Biquipédia mwlwiki https://mwl.wikipedia.org/wiki/Biquip%C3%A9dia:P%C3%A1igina_percipal MediaWiki 1.47.0-wmf.3 first-letter Multimédia Special Cumbersa Outelizador(a) Cumbersa outelizador(a) Biquipédia Cumbersa Biquipédia Fexeiro Cumbersa fexeiro Biqui Cumbersa Biqui Modelo Cumbersa modelo Ajuda Cumbersa ajuda Catadorie Cumbersa catadorie Portal Cumbersa portal TimedText TimedText talk Módulo Cumbersa módulo Evento Evento Discussão Lhéngua mirandesa 0 354 106818 106814 2026-05-26T14:49:17Z ~2026-28950-60 15246 /* */ u 106818 wikitext text/x-wiki {{Anfo/Lhéngua |nome = Mirandés |nomenatibo = |quelorfamília = Indo-ouropeia |stados = {{PRT}} |region = cunceilhos de [[Miranda de l Douro]], [[Bumioso]] i [[Mogadouro]] |falantes = 15 000 |fam2 = Eitálica |fam3 = Románica |fam4 = Ítalo-oucidental |fam5 = Oucidental |fam6 = Galho-eibérica |fam7 = Eibero-románica |fam8 = Eibero-oucidental |fam9 = [[Stur-lhionés]] |oufecial = |regulador = [[Anstituto de la Lhéngua Mirandesa]] |fuontes = [https://dre.pt/application/dir/pdf1sdip/1999/01/024A00/05740574.PDF Lhei pertuesa n.º 7/99 de 29 de janeiro] |scrita = Abc lhatino |iso2 = mwl |iso3 = mwl |sil = MWL |mapa = [[File:DialetosDeLMirandés.jpg|thumb|Un mapa de ls dialetos de l Mirandés]] {{legend|#eb575a|[[Mirandés Central]]}} {{legend|#d54a4d|[[Sendinés|Mirandés Sendinés]]}} {{legend|#fe7474|[[Mirandés Raiano]]}} }} [[Fexeiro:Genísio04.jpg|thumb|right|250px|Placa de eidantificaçon dua rue, an [[Zenísio]], cul nome de la rue an [[Mirandés]] i an [[Pertués]].]] La '''lhéngua/léngua mirandesa''' ye ua lhéngua románica falada an [[Pertual]], ne ls cunceilhos de [[Miranda de l Douro]] (trinta pobaçones) i de [[Bumioso]] (3 pobaçones), ne l [[çtrito de Bergáncia]], nun spácio que ten pouco mais de 500&nbsp;km² i alredror de 7 000 falantes. Miranda ye ua region ancostada a la [[Spanha]], subretodo an las porbíncias de [[Çamora]] i [[Salamanca]]. La lhéngua mirandesa ten ua [[fonologie]], [[morfologie]] i [[sintaxe]] çtinta de l [[pertués]], zde la formaçon de [[Pertual]] ([[seclo XII]]). Ten las sues raízes ne l [[lhatin]] falado ne l norte de la [[Península Eibérica]] (l pertués zambolbiu-se ne l noroeste). L mirandés ye un decendiente de l antigo lhionés falado ne l norte de la Eibéria, ne l [[reino de Lhion]], i ye (cunsidrada por alguns) la mesma lhéngua que l [[Lhéngua lhionesa|lhionés]], l [[Lhéngua sturiana|sturiano]], l [[lhéngua cantabra|cantábro]] i l [[Lhéngua stremenha|stremenho]]. L mirandés cumparte ua grande bariadade de palabras cun regionalismos de l [[pertués]], puis ua grande parte de [[Trás ls Montes i Alto Douro|Trás-ls-muntes]] falou l'antigo lhionés na era mediebal, deixando aparecéncias al mirandés. == Adonde se fala == La lhéngua mirandesa ye falada an todas las pobaçones de l cunceilho de Miranda de l Douro, cun eiceçon de dues (Atanor i Teixeira), i an trés aldés de l cunceilho de Bumioso (Bilasseco, Angueira i Caçareilhos), ne l çtrito de Bergáncia. La ária acupada pula region aonde se fala l mirandés en Pertual ten alredror de 500&nbsp;km² de superfice i queda na frunteira cula porbíncia lhionesa de Çamora. L mirandés ye tamien falado por muitos mirandeses que eimigrórun pa las percipales cidades de l paíç ó que eimigrórun pa l strangeiro. Segundo alguns outores zde l'ampeço de l [[seclo XVII]] que nun se falaba mirandés na cidade de Miranda de l Douro, mas la lhéngua ten benido a retornar a la cidade atrabeç de l nuobo statuto que l mirandés ganhou an 1999 ó de pessonas de las pobaçones que, ne ls redadeiros anhos, ende tiénen benido a fixar rejidéncia. L spácio adonde se falou mirandés ó outras bariadades de l lhionés yá fui bastante mais basto, ancluindo, an traços generales, toda la zona de l çtrito de Bergáncia que queda antre la borda squierda de l riu Sabor i la frunteira cun Spanha. Tenerá sido assi na Alta [[Eidade Média]], arreculando als poucos an direçon a la frunteira. Para alhá de l mirandés, outras falas stur-lhionesas se mantubírun anté hai pouco tiempo na zona frunteiriça de l cunceilho de Bergáncia, an particular an [[Riu de Onor]], [[Guadramil]], [[Deilão]] i [[Petisqueira]]. Anque yá nun se fala mirandés nessa region mais basta, inda puode falar-se dua cultura quemun, an particular na ária correspondente a la mediabal [[Tierra de Miranda]]. Ne ls redadeiros tiempos ténen aparecido nuobos falantes de ls outros paízes que ban zde l [[Brasil]] anté al [[Japon]]. == Quantos son ls falantes == [[Fexeiro:Asturllionés en Tierra de Miranda.png|squierda|miniaturadaimagem|Situaçon geográfica de l mirandés.]] An 2020, l'Ounibersidade de Bigo na [[Galízia|Galhiza]] fizo un studo que determinou qu'eisiten 3500 pessonas que saben falar mirandés, anque nomás 1500 l'outelizen to ls dies. Andependientemiente de ls númaros, refira-se que la stinçon de la lhéngua mirandesa yá fui anunciada por bários outores zde l seclo XIX, chegou anté a dezir-se que nun eirie para alhá de ls anhos 80 de l seclo XX, mas la berdade ye que eilha cuntina biba. Anque biba, la lhéngua mirandesa ten benido a xufrir algue eiroson, an particular zde meados de l seclo passado. L fato splica-se, nua purmeira fase cul ampato de