oġġetti antiki mill-Iraq permezz ta’ Malta, allegazzjonijiet ta’ abbuż sesswali fuq tfal f’istituzzjoni reliġjuża, u nuqqasijiet fis-sigurtà f’mużewijiet Maltin.

F’April tal-2006, ippubblika investigazzjoni dwar inċident fuq il-baħar li fih dgħajsa li kienet qed iġġorr madwar 200 migrant inqabdet f’tempesta qrib Sqallija. Skont id-dokumenti interni li rrapporta dwarhom, membri tal-Forzi Armati ta’ Malta kienu ngħataw struzzjonijiet biex iżommu ’l bogħod mid-dgħajsa. L-inċident wassal għall-mewt ta’ disa’ persuni u l-għajbien ta’ mill-inqas 20 oħra.

Schembri rrapporta wkoll minn diversi pajjiżi u reġjuni, fosthom il-Libja, il-Kosovo, l-Albanija u t-Territorji Palestinjani. Fl-2000, ingħata premju Malti għall-ġurnaliżmu għax-xogħol tiegħu. Barra minn hekk, ikkontribwixxa għal pubblikazzjonijiet barranin, fosthom The Sunday Telegraph, Newsweek u The Guardian Weekly.

'''Ħidma fil-Palestina u fil-qasam umanitarju'''

Fl-2009, Schembri telaq minn Malta biex jaħdem mal-aġenzija tal-aħbarijiet Palestinjana Ramattan bħala editur tas-servizz bl-Ingliż. Għall-ewwel kien ibbażat f’Ramallah, u wara mar joqgħod fil-Medda ta’ Gaża, fejn għex għal erba’ snin qabel ma mar il-Ġordan.

Sussegwentement, ħadem bħala konsulent fil-qasam tal-midja u l-komunikazzjoni ma’ organizzazzjonijiet umanitarji internazzjonali, fosthom Oxfam, il-Kunsill Norveġiż għar-Refuġjati (Norwegian Refugee Council) u Save the Children.

Fil-ħidma tiegħu kopra kriżijiet umanitarji fil-Jemen, fis-Sirja, fil-Palestina u fl-Iraq, kif ukoll il-kriżi tar-refuġjati Sirjani fil-Ġordan u fil-Libanu.

== Kitbiet u letteratura ==

Minbarra l-ġurnaliżmu, Schembri huwa attiv fil-letteratura Maltija bħala kittieb ta’ proża u poeta. Studja s-soċjoloġija fl-Università ta’ Malta. Ix-xogħlijiet letterarji tiegħu jittrattaw temi soċjali u politiċi, u spiss jużaw is-satira biex jindirizzaw il-korruzzjoni, l-ipokresija u l-abbuż tal-poter.

L-ewwel xogħol tiegħu deher fl-1997, meta kkontribwixxa l-poeżija “Roadblock” għall-antoloġija Frekwenzi ta’ Spirti fis-Sakra. Fl-2002 ippubblika Taħt il-Kappa tax-Xemx, ġabra ta’ stejjer qosra. Fl-2006 ħareġ ir-rumanz Il-Manifest tal-Killer, li ġibed l-attenzjoni għall-istil satiriku u kritiku tiegħu.

Fl-2009, Schembri kien wieħed mill-edituri, flimkien mal-kittieb Adrian Grima, tal-antoloġija poetika Id-Demm Nieżel bħax-Xita. Il-ġabra nħolqot b’solidarjetà mal-Palestinjani waqt il-gwerra ta’ Gaża tal-2008–2009.

Fl-2012, ippubblika l-ġabra ta’ poeżiji Passju Taħt ix-Xita u l-ġabra ta’ poeżiji bl-Ingliż Remember the Future, ippubblikata fl-Istati Uniti.

Fl-2019, diversi poeżiji tiegħu bil-Malti u bl-Ingliż ġew ippubblikati fi traduzzjoni għall-Għarbi fil-ktieb I Turn Every Stone in the Forest, maħruġ mill-pubblikatur Safsafa Publications fl-Eġittu. Il-poeżiji tiegħu ġew tradotti wkoll f’lingwi oħra, fosthom l-Ispanjol, il-Franċiż, it-Tork, il-Grieg, ir-Rumen u s-Sloven. Schembri ġie mistieden jaqra x-xogħlijiet tiegħu f’festivals letterarji f’diversi pajjiżi.

Fl-2020, ippubblika l-ktieb għat-tfal It-Tifel li Salva d-Dinja, maħruġ minn Merlin Publishers f’Malta.

'''Il-Manifest tal-Killer'''

Il-Manifest tal-Killer huwa wieħed mill-aktar xogħlijiet magħrufa ta’ Schembri. Ir-rumanz jirrakkonta l-istorja ta’ grupp ta’ żgħażagħ li jippruvaw jisfidaw in-narrattiva politika dominanti permezz ta’ azzjonijiet sovversivi. Ix-xogħol juża elementi ta’ satira biex jikkritika l-korruzzjoni politika, l-ipokresija morali u n-nuqqas ta’ responsabbiltà istituzzjonali.


== Referenzi ==

&lt;references /&gt;</text>
      <sha1>hh1c9l8p06fzuc3e12xeuidsskikp2y</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>332837</id>
      <parentid>332836</parentid>
      <timestamp>2026-10-13T15:48:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>EnriqueTabone</username>
        <id>15661</id>
      </contributor>
      <origin>332837</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5205" sha1="fvg3ew3jc8y95c030a6ughm34004yvb" xml:space="preserve">{{Infobox bijografija}}'''Karl Schembri''' (imwieled fl-1978 f’Malta) huwa kittieb, poeta, ġurnalist investigattiv u ħaddiem umanitarju Malti. Fil-karriera tiegħu ħadem ma’ diversi mezzi tax-xandir u gazzetti Maltin, fosthom In-Nazzjon, Il-Mument, The Malta Independent u MaltaToday, fejn serva wkoll bħala editur tal-aħbarijiet u deputat editur. Fl-2009, mar jaħdem mal-aġenzija tal-aħbarijiet Palestinjana Ramattan, u wara ħadem fil-qasam tal-komunikazzjoni u l-informazzjoni ma’ organizzazzjonijiet umanitarji fil-Lvant Nofsani.

== Karriera ==

Schembri beda jaħdem fil-ġurnaliżmu fl-1995, meta ngħaqad ma’ In-Nazzjon u Il-Mument. Aktar tard ħadem ma’ Bay Radio, The Malta Independent, The Malta Independent on Sunday u MaltaToday, fejn okkupa l-karigi ta’ editur tal-aħbarijiet u deputat editur.

Matul il-karriera tiegħu, Schembri wettaq diversi investigazzjonijiet ġurnalistiċi dwar kwistjonijiet soċjali u istituzzjonali f’Malta. Ix-xogħol tiegħu indirizza fost oħrajn it-traffikar ta’ oġġetti antiki mill-Iraq permezz ta’ Malta, allegazzjonijiet ta’ abbuż sesswali fuq tfal f’istituzzjoni reliġjuża, u nuqqasijiet fis-sigurtà f’mużewijiet Maltin.

F’April tal-2006, ippubblika investigazzjoni dwar inċident fuq il-baħar li fih dgħajsa li kienet qed iġġorr madwar 200 migrant inqabdet f’tempesta qrib Sqallija. Skont id-dokumenti interni li rrapporta dwarhom, membri tal-Forzi Armati ta’ Malta kienu ngħataw struzzjonijiet biex iżommu ’l bogħod mid-dgħajsa. L-inċident wassal għall-mewt ta’ disa’ persuni u l-għajbien ta’ mill-inqas 20 oħra.

Schembri rrapporta wkoll minn diversi pajjiżi u reġjuni, fosthom il-Libja, il-Kosovo, l-Albanija u t-Territorji Palestinjani. Fl-2000, ingħata premju Malti għall-ġurnaliżmu għax-xogħol tiegħu. Barra minn hekk, ikkontribwixxa għal pubblikazzjonijiet barranin, fosthom The Sunday Telegraph, Newsweek u The Guardian Weekly.

'''Ħidma fil-Palestina u fil-qasam umanitarju'''

Fl-2009, Schembri telaq minn Malta biex jaħdem mal-aġenzija tal-aħbarijiet Palestinjana Ramattan bħala editur tas-servizz bl-Ingliż. Għall-ewwel kien ibbażat f’Ramallah, u wara mar joqgħod fil-Medda ta’ Gaża, fejn għex għal erba’ snin qabel ma mar il-Ġordan.

Sussegwentement, ħadem bħala konsulent fil-qasam tal-midja u l-komunikazzjoni ma’ organizzazzjonijiet umanitarji internazzjonali, fosthom Oxfam, il-Kunsill Norveġiż għar-Refuġjati (Norwegian Refugee Council) u Save the Children.

Fil-ħidma tiegħu kopra kriżijiet umanitarji fil-Jemen, fis-Sirja, fil-Palestina u fl-Iraq, kif ukoll il-kriżi tar-refuġjati Sirjani fil-Ġordan u fil-Libanu.

== Kitbiet u letteratura ==

Minbarra l-ġurnaliżmu, Schembri huwa attiv fil-letteratura Maltija bħala kittieb ta’ proża u poeta. Studja s-soċjoloġija fl-Università ta’ Malta. Ix-xogħlijiet letterarji tiegħu jittrattaw temi soċjali u politiċi, u spiss jużaw is-satira biex jindirizzaw il-korruzzjoni, l-ipokresija u l-abbuż tal-poter.

L-ewwel xogħol tiegħu deher fl-1997, meta kkontribwixxa l-poeżija “Roadblock” għall-antoloġija Frekwenzi ta’ Spirti fis-Sakra. Fl-2002 ippubblika Taħt il-Kappa tax-Xemx, ġabra ta’ stejjer qosra. Fl-2006 ħareġ ir-rumanz Il-Manifest tal-Killer, li ġibed l-attenzjoni għall-istil satiriku u kritiku tiegħu.

Fl-2009, Schembri kien wieħed mill-edituri, flimkien mal-kittieb Adrian Grima, tal-antoloġija poetika Id-Demm Nieżel bħax-Xita. Il-ġabra nħolqot b’solidarjetà mal-Palestinjani waqt il-gwerra ta’ Gaża tal-2008–2009.

Fl-2012, ippubblika l-ġabra ta’ poeżiji Passju Taħt ix-Xita u l-ġabra ta’ poeżiji bl-Ingliż Remember the Future, ippubblikata fl-Istati Uniti.

Fl-2019, diversi poeżiji tiegħu bil-Malti u bl-Ingliż ġew ippubblikati fi traduzzjoni għall-Għarbi fil-ktieb I Turn Every Stone in the Forest, maħruġ mill-pubblikatur Safsafa Publications fl-Eġittu. Il-poeżiji tiegħu ġew tradotti wkoll f’lingwi oħra, fosthom l-Ispanjol, il-Franċiż, it-Tork, il-Grieg, ir-Rumen u s-Sloven. Schembri ġie mistieden jaqra x-xogħlijiet tiegħu f’festivals letterarji f’diversi pajjiżi.

