ဝီကီပီးဒီးယား
mywiki
https://my.wikipedia.org/wiki/%E1%80%97%E1%80%9F%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%85%E1%80%AC%E1%80%99%E1%80%BB%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%94%E1%80%BE%E1%80%AC
MediaWiki 1.47.0-wmf.3
first-letter
မီဒီယာ
အထူး
ဆွေးနွေးချက်
အသုံးပြုသူ
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်
ဝီကီပီးဒီးယား
ဝီကီပီးဒီးယား ဆွေးနွေးချက်
ဖိုင်
ဖိုင် ဆွေးနွေးချက်
မီဒီယာဝီကီ
မီဒီယာဝီကီ ဆွေးနွေးချက်
တမ်းပလိတ်
တမ်းပလိတ် ဆွေးနွေးချက်
အကူအညီ
အကူအညီ ဆွေးနွေးချက်
ကဏ္ဍ
ကဏ္ဍ ဆွေးနွေးချက်
မုခ်ဝ
မုခ်ဝ ဆွေးနွေးချက်
စာမူကြမ်း
စာမူကြမ်း ဆွေးနွေးချက်
TimedText
TimedText talk
မော်ဂျူး
မော်ဂျူး ဆွေးနွေးချက်
Event
Event talk
တမ်းပလိတ်:မြန်မာပြည် လူမျိုးများ
10
3593
1034148
1025662
2026-05-27T05:58:11Z
Laitei
74257
1034148
wikitext
text/x-wiki
{{Navbox
|name = မြန်မာပြည် လူမျိုးများ
|title = [[မြန်မာပြည်|မြန်မာနိုင်ငံ]][[နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီ|အစိုးရ]]မှ တရားဝင် အသိအမှတ်ပြုထားသည့် [[မြန်မာတိုင်းရင်းသားမျိုးနွယ်များ|တိုင်းရင်းသားများ]]နှင့် [[လူမျိုး]]များ
|state=show
| listclass = hlist
|group1 =[[ကချင်လူမျိုး|ကချင်]] (၁၂)
|list1 =
*[[ဂျိန်ဖော့လူမျိုး|ဂျိန်ဖော့ (သိန်းပေါ်၊ ဂျင်းဖော)]]
*[[ဇိုင်ဝါးလူမျိုး|အဇီး (ဇိုင်ဝါး)]]
*[[လော်ဝေါ်လူမျိုး|လော်ဝေါ် (သို့) မရူ]]
*[[ရဝမ်လူမျိုး|ရဝမ်(နုံ)]]
*[[လာချိဒ်လူမျိုး|လရှီ (လာချိဒ်)]]
*[[လီဆူလူမျိုး|လီဆူ]]
*[[ဒူးလင်းလူမျိုး|ဒူးလင်း]]
*[[ခါ့ခူးလူမျိုး|ခါ့ခူး]]
*[[ထရုမ်းလူမျိုး|ထရုမ်း (ထရုံ)]]
*[[ဒလောင်လူမျိုး|ဒလောင်]]
*[[ဂေါ်ရစ်လူမျိုး|ဂေါ်ရစ်]]
|group2 = [[ကယားလူမျိုး|ကယား(သို့)ကရင်နီ]] (၉)
|list2 =
*[[ပဒေါင်လူမျိုး|ကယန်း (သို့) ပဒေါင်]]
*[[ဂေခိုလူမျိုး|ဂေခို (ကဲ့ခို)]]
*[[ဂေဘားလူမျိုး|ဂေဘား]]
*[[ဇယိန်လူမျိုး|လာ့တ (သို့) ဇယိန်]]
*[[ပရဲလူမျိုး|ပရဲ (ကယော)]]
*[[မနူမနောလူမျိုး|မနူမနော]]
*[[ယင်းတလဲလူမျိုး|ယင်းတလဲ]]
*[[ယင်းဘော်လူမျိုး|ယင်းဘော်]]
|group3 = [[ကရင်လူမျိုး|ကရင်]] (၁၁)
|list3 =
*[[ကရင်ဖြူလူမျိုး|ကရင်ဖြူ]]
*[[စကောကရင်လူမျိုး|စကောကရင်]]
*[[တလှေပွာလူမျိုး|တလှေပွာ]]
*[[ပကူးလူမျိုး|ပကူး]]
*[[ပလေကီးလူမျိုး|ပလေကီး (ပလေချီး)]]
*[[ပိုးကရင်လူမျိုး|ပိုးကရင် (ရှို)]]
*[[ဘွဲလူမျိုး|ဘွဲ]]
*[[မိုးပွလူမျိုး|မိုးပွ]]
*[[မောနေပွားလူမျိုး|မောနေပွား]]
*[[မွန်ကရင်လူမျိုး|မွန်ကရင် (စာဖြူ)]]
|group4 = [[ချင်းလူမျိုး|ချင်း]] (၅၃)
|list4 =
*[[ကသည်းလူမျိုး|မေ့ထေး(ကသည်း)]]
*[[ဆလိုင်းလူမျိုး|ဆလိုင်း]]
*[[ကလင်ကော့လူမျိုး|ကလင်ကော့ (လူရှေ)]]
*[[ခမီလူမျိုး|ခမီ]]
*[[ခမီးလူမျိုး|ခမီး]]
*[[ခေါနှိုးလူမျိုး|ခေါနှိုး]]
*[[ခေါင်စိုလူမျိုး|ခေါင်စို]]
*[[ခေါင်ဆိုင်ချင်းလူမျိုး|ခေါင်ဆိုင်ချင်း]]
*[[ခွာဆင်းမ်လူမျိုး|ခွာဆင်းမ်]]
*[[ခွန်လီလူမျိုး|ခွန်လီ (ဆင်မ်)]]
*[[ဂန်တဲ့လူမျိုး|ဂန်တဲ့ (လင်တဲ)]]
*[[ဂွေးတဲလူမျိုး|ဂွေးတဲ]]
*[[ငွန်းလူမျိုး|ငွန်း]]
*[[စုမ်းတူချင်းလူမျိုး|စုမ်းတူ]]
*[[ဆီစာန်လူမျိုး|ဆီစာန်]]
*[[ဆင်တန်လူမျိုး|ဆင်တန်]]
*[[ဆိုင်းဇန်လူမျိုး|ဆိုင်းဇန် (ဆိုင်းတန်)]]
*[[ဇာဟောင်လူမျိုး|ဇာဟောင်]]
*[[ဇိုတုံးလူမျိုး|ဇိုတုံး]]
*[[ဇိုဖေလူမျိုး|ဇိုဖေ]]
*[[ဇိုမီးလူမျိုး|ဇို (ဇိုမီး)]]
*[[ဇန်ညှပ်လူမျိုး|ဇန်ညှပ်]]
*[[တပေါင်လူမျိုး|တပေါင်]]
*[[တီးတိန်လူမျိုး|တီးတိန် (တဲဒင်မ်)]]
*[[တေဇန်လူမျိုး|တေဇန်]]
*[[တိုင်ချွန်းလူမျိုး|တိုင်ချွန်း]]
*[[တာ့ဒိုးလူမျိုး|တာ့ဒိုး]]
*[[တောရ်လူမျိုး|တောရ်]]
*[[ဒင်မ်လူမျိုး|ဒင်မ်]]
*[[ဒိုင်လူမျိုး|ဒိုင် (ယင်ဒူး)]]
*[[နာဂလူမျိုး|နာဂ]]
*[[မာရင်လူမျိုး|မာရင်]]
*[[ပနမ်းလူမျိုး|ပနမ်း]]
*[[မကန်းလူမျိုး|မကန်း]]
*[[မတူလူမျိုး|မတူ]]
*[[မီရမ်လူမျိုး|မရာ]]
*[[မီအဲလူမျိုး|မီအဲ]]
*[[မွင်းလူမျိုး|မွင်း]]
*[[လူရှေလူမျိုး|လူရှေ (လူရှိုင်း)]]
*[[လေးမြို့လူမျိုး|လေးမြို့]]
*[[လောက်ထူလူမျိုး|လောက်ထူ]]
*[[လိုင်လူမျိုး|လိုင်]]
*[[လိုင်ဇိုလူမျိုး|လိုင်ဇို]]
*[[မြို(ခမိ)လူမျိုး|မြို (ဝါကုန်း)]]
*[[ဟွာလ်ငိုလူမျိုး|ဟွာလ်ငို]]
*[[အနူးလူမျိုး|အနူး]]
*[[အနန်လူမျိုး|အနန်]]
*[[အူပူလူမျိုး|အူပူ ]]
*[[လျင်းတုလူမျိုး|လျင်းတု]]
*[[အရှိုချင်းလူမျိုး|အရှိုချင်း]]
*[[ရောင်ထုလူမျိုး|ရောင်ထု]]
*[[ချိုးလူမျိုး|ချိုး]]
*[[လိုင်မီးလူမျိုး|လိုင်မီး]]
*[[ထမန်းလူမျိုး|ထမန်း]]
|group5=[[ဗမာလူမျိုး|ဗမာ]] (၉)
|list5 =
*[[ကဒူးလူမျိုး|ကဒူး]]
*[[ကနန်းလူမျိုး|ကနန်း]]
*[[ဆလုံလူမျိုး|ဆလုံ]]
*[[ရဘိန်းလူမျိုး|ရဘိန်း]]
*[[ထားဝယ်လူမျိုး|ထားဝယ်]]
*[[ဖွန်းလူမျိုး|ဖွန်း (ဖုန်း)]]
*[[မြိတ်လူမျိုး|မြိတ်]]
*[[ယောလူမျိုး|ယော]]
|group6 = [[မွန်လူမျိုး|မွန်]] (၁)
|list6 =
*[[မွန်လူမျိုး|မွန်]]
|group7 = [[ရခိုင်လူမျိုး|ရခိုင်]] (၆)
|list7 =
*[[ကမန်လူမျိုး|ကမန်]]
*[[ဒိုင်းနက်လူမျိုး|ဒိုင်းနက်]]
*[[မရမာကြီးလူမျိုး|မရမာကြီး]]
*[[မြူလူမျိုး|မြို (မြူ)]]
*[[သက်လူမျိုး|သက်]]
|group8 = [[ရှမ်းလူမျိုး|ရှမ်း]] (၃၃)
|list8 =
*[[ထနော့လူမျိုး|ထနော့]]
*[[ဓနုလူမျိုး|ဓနု]]
*[[အိုက်ဆွယ်လူမျိုး|အိုက်ဆွယ်]]
*[[အင်လူမျိုး|အင်]]
*[[ဂုံရှမ်းလူမျိုး|ဂုံရှမ်း (ခွန်)]]
*[[အင်းသားလူမျိုး|အင်းသား]]
*[[ကောလူမျိုး|ကော် (အာခါ၊ အိကော)]]
*[[ခန္တီးရှမ်းလူမျိုး|ခန္တီးရှမ်း]]
*[[ခမူလူမျိုး|ခမူ]]
*[[ကိုးကန့်လူမျိုး|ကိုးကန့်]]
*[[ကွီလူမျိုး|ကွီ]]
*[[လားဟူလူမျိုး|လားဟူ]]
*[[မိုင်းသာလူမျိုး|မိုင်းသာ]]
*[[မြောင်ဇီးလူမျိုး|မြောင်ဇီး]]
*[[မောရှမ်းလူမျိုး|မောရှမ်း]]
*[[ပလောင်လူမျိုး|ပလောင်]]
*[[ပလေးလူမျိုး|ပလေး]]
*[[ပအိုဝ်းလူမျိုး|ပအိုဝ်း (တောင်သူ)]]
*[[ဖျင်လူမျိုး|ဖျင်]]
*[[ရှမ်းကလေးလူမျိုး|ရှမ်းကလေး (တိုင်းနွဲ့)]]
*[[ရှမ်းကြီးလူမျိုး|ရှမ်းကြီး (တိုင်းလုံ)]]
*[[မုံလူမျိုး|မုံ]]
*[[တိုင်းလွယ်လူမျိုး|တိုင်းလွယ်]]
*[[တိုင်းလိုင်လူမျိုး|တိုင်းလျမ် (ရှမ်းနီ)]]
*[[လူးလူမျိုး|လူး]]
*[[တိုင်းလေ့လူမျိုး|တိုင်းလေ့ (လိရှမ်း)]]
*[[တောင်ရိုးလူမျိုး|တောင်ရိုး (တိုရု)]]
*[[ဝ လူမျိုး|ဝ]]
*[[ယောင်လူမျိုး|ယောင်]]
*[[ယင်းကျားလူမျိုး|ယင်းကျား]]
*[[ယင်းနက်လူမျိုး|ယင်းနက်]]
*[[ယွန်းလူမျိုး|ယွန်း]]
|group9 = [[ရှေးလူမျိုးများ]]
|list9 =
*[[ပျူ]]
*[[ကမ်းယံလူမျိုး|ကမ်းယံ]]
*[[သက်လူမျိုး|သက်]]
*[[ကူကီးလူမျိုး]]
| group10 = အသိအမှတ်မပြု / အခြား
| list10 =
* [[အင်္ဂလိပ်-ဗမာလူမျိုး|အင်္ဂလိပ်-ဗမာ]]
* [[မြန်မာပြည်ရှိ တရုတ်လူမျိုး|တရုတ်]]
** [[ပန်းသေးလူမျိုး|ပန်းသေး]]
* [[ဘရင်ဂျီ]]
* [[ဗမာဂေါ်ရခါးလူမျိုး|ဂေါ်ရခါး]]
* [[ဗမာအိန္ဒိယများ|အိန္ဒိယ]]
** [[ဗမာတမီးလ်များ|တမီးလ်]]
* [[ရိုဟင်ဂျာလူမျိုး|ရိုဟင်ဂျာ]]
* [[ပသျှူးလူမျိုး|မလေး (ပသျှူး)]]
* [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပါကစ္စတန်များ|ပါကစ္စတန်နီ]]
* [[တောင်သားလူမျိုး|တောင်သား]]
* [[ဇိုလူမျိုး|ဇို]]
}}
<noinclude>
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံလူမျိုးများ]]
</noinclude>
tw915x4e7vja5u4soql7ua3xc7eqq2f
ဂျပန်နိုင်ငံ
0
4258
1034153
1032035
2026-05-27T06:25:36Z
InternetArchiveBot
61272
ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5
1034153
wikitext
text/x-wiki
{{Coord|36|N|138|E|type:country_region:JP|display=title}}
{{Infobox country
| နိုင်ငံအမည်အပြည့် = ဂျပန်ဘုရင့်နိုင်ငံတော်
| အမည်_ရင်း = {{native name|ja|日本国|italics=off}}<br>{{small|{{transl|ja|Nippon-koku}} or {{transl|ja|Nihon-koku}}}}
| common_name = ဂျပန်
| ပုံ_အလံ = Flag of Japan.svg
| ပုံ_တံဆိပ် = Imperial Seal of Japan.svg
| other_symbol = <div style="padding:0.2em;">[[File:Goshichi no kiri.svg|80px|Seal of the Office of the Prime Minister and the Government of Japan]]</div>
| other_symbol_type = အစိုးရ စည်းတံဆိပ်
| နိုင်ငံတော်ဆောင်ပုဒ် =
| နိုင်ငံတော်သီချင်း = {{Nihongo|"[[ကီမီဂါယို]]"|君が代|italics=off}}<br>"အရှင့် နန်းသက်"<div style="display:inline-block;margin-top:0.4em;">{{center|[[File:Kimi ga Yo instrumental.ogg]]}}</div>
| ပုံ_နေရာ = Japan (orthographic projection).svg
| alt_map = Projection of Asia with Japan's Area colored green
| map_caption = ဂျပန်နိုင်ငံနယ်နိမိတ်ကို အစိမ်းရင့်ရောင်ဖြင့်ဖော်ပြထားပြီး ပိုင်ဆိုင်သည်ဟုဆိုသော်လည်း ထိန်းချုပ်နိုင်ခြင်းမရှိသော မြေကို အစိမ်းနုဖြင့် ဖော်ပြထားသည်။
| မြို့တော် = [[တိုကျိုမြို့]] (東京)
| coordinates = {{Coord|35|41|N|139|46|E|type:city}}
| အကြီးဆုံးမြို့ = မြို့တော်
| အကြီးဆုံးပြည်နယ် =
| ရုံးသုံးဘာသာများ = [[ဂျပန်ဘာသာစကား|ဂျပန်]]
| demonym = Japanese
| government_type = [[ပြည်ထောင်စုစနစ်|ပြည်ထောင်စု]] [[ပါလီမန် ဒီမိုကရေစီ စနစ်|ပါလီမန်]] [[:en:constitutional monarchy|စည်းမျဉ်းခံဘုရင်စနစ်]]
| leader_title1 = [[ဂျပန် ဧကရာဇ်|ဧကရာဇ်]]
| leader_name1 = [[နာရူဟီတို]]
| leader_title2 = [[ဂျပန်နိုဘုရင်နိုင်ငံတော်၏ ဝန်ကြီးချုပ်|ဝန်ကြီးချုပ်]]
| leader_name2 = [[တခအိချိ ဆနအဲ]]
| legislature = [[ဒိုင်းယက်လွှတ်တော်]]
| upper_house = [[:en:House of Councillors (Japan)|House of Councillors]]
| lower_house = [[:en:House of Representatives (Japan)|House of Representatives]]
| sovereignty_type = [[ဂျပန်နိုင်ငံ၏ သမိုင်း|တည်ထောင်ခြင်း]]
| established_event1 = [[:en:Yamato Dynasty|ဧကရာဇ်မင်းဆက်ထူထောင်ခြင်း]]
| established_date1 = ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၁ ရက် ၆၆၀ ဘီစီ
| established_event2 = [[:en:Meiji Constitution|မေဂျီအခြေခံဥပဒေ]]
| established_date2 = ၁၈၉၀ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၂၉ ရက်
| established_event3 = {{nowrap|[[ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ|လက်ရှိဖွဲ့စည်းပုံ]]}}
| established_date3 = ၁၉၄၇ ခုနှစ် မေလ ၃ ရက်
| area_km2 = ၃၇၇,၉၇၅
| area_footnote = <ref name="area-2019">{{cite web|script-title=ja:令和元年全国都道府県市区町村別面積調(10月1日時点)|url=https://www.gsi.go.jp/KOKUJYOHO/MENCHO201910-index.html|publisher=Geospatial Information Authority of Japan|language=ja|date=December 26, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20200415123703/https://www.gsi.go.jp/KOKUJYOHO/MENCHO201910-index.html|archive-date=April 15, 2020|url-status=dead|title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ|accessdate=26 September 2021|archivedate=15 April 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200415123703/https://www.gsi.go.jp/KOKUJYOHO/MENCHO201910-index.html}}</ref>
| percent_water = ၁.၄ (၂၀၁၅ ခုနှစ်အရ)<ref>{{cite web|title=Surface water and surface water change|access-date=October 11, 2020|publisher=OECD|url=https://stats.oecd.org/Index.aspx?DataSetCode=SURFACE_WATER#}}</ref>
| area_rank = ၆၂ <!-- Area rank should match [[List of countries and dependencies by area]] -->
| population_estimate = {{decrease neutral}} ၁၂၅,၃၆၀,၀၀၀<ref>{{cite web|title=Population Estimates Monthly Report July 2021)|url=https://www.stat.go.jp/english/data/jinsui/tsuki/index.html|publisher=Statistics Bureau (Japan)|date=July 20, 2021}}</ref>
| population_estimate_rank = ၁၁
| population_estimate_year = ၂၀၂၁
| population_census = ၁၂၆,၂၂၆,၅၆၈<ref>{{cite web|url=https://www.e-stat.go.jp/en/stat-search/files?page=1&layout=datalist&toukei=00200521&tstat=000001136464&cycle=0&year=20200&month=24101210&tclass1=000001136465&tclass2=000001154388&tclass3val=0|title=2020 Population Census Preliminary Tabulation|accessdate=June 26, 2021|publisher=Statistics Bureau (Japan)}}</ref>
| population_census_year = ၂၀၂၀
| population_census_rank =
| population_density_km2 = ၃၃၄
| population_density_rank = ၂၄
| GDP_PPP = {{increase}} $၅.၅၈၆ ထရီလီယံ<ref name="IMFWEOJP">{{cite web|url=https://www.imf.org/en/Publications/WEO/weo-database/2021/April/weo-report?c=158,&s=NGDP_RPCH,NGDPD,PPPGDP,NGDPDPC,PPPPC,&sy=2019&ey=2026&ssm=0&scsm=1&scc=0&ssd=1&ssc=0&sic=0&sort=country&ds=.&br=1|title=World Economic Outlook database: April 2021|publisher=[[အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ငွေကြေးရန်ပုံငွေအဖွဲ့]]|date=April 2021}}</ref>
| GDP_PPP_year = ၂၀၂၁
| GDP_PPP_rank = ၄
| GDP_PPP_per_capita = {{increase}} $၄၄,၅၈၅
| GDP_PPP_per_capita_rank = ၂၇
| GDP_nominal = {{increase}} $၅.၃၇၈ ထရီလီယံ<ref name="IMFWEOJP" />
| GDP_nominal_year = ၂၀၂၁
| GDP_nominal_rank = ၃
| GDP_nominal_per_capita = {{increase}} $၄၂,၉၂၈
| GDP_nominal_per_capita_rank = ၂၃
| Gini = ၃၃.၄ <!-- Number only. -->
| Gini_year = ၂၀၁၈
| Gini_change = decrease<!-- Increase/decrease/steady. -->
| Gini_ref = <ref>{{cite encyclopedia|url=https://data.oecd.org/inequality/income-inequality.htm|title=Inequality - Income inequality - OECD Data|publisher=Organisation for Economic Co-operation and Development (OECD)|access-date=25 July 2021}}</ref>
| Gini_rank = ၇၈
| HDI = ၀.၉၁၉ <!-- Number only, between 0 and 1. -->
| HDI_year = ၂၀၁၉<!-- Please use the year to which the data refers, not the publication year. -->
| HDI_change = increase <!-- Increase/decrease/steady. -->
| HDI_ref = <ref name="UNHDR">{{cite web|url=http://hdr.undp.org/sites/default/files/hdr2020.pdf|title=Human Development Report 2020|language=en|publisher=[[ကုလသမဂ္ဂ ဖွံ့ဖြိုးမှု အစီအစဉ်]]|date=December 15, 2020|accessdate=December 15, 2020}}</ref>
| HDI_rank = ၁၉
| currency = [[ဂျပန် ယန်း]] (¥)
| ဗဟိုဘဏ် =
| time_zone = [[ဂျပန် စံတော်ချိန်|JST]]
| utc_offset = +09:00
| drives_on = ဘယ်
| calling_code = [[ဂျပန်နိုင်ငံရှိ တယ်လီဖုန်းနံပါတ်များ|+၈၁]]
| cctld = [[.jp]]
| official_website = <!----- do not add www.japan.go.jp – The article is about the country, not the government ----->|today
| conventional_long_name = ဂျပန်
}}
'''ဂျပန်နိုင်ငံ'''({{lang-ja|日本; နိဟွန်}}၊ တရားဝင်အမည်: {{lang-ja|日本国; နိဟွန်းကိုကု}})သည် အရှေ့အာရှတွင်ရှိသော ကျွန်းစုနိုင်ငံ တစ်နိုင်ငံဖြစ်သည်။ [[ပစိဖိတ် သမုဒ္ဒရာ]]အတွင်း၌ တည်ရှိပြီး ဂျပန်ပင်လယ်၊ [[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ]]၊ [[ကိုရီးယား ဒီမိုကရက်တစ် ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ|မြောက်ကိုရီးယား]]၊ [[တောင်ကိုရီးယား]]နှင့် [[ရုရှား]]တို့၏ အရှေ့ဘက်တွင် ရှိပြီး မြောက်ဘက်ရှိ အိုဟွတ်ပင်လယ်မှတောင်ဘက် အရှေ့တရုတ်ပင်လယ်နှင့် [[ထိုင်ဝမ်]]တို့အထိ ဖြန့်ကျက်တည်ရှိသည်။ ဂျပန်၏ နာမည်ကို ဖော်ကျူးထားသော စာလုံးမှာ "နေပင်; နေမြစ်; နေ၏ အရင်းအမြစ်" ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။
ဂျပန်သည် ကျွန်းပေါင်း ၆၈၄၈ ကျွန်း ပါဝင်သည့် ကျွန်းစုနိုင်ငံဖြစ်သည်။ အကြီးဆုံးကျွန်းများမှာ ဟွန်ရှူး(本州)၊ ဟော့ကိုင်းဒိုး(北海道)၊ ကျူရှူး (九州) နှင့် ရှီကိုကူး (四国) တို့ဖြစ်ကြပြီး ဂျပန်နိုင်ငံ၏ မြေနေရာစုစုပေါင်း၏ ၉၇ ရာခိုင်နှုန်းမျှရှိသည်။ ဟွန်းရှူးကျွန်းပေါ်တွင် မြို့တော်တိုကျိုနှင့် အခြားအိုဆာကာ၊ကျိုတို ကဲ့သို့မြို့ကြီးများလည်းရှိသည်။ ကျွန်းအများစုမှာ တောင်ထူထပ်ပြီးအများအပြားမှာ မီးတောင်များဖြစ်ကြပြီး မီးတောင်ပေါင်း၁၁၀ရှိသည်။ ထိုမီးတောင်များအနက် မီးတောင် ၄၇ ခုသည် မီးတောင်ရှင်များဖြစ်သည်ဟု သိပ္ပံပညာရှင်များက ဆိုကြသည်။ ဥပမာအားဖြင့် ဂျပန်၏ အမြင့်ဆုံးတောင်ထိပ်ဖြစ်သော [[ဖူဂျီတောင်]] (富士山) သည် [[မီးတောင်]]တစ်ခုဖြစ်သည်။
ဂျပန်သည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် ဒဿမမြောက် လူဦးရေအများဆုံးဖြစ်ပြီး စုစုပေါင်း လူဦးရေ ၁၂၈ သန်းမျှရှိသည်။ တိုကျိုမြို့သည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် လူဦးရေ အထူထပ်ဆုံးမြို့ကြီးများထဲတွင်ပါဝင်သည်။ မြို့တော်ဖြစ်သော တိုကျိုမြို့ကို စီရင်စု (၃) ခုဖြင့်ဖွဲစည်းထားကာ ခန့်မှန်းလူဦးရေ သန်း ၃္၈.၁၄ နေထိုင်ကြသည်။
ရှေးဟောင်းသုတေသန လေ့လာချက်များအရ [[ကျောက်ခေတ်ဟောင်း ခေတ်နှောင်း]] အချိန်ကာလကပင် ဂျပန်ကျွန်းများ ပေါ်တွင် လူများ နေထိုင်လျက် ရှိကြောင်း သက်သေအထောက်အထားများ တွေ့ရှိရသည်။ ဂျပန်ဟူသော အမည်နာမကို သမိုင်းမှတ်တမ်းအဖြစ် ပထမအေဒီရာစုနှစ်မှ တရုတ်သမိုင်းစာအုပ်အတွင်း ပထမဆုံးအကြိမ် တွေ့ရှိရပြီး အကျဉ်းချုပ်သာ ဖော်ပြထားသည်။
အချိန်ကာလကြာမြင့်စွာ တသီးတသန့် နေခဲ့ပြီးနောက် ပြင်ပကမ္ဘာမှ လွှမ်းမိုးမှုများ ရောက်ရှိလာခြင်းသည် ဂျပန်သမိုင်း၏ သွင်ပြင်လက္ခဏာပင်ဖြစ်သည်။ ၁၉၄၇ ခုနှစ် ယခုလက်ရှိ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေကို စတင်သုံးစွဲသည့် အချိန်မှစ၍ ဂျပန်သည် ဘုရင်ရှိသော စည်းမျဉ်းခံဘုရင်စနစ်နှင့် ဒိုင်းယက်ခေါ် လူထုကိုယ်စားလှယ်များဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသော အထက်နှင့် အောက်လွှတ်တော်တို့ တပေါင်းတစည်းတည်းအုပ်ချုပ်သည့်စနစ်ကို ထိန်းသိမ်းကျင့်သုံးလာခဲ့သည်။
ဂျပန်သည် အဓိက စီးပွားရေး အင်အားစုဖြစ်ပြီး nominal GDP (စုစုပေါင်း ပြည်တွင်းထုတ်ကုန်တန်ဖိုး) အရ ကမ္ဘာပေါ်တွင် ဒုတိယအကြီးဆုံး စီးပွားရေးစနစ်ဖြစ်ပြီး တတိယမြောက် အကြီးဆုံး ဝယ်အားရှိသည့် နိုင်ငံဖြစ်သည်။ ဂျပန်သည် ကုလသမဂ္ဂ၊ G8၊ G4၊ OECD နှင့် [[APEC]] တို့၏ အဖွဲ့ဝင်ဖြစ်ပြီး ကမ္ဘာပေါ်တွင် ကာကွယ်ရေးသုံးငွေ ပဉ္စမမြောက် အများဆုံး နိုင်ငံဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် ကမ္ဘာပေါ်တွင် စတုတ္တမြောက် အကြီးဆုံး ကုန်စည်တင်ပို့သူဖြစ်ပြီး ဆဋ္ဌမမြောက် အကြီးဆုံး ကုန်စည် တင်သွင်းသူဖြစ်သည်။ ဂျပန်သည် လူနေမှု အဆင့်အတန်း မြင့်မားသော ဖွံ့ဖြိုးပြီး နိုင်ငံဖြစ်သည်။ လူထုဖွံဖြိုးမှုကိန်းညွှန်းနိုင်ငံများ စာရင်းတွင် အဆင့် ၄ ရှိသည်။ ကမ္ဘာပေါ်တွင် နည်းပညာ၊ စက်ပစ္စည်းနှင့် စက်ရုပ် ပိုင်းဆိုင်ရာ နယ်ပယ်များတွင် ဦးစီးဦးဆောင်သည့် နေရာမှာရှိသော နိုင်ငံဖြစ်သည်။ ကုလသမဂ္ဂနှင့် ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့၏ ခန့်မှန်းချက်အရ လူ့သက်တမ်းအရှည်ဆုံးနှင့် ကလေးသူငယ်သေဆုံးမှု အနည်းဆုံးနိုင်ငံတစ်နိုင်ငံဖြစ်သည်။
''[[ကီမီဂါယော့]]''သည် ဂျပန်ပြည်၏ နိုင်ငံတော်သီချင်းဖြစ်သည်။ ဤသီချင်းသည် [[ဂျပန်အင်ပါယာ]]၏ နိုင်ငံတော်သီချင်း ဖြစ်သကဲ့သို့ ဂျပန်ဧကရာဇ်၏ ဘုန်းတော်ဘွဲ့တေးလည်းဖြစ်သည်။
== အခေါ်အဝေါ် ==
အင်္ဂလိပ်ဘာသာတွင် ဂျပန်နိုင်ငံဟု ခေါ်ဆိုသော်လည်း ဂျပန်ဘာသာ စကားတွင် ဂျပန်နိုင်ငံကို နိပွန် သို့မဟုတ် နိဟွန်း ဟုခေါ်ဆိုကြပြီး ထိုအမည် နှစ်ခုစလုံးကို ဂျပန် ခန်းဂျီး အက္ခရာဖြင့် ( 日本) ဟု ရေးသည်။ ဂျပန်တွင် နိပွန် ဆိုသော အမည်ကို ရုံးသုံးအတွက် အသုံးများကြပြီး ဂျပန်ယန်းငွေ၊ စာတိုက်တံဆိပ်ခေါင်း နှင့် နိုင်ငံတကာ အားကစားပွဲများတွင် သုံးနှုန်းလေ့ ရှိကြသည်။ နိဟွန်း ဆိုသော အခေါ်အဝေါ်ကိုမူ ယနေ့ခေတ် စကားပြောများတွင် သုံးကြသည်။ ဂျပန် လူမျိုးတို့ကို သူတို့ဘာသာ ဂျပန် ဘာသာစကားဖြင့် နိဟွန်းဂျင်း ဟု လည်းကောင်း၊ ဂျပန်ဘာသာကို နိဟွန်းဂေါ့ ဟု လည်းကောင်း ခေါ်ဆိုလေ့ရှိပြီး အဓိပ္ပာယ်မှာ "နေအမျိုးအနွယ်" ဟူ၍ ဖြစ်ပြီး တစ်ခါတရံ "နေထွက်ရာတိုင်းပြည်" (Land of the Rising Sun) ဟု ဘာသာပြန်ဆိုတတ်ကြသည်။ ထိုအသုံးအနှုန်းမှာ တရုတ်ပြည်ရှိ ဂျပန်သံတမန်များမှ စတင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး တရုတ်နိုင်ငံနှင့် နှိုင်းယှဉ်လျှင် ဂျပန်က ပို၍ရှေ့ဘက်သို့ ကျခြင်းကို ညွှန်းဆိုခြင်းဖြစ်သည်။
== သမိုင်းကြောင်း ==
{{main|ဂျပန်သမိုင်း}}
=== [[သမိုင်းမတင်မီခေတ်]] နှင့် ရှေးခေတ် သမိုင်းကြောင်း ===
[[File:Horyu-ji11s3200.jpg|thumb|left|200px|ဟိုးယူးဂျိ မှ ရွှေခန်းမ နှင့် ငါးထပ်ဘုရား သည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် ရှေးအကျဆုံး သစ်သားအဆောက်အအုံများတွင် ပါဝင်ပြီး ဂျပန်နိုင်ငံ၏ အမျိုးသားရေးဆိုင်ရာ ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရာ နေရာနှင့် [[ယူနက်စကို]]မှ ကမ္ဘာ့အမွေခံနေရာများ စာရင်းဝင် ဖြစ်သည်။]]
ဂျပန်ကျွန်းစုတွင် လူသားတို့ အခြေချနေထိုင်ခဲ့သည့် လက္ခဏာကို [[ကျောက်ခေတ်ဟောင်း]] ကာလ ဘီစီ ၃၀,၀၀၀ ခန့်က ပင်တွေ့ရှိရသည်။ ထို့နောက်တွင် ဂျိုမွန်ကာလ ဘီစီ ၁၄,၀၀၀ ခန့်မှ စ၍ [[ကျောက်ခေတ်လယ်]] နှင့် [[ကျောက်ခေတ်သစ်]] ကာလရှိ ယနေ့ခေတ် အအီနု လူမျိုးနှင့် ယာမာတိုလူမျိုး <ref>{{cite journal|last=Matsumara|first=Hirofumi; Dodo, Yukio|url=https://www.jstage.jst.go.jp/article/ase/117/2/117_080325/_article |title=Dental characteristics of Tohoku residents in Japan: implications for biological affinity with ancient Emishi|journal=Anthropological Science|year=2009|volume=117|issue=2|pages=95–105|doi=10.1537/ase.080325|last2=Dodo|first2=Yukio}}</ref><ref>{{cite journal|last=Hammer|first=Michael F., et al|url=http://www.nature.com/jhg/journal/v51/n1/abs/jhg20068a.html |title=Dual origins of the Japanese: common ground for hunter-gatherer and farmer Y chromosomes|journal=Journal of Human Genetics|year=2006|volume=51|issue=1|pages=47–58|doi=10.1007/s10038-005-0322-0|pmid=16328082|last2=Karafet|first2=TM|last3=Park|first3=H|last4=Omoto|first4=K|last5=Harihara|first5=S|last6=Stoneking|first6=M|last7=Horai|first7=S}}</ref> တို့၏ ဘိုးဘေးများ ဖြစ်ကြသော တစ်နေရာမှ တစ်နေရာသို့ အမြဲတစေ ရွှေ့ပြောင်းခြင်း မပြုတော့ဘဲ ကျောက်ဂူတွင်း နေထိုင်သော မုဆိုးနှင့် ပစ္စည်းရှာဖွေသူတို့၏ အကြွင်းအကျန်များ နှင့် စိုက်ပျိုးမွေးမြူရေး လုပ်ငန်းတို့၏ အကြွင်းအကျန်များကို တွေ့ရသည်။<ref>{{cite web|last=Travis|first=John|title= Jomon Genes|url=http://www.pitt.edu/~annj/courses/notes/jomon_genes.html|publisher=University of Pittsburgh|accessdate=January 15, 2011}}</ref> ထိုကာလမှ ရွှံ့ဖြင့် ပြုလုပ်ပြီး အလှဆင်ထားသော ခွက်များသည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် အစောဆုံးသော [[အိုးလုပ်ငန်း]]မှ လက်ရာများပင် ဖြစ်သည်။ ဘီစီ ၃၀၀ ခန့်တွင် ယာယိုအီ လူမျိုးတို့ ဂျပန်ကျွန်းများသို့ ရောက်ရှိလာကြပြီး ဂျိုမွန်လူမျိုးတို့နှင့် ရောနှောနေထိုင်ကြသည်။<ref>{{cite book|last=Denoon|first=Donald; Hudson, Mark|title=Multicultural Japan: palaeolithic to postmodern|url=https://archive.org/details/multiculturaljap0000unse_y4f9|publisher=Cambridge University Press|year=2001|isbn=0-521-00362-8|pages=[https://archive.org/details/multiculturaljap0000unse_y4f9/page/n31 22]–23}}</ref>
ဘီစီ ၅၀၀ ခန့်တွင် စတင်သော ယာယိုအီ ကာလတွင် အလေ့အထအသစ်များ စတင်မိတ်ဆက်လာသည်ကို တွေ့ရသည်။ ၎င်းတို့မှာ စပါးစိုက်ပျိုးခြင်း၊<ref>{{cite web|title=Road of rice plant|url=http://www.kahaku.go.jp/special/past/japanese/ipix/5/5-25.html|publisher=[[National Science Museum of Japan]]|accessdate=January 15, 2011|archivedate=30 April 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110430010530/http://www.kahaku.go.jp/special/past/japanese/ipix/5/5-25.html}}</ref> အိုးလုပ်ငန်း ပုံစံအသစ်<ref>{{cite web|title=Kofun Period|url=http://www.metmuseum.org/toah/hd/kofu/hd_kofu.htm|publisher=Metropolitan Museum of Art|accessdate=January 15, 2011}}</ref> နှင့် သတ္တုပညာ တို့ဖြစ်ပြီး ကိုရီးယား နှင့် တရုတ်မှ ရွှေ့ပြောင်းလာသောသူတို့ ယူဆောင်လာခြင်း ဖြစ်သည်။<ref>{{cite web|title=Yayoi Culture|url=http://www.metmuseum.org/toah/hd/yayo/hd_yayo.htm|publisher=Metropolitan Museum of Art|accessdate=January 15, 2011}}</ref>
ဂျပန်နိုင်ငံနှင့် ပတ်သက်သည့် အစောဆုံး မှတ်တမ်းကို တရုတ်လူမျိုးတို့၏ "ဟန်မှတ်တမ်း" ဟုခေါ်သော တရုတ်သမိုင်းမှ<ref>{{cite book | last=Takashi | first=Okazaki | last2=Goodwin | first2=Janet | title=The Cambridge history of Japan, Volume 1: Ancient Japan | year=1993 | publisher=Cambridge University Press | location=Cambridge | isbn=0-521-22352-0 | page=275 | chapter=Japan and the continent}}</ref> တဆင့် တွေ့ရသည်။ တရုတ်တို့၏ "ပြည်ထောင် ၃ ခု မှတ်တမ်း" ဟု အမည်ရသော သမိုင်းစာအုပ်အရ အေဒီ ၃ ရာစုတွင် ဂျပန်ကျွန်းစုပေါ်မှ အင်အားအကောင်းဆုံး တိုင်းပြည်ကို ယာမာတိုင်းကိုကု ဟု ခေါ်သည်ဟု ဆိုသည်။ ဗုဒ္ဓဘာသာကို ဂျပန်နိုင်ငံနှင့် စတင် ရောက်ရှိလာသည်မှာ ကိုရီးယား ပတ်ချဲ တိုင်းပြည်မှ ဖြစ်သည်။ သို့သော်လည်း နောက်ပိုင်း ဗုဒ္ဓဘာသာ တိုးတက် ပြန့်ပွားလာမှုတွင် တရုတ်တို့၏ လွှမ်းမိုးမှု များစွာ ပါဝင်လေသည်။<ref>{{cite book |editor=Brown, Delmer M.|year=1993 |title=The Cambridge History of Japan |publisher=Cambridge University Press |pages=140–149}}</ref> အစောပိုင်းက လက်မခံမှုများရှိသော်လည်း နောက်ပိုင်းတွင် အုပ်ချုပ်သူ လူတန်းစားများက ဗုဒ္ဓဘာသာကို ပြန့်ပွားအောင် လုပ်ဆောင်လာကြပြီး အာဆုကာ ခေတ် (၅၉၂-၇၁၀) သို့ ရောက်သော အခါတွင် ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် လက်ခံ လာကြသည်။<ref>{{cite book |title=The Japanese Experience: A Short History of Japan |first=William Gerald|last=Beasley |publisher=University of California Press |year=1999 |page=42 |isbn=0-520-22560-0 }}</ref>
၈ ရာစုနှစ်၊ နာရာခေတ် (၇၁၀-၇၈၄) သို့ ရောက်သောအခါတွင် ဟဲအိဂျို နန်းတော် (ယနေ့ခေတ် နာရာ နေရာ) နေရာကို ဗဟိုပြု၍ အင်အား အလွန်ကောင်းသော ဂျပန်တိုင်းပြည် ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့သည်။ နာရာခေတ်မှစ၍ ဂျပန်စာပေ အစပျိုးလာခဲ့ပြီး ဗုဒ္ဓဘာသာပေါ် အခြေခံသော ဂျပန် အနုပညာ နှင့် ဗိသုကာပညာရပ်တို့ ဖြစ်ပေါ်တိုးတက်လာခဲ့သည်။<ref>{{cite book |first=Conrad|last=Totman |year=2002 |title=A History of Japan |publisher=Blackwell |pages=64–79 | isbn=978-1-4051-2359-4}}</ref> ၇၃၅-၇၃၇ ကြား ဖြစ်ပွားခဲ့သော ကျောက်ရောဂါ ကပ်ဘေးကြောင့် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ လူဦးရေ သုံးပုံတစ်ပုံခန့် သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{cite book|last=Hays|first=J.N.|title=Epidemics and pandemics: their impacts on human history|url=https://archive.org/details/cruisersbattlecr00osbo|year=2005|publisher=[[ABC-CLIO]]|isbn=1-85109-658-2|page=[https://archive.org/details/cruisersbattlecr00osbo/page/31 31]}}</ref> ၇၈၄ ခုနှစ်တွင် ကန်မူးမင်းက မြို့တော်ကို နာရာမှ နာဂါအိုကာကျိုး နေရာသို့ ပြောင်းရွှေ့ခဲ့ပြီး ထိုမှ တဆင့် ယနေ့ခေတ် [[ကျိုတိုမြို့]] နေရာ ဖြစ်သော ဟဲအိအန်ကျိုး သို့ ၇၉၄ ခုနှစ်တွင် ပြောင်းရွှေ့ခဲ့သည်။
[[File:Mōko Shūrai Ekotoba Mongol Invasion Takezaki Suenaga 2 Page 5-7.jpg|thumb|မွန်ဂိုတို့ ဂျပန်သို့ ကျူးကျော်စဉ်အတွင်း ဆာမူရိုင်းများ မွန်ဂိုတို့နှင့် ရင်ဆိုင်နေစဉ်။ ကာမိကာဇဲဟု အမည်ရသော တိုင်ဖွန်းမုန်တိုင်း နှစ်ခုက ဂျပန်တို့ကို မွန်ဂိုတပ်တို့၏ ရန်မှ ကာကွယ်ပေးခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။]]
ထိုအချိန်မှစ၍ ဟဲအိအန် ခေတ် (၇၉၄-၁၁၈၅) ခုနှစ်အတွင်းစတင်ခဲ့ပြီး ထိုအချိန်မှစ၍ တသီးတခြားဖြစ်သော ဂျပန် ယဉ်ကျေးမှု ခိုင်မာစွာ ပေါ်ထွန်းလာခဲ့ကာ အနုပညာ၊ အိုးလုပ်ငန်း နှင့် ဘာသာစကားတို့ ဖြစ်ကြသည်။ လေဒီ မူရာဆာကီ၏ ဂန်းဂျိ ပုံပြင်များနှင့် ဂျပန်နိုင်ငံတော် သီချင်းဖြစ်သော ကိမိဂါရိုတို့ကို ထိုအချိန်က ရေးသားခဲ့ကြခြင်း ဖြစ်သည်။<ref>{{cite book |first=Conrad|last=Totman |year=2002 |title=A History of Japan |publisher=Blackwell |pages=79–87, 122–123 | isbn=978-1-4051-2359-4}}</ref>
ဟဲအိအန်ခေတ်အတွင်း ဗုဒ္ဓဘာသာ ပြန့်ပွားလာခဲ့ပြီး အဓိကအားဖြင့် ဂိုဏ်းနှစ်ခု ဖြစ်သော ဆိုင်ချိုး၏ တန်ဒိုင်းဂိုဏ်း နှင့် ကူးကိုင်း၏ ရှင်ဂုံဂိုဏ်းတို့ ဖြစ်ကြသည်။ မဟာယန ဗုဒ္ဓဘာသာ၏ ဂိုဏ်းခွဲတစ်ခု ဖြစ်သော သန့်ရှင်းသောမြေ၏ ဗုဒ္ဓဝါဒ (ဂျိုဒိုရှူး ၊ ဂျိုဒိုရှင်ရှူး ) မှာ ၁၁ ရာစု၏ နောက်တစ်ဝက်တွင် အလွန် ထင်ရှားလာခဲ့သည်။
=== မြေရှင်ပဒေသရာဇ်ခေတ်ကာလ ===
ဂျပန်တို့၏ မြေရှင်ပဒေသရာဇ် ခေတ်ကာလမှ [[ဆာမူရိုင်း]] ဟုခေါ်သော အုပ်ချုပ်သူ စစ်သူရဲများ ပေါ်ပေါက်လာခြင်းနှင့် ထင်ရှားလာခြင်းတို့ဖြင့် အစပျိုးခဲ့သည်။ ၁၁၈၅ ခုနှစ်တွင် ဂန်ပေးစစ်ပွဲအတွင်း တိုင်ရာ မျိုးနွယ်စုတို့ ရှုံးနိမ့်ခဲ့ပြီးနောက် ဟဲအိကဲပုံပြင်များအရ ဆာမူရိုင်း မိနာမိတို နော့ ယိုရီတိုမိုကို [[ရှိုးဂန်း]] အဖြစ် ခန့်အပ်ခဲ့ပြီး ကမာကူရာ တွင် အခြေစိုက် အုပ်ချုပ်ခဲ့သည်။ သူ သေဆုံးပြီးနောက် ဟိုဂျို မျိုးနွယ်စုသည် ရှိုးဂန်း များအတွက် အုပ်ချုပ်သူ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ကမာကူရာ ခေတ် (၁၁၈၅-၁၃၃၃) ခုနှစ်အတွင်းတွင် တရုတ်နိုင်ငံမှ ဇင်ဗုဒ္ဓဘာသာကို စတင်မိတ်ဆက်ခဲ့ပြီး ဆာမူရိုင်းအလွှာများ ကြားတွင် ရေပန်းစားလာခဲ့သည်။<ref>{{cite book|last=Totman|first=Conrad|title=A History of Japan ''(2nd ed.)''|year=2005|publisher=Blackwell|isbn=1-4051-2359-1|pages=106–112}}</ref> ကမာကူရာ ရှိုးဂန်းတို့က ၁၂၇၄ နှင့် ၁၂၈၁ ခုနှစ်တွင် မွန်ဂို ကျူးကျော်သူတို့ကို တွန်းလှန်ခဲ့သော်လည်း နောက်ဆုံးတွင် ဂိုဒိုင်ဂိုမင်းမှ နောက်ဆုံးတွင် သူတို့အား ဖယ်ရှားပစ်ခဲ့သည်။ ဂိုဒိုင်ဂိုမင်းသည် ၁၃၃၆ ခုနှစ်တွင် အာရှီကာဂါ တာကာအူဂျီ အား ရှုံးနိမ့်ခဲ့သည်။
[[File:Samurai-Edo-Customs-1798-Shiji-no-Yukikai.png|thumb|left|ဆာမူရိုင်းတို့သည် အရပ်သားတို့ကို အသေးအဖွဲစော်ကားမှုများနှင့်ပင် သတ်ဖြတ်တတ်ကြသဖြင့် အဲဒိုခေတ် (၁၇၉၈)အတွင်း ဂျပန်ပြည်သူတို့က အကြီးအကျယ် ကြောက်ရွံ့ကြသည်။]]
အာရှိကာဂါ တာကာအူဂျီက မူရိုမာချီ ၊ ကျိုတိုတွင် ရှိုးဂန်းနိတ် ကို တည်ထောင်ခဲ့ပြီး ထိုအချိန်မှစ၍ မူရိုမာချီခေတ် (၁၃၃၆-၁၅၇၃) ခုနှစ်အတွင်း စတင်ခဲ့သည်။ အာရှီကာဂါ ရှိုးဂန်းနိတ် သည် အာရှိကာဂါ ယိုရှီမိဆု လက်ထက်တွင် ဂုဏ်ရောင် ထွန်းပြောင်ခဲ့ပြီး ဇင်ဗုဒ္ဓဘာသာကို အခြေခံသော ယဉ်ကျေးမှု တိုးတက်မြင့်မားခဲ့သည်။ ထိုမှတဆင့် ဟီဂါရှိယာမ ယဉ်ကျေးမှု တိုးတက်လာခဲ့ပြီး ၁၆ ရာစုတိုင်အောင် တိုးတက် မြင့်မားခဲ့သည်။ အခြားတစ်ဖက်တွင်မူ နောက် ဆက်ခံသော အာရှိကာဂါ ရှိုးဂန်းများသည် ဒိုင်မျိုဟုခေါ်သော မြေရှင်ပဒေရာဇ် စစ်ခေါင်းဆောင်များကို ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့ခြင်း မရှိဘဲ ၁၄၆၇ ခုနှစ်တွင် အိုးနင်စစ်ပွဲဟု ခေါ်သော ပြည်တွင်းစစ် စတင်ခဲ့ကာ ရာစုနှစ်တစ်ခုစာ ကြာသည့် ဆန်ဂိုးကုခေတ် ဟုခေါ်သည် ပြည်ထောင်စစ်ပွဲများ စတင်လာခဲ့သည်။<ref>{{cite book |first=George|last=Sansom |year=1961 |title=A History of Japan: 1334–1615 |url=https://archive.org/details/historyofjapan00sans|publisher=Stanford University Press|pages=[https://archive.org/details/historyofjapan00sans/page/42 42], 217 | isbn=0-8047-0525-9}}</ref>
၁၆ရာစု အတွင်းတွင် ပေါ်တူဂီမှ ကုန်သည်များနှင့် ခရစ်ယာန် သာသနာပြုများ ဂျပန်သို့ ရောက်ရှိလာခဲ့ပြီး ဂျပန်နှင့် အနောက်တိုင်းတို့အကြား ကုန်သွယ်ရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှု တိုက်ရိုက်ဖလှယ်ခြင်း စတင်ခဲ့သည်။ အိုဒါ နိုဘူနာဂါသည် အခြား ဒိုင်မျိုများကို ဥရောပ နည်းပညာနှင့် လက်နက်များကို အသုံးပြု၍ အောင်နိုင်ခဲ့သည်။ ၁၅၅၂ ခုနှစ်တွင် လုပ်ကြံခံရပြီးနောက် ဆက်ခံသူ တိုယိုတိုမီ ဟီဒဲယိုရှီက ၁၅၉၀ ခုနှစ်တွင် နိုင်ငံကိုပေါင်းစည်းခဲ့သည်။ ဟီဒဲယိုရှီက ကိုရီးယားကို နှစ်ကြိမ်တိုင်တိုင် ကျူးကျော်ခဲ့သည်။ ကိုရီးယားနှင့် မင်မင်းဆက်၏ တရုတ်တပ်များကို ရှုံးနိမ့်ပြီး ဟီဒဲယိုရှီ ကွယ်လွန်ပြီးနောက် ဂျပန်တပ်များ ကိုရီးယားမှ ၁၅၉၈ ခုနှစ်တွင် ဆုတ်ခွာလာခဲ့သည်။<ref>{{cite book |first=Stephen|last=Turnbull|year=2002 |title=Samurai Invasion: Japan's Korean War |url=https://archive.org/details/samuraiinvasionj0000turn|publisher=Cassel |page=[https://archive.org/details/samuraiinvasionj0000turn/page/227 227]| isbn=978-0-304-35948-6}}</ref> ထိုခေတ်ကို အာဇူချီ-မိုမိုယာမာခေတ် (၁၅၇၃-၁၆၀၃) ဟု ခေါ်သည်။
[[File:Japan map 1783.jpeg|thumb|ဂျပန်နိုင်ငံ၏ မြေပုံကို ပြန်လည် ထွင်းထုထားပုံ]]
တိုဂူဂါဝါ အိအဲယာဆု သည် ဟိဒဲယိုရှီ၏ သားအရွယ်မရောက်မီ ယာယီအုပ်ချုပ်သူအဖြစ် အမှုထမ်းခဲ့ပြီး သူ၏ နေရာကို အသုံးပြု၍ နိုင်ငံရေးနှင့် စစ်ရေး ထောက်ခံမှု ရရှိစေရန် ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ စစ်ပွဲ ဖြစ်ပွားသော အခါတွင် သူသည် ၁၆၀၀ ခုနှစ်၌ ပြိုင်ဘက် မျိုးနွယ်စုတို့ကို ဆဲကိဂါဟာရ စစ်ပွဲတွင် အနိုင်ရခဲ့သည်။ အိအဲယာဆုသည် ၁၆၀၃ ခုနှစ်တွင် ရှိုးဂန်းအဖြစ် ခန့်အပ်ခဲ့ရပြီး အဲဒိုခေါ် ယနေ့ခေတ်တိုကျို နေရာတွင် တိုကုဂါဝါ ရှိုးဂန်းနိတ် ကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite book|last=Turnbull|first=Stephen|title=Toyotomi Hideyoshi|url=https://archive.org/details/toyotomihideyosh00turn_184|year=2010|publisher=Osprey Publishing|isbn=978-1-84603-960-7|page=[https://archive.org/details/toyotomihideyosh00turn_184/page/n62 61]}}</ref> တိုကုဂါဝါ ရှိုးဂန်းနိတ် သည် ဘူကဲ ရှိုဟတ်တို အပါအဝင် စည်းမျဉ်းများကို ချမှတ်ခဲ့ပြီး ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရ ဒိုင်မျိုများ ထိန်းချုပ်နိုင်ရန် အတွက် လိုက်နာရမည့် စည်းမျဉ်းအဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite book|last=Totman|first=Conrad|title=A History of Japan ''(2nd ed.)''|year=2005|publisher=Blackwell|isbn=1-4051-2359-1|pages=142–143}}</ref> ၁၆၃၉ ခုနှစ်တွင် ဆာကိုကု ဟုခေါ်သော တံခါးပိတ် ဝါဒ ပေါ်လစီကို ရာစုနှစ် ၂ ခုခွဲမျှ ကြာအောင် ကျင့်သုံးခဲ့ပြီး အားပျော့သော နိုင်ငံရေးဆိုင်ရာ စည်းလုံးညီညွတ်မှု အချိန်ကာလ ဖြစ်သည့် အဲဒိုခေတ် (၁၆၀၃-၁၈၆၈) အဖြစ် တည်ရှိခဲ့သည်။<ref>{{cite journal|last=Toby|first=Ronald P.|title=Reopening the Question of Sakoku: Diplomacy in the Legitimation of the Tokugawa Bakufu|journal=Journal of Japanese Studies|year=1977|volume=3|issue=2|pages=323–363|doi=10.2307/132115}}</ref> ရန်းဂါးကု ဟုခေါ်သော အနောက်တိုင်း သိပ္ပံပညာများကို နာဂါဆာကီရှိ ဒတ်ချ်တို့ စုဝေးရာ ဖြစ်သော ဒဲဂျီးမားမှ တဆင့် ဆက်လက်လေ့လာခဲ့သည်။ အဲဒိုခေတ်တွင် ကိုကုဂကု (အမျိုးသားရေး ဘာသာ) ဟုခေါ်သော ဂျပန်တို့မှ ဂျပန်နိုင်ငံ အကြောင်း လေ့လာသော ဘာသာရပ်လည်း တိုးတက် ထွန်းကားလာခဲ့သည်။<ref>{{cite journal|last=Ohtsu|first=M.|title=Japanese National Values and Confucianism|journal=Japanese Economy|year=1999|volume=27|issue=2|pages=45–59|doi=10.2753/JES1097-203X270245|last2=Ohtsu|first2=Makoto}}</ref>
=== ခေတ်သစ်ကာလ ===
၁၈၅၄ ခုနှစ် မတ်လ ၃၁ ရက်တွင် အမေရိကန် ရေတပ်ဗိုလ်မှူးချုပ် မက်သယူးပယ်ရီသည် အမေရိကန်ရေတပ်မှ သင်္ဘောနက်ဟု ဂျပန်တို့ခေါ်သော အနောက်တိုင်း သင်္ဘောများဖြင့် ရောက်ရှိလာပြီး ကာနာဂါဝါ သဘောတူညီချက်ဖြင့် ဂျပန်တို့ကို ဖိအားပေး၍ ပြင်ပကမ္ဘာနှင့် ဆက်သွယ်စေခဲ့သည်။ ဘာကူမတ်ဆု ခေတ်အတွင်း နောက်ဆက်တွဲ အနောက်နိုင်ငံများနှင့် ချုပ်ဆိုသော အလားတူစာချုပ်များကြောင့် ဂျပန်နိုင်ငံတွင် စီးပွားရေး နှင့် နိုင်ငံရေး ပြဿနာများ ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။ ရှိုးဂန်း နုတ်ထွက်ပြီးနောက် ဘိုရှင်းစစ်ပွဲ ဖြစ်ပွားပြီး ဘုရင်အောက်တွင် အားလုံး စုပေါင်းထိန်းချုပ်သောနိုင်ငံ (မေဂျီပြန်လည်တည်ထောင်ရေး) အဖြစ် စတင် တည်ထောင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite book|last=Totman|first=Conrad|title=A History of Japan ''(2nd ed.)''|year=2005|publisher=Blackwell|isbn=1-4051-2359-1|pages=289–296}}</ref>
[[File:Great Victory of Pyongyang and Capture of Chinese Qing Generals by Migita Toshihide 1894.jpg|thumb|left|240px|၁၈၉၄-၁၈၉၅ ပထမ တရုတ်-ဂျပန်စစ်တွင် တရုတ် ဗိုလ်ချုပ်တို့ ဂျပန်တို့ ထံတွင် လက်နက်ချစဉ်]]
အနောက်တိုင်းမှ နိုင်ငံရေး၊ တရားစီရင်ရေး နှင့် စစ်ရေးအဖွဲ့အစည်းများ ပုံစံကို ယူပြီးနောက် ဂျပန်အစိုးရအဖွဲ့သည် ပရိုင်ဗီကောင်စီကို ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး မေဂျီ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ ကို စတင်မိတ်ဆက်ကာ ဂျပန်လွှတ်တော်ကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။ မေဂျီ ပြန်လည်တည်ဆောက်ရေးမှ ဂျပန် အင်ပိုင်ယာကို စက်မှုလုပ်ငန်း ဖွံ့ဖြိုးသော ကမ္ဘာ့အင်အားကြီး နိုင်ငံ အဖြစ်သို့ ရောက်ရှိစေခဲ့ပြီး ၎င်း၏ ဩဇာလွှမ်းမိုးမှုကို ချဲ့ထွင်ရန်အတွက် စစ်ရေးပဋိပက္ခများကို စတင် ဖန်တီးခဲ့သည်။ [[ပထမ တရုတ်-ဂျပန်စစ်]] (၁၈၉၄-၁၈၉၅) နှင့် ရုရှား-ဂျပန်စစ် (၁၉၀၄-၁၉၀၅) တို့ အပြီးတွင် ဂျပန်တို့သည် ထိုင်ဝမ်၊ ကိုရီးယား နှင့် ဆာခါလင်၏ တောင်ဘက် တစ်ဝက်ကို ရယူ ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite book|last=Matsusaka|first=Y. Tak|title=Companion to Japanese History|year=2009|publisher=Blackwell|isbn=9781-4051-1690-9|pages=224–241|editor=Tsutsui, William M.|chapter=The Japanese Empire}}</ref> ဂျပန်နိုင်ငံ၏ လူဦးရေမှာ ၁၈၇၃ ခုနှစ်တွင် ၃၅ သန်းမှ ၁၉၃၅ ခုနှစ်တွင် သန်း ၇၀ သို့ တိုးတက်လာခဲ့သည်။<ref>{{cite book|last=Hiroshi|first=Shimizu|title=Japan and Singapore in the world economy : Japan's economic advance into Singapore, 1870–1965|year=1999|publisher=Routledge|isbn=978-0-415-19236-1|author2=Hitoshi, Hirakawa|page=17}}</ref>
[[File:Meiji tenno1.jpg|thumb|upright|မေဂျီ ဘုရင် (၁၈၆၈-၁၉၁၂) သူ၏ အမည်ဖြင့် တိုကုဂါဝါ ရှိုးဂန်းနိတ် အပြီးတွင် ဘုရင်စနစ်ကို ပြန်လည် အသက်သွင်းခဲ့သည်။]]
၂၀ ရာစု အစောပိုင်းတွင် တိုင်းရှိုး ဒီမိုကရေစီခေတ်အနေဖြင့် ခဏတာ ရှိခဲ့သော်လည်း နယ်ချဲ့စနစ်နှင့် စစ်အင်အားတိုးချဲ့မှုတို့က လွှမ်းမိုးသွားခဲ့သည်။ [[ပထမကမ္ဘာစစ်]] တွင် ဂျပန်တို့သည် စစ်နိုင်သည့် မဟာမိတ်များဘက်မှ ရှိခဲ့ပြီး သူတို့၏ ဩဇာလွှမ်းမိုးမှုနှင့် နယ်မြေပိုင်ဆိုင်မှုကို ချဲ့ထွင်နိုင်ခဲ့သည်။ ဂျပန်တို့သည် နယ်ချဲ့ ပေါ်လစီကို ဆက်လက် ကျင့်သုံးခဲ့ပြီး ၁၉၃၁ ခုနှစ်တွင် [[မန်ချူးရီးယား]]ကို သိမ်းပိုက်ခဲ့သဖြင့် နိုင်ငံတကာမှ ကန့်ကွက် ရှုံ့ချခြင်းကို ခံခဲ့ရသည်။ နှစ်နှစ်အကြာတွင် ဂျပန်တို့ [[နိုင်ငံပေါင်းချုပ် အသင်းကြီး]] မှ နုတ်ထွက်ခဲ့သည်။ ၁၉၃၆ ခုနှစ်တွင် ဂျပန်တို့သည် နာဇီဂျာမနီ နှင့် ကွန်မြူနစ် ဆန့်ကျင်ရေး ပဋိညာဉ် စာချုပ်ကို လက်မှတ် ထိုးခဲ့ပြီး ၁၉၄၀ ခုနှစ်တွင် သုံးပွင့်ဆိုင် ပဋိညာဉ် စာချုပ်ကို လက်မှတ်ရေးထိုးပြီးနောက် ဝင်ရိုးတန်းအင်အားကြီး နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံ အဖြစ်သို့ ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။<ref>{{cite web|title=The Axis Alliance|url=http://www.ibiblio.org/pha/policy/pre-war/361125a.html#3|publisher=iBiblio|accessdate=January 16, 2011}}</ref> ၁၉၄၁ ခုနှစ်တွင် ဂျပန်တို့က ဆိုဗီယက်-ဂျပန် စစ်မတိုက်ရေး ပဋိညာဉ်စာချုပ်ကို ညှိနှိုင်း ချုပ်ဆိုခဲ့သည်။<ref>{{cite book|last=Totman|first=Conrad|title=A History of Japan ''(2nd ed.)''|year=2005|publisher=Blackwell|isbn=1-4051-2359-1|page=442}}</ref>
ဂျပန်အင်ပိုင်ယာသည် ၁၉၃၇ ခုနှစ်တွင် တရုတ်နိုင်ငံ အခြားဒေသများကို ကျူးကျော်ခဲ့ပြီး [[ဒုတိယ တရုတ်-ဂျပန်စစ်]] (၁၉၃၇-၁၉၄၅) ကို ဆင်နွှဲခဲ့သည်။ ဂျပန် ဘုရင့် တပ်မတော်သည် နန်ကျင်းမြို့ကို အလျှင်အမြန် သိမ်းပိုက်ခဲ့ပြီး [[နန်ကင်း လူသတ်ပွဲ]]ကို ကျူးလွန်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web |url=http://www.ibiblio.org/hyperwar/PTO/IMTFE/IMTFE-8.html |title=Judgment International Military Tribunal for the Far East, Chapter VIII: Conventional War Crimes (Atrocities) |publisher=iBiblio |date=November 1948}}</ref> ၁၉၄၀ ခုနှစ်တွင် ဂျပန်တို့ ပြင်သစ် အင်ဒိုချိုင်းနားကို ကျူးကျော် ဝင်ရောက်ခဲ့ပြီးနောက် [[အမေရိကန် ပြည်ထောင်စု]]က ဂျပန်တို့အား လောင်စာဆီ ရောင်းချမှု ပိတ်ပင်ကန့်သတ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite book |first=Roland H., Jr. |last=Worth |title=No Choice But War: the United States Embargo Against Japan and the Eruption of War in the Pacific |publisher=McFarland |year=1995 |pages=56, 86|isbn=0-7864-0141-9}}</ref> ၁၉၄၁ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာ (၇) ရက်တွင် ဂျပန်တို့က အမေရိကန် ရေတပ်စခန်း ဖြစ်သော [[ပုလဲဆိပ်ကမ်း]] ကို တိုက်ခိုက်ပြီး စစ်ကြေညာခဲ့ကာ အမေရိကန်တို့ကို [[ဒုတိယကမ္ဘာစစ်]] အတွင်းသို့ ဝင်ရောက် လာစေခဲ့သည်။<ref>{{cite web |url=http://www.sankei.co.jp/seiron/koukoku/2005/0504/ronbun3-2.html |title=インドネシア独立運動と日本とスカルノ(2) |work=馬 樹禮 |publisher=産経新聞社 |date=April 2005 |accessdate=October 2, 2009 |language=Japanese |archivedate=1 May 2011 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110501141220/http://www.sankei.co.jp/seiron/koukoku/2005/0504/ronbun3-2.html }}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.ibiblio.org/pha/policy/1941/411208c.html |title=The Kingdom of the Netherlands Declares War with Japan |publisher=iBiblio |accessdate=October 2, 2009}}</ref> ဆိုဗီယက်တို့က မန်ချူးရီးယားကို ကျူးကျော်ဝင်ရောက်ပြီး ဟီရိုရှီးမားနှင့် နာဂါဆာကီ မြို့တို့တွင် [[အနုမြူဗုံး|အဏုမြူဗုံး]] ကြဲချခြင်း ခံရပြီးနောက် ဂျပန်တို့ ဩဂုတ်လ ၁၅ ရက်တွင် အကန့်အသတ်မရှိ လက်နက်ချခဲ့သည်။<ref>{{cite journal|last=Pape|first=Robert A.|title=Why Japan Surrendered|url=https://archive.org/details/sim_international-security_fall-1993_18_2/page/154|journal=International Security|year=1993|volume=18|issue=2|pages=154–201|doi=10.2307/2539100}}</ref> စစ်ပွဲကြောင့် ဂျပန် နှင့် အရှေ့အာရှ တစ်ခုလုံးတွင် လူသန်းပေါင်းများစွာ သေဆုံးခဲ့ပြီး နိုင်ငံ၏ စက်မှုလုပ်ငန်းနှင့် အခြေခံ အဆောက်အအုံများစွာ ပျက်စီးခဲ့သည်။ အမေရိကန် ဦးဆောင်သော မဟာမိတ်များက အာရှတဝှမ်းရှိ ကိုလိုနီများ နှင့် စစ်စခန်းများမှ ဂျပန် သန်းပေါင်းများစွာကို အိမ်ပြန်ပို့ခဲ့ရပြီး ဂျပန် အင်ပိုင်ယာကို ဖျက်သိမ်းကာ ၎င်းတို့ သိမ်းယူထားသော နယ်မြေများကို လွတ်လပ်ရေး ပြန်လည် ရရှိစေခဲ့သည်။<ref>{{cite book|last=Watt|first=Lori|title=When Empire Comes Home: Repatriation and Reintegration in Postwar Japan|url=https://archive.org/details/whenempirecomesh0000unse|publisher=Harvard University Press|year=2010|isbn=978-0-674-05598-8|pages=[https://archive.org/details/whenempirecomesh0000unse/page/n16 1]–4}}</ref> မဟာမိတ်များက အရှေ့ဖျားဒေသအတွက် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ စစ်ခုံရုံးကို ၁၉၄၆ ခုနှစ်၊ မေလ (၃) ရက်တွင် ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး ဂျပန်ခေါင်းဆောင် အချို့ကို စစ်ရာဇဝတ်မှုများ အတွက် တရားစွဲဆိုခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း ဘက်တီးရီးယား သုတေသန ဌာန နှင့် ဘုရင့်မိသားစုတို့ကိုမူ တရားခွင်သို့ တက်ရောက်စေခဲ့သော်လည်း ရာဇဝတ်သားအဖြစ် တရားစွဲဆိုခြင်းမှ မဟာမိတ်တပ်များဆိုင်ရာ စစ်သေနာပတိချုပ်မှ ကင်းလွတ်ခွင့် ပေးခဲ့သည်။<ref>{{cite book|last=Thomas|first=J.E.|title=Modern Japan|url=https://archive.org/details/modernjapansocia0000thom|year=1996|publisher=Longman|isbn=0-582-25962-2|pages=[https://archive.org/details/modernjapansocia0000thom/page/284 284]–287}}</ref>