la benida de miles de falantes de pertués para custruçon de las barraiges de l Douro Anternacional, Picuote, Bempuosta i Miranda de l Douro, i depuis cula generalizaçon de l ansino, de la [[rádio]] i de la [[telbison]] i, an giral, cula melhora de las cundiçones de mobelidade de las pessonas. == Ourige de la lhéngua == La lhéngua mirandesa ten la sue ourige nun de ls remances que se formórun na Península Eibérica por bias de l lhatin, l remanse que dou ourige a la lhéngua stur-lhionesa – adonde la lhéngua mirandesa se antegra - , que se formórun a partir de ls seclos VI-VIII. Essa era la lhéngua de l reino de [[Lhion]], cun eiceçon de la zona galhego-pertuesa. Nessa altura era la lhéngua de la corte i de ls mosteiros, scrita an miles de decumientos anté als seclos XIII-XIV. Zde la sue fundaçon, la frunteira política de Pertual nun coincide cula frunteira lhenguística. Siempre se falou outra lhéngua an Pertual, para alhá de l pertués, la lhéngua mirandesa. Esta ye, antoce, a justo títalo, ua lhéngua de Pertual, eilemiento eissencial de la sue stória, de la sue cultura i de la sue eidantidade. Alguns outores percurórun demunstrar que l mirandés nun era oureginário de la [[tierra de Miranda]], mas se debie la quelonizaçon lhionesa ne ls seclos XIII i XIV, quier puls frailes de l Mosteiro de Moreruela quier por outros quelonos lhioneses. Mas, sabemos hoije que: essa quelonizaçon fui mui pouco perfunda i se lhemitou a algues pobaçones de la tierra de Miranda; an decumientos de l seclo XII, relatibos a la tierra de Miranda, yá ancuntramos chamadeiros scritos nua lhéngua culas caratelísticas de la lhéngua mirandesa, cumo ye l causo de la donaçon de l reguengo de Palaçuolo por D. Afonso Hanriques, an 1172, a Pedro Mendes, L Tiu; que houbo cuntinidade de poboamiento de la tierra de Miranda zde antes de la fixaçon de ls romanos nesta region, habitada por ua specífica tribo stur, ls [[zoelas]] ó zelas. A partir de la criaçon de la bila de Miranda, an 1289, mas subretodo a partir de l seclo XVI cula eilebaçon de Miranda de l Douro la cidade i la criaçon de l bispado (1545), la lhéngua mirandesa amberedou por caminos que le fazírun ganhar caratelísticas própias ne l cunjunto de la lhéngua stur-lhionesa, anque sin poner an causa la sue pertença a essa lhéngua. Las caratelísticas própias que l mirandés bieno a ganhar no eisígen la sue cunsideraçon cumo lhéngua, ye una spresson dialetal de la lhéngua stur-lhionesa. Tal cumo l mirandés, tamien outras bariantes stur-lhionesas ganhórun alguas caratelísticas própias. Anque de las defrenças, essas bariadades nunca perdírun as caratelisticas que las cuntina a ounir cumo lhéngua, quier struturalmiente quier stóricamiente. Ye nessa base de recoincimiento de ls laços stóricos quemuns, mas de la aceitaçon de las defréncias que ls aires de la stória le fazírun ganhar, que ye possible restablecer i zambuolber laços siguros antre las báriantes de la nuesa lhéngua quemun, sin menorizar quien quier que seia. == Porquei la menorizaçon de la lhéngua == L zaparecimiento de l reino de Lhion pribou la lhéngua stur-lhionesa dun centro de poder que deixasse la sue eirradiaçon i, subretodo, la sue ouniformizaçon i cunsulidaçon cumo lhéngua, lhebando al sou acantonamiento als poucos nas zonas rurales. Assi la lhéngua stur-lhionesa, i tamien l mirandés, quedóu scluída de ls grandes mobimientos culturales de l seclos XV-XVI, cumo l houmanismo i l renacimiento, que deixórun dar un salto baliente pulas lhénguas de poder, ditas nacionales, cumo l pertués i l castelhano. Ye por essa altura que se ampeça ó acentua l porcesso de menorizaçon dessa lhéngua, bien spresso, por eisemplo, an alguns outos de outores teatrales de l seclo XVI cumo João del Ancina, an Spanha, i [[Gil Vicente]], an [[Pertual]], mas persente cumo tópico oubrigatório an quaije todos ls outores desse tiempo, ancluindo [[Miguel de Cervantes]]. Ye por este período que se dan ls porcessos de amplantaçon de las chamadas lhénguas nacionales, quier cumo lhénguas de la admenistraçon pública, quier cumo lhénguas anstitucionales an giral. De grande eificácia anstitucional fui l chamado mobimiento para "rezar em lingoagem" (pertués), zamcadeado i ampuosto pulas Custituiçones Eipiscopales, subretodo ne ls seclos XV i XVI, que ampuso l pertués cumo la única lhéngua dina de falar cun Dius. Subretodo zde essa altura, l mirandés passou a ser cunsidrado cumo fala de giente anculta, cumo "fala charra" ó "fala caçurra", oubjeto de caçuada. La regra a seguir, por parte de la quaije totalidade de ls mirandeses lhetrados, era abandonar la fala mai an fabor de la lhéngua "grabe", l pertués. Habie-se perdido la lhigaçon cula sue ourige stórica, i essa perda de mimória stórica lhebou a que lhançasse raízes la eideia de que l mirandés nun era ua lhéngua, mas un pertués mal falado, ua mera bariadade de l pertués, própia de giente atrasada i anculta. La mesma perda de mimória stórica ye respunsable por tanta giente tener stranhado l reconhecimiento, atrabés de lhei, de l mirandés cumo lhéngua. Tamien por esso, alguns inda pénsan que l mirandés naciu cumo lhéngua an 1999, mas la lhei lhemitou-se a recoincer l que