Fl-2020, ippubblika l-ktieb għat-tfal It-Tifel li Salva d-Dinja, maħruġ minn Merlin Publishers f’Malta.

'''Il-Manifest tal-Killer'''

Il-Manifest tal-Killer huwa wieħed mill-aktar xogħlijiet magħrufa ta’ Schembri. Ir-rumanz jirrakkonta l-istorja ta’ grupp ta’ żgħażagħ li jippruvaw jisfidaw in-narrattiva politika dominanti permezz ta’ azzjonijiet sovversivi. Ix-xogħol juża elementi ta’ satira biex jikkritika l-korruzzjoni politika, l-ipokresija morali u n-nuqqas ta’ responsabbiltà istituzzjonali.

Fl-2007, ix-xandir tar-rumanz bħala qari letterarju fuq l-istazzjon tar-radju Campus FM tal-Università ta’ Malta ġie kkanċellat wara li l-amministrazzjoni saret taf li kien se jinqara fil-programm Wara Arrigo. Il-ktieb kien ukoll suġġett għal restrizzjonijiet fuq is-self tiegħu barra mil-libreriji pubbliċi. F’Ottubru tal-2008, il-kumpanija Lemonhead Productions tellgħet adattament teatrali tax-xogħol, adattat minn Bryan Muscat.

== Referenzi ==

&lt;references /&gt;</text>
      <sha1>fvg3ew3jc8y95c030a6ughm34004yvb</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>332838</id>
      <parentid>332837</parentid>
      <timestamp>2026-10-13T15:49:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>EnriqueTabone</username>
        <id>15661</id>
      </contributor>
      <comment>Referenza</comment>
      <origin>332838</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5385" sha1="jbqis56d3b4lvp4et13namlhgti36hh" xml:space="preserve">{{Infobox bijografija}}'''Karl Schembri''' (imwieled fl-1978 f’Malta) huwa kittieb, poeta, ġurnalist investigattiv u ħaddiem umanitarju Malti. Fil-karriera tiegħu ħadem ma’ diversi mezzi tax-xandir u gazzetti Maltin, fosthom In-Nazzjon, Il-Mument, The Malta Independent u MaltaToday, fejn serva wkoll bħala editur tal-aħbarijiet u deputat editur. Fl-2009, mar jaħdem mal-aġenzija tal-aħbarijiet Palestinjana Ramattan, u wara ħadem fil-qasam tal-komunikazzjoni u l-informazzjoni ma’ organizzazzjonijiet umanitarji fil-Lvant Nofsani.

== Karriera ==

Schembri beda jaħdem fil-ġurnaliżmu fl-1995, meta ngħaqad ma’ In-Nazzjon u Il-Mument. Aktar tard ħadem ma’ Bay Radio, The Malta Independent, The Malta Independent on Sunday u MaltaToday, fejn okkupa l-karigi ta’ editur tal-aħbarijiet u deputat editur.&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://www.maltatoday.com.mt/author/karl_schembri/|titlu=MaltaToday.com.mt - Author highlight|sit=MaltaToday.com.mt|lingwa=en|data-aċċess=2026-10-13}}&lt;/ref&gt;

Matul il-karriera tiegħu, Schembri wettaq diversi investigazzjonijiet ġurnalistiċi dwar kwistjonijiet soċjali u istituzzjonali f’Malta. Ix-xogħol tiegħu indirizza fost oħrajn it-traffikar ta’ oġġetti antiki mill-Iraq permezz ta’ Malta, allegazzjonijiet ta’ abbuż sesswali fuq tfal f’istituzzjoni reliġjuża, u nuqqasijiet fis-sigurtà f’mużewijiet Maltin.

F’April tal-2006, ippubblika investigazzjoni dwar inċident fuq il-baħar li fih dgħajsa li kienet qed iġġorr madwar 200 migrant inqabdet f’tempesta qrib Sqallija. Skont id-dokumenti interni li rrapporta dwarhom, membri tal-Forzi Armati ta’ Malta kienu ngħataw struzzjonijiet biex iżommu ’l bogħod mid-dgħajsa. L-inċident wassal għall-mewt ta’ disa’ persuni u l-għajbien ta’ mill-inqas 20 oħra.

Schembri rrapporta wkoll minn diversi pajjiżi u reġjuni, fosthom il-Libja, il-Kosovo, l-Albanija u t-Territorji Palestinjani. Fl-2000, ingħata premju Malti għall-ġurnaliżmu għax-xogħol tiegħu. Barra minn hekk, ikkontribwixxa għal pubblikazzjonijiet barranin, fosthom The Sunday Telegraph, Newsweek u The Guardian Weekly.

'''Ħidma fil-Palestina u fil-qasam umanitarju'''

Fl-2009, Schembri telaq minn Malta biex jaħdem mal-aġenzija tal-aħbarijiet Palestinjana Ramattan bħala editur tas-servizz bl-Ingliż. Għall-ewwel kien ibbażat f’Ramallah, u wara mar joqgħod fil-Medda ta’ Gaża, fejn għex għal erba’ snin qabel ma mar il-Ġordan.

Sussegwentement, ħadem bħala konsulent fil-qasam tal-midja u l-komunikazzjoni ma’ organizzazzjonijiet umanitarji internazzjonali, fosthom Oxfam, il-Kunsill Norveġiż għar-Refuġjati (Norwegian Refugee Council) u Save the Children.

Fil-ħidma tiegħu kopra kriżijiet umanitarji fil-Jemen, fis-Sirja, fil-Palestina u fl-Iraq, kif ukoll il-kriżi tar-refuġjati Sirjani fil-Ġordan u fil-Libanu.

== Kitbiet u letteratura ==

Minbarra l-ġurnaliżmu, Schembri huwa attiv fil-letteratura Maltija bħala kittieb ta’ proża u poeta. Studja s-soċjoloġija fl-Università ta’ Malta. Ix-xogħlijiet letterarji tiegħu jittrattaw temi soċjali u politiċi, u spiss jużaw is-satira biex jindirizzaw il-korruzzjoni, l-ipokresija u l-abbuż tal-poter.

L-ewwel xogħol tiegħu deher fl-1997, meta kkontribwixxa l-poeżija “Roadblock” għall-antoloġija Frekwenzi ta’ Spirti fis-Sakra. Fl-2002 ippubblika Taħt il-Kappa tax-Xemx, ġabra ta’ stejjer qosra. Fl-2006 ħareġ ir-rumanz Il-Manifest tal-Killer, li ġibed l-attenzjoni għall-istil satiriku u kritiku tiegħu.

Fl-2009, Schembri kien wieħed mill-edituri, flimkien mal-kittieb Adrian Grima, tal-antoloġija poetika Id-Demm Nieżel bħax-Xita. Il-ġabra nħolqot b’solidarjetà mal-Palestinjani waqt il-gwerra ta’ Gaża tal-2008–2009.

Fl-2012, ippubblika l-ġabra ta’ poeżiji Passju Taħt ix-Xita u l-ġabra ta’ poeżiji bl-Ingliż Remember the Future, ippubblikata fl-Istati Uniti.

Fl-2019, diversi poeżiji tiegħu bil-Malti u bl-Ingliż ġew ippubblikati fi traduzzjoni għall-Għarbi fil-ktieb I Turn Every Stone in the Forest, maħruġ mill-pubblikatur Safsafa Publications fl-Eġittu. Il-poeżiji tiegħu ġew tradotti wkoll f’lingwi oħra, fosthom l-Ispanjol, il-Franċiż, it-Tork, il-Grieg, ir-Rumen u s-Sloven. Schembri ġie mistieden jaqra x-xogħlijiet tiegħu f’festivals letterarji f’diversi pajjiżi.

Fl-2020, ippubblika l-ktieb għat-tfal It-Tifel li Salva d-Dinja, maħruġ minn Merlin Publishers f’Malta.

'''Il-Manifest tal-Killer'''

Il-Manifest tal-Killer huwa wieħed mill-aktar xogħlijiet magħrufa ta’ Schembri. Ir-rumanz jirrakkonta l-istorja ta’ grupp ta’ żgħażagħ li jippruvaw jisfidaw in-narrattiva politika dominanti permezz ta’ azzjonijiet sovversivi. Ix-xogħol juża elementi ta’ satira biex jikkritika l-korruzzjoni politika, l-ipokresija morali u n-nuqqas ta’ responsabbiltà istituzzjonali.

Fl-2007, ix-xandir tar-rumanz bħala qari letterarju fuq l-istazzjon tar-radju Campus FM tal-Università ta’ Malta ġie kkanċellat wara li l-amministrazzjoni saret taf li kien se jinqara fil-programm Wara Arrigo. Il-ktieb kien ukoll suġġett għal restrizzjonijiet fuq is-self tiegħu barra mil-libreriji pubbliċi. F’Ottubru tal-2008, il-kumpanija Lemonhead Productions tellgħet adattament teatrali tax-xogħol, adattat minn Bryan Muscat.

== Referenzi ==

&lt;references /&gt;</text>
      <sha1>jbqis56d3b4lvp4et13namlhgti36hh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>332839</id>
      <parentid>332838</parentid>
      <timestamp>2026-10-13T15:51:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>EnriqueTabone</username>
        <id>15661</id>
      </contributor>
      <comment>referenza</comment>
      <origin>332839</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5549" sha1="1er1xbo2vn6x53p821ci58iwhzb5kjl" xml:space="preserve">{{Infobox bijografija}}'''Karl Schembri''' (imwieled fl-1978 f’Malta) huwa kittieb, poeta, ġurnalist investigattiv u ħaddiem umanitarju Malti. Fil-karriera tiegħu ħadem ma’ diversi mezzi tax-xandir u gazzetti Maltin, fosthom In-Nazzjon, Il-Mument, The Malta Independent u MaltaToday, fejn serva wkoll bħala editur tal-aħbarijiet u deputat editur. Fl-2009, mar jaħdem mal-aġenzija tal-aħbarijiet Palestinjana Ramattan, u wara ħadem fil-qasam tal-komunikazzjoni u l-informazzjoni ma’ organizzazzjonijiet umanitarji fil-Lvant Nofsani.

== Karriera ==

Schembri beda jaħdem fil-ġurnaliżmu fl-1995, meta ngħaqad ma’ In-Nazzjon u Il-Mument. Aktar tard ħadem ma’ Bay Radio, The Malta Independent, The Malta Independent on Sunday u MaltaToday, fejn okkupa l-karigi ta’ editur tal-aħbarijiet u deputat editur.&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://www.maltatoday.com.mt/author/karl_schembri/|titlu=MaltaToday.com.mt - Author highlight|sit=MaltaToday.com.mt|lingwa=en|data-aċċess=2026-10-13}}&lt;/ref&gt;

Matul il-karriera tiegħu, Schembri wettaq diversi investigazzjonijiet ġurnalistiċi dwar kwistjonijiet soċjali u istituzzjonali f’Malta. Ix-xogħol tiegħu indirizza fost oħrajn it-traffikar ta’ oġġetti antiki mill-Iraq permezz ta’ Malta, allegazzjonijiet ta’ abbuż sesswali fuq tfal f’istituzzjoni reliġjuża, u nuqqasijiet fis-sigurtà f’mużewijiet Maltin.