၁၉၄၇ ခုနှစ်တွင် ဂျပန်တို့က လစ်ဘရယ် ဒီမိုကရေစီဝါဒကို အလေးပေးသော ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေအသစ်ကို စတင်ကျင့်သုံးခဲ့သည်။ ၁၉၅၂ ခုနှစ်တွင် ဆန်ဖရန်စစ္စကို စာချုပ်ဖြင့် မဟာမိတ်တို့ ဂျပန်မှ ထွက်ခွာသွားခဲ့ကာ <ref>{{cite web |url=http://www.japantimes.co.jp/news/2007/03/06/national/52-coup-plot-bid-to-rearm-japan-cia/ |title='52 coup plot bid to rearm Japan: CIA |first=Joseph |last=Coleman |date=March 6, 2007 |work=The Japan Times |accessdate=April 3, 2007 |archive-date=11 April 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160411091335/http://www.japantimes.co.jp/news/2007/03/06/national/52-coup-plot-bid-to-rearm-japan-cia/ }}</ref> ၁၉၅၆ ခုနှစ်တွင် ဂျပန်တို့အား ကမ္ဘာ့ကုလသမဂ္ဂတွင် အဖွဲ့ဝင်အဖြစ် လက်ခံခဲ့သည်။ ထို့နောက်တွင် ဂျပန်နိုင်ငံသည် အလျှင်အမြန် တိုးတက်လာခဲ့ပြီး ကမ္ဘာတွင် ဒုတိယမြောက် အကြီးဆုံး စီးပွားရေး ရှိသောနိုင်ငံ ဖြစ်လာခဲ့သည်မှာ ၂၀၁၀ ခုနှစ်တွင် တရုတ်တို့ကျော်တက် မသွားခင်အချိန်အထိ ဖြစ်သည်။ ထိုတိုးတက်မှုမှာ ၁၉၉၀ ပြည့်နှစ်လည်များတွင် အဓိက စီးပွားရေး ကျဆင်းမှု ကြုံတွေ့ပြီးနောက် ပြီးဆုံးသွားခဲ့သည်။ ၂၁ ရာစု အလယ်ပိုင်းတွင် အပေါင်းလက္ခဏာ ဆန်သော တိုးတက်မှုများဖြင့် စီးပွားရေး ပြန်လည် တိုးတက်လာခဲ့သည်။<ref>{{cite news |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/business/5178822.stm |title=Japan scraps zero interest rates |publisher=BBC News |date=July 14, 2006 |accessdate=December 28, 2006}}</ref> ၂၀၁၁ ခုနှစ်၊ မတ်လ (၁၁) ရက်တွင် ဂျပန်တို့သည် သမိုင်းတွင် အပြင်းထန်ဆုံးသော ငလျင်နှင့် ကြုံတွေ့ခဲ့ရပြီး [[နျူကလီးယားစွမ်းအား|နျူကလီးယား စွမ်းအင်]]၏ သမိုင်းတလျှောက်တွင် အဆိုးရွားဆုံး ဖြစ်သော ဖူကူရှီးမား ဒိုင်အိချိ နျူးကလီးယား ကပ်ဘေးနှင့် ကြုံတွေ့ခဲ့ရသည်။<ref name="nytimes-tsunami">{{cite news|last=Fackler|first=Martin; Drew, Kevin|title=Devastation as Tsunami Crashes Into Japan|url=http://www.nytimes.com/2011/03/12/world/asia/12japan.html?ref=world|accessdate=March 11, 2011|newspaper=The New York Times|date=March 11, 2011}}</ref>
== အစိုးရနှင့် နိုင်ငံရေး ==
[[File:Emperor Naruhito (cropped).jpg|thumb|လက်ရှိ ဧကရာဇ် [[နာရူဟီတို]]]]
ဂျပန်နိုင်ငံသည် စည်းမျဉ်းခံ ဘုရင်စနစ် ကျင့်သုံးသော နိုင်ငံ ဖြစ်ပြီး ဘုရင်၏ ဩဇာအာဏာမှာ အနည်းအကျဉ်းမျှသာ ရှိသည်။ ပွဲလမ်းသဘင်များအတွက် ဥသျှောင် ဖြစ်သော ဘုရင်ကို ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေက "နိုင်ငံတော်နှင့် ပြည်သူတို့၏ စည်းလုံးညီညွတ်မှု ၏ ပြယုဂ်" ဟု သတ်မှတ်ထားသည်။ ဩဇာအာဏာမှာ ဝန်ကြီးချုပ် နှင့် ဒိုင်းယက်ဟု ခေါ်သော လွှတ်တော်၏ ရွေးချယ်ခံ အမတ်များ တွင်သာ ရှိသည်။ အချုပ်အခြာ အာဏာမှာ ပြည်သူတို့ ထံတွင်သာ ရှိသည်။<ref name="Constitution">{{cite web |url=http://www.kantei.go.jp/foreign/constitution_and_government_of_japan/constitution_e.html |title=The Constitution of Japan |publisher=Prime Minister of Japan and His Cabinet |date=November 3, 1946 |accessdate=February 14, 2014}}</ref> ဂျပန်နိုင်ငံ၏ လက်ရှိဘုရင်မှာ နာရူဟီတိုဖြစ်သည်
ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ဥပဒေပြု အစိတ်အပိုင်းမှာ နေရှင်နယ် ဒိုင်းယက် ဟုခေါ်သော လွှတ်တော် နှစ်ရပ်ဖြစ်သည်။ လွှတ်တော်တွင် အမတ် နေရာ ၄၈၀ ပါသော အောက်လွှတ်တော် ပါဝင်ပြီး ၄ နှစ်တကြိမ် သို့မဟုတ် ဖျက်သိမ်းသည့် အခါတွင် ပေါ်ပြူလာ ဖြစ်သော မဲဖြင့် ရွေးချယ်ခန့်အပ် ကြသည်။ ဟောက်စ်အော့ဖ် ကောင်ဆယ်လာ ခေါ်သော အထက်လွှတ်တော်တွင် အမတ်နေရာ ၂၄၂ နေရာ ပါဝင်ပြီး ၆ နှစ်သက်တမ်း ရှိသည်။ အသက် ၂၀ ပြည့်ပြီးသူတိုင်း မဲပေးပိုင်ခွင့် ရှိပြီး<ref name="cia">{{cite web|title=Japan|url=http://www.state.gov/r/pa/ei/bgn/4142.htm|publisher=US Department of State|accessdate=January 16, 2011}}</ref> ရွေးချယ်ခံ နေရာများ အားလုံးအတွက် လျှို့ဝှက်မဲစနစ်<ref name="Constitution"/> ကို ကျင့်သုံးသည်။ လွှတ်တော်တွင် ဆိုရှယ်လစ်ဘရယ် ပါတီ ဖြစ်သော ဂျပန် ဒီမိုကရက်တစ် ပါတီ နှင့် ကွန်ဆာဗေးတစ် ဖြစ်သော လစ်ဘရယ် ဒီမိုကရက်တစ် ပါတီတို့ ကြီးစိုးနေကြသည်။ လစ်ဘရယ် ဒီမိုကရက်တစ် ပါတီမှာ ၁၉၅၅ မှစ၍ မဲအရေအတွက် အသာရခဲ့ပြီဂ ၁၉၉၃ နှင့် ၁၉၉၄ ကြား ၁၁ လ နှင့် ၂၀၀၉ နှင့် ၂၀၁၂ ကြား ကာလများမှ လွဲ၍ ဖြစ်သည်။ လစ်ဘရယ် ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီမှ အောက်လွှတ်တော်တွင် ၂၉၄ နေရာနှင့် အထက်လွှတ်တော်တွင် ၈၃ နေရာ ရရှိထားသည်။
ဝန်ကြီးချုပ်မှာ ဂျပန်အစိုးရ၏ ခေါင်းဆောင် ဖြစ်ပြီး လွှတ်တော်များမှ အမတ်များထဲနေ၍ ရွေးချယ် သတ်မှတ်ပြီးနောက် ဘုရင်မှ ခန့်အပ်သည်။ ဝန်ကြီးချုပ်သည် အစိုးရအဖွဲ့၏ ခေါင်းဆောင်ဖြစ်ပြီး နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးကို ခန့်အပ်ပိုင်ခွင့် နှင့် ထုတ်ပယ်နိုင်ခွင့် ရှိသည်။ ၂၀၁၂ ခုနှစ် အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ အပြီး လစ်ဘရယ် ဒီမိုကရက်တစ် ပါတီမှ အပြတ်အသတ် အနိုင်ရခဲ့ပြီးနောက် [[ရှင်ဇို အာဘေး]]မှ ယိုရှီဟီကို နိုဒါ၏ နေရာတွင် ၂၀၁၂ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာ ၂၆ မှစ၍ ဝန်ကြီးချုပ် ဖြစ်လာခဲ့သည်။<ref>{{cite news|last=Fackler|first=Martin|title=Ex-Premier Is Chosen To Govern Japan Again|url=http://www.nytimes.com/2012/12/27/world/asia/shinzo-abe-selected-as-japans-prime-minister.html?_r=1&|accessdate=March 12, 2013|newspaper=The New York Times|date=December 27, 2013|location=New York}}</ref> ဝန်ကြီးချုပ်နေရာကို ဘုရင်က ခန့်အပ်ခြင်း ဖြစ်သော်လည်း ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံ ဥပဒေအရ လွှတ်တော်မှ သတ်မှတ်ပေးသူ မည်သူကို မဆို ဘုရင်က ခန့်အပ်ပေးရမည်ဟု ဖော်ပြပါရှိသည်။<ref name="Constitution"/>
[[File:Fumio Kishida 20170216.jpeg|thumb|လက်ရှိဝန်ကြီးချုပ် [[ဖူမီအို ခီရှိဒ]]]]
ဂျပန် ဥပဒေမှာ သမိုင်းကြောင်းအရ တရုတ်ဥပဒေ၏ ဩဇာလွှမ်းမိုးမှု ရှိသော်လည်း အဲဒိုခေတ် အတွင်းတွင် "ကူဂျီကာတာ အိုဆာဒါမဲဂါကီ" အစရှိသော သီးသန့် ဥပဒေများ ဖြစ်ပေါ်တိုးတက် လာခဲ့သည်။
<ref>{{cite book|last=Dean|first=Meryll|title=Japanese legal system: text, cases & materials|url=https://archive.org/details/japaneselegalsys00dean|year=2002|publisher=Cavendish|isbn=978-1-85941-673-0|pages=[https://archive.org/details/japaneselegalsys00dean/page/55 55]–58|edition=2nd}}</ref> သို့သော်လည်း ၁၉ ရာစု နှောင်းပိုင်းမှ စ၍ တရားစီရင်ရေး စနစ်မှာ ဥရောပမှ အရပ်ဘက် ဥပဒေများ ပေါ်တွင် များစွာ အခြေခံလာပြီး အထူးသဖြင့် ဂျာမနီ နိုင်ငံ ဥပဒေ ပေါ်တွင် အခြေခံသည်။ ဥပမာအားဖြင့် ၁၈၉၆ တွင် ဂျပန် အစိုးရမှ ဂျာမန် ဥပဒေကြမ်း တစ်ခုပေါ်တွင် မူတည်၍ အရပ်ဘက် ဥပဒေ တစ်ခုကို ပြဋ္ဌာန်းခဲ့ပြီး ဒုတိယကမ္ဘာစစ် အပြီး ပြင်ဆင် ပြီးချိန် အထိတိုင်အောင် သက်ရောက်မှု ရှိခဲ့သည်။<ref>{{cite journal|last=Kanamori|first=Shigenari|title=German influences on Japanese Pre-War Constitution and Civil Code|journal=European Journal of Law and Economics|date=January 1, 1999|volume=7|issue=1|pages=93–95|doi=10.1023/A:1008688209052}}</ref> ဥပဒေပြု လွှတ်တော်မှ ပြဋ္ဌာန်းလိုက်သော ဥပဒေများကို ဘုရင်က တရားဝင် အသိအမှတ် ပြုပေးရသည်။ ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေအရ ဘုရင်သည် လွှတ်တော်မှ အတည်ပြုလိုက်သော ဥပဒေကို အတည်ပြုပေးရန် လိုအပ်ပြီး ထိုပြဋ္ဌာန်းချက်ကို ဆန့်ကျင်ရန် အခွင့်အာဏာ ပေးမထားပေ။<ref name="Constitution"/> ဂျပန် တရားရုံးစနစ်ကို လေးပိုင်း ခွဲခြားထားပြီး တရားရုံးချုပ် နှင့် အောက်ရုံး ၃ ခု တို့ ဖြစ်သည်။<ref>{{cite web |url=http://www.kantei.go.jp/foreign/judiciary/0620system.html |publisher=Office of the Prime Minister of Japan |title=The Japanese Judicial System |accessdate=March 27, 2007}}</ref> ဂျပန်နိုင်ငံ ပြဋ္ဌာန်း ဥပဒေ၏ အဓိက အပိုင်းကို ဥပဒေ သတ်မှတ်ချက်ဟု ခေါ်သည်။<ref>{{cite book|last=Dean|first=Meryll|title=Japanese legal system: text, cases & materials|url=https://archive.org/details/japaneselegalsys00dean|year=2002|publisher=Cavendish|isbn=978-1-85941-673-0|page=[https://archive.org/details/japaneselegalsys00dean/page/131 131]|edition=2nd}}</ref>
==နိုင်ငံခြား ဆက်ဆံရေး နှင့် စစ်ရေး==
[[File:SM3 from JDS Kongo.jpg|thumb|upright|ဂျေဒီအက်စ် ကွန်ဂို (DDG-173) ထိန်းချုပ် ဒုံးကျည်ဖျက်စနစ်မှ တိုက်ချင်းပစ် ဒုံးပျံ ဖျက် ဒုံးကျည်ကို ပစ်လွှတ်နေစဉ်]]
ဂျပန်သည် ဂျီအိတ် (G8)၊ [[အေးပက်]] နှင့် အာဆီယံ ပေါင်း ၃ နိုင်ငံ တို့၏ အဖွဲ့ဝင် ဖြစ်ပြီး အရှေ့အာရှ ညီလာခံတွင် ပါဝင်သူ ဖြစ်သည်။ ဂျပန်သည် [[ဩစတြေးလျနိုင်ငံ]]နှင့် လုံခြုံရေး ပဋိဉာဏ် စာချုပ်ကို ၂၀၀၇ ခုနှစ် မတ်လတွင် လက်မှတ် ရေးထိုးခဲ့ပြီး<ref>{{cite web|url=http://www.mofa.go.jp/region/asia-paci/australia/joint0703.html |title=Japan-Australia Joint Declaration on Security Cooperation |publisher=Ministry of Foreign Affairs|accessdate=August 25, 2010}}</ref> [[အိန္ဒိယနိုင်ငံ]] နှင့် ၂၀၀၈ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလတွင် လက်မှတ် ရေးထိုးခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=http://www.mofa.go.jp/region/asia-paci/india/pmv0810/joint_d.html |title=Joint Declaration on Security Cooperation between Japan and India |publisher=Ministry of Foreign Affairs |date=October 22, 2008 |accessdate=August 25, 2010}}</ref> အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ဖွံ့ဖြိုးရေး ရန်ပုံငွေ အတွက် အမေရိကန် ပြည်ထောင်စု နှင့် ပြင်သစ်နိုင်ငံတို့ ပြီးလျှင် တတိယမြောက် အများဆုံး လှူဒါန်းသော နိုင်ငံ ဖြစ်ပြီး ၂၀၀၉ ခုနှစ်တွင် အမေရိကန် ဒေါ်လာ ၉.၄၈ ဘီလီယံ လှူဒါန်းခဲ့သည်။<ref>{{cite web|title=Net Official Development Assistance in 2009|url=http://www.oecd.org/dataoecd/17/9/44981892.pdf|publisher=[[Organisation for Economic Co-operation and Development|OECD]]|accessdate=January 16, 2011|archivedate=26 April 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110426173037/https://www.oecd.org/dataoecd/17/9/44981892.pdf}}</ref>
ဂျပန်နိုင်ငံသည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုနှင့် စီးပွားရေး၊ စစ်ရေး အရ နီးစပ်မှု ရှိသည်။ ဂျပန်-အမေရိကန် လုံခြုံရေးဆိုင်ရာ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုသည် ဂျပန်နိုင်ငံခြားရေး ပေါ်လစီ၏ အရေးပါသော ကိစ္စရပ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။<ref>{{cite web |url=http://www.realclearpolitics.com/articles/2007/03/japan_is_back_why_tokyos_new_a.html |title=Japan Is Back: Why Tokyo's New Assertiveness Is Good for Washington| author=Michael Green |publisher=Real Clear Politics | accessdate=March 28, 2007}}</ref> ၁၉၅၆ ခုနှစ်မှစ၍ ကမ္ဘာ့ကုလသမ္မဂ္ဂ၏ အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံ တစ်နိုင်ငံ ဖြစ်ခဲ့ပြီးနောက် ဂျပန်နိုင်ငံသည် လုံခြုံရေးကောင်စီ၏ အမြဲတမ်းမဟုတ်သော အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံ အဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့သည်မှာ စုစုပေါင်း နှစ် ၂၀ မျှ ရှိပြီး လတ်တလော အနေနှင့် ၂၀၀၉ ခုနှစ်နှင့် ၂၀၁၀ ခုနှစ်တို့တွင် ဖြစ်သည်။ ဂျပန်သည် ဂျီဖိုး နိုင်ငံများထဲမှ [[ကုလသမဂ္ဂ လုံခြုံရေးကောင်စီ]]၏ အမြဲတမ်း အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံ ဖြစ်ရန် ကြိုးစားနေသော နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံလည်း ဖြစ်သည်။<ref>{{cite web |url=http://www.centralchronicle.com/20070111/1101194.htm |archiveurl=https://web.archive.org/web/20070221044357/http://www.centralchronicle.com/20070111/1101194.htm |archivedate=February 21, 2007 |title=UK backs Japan for UNSC bid |work=Central Chronicle | accessdate=March 28, 2007}}</ref>
ဂျပန်သည် အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံများနှင့် နယ်နိမိတ်ဆိုင်ရာ အငြင်းပွားမှုတွင် ပါဝင်ပတ်သက်လျှင် ရှိသည်။ ၎င်းတို့မှာ ရုရှားနိုင်ငံနှင့် တောင်ကူရေးကျွန်းများ အငြင်းပွားမှု၊ တောင်ကိုရီးယားနှင့် လျန်ကုတ် ကျောက်ဆောင် အငြင်းပွားမှု နှင့် တရုတ်၊ ထိုင်ဝမ်နိုင်ငံတို့နှင့် ဆန်ကာကူးကျွန်း အငြင်းပွားမှု၊ တရုတ်နှင့် အိုကီနိုတိုရီရှီမာ ပတ်ဝန်းကျင် သီးသန့်စီးပွားရေးဇုန် ဆိုင်ရာ အငြင်းပွားမှုတို့ ဖြစ်သည်။<ref>{{cite book|title=Peace in Northeast Asia|url=https://archive.org/details/peacenortheastas00scho|year=2008|publisher=Edward Elgar Publishing Limited|pages=[https://archive.org/details/peacenortheastas00scho/page/n33 26]–29|editor=Schoenbaum, Thomas J.}}</ref> ထို့ပြင် ဂျပန်တို့သည် [[မြောက်ကိုရီးယားနိုင်ငံ]] နှင့် ဂျပန်နိုင်ငံသားတို့အား ပြန်ပေးဆွဲမှု နှင့် နျူးကလီးယားလက်နက် နှင့် ဒုံးကျည်များ ကိစ္စတို့ကြောင့် ပြဿနာ ဖြစ်ပွားလျက် ရှိသည်။<ref>{{cite web|last=Chanlett-Avery|first=Emma|title=North Korea's Abduction of Japanese Citizens and the Six-Party Talks|url=http://www.fas.org/sgp/crs/row/RS22845.pdf|work=CRS Report for Congress|publisher=Federation of American Scientists|accessdate=January 7, 2011|archive-date=16 January 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130116212430/http://www.fas.org/sgp/crs/row/RS22845.pdf|url-status=dead}}</ref>
ဂျပန်သည် ကမ္ဘာပေါ်ရှိ နိုင်ငံများထဲမှ စစ်ရေး အသုံးစရိတ် အကြီးမားဆုံး နိုင်ငံများတွင် တစ်ခု အပါအဝင် ဖြစ်သည်။<ref>{{cite web|title=The 15 countries with the highest military expenditure in 2009|url=http://www.sipri.org/research/armaments/milex/resultoutput/milex_15|publisher=Stockholm International Peace Research Institute|accessdate=January 16, 2011|archivedate=17 February 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110217084451/http://www.sipri.org/research/armaments/milex/resultoutput/milex_15}}</ref> အီရတ်စစ်ပွဲ အတွင်းက ဂျပန်နိုင်ငံမှ တိုက်ခိုက်ရေး မဟုတ်သော တပ်များကို စေလွှတ်ခဲ့သော်လည်း နောက်ပိုင်းတွင် ပြန်လည် ရုပ်သိမ်းခဲ့သည်။<ref name="Iraq deployment">{{cite web |url=http://www.iht.com/articles/2006/06/20/news/japan.php |title=Tokyo says it will bring troops home from Iraq |work=International Herald Tribune |date=June 20, 2006 |accessdate=March 28, 2007 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20060701220151/http://www.iht.com/articles/2006/06/20/news/japan.php |archivedate=1 July 2006 }}</ref> ဂျပန်၏ ရေကြောင်းကာကွယ်ရေးတပ်မှာ ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာ ကမ်းခြေ နိုင်ငံများ စစ်ရေးလေ့ကျင့်မှုတွင် အမြဲပါဝင်လေ့ ရှိသည်။<ref>{{cite web|title=About RIMPAC|url=http://www.mindef.gov.sg/imindef/mindef_websites/topics/exrimpac/abt_rimpac.html|publisher=Government of Singapore|accessdate=March 2, 2014|archivedate=6 August 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130806203903/http://www.mindef.gov.sg/imindef/mindef_websites/topics/exrimpac/abt_rimpac.html}}</ref>
ဂျပန်စစ်တပ် (ဂျပန်ကာကွယ်ရေးတပ်) အား ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေ ပုဒ်မ ၉ အရ စစ်ကြေညာခြင်းနှင့် နိုင်ငံတကာ အငြင်းပွားမှုများတွင် စစ်ရေးအရ ဖြေရှင်းခြင်းကို တားမြစ်ထားသည်။ ဂျပန် ကာကွယ်ရေးတပ်သည် ပုံမှန် စစ်တပ်တစ်ခု ဖြစ်သော်လည်း ဂျပန်နိုင်ငံ ပြင်ပတွင် သေနတ်တစ်ချက်မျှ မဖောက်သည့် စစ်တပ် ဖြစ်သည်။<ref>正論, May 2014 (171).</ref> ဂျပန်စစ်တပ်ကို ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနက အုပ်ချုပ်ပြီး အခြေခံအားဖြင့် ဂျပန်မြေပြင်ကာကွယ်ရေးတပ်(JGSDF) ၊ ဂျပန်ရေကြောင်း ကာကွယ်ရေးတပ် (JMSDF) နှင့် ဂျပန် လေကြောင်းကာကွယ်ရေးတပ် (JASDF) တို့ ပါဝင်သည်။ ထိုတပ်များသည် လတ်တလောတွင် ငြိမ်းချမ်းရေး ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရေး လုပ်ငန်းများတွင် ပါဝင်ဆောင်ရွက်လျက် ရှိသည်။ အီရတ်သို့ ဂျပန်တပ်များပို့လွှတ်ခြင်းမှာ ဒုတိယကမ္ဘာစစ် ပြီးသည့် အချိန်မှစ၍ ပထမဆုံး ဂျပန်စစ်တပ်အား နိုင်ငံခြားတွင် အသုံးပြုခြင်းပင် ဖြစ်သည်။<ref name="Iraq deployment"/> နိပွန်ကဲအီဒန်ရန် ဟု ခေါ်သော ဂျပန်စီးပွားရေး အသင်းမှ ဂျပန်နိုင်ငံ အနေနှင့် နိုင်ငံတကာ စစ်လေယာဉ်နှင့် ဒုံးကျည် ပူးပေါင်း တည်ဆောက်သည့် စီမံကိန်းလုပ်ငန်းများတွင် ပါဝင်နိုင်ရန် အတွက် အစိုးရအား လက်နက်တင်ပို့မှုကို ပိတ်ပင်ထားခြင်းမှ ရုပ်သိမ်းရန် တောင်းဆိုလျက် ရှိသည်။<ref>{{cite news |url=http://in.reuters.com/article/2010/07/13/idINIndia-50097320100713 |title=Japan business lobby wants weapon export ban eased |publisher=Reuters |date=July 13, 2010 |accessdate=April 12, 2011 |archivedate=29 October 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20141029205933/http://in.reuters.com/article/2010/07/13/idINIndia-50097320100713 }}</ref>
၂၀၁၄ ခုနှစ် မေလတွင် ဂျပန်ဝန်ကြီးချုပ် ရှင်ဇိုအာဘေးမှ ဂျပန် အနေနှင့် ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ပြီးသည့် အချိန်မှ စ၍ ထိန်းသိမ်းထားသော ပါဝင်ပတ်သက်မှု မရှိခြင်းကို ရပ်တန့်၍ ဒေသတွင်း လုံခြုံရေးဆိုင်ရာ ကိစ္စရပ်များတွင် တာဝန်ယူဆောင်ရွက်လိုသည်ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။ သူ၏ ပြောကြားချက်အရ ဂျပန်အနေနှင့် အိမ်နီးချင်း နိုင်ငံများအား ဂျပန်၏ ပံ့ပိုးမှုကို ပေး၍ အဓိက အခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်လိုသည်ဟု ဆိုသည်။<ref name="JapanAsia">{{cite news|title=Abe offers Japan's help in maintaining regional security|url=http://www.japanherald.com/index.php/sid/222467193/scat/c4f2dd8ca8c78044/ht/Abe-offers-Japans-help-in-maintaining-regional-security|accessdate=May 31, 2014|publisher=Japan Herald|archivedate=31 May 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140531184828/http://www.japanherald.com/index.php/sid/222467193/scat/c4f2dd8ca8c78044/ht/Abe-offers-Japans-help-in-maintaining-regional-security}}</ref>
==အုပ်ချုပ်ရေး ဒေသများ==
ဂျပန်နိုင်ငံတွင် ပရီဖက်ချာပေါင်း ၄၇ ခုရှိပြီး ပရီဖက်ချာ တစ်ခုစီတွင် ရွေးချုပ်ထားသော အုပ်ချုပ်ရေးမှူး၊ ဥပဒေရေးရာ အဖွဲ့ နှင့် အုပ်ချုပ်ရေး အဖွဲ့တို့က ကြီးကြပ်သည်။ ပရီဖက်ချာများကို မြို့တော်များ၊ မြို့များ နှင့် ကျေးရွာများ အဖြစ် ဆက်လက် ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာထားသည်။<ref>{{cite book|last=McCargo|first=Duncan|title=Contemporary Japan|url=https://archive.org/details/contemporaryjapa0000mcca|year=2000|publisher=Macmillan|isbn=0333710002|pages=[https://archive.org/details/contemporaryjapa0000mcca/page/84 84]–85}}</ref> ဂျပန်နိုင်ငံသည် လက်ရှိတွင် မြို့တော်များ၊ မြို့များ နှင့် ကျေးရွာများကို ပြန်လည် ပေါင်းစပ် ဖွဲ့စည်းလျက် ရှိသည်။ ထိုသို့ ပြုလုပ်ခြင်းကြောင့် ပရီဖက်ချာများ၏ အုပ်ချုပ်ရေး ဒေသများ လျော့နည်းသွားပြီး အုပ်ချုပ်ရေးဆိုင်ရာ အသုံးစရိတ်ကို လျှော့ချနိုင်ရန် မျှော်လင့်ထားသည်။<ref>{{cite web |last=Mabuchi |first=Masaru |url=http://siteresources.worldbank.org/WBI/Resources/wbi37175.pdf |title=''Municipal Amalgamation in Japan''|publisher=World Bank |date=May 2001 | accessdate=December 28, 2006}}</ref>
{{ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ဒေသနှင့်ပရီဖက်ချာများ စာတမ်းထိုးမြေပုံ}}
==ပထဝီဝင်==
[[File:Japan topo en.jpg|thumb|ဂျပန်ကျွန်းများ၏မြေမျက်နှာသွင်ပြင်]]
ဂျပန်နိုင်ငံသည် အရှေ့အာရှ ပစိဖိတ်ကမ်းရိုးတန်း တလျှောက်တွင် ကျွန်းပေါင်း ၆,၈၅၂ ကျွန်း ရှိသည်။ ဂျပန်နိုင်ငံနှင့် ပိုင်ဆိုင်သော ကျွန်းများသည် မြောက်လတ္တီကျု ၂၄° မှ ၂၆° အတွင်း နှင့် အရှေ့ လောင်ဂျီကျု ၁၂၂° မှ ၁၄၆° အတွင်း တည်ရှိသည်။ အဓိကကျွန်းများမှာ မြောက်မှ တောင်သို့ ဟော့ကိုင်းဒိုးကျွန်း၊ ဟွန်ရှူးကျွန်း၊ ရှိကိုကူးကျွန်း နှင့် ကျူရှူးကျွန်း တို့ ဖြစ်ကြသည်။ အိုကီနာဝါ ပါဝင်သော ရူကျူးကျွန်းများမှာ ကျူရှူးကျွန်း၏ တောင်ဘက်တွင် ဆက်လျှက် တည်ရှိသည်။ ထိုကျွန်းများအားလုံးကို စုပေါင်း၍ ဂျပန်ကျွန်းစုများဟု ခေါ်ဆိုကြသည်။<ref>{{cite book|last=McCargo|first=Duncan|title=Contemporary Japan|url=https://archive.org/details/contemporaryjapa0000mcca|year=2000|publisher=Macmillan|isbn=0-333-710002 |pages=[https://archive.org/details/contemporaryjapa0000mcca/page/8 8]–11}}</ref>
ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ၇၃ ရာခိုင်နှုန်းမှာ သစ်တောထူထပ်ပြီး တောင်ကုန်းများပြားသဖြင့် စိုက်ပျိုးမွေးမြူရေး၊ ကုန်ထုတ်လုပ်ငန်း လုပ်ကိုင်ရန် နှင့် လူနေထိုင်ရန် မသင့်လျော်ပေ။<ref name="cia"/><ref>{{cite web|title=Japan|url=http://www.state.gov/r/pa/ei/bgn/4142.htm|publisher=US Department of State|accessdate=January 16, 2011}}</ref> ထို့အတွက်ကြောင့် လူနေထိုင်နိုင်သော အထူးသဖြင့် ကမ်းရိုးတန်း ဒေသများတွင် လူနေ အလွန်ထူထပ်သည်။ ဂျပန်သည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် လူနေထိုင်မှု သိပ်သည်းမှု အများဆုံး နိုင်ငံများတွင် တစ်နိုင်ငံ အပါအဝင် ဖြစ်သည်။<ref>{{cite web |url=http://esa.un.org/unpp/ |title=World Population Prospects |publisher=UN Department of Economic and Social Affairs |accessdate=March 27, 2007 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20070321013235/http://esa.un.org/unpp/ <!--Added by H3llBot--> |archivedate=March 21, 2007}}</ref>
ဂျပန်ကျွန်းများသည် ပစိဖိတ် မီးကွင်းဟု ခေါ်သော မီးတောင်ဇုန်ပေါ်တွင် တည်ရှိသည်။ ထိုသို့ဖြစ်ရခြင်းမှာ လွန်ခဲ့သော နှစ်သန်းရာပေါင်းများစွာက ဆီလူရီယန် အလယ်ပိုင်းမှ ပလေစတိုဆင်း အထိ ပင်လယ်သမုဒ္ဒရာ ရွေ့လျားမှုများကြောင့် ဖြစ်သည်။ အကျိုးဆက်အားဖြင့် တောင်ဘက်တွင် ဖိလစ်ပိုင်ပင်လယ်ကျောက်လွှာထုမှ အာမူရီယန် ကျောက်လွှာထုနှင့် အိုကီနာဝါ ကျောက်လွှာထု အောက်သို့ ဝင်ရောက်သွားခဲ့ပြီး မြောက်ဘက်တွင် ပစိဖိတ် ကျောက်လွှာထု က အိုကောက်စ် ကျောက်လွှာထုအောက်သို့ ဝင်ရောက်သွားခဲ့သည်။ ဂျပန်သည် ရှေးယခင်က ယူရှေးရှန်း တိုက်ကြီး၏ အရှေ့ဘက် ကမ်းရိုးတန်းနှင့် တွဲဆက်နေခဲ့သည်။ ကျောက်လွှာထုများ ရွှေ့လျားပြီး အောက်သို့ ဝင်ရောက်ခြင်းကြောင့် လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၁၅ သန်းခန့်က ဂျပန်ကျွန်းစု နေရာကို အရှေ့သို့ ဆွဲထုတ်ခဲ့ပြီး ဂျပန်ပင်လယ်ကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=http://shinku.nichibun.ac.jp/jpub/pdf/jr/IJ1501.pdf|last=Barnes|first=Gina L.|title=Origins of the Japanese Islands|publisher=[[University of Durham]]|year=2003|accessdate=August 11, 2009}}</ref>
ဂျပန်နိုင်ငံတွင် မီးမငြိမ်းသေးသော မီးတောင်ပေါင်း ၁၀၈ ခု ရှိသည်။ ရာစုနှစ်အတွင်း အကြီးအကျယ် ပျက်စီးစေသော ငလျင်များနှင့် ဆူနာမီများ မကြာခဏဆိုသလို ဖြစ်ပေါ်လေ့ ရှိသည်။<ref>{{cite web |url=http://volcano.und.edu/vwdocs/volc_images/north_asia/japan_tec.html |archiveurl=https://web.archive.org/web/20070204064754/http://volcano.und.edu/vwdocs/volc_images/north_asia/japan_tec.html |archivedate=February 4, 2007 |title=Tectonics and Volcanoes of Japan |publisher=Oregon State University |accessdate=March 27, 2007}}</ref> ၁၉၂၃ တိုကျို ငလျင်ကြောင့် လူပေါင်း ၁၄၀,၀၀၀ သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{cite web|last=James|first=C.D.|title=The 1923 Tokyo Earthquake and Fire|url=http://nisee.berkeley.edu/kanto/tokyo1923.pdf|publisher=University of California Berkeley|accessdate=January 16, 2011|year=2002|archivedate=7 August 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140807010932/https://nisee.berkeley.edu/kanto/tokyo1923.pdf}}</ref> လတ်တလော ဖြစ်ပွားခဲ့သော အဓိက ငလျင်ကြီးများမှာ ၁၉၉၅တွင် ဖြစ်ပွားသော မဟာဟန်ရှင်းငလျင် နှင့် ရစ်ချ်တာစကေး ၉.၀ ရှိပြီး<ref name="USGS9.0">{{cite web |url=http://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eqinthenews/2011/usc0001xgp/neic_c0001xgp_wmt.php |title=USGS analysis as of March 12, 2011 |publisher=Earthquake.usgs.gov |date=June 23, 2011 |accessdate=November 9, 2011 |archivedate=13 March 2011 |archiveurl=https://www.webcitation.org/5x9dgiIL8?url=http://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eqinthenews/2011/usc0001xgp/neic_c0001xgp_wmt.php }}</ref> ၂၀၁၁ ခုနှစ် မတ်လ ၁၁ရက်တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော တိုဟိုကူး ငလျင်တို့ ပြီး ထိုငလျင်ကြောင့် ကြီးမားသော ဆူနာမီ လှိုင်းလုံးကြီးများ၏ ရိုက်ခတ်မှုကို ခံခဲ့ရသည်<ref name="nytimes-tsunami" /> ပစိဖိတ် မီးကွင်း ပေါ်တွင် တည်ရှိသောကြောင့် ဂျပန်နိုင်ငံသည် ငလျင်လှုပ်ရန် နှင့် ဆူနာမီ ဖြစ်ပေါ်ရန် အခြေအနေများပြီး ဖွံ့ဖြိုးပြီးနိုင်ငံများတွင် သဘာဝဘေးအန္တရာယ် အတွက် အမြင့်မားဆုံး အန္တရာယ် ရှိသည့် နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံ ဖြစ်သည်။ <ref>{{Cite web |title=2013 World Risk Report |url=http://www.worldriskreport.com/uploads/media/WorldRiskReport_2013_online_01.pdf |accessdate=5 August 2014 |archivedate=16 August 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140816173655/http://www.worldriskreport.com/uploads/media/WorldRiskReport_2013_online_01.pdf }}</ref>
===ရာသီဥတု===
[[File:Cherry blossoms at Yoshinoyama 01.jpg|thumb|ယိုရှီနိုတောင်တွင် ချယ်ရီပန်းများပွင့်နေပုံမှာ ပြဇာတ်များနှင့် ဝါကာ ကဗျာများတွင် ချယ်မှုန်း သရုပ်ဖော်လေ့ ရှိသည်။]]
[[File:Kongobuji Koyasan07n3200.jpg|thumb|ယူနက်စကို ကမ္ဘာ့အမွေခံ နေရာဖြစ်သော ကိုယာတောင်ပေါ် ကွန်ဂိုဘူဂျိရှိ ဆောင်းဦးရာသီ မေပယ်လ်ရွက်များ]]
ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ရာသီဥတုမှာ အများအားဖြင့် အပူအအေးမျှတသော်လည်း မြောက်မှတောင်သို့ များစွာ ကွဲပြားခြားနားသည်။ ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ပထဝီဝင် အနေအထားအရ ရာသီဥတုဇုန် ၆ ခု ကွဲပြားနေသည်။ ၎င်းတို့မှာ ဟော့ကိုင်းဒိုး၊ ဂျပန်ပင်လယ်၊ အလယ်ပိုင်းကုန်းမြင့် ဒေသ၊ ဆဲတိုကုန်းတွင်းပင်လယ်၊ ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာ နှင့် ရူကျူးကျွန်းများ တို့ ဖြစ်ကြသည်။ မြောက်ဘက် အစွန်ဆုံး အပိုင်းဖြစ်သော ဟော့ကိုင်းဒိုးတွင် စိုစွတ်သော ကုန်းမြေ ရာသီဥတု ရှိပြီး ရှည်လျားပြီး အေးမြသော ဆောင်းရာသီများနှင့် အလွန်ပူနွေးသည်မှ အေးမြသော နွေရာသီများ ရှိသည်။ မိုးရေချိန် မများသော်လည်း ဆောင်းရာသီတွင် ဧရာမ နှင်းထုကြီးများ ဖြစ်ပေါ်လေ့ ရှိသည်။<ref name=autogenerated2>{{cite book|last=Karan|first=Pradyumna Prasad|title=Japan in the 21st century|url=https://archive.org/details/japanin21stcentu0000kara|year=2005|publisher=University Press of Kentucky|isbn=0-8131-2342-9|pages=[https://archive.org/details/japanin21stcentu0000kara/page/18 18]–21, 41|author2=Gilbreath, Dick}}</ref>
ဟွန်ရှူးကျွန်း၏ အနောက်ဘက် ကမ်းရိုးတန်းတွင် ရှိသော ဂျပန်ပင်လယ်ဇုံတွင် အနောက်မြောက် ဆောင်းလေကြောင့် နှင်းများ အများအပြား ကျရောက်တတ်သည်။ နွေရာသီတွင်မူ ပစိဖိတ်ဒေသထက် ပို၍ အေးမြတတ်သော်လည်း တစ်ခါတစ်ရံတွင် ဖာန်းလေများကြောင့် အလွန်မြင့်မားသော အပူချိန် ဖြစ်ပေါ်လေ့ ရှိသည်။ အလယ်ပိုင်း ကုန်းမြင့်ဒေသတွင် ပုံမှန် စိုစွတ်သော ကုန်းမြေရာသီဥတု ရှိသော်လည်း နွေရာသီနှင့် ဆောင်းရာသီ၊ နေ့နှင့်ည တို့တွင် အပူချိန် ကွာခြားမှု မြင့်မားသည်။ မိုးရေချိန်နည်းသော်လည်း ဆောင်းရာသီတွင် အစဉ်သဖြင့် နှင်းကျလေ့ရှိသည်။ ချူးဂိုးကု နှင့် ရှီကိုးကုဒေသတို့မှ တောင်ကုန်းများသည် ဆဲတိုကုန်းတွင်းပင်လယ်ကို ရာသီလေများမှ ကာဆီးထားသဖြင့် တစ်နှစ်ပတ်လုံး မအေးလွန်းသော ရာသီဥတု ရှိသည်။<ref name=autogenerated2 />
ပစိဖိတ် ကမ်းရိုးတန်းမှာမူ စိုစွတ်သော အပူလျော့ပိုင်း ရာသီဥတု ရှိပြီး အရှေ့တောင် ရာသီလေများကြောင့် တစ်ခါတရံ နှင်းကျတတ်သော မအေးလွန်းသည့် ဆောင်းရာသီနှင့် ပူပြင်းပြီး စိုစွတ်သော နွေရာသီများ ရှိသည်။ ရူကျူးကျွန်းများတွင် အပူလျော့ပိုင်း ရာသီဥတု ရှိပြီး နွေးထွေးသော ဆောင်းရာသီနှင့် ပူပြင်းသော နွေရာသီများ ရှိသည်။ မိုးရေချိန်မှာ အလွန်များပြီး အထူးသဖြင့် မိုးရာသီတွင် ဖြစ်သည်။ ယေဘူယျအားဖြင့် စိုစွတ်ပြီး အပူအအေးမျှတသော ရာသီဥတု များကြောင့် နွေဦးရာသီတွင် ချယ်ရီပန်းများ ပွင့်ဝေခြင်း၊ နွေရာသီ ပုစဉ်းရင်ကွဲတို့၏ အော်မြည်သံများ၊ ဆောင်းရာသီ သစ်ရွက်တို့၏ အရောင်အဆင်းစသည်တို့ကို ဂျပန်အနုပညာ နှင့် ဂျပန် စာပေတို့တွင် ဖော်ထုတ်ခြယ်မှုန်းလေ့ ရှိကြသည်။<ref name=autogenerated2 />
ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ပျမ်းမျှ ဆောင်းရာသီ အပူချိန်မှာ ၅.၁ °C (၄၁.၂ °F) ဖြစ်ပြီး ပျမ်းမျှ နွေရာသီအပူချိန်မှာ ၂၅.၂ °C (၇၇.၄ °F) ဖြစ်သည်။.<ref>{{cite web|title=Climate|url=http://www.jnto.go.jp/eng/arrange/essential/climate.html|publisher=[[Japan National Tourism Organization|JNTO]]|accessdate=March 2, 2011}}</ref> ဂျပန်တွင် အမြင့်ဆုံးတိုင်းတာခဲ့သော အပူချိန်မှာ ၄၀.၉ °C (၁၀၅.၆ °F) ဖြစ်ပြီး ၂၀၀၇ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၁၆ ရက်တွင် တိုင်းတာခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။<ref>{{cite web |url=http://www.japannewsreview.com/society/national/20070816page_id=1553 |title=Gifu Prefecture sees highest temperature ever recorded in Japan – 40.9 |publisher=Japan News Review Society |date=August 16, 2007 |accessdate=August 16, 2007 |archivedate=18 August 2016 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160818051003/http://www.japannewsreview.com/society/national/20070816page_id=1553 }}</ref> မိုးရာသီမှာ အိုကီနာဝါတွင် မေလ အစောပိုင်းတွင် စတင်ပြီး တဖြည်းဖြည်း မြောက်ဘက်သို့ ရွေ့လျားသွားရာ ဟော့ကိုင်းဒိုးတွင် ဇူလိုင် နှောင်းပိုင်း မှ စတင်လေ့ရှိသည်။ ဟွန်ရှူးကျွန်း နေရာ အများစုတွင် မိုးရာသီသည် ဇွန်လ အလယ်ပိုင်း မတိုင်မီ စတင်လေ့ရှိပြီး ရက်သတ္တပတ် ၆ ပတ်မျှ ကြာမြင့်လေ့ ရှိသည်။ နွေရာသီ နှောင်းပိုင်း နှင့် ဆောင်းဦးရာသီ အစောပိုင်းတွင် တိုင်ဖွန်းမုန်တိုင်းများကြောင့် မကြာခဏ မိုးကြီးလေ့ ရှိသည်။<ref name="climate">{{cite web |url=http://www.jnto.go.jp/eng/arrange/essential/climate.html |title=Essential Info: Climate |publisher=[[Japan National Tourism Organization|JNTO]] |accessdate=April 1, 2007}}</ref>
===ဇီဝမျိုးကွဲများ===
[[File:Jigokudani hotspring in Nagano Japan 001.jpg|thumb|ဂျိဂိုကုဒါနိ ရေပူစမ်းမှ ဂျပန်မျောက်များမှာ ဆောင်းရာသီတွင် ရေပူစမ်းသို့ လာရောက်လေ့ ရှိသည့်အတွက် ထင်ရှားသည်။]]
ဂျပန်နိုင်ငံတွင် သစ်တော ဂေဟဒေသ ကိုးခု ရှိပြီး ထိုဒေသများမှ ကျွန်းများ၏ ရာသီဥတုနှင့် ပထဝီဝင်ကို ထင်ဟပ်ပြ နေကြသည်။ ထိုဒေသများတွင် ရူကျူး နှင့် ဘိုနင်ကျွန်းများရှိ အပူလျော့ပိုင်း စိုစွတ်သော ဆောင်းရွက်ကြွေ သစ်တောများမှ အအေးလျော့သော ဒေသများနှင့် ပင်မကျွန်းများရှိ သမမျှတသော ဆောင်းရွက်ကြွေနှင့် မျိုးစုံ သစ်တောများ၊ မြောက်ဘက်ကျွန်းများရှိ အအေးပိုင်းဒေသများမှ သမမျှတသော ထင်းရူးတောများ အထိ ရှိသည်။<ref>{{cite web |url=http://www.us.emb-japan.go.jp/jicc/spotflora.htm |archiveurl=https://web.archive.org/web/20070213035135/http://www.us.emb-japan.go.jp/jicc/spotflora.htm |archivedate=February 13, 2007 |title=Flora and Fauna: Diversity and regional uniqueness |publisher=Embassy of Japan in the USA |accessdate=April 1, 2007}}</ref> ဂျပန်တွင် တောရိုင်းတိရစ္ဆာန် မျိုးပေါင်း ၉၀,၀၀၀ ကျော် ရှိပြီး [[ဝက်ဝံညို]]၊ [[ဂျပန်မျောက်]]၊ [[ဂျပန် ရက်ကွန်းခွေး]] နှင့် [[ဧရာမ ဂျပန်ရေပုတ်သင်]] တို့ ပါဝင်သည်။<ref>{{cite web|title=The Wildlife in Japan|url=http://www.env.go.jp/nature/yasei/pamph/pamph01/en.pdf|publisher=Ministry of the Environment|accessdate=February 19, 2011|archivedate=23 March 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110323165908/http://www.env.go.jp/nature/yasei/pamph/pamph01/en.pdf}}</ref> ဒေသရင်း အပင်နှင့် တိရစ္ဆာန်တို့၏ အရေးပါသော ဒေသများကို ထိန်းသိမ်းရန် အမျိုးသား ဥယျာဉ် အများအပြား ရှိပြီး ရမ်ဆာ စိမ့်မြေဒေသ ၃၇ ခုလည်း ရှိသည်။<ref>{{cite web |url=http://www.env.go.jp/en/nature/nps/park/ |title=National Parks of Japan |publisher=Ministry of the Environment |accessdate=May 11, 2011}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.ramsar.org/cda/en/ramsar-pubs-annolist-japan/main/ramsar/1-30-168^16573_4000_0__ |title=The Annotated Ramsar List: Japan |publisher=Ramsar |accessdate=May 11, 2011}}</ref> နေရာ ၄ခုမှာ သဘာဝ အတိုင်း အလွန်ထူးခြားသော တန်ဖိုးများ ရှိသဖြင့် ယူနက်စကို ကမ္ဘာ့အမွေခံစာရင်းတွင် ထည့်သွင်းထားခြင်း ခံရသည်။<ref name="unesco1">{{cite web |url=http://whc.unesco.org/en/statesparties/jp |title=Japan – Properties Inscribed on the World Heritage List |publisher=UNESCO |accessdate=July 5, 2011}}</ref>
===သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်===
ဒုတိယကမ္ဘာစစ် အပြီး အလျင်အမြန် စီးပွားရေး တိုးတက်လာသော အချိန်များတွင် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဆိုင်ရာ ပေါ်လစီများကို အစိုးရနှင့် ကုန်ထုတ်လုပ်ရေး ကော်ပိုရေးရှင်းများမှ ဘေးဖယ်ထားခဲ့ကြသည်။ ထို့အတွက်ကြောင့် ၁၉၅၀ ခုနှစ်များ နှင့် ၁၉၆၀ ခုနှစ်များတွင် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ညစ်ညမ်းမှုကို အနှံ့အပြား ကြုံတွေ့ရသည်။ ထိုပြဿနာများနှင့် ပတ်သက်၍ စိုးရိမ်ပူပန်မှု များပြားလာသဖြင့် ၁၉၇၀ တွင် အစိုးရမှ သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဥပဒေအချို့ကို ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ <ref>{{cite web|title=日本の大気汚染の歴史|url=http://www.erca.go.jp/taiki/history/ko_syousyu.html|publisher=Environmental Restoration and Conservation Agency|accessdate=March 2, 2014|language=Japanese|archivedate=1 May 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110501085231/http://www.erca.go.jp/taiki/history/ko_syousyu.html}}</ref> ၁၉၇၃ ခုနှစ်တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော ရေနံအခက်အခဲကြောင့်လည်း သဘာဝ အရင်းအမြစ် မရှိသော ဂျပန်တို့အား စွမ်းအင်များကို ထိရောက်စွာ အသုံးပြုနိုင်ရန် တွန်းအားဖြစ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|last=Sekiyama|first=Takeshi|title=Japan's international cooperation for energy efficiency and conservation in Asian region|url=http://nice.erina.or.jp/en/pdf/C-SEKIYAMA.pdf|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080216005103/http://nice.erina.or.jp/en/pdf/C-SEKIYAMA.pdf|archivedate=February 16, 2008|publisher=Energy Conservation Center|accessdate=January 16, 2011}}</ref> လက်ရှိ သဘာဝ ပတ်ဝန်းကျင်ဆိုင်ရာ ပြဿနာများတွင် မြို့ပြလေထု ညစ်ညမ်းမှု (မိုနို နိုက်ထရိုဂျင် အောက်ဆိုက်ဒ်၊လေထဲတွင်တွဲခိုနေသော အမှုန်အမွှားများ နှင့် အဆိပ်အတောက်များ) ၊ အညစ်အကြေး စွန့်ထုတ်မှု စီမံခန့်ခွဲရေး၊ ရေထု ညစ်ညမ်းခြင်း၊ သဘာဝ ပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းခြင်း၊ ရာသီဥတု အပြောင်းအလဲ၊ ဓာတုပစ္စည်း စီမံခန့်ခွဲမှု နှင့် ထိန်းသိမ်းရေး အတွက် နိုင်ငံတကာ ပူးပေါင်း ဆောင်ရွက်မှုတို့ ပါဝင်သည်။<ref>{{cite web|title=Environmental Performance Review of Japan|url=http://www.oecd.org/dataoecd/0/17/2110905.pdf|publisher=[[Organisation for Economic Co-operation and Development|OECD]]|accessdate=January 16, 2011}}</ref>
ဂျပန်နိုင်ငံသည် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်နှင့် သဟဇာတဖြစ်သော နည်းပညာများကို တီထွင်ထုတ်လုပ်ရာတွင် ကမ္ဘာ့ရှေ့ဆောင် နိုင်ငံ တစ်နိုင်ငံ ဖြစ်ပြီး နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံ၏ သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ဆိုင်ရာ အနာဂတ် ရည်မျှော် ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်နိုင်စွမ်းကို တိုင်းတာသော ၂၀၁၄ ခုနှစ် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ဆိုင်ရာ လုပ်ဆောင်နိုင်စွမ်း ညွှန်းကိန်းတွင် အဆင့် ၂၆ သတ်မှတ်ခြင်း ခံရသည်။<ref>{{cite web|title=Environmental Performance Index: Japan|url=http://epi.yale.edu/epi/country-profile/japan|publisher=Yale University|accessdate=February 3, 2014|archivedate=19 February 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140219070452/http://epi.yale.edu/epi/country-profile/japan}}</ref> ၁၉၉၇ ခုနှစ် ကျိုတိုပရိုတိုကောလ် ကို လက်မှတ်ရေးထိုးထားပြီး နှင့် ၎င်းအစည်းအဝေးကို လက်ခံကျင်းပသော အိမ်ရှင်နိုင်ငံ တစ်နိုင်ငံ ဖြစ်သော ဂျပန်နိုင်ငံအနေနှင့် ကာဗွန်ဒိုင်အောက်ဆိုက်ဒ် ထုတ်လွှတ်မှုကို လျှော့ချရန်နှင့် ရာသီဥတု အပြောင်းအလဲကို ထိန်းချုပ်နိုင်မည့် အခြား လုပ်ဆောင်ချက်များကို ဆောင်ရွက်ရန် စာချုပ်ပါ စည်းကမ်းများအရ တာဝန်ရှိသည်။<ref>{{cite web |url=http://www.wbcsd.org/plugins/DocSearch/details.asp?txtDocTitle=kyoto%20protocol%20japan&txtDocText=kyoto%20protocol%20japan&DocTypeId=-1&ObjectId=MzQ4ODc&URLBack=result.asp%3FtxtDocTitle%3Dkyoto+protocol+japan%26txtDocText%3Dkyoto+protocol+japan%26DocTypeId%3D-1%26SortOrder%3D%26CurPage%3D1 |title=Japan sees extra emission cuts to 2020 goal -minister |publisher=World Business Council for Sustainable Development |accessdate=March 2, 2011 |archivedate=26 October 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20141026035508/http://www.wbcsd.org/plugins/DocSearch/details.asp?txtDocTitle=kyoto%20protocol%20japan&txtDocText=kyoto%20protocol%20japan&DocTypeId=-1&ObjectId=MzQ4ODc&URLBack=result.asp%3FtxtDocTitle%3Dkyoto+protocol+japan%26txtDocText%3Dkyoto+protocol+japan%26DocTypeId%3D-1%26SortOrder%3D%26CurPage%3D1 }}</ref>
==စီးပွားရေး==
===စီးပွားရေး သမိုင်းကြောင်း===
[[File:The_Tokyo_Stock_Exchange_-_main_room_3.jpg|thumb|အာရှတွင် အကြီးမားဆုံး စတော့ခ်အိတ်ချိန်း ဖြစ်သော တိုကျိုစတော့ အိတ်ချိန်း<ref name="fm">{{cite news|url=http://economictimes.indiatimes.com/markets/global-markets/China-becomes-worlds-third-largest-stock-market/articleshow/6068129.cms|title= Japan's Tokyo Stock Exchange is the second largest stock market with a market value of $3.8 trillion |work=The Economic Times |location=India|accessdate=June 19, 2010|date=June 19, 2010}}</ref>]]
ဂျပန်နိုင်ငံ၏ စီးပွားရေးဖွံ့ဖြိုးမှုနှင့် ပတ်သက်သော ဖွဲ့စည်းပုံ အင်္ဂါရပ်များဖြစ်သည့် သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးဆိုင်ရာ ကုန်းလမ်းနှင့် ရေလမ်း လမ်းကြောင်းကွန်ယက်များ နှင့် အိုဆာကာ ဆန်ကုန်သည်တို့၏ အနာဂတ်သို့ ကြိုတင်ရောင်းဝယ်ခြင်း၊ ဘဏ်လုပ်ငန်းနှင့် အာမခံလုပ်ငန်းတို့ မှာ အဲဒိုခေတ်မှ စတင်ဖွံ့ဖြိုးလာခဲ့သည်။<ref>{{cite book |title=The Origins of Japanese Trade Supremacy |author=Howe, Christopher |publisher=Hurst & Company |year=1996 |isbn=1-85065-538-3|pages=58f}}</ref> မေဂျီခေတ် ၁၈၆၈ မှစ၍ ဂျပန်သည် စီးပွားရေး အရ ဖွံဖြိုးလာခဲ့ပြီး ဈေးကွက်စီးပွားရေး စနစ်ကို ကျင့်သုံးလာခဲ့သည်။<ref>{{cite book|last=Totman|first=Conrad|title=A History of Japan ''(2nd ed.)''|year=2005|publisher=Blackwell|isbn=1-4051-2359-1|pages=312–314}}</ref>
ယနေ့ခေတ်၏ စီးပွားရေး လုပ်ငန်း အများစုမှာ ထိုအချိန်မှ စတင်ထည်ထောင်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်ပြီး ဂျပန်အနေနှင့် အာရှ၏ အဖွံ့ဖြိုးဆုံး နိုင်ငံတစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့သည်။<ref>{{cite book|last=McCargo|first=Duncan|title=Contemporary Japan|url=https://archive.org/details/contemporaryjapa0000mcca|year=2000|publisher=Macmillan|isbn=0-333-71000-2 |pages=[https://archive.org/details/contemporaryjapa0000mcca/page/18 18]–19}}</ref> ၁၉၆၀ ခုနှစ်များ မှ ၁၉၈၀ ခုနှစ်များ အတွင်း အမှန်တကယ် ဖြစ်ပျက်ခဲ့သည့် စီးပွားရေး တိုးတက်မှုများကို ဂျပန်၏ စစ်ပြီးခေတ် စီးပွားရေး ထူးထွေဆန်းပြားခြင်းများဟု ခေါ်တွင်ခဲ့သည်။ စီးပွားရေး တိုးတက်မှုမှာ ၁၉၆၀ ခုနှစ်များမှ ၁၉၇၀ ခုနှစ်များအတွင်း ပျမ်းမျှအားဖြင့် ၇.၅ ရာခိုင်နှုန်း ရှိခဲ့ပြီး ၁၉၈၀ ခုနှစ်များမှ ၁၉၉၀ခုနှစ်များ အစောပိုင်း အထိ ၃.၂ ရာခိုင်နှုန်းမျှ ရှိခဲ့သည်။<ref>{{cite journal|last=Ryan|first=Liam|title=The "Asian economic miracle" unmasked: The political economy of the reality|journal=International Journal of Social Economics|date=January 1, 2000|volume=27|issue=7–10|pages=802–815|doi=10.1108/03068290010335235}}</ref>
၁၉၉၀ ခုနှစ်များတွင် ဖွံ့ဖြိုးမှု သိသိသာသာ လျော့ကျသွားခဲ့ပြီး ထိုအချိန်ကို ဂျပန်တို့က ဆုံးရှုံးမှု ဆယ်စုနှစ်ဟု ခေါ်ကြသည်။ အဓိကအားဖြင့် ဂျပန်တို့၏ ပိုင်ဆိုင်မှုများဆိုင်ရာ ပူဖောင်း အကျိုးသက်ရောက်မှု အပြီး သက်ရောက်မှုများနှင့် စတော့ခ်ဈေးကွက်နှင့် အိမ်ခြံမြေဈေးကွက်များမှ ဈေးကစားခြင်းကြောင့် ဖြစ်ပေါ်နေသည့် အပိုတန်ဖိုးများကို ညှစ်ထုတ်ယူရန် ကြိုးစားသည့် ပြည်တွင်း ပေါ်လစီများကြောင့် ဖြစ်သည်။ စီးပွားရေး ဖွံ့ဖြိုးမှုကို ပြန်လည် ရှင်သန်ရန် ကြိုးစားသည့် အစိုးရ၏ ကြိုးပမ်းမှုတွင် အောင်မြင်မှု အနည်းငယ်သာ ရရှိပြီး ၂၀၀၀ ခုနှစ်များအတွင်း ကမ္ဘာ့စီးပွားရေး ကျဆင်းမှုကြောင့်လည်း ပိုမို၍ အဟန့်အတား ဖြစ်စေခဲ့သည်။<ref name="cia"/> ၂၀၀၅ ခုနှစ် နောက်ပိုင်းတွင် စီးပွားရေးမှာ ပြန်လည်အသက်ဝင်မည့် လက္ခဏာများ ပြသလာခဲ့ပြီး ထိုနှစ်၏ ဂျီဒီပီ တိုးတက်မှုနှုန်းမှဦ ၂.၈ ရာခိုင်နှုန်း ဖြစ်သဖြင့် အမေရိကန်နှင့် ဥရောပသမဂ္ဂတို့၏ ထိုအချိန်အတွင်း ဖွံ့ဖြိုးမှုနှုန်းထက် သာလွန်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news|last=Masake|first=Hisane|title=A farewell to zero|url=http://www.atimes.com/atimes/Japan/HC02Dh01.html|accessdate=January 16, 2011|newspaper=Asia Times|date=March 2, 2006|archivedate=20 November 2006|archiveurl=https://web.archive.org/web/20061120013846/http://www.atimes.com/atimes/Japan/HC02Dh01.html}}</ref>
၂၀၁၂ ခုနှစ် စာရင်းအရ ဂျပန်သည် အမေရိကန်နှင့် တရုတ်နိုင်ငံတို့ပြီးလျှင် နိုင်ငံအဆင့် အမည်ခံ ဂျီဒီပီအားဖြင့် တတိယ စီးပွားရေး အကြီးမားဆုံး နိုင်ငံ ဖြစ်ပြီး<ref>{{Cite news| title=China confirmed as World's Second Largest Economy|newspaper=[[The Guardian]] | date=January 21, 2011| url=http://www.guardian.co.uk/business/2011/jan/21/china-confirmed-worlds-second-largest-economy| accessdate=January 21, 2011 | first=James | last=Inman | location=London}}</ref> ဝယ်ယူနိုင်စွမ်း ကွာခြားမှုနှုန်းကို ထည့်သွင်းတွက်ချက်လျှင် အမေရိကန်၊ တရုတ် နှင့် အိန္ဒိယတို့ ပြီးလျှင် စတုတ္ထမြောက် နိုင်ငံအဆင့် စီးပွားရေး အကြီးမားဆုံး နိုင်ငံ ဖြစ်သည်။<ref name=imf2>{{cite web |title=Japan|publisher=International Monetary Fund|accessdate=June 28, 2014 |url=http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2014/01/weodata/weorept.aspx?pr.x=54&pr.y=12&sy=2014&ey=2014&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=158&s=NGDPD%2CNGDPDPC%2CPPPGDP%2CPPPPC&grp=0&a=}}</ref> ၂၀၁၃ ခုနှစ်တွင် ဂျပန်နိုင်ငံ အစိုးရ၏ ကြွေးမြီမှာ နိုင်ငံ၏ စုစုပေါင်းပြည်တွင်းထုတ်ကုန်မှ ၂၀၀ ရာခိုင်နှုန်း ထက်ကျော်လွန်သဖြင့် ကမ္ဘာပေါ်ရှိ နိုင်ငံအားလုံးတွင် ဒုတိယမြောက် ကြွေးမြီ အများဆုံး နိုင်ငံ ဖြစ်ခဲ့သည်။ ၂၀၁၁ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ မူဒီ စံသတ်မှတ်ချက်တွင် နိုင်ငံအလိုက် ဘတ်ဂျက် လိုငွေပြမှုနှင့် ချေးငွေအပေါ်တွင် မူတည်၍ ဂျပန်၏ နှစ်ရှည်နိုင်ငံ ကြွေးမြီ စံသတ်မှတ်ချက်အား Aa3 မှ Aa2 သို့ တစ်ဆင့် လျှော့ချ ခဲ့သည်။ ၂၀၀၉ ခုနှစ် ကမ္ဘာ့ စီးပွားကျဆင်းမှုနှင့် ၂၀၁၁ မတ်လ ငလျင်နှင့် ဆူနာမီတို့ကြောင့် ဖြစ်သော အစိုးရ၏ ကြွေးမြီနှင့် ဘတ်ဂျက် လိုငွေပြမှုတို့ကြောင့် ထိုသို့ စံသတ်မှတ်ချက် လျှော့ချ ခံခဲ့ရခြင်း ဖြစ်သည်။<ref>{{cite news |url=http://www.bbc.co.uk/news/business-14625969 |title=Moody's cuts Japan's debt rating on deficit concerns |date=August 24, 2011 |work=BBC News}}</ref> ဝန်ဆောင်မှု ကဏ္ဍမှ စုစုပေါင်း ပြည်တွင်းဝင်ငွေ၏ ၄ပုံ ၃ပုံမျှကို ပံ့ပိုးပေးလျက် ရှိသည်။<ref>{{cite web|title=Manufacturing and Construction|url=http://www.stat.go.jp/english/data/handbook/c0117.htm#c06|work=Statistical Handbook of Japan|publisher=Statistics Bureau|accessdate=January 16, 2011}}</ref>
