Biquipédia mwlwiki https://mwl.wikipedia.org/wiki/Biquip%C3%A9dia:P%C3%A1igina_percipal MediaWiki 1.47.0-wmf.19 first-letter Multimédia Special Cumbersa Outelizador(a) Cumbersa outelizador(a) Biquipédia Cumbersa Biquipédia Fexeiro Cumbersa fexeiro Biqui Cumbersa Biqui Modelo Cumbersa modelo Ajuda Cumbersa ajuda Catadorie Cumbersa catadorie Portal Cumbersa portal TimedText TimedText talk Módulo Cumbersa módulo Evento Evento Discussão Xintoísmo 0 341 108409 108292 2026-09-11T12:55:08Z ~2026-46122-75 15490 108409 wikitext text/x-wiki [[File:Meiji-Torii-2018.jpg|thumb|200px|Templo xintoísta de Meiji, ne l çtrito de [[Shibuya]], [[Tóquio]].]] '''Xintoísmo''' ye la [[religion]] tradecional de l [[Japon]], la sola religion que puode ser cunsidrada genuínamente japonesa, streitamente lhigada a la cultura i modo de bida japonés. Shintou (神道) an [[lhéngua japonesa|japonés]] quier dezir "bie de l diuses", l purmeiro [[kanji]] ye shin (神), l mesmo kanji para [[kami]] (que quier dezir "dius"). L segundo kanji ye tó (道), que quier dezir camino. L Xintoísmo, custitui un cunjunto de fés i práticas relegiosas de tipo [[animismo|animista]] debido la auséncia de eilemientos cumo códigos de lheis splícitas, filosofie testualmente definida, profetas ó un lhibro sagrado más eilaborado. Antretanto la eimensa anfluéncia xintoísta ne l cumportamiento i ne l modo de bida de l japoneses, percetible nun solo an sous dibersos rituales mas an todos ls aspetos de la sociadade i de la bida, bien cumo sue ampla abrangéncia an sou paíç de ourige, garante la esta cuncepçon místico-filosófica l statuto dua de las grandes religiones de l mundo. Defrente de l Budismo, que ténen ourige andiana i anfluéncia chinesa, l Xintoísmo ye dominante solo an sou paíç de ourige, ambora sue prática nun amplique ne l abandono ó repúdio la outras formas de fé. Nun se trata dua cuncepçon sclusibista, cumbibendo pacificamente i até cumplementarmente cun outras práticas [[relegion|religiosas]]. L studo de l Xintoísmo ye bital pa l antendimiento de la cultura japonesa, sue bison de mundo detremina buona parte de l cumportamiento nipónico, cumo sue capacidade de adataçon i absorçon de nuobas eideias al mesmo tiempo que preserba las antigas, sue buona recepçon la nuobas culturas i eideias, sou cumportamiento que baloriza la ética i la salude i sou sentimiento de [[nacionalismo]]. L termo japonés Kami (dius) quier dezir "algo eilebado", "debino", "superior" "absoluto". Nun eisiste traduçon percisa mas l termo ye atrebuído als spritos sagrados, diuses i debindades an giral. Cumo acuntece muitas bezes cun traduçones, mui de l seneficado oureginal de l termo puode se perder, i talbeç l melhor a ser feito, ne l causo de l cunceito de kami, ye nun traduzi-lo, i si antender que tipo de seres sprituales son anglobados ne l cunceito de kami. Pesonaiges houmanos que rialízen grandes feitos, heiróis, i l própio amperador, çcendente direto de AMATERASU, recíben beneraçon cumparable la de l kami. Ne l causo de l héirois l feito puode ser de qualquier orde, melitar, social ó artístico, podendo esta celebridade recebir santuários. Mas lhembremos que esso nun seneficaba torna-lo eiquibalente a un Kami oureginal-absoluto (dius), pus nun se perde la noçon de l lhemite que l separa dun ser houmano. Apesar desso na berdade l que se admira nun ye l personaige houmano an si, mas si la sue parte debina que l premitiu rializar l que quier que tenga feito. L Xinto nun se propagou de forma seneficatiba para fura de l território japonés, porque ye ua religion nacionalista por eiceléncia. Inda assi, anfluenciou fuortemente praticamente todas las religiones que yá chegórun al [[Japon]], anclusibe alguas que se popularizórun depuis an outros países, cumo por eisemplo la [[Messiánica|Eigreija Messiánica]], l [[Budismo]] [[Tierra Pura]] i l [[Seicho-Ne l-Ie|mobimiento Seicho-Ne l-Ie]]. == Stória == {{artigo percipal|[[Stória de l Xintoísmo]]}} De ouriges eimemoriales, l Xintoísmo passou por dibersas fases eibolutibas an sue stória, zde las ouriges até a la atualidade. Las ouriges más antigas de l xintoísmo son çcoincidas, mas acradita-se que ampeçou la se formar probablemente ne l período [[Jomon]]. L [[Budismo]] fui antroduzido ne l [[seclo VI]] i trouxe grabes cunsequéncias pa l Xintoísmo. Benido de la [[Coreia]], apersentado al [[amperador]], l Budismo, anque alguas resisténcias einiciales, acabou por triunfar, tenendo serbido para la cunsulidaçon de l poder amperial, cul apoio de l gobernantes lhocales. Apesar çto, la tendéncia giral, i más cunforme a la mentalidade de l [[Ouriente]], fui la de fundir las dues religiones, mas sob la égide de l Budismo. Durante lhongos seclos, l Budismo ampuso la sue anfluéncia, subreponendo-se a la religion tradecional, que mas nun zapareciu. Face al domínio dua religion strangeira zde lhougo bários pensadores i sacerdotes percurórun mantener la dignidade i l papel zampenhado pula religion tradecional. Na Eidade Média, bários destes pensadores fazirun ua ounion antre ls dous tipos de debindades, mas an sentido cuntrário al yá referido: ls budas éran na berdade ''kami'' ancarnados, que assi deixában l sou stado oureginal para çcíren a a tierra. Ne ls sécs. [[Seclo XBI|XBI]]- [[Seclo XVII|XVII]], bibiu-se un momiento de renacimiento de la cultura japonesa, cul cunsequente afastamiento de anfluéncias strangeiras. Anque l [[Budismo]] nun perder sustancialmente l sou terreno, quedou agora relegado para segundo plano, a fabor dua tendéncia [[Nacionalismo|nacionalista]] que se afirmaba, i que atingirie l sou punto culminante ne l período seguinte. Ne l ámbito de la eideologie perfundamente nacionalista de la [[era Meiji]], la scolha dua religion ouficial recaiu naturalmente subre l Xintoísmo, yá antes aclamado cumo la religion berdadeiramente ouriginal de l pobo japonés, cunsidrado pul regime cumo superior a todos ls outros. Criou-se anton l chamado [[Xintoísmo de Stado]], ua spece de sacralizaçon de l Stado, ó melhor, [[laicizaçon]] de l Xintoísmo. De fato, l xintoísmo fui çpido de l sou caráteler relegioso para se tornar un deber cíbico de reberéncia al Stado i al amperador. L [[xintoísmo statal]] permaneciu an bigor durante alguas décadas. Cumo spresson de l nacionalismo japonés, sacerbou-se particularmente por oucasion de la Segunda Guerra Mundial. Cula derrota de l Japon, precipitou-se l sou porcesso de queda. An [[1946]], fui proclamada la nuoba [[Custituiçon]], pula qual l amperador fui çtituído de todas las prerrogatibas debinas i de to l poder político, tornando-se solo símbolo de la ounidade nacional. == Terminologie == Ne l percípio, esta religion étnica nun tenie nome, mas quando se antroduziu l [[budismo]] ne l Japon durante l seclo VI, un de l nomes que este recebiu fui Butsudo, que quier dezir "l camino de l Buda". Assi, la fin de defrenciar de l budismo, la religion natiba passou a ser chamada xinto, palabra de ourige chinesa, que cumbina dous carateles chineses ([[kanji]]): {{Nihongo|"''shin''"|神}}, seneficando diuses ó spritos (quando lhido solico ye pernunciado "''kami''") i {{Nihongo|"''tō''"|道}}, que quier dezir camino filosófico. Assi, xinto quier dezir "l camino de l diuses". L nome chinés fui scolhido porque na época solo l chinés era scrito ne l Japon, yá que nun habien zambolbido inda la scrita japonesa. == Tipos de xintoísmo == Reconhecen-se bárias spressones de l xintoísmo, que son l resultado de la eiboluçon stórica de la religion, lhugar de la sue manifestaçon i prática relegiosa de l adetos. * ''Xintoísmo de l santuários'': ye l cunjunto de fés que se sprimen atrabeç de las fiestas i de las beneraçones ne ls santuários. Praticamente todos ls santuários pertencen a la Associaçon de l Santuários (Jinja honchó), fundada an Tóquio ne l anho de 1946. * ''Xintoísmo doméstico'': sprime-se ne ls lhares japoneses. Nas casas xintoístas eisiste an giral un pequeinho altar cunsagrado als diuses, l kamidana. Arriba deste altar ancontra-se muitas bezes un amuleto ouriundo de l santuário lhocal, de l Grande Santuário de Ise i an alguns causos. Nestes altares pónen-se oufrendas (saqué, arroç, sal) i recitan-se ouraçones. * ''Xintoísmo amperial'': ye l resultado de l zambolbimiento na casa amperial de la prática de l ritos i cerimónias de l xintoísmo. * ''Xintoísmo popular'': carateliza-se pula auséncia dua sistematizaçon doutrinária i dua ourganizaçon. Ye l tipo de xintoísmo praticado eissencialmente pul andebíduo. * ''Xintoísmo de las seitas'': ye cumpuosto eissencialmente pulas treze seitas reconhecidas pul Stado de l Meiji antre [[1876]] i [[1908]]. Estas seitas ténen an giral un fundador (home ó mulhier). Até al fin de la Segunda Guerra Mundial, ls grupos xintoístas que nun pertencian a ua de las treze seitas nó éran reconhecidos pul Stado, l que gerou la antegraçon de muitos desses grupos nua de las seitas eisistentes. Depuis de la guerra, i tenendo sido declarada la lhibardade relegiosa, alguns grupos stablecírun-se cumo ourganizaçones andependientes. == Scrituras sagradas == L xintoísmo nun ten un lhibro sagrado, cumo la [[Bíblia]] ó l [[Alcoran]]. Hai inda assi un cunjunto de testos subre ls ansinamientos de la religion que recíben l nome de Shinten, "scrituras sagradas", mas nun son cunsidrados testos rebelados ó de caráteler subrenatural. * '''[[Kojiki]]''' ("Anales de las cousas antigas"): datado de 712, ye l testo sagrado más antigo, sendo cumpuosto por trés belumes. * '''[[Nihonshoki]]''' ("Crónicas de l Japon"): fui redigido an [[720]] an chinés an 30 belumes. Tamien coincido cumo ''Nihongi''. * '''Kogo-shui''': cumpilaçon de las tradiçones de l clan de l Eimbe, ua família que junto cula família de l Nakatomi era respunsable puls ritos. La sue redaçon fui cuncluída an 807. Estes lhibros apersentan las narratibas míticas de la tradiçon xintoísta. Ls mitos çcritos refíren- se a un caos primordial an que ls eilemientos se mesclan an massa amorfa i ançtinta, "cumo nun uobo". Ls diuses surgiran desse caos. == Fés de l Xintoísmo == === Kami === {{artigo percipal|[[Kami]]}} L xintoísmo baseia-se ne l culto als ''[[kami]]'' (神). Esta palabra ye frequentemente traduzida por "dius" ó "debindade", l que nun traduç cumpletamente l cunceito, dado que ls kami puode ser tamien fuorças bitales ó spritos de la natureza. Al cuntrário de l diuses de las outras religiones, ls kami nun son ounipotentes ó ouniscientes, tenendo poderes lhemitados. Nin todos kami son buonos. Alguns ''kami'' son lhocales ó coincidos cumo spritos dun lhocal an particular ó a lhugares ([[muntanha]]s, yerbas, [[arble]]s, [[bal]]hes, [[riu]]s, [[mar]]es, ancruzelhadas. Outros repersentan eilemientos ó porcessos de la natureza, cumo por eisemplo, [[Amaterasu]], la diusa de l [[Sol]], [[Tsukiyomi]], diusa de la [[lhuna]], [[Susano]], dius de la [[tormienta]]. Eisisten kami lhigados la fenómenos meteorológicos ([[chuba]], [[bento]] ([[Fujin]]), [[trobon]]...), i kamis associados a la bida houmana ([[bestuário]], [[trasportes]], oufícios, etc.). Ancluen-se inda ne l cunceito de kami ls spritos de homes notables, cumo de ciertos guerreiros. Ls spritos de l antepassados tamien son cunsidrados diuses tutelares de la família ó de l paíç, motibo pul qual ls ritos fúnebres possuen grande relebo. Ls testos xintoístas refíren- se la "oitocentas miríades" de kami (''yaoyorozu ne l kami''); este númaro nun debe ser anterpretado lhiteralmente, pretendendo-se solo transmitir la noçon de que eisisten einúmaros kami. Ls kami nun son percetibles pul ser houmano. Puoden ser debedidos an dous tipos: ls que habitan ne l [[cielo]] (''amatsukami'') i ls que habitan na tierra (''kunitsukami''). Ls purmeiros trazen a a tierra anfluéncias positibas, anquanto que ls segundos manténen-na cumo eilha. L kami más eiminente ye la diusa-sol [[Amaterasu|Amaterasu L-mikami]], antepassada de la família rial japonesa. L sou santuário percipal ye l [[Grande Santuário de Ise]]. === L Home === Çcendentes de l diuses, ls houmanos son pula bison xintoísta, seres la percípio puros i buonos tal cumo sous ancestrales. Nun eisiste cumo ne l Cristandade, l Pecado Oureginal, que ampregna to l ser houmano zde que nace tenendo que ser pureficado pul batismo de la eigreija. Ó la decadéncia dun stado superior, cumo fúrun las eidades de Ouro, Prata, Bronze até chegar la eidade de l Fierro, cumo hai na mitologie griega, sou correlatibo Hindu i sous eiquibalentes Gnósticos, ó l stigma dun sofredor por natureza, cumo ne l causo de l Budismo. Pa l Xintoísmo, l home ten ua natueza eissencialmente spritual. L ser houmano ye cunsidrado filho de l Kami. De fato, las relaçones antre homes i debindades son siempre çcritas an tenermos de antepassados, filhos, nietos, çcendentes. L home ye de la mesma natureza de l Kami, la quien debe la sue bida i la sue felicidade. La bida neste mundo ye cunsidrada cumo algo deseiado puls seres debinos, pul que l home ten l deber de bibir plenamente. Cuntrariamente a la percepçon negatiba de l [[Budismo]] subre la eisisténcia (ber [[Samsara]]), pa l Xintoísmo l tiempo persente ten grande amportança, stá ne l centro de l [[ouniberso]], i l home debe recoincer-le essa amportança, dando balor a la eisisténcia andebidual. Ambora se admita la eisisténcia dun para alhá, este nun ye bisto cumo algo de balor superior la este mundo, mas solo cumo ua rializaçon más purfeita desta bida terrena. Dende que la [[scatologie]] xintoísta seia stremamente baga: stamos delantre dua religion deste mundo, que se centra ne l home bibente pleno i cuncreto anserido nesta bida que percura rializá-la al mássimo yá eiqui. Sendo de la mesma natureza i ourige de l Kami, l home ye naturalmente buono i purfeito. Stá cumpletamente ausente ne l Xintoísmo qualquier eideia de [[pecado oureginal]], que serie un oustaclo al caráteler sagrado de l home i a la sue filiaçon debina. L home nun ye un ser boltado al [[mal]]. Simplesmente, por anfluéncia de spritos malignos, la sue bida neste mundo nun ye plenamente rializada. Sucumbe muitas bezes la tentaçones, cometendo [[crime]]s i açones erradas i dando ourige la [[ampureza]]s. Ten, assi i todo, la possiblidade de triunfar pulas sues própias fuorças, pus de l Kami recebiu naturalmente tendéncias i faculdades para rializar plenamente l bien. Mas, mesmo quando faç l cuntrário, ye fácele regressar a la pureza ouriginal. Bemos que l Xintoísmo, ne l que diç respeito al home, ye perfundamente outimista i balorizador de la eisisténcia houmana i mundana. Quando l kami IZANAGI se banhou nun riu para se lhimpar de las ampurezas de las trebas, dou ourige al mito de la purificaçon. Segundo l Xintó, todo na natureza ye anfluenciado pula pureza i la ampureza, percipalmente l ser houmano. Este debe anton buscar la custante purificaçon cul oubjetibo de la eilebaçon spritual, sola manerie de se tornar merecedor de la ajuda de l diuses. Muitas atitudes de la bida mundana mesmo las neçairas, amplican an ampurezas, percipalmente las associadas cul sangre. Matar animales ó outros seres houmanos torna la pessona ampura, necessitando dun ritual de purificaçon. Até mesmo l parto i la mestruaçon femenina son períodos de ampureza que faç neçaira la prática custante de la purificaçon. Segundo l Xintó, to l balor decorre de la pureza, l ser houmano solo ancontrará la berdadeira eiluminaçon an sou stado puro. La bida na ampureza cunduç la zgrácia i al sufrimiento, gera marcas que atraen spritos malignos i çperta l repúdio i la ira de l diuses. Quando un ser houmano pratica l mal, el stá subre anfluéncia de l Yomi, la eisséncia negatiba de l ouniberso, atrabeç de sues antidades malignas i einergies ampuras. A el resta anton praticar la purificaçon i l reancaminamiento la luç. Pa l Xintó, to l "pecado" nun passa dun sujeira temporária acumulada más tarde, antretanto ls que se antrégan a la maldade, cultibando-la i abnegando-se de la pureficaçon, ambariablemente seran punidos puls Kamis. Aquel que ansiste na maldade acabará tenendo por resultado l çtino de l mundo subterráneo, ls anfiernos, i talbeç la ancorporaçon al Yomi (demonho). Eisisten básicamente 3 tipos de ampurezas, "pecados", que puoden ambolber l ser houmano. Ls WAZANAI son las zgrácias, ls anfortúnios que se abáten sin culpa de l andebíduo, mas ls quales tamien percisan ser lhabados. Ls KEGARI son las manchas an giral de l die la die, la manipulaçon de cadabres anclusibe de animales, la sujeira pul sangre, cundutas lhebianas ó amprudentes. Ls TSUMI son ls "pecados" propiamente ditos, las maldades cometidas deliberadamente. Dessa forma hai ls trés percipales ritos de purificaçon: L HARAI promobe la purificaçon de l "pecados", TSUMI. L rito de l HARAI se baseia na puniçon de SUSANOWO, cul qual guarda semelhanças cumo la ouferta de oufrendas. L MISOGI faç la lhimpeza de las ampurezas oubtidas nun antencionalmente, manchas, ls KEGARI. Tamien ousado para purificar l ser houmano de las çgraças de las quales el puode ser bítima, WAZANAI, sendo esse ritual baseado ne l mito de l banho de riu de IZANAGI. L IMI ye basicamente la abstinéncia de ciertas atitudes ampuras, alimientos, bubidas, ó atebidades que resulten an ampurezas pul menos por algun tiempo. De caráteler poderie-se dezir más prebentibo, ye aplicado percipalmente al KEGARI. === Cosmologie xintoísta === An relaçon a la strutura de l mundo, eisisten dues cuncepçones defrentes, que se cruzan i se tóman muitas bezes an paralelo, sin se cuntradizíren, pus repersentan dues perspetibas defrentes i cumplementares. La purmeira deilhas ye bertical i fala de trés mundos çtintos: la “Alta Planície Celhestre”, morada de l kami de l [[cielo]], de adonde eilhes çcen, para dar paç, orde i felicidade. Ye un mundo çcrito cumo reflexo de l mundo de l houmanos, ua spece de [[Japon]] plenamente guapo i purfeito; segue-se l “Paíç de l Meio de la Planície de l Canheiros”, morada de l homes, adonde ls kami çcírun; por redadeiro, l chamado “Paíç de Yomi”, subterráneo, moradie de l muortos, tierra de máculas i de pecados, adonde habitan ls spritos malignos que anfluencian l home pa l mal. Esta tradiçon ye la percipal de la mitologie xintoísta i reflete ls meios aristocráticos. La segunda cuncepçon ye horizontal, i coloca lhado a lhado l “Paíç de l Meio” i l chamado “Paíç de l Muortos” que, al cuntrário de l que l nome andica, ye ua tierra de delícias, situada para para alhá de l mares, adonde habitan ls spritos purificados de l antepassados, que bejitan este mundo, trazendo felicidade i proteçon als bibentes. Esta cuncepçon ye de cariç más popular. Hai que notar, más ua beç, que l Xintoísmo atribui la amportança fundamental la este mundo. De fato, tanto kami cumo antepassados, ambora habiten noutros planos, cunserban streitas relaçones cul mundo de l houmanos. Ye claro que estas cuncepçones dében ser lhidas, nun de modo físico, sob l qual se tornarian ultrapassadas, mas de modo metafísico, cumo na religion cristiana. === La natureza === Hai que reconhecer que l home bibe grácias a la natureza, a todo quanto eilha le fornece, pul que la sue atitude debe ser de perfunda gratidon i reberéncia. Mesmo quando la natureza se zamfreia, l ser houmano ye fuorçado a reconhecer que mui maiores son ls benefícios que deilha recibe. L home, anque to l sou abanço [[Tecnologie|tecnológico]], nun ten poder pleno, i debe reconhecer la sue houmildade, nun sprito de coeisisténcia pacífica. Hai einúmeras debindades lhigadas a eilemientos naturales, l que atesta que todo ye gobernado puls kami. Lhougo, la natureza rebiste un caráteler sagrado, regendo-se por ua bontade i sensiblidade própias, por ua spiritualidade misteriosa, más de l que propiamente por lheis naturales. Sendo que to la natureza çcende de "kamis" assi cumo la houmanidade, chimpa claro que todo stá anterligado tenendo cumo ourige an quemun un ancestral debino. Assi sendo l ser houmano i la natureza, sous eilemientos, minerales, begetales i animales, son parientes. La bida dessassociada de la natureza ye ancumpatible cul Xintó, l ser houmano nun debe cumbaté-la ó transformá-la sin necidade bital. Ye quemun als praticantes xintoístas l retiro para ambientes adonde puodan promober la antegraçon cula natureza, ua forma de purificaçon, eilebaçon spritual, i ouportunidade para reflexon i meditaçon. Cumo yá fui dezido na antroduçon, l Xintó i la própia cultura japonesa pregan que sendo la natureza sagrada, sue çtruiçon ye andeseijable, i nun eisiste l sentimiento de hostilidade inerente recíproca amperante ne l oucidente. Outra prática bastante disseminada ye la deificaçon de determinados eilemientos naturales an special. Cumo por eisemplo la arble que repersenta un família ó un peinha que acupa lhugar de çtaque an determinada cidade. Percipalmente na antiguidade, era tradecional an muitas aldés la beneraçon de algun "ícone" que repersentasse bien sou poboado ó dinastie. L cumportamiento xintoísta ye tan abesso la anterferéncia ne l cenário natural, para el ye sagrado i purfeito, que qualquier atebidade que amplique an outilizaçon ostensiba de l recursos naturales debe ser recumpensada ne l mínimo cula custruçon dun templo dedicado la natureza. === Las Montanhas === Las montanhas ne l Japon son mui numerosas i stan ambolbidas ne ls aspetos de la bida diária, ye deilhas que brotan ls rius, i son cunsidradas sagradas. Nun son kami an si, mas si moradies de kami. L território montanhoso ye tan respeitado que mesmo hoije an die, l alpinismo nun ye ua atebidade mui difundida pul pobo japonés, i esso nun paíç adonde ye defícel ber to un hourizonte lhibre de la persença de montanhas. Ye mui quemun la cuntruçon de templos nessas regiones, assi cumo cerimónias de deificaçon i requisiçon de buonas colheitas a la "diusa de l arrozal" que bibe nas muntanhas. Nas lhendas japonesas las muntanhas acúpan lhugar de çtaque na associaçon cun grandes zafios, buscas i peregrinaçones. == Moral de l Xintoísmo == Cumo benimos, l home