F’April tal-2006, ippubblika investigazzjoni dwar inċident fuq il-baħar li fih dgħajsa li kienet qed iġġorr madwar 200 migrant inqabdet f’tempesta qrib Sqallija. Skont id-dokumenti interni li rrapporta dwarhom, membri tal-Forzi Armati ta’ Malta kienu ngħataw struzzjonijiet biex iżommu ’l bogħod mid-dgħajsa. L-inċident wassal għall-mewt ta’ disa’ persuni u l-għajbien ta’ mill-inqas 20 oħra.

Schembri rrapporta wkoll minn diversi pajjiżi u reġjuni, fosthom il-Libja, il-Kosovo, l-Albanija u t-Territorji Palestinjani. Fl-2000, ingħata premju Malti għall-ġurnaliżmu għax-xogħol tiegħu. Barra minn hekk, ikkontribwixxa għal pubblikazzjonijiet barranin, fosthom The Sunday Telegraph, Newsweek u The Guardian Weekly.

'''Ħidma fil-Palestina u fil-qasam umanitarju'''

Fl-2009, Schembri telaq minn Malta biex jaħdem mal-aġenzija tal-aħbarijiet Palestinjana Ramattan bħala editur tas-servizz bl-Ingliż. Għall-ewwel kien ibbażat f’Ramallah, u wara mar joqgħod fil-Medda ta’ Gaża, fejn għex għal erba’ snin qabel ma mar il-Ġordan.&lt;ref&gt;{{Ċita aħbar|data=2010-03-17|titlu=In pictures: Gaza power shortages|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/8562513.stm|lingwa=en-GB|data-aċċess=2026-10-13}}&lt;/ref&gt;

Sussegwentement, ħadem bħala konsulent fil-qasam tal-midja u l-komunikazzjoni ma’ organizzazzjonijiet umanitarji internazzjonali, fosthom Oxfam, il-Kunsill Norveġiż għar-Refuġjati (Norwegian Refugee Council) u Save the Children.

Fil-ħidma tiegħu kopra kriżijiet umanitarji fil-Jemen, fis-Sirja, fil-Palestina u fl-Iraq, kif ukoll il-kriżi tar-refuġjati Sirjani fil-Ġordan u fil-Libanu.

== Kitbiet u letteratura ==

Minbarra l-ġurnaliżmu, Schembri huwa attiv fil-letteratura Maltija bħala kittieb ta’ proża u poeta. Studja s-soċjoloġija fl-Università ta’ Malta. Ix-xogħlijiet letterarji tiegħu jittrattaw temi soċjali u politiċi, u spiss jużaw is-satira biex jindirizzaw il-korruzzjoni, l-ipokresija u l-abbuż tal-poter.

L-ewwel xogħol tiegħu deher fl-1997, meta kkontribwixxa l-poeżija “Roadblock” għall-antoloġija Frekwenzi ta’ Spirti fis-Sakra. Fl-2002 ippubblika Taħt il-Kappa tax-Xemx, ġabra ta’ stejjer qosra. Fl-2006 ħareġ ir-rumanz Il-Manifest tal-Killer, li ġibed l-attenzjoni għall-istil satiriku u kritiku tiegħu.

Fl-2009, Schembri kien wieħed mill-edituri, flimkien mal-kittieb Adrian Grima, tal-antoloġija poetika Id-Demm Nieżel bħax-Xita. Il-ġabra nħolqot b’solidarjetà mal-Palestinjani waqt il-gwerra ta’ Gaża tal-2008–2009.

Fl-2012, ippubblika l-ġabra ta’ poeżiji Passju Taħt ix-Xita u l-ġabra ta’ poeżiji bl-Ingliż Remember the Future, ippubblikata fl-Istati Uniti.

Fl-2019, diversi poeżiji tiegħu bil-Malti u bl-Ingliż ġew ippubblikati fi traduzzjoni għall-Għarbi fil-ktieb I Turn Every Stone in the Forest, maħruġ mill-pubblikatur Safsafa Publications fl-Eġittu. Il-poeżiji tiegħu ġew tradotti wkoll f’lingwi oħra, fosthom l-Ispanjol, il-Franċiż, it-Tork, il-Grieg, ir-Rumen u s-Sloven. Schembri ġie mistieden jaqra x-xogħlijiet tiegħu f’festivals letterarji f’diversi pajjiżi.

Fl-2020, ippubblika l-ktieb għat-tfal It-Tifel li Salva d-Dinja, maħruġ minn Merlin Publishers f’Malta.

'''Il-Manifest tal-Killer'''

Il-Manifest tal-Killer huwa wieħed mill-aktar xogħlijiet magħrufa ta’ Schembri. Ir-rumanz jirrakkonta l-istorja ta’ grupp ta’ żgħażagħ li jippruvaw jisfidaw in-narrattiva politika dominanti permezz ta’ azzjonijiet sovversivi. Ix-xogħol juża elementi ta’ satira biex jikkritika l-korruzzjoni politika, l-ipokresija morali u n-nuqqas ta’ responsabbiltà istituzzjonali.

Fl-2007, ix-xandir tar-rumanz bħala qari letterarju fuq l-istazzjon tar-radju Campus FM tal-Università ta’ Malta ġie kkanċellat wara li l-amministrazzjoni saret taf li kien se jinqara fil-programm Wara Arrigo. Il-ktieb kien ukoll suġġett għal restrizzjonijiet fuq is-self tiegħu barra mil-libreriji pubbliċi. F’Ottubru tal-2008, il-kumpanija Lemonhead Productions tellgħet adattament teatrali tax-xogħol, adattat minn Bryan Muscat.

== Referenzi ==

&lt;references /&gt;</text>
      <sha1>1er1xbo2vn6x53p821ci58iwhzb5kjl</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>332840</id>
      <parentid>332839</parentid>
      <timestamp>2026-10-13T15:57:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>EnriqueTabone</username>
        <id>15661</id>
      </contributor>
      <comment>Referenzi</comment>
      <origin>332840</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6183" sha1="nx9n4e8iwxkhz7h80j09tr0snmfhqun" xml:space="preserve">{{Infobox bijografija}}'''Karl Schembri''' (imwieled fl-1978 f’Malta) huwa kittieb, poeta, ġurnalist investigattiv u ħaddiem umanitarju Malti. Fil-karriera tiegħu ħadem ma’ diversi mezzi tax-xandir u gazzetti Maltin, fosthom In-Nazzjon, Il-Mument, The Malta Independent u MaltaToday, fejn serva wkoll bħala editur tal-aħbarijiet u deputat editur. Fl-2009, mar jaħdem mal-aġenzija tal-aħbarijiet Palestinjana Ramattan, u wara ħadem fil-qasam tal-komunikazzjoni u l-informazzjoni ma’ organizzazzjonijiet umanitarji fil-Lvant Nofsani.&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Ċita web|url=https://www.maltatoday.com.mt/arts/books/144621/schembri_wins_national_book_prize_calls_for_clerical_abuse_inquiry|titlu=Schembri wins National Book Prize, calls for clerical abuse inquiry|sit=MaltaToday.com.mt|lingwa=en|data-aċċess=2026-10-13}}&lt;/ref&gt;

== Karriera ==

Schembri beda jaħdem fil-ġurnaliżmu fl-1995, meta ngħaqad ma’ In-Nazzjon u Il-Mument. Aktar tard ħadem ma’ Bay Radio, The Malta Independent, The Malta Independent on Sunday u MaltaToday, fejn okkupa l-karigi ta’ editur tal-aħbarijiet u deputat editur.&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://www.maltatoday.com.mt/author/karl_schembri/|titlu=MaltaToday.com.mt - Author highlight|sit=MaltaToday.com.mt|lingwa=en|data-aċċess=2026-10-13}}&lt;/ref&gt;

Matul il-karriera tiegħu, Schembri wettaq diversi investigazzjonijiet ġurnalistiċi dwar kwistjonijiet soċjali u istituzzjonali f’Malta. Ix-xogħol tiegħu indirizza fost oħrajn it-traffikar ta’ oġġetti antiki mill-Iraq permezz ta’ Malta, allegazzjonijiet ta’ abbuż sesswali fuq tfal f’istituzzjoni reliġjuża, u nuqqasijiet fis-sigurtà f’mużewijiet Maltin.

F’April tal-2006, ippubblika investigazzjoni dwar inċident fuq il-baħar li fih dgħajsa li kienet qed iġġorr madwar 200 migrant inqabdet f’tempesta qrib Sqallija. Skont id-dokumenti interni li rrapporta dwarhom, membri tal-Forzi Armati ta’ Malta kienu ngħataw struzzjonijiet biex iżommu ’l bogħod mid-dgħajsa. L-inċident wassal għall-mewt ta’ disa’ persuni u l-għajbien ta’ mill-inqas 20 oħra.

Schembri rrapporta wkoll minn diversi pajjiżi u reġjuni, fosthom il-Libja, il-Kosovo, l-Albanija u t-Territorji Palestinjani. Fl-2000, ingħata premju Malti għall-ġurnaliżmu għax-xogħol tiegħu. Barra minn hekk, ikkontribwixxa għal pubblikazzjonijiet barranin, fosthom The Sunday Telegraph, Newsweek u The Guardian Weekly.

'''Ħidma fil-Palestina u fil-qasam umanitarju'''

Fl-2009, Schembri telaq minn Malta biex jaħdem mal-aġenzija tal-aħbarijiet Palestinjana Ramattan bħala editur tas-servizz bl-Ingliż. Għall-ewwel kien ibbażat f’Ramallah, u wara mar joqgħod fil-Medda ta’ Gaża, fejn għex għal erba’ snin qabel ma mar il-Ġordan.&lt;ref&gt;{{Ċita aħbar|data=2010-03-17|titlu=In pictures: Gaza power shortages|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/8562513.stm|lingwa=en-GB|data-aċċess=2026-10-13}}&lt;/ref&gt;

Sussegwentement, ħadem bħala konsulent fil-qasam tal-midja u l-komunikazzjoni ma’ organizzazzjonijiet umanitarji internazzjonali, fosthom Oxfam, il-Kunsill Norveġiż għar-Refuġjati (Norwegian Refugee Council) u Save the Children.

Fil-ħidma tiegħu kopra kriżijiet umanitarji fil-Jemen, fis-Sirja, fil-Palestina u fl-Iraq, kif ukoll il-kriżi tar-refuġjati Sirjani fil-Ġordan u fil-Libanu.

== Kitbiet u letteratura ==

Minbarra l-ġurnaliżmu, Schembri huwa attiv fil-letteratura Maltija bħala kittieb ta’ proża u poeta. Studja s-soċjoloġija fl-Università ta’ Malta. Ix-xogħlijiet letterarji tiegħu jittrattaw temi soċjali u politiċi, u spiss jużaw is-satira biex jindirizzaw il-korruzzjoni, l-ipokresija u l-abbuż tal-poter.&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;

L-ewwel xogħol tiegħu deher fl-1997, meta kkontribwixxa l-poeżija “Roadblock” għall-antoloġija Frekwenzi ta’ Spirti fis-Sakra. Fl-2002 ippubblika Taħt il-Kappa tax-Xemx, ġabra ta’ stejjer qosra. Fl-2006 ħareġ ir-rumanz Il-Manifest tal-Killer, li ġibed l-attenzjoni għall-istil satiriku u kritiku tiegħu.