===တင်ပို့ကုန်များ===
ဂျပန်နိုင်ငံတွင် ကုန်ထုတ်လုပ်ငန်းနှင့် ပတ်သက်၍ ကြီးမားသော လုပ်ဆောင်နိုင်စွမ်းရှိသည်။ ဂျပန်နိုင်ငံတွင် အကြီးမားဆုံးနှင့် နည်းပညာအားဖြင့် အတိုးတက်ဆုံး ဖြစ်သော ကုန်ထုတ်လုပ်ငန်း အချို့ ဖြစ်သည့် မော်တော်ကား၊ အီလက်ထရွန်းနစ်၊ စက်ကိရိယာများ၊ စတီးလ်နှင့် သံမဟုတ်သော သတ္တုများ၊ သင်္ဘောများ၊ ဓာတုပစ္စည်းများ၊ အဝတ်အထည်များ၊ အစားအသောက် ကုန်ချောများ စသည်တို့ ထုတ်လုပ်လျက် ရှိသည်။ စိုက်ပျိုးမွေးမြူရေး လုပ်ငန်းအားဖြင့် ဂျပန်နိုင်ငံသည် မြေစုစုပေါင်း၏ ၁၃ ရာခိုင်နှုန်းကို စိုက်ပျိုးထားပြီး တကမ္ဘာလုံးရှိ ငါး၏ ၁၅ ရာခိုင်နှုန်းကို ဂျပန်မှ ဖမ်းဆီးလျက် ရှိကာ တရုတ်နိုင်ငံပြီးလျှင် ဒုတိယ နေရာမှ လိုက်သည်။<ref name="cia"/> ၂၀၁၀ ခုနှစ်တွင် ဂျပန်နိုင်ငံတွင် အလုပ်လုပ်သူ ၆၅.၉ သန်းမျှ ရှိသည်။<ref>{{cite web |url=http://www.state.gov/r/pa/ei/bgn/4142.htm |title=Background Note: Japan |publisher=US State Department |accessdate=March 19, 2011}}</ref> ဂျပန်တွင် အလုပ်လက်မဲ့ ရာခိုင်နှုန်း နည်းပြီး ၄ ရာခိုင်နှုန်းမျှသာ ရှိသည်။ ၂၀၀၇ ခုနှစ်တွင် လူဦးရေ သန်း ၂၀ သို့ လူဦးရေ၏ ၁၇ ရာခိုင်နှုန်းသည် ဆင်းရဲမွဲတေမှု သတ်မှတ်ချက်၏ အောက်တွင် ရှိသည်။<ref>{{cite news|title=Japan Tries to Face Up to Growing Poverty Problem|url=http://www.nytimes.com/2010/04/22/world/asia/22poverty.html?source=patrick.net|accessdate=January 16, 2011|newspaper=The New York Times|date=April 21, 2010|first=Martin|last=Fackler}}</ref> ဂျပန်နိုင်ငံရှိ လူနေအိမ်များမှာ မြို့ပြနေရာများတွင် မြေ မလုံလောက်မှုနှင့် ကြုံတွေ့နေရသည်။<ref>{{cite web|title=2008 Housing and Land Survey|url=http://www.e-stat.go.jp/SG1/estat/NewListE.do?tid=000001028768|publisher=Statistics Bureau|accessdate=January 20, 2011}}</ref>
[[File:Toyota Prius plug-in -- 2010 DC.jpg|thumb|250px|ကမ္ဘာပေါ်တွင် အကြီးမားဆုံးသော ကားထုတ်လုပ်ရေး ကုမ္ပဏီ တစ်ခုဖြစ်သည့် တိုယိုတာမှ ထုတ်လုပ်သော ပလဂ်အင် ဟိုက်ဘရစ် ကား<ref>{{cite web|title=World Motor Vehicle Production by Country|url=http://oica.net/wp-content/uploads/worldprod_country.PDF|publisher=[[Organisation Internationale des Constructeurs d'Automobiles|OICA]]|accessdate=January 16, 2011}}</ref>]]
ဂျပန်နိုင်ငံ၏ တင်ပို့ကုန်မှာ ၂၀၀၅ ခုနှစ်တွင် လူတစ်ဦးချင်းအားဖြင့် အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၄၂၁၀ မျှ ရှိသည်။ ဂျပန်၏ အဓိကတင်ပို့ကုန် ဈေးကွက်မှာ တရုတ်နိုင်ငံ (၁၈.၁ ရာခိုင်နှုန်း)၊ အမေရိကန် (၁၇.၈ ရာခိုင်နှုန်း)၊ တောင်ကိုရီးယား (၇.၇ ရာခိုင်နှုန်း)၊ ထိုင်း (၅.၅ ရာခိုင်နှုန်း) နှင့် ဟောင်ကောင် (၅.၁ ရာခိုင်နှုန်း) တို့ဖြစ်သည် အဓိက တင်ပို့ကုန်များမှာ မော်တော်ကား၊ အီလက်ထရွန်းနစ်၊ လျှပ်စစ်ဆိုင်ရာ ကိရိယာများနှင့် ဓာတုပစ္စည်းများတို့ ဖြစ်ကြသည်။ ၂၀၁၂ ခုနှစ် ဂျပန်၏ အဓိက တင်ပို့ကုန်များမှာ တရုတ် (၂၁.၃ ရာခိုင်နှုန်း)၊ အမေရိကန် (၈.၈ ရာခိုင်နှုန်း)၊ ဩစတြေးလျ (၆.၄ ရာခိုင်နှုန်း)၊ ဆော်ဒီအာရေဗျ (၆.၂ ရာခိုင်နှုန်း)၊ အာရပ်စော်ဘွားများ ပြည်ထောင်စု (၅.၀ ရာခိုင်နှုန်း)၊ တောင်ကိုရီးယား (၄.၆ ရာခိုင်နှုန်း) နှင့် ကာတာ (၄.၀ ရာခိုင်နှုန်း) တို့ ဖြစ်ကြသည်။<ref name="cia"/>
===တင်သွင်းကုန်များ===
ဂျပန်နိုင်ငံ၏ အဓိက တင်သွင်းကုန်များမှာ စက်ယန္တရားများ၊ ကျောက်ဖြစ်ရုပ်ကြွင်းမှ ရသော လောင်စာများ၊ အစားအသောက်များ (အထူးသဖြင့် အမဲသား)၊ ဓာတုပစ္စည်းများ၊ အဝတ်အထည်များ နှင့် ကုန်ထုတ်လုပ်ငန်းများ အတွက် ကုန်ကြမ်းများတို့ ဖြစ်သည်။ ဈေးကွက်ဝေစုအားဖြင့် ကြည့်လျှင် ပြည်တွင်း ဈေးကွက်သည် အိုအီးစီဒီ နိုင်ငံများတွင် ပြင်ပသို့ တံခါးဖွင့်မှု အနည်းဆုံး ဖြစ်သည်၎<ref name="oecd2008"/> ဂျူနီချီရို ကိုအိဇူမီ ၏ အစိုးရလက်ထက်တွင် ပြိုင်ဆိုင်မှုနှင့် ပတ်သက်၍ အလေးပေးသော ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေးများ ပြုလုပ်ခဲ့ပြီး ဂျပန်နိုင်ငံတွင် နိုင်ငံခြား ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု တိုးတက်လာခဲ့သည်။<ref>{{cite news|title=Foreign investment in Japan soars|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/business/4632747.stm|accessdate=January 16, 2011|newspaper=''BBC''|date=June 29, 2005}}</ref>
ဂျပန်နိုင်ငံသည် ၂၀၁၄ ခုနှစ် ၌ စီးပွားရေးလုပ်ရန် လွယ်ကူသော တိုင်းပြည်များ ညွှန်းကိန်းတွင် နိုင်ငံပေါင်း ၁၈၉နိုင်ငံအတွင်း အဆင့် ၂၇ သတ်မှတ်ခြင်း ခံရသည်။ ဖွံ့ဖြိုးပြီးနိုင်ငံများတွင် အခွန်ဝင်ငွေ အနည်းဆုံး နိုင်ငံဖြစ်သည်။ ဂျပန်နိုင်ငံ၏ အရင်းရှင်စနစ်တွင် သိသာထူးခြားသော လက္ခဏာရပ်များ ရှိသည်။ ၎င်းတို့အနက် ကဲရက်ဆု ဟုခေါ်သော ကုမ္ပဏီ အစုအဖွဲ့များမှာ ဩဇာလွှမ်းမိုးမှု များခြင်း၊ တသက်တာလုံး အလုပ်ခန့်အပ်မှု ရှိခြင်း၊ အလုပ်တွင် အဆင့်ဆင့်တိုးတက်ရာတွင် လုပ်သက်ကို ဦးစားပေးခြင်းတို့မှာ ဂျပန် လုပ်ငန်း ပတ်ဝန်းကျင်တွင် ထင်ရှားသည်။<ref name="oecd2008">{{cite web|url=http://www.oecd.org/document/17/0,3343,en_2649_34111_40353553_1_1_1_1,00.html |title=Economic survey of Japan 2008 |publisher=[[OECD]] |accessdate=August 25, 2010}}</ref><ref>{{cite news |url=http://www.economist.com/node/7193984?story_id=7193984 |title=Japan's Economy: Free at last |newspaper=The Economist |date=July 20, 2006 |accessdate=January 23, 2011}}</ref> ဂျပန်ကုမ္ပဏီများတွင် တိုယိုတာ၏နည်းလမ်းကဲ့သို့သော စီမံခန့်ခွဲမှု နည်းလမ်းများမှာ ထင်ရှားပြီး ရှယ်ယာပိုင်ဆိုင်သူတို့၏လှုပ်ရှားပြောင်းလဲရေး လှုပ်ရှားမှုမှာ ရှားပါးသည်။<ref>{{cite news|title=Activist shareholders swarm in Japan|url=http://www.economist.com/node/9414552?story_id=9414552|accessdate=January 23, 2011|date=June 28, 2007|newspaper=The Economist}}</ref>
ဂျပန်နိုင်ငံရှိ အကြီးဆုံး ကုမ္ပဏီများထဲတွင် တိုယိုတာ၊နစ်တန်ဒိုး၊ အင်န်တီတီ ဒိုကိုမို၊ ကင်နွန်၊ ဟွန်ဒါ၊ တာကဲဒ ဆေးဝါး ကုမ္ပဏီ၊ ဆိုနီ၊ ပင်နာဆိုးနစ်၊ တိုရှီဘာ၊ ရှပ်၊ နစ်ပွန်စတီးလ်၊ နစ်ပွန်ရေနံ နှင့် ဆဲဗင်းန်အင်န် အိုင် ဦးပိုင် ကုမ္ပဏီတို့ ပါဝင်သည်။<ref>{{cite news|title=Japan 500 2007|url=http://www.ft.com/cms/s/0/1b939a9a-2587-11dc-b338-000b5df10621.html|accessdate=January 23, 2011|newspaper=[[Financial Times]]|archivedate=26 July 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120726122226/http://www.ft.com/cms/s/0/1b939a9a-2587-11dc-b338-000b5df10621.html}}</ref> ဂျပန်နိုင်ငံတွင် ကမ္ဘာ့အကြီးဆုံး ဘဏ်အချို့ ရှိပြီး နစ်ကီ ၂၂၅ နှင့် တိုပစ်အညွှန်းတို့ကြောင့် ထင်ရှားသော တိုကျိုစတော့ခ်အိတ်ချိန်းသည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် ဈေးကွက် အရင်းအနှီးအားဖြင့် ဒုတိယ အကြီးဆုံး ဖြစ်သည်။<ref>{{cite web|title=Market Data|url=http://www.nyse.com/events/1170156816059.html|publisher=New York Stock Exchange|accessdate=August 11, 2007|date=January 31, 2006|archivedate=11 October 2007|archiveurl=https://web.archive.org/web/20071011121725/http://www.nyse.com/events/1170156816059.html}}</ref> ၂၀၀၆ ခုနှစ်တွင် ဂျပန်နိုင်ငံ အနေနှင့် ဖော်ဘီ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ကုမ္ပဏီ ၂၀၀၀ စာရင်းတွင် ၃၂၆ ခု ပါဝင်ခဲ့ပြီး ရာခိုင်နှုန်းအားဖြင့် ၁၆.၃ ရာခိုင်နှုန်း ဖြစ်သည်။<ref>{{cite news|title=The Forbes 2000|url=http://www.forbes.com/lists/2006/18/06f2000_The-Forbes-2000_Rank.html|work=Forbes|accessdate=January 7, 2011}}</ref> ၂၀၁၃ ခုနှစ်တွင် ဂျပန်နိုင်ငံမှ ယှေလကျောက် သဘာဝဓာတ်ငွေ့များကို တင်သွင်းမည်ဟု ကြေညာခဲ့သည်။<ref>[http://www.bloomberg.com/news/2013-09-24/abe-says-japan-canada-agree-to-cooperate-on-natural-gas.html Abe Says Japan, Canada Agree to Cooperate on Natural Gas]</ref>
===သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာ===
[[File:Kibo PM and ELM-PS.jpg|thumb|250px|နိုင်ငံတကာ အာကာသစခန်းတွင် တွေ့ရသော ဂျပန်တို့၏ စမ်းသပ်မှု အစိတ်အပိုင်း (ကီဘို)]]
ဂျပန်နိုင်ငံသည် သိပ္ပံသုတေသနတွင် ဦးဆောင်ဦးရွက် ပြုနေသော နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံ ဖြစ်ပြီး အထူးသဖြင့် နည်းပညာ၊ စက်ယန္တရားနှင့် ဇီဝဆေးပညာ သုတေသနတို့တွင် ဖြစ်သည်။ သုတေသနပညာရှင်ပေါင်း ၇၀၀,၀၀၀ ခန့်သည် အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၁၃၀ ဘီလံယံ မျှ ရှိသော သုတေသနနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေး ဘတ်ဂျက်ကို ခွဲဝေသုံးစွဲ နေကြပြီး ကမ္ဘာပေါ်တွင် တတိယမြောက် အကြီးမားဆုံး ဘတ်ဂျက်ဖြစ်သည်။<ref>{{cite news|last=McDonald|first=Joe|title=China to spend $136 billion on R&D|newspaper=BusinessWeek|date=December 4, 2006}}</ref> ဂျပန်သည် အခြေခံ သိပ္ပံ သုတေသနတွင် ကမ္ဘာ့ဦးဆောင် နိုင်ငံ တစ်နိုင်ငံ ဖြစ်ပြီး ရူပဗေဒ၊ ဓာတုဗေဒ နှင့် ဆေးပညာတို့တွင် နိုဘယ်လ်ဆုရှင် ၁၆ဦး ၊<ref>{{cite web |title=Japanese Nobel Laureates |publisher=[[Kyoto University]] |year=2009 |url=http://www.kyoto-u.ac.jp/en/profile/intro/honor/nobel.htm/ |accessdate=November 7, 2009 |archivedate=9 March 2010 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100309181812/http://www.kyoto-u.ac.jp/en/profile/intro/honor/nobel.htm/ }}</ref> ဖီးဒ် တံဆိပ်ဆုရှင် ၃ ဦး ၊ <ref>{{cite web |title=Japanese Fields Medalists |publisher=Kyoto University |year=2009 |url=http://www.kyoto-u.ac.jp/en/profile/intro/honor/fields.htm |accessdate=November 7, 2009 |archivedate=10 March 2010 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100310203313/http://www.kyoto-u.ac.jp/en/profile/intro/honor/fields.htm/ }}</ref> ဂေါက်စ်ဆုရှင် တစ်ဦးတို့ ထွက်ပေါ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web |title=Dr. Kiyoshi Ito receives Gauss Prize |publisher=Kyoto University |year=2009 |url=http://www.kyoto-u.ac.jp/en/profile/intro/honor/gauss.htm |accessdate=November 7, 2009 |archivedate=9 March 2010 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100309181805/http://www.kyoto-u.ac.jp/en/profile/intro/honor/gauss.htm/ }}</ref> ဂျပန်နိုင်ငံ၏ နည်းပညာဆိုင်ရာ ပါဝင်မှုများတွင် အထင်ရှားဆုံးမှာ အီလက်ထရွန်းနစ်၊ မော်တော်ယာဉ်၊ စက်ယန္တရား၊ ငလျင်အင်ဂျင်နီယာဘာသာ၊ စက်ရုံသုံး စက်ရုပ်၊ အော့ပတစ်၊ ဓာတုဗေဒ၊ ဆီမီးကွန်ဒပ်တာ နှင့် သတ္တု နယ်ပယ်တို့တွင် ဖြစ်သည်။ ဂျပန်နိုင်ငံသည် စက်ရုပ် ထုတ်လုပ်မှုနှင့် အသုံးပြုမှုတွင် ကမ္ဘာ့ရှေ့ဆောင်နိုင်ငံ ဖြစ်ပြီး ကမ္ဘာပေါ်ရှိ စက်ရုပ်များထဲမှ တစ်ဝက် (၇၄၂,၅၀၀၀ မှ ၄၀၂,၂၀၀) ကို ပိုင်ဆိုင်သော နိုင်ငံဖြစ်သည်။<ref>{{cite web|title=The Boom in Robot Investment Continues|url=http://www.unece.org/press/pr2000/00stat10e.htm|publisher=UN Economic Commission for Europe|accessdate=December 28, 2006|date=October 17, 2000}}</ref>
ဂျပန်နိုင်ငံ၏ အာကာသဆိုင်ရာ အေဂျင်စီကို ဂျပန် လေကြောင်းနှင့် အာကာသ စူးစမ်းရှာဖွေရေး အေဂျင်စီ (ဂျာဆာ) ဟုခေါ်ပြီး ၎င်းတို့မှာ အာကာသ၊ ဂြိုဟ်များ၊ လေကြောင်းသွာလာရေးတို့နှင့် ပတ်သက်သော သုတေသနလုပ်ငန်းများကို လုပ်ဆောင်ကြပြီး ဒုံးပျံ နှင့် ဂြိုဟ်တိုတို့ကို ထုတ်လုပ်ရာတွက် ရှေ့ဆောင်လမ်းပြ ဖြစ်သည်။ ဂျပန်နိုင်ငံသည် နိုင်ငံတကာ အာကာသ စခန်းတွင် ပါဝင်ဆောင်ရွက်သော နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံ ဖြစ်ပြီး ဂျပန်တို့၏ စမ်းသပ်မှု အစိတ်အပိုင်း တစ်ခု ဖြစ်သော ကီဘိုကို ၂၀၀၈ ခုနှစ် အာကာသလွန်းပျံယဉ်၏ တပ်ဆင်ရေးအတွက် ပျံသန်းမှုတွင် နိုင်ငံတကာ အာကာသစခန်းသို့ ထည့်သွင်း တပ်ဆင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web |title=Japan Aerospace Exploration Agency Homepage |publisher=Japan Aerospace Exploration Agency |date=August 3, 2006 |url=http://www.jaxa.jp/index_e.html |accessdate=March 28, 2007 |archivedate=21 March 2007 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20070321160909/http://www.jaxa.jp/index_e.html }}</ref> ဂျပန်နိုင်ငံ၏ အာကာသ စူးစမ်းလေ့လာရေး အစီအစဉ်များတွင် ဗီးနပ်စ်ဂြိုဟ်ကို လေ့လာမည့် အာကာဆူကီ အာကာသ စူးစမ်းရေး ယာဉ် လွှတ်တင်ရေး<ref>{{cite web|url=http://www.jaxa.jp/projects/sat/planet_c/index_e.html|title=JAXA {{!}} Venus Climate Orbiter "AKATSUKI" (PLANET-C)|publisher=Japan Aerospace Exploration Agency|accessdate=December 4, 2010|archivedate=11 April 2012|archiveurl=https://www.webcitation.org/66pe8RvRF?url=http://www.jaxa.jp/projects/sat/planet_c/index_e.html}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.isas.jaxa.jp/e/enterp/missions/planet-c/index.shtml |title=ISAS {{!}} Venus Meteorology AKATSUKI (PLANET-C) |work=[[Institute of Space and Astronautical Science]] |publisher=Japan Aerospace Exploration Agency |accessdate=December 4, 2010 |archivedate=13 May 2011 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110513024411/http://www.isas.jaxa.jp/e/enterp/missions/planet-c/index.shtml }}</ref> ၂၀၁၆ ခုနှစ်တွင် လွှတ်တင်မည့် မာကျူရီဂြိုဟ်၏ သံလိုက်စက်ကွင်းကို လေ့လာမည့် ဂြိုဟ်ပတ်ယာဉ် <ref name=FACTS>{{cite web | url=http://sci.esa.int/bepicolombo/47346-fact-sheet/ | title=ESA Science & Technology: Fact Sheet | publisher=esa.int | accessdate=February 5, 2014}}</ref> နှင့် ၂၀၃၀တွင် လကမ္ဘာပေါ်တွင် အခြေစိုက်စခန်း တည်ဆောက်ရန်တို့ ပါဝင်သည်။<ref>{{cite web |title=Japan Plans Moon Base by 2030 |publisher=MoonDaily |date=August 3, 2006 |url=http://www.moondaily.com/reports/Japan_Plans_Moon_Base_By_2030_999.html |accessdate=March 27, 2007}}</ref>
၂၀၀၇ ခုနှစ် စက်တင်ဘာ ၁၄ ရက်တွင် ဂျပန်နိုင်ငံသည် ဆယ်လင်း ဟုအတိုကောက်ခေါ်သော လကမ္ဘာဆိုင်ရာနှင့် အင်ဂျင်နီယာဆိုင်ရာ စူးစမ်းလေ့လာရေး ယာဉ်ကို H-IIA ရောကက်ဖြင့် တာနဲဂါရှီးမား အာကာသစခန်းမှ လွှတ်တင်ခဲ့သည်။ ဆယ်လင်းကို ဂျပန် ဝါးခုတ်သမားပုံပြင်ထဲမှ မင်းသမီးလေး၏ အမည် ကာဂုယာ ဟုလည်း ခေါ်ဝေါ်ကြသည်။<ref name="jaxa_nickname">{{cite web|url=http://www.jaxa.jp/countdown/f13/special/nickname_e.html| title="KAGUYA" selected as SELENE's nickname| accessdate=October 13, 2007}}</ref> ကာဂုယာသည် အပိုလို အစီအစဉ်ပြီးလျှင် လကမ္ဘာအား စူးစမ်းလေ့လာသော မစ်ရှင်များတွင် အကြီးဆုံး ဖြစ်သည်။ ၎င်း၏ ရည်ရွယ်ချက်မှာ လကမ္ဘာ၏ မူလအစ နှင့် ဆင့်ကဲ ပြောင်းလဲပုံတို့ကို လေ့လာရန်ဖြစ်သည်။ ထို ယာဉ်သည် လပတ်လမ်းကြောင်းအတွင်းသို့ အောက်တိုဘာ ၄ ရက်တွင် ဝင်ရောက်ခဲ့ပြီး<ref>{{cite web|url=http://www.japancorp.net/Article.Asp?Art_ID=15429 |title=Japan Successfully Launches Lunar Explorer "Kaguya" |publisher=Japan Corporate News Network|accessdate=August 25, 2010}}</ref><ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/asia-pacific/6994272.stm |title=Japan launches first lunar probe |publisher=BBC News |date=September 14, 2007 |accessdate=August 25, 2010}}</ref> ၆၂မိုင် (၁၀၀ကီလိုမီတာ) အမြင့်မှ ပျံသန်းနေခဲ့သည်။<ref>{{cite web |url=http://www.jaxa.jp/press/2008/10/20081009_kaguya_e.html |title=JAXA, KAGUYA (SELENE) Image Taking of "Full Earth-Rise" by HDTV |publisher=Japan Aerospace Exploration Agency |accessdate=August 25, 2010 |archivedate=29 April 2011 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110429155331/http://www.jaxa.jp/press/2008/10/20081009_kaguya_e.html }}</ref> ထိုစူးစမ်းလေ့လာရေးမှာ ဂျာဆာက ထိုယာဉ်ကို လမျက်နှာပြင်ပေါ်သို့ ရည်ရွယ်ချက်ရှိရှိ ဖျက်ချခဲ့ခြင်းဖြင့် ၂၀၀၉ ခုနှစ် ဇွန်လ ၁၁ ရက်တွင် ပြီးဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/science/nature/8094863.stm |title=Japanese probe crashes into Moon |publisher=BBC News |date=June 11, 2009 |accessdate=April 12, 2011}}</ref>
===အခြေခံ အဆောက်အအုံ===
[[File:Shinkansen Nozomi in Tokyo.jpg|thumb|250px|တိုကျို ဘူတာတွင် တွေ့ရသော ကျည်ဆန်ရထား သို့ နိုဇိုမိ ရှင်းကန်းဆင်<ref>{{Cite book| first=Christopher P. | last=Hood | year=2006 | title=Shinkansen – From Bullet Train to Symbol of Modern Japan | url=https://archive.org/details/shinkansenfrombu00hood | publisher=Routledge | isbn=0-415-32052-6|pages=[https://archive.org/details/shinkansenfrombu00hood/page/61 61]–68}}</ref>]]
၂၀၁၁ ခုနှစ်တွင် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ စွမ်းအင်များထဲမှ ၄၆.၁ ရာခိုင်နှုန်းကို လောင်စာဆီ၊ ၂၁.၃ ရာခိုင်နှုန်းကို ကျောက်မီးသွေး၊ ၂၁.၄ ရာခိုင်နှုန်းကို သဘာဝဓာတ်ငွေ့ ၊ ၄.၀ ရာခိုင်နှုန်းကို နျူးကလီးယား စွမ်းအင်နှင့် ၃.၃ ရာခိုင်နှုန်းကို နျူးကလီးယားစွမ်းအင်မှ ထုတ်လုပ်ခဲ့သည်။ ၂၀၁၁ ခုနှစ်တွင် ဂျပန်နိုင်ငံတွင် လျှပ်စစ်ဓာတ်အား၏ ၉.၂ ရာခိုင်နှုန်းကို နျူးကလီးယားစွမ်းအင်မှ ထုတ်လုပ်ခဲ့ပြီး ယခင်နှစ် ၂၄.၉ ရာခိုင်နှုန်းမှ ကျဆင်းလာခြင်း ဖြစ်သည်။<ref>{{cite web|title=Energy|url=http://www.stat.go.jp/english/data/handbook/c0117.htm#c07|work=Statistical Handbook of Japan 2013|publisher=Statistics Bureau|accessdate=February 14, 2014}}</ref> သို့သော်လည်း ၂၀၁၂ ခုနှစ် မေလ ၅ ရက်နေ့တွင် ဖူကူရှီးမား ဒိုင်အိချိ နျူးကလီးယား ကပ်ဘေး အပြီး အများပြည်သူ၏ ကန့်ကွက်မှုကြောင့် နိုင်ငံတဝှမ်းရှိ နျူးကလီးယား လျှပ်စစ်ဓာတ်အားပေး စက်ရုံအားလုံးကို ရပ်တန့်ခဲ့ရသည်။ သို့သော်လည်း အစိုးရ တာဝန်ရှိသူများက အများပြည်သူ၏ ဆန္ဒကို ပြောင်းလဲရန် ကြိုးစားလျက် ရှိကြပြီး ဂျပန်နိုင်ငံ၏ နျူးကလီးယား ဓာတ်ပေါင်းဖို အနည်းဆုံး ၅၀ ရာခိုင်နှုန်းကို ပြန်လည် အသုံးပြုနိုင်ရန် ကြိုးပမ်းလျက် ရှိကြသည်။<ref>{{cite news|last=Tsukimori|first=Osamu|title=Japan nuclear power-free as last reactor shuts|url=http://www.reuters.com/article/2012/05/05/us-nuclear-japan-idUSBRE84405820120505|accessdate=May 8, 2012|agency=[[Reuters]]|date=May 5, 2012|archivedate=18 July 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140718185518/http://www.reuters.com/article/2012/05/05/us-nuclear-japan-idUSBRE84405820120505}}</ref> နိုင်ငံခြားမှ စွမ်းအင် တင်ပို့မှုကို ကြီးမားစွာ မှီခိုနေရသဖြင့်<ref>{{cite web|title=Can nuclear power save Japan from peak oil??url=http://ourworld.unu.edu/en/can-nuclear-power-save-japan-from-peak-oil/|publisher=Our World 2.0|accessdate=March 15, 2011|date=February 2, 2011}}</ref> ဂျပန်နိုင်ငံသည် ရင်းမြစ်များကို မျိုးစုံအသုံးပြုနိုင်ရန် ရည်ရွယ်ပြီး စွမ်းအင်သုံးစွဲမှုကို ထိရောက်မှု ရှိစေရန် လုပ်ဆောင်လျက် ရှိသည်။<ref>{{cite web|title=Japan|url=http://www.state.gov/r/pa/ei/bgn/4142.htm|publisher=U.S. Department of State|accessdate=March 15, 2011}}</ref>
ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ကုန်းလမ်းအတွက် အသုံးပြုငွေမှာ အလွန်များသည်။<ref>{{cite news|title=Japan's Road to Deep Deficit is Paved with Public Works|url=http://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9500E3DC1031F932A35750C0A961958260|accessdate=January 16, 2011|newspaper=The New York Times|first=Andrew|last=Pollack|date=March 1, 1997}}</ref> အဓိက သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး လမ်းကြောင်းမှာ ၁.၂ သန်း ကီလိုမီတာမျှ ခင်းထားသည့် လမ်းများ ဖြစ်သည်။<ref>{{cite web|title=Transport|url=http://www.stat.go.jp/english/data/handbook/c09cont.htm|work=Statistical Handbook of Japan 2007|publisher=Statistics Bureau|accessdate=March 2, 2014|archivedate=27 April 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110427071603/http://www.stat.go.jp/english/data/handbook/c09cont.htm}}</ref> အဓိကမြို့ကြီးများကို ကွန်ယက်တစ်ခုတည်းဖြစ်ပြီး အမြန်မောင်းနိုင်သော၊ ပိုင်းခြားထားသော၊ သုံးစွဲမှု ကန့်သတ်ထားသော လမ်းအသုံးပြုခ ကောက်ခံသော လမ်းများဖြင့် ဆက်သွယ်ထားပြီး လမ်းအသုံးပြုခ ကောက်ခံသော ကုမ္ပဏီများမှ တာဝန်ယူ လုပ်ဆောင်လျက် ရှိသည်။ ကားအသစ်နှင့် အဟောင်းများမှာ ဈေးမကြီးပေ။ ကားပိုင်ဆိုင်မှု အခွန် နှင့် လောင်စာဆီ လဲဗီးများဖြင့် စွမ်းအင် ထိရောက်စွာ အသုံးပြုနိုင်မှုကို မြှင့်တင်လျက် ရှိသည်။ သို့သော်လည်း ခရီးအားလုံး၏ ၅၀ ရာခိုင်နှုန်းတွင်သာ ကားကို အသုံးပြုသဖြင့် ဂျီအိတ် နိုင်ငံများတွင် မော်တော်ကား အသုံးပြုမှု အနည်းဆုံး ဖြစ်သည်။<ref name="transtatsjp">{{cite web|url=http://www.iraptranstats.net/jp|title=Transport in Japan|accessdate=February 17, 2009|work=International Transport Statistics Database|publisher=[[International Road Assessment Program]]|archive-date=2 July 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140702172231/http://www.iraptranstats.net/jp|url-status=dead}}{{subscription required}}</ref>
ရထားကုမ္ပဏီ ဒါဇင်ပေါင်းများစွာတို့သည် ဒေသတွင်းနှင့် မြို့တွင်း ခရီးသည် သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး ဈေးကွက်တွင် ပြိုင်ဆိုင်လျက် ရှိကြသည်။ အဓိက ကုမ္ပဏီများတွင်း ဆဲဗင်း ဂျေအာရ် အင်တာပရိုက်စ်၊ ကင်တက်ဆု ကော်ပိုရေးရှင်း၊ ဆဲဘု ရထားကုမ္ပဏီ နှင့် ကဲအိယို ကော်ပိုရေးရှင်းတို့ ပါဝင်သည်။ အဓိက မြို့ကြီးများကို ရှင်းကန်းဆင်ဟု ခေါ်သော ကျည်ဆန်ရထား ၂၅၀ ဖြင့် ဆက်သွယ်ထားပြီး ဂျပန်ရထားများမှာ လုံခြုံစိတ်ချရမှုနှင့် အချိန်မှန်မှု တို့အတွက် နာမည်ကြီးသည်။<ref>{{cite web|url=http://english.jr-central.co.jp/about/safety.html|title=About the Shinkansen – Safety|accessdate=October 17, 2011|publisher=Central Japan Railway Company|archive-date=16 January 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130116212758/http://english.jr-central.co.jp/about/safety.html}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.hitachi-rail.com/rail_now/column/just_in_time/index.html|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080513230217/http://www.hitachi-rail.com/rail_now/column/just_in_time/index.html|archivedate=May 13, 2008|title=Corporate Culture as Strong Diving Force for Punctuality- Another "Just in Time"|accessdate=April 19, 2009|publisher=Hitachi}}</ref> တိုကျိုနှင့် အိုဆာကာ ကြားတွင် [[သံလိုက်ရထား]]ဖြင့် ဆက်သွယ်ရန် အဆိုပြုချက်မှာ အတော် ခရီးရောက်နေပြီ ဖြစ်သည်။<ref>{{cite news |url=http://www.independent.co.uk/travel/news-and-advice/japan-to-approve-plans-for-new-supertrain-2275308.html |title=Japan to approve plans for a new super-train |work=The Independent |date=April 27, 2011 |accessdate=May 11, 2011 |location=London |archivedate=18 November 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20141118052921/http://www.independent.co.uk/travel/news-and-advice/japan-to-approve-plans-for-new-supertrain-2275308.html }}</ref> ဂျပန်နိုင်ငံတွင် လေဆိပ်ပေါင်း ၁၇၃ ခု ရှိပြီး အကြီးဆုံး ပြည်တွင်းလေဆိပ်ဖြစ်သော ဟနဲဒါလေဆိပ်သည် အာရှတွင် ဒုတိယမြောက် လူသုံးအများဆုံး လေဆိပ်ဖြစ်သည်။<ref>{{cite web |url=http://www.airports.org/cda/aci_common/display/main/aci_content07_c.jsp?zn=aci&cp=1-5-212-218-222_666_2__ |title=Year to Date Passenger Traffic |publisher=Airports Council International |date=November 11, 2010 |accessdate=March 2, 2014 |archivedate=11 January 2011 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110111152406/http://www.airports.org/cda/aci_common/display/main/aci_content07_c.jsp?zn=aci&cp=1-5-212-218-222_666_2__ }}</ref> အကြီးဆုံးသော နိုင်ငံတကာ လေဆိပ်များမှာ [[နာရိတ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လေဆိပ်]]၊ ကန်ဆိုင်း အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လေဆိပ် နှင့် ချူးဘူး စင်န်တာအဲယား အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လေဆိပ်တို့ ဖြစ်ကြသည်။<ref>{{cite book|last=Nakagawa|first=Dai|title=Transport Policy and Funding|url=https://archive.org/details/transportpolicyf00dnak|year=2006|publisher=Elsevier|isbn=0-08-044852-6|page=[https://archive.org/details/transportpolicyf00dnak/page/n71 63]|author2=Matsunaka, Ryoji}}</ref> နာဂိုယာ ဆိပ်ကမ်းမှာ ဂျပန်နိုင်ငံ၏ အကြီးမားဆုံး နှင့် အလုပ်အများဆုံး ဆိပ်ကမ်းဖြစ်ပြီး နိုင်ငံကုန်သွယ်ရေး၏ ၁၀ ရာခိုင်နှုန်းမျှ ရှိသည်။<ref>{{cite web|title=Port Profile|url=http://www.port-of-nagoya.jp/english/about_port.htm|publisher=Port of Nagoya|accessdate=January 7, 2011|archivedate=30 November 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20101130050032/http://www.port-of-nagoya.jp/english/about_port.htm}}</ref>
==လူဦးရေ ပျံ့နှံ့နေထိုင်ပုံ==
[[File:Bjs48 02 Ainu.jpg|thumb|250px|ဂျပန်နိုင်ငံရှိ လူမျိုးစုတစ်ခုဖြစ်သော အအိနု လူမျိုးများ]]
[[File:Meiji-jingu wedding procession - P1000847.jpg|thumb|250px|မေဂျီဘုရားကျောင်းမှ ဂျပန်မင်္ဂလာပွဲ]]
ဂျပန်နိုင်ငံ၏ လူဦးရေမှာ ခန့်မှန်းခြေအားဖြင့် ၁၂၇.၃သန်းမျှ ရှိပြီး ၈၀ ရာခိုင်နှုန်းသော လူဦးရေမှာ ဟွန်ရှူးကျွန်းပေါ်တွင် နေထိုင်ကြသည်။ ဂျပန်လူ့အဖွဲ့အစည်းမှာ ဘာသာစကားအားဖြင့် ဖြစ်စေ၊ ယဉ်ကျေးမှုအားဖြင့် ဖြစ်စေ တူညီကြပြီး <ref name=MulticulturalJapan>{{cite news|title='Multicultural Japan' remains a pipe dream|url=http://search.japantimes.co.jp/cgi-bin/fl20070327zg.html|accessdate=January 16, 2011|newspaper=Japan Times|date=March 27, 2007|archiveurl=https://archive.today/20120716140322/http://www.japantimes.co.jp/text/fl20070327zg.html%23.UAQfIKgo9Rw|archivedate=16 July 2012}}</ref> ၈၅ ရာခိုင်နှုန်းမှာ ဂျပန်လူမျိုးများ ဖြစ်ကာ<ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/ja.html |title=CIA Factbook: Japan |publisher=Cia.gov |accessdate=November 9, 2011 |archivedate=20 December 2015 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20151220044055/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/ja.html }}</ref> နိုင်ငံခြား အလုပ်သမား လူနည်းစု ရှိသည်။<ref name=MulticulturalJapan/> ဇိုင်းနိချိကိုရီးယားလူမျိုး၊<ref>{{cite news|title=Japan-born Koreans live in limbo|url=http://www.nytimes.com/2005/04/01/news/01iht-nurse.html|accessdate=January 16, 2011|newspaper=The New York Times|date=April 2, 2005}}</ref> ဇိုင်းနိချိ တရုတ်လူမျိုး၊ ဖိလစ်ပိုင်လူမျိုး၊ အများအားဖြင့် ဂျပန်နိုင်ငံတွင်း ဆင်းသက်လာကြသော ဘရာဇီးလူမျိုး<ref name="nikkeijin">{{cite news|title=An Enclave of Brazilians Is Testing Insular Japan|url=http://www.nytimes.com/2008/11/02/world/asia/02japan.html|accessdate=January 16, 2011|newspaper=The New York Times|date=November 1, 2008|first=Norimitsu|last=Onishi}}</ref> နှင့် ပီရူးလူမျိုး တို့မှာ ဂျပန်နိုင်ငံအတွင်း လူနည်းစု လူမျိုးများ ဖြစ်သည်။<ref>{{cite news|title='Home' is where the heartbreak is for Japanese-Peruvians|url=http://www.atimes.com/japan-econ/AJ16Dh01.html|accessdate=January 16, 2011|newspaper=Asia Times|date=October 16, 1999|archivedate=6 January 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100106194749/http://atimes.com/japan-econ/AJ16Dh01.html}}</ref> ၂၀၀၃ ခုနှစ်တွင် လက်တင်အမေရိကမှ မဟုတ်သော အနောက်တိုင်းသား ၁၃၄,၇၀၀ နှင့် လက်တင် အမေရိကမှ ၃၄၅,၅၀၀ မျှ ရှိသော နိုင်ငံခြားသား ကျွမ်းကျင်ပညာရှင်များ ရှိကြသည်။ လက်တင်အမေရိကသားထဲမှ ၂၇၄,၇၀၀ ဦးမှာ ဘရာဇီးလူမျိုးများ ဖြစ်ကြပြီး (ဂျပန်နိုင်ငံတွင်း အဆင့်ဆင့် ဆင်းသက်လာသူ သို့မဟုတ် ဂျပန်နိုင်ငံမှ ရွှေ့ပြောင်းရောက်ရှိသွားသူများနှင့် ၎င်းတို့၏ အိမ်ထောင်ဘက်များ) ဂျပန်နိုင်ငံအတွင်း အကြီးမားဆုံးသော အနောက်နိုင်ငံသား အစုအဝေးဖြစ်သည်။<ref>{{cite web|title=Registered Foreigners in Japan by Nationality|url=http://www.stat.go.jp/data/nenkan/pdf/y0213014.pdf|archiveurl=https://web.archive.org/web/20050824195238/http://www.stat.go.jp/data/nenkan/pdf/y0213014.pdf|archivedate=August 24, 2005|publisher=Statistics Bureau|accessdate=January 16, 2011}}</ref>
ဌာနေလူမျိုးစုများထဲတွင် အများဆုံးမှာ ယာမာတိုလူမျိုးများ ဖြစ်ပြီး အဓိက လူနည်းစု လူမျိုးများတွင် ရှေးဦးနေ အအိနု လူမျိုးများ <ref>{{cite news |first= Philippa |last= Fogarty|title= Recognition at last for Japan's Ainu|url= http://news.bbc.co.uk/2/hi/asia-pacific/7437244.stm|publisher=BBC|date= June 6, 2008|accessdate=June 7, 2008 }}</ref> နှင့် ရူကျူးလူမျိုးများ အပြင် လူမှုရေး အရ လူနည်းစု ဖြစ်သော ဘူရာကူမင် လူစု များလည်း ရှိသည်။<ref>{{cite news|title=The Invisible Race|url=http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,910511,00.html|accessdate=January 16, 2011|newspaper=Time|date=January 8, 1973|archivedate=16 December 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121216231723/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,910511,00.html}}</ref> ထို့အပြင် ဘိုးစဉ်ဘောင်ဆက်က သွေးနှောနေခဲ့သော လူများလည်း ဂျပန်လူမျိုး သို့ ယာမာတိုများထဲတွင် ရှိနေပြီး ဥပမာအားဖြင့် အိုဂါဆာဝါရာ ကျွန်းစုများမှ ဂျပန်များတွင် ၁၀ ရာခိုင်နှုန်းခန့်မှာ ဥရောပ၊ အမေရိကန်၊ မိုက်ခရိုနီးရှန်း နှင့် ပိုလီနီးရှင်း နောက်ခံများ ရှိနေပြီး အချို့မှာ မျိုးဆက် ခုနစ်ဆက်မျှ ရှိသည်။ လူအများစုက ဂျပန်တွင် လူမျိုးအားဖြင့် အားလုံးတူညီသည်ဟု ယုံကြည်ကြပြီး (၂၀၀၉တွင် ဂျပန်နိုင်ငံ၌ နေရင်းမဟုတ်သော နိုင်ငံခြားသား အလုပ်သမားမှာ လူဦးရေ၏ ၁.၇ ရာခိုင်နှုန်းမျှသာ ရှိသည်။)<ref>"[http://www.time.com/time/world/article/0,8599,1892469,00.html Japan to Immigrants: Thanks, But You Can Go Home Now] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121228222338/http://www.time.com/time/world/article/0,8599,1892469,00.html|date=28 December 2012}}". ''[[Time (magazine)|Time]]''. April 20, 2009.</ref> ဂျပန်နိုင်ငံသားများတွင် လူမျိုးစု နှင့် ဆိုင်သော စာရင်းဇယားမရှိသော်လည်း ပရော်ဖက်ဆာ ဇွန်လိုင်း ကဲ့သို့သော အနည်းဆုံး ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာမှု တစ်ခုအရ ဂျပန်တွင် လူမျိုးကွဲများစွာရှိသော လူ့အဖွဲ့အစည်းဟု ဆိုသည်။ <ref>[[John Lie]] ''Multiethnic Japan'' (Cambridge, Mass.: Harvard University Press, 2001)</ref> သို့သော်လည်း ထိုယူဆချက်ကို ဂျပန် လူ့အဖွဲ့အစည်း၏ အလွှာပေါင်း များစွာမှ လက်ခံရန် ငြင်းဆန်ကြပြီး သူတို့ အနေနှင့် ဂျပန်နိုင်ငံသည် ယဉ်ကျေးမှု တစ်ခုတည်းရှိသော နိုင်ငံ ဆိုသည့် အယူအဆကိုသာ ဆက်လက်ထိန်းသိမ်း လိုကြသည်။ ထိုအယူအဆကို လူနည်းစု လူမျိုးစုများ ဖြစ်သော အအိနုနှင့် ရူကျူးလူမျိုးများကပင် ငြင်းဆန်ကြသည်။ ထိုသို့သော လူမျိုးတစ်မျိုးတည်းသာ ရှိသည်ဟူသော အယူအဆကြောင့် လူမျိုးကွဲပြားမှုကို အသိအမှတ်ပြုရန် ဂျပန်နိုင်ငံတွင် ပုံမှန်အားဖြင့် ငြင်းဆန်လေ့ ရှိကြသည်။ ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်ဟောင်း တာရို အာဆိုက ဂျပန်သည် "လူမျိုးတစ်မျိုး၊ လူ့အဖွဲ့အစည်းတစ်ခု၊ ဘာသာစကားတစ်မျိုး၊ ယဉ်ကျေးမှု တစ်ခု" ဟု ဆိုခဲ့ဖူးသည်။ <ref>"[http://www.japantimes.co.jp/news/2005/10/18/national/aso-says-japan-is-nation-of-one-race/ Aso says Japan is nation of 'one race'] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160129014929/http://www.japantimes.co.jp/news/2005/10/18/national/aso-says-japan-is-nation-of-one-race/ |date=29 January 2016 }}". The Japan Times. October 18, 2005.</ref>
ဂျပန်နိုင်ငံသည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် လူ့သက်တမ်းအားဖြင့် ဒုတိယမြောက် အရှည်ဆုံး နိုင်ငံ ဖြစ်ပြီး ၂၀၁၀-၂၀၁၅ အတွင်း မွေးဖွားသော လူများ၏ သက်တမ်းမှာ ၈၃.၅ နှစ် ဖြစ်သည်။<ref name="haaretz.com">{{cite news|title=WHO: Life expectancy in Israel among highest in the world|url=http://www.haaretz.com/news/who-life-expectancy-in-israel-among-highest-in-the-world-1.276618|accessdate=January 15, 2011|newspaper=Haaretz|date=May 2009}}</ref><ref name="Table A.17">{{cite web|title=Table A.17|url=http://www.un.org/esa/population/publications/wpp2006/WPP2006_Highlights_rev.pdf|work=United Nations World Population Prospects'', 2006 revision''|publisher=UN|accessdate=January 15, 2011}}</ref> ဂျပန်နိုင်ငံတွင် ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ပြီးခေတ် လူဦးရေ အများအပြား တိုးတက်မှု နှင့် နောက်ပိုင်း [[မွေးဖွားနှုန်း]]ကျဆင်းမှုကြောင့် လူဦးရေမှာ အသက်ကြီးသူ များပြားလာသည်။ ၂၀၁၂ ခုနှစ်တွင် လူဦးရေ၏ ၂၄.၁ ရာခိုင်နှုန်းမှာ အသက်၆၅ နှစ်ကျော်ပြီ ဖြစ်ပြီး ထိုအချိုးမှာ ၂၀၅၀တွင် ၄၀ ရာခိုင်နှုန်းသို့ တိုးတက်လာလိမ့်မည် ဖြစ်သည်။<ref name="handbook">{{cite web |url=http://www.stat.go.jp/english/data/handbook/c0117.htm#c02 |title=Statistical Handbook of Japan 2013: Chapter 2—Population |publisher=Statistics Bureau |accessdate=February 14, 2014}}</ref>
ထိုသို့ လူဦးရေ အချိုးအစား ပြောင်းလဲလာခြင်းသည် လူမှုရေး ဆိုင်ရာ ပြဿနာများစွာကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ အထူးသဖြင့် အလုပ်လုပ်နိုင်သော လူဦးရေ ကျဆင်းနိုင်ခြင်း နှင့် ပင်စင် ကဲ့သို့သော လူမှုဖူလုံရေး စရိတ်များ များပြားလာခြင်းတို့ ဖြစ်သည်။<ref>[[Gonzalo Garland]] et al "Dynamics of Demographic Development and its impact on Personal Saving : case of Japan", with Albert Ando, Andrea Moro, Juan Pablo Cordoba, in ''Ricerche Economiche'', Vol 49, August 1995</ref> ဂျပန်လူငယ်များထဲတွင် လက်မထပ်လိုသူနှင့် မိသားစု မထူထောင်လိုသူ များပြားလာသည်။<ref name="Ogawa"/> ၂၀၁၁ ခုနှစ်တွင် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ လူဦးရေမှာ ငါးနှစ်မြောက် အဖြစ် ကျဆင်းခဲ့ပြီး ၁၂၆.၂၄ သန်းမှ ၂၀၄,၀၀၀ ကျဆင်းခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ထိုသို့ ကျဆင်းမှုမှာ ၁၉၄၇ ခုနှစ် နှိုင်းယှဉ်နိုင်သော စာရင်းဇယား စတင်ကောက်ယူသည့် အချိန်မှစ၍ ပထမအကြိမ် အများဆုံး ကျဆင်းခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။<ref>{{cite web |url=http://www.bloomberg.com/news/2012-01-02/japanese-population-drops-most-since-world-war-ii-after-quake.html |title=Japan Population Drops Most Since World War II |date=January 2, 2012}}</ref> ၂၀၁၁ ခုနှစ် မတ်လ ၁၁ ရက် ငလျင်နှင့် [[ဆူနာမီ]]ကလည်း ထိုသို့ ကျဆင်းမှုကို ပိုမိုဆိုးရွားစေခဲ့ပြီး လူပေါင်း ၁၆,၀၀၀ နီးပါး သေဆုံးကာ ခန့်မှန်းခြေ လူ ၃,၀၀၀ ခန့်မှာ ပျောက်ဆုံးနေဆဲ ဖြစ်သည်။<ref>{{cite news|last=Ryall|first=Julian|title=Japan's population contracts at fastest rate since at least 1947|url=http://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/asia/japan/8989372/Japans-population-contracts-at-fastest-rate-since-at-least-1947.html|accessdate=October 29, 2013|newspaper=The Telegraph|date=January 3, 2012}}</ref>
ဂျပန်နိုင်ငံ၏ လူဦးရေမှာ ၂၀၅၀တွင် ၉၅ သန်းသို့ ကျဆင်းမည်ဟု ခန့်မှန်းရသည်။<ref name="handbook"/><ref>[http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_GraphicalDisplay.aspx?ListNames=%27Population%2c+History+and+Forecast%27&HistFor=True&GrpOp=0&Dim1=81&File=0 Forecast provided] by [[International Futures]]</ref> လူဦးရေ အချိုးအစား လေ့လာသူများနှင့် အစိုးရ စီမံကိန်း ရေးဆွဲသူများက ထိုပြဿနာကို မည်သို့မည်ပုံ ဖြေရှင်းမည် ဆိုသည့် အချက်ကို အပြင်းအထန် ငြင်းခုံဆွေးနွေးလျက် ရှိကြသည်။<ref name="Ogawa">{{cite web|last=Ogawa|first=Naohiro|title=Demographic Trends and their implications for Japan's future|url=http://www.mofa.go.jp/j_info/japan/socsec/ogawa.html|work=Transcript of speech delivered on 7 March 1997|publisher=Ministry of Foreign Affairs|accessdate=May 14, 2006}}</ref> ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်သူများကို လက်ခံခြင်းနှင့် ကလေးမွေးသူများကို အကျိုးအမြတ်ပေးခြင်းတို့ဖြင့် လူငယ်များ အနေဖြင့် အသက်ကြီးသူ အများအပြားကို ထောက်ပံ့လာနိုင်မည်ဟု ဆွေးနွေး အဖြေရှာခြင်းမျိုးလည်း ရှိသည်။<ref>{{cite web |url=http://jipi.gr.jp/english/message.html |archiveurl=https://web.archive.org/web/20070929222250/http://jipi.gr.jp/english/message.html |archivedate=September 29, 2007 |title=Japan Immigration Policy Institute: Director's message| first= Hidenori|last=Sakanaka| publisher=Japan Immigration Policy Institute |date=October 5, 2005 |accessdate=January 5, 2007}}</ref><ref>{{cite news|last=French|first=Howard|title=Insular Japan Needs, but Resists, Immigration|url=http://www.nytimes.com/2003/07/24/international/asia/24JAPA.html?ei=5007&en=53c7315175389e69&ex=1374379200&partner=USERLAND&pagewanted=all&position=|accessdate=February 21, 2007|newspaper=The New York Times|date=July 24, 2003}}</ref> ဂျပန်နိုင်ငံသည် နိုင်ငံသား အသစ် ၁၅,၀၀၀ ကို နှစ်စဉ် ပုံမှန် လက်ခံလျက် ရှိသည်။<ref>{{cite web|title=帰化許可申請者数等の推移|url=http://www.moj.go.jp/TOUKEI/t_minj03.html|publisher=Ministry of Justice|accessdate=March 17, 2011|language=Japanese}}</ref> ကုလသမဂ္ဂ ဒုက္ခသည်များဆိုင်ရာ မဟာမင်းကြီးရုံး၏ အဆိုအရ ဂျပန်အနေနှင့် ၂၀၁၂ ခုနှစ်တွင် ဒုက္ခသည် ၁၈ ဦးကိုသာ ပြန်လည် အခြေချနိုင်ရန် လက်ခံခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။<ref>{{cite news |title=2012 saw record-high 2,545 people apply for refugee status in Japan |url=http://www.japantimes.co.jp/news/2013/03/20/national/2012-saw-record-high-2545-people-apply-for-refugee-status-in-japan/#.UXWOPEpnhIE |newspaper=Japan Times |date=March 20, 2013 |accessdate=8 August 2014 |archivedate=14 August 2016 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160814171503/http://www.japantimes.co.jp/news/2013/03/20/national/2012-saw-record-high-2545-people-apply-for-refugee-status-in-japan/#.UXWOPEpnhIE }}</ref> အမေရိကန်နိုင်ငံကမူ ဒုက္ခသည်ပေါင်း ၇၆,၀၀၀ ကို ထိုအချိန်တွင် လက်ခံခဲ့သည်။<ref>{{cite web|title=Presidential Memorandum--Fiscal Year 2012 Refugee Admissions Numbers and Authorizations of In-Country Refugee Status|url=http://www.whitehouse.gov/the-press-office/2011/09/30/presidential-memorandum-fiscal-year-2012-refugee-admissions-numbers-and-|publisher=The White House|date=September 30, 2011|access-date=8 August 2014|archive-date=28 January 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160128085050/https://www.whitehouse.gov/the-press-office/2011/09/30/presidential-memorandum-fiscal-year-2012-refugee-admissions-numbers-and-}}</ref>
ဂျပန်နိုင်ငံတွင် မိမိကိုယ်ကို အဆုံးစီရင်မှုနှုန်း အလွန်များပြားသည်။<ref name="NYT">{{cite news|url=http://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9F00E1DB173FF936A25754C0A96F958260&sec=health&spon=&scp=29&sq=suicide%20japan&st=cse|title=In Japan, Mired in Recession, Suicides Soar|last=Strom|first=Stephanie|date=July 15, 1999|newspaper=The New York Times|accessdate=September 20, 2008}}</ref><ref name=Times>{{cite news|url=http://www.timesonline.co.uk/tol/news/world/asia/article4170649.ece|title=Japan gripped by suicide epidemic|last=Lewis|first=Leo|date=June 19, 2008|newspaper=[[The Times (London)|The Times]]|accessdate=September 20, 2008|archivedate=7 October 2008|archiveurl=https://web.archive.org/web/20081007173721/http://www.timesonline.co.uk/tol/news/world/asia/article4170649.ece}}</ref> ၂၀၀၉ ခုနှစ်တွင် မိမိကိုယ်ကို သတ်သေသူ ၃၀,၀၀၀ ကျော်သည်မှာ ၁၂ နှစ်ဆက်တိုက် ဖြစ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news| title = Bare statistics mask human cost of Japan’s high suicide rate| newspaper = Japan Today| date = March 31, 2010| url = http://www.japantoday.com/category/opinions/view/bare-statistics-mask-human-cost-of-japan%E2%80%99s-high-suicide-rate| accessdate = February 3, 2014| archivedate = 4 March 2016| archiveurl = https://web.archive.org/web/20160304080231/http://www.japantoday.com/category/opinions/view/bare-statistics-mask-human-cost-of-japan%E2%80%99s-high-suicide-rate}}</ref> မိမိကိုယ်ကို အဆုံးစီရင်မှုမှာ အသက် ၃၀ အောက် လူငယ်များအတွက် အဓိက သေဆုံးရသည့် အကြောင်းအရင်း ဖြစ်သည်။<ref name="ozawa-desilva">{{Cite journal| last = Ozawa-de Silva| first = Chikako
| title = Too Lonely to Die Alone: Internet Suicide Pacts and Existential Suffering in Japan| url = https://archive.org/details/sim_culture-medicine-and-psychiatry_2008-12_32_4/page/516| journal = Cult Med Psychiatry | volume = 32 | issue = 4 | pages = 516–551 |date=December 2008 | doi = 10.1007/s11013-008-9108-0| pmid = 18800195}}</ref>
===ဘာသာရေး===
[[File:Itsukushima torii distance.jpg|thumb|250px|ဟီရိုရှီးမားမြို့ အနီးရှိ အိဆုကူရှီးမား ဝတ်ပြုကျောင်းမှ ဂိတ်တံခါး သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ အလှဆုံးနေရာသုံးခုတွင် တစ်ခုအပါအဝင် ဖြစ်ပြီး ယူနက်စကို ကမ္ဘာ့အမွေခံ နေရာတစ်ခု ဖြစ်သည်။]]
ဂျပန်နိုင်ငံသည် ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေ၏ အပိုဒ် ၂၀ အရ ဘာသာရေး လွတ်လပ်ခွင့် အပြည့်အဝ ရှိသည်။ ခန့်မှန်းချက်အရ ဂျပန်လူဦးရေ ၏ ၈၄ ရာခိုင်နှုန်းမှ ၉၆ ရာခိုင်နှုန်းမှာ ဗုဒ္ဓဘာသာ သို့မဟုတ် ရှင်တိုဘာသာကို ကိုးကွယ်ကြသည်ပြီး ထိုဘာသာ နှစ်ခု စလုံးကို လက်ခံသူလည်း အများ အပြား ရှိသည်။<ref name="cia"/><ref>{{cite web|url=http://www.state.gov/g/drl/rls/irf/2006/71342.htm |title=International Religious Freedom Report 2006 |author=Bureau of Democracy, Human Rights, and Labor |publisher=US Department of State |date=September 15, 2006 |accessdate=December 4, 2007}}</ref> သို့သော်လည်း ထိုခန့်မှန်းချက်မှာ ဘုရားကျောင်းနှင့် ဆက်နွယ်နေသူကိုသာ ခန့်မှန်းခြင်း ဖြစ်ပြီး အမှန်တကယ် ယုံကြည်သက်ဝင်သူကို ခန့်မှန်းခြင်း မဟုတ်ပေ။ အခြားလေ့လာချက်တစ်ခု အရ လူဦးရေ၏ ၃၀ ရာခိုင်နှုန်းက သာလျှင် ဘာသာတရား တစ်ခုခုကို ယုံကြည်ကိုးကွယ်သူများဟု မိမိတို့ဘာသာ ဆိုကြသည် ဟု ဆိုသည်။<ref name=Kisala>{{cite book| last = Kisala | first = Robert | editor= Wargo, Robert| title = The Logic Of Nothingness: A Study of Nishida Kitarō | url = https://archive.org/details/logicofnothingne0000warg | publisher = University of Hawaii Press| year = 2005| pages = [https://archive.org/details/logicofnothingne0000warg/page/n3 3]–4 | isbn = 0-8248-2284-6}}</ref> အက်ဒ်ဝင် ရိုင်းရှာဝါ နှင့် မားရီးယပ်စ် ဂျန်ဆန်တို့၏ အဆိုအရ ဂျပန်လူမျိုး ၇၀ မှ ၈၀ ရာခိုင်နှုန်းမှာ စာရင်းဇယား ကောက်ယူသူများအား သူတို့သည် မည်သည့်ဘာသာကိုမှ ကိုးကွယ်သူများ မဟုတ်ဟု ပြောလေ့ရှိကြောင်း သိရသည်။<ref name=ReischauerJansen215>{{Cite book
| publisher = Belknap Press of Harvard University Press
| isbn = 978-0-674-47184-9
| last1 =
| first1 = Edwin Oldfather
| author1-link = Edwin O. Reischauer
| first2 = Marius B.