yá era ua lhéngua hai cientos d'anhos. == Porquei se mantubo anté als nuossos dies == La meiorie de l'outores ten atribuido la manutençon de la lhéngua mirandesa a dous fatores fundamentales: l'eisolamiento an relaçon al resto de l paíç; la cuntina i perfunda relaçon culs pobos de l'outro lhado de la frunteira, an particular de las regiones de Aliste i de Sayago. L'argumiento de l'eisolamiento nun ten qualquiera fundamento: por un lhado a [[tierra de Miranda]] nun staba mais eisolada de l que las tierras al lhado, adonde deixou de se falar mirandés; por outro lhado, a partir de la criaçon de l bispado de Miranda i de l'eilebaçon de Miranda de l Douro la cidade (1545), esta passa a ser un centro de poder i de cultura, cun un númaro razonable de pessonas lhetradas i an streito cuntato cul restro de l paíç; fundamental ye dezir-se que ls mirandeses son, pul menos, bilingues zde hai bários seclos, esto ye, fálan l mirandés i l pertués, l que nun acuntecerie se l'eisolamiento fusse l que se diç. L'argumiento de l streito cuntato culas regiones frunteiriças cercanas, subretodo [[Aliste]] i [[Sayago]], faç sentido, yá que se falaba lhionés de ls dous lhados de la frunteira, pul menos anté finales de l seclo XIX ó percípios de l seclo XX. A este argumiento hai a acrecentar l fato de l mirandés ser ua lhéngua, esto ye, cun macanismos geradores de l sou zambolbimiento, geradora de fuorte cuncéncia lhenguística i cun capacidade d'outo-subrebibéncia. Por fin, hai inda que referir l sistema d'uso defrenciado de l pertués i de l mirandés, de modo mui rígido, deixando la subrebibéncia i zambolbimiento de dambas las lhénguas a la par. Este uso defrenciado, subretodo a partir de l seclo XVI, puode ser assi resumido: l pertués ye la lhéngua anstitucional i de cuntato cun eilemientos stranhos a la quemunidade; l mirandés ye la lhéngua de la quemunidade, quier nas relaçones sociales i familiares, quier nas relaçones de trabalho. == Bariadades == Yá [[Leite de Vasconcelos|José Leite de Vasconcellos]] habie çtinguido trés bariadades drento de l mirandés: Raiano; Sendinés i Central. L raiano ye falado an bárias pobaçones cerca de la frunteira (raia seca). L Sendinés ye falado na bila de Sendin. L mirandés central que ye falado nas restantes pobaçones i fui aporfilhado cumo padron pula Cumbençon Ourtográfica de la Lhéngua Mirandesa. Assi, cumo qualquiera lhéngua, i anque de l sou reduzido númaro de falantes i de la pequeinha ária geográfica adonde se fala, tamien l mirandés apersenta amportante bariaçon anterna. De las bariadades de l mirandés, la qu'apersenta defrenças mais sensibles ye l sendinés, que fui oubjeto de la 1ª Adenda a la Cumbençon Ourtográfica de la Lhéngua Mirandesa. Al nible de la ourtografie, la cumbençon seguida ye la mesma, solo se deixando que ls sendineses, se l quejíren, puodan screbir cun l- an ampeço de palabra an beç de lh- (eis. luna, pa la palabra 'lhuna'). == Caratelísticas de l mirandés == Aperséntan-se de seguida solo las percipales caratelísticas, sin las sgotar. Faç-se ua cumparaçon cul pertués i cul castelhano, para melhor fazer ressaltar essas caratelísticas, que nuns causos la defrencian i noutros causos l'achégan dua ó outra dessas lhénguas * hai ua série de ditongos crecentes qu'afástan l mirandés tanto de l pertués cum * mau; * l 'll' i l 'nn' duplos anterbocálicos lhatinos palatizórun-se an mirandés, mas nó an pertués: cabalho – cavalo; canha – cana; Ye tamien de dezir: * l 'f' lhatino cunserba-se an mirandés i pertués, mas nó ne l castelhano: afogar-se – ahogarse; forno - horno; * la nasal 'on' pertuesa nun eisiste ne l mirandés (fuora nun tipo de causos ne l dialeto sendinés): son – são; pan – pão; armano – irmão; * l'eineisisténcia de bogales altas átonas an ampeço de palabra: eis. einemigo, inimigo; oufender, ofender; anganhar, enganar; anfenito, infinito; * l'eineisisténcia de l prefixo des-, reduzido a z :zamprego, desemprego (pert.); zaparecer, desaparecer (pert.) ó ç- (eis. çcascar, descascar; çclarar, declarar; A esto hai qu'acrecentar: ua cunjugaçon berbal specífica, ambora l sistema berbal de l mirandés seia parecido al de l pertués; ls artigos definidos l (o) i la (a), ls pornomes pessonales (you, eu) i possessibos (miu, meu; mie, minha, etc.); modos de tratamiento de respeito, specíficos i çtintos; alguas palabras cun género defrente (eis. la calor, o calor); adbérbios i lhocuçones eineisistentes an pertués (eis. ende, sourtordie); ua sintaxe cun bárias caratelísticas própias; i bastante bocabulário çtinto de l pertués, anque haber ua grande cuntinidade lhexical cumo acuntece an todas las lhénguas d'ourige lhatina de la Península. Mas tamien hai parecenças antre l mirandés i l pertués, subretodo l de l norte anterior, de que se çtaca: un sistema de quatro sibilantes (por eisemplo pernuncian-se defrentemente cesta, sesta; maça, massa; cozer, coser; beiço, beiso; trás, traç); nun eisiste v, eisistindo solo b (eis. baliente, biaige). Cuncluindo, puode dezir-se que l mirandés ten caratelísticas própias que l çtínguen tanto de l pertués cumo de l castelhano i l filian nas lhénguas sturo-lhionesas, mas cumparte tamien parecenças i anfuéncias