Fl-2009, Schembri kien wieħed mill-edituri, flimkien mal-kittieb Adrian Grima, tal-antoloġija poetika Id-Demm Nieżel bħax-Xita. Il-ġabra nħolqot b’solidarjetà mal-Palestinjani waqt il-gwerra ta’ Gaża tal-2008–2009.

Fl-2012, ippubblika l-ġabra ta’ poeżiji Passju Taħt ix-Xita u l-ġabra ta’ poeżiji bl-Ingliż Remember the Future, ippubblikata fl-Istati Uniti.

Fl-2019, diversi poeżiji tiegħu bil-Malti u bl-Ingliż ġew ippubblikati fi traduzzjoni għall-Għarbi fil-ktieb I Turn Every Stone in the Forest, maħruġ mill-pubblikatur Safsafa Publications fl-Eġittu. Il-poeżiji tiegħu ġew tradotti wkoll f’lingwi oħra, fosthom l-Ispanjol, il-Franċiż, it-Tork, il-Grieg, ir-Rumen u s-Sloven. Schembri ġie mistieden jaqra x-xogħlijiet tiegħu f’festivals letterarji f’diversi pajjiżi.

Fl-2020, ippubblika l-ktieb għat-tfal It-Tifel li Salva d-Dinja, maħruġ minn Merlin Publishers f’Malta.&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;

'''Il-Manifest tal-Killer'''

Il-Manifest tal-Killer huwa wieħed mill-aktar xogħlijiet magħrufa ta’ Schembri. Ir-rumanz jirrakkonta l-istorja ta’ grupp ta’ żgħażagħ li jippruvaw jisfidaw in-narrattiva politika dominanti permezz ta’ azzjonijiet sovversivi. Ix-xogħol juża elementi ta’ satira biex jikkritika l-korruzzjoni politika, l-ipokresija morali u n-nuqqas ta’ responsabbiltà istituzzjonali.&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/watch-father-killed-mum-abuse-illness-book-seeks-justice.1119271|titlu=Watch: His father killed his mum after abuse, illness. His book seeks justice|kunjom=Zammit|isem=Mark Laurence|data=2025-11-09|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-10-13}}&lt;/ref&gt;

Fl-2007, ix-xandir tar-rumanz bħala qari letterarju fuq l-istazzjon tar-radju Campus FM tal-Università ta’ Malta ġie kkanċellat wara li l-amministrazzjoni saret taf li kien se jinqara fil-programm Wara Arrigo. Il-ktieb kien ukoll suġġett għal restrizzjonijiet fuq is-self tiegħu barra mil-libreriji pubbliċi. F’Ottubru tal-2008, il-kumpanija Lemonhead Productions tellgħet adattament teatrali tax-xogħol, adattat minn Bryan Muscat.

== Referenzi ==

&lt;references /&gt;</text>
      <sha1>nx9n4e8iwxkhz7h80j09tr0snmfhqun</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>332841</id>
      <parentid>332840</parentid>
      <timestamp>2026-10-13T16:01:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>EnriqueTabone</username>
        <id>15661</id>
      </contributor>
      <comment>dwar il premju nazzjonali</comment>
      <origin>332841</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6720" sha1="3fc1y0yhn1t5ckvmx29ywo8hp6tuqgw" xml:space="preserve">{{Infobox bijografija}}'''Karl Schembri''' (imwieled fl-1978 f’Malta) huwa kittieb, poeta, ġurnalist investigattiv u ħaddiem umanitarju Malti. Fil-karriera tiegħu ħadem ma’ diversi mezzi tax-xandir u gazzetti Maltin, fosthom In-Nazzjon, Il-Mument, The Malta Independent u MaltaToday, fejn serva wkoll bħala editur tal-aħbarijiet u deputat editur. Fl-2009, mar jaħdem mal-aġenzija tal-aħbarijiet Palestinjana Ramattan, u wara ħadem fil-qasam tal-komunikazzjoni u l-informazzjoni ma’ organizzazzjonijiet umanitarji fil-Lvant Nofsani.&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Ċita web|url=https://www.maltatoday.com.mt/arts/books/144621/schembri_wins_national_book_prize_calls_for_clerical_abuse_inquiry|titlu=Schembri wins National Book Prize, calls for clerical abuse inquiry|sit=MaltaToday.com.mt|lingwa=en|data-aċċess=2026-10-13}}&lt;/ref&gt;

== Karriera ==

Schembri beda jaħdem fil-ġurnaliżmu fl-1995, meta ngħaqad ma’ In-Nazzjon u Il-Mument. Aktar tard ħadem ma’ Bay Radio, The Malta Independent, The Malta Independent on Sunday u MaltaToday, fejn okkupa l-karigi ta’ editur tal-aħbarijiet u deputat editur.&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://www.maltatoday.com.mt/author/karl_schembri/|titlu=MaltaToday.com.mt - Author highlight|sit=MaltaToday.com.mt|lingwa=en|data-aċċess=2026-10-13}}&lt;/ref&gt;

Matul il-karriera tiegħu, Schembri wettaq diversi investigazzjonijiet ġurnalistiċi dwar kwistjonijiet soċjali u istituzzjonali f’Malta. Ix-xogħol tiegħu indirizza fost oħrajn it-traffikar ta’ oġġetti antiki mill-Iraq permezz ta’ Malta, allegazzjonijiet ta’ abbuż sesswali fuq tfal f’istituzzjoni reliġjuża, u nuqqasijiet fis-sigurtà f’mużewijiet Maltin.

F’April tal-2006, ippubblika investigazzjoni dwar inċident fuq il-baħar li fih dgħajsa li kienet qed iġġorr madwar 200 migrant inqabdet f’tempesta qrib Sqallija. Skont id-dokumenti interni li rrapporta dwarhom, membri tal-Forzi Armati ta’ Malta kienu ngħataw struzzjonijiet biex iżommu ’l bogħod mid-dgħajsa. L-inċident wassal għall-mewt ta’ disa’ persuni u l-għajbien ta’ mill-inqas 20 oħra.

Schembri rrapporta wkoll minn diversi pajjiżi u reġjuni, fosthom il-Libja, il-Kosovo, l-Albanija u t-Territorji Palestinjani. Fl-2000, ingħata premju Malti għall-ġurnaliżmu għax-xogħol tiegħu. Barra minn hekk, ikkontribwixxa għal pubblikazzjonijiet barranin, fosthom The Sunday Telegraph, Newsweek u The Guardian Weekly.

'''Ħidma fil-Palestina u fil-qasam umanitarju'''

Fl-2009, Schembri telaq minn Malta biex jaħdem mal-aġenzija tal-aħbarijiet Palestinjana Ramattan bħala editur tas-servizz bl-Ingliż. Għall-ewwel kien ibbażat f’Ramallah, u wara mar joqgħod fil-Medda ta’ Gaża, fejn għex għal erba’ snin qabel ma mar il-Ġordan.&lt;ref&gt;{{Ċita aħbar|data=2010-03-17|titlu=In pictures: Gaza power shortages|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/8562513.stm|lingwa=en-GB|data-aċċess=2026-10-13}}&lt;/ref&gt;

Sussegwentement, ħadem bħala konsulent fil-qasam tal-midja u l-komunikazzjoni ma’ organizzazzjonijiet umanitarji internazzjonali, fosthom Oxfam, il-Kunsill Norveġiż għar-Refuġjati (Norwegian Refugee Council) u Save the Children.

Fil-ħidma tiegħu kopra kriżijiet umanitarji fil-Jemen, fis-Sirja, fil-Palestina u fl-Iraq, kif ukoll il-kriżi tar-refuġjati Sirjani fil-Ġordan u fil-Libanu.

== Kitbiet u letteratura ==

Minbarra l-ġurnaliżmu, Schembri huwa attiv fil-letteratura Maltija bħala kittieb ta’ proża u poeta. Studja s-soċjoloġija fl-Università ta’ Malta. Ix-xogħlijiet letterarji tiegħu jittrattaw temi soċjali u politiċi, u spiss jużaw is-satira biex jindirizzaw il-korruzzjoni, l-ipokresija u l-abbuż tal-poter.&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;

L-ewwel xogħol tiegħu deher fl-1997, meta kkontribwixxa l-poeżija “Roadblock” għall-antoloġija Frekwenzi ta’ Spirti fis-Sakra. Fl-2002 ippubblika Taħt il-Kappa tax-Xemx, ġabra ta’ stejjer qosra. Fl-2006 ħareġ ir-rumanz Il-Manifest tal-Killer, li ġibed l-attenzjoni għall-istil satiriku u kritiku tiegħu.

Fl-2009, Schembri kien wieħed mill-edituri, flimkien mal-kittieb Adrian Grima, tal-antoloġija poetika Id-Demm Nieżel bħax-Xita. Il-ġabra nħolqot b’solidarjetà mal-Palestinjani waqt il-gwerra ta’ Gaża tal-2008–2009.

Fl-2012, ippubblika l-ġabra ta’ poeżiji Passju Taħt ix-Xita u l-ġabra ta’ poeżiji bl-Ingliż Remember the Future, ippubblikata fl-Istati Uniti.

Fl-2019, diversi poeżiji tiegħu bil-Malti u bl-Ingliż ġew ippubblikati fi traduzzjoni għall-Għarbi fil-ktieb I Turn Every Stone in the Forest, maħruġ mill-pubblikatur Safsafa Publications fl-Eġittu. Il-poeżiji tiegħu ġew tradotti wkoll f’lingwi oħra, fosthom l-Ispanjol, il-Franċiż, it-Tork, il-Grieg, ir-Rumen u s-Sloven. Schembri ġie mistieden jaqra x-xogħlijiet tiegħu f’festivals letterarji f’diversi pajjiżi.