| last2 = Jansen
| author2-link = Marius Jansen
| title = The Japanese today: change and continuity
| year = 1988
| edition = 2nd
| page = 215
}}</ref>
သို့သော်လည်း ဘာသာရေးတွင် ပါဝင်ပတ်သက်မှုမှာ မြင့်မားပြီး အထူးသဖြင့် ပွဲတော်များနှင့် နှင့် နှစ်သစ်ကူး ပထမဆုံး ဘုရားကျောင်းသို့ သွားခြင်း စသော အခါကြီးများတွင် ဖြစ်သည်။ တရုတ်နိုင်ငံမှာ တာအိုဘာသာ နှင့် ကွန်ဖြူးရှပ် ဘာသာတို့မှာလည်း ဂျပန်တို့၏ ယုံကြည်မှုနှင့် ထုံးတမ်းစဉ်လာများကို လွှမ်းမိုးမှု ရှိသည်။<ref>{{cite book|last=Totman|first=Conrad|title=A History of Japan ''(2nd ed.)''|year=2005|publisher=Blackwell|isbn=1-4051-2359-1|page=72}}</ref> ဂျပန်နိုင်ငံ ရှိ လမ်းများမှာ တာနာဘာတာ (ကြယ်ပွဲတော်)၊ အိုဘွန် (သင်္ချိုင်းကန်တော့ပွဲ) နှင့် ခရစ်စမတ်တို့တွင် အလှဆင်ထားလေ့ ရှိသည်။ ဂျပန်လူဦးရေ၏ ၁ ရာခိုင်နှုန်း အောက်မှာသာ ခရစ်ယာန် ဘာသာ ကိုးကွယ်ကြသည်။[[အစ္စလာမ်ဘာသာ]]ကိုကိုးကွယ်သူများလည်းရှိသည်။[[File:Tokyo Camii 2009.jpg|thumb|ဂျပန်နိုင်ငံတိုကျိုမြို့ရှိဗလီပုံ]]ျပန်နိုင်ငံရှိ[[အစ္စလာမ်ဘာသာ]]ဝင်လူဦးရေ၏၉၀ရာခိုင်နှုန်းမှာ[[ပါကစ္စတန်]]၊[[အင်ဒိုနီရှား]]အစရှိသည့်[[မွတ်ဆလင်]]နိုင်ငံများမှလာရောက်အလုပ်လုပ်ကိုင်ကြသည့်ပြောင်းရွှေ့လုပ်သားများဖြစ်ပြီးကျန်၁၀ရာခိုင်နှုန်းမှာဂျပန်နိုင်ငံသားများဖြစ်သည်။[[အစ္စလာမ်ဘာသာ]]အားကိုးကွယ်သူ၂၀၀၀၀၀ရှိသည်။[[အစ္စလာမ်ဘာသာ]]ကိုဂျပန်နိုင်ငံလူဦးရေ၏၀ဒဿမ၁ရာခိုင်နှုန်းကိုးကွယ်ကြသည်<ref>{{cite news|last=Kato|first=Mariko|title=Christianity's long history in the margins|newspaper=Japan Times|date=February 24, 2009}}</ref> ထို့အပြင်ဟိန္ဒူဘာသာဝင်၊ ဆစ်ခ်ဘာသာဝင်နှင့် ဂျူးဘာသာဝင် အနည်းငယ်မျှလည်း ရှိသည်။<ref name="Clarke">{{cite book|title=The World's religions : understanding the living faiths|url=https://archive.org/details/isbn_9780895775016|year=1993|publisher=Reader's Digest|isbn=978-0-89577-501-6|editor=Clarke, Peter|page=[https://archive.org/details/isbn_9780895775016/page/208 208]}}</ref>
===ဘာသာစကား===
ဂျပန်လူဦးရေ၏ ၉၉ ရာခိုင်နှုန်းမှာ [[ဂျပန်ဘာသာစကား]]ကို ပထမ ဘာသာစကားအနေဖြင့် ပြောဆိုကြသည်။<ref name="cia"/> ဂျပန်ဘာသာမှာ အဓိပ္ပာယ်ရှိသာ စာလုံးတစ်လုံးစီကို ပေါင်းစပ်ခြင်းဖြင့် စာလုံးတွဲ ဖြစ်ပေါ်သော ဘာသာစကားဖြစ်ပြီး ဂုဏ်ပြုခြင်း ချီးမြှောက်ခြင်းကို အလေးပေးကာ ဂျပန် လူ့အဖွဲ့အစည်း၏ ဝါစဉ် ခွဲခြားမှု သဘာဝကို ထင်ဟပ်ပြနေပြီး ကြိယာနှင့် အချို့သော စကားလုံးများမှာ နားထောင်သူနှင့် ပြောကြားသူတို့၏ အဆင့်ကို ညွှန်းဆိုလျက် ရှိသည်။ ဂျပန် စာ ရေးသားရာတွင် ခန်းဂျီး ဟု ခေါ်သော တရုတ်စကားလုံးများကို အသုံးပြုကြပြီး ရိုးရှင်းသော တရုတ်အက္ခရာများကို အခြေခံထားသော ခါန ဟုခေါ်သော အက္ခရာစဉ် နှစ်မျိုးရှိကာ လက်တင် အက္ခရာနှင့် အာရပ်ကိန်းဂဏန်းများကိုလည်း အသုံးပြုကြသည်။<ref>{{cite web|last=Miyagawa|first=Shigeru|title=The Japanese Language|url=http://web.mit.edu/jpnet/articles/JapaneseLanguage.html|publisher=Massachusetts Institute of Technology|accessdate=January 16, 2011}}</ref>
ဂျပန်ဘာသာစကား အပြင် ရူကျူးဘာသာစကားများ ဖြစ်သော အာမာမိ၊ ကူနိဂါမိ၊ အိုကီနာဝန်၊ မိယာကို၊ ယဲယမာ၊ ယိုနဂူနိ အစရှိသော ဂျပိုနစ် မိသားစုဝင် ဖြစ်သော ဘာသာစကား ဖြစ်သော ဘာသာစကားများကိုလည်း ရူကျူးကျွန်းများတွင် ပြောဆိုကြသည်။ ကလေးငယ်များထဲမှ ထိုဘာသာစကားများကို သင်ယူသူ နည်းပါးသည်။<ref>{{cite journal|last=Heinrich|first=Patrick|title=Language Planning and Language Ideology in the Ryūkyū Islands|journal=Language Policy|date=January 2004|volume=3|issue=2|pages=153–179|doi=10.1023/B:LPOL.0000036192.53709.fc}}</ref> သို့သော်လည်း ယခု လတ်တလောနှစ်များတွင် ဒေသခံ အစိုးရများက ရိုးရာ ဘာသာစကားနှင့် ပတ်သက်၍ စိတ်ဝင်စားမှု တိုးပွားလာရန် လုပ်ဆောင်လျက် ရှိသည်။ အိုကီနာဝါ ဂျပန်ဘာသာစကားခွဲကိုလည်း ထိုနယ်မြေတွင် ပြဆိုကြသည်။ အအိနု ဘာသာစကားမှာ ဂျပန်ဘာသာစကားနှင့် မည်သည့် ဘာသာစကားနှင့်မျှ ဆက်စပ်ခြင်း မရှိဘဲ ပျောက်ကွယ်မည်ကို စိုးရိမ်ရသည့် အခြေအနေဖြစ်နေပြီး ဟော့ကိုင်းဒိုးတွင်သာ အသက်ကြီးသော ဌာနေ စကားပြောသူ အချို့ ကျန်ရှိသည်။<ref>{{cite web |url=http://www.un.org/works/culture/japan_story.html |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080106062419/http://www.un.org/works/culture/japan_story.html |archivedate=January 6, 2008 |title=15 families keep ancient language alive in Japan |publisher=UN | accessdate=March 27, 2007}}</ref> အစိုးရကျောင်းနှင့် ပုဂ္ဂလိက ကျောင်း အတော်များများတွင် ကျောင်းသားများ အနေနှင့် ဂျပန်ဘာသာနှင့် အင်္ဂလိပ်ဘာသာ နှစ်ခုစလုံးကို သင်ယူရန် လိုအပ်သည်။<ref>{{cite web |url=http://www.indiana.edu/~japan/digest5.html |archiveurl=https://web.archive.org/web/20060427225148/http://www.indiana.edu/~japan/digest5.html |archivedate=April 27, 2006 |title=Japan Digest: Japanese Education |date=September 1, 2005 |first= Lucien|last=Ellington|publisher=Indiana University |accessdate=April 27, 2006}}</ref><ref name=ItaGiappone>Ambasciata d'Italia a Tokio: [http://www.ambtokyo.esteri.it/Ambasciata_Tokyo/Menu/I_rapporti_bilaterali/Cooperazione_culturale/linguaitaliana_Giappone/ Lo studio della lingua e della cultura italiana in Giappone.]</ref>
===ပညာရေး===
[[File:Tokyo University Entrance Exam Results 6.JPG|thumb|250px|တိုကျိုတက္ကသိုလ်တွင် ဝင်ခွင့် စာမေးပွဲ အောင်စာရင်းကို ထုတ်ပြန်ကြေညာနေစဉ်]]
၁၈၇၂ ခုနှစ် မေဂျီ ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေးခေတ်တွင် မူလတန်းကျောင်းများ၊ အထက်တန်းကျောင်းများ နှင့် တက္ကသိုလ်များကို စတင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ <ref>{{cite web |url=http://www.fpri.org/footnotes/087.200312.ellington.japaneseeducation.html |title=Beyond the Rhetoric: Essential Questions About Japanese Education |first=Lucien |last=Ellington |publisher=Foreign Policy Research Institute |date=December 1, 2003 |accessdate=April 1, 2007 |archivedate=5 April 2007 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20070405075716/http://www.fpri.org/footnotes/087.200312.ellington.japaneseeducation.html }}</ref> ၁၉၄၇ ခုနှစ်မှစ၍ မူလတန်းနှင့် အလယ်တန်း ပညာရေးကို မသင်မနေရ ပညာရေး အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့ပြီး အချိန်ကာလ အားဖြင့် အသက် ၆ နှစ် မှ ၁၅ နှစ် အထိ ၉ နှစ် ကြာမြင့်သည်။ [[ပညာရေး၊ ယဉ်ကျေးမှု၊ အားကစား၊ သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာဝန်ကြီးဌာန (ဂျပန်)|ဂျပန် ပညာရေး၊ယဉ်ကျေးမှု၊ အားကစား၊ သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာ ဝန်ကြီးဌာန]] ၏ အဆိုအရ အလယ်တန်း အောင်မြင်ပြီးသော ကလေးငယ် အတော်များများက အထက်တန်း ၃ နှစ်ကို ဆက်လက်သင်ယူကြသည်။ ၂၀၀၅ ခုနှစ်တွင် အထက်တန်း အောင်မြင်ပြီးသူ ၇၅.၉ ရာခိုင်နှုန်းသည် တက္ကသိုလ်၊ ဂျူနီယာ ကောလိပ်၊ ကုန်သွယ်ရေး သင်တန်းကျောင်းနှင့် အခြားသော အဆင့်မြင့်ပညာသင်ကျောင်းများသို့ ဆက်လက် တက်ရောက်ကြသည်။<ref>{{cite web |url= http://www.mext.go.jp/english/statist/05101901/005.pdf |title= School Education |publisher= [[Ministry of Education, Culture, Sports, Science and Technology (Japan)|MEXT]] |accessdate= March 2, 2014 |archivedate= 2 January 2008 |archiveurl= https://web.archive.org/web/20080102112620/http://www.mext.go.jp/english/statist/05101901/005.pdf }}</ref>
ဂျပန်တွင် ထိပ်ဆုံးအဆင့် သတ်မှတ်ထားသော တက္ကသိုလ် နှစ်ခုမှာ တိုကျိုတက္ကသိုလ် နှင့် ကျိုတိုတက္ကသိုလ်တို့ ဖြစ်ကြသည်။<ref>{{cite web|url=http://www.globaluniversitiesranking.org/index.php?option=com_content&view=article&id=94&Itemid=131|title=TOP – 100|publisher=Global Universities Ranking|year=2009|accessdate=March 22, 2010|archivedate=16 March 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100316173528/http://www.globaluniversitiesranking.org/index.php?option=com_content&view=article&id=94&Itemid=131}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.topuniversities.com/university-rankings/world-university-rankings/2010|title=QS World University Rankings 2010|publisher=QS TopUniversities|year=2010|accessdate=January 15, 2010|archivedate=3 April 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110403044940/http://www.topuniversities.com/university-rankings/world-university-rankings/2010}}</ref> အိုအီးစီဒီမှ ကြီးမှူးကျင်းပသော နိုင်ငံတကာကျောင်းသားများ၏ အရည်အချင်းစစ် စာမေးပွဲတွင် ဂျပန်နိုင်ငံမှ ၁၅ နှစ်သား ကျောင်းသားတစ်ဦး၏ အသိပညာနှင့် အတတ်ပညာကို တကမ္ဘာလုံး ဆဋ္ဌမ အဆင့်အဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည်။<ref>{{cite web|title=OECD's PISA survey shows some countries making significant gains in learning outcomes|url=http://www.oecd.org/document/22/0,3343,en_2649_201185_39713238_1_1_1_1,00.html|publisher=[[OECD]]|accessdate=January 16, 2011}}</ref>
===ကျန်းမာရေး===
ဂျပန်နိုင်ငံတွင် ကျန်းမာရေး စောင့်ရှောက်မှုကို နိုင်ငံအစိုးရနှင့် ဒေသဆိုင်ရာ အစိုးရများက တာဝန်ယူပေးသည်။ တစ်ဦးချင်းအတွက် ကျန်းမာရေး ဝန်ဆောင်မှုနှင့် သက်ဆိုင်သော အဖိုးအခများကို အားလုံးနှင့် ဆိုင်သော ကျန်းမာရေး အာမခံစနစ်မှ ပေးဆောင်ပြီး အားလုံး တန်းတူညီမျှ အသုံးပြုနိုင်ကာ အစိုးရ ကော်မတီမှ အဖိုးအခများကို သတ်မှတ်ပေးသည်။ အလုပ်ရှင်မှ အာမခံ ထားမပေးသော လူများ အနေဖြင့် တစ်နိုင်ငံလုံးနှင့် ဆိုင်သော ကျန်းမာရေး အာမခံတွင် ပါဝင်နိုင်ပြီး ဒေသခံ အစိုးရများမှ စီမံခန့်ခွဲပေးသည်။ ၁၉၇၃ မှစ၍ အသက်ကြီးသော သူများအားလုံးကို အစိုးရမှ ထောက်ပံ့သော အာမခံဖြင့် အကာအကွယ် ပေးထားသည်။<ref>{{cite web |url=http://www.nyu.edu/projects/rodwin/lessons.html |first=Victor|last=Rodwin|title=Health Care in Japan |publisher=New York University |accessdate=March 10, 2007}}</ref> လူနာများ အနေဖြင့် ဆရာဝန် သို့မဟုတ် ဆေးကုသမည့် နေရာကို မိမိစိတ်ကြိုက် ရွေးချယ်ခွင့် ရှိသည်။<ref>{{cite web |url=http://www.ipss.go.jp/s-info/e/Jasos/Health.html |title=Health Insurance: General Characteristics |publisher=National Institute of Population and Social Security Research |accessdate=March 28, 2007 |archive-date=7 September 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180907184624/http://www.ipss.go.jp/s-info/e/Jasos/Health.html |url-status=dead }}</ref>
==ယဉ်ကျေးမှု==
[[File:Kinkaku-ji 01.jpg|thumb|250px|ကျိုတိုမြိုမှ ကင်ကကုဂျိ သို့မဟုတ် ရွှေကနား ဘုရားကျောင်း သည် အထူးသမိုင်းဝင်နေရာများ၊ ရှုမျှော်ကွင်း လှပသော အထူးနေရာများနှင့် ယူနက်စကို ကမ္ဘာ့အမွေခံနေရာများတွင် ပါဝင်သည်။]]
ဂျပန်တို့၏ ယဉ်ကျေးမှုသည် ရှေးဦးအစ ယဉ်ကျေးမှုမှ အဆင့်ဆင့် တိုးတက်ပြောင်းလဲ လာခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ခေတ်ပြိုင် ယဉ်ကျေးမှုတွင် အာရှ၊ ဥရောပ နှင့် မြောက်အမေရိကမှ လွှမ်းမိုးမှုများ ပေါင်းစပ်နေသည်ကို တွေ့ရသည်။ ဂျပန် ယဉ်ကျေးမှုများတွင် လက်မှုပညာများဖြစ်သော ကြွေထည်၊ အဝတ်အထည်၊ ယွန်းထည်၊ ဓား နှင့် အရုပ်များ၊ ဖျော်ဖြေမှုများ ဖြစ်သော ဘွန်းရာကု (ရုပ်သေး)၊ ကာဘုကီ(ကဇာတ်)၊ နို (ဂီတပဒေသာ)၊ အက နှင့် ရာကုဂို (ကွက်စိပ်)၊ အခြားယဉ်ကျေးမှုများ ဖြစ်သော လက်ဖက်ရည်ပွဲ(ရေနွေးကြမ်း)၊ အိကဲဘာနာ (ပန်းအလှဆင်ခြင်း)၊ ကိုယ်ခံပညာ၊ လက်ရေးလှပညာ၊ အိုရိဂါမီ (စက္ကူခေါက်ပညာ)၊ အွန်ဆန်(ရေပူစမ်းချိုးခြင်း)၊ ဂေးရှား(ကချေသည်) နှင့် ကစားပွဲများ ပါဝင်သည်။ ဂျပန်သည် ရုပ်ဝတ္ထုဆိုင်ရာ ယဉ်ကျေးမှုများအပြင် ရုပ်ဝတ္ထုမဟုတ်သည့် ယဉ်ကျေးမှု လက္ခဏာများနှင့် အမျိုးသားရေး အမွေအနှစ်များကို ထိန်းသိမ်းနိုင်ရန် စနစ်တစ်ခု ထားရှိသည်။<ref>{{cite web |url=http://www.bunka.go.jp/english/index.html |title=Administration of Cultural Affairs in Japan |publisher=Agency for Cultural Affairs |accessdate=May 11, 2011}}</ref> ယူနက်စကို ကမ္ဘာ့အမွေခံ နေရာများတွင် ဂျပန်နိုင်ငံမှ နေရာ ၁၆ခု ပါဝင်ပြီး ၁၂ ခုမှာ ယဉ်ကျေးမှုနှင့် သက်ဆိုင်သော နေရာများ ဖြစ်သည်။<ref name="unesco1"/>
===အနုပညာ===
အိဆဲ ဝတ်ပြုကျောင်းသည် ဂျပန် ဗိသုကာ ပညာ၏ ဥပမာ တစ်ခု အဖြစ် မှတ်ယူကြသည်။ <ref>{{cite book |title=Ise: Prototype of Japanese Architecture |author1=Tange, Kenzo |author2=Kawazoe, Noboru |year=1965 |publisher=Massachusetts Institute of Technology Press}}</ref> အများအားဖြင့် သစ်သားကို အသုံးပြုထားသော ဂျပန်ရိုးရာအိမ်များနှင့် များပြားလှစွာသော ဘုရားကျောင်းများတွင် တာတာမီ ခေါ် မြက်ဖျာများနှင့် ဘေးသို့ ဆွဲဖွင့်ရသော တံခါးများ အသုံးပြုထားသည်ကို တွေ့နိုင်ပြီး ထိုတံခါးများမှာ အခန်းများ အချင်းချင်း ခွဲခြားရန်နှင့် အတွင်းနှင့် အပြင် ခွဲခြားရန် အသုံးပြုလေ့ ရှိကြသည်။<ref>{{cite book |title=What is Japanese Architecture?: A Survey of Traditional Japanese Architecture with a List of Sites and a Map |author1=Kazuo, Nishi |author2=Kazuo, Hozumi |year=1995 |publisher=Kodansha |isbn=978-4-7700-1992-9}}</ref> အများအားဖြင့် သစ်သား အသုံးပြုသော ဂျပန်ပန်းပုပညာ နှင့် ဂျပန်ပန်းချီတို့မှာ ဂျပန် အနုပညာများထဲတွင် ရှေးအကျဆုံး ဖြစ်ပြီး အစောဆုံး ရုပ်ပုံရေးဆွဲမှုမှာ ဘီစီ ၃၀၀ ခန့်ကပင် တွေ့နိုင်သည်။ ဂျပန်၏ ပန်းချီ သမိုင်းမှ ဌာနေဂျပန်တို့၏ အမြင် နှင့် ပြည်ပမှ ဝင်ရောက်လာသော အတွေးအမြင်များ ရောနှောမှုနှင့် အားပြိုင်မှုကို တွေ့ရသည်။<ref name=autogenerated3>{{cite book|last=Arrowsmith|first=Rupert Richard|title=Modernism and the Museum: Asian, African, and Pacific Art and the London Avant-Garde|year=2010|publisher=Oxford University Press|isbn=978-0-19-959369-9}}</ref>
ဂျပန်နှင့် ဥရောပ အနုပညာတို့အကြား ဆက်နွယ်မှုမှာ ထင်ရှားသည်။ ဥပမာအားဖြင့် ၁၉ ရာစုတွင် တင်ပို့ခဲ့သော အူကီယို-အဲ ပန်းချီများမှာ ဂျပိုနစ်ဆင်ဟု သိကြပြီး အနောက်တိုင်းတွင် မော်ဒန်ပန်းချီများ ဖြစ်ပေါ်တိုးတက်မှုအတွက် ဩဇာလွှမ်းမိုးမှုရှိကာ အထူးသဖြင့် ပို့စ်အင်ပရက်စ်ရှင်နစ်ဆင် ပေါ်တွင် ဖြစ်သည်။<ref name=autogenerated3 /> ထင်ရှားသော အူကီယို-အဲ ပန်းချီဆရာများတွင် ဟိုကုဆိုင်းနှင့် ဟိရိုရှိဂဲတို့ ပါဝင်သည်။ ရိုးရာ သစ်သားတုံးဖြင့် ပုံနှိပ်ခြင်းအား အနောက်တိုင်း အနုပညာနှင့် ရောနှောလိုက်သည့်အခါ ယခု ဂျပန်နိုင်ငံတွင်းနှင့် ပြင်ပ တွင် ကျော်ကြားသော မန်ဂါဟူသည့် ရုပ်ပြစာအုပ် ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့သည်။<ref>{{cite web |url=http://www.dnp.co.jp/museum/nmp/nmp_i/articles/manga/manga1.html |title=A History of Manga |publisher=NMP International |accessdate=March 2, 2014 |archivedate=2 January 2008 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080102040820/http://www.dnp.co.jp/museum/nmp/nmp_i/articles/manga/manga1.html }}</ref> မန်ဂါ၏ ဩဇာလွှမ်းမိုးမှုဖြင့် ပေါ်ပေါက်လာသော တီဗွီနှင့် ရုပ်ရှင်များကို အန်နီမဲ ဟုခေါ်သည်။ ဂျပန်နိုင်ငံတွင် ပြုလုပ်သော ဗွီဒီယိုဂိမ်းစက်များသည် ၁၉၈၀ ခုနှစ်များမှ စ၍ လူကြိုက်များခဲ့သည်။<ref>{{cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20070929122934/http://uk.gamespot.com/gamespot/features/video/hov/index.html |url=http://uk.gamespot.com/gamespot/features/video/hov/index.html |title=The History of Video Games |first=Leonard |last=Herman |author2=Horwitz, Jer |author3=Kent, Steve |author4=Miller, Skyler |publisher=[[GameSpot]] |year=2002 |archivedate=29 September 2007 |accessdate=April 1, 2007 }}</ref>
===ဂီတ===
ဂျပန်တို့၏ ဂီတမှာ ရွေးချယ်စရာ များပြားပြီး အမျိုးမျိုး အစားစား ကွဲပြားခြားနားသည်။ ရိုးရာတူရိယာများဖြစ်သော ကိုတို ဟုခေါ်သော ဂျပန်ဒုံမင်း စသည်တို့ကို ၉ ရာစု နှင့် ၁၀ ရာစုနှစ်များကပင် စတင် အသုံးပြုခဲ့သည်။ နို ဂီတပဒေသာများနှင့် အတူ ယှဉ်တွဲတင်ဆက်လေ့ ရှိသော စကားပြောဂီတများမှာ ၁၄ ရာစုကတည်းကပင် ရှိခဲ့ပြီး လူကြိုက်များ၍ ရှားမိဆန် ဟုခေါ်သော ဂစ်တာနှင့် အလားသဏ္ဍန်တူသည့် တူရိယာနှင့် တွဲဖက်လေ့ရှိသော ကျေးလက်ရိုးရာ ဂီတများမှာ ၁၆ ရာစုမှပင် အစပျိုးခဲ့သည်။<ref>{{cite book|last=Malm|first=William P.|title=Traditional Japanese music and musical instruments|url=https://archive.org/details/traditionaljapan0000malm|year=2000|publisher=Kodansha International|isbn=978-4-7700-2395-7|pages=[https://archive.org/details/traditionaljapan0000malm/page/31 31]–45|edition=New}}</ref> ၁၉ ရာစုတွင် စတင်မိတ်ဆက်ခဲ့သော အနောက်တိုင်း ဂန္ထဝင် ဂီတမှာ ယခုအခါတွင် ဂျပန် ယဉ်ကျေးမှု၏ အရေးပါသော အစိတ်အပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့ပြီ ဖြစ်သည်။ ဂျပန်နန်းတော်၏ တူရိယာဝိုင်း၏ ဂါဂါကု ဂီတ သည် အချို့သော ၂၀ရာစု အနောက်တိုင်း ဂန္ထဝင် တေးရေးများ၏ အချို့သော သီချင်းများတွင် လွှမ်းမိုးမှု ရှိသည်ကို တွေ့ရသည်။<ref>See for example, [[Olivier Messiaen]], ''Sept haïkaï'' (1962), (''Olivier Messiaen: a research and information guide'', Routledge, 2008, By Vincent Perez Benitez, page 67) and (''Messiaen the Theologian'', Ashgate Publishing, Ltd., 2010, page 243-65, By Andrew Shenton)</ref>
ဂျပန်နိုင်ငံမှ ဂန္ထဝင် ဂီတဖန်တီးသူများတွင် နာမည်ကျော်ကြားသူများမှာ တိုရု တာကဲမိဆု နှင့် ရန်န်တာရိုး တာကီ တို့ ဖြစ်သည်။ စစ်ပြီးခေတ် ဂျပန်၏ လူကြိုက်များသော ဂီတများသည် အမေရိကန်နှင့် ဥရောပတို့၏ ဂီတရေစီးကြောင်းများမှ အကြီးအကျယ်လွှမ်းမိုးမှု ရှိပြီး ထိုမှတဆင့် ဂျေပေါ့ပ် ဂီတ သို့မဟုတ် ဂျပန်လူကြိုက်များဂီတ အမျိုးအစား ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့သည်။<ref>{{cite news |url=http://www.guardian.co.uk/music/2005/aug/21/popandrock3 |title= J-Pop History |work=The Observer | accessdate=April 1, 2007 | first=Chris | last=Campion | date=August 22, 2005 | location=London}}</ref> [[ကာရာအိုကေ]] သီဆိုခြင်းသည် ဂျပန်နိုင်ငံတွင် အနှံ့အပြား ကျင့်သုံးသော ယဉ်ကျေးမှု တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ အေဂျင်စီ၏ ၁၉၉၃ စစ်တမ်းအရ ဂျပန်အများစုမှာ နှစ်တစ်နှစ်အတွင် ကာရာအိုကေ သီဆိုချိန်သည် အခြားယဉ်ကျေးမှု ဓလေ့များဖြစ်သော အိကဲဘာနာ ခေါ် ပန်းအလှဆင်ခြင်းနှင့် လက်ဖက်ရည်ပွဲ ကျင်းပခြင်းတို့ထက် ပို၍ များကြောင်း တွေ့ရသည်။<ref>{{cite book|title=The worlds of Japanese popular culture: gender, shifting boundaries and global cultures|url=https://archive.org/details/worldsjapanesepo00mart|year=1998|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-0-521-63729-9|page=[https://archive.org/details/worldsjapanesepo00mart/page/n89 76]|edition=Repr.|editor=Martinez, D.P.}}</ref>
===စာပေ===
[[File:Genji emaki 01003 001.jpg|thumb| ၁၂ ရာစုမှ ဂျပန်အမျိုးသား ယဉ်ကျေးမှု အမွေအနှစ်တစ်ခု ဖြစ်သော ဂန်းဂျိပုံပြင်များလက်ရေးဖြင့် ရေးသားထားသောမူ]]
ဂျပန်နိုင်ငံ၏ အစောဆုံး စာပေများတွင် ကိုဂျိကိ မော်ကွန်းနှင့် နိဟွန်းရှိုးကိ မော်ကွန်းတို့ ပါဝင်သည့်အပြင် မန်းယိုးရှုဟုခေါ်သော ကဗျာညွန့်ပေါင်း များပါဝင်သည်။ ထိုစာပေများကို ၈ ရာစုက ဖန်တီးခဲ့ခြင်း ဖြစ်ပြီး တရုတ်အက္ခရာများဖြင့် ရေးသားထားသည်။<ref>{{cite book |title=Seeds in the Heart: Japanese Literature from Earliest Times to the Late Sixteenth Century |author=Keene, Donald |publisher=Columbia University Press |year=2000 |isbn=978-0-231-11441-7}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.meijigakuin.ac.jp/~ascj/2000/200015.htm |title=Asian Studies Conference, Japan (2000) |publisher=Meiji Gakuin University |accessdate=April 1, 2007 |archive-date=16 January 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130116015033/http://www.meijigakuin.ac.jp/~ascj/2000/200015.htm }}</ref> ဟဲအိအန်ခေတ်တွင် ဟိရာဂန နှင့် ခတ်တာခန အက္ခရာများ တီထွင်ဖန်တီးလာခဲ့သည်။ သစ်ခုတ်သမားပုံပြင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ အစောဆုံးပုံပြင်ဟု ဆိုနိုင်သည်။<ref name="ispmsu">{{cite web |url=http://isp.msu.edu/AsianStudies/wbwoa/eastasia/Japan/literature.html |archiveurl=https://web.archive.org/web/20071011065654/http://isp.msu.edu/AsianStudies/wbwoa/eastasia/Japan/literature.html |archivedate=October 11, 2007 |title= Windows on Asia—Literature : Antiquity to Middle Ages: Recent Past |publisher=Michigan State University |accessdate=December 28, 2007}}</ref> ဟဲအိအန် နန်းတွင်းဘဝကို ဆဲအိ ရှိုးနာဂွန်၏ ခေါင်းအုံးစာအုပ်တွင် မှတ်တမ်းတင်ထားခဲ့ပြီး မူရာဆာကိ ရှိကိဘု၏ ဂန်းဂျိ ပုံပြင်များမှာ ကမ္ဘာ့ပထမဆုံး ဝတ္တုဟုပင် အမြဲလိုလို ရည်ညွှန်းလေ့ ရှိကြသည်။
<ref>{{cite book|last=Totman|first=Conrad|title=A History of Japan ''(2nd ed.)''|year=2005|publisher=Blackwell|isbn=1-4051-2359-1|pages=126–127}}</ref><ref>{{Cite book|title=The Tale of Genji|editor=Royall, Tyler|publisher=[[Penguin Classics]]|year=2003|isbn=0-14-243714-X|pages=i–ii, xii}}</ref>
အဲဒိုခေတ်တွင် ချိုးနင်း ဟုခေါ်သော မြို့နေလူထုက စာပေဖတ်ရှုသူနှင့် ဖန်တီးသူများ အဖြစ် ဆာမူရိုင်း အထက်တန်းလွှာတို့ အား ကျော်တက်သွားခဲ့သည်။ ဆိုင်းကကု၏ စာပေများ လူကြိုက်များလာခြင်းက စာဖတ်သူ လူတန်းစားနှင့် စာရေးဆရာ လူတန်းစား ပြောင်းလဲလာမှုကို ဖော်ပြနေခဲ့ပြီး [[ဘရှိုး]] က ကိုကင်းရှု ကဗျာ ယဉ်ကျေးမှုကို သူ၏ ဟိုက္ကူ ကဗျာများဖြင့် ပြန်လည်အသက်သွင်းခဲ့ကာ ခရီးသွား ကဗျာမှတ်တမ်း အိုကုနော့ ဟိုဆိုမိချီကို ဖန်တီးခဲ့သည်။<ref>{{cite book |title=World Within Walls: Japanese Literature of the Pre-Modern Era, 1600–1867 |url=https://archive.org/details/worldwithinwalls0000keen_w7k3 |author=Keene, Donald |publisher=Columbia University Press |year=1999 |isbn=978-0-231-11467-7}}</ref> မေဂျီခေတ်တွင် ဂျပန်ရိုးရာ စာပေများ ယုတ်လျော့လာခဲ့ပြီး ဂျပန်စာပေများမှာ အနောက်တိုင်း လွှမ်းမိုးမှုများဖြင့် ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့သည်။ နဆုမဲ ဆိုဆဲကိ နှင့် မိုရိ အိုဂါအိတို့မှာ ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ပထမဆုံး ခေတ်သစ် ဝတ္ထုရေး ဆရာများ ဖြစ်ကြပြီး သူတို့နောက်တွင် ရူးနိုဆုကဲ အကုတာဂါဝါ၊ ဂျူးနိချိရို တာနိဇာကီ၊ ရူကီအို မီရှိမာတို့ ပေါ်ထွက်ခဲ့ကာ လတ်တလောတွင် [[ဟာရူကီ မူရာကာမီ]] တို့ ဖြစ်ကြသည်။ ဂျပန် စာရေးဆရာ ယာဆုနာရီ ကာဝါဘာတာ နှင့် ကင်ဇာဘူရို အိုအဲ တို့သည် စာပေဆိုင်ရာ နိုဘဲလ်ဆု တစ်ခုစီကို ရရှိခဲ့သည်။<ref name="ispmsu"/>
===အစားအသောက်များ===
[[File:Breakfast at Tamahan Ryokan, Kyoto.jpg|thumb|right|ရိုကန်ခေါ် အင်းတွင် တည်ခင်းသော နံနက်စာ]]
ဂျပန်တို့၏ အစားအသောက်များမှာ နေ့စဉ်စားသုံးနေကြဖြစ်သော ထမင်း သို့မဟုတ် ခေါက်ဆွဲကို ဟင်းရည် နှင့် အိုကာဇု ဟုခေါ်သော ငါးဖြင့် ချက်ထားသော ဟင်းတစ်မျိုး၊ ဟင်းသီးဟင်းရွက်၊ တို့ဖူးနှင့် အလားသဏ္ဍန်တူသောအရာများဖြင့် အရသာရှိစေရန် တွဲဖက်စားသုံးလေ့ ရှိကြသည်။ မျက်မှောက်ခေတ် အစောပိုင်းတွင် ဂျပန်တွင် ယခင်က ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် စားသုံးလေ့ မရှိကြသော အသားနီ ခေါ် အမဲသားကဲ့သို့သော အစားအစာများကို စတင် စားသုံးခဲ့ကြသည်။ ဂျပန်အစားအသောက်များသည် ရာသီအလိုက် အစားအစာများပေါ်တွင် အလေးပေးခြင်း<ref>[http://www.tjf.or.jp/eng/content/japaneseculture/pdf/ge09shun.pdf "A Day in the Life: Seasonal Foods"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130116212751/http://www.tjf.or.jp/eng/content/japaneseculture/pdf/ge09shun.pdf |date=16 January 2013 }}, The Japan Forum Newsletter No.September 14, 1999.</ref>၊ ပါဝင်သော ဟင်းခတ်များနှင့် ဟင်းပွဲပြင်ဆင်မှုတို့ကြောင့် ထင်ရှားသည်။ ဂျပန်အစားအသောက်များတွင် ဒေသအလိုက် အထူးပြု ချက်ပြုတ်မှုများ အမျိုးမျိုး အစားစား ရှိပြီး ရိုးရာချက်ပြုတ်နည်းများနှင့် ဒေသခံ ဟင်းခတ်များကို သုံးစွဲလေ့ ရှိကြသည်။ မီရှဲလင်း လမ်းညွှန်မှ ဂျပန်နိုင်ငံ အတွင်းရှိ စားသောက်ဆိုင်များကို ကြယ်ပွင့် အဆင့် သတ်မှတ်ချက်ပေးရာတွင် ဂျပန်စားသောက်ဆိုင်များ၏ ကြယ်ပွင့်ပေါင်းသည် အခြားတကမ္ဘာလုံးရှိ စားသောက်ဆိုင်များ အားလုံးပေါင်းခြင်းထက် ပိုများသည်ကို တွေ့ရသည်။<ref name=michelin20101124>{{cite web|title=「ミシュランガイド東京・横浜・鎌倉2011」を発行 三つ星が14軒、 二つ星が54軒、一つ星が198軒に|url=http://web-cache.stream.ne.jp/www09/michelin/guide/tokyo/|publisher=Michelin Japan|accessdate=February 7, 2011|date=November 24, 2010|language=Japanese|archive-date=29 November 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20101129012353/http://web-cache.stream.ne.jp/www09/michelin/guide/tokyo/|url-status=dead}}</ref>
===အားကစား===
[[File:Sumo ceremony.jpg|thumb|ဆူမို နပန်းသမားများ ကွင်းတွင်းသို့ ဝင်ရောက်ပွဲတွင် ဒိုင်လူကြီးအား ဝိုင်းရံနေသည်ကို တွေ့ရပုံ]]
ဆူမို နပန်း သတ်ခြင်း သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ အမျိုးသား အားကစားနည်း ဖြစ်သည်။<ref>{{cite web |url=http://www.pbs.org/independentlens/sumoeastandwest/sumo.html |title=Sumo: East and West |publisher=[[PBS]] |accessdate=March 10, 2007 |archivedate=30 September 2007 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20070930041547/http://www.pbs.org/independentlens/sumoeastandwest/sumo.html }}</ref> ဂျပန် ကိုယ်ခံပညာများ ဖြစ်သော [[ဂျူဒို]]၊ [[ကရာတေး]] နှင့် ကန်ဒိုတို့ကို လူအများအပြား ကစားကြပြီး နိုင်ငံတဝှမ်းရှိ ပရိသတ် အများအပြား ကြည့်ရှုအားပေးကြသည်။ မေဂျီ ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေးခေတ်အပြီးတွင် အနောက်တိုင်း အားကစားနည်းများကို ဂျပန်တွင် စတင်မိတ်ဆက်ခဲ့ပြီး ပညာရေးစနစ်အတွင်း ပျံ့နှံ့သွားခဲ့သည်။<ref>{{cite web |url=http://www.uk.emb-japan.go.jp/en/facts/culture_dailylife.html#sports |archiveurl=https://web.archive.org/web/20070317192109/http://www.uk.emb-japan.go.jp/en/facts/culture_dailylife.html#sports |archivedate=March 17, 2007|title=Culture and Daily Life |publisher=Embassy of Japan in the UK |accessdate=March 27, 2007}}</ref> ဂျပန်နိုင်ငံသည် ၁၉၆၄တွင် နွေရာသီ အိုလံပစ် အားကစားပွဲကို အိမ်ရှင် အဖြစ်လက်ခံကျင်းပ ခဲ့သည်။ ဂျပန်သည် ဆောင်းရာသီ အိုလံပစ်ကို နှစ်ကြိမ်တိုင် အိမ်ရှင် အဖြစ် လက်ခံကျင်းပခဲ့ပြီး ၁၉၇၂ ခုနှစ်တွင် ဆပ်ပိုရို၊ ၁၉၉၈တွင် နာဂါနို တို့၌ ကျင်းပခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။<ref>{{cite web|title=Olympic History in Japan|url=http://www.joc.or.jp/english/historyjapan/history_japan_bid.html|publisher=Japanese Olympic Committee|accessdate=January 7, 2011}}</ref> ၂၀၂၀ ခုနှစ်တွင် တိုကျိုသည် နွေရာသီ အိုလံပစ် အားကစားပွဲကို အိမ်ရှင် အဖြစ် လက်ခံကျင်းပမည် ဖြစ်ပြီး အာရှမြို့တော်များတွင် အိုလံပစ် ကစားပွဲ နှစ်ကြိမ်တိုင် လက်ခံကျင်းပသော ပထမဆုံး မြို့တော် ဖြစ်လာပေလိမ့်မည်။<ref>[http://www.olympic.org/news/ioc-selects-tokyo-as-host-of-2020-summer-olympic-games/208784 IOC selects Tokyo as host of 2020 Summer Olympic Games]</ref> ဂျပန်နိုင်ငံသည် ရပ်ဂ်ဘီ ယူနီယံ ကစားနည်းတွင် အအောင်မြင်ဆုံးသော အာရှနိုင်ငံ ဖြစ်ပြီး အာရှ ငါးနိုင်ငံပြိုင်ပွဲကို စံချိန်တင် ၆ ကြိမ်တိုင် အနိုင်ရခဲ့ကာ အသစ်ဖွဲ့စည်းသော အိုင်အာရ်ဘီ ပစိဖိတ်နိုင်ငံများ ဖလားကို ၂၀၁၁ တွင် ရရှိခဲ့သည်။ ဂျပန်သည် ၂၀၁၉တွင် အိုင်အာရ်ဘီ ရပ်ဂ်ဘီ ကမ္ဘာ့ဖလားကို အိမ်ရှင် အဖြစ် လက်ခံ ကျင်းပမည် ဖြစ်သည်။<ref>{{cite web|url=http://www.rugbyworldcup.com/rugbyworldcup2019/news/newsid=2069327.html#japan+reaches+rest+asia|title=rugbyworldcup.com|accessdate=November 1, 2013|archivedate=17 December 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131217224929/http://www.rugbyworldcup.com/rugbyworldcup2019/news/newsid%3D2069327.html#japan+reaches+rest+asia}}</ref>
ဘေ့စ်ဘောလ် ကစားနည်းသည် ယခုလက်ရှိတွင် ဂျပန်၌ အားပေးသူ အများဆုံး အားကစားနည်း ဖြစ်သည်။ ဂျပန်၏ ထိပ်တန်း ပရော်ဖက်ရှင်နယ် လိဂ် ဖြစ်သော နိပွန် ပရော်ဖက်ရှင်နယ် ဘေ့စ်ဘောလ် ကို ၁၉၃၆ တွင် စတင် တည်ထောင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite book |author=Nagata, Yoichi; Holway, John B. |editor=Palmer, Pete |title=Total Baseball |edition=4th |year=1995 |publisher=Viking Press |page=547 |chapter=Japanese Baseball}}</ref> ၁၉၉၂ ခုနှစ် ဂျပန် ပရော်ဖက်ရှင်နယ် ဘောလုံးလိဂ်ကို တည်ထောင်ပြီးနောက်တွင် ဘောလုံး ကစားနည်းကို အားပေးသူ များပြားလာခဲ့သည်။<ref>{{cite web |url=http://www.tjf.or.jp/takarabako/PDF/TB09_JCN.pdf |title= Soccer as a Popular Sport: Putting Down Roots in Japan |publisher= The Japan Forum | accessdate=April 1, 2007}}</ref> ဂျပန်သည် ၁၉၈၁ ခုနှစ်တွင် တိုက်ကြီးများ ဖလား ဘောလုံးပြိုင်ပွဲကို ကျင်းပခဲ့ရာ နေရာဖြစ်ပြီး ၂၀၀၄ ခုနှစ်တွင် ဖီဖာ ကမ္ဘာ့ဖလားကို တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံ နှင့် အတူ အိမ်ရှင် အဖြစ် လက်ခံ ကျင်းပခဲ့သည်။<ref>{{cite web|title=Previous FIFA World Cups|url=http://www.fifa.com/worldcup/archive/edition=4395/index.html|publisher=[[FIFA]]|accessdate=January 7, 2011|archivedate=2 November 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131102150338/http://www.fifa.com/worldcup/archive/edition=4395/index.html}}</ref> ဂျပန်သည် အာရှတွင် အအောင်မြင်ဆုံး ဘောလုံးအသင်းများတွင် တစ်သင်း အပါအဝင် ဖြစ်ပြီး အာရှဖလားကို လေးကြိမ်တိုင် ဆွတ်ခူးရရှိခဲ့သည်။<ref>{{cite web|title=Team Japan|url=http://www.afcasiancup.com/team/en/Japan|publisher=Asian Football Confederation|accessdate=March 2, 2014|archivedate=25 January 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160125085954/http://www.afcasiancup.com/team/en/Japan}}</ref> ထို့အတူ မကြာသေးမီက ၂၀၁၁ ဖီဖာ ကမ္ဘာ့အမျိုးသမီး ဘောလုံးပြိုင်ပွဲတွင် ဂျပန်မှ ဖလားရရှိခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=http://www.fifa.com/womensworldcup/matches/round=255989/match=300144437/summary.html|title=Japan edge USA for maiden title|date=July 17, 2011|work=[[FIFA]]|accessdate=July 17, 2011|archivedate=12 January 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160112083228/http://www.fifa.com/womensworldcup/matches/round=255989/match=300144437/summary.html}}</ref> ဂေါက်သီးကစားခြင်းမှာလည်း ဂျပန်တွင် လူကြိုက်များသော ကစားနည်း ဖြစ်သည်။<ref>{{cite web |url=http://metropolis.co.jp/tokyo/604/sports.asp |title= Japanese Golf Gets Friendly |publisher=''[[Metropolis (English magazine in Japan)|Metropolis]]'' |first=Fred |last=Varcoe|accessdate=April 1, 2007|archiveurl = https://web.archive.org/web/20070926215517/http://metropolis.co.jp/tokyo/604/sports.asp |archivedate = September 26, 2007}}</ref> ထို့အတူ ကားပြိုင်ပွဲများ ဖြစ်သော စူပါ ဂျီတီ နှင့် ဖော်မြူလာ နိပွန် တို့မှာလည်း လူကြိုက်များသည်။<ref>{{cite web |url=http://metropolis.co.jp/tokyo/623/sports.asp |title= Japanese Omnibus: Sports |work=Metropolis |first=Len|last=Clarke|accessdate=April 1, 2007|archiveurl = https://web.archive.org/web/20070926215524/http://metropolis.co.jp/tokyo/623/sports.asp |archivedate = September 26, 2007}}</ref> ဂျပန်သည် အမေရိကန် အင်န်ဘီအေ ဘတ်စကက်ဘော လိဂ်တွင် ကစားသော ကစားသမား ယူတာ တာဘုဆဲကို မွေးထုတ်ပေးနိုင်ခဲ့သည်။<ref name=consulteny>{{cite news|url=http://www.ny.us.emb-japan.go.jp/en/c/vol_12-4/title_04.html|archiveurl=https://web.archive.org/web/20101203204908/http://www.ny.us.emb-japan.go.jp/en/c/vol_12-4/title_04.html|archivedate=December 3, 2010|title=Hoop Dreams – Yuta Tabuse, "The Jordan of Japan"|publisher=Consulate General of Japan in New York|date= December 2004 – January 2005|accessdate=January 19, 2009}}</ref>
အစားအသောက်
==ကိုးကား==
{{reflist|2}}
== အခြားဖတ်ရန် ==
* [[ထွက်နေအလံ]]
* [[မဟာဂျပန်စကြာဝတ္တိ]]
{{အာရှတိုက်ရှိ နိုင်ငံများ}}
[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံ]]
[[ကဏ္ဍ:အာရှတိုက်ရှိ နိုင်ငံများ]]
[[ကဏ္ဍ:ကျွန်းနိုင်ငံများ]]
[[ကဏ္ဍ:ကုလသမဂ္ဂ အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများ]]
[[ကဏ္ဍ:အရှေ့အာရှရှိ နိုင်ငံများ]]
[[ကဏ္ဍ:အရှေ့မြောက်အာရှရှိ နိုင်ငံများ]]
pzrpsi8gmrhd9l1u2axn21qjojrzwsg
ဂျိုးဇတ် စတာလင်
0
4723
1034192
828823
2026-05-27T10:26:59Z
~2026-31432-96
143327
1034192
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox လူ
| အမည် = ဂျိုးဇတ်စတာလင်
| ပုံ =StalinCropped1943.jpg
| caption = စတာလင် (၁၉၄၃)
| အမည်ရင်း = ဂျိုးဇတ်စတာလင် (Ioseb Besarionis dze Jughashvili )
| အမည်ကွဲ = သံမဏိလူသား
| မွေးရက် = ၁၈၇၈၊ ၁၈၊ ဒီဇင်ဘာ
| ဌာနေ =
| သေရက် = ၁၉၅၃၊ မတ်၊ ၅
| နိုင်ငံသား = ဆိုဗီယက်နိုင်ငံ
| လူမျိုး =ဂျော်ဂျီယံ
| ပညာ =Tbilisi Theological Academy and Seminary, [[ဂျော်ဂျီယာနိုင်ငံ]]
| လုပ်ငန်း = ဆိုဗီယက် ရုရှ၏ အာဏာရှင် တစ်ဦး၊ဆိုဗီယက် ကွန်မြူနစ်ပါတီဝင်
| မွေးဖွားရာ =Gori, [[ဂျော်ဂျီယာနိုင်ငံ]]
| အမည်မရည် =
| အရပ် =
| အလေး =
| ကြင်ဖော် = Ekaterina Svanidze (၁၉၀၆–၁၉၀၇),
Nadezhda Alliluyeva (၁၉၁၉–၁၉၂၃)
| တွဲဖက် =
| သားသမီး = Yakov Dzhugashvili, Vasily Dzhugashvili, Svetlana Alliluyeva
| မိဘ =
| လက်မှတ် = Stalin Signature.svg
| ဝက်ဘ်ဆိုက် =
|ကွယ်လွန်သည့်နေရာ=[[မော်စကိုမြို့]], [[ရုရှားနိုင်ငံ]]}}
'''ဂျိုးဇတ်စတာလင်''' (Joseph Stalin) သည် ရုရှားနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်ဟောင်း တစ်ဦးဖြစ်သည်။ အမည်ရင်းမှ '''အီရိုဆစ် ပစ်ဆီယိုနိုဗစ် ဇုဂရှ်ပ်လ်''' ဖြစ်ပြီး [[ကော့ကေးရှပ်တောင်တန်း]]များပေါ်ရှိ ယခင်[[ရုရှအင်ပါယာ]]၏ ပြည်နယ်တစ်ခုဖြစ်သည့် ဂျော်ဂျီယာ (ယနေ့[[ဂျော်ဂျီယာ]]နိုင်ငံ) ရှိ လယ်သမား ဇနီးမောင်နှံတို့မှ ၁၈၇၉ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်္ဘာလ ၂၁ ရက်နေ့တွင် ဖွားမြင်သည်။ တော်လှန်ရေးလုပ်ငန်း များကို လုပ်ကိုင်ဆောင်ရွက်သောအခါ၌ စတာလင်ဟူသော အမည်သို့ ပြောင်းခဲ့လေသည်။ စတာလင်ဟူသော ဝေါဟာရ၏ အဓိပ္ပာယ်မှာ '''သံမဏိ''' ဖြစ်သည်။ ဂျော်ဂျီယာသားအဖြစ် နောက်မှ ရုရှားဘာသာစကားကို သင်ယူရသဖြင့် သူ၏ရုရှားစကားတွင် ဂျော်ဂျီယာသံဝဲသည်မှာ အလွန်သိသာသည်ဟုဆိုသည်။ ဆိုဗီယက်ပြည်ထောင်စုကို (၂၅) နှစ်မျှ အုပ်စိုးသွားပြီး ကမ်းကုန်အောင်ရက်စက်သူ၊ အလွန်အမင်းကြမ်းကြုပ်သူ အစရှိသဖြင့် နာမည်ဆိုးရှိသမျှ သမိုင်းတွင်သည်အထိ ကျော်ဇောလေသည်။ အမှန်တကယ်တွင်လည်း လူပေါင်းသန်းနှင့်ချီကာ သတ်ဖြတ်ခဲ့သည်ဟုလည်း ဆိုသည်။ တစ်ဖက်တွင်လည်း ဆိုဗီယက်ပြည်ထောင်စု၏ တန်ခိုးဩဇာကို တိုးမြှင့်ပေးခဲ့သူ၊ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်း နာဇီဂျာမနီတို့ကို အနိုင်ရသူအဖြစ်လည်း ထင်ရှားပါသေးသည်။
ငယ်စဉ်က အလွန်ဆင်းရဲခဲ့သည်ဟု သိရသည်။ ဖခင် ဖိနပ်ချုပ်သမားမှာ အရက်အလွန်အကျွံသောက်ပြီး သားဖြစ်သူကိုလည်း နှိပ်စက်သည်။ ထိုအရက်သမားဖခင်ကွယ်လွန်ချိန်တွင် အသက် ၁၁နှစ်သာရှိသေးသည့် အီရိုဆစ် ကျန်ရစ်သည်။ သားဖြစ်သူအား ဘုန်းကြီး လုပ်စေလိုသော မိခင်၏ဆန္ဒအရ စတာလင်သည် ၉ နှစ်သားအရွယ်၌ ကျမ်းစာ သင်ကျောင်းသို့ ဝင်ရောက် ပညာသင်ကြားလေသည်။ ထိုကျောင်း၌ပညာဆုံးခန်း တိုင်၍ ၁၅ နှစ်အရွယ် ရောက်လျှင် ဂျော်ဂျီယာပြည်နယ်၏ မြို့တော်ဖြစ်သော [[တစ်ဖလစ်မြို့]]ရှိ သာသနာ့ ဝန်ထမ်းဆိုင်ရာ ကျောင်းသို့သွားရောက်ကာ ကျမ်းစာများကို ဆက်လက်ဆည်းပူးသည်။
၁၈၉၉ အသက် ၁၉ နှစ်အရွယ်တွင် နိုင်ငံရေးအဖွဲ့အစည်းတစ်ခု ဖြစ်သော ရုရှဆိုရှယ်ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီသို့ ဝင်ရောက်ခဲ့သဖြင့် ဖောက်ပြန်သည့်အယူဝါဒများကို ဖြန့်ချိသည် ဟူသော စွပ်စွဲချက်ဖြင့် တစ်နှစ်အကြာတွင် သာသနာ့ဝန်ထမ်းကျောင်းမှ ထုတ်ပယ်ခြင်း ခံရလေသည်။ ထို့နောက် စတာလင်သည် တစ်ဖလစ်မြို့ ၌ပင် စာရေးအလုပ်ကို ဝင်ရောက်လုပ်ကိုင်ရင်း၊ ဇာဘုရင် တော်လှန်ရေးလုပ်ငန်းများကို လျှို့ဝှက်လုပ်ကိုင်နေစဉ် ဘုရင့်အစိုးရသည် စတာလင်အား ၁၉ဝ၁-ခုနှစ်၊ အလုပ်သမားများ ဆန္ဒပြပွဲတွင် ပါဝင်သည်ဟု ဖမ်းဆီးကာ [[ဆိုက်ဗီးရီးယား]]သို့ နယ်နှင်လိုက်လေသည်။ ၁၉ဝ၄-ခုနှစ်မှ ၁၉၁၇-ခုနှစ်များအတွင်း စတာလင်သည် ဆိုက်ဗေးရီးယားမှ လေးကြိမ်တိုင်တိုင် ထွက်ပြေး လွတ်မြောက်ခဲ့သော်လည်း နောက်ဆုံး၌ အဖမ်းခံရသည်ချည်း ဖြစ်၏။
[[File:stalin2.jpg| thumb | စတာလင် နှင့် မိုလိုတော့ဖ်]]
၁၉ဝ၃ ခုနှစ်တွင် [[ဗော်လရှီဗစ်]] နှင့် [[မင်ရှီဗစ်]] ဟူ၍ ရုရှဆိုရှယ် ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ နှစ်ခြမ်းကွဲသွားသောအခါ စတာလင်သည် လီနင်ဦးစီးသော ဗော်လရှီဗစ်အဖွဲ့သို့ လိုက်ပါခဲ့သည်။ ဆိုက်ဗီးရီးယားမှ မကြာခဏ ထွက်ပြေး လွတ်မြောက်ခိုက်အတွင်း စတာလင်သည် ဗော်လရှီဗစ်တို့၏ ပြည်သူ့ တော်လှန်ရေး လုပ်ငန်းများကို စွမ်းစွမ်းတမံ ဆောင်ရွက်လေ၏။ နိုင်ငံရေးသမားအနေဖြင့် (၆) ကြိမ်တိုင်တိုင်ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရပြီး သံမဏိလူသား ဟူသော အမည်ပြောင်ကိုပါ ရရှိခဲ့သည်။ ထိုအတောအတွင်း စတာလင်သည် ၁၉ဝ၅-ခုနှစ်တွင် [[ဖင်လန်နိုင်ငံ]]၌ ကျင်းပသော ဗော်လရှီဗစ် ညီလာခံသို့ ကော်ကေးဆပ်နယ် ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် တက်ရောက်ခဲ့ရသဖြင့် ခေါင်းဆောင်ကြီး လီနင်နှင့် စတင်တွေ့ရှိခဲ့၍ ၁၉၁၂ ခုနှစ်တွင် ဗော်လရှီဗစ်တို့၏ ဗဟိုအမှုဆောင်တစ်ဦး ဖြစ်လာသည်။ နောင်အခါ၌ ဆိုဗီယက် ရုရှအစိုးရ၏ အာဘော် ဖြစ်လာမည့် ပရာဗဒါ သတင်းစာ၏ စာတည်း အဖြစ်ဖြင့်လည်း ဝင်ရောက်လုပ်ကိုင်ခဲ့သေးသည်။
== အာဏာရယူခြင်း ==
၁၉၁၇-ခုနှစ်တွင် ဇာဘုရင် အရေးနိမ့်၍ ရုရှတော်လှန်ရေးသမားများဖြစ်သော ဗော်လရှီဗစ်တို့ အာဏာရလာသောအခါ စတာလင်သည် လီနင်ဦးစီးသော ဆိုဗီယက် အစိုးရအဖွဲ့သစ်တွင် လူမျိုးစုရေးရာ ဝန်ကြီး ဖြစ်လာသည်။ ရှေ့ဆုံးမှဦးဆောင်သူ မဟုတ်သော်လည်း နောက်ပိုင်းကာလများတွင် အလွန်တက်ကြွစွာ လှုပ်ရှားလာသည်။ ဘုရင်စနစ်ကို ဆက်လက်ထားရှိလိုသော ရုရှဖြူများသည် ဗော်လရှီဗစ်တို့၏ ဆိုဗီယက်အစိုးရကို ပုန်ကန်လေရာ စတာလင်သည် ဆိုဗီယက် အစိုးရဘက်မှ ရွပ်ရွပ်ချွံချွံ ခုခံတိုက်ခိုက်သဖြင့် ထင်ရှားလာကာ တော်လှန်ရေး စစ်ဦးစီးအဖွဲ့ဝင်တစ်ဦး ဖြစ်လာလေ၏။ သို့ဖြင့် ၁၉၂၂-ခုနှစ်တွင် ကွန်မြူနစ်ပါတီ၏ အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ် ဖြစ်လာသည်။ ထို့ကြောင့် ဩဇာကြီးသူဖြစ်လာသည်နှင့်အညီ နောင်တွင် ပြိုင်ဘက်ကင်းအာဏာရှင်ဘဝကို တက်နိုင်ရန် ခြေလှမ်းတစ်ရပ်ဖြစ်လာသည်။
'''လီနင်'''မကွယ်လွန်မှီကပင် စတာလင်ကို မနှစ်မြို့ကြောင်း အထင်အရှားပြခဲ့ပြီး ရာထူးမှထုတ်ပယ်ရန်လည်း စိတ်ကူးရှိခဲ့သည်။ မိမိအားဆက်ခံရန်အတွက်