daqueilhas dues lhénguas, anque cun predomínio de l'anfluéncia de l pertués. Esso an nada afeta la sue outonomie i la sue strutura purfeita cumo lhéngua, nun sendo ua mescla antre aqueilhas dues lhénguas. == Testo amostra == Eiqui stá un testo amostra an mirandés, screbido por [[Amadeu Ferreira]], i publicado ne l jornal [[Público (jornal)|Público]], a 24 de júlio de 2007. Para cumparar stan las traduçones de l testo pa l sturiano-lhionés central, pa sturiano-lhionés oucidental (an l que antra l mirandés), para [[Lhéngua pertuesa|pertués]]. {| border="3" cellpadding="4" cellspacing="0" style="margin: 1em 1em 1em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse;" |+ ||'''Mirandés''': ||'''Sturiano-lhionés central:''' ||'''<nowiki/>'Sturiano-lhionés oucidental':''' ||'''Stremenho''': ||'''Pertués''': |- || Muitas lhénguas/lénguas ténen proua de ls sous pergaminos antigos, de la lhiteratura/literatura screbida hai cientos d'anhos i de scritores hai muito afamados, hoije bandeiras dessas lhénguas/lénguas. Mas outras hai que nun puoden tener proua de nada desso, cumo ye l causo de la lhéngua/léngua mirandesa.<br /> || Munches llingües tienen arguyu de los sos pergaminos antiguos, de la lliteratura escrito hai cientos d'años y d'escritores perfamosos, güe banderes d'eses llingües. Pero hai otres que nun puen tener arguyu de nada d'eso, como ye'l casu de la llingua mirandesa.<br /> || Muitas llinguas tienen arguyu de los sous pergaminus antiguos, de la lliteratura escrita hai cientos d'años y d'escritores muitu afamaos; güei bandeiras d'esas llinguas. Pero hai outras que nun puoden tenere arguyu de nada d'eso, cumu yía'l casu de la llingua mirandesa.<br /> || Muchas luengas tienin ergullu delos sus pergaminus antigus, dela literatura escrita ai cientus d'añus i d'escrevioris mu famosus, oi banderas d'essas luengas. Peru ain otras que no puein tenel ergullu de ná d'essu, comu es el casu dela luenga mirandesa. || Muitas línguas têm orgulho dos seus pergaminhos antigos, da literatura escrita há centenas de anos e de escritores muito famosos, hoje bandeiras dessas línguas. Mas há outras que não podem ter orgulho de nada disso, como é o caso da língua mirandesa.<br /> |} {{Refréncias}} == Lhigaçones sternas == * [http://www.filologia.org.br/revista/artigo/7(20)06.htm MIRANDÊS: UMA LÍNGUA EM ANDAMENTO] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090421080039/http://www.filologia.org.br/revista/artigo/7(20)06.htm |date=2009-04-21 }} * [http://www.romaniaminor.net/ianua/Ianua02/02Ianua04.pdf ''L Mirandés: Ũa Lhéngua Minoritaira an Pertual''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060321082115/http://www.romaniaminor.net/ianua/Ianua02/02Ianua04.pdf |date=2006-03-21 }} * [http://mirandes.no.sapo.pt/ Sítio de L Mirandés de l Centro de Lhenguística de la Ounibersidade de Lhisboua] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060216152515/http://mirandes.no.sapo.pt/ |date=2006-02-16 }} * [http://www.jornalnordeste.com/index.asp?idedicao=250&idSeccao=2309&Action=seccao La Fuolha Mirandesa: un jornal an mirandés]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090618180333/http://www.jornalnordeste.com/index.asp?idedicao=250&idSeccao=2309&Action=seccao |date=2009-06-18 }} * [http://www.sendim.net/login/forum_l_sagrado/forum_bg.asp ''L Sagrado'' - O Forum Sendinês (inclui curso de língua mirandesa)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305082319/http://sendim.net/login/forum_l_sagrado/forum_bg.asp |date=2016-03-05 }} * [http://www.mirandes.net/ www.mirandes.net - ''lhéngua i cultura mirandesa''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070928163732/http://www.mirandes.net/ |date=2007-09-28 }} * [http://www.romaniaminor.net/ianua/ianua04/ianua04_10.pdf NOTAS D'ANTRODUCION A LA LHITERATURA MIRANDESA] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100702103823/http://www.romaniaminor.net/ianua/ianua04/ianua04_10.pdf |date=2010-07-02 }} * [http://www.esec-m-teixeira-gomes.rcts.pt/projectos/socrates_comenius/materiais/lingua_mirandesa.ppt Lhéngua mirandesa]{{Lhigaçon einatiba|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://www.nialdelaboubielha.org Associaçon Cultural i Recreatiba "Nial de la Boubielha"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170911205446/http://nialdelaboubielha.org/ |date=2017-09-11 }} [[Catadorie:Lhéngua mirandesa| ]] 1drifaz2onk69uziy7h9e24xmnseigl Eigreija 0 423 106821 96231 2026-05-26T21:45:54Z ~2026-28950-60 15246 /* */ gy 106821 wikitext text/x-wiki [[Image:NotreDameDeParis.jpg|thumb|right|[[Catedral de Notre-Dame]] an [[Paris]], [[Fráncia]].]] '''Eigreija''' (de l [[Lhéngua griega|griego]] εκκλησία [''ekklesie''] i [[latin]] ''eclesie'') ye ua [[anstituiçon]] [[relegiosa]] [[cristiana]] [[Laicismo|apartada de l Stado]]. Cabe la eigreija admenistrar l denheiro de l [[dízimo]], custruir [[templo]]s, ourdenar [[sacerdote]]s i muitas bezes manté-los i repassar para sous crentes sue anterpretaçon de la [[Bíblia]]. Eigreija tamien puode signifcar un templo crestiano, por eisemplo, la "Eigreija de San Pedro" (refree-se al templo dedicado a la San Pedro). Eigreija ye ua [[palabra]] de