Fl-2020, ippubblika l-ktieb għat-tfal It-Tifel li Salva d-Dinja, maħruġ minn Merlin Publishers f’Malta.&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt; Fl-2026, Karl Schembri rebaħ il-Premju Nazzjonali tal-Ktieb fil-kategorija tar-rumanzi bil-Malti u bl-Ingliż għar-rumanz tiegħu Eħlisna mid-deni, ippubblikat minn Merlin Publishers.&lt;ref&gt;{{Ċita web |url=https://ktieb.org.mt/mt/uncategorized-mt/il-premju-nazzjonali-tal-ktieb-jippremja-lil-18-il-ktieb-rebbieh-waqt-cerimonja-fil-palazz-ta-santanton/ |titlu=Il-Premju Nazzjonali tal-Ktieb jippremja lil 18-il ktieb rebbieħ waqt ċerimonja fil-Palazz ta’ Sant’Anton |pubblikatur=Kunsill Nazzjonali tal-Ktieb |lingwa=Malti}}&lt;/ref&gt;

'''Il-Manifest tal-Killer'''

Il-Manifest tal-Killer huwa wieħed mill-aktar xogħlijiet magħrufa ta’ Schembri. Ir-rumanz jirrakkonta l-istorja ta’ grupp ta’ żgħażagħ li jippruvaw jisfidaw in-narrattiva politika dominanti permezz ta’ azzjonijiet sovversivi. Ix-xogħol juża elementi ta’ satira biex jikkritika l-korruzzjoni politika, l-ipokresija morali u n-nuqqas ta’ responsabbiltà istituzzjonali.&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/watch-father-killed-mum-abuse-illness-book-seeks-justice.1119271|titlu=Watch: His father killed his mum after abuse, illness. His book seeks justice|kunjom=Zammit|isem=Mark Laurence|data=2025-11-09|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-10-13}}&lt;/ref&gt;

Fl-2007, ix-xandir tar-rumanz bħala qari letterarju fuq l-istazzjon tar-radju Campus FM tal-Università ta’ Malta ġie kkanċellat wara li l-amministrazzjoni saret taf li kien se jinqara fil-programm Wara Arrigo. Il-ktieb kien ukoll suġġett għal restrizzjonijiet fuq is-self tiegħu barra mil-libreriji pubbliċi. F’Ottubru tal-2008, il-kumpanija Lemonhead Productions tellgħet adattament teatrali tax-xogħol, adattat minn Bryan Muscat.

== Referenzi ==

&lt;references /&gt;</text>
      <sha1>3fc1y0yhn1t5ckvmx29ywo8hp6tuqgw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>332842</id>
      <parentid>332841</parentid>
      <timestamp>2026-10-13T16:04:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>EnriqueTabone</username>
        <id>15661</id>
      </contributor>
      <comment>Referenzi</comment>
      <origin>332842</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7019" sha1="nogd9jsnbnhxhrmbh600zeyob1mvgl2" xml:space="preserve">{{Infobox bijografija}}'''Karl Schembri''' (imwieled fl-1978 f’Malta) huwa kittieb, poeta, ġurnalist investigattiv u ħaddiem umanitarju Malti. Fil-karriera tiegħu ħadem ma’ diversi mezzi tax-xandir u gazzetti Maltin, fosthom In-Nazzjon, Il-Mument, The Malta Independent u MaltaToday, fejn serva wkoll bħala editur tal-aħbarijiet u deputat editur. Fl-2009, mar jaħdem mal-aġenzija tal-aħbarijiet Palestinjana Ramattan, u wara ħadem fil-qasam tal-komunikazzjoni u l-informazzjoni ma’ organizzazzjonijiet umanitarji fil-Lvant Nofsani.&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Ċita web|url=https://www.maltatoday.com.mt/arts/books/144621/schembri_wins_national_book_prize_calls_for_clerical_abuse_inquiry|titlu=Schembri wins National Book Prize, calls for clerical abuse inquiry|sit=MaltaToday.com.mt|lingwa=en|data-aċċess=2026-10-13}}&lt;/ref&gt;

== Karriera ==

Schembri beda jaħdem fil-ġurnaliżmu fl-1995, meta ngħaqad ma’ In-Nazzjon u Il-Mument. Aktar tard ħadem ma’ Bay Radio, The Malta Independent, The Malta Independent on Sunday u MaltaToday, fejn okkupa l-karigi ta’ editur tal-aħbarijiet u deputat editur.&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://www.maltatoday.com.mt/author/karl_schembri/|titlu=MaltaToday.com.mt - Author highlight|sit=MaltaToday.com.mt|lingwa=en|data-aċċess=2026-10-13}}&lt;/ref&gt;

Matul il-karriera tiegħu, Schembri wettaq diversi investigazzjonijiet ġurnalistiċi dwar kwistjonijiet soċjali u istituzzjonali f’Malta. Ix-xogħol tiegħu indirizza fost oħrajn it-traffikar ta’ oġġetti antiki mill-Iraq permezz ta’ Malta, allegazzjonijiet ta’ abbuż sesswali fuq tfal f’istituzzjoni reliġjuża, u nuqqasijiet fis-sigurtà f’mużewijiet Maltin.

F’April tal-2006, ippubblika investigazzjoni dwar inċident fuq il-baħar li fih dgħajsa li kienet qed iġġorr madwar 200 migrant inqabdet f’tempesta qrib Sqallija. Skont id-dokumenti interni li rrapporta dwarhom, membri tal-Forzi Armati ta’ Malta kienu ngħataw struzzjonijiet biex iżommu ’l bogħod mid-dgħajsa. L-inċident wassal għall-mewt ta’ disa’ persuni u l-għajbien ta’ mill-inqas 20 oħra.

Schembri rrapporta wkoll minn diversi pajjiżi u reġjuni, fosthom il-Libja, il-Kosovo, l-Albanija u t-Territorji Palestinjani. Fl-2000, ingħata premju Malti għall-ġurnaliżmu għax-xogħol tiegħu. Barra minn hekk, ikkontribwixxa għal pubblikazzjonijiet barranin, fosthom The Sunday Telegraph, Newsweek u The Guardian Weekly.

'''Ħidma fil-Palestina u fil-qasam umanitarju'''

Fl-2009, Schembri telaq minn Malta biex jaħdem mal-aġenzija tal-aħbarijiet Palestinjana Ramattan bħala editur tas-servizz bl-Ingliż. Għall-ewwel kien ibbażat f’Ramallah, u wara mar joqgħod fil-Medda ta’ Gaża, fejn għex għal erba’ snin qabel ma mar il-Ġordan.&lt;ref&gt;{{Ċita aħbar|data=2010-03-17|titlu=In pictures: Gaza power shortages|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/8562513.stm|lingwa=en-GB|data-aċċess=2026-10-13}}&lt;/ref&gt;

Sussegwentement, ħadem bħala konsulent fil-qasam tal-midja u l-komunikazzjoni ma’ organizzazzjonijiet umanitarji internazzjonali, fosthom Oxfam, il-Kunsill Norveġiż għar-Refuġjati (Norwegian Refugee Council) u Save the Children.

Fil-ħidma tiegħu kopra kriżijiet umanitarji fil-Jemen, fis-Sirja, fil-Palestina u fl-Iraq, kif ukoll il-kriżi tar-refuġjati Sirjani fil-Ġordan u fil-Libanu.

== Kitbiet u letteratura ==

Minbarra l-ġurnaliżmu, Schembri huwa attiv fil-letteratura Maltija bħala kittieb ta’ proża u poeta. Studja s-soċjoloġija fl-Università ta’ Malta. Ix-xogħlijiet letterarji tiegħu jittrattaw temi soċjali u politiċi, u spiss jużaw is-satira biex jindirizzaw il-korruzzjoni, l-ipokresija u l-abbuż tal-poter.&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;

L-ewwel xogħol tiegħu deher fl-1997, meta kkontribwixxa l-poeżija “Roadblock” għall-antoloġija Frekwenzi ta’ Spirti fis-Sakra. Fl-2002 ippubblika Taħt il-Kappa tax-Xemx, ġabra ta’ stejjer qosra. Fl-2006 ħareġ ir-rumanz Il-Manifest tal-Killer, li ġibed l-attenzjoni għall-istil satiriku u kritiku tiegħu.

Fl-2009, Schembri kien wieħed mill-edituri, flimkien mal-kittieb Adrian Grima, tal-antoloġija poetika Id-Demm Nieżel bħax-Xita. Il-ġabra nħolqot b’solidarjetà mal-Palestinjani waqt il-gwerra ta’ Gaża tal-2008–2009.

Fl-2012, ippubblika l-ġabra ta’ poeżiji Passju Taħt ix-Xita u l-ġabra ta’ poeżiji bl-Ingliż Remember the Future, ippubblikata fl-Istati Uniti.

Fl-2019, diversi poeżiji tiegħu bil-Malti u bl-Ingliż ġew ippubblikati fi traduzzjoni għall-Għarbi fil-ktieb I Turn Every Stone in the Forest, maħruġ mill-pubblikatur Safsafa Publications fl-Eġittu. Il-poeżiji tiegħu ġew tradotti wkoll f’lingwi oħra, fosthom l-Ispanjol, il-Franċiż, it-Tork, il-Grieg, ir-Rumen u s-Sloven. Schembri ġie mistieden jaqra x-xogħlijiet tiegħu f’festivals letterarji f’diversi pajjiżi.

Fl-2020, ippubblika l-ktieb għat-tfal It-Tifel li Salva d-Dinja, maħruġ minn Merlin Publishers f’Malta.&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt; Fl-2026, Karl Schembri rebaħ il-Premju Nazzjonali tal-Ktieb fil-kategorija tar-rumanzi bil-Malti u bl-Ingliż għar-rumanz tiegħu Eħlisna mid-deni, ippubblikat minn Merlin Publishers.&lt;ref&gt;{{Ċita web |url=https://ktieb.org.mt/mt/uncategorized-mt/il-premju-nazzjonali-tal-ktieb-jippremja-lil-18-il-ktieb-rebbieh-waqt-cerimonja-fil-palazz-ta-santanton/ |titlu=Il-Premju Nazzjonali tal-Ktieb jippremja lil 18-il ktieb rebbieħ waqt ċerimonja fil-Palazz ta’ Sant’Anton |pubblikatur=Kunsill Nazzjonali tal-Ktieb |lingwa=Malti}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://tvmnews.mt/en/news/authors-book-inspired-by-the-mental-problems-of-his-father-who-ended-up-killing-his-mother/|titlu=Author's book inspired by the mental problems of his father who ended up killing his mother|data=2025-11-09|lingwa=en-GB|data-aċċess=2026-10-13}}&lt;/ref&gt;

'''Il-Manifest tal-Killer'''

Il-Manifest tal-Killer huwa wieħed mill-aktar xogħlijiet magħrufa ta’ Schembri. Ir-rumanz jirrakkonta l-istorja ta’ grupp ta’ żgħażagħ li jippruvaw jisfidaw in-narrattiva politika dominanti permezz ta’ azzjonijiet sovversivi. Ix-xogħol juża elementi ta’ satira biex jikkritika l-korruzzjoni politika, l-ipokresija morali u n-nuqqas ta’ responsabbiltà istituzzjonali.&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/watch-father-killed-mum-abuse-illness-book-seeks-justice.1119271|titlu=Watch: His father killed his mum after abuse, illness. His book seeks justice|kunjom=Zammit|isem=Mark Laurence|data=2025-11-09|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-10-13}}&lt;/ref&gt;

Fl-2007, ix-xandir tar-rumanz bħala qari letterarju fuq l-istazzjon tar-radju Campus FM tal-Università ta’ Malta ġie kkanċellat wara li l-amministrazzjoni saret taf li kien se jinqara fil-programm Wara Arrigo. Il-ktieb kien ukoll suġġett għal restrizzjonijiet fuq is-self tiegħu barra mil-libreriji pubbliċi. F’Ottubru tal-2008, il-kumpanija Lemonhead Productions tellgħet adattament teatrali tax-xogħol, adattat minn Bryan Muscat.