'''[[လီယွန် ထရော့စကီး]]''' ကိုလိုလားသည်။ သို့သော် ၁၉၂၄-ခုနှစ်တွင် လီနင်ကွယ်လွန်သည်နှင့် ထိုအချက်များမှာ စတာလင်၏ မထီမဲ့မြင်ပြုခြင်းခံရတော့သည်။ ပါတီအာဏာကိုလည်း အတွင်းပိုင်းမှ အရာရောက်သည့် '''[[လက်ဖ်ကာ မိနက်ဖ်]]'''၊ '''[[ဂရီဂိုရီ ဇိနောဖစ်ဗ်]]''' တို့နှင့် ပူးပေါင်းပြီး သုံးဦးကော်မတီဖွဲ့ကာ ချုပ်ကိုင်ထားသည်။ နောက်အချိန်တိုအတွင်း ထရော်စကီနှင့် သူ၏နောက်လိုက်များကို ဖယ်ရှားပြီးနောက် မိနက်ဖ်နှင့် ဇိနော်ဖစ်ဗ် တို့ကိုပါ နှိပ်ကွက်သည်။ စတာလင်သည် ထိုရာထူးကို မိမိဆက်ခံနိုင်ရေးအတွက် လီနင်မကွယ်လွန်မီက ရရှိလိုက်သော ကွန်မြူနစ်ပါတီ အထွေထွေ အတွင်းရေးမှူးချုပ် ရာထူးကို လက်ဝယ်ထားလျက် လီယွန်ထရော့စကီအား လီနင်ဝါဒသွေဖည်ရေးသမား ဟု ကျေညာကာ ကွန်မြူနစ်ပါတီမှ၎င်း၊ အစိုးရအဖွဲ့မှ၎င်း ထုတ်နုတ်၍ နိုင်ငံခြားသို့ နှင်လိုက်လေသည်။ ထိုသို့ ပါတီတွင်း လူကြိုက်များသူများနှင့် နောက်လိုက်များကို ရှင်းလင်းပြီးနောက်တွင် စတာလင်သည် မိမိစိတ်တိုင်းကျ လမ်းစဉ်များကို ချမှတ်အုပ်ချုပ်သည်။ ထိုမှမကြာမှီပင် ပါတီတွင်းမှ မိမိကိုထောက်ခံသူ လက်ယာယိမ်းများအား ခြေမှုန်းပြန်သည်။ ဤသို့ဆိုလျှင် ၁၉၃၄-ခုနှစ်မှစကာ စတာလင်တစ်ယောက် ဆိုဗီယက်ပြည်ထောင်စု၏ တစ်ဦးတည်းသော အာဏာရှင်ဖြစ်လာတော့သည်။
== အုပ်စိုးသူဘဝ ==
ထို့နောက် စတာလင်သည် သူ၏ အစိုးရအဖွဲ့အား အတိုက်အခံပြု၍ ယှဉ်ပြိုင်သူများနှင့် သူ့အစိုးရအဖွဲ့၏ ဩဇာကို မညောင်းသူတို့အား ဖယ်ရှားရန် လျှို့ဝှက်ရဲအဖွဲ့များ ဖွဲ့စည်းခဲ့လေသည်။ သို့နှင့်ပင် ရုရှနိုင်ငံ၏ အာဏာရှင် ခေါင်းဆောင် ကြီးဟု အများက အသိအမှတ်ပြုလာကြရလေသည်။ အာဏာရသည်နှင့် မိမိနှင့် သဘောထားမညီသူများကို နိုင်ငံတဝန်း ပိုက်စိတ်တိုက်ရှာဖွေပြီး သတ်ဖြတ်သုတ်သင်တော့သည်။ အကြမ်းအားဖြင့် သုံးသည့်နည်းမှာ ရုတ်တရက်ဝင်ရောက် သာ့ဗ် မှာ ပထမဆုံး သုတ်သင်ခံရသူဖြစ်လာသည်(၁၉၃၄ ဒီဇင်ဘာ ၁)။ ထို့နောက် ထိုကိစ္စကိုပင် အကြောင်းပြကာ သုတ်သင်မှုပေါင်း မရေမတွက်နိုင်အောင် ဆက်လက်ပြုလုပ်သည်။ သို့ဖြင့် ၁၉၄၀ အရောက်တွင် ၁၉၁၇တော်လှန်ရေးနှင့် ၁၉၃၄ပါတီကွန်ဂရက်တွင် ပါဝင်ခဲ့သည့် ပါတီတွင်း ကျော်ကြားသူများမှာ မကျန်တော့ဟုပြောရလောက်အောင် ဖမ်းဆီး အပြစ်ပေး၊သုတ်သင်ခံခဲ့ရပြီဖြစ်သည်။ လျှို့ဝှက်ပုလိပ်များ၊ထောက်လှမ်းရေးများကို အသုံးပြုပြီး မည်သည့်အကြောင်းပြချက်မျှ မပေးပဲ ဖမ်းဆီးခြင်း၊ နှိပ်စက်ခြင်း၊ [[ဆိုက်ဗေးရီးယား]]သို့ နယ်နှင်ခြင်း၊ သတ်ဖြတ်ခြင်း အစရှိသည်တို့ကို သွက်လက်စွာအသုံးပြုသည်။ ခေါင်းဆောင်ပိုင်းမှလူများကို သုတ်သင်ရာတွင် ပြည်သူတို့ရှေ့တွင် ပါတီနှင့် တော်လှန်ရေးဦးတည်ချက်များကို သစ္စာဖောက်သည်ဟု ကိုယ်တိုင်ဝန်ခံစေပြီး သေဒဏ်စီရင်သည်။ ဝေဖန်ခြင်း နှင့် ကဲ့ရဲ့ပြောဆိုခြင်းကို နည်းနည်းလေးမှ သီးခံခြင်းမရှိပေ။ သို့ဖြင့် ၁၉၄၀မှစကာ အစိုးရ၏လက်တံများသည် လူထုအလွှာအသီးသီးထဲသို့ ပျံနှံဝင်ရောက်ပြီးဖြစ်ကာ အများဆန္ဒဆိုသည်မှာလည်း ဆိတ်သုဉ်းရတော့သည်။
== စီးပွားရေးတည်ဆောက်မှု ==
စတာလင်သည် ရုရှားနိုင်ငံ ခေါင်းဆောင်ကြီးအဖြစ် အာဏာရ လာသောအခါ မိမိတိုင်းပြည်ကို စိုက်ပျိုးရေး နိုင်ငံမှ စက်မှု လက်မှု နိုင်ငံအဖြစ်သို့ ပြုပြင်ပြောင်းလဲရန် ငါးနှစ်စီမံကိန်း တစ်ရပ်ကို ရေးဆွဲလေသည်။ စတာလင်က လီနင်၏ စီးပွားရေးမူဝါဒ (အန်အီးပီး) ကိုဆန့်ကျင်လျက် ပိုမိုမြန်ဆန်သော စက်မှုထွန်းကားခြင်းနှင့် စီးပွားရေးအား ဗဟိုထိန်းချုပ်ခြင်းတို့ကိုတွန်းအားပေးသည်။ ယင်းစီမံကိန်းကို အကောင် အထည်ဖော်ရာ၌ နှောင့်နှေး ကြန့်ကြာစေသော ကွန်မြူနစ် စည်းမျဉ်းအချို့ကို ပြုပြင်သည်။ ရုရှနိုင်ငံ၌ ရေအားသုံး လျှပ်စစ်ဓာတ် အားပေး စခန်းများ၊ စက်ရုံကြီးများ အများအပြား ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်မှာ စတာလင်၏ ငါးနှစ်စီမံကိန်း ဆောင်ရွက်ချက်များပင် ဖြစ်၏။
စီးပွားရေးပုံဖော်ပုံမှာ စိုက်ပျိုးရေးကို အမိန့်ပေးသည့် အသီးအနှံကိုသာ စုပေါင်းစိုက်ပျိုးစေသည့် စီမံကိန်းစနစ်ဖြစ်သည်။ တောင်သူလယ်သမားများ အတွက်အလွန်မှ အဆင်မပြေဖြစ်ရကား အငတ်ဘေးကြောင့်သော်လည်းကောင်း၊ အမိန့်မနာခံခြင်းကြောင့် နယ်နှင်ဒဏ်၊ သေဒဏ်ပေးခြင်း တို့ကြောင့် လည်းကောင်း လူ့အသက် သန်းနှင့်ချီဆုံးရှုံးပြီးမှ ထိုစီမံကိန်းစနစ် အောင်မြင်သည်ဟု ဆိုသည်။
စက်မှုကဏ္ဌတွင်လည်း အထက်ပါအတိုင်း စီမံကိန်းများချမှတ်ကာ နှစ်တိုငါးနှစ်စီမံကိန်းများဖြင့် တွန်းအားပေးသည်။ ရေတိုအတွင်း အလျင်အမြန်ဖြစ်ထွန်းသော်လည်း ညံ့ကွက်၊ဟာကွက်များမနည်းသည်မှာ ထင်ရှားလှသည်။ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ကြောင့် အမြောက်အမြားဆုံးရှုံးသော်လည်း ထိုစီမံကိန်းမူဝါဒကြောင့် စစ်ပြီးကာလတွင် အချိန်တိုအတွင်း ကမ္ဘာ့ဒုတိယအကြီးဆုံး စက်မှုနိုင်ငံအဖြစ်ရောက်လာသည်။ သို့သော်သူမရှိသည်နောက်ပိုင်း စစ်အေးကာလတစ်လျှောက်လုံးတွင် စီမံကိန်းစနစ်၏ အားနည်းချက်များကြောင့် ဆိုဗီယက်ပြည်ထောင်စု၏ စီးပွားရေးမှာ အလွန်ကျပ်တည်းလာခဲ့ရသည်။
သို့သော် ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ကြီး ဖြစ်ပွား လာသဖြင့် ယင်းစီမံကိန်းများ၏ လုပ်ငန်းစဉ်များကို ရပ်ဆိုင်းခဲ့ ရသည်။
== ဒုတိယကမ္ဘာစစ်၊စစ်အေး နှင့် စတာလင် ==
ဒုတိယ ကမ္ဘာစစ်ကြီး ဖြစ်ပွားစ ၁၉၃၉ ခုနှစ်၊ စက်တင် ဘာလတွင် စတာလင်သည် ဂျာမနီအာဏာရှင်ဟစ်တလာနှင့် မကျူးကျော်ရေး စာချုပ် ချုပ်ဆိုလေသည်။ နှစ်ပတ်အကြာတွင် ဟစ်တလာက ပိုလန်အနောက်ပိုင်းကို ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်သလို မရှေးမနှောင်းတွင် စတာလင်၏ ဆိုဗီယက်တပ်များက [[ပိုလန်]]အရှေ့ခြမ်းကို သိမ်းယူသည်။ ထိုနောက်ပိုင်းတွင် လတ်ဗီးယား၊ လစ်သူယေးနီးယား နှင့် အက်စတိုးနီးယား တို့ကို ဆက်တိုက်သိမ်းယူပြီး ထိုနိုင်ငံငယ်လေးများကလည်း လက်နက်ချကြသဖြင့် ဆိုဗီယက်ပြည်ထောင်စုဝင် ပြည်နယ်များ ဖြစ်ရသည်။ ရိုမေးနီးယားကို ခြိမ်းခြောက်အညံ့ခံစေပြီး ဖင်လန်မှာ အညံ့မခံသဖြင့် တိုက်ယူသည်။ ထိုသို့တိုက်ရသည့် အကြောင်းပြချက်မှာ နာဇီဂျာမနီရန်မှ ကာကွယ်ရန်ဟု ဆိုသော်လည်း စစ်ပြီးသော် ထိုနိုင်ငံများကို ပြန်လည် လက်မလွတ်တော့ပဲ ဆက်လက်အုပ်ချုပ်သည်။
ဂျာမန်တို့၏ ပရိယာယ်ကို ကောင်းစွာ ရိပ်စားမိသော စတာလင်သည် ရုရှ နိုင်ငံ ကာကွယ်ရေးအတွက် အစွမ်းကုန် ကြိုတင်ပြင်ဆင်မှုများ ပြုလေသည်။ ၁၉၄၁ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၂၂ ရက်နေ့တွင် ဂျာမန်တပ်များ ရုရှနိုင်ငံကို ရုတ်တရက် ဝင်တိုက်သောအခါ စတာလင် သည် ရုရှနိုင်ငံ၏ စစ်သေနာပတိချုပ်အဖြစ်ဖြင့် ဂျာမန်တို့အား ဝံ့ဝံ့စားစား ခုခံခဲ့လေသည်။ ထိုကဲ့သို့ ဂျာမန်တို့၏ ထိုးစစ်ကို အလူးအလဲ ခုခံနေရခိုက် စတာလင်သည် ရုရှနိုင်ငံ၏ဝန်ကြီးချုပ် အဖြစ်ဖြင့်လည်းကောင်း၊ ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီး အဖြစ်ဖြင့်လည်းကောင်း၊ ကွန်မြူနစ်ပါတီ အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ် အဖြစ်ဖြင့်လည်းကောင်း၊ ကြီးလေးသော တာဝန်ဝတ္တရားများကို ပူးတွဲထမ်းဆောင်၍၊ ရုရှ နိုင်ငံအား ဂျာမန်တို့လက်မှ ကယ်တင်ခဲ့သည်သာမက၊ ဂျာမနီ အရှေ့ပိုင်းကိုပင်လျှင် သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့လေသည်။ ထိုကြောင့် ၁၉၄၃ ခုနှစ်တွင် မာရှယ်စစ်သူကြီး အဆင့်အတန်းကို ရရှိခဲ့ လေသည်။
စစ်အပြီး အရှေ့ဥရောပ နိုင်ငံများတွင် ရုရှားတပ်များ ချထားခဲ့သည့် အခြေခံဖြင့် ကွန်မြူနစ်အစိုးရများကို တည်ထောင်ပေးသည်။ သို့ဖြင့် [[စစ်အေးတိုက်ပွဲ]]ပေါ်ပေါက်လာရပြီး အမေရိကန်ဦးဆောင်သည့် အနောက်ခြမ်းနှင့် ဆိုဗီယက်ဦးဆောင်သည့် အရှေ့ခြမ်းတို့ နှစ်ပေါင်း ၄၀ကျော်မျှ အားပြိုင်ကြတော့သည်။ ထိုစစ်အေးကာလအတွင်း တစ်ဖက်နှင့်တစ်ဖက် အဏုမြူလက်နက်များဖြင့် အပြန်အလှန် ခြိမ်းခြောက်ကြပြီး လူသားမျိုးနွယ်တစ်ခုလုံး အတွက် စိုးရွံဖွယ်ရာများကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။
[[File:Stalin Roosevelt Churchill at Tehran cph.3c35324.jpg|right | thumb | စတာလင်၊ ရုစဗဲ့ နှင့် ချာချီ]]
ဆိုဗီယက်တပ်များမရှိသည့် ယူဂိုစလားဗီးယားပြည်ထောင်စုတွင် ကွန်မြူနစ်အစိုးရပေါ်ပေါက်သော်လည်း စတာလင်၏ ဩဇာမခံသည့်အတွက် အခြားဥရောပကွန်မြူနစ်နိုင်ငံများတွင် ထိုနည်းတူဖြစ်မည်ကို ကာကွယ်သည့်အနေဖြင့် ဖြုတ်၊ထုတ်၊သတ် လမ်းစဉ်ကိုကျင့်သုံးပြန်သည်။ သို့ဖြင့် စစ်အေးကာလများအတွင်း ဆိုဗီယက်ထောက်လှမ်းရေးအဖွဲ့ [[ကေဂျီဘီ]] မှာလည်း နာမည်ကျော်လာသည်။
ဒုတိယ ကမ္ဘာစစ်ကြီး ပြီးသွားသောအခါ စတာလင်သည် ရုရှနိုင်ငံ ပြန်လည်ထူထောင်ရေးအတွက် စတုတ္ထအကြိမ်မြောက် ငါးနှစ်စီမံကိန်းများကို ဆက်လက်လုပ်ကိုင်သွားခဲ့သည်။
== ဘဝနိဂုံး နှင့်နောက်ဆက်တွဲ ==
၁၉၅၃ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁ ရက်နေ့တွင် တစ်ညလုံး ညစာစား၍ ရုပ်ရှင်ကြည့်ခဲ့ပြီးနောက် မနက်စောစောအချိန်တွင် သူ့၏နေအိမ်ထဲသို့ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီး လက်ဗရင်တီ၊ ဂျောဂျီမာလင်ကော့၊ နီကိုလိုင်ဘူဂါနင်နှင့် နီကီတာကရူရှက်တို့နှင့်အတူ သူ ရောက်ရှိလာသည်။ မိုးလင်းချိန်၌ သူ၏အခန်းထဲမှ စတာလင်ထွက်မလာချေ။ သူ၏အစောင့်များက သူအိပ်ယာထနေကျအချိန်၌ သူ အိပ်ယာမထသည်ကို တွေ့သောအခါ ထူးဆန်းနေမိသည်။ စတာလင်ကိုတစ်နေ့လုံး အနှောက်အယှက်မပေးရန် အမိန့်ပေးထားသည်။ ည ၁၀ နာရီလောက်တွင် ကွန်ဆီဗိုဒုတိယဦးစီးမှူးပီတာလောဇဂါး က စတာလင် ကို ညဝတ်ဘောင်းဘီနှင့်စွပ်ကျယ်အကျီဝတ်ပြီးအဝတ်အစားများသေးစိုရွှဲလျက် သူ့ခုတင်ဘေးကကြမ်းပြင်တွင် ပက်လက်လန်လဲကျနေသည်ကို တွေ့မြင်ခဲ့သည်။
၁၉၅၃ ဇန်နဝါရီလတွင် ဆရာဝန်များအား ဆိုဗီယက်အစိုးရအရာရှိကြီးများကို သေကြောင်းကြံသည် ဟူသောစွပ်စွဲချက်ဖြင့် အစုလိုက်အပြုံလိုက်ဖမ်းစေသည်။ သို့ဖြင့် အများက အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုမျိုးပြန်ကြုံရတော့မည့်အရေးကြောင့် စိတ်ချောက်ချားနေရစဉ် ၅၊မတ် တွင် ကရင်မလင်မှ အသက် ၇၃နှစ်အရွယ်ရှိ အာဏာရှင်ကြီး စတာလင် ကွယ်လွန်လေသည်။ အလောင်းကို [[လီနင်]]နည်းတူ [[ရင်ပြင်နီ]]တွင် ဆေးစီရင်ပြီး အများကြည့်ရှုခွင့်ပေးခဲ့သေးသော်လည်း နောက်ပိုင်းတွင် ဆိုဗီယက်အာဏာရှင်ဖြစ်လာသည့် [[ခရူးရှော့ဗ် နီကီတာ|နီကီတာ ခရူးရှော့ဗ်]]က အလောင်းကို ထုတ်ယူပြီး လူထုရှေ့မှောက်တွင် ကြိမ်ဖြင့် ရိုက်ကာ အရှက်ခွဲရှုံ့ချခဲ့သည်။
[[File:01.Lenin and Stalin.jpg|right | thumb | လီနင်၏ အလောင်းနှင့် ယှဉ်ကာတွေ့ရသည့် စတာလင်၏ အလောင်း]]
== မိသားစု ==
၁၉၀၄တွင်လက်ထပ်သည့် ပထမဇနီးမှာ နှစ်နှစ်အကြာတွင် အဆုတ်ရောဂါဖြင့် လွန်ပြီး '''ဂျကော့''' အမည်ရှိ သားတစ်ယောက် ကျန်ခဲ့သည်။ သို့သော်ထိုသားမှာလည်း ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်း ဆိုဗီယက်တပ်တွင် တာဝန်ထမ်းရာမှ ဂျာမနီတို့ ဖမ်းဆီးခြင်းခံရသည်။ ဂျာမနီက အကျဉ်းသားဖြင်းလဲလှယ်ရန် တောင်းဆိုသော်လည်း စတာလင်က လက်မခံသဖြင့် ဂျကော့ တစ်ယောက် ဂျာမနီအကျဉ်းစခန်းအတွင်း ကွယ်လွန်ရှာသည်။
၁၉၁၉ ဒုတိယအကြိမ်အိမ်ထောင်ပြုပြီး ၁၉၃၂အရောက်တွင် ထိုဒုတိယဇနီး ကိုယ့်ကိုယ်ကို သေကြောင်းကြံပြီးသေသည်။ သားတစ်ယောက်၊သမီးတစ်ယောက် ကျန်ရစ်သည်။ သားမှ ဆိုဗီယက်လေတပ်တွင် အမှုထမ်းသည်။ အရက်အလွန်အကျွံသောက်ပြီး ၁၉၆၂တွင် သေသည်။ သမီးဖြစ်သူ ဆဗက်လာနာမှာ ၁၉၆၇တွင် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု သို့ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်ခဲ့သည်။ <ref>ကျော်စွာ၁၀၀-[[ဒေါက်တာသန်းထွန်း]]</ref>
၁၉၄၇ ခုနှစ်တွင် စတာလင်သည် စစ်သူကြီးရာထူးကို စွန့်လွတ်၍ ရုရှနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ်ဖြင့် ဆောင်ရွက်ယင်း ၁၉၅၃ ခုနှစ် မတ်လ ၅ ရက်နေ့တွင် ကွယ်လွန်လေသည်။<ref>မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၃)</ref>
== ရည်ညွှန်းကိုးကား ==
{{reflist}}
[[Category:ဆိုဗီယက်နှင့်ရုရှား နိုင်ငံရေးခေါင်းဆောင်များ]]
[[Category:စစ်အေးတိုက်ပွဲ]]
mr7uis1z7j8g26a6y2d4ljtjxpphhda
1034193
1034192
2026-05-27T10:35:14Z
~2026-31432-96
143327
1034193
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox လူ
| အမည် = ဂျိုးဇတ်စတာလင်
| ပုံ =StalinCropped1943.jpg
| caption = စတာလင် (၁၉၄၃)
| အမည်ရင်း = ဂျိုးဇတ်စတာလင် (Ioseb Besarionis dze Jughashvili)
| အမည်ကွဲ = သံမဏိလူသား
| မွေးရက် = ၁၈၇၈၊ ၁၈၊ ဒီဇင်ဘာ
| ဌာနေ =
| သေရက် = ၁၉၅၃၊ မတ်၊ ၅
| နိုင်ငံသား = ဆိုဗီယက်နိုင်ငံ
| လူမျိုး =ဂျော်ဂျီယံ
| ပညာ =Tbilisi Theological Academy and Seminary, [[ဂျော်ဂျီယာနိုင်ငံ]]
| လုပ်ငန်း = ဆိုဗီယက် ရုရှ၏ အာဏာရှင် တစ်ဦး၊ဆိုဗီယက် ကွန်မြူနစ်ပါတီဝင်
| မွေးဖွားရာ =Gori, [[ဂျော်ဂျီယာနိုင်ငံ]]
| အမည်မရည် =
| အရပ် =
| အလေး =
| ကြင်ဖော် = Ekaterina Svanidze (၁၉၀၆–၁၉၀၇),
Nadezhda Alliluyeva (၁၉၁၉–၁၉၂၃)
| တွဲဖက် =
| သားသမီး = Yakov Dzhugashvili, Vasily Dzhugashvili, Svetlana Alliluyeva
| မိဘ =
| လက်မှတ် = Stalin Signature.svg
| ဝက်ဘ်ဆိုက် =
|ကွယ်လွန်သည့်နေရာ=[[မော်စကိုမြို့]], [[ရုရှားနိုင်ငံ]]}}
'''ဂျိုးဇတ်စတာလင်''' (Joseph Stalin) သည် ရုရှားနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်ဟောင်း တစ်ဦးဖြစ်သည်။ အမည်ရင်းမှ '''အီရိုဆစ် ပစ်ဆီယိုနိုဗစ် ဇုဂရှ်ပ်လ်''' ဖြစ်ပြီး [[ကော့ကေးရှပ်တောင်တန်း]]များပေါ်ရှိ ယခင်[[ရုရှအင်ပါယာ]]၏ ပြည်နယ်တစ်ခုဖြစ်သည့် ဂျော်ဂျီယာ (ယနေ့[[ဂျော်ဂျီယာ]]နိုင်ငံ) ရှိ လယ်သမား ဇနီးမောင်နှံတို့မှ ၁၈၇၉ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်္ဘာလ ၂၁ ရက်နေ့တွင် ဖွားမြင်သည်။ တော်လှန်ရေးလုပ်ငန်း များကို လုပ်ကိုင်ဆောင်ရွက်သောအခါ၌ စတာလင်ဟူသော အမည်သို့ ပြောင်းခဲ့လေသည်။ စတာလင်ဟူသော ဝေါဟာရ၏ အဓိပ္ပာယ်မှာ '''သံမဏိ''' ဖြစ်သည်။ ဂျော်ဂျီယာသားအဖြစ် နောက်မှ ရုရှားဘာသာစကားကို သင်ယူရသဖြင့် သူ၏ရုရှားစကားတွင် ဂျော်ဂျီယာသံဝဲသည်မှာ အလွန်သိသာသည်ဟုဆိုသည်။ ဆိုဗီယက်ပြည်ထောင်စုကို (၂၅) နှစ်မျှ အုပ်စိုးသွားပြီး ကမ်းကုန်အောင်ရက်စက်သူ၊ အလွန်အမင်းကြမ်းကြုပ်သူ အစရှိသဖြင့် နာမည်ဆိုးရှိသမျှ သမိုင်းတွင်သည်အထိ ကျော်ဇောလေသည်။ အမှန်တကယ်တွင်လည်း လူပေါင်းသန်းနှင့်ချီကာ သတ်ဖြတ်ခဲ့သည်ဟုလည်း ဆိုသည်။ တစ်ဖက်တွင်လည်း ဆိုဗီယက်ပြည်ထောင်စု၏ တန်ခိုးဩဇာကို တိုးမြှင့်ပေးခဲ့သူ၊ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်း နာဇီဂျာမနီတို့ကို အနိုင်ရသူအဖြစ်လည်း ထင်ရှားပါသေးသည်။
ငယ်စဉ်က အလွန်ဆင်းရဲခဲ့သည်ဟု သိရသည်။ ဖခင် ဖိနပ်ချုပ်သမားမှာ အရက်အလွန်အကျွံသောက်ပြီး သားဖြစ်သူကိုလည်း နှိပ်စက်သည်။ ထိုအရက်သမားဖခင်ကွယ်လွန်ချိန်တွင် အသက် ၁၁နှစ်သာရှိသေးသည့် အီရိုဆစ် ကျန်ရစ်သည်။ သားဖြစ်သူအား ဘုန်းကြီး လုပ်စေလိုသော မိခင်၏ဆန္ဒအရ စတာလင်သည် ၉ နှစ်သားအရွယ်၌ ကျမ်းစာ သင်ကျောင်းသို့ ဝင်ရောက် ပညာသင်ကြားလေသည်။ ထိုကျောင်း၌ပညာဆုံးခန်း တိုင်၍ ၁၅ နှစ်အရွယ် ရောက်လျှင် ဂျော်ဂျီယာပြည်နယ်၏ မြို့တော်ဖြစ်သော [[တစ်ဖလစ်မြို့]]ရှိ သာသနာ့ ဝန်ထမ်းဆိုင်ရာ ကျောင်းသို့သွားရောက်ကာ ကျမ်းစာများကို ဆက်လက်ဆည်းပူးသည်။
၁၈၉၉ အသက် ၁၉ နှစ်အရွယ်တွင် နိုင်ငံရေးအဖွဲ့အစည်းတစ်ခု ဖြစ်သော ရုရှဆိုရှယ်ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီသို့ ဝင်ရောက်ခဲ့သဖြင့် ဖောက်ပြန်သည့်အယူဝါဒများကို ဖြန့်ချိသည် ဟူသော စွပ်စွဲချက်ဖြင့် တစ်နှစ်အကြာတွင် သာသနာ့ဝန်ထမ်းကျောင်းမှ ထုတ်ပယ်ခြင်း ခံရလေသည်။ ထို့နောက် စတာလင်သည် တစ်ဖလစ်မြို့ ၌ပင် စာရေးအလုပ်ကို ဝင်ရောက်လုပ်ကိုင်ရင်း၊ ဇာဘုရင် တော်လှန်ရေးလုပ်ငန်းများကို လျှို့ဝှက်လုပ်ကိုင်နေစဉ် ဘုရင့်အစိုးရသည် စတာလင်အား ၁၉ဝ၁-ခုနှစ်၊ အလုပ်သမားများ ဆန္ဒပြပွဲတွင် ပါဝင်သည်ဟု ဖမ်းဆီးကာ [[ဆိုက်ဗီးရီးယား]]သို့ နယ်နှင်လိုက်လေသည်။ ၁၉ဝ၄-ခုနှစ်မှ ၁၉၁၇-ခုနှစ်များအတွင်း စတာလင်သည် ဆိုက်ဗေးရီးယားမှ လေးကြိမ်တိုင်တိုင် ထွက်ပြေး လွတ်မြောက်ခဲ့သော်လည်း နောက်ဆုံး၌ အဖမ်းခံရသည်ချည်း ဖြစ်၏။
[[File:stalin2.jpg| thumb | စတာလင် နှင့် မိုလိုတော့ဖ်]]
၁၉ဝ၃ ခုနှစ်တွင် [[ဗော်လရှီဗစ်]] နှင့် [[မင်ရှီဗစ်]] ဟူ၍ ရုရှဆိုရှယ် ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ နှစ်ခြမ်းကွဲသွားသောအခါ စတာလင်သည် လီနင်ဦးစီးသော ဗော်လရှီဗစ်အဖွဲ့သို့ လိုက်ပါခဲ့သည်။ ဆိုက်ဗီးရီးယားမှ မကြာခဏ ထွက်ပြေး လွတ်မြောက်ခိုက်အတွင်း စတာလင်သည် ဗော်လရှီဗစ်တို့၏ ပြည်သူ့ တော်လှန်ရေး လုပ်ငန်းများကို စွမ်းစွမ်းတမံ ဆောင်ရွက်လေ၏။ နိုင်ငံရေးသမားအနေဖြင့် (၆) ကြိမ်တိုင်တိုင်ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရပြီး သံမဏိလူသား ဟူသော အမည်ပြောင်ကိုပါ ရရှိခဲ့သည်။ ထိုအတောအတွင်း စတာလင်သည် ၁၉ဝ၅-ခုနှစ်တွင် [[ဖင်လန်နိုင်ငံ]]၌ ကျင်းပသော ဗော်လရှီဗစ် ညီလာခံသို့ ကော်ကေးဆပ်နယ် ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် တက်ရောက်ခဲ့ရသဖြင့် ခေါင်းဆောင်ကြီး လီနင်နှင့် စတင်တွေ့ရှိခဲ့၍ ၁၉၁၂ ခုနှစ်တွင် ဗော်လရှီဗစ်တို့၏ ဗဟိုအမှုဆောင်တစ်ဦး ဖြစ်လာသည်။ နောင်အခါ၌ ဆိုဗီယက် ရုရှအစိုးရ၏ အာဘော် ဖြစ်လာမည့် ပရာဗဒါ သတင်းစာ၏ စာတည်း အဖြစ်ဖြင့်လည်း ဝင်ရောက်လုပ်ကိုင်ခဲ့သေးသည်။
== အာဏာရယူခြင်း ==
၁၉၁၇-ခုနှစ်တွင် ဇာဘုရင် အရေးနိမ့်၍ ရုရှတော်လှန်ရေးသမားများဖြစ်သော ဗော်လရှီဗစ်တို့ အာဏာရလာသောအခါ စတာလင်သည် လီနင်ဦးစီးသော ဆိုဗီယက် အစိုးရအဖွဲ့သစ်တွင် လူမျိုးစုရေးရာ ဝန်ကြီး ဖြစ်လာသည်။ ရှေ့ဆုံးမှဦးဆောင်သူ မဟုတ်သော်လည်း နောက်ပိုင်းကာလများတွင် အလွန်တက်ကြွစွာ လှုပ်ရှားလာသည်။ ဘုရင်စနစ်ကို ဆက်လက်ထားရှိလိုသော ရုရှဖြူများသည် ဗော်လရှီဗစ်တို့၏ ဆိုဗီယက်အစိုးရကို ပုန်ကန်လေရာ စတာလင်သည် ဆိုဗီယက် အစိုးရဘက်မှ ရွပ်ရွပ်ချွံချွံ ခုခံတိုက်ခိုက်သဖြင့် ထင်ရှားလာကာ တော်လှန်ရေး စစ်ဦးစီးအဖွဲ့ဝင်တစ်ဦး ဖြစ်လာလေ၏။ သို့ဖြင့် ၁၉၂၂-ခုနှစ်တွင် ကွန်မြူနစ်ပါတီ၏ အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ် ဖြစ်လာသည်။ ထို့ကြောင့် ဩဇာကြီးသူဖြစ်လာသည်နှင့်အညီ နောင်တွင် ပြိုင်ဘက်ကင်းအာဏာရှင်ဘဝကို တက်နိုင်ရန် ခြေလှမ်းတစ်ရပ်ဖြစ်လာသည်။
'''လီနင်'''မကွယ်လွန်မှီကပင် စတာလင်ကို မနှစ်မြို့ကြောင်း အထင်အရှားပြခဲ့ပြီး ရာထူးမှထုတ်ပယ်ရန်လည်း စိတ်ကူးရှိခဲ့သည်။ မိမိအားဆက်ခံရန်အတွက်
'''[[လီယွန် ထရော့စကီး]]''' ကိုလိုလားသည်။ သို့သော် ၁၉၂၄-ခုနှစ်တွင် လီနင်ကွယ်လွန်သည်နှင့် ထိုအချက်များမှာ စတာလင်၏ မထီမဲ့မြင်ပြုခြင်းခံရတော့သည်။ ပါတီအာဏာကိုလည်း အတွင်းပိုင်းမှ အရာရောက်သည့် '''[[လက်ဖ်ကာ မိနက်ဖ်]]'''၊ '''[[ဂရီဂိုရီ ဇိနောဖစ်ဗ်]]''' တို့နှင့် ပူးပေါင်းပြီး သုံးဦးကော်မတီဖွဲ့ကာ ချုပ်ကိုင်ထားသည်။ နောက်အချိန်တိုအတွင်း ထရော်စကီနှင့် သူ၏နောက်လိုက်များကို ဖယ်ရှားပြီးနောက် မိနက်ဖ်နှင့် ဇိနော်ဖစ်ဗ် တို့ကိုပါ နှိပ်ကွက်သည်။ စတာလင်သည် ထိုရာထူးကို မိမိဆက်ခံနိုင်ရေးအတွက် လီနင်မကွယ်လွန်မီက ရရှိလိုက်သော ကွန်မြူနစ်ပါတီ အထွေထွေ အတွင်းရေးမှူးချုပ် ရာထူးကို လက်ဝယ်ထားလျက် လီယွန်ထရော့စကီအား လီနင်ဝါဒသွေဖည်ရေးသမား ဟု ကျေညာကာ ကွန်မြူနစ်ပါတီမှ၎င်း၊ အစိုးရအဖွဲ့မှ၎င်း ထုတ်နုတ်၍ နိုင်ငံခြားသို့ နှင်လိုက်လေသည်။ ထိုသို့ ပါတီတွင်း လူကြိုက်များသူများနှင့် နောက်လိုက်များကို ရှင်းလင်းပြီးနောက်တွင် စတာလင်သည် မိမိစိတ်တိုင်းကျ လမ်းစဉ်များကို ချမှတ်အုပ်ချုပ်သည်။ ထိုမှမကြာမှီပင် ပါတီတွင်းမှ မိမိကိုထောက်ခံသူ လက်ယာယိမ်းများအား ခြေမှုန်းပြန်သည်။ ဤသို့ဆိုလျှင် ၁၉၃၄-ခုနှစ်မှစကာ စတာလင်တစ်ယောက် ဆိုဗီယက်ပြည်ထောင်စု၏ တစ်ဦးတည်းသော အာဏာရှင်ဖြစ်လာတော့သည်။
== အုပ်စိုးသူဘဝ ==
ထို့နောက် စတာလင်သည် သူ၏ အစိုးရအဖွဲ့အား အတိုက်အခံပြု၍ ယှဉ်ပြိုင်သူများနှင့် သူ့အစိုးရအဖွဲ့၏ ဩဇာကို မညောင်းသူတို့အား ဖယ်ရှားရန် လျှို့ဝှက်ရဲအဖွဲ့များ ဖွဲ့စည်းခဲ့လေသည်။ သို့နှင့်ပင် ရုရှနိုင်ငံ၏ အာဏာရှင် ခေါင်းဆောင် ကြီးဟု အများက အသိအမှတ်ပြုလာကြရလေသည်။ အာဏာရသည်နှင့် မိမိနှင့် သဘောထားမညီသူများကို နိုင်ငံတဝန်း ပိုက်စိတ်တိုက်ရှာဖွေပြီး သတ်ဖြတ်သုတ်သင်တော့သည်။ အကြမ်းအားဖြင့် သုံးသည့်နည်းမှာ ရုတ်တရက်ဝင်ရောက် သာ့ဗ် မှာ ပထမဆုံး သုတ်သင်ခံရသူဖြစ်လာသည်(၁၉၃၄ ဒီဇင်ဘာ ၁)။ ထို့နောက် ထိုကိစ္စကိုပင် အကြောင်းပြကာ သုတ်သင်မှုပေါင်း မရေမတွက်နိုင်အောင် ဆက်လက်ပြုလုပ်သည်။ သို့ဖြင့် ၁၉၄၀ အရောက်တွင် ၁၉၁၇တော်လှန်ရေးနှင့် ၁၉၃၄ပါတီကွန်ဂရက်တွင် ပါဝင်ခဲ့သည့် ပါတီတွင်း ကျော်ကြားသူများမှာ မကျန်တော့ဟုပြောရလောက်အောင် ဖမ်းဆီး အပြစ်ပေး၊သုတ်သင်ခံခဲ့ရပြီဖြစ်သည်။ လျှို့ဝှက်ပုလိပ်များ၊ထောက်လှမ်းရေးများကို အသုံးပြုပြီး မည်သည့်အကြောင်းပြချက်မျှ မပေးပဲ ဖမ်းဆီးခြင်း၊ နှိပ်စက်ခြင်း၊ [[ဆိုက်ဗေးရီးယား]]သို့ နယ်နှင်ခြင်း၊ သတ်ဖြတ်ခြင်း အစရှိသည်တို့ကို သွက်လက်စွာအသုံးပြုသည်။ ခေါင်းဆောင်ပိုင်းမှလူများကို သုတ်သင်ရာတွင် ပြည်သူတို့ရှေ့တွင် ပါတီနှင့် တော်လှန်ရေးဦးတည်ချက်များကို သစ္စာဖောက်သည်ဟု ကိုယ်တိုင်ဝန်ခံစေပြီး သေဒဏ်စီရင်သည်။ ဝေဖန်ခြင်း နှင့် ကဲ့ရဲ့ပြောဆိုခြင်းကို နည်းနည်းလေးမှ သီးခံခြင်းမရှိပေ။ သို့ဖြင့် ၁၉၄၀မှစကာ အစိုးရ၏လက်တံများသည် လူထုအလွှာအသီးသီးထဲသို့ ပျံနှံဝင်ရောက်ပြီးဖြစ်ကာ အများဆန္ဒဆိုသည်မှာလည်း ဆိတ်သုဉ်းရတော့သည်။
== စီးပွားရေးတည်ဆောက်မှု ==
စတာလင်သည် ရုရှားနိုင်ငံ ခေါင်းဆောင်ကြီးအဖြစ် အာဏာရ လာသောအခါ မိမိတိုင်းပြည်ကို စိုက်ပျိုးရေး နိုင်ငံမှ စက်မှု လက်မှု နိုင်ငံအဖြစ်သို့ ပြုပြင်ပြောင်းလဲရန် ငါးနှစ်စီမံကိန်း တစ်ရပ်ကို ရေးဆွဲလေသည်။ စတာလင်က လီနင်၏ စီးပွားရေးမူဝါဒ (အန်အီးပီး) ကိုဆန့်ကျင်လျက် ပိုမိုမြန်ဆန်သော စက်မှုထွန်းကားခြင်းနှင့် စီးပွားရေးအား ဗဟိုထိန်းချုပ်ခြင်းတို့ကိုတွန်းအားပေးသည်။ ယင်းစီမံကိန်းကို အကောင် အထည်ဖော်ရာ၌ နှောင့်နှေး ကြန့်ကြာစေသော ကွန်မြူနစ် စည်းမျဉ်းအချို့ကို ပြုပြင်သည်။ ရုရှနိုင်ငံ၌ ရေအားသုံး လျှပ်စစ်ဓာတ် အားပေး စခန်းများ၊ စက်ရုံကြီးများ အများအပြား ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်မှာ စတာလင်၏ ငါးနှစ်စီမံကိန်း ဆောင်ရွက်ချက်များပင် ဖြစ်၏။
စီးပွားရေးပုံဖော်ပုံမှာ စိုက်ပျိုးရေးကို အမိန့်ပေးသည့် အသီးအနှံကိုသာ စုပေါင်းစိုက်ပျိုးစေသည့် စီမံကိန်းစနစ်ဖြစ်သည်။ တောင်သူလယ်သမားများ အတွက်အလွန်မှ အဆင်မပြေဖြစ်ရကား အငတ်ဘေးကြောင့်သော်လည်းကောင်း၊ အမိန့်မနာခံခြင်းကြောင့် နယ်နှင်ဒဏ်၊ သေဒဏ်ပေးခြင်း တို့ကြောင့် လည်းကောင်း လူ့အသက် သန်းနှင့်ချီဆုံးရှုံးပြီးမှ ထိုစီမံကိန်းစနစ် အောင်မြင်သည်ဟု ဆိုသည်။
စက်မှုကဏ္ဌတွင်လည်း အထက်ပါအတိုင်း စီမံကိန်းများချမှတ်ကာ နှစ်တိုငါးနှစ်စီမံကိန်းများဖြင့် တွန်းအားပေးသည်။ ရေတိုအတွင်း အလျင်အမြန်ဖြစ်ထွန်းသော်လည်း ညံ့ကွက်၊ဟာကွက်များမနည်းသည်မှာ ထင်ရှားလှသည်။ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ကြောင့် အမြောက်အမြားဆုံးရှုံးသော်လည်း ထိုစီမံကိန်းမူဝါဒကြောင့် စစ်ပြီးကာလတွင် အချိန်တိုအတွင်း ကမ္ဘာ့ဒုတိယအကြီးဆုံး စက်မှုနိုင်ငံအဖြစ်ရောက်လာသည်။ သို့သော်သူမရှိသည်နောက်ပိုင်း စစ်အေးကာလတစ်လျှောက်လုံးတွင် စီမံကိန်းစနစ်၏ အားနည်းချက်များကြောင့် ဆိုဗီယက်ပြည်ထောင်စု၏ စီးပွားရေးမှာ အလွန်ကျပ်တည်းလာခဲ့ရသည်။
သို့သော် ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ကြီး ဖြစ်ပွား လာသဖြင့် ယင်းစီမံကိန်းများ၏ လုပ်ငန်းစဉ်များကို ရပ်ဆိုင်းခဲ့ ရသည်။
== ဒုတိယကမ္ဘာစစ်၊စစ်အေး နှင့် စတာလင် ==
ဒုတိယ ကမ္ဘာစစ်ကြီး ဖြစ်ပွားစ ၁၉၃၉ ခုနှစ်၊ စက်တင် ဘာလတွင် စတာလင်သည် ဂျာမနီအာဏာရှင်ဟစ်တလာနှင့် မကျူးကျော်ရေး စာချုပ် ချုပ်ဆိုလေသည်။ နှစ်ပတ်အကြာတွင် ဟစ်တလာက ပိုလန်အနောက်ပိုင်းကို ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်သလို မရှေးမနှောင်းတွင် စတာလင်၏ ဆိုဗီယက်တပ်များက [[ပိုလန်]]အရှေ့ခြမ်းကို သိမ်းယူသည်။ ထိုနောက်ပိုင်းတွင် လတ်ဗီးယား၊ လစ်သူယေးနီးယား နှင့် အက်စတိုးနီးယား တို့ကို ဆက်တိုက်သိမ်းယူပြီး ထိုနိုင်ငံငယ်လေးများကလည်း လက်နက်ချကြသဖြင့် ဆိုဗီယက်ပြည်ထောင်စုဝင် ပြည်နယ်များ ဖြစ်ရသည်။ ရိုမေးနီးယားကို ခြိမ်းခြောက်အညံ့ခံစေပြီး ဖင်လန်မှာ အညံ့မခံသဖြင့် တိုက်ယူသည်။ ထိုသို့တိုက်ရသည့် အကြောင်းပြချက်မှာ နာဇီဂျာမနီရန်မှ ကာကွယ်ရန်ဟု ဆိုသော်လည်း စစ်ပြီးသော် ထိုနိုင်ငံများကို ပြန်လည် လက်မလွတ်တော့ပဲ ဆက်လက်အုပ်ချုပ်သည်။
ဂျာမန်တို့၏ ပရိယာယ်ကို ကောင်းစွာ ရိပ်စားမိသော စတာလင်သည် ရုရှ နိုင်ငံ ကာကွယ်ရေးအတွက် အစွမ်းကုန် ကြိုတင်ပြင်ဆင်မှုများ ပြုလေသည်။ ၁၉၄၁ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၂၂ ရက်နေ့တွင် ဂျာမန်တပ်များ ရုရှနိုင်ငံကို ရုတ်တရက် ဝင်တိုက်သောအခါ စတာလင် သည် ရုရှနိုင်ငံ၏ စစ်သေနာပတိချုပ်အဖြစ်ဖြင့် ဂျာမန်တို့အား ဝံ့ဝံ့စားစား ခုခံခဲ့လေသည်။ ထိုကဲ့သို့ ဂျာမန်တို့၏ ထိုးစစ်ကို အလူးအလဲ ခုခံနေရခိုက် စတာလင်သည် ရုရှနိုင်ငံ၏ဝန်ကြီးချုပ် အဖြစ်ဖြင့်လည်းကောင်း၊ ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီး အဖြစ်ဖြင့်လည်းကောင်း၊ ကွန်မြူနစ်ပါတီ အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ် အဖြစ်ဖြင့်လည်းကောင်း၊ ကြီးလေးသော တာဝန်ဝတ္တရားများကို ပူးတွဲထမ်းဆောင်၍၊ ရုရှ နိုင်ငံအား ဂျာမန်တို့လက်မှ ကယ်တင်ခဲ့သည်သာမက၊ ဂျာမနီ အရှေ့ပိုင်းကိုပင်လျှင် သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့လေသည်။ ထိုကြောင့် ၁၉၄၃ ခုနှစ်တွင် မာရှယ်စစ်သူကြီး အဆင့်အတန်းကို ရရှိခဲ့ လေသည်။
စစ်အပြီး အရှေ့ဥရောပ နိုင်ငံများတွင် ရုရှားတပ်များ ချထားခဲ့သည့် အခြေခံဖြင့် ကွန်မြူနစ်အစိုးရများကို တည်ထောင်ပေးသည်။ သို့ဖြင့် [[စစ်အေးတိုက်ပွဲ]]ပေါ်ပေါက်လာရပြီး အမေရိကန်ဦးဆောင်သည့် အနောက်ခြမ်းနှင့် ဆိုဗီယက်ဦးဆောင်သည့် အရှေ့ခြမ်းတို့ နှစ်ပေါင်း ၄၀ကျော်မျှ အားပြိုင်ကြတော့သည်။ ထိုစစ်အေးကာလအတွင်း တစ်ဖက်နှင့်တစ်ဖက် အဏုမြူလက်နက်များဖြင့် အပြန်အလှန် ခြိမ်းခြောက်ကြပြီး လူသားမျိုးနွယ်တစ်ခုလုံး အတွက် စိုးရွံဖွယ်ရာများကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။
[[File:Stalin Roosevelt Churchill at Tehran cph.3c35324.jpg|right | thumb | စတာလင်၊ ရုစဗဲ့ နှင့် ချာချီ]]
ဆိုဗီယက်တပ်များမရှိသည့် ယူဂိုစလားဗီးယားပြည်ထောင်စုတွင် ကွန်မြူနစ်အစိုးရပေါ်ပေါက်သော်လည်း စတာလင်၏ ဩဇာမခံသည့်အတွက် အခြားဥရောပကွန်မြူနစ်နိုင်ငံများတွင် ထိုနည်းတူဖြစ်မည်ကို ကာကွယ်သည့်အနေဖြင့် ဖြုတ်၊ထုတ်၊သတ် လမ်းစဉ်ကိုကျင့်သုံးပြန်သည်။ သို့ဖြင့် စစ်အေးကာလများအတွင်း ဆိုဗီယက်ထောက်လှမ်းရေးအဖွဲ့ [[ကေဂျီဘီ]] မှာလည်း နာမည်ကျော်လာသည်။
ဒုတိယ ကမ္ဘာစစ်ကြီး ပြီးသွားသောအခါ စတာလင်သည် ရုရှနိုင်ငံ ပြန်လည်ထူထောင်ရေးအတွက် စတုတ္ထအကြိမ်မြောက် ငါးနှစ်စီမံကိန်းများကို ဆက်လက်လုပ်ကိုင်သွားခဲ့သည်။
== ဘဝနိဂုံး နှင့်နောက်ဆက်တွဲ ==
၁၉၅၃ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁ ရက်နေ့တွင် တစ်ညလုံး ညစာစား၍ ရုပ်ရှင်ကြည့်ခဲ့ပြီးနောက် မနက်စောစောအချိန်တွင် သူ့၏နေအိမ်ထဲသို့ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီး လက်ဗရင်တီ၊ ဂျောဂျီမာလင်ကော့၊ နီကိုလိုင်ဘူဂါနင်နှင့် နီကီတာကရူရှက်တို့နှင့်အတူ သူ ရောက်ရှိလာသည်။ မိုးလင်းချိန်၌ သူ၏အခန်းထဲမှ စတာလင်ထွက်မလာချေ။ သူ၏အစောင့်များက သူအိပ်ယာထနေကျအချိန်၌ သူ အိပ်ယာမထသည်ကို တွေ့သောအခါ ထူးဆန်းနေမိသည်။ စတာလင်ကိုတစ်နေ့လုံး အနှောက်အယှက်မပေးရန် အမိန့်ပေးထားသည်။ ည ၁၀ နာရီလောက်တွင် ကွန်ဆီဗိုဒုတိယဦးစီးမှူးပီတာလောဇဂါး က စတာလင် ကို ညဝတ်ဘောင်းဘီနှင့်စွပ်ကျယ်အကျီဝတ်ပြီးအဝတ်အစားများသေးစိုရွှဲလျက် သူ့ခုတင်ဘေးကကြမ်းပြင်တွင် ပက်လက်လန်လဲကျနေသည်ကို တွေ့မြင်ခဲ့သည်။
၁၉၅၃ ဇန်နဝါရီလတွင် ဆရာဝန်များအား ဆိုဗီယက်အစိုးရအရာရှိကြီးများကို သေကြောင်းကြံသည် ဟူသောစွပ်စွဲချက်ဖြင့် အစုလိုက်အပြုံလိုက်ဖမ်းစေသည်။ သို့ဖြင့် အများက အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုမျိုးပြန်ကြုံရတော့မည့်အရေးကြောင့် စိတ်ချောက်ချားနေရစဉ် ၅၊မတ် တွင် ကရင်မလင်မှ အသက် ၇၃နှစ်အရွယ်ရှိ အာဏာရှင်ကြီး စတာလင် ကွယ်လွန်လေသည်။ အလောင်းကို [[လီနင်]]နည်းတူ [[ရင်ပြင်နီ]]တွင် ဆေးစီရင်ပြီး အများကြည့်ရှုခွင့်ပေးခဲ့သေးသော်လည်း နောက်ပိုင်းတွင် ဆိုဗီယက်အာဏာရှင်ဖြစ်လာသည့် [[ခရူးရှော့ဗ် နီကီတာ|နီကီတာ ခရူးရှော့ဗ်]]က အလောင်းကို ထုတ်ယူပြီး လူထုရှေ့မှောက်တွင် ကြိမ်ဖြင့် ရိုက်ကာ အရှက်ခွဲရှုံ့ချခဲ့သည်။
[[File:01.Lenin and Stalin.jpg|right | thumb | လီနင်၏ အလောင်းနှင့် ယှဉ်ကာတွေ့ရသည့် စတာလင်၏ အလောင်း]]
== မိသားစု ==
၁၉၀၄တွင်လက်ထပ်သည့် ပထမဇနီးမှာ နှစ်နှစ်အကြာတွင် အဆုတ်ရောဂါဖြင့် လွန်ပြီး '''ဂျကော့''' အမည်ရှိ သားတစ်ယောက် ကျန်ခဲ့သည်။ သို့သော်ထိုသားမှာလည်း ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်း ဆိုဗီယက်တပ်တွင် တာဝန်ထမ်းရာမှ ဂျာမနီတို့ ဖမ်းဆီးခြင်းခံရသည်။ ဂျာမနီက အကျဉ်းသားဖြင်းလဲလှယ်ရန် တောင်းဆိုသော်လည်း စတာလင်က လက်မခံသဖြင့် ဂျကော့ တစ်ယောက် ဂျာမနီအကျဉ်းစခန်းအတွင်း ကွယ်လွန်ရှာသည်။
၁၉၁၉ ဒုတိယအကြိမ်အိမ်ထောင်ပြုပြီး ၁၉၃၂အရောက်တွင် ထိုဒုတိယဇနီး ကိုယ့်ကိုယ်ကို သေကြောင်းကြံပြီးသေသည်။ သားတစ်ယောက်၊သမီးတစ်ယောက် ကျန်ရစ်သည်။ သားမှ ဆိုဗီယက်လေတပ်တွင် အမှုထမ်းသည်။ အရက်အလွန်အကျွံသောက်ပြီး ၁၉၆၂တွင် သေသည်။ သမီးဖြစ်သူ ဆဗက်လာနာမှာ ၁၉၆၇တွင် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု သို့ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်ခဲ့သည်။ <ref>ကျော်စွာ၁၀၀-[[ဒေါက်တာသန်းထွန်း]]</ref>
၁၉၄၇ ခုနှစ်တွင် စတာလင်သည် စစ်သူကြီးရာထူးကို စွန့်လွတ်၍ ရုရှနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ်ဖြင့် ဆောင်ရွက်ယင်း ၁၉၅၃ ခုနှစ် မတ်လ ၅ ရက်နေ့တွင် ကွယ်လွန်လေသည်။<ref>မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၃)</ref>
== ရည်ညွှန်းကိုးကား ==
{{reflist}}
[[Category:ဆိုဗီယက်နှင့်ရုရှား နိုင်ငံရေးခေါင်းဆောင်များ]]
[[Category:စစ်အေးတိုက်ပွဲ]]
kyypj4z7rvtkrctrzd8k6j3kdtadrzo
မူပိုင်ခွင့်
0
5627
1034108
962486
2026-05-26T21:44:41Z
~2026-31567-99
143294
/* */
1034108
wikitext
text/x-wiki
{{Cleanup}}
[[File:Copyright.svg|thumb|[[မူပိုင်ခွင့်|မူပိုင်ခွင့် အမှတ်အသား]]]]
မူပိုင်ခွင့်(copyright) သည် [[ဥပဒေ]] တစ်ခုဖြစ်ပြီး ၎င်းသည် [[ဂီတ]]၊ [[စာအုပ်]] [[စာပေ]]၊ အချက်အလက်၊ [[ရုပ်ပုံဥပမာ|ရုပ်ပုံ]] များနှင့် အခြားအခြား သော ကိုယ်တိုင် ဖန်တီးရယူမှုများအား ကာကွယ်နိုင်ရန်အတွက် ပြုလုပ်ထားခြင်းဖြစ်သည်။ ၎င်းက မည်သူသည် ထိုအရာအား အမှန်တကယ် ဖန်တီးသည် ဟု မှန်ကန်စွာ ဆုံးဖြတ်ပေးသည်။ မူပိုင်ခွင့် ဥပဒေသည် ဖန်တီးသူအတွက် ၎င်း၏ ဖန်တီးထားသော အလုပ်များအား ရောင်းချခြင်းဖြင့် ငွေကို လုပ်ယူပေးနိုင်ရန် လွယ်ကူစေသည်။ ထို့ပြင် ပိုင်ရှင်မှ ခွင့်ပြုချက်ရှိမှသာလျှင် ၎င်း၏ လက်ရာကို ကူးယူနိုင် သည် သို့မဟုတ် တုပပြုလုပ်နိုင်လေသည်။
လူတစ်ဦးသည် မူပိုင်ခွင့် ဥပဒေဖြင့် ကာကွယ်ထားသော လက်ရာတစ်ခုအား ပိုင်ရှင်မသိအောင် တုပပြုလုပ်လျှင် ၎င်းပုဂ္ဂိုလ်အား ပုံမှန်အားဖြင့် ဒဏ်တပ်ခြင်းကဲ့သို့သော ဥပဒေဖြင့် ဆုံးမနိုင်သည်။ အခြား အရေးကြီးသည့် ပြဿနာများတွင် လူပုဂ္ဂိုလ်သည် မူပိုင်ခွင့်ဖြင့် ကာကွယ်ထားသည့် လက်ရာအား ကူးယူပြုလျှင် ဖမ်းဆီးခြင်း ခံရ၍ ထောင်ဒဏ်ပင် ကျရောက်နိုင်သည်။
လက်ရာတစ်ခုအား မူလ ဖန်တီးသူသည် အလိုအလျှောက် မူပိုင်ခွင့်ရှိ၍ ၎င်းပုဂ္ဂိုလ်မှ အခြားသူအား မူပိုင်ခွင့် တရာဝင် ပေးခြင်း မရှိသ၍ ၎င်းသည်သာလျှင် မူပိုင်ရှင်အဖြစ် လက်ခံကြသည်မှာ နိုင်ငံအတော်များများတွင် ဖြစ်သည်။
နိုင်ငံအတော်များများတွင်မူ မူပိုင်ခွင့် အတွက် မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ရန် မလိုအပ်ချေ။ အချို့နိုင်ငံများတွင် မူပိုင်ခွင့် မှတ်ပုံတင်ရန် နည်းနာများပင် မရှိချေ။ သို့သော် နိုင်ငံအတွင်း မှတ်ပုံတင်ရန်အတွက် အခြေအနေပေးသော်လည်း မှတ်ပုံတင်ခြင်း မရှိသည်မှာ လက်ရာတစ်ခု၏ မူပိုင်ခွင့်ကို မည်သူသည်သာ ပိုင်ဆိုင်သည် ဟူသည့် သက်သေပြရန်အတွက် ခက်ခဲစေနိုင်သည်။ ထို့ကြောင့် မည်သို့ပင် မှတ်ပုံတင်စေ၊ ၎င်းသည် အလွန်ကောင်းသော စိတ်ကူး တစ်ခုဖြစ်မည်။ အထူးသဖြင့် ပိုက်ဆံ ရနိုင်သောအလုပ်များအတွက်ကား ပို၍ပင် ဖြစ်သည်။
==[[WIPO]](ဝီပို)==
အဓိကအကျဆုံးသော မူပိုင်ခွင့်ဆိုင်ရာ အဖွဲ့ကြီးသည် ကုလသမဂ္ဂလက်အောက်ခံ '''The World Intellectual Property Organization''' (WIPO) ဟုခေါ်သည့် အဖွဲ့ကြီးဖြစ်သည်။ [[ဆွစ်ဇာလန်နိုင်ငံ]]၊ [[ဂျနီဗာမြို့]]တွင် ဌာနချုပ်ထားရှိထားပြီး ကမ္ဘာတစ်ဝန်းလုံးရှိ "ဉာဏပစ္စည်း" ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ရေးကို နိုင်ငံအချင်းချင်း ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ခြင်းဖြင့် မြှင့်တင်ရန်ဆိုသည့် ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားခြင်းဖြစ်သည်။ ၁၉၉၇ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ၊ ၂၀ ရက်နေ့အထိ နိုင်ငံပေါင်း ၁၆၁ နိုင်ငံရှိသည်။
===ဆောင်ပုဒ်===
ဝီပိုအဖွဲ့ကြီး၏ သဘောထားဆောင်ပုဒ်မှာ-လူသားတို့ ဉာဏ်ရည် အစွမ်းအစသည် အနုပညာလုပ်ငန်းအားလုံးနှင့် တီထွင်မှုအားလုံး၏ အရင်းအမြစ် ဖြစ်သည်။ ဤလုပ်ငန်းများသည် လူဖြစ်ရကျိုးနပ်စေသော ဘဝအတွက် အာမခံချက်ဖြစ်သည်။ အနုပညာလက်ရာများနှင့် တီထွင်မှုများကို ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ရန်အတွက် ဝါယမ စိုက်ထုတ်၍ အာမခံချက်ပေးရန်မှာ နိုင်ငံတော်၏ တာဝန်ဖြစ်သည်။
Intellectual Property ဟုခေါ်သည့် "ဉာဏပစ္စည်း"ဆိုရာတွင် နှစ်မျိုးနှစ်စား ပါဝင်သည်ဟု ဝီပိုက သတ်မှတ်ထားသည်။
၎င်းတို့မှာ
#စက်မှုပစ္စည်းပိုင်းဆိုင်ရာ တီထွင်မှုများ၊ အမှတ်တံဆိပ်များ၊ စက်မှု ဒီဇိုင်းများ။
#မူပိုင်ခွင့်ဆိုင်ရာ စာပေ၊ ဂီတ၊ အနုပညာ၊ ဓာတ်ပုံပညာနှင့် ရုပ်မြင်သံကြား လုပ်ငန်းများ ဖြစ်သည်။
ဝီပိုကို စတင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်မှာ ၁၉၆၇ ခု ဇူလိုင် ၁၄ ရက် စတော့ဟုမ်းသဘောတူညီချက် လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့ချိန်ကဖြစ်သည်။ ၁၉၇၀ ခုနှစ်တွင် စတင်အသက်ဝင်ခဲ့သည်။
===အခြေခံသဘောတူညီချက်များ===
ဝီပို၏ အခြေခံမှာ ၁၈၈၃ ခုနှစ်၊ ပဲရစ် သဘောတူညီချက်ဖြစ်သည့် စက်မှုပစ္စည်း ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ရေး သဘောတူညီချက်ဖြင့် ဆွစ်ဇာလန်နိုင်ငံ၊ ဘန်းမြို့တွင် ကျင်းပခဲ့သည့် ၁၈၈၆ ခု စာပေနှင့် အနုပညာလုပ်ငန်းများ ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ရေး သဘောတူညီချက်တို့ဖြစ်သည်။ ၁၉၇၄ခုနှစ်ရောက်သောအခါ ဝီပိုသည် ကုလသမဂ္ဂ၏ လက်အောက်ခံအဖွဲ့အစည်းတစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်ခြင်းခံရသည်။ ဝီပိုအဖွဲ့ထဲသို့ ကုလသမဂ္ဂအဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံတိုင်း ပါဝင်နိုင်သည်။၁၉၆၇ ခု စတော့ဟုမ်း သဘောတူညီချက်၊ ၁၉၇၁ ခုနှစ် ပဲရစ်သဘောတူညီချက်နှင့် ဘန်းသဘောတူညီချင်များကို ထောက်ခံကြောင်း လက်မှတ်ရေးထိုးသည့် နိုင်ငံတိုင်းအဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံအဖြစ် အသိအမှတ်ပြုခံရသည်။
==WIPO ၏ အဖွဲ့အစည်းထားရှိပုံ==
အမှုကိစ္စများ တင်သွင်းဖို့ရန်အတွက် အကြံပေးအဖွဲ့ကို (WIPO)က ဖွဲ့စည်းထားသည်။ ၎င်းအဖွဲ့က အငြင်းပွားသူ မူပိုင်ခွင့်ဆိုင်ရာ အငြင်းပွားသူ ကာယကံရှင်များကို ညှိနှိုင်းဖျန်ဖြေရေးအဖွဲ့ထံသို့ တင်ပြရန် နည်းလမ်းများကို ဆွေးနွေးအကြံပေးသည်။ ထို့ပြင် ညှိနှိုင်းဖျန်ဖြေရေးအဖွဲ့၏ ဆုံးဖြတ်ချက်များကို လိုက်နာကြီးကြပ်ဆောင်ရွက်ဖို့အတွက် ကြီးကြပ်စီမံသူ ခန့်ထားဖို့ လိုအပ်ပါက ခန့်ထားနိုင်အောင် ပြင်ဆင်ထားသည်။ ၁၉၉၇ ခု၊ ဇန်နဝါရီ ၁ ရက်နေ့အထိ WIPO တွင် ညှိနှိုင်းဖျန်ဖြေသူ စုစုပေါင်း ၆၂၀ ရှိသည်။ နိုင်ငံပေါင်း ၆၁ နိုင်ငံက ကျွမ်းကျင်သူများနှင့် ဖွဲ့စည်းထားခြင်းဖြစ်သည်။
WIPO ၏ ဆုံးဖြတ်ချက်ကို ရယူခြင်းအတွက် ရုံးစရိတ်ကို အငြင်းပွားသူများက ပေးဆပ်ရသည်။ ဘယ်ရွေ့ဘယ်မျှပေးရမည်ဆိုသည်မှာ အငြင်းပွားသည့် အမှုကိစ္စပေါ်တွင် မူတည်သည်။ ငွေပမာဏ ကြီးမားလျှင် ကြီးသလောက် ရုံးစရိတ်တတ်သွားမည်ဖြစ်သည်။
ထိုကိစ္စများ ဆောင်ရွက်ရန်အတွက် WIPO တွင် အဖွဲ့နှစ်ဖွဲ့ ဖွဲ့စည်းထားသည်။ ပထမအဖွဲ့မှာ ဖျန်ဖြေရေးကောင်စီ(Arbitration Council))ဖြစ်ပြီး စီမံကိန်းနှင့် ပေါ်လစီရေးရာများကို အကြံပေးပါသည်။ အခြားအဖွဲ့မှာ ဖျန်ဖြေရေးအတိုင်ပင်ခံ ကော်မရှင်(Arbitration Consultative Commission)ဖြစ်သည်။ ထူးခြားသည့် ကိစ္စရပ်များတွင် အကြံပေးခြင်း၊ ထင်မြင်ချက်ပေးခြင်း ပြုလုပ်ကြသည်။ အဖွဲ့နှစ်ဖွဲ့စလုံးမှာ ဆိုင်ရာဘာသာရပ်နှင့်ပက်သက်ပြီး ကျွမ်းကျင်သူ ပညာရှင်များ ပါဝင်ကြသည်။ ကောင်စီတွင် ၆ နိုင်ငံက ပုဂ္ဂိုလ် ၆ ဦးပါဝင်သည်။
==မြန်မာနိုင်ငံနှင့် မူပိုင်ခွင့်==
မြန်မာနိုင်ငံသည် နိုင်ငံတကာမူပိုင်ခွင့် သဘောတူစာချုပ်များတွင် ပါဝင် လက်မှတ်ရေးထိုးထားခြင်း မရှိသေးပေ။ မြန်မာ့မူပိုင်ခွင့် ဥပဒေဆိုသည်မျာ လွန်ခဲ့သည့် နှစ်ပေါင်း ၉၉-နှစ်ကျော်ကတည်းက ရှိနှင့်နေပြီးဖြစ်သည်။ ၁၉၁၄ ခုနှစ် မူပိုင်ခွင့်အရေး အက်ဥပဒေဖြစ်သည်။ ၁၉၁၁ ခုနှစ် ဗြိတိန်နိုင်ငံ၌ ပြဋ္ဌာန်းခဲ့သည့် မူပိုင် အခွင့်အရေး အက်ဥပဒေကို အခြေခံ ရေးဆွဲထားသည့် ဥပဒေဖြစ်သည်။
၎င်းဥပဒေပုဒ်မ ၁(၂) အရ မူပိုင်အခွင့်အရေးကို အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုထားသည်မှာ သုခုမ အနုပညာနှင့် စာပေဆိုင်ရာ ဖန်တီးထားသော လုပ်ငန်းတစ်ခုကို ထုတ်လုပ်မှု၊ အဆင့်ဆင့် ကူးယူမှု၊ ခင်းကျင်းကပြမှု၊ တဆင့် ဟောပြောမှုစသည့် အခွင့်အရေးဟူသမျှသည် အရင်းမူလ ဖန်တီးတီထွင်သူထံ၌သာ တည်ရှိစေရမည်ဟု ဆိုထားခဲ့သည်။ ၎င်းအခွင့်အရေးတို့ကို မူလတီထွင်ဖန်တီးသူသာလျှင် ပိုင်ဆိုင်ခွင့်ရှိသည်။ မြန်မာနိုင်ငံ မူပိုင်ခွင့် ဥပဒေအရ တီထင်ဖန်တီးမှုတစ်ခုကို တီထွင်ဖန်တီးသူ အသက်ထင်ရှားရှိနေစဉ်ကာလနှင့် ၎င်းကွယ်လွန်ပြီး နှစ်ပေါင်း ၅၀ အထိ တီထွင်ဖန်တီးသူ၏ အမွေဆက်ခံခွင့်ရှိသူတို့က ပိုင်ဆိုင်သည်ဟု သတ်မှတ်ထားခဲ့သည်။<ref>မူပိုင်ခွင့်(လူထုစိန်ဝင်း)</ref><ref>www.en.wikipedia.com/wiki/Copyright</ref>
==တီထွင်မှု မူပိုင်ခွင့်==
စက်ကိရိယာမှစ၍ ဝတ္ထုပစ္စည်းအသစ်အဆန်း
တစ်စုံတစ်ရာကို စတင်တီထွင်သူတို့သည်ပင်ပန်းခဲယဉ်းစွာ
ကြံစည်စိတ်ကူးလုပ်ကိုင်ပြီးမှသာ အောင်မြင်မှုရရှိကြလေသည်။
သို့သော် ထိုပစ္စည်းကို လူအများ အသုံးပြုရန် ထုတ်ဝေ
ရောင်းချသောအခါတစ်ဦးတစ်ယောက်သောသူက ထိုပစ္စည်း၏
ပြုလုပ်ပုံကို တွေ့မြင်ရသဖြင့် အတုယူကာ အလားတူပစ္စည်းကို
အလွယ်တကူ လုပ်ယူရောင်းချလေ့ ရှိသည်။ သို့ဖြင့် ခဲယဉ်းစွာ
တီထွင်ခဲ့ရသူ မူလပညာရှင်မှာ အကျိုးခံစားခွင့် ရှိသင့်သလောက်
မရှိဘဲ ဖြစ်ရတတ်သည်။ ဤသို့သော မတရားအကျိုးခံစားမှုများ
မဖြစ်စေခြင်းငှာ နိုင်ငံကြီးတိုင်းမှာပင် မူပိုင်ခွင့်မှတ်ပုံတင်ရုံးများ
ဖွင့်၍ မှတ်ပုံတင်ထားကြခြင်းဖြင့် ကာကွယ်ပေးထားလေသည်။
မူပိုင်ခွင့် မှတ်ပုံတင်ရန် လျှောက်ထားသူတို့သည်
မိမိတီထွင်သည့် ပစ္စည်း၏ အကြောင်းအရာ၊ အတိုင်းအထွာ၊
အသုံးဝင်ပုံမှစ၍ ပြည့်စုံစွာရေးသားဖော်ပြ၍ လျှောက်ထား
ကြရ၏။ ထိုအခါ မှတ်ပုံတင်အရာရှိများက အသစ်
တီထွင်သောပစ္စည်း ဟုတ်မဟုတ် လျှောက်ထားချက်နှင့်
ညီ မညီ တိုင်းသူပြည်သားတို့အတွက်
အကျိုးရှိ မရှိ စသည်တို့ကို စေ့စပ်သေချာစွာ
စစ်ဆေးကြရသည်။
ထို့ပြင် လွန်ခဲ့သော အနှစ် ၅ဝ အတွင်းကစ၍
အလားတူပစ္စည်းမျိုးပေါ် ပေါက်ပြီး ရှိ မရှိမှသ၍
အသေအချာ စမ်းသပ်ရှာဖွေ ကြည့်ရှုစစ်ဆေး
ကြရလေသည်။ အကယ်၍ ဥပဒေအချက်အလက်နှင့်
မညီပါက မူပိုင်ခွင့် မှတ်ပုံတင်ရန် အခွင့်မပြုချေ။
ပုံစံအားဖြင့် အင်္ဂလန်နိုင်ငံ တစ်နိုင်ငံတည်း၌ပင်
တစ်နှစ်လျှင် မူပိုင်ခွင့် မှတ်ပုံတင်ရန် လျှောက်လွှာပေါင်း
၃ဝ ဝဝဝ ခန့်ရှိသည့်အနက် ထက်ဝက်မျှသော လျှောက်လွှာတို့မှာ
အထက်ပါစည်းကမ်းချက်များနှင့် မညီညွတ်သဖြင့်
ပယ်ချခြင်းခံရလေသည်။ လျှောက်လွှာ၌ အရေးကြီးသော
အချက်ကြီး ၂ ချက်ရှိရာ၊ ပထမအချက်မှာ ပင်ကိုဉာဏ်ဖြင့်
တီထွင်ခြင်း ဟုတ်မဟုတ်ဖြစ်၍၊ ဒုတိယအ
ချက်မှာ ရှိပြီးတီထွင်မှုများ အပေါ်တွင် အကယ်ပင် အသုံးဝင်
အကျိုးရှိလောက်အောင် ထပ်လောင်းတီထွင်ခြင်း ရှိမရှိဟူသော
အချက်ဖြစ်လေသည်။ ဥပဒေနှင့်ညီညွတ်ကြောင်း
သိရှိကျေနပ်သောအခါ ကန့်သတ်ထားသော အခကြေးငွေ
ပေးဆောင်စေပြီးလျှင် မှတ်ပုံတင်လက်မှတ်ကို
ထုတ်ပေးလေသည်။ ဤမူပိုင်ခွင့် လက်မှတ်ကို ရရှိသူသည်
တစ်ဦးတည်း လုပ်ကိုင်ရောင်းချခွင့်မူကို ၁၆ နှစ်ကျော်လွန်
သောအခါတွင်မူကား အခြားသူများလည်း
အလားတူလုပ်ကိုင်ရောင်းဝယ်ခွင့် ရရှိလေသည်။ သို့သော်
တီထွင်သူ တစ်ဦးသည်ထို ၁၆
နှစ်အတွင်း အကျိုးခံစားခွင့် ရှိသင့်သလောက် အကျိုး
မရှိကြောင်းဖြင့် လုံလောက်စွာ အကြောင်းပြ၍
လျှောက်ထားပါက နောက်ထပ်၇ နှစ် ဆက်လက်၍
မူပိုင်ခွင့်ကို ထုတ်ပေးနိုင်လေသည်။
မူပိုင်ခွင့်ရသူသည် မိမိ၏ အခွင့်အရေးကို အခြားသူ
တစ်ဦးဦးသို့ တစ်ဆင့်ရောင်းချပိုင်ခွင့် ရှိလေသည်။ ဤသို့
အခွင့်ရသူက မူပိုင်ရှင်အား နှစ်ဦးနှစ်ဝ ကျေနပ်သော
အဖိုးနှုန်းထား၊ အကောက်အစားကို ပေးရလေသည်။ <ref>မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၉)</ref>
==ကိုးကား==
<references/>
[[Category:ဥပဒေ]]
6luus1zz19gvzuclxtiw6hmtf8i3qi5
တောင်အာဖရိကနိုင်ငံ
0
9262
1034191
817359
2026-05-27T10:10:09Z
InternetArchiveBot
61272
ရင်းမြစ် 2 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5
1034191
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox country
| နိုင်ငံအမည်အပြည့် = {{Collapsible list|title='''<center>တောင်အာဖရိက သမ္မတနိုင်ငံ</center>'''
|<center><small>Republiek van Suid-Afrika ([[Afrikaans language|Afrikaans]])
|iRiphabliki yeSewula Afrika ([[Southern Ndebele language|S. Ndebele]])