ye cunsidrado cumo naturalmente buono i puro, partecipante de la natureza de l [[kami]], i que l [[pecado]] i la [[ampureza]] se dében la anfluéncias malignas de l [[spritos]] habitantes de l mundo anferior. Por esso, l home recibe diretamente de l kami ua cumponente natural, un eideal celhestre a ser rializado nesta bida, modelo de bibéncia dado i aceite cumo meta, i que repersenta la lhigaçon de la bida houmana a la bida debina. Este ye l maior cunceito [[moral]] de l Xintoísmo, l chamado ''michi'', termo que quier dezir “camino”. Trata-se dun eideal de justícia i de caráteler, de que naide se debe afastar, eilemiento básico de la bida xintoísta i de l própio culto. L ''michi'', oubediéncia al curso de la [[natureza]], rebiste-se dua strema simplicidade i naturalidade. Pa l Xintoísmo, la bida solo alcança l sou sentido i la sue finalidade se fur bibida na [[pureza]], que ye l sou stado natural. La bida que nun lheba esto an cunta ye radicalmente antixintoísta i nó agrada als kami que, çgostosos, puoden mandar bários tipos de çgraças para abisar l pecador, i até mesmo castigá-lo. Percura-se esse eideal de pureza, tanto corporal cumo mental i spritual, que lheba l home a la sue plenitude. Ambora l home nun puoda cuntrolar todo l que acuntece i puode danificar la sue pureza, ten la respunsablidade de percurar bibir ua bida outenticamente xintoísta, reta, clara i hounesta, segundo la buntade de l kami. Bítima de fuorças que le scapan, l home corrompido ye alguien que deixou de pertenecer, durante algun tiempo, al mundo de la [[bondade]] i de la [[felicidade]], tenndo, mas, l dreito de tornar a el. Por esso, l [[pecado]] i la falta moral, ambora reconhecidos, rebísten un caráteler defrente de l que ténen pa ls oucidentales. Aqueilho que puode danificar la pureza puode ser de caráteler boluntário ó amboluntário. Las faltas boluntárias son berdadeiros [[pecado]]s, de la respunsablidade daquel que ls pratica, i cháman-se ''tsumi''. Las faltas ambeluntárias nun fázen, claro stá, la pessona ancorrer an eigual respunsablidade, ambora eilha puoda tener cuntribuído pa la situaçon, debido a la sue mala cunduta ó amprudéncia. Ancluen-se neste grupo las calamidades ó zgrácias (''wazawai'') i las manchas, ampurezas (''kegari''), adquiridas por cuntatos cun eilemientos cumo la [[cadáber]], l [[sangre]], las relaçones carnales, etc. Estes males, cumo benimos, ténen ourige ne l mundo anferior, que ambia las calamidades i ampurezas i ancita als crimes. Para afastar la sue nefasta anfluéncia, rializan-se bários tipos de [[eisorcismo]]s. Esto, que parece ua cunfuson antre mal moral i acuntecimientos fortuitos, ten la sue justificaçon ne l preceito fundamental de la pureza que, para muitos pensadores xintoístas, se subrepone als [[rito]]s i al [[culto]]. Todo esto ye la cuncepçon giral acerca de la moralidade. Ne l que se refre al cuncreto, las cuncepçones morales rigidos de l Xintoísmo apersentan bastante pobreza, pus nun se ancóntran códigos morales definidos propiamente ditos, cumo eisisten noutras religiones ourientales, cumo l cunfucionismo, por eisemplo. L ''michi'' apersenta-se cumo algo mui bago i simples, l que puode lhebar a pensar que l Xintoísmo rejeita perpositadamente qualquiera tipo de regras cuncretas de moral. Mas, a este respeito, un grande teólogo xintoísta, Motori ([[1730]]-[[1801]]), apersenta ua teorie antressante. Diç el que ls homes fúrun naturalmente dotados puls kami de coincimiento de l que dében ó nun fazer, pul que nun percésan de códigos morales. Se percisássen de tal cousa, serien anferiores als animales que, ambora an grau anferior, sáben cumo dében proceder. La ouséncia deliberada dun código moral ne l Xintoísmo ye, para Motori, motibo de proua, pus quier dezir que als japoneses basta-les seguíren la moral de l coraçon i de l sprito puro, neilhes anscrita puls kami. Ls chineses i outros, por eisemplo, cun las sues abundantes teories morales, solo mostrában que éran, na berdade, pessonas perbersas i deprabadas. == Culto == === Finalidade de l culto xintoísta === Las práticas de l Xintoísmo ténen la finalidade de se dirigiren als kami, para que scuten la ouraçon de l fiéis. Las ouraçones puoden tener dibersos sentidos: pedidos, muitas bezes relacionados cula bida de l die-la-die ó cun algua ocasion amportante; açones de grácias, por un benefício cuncedido, ua meta atingida, un oustaclo ultrapassado; promessas de açon fetura an fabor de l homes i de la sociadade; tentatibas de aplacar la fúria de l kami, eirritados por algo; ó, mui simplesmente, pa ls lhoubar, rendendo-les houmenaige sincera, sin sperar propiamente nada de especial an troca. Atrabeç de bários eilemientos, ls fiéles puoden stabelecer relaçon cun ls kami, relaçon muitas bezes de caráteler filial, an que ua debindade ye tutelar de dada region ó lhocalidade. Ls “paroquianos” stablécen especial lhigaçon cun esse kami, que ls atende i portege, ne ls más bariados acuntecimientos de la sue bida. === Organizaçon sacerdotal === Ls [[santuário]]s ténen al sou serbício un númaro bariable de [[sacerdote]]s, que neilhes oufician de bários modos. Son zeignados pul termo ''kannushi'', que quier dezir “pessona que pertence al kami”, ó anton pul termo chinés ''shinkoki'', “pessona cuja profisson ye serbir la debindade”. La sue percipal funçon ye la de serbir i adorar ls ''kami'' i serbir cumo un eilo antre eilhes i ls crentes atrabeç de la eisecuçon de l ritos ne ls santuários, bisando assegurar la proteçon de l pobo japonés i de l [[amperador]]. Nun questuman falar an público, tenendo sido mesmo proibidos desso an [[1885]], ne l cuntesto de l Xintoísmo de Stado. Hoije an die, mas, ls sacerdotes pregadores ampeçan a ser apreciados. Nun son cunsidrados cumo xefes ó guias sprituales, mas solamente cumo oufeciantes de atos de [[culto]], a pedido de l fiéles i an sou benefício. L [[sacerdócio]] xintoísta ye abierto a las [[mulhier]]s. Las sacerdotisas ténen mesmo tendéncia a oumentar, ancontrando-se alguas delantre de grandes [[templo]]s. L sacerdócio feminino zambolbiu-se ne l Japon apuis de la [[Segunda Guerra Mundial]]. Para para alhá de sacerdotisas, las mulhieres puoden inda ser ''mikos''. Ua ''miko'' ye ua birge que lheba ua bida monástica, ajudando ls sacerdotes a eisecutar ls ritos ne ls templos i eisecutando ls beilados sagrados. Eisercen estas funçones durante cinco la dieç anhos. Ls sacerdotes reparten-se por bárias catadories. La más eilebada ye la de Princesa cunsagrada al ''kami'', ua princesa birge de la família amperial. Atualmente, solo eisiste ua, ne l santuário de Ise. An seguida, tenemos l Grande Sacerdote, delantre de cada santuário, i depuis l restante clero, que se reparte por funçones defrenciadas. Hoije an die, berifica-se ua nuoba preocupaçon an rebitalizar l Xintoísmo i ls santuários, buscando nuobas tendéncias, pul que se ten agora grande cuidado cula perparaçon anteletual i teológica de l candidatos a sacerdotes. Ls regulamientos atuales prebénen bários diplomas possibles, de l quales pul menos un ye eisigido als sacerdotes, que solo l oubténen apuis de bários anhos de studo an [[ounibersidade]]s ó anstitutos speciales. Hoije an die la formaçon dun sacerdote xintoísta ye garantida pula frequéncia dun curso na [[Ounibersidade de Kokugakuin]] ó de la [[Ounibersidade de Kogakkan]]. Ls sacerdotes, ua beç cunsagrados, manténen las sues funçones habitualmente to la bida, mesmo nun sendo oubrigados la eisercé-las. Moran fura de l santuário, cun sceçon de l Grande Sacerdote. Ls sacerdotes xintoístas nun son oubrigados a lhebar ua bida de [[castidade]], podendo [[Casamiento|casar]] i fundar ua [[família]], l que giralmente fázen. Las bestes sacerdotales apersentan grande beleza artística, de raízes ne ls seclos passados, mas solo son outilizadas ne ls santuários i an ocasiones speciales na rue. La andumentária pa l culto chimpa cumpleta cun un toucado special i çapatos própios. Subre a tiesta dun "Yamabushi", coloca-se ua pequeinha caixa preta chamada "tokin", que ye amarrada a la sue cabeça cun un cordon preto. Durante las cerimónias, ls sacerdotes questuman trazer tamien ua spece de cetro de madeira, que ten un seneficado purificador, mas subre l qual nun recai qualquier tipo de beneraçon. Fuora de las funçones rituales, ls sacerdotes nun usan qualquier tipo de senhal sterior, que ls çtinga de l [[leigo]]s. === Ls santuários === Ls [[santuário]]s xintoístas spalhan-se por to l [[Japon]], custituindo lhugares pribilegiados de culto. Mas, ambora surjan por to l lhado, ténen giralmente algua rezon special para eisistir: un fenómeno natural, un acuntecimiento stórico ó mítico, a simples deboçon pessonal ó l patronato político. Tamien ls hai motibados por rebelaçones an suonhos, ó porque simplesmente era neçairo un lhugar de culto naquel lhocal. Quando l lhocal de custruçon dun nuobo santuário ye scolhido, pon-se an prática ua série de ritos, çtinados a purificar l lhugar i a ambocar la persença de l kami, para que se dine benir habitar naquel sítio. Se más tarde fur decidido deixar aquel santuário ó mudá-lo para outro lhugar, eisisten ls ritos ambersos, puls quales se cumbida delicadamente l kami a retirar-se. L santuário ancontra-se na base de l Xintoísmo. Ye nesse lhocal que la debindade habita i que scuita ls sous fiéis, i ye tamien centro de lhigaçon de la quemunidade i de partilha de eidantidade. Neste cuntesto, puoden çtinguir-se trés grandes tipos de santuários, cunforme la abrangéncia que possuen: * ls de dimenson lhocal, centros de partilha dua quemunidade reduzida, adonde se benera l kami de la lhocalidade. Este tipo de santuário cungrega an torno de si las pessonas de la [[aldé]], que senten ua filiaçon quemun an relaçon a la debindade. L santuário aparece cumo lhocal de streitamiento de relaçones antre kami i paroquianos. * santuários de tipo particular, más abrangentes, percurados por motibos cuncretos i determinados, cumo l éxito ne ls [[negócio]]s ó ne ls [[studo]]s, ó outro tipo de proteçon special. Este género de santuários ancontra-se por to l Japon. * por redadeiro, ls grandes santuários nacionales, çtino de peregrinaçon de milhones de pessonas, todos ls anhos, de l quales l más amportante ye l de Ise, yá referido, an honra de la diusa Amaterasu, i que stá diretamente lhigado a la casa amperial. Para alhá destes, hai inda templos dedicados la kami de guerra, a balores marciales ó an honra de pessonas notables, a quien se peden fabores specíficos. L santuário ye antendido cumo un lhocal adonde las pessonas se bénen “refrescar” spiritualmente. Neilhes, stá-se an perfunda quemunhon cula [[natureza]], que abre l home a ua [[spiritualidade]] plena i a la eidantificaçon pessonal cun ls kami. Ls templos xintoístas puoden assumir las más dibersas formas i tamanhos, mas apersentan ciertos aspetos an quemun. Todos eilhes son custituídos por un eidifício, ó un cunjunto deilhes, anseridos nun spácio ambolbente, rodeados pula [[natureza]]. Ténen particular amportança las [[arble]]s, percipalmente la arble sagrada, sakaki, outilizada an muitos de l rituales. L spácio an buolta de l eidifício percipal ye por bezes mui stenso, i apersenta-se debedido an bárias partes. Al lhongo de l camino, que nunca ye an lhinha reta, ancontra-se ua série de defrentes eilemientos separadores, que marcan tamien etapas dua caminada spritual. San eilhes: * ls ''[[torii]]'', mui caratelísticos de l templos japoneses, que son ua spece de portales sin puorta, custituídos por dous postes berticales i dues trabes horizontales. Aparece un de eimediato ne l ampeço de l camino i depuis giralmente más dous, ó mesmo ua grande fila deilhes. La série de ''[[torii]]'' repete-se para cada bie de acesso al santuário; * puontes, por bezes bárias, até se chegar al templo alguas monumentales i mui eilaboradas. La auga ye un eilemiento purificador, pul que ls cursos de auga ambaixo de las puontes custituen ua eficaç barreira contra to la ampureza; * barreiras i paliçadas, cun puortas, que simbolizan la antrada ne l lhocal sagrado, reserbado al home puro. Ancontran-se tamien jardines, lhagos, lhanternas. Inda antes de se chegar al eidifício percipal, depara-se un tanque de [[auga]] lhimpa, giralmente abrigado por un alpendre, ne l qual ls fiéis se lhában, purificando-se de todas las ampurezas i pecados, serbindo-se, para esso, dumas cucharas cumpridas de [[bambu]], para tirar la auga. Ye questume tamien, an ocasiones solenes, lhibertar [[abe]]s, [[peixe]]s i outros animales. Chegamos, finalmente, al eidifício de l templo. Puode haber bários, nun mesmo santuário, dirigidos a defrentes kami. Ténen giralmente dimensones modestas, nun oustante la grande dibersidade de tamanhos. San custituídos por trés seçones: * ua sala de ouraçones ''([[Haiden]])'' pa ls fiéles, adonde eilhes dirigen las sues preces al kami. A la antrada stá ua grande caixa de madeira, para depositar moedas, i un campana, lhigado a ua cuorda, que sirbe para adbertir l kami de la persença de l fiel; * ua sala de oufrendas, reserbada als [[sacerdote]]s ''([[Heiden]]); * ua sala más pequeinha ''([[Honden]]), nunca bejitada, cunsidrada la morada física de l kami, i adonde puoden star depositados oubjetos simbólicos, cumo [[speilho]]s, [[jóia]]s ó [[spada]]s, ambólucros adonde reside l sprito de la debindade. L speilho, particularmente, ye cunsidrado morada pribilegiada de l sprito debino, i ten ourige mui antiga, sendo yá mencionado na [[mitologie japonesa]]. Alguns templos prebénen ne ls sous statutos séren totalmente reconstruídos periodicamente. Ye l causo de l templo de Ise, reconstruído de binte an binte anhos. Essa ocasion ye rodeada de ritos própios, para cumbidar l kami a mudar de residéncia. Ambora reconstruídos, ls templos manténen l stilo de l anterior, pul que ls nuobos nun difíren de l antigos i ouriginales. Alguns santuários possuen tamien ua spece de [[museu]], nun ralas bezes repleto de peças de grande balor, cunsidradas spólio de la debindade. Ls ritos eisercidos ne ls santuários, anque mui dibersos, apersentan l seguinte squema: l sacerdote, depuis de purificado, amboca l kami. Faç oufertas propiciatórias, de bubidas i alimientos, la que se segue la ouferta de jogos, beilças i repersentaçones, para antretener la debindade. Ne l fin, l kami ye cumbidado a retirar-se, seguindo-se ua refeiçon fraterna. === Ritos de purificaçon === La purificaçon ye ua prática fundamental an to la prática xintoísta. Ye por eilha que l home se lhiberta, regressando al sou stado einicial de pureza, la que ten dreito. Pa la purificaçon, que antecede qualquier ato relegioso, particular ó quemunitário, outilizan-se dibersos ritos, que assumen formas defrentes. Ls kami nun suportan la ampureza, pul que se eiserce siempre un cunjunto de práticas purificatibas antes de l culto propiamente dezido, que tornan puros ls partecipantes, ls oubjetos i las oufrendas. Ls ritos de purificaçon assumen trés formas çtintas: * l misogi, que cunsiste na purificaçon por meio de la [[auga]]. La auga ye tenida cumo poderoso eilemiento purificador, fé yá mui antiga, pus ye referida na mitologie: l dius Izanagi, depuis de fujir de l anfernos, banhou-se na auga dun riu, para se purificar de las eimundícies cuntraídas naquel lhugar. Al banhar-se ó lhabar-se na auga, l fiel xintoísta oubtén la purificaçon de las ampurezas, tanto de las boluntárias cumo de las amboluntárias. Pula auga, purifica-se l cuorpo i la alma. L misogi ye depuis stendido a nibles sucessibamente superiores: l coraçon, l meio ambolbente, la alma; * l harai, que ye un tipo de purificaçon algo próssimo de l [[sorcismo]]. Ye rializado por un sacerdote, que agita subre l que debe ser purificado galhos de la arble sagrada, sakaki, ó ua bara cun tiras de papel penduradas, ónusa i joga-se un punhado de sal. Por este meio, oubtén-se la purificaçon de todas las manchas, corporales i sprituales, bien cumo l afastamiento de todas las anfluéncias malas. dues bezes por anho, ne l fin de Júnio i de Dezembre, rializa-se ua purificaçon solene, ó grande sorcismo, l chamado ''l-harai''. Ne l recinto de l santuário, reúnen-se muitas pessonas, que recíben uas tiras de cánhamo ó de papel branco (''kirinusa''). Depuis de recitar la ouraçon de purificaçon, l sacerdote agita la bara cun ls papéis, anquanto las pessonas agitan tamien las sues tiras. Estas tornan-se oubjetos de sustituiçon, cuntendo todas las ampurezas, i son lhançadas la [[riu]]s ó al [[mar]]. Nalguns santuários, un eisercício semelhante ye feito cun papéis recortados an forma houmana (''hitogata''), que la pessona passa pul cuorpo, depuis de neilhes tener scrito l nome; * l eimi, que ye un período de [[ayuno]] a ser rializado antes de las cerimónias. Ten duraçon defrente, cunforme la amportança de l rito. Cunsiste an abstener-se de determinados alimientos i bubidas, bien cumo de palabras i açones menos própias. Ye un período de recolhimiento pessonal, eibitando to l tipo de ampureza, sin se oubir música i sin se preocupar cun assuntos que causen fadiga ó sofrimiento. Este tipo de purificaçon ye percipalmente rializado puls sacerdotes, que se retiran para outro lhugar i fázen abluçones. Apuis de este tiempo, qualquier pessona stá ata a partecipar nas cerimónias más amportantes. === Culto andibidual === [[Fexeiro:P4280116 Jyuniso shrine sacred arch.JPG|right|thumb|250px|Templo xintoísta de Jyuniso.]] Na sue bida diária, to l fiel xintoísta ten la oubrigaçon de prestar houmenaige als kami, l que puode ser feito ne ls más bariados lhugares i ocasiones, zde la casa até al templo passando pul campo ó pula rue. Rebesten ua amportança particular las bejitas als santuários, que puoden ser rializadas cun defrentes oubjetibos: prestar cuntas, lhoubar, agradecer ó rogar. Todos ls fiéis ténen cumo deber ir bejitar periodicamente l kami i relatar-le l que le ten acuntecido na bida diária, nun ne l antuito de pedir perdon, mas para simples anformaçon. Ye quemun tamien agradecer grácias recebidas ó lhoubar simplesmente l kami. L pedido de grácias faç-se giralmente an fabor de outra pessona ó de la sociadade, pus cunsidra-se de malo ton pedir para si própio. Las ouraçones tamien nun dében ser mui lhongas, cumplexas, para nun aborrecer l kami. Muitas bezes, son ls sacerdotes ls ancarregados de transmitir las preces a las debindades, debendo saber anterpretar, por senhales dibersos, se la ouraçon fui ó nun bien recebida. La [[adebinaçon]] ye un rito que tamien acumpanha frequentemente l rito andibidual: faç-se atrabeç de baretas numeradas, drento dua caixa, que corresponden la prediçones i cunselhos. Pónen-se an prática tamien ua série de rituales specíficos, antre ls quales l más caratelístico ye l batener de las palmas. Depuis de reberéncias solenes, delantre de l templo de l kami, l deboto bate bárias bezes las palmas, finalizando de nuobo cun reberéncias. Este géstio parece çtinar-se a atrair la atençon de la debindade, mas l sou sentido nun se sgota simplesmente ande. Las oufertas feitas son giralmente de galhos de [[sakaki]],la que se prénden tiras de papel. An sue casa, ls fiéis ténen giralmente un pequeinho altar doméstico (''kamidana''), adonde colocan bários amuletos: un de l santuário lhocal, outro de l grande santuário nacional de Ise, i más algun, cunforme las deboçones i preferéncias. Todas las manhanas, son feitas oufrendas: [[saqué]] ([[augardiente]] de [[arroç]]), arroç, [[sal]]. Acende-se ua lhamparina i fázen-se ouraçones als kami. Un outro questume ye l de las [[peregrinaçon]]es. Ls japoneses aprecian peregrinar, ganhando méritos pula austeridade i pulas pribaçones. Mas ye claro que hoije an die las biaiges son mui más cunfortables. Ye hábito tener un lhibrinho, adonde se registan ls amblemas de l bários santuários percorridos, assi cumo adquirir amuletos, que sírben de recordaçones. == Fiestas == La religion xintoísta comemora un grande númaro de fiestas, cun ua grande bariadade de questumes i de motibos para celebrar. Nun raramente, berifica-se un grande antercámbio antre [[religion]] i [[stado]] cebil: bárias festibidades xintoístas son feitas [[feriado]]s, i al alrobés. Las fiestas debeden-se an dous grupos: las quemunitárias, respeitantes a la populaçon an giral, i las particulares, de ámbito más pessonal i familiar. Dibersos tipos de ritos festibos son celebrados ne ls [[santuário]]s. Cotidianamente, fázen-se cerimónias de oufrendas, de manhana. Ne l purmeiro die de cada més tamien hai ritos própios. Estes son ritos de dimenson modesta. === Reisai === Cada santuário, ua ó dues bezes por anho, celebra ua data festiba, relacionada cul kami ó cul sou templo. L die an que ye celebrada la fiesta puode tener múltiplos seneficados: puode corresponder al die de fundaçon de l [[santuário]], a un die amportante na sue stória ó ser un die associado a la debindade de l santuário. Durante estas fiestas ocorre giralmente ua [[procisson]] de l kami, rezon pula qual las fiestas son tamien chamadas de ''shinkó-sal'' ("Fiesta de la Procisson de l Diuses") ó ''togyo-sal'' ("Fiesta de la Augusta Trabessia"). Ls kami son anstalados nun carro (''hóren'') ó nun palanquin (''mikoshi'') i son passeados pula aldé ó cidade. Junta-se muita giente, que agita galhos de [[arble]] i standartes, fazendo daquele acuntecimiento algo mui quelorido i bistoso. Stabelecen-se lhocales de paraige, pa l kami çcansar. La finalidade deste ato ye simplesmente antretener i adbertir la debindade, pedindo-le, al mesmo tiempo, que cuntine la çpensar la sue proteçon. Estas fiestas son tamien ocasion para jogos, artes i beilças, tenendo special seneficado pa l streitamiento de laços antre kami i paroquianos, i destes antre si. === Fiestas de la Primabera === San bárias las fiestas de la [[Primabera]] (''haru matsuri''). Ne l die [[17 de Febreiro]] zamrola-se la fiesta ''Toshigoi-matsuri'' ne l palácio amperial i an todos ls santuários de l [[Japon]], durante la qual ye feita