== Referenzi ==

&lt;references /&gt;</text>
      <sha1>nogd9jsnbnhxhrmbh600zeyob1mvgl2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>332843</id>
      <parentid>332842</parentid>
      <timestamp>2026-10-13T16:11:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>EnriqueTabone</username>
        <id>15661</id>
      </contributor>
      <comment>Referenzi</comment>
      <origin>332843</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7674" sha1="m8zdps0r7pabuy0dv4s34w3hleuubjo" xml:space="preserve">{{Infobox bijografija}}'''Karl Schembri''' (imwieled fl-1978 f’Malta) huwa kittieb, poeta, ġurnalist investigattiv u ħaddiem umanitarju Malti. Fil-karriera tiegħu ħadem ma’ diversi mezzi tax-xandir u gazzetti Maltin, fosthom In-Nazzjon, Il-Mument, The Malta Independent u MaltaToday, fejn serva wkoll bħala editur tal-aħbarijiet u deputat editur. Fl-2009, mar jaħdem mal-aġenzija tal-aħbarijiet Palestinjana Ramattan, u wara ħadem fil-qasam tal-komunikazzjoni u l-informazzjoni ma’ organizzazzjonijiet umanitarji fil-Lvant Nofsani.&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Ċita web|url=https://www.maltatoday.com.mt/arts/books/144621/schembri_wins_national_book_prize_calls_for_clerical_abuse_inquiry|titlu=Schembri wins National Book Prize, calls for clerical abuse inquiry|sit=MaltaToday.com.mt|lingwa=en|data-aċċess=2026-10-13}}&lt;/ref&gt;

== Karriera ==

Schembri beda jaħdem fil-ġurnaliżmu fl-1995, meta ngħaqad ma’ In-Nazzjon u Il-Mument. Aktar tard ħadem ma’ Bay Radio, The Malta Independent, The Malta Independent on Sunday u MaltaToday, fejn okkupa l-karigi ta’ editur tal-aħbarijiet u deputat editur.&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://www.maltatoday.com.mt/author/karl_schembri/|titlu=MaltaToday.com.mt - Author highlight|sit=MaltaToday.com.mt|lingwa=en|data-aċċess=2026-10-13}}&lt;/ref&gt;

Matul il-karriera tiegħu, Schembri wettaq diversi investigazzjonijiet ġurnalistiċi dwar kwistjonijiet soċjali u istituzzjonali f’Malta. Ix-xogħol tiegħu indirizza fost oħrajn it-traffikar ta’ oġġetti antiki mill-Iraq permezz ta’ Malta, allegazzjonijiet ta’ abbuż sesswali fuq tfal f’istituzzjoni reliġjuża, u nuqqasijiet fis-sigurtà f’mużewijiet Maltin.

F’April tal-2006, ippubblika investigazzjoni dwar inċident fuq il-baħar li fih dgħajsa li kienet qed iġġorr madwar 200 migrant inqabdet f’tempesta qrib Sqallija. Skont id-dokumenti interni li rrapporta dwarhom, membri tal-Forzi Armati ta’ Malta kienu ngħataw struzzjonijiet biex iżommu ’l bogħod mid-dgħajsa. L-inċident wassal għall-mewt ta’ disa’ persuni u l-għajbien ta’ mill-inqas 20 oħra.

Schembri rrapporta wkoll minn diversi pajjiżi u reġjuni, fosthom il-Libja, il-Kosovo, l-Albanija u t-Territorji Palestinjani. Fl-2000, ingħata premju Malti għall-ġurnaliżmu għax-xogħol tiegħu. Barra minn hekk, ikkontribwixxa għal pubblikazzjonijiet barranin, fosthom The Sunday Telegraph, Newsweek u The Guardian Weekly.

'''Ħidma fil-Palestina u fil-qasam umanitarju'''

Fl-2009, Schembri telaq minn Malta biex jaħdem mal-aġenzija tal-aħbarijiet Palestinjana Ramattan bħala editur tas-servizz bl-Ingliż. Għall-ewwel kien ibbażat f’Ramallah, u wara mar joqgħod fil-Medda ta’ Gaża, fejn għex għal erba’ snin qabel ma mar il-Ġordan.&lt;ref&gt;{{Ċita aħbar|data=2010-03-17|titlu=In pictures: Gaza power shortages|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/8562513.stm|lingwa=en-GB|data-aċċess=2026-10-13}}&lt;/ref&gt;

Sussegwentement, ħadem bħala konsulent fil-qasam tal-midja u l-komunikazzjoni ma’ organizzazzjonijiet umanitarji internazzjonali, fosthom Oxfam, il-Kunsill Norveġiż għar-Refuġjati (Norwegian Refugee Council) u Save the Children.

Fil-ħidma tiegħu kopra kriżijiet umanitarji fil-Jemen, fis-Sirja, fil-Palestina u fl-Iraq, kif ukoll il-kriżi tar-refuġjati Sirjani fil-Ġordan u fil-Libanu.

== Kitbiet u letteratura ==

Minbarra l-ġurnaliżmu, Schembri huwa attiv fil-letteratura Maltija bħala kittieb ta’ proża u poeta. Studja s-soċjoloġija fl-Università ta’ Malta. Ix-xogħlijiet letterarji tiegħu jittrattaw temi soċjali u politiċi, u spiss jużaw is-satira biex jindirizzaw il-korruzzjoni, l-ipokresija u l-abbuż tal-poter.&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;

L-ewwel xogħol tiegħu deher fl-1997, meta kkontribwixxa l-poeżija “Roadblock” għall-antoloġija Frekwenzi ta’ Spirti fis-Sakra. Fl-2002 ippubblika Taħt il-Kappa tax-Xemx, ġabra ta’ stejjer qosra. Fl-2006 ħareġ ir-rumanz Il-Manifest tal-Killer, li ġibed l-attenzjoni għall-istil satiriku u kritiku tiegħu.

Fl-2009, Schembri kien wieħed mill-edituri, flimkien mal-kittieb Adrian Grima, tal-antoloġija poetika Id-Demm Nieżel bħax-Xita. Il-ġabra nħolqot b’solidarjetà mal-Palestinjani waqt il-gwerra ta’ Gaża tal-2008–2009.&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://www.maltatoday.com.mt/news/interview/29574/live-through-this-karl-schembri-20130902|titlu=Live through this {{!}} Karl Schembri|sit=MaltaToday.com.mt|lingwa=en|data-aċċess=2026-10-13}}&lt;/ref&gt;

Fl-2012, ippubblika l-ġabra ta’ poeżiji Passju Taħt ix-Xita u l-ġabra ta’ poeżiji bl-Ingliż Remember the Future, ippubblikata fl-Istati Uniti.

Fl-2019, diversi poeżiji tiegħu bil-Malti u bl-Ingliż ġew ippubblikati fi traduzzjoni għall-Għarbi fil-ktieb I Turn Every Stone in the Forest, maħruġ mill-pubblikatur Safsafa Publications fl-Eġittu. Il-poeżiji tiegħu ġew tradotti wkoll f’lingwi oħra, fosthom l-Ispanjol, il-Franċiż, it-Tork, il-Grieg, ir-Rumen u s-Sloven. Schembri ġie mistieden jaqra x-xogħlijiet tiegħu f’festivals letterarji f’diversi pajjiżi.&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://artscouncilmalta.gov.mt/en/funded-project/translating-a-selection-of-karl-schembris-poems-into-arabic/|titlu=Translating a selection of Karl Schembri's poems into Arabic|lingwa=en-US|data-aċċess=2026-10-13}}&lt;/ref&gt;

Fl-2020, ippubblika l-ktieb għat-tfal It-Tifel li Salva d-Dinja, maħruġ minn Merlin Publishers f’Malta.&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt; Fl-2026, Karl Schembri rebaħ il-Premju Nazzjonali tal-Ktieb fil-kategorija tar-rumanzi bil-Malti u bl-Ingliż għar-rumanz tiegħu Eħlisna mid-deni, ippubblikat minn Merlin Publishers.&lt;ref&gt;{{Ċita web |url=https://ktieb.org.mt/mt/uncategorized-mt/il-premju-nazzjonali-tal-ktieb-jippremja-lil-18-il-ktieb-rebbieh-waqt-cerimonja-fil-palazz-ta-santanton/ |titlu=Il-Premju Nazzjonali tal-Ktieb jippremja lil 18-il ktieb rebbieħ waqt ċerimonja fil-Palazz ta’ Sant’Anton |pubblikatur=Kunsill Nazzjonali tal-Ktieb |lingwa=Malti}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://tvmnews.mt/en/news/authors-book-inspired-by-the-mental-problems-of-his-father-who-ended-up-killing-his-mother/|titlu=Author's book inspired by the mental problems of his father who ended up killing his mother|data=2025-11-09|lingwa=en-GB|data-aċċess=2026-10-13}}&lt;/ref&gt;

'''Il-Manifest tal-Killer'''

Il-Manifest tal-Killer huwa wieħed mill-aktar xogħlijiet magħrufa ta’ Schembri. Ir-rumanz jirrakkonta l-istorja ta’ grupp ta’ żgħażagħ li jippruvaw jisfidaw in-narrattiva politika dominanti permezz ta’ azzjonijiet sovversivi. Ix-xogħol juża elementi ta’ satira biex jikkritika l-korruzzjoni politika, l-ipokresija morali u n-nuqqas ta’ responsabbiltà istituzzjonali.&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/watch-father-killed-mum-abuse-illness-book-seeks-justice.1119271|titlu=Watch: His father killed his mum after abuse, illness. His book seeks justice|kunjom=Zammit|isem=Mark Laurence|data=2025-11-09|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-10-13}}&lt;/ref&gt;

Fl-2007, ix-xandir tar-rumanz bħala qari letterarju fuq l-istazzjon tar-radju Campus FM tal-Università ta’ Malta ġie kkanċellat wara li l-amministrazzjoni saret taf li kien se jinqara fil-programm Wara Arrigo. Il-ktieb kien ukoll suġġett għal restrizzjonijiet fuq is-self tiegħu barra mil-libreriji pubbliċi. F’Ottubru tal-2008, il-kumpanija Lemonhead Productions tellgħet adattament teatrali tax-xogħol, adattat minn Bryan Muscat.&lt;ref&gt;{{Ċita aħbar|data=23 August 2008|titlu=Maltese Novel adapted for stage|url=https://www.independent.com.mt/articles/2008-08-23/local-news/Maltese-Novel-adapted-for-stage-212224}}&lt;/ref&gt;

== Referenzi ==

&lt;references /&gt;</text>
      <sha1>m8zdps0r7pabuy0dv4s34w3hleuubjo</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>332844</id>
      <parentid>332843</parentid>
      <timestamp>2026-10-13T16:12:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>EnriqueTabone</username>
        <id>15661</id>
      </contributor>
      <comment>/* Kitbiet u letteratura */ Referenzi</comment>
      <origin>332844</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7977" sha1="nxknxol3lldbwrjezr2suw9ep6oy0uh" xml:space="preserve">{{Infobox bijografija}}'''Karl Schembri''' (imwieled fl-1978 f’Malta) huwa kittieb, poeta, ġurnalist investigattiv u ħaddiem umanitarju Malti. Fil-karriera tiegħu ħadem ma’ diversi mezzi tax-xandir u gazzetti Maltin, fosthom In-Nazzjon, Il-Mument, The Malta Independent u MaltaToday, fejn serva wkoll bħala editur tal-aħbarijiet u deputat editur. Fl-2009, mar jaħdem mal-aġenzija tal-aħbarijiet Palestinjana Ramattan, u wara ħadem fil-qasam tal-komunikazzjoni u l-informazzjoni ma’ organizzazzjonijiet umanitarji fil-Lvant Nofsani.&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Ċita web|url=https://www.maltatoday.com.mt/arts/books/144621/schembri_wins_national_book_prize_calls_for_clerical_abuse_inquiry|titlu=Schembri wins National Book Prize, calls for clerical abuse inquiry|sit=MaltaToday.com.mt|lingwa=en|data-aċċess=2026-10-13}}&lt;/ref&gt;