|iRiphabliki yomZantsi Afrika ([[Xhosa language|Xhosa]])
|iRiphabhuliki yaseNingizimu Afrika ([[Zulu language|Zulu]])
|iRiphabhulikhi yeNingizimu Afrika ([[Swazi language|Swazi]])
|Repabliki ya Afrika-Borwa ([[Northern Sotho language|N. Sotho]])
|Rephaboliki ya Afrika Borwa ([[Southern Sotho language|S. Sotho]])
|Rephaboliki ya Aforika Borwa ([[Tswana language|Tswana]])
|Riphabliki ra Afrika Dzonga ([[Tsonga language|Tsonga]])
|{{unicode|Riphabuḽiki ya Afurika Tshipembe}} ([[Venda language|Venda]])
|<small>'''''(all 11 names are official)'''''<ref>{{cite web|url=http://www.constitutionalcourt.org.za/site/theconstitution/thetext.htm|title=The Constitution|publisher=Constitutional Court of South Africa|accessdate=2009-09-03}}</ref></small></small></center>
}}
| လူမျိုးများ = 79.2% Black African<br />8.9% Coloured<br />8.9% White<br />2.5% Indian or Asian<br />0.5% other
| common_name = တောင်အာဖရိက
| ပုံ_အလံ = Flag of South Africa.svg
| ပုံ_တံဆိပ် = Coat of arms of South Africa.png
| symbol_type = Coat of arms
| ပုံ_နေရာ = Location South Africa AU Africa.svg
| နိုင်ငံတော်ဆောင်ပုဒ် = ''{{unicode|!ke e: ǀxarra ǁke}}''{{spaces|2|}}<small>([[ǀXam language|ǀXam]])<br />"Unity In Diversity"
| နိုင်ငံတော်သီချင်း = [[National anthem of South Africa]]
| ရုံးသုံးဘာသာများ = {{Collapsible list|title=[[Languages of South Africa|11]]<ref>The [[Khoi languages|Khoi]], [[Nama language|Nama]] and [[San languages]]; [[South African Sign Language|sign language]]; [[German language|German]], [[Greek language|Greek]], [[Gujarati language|Gujarati]], [[Hindi language|Hindi]], [[Portuguese language|Portuguese]], [[Tamil language|Tamil]], [[Telegu language|Telegu]] and [[Urdu language|Urdu]]; and [[Arabic language|Arabic]], [[Hebrew language|Hebrew]], [[Sanskrit language|Sanskrit]] and "other languages used for religious purposes in South Africa" have a special status. See [http://www.constitutionalcourt.org.za/site/constitution/english-web/ch1.html Chapter 1, Article 6, of the Constitution] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180207020120/http://www.constitutionalcourt.org.za/site/constitution/english-web/ch1.html |date=7 February 2018 }}.</ref>
|[[Afrikaans]]
|[[South African English|English]] ([[South African English]])
|[[Southern Ndebele language|Southern Ndebele]]
|[[Northern Sotho language|Northern Sotho]]
|[[Sotho language|Southern Sotho]]
|[[Swati language|Swazi]]
|[[Tsonga language|Tsonga]]
|[[Tswana language|Tswana]]
|[[Venda language|Venda]]
|[[Xhosa language|Xhosa]]
|[[Zulu language|Zulu]]
}}
| demonym = South African
| မြို့တော် = [[Pretoria]] (executive)<br />[[Bloemfontein]] (judicial)<br />[[Cape Town]] (legislative)
| အကြီးဆုံးမြို့ = [[Johannesburg]]<small> (2006) <ref>[http://www.citypopulation.de/World.html Principal Agglomerations of the World] at www.citypopulation.de</ref></small>
| အမျိုးအစား = [[Parliamentary republic with a parliamentarily-dependent head of state]]
| ခေါင်းဆောင်_ရာထူး(၁) = သမ္မတ
| ခေါင်းဆောင်_အမည်(၁) = Cyril Ramaphosa
| ခေါင်းဆောင်_ရာထူး(၂) = ဒုသမ္မတ
| ခေါင်းဆောင်_အမည်(၂) = David Mabuza
| ခေါင်းဆောင်_ရာထူး(၃) = NCOP ဥက္ကဋ္ဌ
| ခေါင်းဆောင်_အမည်(၃) = Amos Masondo
| ခေါင်းဆောင်_ရာထူး(၄) = လွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌ
| ခေါင်းဆောင်_အမည်(၄) = Thandi Modise
| ခေါင်းဆောင်_ရာထူး(၅) = တရားသူကြီးချုပ်
| ခေါင်းဆောင်_အမည်(၅) = Mogoeng Mogoeng
| leader_title6 =
| leader_name6 =
| sovereignty_type = [[Independence]]
| sovereignty_note = from the [[United Kingdom of Great Britain and Ireland|United Kingdom]]
| ထူထောင်ရေး_အမည်(၁) = ပြည်ထောင်စုနိုင်ငံ
| ထူထောင်ရေး_ခုနှစ်(၁) = ၃၁ မေ ၁၉၁၀
| ထူထောင်ရေး_အမည်(၂) = Statute of Westminster
| ထူထောင်ရေး_ခုနှစ်(၂) = ၁၁ ဒီဇင်ဘာ ၁၉၃၁
| ထူထောင်ရေး_အမည်(၃) = သမ္မတနိုင်ငံ
| ထူထောင်ရေး_ခုနှစ်(၃) = ၃၁ မေ ၁၉၆၁
| ဧရိယာအဆင့် = 25<sup>th</sup>
| area_magnitude = 1 E12
| ဧရိယာ = ၁,၂၂၁,၀၃၇ km² (471,443 sq mi)
| area_sq_mi = ၄၇၁,၄၄၃ <!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]-->
| ဧရိယာရေရာခိုင်နှုန်း = Negligible
| လူဦးရေ = ၅၄,၀၀၂,၀၀၀<ref name=newpopest>{{cite web |url=http://beta2.statssa.gov.za/publications/P0302/P03022014.pdf |title=Mid-year population estimates 2014 |publisher=Statistics South Africa |format=PDF |accessdate=5 August 2014 |archive-date=8 August 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140808032616/http://beta2.statssa.gov.za/publications/P0302/P03022014.pdf |url-status=dead }}</ref>
| population_estimate_year = ၂၀၁၄
| လူဦးရေအဆင့် = 25<sup>th</sup>
| population_census = ၅၁,၇၇၀,၅၆၀<ref name=census2011-inbrief>{{cite book |title=Census 2011: Census in brief |url=http://www.statssa.gov.za/Census2011/Products/Census_2011_Census_in_brief.pdf |publisher=Statistics South Africa |year=2012 |location=Pretoria |isbn=9780621413885 |accessdate=12 January 2013 |archive-date=25 December 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225082845/http://www.statssa.gov.za/Census2011/Products/Census_2011_Census_in_brief.pdf%20 |url-status=dead }}</ref>
| population_census_year = ၂၀၁၁
| လူဦးရေအထူ = ၄၂.၄/km² (၁၀၉.၈/sq mi)
| population_densiti_sq_mi = ၁၀၉.၈ <!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]-->
| population_density_rank = 169<sup>th</sup>
| GDP_PPP_year = ၂၀၁၄
| GDP_PPP = $၆၈၃.၁၄၇ ဘီလီယံ<ref name=imf2>{{cite web |url=http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2014/02/weodata/weorept.aspx?pr.x=61&pr.y=12&sy=2012&ey=2019&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=199&s=NGDPD%2CNGDPDPC%2CPPPGDP%2CPPPPC&grp=0&a= |title=South Africa |publisher=International Monetary Fund |accessdate=2014-10-16}}</ref>
| GDP_PPP_အဆင့် = ၃၀
| GDP_PPP_per_capita = $၁၂,၇၂၂<ref name=imf2/>
| GDP_PPP_per_capita_အဆင့် = ၈၇
| GDP_nominal_year = 2009
| GDP_nominal = $၃၄၁.၂၁၆ ဘီလီယံ<ref name=imf2/>
| GDP_nominal_rank = ၃၄
| GDP_nominal_per_capita = $၆,၃၅၄<ref name=imf2/>
| GDP_nominal_per_capita_rank = ၈၈
| Gini = ၆၃.၁
| Gini_year = ၂၀၀၉
| Gini_category = <span style="color:#e0584e;">high</span>
| footnotes =
| HDI_year = ၂၀၁၃
| HDI = ၀.၆၅၈
| HDI_အဆင့် = ၁၁၈
| ငွေ = [[South African Rand|Rand]]
| currency_code = ZAR
| country_code = RSA
| time_zone = [[SAST]]
| utc_offset = +2
| Date Formats = dd/mm/yyyy
| drives_on = left
| cctld = [[.za]]
| calling_code = [[+27]]
}}
'''တောင်အာဖရိက သမ္မတနိုင်ငံ'''သည် [[အာဖရိကတိုက်]]၏ တောင်ဘက်စွန်းတွင် တည်ရှိသည့် နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံဖြစ်ပြီး [[အတ္တလန္တိတ် သမုဒ္ဒရာ]]နှင့် အိန္ဒိယပင်လယ်ကို မျက်နှာမူထားသည့် ကမ်းရိုးတန်းမှာ ၂၇၉၈ ကီလိုမီတာ (၁၇၃၉ မိုင်) ရှည်လျားသည်။ <ref>{{cite web|url=http://www.samsa.org.za/|title=South African Maritime Safety Authority|publisher=South African Maritime Safety Authority|accessdate=2008-06-16|archive-date=29 December 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20081229120804/http://www.samsa.org.za/}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2060.html|work=The World Factbook|title=Coastline|publisher=CIA|accessdate=2008-06-16|archivedate=16 July 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170716042040/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2060.html}}</ref> <ref name=safacts>{{cite web|url=http://www.southafrica.info/about/facts.htm|title=South Africa Fast Facts|publisher=SouthAfrica.info|month=April|year=2007|accessdate=2008-06-14|archivedate=19 July 2008|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080719213531/http://www.southafrica.info/about/facts.htm}}</ref> မြောက်ဘက်တွင် [[နမီးဘီးယားနိုင်ငံ|နမီးဘီးယား]]၊ [[ဘော့ဆွာနာနိုင်ငံ|ဘော့ဆွာနာ]]နှင့် [[ဇင်ဘာဘွေနိုင်ငံ|ဇင်ဘာဘွေ]]၊ အရှေ့ဘက်တွင် [[မိုဇမ်ဘစ်နိုင်ငံ|မိုဇမ်ဘစ်]]နှင့် [[ဆွာဇီလန်နိုင်ငံ|ဆွာဇီလန်]]တို့ အသီးသီး တည်ရှိပြီး လက်ဆိုသို မှာမူ [[တောင်အာဖရိကနိုင်ငံ]] နယ်မြေအတွင်းတွင် တည်ရှိသည်။ <ref>{{cite web|url=http://www.britannica.com/eb/article-9113829/LESOTHO|title=Encyclopædia Britannica Online|publisher=Encyclopædia Britannica, Inc.}}</ref>
== နောက်ခံသမိုင်း ==
တောင်အာဖရိကပြည်ထောင်စုသည် [[ကုလသမဂ္ဂ]]တွင် မူလ အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံတစ်ခုဖြစ်သော်လည်း ယင်း၏ လူမျိုးခွဲခြားရေးဝါဒကြောင့် လည်းကောင်း၊ ဗန်တူစကားပြော နီးဂရိုးလူမျိုးတို့အပေါ်ထားရှိသော ကန့်သတ်ချုပ်ချယ်မှုတို့ကြောင့်လည်းကောင်း၊ လူ့အခွင့်အရေး ကျေညာစာတမ်းကြီးကို လက်မှတ်ရေးထိုးရန် ငြင်းပယ်ခဲ့လေ သည်။ အပါးသက်ခေါ် လူမျိုးခွဲခြားမှုသည် အဓိကပြဿနာ တစ်ရပ်ဖြစ်လာ၍ ဗြိတိသျှနေသဟာယအဖွဲ့မှ ခွဲထွက်လိုသော အမျိုးသားပါတီသည် နီးဂရိုးနှင့် နီးဂရိုး လူဖြူကပြားလူထုကို ပိုမိုအုပ်ချုပ်ပေးမည်ဟု ကတိပြုခြင်းအားဖြင့် တဖြည်းဖြည်း အရေးပါလာခဲ့သည်။ [[အိန္ဒိယနိုင်ငံ]]ကလည်း မကျေနပ်သဖြင့် တောင်အာဖရိကပြည်ထောင်စုနှင့် အဆက်ဖြတ်လိုက်လေသည်။
၁၉၅၉ ခုနှစ်တွင် ပြည်ထောင်အစိုးရသည် ဗန်တူ အစောင့်အရှောက်ခံနယ်များ သီးခြားတည်ထောင်ပေးရန် စတင်စီမံခဲ့၏။ ၁၉၆၀ ပြည့်နှစ်တွင် ကျင်းပခဲ့သော လူထုဆန္ဒပေးပွဲတစ်ရပ်က ဗြိတိသျှဓနသဟာယ အဖွဲ့မှခွဲထွက်၍ သမ္မတနိုင်ငံ ထူထောင်ရန် ဆန္ဒပြုခဲ့လေသည်။ ဤသို့အားဖြင့် ၁၉၆၁ ခုနှစ် မေလ ၃၁ ရက်နေ့တွင် တောင်အာဖရိကသမ္မတနိုင်ငံ ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။
တောင်အာဖရိက သမ္မတနိုင်ငံသည် ကုလသမဂ္ဂက ပြစ် တင်ရှုတ်ချနေသည့်အကြားမှပင် အနောက်တောင် အာဖရိကနယ်ကို၎င်း၊ ဗြိတိသျှပိုင်နက် နယ်ပယ်များဖြစ်သည့် ဆွာဇီလန်၊ ဗာဆူးတိုလန်နှင့် ဗက်ချူအာလန်တို့ကို၎င်း သိမ်းယူခဲ့၏။ ၁၉၆၃ ခုနှစ်တွင် ကိုယ်ပိုင်လွတ်လပ်ခွင့်ကို ကန့်သတ်ချုပ်ချယ်ခဲ့ရာ အစိုးရသည် တဖြည်းဖြည်းနှင့် အာဏာရှင်အစိုးရပမာ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ၁၉၆၄ ခုနှစ်တွင် [[ကုလသမဂ္ဂ လုံခြုံရေးကောင်စီ]]က တောင်အာဖရိကနိုင်ငံသို့ လက်နက်များ ရောင်းချ ခြင်းမပြုရန် ပြဋ္ဌာန်းခဲ့၏။ ၁၉၆၆ ခုနှစ်တွင် ဝန်ကြီးချုပ် ဗာဝိုး လုပ်ကြံသတ်ဖြတ်ခံရသောအခါ အမျိုးသားပါတီသည် အင်အား အကောင်းဆုံးဖြစ်နေသည်။ အမျိုးသားပါတီဝင် ဗာလသဇာ ဗော်စတာသည် ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် ဆက်ခံသည်။ ကုလသမဂ္ဂက အနောက်တောင် အာဖရိကကို တိုက်ရိုက်တာဝန်ယူ အုပ်ချုပ်ခဲ့သည်။
ဗော်စတာသည် အာဖရိကတိုက်ရှိ လူမည်းနိုင်ငံများနှင့် ဆက်ဆံရေး ပိုမိုကောင်းမွန်လာစေရန် ဖွံ့ဖြိုးရေးအတွက် ချေး ငှားဖို့ ရန်ပုံငွေများ ထားရှိပေးခြင်းဖြင့် စီမံဆောင်ရွက်ခဲ့၏။ ဗန်တူနယ်ခေါ်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့် အတန်အသင့်ပေးထားသော ဗန်တူနယ်များ သီးသန့်တည်ထောင်ပေးရန်အတွက် ငါးနှစ်စီမံကိန်းများကိုလည်း ထုတ်ပြန်ကျေညာခဲ့သည်။ ၁၉၆၈ ခုနှစ်နှင့် ၁၉၆၉ ခုနှစ်များတွင် နိုင်ငံ၏ စီးပွားရေးအခြေအနေမှာ ထူးခြားစွာ တိုးတက်ကောင်းမွန်နေခဲ့ရာ နိုင်ငံအတွင်းရှိ လူတန်း စားအားလုံး၏ဝင်ငွေများ တိုးတက်လာခဲ့၏။ နိုင်ငံအတွင်းရှိ လူမည်းများ၏ အခြေအနေမှာ အာဖရိကတိုက် အခြားနိုင်ငံ များရှိ လူများ၏အခြေအနေထက် ပိုမို ကောင်းမွန်နေခဲ့သည်။
သို့သော်လည်း လူဦးရေ ငါးပုံတစ်ပုံသာရှိသော လူဖြူများသည် အမျိုးသားဝင်ငွေ၏ သုံးပုံနှစ်ပုံကို ဆက်လက်ရရှိ ခံစားနေရလေသည်။ တောင်အာဖရိကသမ္မတနိုင်ငံသည် ရိုဒီးဇီးယားနိုင်ငံအား ကုလသမဂ္ဂက စီးပွားရေး အကြပ်ကိုင်မှုကို ကျော်လွှားနိုင်ရန်အတွက် ကူညီထောက်ပံ့ခဲ့သည့်အပြင်၊ ထိုနိုင်ငံအတွင်းဝင် ရောက်ကျူးကျော် တိုက်ခိုက်လာသော ပြောက်ကျားများကို တွန်းလှန်တိုက်ခိုက်နိုင်ရန်အတွက် စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ အကူအညီ များကို ပေးပို့ခဲ့လေသည်။
တောင်အာဖရိကသမ္မတနိုင်ငံ၏ အထွတ်အထိပ်မှာ နိုင်ငံ တော်သမ္မတဖြစ်၏။ ယင်းကို ခုနစ်နှစ်တစ်ကြိမ် ဆီးနိတ် လွှတ်တော်နှင့် ပြည်သူ့လွှတ်တော် နှစ်ရပ်ပေါင်း အစည်းအဝေး မှ ရွေးကောက်တင်မြှောက်သည်။ နိုင်ငံ၏ဥပဒေပြုမှု အာဏာ သည် နိုင်ငံတော်သမ္မတ၊ ဆီးနိတ်လွှတ်တော်နှင့် ပြည်သူ့လွှတ် တော်တို့ပါဝင်သည့် ပါလီမန်တွင် တည်ရှိသည်။ ဆီးနိတ် လွှတ်တော်တွင် အဖွဲ့ဝင် ၅၄ ဦးပါဝင်၍ ပြည်သူ့လွှတ်တော် တွင် အဖွဲ့ဝင် ၁၇ဝ ပါဝင်ရာ၊ ယင်းတို့၏ သက်တမ်းမှာ ငါးနှစ် ဖြစ်လေသည်။ တောင်အာဖရိကသမ္မတနိုင်ငံတွင် မြို့တော် သုံးခုရှိ၏။ ပရီတိုးရီးယားမြို့သည် အုပ်ချုပ်ရေးဆိုင်ရာ မြို့တော် ဖြစ်သည်။ ပါလီမန်တည်ရာ ကိပ်တောင်းမြို့သည် ဥပဒေပြုရေးရာဆိုင်ရာ မြို့တော်ဖြစ်ပြီးလျှင် ဗလိုအင်ဖွန်တိန်မြို့သည် တရား စီရင်ရေးဆိုင်ရာ မြို့တော်ဖြစ်လေသည်။<ref>မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း အတွဲ ၅</ref>
တောင်အာဖရိကနိုင်ငံတွင် ၁၉၈၅ ခုနှစ် ဇူလိုင်လကအရေးပေါ် အခြေအနေ ကြေညာ ခဲ့ရပြီးနောက် တစ်ဆင့် ပြီးတစ်ဆင့် ရုပ်သိမ်းပေးခဲ့ရာ ၁၉၈၆ ခုနှစ် မတ်လ ၇ ရက်နေ့တွင် နောက်ဆုံးကျန်ရှိသော ၂၃ ခရိုင် ၌လည်း ရုပ်သိမ်းပေးခဲ့သည်။ တရားဥပဒေစိုးမိုးရေးဝန်ကြီး လူဝီ လောဂရိန့်က ဧပြီလ ၂၅ ရက်နေ့တွင် ပါလီမန်၌ မေးခွန်းတစ်ရပ်ကို ဖြေကြားခဲ့စဉ် အရေးပေါ်အခြေအနေ ပြဋ္ဌာန်းသည့် အမိန့်အရ ဆယ်ကျော်သက်လူငယ် ၃၆၈၁ ဦး အပါအဝင် လူပေါင်း ၁၈၅၆၉ ဦးကို ယာယီ ချုပ်နှောင်ခဲ့ရ ကြောင်း၊ ပုလိပ်အဖွဲ့၏လက်ချက်ကြောင့် လူ ၃၇၁ ဦး သေဆုံးပြီး ၁၁၉၄ ဦး ဒဏ်ရာရခဲ့ကြောင်း၊ အခြားလူများ၏လက်ချက် ကြောင့် ၄၁၆ ဦး သေဆုံးပြီး ဒဏ်ရာရခဲ့ကြောင်းဖြင့် ရှင်းလင်းခဲ့သည်။
ကျောင်းသပိတ်များ၊ အရှိန်မြှင့်တင်ဆဲနွှဲရန်၊ အဆောက်အအုံ တစ်ခုအတွင်း လူသူစုဝေးခြင်း မလုပ်ရန် ပိတ်ပင်သည့် အမိန့်ကို ၁၉၈၅ ခုနှစ် မတ်လ၌ စတင်ပြဋ္ဌာန်းခဲ့ပြီး ထိုနှစ် စက်တင်ဘာလတွင် ထပ်မံပြဋ္ဌာန်း ခဲ့ရာမှ ၁၉၈၆ ခုနှစ် မတ်လ ၂၇ ရက်နေ့တွင် တစ်နှစ် တိုးချဲ့ပြဋ္ဌာန်းခဲ့သည်။ အလုပ်မဆင်းရေးကို လှုံ့ဆော်စည်းရုံးသည့် အစည်းအဝေးများ မကျင်းပရဟူသော ၁၉၈၅ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ စတင်ပိတ်ပင်ခဲ့သော အမိန့်ကိုလည်း တစ်နှစ် တိုးချဲ့ပြဋ္ဌာန်းပြန်သည်။ အားကစား လှုပ်ရှားမှုမှတစ်ပါး အဆောက်အအုံပြင်ပ စုဝေးခြင်းဟူသမျှ မလုပ်ရဟု ၁၉ရ၆ ခုနှစ်မှစ၍ ပိတ်ပင်ထားခဲ့သည့် အမိန့်ကိုမူ နောက်ထပ် နှစ်နှစ်တိုးချဲ့ ပြဋ္ဌာန်းလိုက်သည်။ လန်ဒန်မြို့တွင် အခြေစိုက်သော အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လွတ်ငြိမ်းချမ်းသာခွင့် အဖွဲ့အမည်ရှိ လူ့အခွင့်အရေးဆိုင်ရာ အဖွဲ့အစည်းကြီးက တောင်အာဖရိက၏ မျက်မှောက်အခြေ အနေနှင့် စပ်လျဉ်း၍ လေ့လာတွေ့ရှိချက်ကို သမ္မတဘိုသာထံ ၁၉၈၆ ခုနှစ် မတ်လ ၄ ရက်နေ့စွဲပါ စာတစ်စောင်ဖြင့် တင်ပြခဲ့သည်။ လူ့အခွင့်အရေး ချိုးဖောက်မှု နေ့စဉ်ရှိနေပြီး ယမန် နှစ်ကထက် ပိုမိုဆိုးရွားလာသည်ဟု သုံးသပ်တင်ပြခဲ့သည်။ နိုင်ငံရေးအကြောင်းပြချက်ဖြင့် တရားစီရင်မှုမရှိဘဲ လူထောင်ပေါင်းများစွာကို ဖမ်းချုပ်ထားကြောင်း၊ နှစ်စဉ် လူတစ်ရာကျော်ကို သေဒဏ်ပေးနေကြောင်းစသည်ဖြင့် ထောက်ပြထားသည်။
တောင်အာဖရိက အစိုးရတပ် (အက်စ်အေဒီအက်ဖ်)သည် ၁၉၈၆ ခုနှစ် မေလ ၁၉ ရက်နေ့က ဇင်ဗာဘွေ၊ ဘော့ဆွာနာ၊ ဇမ်ဘီယာနိုင်ငံတို့ရှိ အာဖရိကအမျိုးသားကွန်ဂရက် (အေအင်စီ) ၏ရုံးနှင့်စခန်းဟု ထင်မြင်သော နေရာများကို စီးနင်းတိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ ဗော့ဆွာနာတွင် လူတစ်ဦးသေ၍ သုံးဦးဒဏ်ရာရပြီး ဇမ္ဗီးယားတွင် နှစ်ဦးသေ၊ ၁၀ ဦး ဒဏ်ရာရခဲ့သည်။ အေအင်စီ၏ စစ်ရေးအခြေစိုက်စခန်းများကို ၎င်းနိုင်ငံ သုံးနိုင်ငံလုံးတွင် ခွင့်ပြုထားခြင်းမရှိကြောင်းဖြင့် အစိုးရတို့က ငြင်းဆိုထားကြသည်။ သေဆုံးသူများမှာ အပြစ်မဲ့ပြည်သူများ ဖြစ်သည်ဟု ဆိုသည်။ ကုလသမဂ္ဂအတွင်းရေးမှူးချုပ်ဟာဗီးယား ပဲရက်ဒေ ကွေးလျားက ယင်းသို့တိုက်ခိုက်မှုကို အပြင်းအထန် ရှုတ်ချ ခဲ့သည်။ မေလ ၂၃ ရက်နေ့တွင် ကုလသမဂ္ဂလုံခြုံရေးကောင်စီတွင် ယင်း တိုက်ခိုက်မှုကို အပြင်းအထန် ရှုတ်ချရန် နှင့် စီးပွားရေးပိတ်ဆို့မှု၊ အခြားပိတ်ဆို့မှု အရပ်ရပ်တို့ဖြင့် တောင်အာဖရိကကို အရေးယူရန် ဆုံးဖြတ်ချက်မူကြမ်းတစ်ရပ် တင်သွင်းရာ အဖွဲ့ဝင် ၁၂ နိုင်ငံက ထောက်ခံ၍ ပြင်သစ်က ကြားနေခဲ့သည်။ အမေရိကန်နှင့်ဗြိတိန်တို့ ဗီတိုအာဏာဖြင့် ပယ်ချ၍ အတည်မဖြစ်ခဲ့၇ချေ။ သို့ရာတွင် နိုင်ငံရေးအရ ဆွေးနွေးမှု တိုးတက်လာစေရန် ကြိုးပမ်းလိုကြသော ဓန သဟာယ ဂုဏ်သရေရှိ ပုဂ္ဂိုလ်ကျော်များအဖွဲ့ တောင်အာဖရိက သို့ လာရောက်ချိန်တွင်မှ တိုက်တိုက်ဆိုင်ဆိုင် ယင်းသို့ ကျူးကျော် တိုက်ခိုက်ခဲ့သည့် လုပ်ရပ်အဖြစ် နိုင်ငံတကာက ဝေဖန်ရှုတ်ချရာတွင်မူ အမေရိကန်နှင့်ဗြိတိန်တို့လည်း ပါဝင် ခဲ့ကြသည်။
ကိတ်တောင်းမြို့ပြင်ဘက်ရှိ ခရော့စရုဒ် ကျူးကျော်ယာယီ ရပ်ကွက်တွင် မေလ ၁၈ ရက်နေ့မှ ၂၈ ရက်နေ့ထိ တစ်ကြိမ်၊ ဇွန်လ ၉ ရက်နေ့မှ ၁၁ ရက်နေ့ထိ တစ်ကြိမ် ဂိုဏ်းကွဲသင်းကွဲခိုက်ရန်ဖြစ်ပွားကြရာ လူပေါင်း ၆၉ ဦးထက်မနည်း သေဆုံးပြီး လူ ၆၀၀၀၀ ခန့် အိုးမဲ့အိမ်မဲ့ ဖြစ်ကြရသည်။ ယင်းရပ်ကွက်ကို ဖယ်ရှားမည့်အစိုးရ၏ အစီအစဉ် စတင်ချိန် ၁၉၈၅ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလကလည်း အဓိကရုဏ်းများ ဖြစ်ခဲ့ဖူးသည်။ ၁၉၈၆ ခုနှစ် မေလတွင် ဧက ၆၀ ကျယ်သော မြေကွက်ပေါ်ရှိ လူနေ အိမ်များကို ဖျက်ဆီး ပြီးနောက် မြေညှိစက်ဖြင့် နင်းချေထိုးညှိပစ်ခဲ့သည်။ ယင်းဖျက်ဆီးခံမြေကွက်တွင် မူလနေထိုင်ခဲ့သူများ အား အရေးပေါ်ဒုက္ခသည်စခန်းတွင်သာ ယာယီနေခွင့်ပြုပြီး ထိုမြေကွက်သို့ ပြန်လာခွင့် မပြုတော့ကြောင်း အာဏာပိုင်တို့က ကြေညာသည်။ ယင်းမြေကွက်တွင် ရှေးကတည်းက နေထိုင်လာ ခဲ့သူများ မဟုတ်ဘဲ နောက်မှ အခြေစိုက် နေထိုင်လာကြသူတို့ အား ခါယီလစ်ရှာအမည်ရှိ တည်ဆောက်ပြီးစ လူမည်းမြို့နယ်သစ်သို့ ပို့ခဲ့သည်။ ယင်းဖျက်ဆီးခံ မြေကွက်ပေါ်တွင် ပိုမို အဆင့်မြင့်သော အဆောက်အအုံများ တည်ဆောက်ပြီး တရားဝင်လူမည်းမြို့နယ်အဆင့်သို့ တိုးမြှင့်လိုက်သည့်အခါ ဖျက်ဆီးမခံရဘဲ ကျန်ရှိသော ကျူးကျော်ရပ်ကွက် အပိုင်းရှိ နေထိုင်သူများက အကျိုးခံစား၇တော့မည်ဟူ၍ ယူဆကာ စိတ်ဝမ်းကွဲကြရာမှ ယင်းအဓိကရုဏ်းများ ပေါ်ပေါက်ခဲ့ရခြင်း ဖြစ်သည်။ ဇွန်လ ၁၂ ရက်နေ့တွင် သမ္မတဘိုသာက တစ် နိုင်ငံလုံး အရေးပေးအခြေအနေ ပြဋ္ဌာန်းသည့်အမိန့်ကို ထုတ် ပြန်ခဲ့သည်။ ခိုက်ရန်ဖြစ်ပွားသော ဂိုဏ်းဂဏအသီးသီးကို
ဘုန်းတော်ကြီး ဒက် စမွန်တူတူးက စေ့စပ်ညှိနှိုင်း ဖျန်ဖြေပေးခဲ့ရသည်။
လူဖြူလွှတ်တော်က သဘောတူသော်လည်း အိန္ဒိယအနွယ် နှင့် အသားရောင်ရှိလူမျိုးစု၏ လွှတ်တော်ကပယ်ချခဲ့သည့် ပြည်တွင်းလုံခြုံရေး အက်ဥပဒေနှင့် အများပြည်သူအန္တရာယ် ကင်းရှင်းရေး အက်ဥပဒေတို့ကို တောင်အာဖရိက၏ မူဝါဒ ရေးရာတွင် အဆင့်အမြင့်ဆုံး အကြံပေးအဖွဲ့ဖြစ်သည့် သမ္မတ ကောင်စီက ဇွန်လ ၂၀ ရက်နေ့တွင် အတည်ပြုပေးခဲ့သည်။ အခြေခံဥပဒေအရ လွှတ်တော်သုံးရပ်က တညီတညွှတ်တည်း သဘောတူညီခြင်း မရှိသည့် ဥပဒေကြမ်းတစ်ရပ်ကို အဖွဲ့ဝင် ၆၀ ပါသော ယင်းကောင်စီကဥပဒေအဖြစ် အတည်ပြု ပိုင်ခွင့် အာဏာရှိသည်။ သို့ဖြစ်၍ ပထမအက်ဥပဒေကို ထောက်ခံမဲ ၃၅ မဲ၊ ကန့်ကွက်မဲ ၂၂ မဲဖြင့် လည်းကောင်း၊ ဒုတိယအက် ဥပဒေကို ၃၅ မဲ ကန့်ကွက်မဲ ၂၁ မဲဖြင့်လည်းကောင်း အတည်ပြုပေးခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
အသစ်ပြဋ္ဌာန်းလိုက်သော အရေးပေါ် အခြေအနေ အမိန့်အရ ပြဋ္ဌာန်းပြီး တစ်ပတ်အတွင်းမှာပင် လူပေါင်း ၂၀၀ဝနှင့် ၄၀၀၀ အကြား ဖမ်းဆီးအရေးယူခြင်း ခံရသည်ဟု ဆိုသည်။ အဖမ်းခံရသူများထဲတွင် ညီညွှတ် သော ဒီမိုကရက်တစ် တပ်ဦး (ယူဒီ အက်ဖ်)၊ အဇာပိုအဖွဲ့၊ ဆိုဝေတိုလူငယ်ကွန်ဂရက်၊ တောင် အာဖရိက အလုပ်သမားသမဂ္ဂခေါင်းဆောင်များ၊ ဘာသာရေးဆိုင်ရာ ပုဂ္ဂိုလ်များနှင့် နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားများ၏ အကျိုး ဆောင်ရှေ့နေများ ပါဝင်သည်ဟုဆိုသည်။ အများပြည်သူ အန္တရာယ်ကင်းရှင်းရေးအက်ဥပဒေပါ ပြဋ္ဌာန်းချက်များအရ တရားဥပဒေစိုးမိုးရေးဝန်ကြီးက ဖမ်းဆီးအရေးယူထားရသူ ၈၅၅၁ ဦး၏အမည်စာရင်းကို ပါလီမန်၌ ဩဂုတ်လ ၁၈ ရက် နေ့တွင် တင်ပြခဲ့ရသည်။ ကော့ဆာတူးအထွေထွေ အတွင်းရေးမှူး ဂျေနေဒူး၊ ယူဒီအက်ဖ် ခေါင်းဆောင် မာဖီရိုဘေးစသည့် ပုဂ္ဂိုလ်အများအပြားမှာ ထိန်းသိမ်းထားခြင်း ခံ၇သော်လည်း ယင်းအမည်စာရင်းတွင် ဖော်ပြမထားချေ။ ဆိုဝေတိုအုံကြွမှု ၁၀ နှစ်မြောက် အခမ်းအနားနှင့် ၁၉၅၅ ခုနှစ် ဇွန်လ ၂၆ ရက်နေ့ တွင် လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့သည့် အေအင်စီလွတ်လပ်ရေးကြေညာ စာတမ်းအထိမ်းအမှတ် အခမ်းအနားတို့အတွက် စည်းရုံးလှုပ်ရှားခြင်း မပြုရန် သီးခြားအမိန့်ထုတ်ပြန်၍ တားမြစ်ခဲ့သည်။
ဂိုဏ်းအုပ်ဘုန်းတော်ကြီး တူတူးသည် ကိတ်တောင်း၏ ဂိုဏ်းချုပ်ဘုန်းတော်ကြီးအဖြစ် ၁၉၈၆ ခုနှစ် ဧပြီလ ၁၄ ရက်နေ့တွင် ရွေးချယ် တင်မြှောက်ခံရ၍ အာဖရိကတောင်ပိုင်း ဒေသတစ်ခွင်၏ အင်္ဂလီကန် အသင်းတော်အကြီးအကဲ ဖြစ် လာခဲ့သည်။ ဂိုဏ်းချုပ်ဘုန်းတော်ကြီးတူတူးသည် ခြောက်နှစ် တာ ကာလအတွင်း ပထမဆုံး အကြိမ်အဖြစ် ဇွန်လ ၁၃ ရက် နေ့တွင် သမ္မတဘိုသာနှင့် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးခဲ့သည်။ ၁၉၈၀ ပြည့်နှစ်က တောင်အာဖရိက ခရစ်ယာန်အသင်းတော်များ ကောင်စီကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့တွင် အဖွဲ့ဝင်အဖြစ် ပါဝင်ခဲ့စဉ်က ထိုအချိန်က ဝန်ကြီးချုပ်ဖြစ်သော ဘိုသာနှင့်ဆွေးနွေးခဲ့ဖူးသည်။ တစ်ဖန် ၁၉၈၆ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၂၁ ရက်နေ့တွင်လည်း ထပ်မံ ဆွေးနွေးခဲ့ပြန်သည်။ ဘုန်းတော်ကြီးတူတူးသည် အရေးပေါ် အခြေအနေ ပြဋ္ဌာန်းခြင်းနှင့် လူမည်းခေါင်းဆောင်များကို ဖမ်းဆီးခြင်းတို့ကို ရှုတ်ချခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။ ဆိုဝေတိုမြို့၌ ၁၉၈၆ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၂၆ ရက်နေ့နှင့် ၂ရ ရက်နေ့တို့တွင် အဓိကရုဏ်းများ ဖြစ်ပွားခဲ့ရာ တရားဝင် ထုတ်ပြန်သော စာရင်းအရ လူ ၂၀ သည် လုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့တို့ ၏ ပစ်ခတ်မှုကြောင့် သေဆုံးခဲ့ရသည်ဟု သိရသည်။ လူမည်း ကောင်စီဝင်တစ်ဦးကို ယင်းမြို့နေလူထုက သတ်ဖြတ်ခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။ ယူဒီအက်ဖ်နှင့် ကော့ဆာတူးတို့က ထုတ်ပြန်သော စာရင်းအရမူ လူ ၃၀ ခန့် သေဆုံး၍ လူ ၂၀၀ ခန့် ဒဏ်ရာ ရသည်ဟု သိရသည်။ အိမ်ငှားခများ တိုးမြှင့်သတ်မှတ်မှုကို ဆန့်ကျင်သည့် ၁၁ ပတ်တ်ကြာ ဆန္ဒပြပွဲများကို တစ်နိုင်ငံ လုံးတွင် ၃၈ နေရာ၌ ဆင်နွှဲခဲ့ကြရာ ဆိုဝေတိုမြို့လည်း အပါအဝင် ဖြစ်သည်။ လူဦးရေ ၁ ဒသမ ၂၅ သန်းနေထိုင်သော ၎င်းမြိုရှိ ကျောင်းများတွင် နိုင်ငံရေးလှုပ်ရှားသူ ကျောင်းသား များကို ခွဲခြားရန် ကျောင်းသားမှတ်ပုံတင်ကတ်များ ထုတ်ပေးသည့်စနစ် တစ်ရပ်ကို အစိုးရက ချမှတ်ခဲ့ရာမှ တင်းမာမှု အရှိန်မြင့်မားလာခဲ့ရခြင်းဖြစ်သည်။ ကျောင်းများတွင် လုံခြုံရေး တပ်ဖွဲ့များ တပ်စွဲထားခြင်းကို ဆန့်ကျင်သောအားဖြင့် ကျောင်းသားများက တစ်ပတ်လျှင် သုံးရက်ကျောင်းမတက်ဘဲ ဆန္ဒပြခဲ့ကြသည်။ အဓိကရုဏ်းများတွင် သေဆုံးကြရသူများ အတွက် လူစုလူဝေးနှင့် ဈာပနအခမ်းအနား မပြုလုပ်ရန် စက်တင်ဘာလ ၂ ရက်နေ့တွင် ဆိုဝေတို ပုလိပ်တပ်ဖွဲ့ အကြီး အကဲက အမိန့်ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ အသုဘ အရေအတွက်၊ လိုက်လံပို့ဆောင်နိုင်သည့် လူဦးရေနှင့် သင်္ဂြိုဟ်ရာတွင် ကြာသင့်သည့်အချိန် စသည်တို့ကို သတ်မှတ်ခဲ့ရာ ပုလိပ်အကြီး အကဲသည် အစိုးရအာဏာပိုင်အဖွဲ့၏ လုပ်ပိုင်ခွင့်ကို ကျော်လွန် သည်ဟု ဥပဒေပညာရှင်တို့က ဝေဖန်၍ နက်တဲတရားရုံးချုပ်က
ယင်းအမိန့် ကို ဥပဒေအရ တရားမဝင်ကြောင်း ကြေညာ ခဲ့သည်။ သို့ရာတွင် ပုလိပ်တပ်ဖွဲ့သည် ဈာပနအခမ်းအနားများကို အတင်းအဓမ္မ ဝင်ရောက်တားဆီးခဲ့ကြသည်။ သေဆုံးသူ ၂၄ ဦးကို သက်ဆိုင်ရာ မိသားစုမသိဘဲ ပုလိပ်အဖွဲ့က တိတ် တဆိတ် မြုပ်နှံလိုက်၍ ဆိုဝေတိုမြို့နေ လူထု ၈၀ ရာခိုင်နှုန်း က ဆန္ဒပြခဲ့ကြပြန်သည်။
ဝန်ကြီး လေဂရိန်ချ်က ၁၉၈၄ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ နောက်ပိုင်းတွင် အဓိကရုဏ်းများကြောင့် အရပ်သား ၁၇၇၆ ဦးနှင့်၊ ပုလိပ်နှင့်လုံခြုံရေး တပ်ဖွဲ့ဝင် ၅၆ ဦးတို့ သေဆုံးခဲ့ကြရသည်ဟု ၁၉၈၆ ခုနှစ် စက်တင်ဘာ လ ၁၉ ရက်နေ့တွင် ပြောကြားခဲ့သည်။ တောင်အာဖရိကနိုင်ငံတွင် ပြည်ပကြွေးမြီ စုစုပေါင်း သန်းပေါင်း ၂၄၀၀၀ နီးပါးရှိသည်ဟု ၁၉၈၅ ခုနှစ်အောက်တိုဘာလတွင် ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီးဌာန ကြွေးမြီဆိုင်းငံ့မှုညှိနှိုင်းရေးကော်မတီ ဥက္ကဋ္ဌက ပြောကြား ခဲ့သည်။ ထို့နောက်ကိုးလတာကာလအတွင်း ကြွေးမြီ ဒေါ်လာသန်း ၂၀၀၀ ကို ပေးဆပ်ပြီးပြီဟု ၁၉၈၆ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၁၉ ရက်နေ့တွင် ကြေညာခဲ့ပြန်သည်။
ဥရောပဘုံဈေးအဖွဲ့၏ ကိုယ်စားလှယ်များဖြစ်သော ဗြိတိန် နိုင်ငံခြားရေးနှင့် ဓနသဟာယဝန်ကြီး ဂျက်ဖရီဟောင်းနှင့် နယ်သာလန် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ဟန့်စ်ဗန်ဒင်ဘရိုခ်တို့သည် ရှေ့တန်းခြောက်နိုင်ငံ(အန်ဂိုလာ၊ ဗော့ဆွာနာ၊ မိုဇမ်းဗစ်၊ တန်ဇားနီးယား၊ ဇမ္ဗီးယားနှင့် ဇင်ဗာဗွေ)တို့မှ နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးများနှင့် ၁၉၈၆ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၃ ရက်နေ့က ဇမ္ဗီးယားနိုင်ငံ လူဆာကာမြို့၌ တွေ့ဆုံဆွေးနွေးကြသည်။ ၎င်း တို့နှစ်အုပ်စု ထိုသို့ တွေ့ဆုံဆွေးနွေးခြင်းသည် ပထမဆုံးအကြိမ် ဖြစ်သည်။ ပူးတွဲကြေညာချက်တွင် တောင်အာဖရိကနိုင်ငံအား အသားအရောင် ခွဲခြားမှုစနစ် ဖြိုဖျက်ပစ်ရန် တောင်းဆိုခဲ့သည်။ ၁၉၈၅ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ချမှတ်ခဲ့သော စီးပွားရေးပိတ်ဆို့မှု များဖြင့် မထိရောက် သေးလျှင် နောက်ထပ်အရေးယူ ဆောင်ရွက် မှုများ ချမှတ်သွားရန် ဘုံဈေးအဖွဲ့ ကိုယ်စားလှယ်တို့က သဘောတူညီခဲ့ကြသည်။ ဆာ ဂျက်ဖရီဟောင်းသည် အသား အရောင်ခွဲခြားမှု ဖျက်သိမ်းရေးပန်းတိုင်သို့ဦးတည်သည့် ဆွေးနွေးညှိနှိုင်းပွဲတစ်ရပ် တောင်အာဖရိကတွင် ကျင်းပနိုင်ရေး အတွက် အစီအစဉ်မူကြမ်းတစ်ရပ် ရရှိစေရန် ၁၉၈၆ ခုနှစ်
ဇူလိုင်လအတွင်းတွင် ဇမ္ဗီးယား၊ ဇင်ဗာဗွေ၊ တောင်အာဖရိက၊ ဗော့ဆွာနာ၊ ဆွာဇီလန်၊ လီဆိုသိုနှင့် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု သို့ သွားရောက် ခဲ့သည်။ သို့ရာတွင် အသားအရောင် ခွဲခြားရေးမူဝါဒကို ဆန့်ကျင်တိုက်ခိုက်နေသူများကြားတွင်မူ ဆာ ဂျက်ဖရီ၏ခရီးစဉ်သည် ဥရောပဘုံဈေးအဖွဲ့က တောင်အာဖရိက အပေါ် အရေးယူရန်ရှိသည့် စီးပွားရေး ပိတ်ဆို့မှုများကို တုံ့ဆိုင်းစေရန် ရည်ရွယ်သော ခရီးစဉ်ဖြစ်သည်ဟူ၍ ယူဆခဲ့ကြ သည်။ ထို့ကြောင့် ဆာဂျက်ဖရီ၏ ခရီးစဉ်သည် မအောင်မြင် ခဲ့ချေ။ ထို့နောက် စက်တင်ဘာလ ၁၅ ရက်နေ့နှင့် ၁၆ ရက်နေ့တို့တွင် ဘရပ်ဆဲလ်မြို့၌ ကျင်းပသော ဘုံဈေးအဖွဲ့ နိုင်ငံခြား ရေးဝန်ကြီးများ အစည်းအဝေးတွင် တောင်အာဖရိက၏ သံ၊ သံမဏိနှင့်ရွှေဒင်္ဂါးများ တင်သွင်းမှုကို ပိတ်ပင်ရန်နှင့် တောင်အာဖရိက၌ ရင်းနှီးမြှပ်နှံမှု အသစ် မပြုလုပ်ရန်တို့ကို ဆုံးဖြတ် ခဲ့ကြသည်။
သို့ရာတွင်ဘုံဈေးနိုင်ငံများသို့ တောင်အာဖရိက နိုင်ငံမှပို့ကုန်စုစုပေါင်၏ ၁၅ ရာခိုင်နှုန်းရှိသည့် ကျောက်မီးသွေးကိုမူ ပိတ်ပင်ခဲ့ခြင်း မရှိချေ။ တောင်အာဖရိကမှ ကျောက်မီးသွေးကို အများဆုံးတင်သွင်းနေရသော အနောက်ဂျာမနီနိုင်ငံနှင့် ပေါ်တူဂီနိုင်ငံတို့က ကန့်ကွက်ခဲ့ခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်။
ကုလသမဂ္ဂက ကမကထပြုလုပ်သော လူမျိုးခွဲခြားမှုဝါဒ တောင်အာဖရိကကို ပိတ်ဆို့မှုများ ပြုလုပ်ရေးဆိုင်ရာ ကမ္ဘာ့ ညီလာခံကို ပါရီမြို့၌ ၁၉၈၆ ခုနှစ် ဇွန်လ ၁၆ ရက်နေ့မှ ၂၀ ရက်နေ့ထိ ကျင်းပခဲ့ရာ ပြင်သစ်နှင့် ဂျပန်အပါအဝင် နိုင်ငံ ပေါင်း ၁၂၀ မှ ကိုယ်စားလှယ်များ တက်ရောက်ကြသည်။ အခြားသော စက်မှု ဖွံ့ဖြိုးပြီး စက်မှုဖွံ့ဖြိုးပြီး အနောက်နိုင်ငံများတက်ရောက်ခြင်း မရှိချေ။ ညီလာခံအပြီးတွင် ကြေညာချက် ထုတ်ပြန်ခဲ့ရာ တောင်အာဖရိကနိုင်ငံမှ အသားအရောင် ခွဲခြားမှု ဝါဒီ အစိုးရ၏မူဝါဒနှင့်လုပ်ရပ်များသည် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာငြိမ်းချမ်းရေးနှင့် လုံခြုံရေးကို ခြိမ်းခြောက်နေသောကြောင့် တောင်အာဖရိကအား ကွန်ပျူတာ၊ ရေဒါနှင့်အီလက်ထရွန်းနစ် ဆိုင်ရာ ပစ္စည်းကရိယာများနှင့် နည်းပညာများကို ရောင်းချခြင်း၊ ထောက်ပံခြင်း မပြုရန်၊ ၁၉၇၇ ခုနှစ်တွင် လက်နက် တင်ပို့မှု တင်းကျပ်စွာ ပိတ်ပင်သော အမိန့်ပြဋ္ဌာန်း ခဲ့သည့် နည်းတူ ရေနံတင်ပို့မှုကိုလည်း တင်းကျပ်စွာ ပိတ်ပင်သည့် အမိန့်တစ်ရပ်ကို လုံခြုံရေးကောင်စီက ပြဋ္ဌာန်းပေးရန် စသည်ဖြင့် တောင်းဆိုထားသည်။
တောင်အာဖရိက နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ပစ်ဘိုသာသည် ကုန်သွယ်ရေး တိုးမြှင့်နိုင်ရန် ဂျပန်၊ တိုင်ဝမ်နှင့် ဟောင်ကောင် တို့သို့ ၁၉၈၆ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလက သွားရောက်ခဲ့သည်။ သို့ရာတွင် ဂျပန်အစိုးရသည် အခြားနိုင်ငံများနှင့် လက်တွဲ၍ ချမှတ် ဆောင်ရွက်ရန် ရှိသည့် စီးပွားရေးပိတ်ဆို့မှုများကို ပြုလုပ်သွားမည်ဖြစ်ကြောင်း နိုင်ငံရေးဝန်ကြီး တာဒါရှီ ကူရာနာရီက ပြောကြားခဲ့သည်။ ဂျပန်သည် အမေရိကန်နှင့် အနောက်ဂျာမနီ တို့ပြီးလျှင် တောင်အာဖရိကနိုင်ငံနှင့် တတိယအများဆုံး ကုန်သွယ်ဖက် နိုင်ငံဖြစ်သည်။ ၁၉၈၅ ခုနှစ် က တောင်အာဖရိကသို့ ဒေါ်လာ သန်း ၁၀၂၀ ဖိုး တင်ပို့ပြီး တောင်အာဖရိမှ ဒေါ်လာသန်း ၁၈၄၀ ဖိုးနီးပါး တင်သွင်းခဲ့သည်။<ref>မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း အတွဲ(၅)</ref>
== ကိုးကား ==
{{reflist|2}}
[[Category:တောင်အာဖရိကနိုင်ငံ]]
[[Category:အာဖရိကတိုက်ရှိ နိုင်ငံများ]]
[[Category:ကုလသမဂ္ဂ အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများ]]
qkhlzl8ejbzy0kazk73niq5vd6ei01a
လေယာဉ်ကွင်း
0
10403
1034204
1033846
2026-05-27T11:48:01Z
Zawzawaungthwin
100038
[[Special:Contributions/~2026-30952-37|~2026-30952-37]] ([[User talk:~2026-30952-37|ဆွေးနွေး]]) ၏ တည်းဖြတ်မူ [[Special:Diff/1033846|1033846]] ကို ပြန်လည်ပယ်ဖျက်လိုက်သည်
1034204
wikitext
text/x-wiki
[[File:Airport infrastructure.png|thumb|400px|လေဆိပ်တစ်ခု၏ နမူနာပုံစံ]]
'''Shwehmonea ေလဘဝဟာဝည မြန်မာနိူင်ငံရှမ်ပြည်နယ်လားရိူး SoeLin လေယာဉ်ကွင်း''' ဆိုသည်မှာ မြေပြင်မှ စွန့်ခွာရန် အသုံးပြုရသော ကွင်းပြင်ဖြစ်သည်။<ref>Wragg, D.; ''Historical dictionary of aviation'', History Press 2008.</ref><ref>{{cite web|url=http://www.merriam-webster.com/dictionary/airport|title=Airport - Definition of airport by Merriam-Webster|publisher=|accessdate=1 September 2015}}</ref> ၁၉၀၃ ခုနှစ်တွင် ရိုက်ညီနောင်မှ [[လေယာဉ်ပျံ]]ကို တီထွင်ပြီးနောက် လေကြောင်းသယ်ယူပို့ဆောင်ရေးမှာ တိုးတက် ထွန်းကား လာခဲ့သည်။ လေယာဉ်ပျံများအား ၁၉၃ဝ တိုင်အောင် ခရီးသည်များအား သယ်ယူခွင့်မပေးခဲ့သော်လည်း နောက်ပိုင်းတွင်မှ ခရီးသည်များအား သယ်ဆောင်ခွင့်ရခဲ့သည်။ မြို့ပြလေကြောင်း သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး ထွန်းကားလာသောကြောင့် [[အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ မြို့ပြလေကြောင်းဖွံ့ဖြိုးရေး အဖွဲ့]] (I.C.A.O) ကဲ့သို့သော အဖွဲ့များပေါ်ပေါက်လာပြီး လေကြောင်း သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးနှင့် လေယာဉ်ကွင်းများအတွက် စံချိန်စံညွှန်းများ သတ်မှတ်ပေးခဲ့သည်။
ကမ္ဘာအနှံ့အပြားတွင် ရှိသော လေယာဉ်ကွင်းများအား မြို့ပြသုံး နှင့် စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ သုံးဟူ၍ ခွဲခြားနိုင်သော်လည်း အချို့ လေယာဉ်ကွင်းများအား စစ်ဘက်နှင့် အရပ်ဘက်မှ အတူတကွ သုံးဆွဲကြသည်။ ကမ္ဘာပေါ်ရှိ လေယာဉ်ကွင်းအချို့မှာ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လေယာဉ်ကွင်းများဖြစ်ပြီး (I.C.A.O) မှချမှတ်ထားသော စည်းများများဖြင့် တည်ဆောက်ကြခြင်းဖြစ်သည်။ လေယာဉ်ကွင်းများ၏ အကျယ်အဝန်း နှင့် ၎င်းတို့ပေးနိုင်သော လေကြောင်းဝန်ဆောင်မှုများကိုခွဲ၍ လေယာဉ်ကွင်းများအား အမျိုးအစားများခွဲခြားထားသည်။
လေယာဉ်ကွင်းများအား အဓိကတည်ဆောက်သူများမှာ [[မြို့ပြ အင်ဂျင်နီယာ]]များဖြစ်ကြသည်။ မီးပေးရေး နှင့် စွမ်းအင်ထောက်ပံ့မှုအတွက် လျှပ်စစ်အင်ဂျင်နီယာ များနှင့် စက်မှုအင်ဂျင်နီယာများလည်း သက်ဆိုင်ရာကဏ္ဍအလိုက်ပါဝင်ကြလေသည်။
== လေယာဉ်ကွင်းအမျိုးအစားများ ==
[[File:Airport overhead.jpg|thumb|right| [[Paraparaumu Airport|ပရပရမူ လေယာဉ်ကွင်း]] သို့မဟုတ် အသေးစား လေဆိပ်]]
မြို့ပြလေကြောင်းအာဏာပိုင်အဖွဲ့၏ သတ်မှတ်ချက်အရ လေယာဉ်ကွင်းများအား အောက်ပါအတိုင်းခွဲခြားထားနိုင်သည်။
* ပုဂ္ဂလိက(personal)- ပေါ့ပါးသည့် ပေါင်၃၀၀ဝ မျှသော လေယာဉ်ပျံများဆင်းသက်နိုင်ပြီး သေးငယ်သော လူနေဧရိယာများသို့သာ ဆက်သွယ်ထားသည့် လေယာဉ်ကွင်း အမျိုးအစားဖြစ်သည်။
* ဒုတိယအမျိုးအစား(secondary) - ပေါင် ၂၀၀ဝမှ ၁၅၀၀ဝ ကြားရှိလေယာဉ်ပျံများ အသုံးပြုနိုင်ပြီး ပျံသန်းမူ့အစီအစဉ် အတိအကျမရှိသော လေယာဉ်ကွင်းအမျိုးအစားဖြစ်သည်။
* သီးသန့်လေယာဉ်ကွင်း(feeder) - လေကြောင်းလိုင်းများမှ ပိုင်ဆိုင်သော သီးသန့်လေယာဉ်ကွင်းများကို ခေါ်သည်။
* ပင်မလေကြောင်းလိုင်း(Trunk Lines) - ပင်မလေကြောင်းလိုင်းအတွင်းတွင် ရှိသော မြို့ငယ်လေးများသို့ သွားလာ နိုင်သည့် လေယာဉ်ကွင်းအမျိုးအစားဖြစ်သည်။
* အမြန်လေကြောင်းလိုင်း(Express) - အရေးကြီးသည့် အဓိကမြို့ကြီးများ သို့မဟုတ် ပင်မလေကြောင်းလိုင်းများဆုံရာ အရပ်များသို့ ဆက်သွယ်သွားလာ နိုင်သည့်လေယာဉ်ကွင်း အမျိုးအစားဖြစ်သည်။
* ဒေသတွင်းလေယာဉ်ကွင်း(Continental) - နိုင်ငံအတွင်းတွင် တောက်လျှောက်ပျံသန်းနိုင်သော လေယာဉ်များဆင်းသက် နိုင်သည့် လေယာဉ်ကွင်း ကိုခေါ်သည်။
* တိုက်ကြီးများ ဆက်သွယ်လေယာဉ်ကွင်း(Intercontinental) - အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လေယာဉ်များ ဆင်းသက်နိုင်သည့် လေယာဉ်ကွင်း အမျိုးအစားကို ခေါ်သည်။
* တိုက်ကြီးများဆက်သွယ်သည့် အမြန်လေကြောင်း(Intercontinental Express) - သမုဒ္ဒရာကြီးများကို ဖြတ်ကျော်ပျံသန်း နိုင်သော လေယာဉ်ကြီးများ ဆင်းသက်ရာ လေယာဉ်ကွင်းဖြစ်သည်။
== လေယာဉ်ကွင်းမှ ဝေါဟာရ အခေါ်အဝေါ်များ ==
Shwehmonea ေလဘဝဟာဝည soeLin လေယာဉ်ကွင်းမှ ဝေါဟာရ အခေါ်အဝေါ်များသည် လေယာဉ်ကွင်း တည်ဆောက်မည့်သူများ မဖြစ်မနေသိထားရမည့် အချက်များဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် ထိုဝေါဟာရ သတ်မှတ်ထားသော အရာများသည် စံချိန်မှီလေယာဉ်ကွင်းများတွင် မရှိမဖြစ်ပါဝင်ရမည့် အချက်များလည်း ဖြစ်သည်။
=== လေယာဉ်ကွင်း ပမာဏ (Airport Capacity) ===
လေယာဉ်ကွင်း ပမာဏ (Airport Capacity) ဆိုသည်မှာ လေယာဉ်ကွင်း တစ်ခုတွင် သတ်မှတ်ထားသော အချိန်အတွင်း(အများအားဖြင့် တစ်နာရီဟု သတ်မှတ်ထားသည်) အန္တရာယ် ကင်းစွာ အဆင်း၊ အတက်ပြုနိုင်သည့် လေယာဉ်အရေအတွက် ကိုခေါ်သည်။
=== လေယာဉ်ကွင်း၏ အမြင့်ပေ(Airport Elevation) ===
ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်မှ လေယာဉ်ဆင်းသက်မည့် အမြင့်ဆုံးအမှတ်ရှိ အကွာအဝေးကို လေယာဉ်ကွင်း၏ အမြင့်ပေ (Airport Elevation) ဟု သတ်မှတ်ထားသည်။
=== လေယာဉ် ဆိုက်နားရာနေရာ (Apron) ===
{{main|လေယာဉ် ဆိုက်နားရာနေရာ}}
လေယာဉ်ရပ်နားရန်နှင့် ကုန်တင်၊ကုန်ချ ပြုလုပ်နိုင်ရန်အတွက် လေယာဉ်ကွင်းအတွင်းရှိ သတ်မှတ်ထားသောနေရာအား Apron ဟုခေါ်သည်။ ထိုနေရာသည် အများအားဖြင့် ပင်မအဆောက်အဦးရှေ့တွင်လည်းကောင်း သို့မဟုတ် ဂိုဒေါင်ကြီး များ၏ အနီးအနားတွင်လည်းကောင်း တည်ရှိသည်။
=== အပိုပြေးလမ်းကြောင်း(Clearway) ===
လေယာဉ် စတင်ထွက်ခွာသော လမ်းကြောင်း အဆုံးတွင် ရှိသည့် စတုဂံပုံ နေရာအကွက်ဖြစ်သည်။ လေယာဉ်အင်ဂျင်
များ မတော်တဆဖြစ်၍ ပြေးလမ်းဆုံးသည်အထိ လေထဲသို့မတက်ရောက်နိုင်သေးလျင် ထိုနေရာအား အသုံးပြုနိုင်ရန်
တည်ဆောက်ထားခြင်း လည်းဖြစ်သည်။
=== လေယာဉ်ပြေးလမ်း(Runway) ===
{{main|လေယာဉ်ပြေးလမ်း}}
လေယာဉ်ဆင်းသက်ရန်သော်လည်းကောင်း၊ ထွက်ခွာရန်သော်လည်းကောင်း သတ်မှတ်ထားသည့် ဧရိယာဖြစ်သည်။ လေယာဉ်ပြေးလမ်းများသည် အများအားဖြင့် နှစ်ဖက်လုံး အသုံးပြုနိုင်ကြသည်။ လေယာဉ်ပြေးလမ်းများကို နံပါတ်များဖြင့် ခေါ်ကြ၍ ၎င်းနံပါတ်များသည် ပြေးလမ်း၏ ရပ်ညွှန်း Direction ကို ရည်ညွှန်းသည်။ ဥပမာ . . 31R ဆိုပါက ပြေးလမ်း၏ ရပ်ညွှန်းသည် 310 ဖြစ်၍ R သည် လေယာဉ် လေထဲရောက်ပြီးနောက် ညာဘက်သို့ ကွေ့ရမည်ကို ရည်ညွှန်းသည်။ L ဆိုပါက လက်ဝဲဘက်သို့ ကွေ့ရမည် ဖြစ်သည်။
=== Taxiway ===
{{main|လေယာဉ်ချဉ်းကပ်ပြေးလမ်း}}
လေယာဉ်ပျံများ လေယာဉ်ပြေးလမ်းပေါ်သို့ သွားလာရန် သတ်မှတ်ထားသည့် လမ်းကြောင်းဖြစ်သည်။
=== မြေပြင်ဧရိယာ(Landing area) ===
လေယာဉ်ပျံများ ထွက်ခွာရန်သော်လည်းကောင်း၊ ဆိုက်ကပ်ရန်သော်လည်းကောင်း၊ ပြုပြင် ရန်အတွက်သော်လည်းကောင်း၊
ကုန်တင်၊ကုန်ချနှင့် ခရီးသည်များသယ်ဆောင်ရန်အတွက်လည်းကောင်း သတ်မှတ်ထားသည့် မည်သည့်နေရာကိုမဆို
မြေပြင်ဧရိယာဟုခေါ်သည်။
=== ပင်မလေဆိပ်အဆောက်အဦး(Terminal Building) ===
{{main|လေဆိပ်အဆောက်အဦ}}
ဆိုက်ရောက်သော ခရီးသည်များနှင့် ထွက်ခွာမည့်ခရီးသည်များအတွက် ပြည့်စုံလုံလောက်သော ဝန်ဆောင်မူ့မျိုး
ပေးနိုင်သည့် အဆောက်အဦးမျိုးဖြစ်ရမည်။ ထိုအဆောက်အဦးတွင် လေယာဉ်ကွင်းအာဏာပိုင်အဖွဲ့၏ ရုံးခန်းများ၊
လေကြောင်းလိုင်း အုပ်ချုပ်ရေးနှင့် ဆိုင်သောရုံးခန်းများ အများအားဖြင့်ပါဝင်ပေသည်။ ခရီးသည်များအတွက်လည်း
လိုအပ်သည့် စားသောက်ဆိုင်များ၊ စာအုပ်အရောင်းဆိုင်များ၊ တယ်လီဖုန်းဆက်သွယ်ရေး ရုံးများ၊ ရေချိုးသန့်စင်ခန်း
များပါဝင်သည့် နားနေခန်းများ၊ လက်ဆောင်ပစ္စည်းဆိုင်များ စသည်ဖြင့်ပါဝင်သင့်ပေသည်။ အဆောက်အဦး ၏အပြင်
ဘက်ထွက်ပေါက်တွင်လည်း ကုန်လမ်းသယ်ယူပို့ဆောင်ရေးအတွက် တက္ကစီများနှင့် ဘတ်စ် ကားများ တတ်နိုင်သလောက်
စီစဉ်ပေးနိုင်ရမည်။
လေကြောင်းထိန်းချုပ်ရေးမျှော်စင်အား ထိုအဆောက်အဦးရှိ အုပ်ချုပ်ရေးရုံး အပေါ်ထပ်တွင် အများအားဖြင့်ထားလေ့
ရှိကြသည်။
== မြို့ပြအင်ဂျင်နီယာ ကဏ္ဍ ==
မြို့ပြအင်ဂျင်နီယာများသည် လေယာဉ်တည်ဆောက်ရန်အတွက်လည်းကောင်း ထုတ်လုပ်ရန်အတွက်လည်းကောင်း
ပါဝင်ပတ်သတ်ခြင်းလုံးဝ မရှိသော်လည်း လေယာဉ်ကွင်းတည်ဆောက်ရန်အတွက် လေယာဉ်များ၏ သဘောသဘာဝ
နှင့် အလေးချိန်အစရှိသည်တို့ကို အကြမ်းဖျင်းအားဖြင့်သိရှိရန်လိုအပ်ပေသည်။
မြို့ပြအင်ဂျင်နီယာများ၏ အဓိကအခန်းကဏ္ဍများမှာ လေယာဉ်အတက်အဆင်းပြုလုပ်ရန် လမ်းကြောင်းများဖေါက်လုပ်ပေးခြင်း၊
လိုအပ်သော အဆောက်အဦးများ ဆောက်လုပ်ပေးခြင်းတို့ပါဝင်လေသည်။ လေယာဉ်ပေါ်စ အချိန်ကာလများက
လေယာဉ်များ၏ အလေးချိန်၊ အရွယ်ပမာဏ နှင့် ပြေးနှုန်းတို့မှာ အနည်းငယ်သော ပမာဏသာရှိသော်လည်း ယခုအခါ
ထိုသတ်မှတ်ချက်များမှာ ပြောင်းလဲတိုးတက်လာသဖြင့် မြို့ပြအင်ဂျင်နီယာများသည် ထိုပြောင်းလဲချက်များအရ
လေယာဉ်ကွင်း ဒီဇိုင်းများအား ထုတ်ပေးနိုင်ရန်လိုအပ်ပေသည်။ လေယာဉ်ကွင်း တစ်ခုတည်ဆောက်ရန်အတွက်
မြို့ပြအင်ဂျင်နီယာများသည် လေယာဉ်ကွင်းတည်ဆောက်မည့်နေရာ၏ အခြေအနေများကိုလည်းကောင်း၊ တည်ဆောက်
မည့်နေရာ ရွေးချယ်ပြီးလျင် လေယာဉ်ကွင်းပုံစံအားနေရာချထားခြင်းများကိုလည်းကောင်း၊ လေယာဉ်ကွင်း အရွယ်ပမာဏ
နှင့် တည်ဆောက်မည့်နေရာ ရွေးချယ်ခြင်းများကိုလည်းကောင်း ပါဝင်လုပ်ဆောင်ရလေသည်။
=== လေယာဉ်ကွင်း အကျယ်အဝန်းနှင့် တည်နေရာရွေးချယ်ခြင်း ===
ယေဘူယျအားဖြင့် လေယာဉ်ကွင်းတည်နေရာ နှင့် အကျယ်အဝန်းအားရွေးချယ်ရာတွင် အောက်ပါအချက်အလက်များအား
ထည့်သွင်းစဉ်းစားရန်လိုအပ်ပေသည်။
# တည်ဆောက်မည့် ဧရိယာ
# ဝန်ဆောင်မူ့ပေးနိုင်မည့် အမျိုးအစား
# ပတ်ဝန်းကျင်လူဦးရေပမာဏ
# ခန့်မှန်းခြေ အသုံးပြုနိုင်သည့် လေယာဉ်ပမာဏ
# လေယာဉ်ကွင်းမှ လက်ခံနိုင်သည့် လေယာဉ်ပမာဏ
# လေယာဉ်ကွင်း၏ အမျိုးအစား၊အကျယ်အဝန်းနှင့် ပုံသဏ္ဍန်
# တစ်ခြားလေယာဉ်ကွင်းများနှင့် ဆက်သွယ်နိုင်မူ့
# လူထုအမြင်နှင့် လေယာဉ်ကွင်းတည်ရှိမည့်နေရာ၏ ပတ်ဝန်းကျင်စီးပွားရေးအခြေအနေ
# လေယာဉ်အဆင်း၊အတက်ကြောင့် ဆူညံမူ့
# လေယာဉ်ကွင်းတည်ဆောက်မည့်နေရာ၏ မြေတန်ဖိုးနှင့် ပိုင်ရှင်များအား လျော်ပေးခြင်း
# တည်ဆဲ ဥပဒေများ
# အလည်အပတ်ခရီးသွား လုပ်ငန်းစီးဆင်းမူ့
# private assistance
# Planning for integrated development
=== လေယာဉ်ကွင်း ပုံစံချခြင်း ===