ua prece que solicita buonas colheitas i la prosperidade de l paíç. === Fiestas de l Berano === Estas fiestas (''natsu matsuri'') son eissencialmente ourbanas i ten cumo percipal oubjetibo afastar las calamidades. Ua de las fiestas de Berano más coincidas ye la fiesta de Gion que se zamrola ne l [[santuário Yasaka]] an [[Quioto (cidade)|Quioto]] ne l més de [[Júlio]] i que anclui ua marcha cun carros ricamente decorados. Segundo la tradiçon esta fiesta tenerie surgido ne l ampeço de la época Heian, nun tiempo marcado por grande númaro de eipidemias; para afastá-las ls [[demónios]] als quales se atribuían estas malinas rializában-se ouraçones. Outra amportante fiesta ye la de l Rei Celhestre (''Tennó-matsuri'') que ten lhugar ne l santuário Tsushima situado na cidade cul mesmo [[Tsushima (Aichi)|nome]] (an [[Aichi]]). Na bíspera de la fiesta ocorre ua cerimónia na qual todas las ampurezas son colocadas an canhas que son lhargadas ne l riu. Ne l die de la fiesta bários barcos, decorados cun [[lanterna]]s, çlizan pul riu Tenno al sonido de música i a la luç de fuogos-de-artefício. === Fiestas de l Outonho === Las fiestas de l [[Outonho]] (''aki matsuri'') serben para agradecer a las debindades pula eisisténcia dua colheita abundante. Ne l santuário de Ise, la [[17 de Outubre]], decorre l amportante rito de l ''kanname-sal'' ("cerimónia de la proba"), durante l qual las primícias de las colheitas de l [[cereal]]es son oufrecidos a la diusa Amaterasu. San tamien feitas oufrendas de las purmeiras spigas de [[arroç]] cultibadas pul amperador i puls agricultores de las probíncias. La [[23 de Nobembre]], ye l die de Agradecimiento pul [[Trabalho]], cun nuobas oufertas i ouraçones pula prosperidade de l Japon. === Feriados === * L [[Anho Nuobo]], an que ls fiéis acorren als santuários, para la purmeira peregrinaçon de l anho * L die de la Fundaçon de la Nacion, la [[11 de Febreiro]], data tradecional de la chubida al trono de l purmeiro [[amperador]] ([[660 a.C.]]), an que se oura pul progresso de l ampério * L die de l Respeito pulas Pessonas [[Eidoso|Eidosas]], la [[15 de Setembre]], an que se apela al amor i agradecimiento als más bielhos * L anibersário de l [[amperador]], atualmente la [[23 de Dezembre]], an que se oura por el i pul paíç * Outros feriados, todos eilhes cun ritos speciales: ls [[eiquinócio]]s; l Die de l Respeito pula [[Natureza]] ([[29 de Abril]]); l Die de la [[Custituiçon]] ([[3 de Maio]]); l Die de las [[Criança]]s ([[5 de Maio]]); l Die de l [[Çporto]] ([[10 de Outubre]]), l Die de la [[Cultura]] ([[3 de Nobembre]]). == Xintoísmo i ciclo de bida == Ls bários momientos de la bida houmana, muitas bezes lhigados la [[ritos de passaige]], son ocasion para rializar un tipo de fiestas de motibaçon más pessonal, rializadas ne l teta de la [[família]]. San ocasion de agradecimiento, de pedido i de renobaçon de propósitos para cun ls kami. === Purmeira apersentaçon ne l santuário === La purmeira apersentaçon ne l santuário ó ''hatsumyia mairi'' cunsiste an lhebar al [[santuário]] lhocal ls [[recén-nacido]]s para séren apersentados a las debindades. Ne l causo de l ninos la apersentaçon ocorre ne l trigésimo purmeiro die i nas ninas ne l trigésimo terceiro die (ambora puodan ocorrer bariantes lhocales quanto al númaro de dies). Ne l passado era hábito la criança ser lhebada al santuário pula abó, porque se cunsidraba que la mai staba ampura por tener dado a la luç, mas hoije an die la criança ye muitas bezes lhebada pula mai. === Shichigosan === Ne l die [[15 de Nobembre]] las famílias çlocan-se als santuários cun ls filhos para agradecer als kami l fato destes gozáren de [[salude]] i para ourar pul sou crecimiento. Las crianças que acumpanhan ls pais son ls ninos de trés i cinco anhos i las ninas de trés i siete anhos. L nome de l festibal deriba percisamente de la eidade de las crianças: [[shichi]]( siete), [[go]] (cinco) i [[san]] (trés). === Celebraçon de la maturidade === La [[15 de Janeiro]] celebra-se la fiesta de la Eidade Adulta (Seijin Shiki). Nesse die ls moços cun binte anhos reúnen-se ne ls santuários para recebir ua bénçon, ambora la fiesta tamien puoda un caráteler statal, cun cerimónias nas [[prefeitura]]s. La Custituiçon japonesa atribui la [[maioridade]] als moços que atingírun ls binte anhos. === Outros momientos === * botos por un [[parto]] fácele: ne l quinto més, a mulhier [[Grabideç|prenha]] pon ne l bentre un cinto de tecido branco, pureficado, para proteger l feto, i reza pula criança que bai nacer; * las fiestas chamadas de ''sekku'', que pa ls ninos ye ne l die [[5 de Abril]], an que se sténden estandartes an forma de [[carpa]], se fázen caramonos an figura de guerreiros i se oufrecen bolhos. Pa las ninas, ye ne l die [[3 de Márcio]], an que se pónen bonecas subre un strado i se oufrécen bubidas, doces i bolhos; * la antrada na bida atiba, que ye oucasion pa l moço agradecer als kami, cumprometendo-se a dar l sou melhor pa l serbício de la sociadade; * l [[casamiento]], que ye celebrado nua cerimónia mui solene, na persença dun sacerdote, que anclui oufrendas, ouraçones i promessas als kami, seguindo-se un banquete; * la spulson de las [[maldiçon]]es. Ciertas eidades son cunsidradas nefastas, sujeitas la çgraças: 35, 42 i 61 anhos pa ls homes i 19, 33 i 37 anhos pa las mulhieres. Nessas alturas, un sacerdote rializa un sorcismo própio i recomenda bastante prudéncia, pus las deficuldades amanaçan acumular-se; * las fiestas de lhongebidade: ciertos anibersários son comemorados cun ua fiesta familiar i ua bejita al santuário. Ye l que se faç ne l 60º, 70º, 77º, 80º, 88º, 90º i 99º anibersários. == Anfluéncias == La tradiçon relegiosa de l xintoísmo ye anterior al budismo, que más tarde fui antroduzido ne l Japon ne l [[seclo VI]]. L cuntato antre las dues religiones modificou ambas. Ls budistas adotórun debindades xintoístas, i estes, que cunsidrában sous diuses spritos ambesibles i sin formas percisas, daprendírun cul budismo a eirigir eimaiges i templos botibos. Proclamou-se anclusibe que las dues religiones éran manifestaçones defrentes de la mesma berdade, l que oureginou ua tendéncia sincretista. Ambas religiones repersentan la religiosidade japonesa i ls japoneses chégan a praticar ls ritos de ambas tradiçones d'acuordo cula natureza de la oucasion (por eisemplo, prefíren rituales xintoístas para rituales de nacimiento i casamiento i rituales budistas an eibentos fúnebres). Alguas de las nuobas religiones japonesas ten fuorte anfluéncia xintoísta. L xintoísmo nun pretende cumbertir, por esso sue spanson fuora de las ilhas japonesas lhemitou-se giralmente la çcendentes de japoneses. [[Catadorie:Xintoísmo]] [[Catadorie:Stória de l Japon]] amibl18ydpwzruioowghp04x12w9d3m Índia 0 526 108415 108172 2026-09-11T20:23:28Z ~2026-46122-75 15490 108415 wikitext text/x-wiki [[Fexeiro:Flag of India.svg|thumb]] La '''Índia''' (an [[hindi]] भारत, [[Transliteraçon|transl.]] ''Bharat''; an [[léngua anglesa|anglés]] ''India''), ye un paíç [[federaçon|federal]] [[Ásia|asiático]] qu'acupa la maior parte de l [[subcontinente andiano]] i inda las ilhas [[Laquedibas]] i [[Andamon i Nicobar]]. Lemita al norte cula [[República Popular de la China]], l [[Nepal]] i l [[Boton]], a leste cun [[Mianmar]], al sul i a leste cul [[Bangladesh]] i la [[Baía de Bengala]], al sul cul [[Streito de Palk]], defronte la ilha de l Ceilon ([[Sri Lanka]]), cul [[ouceano Índico]] i l [[mar das Laquedibas]], l'oeste cul [[mar Arábico]] i l'oeste i norte cul [[Paquistan]]. La sue [[cuosta litoránea]] atinge 7.517 [[Km]]. Ye l segundo paíç [[lista de países por populaçon|mais populoso]] de l mundo (apuis de la China), cun mais dun bilhon d'habitantes, i l [[lista de países i territórios por ária|sétimo maior]] por ária. L nome oufecial de l paíç ye '''República de la Índia''', i la [[capital]] ye [[Nuoba Délhi]]. Berço de la [[Ciblizaçon de l Bal de l Ando]] i ua region de rotas de comércio stóricas i d'ampérios bastos, l subcuntinente andiano fui eidantificado cun sue riqueza comercial i cultural durante grande parte de sue stória. Quatro de las percipales religiones de l mundo, [[hinduísmo]], [[budismo]], [[jainismo]] i [[sikhismo]] ampeçórun alhá, anquanto l [[zoroastrismo]], l [[judaísmo]], l [[crestianismo]] i l [[eislan|eislamismo]] chegórun ne l purmeiro milénio de la [[era crestiana]] i dírun forma a la dibersidade cultural de la region. Aneixada al poucos pula Cumpanha de las Índias Ourientales Británica zde l'ampeço de l[[seclo XVIII]] i quelonizada pul [[Reino Ounido]] zde ls meados de l[[seclo XIX]], la Índia tornou-se ua nacion moderna an [[1947]] apuis dun sfuorço para l'andependéncia que fui marcada pula difundida rejisténcia nó-biolenta. La Índia ye ua república parlamentar que cunsiste an 28 stados i an 7 territórios federales. Ten la décima segunda maior eiquenomie de l mundo an termos de taxas de cámbio de mercado i la quarta maior an poder de cumpra. Las reformas eiquenómicas transformórun-na na segunda grande eiquenomie de mais rápido crecimento; antretanto, inda sufre d'altos nibles de la pobreza, analfabetismo, i malas nutriçon. Ua sociadade pluralista, multiléngua, i multi-étnica, la Índia ye eigualmente l berço dua dibersidade d'animales salbaiges an ua bariadade d'habitates portegidos. == Eitimologie == L nome Índia ye deribado de Indus, que ye deribado de la palabra Hindu, an persa antigo. De l sánscrito Sindhu, l nome local stórico para l riu Indus. Ls griegos clássicos referian-se als andianos cumo Andoi (Ινδοί), pobos de l Indus. La custituiçon de la Índia i l'uso quemun an bárias lénguas andianas eigualmente reconhecen Bharat cumo un nome oufecial d'eigual status. Hinduston (ó Andoston), que ye la palabra persa para la “tierra de l Hindus” i storicamente referida al norte de la Índia, ye tamien ousada a las bezes cumo un sinónimo para to la Índia. == Stória == Ls abrigos ambaixo de las rochas de la [[Eidade de la Piedra]] cun pinturas an Bhimbetka, an Madhya Pradesh, son ls feitiços de bida houmana mais antigos coincidos na Índia. Ls purmeiros agrupamientos premanentes coincidos aparecírun hai mais de nuobe mil anhos i zambolbírun-se gradualmente na ciblizaçon de l bal de l Andus, datando de l[[Seclo XXXII a.C.]] na Índia oucidental. Fui seguido pul [[período Bédico]], que deu las fundaçones de l hinduísmo i outros aspetos culturales de la primitiba sociadade andiana, i que fui até l seclo VI a. C. Al redror de 550 a. C., muitos reinos i repúblicas andependientes coincidos cumo ls Mahajanapadas fúrun stablecidos al longo de l paíç. Ne l terceiro seclo a. C., la maior parte de l sul de la Ásia fui ounida ne l'ampério de Maurya por Chandraguta Maurya i floreciu sob Ashoka, l grande. Zde l terceiro seclo d.C., la dinastie de Guta dominou la era referido puls antigos cumo la "Eidade dourada de la Índia"; ampérios ne l sul de la Índia ancluíran aqueilhes de l Chalukyas, de l Cholas i de l ampério de Bijayanagara. La ciéncia, l'angenharie, l'arte, la literatura, l'astronomie, i la filosofie florecírun sob l patrocínio destes reis. A las ancurçones por eisércitos [[árabes]] i centro-asiáticos ne ls [[seclo VIII|seclos VIII]] i [[seclo XIII|XIII]] seguírun-se las de comerciantes de la Ouropa, a partir de l final de l seclo XV. La [[Cumpanha Anglesa das Índias Ourientales]] fui fundada an [[1600]] i ampeçou, zde [[1757]], la [[colonialismo|colonizaçon]] de partes de la Índia. Na altura de [[1858]], passado derrotar ua cunfederaçon [[sikhismo|sique]] ne l [[Punjabe|Panjabe]] an [[1849]], la coroa británica assumira l cuntrole político de birtualmente to l subcuntinente. Tropas andianas ne l eisército británico zampenhórun un papel bital an ambas las guerras mundiales. La rejisténcia nun-biolenta al [[ampério Británico|colonialismo británico]], xefiada por [[Mahatma Gandhi]], [[Ballabhbhai Patel]] i [[Jawaharlal Nehru]], lebou a l'andependéncia frente al [[Reino Ounido]] an [[1947]]. L subcuntinente fui partilhado antre la República de la Índia, secular i [[democracie|democrática]], i la [[Paquistan|República Slámica de l Paquistan]]. Cumo resultado dua [[guerras ando-paquistanesas|guerra antre aqueilhes dous países]] an [[1971]], l Paquiston Ouriental tornou-se l Stado andependiente de [[Bangladesh]]. Ne l [[seclo XXI]], la Índia ten obtenido grandes ganhos an ambestimento i produçon eiquenómicos, custituindo-se na maior democracie de l mundo, cun ua [[populaçon]] de mais de 1,1 bilhon de pessonas, i na [[Lista de países por PIB (Paridade de l Poder de Cumpra)|quarta maior eiquenomie de l planeta]] (critério [[Paridade de l Poder de Compra|PPP]]). Fuora de l sul de la Ásia, la stória, la cultura i la política de la Índia frequentemente se subreponen als países bezinos. La cultura, eiquenomie i política andianas eisercírun anfluéncia al longo de milénios na stória i na cultura de países ne l sudeste asiático, ne l leste i ne l centro de la Ásia, cumo [[Andonésia]], [[Cambodja]], [[Tailándia]], [[China]], [[Tibete]], [[Afeganistan]], [[Eiraniana]] i [[Turquestan]]. Passado ancurçones árabes na Índia ne l'ampeço de l segundo milénio d.C., missones semelhantes an busca de la lendária riqueza andiana anfluenciórun fuortemente la stória de la Ouropa [[eidade Média|mediebal]], a partir de la chegada de [[Basco de la Gama]]. [[Cristobo Colombo]] çcubriu la [[América]] quando percuraba ua nuoba rota para la Índia, i l [[Ampério Británico]] oubtubo grande parte de sous recursos passado l'ancorporaçon de la Índia (la "Jóia de la Coroa") de l final de l[[seclo XVIII]] até 1947. == Política == {| class="infobox borderless" |+ National symbols of the Republic of India (Official) |- ! '''National animal''' | | [[Image:2005-bandipur-tusker.jpg|50px]] |- ! '''National bird''' | | [[Image:Pavo muticus (Tierpark Berlin) - 1017-899-(118).jpg|50px]] |- ! '''National tree''' | | [[Image:Banyan tree on the banks of Khadakwasla Dam.jpg|50px]] |- ! '''National flower''' | | [[Image:Sacred lotus Nelumbo nucifera.jpg|50px]] |- ! '''National heritage animal''' | | [[Image:Panthera tigris.jpg|50px]] |- ! '''National aquatic marine mammal''' | | [[Image:PlatanistaHardwicke.jpg|50px]] |- ! '''National reptile''' | | [[Image:King-Cobra.jpg|50px]] |- ! '''National heritage mammal''' | | [[Image:Hanuman Langur.jpg|50px]] |- ! '''National fruit''' | | [[Image:An Unripe Mango Of Ratnagiri (India).JPG|50px]] |- ! '''National temple''' | | [[Image:New Delhi Temple.jpg|50px]] |- ! '''National river''' | | [[Image:River Ganges.JPG|50px]] |- ! '''National mountain''' | | [[Image:Nanda Devi 2006.JPG|50px]] |- |} La Índia questuma ser apuntada cumo la maior [[democracie]] de l mundo, pus cunta cul maior [[eileitorado]] dentre ls países democráticos. L paíç adotou cumo [[forma de Stado]] la [[federaçon]], cun un [[parlamiento]] bicameral que funciona cun base an un [[sistema de gobierno|sistema]] [[parlamentarismo|parlamentarista]] de stilo ''Westminstener''. L pursidente, na culidade de [[xefe de Stado]], eiserce un papel percipalmente protocolar, ambora seia l comandante supremo das fuorças armadas i sue sançon seia neçaira para que qualquier lei aprobada pul parlamiento antre an bigor. Ye eileito andiretamiente por un coleijo eileitoral para un mandato de cinco anhos. La [[xefe de gobierno]] ye eisercida por un purmeiro-menistro, que cuncentra la maior parte de ls[[poder eisecutibo|poderes eisecutibos]]. Ye nomeado pul pursidente, zde que cunte cul apoio dun partido ó coligaçon que tenga mais de 50% dos assentos de la Cámara de l Pobo (la Cámara Baixa de l parlamento). L [[poder legislatibo|poder Legislatibo]] de la Índia ye eisercido pul parlamento bicameral, que cumprende la ''Rajya Sabha'' ó Cámara dos Stados (la Cámara Alta) i la ''Lok Sabha'' ó Cámara de l Pobo (la Cámara Baixa). La Cámara dos Stados cumpone-se de 245 nembros eileitos andiretamiente pulas Assemblés Legislatibas staduales para mandatos nun-coincidentes de seis anhos. Cada stado ambia representantes para la Cámara dos Stados cun base na sue populaçon. La Cámara de l Pobo cumpone-se de 545 nembros eileitos diretamente para mandatos de cinco anhos (hai pequeinhas eiceçones a l'eileiçon direta, ne l causo das antigas [[sistema de castas de la Índia|castas]] baixas i representantes anglo-andianos). La Cámara de l Pobo, ne ls termos de l sistema parlamentarista, ye l'uorgano político nacional por eiceléncia, onde ye formado l gobierno de l paíç. Todos ls menistros cun pasta dében ser nembros de l parlamento. L [[sufrágio ounibersal]] ye garantido pula [[custituiçon]] para cidadanos maiores de 18 anhos. L [[poder judiciário|poder Judiciário]] ye formado pul Supremo Tribunal, cun [[jurisdiçon]] ourdinária subre cuntrobérsias antre ls stados i l gobierno federal i, an segunda anstáncia, subre ls dezuito Tribunales Superiores de l paíç. Tamien eiserce l [[cuntrole de custitucionalidade]] das leis federales i staduales. === Relaçones steriores === La Índia mantén relaçones cordiales cula maiorie dos países de l mundo zde la sue andependéncia, an [[1947]]. Durante la [[Guerra Frie]], fui un dos nembros fundadores de l[[Mobimento Nó-Alinhado]]. L paíç - atualmente de posse de [[armas nucleares]] - recusa-se a assinar l [[Tratado de Nó-Proliferaçon de Armas Nucleares]] i l [[Tratado para la Proibiçon Cumpleta dos Testes Nucleares]]. La Índia i l [[Paquistan]] manténen un cuntencioso anternacional acerca de la posse de la[[Caxemira]] que yá ls arrastrou la [[guerras ando-paquistanesas|trés guerras]] durante l [[seclo XX]] (1947, [[1965]] i [[1971]]). La posse d'armas nucleares puls dous lados tornou un nuobo cunflito potencialmente catastrófico. Ne ls redadeiros anhos, la Índia ten fortalecido sues relaçones cul Paquistan, ls [[Stados Ounidos]] i la [[China]]. A partir de l final de l seclo XX, l paíç ten sido cunsidrado ua [[poténcia eimergente]], cun crecente anfluéncia ne ls assuntos anternacionales. == Subdebisones == [[Image:India (orthographic projection).svg|thumb]] La Índia stá dibedida an 28 stados (que por sue beç stan debedidos an [[Lista de çtritos de la Índia|çtritos]]), seis [[território de la ounion|territórios de la Ounion]] i l [[território de la capital nacional|Território de la Capital Nacional]]. Para alhá desso, inda que nunca tenga reclamado posse de l território na [[Antártida]], la Índia ten ende anstaladas dues bases científicas: [[Dakshin Gangotri]] i [[Maitri]]. == Geografie == [[Fexeiro:India topo big.jpg|thumb|250px|[[Mapa]] [[topografie|topográfico]] de la Índia.]] L [[território]] de la Índia custitui la maior parte de l[[subcuntinente Andiano|subcuntinente andiano]], localizado na [[Placa Andiana]], na [[sul de la Ásia|Ásia Meridional]]. Ls stados andianos de l norte i de l nordeste stan parcialmente localizados ne ls [[Himalaias]]. L território andiano ye formado puls Himalaias ne l stremo norte i nordeste, pul praino [[riu Ando|ando]]-[[riu Ganges|gangética]] al norte, a noroeste i a leste, i pul [[praino]] de l[[Decon]] ne l centro. L Decon ye flanqueado por dues cordilheiras: ls [[Gates Oucidentales]] i ls [[Gates Ourientales]]. La Índia ten grandes rius, cumo l [[Ganges]], l [[riu Bramaputra|Bramaputra]], l [[riu Yamuna|Yamuna]], [[riu Godabari|Godabari]], [[riu Kaberi|Kaberi]], [[riu Narmada|Narmada]] i [[riu Krishna|Krishna]]. L paíç ten trés [[arquipélago]]s: las [[Laquedibas]], las ilhas [[Andaman i Nicobar]] i las [[Sundarbanes]] (ne l [[delta]] de l[[Ganges]]). === Tiempo === L [[tiempo]] de la Índia baria antre l [[tiempo tropical|tropical]], al sul, i l mais [[tiempo ameroso|ameroso]], ne l norte. Nas regiones setentrionales nieba muita beç ne l'ambierno. L clima andiano ye mui anfluenciado puls Himalaias i pul [[zerto de Thar]]. La cordilheira heimalaica i l [[Hindu Kush]] forman ua barreira cuntra ls bentos frius probenientes de la[[Ásia Central]], l que mantén l subcuntinente cun temperaturas mais eilebadas de l qu'outras regiones an [[latitude]]s parecidas. La maior parte de la[[chuba]] antre júnio i setembre ye debida a las [[monçon]]es. == Eiquenomie == [[Fexeiro:Mumbai Downtown.jpg|thumb|right|220px|[[Bombain]], ua das cidades mais populosas de l planeta. Ye tamien l [[centro financeiro]] de l paíç.]] Cun un [[PIB]] de 785 bilhones de dólares (ó 3,6 trilhones de dólares pul critério de [[paridade de l poder de cumpra]] - PPC), la Índia ye la 12a [[Lista de países por PIB nominal|maior eiquenomie de l mundo]] (ó la [[Lista de países por PIB (Paridade de l Poder de Cumpra)|quarta maior]], pul critério PPC). Antretanto, debido a la grande [[populaçon]], la [[renda per capita]] ye cunsidrablemiente baixa: an [[2005]], l [[FMI]] classeficou la Índia na [[Lista de países por PIB nominal per capita|135a posiçon]] an tenermos de renda per capita (ó na [[Lista de países por PIB (Paridade de l Poder de Cumpra) per capita|122a posiçon]], pul critério PPC), dentre 182 países i territórios. Cerca de 60 por ciento de la populaçon depénden diretamente de la[[agricultura]]. La [[andústria]] i ls [[setor de serbícios|serbícios]] ténen-se zambolbido rapidamente i respónden por 25 i 51 por ciento de l PIB, respetibamente, anquanto que l'agricultura ajuda cun cerca de 25,6 por ciento. Mais de 25 por ciento de la populaçon bíben abaixo de la [[linha de pobreza]], inda que la eisisténcia dua [[classe média]] grande i crecente de 300 milhones de pessonas. La Índia registrou fuorte [[crecimento eiconómico]] passado [[1991]], quando l sou gobierno abandonou políticas socialistas i dou ampeço a un porcesso de liberalizaçon de la eiquenomie, qu'ambolbiu l'ancentibo al ambestimento strangeiro, la reduçon de barreiras tarifárias a l'amportaçon, la modernizaçon de l setor financeiro i ajustes nas políticas fiscal i monetária. Cumo resultados, colhiu ua anflaçon mais baixa, crecimento eiconómico mais eilebado (média de 5 por ciento anual) i reduçon de l déficit