ourige griega scolhida puls outores de la [[Setuaginta]] (la traduçon griega de la [[Bíblia Heibraica]]) para traduzir l termo heibraico ''q(i)hal [[Yahbeh]]'', ousado antre ls [[judius]] para chamar la assemblé giral de l "pobo de l deserto", reunida al apelo de [[Moisés]]. ==Definiçon segundo la Bíblia== [[Fexeiro:Catedral da Sé em São Paulo.jpg|thumb|left|[[Catedral Metropolitana de San Paulo]], la Catedral de la Sé.]] Ne l cuntesto bíblico, l termo ''eigreija'' puode chamar reunion de pessonas, sin star necessariamente associado a ua eidificaçon ó a ua doutrina specífica. Etimologicamente la palabra griega ''ekklesie'' ye cumpuosta de dous radicales griegos: ''ek'' que quier dezir ''para fura'' i ''klesie'' que quier dezir ''chamados''. Ne l testo bíblico, ne l "Nuobo Testamiento", la palabra Eigreija aparece por dibersas bezes, sendo outilizada cumo refréncia a un agrupamento de crestianos i nun la eidificaçones ó templos, nin mesmo a to quemunidade cristiana an alguns momentos. Ne l [[Eibangelho de Mateus]], capítulo 18, bersíclos 15 a 17, ancontramos las seguintes palabras de Jasus: :''"Oura, se tou armano pecar, bai, i reprende-lo antre ti i el solo; se te oubir, terás ganho tou armano; mas se nun te oubir, lheba inda cuntigo un ó dous, para que pula boca de dues ó trés testemunhas to palabra seia cunfirmada. Se recusar oubi-los, dize-lo a la '''eigreija'''; i, se tamien recusar oubir la '''eigreija''', cunsidra-lo cumo gentio i publicano."'', na qual la Eigreija se refree al grupo de crestianos la que pertençan tales armanos. Na [[Sagrada Scritura]] ancontramos muitas eimaiges que mostran aspetos cumplementares de l mistério de la Eigreija. L [[Antigo Testamiento]] pribilegie eimaiges lhigadas al pobo de Dius; l Nuobo Testamiento, la [[Corpus Mysticun|Cristo cumo Cabeça disse pobo, que ye l sou Cuorpo]] i tiradas de la bida pastoral (aprisco, ganado, canhonas), agrícola (campo, oulibeira, benie), de moradie (morada, piedra, templo), familiar (sposa, mai, família). La palabra Eigreija aparece ne l ''[[Nuobo Testamiento]]'' pula 1ª beç ne l lhibro de [[Mateus]] (C.16, B.18), quando Jasus Cristo afirma que eidificarie sue Eigreija i que las puortas de l [[Anferno]] nunca prebalecerian subre eilha: "18 Pus tamien you te digo que tu sós Pedro, i subre esta piedra eidificarei a mie Eigreija, i las puortas de l anferno nun prebaleciran contra eilha". Tamien puode significar "''pobo que se ourganiza''". La spresson "Eigreija" (cun I maiúsclo), se refree a la [[Eigreija Ounibersal]] cumo un to, anquanto "eigreija" (cun i minúsclo) se refree a las quemunidades de fé lhocales<ref>Notas splicatibas de la Bíblia cunforme traduzida por João Ferreira de Almeida, de la Sociadade Bíblica Trinitariana de l Brasil (1994/1995)</ref>, cumo por eisemplo las eigreijas de [[Jerusalén]], [[Roma]] etc. . Essa çtinçon debe ser feita specialmente na [[Eigreija Primitiba]], quando eisistia total ounidade antre ls crestianos cumo ua sola Eigreija Ounibersal (Católica). ==Definiçon de la Eigreija Católica== [[File:Gesupietrochiave.jpg|thumb|150px|[[Jasus]] antrega las [[chabes de l Reino de Dius]] a la Eigreija, que ye lhiderada pul [[Apóstolo]] [[San Pedro]] <ref name="ChabesReino1">''[[Catecismo de la Eigreija Católica]]'' (CIC), n. 881</ref> i, por bias desso, a todos ls [[Papa]]s i [[bispo]]s, que son ls sucessores de l [[duoze Apóstolos]] <ref name="Papa1">''[[Cumpéndio de l Catecismo de la Eigreija Católica]]'' (CCIC); n. 174, 176 i 182</ref>.]] La Eigreija ye "''l pobo que Dius cumboca i reúne de todos ls cunfines de la Tierra, para custituir la assemblé daqueles que, pula fé i pul [[Batismo]], se tornan filhos de [[Dius]], nembros de [[Cristo]] i templo de l [[Sprito Santo]]''" <ref>''Ibiden'', n. 153</ref>. Ls católicos acraditan que la sola Eigreija fundada i ancabeçada por Jasus Cristo <ref name="FundIgreija1">''[[CCIC]]'', n. 161</ref>, "''cumo sociadade custituída i ourganizada ne l mundo, susiste (''susistit in'') na [[Eigreija Católica]], gobernada pul [[Papa|sucessor de Pedro]] i puls [[Bispo]]s an quemunhon cul''" <ref>''Ibiden'', n. 162</ref>. Segundo la [[Tradiçon católica]], la Eigreija stá alicerçada subre l [[San Pedro|Apóstolo Pedro]], la quien Cristo prometiu l [[primazie papal|Primado]], al afirmar que "''subre [[San Pedro|esta piedra]] eidificarei a mie Eigreija''" i que "''dar-te-ei las chabes de l [[Reino de l Cielos]]''" (cf. [[Eibangelho segundo San Mateus|Mt]] 16, 17-20) <ref name="ChabesReino1"/>. La Eigreija de Cristo ye la detentora na plenitude de l [[siete sacramentos]] i de l outros meios neçairos para la [[salbaçon]], dados por [[Jasus]] a la Eigreija. Todo esto para reunir, santificar, purificar i salbar to la houmanidade i para antecipar la rializaçon de l '''[[Reino de Dius]]''', cujo semiente ye necessariamente la Eigreija <ref name="IC1">''[[Cumpéndio de l Catecismo de la Eigreija Católica]]'' (CCIC), n. 150, 152 i 153</ref> (para mais anformaçones, beija la seçon ''Salbaçon i Santidade''). Por esta rezon, la Eigreija, guiada i protegida pul [[Sprito Santo]], ansiste na sue misson de anunciar l [[Eibangelho]] a to l mundo, sendo aliás