စီမံကိန်းတစ်ခုလုံးအတွက် လိုအပ်သော ပုံစံနေရာများ ချထားရာတွင် မြို့ပြအင်ဂျင်နီယာများသည် အသေးစိတ်လိုအပ်
ချက်များအား ထည့်သွင်းစဉ်းစားလေ့ရှိသည်။ ပထမဦးစွာ လေယာဉ်ကွင်းတည်ရှိမည့်နေရာ နှင့်အတူ ဆက်စပ်နေသော
ပတ်ဝန်းကျင်ဧရိယာအား မြေပုံကားချပ်ဖြင့် နေရာပြရသည်။ လေယာဉ်ပြေးလမ်း၊ တက္ကစီလမ်းရှိမည့်နေရာများ၊ လေယာဉ်
ရပ်ဆိုက်နားရာနေရာများ၊ အဆောက်အဦများတည်ရှိမည့်နေရာများအား မြေပုံတခုဖြင့် ပြင်ဆင်ထားရသည်။ လေယာဉ်ကွင်း
ဧရိယာတစ်ခုလုံး၏ အနိမ့်အမြင့်ပမာဏအားလည်း grading plan ဟုနာမည်ပေးကာ မြေပုံတစ်ခု သီးသန့်လုပ်ရသည်။
ပြေးလမ်းတစ်ခုချင်းစီရှိ မြေနေရာအနိမ့်အမြင့်အသေးစိတ်အားလည်း ပြည့်စုံသောမှတ်တမ်းတစ်ခုပြုလုပ်ရသည်။ လေယာဉ်
ကွင်းတစ်ခုလုံးရှိ ပြေးလမ်း၊တက္ကစီလမ်းများ၊ ရပ်ဆိုက်နားရာနေရာများ၊ မြေဖို့ကာ ခင်းထားသောနေရာများအတွက်
ဖြတ်ပိုင်းပုံ(cross section plan) များပြုလုပ်ရသည်။ လမ်းပိုင်းများ ဆက်သွယ်သည့်နေရာများ(pavement joints)၊
သံကူကွန်ကရစ်နေရာများ၊အတွက်လည်း အသေးစိတ်ပြုလုပ်ထားသော plan များရှိရသည်။ ရေစီး၊ရေလာ အခြေအနေ
များအတွက် မြေပုံဇယားများအားလည်းကောင်း၊ လေယာဉ်ကွင်းတစ်ခုလုံးအား မီးထွန်းလင်းစေရန်အတွက် အလင်းပေး
စနစ်ပြမြေပုံဇယားများအားလည်းကောင်း၊ အဆောက်အဦးများ၏ တည်ဆောက်ပုံ(structure) ပြ ပုံကားချပ်များကို
လည်းကောင်း အသီးသီးပြင်ဆင် ဆွဲသားထားရသည်။
==ဆက်စပ်ကြည့်ရန်==
*[[အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်]]
*[[ပြည်တွင်းခရီးစဉ် လေယာဉ်ကွင်း]]
== အကိုးအကား ==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT:လ|လေယာဉ်ကွင်း}}
[[Category:လေဆိပ်များ]]
mug2pvm5j8lj896k6ue1mn2qkrxbnnn
1034205
1034204
2026-05-27T11:48:26Z
Zawzawaungthwin
100038
[[Special:Contributions/~2025-42281-14|~2025-42281-14]] ([[User talk:~2025-42281-14|ဆွေးနွေး]]) ၏ တည်းဖြတ်မူ [[Special:Diff/959008|959008]] ကို ပြန်လည်ပယ်ဖျက်လိုက်သည်
1034205
wikitext
text/x-wiki
[[File:Airport infrastructure.png|thumb|400px|လေဆိပ်တစ်ခု၏ နမူနာပုံစံ]]
'''လေယာဉ်ကွင်း''' ဆိုသည်မှာ မြေပြင်မှ စွန့်ခွာရန် အသုံးပြုရသော ကွင်းပြင်ဖြစ်သည်။<ref>Wragg, D.; ''Historical dictionary of aviation'', History Press 2008.</ref><ref>{{cite web|url=http://www.merriam-webster.com/dictionary/airport|title=Airport - Definition of airport by Merriam-Webster|publisher=|accessdate=1 September 2015}}</ref> ၁၉၀၃ ခုနှစ်တွင် ရိုက်ညီနောင်မှ [[လေယာဉ်ပျံ]]ကို တီထွင်ပြီးနောက် လေကြောင်းသယ်ယူပို့ဆောင်ရေးမှာ တိုးတက် ထွန်းကား လာခဲ့သည်။ လေယာဉ်ပျံများအား ၁၉၃ဝ တိုင်အောင် ခရီးသည်များအား သယ်ယူခွင့်မပေးခဲ့သော်လည်း နောက်ပိုင်းတွင်မှ ခရီးသည်များအား သယ်ဆောင်ခွင့်ရခဲ့သည်။ မြို့ပြလေကြောင်း သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး ထွန်းကားလာသောကြောင့် [[အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ မြို့ပြလေကြောင်းဖွံ့ဖြိုးရေး အဖွဲ့]] (I.C.A.O) ကဲ့သို့သော အဖွဲ့များပေါ်ပေါက်လာပြီး လေကြောင်း သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးနှင့် လေယာဉ်ကွင်းများအတွက် စံချိန်စံညွှန်းများ သတ်မှတ်ပေးခဲ့သည်။
ကမ္ဘာအနှံ့အပြားတွင် ရှိသော လေယာဉ်ကွင်းများအား မြို့ပြသုံး နှင့် စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ သုံးဟူ၍ ခွဲခြားနိုင်သော်လည်း အချို့ လေယာဉ်ကွင်းများအား စစ်ဘက်နှင့် အရပ်ဘက်မှ အတူတကွ သုံးဆွဲကြသည်။ ကမ္ဘာပေါ်ရှိ လေယာဉ်ကွင်းအချို့မှာ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လေယာဉ်ကွင်းများဖြစ်ပြီး (I.C.A.O) မှချမှတ်ထားသော စည်းများများဖြင့် တည်ဆောက်ကြခြင်းဖြစ်သည်။ လေယာဉ်ကွင်းများ၏ အကျယ်အဝန်း နှင့် ၎င်းတို့ပေးနိုင်သော လေကြောင်းဝန်ဆောင်မှုများကိုခွဲ၍ လေယာဉ်ကွင်းများအား အမျိုးအစားများခွဲခြားထားသည်။
လေယာဉ်ကွင်းများအား အဓိကတည်ဆောက်သူများမှာ [[မြို့ပြ အင်ဂျင်နီယာ]]များဖြစ်ကြသည်။ မီးပေးရေး နှင့် စွမ်းအင်ထောက်ပံ့မှုအတွက် လျှပ်စစ်အင်ဂျင်နီယာ များနှင့် စက်မှုအင်ဂျင်နီယာများလည်း သက်ဆိုင်ရာကဏ္ဍအလိုက်ပါဝင်ကြလေသည်။
== လေယာဉ်ကွင်းအမျိုးအစားများ ==
[[File:Airport overhead.jpg|thumb|right| [[Paraparaumu Airport|ပရပရမူ လေယာဉ်ကွင်း]] သို့မဟုတ် အသေးစား လေဆိပ်]]
မြို့ပြလေကြောင်းအာဏာပိုင်အဖွဲ့၏ သတ်မှတ်ချက်အရ လေယာဉ်ကွင်းများအား အောက်ပါအတိုင်းခွဲခြားထားနိုင်သည်။
* ပုဂ္ဂလိက(personal)- ပေါ့ပါးသည့် ပေါင်၃၀၀ဝ မျှသော လေယာဉ်ပျံများဆင်းသက်နိုင်ပြီး သေးငယ်သော လူနေဧရိယာများသို့သာ ဆက်သွယ်ထားသည့် လေယာဉ်ကွင်း အမျိုးအစားဖြစ်သည်။
* ဒုတိယအမျိုးအစား(secondary) - ပေါင် ၂၀၀ဝမှ ၁၅၀၀ဝ ကြားရှိလေယာဉ်ပျံများ အသုံးပြုနိုင်ပြီး ပျံသန်းမူ့အစီအစဉ် အတိအကျမရှိသော လေယာဉ်ကွင်းအမျိုးအစားဖြစ်သည်။
* သီးသန့်လေယာဉ်ကွင်း(feeder) - လေကြောင်းလိုင်းများမှ ပိုင်ဆိုင်သော သီးသန့်လေယာဉ်ကွင်းများကို ခေါ်သည်။
* ပင်မလေကြောင်းလိုင်း(Trunk Lines) - ပင်မလေကြောင်းလိုင်းအတွင်းတွင် ရှိသော မြို့ငယ်လေးများသို့ သွားလာ နိုင်သည့် လေယာဉ်ကွင်းအမျိုးအစားဖြစ်သည်။
* အမြန်လေကြောင်းလိုင်း(Express) - အရေးကြီးသည့် အဓိကမြို့ကြီးများ သို့မဟုတ် ပင်မလေကြောင်းလိုင်းများဆုံရာ အရပ်များသို့ ဆက်သွယ်သွားလာ နိုင်သည့်လေယာဉ်ကွင်း အမျိုးအစားဖြစ်သည်။
* ဒေသတွင်းလေယာဉ်ကွင်း(Continental) - နိုင်ငံအတွင်းတွင် တောက်လျှောက်ပျံသန်းနိုင်သော လေယာဉ်များဆင်းသက် နိုင်သည့် လေယာဉ်ကွင်း ကိုခေါ်သည်။
* တိုက်ကြီးများ ဆက်သွယ်လေယာဉ်ကွင်း(Intercontinental) - အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လေယာဉ်များ ဆင်းသက်နိုင်သည့် လေယာဉ်ကွင်း အမျိုးအစားကို ခေါ်သည်။
* တိုက်ကြီးများဆက်သွယ်သည့် အမြန်လေကြောင်း(Intercontinental Express) - သမုဒ္ဒရာကြီးများကို ဖြတ်ကျော်ပျံသန်း နိုင်သော လေယာဉ်ကြီးများ ဆင်းသက်ရာ လေယာဉ်ကွင်းဖြစ်သည်။
== လေယာဉ်ကွင်းမှ ဝေါဟာရ အခေါ်အဝေါ်များ ==
Shwehmonea ေလဘဝဟာဝည soeLin လေယာဉ်ကွင်းမှ ဝေါဟာရ အခေါ်အဝေါ်များသည် လေယာဉ်ကွင်း တည်ဆောက်မည့်သူများ မဖြစ်မနေသိထားရမည့် အချက်များဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် ထိုဝေါဟာရ သတ်မှတ်ထားသော အရာများသည် စံချိန်မှီလေယာဉ်ကွင်းများတွင် မရှိမဖြစ်ပါဝင်ရမည့် အချက်များလည်း ဖြစ်သည်။
=== လေယာဉ်ကွင်း ပမာဏ (Airport Capacity) ===
လေယာဉ်ကွင်း ပမာဏ (Airport Capacity) ဆိုသည်မှာ လေယာဉ်ကွင်း တစ်ခုတွင် သတ်မှတ်ထားသော အချိန်အတွင်း(အများအားဖြင့် တစ်နာရီဟု သတ်မှတ်ထားသည်) အန္တရာယ် ကင်းစွာ အဆင်း၊ အတက်ပြုနိုင်သည့် လေယာဉ်အရေအတွက် ကိုခေါ်သည်။
=== လေယာဉ်ကွင်း၏ အမြင့်ပေ(Airport Elevation) ===
ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်မှ လေယာဉ်ဆင်းသက်မည့် အမြင့်ဆုံးအမှတ်ရှိ အကွာအဝေးကို လေယာဉ်ကွင်း၏ အမြင့်ပေ (Airport Elevation) ဟု သတ်မှတ်ထားသည်။
=== လေယာဉ် ဆိုက်နားရာနေရာ (Apron) ===
{{main|လေယာဉ် ဆိုက်နားရာနေရာ}}
လေယာဉ်ရပ်နားရန်နှင့် ကုန်တင်၊ကုန်ချ ပြုလုပ်နိုင်ရန်အတွက် လေယာဉ်ကွင်းအတွင်းရှိ သတ်မှတ်ထားသောနေရာအား Apron ဟုခေါ်သည်။ ထိုနေရာသည် အများအားဖြင့် ပင်မအဆောက်အဦးရှေ့တွင်လည်းကောင်း သို့မဟုတ် ဂိုဒေါင်ကြီး များ၏ အနီးအနားတွင်လည်းကောင်း တည်ရှိသည်။
=== အပိုပြေးလမ်းကြောင်း(Clearway) ===
လေယာဉ် စတင်ထွက်ခွာသော လမ်းကြောင်း အဆုံးတွင် ရှိသည့် စတုဂံပုံ နေရာအကွက်ဖြစ်သည်။ လေယာဉ်အင်ဂျင်
များ မတော်တဆဖြစ်၍ ပြေးလမ်းဆုံးသည်အထိ လေထဲသို့မတက်ရောက်နိုင်သေးလျင် ထိုနေရာအား အသုံးပြုနိုင်ရန်
တည်ဆောက်ထားခြင်း လည်းဖြစ်သည်။
=== လေယာဉ်ပြေးလမ်း(Runway) ===
{{main|လေယာဉ်ပြေးလမ်း}}
လေယာဉ်ဆင်းသက်ရန်သော်လည်းကောင်း၊ ထွက်ခွာရန်သော်လည်းကောင်း သတ်မှတ်ထားသည့် ဧရိယာဖြစ်သည်။ လေယာဉ်ပြေးလမ်းများသည် အများအားဖြင့် နှစ်ဖက်လုံး အသုံးပြုနိုင်ကြသည်။ လေယာဉ်ပြေးလမ်းများကို နံပါတ်များဖြင့် ခေါ်ကြ၍ ၎င်းနံပါတ်များသည် ပြေးလမ်း၏ ရပ်ညွှန်း Direction ကို ရည်ညွှန်းသည်။ ဥပမာ . . 31R ဆိုပါက ပြေးလမ်း၏ ရပ်ညွှန်းသည် 310 ဖြစ်၍ R သည် လေယာဉ် လေထဲရောက်ပြီးနောက် ညာဘက်သို့ ကွေ့ရမည်ကို ရည်ညွှန်းသည်။ L ဆိုပါက လက်ဝဲဘက်သို့ ကွေ့ရမည် ဖြစ်သည်။
=== Taxiway ===
{{main|လေယာဉ်ချဉ်းကပ်ပြေးလမ်း}}
လေယာဉ်ပျံများ လေယာဉ်ပြေးလမ်းပေါ်သို့ သွားလာရန် သတ်မှတ်ထားသည့် လမ်းကြောင်းဖြစ်သည်။
=== မြေပြင်ဧရိယာ(Landing area) ===
လေယာဉ်ပျံများ ထွက်ခွာရန်သော်လည်းကောင်း၊ ဆိုက်ကပ်ရန်သော်လည်းကောင်း၊ ပြုပြင် ရန်အတွက်သော်လည်းကောင်း၊
ကုန်တင်၊ကုန်ချနှင့် ခရီးသည်များသယ်ဆောင်ရန်အတွက်လည်းကောင်း သတ်မှတ်ထားသည့် မည်သည့်နေရာကိုမဆို
မြေပြင်ဧရိယာဟုခေါ်သည်။
=== ပင်မလေဆိပ်အဆောက်အဦး(Terminal Building) ===
{{main|လေဆိပ်အဆောက်အဦ}}
ဆိုက်ရောက်သော ခရီးသည်များနှင့် ထွက်ခွာမည့်ခရီးသည်များအတွက် ပြည့်စုံလုံလောက်သော ဝန်ဆောင်မူ့မျိုး
ပေးနိုင်သည့် အဆောက်အဦးမျိုးဖြစ်ရမည်။ ထိုအဆောက်အဦးတွင် လေယာဉ်ကွင်းအာဏာပိုင်အဖွဲ့၏ ရုံးခန်းများ၊
လေကြောင်းလိုင်း အုပ်ချုပ်ရေးနှင့် ဆိုင်သောရုံးခန်းများ အများအားဖြင့်ပါဝင်ပေသည်။ ခရီးသည်များအတွက်လည်း
လိုအပ်သည့် စားသောက်ဆိုင်များ၊ စာအုပ်အရောင်းဆိုင်များ၊ တယ်လီဖုန်းဆက်သွယ်ရေး ရုံးများ၊ ရေချိုးသန့်စင်ခန်း
များပါဝင်သည့် နားနေခန်းများ၊ လက်ဆောင်ပစ္စည်းဆိုင်များ စသည်ဖြင့်ပါဝင်သင့်ပေသည်။ အဆောက်အဦး ၏အပြင်
ဘက်ထွက်ပေါက်တွင်လည်း ကုန်လမ်းသယ်ယူပို့ဆောင်ရေးအတွက် တက္ကစီများနှင့် ဘတ်စ် ကားများ တတ်နိုင်သလောက်
စီစဉ်ပေးနိုင်ရမည်။
လေကြောင်းထိန်းချုပ်ရေးမျှော်စင်အား ထိုအဆောက်အဦးရှိ အုပ်ချုပ်ရေးရုံး အပေါ်ထပ်တွင် အများအားဖြင့်ထားလေ့
ရှိကြသည်။
== မြို့ပြအင်ဂျင်နီယာ ကဏ္ဍ ==
မြို့ပြအင်ဂျင်နီယာများသည် လေယာဉ်တည်ဆောက်ရန်အတွက်လည်းကောင်း ထုတ်လုပ်ရန်အတွက်လည်းကောင်း
ပါဝင်ပတ်သတ်ခြင်းလုံးဝ မရှိသော်လည်း လေယာဉ်ကွင်းတည်ဆောက်ရန်အတွက် လေယာဉ်များ၏ သဘောသဘာဝ
နှင့် အလေးချိန်အစရှိသည်တို့ကို အကြမ်းဖျင်းအားဖြင့်သိရှိရန်လိုအပ်ပေသည်။
မြို့ပြအင်ဂျင်နီယာများ၏ အဓိကအခန်းကဏ္ဍများမှာ လေယာဉ်အတက်အဆင်းပြုလုပ်ရန် လမ်းကြောင်းများဖေါက်လုပ်ပေးခြင်း၊
လိုအပ်သော အဆောက်အဦးများ ဆောက်လုပ်ပေးခြင်းတို့ပါဝင်လေသည်။ လေယာဉ်ပေါ်စ အချိန်ကာလများက
လေယာဉ်များ၏ အလေးချိန်၊ အရွယ်ပမာဏ နှင့် ပြေးနှုန်းတို့မှာ အနည်းငယ်သော ပမာဏသာရှိသော်လည်း ယခုအခါ
ထိုသတ်မှတ်ချက်များမှာ ပြောင်းလဲတိုးတက်လာသဖြင့် မြို့ပြအင်ဂျင်နီယာများသည် ထိုပြောင်းလဲချက်များအရ
လေယာဉ်ကွင်း ဒီဇိုင်းများအား ထုတ်ပေးနိုင်ရန်လိုအပ်ပေသည်။ လေယာဉ်ကွင်း တစ်ခုတည်ဆောက်ရန်အတွက်
မြို့ပြအင်ဂျင်နီယာများသည် လေယာဉ်ကွင်းတည်ဆောက်မည့်နေရာ၏ အခြေအနေများကိုလည်းကောင်း၊ တည်ဆောက်
မည့်နေရာ ရွေးချယ်ပြီးလျင် လေယာဉ်ကွင်းပုံစံအားနေရာချထားခြင်းများကိုလည်းကောင်း၊ လေယာဉ်ကွင်း အရွယ်ပမာဏ
နှင့် တည်ဆောက်မည့်နေရာ ရွေးချယ်ခြင်းများကိုလည်းကောင်း ပါဝင်လုပ်ဆောင်ရလေသည်။
=== လေယာဉ်ကွင်း အကျယ်အဝန်းနှင့် တည်နေရာရွေးချယ်ခြင်း ===
ယေဘူယျအားဖြင့် လေယာဉ်ကွင်းတည်နေရာ နှင့် အကျယ်အဝန်းအားရွေးချယ်ရာတွင် အောက်ပါအချက်အလက်များအား
ထည့်သွင်းစဉ်းစားရန်လိုအပ်ပေသည်။
# တည်ဆောက်မည့် ဧရိယာ
# ဝန်ဆောင်မူ့ပေးနိုင်မည့် အမျိုးအစား
# ပတ်ဝန်းကျင်လူဦးရေပမာဏ
# ခန့်မှန်းခြေ အသုံးပြုနိုင်သည့် လေယာဉ်ပမာဏ
# လေယာဉ်ကွင်းမှ လက်ခံနိုင်သည့် လေယာဉ်ပမာဏ
# လေယာဉ်ကွင်း၏ အမျိုးအစား၊အကျယ်အဝန်းနှင့် ပုံသဏ္ဍန်
# တစ်ခြားလေယာဉ်ကွင်းများနှင့် ဆက်သွယ်နိုင်မူ့
# လူထုအမြင်နှင့် လေယာဉ်ကွင်းတည်ရှိမည့်နေရာ၏ ပတ်ဝန်းကျင်စီးပွားရေးအခြေအနေ
# လေယာဉ်အဆင်း၊အတက်ကြောင့် ဆူညံမူ့
# လေယာဉ်ကွင်းတည်ဆောက်မည့်နေရာ၏ မြေတန်ဖိုးနှင့် ပိုင်ရှင်များအား လျော်ပေးခြင်း
# တည်ဆဲ ဥပဒေများ
# အလည်အပတ်ခရီးသွား လုပ်ငန်းစီးဆင်းမူ့
# private assistance
# Planning for integrated development
=== လေယာဉ်ကွင်း ပုံစံချခြင်း ===
စီမံကိန်းတစ်ခုလုံးအတွက် လိုအပ်သော ပုံစံနေရာများ ချထားရာတွင် မြို့ပြအင်ဂျင်နီယာများသည် အသေးစိတ်လိုအပ်
ချက်များအား ထည့်သွင်းစဉ်းစားလေ့ရှိသည်။ ပထမဦးစွာ လေယာဉ်ကွင်းတည်ရှိမည့်နေရာ နှင့်အတူ ဆက်စပ်နေသော
ပတ်ဝန်းကျင်ဧရိယာအား မြေပုံကားချပ်ဖြင့် နေရာပြရသည်။ လေယာဉ်ပြေးလမ်း၊ တက္ကစီလမ်းရှိမည့်နေရာများ၊ လေယာဉ်
ရပ်ဆိုက်နားရာနေရာများ၊ အဆောက်အဦများတည်ရှိမည့်နေရာများအား မြေပုံတခုဖြင့် ပြင်ဆင်ထားရသည်။ လေယာဉ်ကွင်း
ဧရိယာတစ်ခုလုံး၏ အနိမ့်အမြင့်ပမာဏအားလည်း grading plan ဟုနာမည်ပေးကာ မြေပုံတစ်ခု သီးသန့်လုပ်ရသည်။
ပြေးလမ်းတစ်ခုချင်းစီရှိ မြေနေရာအနိမ့်အမြင့်အသေးစိတ်အားလည်း ပြည့်စုံသောမှတ်တမ်းတစ်ခုပြုလုပ်ရသည်။ လေယာဉ်
ကွင်းတစ်ခုလုံးရှိ ပြေးလမ်း၊တက္ကစီလမ်းများ၊ ရပ်ဆိုက်နားရာနေရာများ၊ မြေဖို့ကာ ခင်းထားသောနေရာများအတွက်
ဖြတ်ပိုင်းပုံ(cross section plan) များပြုလုပ်ရသည်။ လမ်းပိုင်းများ ဆက်သွယ်သည့်နေရာများ(pavement joints)၊
သံကူကွန်ကရစ်နေရာများ၊အတွက်လည်း အသေးစိတ်ပြုလုပ်ထားသော plan များရှိရသည်။ ရေစီး၊ရေလာ အခြေအနေ
များအတွက် မြေပုံဇယားများအားလည်းကောင်း၊ လေယာဉ်ကွင်းတစ်ခုလုံးအား မီးထွန်းလင်းစေရန်အတွက် အလင်းပေး
စနစ်ပြမြေပုံဇယားများအားလည်းကောင်း၊ အဆောက်အဦးများ၏ တည်ဆောက်ပုံ(structure) ပြ ပုံကားချပ်များကို
လည်းကောင်း အသီးသီးပြင်ဆင် ဆွဲသားထားရသည်။
==ဆက်စပ်ကြည့်ရန်==
*[[အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်]]
*[[ပြည်တွင်းခရီးစဉ် လေယာဉ်ကွင်း]]
== အကိုးအကား ==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT:လ|လေယာဉ်ကွင်း}}
[[Category:လေဆိပ်များ]]
i911iz3c3ow5j5d5hwbks3obsle6p9n
1034206
1034205
2026-05-27T11:48:40Z
Zawzawaungthwin
100038
[[Special:Contributions/~2025-42281-14|~2025-42281-14]] ([[User talk:~2025-42281-14|ဆွေးနွေး]]) ၏ တည်းဖြတ်မူ [[Special:Diff/959007|959007]] ကို ပြန်လည်ပယ်ဖျက်လိုက်သည်
1034206
wikitext
text/x-wiki
[[File:Airport infrastructure.png|thumb|400px|လေဆိပ်တစ်ခု၏ နမူနာပုံစံ]]
'''လေယာဉ်ကွင်း''' ဆိုသည်မှာ မြေပြင်မှ စွန့်ခွာရန် အသုံးပြုရသော ကွင်းပြင်ဖြစ်သည်။<ref>Wragg, D.; ''Historical dictionary of aviation'', History Press 2008.</ref><ref>{{cite web|url=http://www.merriam-webster.com/dictionary/airport|title=Airport - Definition of airport by Merriam-Webster|publisher=|accessdate=1 September 2015}}</ref> ၁၉၀၃ ခုနှစ်တွင် ရိုက်ညီနောင်မှ [[လေယာဉ်ပျံ]]ကို တီထွင်ပြီးနောက် လေကြောင်းသယ်ယူပို့ဆောင်ရေးမှာ တိုးတက် ထွန်းကား လာခဲ့သည်။ လေယာဉ်ပျံများအား ၁၉၃ဝ တိုင်အောင် ခရီးသည်များအား သယ်ယူခွင့်မပေးခဲ့သော်လည်း နောက်ပိုင်းတွင်မှ ခရီးသည်များအား သယ်ဆောင်ခွင့်ရခဲ့သည်။ မြို့ပြလေကြောင်း သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး ထွန်းကားလာသောကြောင့် [[အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ မြို့ပြလေကြောင်းဖွံ့ဖြိုးရေး အဖွဲ့]] (I.C.A.O) ကဲ့သို့သော အဖွဲ့များပေါ်ပေါက်လာပြီး လေကြောင်း သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးနှင့် လေယာဉ်ကွင်းများအတွက် စံချိန်စံညွှန်းများ သတ်မှတ်ပေးခဲ့သည်။
ကမ္ဘာအနှံ့အပြားတွင် ရှိသော လေယာဉ်ကွင်းများအား မြို့ပြသုံး နှင့် စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ သုံးဟူ၍ ခွဲခြားနိုင်သော်လည်း အချို့ လေယာဉ်ကွင်းများအား စစ်ဘက်နှင့် အရပ်ဘက်မှ အတူတကွ သုံးဆွဲကြသည်။ ကမ္ဘာပေါ်ရှိ လေယာဉ်ကွင်းအချို့မှာ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လေယာဉ်ကွင်းများဖြစ်ပြီး (I.C.A.O) မှချမှတ်ထားသော စည်းများများဖြင့် တည်ဆောက်ကြခြင်းဖြစ်သည်။ လေယာဉ်ကွင်းများ၏ အကျယ်အဝန်း နှင့် ၎င်းတို့ပေးနိုင်သော လေကြောင်းဝန်ဆောင်မှုများကိုခွဲ၍ လေယာဉ်ကွင်းများအား အမျိုးအစားများခွဲခြားထားသည်။
လေယာဉ်ကွင်းများအား အဓိကတည်ဆောက်သူများမှာ [[မြို့ပြ အင်ဂျင်နီယာ]]များဖြစ်ကြသည်။ မီးပေးရေး နှင့် စွမ်းအင်ထောက်ပံ့မှုအတွက် လျှပ်စစ်အင်ဂျင်နီယာ များနှင့် စက်မှုအင်ဂျင်နီယာများလည်း သက်ဆိုင်ရာကဏ္ဍအလိုက်ပါဝင်ကြလေသည်။
== လေယာဉ်ကွင်းအမျိုးအစားများ ==
[[File:Airport overhead.jpg|thumb|right| [[Paraparaumu Airport|ပရပရမူ လေယာဉ်ကွင်း]] သို့မဟုတ် အသေးစား လေဆိပ်]]
မြို့ပြလေကြောင်းအာဏာပိုင်အဖွဲ့၏ သတ်မှတ်ချက်အရ လေယာဉ်ကွင်းများအား အောက်ပါအတိုင်းခွဲခြားထားနိုင်သည်။
* ပုဂ္ဂလိက(personal)- ပေါ့ပါးသည့် ပေါင်၃၀၀ဝ မျှသော လေယာဉ်ပျံများဆင်းသက်နိုင်ပြီး သေးငယ်သော လူနေဧရိယာများသို့သာ ဆက်သွယ်ထားသည့် လေယာဉ်ကွင်း အမျိုးအစားဖြစ်သည်။
* ဒုတိယအမျိုးအစား(secondary) - ပေါင် ၂၀၀ဝမှ ၁၅၀၀ဝ ကြားရှိလေယာဉ်ပျံများ အသုံးပြုနိုင်ပြီး ပျံသန်းမူ့အစီအစဉ် အတိအကျမရှိသော လေယာဉ်ကွင်းအမျိုးအစားဖြစ်သည်။
* သီးသန့်လေယာဉ်ကွင်း(feeder) - လေကြောင်းလိုင်းများမှ ပိုင်ဆိုင်သော သီးသန့်လေယာဉ်ကွင်းများကို ခေါ်သည်။
* ပင်မလေကြောင်းလိုင်း(Trunk Lines) - ပင်မလေကြောင်းလိုင်းအတွင်းတွင် ရှိသော မြို့ငယ်လေးများသို့ သွားလာ နိုင်သည့် လေယာဉ်ကွင်းအမျိုးအစားဖြစ်သည်။
* အမြန်လေကြောင်းလိုင်း(Express) - အရေးကြီးသည့် အဓိကမြို့ကြီးများ သို့မဟုတ် ပင်မလေကြောင်းလိုင်းများဆုံရာ အရပ်များသို့ ဆက်သွယ်သွားလာ နိုင်သည့်လေယာဉ်ကွင်း အမျိုးအစားဖြစ်သည်။
* ဒေသတွင်းလေယာဉ်ကွင်း(Continental) - နိုင်ငံအတွင်းတွင် တောက်လျှောက်ပျံသန်းနိုင်သော လေယာဉ်များဆင်းသက် နိုင်သည့် လေယာဉ်ကွင်း ကိုခေါ်သည်။
* တိုက်ကြီးများ ဆက်သွယ်လေယာဉ်ကွင်း(Intercontinental) - အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လေယာဉ်များ ဆင်းသက်နိုင်သည့် လေယာဉ်ကွင်း အမျိုးအစားကို ခေါ်သည်။
* တိုက်ကြီးများဆက်သွယ်သည့် အမြန်လေကြောင်း(Intercontinental Express) - သမုဒ္ဒရာကြီးများကို ဖြတ်ကျော်ပျံသန်း နိုင်သော လေယာဉ်ကြီးများ ဆင်းသက်ရာ လေယာဉ်ကွင်းဖြစ်သည်။
== လေယာဉ်ကွင်းမှ ဝေါဟာရ အခေါ်အဝေါ်များ ==
လေယာဉ်ကွင်းမှ ဝေါဟာရ အခေါ်အဝေါ်များသည် လေယာဉ်ကွင်း တည်ဆောက်မည့်သူများ မဖြစ်မနေသိထားရမည့် အချက်များဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် ထိုဝေါဟာရ သတ်မှတ်ထားသော အရာများသည် စံချိန်မှီလေယာဉ်ကွင်းများတွင် မရှိမဖြစ်ပါဝင်ရမည့် အချက်များလည်း ဖြစ်သည်။
=== လေယာဉ်ကွင်း ပမာဏ (Airport Capacity) ===
လေယာဉ်ကွင်း ပမာဏ (Airport Capacity) ဆိုသည်မှာ လေယာဉ်ကွင်း တစ်ခုတွင် သတ်မှတ်ထားသော အချိန်အတွင်း(အများအားဖြင့် တစ်နာရီဟု သတ်မှတ်ထားသည်) အန္တရာယ် ကင်းစွာ အဆင်း၊ အတက်ပြုနိုင်သည့် လေယာဉ်အရေအတွက် ကိုခေါ်သည်။
=== လေယာဉ်ကွင်း၏ အမြင့်ပေ(Airport Elevation) ===
ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်မှ လေယာဉ်ဆင်းသက်မည့် အမြင့်ဆုံးအမှတ်ရှိ အကွာအဝေးကို လေယာဉ်ကွင်း၏ အမြင့်ပေ (Airport Elevation) ဟု သတ်မှတ်ထားသည်။
=== လေယာဉ် ဆိုက်နားရာနေရာ (Apron) ===
{{main|လေယာဉ် ဆိုက်နားရာနေရာ}}
လေယာဉ်ရပ်နားရန်နှင့် ကုန်တင်၊ကုန်ချ ပြုလုပ်နိုင်ရန်အတွက် လေယာဉ်ကွင်းအတွင်းရှိ သတ်မှတ်ထားသောနေရာအား Apron ဟုခေါ်သည်။ ထိုနေရာသည် အများအားဖြင့် ပင်မအဆောက်အဦးရှေ့တွင်လည်းကောင်း သို့မဟုတ် ဂိုဒေါင်ကြီး များ၏ အနီးအနားတွင်လည်းကောင်း တည်ရှိသည်။
=== အပိုပြေးလမ်းကြောင်း(Clearway) ===
လေယာဉ် စတင်ထွက်ခွာသော လမ်းကြောင်း အဆုံးတွင် ရှိသည့် စတုဂံပုံ နေရာအကွက်ဖြစ်သည်။ လေယာဉ်အင်ဂျင်
များ မတော်တဆဖြစ်၍ ပြေးလမ်းဆုံးသည်အထိ လေထဲသို့မတက်ရောက်နိုင်သေးလျင် ထိုနေရာအား အသုံးပြုနိုင်ရန်
တည်ဆောက်ထားခြင်း လည်းဖြစ်သည်။
=== လေယာဉ်ပြေးလမ်း(Runway) ===
{{main|လေယာဉ်ပြေးလမ်း}}
လေယာဉ်ဆင်းသက်ရန်သော်လည်းကောင်း၊ ထွက်ခွာရန်သော်လည်းကောင်း သတ်မှတ်ထားသည့် ဧရိယာဖြစ်သည်။ လေယာဉ်ပြေးလမ်းများသည် အများအားဖြင့် နှစ်ဖက်လုံး အသုံးပြုနိုင်ကြသည်။ လေယာဉ်ပြေးလမ်းများကို နံပါတ်များဖြင့် ခေါ်ကြ၍ ၎င်းနံပါတ်များသည် ပြေးလမ်း၏ ရပ်ညွှန်း Direction ကို ရည်ညွှန်းသည်။ ဥပမာ . . 31R ဆိုပါက ပြေးလမ်း၏ ရပ်ညွှန်းသည် 310 ဖြစ်၍ R သည် လေယာဉ် လေထဲရောက်ပြီးနောက် ညာဘက်သို့ ကွေ့ရမည်ကို ရည်ညွှန်းသည်။ L ဆိုပါက လက်ဝဲဘက်သို့ ကွေ့ရမည် ဖြစ်သည်။
=== Taxiway ===
{{main|လေယာဉ်ချဉ်းကပ်ပြေးလမ်း}}
လေယာဉ်ပျံများ လေယာဉ်ပြေးလမ်းပေါ်သို့ သွားလာရန် သတ်မှတ်ထားသည့် လမ်းကြောင်းဖြစ်သည်။
=== မြေပြင်ဧရိယာ(Landing area) ===
လေယာဉ်ပျံများ ထွက်ခွာရန်သော်လည်းကောင်း၊ ဆိုက်ကပ်ရန်သော်လည်းကောင်း၊ ပြုပြင် ရန်အတွက်သော်လည်းကောင်း၊
ကုန်တင်၊ကုန်ချနှင့် ခရီးသည်များသယ်ဆောင်ရန်အတွက်လည်းကောင်း သတ်မှတ်ထားသည့် မည်သည့်နေရာကိုမဆို
မြေပြင်ဧရိယာဟုခေါ်သည်။
=== ပင်မလေဆိပ်အဆောက်အဦး(Terminal Building) ===
{{main|လေဆိပ်အဆောက်အဦ}}
ဆိုက်ရောက်သော ခရီးသည်များနှင့် ထွက်ခွာမည့်ခရီးသည်များအတွက် ပြည့်စုံလုံလောက်သော ဝန်ဆောင်မူ့မျိုး
ပေးနိုင်သည့် အဆောက်အဦးမျိုးဖြစ်ရမည်။ ထိုအဆောက်အဦးတွင် လေယာဉ်ကွင်းအာဏာပိုင်အဖွဲ့၏ ရုံးခန်းများ၊
လေကြောင်းလိုင်း အုပ်ချုပ်ရေးနှင့် ဆိုင်သောရုံးခန်းများ အများအားဖြင့်ပါဝင်ပေသည်။ ခရီးသည်များအတွက်လည်း
လိုအပ်သည့် စားသောက်ဆိုင်များ၊ စာအုပ်အရောင်းဆိုင်များ၊ တယ်လီဖုန်းဆက်သွယ်ရေး ရုံးများ၊ ရေချိုးသန့်စင်ခန်း
များပါဝင်သည့် နားနေခန်းများ၊ လက်ဆောင်ပစ္စည်းဆိုင်များ စသည်ဖြင့်ပါဝင်သင့်ပေသည်။ အဆောက်အဦး ၏အပြင်
ဘက်ထွက်ပေါက်တွင်လည်း ကုန်လမ်းသယ်ယူပို့ဆောင်ရေးအတွက် တက္ကစီများနှင့် ဘတ်စ် ကားများ တတ်နိုင်သလောက်
စီစဉ်ပေးနိုင်ရမည်။
လေကြောင်းထိန်းချုပ်ရေးမျှော်စင်အား ထိုအဆောက်အဦးရှိ အုပ်ချုပ်ရေးရုံး အပေါ်ထပ်တွင် အများအားဖြင့်ထားလေ့
ရှိကြသည်။
== မြို့ပြအင်ဂျင်နီယာ ကဏ္ဍ ==
မြို့ပြအင်ဂျင်နီယာများသည် လေယာဉ်တည်ဆောက်ရန်အတွက်လည်းကောင်း ထုတ်လုပ်ရန်အတွက်လည်းကောင်း
ပါဝင်ပတ်သတ်ခြင်းလုံးဝ မရှိသော်လည်း လေယာဉ်ကွင်းတည်ဆောက်ရန်အတွက် လေယာဉ်များ၏ သဘောသဘာဝ
နှင့် အလေးချိန်အစရှိသည်တို့ကို အကြမ်းဖျင်းအားဖြင့်သိရှိရန်လိုအပ်ပေသည်။
မြို့ပြအင်ဂျင်နီယာများ၏ အဓိကအခန်းကဏ္ဍများမှာ လေယာဉ်အတက်အဆင်းပြုလုပ်ရန် လမ်းကြောင်းများဖေါက်လုပ်ပေးခြင်း၊
လိုအပ်သော အဆောက်အဦးများ ဆောက်လုပ်ပေးခြင်းတို့ပါဝင်လေသည်။ လေယာဉ်ပေါ်စ အချိန်ကာလများက
လေယာဉ်များ၏ အလေးချိန်၊ အရွယ်ပမာဏ နှင့် ပြေးနှုန်းတို့မှာ အနည်းငယ်သော ပမာဏသာရှိသော်လည်း ယခုအခါ
ထိုသတ်မှတ်ချက်များမှာ ပြောင်းလဲတိုးတက်လာသဖြင့် မြို့ပြအင်ဂျင်နီယာများသည် ထိုပြောင်းလဲချက်များအရ
လေယာဉ်ကွင်း ဒီဇိုင်းများအား ထုတ်ပေးနိုင်ရန်လိုအပ်ပေသည်။ လေယာဉ်ကွင်း တစ်ခုတည်ဆောက်ရန်အတွက်
မြို့ပြအင်ဂျင်နီယာများသည် လေယာဉ်ကွင်းတည်ဆောက်မည့်နေရာ၏ အခြေအနေများကိုလည်းကောင်း၊ တည်ဆောက်
မည့်နေရာ ရွေးချယ်ပြီးလျင် လေယာဉ်ကွင်းပုံစံအားနေရာချထားခြင်းများကိုလည်းကောင်း၊ လေယာဉ်ကွင်း အရွယ်ပမာဏ
နှင့် တည်ဆောက်မည့်နေရာ ရွေးချယ်ခြင်းများကိုလည်းကောင်း ပါဝင်လုပ်ဆောင်ရလေသည်။
=== လေယာဉ်ကွင်း အကျယ်အဝန်းနှင့် တည်နေရာရွေးချယ်ခြင်း ===
ယေဘူယျအားဖြင့် လေယာဉ်ကွင်းတည်နေရာ နှင့် အကျယ်အဝန်းအားရွေးချယ်ရာတွင် အောက်ပါအချက်အလက်များအား
ထည့်သွင်းစဉ်းစားရန်လိုအပ်ပေသည်။
# တည်ဆောက်မည့် ဧရိယာ
# ဝန်ဆောင်မူ့ပေးနိုင်မည့် အမျိုးအစား
# ပတ်ဝန်းကျင်လူဦးရေပမာဏ
# ခန့်မှန်းခြေ အသုံးပြုနိုင်သည့် လေယာဉ်ပမာဏ
# လေယာဉ်ကွင်းမှ လက်ခံနိုင်သည့် လေယာဉ်ပမာဏ
# လေယာဉ်ကွင်း၏ အမျိုးအစား၊အကျယ်အဝန်းနှင့် ပုံသဏ္ဍန်
# တစ်ခြားလေယာဉ်ကွင်းများနှင့် ဆက်သွယ်နိုင်မူ့
# လူထုအမြင်နှင့် လေယာဉ်ကွင်းတည်ရှိမည့်နေရာ၏ ပတ်ဝန်းကျင်စီးပွားရေးအခြေအနေ
# လေယာဉ်အဆင်း၊အတက်ကြောင့် ဆူညံမူ့
# လေယာဉ်ကွင်းတည်ဆောက်မည့်နေရာ၏ မြေတန်ဖိုးနှင့် ပိုင်ရှင်များအား လျော်ပေးခြင်း
# တည်ဆဲ ဥပဒေများ
# အလည်အပတ်ခရီးသွား လုပ်ငန်းစီးဆင်းမူ့
# private assistance
# Planning for integrated development
=== လေယာဉ်ကွင်း ပုံစံချခြင်း ===
စီမံကိန်းတစ်ခုလုံးအတွက် လိုအပ်သော ပုံစံနေရာများ ချထားရာတွင် မြို့ပြအင်ဂျင်နီယာများသည် အသေးစိတ်လိုအပ်
ချက်များအား ထည့်သွင်းစဉ်းစားလေ့ရှိသည်။ ပထမဦးစွာ လေယာဉ်ကွင်းတည်ရှိမည့်နေရာ နှင့်အတူ ဆက်စပ်နေသော
ပတ်ဝန်းကျင်ဧရိယာအား မြေပုံကားချပ်ဖြင့် နေရာပြရသည်။ လေယာဉ်ပြေးလမ်း၊ တက္ကစီလမ်းရှိမည့်နေရာများ၊ လေယာဉ်
ရပ်ဆိုက်နားရာနေရာများ၊ အဆောက်အဦများတည်ရှိမည့်နေရာများအား မြေပုံတခုဖြင့် ပြင်ဆင်ထားရသည်။ လေယာဉ်ကွင်း
ဧရိယာတစ်ခုလုံး၏ အနိမ့်အမြင့်ပမာဏအားလည်း grading plan ဟုနာမည်ပေးကာ မြေပုံတစ်ခု သီးသန့်လုပ်ရသည်။
ပြေးလမ်းတစ်ခုချင်းစီရှိ မြေနေရာအနိမ့်အမြင့်အသေးစိတ်အားလည်း ပြည့်စုံသောမှတ်တမ်းတစ်ခုပြုလုပ်ရသည်။ လေယာဉ်
ကွင်းတစ်ခုလုံးရှိ ပြေးလမ်း၊တက္ကစီလမ်းများ၊ ရပ်ဆိုက်နားရာနေရာများ၊ မြေဖို့ကာ ခင်းထားသောနေရာများအတွက်
ဖြတ်ပိုင်းပုံ(cross section plan) များပြုလုပ်ရသည်။ လမ်းပိုင်းများ ဆက်သွယ်သည့်နေရာများ(pavement joints)၊
သံကူကွန်ကရစ်နေရာများ၊အတွက်လည်း အသေးစိတ်ပြုလုပ်ထားသော plan များရှိရသည်။ ရေစီး၊ရေလာ အခြေအနေ
များအတွက် မြေပုံဇယားများအားလည်းကောင်း၊ လေယာဉ်ကွင်းတစ်ခုလုံးအား မီးထွန်းလင်းစေရန်အတွက် အလင်းပေး
စနစ်ပြမြေပုံဇယားများအားလည်းကောင်း၊ အဆောက်အဦးများ၏ တည်ဆောက်ပုံ(structure) ပြ ပုံကားချပ်များကို
လည်းကောင်း အသီးသီးပြင်ဆင် ဆွဲသားထားရသည်။
==ဆက်စပ်ကြည့်ရန်==
*[[အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်]]
*[[ပြည်တွင်းခရီးစဉ် လေယာဉ်ကွင်း]]
== အကိုးအကား ==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT:လ|လေယာဉ်ကွင်း}}
[[Category:လေဆိပ်များ]]
6vrxj1hpee4k5l57b5rmwfv3grtx9ge
ကဝမြို့
0
12092
1034076
1020520
2026-05-26T15:28:02Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
/* ပဲခူးမြစ်ကူးတံတား (ကဝ) */
1034076
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox settlement
|official_name = ကဝ
|settlement_type = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့များ|မြို့]]
|image_skyline= Kawa Township.jpg
|image_size =
|image_caption =
|pushpin_label_position = bottom
|pushpin_map = Myanmar
|pushpin_map_caption = ကဝမြို့ တည်နေရာ၊ မြန်မာ။
|pushpin_mapsize = 300
|subdivision_type = [[နိုင်ငံ]]
|subdivision_name = {{flag|Myanmar}}
|subdivision_type1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ တိုင်းဒေသကြီးများ|တိုင်းဒေသကြီး]]
|subdivision_name1 = {{flag|ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး}}
|subdivision_type2 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ|ခရိုင်]]
|subdivision_name2 = [[ပဲခူးခရိုင်]]
|subdivision_type3 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့နယ်များ|မြို့နယ်]]
|subdivision_name3 = [[ကဝမြို့နယ်]]
|population_total =
|population_as_of =
|coordinates = {{Coord|17.089668|96.466322|region:MM|format=dms|display=inline,title}}
|timezone = [[မြန်မာစံတော်ချိန်]]
|utc_offset = +7
}}
'''ကဝမြို့'''သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ပဲခူးခရိုင်]]တွင် ပါဝင်၍ [[ပဲခူးမြို့]]တောင်ဘက် [[ပဲခူးမြစ်]]အရှေ့ဘက်ကမ်း နဖူးပေါ်တွင် တည်ရှိပြီး [[ကဝမြို့နယ်]]ရုံးစိုက်ရာ မြို့ ဖြစ်သည်။
== အမည်ရင်းမြစ် ==
ကဝသည် [[မွန်ဘာသာစကား|မွန်]]အမည် (ကဝ)မှ ဆင်းသက်လာပြီး [[လင်းမြီးဆွဲငှက်|လင်းမြီးဆွဲ]]ဟု အဓိပ္ပာယ် ရသည်။ လင်းမြီးဆွဲရှိရာ အရပ်တွင် ရွာတည်ရာမှ နောင် ကဝမြို့ ဖြစ်လာသည်။<ref name=":0"/>
== လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး ==
ရန်ကုန်- ပဲခူး မီးရထားလမ်းမှ သွားလျှင် [[ထုံးကြီးဘူတာ]]မှဆင်း၍ တစ်မိုင်ခန့် ကတ္တရာလမ်းအတိုင်း သွားပြီးနောက် ပဲခူးမြစ်အား ဖြတ်သန်းဖောက်လုပ်ထားသော တံတားအား ကျော်ဖြတ်ကာ ကဝမြို့ဘက်သို့ သွားနိုင်သည်။ ကား သို့မဟုတ် ဆိုင်ကယ်ဖြင့်သွားမည်ဆိုပါက [[ရန်ကုန်]]-ပဲခူး ကားလမ်းမကြီး၏ လမ်းပိုင်းပေါ်ရှိ [[အင်းတကော်မြို့]] တာဆုံမှတောင်ဖက်သို့ချိုးကာ အင်းတကော်-ထုံးကြီး-ကဝ လမ်းမှလည်း သွားနိုင်သည်။ ပဲခူးမှ တစ်ဆင့်သွားရောက်မည်ဆိုပါက ပဲခူး-[[သက္ကလမြို့|သက္ကလ]]- [[အုန်းနှဲရွာ၊ ကဝမြို့နယ်|အုန်းနှဲ]]-ကဝ လမ်းမှ သွားနိုင်သည်။ ရန်ကုန်အမှတ် ၂ လမ်းမကြီးမှသွားမည်ဆိုပါက ဆားတလင်းကျေးရွာ၊လမ်းဆုံမှ ဒါးပိန်ကျေးရွာသို့သွားပြီး၊ ဒါးပိန်-သပြုပဲခူးမြစ်ကူးတံတားမှ တဆင့်သွားနိုင်ပါသည်။ မြို့ပေါ်ရှိလူဦးရေမှာ ၂၀၁၄ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်းအရ ၁၇,၃၉၆ ယောက်<ref name=":1">{{Cite book|date= မေ ၂၀၁၅|title= Provisional Results Census 26 August 2014 FINAL|publisher= ပြည်သူ့အင်အားဦးစီးဌာန|page= ၅၅|url= http://www.dop.gov.mm/wp-content/uploads/2012/12/Census_Provisional_Results_2014_ENG1.pdf|accessdate= ၂၈ နိုဝင်ဘာ ၂၀၁၅|archive-date= 12 September 2014|archive-url= https://web.archive.org/web/20140912105647/http://www.dop.gov.mm/wp-content/uploads/2012/12/Census_Provisional_Results_2014_ENG1.pdf|url-status= dead}}</ref> ရှိသည်။
===ပဲခူးမြစ်ကူးတံတား (ကဝ)===
[[File:Kawa Bridge.png|thumb|right|ပဲခူးမြစ်ကူးတံတား (ကဝ)]]
ပဲခူးမြစ်ကူးတံတား (ကဝ)သည် [[ပဲခူးမြစ်]]ကို ဖြတ်သန်းဖောက်လုပ်ထားသည့် တံတားဖြစ်သည်။ ကဝမြို့သည် ယခင်က ရန်ကုန်နှင့် ကပ်လျက်တည်ရှိသော်လည်း လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး ခက်ခဲနေသည့် မြို့တစ်မြို့ ဖြစ်သည်။ ကဝမှ ရန်ကုန်သို့သွားမည်ဆိုပါက ပဲခူးမြစ်အား သမ္ဗာန်လှေဖြင့် ဖြတ်ကူးကာ သွားလာရသည်။ ယခုအခါ ပဲခူးမြစ်ကူးတံတား (ကဝ) ကို တည်ဆောက်ပြီးစီးခဲ့ပြီ ဖြစ်သည်။ တံတားသည် [[ထုံးကြီးရွာ၊ ပဲခူးမြို့နယ်|ထုံးကြီးရွာ]] နှင့် ကဝမြို့ကို ဆက်သွယ်တည်ရှိသည်။ ထို့အပြင် ပဲခူးမြစ်ကူးတံတားအသစ်တစ်စင်းကို ကဝမြို့ရှောင်လမ်းဖောက်လုပ်ပြီး မြို့အရှေ့ပိုင်းမှ ဖြတ်ကာ ဖောက်လုပ်ထားသည်။
== လူမှုပထဝီဝင် ==
၁၉၅၃ ခုက လူဦးရေ ၂၃၃၆ ဦး နေကြောင်း သိရသည်။<ref name=":0">{{cite book|author=တင်နိုင်တိုး|title=မြန်မာပြည်တစ်ခွင် လမ်းညွှန်|publisher=မဇ္ဈိမစာပေ|page=၇၉|date=ဒီဇင်ဘာ ၂၀၁၃}}</ref>
ကဝမြို့နယ်တွင် သူကြီးပိုင်ကျေးလက် ၉၃ ပိုင်ရှိသည်။ ကဝမြို့၏အရှေ့ပိုင်းတွင်ကျိုက်အံ့ဝစေတီတည်ထားသည်။
ပဲခူးရာဇဝင်လာ အဿားမင်းသား ၏မယ်တော်ရွှေဖရုံမယ် ဇာတိတွင်တည်ထားသော ရွေဖရုံမယ်စေတီသည် ကဝမြို့နယ် ကျားတက်ကျေးရွာအုပ်စု၊ကျားတက်ကျေးရွာတွင်တည်ရှိပါသည်။ ကဝ အုန္နှဲလမ်းမပေါ်ရှိ စမ်းကြီးဇရပ်လမ်းဆုံ(ဖလေး-ပေါက်ကုန်းကျေးရွာများလမ်းဆုံ)မှ မြောက်ဖက်သို့ချိုးကွေ့ပြီးသွားလျှင် ဖလေးကျေးရွာကိုရောက်မည်။ ထိုမှဆက်သွားလျှင် ကျားတက်ကျေးရွာသို့ရောက်ပါမည်။
ဖလေးကျေးရွာတွင်တည်ထားသော ကျိုက်မတ်ကေ်ဖလေးဘုရားကြီးမှာ လည်း ထင်ရှားကျော်ကြားသော ဘုရားစေတီတစ်စူဖြစ်သည်။ ဘုရားကုန်းတော်ပေါ်တွင်ပေါက်ရောက်နေသော စကားဖြူပင်ကြီးမှာ လွန်စွာသက်တမ်းရင့်ပြီးစကားဖြူပန်းများမှာအနံ့အလွန်မွှေးကြိုင်လှပါသည်။အပင်သက်တန်းမှာသက်ကြီးသူမတို့၏လက်ဆင့်က်းစကားအရ အသက်ရာကျော်ပြီဟုသိရပါသည်။ နာမည်ကျော်စစ်ကိုင်းငလျှင်ပြတ်ရွေ့ကြော(Sagaing Fault) သည်ဤ ဖလေးဘုရားကြီးတည်ရှိရာကုန်းတော်အောက် မှဖြတ်သွားပါသည်။<ref name=":1" />
ကဝမြို့နယ်၏ အရှေ့ဘက်အကျဆုံး နေရာ တစ်နေရာဖြစ်သည့် သမ္ဗာန်ဆိပ်ရွာမှာ စစ်တောင်းမြစ်ဝ၏ ပင်လယ်ကမ်းနှင့် ကပ်လျက်ရှိနေသည်။ ထိုရွာသည့် သထုံခရိုင်မှ ကျိုက်ထီးရိုးတောင်၊ ကေလာသတောင်များနှင့် မျက်နှာချင်းဆိုင် တည့်လျက်ရှိသည်။
== စီးပွားရေး ==
ကဝမြို့နယ် တစ်ခွင်လုံးမှာ မြေပြန့်ကွင်းဖြစ်၍ စပါးအကြီး အကျယ် စိုက်ပျိုးသည်။ ကဝမြို့နယ်မှာ [[စစ်တောင်းမြစ်]]နှင့် [[ပဲခူးမြစ်]] အကြားတွင် တည်ရှိသည်။ ပင်လယ်ကမ်းခြေနှင့် နီးကပ်သွားသော နေရာများတွင် ဆားအသင့်အတင့် ချက်လုပ်သည်။ ကဝမြို့မှ [[လွယ်အိတ်]]နှင့် ချည်လုံချည်များ ထွက်၍ ကဝလွယ်အိတ်ကို လူသိများသည်။
== အထင်ကရပုဂ္ဂိုလ်များ ==
# [[ထွန်းမြင့်၊ ဦး (ဒဂုန်)|ဒဂုန်ဦးထွန်းမြင့်]] (မယ်သီလကန်)
# [[ချစ်စံဝင်း]] (ရစ်ကန်ကြီးရွာ)
# [[ရွှေအောင်၊ ဦး|ဦးရွှေအောင်]] (မဟာဝိဇ္ဇာ၊ ဝဋံသကာသိရောမဏိ)(ဖလေး)
# ရုပ်ရှင်မင်းသား [[မြင့်အောင် (ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်)|မြင့်အောင်]] (သက္ကလ)
#သရုပ်ဆောင် [[မို့မို့မြင့်အောင်]] (သက္ကလ)
# စာရေးဆရာ [[ချစ်ဝင်းညွန့်]](ရစ်ကန်)
# မောင်မောင်ဖြူ<ref name=":0" />
# သရုပ်ဆောင် နေမင်း (သက္ကလ)
== ကိုးကား ==
{{reflist|
<ref>မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁)</ref>
}}
{{ကဝမြို့နယ်}}
{{ပဲခူးတိုင်း}}
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့များ]]
[[Category:ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီးရှိ မြို့များ]]
lxl35szw8awfrrytdxr2gdcvn796a7n
မြန်မာစကားသံဖွဲ့ပုံ
0
18203
1034102
815249
2026-05-26T20:24:57Z
~2026-31572-27
143288
အဖြည့်ခံနှလုံးသား မင်းရဲ့အချစ်ခရီးမှာ ငါကလမ်းတစ်ဆိုင်း မင်းလမ်းကြောင်းပြောင်းတဲ့အခါ ကျန်ခဲ့ရတဲ့သူ တကယ်ချစ်သူရောက်လာတော့ ငါ့ကို အဖြည့်ခံအဖြစ်ပဲ သတ်မှတ်သွားပြီလား မင်းတခြားသူနဲ့ ပျော်ရွှင်နေချိန် ငါ့ရင်ထဲမှာတော့ ဝေဒနာတွေအပြည့် မင်းအတွက်တော့ အရေးမပါခဲ့ပေမဲ့ ငါ့ဘဝမှာတော့ အချစ်ဆုံးဖြစ်ခဲ့တာ ငါပေးခဲ့တဲ့ အချစ်တွေအားလုံး မင်းအတွက် ဘာမှမဟုတ်ခဲ့ဘူးလား ငါစောင့်ဆိုင်းခဲ့သမျှ အချိန်တွေဟာ မင်းအတွက် ကစားကွက်တစ်ခုပဲလား မင်းလက်ထပ်သွားတဲ့ သတင်းကြားရတော့ ငါ့နှလုံးသားတွေ ကွဲကြေကုန်ပြီ မင်းပျော်ရွှင်ရင်ပြီးရောလိ
1034102
wikitext
text/x-wiki
မည်သည့်ဘာသာ၌မဆို စကားပြောင်းလဲခြင်းကို တွေ့ရ၏။
စကားပြောင်းလဲခြင်းသည် အသံပြောင်းလဲခြင်းပင် ဖြစ်၏။
ဘာသာစကား အသံပြောင်းလဲပုံကို ထင်ရှားစေခြင်းငှါ အသံဖြစ်
ကိရိယာများကို ဖော်ပြပေအံ့။
လူ၏အသံဖြစ်ရာဌာနသည် ခံတွင်း၊ နှာတွင်းနှင့် လည်မျို
(ရေမျို)ဟု ခေါ်ကြသော အသံအိုး ဖြစ်၏။ အသံသည်
ထွက်သက် ဝင်သက်ကြောင့် ဖြစ်၏။ များသောအားဖြင့်
ထွက်သက်ကြောင့် ဖြစ်၏
အသံအိုးနှင့်အသံကြိုး ။ ။
လည်စေ့၌ လေပြွန် အနည်းငယ် ဖောင်းသောနေရာကို လည်မျို
ဟု ခေါ်သည်။ လည်မျို၌ အသံဖြစ်သောကြောင့် လည်မျိုကို
အသံအိုးဟုလည်းခေါ်၏။ လည်မျိုတွင် ရှေ့စုလျက်၊ နောက်က
ကွဲနေသော ညွှတ်ပျောင်း ခိုင်မာသည့် ကြိုးနှစ်ချောင်း ရှိသည်။
ယင်းတို့ကို အသံကြိုးဟု ခေါ်၏။ အသက် မှန်မှန် ရှူလျှင်
ဤကြိုးနှစ်ချောင်းသည် လှည်းထောက်ခွကဲ့သို့ ပွင့်လျက် ရှိရာ၊
အသက်သည် အဆီးအတား မတွေ့ဘဲ ဝင်ထွက်နိုင်၏။ နောက်
ကွဲနေသာ အစွန်းနှစ်ခုကို စေ့လိုက်လျှင် လေပေါက်သည်
လုံးလုံးပိတ် သွား၏။ ဤကဲ့သို့ လုံးလုံး မပိတ်ဘဲ အလျား
လိုက် လေပေါက်ကလေးသည် အနည်းငယ်သာ ပွင့်လျက်
နေလျှင် ထွက်သက်သည် အသံကြိုးများကို အတင်းတိုးသဖြင့်
ကြိုးများသည် လှုပ်ခါကြ၏။ ဤသို့ ကြိုးများ လှုပ်ခါခြင်း
ကြောင့် ဃောသခေါ်သော အသံ ဖြစ်၏။ လည်စေ့ပေါ်ကို
လက်ချောင်းများတင်၍ စမ်းလျှင် အသံကြိုးခါသည်ကို သိနိုင်
၏။ ဃောသအသံ ထွက်စဉ် နားပေါက်နှစ်ခုကို လက်နှင့် ပိတ်
ထားလျှင်လည်း အသံကြိုး ခါသည်ကို သိနိုင်၏။ အကယ်၍
အဆိုပါ အလျားလိုက် လေပေါက်ကလေးကို ကျယ်ကျယ်
ဖွင့်လျှင် ထွက်သက်သည် အသံကြိုးကို တိုးထွက်ရန် မလို
တော့သဖြင့် ဃောသအသံ မဟုတ်ဘဲ အသက်ရှူသံ၊ သို့မဟုတ်
ဟ သံ ဖြစ်လာ၏။
ခံတွင်းနှင့် အသံဖြစ် ကိရိယာများ ။ ။
လေပြွန်နောက်၌ အစာဆင်းသော လည်ချောင်းရှိ၏။ လျှာ
နောက် အောက်က ထွက်နေသော အသားမျှင်ကလေးကို အသံ
အိုးဖုံးဟုခေါ်၏။ အစာမျိုသောအခါ ထိုအဖုံးသည် အသံ အိုး
ဝင်ပေါက်ကို ပိတ်လိုက်၏။ အောက်ဘက်ရှိ အသံအိုးနှင့်
လည်ချောင်းသို့၎င်း၊ အထက်ဘက်ရှိ ခံတွင်းနှင့် နှာတွင်းသို့၎င်း
ပေါက်ရောက်သော နေရာကို အာစောက်ဟု ခေါ်၏။ ခံတွင်း၌
သွားများ၊ ပျော့ပျောင်းသော နှုတ်ခမ်းနှစ်ခုနှင့် အလွန်လှုပ်ရှား
တတ်သော လျှာ ရှိသည်။ လျှာသည် ခံတွင်းတွင် ရွှေ့ချင်
သလို ရွှေ့၍ အထက် မေးရိုးကို လိုအပ်သော နေရာ၌
ထိနိုင်သော ကြွက်သားစု ဖြစ်သည်။ လျှာဖျား၊ လျှာရှေ့၊
လျှာနောက် ဟူ၍ သုံးပိုင်း ခွဲထား၏။ အာခေါင်ကို သွားရိုး၊
အာခေါင်မာ၊ အာခေါင်ပျော့၊ လျှာခင် ဟူ၍ လေးပိုင်းခွဲထား၏။
နှာတွင်းသို့ လေမသွားရအောင် လျှာခင်က ပိတ်နိုင်၏။
အထက်ပါ ပုံ ၁ ကို ရှု။
ဃောသ အဃောသ ။ ။
အသံကြိုးများ အနည်းငယ် ပိတ်သောကြောင့် ထွက်သက်သည်
အသံအိုး၌ အဆီး အတား တွေ့၍ အသံဖြစ်ကြောင်းကို သိခဲ့ကြ
ပြီ။ ထွက်သက်သည် အသံကြိုးများ ပွင့်နေသောကြောင့် အသံ
အိုး၌ အဆီးအတား မတွေ့၍ အသံ မဖြစ်ခဲ့လျှင် ခံတွင်းသို့
ရောက်သောအခါ အဆီးအတား တွေ့မူ အသံ ဖြစ်နိုင်သည်။
အသံအိုး၌ အဆီးအတားကြောင့်ဖြစ်သော အသံကို ဃောသဟု
ခေါ်ရကား၊ ခံတွင်း၌ အဆီးအတားကြောင့်ဖြစ်သော အသံကို
အဃောသဟုခေါ်၏။ (အသံအိုး၌သော်လည်းကောင်း၊ ခံတွင်း
၌သော် လည်းကောင်း၊ အဆီးအတား မရှိလျှင် အသံ
မဖြစ်နိုင်။)
ထွက်သက်သည် အဆီးအတားကို အာခေါင်ပျော့၌ တွေ့
လျှင် က-သံထွက်၏။ အာခေါင်မာ၌ တွေ့လျှင်၊ ကျ- သံ
ထွက်သည်။ ကျ-သံထက် အနည်းငယ် နောက်ပိုင်းကျသော
အသံသည် ဋ-သံ ဖြစ်၏။ သွားရိုး၌ အဆီးအတားကို
တွေ့လျှင် တ-သံ ထွက်၏။ နှုတ်ခမ်း၌ အဆီးအတားကို
တွေ့လျှင် ပ-သံ ထွက်၏။ က-ကျ-ဋ-တ-ပ- အသံ
ထွက်ရာ၌ လျှာထားပုံကို အမှတ် ၂၊ ၃၊ ၄၊ ၅၊ ၆ ၌
ပြထားပေသည်။
သို့ဖြစ်၍ ဃောသ အသံသည် အသံအိုး၌ ဖြစ်၍ အဃောသ
အသံသည် ခံတွင်း၌ ဖြစ်၏။ ထွက်သက် သည် အဆိုပါပုံတို့၌
ပြထားသည့်အတိုင်း အဆီးအတားကို တိုး၍ ဖျတ်ကနဲ အဆီး
အတား ပွင့်ရာ၊ အဆိုပါ အဃောသအသံငါးမျိုး အသီးအသီး
သည် ပေါက်ကွဲသံကဲ့သို့ မြည်သဖြင့် ယင်းတို့ကို ပေါက်ကွဲသံ
ဟု ခေါ်၏။ ပေါက်ကွဲသံသည် ရှည်ရှည် ဆွဲမြည်နိုင်သော
အသံမျိုးမဟုတ်။
က၊ ကျ၊ ဋ၊ တ၊ ပ အသံတို့သည် အသီးအသီး မြည်
နိုင်သော အခြေအနေ၌ ရှိနေကြစဉ်၊ ထွက်သက် သည် အသံ
အိုး၌ အသံကြိုးများကို လှုပ်ခါ၍ ထွက်လျှင် က၊ ကျ၊ ဋ၊ တ၊
ပ တို့၏ ဃောသအသံ ဖြစ်သော ဂ၊ ဂျ၊ ဍ၊ ဒ၊ ဗ၊ အသံ
တို့ကို ရ၏။ အသံအိုး၌ စ၍ ဖြစ်သောကြောင့် ယင်းတို့ကို
ဃောသဟု ခေါ်၏။
အဆိုပါ အသံအသီးသီးသည် မြည်နေခိုက်၊ ပုံ(၂) (၃) (၄)
(၆) တို့၌ ပြထားသည့်အတိုင်း လျှာခင်သည် အာစောက်
ကို ထိသဖြင့် ထွက်သက်အလုံးသည် ခံတွင်းသို့ သွား၏။
အကယ်၍ အသံအိုးမှ ဃောသ အသံ ထွက်နေခိုက်၊ ထွက်
သက်သည် လျှာခင်နှင့် အာစောက်အကြားမှ နှာတွင်းသို့
ဝင်ပြီးလျှင် နှာပေါက်မှ ထွက်လျှင် နှာသံ ဖြစ်၏။ ပုံ (၇)၌
နှာသံဖြစ်သော မ-ကို မြည်စဉ် လျှာခင်နှင့် အာစောက်
အကြားမှ လေကြောင်းသွားပုံကို ပြထားသည်။ လျှာခင်သည်
အာစောက်နှင့် ထိခြင်း မထိခြင်းသည် ပ-နှင့် မ- မြည်ပုံ
ခြားနားခြင်း ဖြစ်သည်။ အဆိုပါ ပေါက်ကွဲသံ ငါးခုတို့နှင့်
ဆိုင်သော နှာသံ ငါးမျိုးရှိ၏။
က၊ င.အသံတို့နှင့်ဆိုင်သောနှာသံ င. ဖြစ်သည်။
ကျ၊ ဂျ ည
ဋ၊ ဍ ဏ
တ၊ ဒ န
ပ၊ ဗ မ
က၊ ကျ၊ ဋ၊ တ၊ ပ. အသံတို့ကို လေသံတင်းတင်းမြည်လျှင်
ယင်းအသံ အသီးအသီးတွင် ဟ-သံ
ပါ၏။ သို့ဖြစ်၍ အဃောသ အသံက က-ကို လေသံ
တင်းတင်းမြည်လျှင် ခ-သံ ဖြစ်၏။
ကျ ချ
ဋ ဌ
တ ထ
ပ ဖ
ထိုနည်းအတူ
ဃောသအသံ ဂ-ကို လေသံ တင်းတင်းမြည်လျှင် ဃ သံ
ဖြစ်၏။
ဂျ ဃျ
ဍ ဎ
ဒ ဓ
ဗ ဘ
အထက်ပါ ဗျည်းများကို က-ဝဂ်၊ ကျ-ဝဂ်၊ ဋ-ဝဂ်၊
တ-ဝဂ်၊ ပ-ဝဂ် ဟူ၍ အောက်ပါအတိုင်း စီစဉ်၍ ပြနိုင်၏။
မှတ်ချက်။ ။
က-ဝဂ် ဗျည်းငါးခုတို့ အသံထွက်ပုံကို ပုံ(၂)၌
ပြထားသည်၊ လျှာနောက်ပိုင်းဖြင့် အာခေါင်ပျော့ကို ထိ၍
ထွက်သော ယင်းအသံကို ပါဠိသဒ္ဒါ၌ ကဏ္ဌဇ-လည်ချောင်းသံ
ဟုခေါ်၏။
ကျ-ဝဂ် ပဌမဗျည်းလေးခုတို့ကို စ၊ ဆ၊ ဇ၊ ဈ၊ဟု
ရေးသင့်သော်လည်း၊ မူလ သက္ကတ ပါဠိ အသံကို ပုံ(၃) ၌
ပြထားသည်။
လျှာဖျားဖြင့် အာခေါင်မာကို ထိ၍ ထွက်သော ယင်းအသံ
တို့ကို ပါဠိသဒ္ဒါ၌ [[တာလုဇ]] ဟုခေါ်၏။
ဋ-ဝဂ် ဗျည်း ငါးခုတို့ အသံထွက်ပုံကို ပုံ(၄)၌
ပြထားသည်။ လျှာဖျားဖြင့် အာခေါင် အလယ် လောက်ကို
ထိ၍ ထွက်သော ယင်းအသံတို့ကို ပါဠိသဒ္ဒါ၌ မုဒ္ဓဇ
ဟုခေါ်၏။ ယခု မြန်မာအသံအားဖြင့် ဋ-ဝဂ်သည် တ-ဝဂ် မှ
မခြားနားချေ။
တ-ဝဂ် ဗျည်း ငါးခုတို့ အသံထွက်ပုံကို ပုံ (၅) ၌
ပြထားသည်။ လျှာထိပ်ဖြင့် သွားရိုးနောက်ကို ထောက်၍
ထွက်သော ယင်းအသံတို့ကို ပါဠိသဒ္ဒါ၌ ဒန္တဇ ဟုခေါ်၏။
ပ-ဝဂ် ဗျည်း ငါးလုံးတို့ အသံထွက်ပုံကို ပုံ (၆)၌
ပြထားသည်။ နှုတ်ခမ်းပိတ်ပြီးမှ ဖွင့်၍ ထွက်သော် ယင်း
အသံတို့ကို ပါဠိသဒ္ဒါ၌ 0x100သဋ္ဌဇ ဟုခေါ်၏။
ယခု မြန်မာအသံအားဖြင့် ဂ နှင့် ဃ ခြားနားခြင်း
မရှိချေ။
ပုံ (၈) ၌ ပြထားသည့်အတိုင်း လေသွားရာ လမ်းကြောင်း
ကျဉ်းမြောင်း၍ သွားကြားမှ လေထွက်လျှင် စ၊ ရှ -တည်းဟူ
သော သွားကြားသံများကိုရ၏။ လေသွားရာ လမ်းကြောင်း
ကျဉ်းမြောင်းအောင် လျှာဖျားကို သွားရိုးသို့ မြေ|ာက်ထားစဉ်
လေသည် သွားကြားမှ ထွက်သောအခါ ဖြစ်သော အသံသည်
စ-သံဖြစ်၏။ ရှ-ကို မြည်ရာ၌ကား စ-ထက် အနည်းငယ်
နောက်ကျကျ လေသွားရာ လမ်းကြောင်းကို ကျဉ်းမြောင်းစေပြီး
လျှင် လျှာထိပ်သည် သွားရိုးနောက် အောက်ကနေစဉ်၊ လေ
သည် လျှာအလယ်ကြောင်းကို လျှောက်၍ တိုးထွက်၏။ က-
သည် ခ၊ဂ၊ ဃ တို့ဖြင့် အသံအားဖြင့် တော်စပ် သကဲ့သို့၊
စ-သည်လည်း ဆ၊ ဇ၊ ဈ၊ တို့နှင့် အသံအားဖြင့် တော်စပ်
သည်၊ သို့ဖြစ်၍ စ၊ ဆ သည် အဃောသ အသံလျော့၊
အသံတင်း ဖြစ်ကြ၍ ဇ၊ ဈ သည် ဃောသ အသံလျော့၊
အသံတင်း ဖြစ်ကြ၏။