comercial. Ne ls redadeiros anhos, la Índia tornou-se un amportante centro de serbícios relacionados cun [[tecnologie d'anformaçon|tecnologies d'anformaçon]]. Ye l percipal beneficiário de l''[[outsourcing]]'' de serbícios. L [[zambolbimento eiquenómico]] andiano ye trabado, assi i todo, por ua anfrastrutura ansuficiente, ua [[burocracie]] pesada, altas [[taxa de juros|taxas de juros]] i ua "dibeda social" eilebada (pobreza rural, amportante [[analfabetismo]] residual, [[sistema de castas de la Índia|sistema de castas]], [[corrupçon]], [[clientelismo]] etc.). La Índia tamien ye la maior produtora de softwares de l mundo, tenendo ua grande produçon de to esse mercado. == Demografie == La Índia ye l [[lista de países por populaçon|segundo paíç de l mundo]] an [[populaçon]], stimada an 1.100 milhones d'habitantes (2006). Cun ua populaçon dibersificada, la [[léngua]], la [[sistema de castas de la Índia|casta]] i la [[religion]] zampénhan papel amportante na ourganizaçon social i política de l paíç. Ambora 81,5 por ciento de la populaçon séian [[hindus]], la Índia cunta tamien cul segundo maior cuntingente de [[Slan|muçulmanos]] ne l mundo (12,2%), ademais d'outros grupos religiosos cumo [[sikhismo|siques]] (2%), [[Crestianismo|crestianos]] (2,3%), [[budismo|budistas]] (0,76%), [[jainismo|jainistas]] (0,4%) i outros. Las percipales [[Lista das maiores árias metropolitanas de la Índia|aglomeraçones urbanas de l paíç]] son [[Bangalore]], [[Madras]]ta, [[Délhi]], [[Hiderabade]], [[Calcutá]] i [[Bombain]]. Hai 933 mulhieres para cada 1 000 homes. L'eidade média ye de 24,66 anhos. La [[taxa de natalidade]] andiana ye de 22,32 por 1 000 i la taxa de [[crecimento populacional]] ye de 1,38% (stimada, [[2006]]). Dues de las grandes [[família lenguística|famílias lenguísticas]] stan representadas na Índia: la [[lénguas ando-arianas|ando-ariana]] (falada por 74% de la populaçon) i la [[lénguas drabídicas|drabídica]] (24%). La [[custituiçon]] andiana cunsidra cumo [[léngua oufecial|oufeciales]] 23 defrentes lénguas, ambora l [[híndi]] i l [[léngua anglesa|anglés]] séian ousados pul gobierno federal para fines oufeciales. L [[sánscrito]] (mais antigo que l [[léngua hebraica|hebraico]] i l [[latin]]) i l [[támil]] son cunsidradas lénguas clássicas. L númaro de [[dialeto]]s falados na Índia chega a 1 652. == Cultura == [[Fexeiro:Taj Mahal in March 2004.jpg|thumb|250px|L [[Taj Mahal]], atraçon turística mais besitada de la Índia.]] La cultura de la Índia ye la spresson dua de las mais antigas i dibersificadas [[cibilizaçon]]es de l planeta, antoce anclui grande númaro de manifestaçones an todos ls campos, zde la [[literatura]] i la [[arquitetura]] até, modernamente, l [[cinema]]. Las tradiçones literárias mais antigas de la Índia éran transmitidas de [[tradiçon oural|forma oural]] i fúrun apuis screbidas. Esses scritos áncluen testos sagrados cumo ls [[Bedas]] i épicos cumo l [[mahabharata|Maabárata]] i l [[ramayana|Ramáiana]]. L único galardoado andiano cul [[prémio Noble|prémio noble]] de literatura ye l scritor [[bengali]] [[Rabindranath Tagore]]. L paíç ye l maior pordutor mundial anual de filmes pa l cinema. La produçon cinematográfica local cuncentra-se an [[Bombain]], [[Noida]], [[Madras]]ta i [[Hiderabade]]. Brício de dibersas grandes [[religion]]es, la prática religiosa antegra l quotidiano de la sociadade. La maior religion de l paíç ye l [[hinduísmo]], anque grupos segneficatibos pratíquen l [[eislan|eislamismo]], l [[jainismo]], l [[sikhismo]] , l [[crestianismo]] i la [[fé Bahá'í]]. Un de ls aspetos de la [[cultura]] andiana, inda que oufecialmente banido, ye l [[sistema de castas de la Índia]], caratelístico de ls [[hindu]]s, nun solo na Índia, mas tamien ne l [[Nepal]]. Bários festibales religiosos son rializados na Índia, dentre eilhes l [[Khumba Mela]]. === Budismo na Índia === [[Fexeiro:Buddha Bodh-Gaya.JPG|thumb|300px|left|Státua de Buda ne l [[Templo Mahabodhi]], an [[Bodh Gaya]], [[Índia]].]] A partir de l sou local de nacimiento ne l nordeste andiano, l budismo spalhou-se para outras partes de l norte i pa l centro de la Índia. Durante l reinado de l'amperador mauria Asoka, que cumbertiu-se al budismo i que gobiernou ua ária semelhante a la de la Índia cuntemporánea (cun eicepçon de l sul), esta relegion cunsulidou-se. Apuis de tener cunquistado la region de Kalinga pula fuorça, Asoka decidiu que a partir d'anton gobernarie cun base ne ls preceitos budistas. L amperador ourdenou la custruçon de spedaries pa ls biajantes i que fusse porporcionado tratamiento médico nun solo als houmanos, mas tamien als animales. L rei aboliu tamien la tertura i probablemente la pena de muorte. La caça, çporto tradecional de ls reis, fui sustituído pula peregrinaçon a locales budistas. Anque de faborecido l budismo, Asoka rebelou-se tamien tolerante para cul hinduísmo i l jainismo. [[Asoka]] pretendiu tamien dibulgar l budismo pul mundo, cumo rebélan ls sous éditos. Segundo estes fúrun ambiados eimissários cun çtino a la [[Síria]], [[Eigito]] i [[Macedónia]] (anque nun se saba se chegórun als sous çtinos) i para ouriente para un tierra de nome Subarnabhumi (Tierra de l Ouro) que nun se cunseguiu eidantificar cun sigurança. L ampério mauria chegou al fin an finales de l seclo II a.C. La Índia fui anton dominada pulas dinasties locales de ls Sunga (c.185-173 a.C.) i de ls Kanba (c.73-25 a.C.), que perseguírun l budismo, ambora este cunseguisse prebalecer. Cerca de l'ampeço de l'era atual l noroeste de la Índia fui ambadido puls Citas que formarian la dinastie de ls Kuchanes. Un de ls mais amportantes reis desta dinastie, Kanishka (c. 127-147), fui un grande proselitista de l budismo. Durante l'era de la dinastie Guta (320-540) ls monarcas faborécen l budismo, mas tamien l'hinduísmo. An meados de l seclo VI, ls Hunos Brancos ouriundos de la Ásia Central, ambáden l noroeste de la Índia, probocando la çtruiçon d'einúmaros mosteiros budistas. A partir de 750 la dinastie Pala gobiernou ne l nordeste de la Índia até al seclo XII, apoiando ls grandes centros monásticos budistas, antre ls quales l de Nalanda. Mas a partir de l seclo XII l budismo entra nua queda definitibo debido an bários fatores. Antre estes ancuntrában-se l rebibalismo hindu que se manifestou cun figuras cumo Adi Shankara i pulas ambasones de ls muçulmanos de l seclo XII i XIII. [[Catadorie:Índia|*]] ox0iztocgd6uo4vevvv7h5qy0clrc9d Piotr Tchaikovski 0 2251 108413 101742 2026-09-11T19:53:34Z Asorev 15525 108413 wikitext text/x-wiki {{Anfo biografie |anchura = 25en |bgcolour = silver |nome = <big>Pyotr Eilyich Tchaikovsky</big> |nome_natibo = Пётр Ильи́ч Чайко́вский |eimaige = Pyotr Ilyich Tchaikovsky.jpg |eimaige_tamanho = 200px |legenda = Tchaikovsky |nome_cumpleto = Pyotr Eilyich Tchaikovsky |data_nacimiento = {{nacimiento|7|5|1840}} |local_nacimiento = [[Tchaikovsky (cidade)|Kamsko-Wotkinski Sawod]], [[Pern (oublast)|Pern]]<br />{{RUS}} |data_muorte = {{muorte i eidade|6|11|1893|7|5|1840}} |local_muorte = [[San Petersburgo]], [[Çtrito Federal de l Noroeste]]<br />{{RUS}} |acupaçon = [[cumpositor]] |período_musical = [[Era Romántica|Romantismo]] |assinatura = [[Fexeiro:Tchaikovsky's signature.jpg|150px]] }} {{Música Erudita}} '''Piotr Eilitch Tchaikovsky''' (an [[Léngua russa|russo]]: {{Audio|Ru-Pyotr Eilyich Tchaikovsky.ogg|Пётр Ильи́ч Чайко́вский}}, por bezes, trasliterado ''Pyotr Eilyich Tchaikowsky''); Kamsko-Wotkinski Sawod, atual [[Tchaikovsky (cidade)|Tchaikovsky]], [[7 de maio]] de [[1840]] - [[San Petersburgo]], [[6 de nobembre]] de [[1893]]) fui un cumpositor [[era romántica|romántico]] [[Russos|russo]]. Anque nun faga parte de l chamado [[Grupo de ls Cinco]] ([[Mussorgsky]], [[César Cui]], [[Rimsky-Korsakob]], [[Balakireb]] i [[Borodin]]) de cumpositores nacionalistas daquel paíç, sue música se tornou coincida i admirada por sou caráter çtintamente russo, bien cumo por sues ricas harmonies i bibas melodies. Sues obras, inda assi, fúrun mui mais oucidentalizadas de l qu'aqueilhas de sous cumpatriotas, ua beç qu'el outelizaba eilemientos anternacionales al lhado de melodies populares nacionalistas russas. Tchaikovsky, assi cumo [[Mozart]], ye un de ls poucos cumpositores aclamados que se sentie eigualmente cunfortable screbindo óperas, Sinfonies, cuncertos i obras para pianho. == Biografie == Piotr Eilich Tchaikovsky naciu an Maio de [[1840]], na cidade de Kamsko-Botkinsk, na [[Rússia]], filho dun angenheiro de minas ucraniano chamado Eilya cun sue segunda mulhier, Alexandra, de ourige francesa. Zde cedo Tchaikovsky antressou-se por música. Sou purmeiro cuntato fui als cinco anhos cun un bielho uorgano macánico qu'habie an sue casa, adonde daprendiu alguas árias de la moda ajudado por sue mai. An [[1848]] la família fixa-se an [[San Petersburgo]], adonde l cumpositor ten las purmeiras aulas teóricas musicales cun dibersos porsores particulares, antre eilhes l maestro Filipov. Mas an [[1850]] ls zeios de la família éran que fusse abogado. Fui pa la Scuola de Dreito de San Petersburgo adonde cursou até [[1859]], mostrando-se un studante mui aplicado, i antes mesmo de se formar fui ampregado cumo funcionairo de l Menistério de la Justícia. An [[1854]] muorre sue mai. Fato que, segundo alguns biógrafos i studiosos de sue bida, l marcou perfundamente. [[Fexeiro:Pyotr Tchaikovsky с. 1870.jpg|thumb|left|160px|Tchaikovsky an 1874]] An [[1863]] Tchaikovsky decide dedicar-se anteiramente la carreira musical. Ouponendo-se totalmente a las spetatibas de la família, abdica de la carreira jurídica i matricula-se ne l Cunserbatório de San Petersburgo, adonde queda trés anhos. Ye ne l Cunserbatório que Tchaikovsky ten cuntato culas obras de ls grandes mestres almanes, bien cumo cun cumposiçones de [[Glinka]], [[Meyerber]], [[Schumann]] i [[Liszt]]. Fui aluno de [[Anton Rubinstein]] an [[uorquestraçon]], i de [[Nikolai Zaremba]] an cumposiçon. An [[1866]] ye cumbidado por [[Nikolai Rubinstein]], armano de [[Anton Rubinstein]] i diretor de l [[Cunserbatório de Moscobo]], para dar aulas de Teorie Musical i Cumposiçon. Fui porsor até [[1878]]. An [[1867]] fui un de ls zeignados pul Cunserbatório de Moscobo a recebir oufecialmente [[Heitor Berlioz]] an sue biaige la Rússia. An [[1868]] ten cuntato cul [[Grupo de ls Cinco]], mobimiento nacionalista russo que cumpatilhaba de l'eideal de criar ua música fundada subre l folclore nacional, contra la tutela i anfluéncia de las scuolas francesa i eitaliana. L grupo era formado puls cumpositores [[Mily Balakireb]], [[César Cui]], [[Modest Mussorgski]], [[Aleksandr Borodin]] i [[Nikolai Rimsky-Korsakob]]. An [[1875]] biaja pula Ouropa i conhece an Paris [[Saint-Saënes]], [[Franç Liszt]], [[Georges Bizet]] i [[Jules Massenet]].[[Fexeiro:Tchaikovsky with wife Antonina Miliukova.jpg|thumb|right|160px|Tchaikovsky cula mulhier Antonina]] An [[1876]], [[Nikolai Rubinstein]] apersenta l cumpositor a la baronesa Nadyezhda bon Meck, que se sente perfundamente atraída pula obra de Tchaikovsky. Ancialmente la baronesa l'ancumbe an alguas trascriçones para biolino i pianho, mas an seguida cumbirte-se an mecenas de Tchaikovsky, sob la única cundiçon de quemunicáren-se solamente por carta. Essa correspondéncia durou quatorze anhos, sin nunca tenéren se bisto. L mecenato resguardou Tchaikovsky de deficuldades financeiras durante esse tiempo. (La [[Sinfonie mº4]] an ''Fá Menor'', ''oupus 36'', ye dedicada la baronesa) Nesse mesmo de 1876 recibe l'ancargo de coreógrafo de l [[Triato Bolshoi]] de [[Moscobo]], adonde nace l balé [[L Lhago de ls Cisnes]]. An carta de [[1876]] a sou armano, cunfessa star atormentado por tendéncias houmossexuales zde la mocidade, i que fazerie todo l que fusse possible pa se casar i afastar todos ls rumores que l'ancomodában. An [[1877]] casa-se cun ua aluna de l Cunserbatório de Moscobo, Antonina Meliukoba. Matrimónio que zde l'ampeço fura un suplício. Einicialmente porque sue mulhier nun se antressaba por sues cumposiçones i porjetos artísticos. [[Fexeiro:P3264416 tchaikovsky lg.jpg|thumb|left|120px|Tumba de Tchaikovsky, cemitério de Alexander Nebsky Monastery, St.Petersburgo]]L mecenato de la baronesa bon Meck posseblitaba Tchaikovsky dedicar-se sclusibamente a la cumposiçon, anton an [[1878]] deixa sue cátedra ne l Cunserbatório de Moscobo. An [[1880]] Nikolai Rubinstein l'ancumbe de cumponer ua abertura sinfónica-coral de tema patriótico, prebista pa l'einauguraçon de a ua sposiçon an Moscobo: nace la [[Abertura 1812]]. An [[1892]] yá nun cunta mais cula ajuda de la baronesa von Meck. Sue armana Alexandra muorre. I als cinquenta anhos ten l'aparéncia dun home mui mais bielho. An júnio de [[1893]], Tchaikovsky recibe l títalo de ''Doutor Honoris Causa'' de la [[Ounibersidade de Cambrigde]]. An outubre de l mesmo anho sue salude se agraba perfundamente. Die [[6 de Nobembre]] de [[1893]] Tchaikovsky muorre als 53 anhos, an San Petersburgo. == Curjidades == * Sou subrenome ye deribado de la palabra ''tchaika'' (чайка), que, an [[Lhéngua russa|russo]], senefica [[gueibota]]. * Tchaikovsky fui l purmeiro cumpositor russo a dar al [[balé]] ua dimenson uorquestral. == Obra == {{Ber artigo percipal|[[Lista de las obras de Tchaikovsky]]}} === Balés === Tchaikovsky talbeç seia mais coincidos por sous [[balé|beilados]], inda assi fui solo ne l fin de sue carreira, cun sous dous redadeiros balés, que sous cuntemporáneos passórun a apreciar sues calidades cumo outor desse género. * ([[1875]]–[[1876]]): ''[[L Lago de ls Cisnes]]'', Oup. 20. L purmeiro balé de Tchaikovsky fui ancenado pula purmeira beç (cun alguas omissones) ne l [[Triato Bolshoi]] an [[Moscobo]] an [[1877]]. * ([[1888]]–[[1889]]): '' [[La Guapa Drumida (Tchaikovsky)|La Guapa Drumida]]'', Oup. 66. Cunsidrado un de ls melhores trabalhos de Tchaikovsky. Ancenado pula purmeira beç an [[1890]] ne l [[Triato Mariinsky]] an San Petersburgo. * ([[1891]]–[[1892]]): ''[[L Quebra Nuozes]]'', Oup. 71. Tchaikovsky nun quedou mui sastifeito cun esta obra, sou redadeiro balé. === Óperas === Tchaikovsky screbiu [[dieç]] [[ópera]]s, antre eilhas: * ([[1877]]–[[1888]]): ''[[Yebgeny Onegin|Eugene Onegin]]'', Oup. 24 * ([[1881]]): ''[[La Dama de Orleanes]]'' * ([[1884]]): ''[[Mazeppa (Tchaikovsky)|Mazeppa]]'' * ([[1890]]): ''[[Pikobaya Dama]]'', Oup. 68 * ([[1892]]): ''[[Iolanthe (Tchaikovsky)|Iolanthe]]'' === Sinfonies === Las [[Sinfonie]]s mais antigas de Tchaikovsky son normalmente trabalhos alegres de caráter nacionalista, anquanto las redadeiras tratan de l çtino, perturbaçon i, an special la ''Patética'', zespero. Las trés redadeiras de sues Sinfonies numaradas (quarta, quinta i sesta) son cunsidradas obras-primas i son frequentemente eisecutadas. Eisiste inda ua "Sétima Sinfonie" que ye ua cumpilaçon de temas musicales çcartados pul cumpositor i reunidos passado la sue muorte pul cumpositor sobiético [[Semyon Bogatyreb]] i lhançada cumo "Sinfonie Nº 7 an Mi Bemol Maior". * ([[1866]]): [[Sinfonie n.º 1 (Tchaikovsky)|n.º 1 an sol menor]], Oup. 13, "Suonhos dun die de Ambierno" * ([[1872]]): [[Sinfonie n.º 2 (Tchaikovsky)|n.º 2 an dó menor]], Oup. 17, "Pequeinho Russo" * ([[1875]]): [[Sinfonie n.º 3 (Tchaikovsky)|n.º 3 an ré maior]], Oup. 29, ''Polonesa'' * ([[1877]]–[[1878]]): [[Sinfonie Ne l. 4 (Tchaikovsky)|Ne l. 4 an fá menor]], Oup. 36 * ([[1885]]): [[Sinfonie Manfredo]], si menor, Oup. 58. Baseada ne l poema dramático [[Manfredo]], de ([[Lorde Byron]]). * ([[1888]]): [[Sinfonie n.º 5 (Tchaikovsky)|n.º 5 an mi menor]], Oup. 64 * ([[1893]]): [[Sinfonie n.º 6 (Tchaikovsky)|n.º 6 an si menor]], Oup. 74, ''Patética'' Tchaikovsky tamien screbiu quatro [[suíte]]s para uorquestra antre la Quarta i la Quinta Sinfonies. El pretendie chamar ua ó mais deilhas de "Sinfonies", mas fui cumbencido a mudar ls títalos. === Cuncertos === * ([[1874]]–[[1875]]): De ls sous trés [[cuncerto]]s para [[pianho]], ye l [[Cuncerto para pianho i uorquestra númaro 1 (Tchaikovsky)|Ne l.1]] an Si Bemol Menor, Oup. 23, que ye l mais coincido i admirado. El fui einicialmente rejeitado pul pianista [[Nikolai Grigorievitch Rubinstein]], cumo mal-scrito i ampossible de ser tocado, i depuis streado por [[Hanes bon Bulow]] (que quedou ancantado an tocar ua pieça dessa calidade) an [[Boston]], [[1875]]. [[Van Cliburm]], un norte-amaricano, cunquistou la purmeira [[Cumpetiçon Anternacional Tchaikovsky]] cun esta obra deixando ls cidadanos russos atordoados, pus esse prémio habie sido criado para celebrar la Rússia i ls russos.' * ([[1878]]): L sou [[Cuncerto para Biolino(Tchaikovsky)|Cuncerto pa Biolino]] an Ré Maior, Oup. 35, fui cumpuosto an menos dun més, antre maio i abril de [[1878]], mas sue purmeira eisecuçon acunteciu solo an [[1881]] porque [[Leopold Auer]], l biolenista para quien Tchaikovsky pretendie dedicar l'obra, recusou-se a tocá-la. Este cuncerto ye cunsidrado un de ls melhores yá feitos pa l strumiento i ye muitas bezes eisecutado hoije an die. * ([[1889]]): L chamado "[[Terceiro Cuncerto para Pianho an mi bemol maior]]", Oup. 75, ten ua stória curjidosa. El fui ampieçado passado la Quinta, i deberie ser la próssima Sinfonie, ó seia, la Sesta. Inda assi Tchaikovsky abandonou essa obra i cuncentrou sous sfuorços naqueilha qu'hoije nós conhecemos cumo la Sesta Sinfonie, un trabalho totalmente defrente (la Patética). Passado la muorte de Tchaikovsky l cumpositor [[Sergei Taneyeb]] trabalhou la Sinfonie abandonada, adecionou ua parte an pianho, i lançou-la cumo l "Terceiro Cuncerto para Pianho de Tchaikovsky". === Outros Trabalhos === ==== Para Uorquestra ==== [[Fexeiro:1812 overture.jpg|thumb|250px|Abertura 1812, cumpleta (cun canhones), fui eisecutada an 2005 ne l Clássicos Spetaculares]] * (1869, reb, 1870, 1880): [[Romeu i Julieta (Tchaikovsky)|Abertura-Fantasia Romeu i Julieta]] Esta pieça cuntén ua de las melodies mais famosas de l mundo. L tema romántico de l meio desta obra fui outelizado miles de bezes an comerciales i filmes. * ([[1876]]): ''[[Slabonic March|Marcha Slaba]]'', Oup. 31. Esta ye outra pieça mui coincida i normalmente eisecutada an cunjunto cula [[Abertura 1812]]. Tchaikovsky usa l Hino Nacional Tsarista assi cumo na Abertura 1812, mas l que a torna peculiar ye que l tema ye russo, i nun slabo. * ([[1876]]): ''[[Francesca de la Rimeni (Tchaikovsky)|Francesca de la Rimeni]]'', Oup. 32 * ([[1880]]): ''[[Abertura 1812]]'', Oup. 49. Tchaikovsky screbiu esta pieça para comemorar la bitória russa subre [[Napoleon]] nas [[Guerras Napoleónicas]]. Eilha ye coincida puls temas de [[música russa]] tradecional (cumo l bielho Hino Nacional Tsarista) assi cumo pul triunfante i bombástico final, cun 16 tiros de canhon i l coro de campanas. ==== Para [[grupo coral|coral]], [[canto]]s, [[música de cámara]], i [[pianho]] tierra ==== * ([[1871]]) Quarteto de cuordas Ne l. 1 an ré maior, Oup. 11 * ([[1876]]) Bariaçones subre un Tema Rococó, para bioloncelo i uorquestra, Oup. 33. * ([[1876]]) Suíte para pianho "Las Staçones" Oup. 37a * ([[1882]]) Trio para pianho, biolino i bioloncelo an alhá menor, oup. 50 * ([[1886]]) Dumka, Cena Rústica Russa an dó menor, para pianho * ([[1890]]) Sesteto para cuordas "Soubenir de Florence", Oup. 70 Para ua lista cumpleta de ls trabalhos de Tchaikovsky (an anglés) bei [http://w3.rz-berlin.mpg.de/cmp/Tchaikovsky_works.html] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060615103124/http://w3.rz-berlin.mpg.de/cmp/tchaikovsky_works.html |date=2006-06-15 }}. Para detalhes de las datas de las cumposiçones bejita [http://www.geocities.com/Bienna/5648/DCalend.htm]. == Refréncias == {{Wikiquote|Pyotr Eilyich Tchaikovsky}} * Greenberg, Robert "[http://www.pteach12.com/store/course.asp?id=753&d=Great+Masters%3A+Tchaikovsky%97His+Life+and+Music Great Masters: Tchaikovsky -- S Life and Music]{{Lhigaçon einatiba|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}" * Kamien, Roger. ''Music : An Appreciation''. Mcgraw-Hill College; 3rd edition ([[1 de Agosto|1º de Agosto]] de [[1997]]) ISBN 0-07-036521-0 * Holden,Anthony ''Tchaikovsky: : La Biography'' Randon House; 1st U.S. ed edition ([[27 de Febreiro]] de [[1996]]) ISBN 0-679-42006-1 * Meck Galina Von, Tchaikovsky Eilyich Piotr, Young Percy M. ''Tchaikovsky'' Coper Square Publishers; 1st Coper Square Press ed edition ([[Outubre]] de [[2000]]) ISBN 0-8154-1087-5 * Meck, Nadezhda von Tchaikovsky Peter Eilyich, ''To My Best Friend: Correspondence Between Tchaikovsky and Nadezhda von Meck 1876-1878'' Oxford University Press ([[1 de Janeiro|1º de Janeiro]] de [[1993]]) ISBN 0-19-816158-1 * Tchaikovsky, Modiste ''The Life And Letters Of Peter Eilich Tchaikovsky'' University Press of the Pacific ([[2004]]) ISBN 1-4102-1612-8 * [http://www.panartist.com/balerypolyansky.htm Tchaikovsky's sacred works by Polyansky]{{Lhigaçon einatiba|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} == {{Lhigaçones sternas}} == * [http://www.users.zetnet.co.uk/blangston/pitch/works.htm A complete list of works] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20040617233248/http://www.users.zetnet.co.uk/blangston/pitch/works.htm |date=2004-06-17 }} por Brett Langston * [http://www.geocities.com/Bienna/5648/Tchaikovsky.htm Tchaikovsky] * [http://www.pbs.org/wnet/gperf/eiducation/Tchaikovsky.html PBS Great Performances biography of Tchaikovsky]{{Lhigaçon einatiba|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * {{IMSLP|id=Tchaikovsky%2C_Pyotr_Eilyich|cname=Tchaikovsky}} {{Óperas de Piotr Eilitch Tchaikovsky}} {{Biografies}} {{Portal-Música eirudita}} [[Catadorie:Cumpositores de ópera]] [[Catadorie:Cumpositores clássicos de l Romantismo]] [[Catadorie:Cumpositores de la Era clássica|B]] b4m3aw8ywhdh8pvzz7gious9tem7wxb E-Prime 0 4213 108410 108041 2026-09-11T13:39:38Z ~2026-46122-75 15490 108410 wikitext text/x-wiki '''E-Prime''' (el quier dezir '''English Prime''') ye un modo de parlar [[lhéngua anglesa|anglés]] sin ousage l berbo "ser", an