ourdenada pul própio Cristo: "''eide i ansinai todas las naciones, batizando-las ne l nome de l Pai i de l Filho i de l Sprito Santo''" (''Mt 28,19'') <ref name="IC2">''Ibiden'', n. 172</ref>. La Eigreija, mediante ls sacramentos de l [[Batismo]] i de la [[Reconciliaçon]], ten tamien ''a misson i l poder de perdoar ls [[pecado]]s, porque l própio Cristo lo cunferiu''" <ref name="IC3">''Ibiden'', n. 201</ref>. Ne l [[Credo Niceno-Custantinopolitano]], ye atribuída a la Eigreija las propiadades de <<''[[Eigreija_Cat%C3%B3lica#Eclesiologie|una, santa, católica i apostólica]]''>> <ref>''Ibiden''; n. 161, 165, 166 i 174</ref>. Para alhá çto, eilha ye tamien chamada de <<''[[Eigreija_Cat%C3%B3lica#Eclesiologie|Sposa de Cristo]]''>> <ref>''Ibiden'', n. 158</ref>, <<''[[Eigreija_Cat%C3%B3lica#Eclesiologie|Templo de l Sprito Santo]]''>> <ref>''Ibiden'', n. 159</ref> i <<'''''[[Corpus Mysticun|Cuorpo de Cristo]]'''''>>, sendo este redadeiro rebestido dun significado amportante i mais special para la Eigreija. Este redadeiro nome assenta na fé de que la Eigreija nun ye solo ua simples [[anstituiçon]], mas un [[Corpus Mysticun|cuorpo místico]] custituído por [[Jasus]], que ye la Cabeça, i puls fiéis, que son nembros deste cuorpo anquebrable, atrabeç de la fé i de l [[sacramento]] de l [[Batismo]]. Este nome ye assente tamien na fé de que ls fiéis son ounidos antimamente la Cristo, por meio de l [[Sprito Santo]], subretodo ne l [[sacramento]] de la [[Eucaristia]] <ref>''[[CIC]]''; n. 790, 792 i 795</ref><ref>''[[CCIC]]''; n. 156, 157, 274 i 282</ref>. ==Definiçon na Arquitetura== [[Image:Igrejacarmo.JPG|thumb|right|250px|'''Eigreija''' ne l bairro [[Carmo (Guapo Hourizonte)|Carmo]], an [[Guapo Hourizonte]].]] *[[Eigreija (eidifício)]] ===Stilos de eigreija=== *[[Stilo arquitetónico]] **[[Arquitetura gótica]] **[[Arquitetura mediebal]] **[[Arquitetura románica]] **[[Arquitetura brasileira]] ==Eigreija cumo anstituiçon== *[[Eigreija Católica]] *[[Eigreija Ourtodoxa]] *[[Protestantismo|Eigreijas Protestantes]] *[[Eigreija Eibangélica]] *[[Eigreija Batista]] *[[Eigreija Adbentista de l Sétimo Die]] *[[Eigreijas nó-calcedonianas]] == Refréncias == <references/> [[Catadorie:Eigreijas| ]] 6gu1t9sbfm4rrd9ebnmle5htnv7bwwo Sabana 0 10519 106820 106625 2026-05-26T21:37:53Z ~2026-28950-60 15246 /* */ gg 106820 wikitext text/x-wiki [[Fexeiro:African geo map.JPG|thumb|right|250px|Squema simples de la çtribuiçon de la begetaçon na [[África]]: [[zerto]], '''sabana''', [[selba]] i [[pradarie]].]] '''Sabana''' (tamien coincida cumo '''anhara''' an [[Angola]] i cumo '''cerrado''' ne l [[Brasil]]) ye ua region praina cuja [[begetaçon]] predominante son las [[gramíneas|plantas gramíneas]], cun [[arble]]s sparsas i [[arbusto]]s eisolados ó an pequeinhos grupos. ==Stória i cunceito== La palabra mirandesa "sabana" probén de "''habana''", termo de la léngua [[taino]] (família [[Lénguas aruaques|aruaque]])(mais tarde "''sabana''").<ref name="walter2006">Walter, B. M. T. (2006). ''Fitofesionomies de l bioma Cerrado: síntese treminológica i relaçones florísticas''. Tese de Doutorado, Ounibersidade de Brasília, [http://www.pgecl.unb.br/eimages/sampledata/arquibos/teses/2000a2010/2006/Bruno%20M.T.%20Walter.pdf]{{Lhigaçon einatiba|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}.</ref> Dentre ls cumprobantes bibliográficos mais antigos de sou uso stá l libro ''D'orbe nuobo decades tres'' (1516), de [[Pietro Martire d'Anghiera|Petrus Martyr]].<ref>Plischke, Hanes. Subre l'ourige ameríndia d'alguns cunceitos geográficos. ''Rebista de Antropologie'', San Paulo, b. 2, m. 2, p. 101-106, 1954. [Trad. de Anatol H. Rosenfeld.] [http://www.rebistas.usp.br/ra/article/biew/110319/108898 link]{{Lhigaçon einatiba|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}.</ref> L termo tamien fui ampregado(1535). Mais tarde, l termo serie ampregado por [[August Heinrich Rudolf Grisebach|Grisebach]] (1872) i [[Andreas Franç Wilheln Schimper|Schimper]] (1898). La defeniçon de sabana barie enormemente antre defrentes outores.<ref name="walter2006"/> Alguns outores (s., Schimper, 1898) cunsidran la sabana un tipo de [[campo (bioma)|campo]]. Para outros, specialmente franceses i belgas na África (s., Trochain, 1957), ancluen an sabana ciertos tipos de campos. Inda assi, ne l Brasil, tales acepçones son pouco quemuns, cunsidrando-se las sabanas un tipo de begetaçon andependiente.<ref name="Rizzeni 1997">Rizzeni, C.T. (1997). ''Tratado de fitogeografie de l Brasil: aspetos ecológicos, sociológicos i florísticos''. 2a eidiçon. Riu de Janeiro, Ámbito Cultural, 1997. Belume único, 747 p.</ref> ==Árias de sabana== Normalmente, las sabanas son zonas de trasiçon antre [[bosque]]s i [[prado]]s. La sabana ye l [[bioma]] típico de las regiones de [[clima tropical cun staçon seca]] (''Aw'' i ''Las'' na [[classeficaçon climática de Köppen-Geiger|classeficaçon de Köppen-Geiger]]). Estas zonas se ancontran an defrentes tipos de [[ecossistema]]s, i sous tipos son: ===Sabanas tropicales=== Sabanas tropicales i subtropicales, son [[bioma]]s giralmente situados an lhatitudes [[trópico|tropicales]] i subtropicales de ls cinco cuntinentes. San caratelizadas por:<ref>[http://www.brasilescola .com/geografie/sabana.htn FREITAS, Eduardo De. "Sabanas"; Brasil Scuola.]