== Karriera ==

Schembri beda jaħdem fil-ġurnaliżmu fl-1995, meta ngħaqad ma’ In-Nazzjon u Il-Mument. Aktar tard ħadem ma’ Bay Radio, The Malta Independent, The Malta Independent on Sunday u MaltaToday, fejn okkupa l-karigi ta’ editur tal-aħbarijiet u deputat editur.&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://www.maltatoday.com.mt/author/karl_schembri/|titlu=MaltaToday.com.mt - Author highlight|sit=MaltaToday.com.mt|lingwa=en|data-aċċess=2026-10-13}}&lt;/ref&gt;

Matul il-karriera tiegħu, Schembri wettaq diversi investigazzjonijiet ġurnalistiċi dwar kwistjonijiet soċjali u istituzzjonali f’Malta. Ix-xogħol tiegħu indirizza fost oħrajn it-traffikar ta’ oġġetti antiki mill-Iraq permezz ta’ Malta, allegazzjonijiet ta’ abbuż sesswali fuq tfal f’istituzzjoni reliġjuża, u nuqqasijiet fis-sigurtà f’mużewijiet Maltin.

F’April tal-2006, ippubblika investigazzjoni dwar inċident fuq il-baħar li fih dgħajsa li kienet qed iġġorr madwar 200 migrant inqabdet f’tempesta qrib Sqallija. Skont id-dokumenti interni li rrapporta dwarhom, membri tal-Forzi Armati ta’ Malta kienu ngħataw struzzjonijiet biex iżommu ’l bogħod mid-dgħajsa. L-inċident wassal għall-mewt ta’ disa’ persuni u l-għajbien ta’ mill-inqas 20 oħra.

Schembri rrapporta wkoll minn diversi pajjiżi u reġjuni, fosthom il-Libja, il-Kosovo, l-Albanija u t-Territorji Palestinjani. Fl-2000, ingħata premju Malti għall-ġurnaliżmu għax-xogħol tiegħu. Barra minn hekk, ikkontribwixxa għal pubblikazzjonijiet barranin, fosthom The Sunday Telegraph, Newsweek u The Guardian Weekly.

'''Ħidma fil-Palestina u fil-qasam umanitarju'''

Fl-2009, Schembri telaq minn Malta biex jaħdem mal-aġenzija tal-aħbarijiet Palestinjana Ramattan bħala editur tas-servizz bl-Ingliż. Għall-ewwel kien ibbażat f’Ramallah, u wara mar joqgħod fil-Medda ta’ Gaża, fejn għex għal erba’ snin qabel ma mar il-Ġordan.&lt;ref&gt;{{Ċita aħbar|data=2010-03-17|titlu=In pictures: Gaza power shortages|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/8562513.stm|lingwa=en-GB|data-aċċess=2026-10-13}}&lt;/ref&gt;

Sussegwentement, ħadem bħala konsulent fil-qasam tal-midja u l-komunikazzjoni ma’ organizzazzjonijiet umanitarji internazzjonali, fosthom Oxfam, il-Kunsill Norveġiż għar-Refuġjati (Norwegian Refugee Council) u Save the Children.

Fil-ħidma tiegħu kopra kriżijiet umanitarji fil-Jemen, fis-Sirja, fil-Palestina u fl-Iraq, kif ukoll il-kriżi tar-refuġjati Sirjani fil-Ġordan u fil-Libanu.

== Kitbiet u letteratura ==

Minbarra l-ġurnaliżmu, Schembri huwa attiv fil-letteratura Maltija bħala kittieb ta’ proża u poeta. Studja s-soċjoloġija fl-Università ta’ Malta. Ix-xogħlijiet letterarji tiegħu jittrattaw temi soċjali u politiċi, u spiss jużaw is-satira biex jindirizzaw il-korruzzjoni, l-ipokresija u l-abbuż tal-poter.&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;

L-ewwel xogħol tiegħu deher fl-1997, meta kkontribwixxa l-poeżija “Roadblock” għall-antoloġija Frekwenzi ta’ Spirti fis-Sakra. Fl-2002 ippubblika Taħt il-Kappa tax-Xemx, ġabra ta’ stejjer qosra. Fl-2006 ħareġ ir-rumanz Il-Manifest tal-Killer, li ġibed l-attenzjoni għall-istil satiriku u kritiku tiegħu.&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://www.maltatoday.com.mt/arts/books/104593/killers_return_karl_schembri_comes_full_circle_with_new_ilmanifest_edition|titlu=Killer’s return: Karl Schembri comes full circle with new ‘Il-Manifest…’ edition|sit=MaltaToday.com.mt|lingwa=en|data-aċċess=2026-10-13}}&lt;/ref&gt;

Fl-2009, Schembri kien wieħed mill-edituri, flimkien mal-kittieb Adrian Grima, tal-antoloġija poetika Id-Demm Nieżel bħax-Xita. Il-ġabra nħolqot b’solidarjetà mal-Palestinjani waqt il-gwerra ta’ Gaża tal-2008–2009.&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://www.maltatoday.com.mt/news/interview/29574/live-through-this-karl-schembri-20130902|titlu=Live through this {{!}} Karl Schembri|sit=MaltaToday.com.mt|lingwa=en|data-aċċess=2026-10-13}}&lt;/ref&gt;

Fl-2012, ippubblika l-ġabra ta’ poeżiji Passju Taħt ix-Xita u l-ġabra ta’ poeżiji bl-Ingliż Remember the Future, ippubblikata fl-Istati Uniti.

Fl-2019, diversi poeżiji tiegħu bil-Malti u bl-Ingliż ġew ippubblikati fi traduzzjoni għall-Għarbi fil-ktieb I Turn Every Stone in the Forest, maħruġ mill-pubblikatur Safsafa Publications fl-Eġittu. Il-poeżiji tiegħu ġew tradotti wkoll f’lingwi oħra, fosthom l-Ispanjol, il-Franċiż, it-Tork, il-Grieg, ir-Rumen u s-Sloven. Schembri ġie mistieden jaqra x-xogħlijiet tiegħu f’festivals letterarji f’diversi pajjiżi.&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://artscouncilmalta.gov.mt/en/funded-project/translating-a-selection-of-karl-schembris-poems-into-arabic/|titlu=Translating a selection of Karl Schembri's poems into Arabic|lingwa=en-US|data-aċċess=2026-10-13}}&lt;/ref&gt;

Fl-2020, ippubblika l-ktieb għat-tfal It-Tifel li Salva d-Dinja, maħruġ minn Merlin Publishers f’Malta.&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt; Fl-2026, Karl Schembri rebaħ il-Premju Nazzjonali tal-Ktieb fil-kategorija tar-rumanzi bil-Malti u bl-Ingliż għar-rumanz tiegħu Eħlisna mid-deni, ippubblikat minn Merlin Publishers.&lt;ref&gt;{{Ċita web |url=https://ktieb.org.mt/mt/uncategorized-mt/il-premju-nazzjonali-tal-ktieb-jippremja-lil-18-il-ktieb-rebbieh-waqt-cerimonja-fil-palazz-ta-santanton/ |titlu=Il-Premju Nazzjonali tal-Ktieb jippremja lil 18-il ktieb rebbieħ waqt ċerimonja fil-Palazz ta’ Sant’Anton |pubblikatur=Kunsill Nazzjonali tal-Ktieb |lingwa=Malti}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://tvmnews.mt/en/news/authors-book-inspired-by-the-mental-problems-of-his-father-who-ended-up-killing-his-mother/|titlu=Author's book inspired by the mental problems of his father who ended up killing his mother|data=2025-11-09|lingwa=en-GB|data-aċċess=2026-10-13}}&lt;/ref&gt;

'''Il-Manifest tal-Killer'''

Il-Manifest tal-Killer huwa wieħed mill-aktar xogħlijiet magħrufa ta’ Schembri. Ir-rumanz jirrakkonta l-istorja ta’ grupp ta’ żgħażagħ li jippruvaw jisfidaw in-narrattiva politika dominanti permezz ta’ azzjonijiet sovversivi. Ix-xogħol juża elementi ta’ satira biex jikkritika l-korruzzjoni politika, l-ipokresija morali u n-nuqqas ta’ responsabbiltà istituzzjonali.&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/watch-father-killed-mum-abuse-illness-book-seeks-justice.1119271|titlu=Watch: His father killed his mum after abuse, illness. His book seeks justice|kunjom=Zammit|isem=Mark Laurence|data=2025-11-09|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-10-13}}&lt;/ref&gt;

Fl-2007, ix-xandir tar-rumanz bħala qari letterarju fuq l-istazzjon tar-radju Campus FM tal-Università ta’ Malta ġie kkanċellat wara li l-amministrazzjoni saret taf li kien se jinqara fil-programm Wara Arrigo. Il-ktieb kien ukoll suġġett għal restrizzjonijiet fuq is-self tiegħu barra mil-libreriji pubbliċi. F’Ottubru tal-2008, il-kumpanija Lemonhead Productions tellgħet adattament teatrali tax-xogħol, adattat minn Bryan Muscat.&lt;ref&gt;{{Ċita aħbar|data=23 August 2008|titlu=Maltese Novel adapted for stage|url=https://www.independent.com.mt/articles/2008-08-23/local-news/Maltese-Novel-adapted-for-stage-212224}}&lt;/ref&gt;

== Referenzi ==

&lt;references /&gt;</text>
      <sha1>nxknxol3lldbwrjezr2suw9ep6oy0uh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>332845</id>
      <parentid>332844</parentid>
      <timestamp>2026-10-13T16:18:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>EnriqueTabone</username>
        <id>15661</id>
      </contributor>
      <comment>/* Karriera */ Referenzi</comment>
      <origin>332845</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8921" sha1="k42uqd65eqd3siepyc8juj0cdvz2m2s" xml:space="preserve">{{Infobox bijografija}}'''Karl Schembri''' (imwieled fl-1978 f’Malta) huwa kittieb, poeta, ġurnalist investigattiv u ħaddiem umanitarju Malti. Fil-karriera tiegħu ħadem ma’ diversi mezzi tax-xandir u gazzetti Maltin, fosthom In-Nazzjon, Il-Mument, The Malta Independent u MaltaToday, fejn serva wkoll bħala editur tal-aħbarijiet u deputat editur. Fl-2009, mar jaħdem mal-aġenzija tal-aħbarijiet Palestinjana Ramattan, u wara ħadem fil-qasam tal-komunikazzjoni u l-informazzjoni ma’ organizzazzjonijiet umanitarji fil-Lvant Nofsani.&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Ċita web|url=https://www.maltatoday.com.mt/arts/books/144621/schembri_wins_national_book_prize_calls_for_clerical_abuse_inquiry|titlu=Schembri wins National Book Prize, calls for clerical abuse inquiry|sit=MaltaToday.com.mt|lingwa=en|data-aċċess=2026-10-13}}&lt;/ref&gt;