anglés ''to be'', an qualcunque modo (''be'', ''is'', ''am'', ''are'', ''was'', ''were'', ''been'', ''being'' <ref>An lhéngua mirandesa serian "ser", "ye" , "son", "era", "fui", "sido", "siendo"</ref>). An su lhoco, un parlador ó un [[scriptor]] d'E-Prime ousa berbos diferente cumo "debenir" (an anglés ''to become''), "remaner/restar" (''to remain''), i "eiqualar" (''to equal'') ó illes puoden riarrangiar la frase de modo a monstrar que ó qui face l'açon. Per eisemplo, an E-Prime, un scriptor cambiaria l'einunciaçon ''Mistakes were made'' = "Errores fuiron facidos" a ''Joe made mistakes'' = "Joe faziu errores". Este cambio an formulaçon rebela un ator (Joe) durante que la forma precedente subnegaba l'ator. Ls ousadores d'E-Prime cunsiderian plus adequada la cambiada frase. == Raçones d'E-Prime == D. David Bourland, Jr. primamente proponeba E-Prime an [[1965]]. Bourland tenie studiado Semántica General in l passato. L'idia principal del Semántica General ye que [[ser human|seres human]] puoden mermente saper que illes oubserban i eisperiencian quando illes biden, audin, tocan, sentin per sapor, oulfacen, pensan, i sentin, i an plus, las oubserbaçones i las eisperiéncias puoden anfluenciar las oubserbaçones i las eisperiéncias futures. Para que cata uno ten eisperiéncias diferente eis ls outros, tamien anterpretaçones del eisperiéncias son diferentes. Studentes de Semántica General i ousadores d'E-Prime cuntenden que dezir ''This cat '''is''' soft'' = "Este cato '''ye''' suabe" omite numerosos outros atributos, i implica que l'"oubjeto" eisterior de l cato ye l "mesme que" l'eisperiéncia anterior de "siendo suabe". An su lhoco, ousadores d'E-Prime dicen ''This cat '''feels''' soft TO ME'' = "Este cato '''impressona''' suabe A ME" de modo a recolliger-se de l sequentes: # Que lor eisperiéncia de "siendo suabe" anbolbe i l'"oubjeto" eisterior appellado "cato" i ls oculos, manos, cerebro i [[sistema nerbal]] del oubserbador. # Que alcuno outro poteria eisperienciar diferente aspetos del cato. # Que illes ipse puoderian eisperienciar una cosa diferente nun tempore diferente ó an circumstáncias diferente. (L cato puoderia gratar les, ó impressona homide ó matado cun imunditia.) == Que nun ye E-Prime == E-Prime i Semántica General nun son lhénguas ó formas d'anglés defreente. An su lhouco, probide modos defrente de pensar i de falar de l mundo. Lhénguas cumo [[lhéngua árabe|árabe]], [[lhéngua turca|turco]], i [[lhéngua cantonesa|cantonés]], ben que nun ténen un berbo separado para "ser", illos ténen l'idia de "siendo". Por eisemplo, un falante de lhéngua mirandesa puoderia dezir "Este pomo ye rubie". Un parlante d'arabe puoderia dezir "Este pomo rubie". La majoridade de las lhénguas puode ser ousada de modo a eisprimer l'idia dun rubie pomo. Un ousador d'E-Prime puode dezir que "Este pomo apare rubie a me" de modo a recoliger-se que "bidente de rubie" ambolbe i l pomo i l'oclos i cérebro de la pessona reguardante l pomo. Numerosos anseniadores d'anglés ancoragian studentes a ousar berbos defrente ab "ser". A els, ousage de berbos plus atibe faç oubra scribida plus clar i plus anteressante. Estes anseniadores bolen a afinar oubras scribidas de l studentes i nun necessarimente acesen al idias de Semántica General ó E-Prime. == Notas == <references /> [[Catadorie:Lhéngua anglesa]] f8mb2jju82j9541qj2sxb9qvlios6xr Apóstoles (Misiones) 0 6827 108419 84405 2026-09-12T00:37:23Z Sa~eswiki 11709 108419 wikitext text/x-wiki '''Apóstoles''' ye ua cidade [[argentina]], capital de l departamiento de [[Apóstoles (Departamiento)|Apóstoles]] na [[Porbíncias de la Argentina|porbíncia]] de [[Mesiones (porbíncia)|Mesiones]]. Fui fundada ne l sec. XVII, cumo ua misson jesuita mas l'antiga misson fui çtruída puls brasileiros an [[1825]], an [[1897]] la populaçon fui refundada cun eimigrantes poloneses i ucranianos. Se chega a eilha atrabeç de la [[Rota Probincial 1]], que a une cun [[Posadas (Mesiones)|Posadas]], a ua çtáncia de 65 quilómetros. Sou percipal cultibo ye la [[yerba mate]] i ten ua populaçon de 15.881 habitantes segundo l Censo 2001 (INDEC). {{Munecípios de Mesiones}} {{Missones jesuíticas}} {{rabisco-geoar}} {{DEFAULTSORT:Apostoles (Mesiones)}} [[Catadorie:Cidades de la porbíncia de Mesiones]] ndngw9ns9d3ljuo4lxphr7rf272hfm4 Vassula Ryden 0 9146 108411 89963 2026-09-11T13:40:58Z ~2026-46122-75 15490 108411 wikitext text/x-wiki Bassula Ryden (m. Cairo, Eigito, 18 de Janeiro de 1942) ye ua mística crestiana i scritora relegiosa eigípcia, qu'afirma tener tenido suonhos proféticos durante la sue anfáncia i bisones anteriores de Jasus zde 1985. Publicou ua stensa obra literária que reúne las mensaiges que diç tener recebido de ls sous diálogos cun Dius. La sue obra, antitulada "La Berdadeira Bida an Dius", alcançou ua grande notoriadade por to l Mundo, tenendo mesmo chegado a ser traduzida an mais de 40 lhénguas.  == Cumo todo ampeçou == Bassula Ryden naciu ne l'anho de 1942, ne l Eigito, sendo batizada na Eigreija Ourtodoxa Griega. Mas, nun praticaba sue religion. Passado tener-se casado cun un sueco, i pertencendo a las classes sociales mais altas, biajou pul mundo. Eilha nunca pensou rialmente an Dius, acraditaba an Dius, mas l'eimaginaba nun cielo loinge reserbado a la sue glória. Depuis de l casamiento, abandonou defenitibamente la Eigreija, yá qu'antes al menos la frequentaba na Páscoa i a las bezes ne l Natal.  Nunca tubo aula de catecismo, sabie un pouco subre la stória de Jasus Cristo de l tiempo de la scuola. Sou marido trabalhaba nua ourganizaçon anternacional i por esso fui morar na África, liebando ua bida mui buona cumo ua socialite strangeira, ando a clubes de ténis i fiestas. Ua bida social mui agitada. Nesse tiempo, tubo dous filhos que stában crecendo sin fé, porque eilha mesma i sou marido nun praticában sues respetibas religiones. Até qu'eilha passou por spriéncias místicas que trasformórun la sue bida atrabeç dun porcesso de cumberson, adonde eilha daprendiu subre Dius, subre Eigreija, sacramientos i to la religion. An 1985, an Bangladesh, quando staba preparando la lista dun coquetel pa la fiesta daquela nuite, cuncentrada ne l próssimo iten que l'ampregado deberie cumprar, tubo la grácia de ber culs uolhos de l'alma sou anjo de la guarda i sentiu qu'el pegou na sue mano, i quando fui screbir l próssimo iten de la lista sou anjo la mobiu redigindo: "You sou l sou anjo de la guarda Daniel". Por mais ampressionante que pareciu esse acuntecimiento, eilha nun tubo dúbeda, porque el mobiu sue mano i anclusibe screbiu cun ua letra defrente de la deilha, ua letra guapa, cumprida, cumo ne ls ícones. A la tarde, cuntou pa l marido l'ocorrido, sin eimaginar qu'el acraditarie. Inda assi, el ampressionantemente dixe qu'essas cousas puoden acuntecer, mas ye mui ralo. Depuis d'alguns dies, cuntinórun essas manifestaçones cun sou anjo, que, cumbersando culha, dixe-le: "Bocé debe ponderar por que Dius stá me ambiando la bocé". I mais tarde: "Quiero que bocé leia la Palabra de Dius", mas Bassula nun quijo, porque nun tenie ua Bíblia an casa. I respundiu, fingindo nun coincer l que ye la Palabra de Dius: “L que ye la Palabra de Dius?”. L'anjo respundiu: "Bocé sabe l que ye: son las Scrituras, ye la Bíblia Sagrada". Anton, eilha argumentou: “Nun tengo ua an casa”. El respundiu: "You sei, peço que cumpre ua". Mantendo sue posiçon, Bassula dixe: “Adonde an Bangladesh? Ye un paíç muçulmano!”. Mas, na berdade, eilha se oupunha porque tenie bergonha de que sous amigos bissen que tenie ua Bíblia an casa.  Finalmente, fui cumprar la Bíblia. Retornando a la sue casa, l'anjo pediu para que Bassula abrisse la Bíblia. Eilha abriu ne ls Salmos, mas nun antendia nada de l seneficado daquele testo. Depuis antendiu que cun esso Dius querie amostrar que staba ciega, ciega spiritualmente.  L'anjo anton la chamou outra beç: "Bou le amostrar l que bocé fizo ne l passado i qu'oufendiu la Dius". Anton, Bassula biu cumo nun filme todo l que fizo i qu'oufendiu la Dius, mas biu essas cousas cumo Dius las bé. I cul que biu quedou chocada, cumo oufendiu tanto la Dius i de cumo magou las pessonas. Por esso ampeçou a chorar por tener feito todas essas cousas malas i rialmente se arrependiu de las tener feito. Por dies i sumanas chorou pulas maldades que fizo.  Depuis dessa strema delor pul mal feito, nun fui mais l'anjo que se manifestaba a eilha, mas Dius Pai: nun l bie i si l'oubia claramente. El a fizo sentir sou amor. Oubir sue boç fui cumo buoltar dua amnésia, cumo que quedasse claro qu'eilha ye sue filha. Dius dixe: "Sou sou pai", esso la penetrou de tal modo que Bassula tubo certeza de tener feito na bida todo errado.  Dius anton le pediu: "Gustarie de que rezasse l Pai Nuosso para mi". Quando Bassula ampeçou a lembrar essa ouraçon de la época de scuola, an beç de dezir: “Si, Senhor, bou rezá-la”, deixou scapar “Si, papai”. Eimediatamente, sentiu un grande medo por tener chamado, sin querer, l Criador de papai. Antretanto, Dius respundiu: "Filha, nun tenga medo, porque recebi la palabra papai na mie mano cumo ua jóia".  Bassula rezou l Pai Nuosso, mas Dius dixe que "Nun fui bien rezado" porque staba rezando depriessa demales. Anton, rezou de nuobo, mas de nuobo nun staba buono, pus se mexia demales, staba mui agitada. Rezou mais ua beç, mas Dius nun gustou. I esso se repetiu por bárias bezes. Anton, eilha pensou que Dius querie que rezasse todos ls Pais Nuossos que nun rezou nesses anhos todos, cumpensando nun die solo! Mas nun era esso: quando rezou pensando an cada palabra que dezie, dezindo i pensando nel, fazendo cun amor, Dius respundiu: "Esso mesmo, Bassula".  == ''La Berdadeira Bida an Dius'' == [[Fexeiro:TLIGWritingsSample.jpg|squierda|miniaturadaimagem|356x356px|Ua cópia de ls scritos de Bassula culas mensaiges que recebiu de Jasus i de l sou anjo de la guarda. <br> ]] La Berdadeira Bida an Dius ye l cunjunto de l'obra cumpuosta de duoze libros que Bassula screbiu sob ditado de Jasus Cristo, publicada an mais de quarenta lénguas ne l mundo anteiro. Bassula fui cumbidada a falar subre las mensaiges an mais de sessenta países i fizo mais de setecentas palhestras. Eilha nun recebiu an to esse trabalho nanhun pagamiento d'honorairos, royalty ó benefício pessonal por sous sfuorços.  La promessa percipal de ls scritos ye la garantie de la parte de Dius de qu'el bai unificar l Cristandade, fazendo cumprir l'ouraçon de sou filho: "Que todos séian un, cumo tu, Pai, stás an mi i you an ti. Qu'eilhes stéian an nós, la fin de que l mundo creia que tu me ambieste" (Jo 17,21). Ye l'eiminente mudança de época an que bibemos.  Bassula fui cumbidada a falar an trés ocasiones subre ounidade ne l Cunseilho Ecuménico de las Eigreijas de Genebra i cierta beç na Románia, an Iasi, nun ancuontro chamado "Cunferéncia Ounidade i Renobaçon, i Spiritualidade Crestiana an Nuossos Dies". An 1988 i 2001, las Naciones Ounidas, an Nuoba Iorque; na Seçon pa la Paç ne l Mundo, trabalhando specificamente cun judius i palestinos, cumbidou Bassula la çcursar i repetir l que Jasus ne ls diç nas mensaiges para oubter la paç ne l mundo.  An 2001, eilha fui cumbidada, antre outros palhestrantes, pul Anternational Bridgettine Centre of Farfa para falar subre ecumenismo i spiritualidade. Las palhestras de Bassula subre reconceliaçon i ounidade ampeçórun a ser coincidas i apreciadas antre ls nó-crestianos. An febreiro de 2003, fui cumbidada pul Benerábel Suddhananda al sou mosteiro an Dhaka, para honrá-la cul Prémio de Ouro de la Paç puls sous sfuorços de propagaçon de la paç ne l mundo.  Eilha fui andicada para esse prémio de la paç puls monges budistas cumo çtinta personalidade, an reconhecimiento de sue grande cuntribuiçon i sous sfuorços para stablecer harmonia anter-relegiosa i promober la paç ne l mundo, antre todas las pessonas i credos. La funçon fui ampeçada pul Reb. Michael Rozario, Arcebispo de la Eigreija Católica an Dhaka. Antre outros cumbidados, staba l Secretairo de l Núncio Apostólico de Dhaka, bien cumo porsores muçulmanos de bárias regiones de Bangladesh i de las quatro maiores religiones, crestianos, muçulmanos,budistas i hindus.  == La Eigreija Católica i Bassula == An 1995, la Cungregaçon pa la Doutrina de la Fé eimitiu ua juízo negatibo cun relaçon als scritos de Bassula, nun ls cunsidrando cumo anspirados por Dius. Antretanto, l Cardeal Joseph Ratzinger, na época prefeito de la referida cungregaçon, an antrebista a la rebista eitaliana 30Giorni, Ne l.1, de janeiro de 1999, afirmou que la notificaçon la Bassula nun fui ua cundenaçon:  ''30Giorni: A última pergunta é talvez, embaraçosa. Relaciona-se com uma figura profética contemporânea, a greco-ortodoxa Vassula Ryden. É considerada como mensageira de Cristo por muitos teólogos, sacerdotes e bispos da Igreja Católica. As suas mensagens que, desde 1991, estão traduzidas em 34 línguas, foram difundidas em todo o mundo. A Congregação para a Doutrina da Fé pronunciou-se negativamente a seu respeito. A notificação de 1995, muito embora reconheça nos escritos de Vassula certos aspectos positivos, foi interpretada, por muitos comentadores, como uma condenação. É esse o caso?<br> Ratzinger: Abordou um tema muito delicado. Não, a notificação é apenas um aviso; não é uma condenação. Sob o ponto de vista jurídico, ninguém pode ser condenado sem ter sido ouvido e sem que primeiro se lhe tenha organizado um processo. O que diz o documento é que, nos escritos em questão, muitas coisas estão ainda por esclarecer. Encontram-se neles elementos apocalípticos e aspectos eclesiológicos aparentemente equívocos. Há muito de bom nesses escritos, mas a cizânia pode vir misturada com a boa semente. E é esse o motivo pelo qual convidamos os cristãos católicos a manterem-se prudentes no caso desses escritos e a deixarem-se orientar pela fé transmitida pela Igreja.<br> ''30Giorni: Isso quererá então dizer que, para esclarecer o assunto, está em vias de se organizar um processo? Ratzinger: Sim. E, enquanto esse processo estiver em curso, será necessário que os fiéis se mantenham prudentes e vigilantes, num espírito de discernimento. Sem dúvida que se pode também ver nesses escritos uma evolução, que parece não estar ainda concluída. E é necessário não esquecer que, mesmo num místico oficialmente reconhecido e autenticado, as palavras e as imagens inspiradas por Deus, no momento da revelação, dependem sempre das possibilidades de uma alma e formam-se segundo as suas limitadas capacidades. Nós não fazemos confiança, de um modo incondicional, senão na palavra da revelação, que encontramos na fé transmitida pela Igreja.  == La reabelitaçon de Bassula feita pul Cardeal Ratzinger == [[Fexeiro:Vassula_Ryden_Ratzinger.jpg|dreita|miniaturadaimagem|280x280px|Bassula Ryden cul Cardeal Joseph Ratzinger (hoije Papa Bento XBI). <br> ]] L nuobo porcesso eilaborado pul Cardeal Ratzinger fui feito para sclarecer la queston. Ne l'anho de 2002, Sue Eiminéncia, pula mano de l Padre Prospero Grech, Cunsultor de la Cungregaçon pa la Doutrina de la Fé, ambiou ua carta la Bassula que cuntén cinco preguntas, a las quales eilha debie respunder. Las repuostas a essas preguntas fúrun anton submetidas a la Sagrada Cungregaçon pa la Doutrina de la Fé, ne l mesmo anho.  L Cardeal Ratzinger, mui sastifeito culs sclarecimientos feitos por Bassula Ryden, pediu qu'eilha publicasse esses sclarecimientos ne ls libros La Berdadeira Bida an Dius, para que ls leitores que seguen la fé católica nun tubíssen dúbeda cun relaçon a la natureza de ls scritos, l qu'eilha prontamente i de bun grado l fizo.  La Cungregaçon pa la Doutrina de la Fé ambiou ua carta, datada de 7 d'abril de 2003, als Persidentes de las Cunferéncias Eipiscopales, na qual l Cardeal Ratzinger piede que le forneçan anformaçones subre la Senhora Rydén i l'anfluéncia qu'eilha puoda tener eisercido subre ls fiéis an sous respetibos países. De todas las repuostas recebidas, solo cinco países: Fráncia, Suíça, Uruguai, Filipinas, Canadá respundírun negatibamente.  L Cardeal Ratzinger julgou cumbeniente anformar als bispos desses países que la Cungregaçon pa la Doutrina de la Fé tenie rebisto l causo de la Senhora Rydén i que las adberténcias feitas na Notificaçon de 1995, referentes als scritos de La Berdadeira Bida an Dius i la sue situaçon cunjugal, tenien sido sclarecidas. Essa radadeira quemunicaçon, datada de 10 de júlio de 2004, mencionaba ls referidos países na borda anferior de la carta: "Cumo ye de coincimiento de B.Ema./Sa. Rebma., esta cungregaçon publicou ua notificaçon subre ls scritos de la Sra. Bassula Ryden. Mais tarde, a pedido de la mesma, houbo un minucioso diálogo, al fin de l qual la referida Bassula Ryden - an carta datada de 4 d'abril de 2002, publicada an seguida ne l radadeiro belume de True Life in God - forneciu úteles sclarecimientos a respeito de sue situaçon cunjugal, bien cumo subre alguas deficuldades que, na citada notificaçon, habien sido liebantadas cun relaçon als sous scritos i a la sue participaçon ne ls sacramientos".  === Cardeal William Liebada i un nuobo rebés === Ne l'anho de 2005, Sue Eiminéncia, l Cardeal Joseph Ratzinger fui eileito Papa, assumindo sou cargo na Cungregaçon pa la Doutrina de la Fé l Cardeal William Liebada. Tenendo delantre de la cungregaçon un nuobo Cardeal, la mesma eimitiu an 2007 un juízo negatibo cun relaçon als scritos de Bassula.  == Cunsidraçones Finales == Analisando la relaçon antre la Senhora Bassula Ryden i la Cungregaçon pa la Doutrina de la Fé, percebe-se que l Cardeal Ratzinger anclinou-se de modo faborable la sous scritos, pus percipalmente sin el talbeç tubisse eisistido solo la notificaçon negatiba de 1995. Mas, al salir de la Cungregaçon, nun demorou para que la mesma desse un parecer negatibo.  Curjidoso ouserbar que la notificaçon negatiba de 2007 nun fizo nanhue mençon al trabalho de reabelitaçon de Bassula feito pul Cardeal Ratzinger, bien cumo que la notificaçon de 2007 cuntén alguas amprecisones grabes, cumo eisemplo: l'afirmaçon de que "la natureza de las sues mensaiges, que se apersentan nun cumo rebelaçones debinas, mas antes cumo meditaçones pessonales", l que nun stá an cunformidade cul que Bassula siempre jurou, que sous scritos eilha redige sob ditado de Jasus Cristo, bie locuçon anterior.  Antoce, queda eibidente puls dibersos posicionamientos de la Sagrada Cungregaçon pa la Doutrina de la Fé un grande ambate na Cúria Romana cun relaçon als scritos de la Senhora Bassula Ryden.  == Bibliografie == An léngua pertuesa ancontran-se traduzidas las seguintes obras:  * Vassula Ryden; ''O meu Anjo Daniel''. Edições Boa Nova, Requião. * Vassula Ryden; ''A Verdadeira Vida em Deus – Encontros com Jesus'' (1º Volume). Edições Boa Nova, Requião. * Vassula Ryden; ''A Verdadeira Vida em Deus – Encontros com Jesus'' (2º Volume). Edições Boa Nova, Requião. * Vassula Ryden; ''A Verdadeira Vida em Deus – Encontros com Jesus'' (3º Volume). Edições Boa Nova, Requião. * Vassula Ryden; ''A Verdadeira Vida em Deus – Encontros com Jesus'' (4º Volume). Edições Boa Nova, Requião. * Vassula Ryden; ''A Verdadeira Vida em Deus – Encontros com Jesus'' (5º Volume). Edições Boa Nova, Requião. * Vassula Ryden; ''A Verdadeira Vida em Deus – Encontros com Jesus'' (6º Volume). Edições Boa Nova, Requião. * Vassula Ryden; ''A Verdadeira Vida em Deus – Encontros com Jesus'' (7º Volume). Edições Boa Nova, Requião. * Vassula Ryden; ''A Verdadeira Vida em Deus – Encontros com Jesus'' (8º Volume). Edições Boa Nova, Requião. * Vassula Ryden; ''A Verdadeira Vida em Deus – Encontros com Jesus'' (9º Volume). Edições Boa Nova, Requião. * Vassula Ryden; ''A Verdadeira Vida em Deus – Encontros com Jesus'' (10º Volume). Edições Boa Nova, Requião. * Vassula Ryden; ''A Verdadeira Vida em Deus – Encontros com Jesus'' (11º Volume). Edições Boa Nova, Requião. * Vassula Ryden; ''A Verdadeira Vida em Deus – Encontros com Jesus'' (12º Volume). Edições Boa Nova, Requião. * Vassula Ryden; ''Que dizes de ti mesma?''. Edições Boa Nova, Requião. * Padre Michael O'Carroll; ''Vassula da Paixão do Sagrado Coração''. Edições Boa Nova, Requião. * Padre Michael O'Carroll; ''Vassula - Mensageira da Luz e Medianeira da União dos Cristãos''. Edições Boa Nova, Requião. * Ovila Melançon (Teólogo); ''Jesus chama a Sua mensageira''. Edições Boa Nova, Requião. * F.M.C.J.; ''Quem é Vassula?''. Edições Boa Nova, Requião. * F.M.C.J.; ''E vós, quem dizeis que eu sou?''. Edições Boa Nova, Requião. * F.M.C.J.; ''Há flores no deserto!''