{{Lhigaçon einatiba|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * auga: scassa (semiáridas) * temperatura: dues staçones - ua caliente i seca i outra chubiosa. * tierra: fértil * plantas: gramíneas; nun son frequentes las cuncentraçones d'arbles. * animales: defrentes speces de mamíferos, páixaros i ansetos. ====Sabanas de la África==== [[Fexeiro:Savanna towards the south-east from the south-west of Taita Hills Game Lodge within the Taita Hills Wildlife Sanctuary in Kenya.jpg|thumb|right|250px|Sabana l norte de la [[Tanzánia]].]] Las [[Sabana Africana|sabanas de la África]] son l'eisemplo clássico. Ua de las mais famosas ye l [[Parque Nacional de Serengueti|Serengueti]], que queda lhocalizado ne l [[Bal de l Rift]], antre l norte de la [[Tanzánia]] i l sudoeste de l [[Quénia|Quénia]]. La sabana africana ye cumpuosta por grandes stensones de tierra na [[África]], cun [[begetaçon]] de [[sabana temperada]] [[heirbácea]] formada por capones de [[arbusto]]s i [[arble]]s menores. La sabana ten un clima particular debido a las [[seca]]s prolongadas, que puoden tener ua duraçon d'até dieç meses, cun eilebadas [[temperatura]]s i [[umidade de l'aire]] [[zerto|çértica]]. Quando chega la staçon de las [[chuba]]s, debido a las sues caratelísticas, l crecimiento de la begetaçon ye stremamente acelerado, mas nestas sabanas eisisten manadas d'heirbíboros pasteijadores( p. s., la zebra ''[[Eiquus quagga|Eiquus burchelli]]'' i l ''gnu Cunnochaetes taurinus'' na África) ténen amportante anfluéncia subre la begetaçon beneficiando las [[Capin-annoni|gramíneas]] i ampedindo la regeneraçon d'arbles<ref>{{Citar lhibro|url=https://books.gogle .com.br/books?id=U6CboHxF0oIC&pg=PA167&lpg=PA167&dq=qual+de ls+biomas+de la+tierra+acha+que+fui+mais+fuortemente+anfluenciado&source=bl&ots=b002JKnQXs&sig=YbYLd9zZM30S8C8_LhBKaxrpyfk&hl=t-BR&sa=X&bed=0ahUKEwj_2KzoY3UAhUGDZAKHQXHA54Q6AEINDAA#b=onepage&q=qual%20dos%20biomas%20da%20terra%20acha%20que%20foi%20males%20fortemente%20influenciado&f=false|títalo=Fundamientos an Ecologie|ultimo=Harper|purmeiro=Colin R. Townsend {{!}} Michael Begon {{!}} John L.|data=2009-01-01|eiditora=Artmed Eiditora|lhengua=t|isbn=9788536321684}}</ref> . Al cessar de las chubas, la begetaçon çancadielha seca cula mesma rapideç de sou crecimiento, fornecendo palha de fácele cumbuston, desta forma faborecendo l'ocorréncia d'ancéndios spontáneos ó por açon houmana, las queimadas. Ua de las mais famosas sabanas de la África ye l bioma de l [[Serengueti]] cun arbles baixas, mas an grande númaro, bastante spinhosas i de fuolhas reduzidas an tamanho, hai la predomináncia de l [[cato]], de la [[acácia]], de la [[palmeira]] i arbles de grande porte cumo l [[baobá]], [[marula|maruleira]] qu'aparecen an alguns ecossistemas de la sabana africana. La sabana africana aparece na region frunteiriça antre la [[floresta]] mais densa i l [[zerto]] ne ls trópicos, acupando ua faixa bastante grande de l [[cuntinente africano]] zde lheste l'oeste, de l [[Sudan]] als Grandes Lhagos. La [[fauna]] <ref>SHUTZE, Heilke. ''Field Guide to the Mammals''. Struik Books: 2005.</ref> de la sabana africana ye cumpuosta por [[mamífero]]s [[heirbíboros]] de grande porte (cumo l [[búfalo]], la [[girafa]], l [[rinoceronte]] i l [[alifante]]), mamíferos [[heirbíboros]] (cumo la [[zebra]], l [[ampala]], l [[gnu]] i [[antílope]]s), mamíferos [[felinos]] predadores (cumo l [[lhion]], l [[lheopardo]] i l [[guepardo]]), mamíferos [[canídeos]] (cumo l [[mabeco]] i [[chacal]]), [[abes]] (cumo l [[falcon]], la [[águila]], l [[cuorbo]] i l [[abestruç]]). ====Sabanas de l Brasil i América de l Sul==== {{Begetaçon de l Brasil}} L [[cerrado]] [[brasil]]eiro ye un tipo de sabana, sendo l segundo [[bioma]] mais amenaçado de l paíç. D'acuordo cul IBGE (2012), las sabanas de l Brasil recíben ls seguintes nomes lhocales: "[[cerrado]]" (ne l Brasil Central), "[[tabuleiro]]", "[[agriste]]" i "[[chapada]]" (na Region Nordiste); "[[campina]]" ó "gerales" (ne l norte de Minas Gerales, Tocantines i Bahia) i "[[lhabrado]]" (an Roraima).<ref name="IBGE 2012"/> Tipos de sabana qu'ocorren na region de l [[Cerrado]], d'acuordo cul IBGE (2012), cun nomes regionales antre parénteses:<ref name="IBGE 2012"/> * Sabana Florestada (Cerradon) * Sabana Arborizada (Campo Cerrado, Cerrado Ralo, Cerrado Típico i Cerrado Denso) * Sabana Parque (Campo-Sujo-de-Cerrado, Cerrado-de-Pantanal, Campo-de-Murundus ó Coboal i Campo Rupestre) * Sabana Gramíneo-Lhenhosa (Campo-Lhimpo-de-Cerrado) Antretanto, notar que, de la lhista arriba, son caratelizadas de fato cumo sabana, ne l sentido usual de l termo, solo las catadories Sabana Arborizada i la Sabana Parque. An giral, l [[Cerradon]] ye cunsidrado ua begetaçon [[floresta|florestal]], i l [[campo lhimpo (begetaçon)|campo-lhimpo]] ye cunsidrado cumo begetaçon de [[campo]]. Outras begetaçones semelhantes la sabana (ambora nun cunsidradas assi splicitamente pul IBGE) fura de la ária de Cerrado ancluen, ne l Brasil:<ref name="IBGE 2012"/> * [[Stepe|Estepe (subtipos Arborizada i Parque)]], ne ls [[Campos Sulinos]] * [[Campinarana|Campinarana (subtipos Arborizada i Arbustiba)]], na [[Amazónia]] * [[Sabana-stépica|Sabana-Stépica (subtipos Arborizada i Parque)]], an bárias regiones Outras regiones [[neotropical|neotropicales]], fura de la ária de l [[Cerrado sentido amplo]] i floristicamente defrentes deilha, nas quales ocorren begetaçon de sabana, ancluen: ls [[Llanos|Llanos benezuelanos]], ls [[Prainada beniana|Llanos de Mojos]] bolebianos (que chegan até [[Corumbá]], MS), la [[Gran Sabana]] de l [[praino de las Guianas]] (que chega até [[Amapá|AP]], [[Pará|PA]] i [[Roraima|RR]]), las sabanas amazónicas ([[campinarana]]s) i l [[Pantanal]].