== Karriera ==

Schembri beda jaħdem fil-ġurnaliżmu fl-1995, meta ngħaqad ma’ In-Nazzjon u Il-Mument. Aktar tard ħadem ma’ Bay Radio, The Malta Independent, The Malta Independent on Sunday u MaltaToday, fejn okkupa l-karigi ta’ editur tal-aħbarijiet u deputat editur.&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://www.maltatoday.com.mt/author/karl_schembri/|titlu=MaltaToday.com.mt - Author highlight|sit=MaltaToday.com.mt|lingwa=en|data-aċċess=2026-10-13}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://www.maltatoday.com.mt/author/karl_schembri/14/|titlu=MaltaToday.com.mt - Author highlight|sit=MaltaToday.com.mt|lingwa=en|data-aċċess=2026-10-13}}&lt;/ref&gt;

Matul il-karriera tiegħu, Schembri wettaq diversi investigazzjonijiet ġurnalistiċi dwar kwistjonijiet soċjali u istituzzjonali f’Malta. Ix-xogħol tiegħu indirizza fost oħrajn it-traffikar ta’ oġġetti antiki mill-Iraq permezz ta’ Malta, allegazzjonijiet ta’ abbuż sesswali fuq tfal f’istituzzjoni reliġjuża, u nuqqasijiet fis-sigurtà f’mużewijiet Maltin.&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://www.maltatoday.com.mt/news/interview/120171/nothing_new_under_the_sun_karl_schembri|titlu=‘Nothing new under the sun’ {{!}} Karl Schembri|sit=MaltaToday.com.mt|lingwa=en|data-aċċess=2026-10-13}}&lt;/ref&gt;

F’April tal-2006, ippubblika investigazzjoni dwar inċident fuq il-baħar li fih dgħajsa li kienet qed iġġorr madwar 200 migrant inqabdet f’tempesta qrib Sqallija. Skont id-dokumenti interni li rrapporta dwarhom, membri tal-Forzi Armati ta’ Malta kienu ngħataw struzzjonijiet biex iżommu ’l bogħod mid-dgħajsa. L-inċident wassal għall-mewt ta’ disa’ persuni u l-għajbien ta’ mill-inqas 20 oħra.&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://ktieb.org.mt/mt/uncategorized-mt/taht-il-qoxra-karl-schembri-2/|titlu=Taħt il-Qoxra}}&lt;/ref&gt;

Schembri rrapporta wkoll minn diversi pajjiżi u reġjuni, fosthom il-Libja, il-Kosovo, l-Albanija u t-Territorji Palestinjani. Fl-2000, ingħata premju Malti għall-ġurnaliżmu għax-xogħol tiegħu. Barra minn hekk, ikkontribwixxa għal pubblikazzjonijiet barranin, fosthom The Sunday Telegraph, Newsweek u The Guardian Weekly.&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://www.maltatoday.com.mt/news/interview/137079/watch__25_years_of_maltatoday_karl_schembri_on_how_maltatoday_shaped_the_debate_throughout_the_years|titlu=WATCH {{!}} 25 years of MaltaToday: Karl Schembri on how MaltaToday shaped the debate throughout the years|sit=MaltaToday.com.mt|lingwa=en|data-aċċess=2026-10-13}}&lt;/ref&gt;

'''Ħidma fil-Palestina u fil-qasam umanitarju'''

Fl-2009, Schembri telaq minn Malta biex jaħdem mal-aġenzija tal-aħbarijiet Palestinjana Ramattan bħala editur tas-servizz bl-Ingliż. Għall-ewwel kien ibbażat f’Ramallah, u wara mar joqgħod fil-Medda ta’ Gaża, fejn għex għal erba’ snin qabel ma mar il-Ġordan.&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{Ċita aħbar|data=2010-03-17|titlu=In pictures: Gaza power shortages|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/8562513.stm|lingwa=en-GB|data-aċċess=2026-10-13}}&lt;/ref&gt;

Sussegwentement, ħadem bħala konsulent fil-qasam tal-midja u l-komunikazzjoni ma’ organizzazzjonijiet umanitarji internazzjonali, fosthom Oxfam, il-Kunsill Norveġiż għar-Refuġjati (Norwegian Refugee Council) u Save the Children.&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;

Fil-ħidma tiegħu kopra kriżijiet umanitarji fil-Jemen, fis-Sirja, fil-Palestina u fl-Iraq, kif ukoll il-kriżi tar-refuġjati Sirjani fil-Ġordan u fil-Libanu.&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt;

== Kitbiet u letteratura ==

Minbarra l-ġurnaliżmu, Schembri huwa attiv fil-letteratura Maltija bħala kittieb ta’ proża u poeta. Studja s-soċjoloġija fl-Università ta’ Malta. Ix-xogħlijiet letterarji tiegħu jittrattaw temi soċjali u politiċi, u spiss jużaw is-satira biex jindirizzaw il-korruzzjoni, l-ipokresija u l-abbuż tal-poter.&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;

L-ewwel xogħol tiegħu deher fl-1997, meta kkontribwixxa l-poeżija “Roadblock” għall-antoloġija Frekwenzi ta’ Spirti fis-Sakra. Fl-2002 ippubblika Taħt il-Kappa tax-Xemx, ġabra ta’ stejjer qosra. Fl-2006 ħareġ ir-rumanz Il-Manifest tal-Killer, li ġibed l-attenzjoni għall-istil satiriku u kritiku tiegħu.&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://www.maltatoday.com.mt/arts/books/104593/killers_return_karl_schembri_comes_full_circle_with_new_ilmanifest_edition|titlu=Killer’s return: Karl Schembri comes full circle with new ‘Il-Manifest…’ edition|sit=MaltaToday.com.mt|lingwa=en|data-aċċess=2026-10-13}}&lt;/ref&gt;

Fl-2009, Schembri kien wieħed mill-edituri, flimkien mal-kittieb Adrian Grima, tal-antoloġija poetika Id-Demm Nieżel bħax-Xita. Il-ġabra nħolqot b’solidarjetà mal-Palestinjani waqt il-gwerra ta’ Gaża tal-2008–2009.&lt;ref name=&quot;:3&quot;&gt;{{Ċita web|url=https://www.maltatoday.com.mt/news/interview/29574/live-through-this-karl-schembri-20130902|titlu=Live through this {{!}} Karl Schembri|sit=MaltaToday.com.mt|lingwa=en|data-aċċess=2026-10-13}}&lt;/ref&gt;

Fl-2012, ippubblika l-ġabra ta’ poeżiji Passju Taħt ix-Xita u l-ġabra ta’ poeżiji bl-Ingliż Remember the Future, ippubblikata fl-Istati Uniti.

Fl-2019, diversi poeżiji tiegħu bil-Malti u bl-Ingliż ġew ippubblikati fi traduzzjoni għall-Għarbi fil-ktieb I Turn Every Stone in the Forest, maħruġ mill-pubblikatur Safsafa Publications fl-Eġittu. Il-poeżiji tiegħu ġew tradotti wkoll f’lingwi oħra, fosthom l-Ispanjol, il-Franċiż, it-Tork, il-Grieg, ir-Rumen u s-Sloven. Schembri ġie mistieden jaqra x-xogħlijiet tiegħu f’festivals letterarji f’diversi pajjiżi.&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://artscouncilmalta.gov.mt/en/funded-project/translating-a-selection-of-karl-schembris-poems-into-arabic/|titlu=Translating a selection of Karl Schembri's poems into Arabic|lingwa=en-US|data-aċċess=2026-10-13}}&lt;/ref&gt;

Fl-2020, ippubblika l-ktieb għat-tfal It-Tifel li Salva d-Dinja, maħruġ minn Merlin Publishers f’Malta.&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt; Fl-2026, Karl Schembri rebaħ il-Premju Nazzjonali tal-Ktieb fil-kategorija tar-rumanzi bil-Malti u bl-Ingliż għar-rumanz tiegħu Eħlisna mid-deni, ippubblikat minn Merlin Publishers.&lt;ref&gt;{{Ċita web |url=https://ktieb.org.mt/mt/uncategorized-mt/il-premju-nazzjonali-tal-ktieb-jippremja-lil-18-il-ktieb-rebbieh-waqt-cerimonja-fil-palazz-ta-santanton/ |titlu=Il-Premju Nazzjonali tal-Ktieb jippremja lil 18-il ktieb rebbieħ waqt ċerimonja fil-Palazz ta’ Sant’Anton |pubblikatur=Kunsill Nazzjonali tal-Ktieb |lingwa=Malti}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://tvmnews.mt/en/news/authors-book-inspired-by-the-mental-problems-of-his-father-who-ended-up-killing-his-mother/|titlu=Author's book inspired by the mental problems of his father who ended up killing his mother|data=2025-11-09|lingwa=en-GB|data-aċċess=2026-10-13}}&lt;/ref&gt;

'''Il-Manifest tal-Killer'''

Il-Manifest tal-Killer huwa wieħed mill-aktar xogħlijiet magħrufa ta’ Schembri. Ir-rumanz jirrakkonta l-istorja ta’ grupp ta’ żgħażagħ li jippruvaw jisfidaw in-narrattiva politika dominanti permezz ta’ azzjonijiet sovversivi. Ix-xogħol juża elementi ta’ satira biex jikkritika l-korruzzjoni politika, l-ipokresija morali u n-nuqqas ta’ responsabbiltà istituzzjonali.&lt;ref&gt;{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/watch-father-killed-mum-abuse-illness-book-seeks-justice.1119271|titlu=Watch: His father killed his mum after abuse, illness. His book seeks justice|kunjom=Zammit|isem=Mark Laurence|data=2025-11-09|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-10-13}}&lt;/ref&gt;

Fl-2007, ix-xandir tar-rumanz bħala qari letterarju fuq l-istazzjon tar-radju Campus FM tal-Università ta’ Malta ġie kkanċellat wara li l-amministrazzjoni saret taf li kien se jinqara fil-programm Wara Arrigo. Il-ktieb kien ukoll suġġett għal restrizzjonijiet fuq is-self tiegħu barra mil-libreriji pubbliċi. F’Ottubru tal-2008, il-kumpanija Lemonhead Productions tellgħet adattament teatrali tax-xogħol, adattat minn Bryan Muscat.&lt;ref&gt;{{Ċita aħbar|data=23 August 2008|titlu=Maltese Novel adapted for stage|url=https://www.independent.com.mt/articles/2008-08-23/local-news/Maltese-Novel-adapted-for-stage-212224}}&lt;/ref&gt;

== Referenzi ==

&lt;references /&gt;</text>
      <sha1>k42uqd65eqd3siepyc8juj0cdvz2m2s</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>