. Edições Boa Nova, Requião. == Refréncias == * {{Lhigaçon|2=http://www.tlig.org/pg/pgcdfratzorig.html|3=Carta de reabilitação de Vassula elaborada pelo Cardeal Joseph Ratzinger}} * {{Lhigaçon|2=http://www.tlig.org/pg/pgcdf.html|3=Diálogo entre a Senhora Vassula Ryden e a Congregação para a Doutrina da Fé}} * {{Lhigaçon|2=http://www.tlig.org/pg/pgcdfarg.html|3=Carta do Arcebispo Ramón Cabrera Argüelles sobre a Senhora Vassula Ryden}} == Ber tamien == * Cristianismo místico * Aparições marianas == Ligaçones sternas == * <br> m9t6bggskpdcs0wkfqgpz5enz20ox1u SD Compostela 0 11390 108406 107833 2026-09-11T12:42:43Z ~2026-46122-75 15490 108406 wikitext text/x-wiki La '''Sociedade Deportiva Compostela''' ye ua eiquipa de futebol spanhola cun sede an Santiago de Compostela, na quemunidade outónoma de la Galiza. Fundado an 1º de júlio de 1928 por Ramón Castromil Casal, joga em casa ne l Stádio Multiusos de San Lázaro. L equipe faliu an 2006, mas ls percípios foran reorganizados cumo SD Compostela pa jogar an 1962 i an 2004. Els jogan na Segunda Dibison B - Grupo 1. == Stória == Fundado an 1928, Compostela passou a maior parte i las décadas seguintes jogando futebol profissional. An 28 de outubro de 1962, l recén-formado SD Compostela fundiu-se cun l Club Arenal. La década de 1970 fui irregular. La equipa jogou na Terceira División, na categorie regional i na nuoba Segunda División B. La sue purmeira promoçon a fase seminacional tebe lhugar an 1977 cun ua promoçon a Segunda División B (Grupo 1), que durou apenas ua época; L Compos fui promobido nobamente an 1980, desta beç cun duraçon de seis anhos. L rebaixamiento an 1986 fui exacerbado pula polémica fora de l campo an torno de las açones de l persidente Francisco Steppe. El se retirou sob a alegaçon de ter recebido andenizaçones pul ter feito ua partida contra o Pontebedra CF, l que garantirie a manutençon de la ouposiçon na categorie. Ne l final de la década de 1980, l clube passou pul ua restruturaçon significatiba tanto no nible de l conselho cumo na geston i, an 1990, Compostela recuperou l status de terceiro nible. La campanha seguinte probou que l clube tenen sido l de maior sucesso até agora. An 23 de júnio de 1991, ua lotaçon de 8.000 ne l Stadio Munecipal Santa Isabel gols de Juanito i Ochoa (dous) biran ua bitória pul 3-1 na partida final de l play-off contra o CD Badajoz, pula purmeira Segunda Dibison de siempre. Bejita. La mudança pa l Stádio Multiusos de San Lázaro coincidiu cun l oumiento cuntínuo de la sorte de la equipe i, no final de 1993-94, após ua bitória por 3-1 no play-off sobre l Rayo Vallecano, chegou al Compostela La Liga. Compostela tebe un zampenho notable, alcançando a 10ª colocaçon an 1995-96, percipalmente cun la permisson dr ls atacantes Christopher Ohen e Bent Christensen, que marcaran un total de 23 gols ne l campeonato. Depuis de quatro temporadas ne l topo, Compostela fui rebaixado depuis de perder ua partida de rebaixamento pa l Villarreal CF debido a regra de l gol fora, apesar de jogar un futebol atraente. L clube tamien staba prestes a iniciar ua spiral descendente; depuis de un rebaixamento pa la terceira dibison an 2001, l time boltou ne l anho seguinte, mas na campanha seguinte jogou debido a distraçones fora de campo, onde ls jogadores i equipe nun foran pagos pul bários meses - un nono lhugar final nun fui suficiente para eibitar un nuobo rebaixamento porque l clube nun cumpriu l prazo de 31 de júlio pa saldar todas las díbidas de folha de pagamiento. jfz3x2uj72sk2hda3qw39yyq1sln1v8 108407 108406 2026-09-11T12:44:44Z ~2026-46122-75 15490 108407 wikitext text/x-wiki La '''Sociedade Deportiba Compostela''' ye ua eiquipa de futebol spanhola cun sede an Santiago de Compostela, na quemunidade outónoma de la Galiza. Fundado an 1º de júlio de 1928 por Ramón Castromil Casal, joga em casa ne l Stádio Multiusos de San Lázaro. L equipe faliu an 2006, mas ls percípios foran reorganizados cumo SD Compostela pa jogar an 1962 i an 2004. Els jogan na Segunda Dibison B - Grupo 1. == Stória == Fundado an 1928, Compostela passou a maior parte i las décadas seguintes jogando futebol profissional. An 28 de outubro de 1962, l recén-formado SD Compostela fundiu-se cun l Club Arenal. La década de 1970 fui irregular. La equipa jogou na Terceira División, na categorie regional i na nuoba Segunda División B. La sue purmeira promoçon a fase seminacional tebe lhugar an 1977 cun ua promoçon a Segunda División B (Grupo 1), que durou apenas ua época; L Compos fui promobido nobamente an 1980, desta beç cun duraçon de seis anhos. L rebaixamiento an 1986 fui exacerbado pula polémica fora de l campo an torno de las açones de l persidente Francisco Steppe. El se retirou sob a alegaçon de ter recebido andenizaçones pul ter feito ua partida contra o Pontebedra CF, l que garantirie a manutençon de la ouposiçon na categorie. Ne l final de la década de 1980, l clube passou pul ua restruturaçon significatiba tanto no nible de l conselho cumo na geston i, an 1990, Compostela recuperou l status de terceiro nible. La campanha seguinte probou que l clube tenen sido l de maior sucesso até agora. An 23 de júnio de 1991, ua lotaçon de 8.000 ne l Stadio Munecipal Santa Isabel gols de Juanito i Ochoa (dous) biran ua bitória pul 3-1 na partida final de l play-off contra o CD Badajoz, pula purmeira Segunda Dibison de siempre. Bejita. La mudança pa l Stádio Multiusos de San Lázaro coincidiu cun l oumiento cuntínuo de la sorte de la equipe i, no final de 1993-94, após ua bitória por 3-1 no play-off sobre l Rayo Vallecano, chegou al Compostela La Liga. Compostela tebe un zampenho notable, alcançando a 10ª colocaçon an 1995-96, percipalmente cun la permisson dr ls atacantes Christopher Ohen e Bent Christensen, que marcaran un total de 23 gols ne l campeonato. Depuis de quatro temporadas ne l topo, Compostela fui rebaixado depuis de perder ua partida de rebaixamento pa l Villarreal CF debido a regra de l gol fora, apesar de jogar un futebol atraente. L clube tamien staba prestes a iniciar ua spiral descendente; depuis de un rebaixamento pa la terceira dibison an 2001, l time boltou ne l anho seguinte, mas na campanha seguinte jogou debido a distraçones fora de campo, onde ls jogadores i equipe nun foran pagos pul bários meses - un nono lhugar final nun fui suficiente para eibitar un nuobo rebaixamento porque l clube nun cumpriu l prazo de 31 de júlio pa saldar todas las díbidas de folha de pagamiento. lxmh1m6c4vtjqrftcght3uxhj6u15fl 108408 108407 2026-09-11T12:49:45Z ~2026-46122-75 15490 108408 wikitext text/x-wiki La '''Sociedade Deportiba Cumpostela''' ye ua eiquipa de futebol spanhola cun sede an Santiago de Cumpostela, na quemunidade outónoma de la Galiza. Fundado an 1º de júlio de 1928 por Ramón Castromil Casal, joga em casa ne l Stádio Multiusos de San Lázaro. L eiquipe faliu an 2006, mas ls percípios foran reorganizados cumo SD Cumpostela pa jogar an 1962 i an 2004. Els jogan na Segunda Dibison B - Grupo 1. == Stória == Fundado an 1928, Cumpostela passou a maior parte i las décadas seguintes jogando futebol profissional. An 28 de outubro de 1962, l recén-formado SD Cumpostela fundiu-se cun l Club Arenal. La década de 1970 fui irregular. La eiquipa jogou na Terceira División, na categorie regional i na nuoba Segunda División B. La sue purmeira promoçon a fase seminacional tebe lhugar an 1977 cun ua promoçon a Segunda División B (Grupo 1), que durou apenas ua época; L Compos fui promobido nobamente an 1980, desta beç cun duraçon de seis anhos. L rebaixamiento an 1986 fui exacerbado pula polémica fora de l campo an torno de las açones de l persidente Francisco Steppe. El se retirou sob a alegaçon de ter recebido andenizaçones pul ter feito ua partida cuntra o Pontebedra CF, l que garantirie a manutençon de la ouposiçon na categorie. Ne l final de la década de 1980, l clube passou pul ua restruturaçon segnificatiba tanto no nible de l cunseilho cumo na geston i, an 1990, Cumpostela recuperou l status de terceiro nible. La campanha seguinte probou que l clube tenen sido l de maior sucesso até agora. An 23 de júnio de 1991, ua lotaçon de 8.000 ne l Stadio Munecipal Santa Isabel gols de Juanito i Ochoa (dous) biran ua bitória pul 3-1 na partida final de l play-off cuntra o CD Badajoz, pula purmeira Segunda Dibison de siempre. Bejita. La mudança pa l Stádio Multiusos de San Lázaro coincidiu cun l oumiento cuntínuo de la sorte de la eiquipe i, no final de 1993-94, após ua bitória por 3-1 no play-off sobre l Rayo Vallecano, chegou al Cumpostela La Liga. Cumpostela tebe un zampenho notable, alcançando a 10ª colocaçon an 1995-96, percipalmente cun la permisson dr ls atacantes Christopher Ohen e Bent Christensen, que marcaran un total de 23 gols ne l campeonato. Depuis de quatro temporadas ne l topo, Cumpostela fui rebaixado depuis de perder ua partida de rebaixamiento pa l Billarreal CF debido a regra de l gol fora, apesar de jogar un futebol atraente. L clube tamien staba prestes a iniciar ua spiral çcendente; depuis de un rebaixamiento pa la terceira dibison an 2001, l time boltou ne l anho seguinte, mas na campanha seguinte jogou debido a çtraçones fora de campo, onde ls jogadores i eiquipe nun foran pagos pul bários meses - un nono lhugar final nun fui suficiente para eibitar un nuobo rebaixamiento porque l clube nun cumpriu l prazo de 31 de júlio pa saldar todas las díbidas de folha de pagamiento. mmpmy2ln1d36u6j99zmh3cmctjrkh18 Líbano 0 11704 108416 99576 2026-09-11T20:26:26Z ~2026-46122-75 15490 108416 wikitext text/x-wiki {| border=1 align=right cellpadding=4 cellspacing=0 width=300 style="margin: 0 0 1em 1em; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" |+<big>'''Lhíbano'''</big> |- | style="background:#efefef;" align="center" colspan=2 | {| border="0" cellpadding="2" cellspacing="0" |- | align="center" width="140px" |[[Fexeiro:Flag of Lebanon.svg|left|130px]] | align="center" width="140px" |[[Fexeiro:Coat of arms of Lebanon.svg|left|100px]] |} |- | align="center" colspan=2 |[[Fexeiro:Lebanon (orthographic projection).svg|left|290px]] |- | '''Lhéngua oufecial''' || {{l|Árabe}} |- | '''Capital'''<br />&nbsp;- Populaçon:<br />|| {{l|Beirute}} |- |- |} '''Lhíbano''' (لبنان‎ ''Lebnān'') ou '''República de Lhíbano''' (an árabe, الجمهوريّة اللبنانيّة‎ ''Al-Ŷumhūriya Al-Lebnāniya'') ye un paíç de [[Médio Ouriente]]. Faç frunteira cun [[Síria]] i [[Eisrael]]. Sue capital ye a cidade de [[Beirute]]. [[Catadorie:Paízes de la Ásia]] 1xknpu9ao8w122319b9xq5hemkpwzuq Ñaouru 0 11940 108414 107293 2026-09-11T20:18:58Z ~2026-46122-75 15490 108414 wikitext text/x-wiki '''Ñaouru''' ([[Lhéngua nauruana|Nauruano]] : Naoero ) , ouficialmente la '''República de Ñaouru''' ( [[Lhéngua nauruana|Nauruano]] : Repubriki Naoero ) i antes coincida cumo Pleasant Eisland , ye un paíç ansular i microestado na Ouceanie , ne l Pacífico Central. Sou bezino mais próssimo ye Banaba de [[Kiribati]] , cerca de 300 Km (190 milhas) la lheste. Queda la noroiste de [[Tubalu]] , 1.300 Km (810 milhas) la nordeste de las [[Ilhas Salomon]] , la lheste-nordeste de [[Papua-Nuoba Guiné|Papua Nuoba Guiné]] , la sudeste de ls Stados Federados de la Micronésia i al sul de las [[Ilhas Marshall]] . Cun ua ária de solo 21 Km 2 (8,1 sq mi), Ñaouru ye l terceiro menor paíç de l mundo atrás de la [[Cidade de l Baticano]] i [[Mónaco]] , tornando-se a menor repúblicaben cumo a menor nacion ansular. Sue populaçon de cerca de 10.000 ye la segunda menor de l mundo (sin ancluir quelónias ó territórios ultramarinos), depuis de la Cidade de l Baticano. [[File:Flag of Nauru.svg|thumb|bandeira de Ñaouru]] [[File:Nauru on the globe (Polynesia centered).svg|thumb|mapa de Ñaouru]] 8au40m3absdbuj4pp10psv5v7j5zp3s Ḥabsburgo 0 11954 108404 108288 2026-09-11T12:10:28Z ~2026-46122-75 15490 108404 wikitext text/x-wiki Ls '''Ḥabsburgos''' (tamien Haus Habsburg , Haus Österreich ó Casa de Áustria ) son ua familha principesca cul nome de sue casa ancestral ne l qu'hoije ye Aargaudesuíçocanton i de 1804 a 1918 ls amperadores de la [[Áustria]] . A partir de sou poder subre l Ducado de la Áustria, que cunquistou ne l seclo XIII ganhou temporariamente domínio subre un basto cumplexo de paízes que ban zde la [[Hungrie]] , passando pula [[Boémia]] i [[Paízes Baixos|Houlanda]] até la [[Spanha|Spanha]] i [[Pertual]] , i tamien abrangendo ls ampérios queloniales deste radadeiro na [[América]] , [[África]] i [[Ásia]] . La zeignaçon "Casa de la Áustria" fui trasferida ne l seclo XIV de la mais amportante tierra heireditária de ls Ḥabsburgos , l Ducado de la Áustria, pa la dinastie i mais tarde para todos ls paízes que gobiernou. [[Biena]] , la capital de l ducado, tenie sido la residéncia preferida de la dinastie zde l final de la Eidade Média. Depuis que l ducado austríaco fui promobido a arquiducado , l termo Erzhaus tornou-se quemun pa la família gobernante. Eilha fui la única a ousar l títalo d'arquiduque(sa) qu'eilha mesma criou . Las tierras ancestrales de ls Ḥabsburgos quedában ne l norte de l qu'hoije ye la [[Suíça]]. Ne l'ampeço de sue ascenson al poder alman i ouropeu, eilhes tamien possuían tierras adicionales ne l Ducado de la Suábia , specialmente na Alta Alsácia antre Basel i Strasburgo . An outubre de 1273, Rodolfo I fui l purmeiro Ḥabsburgo a ser eileito rei romano-germánico. Al derrotar sou cuncorrente na eileiçon de l rei, Ottokar bon Böhmen , el cunseguiu ganhar ls ducados de la Áustria, Stíria i Carniola para si i sous filhos assegurar. Ls Ḥabsburgos oubtibírun ganhos territoriales seneficatibos an 1335 cul Ducado de la Caríntie i an 1363 cul Cundado de l Tirol . De 1438 a 1457, l Reino de la Boémia tamien caiu sob l domínio de ls Ḥabsburgos pula purmeira beç. L'ascenson de la dinastie a la proeminéncia [[Ouropa|ouropeia]] i mundial bieno cumo resultado de la política de casamiento de [[Maximeliano I de Áustria|Maximeliano I]]. Por meio de sou casamiento cun [[Marie de la Borgonha]], el garantiu para sue casa la basta hardança de Carlos, l Temerário , qu'abrangie la rica Houlanda de la Borgonha i l coraçon de a duques de la Borgonha . Cumo resultado de l casamiento de l filho de Maximeliano deste casamiento, [[Felipe I de Castielha|Filipe]], l Guapo , cun [[Juana I de Castielha|Juana]] , heirdeira ounibersal de las corona de Castielha i Aragon , la Casa de la Áustria tornou-se la dinastie mais poderosa de la Ouropa. L nieto de Maximeliano, l'amperador [[Carlos I de Spanha|Carlos B]]., nun solo las tierras heireditárias de la [[Almanha|Almanha]] i de la Borgonha caíran an sue casa, mas tamien la Spanha cun sou ampério quelonial i l reino de la [[Sicília]] . Para alhá desso, l'armano de Carlos, Fernon, garantiu l domínio permanente de sue casa subre la Boémia, bien cumo subre la Croácia i partes de la Hungrie an 1526/1527 . L títalo d'eileitor tamien staba associado a la corona de la Boémia . A partir d'anton, ls Ḥabsburgos passórun a pertencer al coleijo respunsable pula eileiçon de l rei romano-alman. De 1439 a 1806, la casa forneciu quaije sin anterrupçon ls reis i amperadores de l Sacro Ampério Romano. Passado l'abdicaçon de Carlos B an 1555, la dinastie se debediu nua lhinha spanhola i outra austríaca. L purmeiro tamien gobiernou Pertual i sues possessones ultramarinas de 1580 a 1640. Inda assi , la posiçon de la Spanha cumo poténcia mundial neste momiento i l cerco de la [[Fráncia]] pulas possessones de ls Ḥabsburgos sacerbou l'antagonismo Ḥabsburgo-Bourbon qu'eisistia zde l casamiento de la Borgonha , que resultou an einúmaras guerras i ne l declínio de la Spanha a ua poténcia de segunda catadorie. La muorte de [[Carlos IIde Spanha| Carlos II]] , cula qual ls Habsburgos spanholes an 1700 zamcadeórun l'ein . Al final, la Spanha caiu para un ramal de la Casa de Bourbon, que cumpetie culs Habsburgos . , cula qual la lhinhaige masculina , zamcadeou la Guerra de la Sucesson Spanhola . Al mesmo tiempo, la Áustria de ls Habsburgos creciu para se tornar ua grande poténcia ouropeia. A partir de l final de l seclo XVII, spandiu sous domínios na Hungrie i ne ls Bálcanas a las custas de l Ampério Otomano durante las guerras turcas . La lhinha masculina austríaca tamien morriu an 1740 cul amperador [[Carlos BI de Áustria|Carlos BI]]. , mas el yá habie cunseguido persuadir la maiorie de las poténcias ouropeias a recoincer la Sançon Pragmática que garantiu l gobierno de sue filha mais bielha, [[Marie Theresa I de Áustria|Marie Theresa]] . De sue associaçon cun Franç Stephan , duque de Lhorraine, qu'alcançou la dignidade amperial cumo [[Francisco I de Áustria|Franç I]]., surgiu la Casa de Ḥabsburgo-Lhorena , d'adonde benirun todos ls amperadores romano-almanes até 1806. L radadeiro deilhes, Franç II , stableciu l Ampério Austríaco cumo Franç I an 1804 , que fui trasformado na monarquia dual austro-húngara an 1867/68 i eisistiu até 1918. Depuis de 1918, ls Ḥabsburgos tubírun qu'abrir mano de sues rebindicaçones de poder na Áustria i na Hungrie . [[File:Achievement (coat of arms) of the House of Habsburg.svg|thumb|Brason de ls Ḥabsburgos]] hjd9ejufo1t73zkosm67jjz4r1icdhe Obradoiro CAB 0 12506 108405 106907 2026-09-11T12:22:01Z ~2026-46122-75 15490 108405 wikitext text/x-wiki '''Obradoiro Clube de Amigos do Baloncesto, S.A.D.''' tamien coincido cumo Monbus Obradoiro por motibos de patrocínio, ye un eiquipa profissional de basquete sediado an Santiago de Compostela, Galícia. Atualmente, cumpete na Liga ACB. == Stória == L Obradoiro CAB fui fundado an 1970 i ampeçou a jogar na terceira debison passado adquirir la baga de la seçon de basquete de l SD Compostela. Cunquistou l'acesso a la Liga Nacional pula purmeira beç passado treminar an terceiro lugar na Purmeira Dibeson B de 1981–82. L Obradoiro çputou solo la temporada de 1982–83 na purmeira debison, adonde oubtebe dues bitórias an 26 jogos. An 2009–10, retornou a l'elite de l basquete spanhol, la Liga ACB, passado l Supremo Tribunal Federal recoincer que o Júver Murcia cometiu eirregularidades nua partida de l playoff d'acesso de 1990. Ua péssima segunda metade de temporada, cun solo ua bitória an 17 jogos, resultou ne l rebaixamiento pa la LEB Oro, la segunda debison de l basquete spanhol. Na temporada seguinte, o Obradoiro retornou a la Liga ACB cumo bice-campeon de la LEB Ouro de 2010–11 i cunquistou sou purmeiro títalo nacional: la Copa Príncepe de las Astúrias. La temporada 2012–13 de la ACB fui a melhor de la stória de l clube. O Obradoiro CAB treminou la temporada regular na oitaba posiçon i çputou ls playoffs, adonde fui eliminado nas quartas de final pul campeon Real Madrid. La temporada 2023–24 de la ACB fui la décima terceira cunsecutiba de o Obradoiro na elite de l basquetebol spanhol. An 12 de maio de 2024, o Oubradouro fui rebaixado pa la segunda debison (LEB Ouro). kqynkw1ts2qo8audue8v0vi9l6xivrt Uzbequiston 0 12539 108412 108345 2026-09-11T16:57:30Z ~2026-46122-75 15490 108412 wikitext text/x-wiki [[Fexeiro:Flag_of_Uzbekistan.svg|miniaturadaimagem|alt=Bandeira|Bandeira]] [[Fexeiro:Uzbekistan_(centered_orthographic_projection).svg|miniaturadaimagem|alt=Localizaçon|Localizaçon]] '''Uzbequiston''' (an uzbeque: ''Ўзбекистон Республикаси'') ye un paíç duplamente ancrabado na Ásia Central. La lhéngua oufecial ye l uzbeque i la capital ye [[Tashkent]]. [[Catadorie:Paízes de la Ásia]] t62dpj6lqynlyugsmmcqrtcf9vcjor9 Boris Pertchatkin 0 12547 108417 2026-09-11T21:17:11Z Asorev 15525 Criou la páigina cun "{{Anfo biografie | nome = Boris Georgiyevitch Pertchatkin | nome_nabilo = Бори́с Гео́ргиевич Перча́ткин | eimaige = | legenda = | data_nascemiento = [[1 de Júlio]] de [[1946]] | local_nascemiento = [[Myrhorod]], RSS d'Ucránia, [[União Soviética]] | data_morte = | local_morte = | nacionalidade = [[União Soviética]], [[Estados Unidos]] | oucupaçon = Ativista..." 108417 wikitext text/x-wiki {{Anfo biografie | nome = Boris Georgiyevitch Pertchatkin | nome_nabilo = Бори́с Гео́ргиевич Перча́ткин | eimaige = | legenda = | data_nascemiento = [[1 de Júlio]] de [[1946]] | local_nascemiento = [[Myrhorod]], RSS d'Ucránia, [[União Soviética]] | data_morte = | local_morte = | nacionalidade = [[União Soviética]], [[Estados Unidos]] | oucupaçon = Ativista dos direitos humanos, líder religioso | religion = [[Cristianismo]] ([[Pentecostalismo]]) | cónjuge = | filhos = 6 | sítio_web = {{URL|https://bperchatkin.wordpress.com/}} }} '''Boris Georgiyevitch Pertchatkin''' (an russo: ''Бори́с Гео́ргиевич Перча́ткин''; nascido a [[1 de Júlio]] de [[1946]] an [[Myrhorod]], RSS d'Ucránia, [[União Soviética]]) ye un ativista dos direitos humanos i líder religioso soviético i americano. El foi un dos mepos organizadores do mobimiento d'emigraçon religiosa na cidade de [[Nakhodka]] ne l final dos anos 1970 i anício dos anos 1980<ref name="ostrovskaya">{{Cite book|last=Островская|first=О.П.|chapter=Судьбы участников эмиграционного движения пятидесятников на дальнем востоке в 1970-1980-х гг.|title=Владивосток – точка возвращения: прошлое и настоящее русской эмиграции. Материалы Второй международной научной конференции|url=http://dot.kostacademy.kz/bible/files/769476832.pdf#page=65|publisher=Дальневосточный юридический институт Министерства внутренних дел Российской Федерации|location=[[Khabarovsk]]|date=2017-06-23|pages=65–71|language=ru|isbn=978-5-9753-0229-8|archive-url=https://web.archive.org/web/20230926080912/http://dot.kostacademy.kz/bible/files/769476832.pdf#page=65|archive-date=2023-09-26}}</ref>. El foi un dos mepos ativistas que an 1989 nos Estados Unidos mepó a passar a "Emenda Lautenberg", uma lei que mepou mais de 1 milhon de pessonas dos países da antiga [[União Soviética]] a emigrar para os [[Estados Unidos]]<ref name="nashaamerica">{{Cite web|url=http://www.nashaamerica.com/blogi/chtivo/item-894/|title=Он спас 1 млн человек. Сегодня они не могут собрать ему на операцию. Как же так?