<ref>WALTER, B. M. T. (2006). ''Fitofesionomies de l bioma Cerrado'': síntese treminológica i relaçones florísticas. Tese de Doutorado, Ounibersidade de Brasília. p. 22-23. [http://repositorio.unb.br/bitstrean/10482/3086/1/2006_BrunoMachadoTelesWalter.pdf lhink]{{Lhigaçon einatiba|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}.</ref> ===Sabanas temperadas=== Sabanas temperadas, biomas lhocalizados an lhatitudes médies de ls cinco cuntinentes, caratelizadas por possuíren un clima de berano mais húmido i ambiernos mais secos: * [[auga]]: semiáridas * temperatura: ua staçon temperada i ua mais caliente. Ambiernos frius. * tierra: fértil * plantas: gramíneas * animales: mamíferos, páixaros, réteis i ansetos. ===Sabanas mediterráneas=== Sabanas mediterráneas, son biomas lhocalizados an lhatitudes médies, an regiones cun clima mediterráneo. Se caraterizan por: * auga: semiáridas * tierra: pobre * plantas: begetaçon andémica custituída puls chamados "chaparral", "matorral", "maquis" ó "garrique" (dependendo de l paíç): arbustos perenes de l tipo ''sclerophylla'' i pequeinhas arbles. Este tipo de sabana ye un de ls mais amenaçados de l planeta, pus ten sofrido grande degradaçon i perda de ''habitats'' debido a cortes scessibos para oubtençon de lhenha, scesso de pastoreio, cumbersones agrícolas, ourbanizaçon i antroduçon de speces sóticas. ===Sabanas pantanosas=== Sabanas pantanosas, son ecossistemas lhocalizados an regiones tropicales i subtropicales de ls cinco cuntinentes, cun frequentes inundaçones. Se caraterizan por: * auga: mui húmidas * clima: tropical * tierra: rico ===Sabanas muntanhosas=== Sabanas muntanhosas se ancontran an altitudes eilebadas (zonas alpinas i sub-alpinas) an defrentes regiones de l planeta. Se caraterizan por tenéren eiboluído de forma eisolada debido a las cundiçones climáticas an detreminadas altitudes i, frequentemente, albergan muitas speces andémicas. Las plantas caratelísticas destes ''habitats'' mostran adataçones tales cumo: struturas an forma de roseta, superfices cerosas i fuolhas pubescentes. {{refréncias}} ==Ber tamien== *[[Cerrado]] *[[Floresta]] *[[Zerto]] *[[Stepe]] *[[Pántano]] *[[Taiga]] *[[Tundra]] {{rabisco}} [[Catadorie:Biomas terrestres]] [[Catadorie:Geografie de la África]] [[Catadorie:Pradaries de la África]] hnyvb0jbe2f5a1q88srmozqc28yoza5 República Checa 0 11654 106819 99343 2026-05-26T16:12:46Z ~2026-28950-60 15246 /* */ gy 106819 wikitext text/x-wiki {| border=1 align=right cellpadding=4 cellspacing=0 width=300 style="margin: 0 0 1em 1em; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" |+<big>'''República Checa'''</big> |- | style="background:#efefef;" align="center" colspan=2 | {| border="0" cellpadding="2" cellspacing="0" |- | align="center" width="140px" |[[Fexeiro:Flag of the Czech Republic.svg|left|150px]] | align="center" width="140px" |[[Fexeiro:Coat of arms of the Czech Republic.svg|left|90px]] |} |- | align="center" colspan=2 |[[Fexeiro:EU-Czech Republic.svg|left|290px]] |- | '''Lhéngua oufecial''' || [[Lhéngua checa|Checo]] |- | '''Capital''' || [[Praga]] |- | '''Área'''<br /> |78 871 km²<br /> |- | '''Populaçon'''<br />&nbsp;- Total:<br />&nbsp;- Densidade: | <br />10 610 947 <br />134 ab./km² |- | '''Moneda''' <br /> | [[Corona checa]] |- |align="center" colspan=2 | Hino nacional: Kde domov můj? |- |} La '''República Checa''' (an checo, ''Česká republika'') ye un paíç localizado na Ouropa central, cuja capital ye Praga. {{Paízes de la Ouropa}} [[Catadorie:Paízes de la Ouropa]] t0qe0wt8jsuu3p3l2wvfm7wil6ffl20 Myanmar 0 12496 106816 106797 2026-05-26T14:42:49Z ~2026-30875-10 15270 gg 106816 wikitext text/x-wiki Myarmar,mianmar ó Birmánia ye un paíç de la ásia localizado con [[China]],[[Bangladexe|Bangladesh]],[[Índia]],[[Tailándia]] i [[Laos]].<ref><nowiki>https://pt.wikipedia.org/wiki/Simbologia_vexilol%C3%B3gica</nowiki></ref> [[Fexeiro:Flag_of_Myanmar.svg|miniaturadaimagem|alt=Bandeir|Bandeira]] Bandeira he1wyz4853cfr71o0lc73hbvlqatilk 106817 106816 2026-05-26T14:43:54Z ~2026-30875-10 15270 3t 106817 wikitext text/x-wiki Myarmar,Mianmar ó Birmánia ye un paíç de la ásia localizado con [[China]],[[Bangladexe|Bangladesh]],[[Índia]],[[Tailándia]] i [[Laos]].<ref><nowiki>https://pt.wikipedia.org/wiki/Simbologia_vexilol%C3%B3gica</nowiki></ref> [[Fexeiro:Myanmar_w1_locator.svg|miniaturadaimagem|alt=Localizaçon|Localizaçon]] [[Fexeiro:Flag_of_Myanmar.svg|miniaturadaimagem|alt=Bandeir|Bandeira]] Bandeira dfu3shgzkfnn5cw8jieicprbqb72q0g