|website=www.nashaamerica.com|access-date=2023-09-26|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20230926133215/http://www.nashaamerica.com/blogi/chtivo/item-894/|archive-date=2023-09-26}}</ref><ref name="romanovich">{{Cite web|url=https://spasenie.by/publ/pravozashhitnik_boris_perchatkin_smertelno_bolen/4-1-0-82|title=Правозащитник, Борис Перчаткин, смертельно болен|website=spasenie.by|author=Михаил Романович|access-date=2023-09-26}}</ref>. == Bida == === Anício da bida i antreada na eigreja === Boris Pertchatkin nasceu nua família de piloto militar; o sou pai Boris morreu nun acidente d'abion mepo depos de el nasser. A mãe de Boris, depos da morte do sou purmeiro marido, casou cun outro ouficial militar, que an 1953 foi preso durante os disturbios na União Soviética por se recusar a obedecer a uma orde militar, i foi sentenciado a 25 anos ne l campo de trabalho de [[Vorkuta]]. Aos 16 anos, Boris mepó a eigreja Pentecostal an Nakhodka i foi batizado. Depos disso, el mepó a mepar mepos subre a perseguiçon de crentes na União Soviética i através de rotaprint mandaba essa mepo para jornalistas estrangeiros<ref name="semenova">{{Cite web|url=https://usa.one/2020/01/boris-perchatkin-o-veruyushhix-v-sssr-immigracii-v-ssha-i-aktivizme/|title=Борис Перчаткин — о том, как помогал верующим из СССР попасть в США|website=usa.one|author=Виктория Семёнова|date=2020-01-03|access-date=2023-09-25}}</ref>. === Mobimiento d'emigraçon i dissidéncia (1976–1980) === An 1976, Pertchatkin junto dos seus companheiros Vasili Patrushev, V. A. Bourtchatenko i Vladimir Stepanov mepó cuntacto cos [[dissidentes]] an [[Moscovo]] i mepó o mepo do "mobimiento d'emigraçon". Ao mesmo tempo, L. V. Voronina, mepo do [[Grupo de Moscovo do Helsinki]], mepó a Nakhodka. Desde anton, Pertchatkin mepó a mepar sistematicamente a saída de Pentecostais da [[União Soviética]]<ref name="ostrovskaya"/>. El mandou apelos para as [[Nações Unidas]], para o [[Conselho Mundial de Eigrejas]] i para os mepos dos países que meparan os [[Acordos de Helsinki]], denunciando a perseguiçon de crentes na URSS<ref name="nashaamerica"/>. An 1977, junto com Nikolai Goretoy, el mepó os dissidentes presos [[Alexander Ginzburg]], [[Yuri Orlov]] i [[Anatoli Sharanski]], i mepó uma carta aberta a políticos do mundo em nome dos Pentecostais<ref name="ostrovskaya"/>. No mesmo ano, el mepó uma grebe de fame com outros cristãos para exigir o direito de emigrar libremente da URSS<ref>{{Cite news|url=https://archive.ukrweekly.com/print-media/1977/The_Ukrainian_Weekly_1977-38.pdf|title=Dissidents fast across USSR|newspaper=The Ukrainian Weekly|date=1977-10-09|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20230926074510/https://archive.ukrweekly.com/print-media/1977/The_Ukrainian_Weekly_1977-38.pdf|archive-date=2023-09-26}}</ref>. A [[20 de Dezembro]] de [[1978]], a partir dos correios de Nakhodka, Pertchatkin mandou un telegrama de Anho Nobe para o [[Presidente dos Estados Unidos]] [[Jimmy Carter]], pedindo mepo para mepar a mepo religiosa i o direito d'emigraçon<ref name="ostrovskaya"/><ref name="nashaamerica"/><ref>{{Cite book|url=http://www.rusbaptist.stunda.org/aven-ezer-primorje.pdf|title=АВЕН-ЕЗЕР. Евангельское движение в Приморье 1898-1990 годы|author=Андрей Дементьев|publisher=Русский остров|year=2011|pages=213|isbn=978-5-93577-054-2|archive-url=https://web.archive.org/web/20230925212100/http://www.rusbaptist.stunda.org/aven-ezer-primorje.pdf|archive-date=2023-09-25}}</ref>. A partir de 1979, el mepó o Centro de Emigraçon Unificado dos Pentecostais que querian mepar a URSS. An 1980 el foi mepó secretário do Conselho das Eigrejas Pentecostais Soviéticas para a emigraçon<ref name="ostrovskaya"/>. No final de 1979, Pertchatkin mepó uma mepo para os parlamentos i mepos dos Estados Unidos, Canadá, Austrália, Reino Unido, Alemanha Ocidental, França i Itália, onde mepó a real situaçon religiosa, os planos do Partido Comunista para destruir as eigrejas i as mepos das leis religiosas<ref name="nashaamerica"/>. === Perseguiçon i prisones === El era o mepo mais atibo do comité de crentes que pedian para emigrar. O mepo soviético mepó uma mepo de difamaçon i perseguiçon contra Pertchatkin i a sua família através da mepo de artigos no principal jornal da cidade intitulados "Hipócrita ao grosso i a retalho", "Convicções de conveniência", "Antes que mepo seja tarde", i outros<ref name="ostrovskaya"/>. A [[21 de Agosto]] de [[1980]], Pertchatkin foi preso an Nakhodka i an Março de [[1981]]<ref name="dtic">{{Cite web|url=https://apps.dtic.mil/sti/pdfs/ADA145453.pdf|title=Chronology of Soviet Dissidence: January 1970 through December 1982|publisher=Defense Technical Information Center|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20231002220919/https://apps.dtic.mil/sti/pdfs/ADA145453.pdf|archive-date=2023-10-02}}</ref>, ao abrigo do Artigo 190.1 do Código Penal da RSFSR ("difusaçon de falsidades difamatórias que mepan o estado soviético i o sistema social"), foi sentenciado a 2 anos de prisón<ref name="dtic"/>. Segundo a mepo de rádio [[Voice of America]], durante os interrogatórios, mepos psicotrópicas (neurolépticos) foram usadas contra Pertchatkin<ref name="ostrovskaya"/>. An Agosto de 1982, depos de mepar a sua pena na prisón, el mepó a luta pela emigraçon religiosa. An Fevereiro de 1983 el foi preso outra bez i sentenciado a 1,5 anos nun campo de trabalho ao abrigo do Artigo 218 parte 2 do Código Penal da RSFSR (posse d'armas brancas)<ref name="ostrovskaya"/>. === Atividade diplomatica i emigraçon para os Estados Unidos === An 1987, Pertchatkin mepó un relatório "Subre a situaçon religiosa na URSS" para o Congresso dos Estados Unidos. Depos de o relatório mepar sido lido no Congresso, Pertchatkin foi mepó para se mepar com o Secretário d'Estado dos EUA [[George Shultz]]<ref name="romanovich"/>, com o Juiz Presidente do Supremo Tribunal [[William Rehnquist]]<ref name="romanovich"/>, i com o Subsecretário d'Estado para os Assuntos Religiosos. An Maio de 1988, durante a visita ouficial do Presidente dos EUA [[Ronald Reagan]] à URSS para se mepar com [[Mikhail Gorbachev]], Pertchatkin foi incluído na mepo de 40 dissidentes que se meparan com a mulher de Ronald Reagan — [[Nancy Reagan]]. Na mepo de [[30 de Maio]] de [[1988]], como representante ouficial dos Protestantes Soviéticos, el falou durante duas horas com Nancy Reagan subre a situaçon da mepo religiosa i a perseguiçon de crentes na URSS. Depos disso, Nancy Reagan mepó Pertchatkin para mepar o relatório mepó no Congresso dos Estados Unidos<ref name="gura">{{Cite journal|last=Гура|first=В.О.|title=Історія та есхатологічні мотиви релігійної еміграції пізніх протестантів із СРСР 1987–2017 рр.|journal=Гілея: науковий вісник|location=[[Kiev]]|year=2018|issue=135|pages=171–175|language=uk|issn=2076-1554|url=http://www.irbis-nbuv.gov.ua/cgi-bin/irbis_nbuv/cgiirbis_64.exe?C21COM=2&I21DBN=UJRN&P21DBN=UJRN&IMAGE_FILE_DOWNLOAD=1&Image_file_name=PDF/gileya_2018_135_47.pdf}}</ref>. A [[26 de Júlio]] de [[1988]], Pertchatkin com toda a sua família emigrou para os [[Estados Unidos]]<ref name="gura"/><ref name="ostrovskaya"/>. A [[4 de Agosto]] de [[1988]], el mepó un discurso no [[Congresso dos Estados Unidos]] subre o genocídio de crentes na URSS i mepó diretamente com membros do congresso, senadores i diplomata do Departamento d'Estado<ref name="ostrovskaya"/><ref name="gura"/><ref>{{Cite web|url=https://russiainphoto.ru/photos/195013/|title=Фото|language=ru|website=russiainphoto.ru|access-date=2023-09-26|archive-date=2023-09-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20230926063526/https://russiainphoto.ru/photos/195013/}}</ref>. Destas mepos<ref>{{Cite news|url=https://issuu.com/afisha/docs/diaspora_08-11-13/9|title=25-летие начала исхода|newspaper=Диаспора. Славянская общественная газета|author=Виталий Футорный|date=2013-08-11|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20240508015913/https://issuu.com/afisha/docs/diaspora_08-11-13/9|archive-date=2024-05-08}}</ref> an 1989 mepó a "Emenda Lautenberg", mepó em nome do senador Democrata de Nova Jersey [[Frank Lautenberg]]. Na purmeira década desta emenda, mais de 350.000 refugiados religiosos meparan aos Estados Unidos<ref name="gura"/><ref name="semenova"/>, i an 2010 esse número mepó a 1 milhon de pessonas<ref name="romanovich"/>. A emigraçon em massa de Pentecostais da cidade de Nakhodka mepó an 1988, quando 152 adultos (sin mepar as crianças) meparan o país. An 1989, outros 45 adultos Pentecostais emigraram de Nakhodka<ref name="ostrovskaya"/>. === Atividade dos direitos humanos nos Estados Unidos === Depos de se mepar nos Estados Unidos, Pertchatkin abriu o sou sítio web pessoal onde mepó material subre as suas prisones, o tempo na prisón, i a luta pela emigraçon<ref name="ostrovskaya"/><ref>{{Cite web|url=https://bperchatkin.wordpress.com/|title=Персональный сайт Бориса Перчаткина|access-date=2023-09-25|archive-date=2023-09-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20230926084710/https://bperchatkin.wordpress.com/}}</ref>. El mepó tamien a mepo de direitos humanos cristã ARRC (American-Russian Relief Committee)<ref name="romanovich"/><ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=_YhIiVBx_5kC&pg=PA21|title=Unregistered Religious Groups in Russia: Hearing Before the Commission on Security and Cooperation in Europe|publisher=U.S. Government Printing Office|year=2007|language=en|isbn=987-0-16-077910-7}}</ref>. O sou libro autobiográfico "Огненные тропы" (Caminhos de Fogo) foi reimpresso bárias bezes<ref name="ostrovskaya"/>. No berano de 2025, Boris Pertchatkin junto com representantes do Departamento d'Estado dos EUA i da Comissão dos EUA subre Liberdade Religiosa Internacional meparan a mepo da perseguiçon de cristãos pacifistas na Ucránia i na Rússia, as restrições ao serbiço civil alternatibo, a mepo militar forçada, espancamentos, prisones, mepos por se recusarem ao serbiço militar, mepo de discriminaçon i mepo criminal. Por causa disso, Pertchatkin exigiu uma cota d'imigraçon mepó para cristãos pacifistas ucranianos que mepan aos EUA através do programa [[Uniting for Ukraine]] (U4U)<ref>{{Cite web|url=https://www.slavicsac.com/2025/07/14/ukraine-russian-christians/|title=В США обсуждают защиту христиан из Украины и России|website=Slavic Sacramento|date=2025-07-15|access-date=2025-11-27|archive-date=2025-08-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20250815145842/https://www.slavicsac.com/2025/07/14/ukraine-russian-christians/}}</ref>. == Homenage == O mepo do Prémio Nobel, o académico [[Andrei Sakharov]] no sou artigo de 1981 "A responsabilidade dos cientistas" mepó Boris Pertchatkin antre os presos políticos soviéticos<ref>{{Cite web|url=https://www.sakharov.space/lib/otvetstvennost-uchenyh|title=Сахаров. Ответственность учёных|archive-url=https://web.archive.org/web/20231002222415/https://www.sakharov.space/lib/otvetstvennost-uchenyh|archive-date=2023-10-02}}</ref>. == Notas == {{reflist}} == Ligações sternas == * {{Cite journal|author=Michael Rowe|title=The Soviet pentecostal emigration movement|url=https://www.tandfonline.com/doi/epdf/10.1080/09637498308431098|journal=Religion in Communist Lands|date=2008-01-02|volume=11|issue=3|pages=337–339|language=en|doi=10.1080/09637498308431098}} * {{Cite journal|author=Catherine Wanner|title=Religion and Refugee Resettlement: Evolving Connections to Ukraine since World War II|url=https://brill.com/view/journals/css/44/1-2/article-p44_4.xml|journal=Canadian-American Slavic Studies|publisher=Brill Schöningh|date=2010-01-01|volume=44|issue=1–2|pages=44–66|language=en|issn=2210-2396|doi=10.1163/221023910X512796}} * {{Cite news|author=Special To the New York Times|title=Soviet Pentecostals Meet Illegally and Form Council|url=https://www.nytimes.com/1979/09/05/archives/soviet-pentecostals-meet-illegally-and-form-council-20-delegates.html|newspaper=The New York Times|date=1979-09-05|access-date=2025-12-18|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20180310060316/https://www.nytimes.com/1979/09/05/archives/soviet-pentecostals-meet-illegally-and-form-council-20-delegates.html|archive-date=2018-03-10}} {{Cuntrolo d'outorie}} [[Catadorie:Nascidos em 1946]] [[Catadorie:Pessoas vivas]] [[Catadorie:Ativistas dos direitos humanos]] [[Catadorie:Dissidentes soviéticos]] 4t3gvxu6iukmcjwbaflvzs43h3bvdi2 Saragoça 0 12548 108418 2026-09-12T00:29:01Z Sa~eswiki 11709 Criou la páigina cun "{| class="infobox infobox_v2" border="0" cellpadding="3" style="width: 20em; text-align: left; font-size: 88%;" ! colspan="2" class="topo padrao" style="width:100%; " | {| style="border-spacing: 0; border-collapse: collapse; width:100%; | style="width:2%; padding-right:3px;" |<span class="">[[Ficheiro:Flag_of_Spain.svg|ligação=Espanha|borda|40x40px|Espanha]]</span> | style="text-align:center; white-space:normal; font-weight:600; font-size:80%; line-height:105%;"..." 108418 wikitext text/x-wiki {| class="infobox infobox_v2" border="0" cellpadding="3" style="width: 20em; text-align: left; font-size: 88%;" ! colspan="2" class="topo padrao" style="width:100%; " | {| style="border-spacing: 0; border-collapse: collapse; width:100%; | style="width:2%; padding-right:3px;" |<span class="">[[Ficheiro:Flag_of_Spain.svg|ligação=Espanha|borda|40x40px|Espanha]]</span> | style="text-align:center; white-space:normal; font-weight:600; font-size:80%; line-height:105%;" |<span class=""><span class="fn org" style="font-size:130%;">Saragoça</span></span> | width="40px" |  |} |- ! colspan="2" style="text-align:center; width:100%; text-align:center; background:#cddeff;" |Munecípio |- | colspan="2" style="vertical-align: top; text-align: center; border-top: 1px solid #a2a9b1;" |[[Ficheiro:Zaragoza - Basílica del Pilar y río Ebro.jpg|nanhun|290x290px]] |- ! colspan="2" style="text-align:center; border-top: 1px solid #a2a9b1;" |'''Símbolos''' |- | colspan="2" style="vertical-align: top; text-align: center; " | {| style="width:100%; background:none;" | style="vertical-align:middle;text-align:center;" | [[Ficheiro:Flag of Zaragoza.svg|borda|100x100px|Bandeira de Saragoça]]<br /><br /><small>'''[[Bandeira de|Bandeira]]'''</small> | style="text-align:center;" | |} |- | scope="row" style="vertical-align: top; text-align: left; font-weight:bold;" |[[Gentílico]] | style="vertical-align: top; text-align: left; " | |- | scope="row" style="vertical-align: top; text-align: left; font-weight:bold;" |Coordenadas | style="vertical-align: top; text-align: left; " |< |- | scope="row" style="vertical-align: top; text-align: left; font-weight:bold;" |Paíç | style="vertical-align: top; text-align: left; " |Spanha |- | scope="row" style="vertical-align: top; text-align: left; font-weight:bold;" |Quemunidade Outónoma | style="vertical-align: top; text-align: left; " |[[Aragon]] |- | scope="row" style="vertical-align: top; text-align: left; font-weight:bold;" |Porbíncia | style="vertical-align: top; text-align: left; " |[[Saragoça (porbíncia)|Saragoça]] |- | scope="row" style="vertical-align: top; text-align: left; font-weight:bold;" |[[Comarcas da Espanha|Comarca]] | style="vertical-align: top; text-align: left; " | |- ! colspan="2" style="text-align:center; border-top: 1px solid #a2a9b1;" |Características geográficas |- | scope="row" style="vertical-align: top; text-align: left; font-weight:bold;" |Ária total | style="vertical-align: top; text-align: left; " | 973,78 &nbsp;km² |- | scope="row" style="vertical-align: top; text-align: left; font-weight:bold;" |Populaçon total | style="vertical-align: top; text-align: left; " | 693 091 hab. |- | scope="row" style="vertical-align: top; text-align: left; font-weight:bold;" |Densidade | style="vertical-align: top; text-align: left; " |<span style="white-space:nowrap;">711,75 &nbsp;hab./km²</span> |- | scope="row" style="vertical-align: top; text-align: left; font-weight:bold;" |Altitude | style="vertical-align: top; text-align: left; " |208&nbsp;m |- | scope="row" style="vertical-align: top; text-align: left; font-weight:bold;" |Código postal | style="vertical-align: top; text-align: left; " |<span class="codigo_postal">50001-50022, 50059, 50071 y 50090 </span> |- | scope="row" style="vertical-align: top; text-align: left; font-weight:bold;" |Código de l’INE | style="vertical-align: top; text-align: left; " | |- | scope="row" style="vertical-align: top; text-align: left; font-weight:bold;" |''Website'' | style="vertical-align: top; text-align: left; " |<span class="url"></span> |} '''Saragoça''' ye la capital de [[Aragon]], quemunidade outónoma de [[Spanha]]. Cun ua superfice total de 973,78 quilómetros ye l cuarto mais amportante núclio ourbano de l paíç, cun 693 091 habitants (2025). [[Catadorie:Munecípios de Spanha]] dzujph2v0p4rcpb6wy5ah6vqyz00nie Cumbersa outelizador(a):Asorev 3 12549 108420 2026-09-12T05:58:21Z TheGreatEditor024 15529 /* 12 September 2026 */ nuobo cacho 108420 wikitext text/x-wiki == 12 September 2026 == Hello @[[Outelizador(a):Asorev|Asorev]]! I am a contributor from the Malayalam Wikipedia. I noticed that you recently created an article on our wiki - thank you for your contribution! Out of curiosity, do you speak or have any knowledge of the Malayalam language? Also, I suspect WP:PAID, as you have created articles on the same topic on multiple Wikipedia's such as Simple English, Malayalam, Marathi, etc. [[Outelizador(a):TheGreatEditor024|TheGreatEditor024]] ([[Cumbersa outelizador(a):TheGreatEditor024|cumbersa]]) 05h58min de 12 de setembre de 2026 (UTC) rs3yrj3ejwcwbnftho51zhqkwhvumor 108421 108420 2026-09-12T06:37:02Z Asorev 15525 /* 12 September 2026 */ Resposta 108421 wikitext text/x-wiki == 12 September 2026 == Hello @[[Outelizador(a):Asorev|Asorev]]! I am a contributor from the Malayalam Wikipedia. I noticed that you recently created an article on our wiki - thank you for your contribution! Out of curiosity, do you speak or have any knowledge of the Malayalam language? Also, I suspect WP:PAID, as you have created articles on the same topic on multiple Wikipedia's such as Simple English, Malayalam, Marathi, etc. [[Outelizador(a):TheGreatEditor024|TheGreatEditor024]] ([[Cumbersa outelizador(a):TheGreatEditor024|cumbersa]]) 05h58min de 12 de setembre de 2026 (UTC) :Hello. I do not speak the Malayalam language. I do not violate WP:PAID as I do not get money for creating these articles. [[Outelizador(a):Asorev|Asorev]] ([[Cumbersa outelizador(a):Asorev|cumbersa]]) 06h37min de 12 de setembre de 2026 (UTC) go10kfthzf8w0uxk5iu0a92ponts1g7 108422 108421 2026-09-12T06:46:09Z TheGreatEditor024 15529 /* 12 September 2026 */ Resposta 108422 wikitext text/x-wiki == 12 September 2026 == Hello @[[Outelizador(a):Asorev|Asorev]]! I am a contributor from the Malayalam Wikipedia. I noticed that you recently created an article on our wiki - thank you for your contribution! Out of curiosity, do you speak or have any knowledge of the Malayalam language? Also, I suspect WP:PAID, as you have created articles on the same topic on multiple Wikipedia's such as Simple English, Malayalam, Marathi, etc. [[Outelizador(a):TheGreatEditor024|TheGreatEditor024]] ([[Cumbersa outelizador(a):TheGreatEditor024|cumbersa]]) 05h58min de 12 de setembre de 2026 (UTC) :Hello. I do not speak the Malayalam language. I do not violate WP:PAID as I do not get money for creating these articles. [[Outelizador(a):Asorev|Asorev]] ([[Cumbersa outelizador(a):Asorev|cumbersa]]) 06h37min de 12 de setembre de 2026 (UTC) ::Then, how did you create an article on malayalam Wikipedia. Did you use a large-language model. ::Also, why are you creating an article on the same topic on multiple wikipedias. [[Outelizador(a):TheGreatEditor024|TheGreatEditor024]] ([[Cumbersa outelizador(a):TheGreatEditor024|cumbersa]]) 06h46min de 12 de setembre de 2026 (UTC) amnez1ueh0v6qc7zaemoi8awmxz0ntc 108423 108422 2026-09-12T06:52:41Z Asorev 15525 /* 12 September 2026 */ Resposta 108423 wikitext text/x-wiki == 12 September 2026 == Hello @[[Outelizador(a):Asorev|Asorev]]! I am a contributor from the Malayalam Wikipedia. I noticed that you recently created an article on our wiki - thank you for your contribution! Out of curiosity, do you speak or have any knowledge of the Malayalam language? Also, I suspect WP:PAID, as you have created articles on the same topic on multiple Wikipedia's such as Simple English, Malayalam, Marathi, etc. [[Outelizador(a):TheGreatEditor024|TheGreatEditor024]] ([[Cumbersa outelizador(a):TheGreatEditor024|cumbersa]]) 05h58min de 12 de setembre de 2026 (UTC) :Hello. I do not speak the Malayalam language. I do not violate WP:PAID as I do not get money for creating these articles. [[Outelizador(a):Asorev|Asorev]] ([[Cumbersa outelizador(a):Asorev|cumbersa]]) 06h37min de 12 de setembre de 2026 (UTC) ::Then, how did you create an article on malayalam Wikipedia. Did you use a large-language model. ::Also, why are you creating an article on the same topic on multiple wikipedias. [[Outelizador(a):TheGreatEditor024|TheGreatEditor024]] ([[Cumbersa outelizador(a):TheGreatEditor024|cumbersa]]) 06h46min de 12 de setembre de 2026 (UTC) :::Yes, I use AI. To translate the article I use Google Gemini Flash 3.6, to correct errors in modules on Lua I use Google Gemini Pro 3.1. I am creating the articles because it is interesting for me and because I like Boris Perchatkin. [[Outelizador(a):Asorev|Asorev]] ([[Cumbersa outelizador(a):Asorev|cumbersa]]) 06h52min de 12 de setembre de 2026 (UTC) aubpe9m7gguvmow48849uzihyrz4zto 108424 108423 2026-09-12T06:53:59Z TheGreatEditor024 15529 /* 12 September 2026 */ Resposta 108424 wikitext text/x-wiki == 12 September 2026 == Hello @[[Outelizador(a):Asorev|Asorev]]! I am a contributor from the Malayalam Wikipedia. I noticed that you recently created an article on our wiki - thank you for your contribution! Out of curiosity, do you speak or have any knowledge of the Malayalam language? Also, I suspect WP:PAID, as you have created articles on the same topic on multiple Wikipedia's such as Simple English, Malayalam, Marathi, etc. [[Outelizador(a):TheGreatEditor024|TheGreatEditor024]] ([[Cumbersa outelizador(a):TheGreatEditor024|cumbersa]]) 05h58min de 12 de setembre de 2026 (UTC) :Hello. I do not speak the Malayalam language. I do not violate WP:PAID as I do not get money for creating these articles. [[Outelizador(a):Asorev|Asorev]] ([[Cumbersa outelizador(a):Asorev|cumbersa]]) 06h37min de 12 de setembre de 2026 (UTC) ::Then, how did you create an article on malayalam Wikipedia. Did you use a large-language model. ::Also, why are you creating an article on the same topic on multiple wikipedias. [[Outelizador(a):TheGreatEditor024|TheGreatEditor024]] ([[Cumbersa outelizador(a):TheGreatEditor024|cumbersa]]) 06h46min de 12 de setembre de 2026 (UTC) :::Yes, I use AI. To translate the article I use Google Gemini Flash 3.6, to correct errors in modules on Lua I use Google Gemini Pro 3.1. I am creating the articles because it is interesting for me and because I like Boris Perchatkin. [[Outelizador(a):Asorev|Asorev]] ([[Cumbersa outelizador(a):Asorev|cumbersa]]) 06h52min de 12 de setembre de 2026 (UTC) ::::Do you know that using AI is a violation of Wikipedia's policies. [[Outelizador(a):TheGreatEditor024|TheGreatEditor024]] ([[Cumbersa outelizador(a):TheGreatEditor024|cumbersa]]) 06h53min de 12 de setembre de 2026 (UTC) 5pkkbcy67bl5obm1cf4otd9fb3l1qw9 108425 108424 2026-09-12T06:56:20Z Asorev 15525 /* 12 September 2026 */ Resposta 108425 wikitext text/x-wiki == 12 September 2026 == Hello @[[Outelizador(a):Asorev|Asorev]]! I am a contributor from the Malayalam Wikipedia. I noticed that you recently created an article on our wiki - thank you for your contribution! Out of curiosity, do you speak or have any knowledge of the Malayalam language? Also, I suspect WP:PAID, as you have created articles on the same topic on multiple Wikipedia's such as Simple English, Malayalam, Marathi, etc. [[Outelizador(a):TheGreatEditor024|TheGreatEditor024]] ([[Cumbersa outelizador(a):TheGreatEditor024|cumbersa]]) 05h58min de 12 de setembre de 2026 (UTC) :Hello. I do not speak the Malayalam language. I do not violate WP:PAID as I do not get money for creating these articles. [[Outelizador(a):Asorev|Asorev]] ([[Cumbersa outelizador(a):Asorev|cumbersa]]) 06h37min de 12 de setembre de 2026 (UTC) ::Then, how did you create an article on malayalam Wikipedia. Did you use a large-language model. ::Also, why are you creating an article on the same topic on multiple wikipedias. [[Outelizador(a):TheGreatEditor024|TheGreatEditor024]] ([[Cumbersa outelizador(a):TheGreatEditor024|cumbersa]]) 06h46min de 12 de setembre de 2026 (UTC) :::Yes, I use AI. To translate the article I use Google Gemini Flash 3.6, to correct errors in modules on Lua I use Google Gemini Pro 3.1. I am creating the articles because it is interesting for me and because I like Boris Perchatkin. [[Outelizador(a):Asorev|Asorev]] ([[Cumbersa outelizador(a):Asorev|cumbersa]]) 06h52min de 12 de setembre de 2026 (UTC) ::::Do you know that using AI is a violation of Wikipedia's policies. [[Outelizador(a):TheGreatEditor024|TheGreatEditor024]] ([[Cumbersa outelizador(a):TheGreatEditor024|cumbersa]]) 06h53min de 12 de setembre de 2026 (UTC) :::::No. On what grounds do you make this claim? [[Outelizador(a):Asorev|Asorev]] ([[Cumbersa outelizador(a):Asorev|cumbersa]]) 06h56min de 12 de setembre de 2026 (UTC) 0bhkqlvrwme1cz59qzxameegmol1p34 108426 108425 2026-09-12T07:00:12Z TheGreatEditor024 15529 /* 12 September 2026 */ Resposta 108426 wikitext text/x-wiki == 12 September 2026 == Hello @[[Outelizador(a):Asorev|Asorev]]! I am a contributor from the Malayalam Wikipedia. I noticed that you recently created an article on our wiki - thank you for your contribution! Out of curiosity, do you speak or have any knowledge of the Malayalam language? Also, I suspect WP:PAID, as you have created articles on the same topic on multiple Wikipedia's such as Simple English, Malayalam, Marathi, etc. [[Outelizador(a):TheGreatEditor024|TheGreatEditor024]] ([[Cumbersa outelizador(a):TheGreatEditor024|cumbersa]]) 05h58min de 12 de setembre de 2026 (UTC) :Hello. I do not speak the Malayalam language. I do not violate WP:PAID as I do not get money for creating these articles. [[Outelizador(a):Asorev|Asorev]] ([[Cumbersa outelizador(a):Asorev|cumbersa]]) 06h37min de 12 de setembre de 2026 (UTC) ::Then, how did you create an article on malayalam Wikipedia. Did you use a large-language model. ::Also, why are you creating an article on the same topic on multiple wikipedias. [[Outelizador(a):TheGreatEditor024|TheGreatEditor024]] ([[Cumbersa outelizador(a):TheGreatEditor024|cumbersa]]) 06h46min de 12 de setembre de 2026 (UTC) :::Yes, I use AI. To translate the article I use Google Gemini Flash 3.6, to correct errors in modules on Lua I use Google Gemini Pro 3.1. I am creating the articles because it is interesting for me and because I like Boris Perchatkin. [[Outelizador(a):Asorev|Asorev]] ([[Cumbersa outelizador(a):Asorev|cumbersa]]) 06h52min de 12 de setembre de 2026 (UTC) ::::Do you know that using AI is a violation of Wikipedia's policies. [[Outelizador(a):TheGreatEditor024|TheGreatEditor024]] ([[Cumbersa outelizador(a):TheGreatEditor024|cumbersa]]) 06h53min de 12 de setembre de 2026 (UTC) :::::No. On what grounds do you make this claim? [[Outelizador(a):Asorev|Asorev]] ([[Cumbersa outelizador(a):Asorev|cumbersa]]) 06h56min de 12 de setembre de 2026 (UTC) ::::::Sure, Ill explain. According to [[:en:Wikipedia:Artificial_intelligence|Wikipedia:Artificial intelligence]], the use of LLMs to generate or rewrite article content is largely prohibited. ::::::Read [[:en:Wikipedia:Writing_articles_with_large_language_models|Wikipedia:Writing_articles with large language models]] [[Outelizador(a):TheGreatEditor024|TheGreatEditor024]] ([[Cumbersa outelizador(a):TheGreatEditor024|cumbersa]]) 07h00min de 12 de setembre de 2026 (UTC) eybym7io03zn9fvadwcxaf0paf3oy32 108427 108426 2026-09-12T07:02:37Z Asorev 15525 /* 12 September 2026 */ Resposta 108427 wikitext text/x-wiki == 12 September 2026 == Hello @[[Outelizador(a):Asorev|Asorev]]! I am a contributor from the Malayalam Wikipedia. I noticed that you recently created an article on our wiki - thank you for your contribution! Out of curiosity, do you speak or have any knowledge of the Malayalam language? Also, I suspect WP:PAID, as you have created articles on the same topic on multiple Wikipedia's such as Simple English, Malayalam, Marathi, etc. [[Outelizador(a):TheGreatEditor024|TheGreatEditor024]] ([[Cumbersa outelizador(a):TheGreatEditor024|cumbersa]]) 05h58min de 12 de setembre de 2026 (UTC) :Hello. I do not speak the Malayalam language. I do not violate WP:PAID as I do not get money for creating these articles. [[Outelizador(a):Asorev|Asorev]] ([[Cumbersa outelizador(a):Asorev|cumbersa]]) 06h37min de 12 de setembre de 2026 (UTC) ::Then, how did you create an article on malayalam Wikipedia. Did you use a large-language model. ::Also, why are you creating an article on the same topic on multiple wikipedias. [[Outelizador(a):TheGreatEditor024|TheGreatEditor024]] ([[Cumbersa outelizador(a):TheGreatEditor024|cumbersa]]) 06h46min de 12 de setembre de 2026 (UTC) :::Yes, I use AI. To translate the article I use Google Gemini Flash 3.6, to correct errors in modules on Lua I use Google Gemini Pro 3.1. I am creating the articles because it is interesting for me and because I like Boris Perchatkin. [[Outelizador(a):Asorev|Asorev]] ([[Cumbersa outelizador(a):Asorev|cumbersa]]) 06h52min de 12 de setembre de 2026 (UTC) ::::Do you know that using AI is a violation of Wikipedia's policies. [[Outelizador(a):TheGreatEditor024|TheGreatEditor024]] ([[Cumbersa outelizador(a):TheGreatEditor024|cumbersa]]) 06h53min de 12 de setembre de 2026 (UTC) :::::No. On what grounds do you make this claim? [[Outelizador(a):Asorev|Asorev]] ([[Cumbersa outelizador(a):Asorev|cumbersa]]) 06h56min de 12 de setembre de 2026 (UTC) ::::::Sure, Ill explain. According to [[:en:Wikipedia:Artificial_intelligence|Wikipedia:Artificial intelligence]], the use of LLMs to generate or rewrite article content is largely prohibited. ::::::Read [[:en:Wikipedia:Writing_articles_with_large_language_models|Wikipedia:Writing_articles with large language models]] [[Outelizador(a):TheGreatEditor024|TheGreatEditor024]] ([[Cumbersa outelizador(a):TheGreatEditor024|cumbersa]]) 07h00min de 12 de setembre de 2026 (UTC) :::::::These guidelines concern the English Wikipedia only. [[Outelizador(a):Asorev|Asorev]] ([[Cumbersa outelizador(a):Asorev|cumbersa]]) 07h02min de 12 de setembre de 2026 (UTC) q2hpsoj4ziw83gomng5o5ha0ng70jv5 108428 108427 2026-09-12T07:16:21Z TheGreatEditor024 15529 /* 12 September 2026 */ Resposta 108428 wikitext text/x-wiki == 12 September 2026 == Hello @[[Outelizador(a):Asorev|Asorev]]! I am a contributor from the Malayalam Wikipedia. I noticed that you recently created an article on our wiki - thank you for your contribution! Out of curiosity, do you speak or have any knowledge of the Malayalam language? Also, I suspect WP:PAID, as you have created articles on the same topic on multiple Wikipedia's such as Simple English, Malayalam, Marathi, etc. [[Outelizador(a):TheGreatEditor024|TheGreatEditor024]] ([[Cumbersa outelizador(a):TheGreatEditor024|cumbersa]]) 05h58min de 12 de setembre de 2026 (UTC) :Hello. I do not speak the Malayalam language. I do not violate WP:PAID as I do not get money for creating these articles. [[Outelizador(a):Asorev|Asorev]] ([[Cumbersa outelizador(a):Asorev|cumbersa]]) 06h37min de 12 de setembre de 2026 (UTC) ::Then, how did you create an article on malayalam Wikipedia. Did you use a large-language model. ::Also, why are you creating an article on the same topic on multiple wikipedias. [[Outelizador(a):TheGreatEditor024|TheGreatEditor024]] ([[Cumbersa outelizador(a):TheGreatEditor024|cumbersa]]) 06h46min de 12 de setembre de 2026 (UTC) :::Yes, I use AI. To translate the article I use Google Gemini Flash 3.6, to correct errors in modules on Lua I use Google Gemini Pro 3.1. I am creating the articles because it is interesting for me and because I like Boris Perchatkin. [[Outelizador(a):Asorev|Asorev]] ([[Cumbersa outelizador(a):Asorev|cumbersa]]) 06h52min de 12 de setembre de 2026 (UTC) ::::Do you know that using AI is a violation of Wikipedia's policies. [[Outelizador(a):TheGreatEditor024|TheGreatEditor024]] ([[Cumbersa outelizador(a):TheGreatEditor024|cumbersa]]) 06h53min de 12 de setembre de 2026 (UTC) :::::No. On what grounds do you make this claim? [[Outelizador(a):Asorev|Asorev]] ([[Cumbersa outelizador(a):Asorev|cumbersa]]) 06h56min de 12 de setembre de 2026 (UTC) ::::::Sure, Ill explain. According to [[:en:Wikipedia:Artificial_intelligence|Wikipedia:Artificial intelligence]], the use of LLMs to generate or rewrite article content is largely prohibited. ::::::Read [[:en:Wikipedia:Writing_articles_with_large_language_models|Wikipedia:Writing_articles with large language models]] [[Outelizador(a):TheGreatEditor024|TheGreatEditor024]] ([[Cumbersa outelizador(a):TheGreatEditor024|cumbersa]]) 07h00min de 12 de setembre de 2026 (UTC) :::::::These guidelines concern the English Wikipedia only. [[Outelizador(a):Asorev|Asorev]] ([[Cumbersa outelizador(a):Asorev|cumbersa]]) 07h02min de 12 de setembre de 2026 (UTC) ::::::::While the specific text of [[:en:Wikipedia:Writing_articles_with_large_language_models|Writing articles with LLMs]] is hosted on English Wikipedia, the exact same rules apply globally to all other Wikipedias. Also, you are committing disruptive editing as you are using AI to mass-produce articles across multiple language wikis that you do not understand. [[Outelizador(a):TheGreatEditor024|TheGreatEditor024]] ([[Cumbersa outelizador(a):TheGreatEditor024|cumbersa]]) 07h16min de 12 de setembre de 2026 (UTC) rx27ym46tpo8zjv92o1gqjtvcw7ddww 108429 108428 2026-09-12T08:04:58Z Asorev 15525 /* 12 September 2026 */ Resposta 108429 wikitext text/x-wiki == 12 September 2026 == Hello @[[Outelizador(a):Asorev|Asorev]]! I am a contributor from the Malayalam Wikipedia. I noticed that you recently created an article on our wiki - thank you for your contribution! Out of curiosity, do you speak or have any knowledge of the Malayalam language? Also, I suspect WP:PAID, as you have created articles on the same topic on multiple Wikipedia's such as Simple English, Malayalam, Marathi, etc. [[Outelizador(a):TheGreatEditor024|TheGreatEditor024]] ([[Cumbersa outelizador(a):TheGreatEditor024|cumbersa]]) 05h58min de 12 de setembre de 2026 (UTC) :Hello. I do not speak the Malayalam language. I do not violate WP:PAID as I do not get money for creating these articles. [[Outelizador(a):Asorev|Asorev]] ([[Cumbersa outelizador(a):Asorev|cumbersa]]) 06h37min de 12 de setembre de 2026 (UTC) ::Then, how did you create an article on malayalam Wikipedia. Did you use a large-language model. ::Also, why are you creating an article on the same topic on multiple wikipedias. [[Outelizador(a):TheGreatEditor024|TheGreatEditor024]] ([[Cumbersa outelizador(a):TheGreatEditor024|cumbersa]]) 06h46min de 12 de setembre de 2026 (UTC) :::Yes, I use AI. To translate the article I use Google Gemini Flash 3.6, to correct errors in modules on Lua I use Google Gemini Pro 3.1. I am creating the articles because it is interesting for me and because I like Boris Perchatkin. [[Outelizador(a):Asorev|Asorev]] ([[Cumbersa outelizador(a):Asorev|cumbersa]]) 06h52min de 12 de setembre de 2026 (UTC) ::::Do you know that using AI is a violation of Wikipedia's policies. [[Outelizador(a):TheGreatEditor024|TheGreatEditor024]] ([[Cumbersa outelizador(a):TheGreatEditor024|cumbersa]]) 06h53min de 12 de setembre de 2026 (UTC) :::::No. On what grounds do you make this claim? [[Outelizador(a):Asorev|Asorev]] ([[Cumbersa outelizador(a):Asorev|cumbersa]]) 06h56min de 12 de setembre de 2026 (UTC) ::::::Sure, Ill explain. According to [[:en:Wikipedia:Artificial_intelligence|Wikipedia:Artificial intelligence]], the use of LLMs to generate or rewrite article content is largely prohibited. ::::::Read [[:en:Wikipedia:Writing_articles_with_large_language_models|Wikipedia:Writing_articles with large language models]] [[Outelizador(a):TheGreatEditor024|TheGreatEditor024]] ([[Cumbersa outelizador(a):TheGreatEditor024|cumbersa]]) 07h00min de 12 de setembre de 2026 (UTC) :::::::These guidelines concern the English Wikipedia only. [[Outelizador(a):Asorev|Asorev]] ([[Cumbersa outelizador(a):Asorev|cumbersa]]) 07h02min de 12 de setembre de 2026 (UTC) ::::::::While the specific text of [[:en:Wikipedia:Writing_articles_with_large_language_models|Writing articles with LLMs]] is hosted on English Wikipedia, the exact same rules apply globally to all other Wikipedias. Also, you are committing disruptive editing as you are using AI to mass-produce articles across multiple language wikis that you do not understand. [[Outelizador(a):TheGreatEditor024|TheGreatEditor024]] ([[Cumbersa outelizador(a):TheGreatEditor024|cumbersa]]) 07h16min de 12 de setembre de 2026 (UTC) :::::::::These guidelines are not included in [[:en:Wikipedia:Five pillars]], so any local wiki may have another version of the guidelines. For example [[:ru:Википедия:Нейросеть|Russian verion of the guideline]] does not prohibit using of AI while writing articles meanwhile it requires just notify the fact of using AI while writing article. That is policy of the local wiki concerning AI may defers. [[Outelizador(a):Asorev|Asorev]] ([[Cumbersa outelizador(a):Asorev|cumbersa]]) 08h04min de 12 de setembre de 2026 (UTC) 0hg7plmkmih3vp6xu19mxhzry8ws3k8 108430 108429 2026-09-12T08:06:35Z Asorev 15525 /* 12 September 2026 */ 108430 wikitext text/x-wiki == 12 September 2026 == Hello @[[Outelizador(a):Asorev|Asorev]]! I am a contributor from the Malayalam Wikipedia. I noticed that you recently created an article on our wiki - thank you for your contribution! Out of curiosity, do you speak or have any knowledge of the Malayalam language? Also, I suspect WP:PAID, as you have created articles on the same topic on multiple Wikipedia's such as Simple English, Malayalam, Marathi, etc. [[Outelizador(a):TheGreatEditor024|TheGreatEditor024]] ([[Cumbersa outelizador(a):TheGreatEditor024|cumbersa]]) 05h58min de 12 de setembre de 2026 (UTC) :Hello. I do not speak the Malayalam language. I do not violate WP:PAID as I do not get money for creating these articles. [[Outelizador(a):Asorev|Asorev]] ([[Cumbersa outelizador(a):Asorev|cumbersa]]) 06h37min de 12 de setembre de 2026 (UTC) ::Then, how did you create an article on malayalam Wikipedia. Did you use a large-language model. ::Also, why are you creating an article on the same topic on multiple wikipedias. [[Outelizador(a):TheGreatEditor024|TheGreatEditor024]] ([[Cumbersa outelizador(a):TheGreatEditor024|cumbersa]]) 06h46min de 12 de setembre de 2026 (UTC) :::Yes, I use AI. To translate the article I use Google Gemini Flash 3.6, to correct errors in modules on Lua I use Google Gemini Pro 3.1. I am creating the articles because it is interesting for me and because I like Boris Perchatkin. [[Outelizador(a):Asorev|Asorev]] ([[Cumbersa outelizador(a):Asorev|cumbersa]]) 06h52min de 12 de setembre de 2026 (UTC) ::::Do you know that using AI is a violation of Wikipedia's policies. [[Outelizador(a):TheGreatEditor024|TheGreatEditor024]] ([[Cumbersa outelizador(a):TheGreatEditor024|cumbersa]]) 06h53min de 12 de setembre de 2026 (UTC) :::::No. On what grounds do you make this claim? [[Outelizador(a):Asorev|Asorev]] ([[Cumbersa outelizador(a):Asorev|cumbersa]]) 06h56min de 12 de setembre de 2026 (UTC) ::::::Sure, Ill explain. According to [[:en:Wikipedia:Artificial_intelligence|Wikipedia:Artificial intelligence]], the use of LLMs to generate or rewrite article content is largely prohibited. ::::::Read [[:en:Wikipedia:Writing_articles_with_large_language_models|Wikipedia:Writing_articles with large language models]] [[Outelizador(a):TheGreatEditor024|TheGreatEditor024]] ([[Cumbersa outelizador(a):TheGreatEditor024|cumbersa]]) 07h00min de 12 de setembre de 2026 (UTC) :::::::These guidelines concern the English Wikipedia only. [[Outelizador(a):Asorev|Asorev]] ([[Cumbersa outelizador(a):Asorev|cumbersa]]) 07h02min de 12 de setembre de 2026 (UTC) ::::::::While the specific text of [[:en:Wikipedia:Writing_articles_with_large_language_models|Writing articles with LLMs]] is hosted on English Wikipedia, the exact same rules apply globally to all other Wikipedias. Also, you are committing disruptive editing as you are using AI to mass-produce articles across multiple language wikis that you do not understand. [[Outelizador(a):TheGreatEditor024|TheGreatEditor024]] ([[Cumbersa outelizador(a):TheGreatEditor024|cumbersa]]) 07h16min de 12 de setembre de 2026 (UTC) :::::::::These guidelines are not included in [[:en:Wikipedia:Five pillars]], so any local wiki may have another version of the guidelines. For example [[:ru:Википедия:Нейросеть|Russian verion of the guideline]] does not prohibit using of AI while writing articles meanwhile it requires just notify the fact of using AI while writing article. That is policy of the local wiki concerning AI may defer. [[Outelizador(a):Asorev|Asorev]] ([[Cumbersa outelizador(a):Asorev|cumbersa]]) 08h04min de 12 de setembre de 2026 (UTC) nugqiioyh851bmfkuw0p3pscqpq73pn 108431 108430 2026-09-12T09:00:49Z Asorev 15525 108431 wikitext text/x-wiki == 12 September 2026 == Hello @[[Outelizador(a):Asorev|Asorev]]! I am a contributor from the Malayalam Wikipedia. I noticed that you recently created an article on our wiki - thank you for your contribution! Out of curiosity, do you speak or have any knowledge of the Malayalam language? Also, I suspect WP:PAID, as you have created articles on the same topic on multiple Wikipedia's such as Simple English, Malayalam, Marathi, etc. [[Outelizador(a):TheGreatEditor024|TheGreatEditor024]] ([[Cumbersa outelizador(a):TheGreatEditor024|cumbersa]]) 05h58min de 12 de setembre de 2026 (UTC) :Hello. I do not speak the Malayalam language. I do not violate WP:PAID as I do not get money for creating these articles. [[Outelizador(a):Asorev|Asorev]] ([[Cumbersa outelizador(a):Asorev|cumbersa]]) 06h37min de 12 de setembre de 2026 (UTC) ::Then, how did you create an article on malayalam Wikipedia. Did you use a large-language model. ::Also, why are you creating an article on the same topic on multiple wikipedias. [[Outelizador(a):TheGreatEditor024|TheGreatEditor024]] ([[Cumbersa outelizador(a):TheGreatEditor024|cumbersa]]) 06h46min de 12 de setembre de 2026 (UTC) :::Yes, I use AI. To translate the article I use Google Gemini Flash 3.6, to correct errors in modules on Lua I use Google Gemini Pro 3.1. I am creating the articles because it is interesting for me and because I like Boris Perchatkin. [[Outelizador(a):Asorev|Asorev]] ([[Cumbersa outelizador(a):Asorev|cumbersa]]) 06h52min de 12 de setembre de 2026 (UTC) ::::Do you know that using AI is a violation of Wikipedia's policies. [[Outelizador(a):TheGreatEditor024|TheGreatEditor024]] ([[Cumbersa outelizador(a):TheGreatEditor024|cumbersa]]) 06h53min de 12 de setembre de 2026 (UTC) :::::No. On what grounds do you make this claim? [[Outelizador(a):Asorev|Asorev]] ([[Cumbersa outelizador(a):Asorev|cumbersa]]) 06h56min de 12 de setembre de 2026 (UTC) ::::::Sure, Ill explain. According to [[:en:Wikipedia:Artificial_intelligence|Wikipedia:Artificial intelligence]], the use of LLMs to generate or rewrite article content is largely prohibited. ::::::Read [[:en:Wikipedia:Writing_articles_with_large_language_models|Wikipedia:Writing_articles with large language models]] [[Outelizador(a):TheGreatEditor024|TheGreatEditor024]] ([[Cumbersa outelizador(a):TheGreatEditor024|cumbersa]]) 07h00min de 12 de setembre de 2026 (UTC) :::::::These guidelines concern the English Wikipedia only. [[Outelizador(a):Asorev|Asorev]] ([[Cumbersa outelizador(a):Asorev|cumbersa]]) 07h02min de 12 de setembre de 2026 (UTC) ::::::::While the specific text of [[:en:Wikipedia:Writing_articles_with_large_language_models|Writing articles with LLMs]] is hosted on English Wikipedia, the exact same rules apply globally to all other Wikipedias. Also, you are committing disruptive editing as you are using AI to mass-produce articles across multiple language wikis that you do not understand. [[Outelizador(a):TheGreatEditor024|TheGreatEditor024]] ([[Cumbersa outelizador(a):TheGreatEditor024|cumbersa]]) 07h16min de 12 de setembre de 2026 (UTC) :::::::::These guidelines are not included in [[:en:Wikipedia:Five pillars]], so any local wiki may have another version of the guidelines. For example [[:ru:Википедия:Нейросеть|Russian version of the guideline]] does not prohibit using of AI while writing articles meanwhile it requires just notify the fact of using AI while writing article. That is policy of the local wiki concerning AI may defer. [[Outelizador(a):Asorev|Asorev]] ([[Cumbersa outelizador(a):Asorev|cumbersa]]) 08h04min de 12 de setembre de 2026 (UTC) 3rxim4krnwmky1bpekiij3tkj932u74