သွားကြားသံသည် သွားကြားမှ လေထွက်သောကြောင့်
ဖြစ်ရကား၊ လေထွက်နေသမျှ ကာလပတ်လုံး ဆက်၍ မြည်
နိုင်သော အသံ ဖြစ်၏။ ပေါက်ကွဲသံများကား ဤကဲ့သို့
ဆက်၍ မမြည်နိုင်ချေ။
လျှာထိပ်ကို မလိပ်စေဘဲ သွားရိုးနှင့် ထိ၍ ထားစဉ်
လျှာဘေးတစ်ဘက်၊ သို့မဟုတ် နှစ်ဘက်ကို လျှောက်၍
လေထွက်စေလျှင် လ-သံ ဖြစ်၏။
လျှာနောက်ပိုင်းကို အာခေါင်ပျော့သို့ အနည်းငယ် မြှင့်လျှင်
ဠ-သံ ဖြစ်၏။
လျှာဖျားကို မြှင့်၍ လျှာထိပ်အောင် လေမှုတ်လျှင် လျှာ
လိပ်သံ ခေါ်သော ရ-သံ ဖြစ်၏။
လျှာထိပ်ကို အထက်သွားများ၊ သို့မဟုတ် အထက်သွား
အောက်သွား အကြားသို့ ကပ်ရုံမျှ ကပ်ထားစဉ်၊ လေတိုး၍
ထွက်သော အသံသည် သ-သံ ဖြစ်၏။ သင်း(နာမ်စား)၊
သို့မဟုတ်-တို့၌ မြည်သော သ-သံသည် ဃောသအသံ
ဖြစ်၏။
ယနှင့်ဝသည် ဗျည်းတစ်ပိုင်းသရတစ်ပိုင်း အသံဖြစ်၏။
ဣ-သရ မြည်ခိုက် လျှာဖျားဖြင့် အာခေါင်မာကို ထိလိုက်လျှင်
ယ-အသံ ထွက်၏၊ ဥ-သရ မြည်ခိုက် နှုတ်ခမ်းကို ဝိုင်း
လိုက်လျှင်၊ ဝ-သံထွက်၏။ သို့ဖြစ်၍ ယ-သည် ဣ-သရ
နှင့်နီးစပ်၍၊ ဝ-သည် ဥ-သရနှင့် နီးစပ်၏။
သရ။ ။
သရသည် အသံထွက်ရာ၌ ဗျည်းနှင့်မတူ၊ အသံအိုးမှ ဖြစ်၍
ခံတွင်းပ အဆီးအတား မတွေ့ဘဲ ထွက်သော အသံကို သရ
ဟုခေါ်၏။
ပါးစပ်ကို ကျယ်ကျယ်ဖွင့်ပြီးလျှင် လျှာကို ပြားပြားထားခိုက်
လှုပ်ခါနေသော အသံကြိုးနှစ်ခုအကြားမှ ခံတွင်း၌ အဆီး
အတား မတွေ့ဘဲ ထွက်သော သရသံသည် အာ-သရ ဖြစ်၏။
သရသည် အသံတို၊ အသံရှည်ဟု နှစ်မျိုးရှိ၏။ အ-ကဲ့သို့
မတြာတစ်ခု ဠကာသော သရကို အသံတို့ ခေး၏။ အာ-ကဲ့သို့
မတြာ နှစ်ခုကြသော သရကို အသံရှည်ဟုခေါ်၏။ (မတြာသည်
လက်ပစ်တစ်တွက်၊ လျှပ်စစ်တစ်ပြက်၊ မျက်စိ တစ်မှိတ်ဟု
ဆိုသော အခန့်ကာလ ဖြစ်သည်။) ထို့ပြင် လူတစ်ယောက်ကို
ဟစ်ခေါ်ရာ၌ ဆွဲထားသော အသံ ရှည်မျိုးလည်း ရှိသေး၏။
မတြာ သုံးခု ကြာသည်ဟူ၏။ အသံတိုကိုလည်း သာ၍တို
အောင် မြည်နိုင်သေး၏။ အရုပ် ဟူသော စကား၌ အ-သည်
အတြာဝက်မျှ ရှိ၏။
သရအမျိုးမျိုး။ ။
ပါးစပ်ကို ကျယ်ကျယ် ဖွင့်ပြီးလျှင်၊ လျှာကို ပြားပြားထားခိုက်
မြည်သော အာ-သည် မူလသရ ဖြစ်၏။ ယင်းအနေအထားမှ
စ၍ ပါးစပ်ပေါက်ကို တဖြည်းဖြည်း ကျဉ်းစေ၍ လျှာကို
တဖြည်းဖြည်း မြှင့်လျှင် ရှေ့သရများကို ရ၏။ ထိုနည်းအတူ
ပါးစပ်ပေါက်ကို တဖြည်းဖြည်း ပိတ်ကာ လျှာနောက်ကို
တဖြည်းဖြည်း မြှင့်၍ နှုတ်ခမ်းကို ဝိုင်းစေလျှင် နောက်
သရများကို ရ၏။ ရှေ့သရနှင့် နောက် သရ အကြားတွင်
ကြားသရများ ရှိ၏။
ရှေ့သရများတွင် အီ-သရဖြစ်သော နေရာသည် အမြင့်
ဆုံးဖြစ်၍၊ နောက်သရများတွင် အူ-သရဖြစ်သော နေရာသည်
အမြင့်ဆုံးဖြစ်၏။ အာ-နှင့်အီ-အကြားတွင် အယ်-နှင့်
အေ-ရှိ၏။ အာ-နေရာမှ လျှာရှေ့ကို အနည်းငယ်မြှင့်လျှင်
အယ်-သံ ထွက်၏။ သည့်ထက် တိုး၍ လျှာကို မြှင့်လျှင်
အေ-သံ ထွက်၏။ သည့်ထက်တိုး၍ လျှာကို မြှင့်လျှင် အီ-သံ
ထွက်၏။
ထိုနည်းအတူ အာ-နေရာမှ အနည်းငယ် လျှာနောက်ကို
မြှင့် နှုတ်ခမ်းကို ဝိုင်းလျှင် အော်-သံ ထွက်၏။ သည့်ထက်
တိုး၍ လျှာကို မြှင့်၊ နှုတ်ခမ်းကို ဝိုင်းလျှင် အို-သံ ထွက်၏။
သည့်ထက်တိုးတ၍ လျှာကိုမြှင့်၊ နှုတ်ခမ်းဝိုင်းလျှင် အူ-သံ
ဖြစ်၏။ ပုံ (၁၂)တွင် ဠကက်ခြေခတ်သော နေရာသည်
လိုရာသရ မြည်ရာ၌ လျှာ အမြင့်ဆုံး နေရာကို ပြသည်။
မြန်မာဘာသာ၌ သရသံပေါင်း ၅ဝ ရှိ၏။ ယင်းတို့ကို
အသံ နီးစပ်သည့်အတိုင်း စု၍ အောက်၌ စီစဉ် ထား၏။
က ခ ဂ
အတန်း၁ အာ အ အား အတ် အန် အန့် အန်း
အတန်း၂ အီ အိ အီး အစ် အင် အင့် အင်း
အတန်း၃ အို အို့ အိုး အုတ် အုန် အနု့် အုန်း
အတန်း၄ အေ အေ့ အေး အိတ် အိန် အိန့် အိန်း
အတန်း၅ အူ အူ့ အူး အွတ် အွန် အွန့် အွန်း
အတန်း၆ အယ် အယ့် အဲး အက်
အတန်း၇ အိုက် အိုင် အိုင့် အိုင်း
အတန်း၈ အောက် အောင်အောင့်အောင်း
အတန်း၉ အော်အော့အော
ဤအစီအစဉ်သည် ထင်သလောက် မရှုပ်ထွေးချေ။
အတန်း ၁၊ ၂၊ ၃၊ ၄၊ ၅ တို့တွင် အတန်းတိုင်း၌ ရှိသော
သရ ခုနစ်ခုတို့ကို က၊ ခ၊ ဂ ဟူ၍ သုံးပိုင်း ခွဲခြားနိုင်၏။
က-အပိုင်းရှိ သရ သုံးခုတို့သည် အသံရှည်၊ အသံတို (အောက်
မြစ်)၊ ဝစ္စနှစ်လုံးပေါက်သံများ ဖြစ်ကြ၏။ ပုံစံ- အတန်း ၁ ၌
အသံရှည်-အာ၊ အသံတို အောက်မြစ်သံ-အ၊ ဝစ္စနှစ်လုံးပေါက်
သ့ အား ဖြစ်ကြ၏။ ခ-အပိုင်းရှိ သရသည် အသတ်သံဖြစ်၍၊
အပိုင်းရှိ သရ သုံးခုသည် နှာသံ (အရှည်၊ အောက်မြစ်၊
ဝစ္စပေါက်)များ ဖြစ်ကြ၏။
အတန်း ၆ ၌ နှာသံ မရှိချေ။
အတန်း ၇၊ ၈ ၌ အသတ်နှင့် နှာသံ မရှိချေ။
အတန်း ၉ ၌ အသတ်နှင့် နှာသံ မရှိချေ။
ပုံ (၁၂) ၌ ဖော်ပြထားသော သရ ခုနစ်ခုတို့ကို အစွဲပြု၍
ကျန်သရတို့ ဖြစ်ရာနေရာများကို အကြမ်း အားဖြင့် အောက်ပါ
အတိုင်း ပြနိုင်သည်။ အာ အီ အူ ကို တြိဂံကဲ့သို့ ပြထား
သည်။
ပုံ(၁၃)၌ အောက်မြစ်သံနှင့်ဝစ္စပေါက်သံတို့ကို ဖော်ပြရန်
မလိုတော့ချေ။ အောက်မြစ်သံနှင့် ဝစ္စပေါက်သံ အဖို့ လျှာ၏
အနိမ့်အမြင့်သည် ဆိုင်ရာ အသံရှည်အဖို့ လျှာ၏အနိမ့်
အမြင့်ပင် ဖြစ်၏။ အာအေ အီ အစ ရှိသော နှစ်မတြာကြာ
သည့် အသံရှည်သည် ခံတွင်း၌ အဆီးအတား မတွေ့ဘဲ အသံ
အိုးတွင် မြည်သော အသံ ဖြစ်သည်။ ပိတ်နေသော အသံကြိုး
နှစ်ခုကို အောက်က လေတိုးရာ ဖျက်ကနဲ ကြိုးနှစ်ခု ပွင့်ခြင်း
ကြောင့် မြည်သော အသံသည် အ အေ့ အိ အစရှိသော တစ်
မတြာကြာသည့် အောက်မြစ်အသံတို ဖြစ်သည်။ ဝစ္စပေါက်သံ
သည် အသံရှည်ကို လေးလေးနက်နက် မြည်သော ဂရုသံ
ဖြစ်သည်။ အသတ်သံသည် အောက်မြစ်သံကို အနည်းငယ်
မြင့်အောင် ဆတ်ဆတ်မြည်သော အသံ ဖြစ်သည်။ နှာသံ
သည်လည်း အသံရှည်၊ အောက်မြစ်သံ၊ ဝစ္စပေါက်သံ ဟူ၍
သုံးမျိုးပြား၏။
မတြာဝက် အသံသည် အာ အယ် အော် သုံးနေရာ၏
ဗဟိုလောက်တွင် ကျသည်။
အသံဖြစ်ပုံကို ထောက်၍ အသံ ပြောင်းလွှဲခြင်း၏
အကြောင်းရင်းကို သိနိုင်၏။
(၁) ရ-အသံမှ ယ- အသံသို့ပြောင်းလဲခြင်း။
ကြောင်း၊ ကြား အစရှိသည်တို့၌ ရ-သည် ယ-အသံသို့
ပြောင်းလဲ၏။
လျှာလိပ်သံခေါ်သော ရ-သံကို မြည်ရသည်ထက် သရ
တစ်ပိုင်း ဗျည်းတစ်ပိုင်းဖြစ်သော ယ-သံကို မြည်ရသည်က
သာ၍လွယ်၏။ ဘာသာစကား အသံပြောင်းလဲခြင်း သည်လည်း
ခက်ခဲသော အသံမှ လွယ်ကူသော အသံသို့ ပြောင်းလဲခြင်း
ဖြစ်ရကား၊ ခက်ခဲသော ရ-သံသည် လွယ်ကူသော ယ-သံသို့
ပြောင်းလဲ၏။
(၂) လ-အသံ ပြောင်းလဲခြင်း။
ပုဂံကျောက်စာများ၌ ယ၊ ရ အစား လ-ဆွဲသည်ကို
တွေ့ရ၏။ ထားဝယ် ဒေသန္တရ၌လည်း ယခုတိုင် လ-ဆွဲသံကို
ကြားရ၏။ လ-သံမြည်အောင် လျှာဘေး တစ်ဘက် နှစ်ဘက်
လျှောက်၍ လေမထွက်လျှင် ယ-သံထွက်၏။ ခက်သော
လ-သံကို ဂရုမစိုက်ခြင်းကြောင့် လွယ်သော ယ-သံသို့
ပြောင်းလဲခြင်းဖြစ်၏။ ယခုခေတ် မြန်မာ လျှာ၊ လျှပ်၊ လျား၊
လျှောက်၊ လျှို၊ လျှိုး အစရှိသည်တို့၌ကား လ-သံကို လုံးလုံး
မကြားရတော့ချေ။
(၃) ယ-အသံ ထည့်သွင်းခြင်း။
ကျိပ်၊ ကျိန်း၊ ကျီ၊ ချီပင့်၊ ပန်းချီ၊ ချိန်၊ ချေး၊ ချီးမွမ်း၊
စာချီ အစရှိသည်တို့ကို ပုဂံကျောက်စာများ၌ ရေးသားရာတွင်
ယပင့်-မပါချေ။ ယ-ပင့်ကို ယခုမှ ထည့်သွင်းကြ၏။
ထိုနည်းအတူ ကြည့်၊ခြေ၊ ချေ(သားကောင်)၊ချိန်၊ လူကြီးမင်း
အစရှိသည်တို့တွင် ထားဝယ်ဒေသန္တရ၌ ယ-ပင့်သံ ကို
မကြားရချေ။
ထို့ပြင် ပစ်၊ ပစ္စည်း၊ တပည့်၊ ကမ္ပည်း၊ မည်၊ မေတ္တာ
အစရှိသည်တို့ကို ရေးရာ၌ ယ-ပင့် မပါသော်လည်း ဖတ်ရာ၌
ယ-ပင့်အသံ ထည့်၍ ယခု ဖတ်ကြသည်။
ယ-ပင့်သံ ထည့်သွင်းရခြင်း၏ အကြောင်းကား ဤသို့
ဖြစ်သည်။
အဆိုပါ စကားလုံးများ၌ သရသံများသည် လျှာကို မြှင့်၍
မြည်ရသော ရှေ့သရသံများ ဖြစ်ကြသည်။ သရသံကို မြည်ရာ၌
သတိမမူဘဲ လျှာဖျားဖြင့် အာခေါင်မာကို ထိရုံမှ ထိမိလျှင်
ယ-သံထွက်၏။ ပုံစံ.ကီ ဟုမြည်ရာ၌ လျှာသည် အီ-သရ
ဖြစ်သောနေရာ၌ရှိ၏။ အာခေါင်မာကို လျှာဖြင့် မထိရ၊
အကယ်၍ သတိ ကောင်းစွာ မထားဘဲ လျှာကို အာခေါင်
မာနှင့်ထိမိလျှင် ယ-ပင့်သံ ဝင်လာ၍၊ ကျီ-ဟု အသံမြည်၏။
(၄) နောက်အသံသည် နီးစပ်ရာ ရှေ့အသံကို ပြောင်းခြင်း။
က-ကို ယ-ပင့်၍ ဖတ်သော် ခံတွင်း၌ နောက်သံဖြစ်သော
က-နှင့် ခံတွင်း၌ ရှေ့သံဖြစ်သော ယ- တွေ့ကြရာ၊ နောက်
သံဖြစ်သော က-သည် ရှေ့သံဖြစ်သော ယ-မှ ဝေးရကား၊
အသံပြေပြစ်စိမ့်သောငှာ နီးစပ်သော ရှေ့သံဖြစ်သည့် တ-သံသို့
ပြောင်းလိုက်၏။
သို့ဖြစ်၍ က ယ-ပင့် ကျသည် တျ ဟု အသံထွက်၏။
(၅) အဃောတမှ ဃောသသို့ ပြောင်းလဲခြင်း။
လာစမ်း-လာဇမ်း၊။ ဝန်ကြီး-ဝန်ဂြီး။ မီးပုံး-မီးဗုံး။ အုန်းပင်
-အုန်းဗင်။ တောကြောင်-တောဂြောင် အစရှိသည်တို့၌ ဒုတိယ
ဗျည်းသည် အဃောတမှ ဃောတအသံသို့ ပြောင်းလဲ၏။
ဤသို့ ပြောင်းလဲခြင်း တို့တွင် လာစမ်းဟူသော စကား၌
လာသည် အာ-သရနှင့် ဆုံး၍၊ စမ်းသည် စ-ဗျည်းနှင့်စ၏။
ဤသို့ အာ-သရနှင့် စ-ဗျည်းတို့ တွေ့ဆုံကြရာ ဃောသအသံ
ဖြစ်သော အာ-သရနှင့် အဃောသအသံ ဖြစ်သော စ- ဗျည်း
တို့ တွေ့ဆုံကြခြင်း ဖြစ်၏။ ဃောသနှင့် ဃောသ တွေ့ဆုံ
ခြင်းသည် သာ၍ ပြေပြစ်ရကား၊ အဃောသ ဖြစ်သော စ-ကို
ဃောသဖြစ်သော ဇ-သို့ ပြောင်းလိုက်လျှင် လာစမ်းသည်
လာဇမ်း ဟူ၍ ပြေပြစ်သောအသံ ဖြစ်လာ၏။
ဝန်ကြီး ဟူသော စကား၌လည်း ဝန်-သည် ဃေသနှင့်
ဆုံးသဖြင့် အဃောသနှင့်စသော ကြီး-ကို ဃောသနှင့်စသော
ဂြီး-သို့ ပြောင်းလိုက်၏။ အခြားပုံစံတို့၌လည်း ထိုနည်း
အတိုင်း။ သို့သော် အကြောင်း တစ်စုံ တစ်ခုကြောင့် အသံ
ကွဲပြားစေလိုလျှင် ဒုတိယ အဃောတ ဗျည်းကို ဃောတသို့
မပြောင်းဘဲ ထား၏။ ပြယုဂ်-စော်ကဲ၊ ဦးကောင်း(လူအမည်)။
ရှေ့က သရ မရှိသော်လည်း အောက်ပါ အဃောသ ဗျည်း
တို့ကို ဖတ်သောအခါ ဃောသအသံ ထွက်တတ်၏။ ကွင်း
(ကျယ်သည်)၊ ကျွမ်း(ထိုးသည်)၊ ကြား (လမ်း)၊ ကြို့ (ထိုး
သည်)၊ (ဦး)ခေါင်း၊ ချိုး (ငှက်)၊ ချောင်(တောင်ကြား)၊ ချောက်
(တောင်ကြား)၊ ချိုင့် (ဝှမ်း)၊ ချိတ်(နှင့်ချိတ်သည်)၊ ခွေ (စက်
ဝိုင်းပုံ)၊ ခွ(ကျ သည်)၊ ခုံ(ပေါင်းကူး)၊ ချိုင်း(လက်ကတီးကြား)
၊ ဆီး (သီး) တုတ်(နှင့် ရိုက်သည်)၊ တန်း (စီးသည်)၊ ထား
(နှင့်ခုတ်သည်)၊ ထောင့် (အကွေး)၊ (ဝမ်း)ပိုက်၊ သင်း
(နာမ်စား)၊ သို့ (မဟုတ်)၊
(၆) မတြာဝက်အသံသို့ ပြောင်းလဲခြင်း။
အောက်ပါ ပုံစံများ၌ ပထမ သရသံတို့သည် မတြာဝက်
အသံသို့ ပြောင်းကြ၏။ စာရေး၊ ငါးစိမ်း၊ သိကြား၊ ဘီလူး၊
လည်းကောင်း၊ ဖယ်လှယ်၊ ပုတီး၊ သူကြီး၊ ကူးတို့၊ တံခါး၊
နံ့သာ၊ သန်ကောင်၊ သေနတ်၊ အစ်ကို၊ လင်းကွင်း၊ ခက်ရင်း၊
နှုတ်ခမ်း၊ ပုန်းတောင်း၊ ကျွန်မ၊ ခေါင်းတုံး၊ တိန်ညင်း၊
လျှာ ထားပုံအားဖြင့် အာ အယ် အော် သုံးနေရာ၏
ဗဟိုလောက်ကျသော မတြာဝက် အသံသည် လျင်မြန်စွာ
မြည်သောအသံ ဖြစ်၏။ ထိုကြောင့် အထက်တွင် ဖော်ပြသည့်
အတိုင်း များသောသရတို့သည် ယင်း အသံသို့ လွယ်ကူစွာ
ပြောင်းလဲကြ၏။ ဤအချက် တစ်ခုတည်းဖြင့် မြန်မာတို့သည်
လျင်မြန်သော စကားသံကို နှစ်သက်ကြောင်း ထင်ရှား၏။
<ref>မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၀)</ref>
== ကိုးကား ==
<references/>
[[Category:မြန်မာဘာသာစကား]]
[[ကဏ္ဍ:သဒ္ဒဗေဒ]]
8bhyfsko3cs0rc8jjv1g41stid8ikzg
ဇော်ဂျီတောင်ဝှေးပင်
0
20384
1034113
718133
2026-05-26T22:13:44Z
Ziv
128154
([[c:GR|GR]]) [[c:COM:Duplicate|Duplicate]]: [[File:Starr-030405-0072-Cordyline fruticosa-habit-Makawao Forest Reserve-Maui (24261783289).jpg]] → [[File:Starr 030405-0072 Cordyline fruticosa.jpg]] Exact or scaled-down duplicate: [[c::File:Starr 030405-0072 Cordyline fruticosa.jpg]]
1034113
wikitext
text/x-wiki
{{Speciesbox
|image = Cordyline fruticosa (20262433874).jpg
|image_caption = Foliage and fruit
|image2 = Starr 030405-0072 Cordyline fruticosa.jpg
|image2_caption = Green ''C. fruticosa'' in Makawao Forest Reserve, Maui
|taxon = Cordyline fruticosa
|authority = ([[ကားလ် လင်းနီးယပ်|L.]]) [[Auguste Jean Baptiste Chevalier|A.Chev.]]
|synonyms = ''[[:en:Lily of the Valley|Convallaria]] fruticosa'' <small>L.</small><br />
''[[:en:Asparagus (genus)|Asparagus]] terminalis'' <small>L.</small><br />
''Cordyline terminalis'' <small>[[:en:Carl Sigismund Kunth|Kunth]]</small><br />
''[[:en:Dracaena (plant)|Dracaena]] terminalis'' <small>[[:en:Jean-Baptiste Lamarck|Lam.]]</small><br />
''Terminalis fruticosa'' <small>(L.) [[:en:Otto Kuntze|Kuntze]]</small>
|synonyms_ref = <ref name="GRIN">{{GRIN | accessdate=2009-11-17}}</ref>
}}
ပုံသဏ္ဌာန် : အပင်
- ပင်ပျော့ပင်ငယ်မျိုးဖြစ်သည်။ အမြင့် ၁၀ ပေခန့် ထိမြင့်သည်။ အကိုင်းအခက်ဖြာခြင်းမရှိ။ ပင်လုံးထီးတည်းဖြစ်၏ ။ ပင်စည်လုံးပေါ်တွင် အရွက်ရော အမာရွတ်ကလေးများ ရှိသည်။ (ပင်စည် လုံးသည် တောင်ဝှေးနှင့် သဏ္ဌာန်တူ၏ ။)
အရွက် - ပင်စည်လုံးအားပတ်၍ ထွက်၏ ။ ရှည်မျောမျော လှံစွပ်ပုံသဏ္ဌာန်ရှိ၍ ရွက်ထိပ်ချွန်ပြီး ရွက်ရင်းသို့ သွယ်သွား၏။ အလျား တစ်တောင်ခန့် ရှိ၏ ။ ရွက်ညှာ ၄ လက်မခန့်ရှည်ပြီး မြောင်းကဲ့သို့ ဖြစ်နေသည်။ ရွက်ညှာရင်းသည် ပင်စည်ကို ကုပ်ပတ်ထား၏ ။ ရွက်ညှာနှင့်တကွ အရွက်အထက်အောက် မျက်နှာပြင် ၂ ဖက်လုံး နုစဉ်အနီရင့်ရောင်ရှိ၍ ရင့်လျှင် နီညိုရောင်နှင့် စိမ်းမှိုင်းမှိုင်းရောင်ရောစပ်နေ၏ ။ ရွက်နားအနီရောင်ရှိ၏ ။ ရွက်ပြားချောမွေ့၍ အနည်းငယ်မာ၏ ။ ရွက်နားချော၍ လှိုင်းအနည်းငယ်ရှိသည်။ ရွက်လယ်ကြော ထင်ရှား၍ သန်မာသည်။
အပွင့်
- အပင်ထိပ်မှ ပွင့်တံထွက်၍ ပွင့်၏ ။ အပွင့်သေးငယ်၍ နီညိုရောင်ရှိ၏။
အမြစ်
- ရေသောက်မြစ်ရှည်လျား၍ ယင်းဘေးမှ မြစ်မြွှာလေးများ ဖြာထွက်သည်။
အသုံးပြုနိုင်သည့်
အစိတ်အပိုင်းများ : အရွက် ၊ အမြစ် ၊ ပဉ္စငါးပါး။
မြန်မာနိုင်ငံတွင်
တွေ့နိုင်သောနေရာများ : မြန်မာနိုင်ငံ အနှံ့အပြားတွင် ပေါက်ရောက်သည်။ သဘာဝအလျောက် ပေါက်ရောက်သည်။ ဘုရား ညောင်ရေအိုးပန်း ထိုးရန်အတွက် လည်းကောင်း ၊ အလှအပအဖြစ်လည်းကောင်း ခြံဝင်းများတွင်လည်း စိုက်ပျိုး၏ ။
အသုံးဝင်ပုံ : အာနိသင်
- မြန်မာဆေးကျမ်းများ အလိုအရ ဇော်ဂျီတောင်ဝှေးသည် အရသာဖန်၏။ အေး၏ ။ သွေးအန် သွေးကျ ၊ သွေးလျှံ၊ သွေးသွန်နာကိုနိုင်၍ သည်းခြေ ဒေါသအပူကို လွန်စွာ ငြိမ်းစေနိုင်၏ ။
အသုံးပြုပုံ-
အရွက်
၁။ အရွက်ကို ရေနှင့် ကျိုသောက်က သွေးအန်သွေးကျ သွေးလွန်ရောဂါ ပျောက်၏ ။ သကြားနှင့် ကျိုသောက်သော် ဝမ်းကောင်းစေ မှန်စေ၏ ။ ထန်းလျက်နှင့် ကျိုသောက်သော် အူရောင်ရောဂါ ၊ အသည်းရောင်ရောဂါတို့ ပျောက်၏ ။
၂။ ရွက်နုများကို ပါးပါးလှီး၍ သုပ်စားတို့စားလျှင် ဝမ်းကိုက်ရောဂါ ပျောက်၏ ။ ဝမ်းကို လည်းကောင်းစေ၏ ။
၃။ ဇော်ဂျီတောင်ဝှေးရွက်ကို လူနို့နှင့် ပြုတ်သောက်ပါက အဆုတ်ရောင်ခြင်း ၊ အသည်းရောင်ခြင်း နှင့် ကျောက်ကပ်တွင်ဖြစ်သော ရောဂါများ ပျောက်၏ ။
အမြစ်
၁။ အမြစ်ကို သွေး၍ ရှူလျှင် ထိပ်ကပ်နာနှင့် နှာခေါင်း သွေးလျှံ ၊ သွေးကျခြင်းများ ပျောက်၏ ။
၂။ လျှာ၌ အနာ ၊ အဖုအပိမ့်များပေါက်လျှင် ဇော်ဂျီတောင်ဝှေး မြစ်ကိုသွေး၍ ဆားအနည်းငယ်ထည့်ပြီး လျှာနာ ကို နှိုက်ပေးရ၏။
၃။ အမြစ်ကို ပြုတ်သောက်က ဝမ်းကောင်းစေ၏ ။
၄။ အမြစ်ကို သွေးလိမ်းသော် ဝဲစို ၊ ဝဲခြောက်နာ ၊ ပေါက်ခြံကွဲနာနှင့် အခြားအနာအဆာများပျောက်၏။
ပဉ္စငါးပါး
၁။ အမျိုးသမီးများ မီးယပ်မပေါ်သော် ဇော်ဂျီတောင်ဝှေး ပဉ္စငါးပါးကို သကြားနှင့် ကျိုသောက်က မီးယပ်ပေါ်စေ၏ ။
၂။ ဇော်ဂျီတောင်ဝှေး ပဉ္စငါးပါးပြုတ်ရည်ကို သကြား ။ ကန်စွန်းရွက်ပြုတ်ရည်နှင့် ဖျော်စပ်၍ နေ့စဉ်သောက်သော် အဆုတ်နာ ပျောက်၏။
၃။ ဇော်ဂျီတောင်ဝှေး ပဉ္စငါးပါး ကြိတ်ညှစ်ရည် ၊ ချင်း ၊ ထန်းလျက်ရည်တို့ ဆတူစပ်၍ နေ့စဉ်သောက်သော် အမျိုးသမီးများ သွေးသားမှန်ကန်၍ လှစေ ၀စေ၏ ။ အမောလည်း ခံနိုင်၏ ။ အမျိုးသမီးကြီးများ သွေးဆုံးရောဂါကို လည်း ပျောက်စေ၏ ။<ref>http://arogyamonline.com/commodity/materials/?raw=51{{Dead link|date=January 2021 }}</ref>
== ကိုးကား ==
{{Reflist}}
[[ကဏ္ဍ:အမြစ် ဟင်းသီးဟင်းရွက်ပင်များ]]
[[Category:ဆေးဖက်ဝင် အပင်များ]]
[[ကဏ္ဍ:အာရှတိုက်၏ ဥယျာဉ်ပန်းခြံပင်များ]]
7633zu9134p3z10es1f6vcs9t1r7e8o
မြို့ပြ အင်ဂျင်နီယာ
0
47982
1034207
1033848
2026-05-27T11:49:10Z
Zawzawaungthwin
100038
[[Special:Contributions/~2026-30952-37|~2026-30952-37]] ([[User talk:~2026-30952-37|ဆွေးနွေး]]) ၏ တည်းဖြတ်မူ [[Special:Diff/1033848|1033848]] ကို ပြန်လည်ပယ်ဖျက်လိုက်သည်
1034207
wikitext
text/x-wiki
#Redirect:[[မြို့ပြ အင်ဂျင်နီယာ ဘာသာရပ်]]
rbpjgsurh3bl3h7ndq420k338n55h55
အ.လ.က(၁) ဒဂုံ
0
52738
1034171
954226
2026-05-27T07:32:03Z
~2026-31646-62
143318
ကျောင်းအုပ်ဆရာမ နာမည်ထည့်ခဲ့သည်။ ပုံကို rescale လုပ်ခဲ့သည်။
1034171
wikitext
text/x-wiki
{{unreferenced}}
[[File:1 dagon.png|thumb|ကျောင်းတံဆိပ်|357x357px]]
အမှတ်(၁) အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်း ဒဂုံမြို့နယ်သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ ရန်ကုန်မြို့ရှိ စံပြအလယ်ကျောင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဒဂုံမြို့နယ် ပြည်လမ်းမပေါ်တွင် တည်ရှိသည်။ စီးတီးမောစင်တာ၊ စိန်ဂေဟာကုန်တိုက်၊ တော်ဝင်စင်တာ၊ တော်ဝင်ဟိုတယ်၊ ရှမ်းကုန်းဘူတာတို့သည် ကျောင်း၏ ဘေးဘီဝဲယာတွင် တည်ရှိသည်။ ရုရှားဖက်ဒရေးရှင်း၏ မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ သံရုံး (Russia Embassy in Myanmar)သည်လည်း ကျောင်း၏ အနီးတွင် တည်ရှိသည်။
အ.လ.က(၁)ဒဂုံကျောင်းကို Bishop Holme ကျောင်းဟုလည်း ခေါ်ကြသည်။ မူလက အ.မ.က(၅)ဒဂုံအဖြစ် တည်ရှိခဲ့သော ထိုကျောင်းသည် နောက်ပိုင်းတွင် အလယ်တန်းကျောင်းအဖြစ် တိုးမြှင့်သတ်မှတ်ခြင်း ခံရသည်။ ရတနာဆောင်၊ ပတ္တမြားဆောင်၊ နဝရတ်ဆောင်ဟူ၍ ပင်မ စာသင်ဆောင်ကြီး သုံးဆောင်ရှိသည်။ ကျောင်းသားဦးရေမှာ ခန့်မှန်းခြေ ၃၀၀၀နှင့် အထက် ဖြစ်မည်ဟု သိရ၍၊ ဆရာ၊ ဆရာမဦးရေ တစ်ရာဝန်းကျင်နှင့် လည်ပတ်နေသော ကျောင်းတစ်ကျောင်း ဖြစ်သည်။
လက်ရှိ ကျောင်းအုပ်ဆရာမှာ ဒေါက်တာဥမ္မာထွေး ဖြစ်သည်။ အ.လ.က(၁)ဒဂုံ၏ ကျောင်းသားထုအရေးကို ဆောင်ရွက်ရန် အ.လ.က(၁)ဒဂုံ ကျောင်းသားများ သမဂ္ဂကို ဗကသများအဖွဲ့ချုပ်လက်အောက်၌ ဖွဲ့စည်းထားပြီး ဖြစ်သည်။ ယခုကျောင်း၏ ကျောင်းအုပ်ဆရာမသည်ထွီး ဖြစ်သည် ေါ်ဥမ္မာ။ေ{{stub}}
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]]
0qf2ilvv9t5hr63enmvx7qutaffokqg
1034176
1034171
2026-05-27T07:51:39Z
~2026-31646-62
143318
1034176
wikitext
text/x-wiki
{{unreferenced}}
[[File:1 dagon.png|thumb|ကျောင်းတံဆိပ်|357x357px]]
အမှတ်(၁) အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်း ဒဂုံမြို့နယ်သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ ရန်ကုန်မြို့ရှိ စံပြအလယ်ကျောင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဒဂုံမြို့နယ် ပြည်လမ်းမပေါ်တွင် တည်ရှိသည်။ စီးတီးမောစင်တာ၊ စိန်ဂေဟာကုန်တိုက်၊ တော်ဝင်စင်တာ၊ တော်ဝင်ဟိုတယ်၊ ရှမ်းကုန်းဘူတာတို့သည် ကျောင်း၏ ဘေးဘီဝဲယာတွင် တည်ရှိသည်။ ရုရှားဖက်ဒရေးရှင်း၏ မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ သံရုံး (Russia Embassy in Myanmar)သည်လည်း ကျောင်း၏ အနီးတွင် တည်ရှိသည်။
အ.လ.က(၁)ဒဂုံကျောင်းကို Bishop Holme ကျောင်းဟုလည်း ခေါ်ကြသည်။ မူလက အ.မ.က(၅)ဒဂုံအဖြစ် တည်ရှိခဲ့သော ထိုကျောင်းသည် နောက်ပိုင်းတွင် အလယ်တန်းကျောင်းအဖြစ် တိုးမြှင့်သတ်မှတ်ခြင်း ခံရသည်။ ရတနာဆောင်၊ ပတ္တမြားဆောင်၊ နဝရတ်ဆောင်ဟူ၍ ပင်မ စာသင်ဆောင်ကြီး သုံးဆောင်ရှိသည်။ ကျောင်းသားဦးရေမှာ ခန့်မှန်းခြေ ၃၀၀၀နှင့် အထက် ဖြစ်မည်ဟု သိရ၍၊ ဆရာ၊ ဆရာမဦးရေ တစ်ရာဝန်းကျင်နှင့် လည်ပတ်နေသော ကျောင်းတစ်ကျောင်း ဖြစ်သည်။
လက်ရှိ ကျောင်းအုပ်ဆရာမှာ ဒေါက်တာဥမ္မာထွေး ဖြစ်သည်။ အ.လ.က(၁)ဒဂုံ၏ ကျောင်းသားထုအရေးကို ဆောင်ရွက်ရန် အ.လ.က(၁)ဒဂုံ ကျောင်းသားများ သမဂ္ဂကို ဗကသများအဖွဲ့ချုပ်လက်အောက်၌ ဖွဲ့စည်းထားပြီး ဖြစ်သည်။ ယခုကျောင်း၏ ကျောင်းအုပ်ဆရာမသည်ဒေါ်ဥမ္မာထွီး ဖြစ်သည်။{{stub}}
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]]
o678930wxpjlts85gf2uwdvwenii67l
1034183
1034176
2026-05-27T09:14:32Z
Zawzawaungthwin
100038
[[Special:Contributions/~2026-31646-62|~2026-31646-62]] ([[User talk:~2026-31646-62|ဆွေးနွေး]]) ၏ တည်းဖြတ်မူ [[Special:Diff/1034176|1034176]] ကို ပြန်လည်ပယ်ဖျက်လိုက်သည်
1034183
wikitext
text/x-wiki
{{unreferenced}}
[[File:1 dagon.png|thumb|ကျောင်းတံဆိပ်|357x357px]]
အမှတ်(၁) အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်း ဒဂုံမြို့နယ်သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ ရန်ကုန်မြို့ရှိ စံပြအလယ်ကျောင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဒဂုံမြို့နယ် ပြည်လမ်းမပေါ်တွင် တည်ရှိသည်။ စီးတီးမောစင်တာ၊ စိန်ဂေဟာကုန်တိုက်၊ တော်ဝင်စင်တာ၊ တော်ဝင်ဟိုတယ်၊ ရှမ်းကုန်းဘူတာတို့သည် ကျောင်း၏ ဘေးဘီဝဲယာတွင် တည်ရှိသည်။ ရုရှားဖက်ဒရေးရှင်း၏ မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ သံရုံး (Russia Embassy in Myanmar)သည်လည်း ကျောင်း၏ အနီးတွင် တည်ရှိသည်။
အ.လ.က(၁)ဒဂုံကျောင်းကို Bishop Holme ကျောင်းဟုလည်း ခေါ်ကြသည်။ မူလက အ.မ.က(၅)ဒဂုံအဖြစ် တည်ရှိခဲ့သော ထိုကျောင်းသည် နောက်ပိုင်းတွင် အလယ်တန်းကျောင်းအဖြစ် တိုးမြှင့်သတ်မှတ်ခြင်း ခံရသည်။ ရတနာဆောင်၊ ပတ္တမြားဆောင်၊ နဝရတ်ဆောင်ဟူ၍ ပင်မ စာသင်ဆောင်ကြီး သုံးဆောင်ရှိသည်။ ကျောင်းသားဦးရေမှာ ခန့်မှန်းခြေ ၃၀၀၀နှင့် အထက် ဖြစ်မည်ဟု သိရ၍၊ ဆရာ၊ ဆရာမဦးရေ တစ်ရာဝန်းကျင်နှင့် လည်ပတ်နေသော ကျောင်းတစ်ကျောင်း ဖြစ်သည်။
လက်ရှိ ကျောင်းအုပ်ဆရာမှာ ဒေါက်တာဥမ္မာထွေး ဖြစ်သည်။ အ.လ.က(၁)ဒဂုံ၏ ကျောင်းသားထုအရေးကို ဆောင်ရွက်ရန် အ.လ.က(၁)ဒဂုံ ကျောင်းသားများ သမဂ္ဂကို ဗကသများအဖွဲ့ချုပ်လက်အောက်၌ ဖွဲ့စည်းထားပြီး ဖြစ်သည်။ ယခုကျောင်း၏ ကျောင်းအုပ်ဆရာမသည်ထွီး ဖြစ်သည် ေါ်ဥမ္မာ။ေ{{stub}}
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]]
0qf2ilvv9t5hr63enmvx7qutaffokqg
1034184
1034183
2026-05-27T09:15:16Z
Zawzawaungthwin
100038
[[Special:Contributions/~2026-31646-62|~2026-31646-62]] ([[User talk:~2026-31646-62|ဆွေးနွေး]]) ၏ တည်းဖြတ်မူ [[Special:Diff/1034171|1034171]] ကို ပြန်လည်ပယ်ဖျက်လိုက်သည်
1034184
wikitext
text/x-wiki
{{unreferenced}}
[[File:1 dagon.png|thumb|ကျောင်းတံဆိပ်]]
အမှတ်(၁) အခြေခံပညာအလယ်တန်းကျောင်း ဒဂုံမြို့နယ်သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ ရန်ကုန်မြို့ရှိ စံပြအလယ်ကျောင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဒဂုံမြို့နယ် ပြည်လမ်းမပေါ်တွင် တည်ရှိသည်။ စီးတီးမောစင်တာ၊ စိန်ဂေဟာကုန်တိုက်၊ တော်ဝင်စင်တာ၊ တော်ဝင်ဟိုတယ်၊ ရှမ်းကုန်းဘူတာတို့သည် ကျောင်း၏ ဘေးဘီဝဲယာတွင် တည်ရှိသည်။ ရုရှားဖက်ဒရေးရှင်း၏ မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ သံရုံး (Russia Embassy in Myanmar)သည်လည်း ကျောင်း၏ အနီးတွင် တည်ရှိသည်။
အ.လ.က(၁)ဒဂုံကျောင်းကို Bishop Holmesကျောင်းဟုလည်း ခေါ်ကြသည်။ မူလက အ.မ.က(၅)ဒဂုံအဖြစ် တည်ရှိခဲ့သော ထိုကျောင်းသည် နောက်ပိုင်းတွင် အလယ်တန်းကျောင်းအဖြစ် တိုးမြှင့်သတ်မှတ်ခြင်း ခံရသည်။ ရတနာဆောင်၊ ပတ္တမြားဆောင်၊ နဝရတ်ဆောင်ဟူ၍ ပင်မ စာသင်ဆောင်ကြီး သုံးဆောင်ရှိသည်။ ကျောင်းသားဦးရေမှာ ခန့်မှန်းခြေ ၃၀၀၀နှင့် အထက် ဖြစ်မည်ဟု သိရ၍၊ ဆရာ၊ ဆရာမဦးရေ တစ်ရာဝန်းကျင်နှင့် လည်ပတ်နေသော ကျောင်းတစ်ကျောင်း ဖြစ်သည်။
လက်ရှိ ကျောင်းအုပ်ဆရာမှာ ဒေါက်တာဥမ္မာထွေး ဖြစ်သည်။ အ.လ.က(၁)ဒဂုံ၏ ကျောင်းသားထုအရေးကို ဆောင်ရွက်ရန် အ.လ.က(၁)ဒဂုံ ကျောင်းသားများ သမဂ္ဂကို ဗကသများအဖွဲ့ချုပ်လက်အောက်၌ ဖွဲ့စည်းထားပြီး ဖြစ်သည်။
{{stub}}
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျောင်းများ]]
akr382xqtmtybsktb634qvir11g1rz0
အိန္ဒိယရူပီးငွေ
0
56530
1034064
1034059
2026-05-26T13:34:50Z
Salai Rungtoi
22844
[[Special:Contributions/~2026-31380-43|~2026-31380-43]] ([[User talk:~2026-31380-43|ဆွေးနွေး]]) ၏ တည်းဖြတ်မူ [[Special:Diff/1034059|1034059]] ကို ပြန်လည်ပယ်ဖျက်လိုက်သည်
1034064
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox currency
| currency_name = အိန္ဒိယ ရူပီး
| currency_name_in_local = '''रुपया'''{{nobold|<small>([[ဟင်ဒီဘာသာ|ဟင်ဒီ]])</small>}}
| image_1 = Indian Rupee symbol.svg
|image_width_1 = 150
|image_title_1 = ရူပီးသင်္ကေတ
| iso_code = INR
| iso_numerical code = 356<ref>[https://en.wikipedia.org/wiki/ISO_4217 ISO 4217 - Wikipedia<!-- Bot generated title -->]</ref>
| using_countries = {{flag|India}}<br>{{flag|Bhutan}} (ဘူတန် ngultrum နှင့် တွဲဖက်၍)
| unofficial_users = {{flag|Nepal}} ([[နီပေါရူပီးငွေ]]နှင့် တွဲဖက်၍) <br>{{flag|Zimbabwe}}
| inflation_rate = -၂.၃၀%၊ ဇန်နဝါရီ ၂၀၁၅
| inflation_source_date = [http://eaindustry.nic.in/cmonthly.pdf Economic Adviser]
| inflation_method = [[:en:Wholesale price index|WPI]]
| pegged_by = Bhutanese ngultrum (at par)<br />[[နီပေါရူပီးငွေ]] (1 INR = 1.6 NPR)
| subunit_ratio_1 = ၁/၁၀၀
| subunit_name_1 = Paisa
| subunit_name_2 = ယခင်အသုံးပြုခဲ့သော သင်္ကေတများ
| symbol = ₹
| symbol_subunit_1 = p
| symbol_subunit_2 = Rs, ರೂ, രൂ, ৳, ૱, రూ, ௹, रु
| nickname =
| used_coins = 50 paise, ₹1, ₹2, ₹5, ₹10
| coin_article = Modern Indian Coins
| used_banknotes = ₹1, ₹2, ₹5, ₹10, ₹20, ₹50, ₹100, ₹500, ₹1000
| issuing_authority = [[အိန္ဒိယနိုင်ငံ အရန်ဘဏ်]]
| printer = [[အိန္ဒိယနိုင်ငံ အရန်ဘဏ်]]
| printer_website = {{URL| www.rbi.org.in}}
| mint = [[အိန္ဒိယအစိုးရ ဒင်္ဂါးစက်ရုံ]]
| mint_website = {{URL|www.spmcil.com}}
}}
'''အိန္ဒိယ ရူပီးငွေ''' ([[ငွေကြေးသင်္ကေတ|သင်္ကေတ]]: ₹; [[:en:ISO 4217|အိုင်အက်စ်အိုကုဒ်]]: '''INR''') (Unicode U+20B9) သည် [[အိန္ဒိယနိုင်ငံ]]၏ တရားဝင်[[ငွေကြေး]]ဖြစ်သည်။ ငွေကြေးထုတ်လုပ်မှုကို [[အိန္ဒိယနိုင်ငံ အရန်ဘဏ်]]မှ ချုပ်ကိုင်ထားသည်။<ref name="rbi">{{cite web |url=http://www.rbi.org.in/scripts/FAQView.aspx?Id=39 |title=Reserve Bank of India FAQ — Your Guide to Money Matters |publisher=Rbi.org.in |accessdate=2014-11-05 |archive-date=12 January 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120112123135/http://www.rbi.org.in/scripts/FAQView.aspx?Id=39 }}</ref>
== ကိုးကား ==
{{reflist}}
== ပြင်ပလင့်ခ်များ ==
* [http://indianbanknotes.com/book-chapters.html A gallery of all Indian currency issues] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121008074636/http://indianbanknotes.com/book-chapters.html |date=8 October 2012 }}
* {{cite web|url=http://www.rbi.org.in/Scripts/pm_republicindia.aspx |title=Gallery of Indian Rupee Notes introduced till date| publisher=Reserve Bank of India|accessdate=January 9, 2015}}
* {{Commons category-inline|Rupee (India)|အိန္ဒိယ ရူပီး}}
[[Category:အိန္ဒိယငွေကြေးများ]]
[[Category:အာရှတိုက်၏ ငွေကြေးများ]]
{{stub}}
9u4pbo7cqtj3jtds9pd70603wvjr5s1
ခမီးလူမျိုး
0
59182
1034151
952961
2026-05-27T06:06:45Z
Laitei
74257
1034151
wikitext
text/x-wiki
{{unreferenced}}
{{Distinguish|ခမီလူမျိုး}}
'''ခမီးလူမျိုး'''တို့သည် ဆမီးဒေသနှင့် ကုလားတန်မြစ်ရိုး တစ်လျောက်တွင် အများဆုံး နေထိုင်ကြ ကြသော [[ချင်းလူမျိုး|ချင်း]]မျိုးနွယ်စု ဖြစ်သည်။ ခမီးတို့ကို ရခိုင်တို့က ချောင်းဖျား ခမီး ဟုခေါ်ကြ၍ [[မရာလူမျိုး|မရာ]]တို့က {{lang-mrh|Matu mei}} (မတုမေး) ဟုခေါ်ကြသည်။ ခမီးတို့နှင့် မြိုတို့သည် အများဆုံး ရောနှောနေထိုင်ကြ၍ ဘာသာစကားအားဖြင့် ဆက်စပ်မှုရှိသည်။
==ကိုးကား==
{{reflist}}
{{မြန်မာပြည် လူမျိုးများ}}
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံလူမျိုးများ]]
4s4hoc4app7rkw654nxzcsiqa61xm4d
1034152
1034151
2026-05-27T06:11:32Z
Laitei
74257
1034152
wikitext
text/x-wiki
{{unreferenced}}
{{Distinguish|ခမီလူမျိုး}}
'''ခမီးလူမျိုး'''တို့သည် [[ပလက်ဝခရိုင်]]၊ [[ပလက်ဝမြို့]] နှင့် [[ဆမီးမြို့]] ဒေသတစ်လျောက်တွင် အများဆုံး နေထိုင်ကြ ကြသော [[ချင်းလူမျိုး|ချင်း]]မျိုးနွယ်စုများထဲမှ မျိုးနွယ်စု တစ်စု ဖြစ်သည်။ ခမီးတို့ကို ရခိုင်တို့က ချောင်းဖျား ခမီး ဟုခေါ်ကြ၍ [[မရာလူမျိုး|မရာ]]တို့က {{lang-mrh|Matu mei}} (မတုမေး) ဟုခေါ်ကြသည်။ ခမီးတို့နှင့် မြိုတို့သည် အများဆုံး ရောနှောနေထိုင်ကြ၍ ဘာသာစကားအားဖြင့် ဆက်စပ်မှုရှိသည်။
==ကိုးကား==
{{reflist}}
{{မြန်မာပြည် လူမျိုးများ}}
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံလူမျိုးများ]]
m4x5zwj8aihufpnxdpbgocfwxyi9v7n
မင်းသူ
0
60285
1034139
654627
2026-05-27T04:06:57Z
~2026-31564-52
143303
မင်းသူ(သရုပ်ဆောင်) ထပ်တိုးဖော်ပြသည်
1034139
wikitext
text/x-wiki
* [[မင်းသူ (ဘောလုံးသမား)]]
* [[မင်းသူ၊ ကို|မင်းသူ (နိုင်ငံရေးသမား)]]
*[[မင်းသူ (ဝန်ကြီး)]]
မင်းသူ(သရုပ်ဆောင်)
{{သံတူကြောင်းကွဲ}}
heem4jd375z8prua0spgvm3ef1if3fd
မရာလူမျိုး
0
66711
1034154
1032108
2026-05-27T06:38:20Z
Laitei
74257
1034154
wikitext
text/x-wiki
{{Mara Notice}}
{{Infobox ethnic group
| group = မရာလူမျိုး (Mara)
| image =
| caption = မရာရိုးရာ ဝတ်ဆင်ထားသော အမျိုးသမီးတစ်ဦး
| native_name = Mara Chipho
| population = ခန့်မှန်း ၁၀၀,၀၀၀ ကျော် (အိန္ဒိယ၊ မြန်မာ၊ မလေးရှား၊ အမေရိကန်၊ နှင့် သြစတေးလျ)
| regions = {{flag|India}} ([[မီဇိုရမ်ပြည်နယ်]]၊ ဆိုင်းဟားခရိုင်)<br>{{flag|Myanmar}} ([[ချင်းပြည်နယ်]])
| languages = [[မရာဘာသာစကား]]၊ [[မြန်မာဘာသာစကား]]၊ [[မီဇိုဘာသာစကား]]၊ [[အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကား]]
| religions = [[ခရစ်ယာန်ဘာသာ]](၁၀၀%)၊ ယခင်က နတ်ကိုးကွယ်မှု
| related_groups = [[ချင်းလူမျိုး]]၊ [[မီဇို]]၊ [[ကူကီး]] နှင့် အခြား တိဘက်-ဗမာနွယ်ဖွားများ
}}
'''မရာလူမျိုး''' ({{lang-en|Mara people}}, {{lang-mrh|Mara chipho}}) သည် အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ [[မီဇိုရမ်ပြည်နယ်]] တောင်ပိုင်းနှင့် မြန်မာနိုင်ငံ၊ [[ချင်းပြည်နယ်]]တို့တွင် အဓိက မှီတင်းနေထိုင်ကြသော တိုင်းရင်းသား လူမျိုးစုတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ယခင်က ပြင်ပလူများက ၎င်းတို့ကို '''လာခဲ''' (Lakher) ဟု ခေါ်ဝေါ်ခဲ့ကြသော်လည်း၊ ၎င်းတို့ကိုယ်တိုင်ကမူ "မရာ" ဟူသော အမည်ကိုသာ ဂုဏ်ယူစွာ သုံးစွဲကြသည်။ မရာလူမျိုးများသည် တိဘက်-ဗမာနွယ် ဘာသာစကားမိသားစုဝင်ဖြစ်သော [[မရာဘာသာစကား]]ကို ပြောဆိုကြပြီး ယဉ်ကျေးမှု၊ ဓလေ့ထုံးတမ်းနှင့် သမိုင်းကြောင်းအရ အခြားသော ချင်း၊ မီဇို၊ ကူကီး မျိုးနွယ်စုများနှင့် နီးကပ်သော ဆွေမျိုးတော်စပ်မှု ရှိသည်။
== ဝေါဟာရရင်းမြစ် နှင့် အမည်များ ==
ဗြိတိသျှ ကိုလိုနီခေတ် မှတ်တမ်းများတွင် မရာလူမျိုးများကို "Shendoos" (ရှင်ဒူး) သို့မဟုတ် "Lakher" (လာခဲ) ဟု ရေးသားမှတ်တမ်းတင်ခဲ့ကြသည်။ "လာခဲ" ဟူသော အမည်မှာ အနီးအနားရှိ မီဇိုလူမျိုးများက ခေါ်ဝေါ်သော အမည်ဖြစ်ပြီး၊ ဗြိတိသျှတို့က ယင်းအမည်ကို ဆက်လက်သုံးစွဲခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ သို့သော် ၁၉၅၀ ပြည့်လွန်နှစ်များနောက်ပိုင်းတွင် မရာလူမျိုးများ၏ အမျိုးသားရေး နိုးကြားမှုနှင့်အတူ ၎င်းတို့၏ မူလအမည်ရင်းဖြစ်သော "မရာ" (Mara) ဟူသော အမည်ကို တရားဝင် ပြန်လည်အသုံးပြုလာခဲ့ကြသည်။
== သမိုင်းကြောင်း ==
မရာလူမျိုးများ၏ နှုတ်ရာဇဝင် သမိုင်းကြောင်းများအရ ၎င်းတို့သည် အခြားသော ချင်း-မီဇို မျိုးနွယ်စုများကဲ့သို့ပင် တရုတ်နိုင်ငံ အလယ်ပိုင်းမှ ဆင်းသက်လာကြပြီး တိဘက်-ဟိမဝန္တာ ဒေသများကို ဖြတ်သန်းကာ ဆင်းသက်လာကြသည်ဟု ဆိုသည်။ ရှေးဟောင်းဒဏ္ဍာရီများတွင် လူသားများသည် "ချင်လွန်း" (Chhinlung) သို့မဟုတ် မြေအောက်လှိုဏ်ဂူကြီးတစ်ခုမှ ထွက်ပေါ်လာသည်ဟု ယုံကြည်ကြသည်။ ၎င်းတို့သည် ချင်းတွင်းမြစ်ဝှမ်းမှတစ်ဆင့် ရွှေ့ပြောင်းလာပြီး လက်ရှိ အိန္ဒိယ-မြန်မာ နယ်စပ်ရှိ တောင်တန်းထူထပ်သော ဒေသများတွင် အခြေချ နေထိုင်ခဲ့ကြသည်။
စာပေအရေးအသား သမိုင်းကြောင်းအနေဖြင့် ဗြိတိသျှအရာရှိများဖြစ်သော [[ကပ္ပတိန် တစ်ကယ်လ်|တစ်ကယ်လ်]] (Captain S.R. Tickell) နှင့် [[လူးဝင်း|ကပ္ပတိန် လူးဝင်း]] (Captain T.H. Lewin) တို့သည် ၁၈၅၂ နှင့် ၁၈၆၉ ခုနှစ်များတွင် မရာလူမျိုးတို့၏ အကြောင်းနှင့် ဘာသာစကားကို ပထမဆုံး စတင်မှတ်တမ်းတင်ခဲ့ကြသည်။<ref name="Lewin">Lewin, T. H. (1869). ''The Hill Tracts of Chittagong and the Dwellers Therein''.</ref> သို့သော် စနစ်ကျသော အက္ခရာစာပေကိုမူ ၁၉၀၇ ခုနှစ်တွင် (လက်ရှိအိန္ဒိယနိုင်ငံ) [[ဆိုင်ကွန်း]] (Saikao) ရွာသို့ ရောက်ရှိလာသော ဗြိတိန်သာသနာပြုဆရာ [[ရယ်ဂျီနယ် အာသာ လောရိန်း]] (R.A. Lorrain) က [[ရောမအက္ခရာ]]ကို အခြေခံ၍ တီထွင်ပေးခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။<ref name="Lorrain">Lorrain, R. A. (1912). ''Five Years in Unknown Jungles for God and Empire''.</ref>
== ပထဝီဝင်နှင့် အုပ်ချုပ်ရေး ==
မရာလူမျိုးများသည် အိန္ဒိယနှင့် မြန်မာ နယ်စပ်တစ်လျှောက်ရှိ သစ်တောနှင့် တောင်တန်းထူထပ်သော "တြိဂံစိမ်း" (Green Triangle) ဟု တင်စားခေါ်ဝေါ်သည့် ဒေသများတွင် နေထိုင်ကြသည်။
* '''အိန္ဒိယနိုင်ငံ:''' မီဇိုရမ်ပြည်နယ် တောင်ပိုင်း ဆိုင်းဟားခရိုင် (Siaha District) တွင် အဓိက နေထိုင်ကြသည်။ ထိုဒေသကို အိန္ဒိယအစိုးရက ၁၉၇၂ ခုနှစ်တွင် [[မရာလဲန်း|မရာကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရ ဒေသကောင်စီ]] (Mara Autonomous District Council - MADC) အဖြစ် တရားဝင် အသိအမှတ်ပြု ပေးထားပြီး၊ မရာဘာသာစကားကို ရုံးသုံးနှင့် ကျောင်းသင်ခန်းစာများတွင် ပြဋ္ဌာန်းခွင့် ရရှိထားသည်။<ref name="MADC">Mara Autonomous District Council Official Website. [https://madc.mizoram.gov.in/ madc.mizoram.gov.in] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230105001216/https://madc.mizoram.gov.in/ |date=5 January 2023 }}</ref>
* '''မြန်မာနိုင်ငံ:''' ချင်းပြည်နယ် တောင်ပိုင်းနှင့် အလယ်ပိုင်း (အထူးသဖြင့် မတူပီ၊ ထန်တလန်၊ ဟားခါး၊ နှင့် ပလက်ဝ မြို့နယ်များ၏ နယ်စပ်ဒေသများ) တွင် မှီတင်းနေထိုင်ကြသည်။
== ယဉ်ကျေးမှုနှင့် လူမှုအဖွဲ့အစည်း ==
=== ဘာသာစကား ===
မရာလူမျိုးများသည် ကိုယ်ပိုင် [[မရာဘာသာစကား]] (Mara Language) ကို ပြောဆိုကြပြီး၊ ၎င်းတွင် တလို့ဆိုင် (Tlosai)၊ ဇိုင်နို (Zyhno)၊ ချာပီ (Chapi)၊ ဗိုင်တူး (Vyhtu) နှင့် ဟောင်သိုင်း (Hawthai) စသည့် ဒေသိယစကားများ ကွဲပြားကြသည်။ ယနေ့ခေတ် စာပေ၊ ကျမ်းစာနှင့် ရုံးသုံးအဖြစ် တလောဆိုင်း (Tlosai) ဒေသိယစကားကို စံ (Standard) အဖြစ် အသုံးပြုကြသည်။<ref name="Parry">Parry, N. E. (1932). ''The Lakhers''. Macmillan and Co.</ref> မရာစာပေတွင် ရောမအက္ခရာ "c" ကို တစ်လုံးတည်း အသုံးမပြုဘဲ "ch" ပုံစံဖြင့် (ဥပမာ- {{Mara|châ}}) သီးသန့် အသုံးပြုသည့် ထူးခြားသော သဒ္ဒါစည်းမျဉ်းများ ရှိသည်။
=== ဘာသာရေး ===
ခရစ်ယာန် သာသနာပြုများ မရောက်လာမီ ရှေးယခင်က မရာလူမျိုးများသည် တောင်တန်းနှင့် သဘာဝတရားကို အစွဲပြုသော နတ်ကိုးကွယ်မှု (Animism) နှင့် "ခါဇိုပါ" (Khazohpa) ခေါ် ဖန်ဆင်းရှင်ကို ကိုးကွယ်ခဲ့ကြသည်။ သို့သော် ၂၀ ရာစုအစောပိုင်းမှစ၍ ခရစ်ယာန်သာသနာ ထွန်းကားလာခဲ့ရာ ယခုအခါတွင်မူ မရာလူမျိုး အားလုံးနီးပါး (၉၉.၉ ရာခိုင်နှုန်းကျော်) သည် ခရစ်ယာန်ဘာသာဝင်များ ဖြစ်ကြသည်။ [[မရာ ဧဝံဂေလိအသင်းတော်]] (Mara Evangelical Church) သည် ဒေသတွင်း အကြီးဆုံးသော အသင်းတော်ကြီးများအနက် တစ်ခုဖြစ်သည်။
=== ရိုးရာဓလေ့ ===
မရာလူမျိုးများသည် ကိုယ်ပိုင်ရိုးရာ ဝတ်စုံများနှင့် ရိုးရာအကများ ရှိကြသည်။ အမျိုးသမီးများသည် "Chylaopoh" ဟုခေါ်သော ရောင်စုံချည်ထည်များကို ဝတ်ဆင်လေ့ရှိပြီး သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ကို အခြေခံသော ကောက်သစ်စားပွဲကဲ့သို့သော ရိုးရာပွဲတော်များကို ကျင်းပလေ့ရှိကြသည်။
== ထင်ရှားသော ပုဂ္ဂိုလ်များ ==
* [[ဆာဆာ|ဒေါက်တာ ဆာဆာ]] - အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ (NUG) ၏ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေး ဝန်ကြီး၊ ထင်ရှားသော လူမှုအကျိုးပြု ဆရာဝန်။ (လိုင်လင်းပီမြို့ဖွား)
* [[ဒေးဗစ်လိုင်]] - မြန်မာနိုင်ငံရှိ ထင်ရှားသော မရာလူမျိုး တေးသံရှင်။
== ကိုးကားချက်များ ==
{{reflist}}
== ပြင်ပလင့်ခ်များ ==
* [https://www.maraland.net/ Maraland.net] (မရာလူမျိုးများ၏ သတင်းနှင့် သမိုင်းကြောင်း ပေါ်တယ်)
* [https://madc.mizoram.gov.in/ Mara Autonomous District Council] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230105001216/https://madc.mizoram.gov.in/ |date=5 January 2023 }} (အိန္ဒိယနိုင်ငံရှိ မရာကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရ ဒေသကောင်စီ ဝက်ဘ်ဆိုက်)
* [https://marareih.org/ Marareih.org] (မရာဘာသာစကား ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရေး၊ မှတ်တမ်းတင်ရေးနှင့် လေ့လာရေးဆိုင်ရာ ပလက်ဖောင်း)
* [https://maralyrics.com/ Maralyrics.com] (မရာ တေးသီချင်း စာသားများ စုစည်းမှု ဝက်ဘ်ဆိုက်)
[[Category:ချင်းလူမျိုး]]
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ တိုင်းရင်းသားများ]]
[[Category:မီဇိုရမ်ပြည်နယ်၏ လူမျိုးများ]]
{{Myanmar-stub}}
{{မြန်မာပြည် လူမျိုးများ}}
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံလူမျိုးများ]]
mjaqhk59mhorp4rpmj4pn5xl3vcrrct
ဇွဲကပင်တောင်
0
70714
1034107
938915
2026-05-26T21:38:32Z
~2026-31511-16
143293
1034107
wikitext
text/x-wiki
စွယ်တꩻပိုင်းကောင်ႏ{{Infobox mountain
| name = ဇွဲကပင်
ခွဲါက္ၜင်
| other_name = {{ksw|ကွဲၢ်ကဘီ}} ခွဲါက္ၜင်
| photo = Lumbine buddha Garden 2.jpg
| photo_caption = တောင်ထိပ် လှေကားထစ်များစတင်ရာအနီးတွင် တည်ရှိသော ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်။ တောင်ပေါ်ရှိ အဆောက်အဦများသည် ဇွဲကပင်တောင်ဘုန်းကြီးကျောင်းက ပိုင်ဆိုင်သည်။
| elevation_m = ၇၂၂
| elevation_ref =
| prominence_m =
| prominence_ref =
| map = Myanmar
| map_caption = Location in Myanmar
| map_size = 200
| label_position = bottom
| listing =
| location = မြန်မာနိုင်ငံ၊ ကရင်ပြည်နယ်
| range = တနင်္သာရီတောင်တန်း
| coordinates = {{coord|16.8254|N|97.6690|E|type:mountain_scale:100000|format=dms|display=inline,title}}
| coordinates_ref =
| topo =
| first_ascent =
| easiest_route =
}}
'''ဇွဲကပင်တောင်''' ({{lang-kjp|လာင့်ခွဲါက္ၜင်}}) သည် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]၊ [[ကရင်ပြည်နယ်]]တွင် တည်ရှိသော တောင်ဖြစ်သည်။ ကရင်ပြည်နယ်၏ အမှတ်အသားတစ်ခုဖြစ်ပြီး ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အထက် ၂၃၇၂ ပေမြင့်ပြီး [[ဘားအံမြို့]]၏ တောင်ဘက် ၇ မိုင်ခန့်အကွာ ခလောက်နို့ကျေးရွာအနီးတွင် တည်ရှိသည်။<ref name="kayin">{{cite web|url=http://www.kayinstate.gov.mm/%E1%80%80%E1%80%9B%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%95%E1%80%BC%E1%80%8A%E1%80%BA%E1%80%94%E1%80%9A%E1%80%BA%E1%81%8F-%E1%80%92%E1%80%B1%E1%80%9E%E1%80%94%E1%80%B9%E1%80%90%E1%80%9B-%E1%80%A1%E1%80%81%E1%80%BB%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%A1%E1%80%9C%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%BB%E1%80%AC%E1%80%B8|title=ကရင်ပြည်နယ်၏ ဒေသန္တရ အချက်အလက်များ|publisher=ကရင်ပြည်နယ်အစိုးရ|accessdate=၂ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၁၀၇|archivedate=14 September 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170914013743/http://www.kayinstate.gov.mm/%E1%80%80%E1%80%9B%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%95%E1%80%BC%E1%80%8A%E1%80%BA%E1%80%94%E1%80%9A%E1%80%BA%E1%81%8F-%E1%80%92%E1%80%B1%E1%80%9E%E1%80%94%E1%80%B9%E1%80%90%E1%80%9B-%E1%80%A1%E1%80%81%E1%80%BB%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%A1%E1%80%9C%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%BB%E1%80%AC%E1%80%B8}}</ref>
ဇွဲကပင်တောင်သို့ တက်ရန်နှင့် ဆင်းရန်အတွက် နေရာ (၂) ခု ရွေးချယ်နိုင်သည်။ တစ်ခုမှာ ခလောက်နို့ ကျေးရွာဝင်ပေါက်ဖြစ်ပြီး ဘားအံမြို့မှ နေ၍ (၁၅) မိနစ်ခန့် ဆိုင်ကယ် (သို့) ကားဖြင့် သွားရောက်နိုင်သည်။ နောက်တစ်ခုမှာ လုံမဏ္ဏီဥယျာဉ်ဝင်ပေါက်ဖြစ်ပြီး သံလွင်တံတားနှင့် နီးသောကြောင့် ခရီးသွားများ အများဆုံးတက်ရောက်သော ဝင်ပေါက်ဖြစ်သည်။
==ရုပ်ပုံများ==
<gallery>
File:Zee Ka Pin View from Kyauk Ka Lap.jpg|ကျောက်ကလပ်ဘုရားမှ မြင်ရပုံ
File:Kan Tharyar.jpg|thumb|ဇွဲကပင်တောင်
</gallery>
== ကိုးကား ==
{{reflist}}
[[Category:ကရင်ပြည်နယ်]]
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ တောင်များ]]
{{Kayin-geo-stub}}
8sog76sis8let3z29888fz0vuuzvdy2
အာဆီယံလမ်းစဉ် သီချင်း
0
86612
1034210
1033411
2026-05-27T11:51:14Z
Zawzawaungthwin
100038
[[Special:Contributions/~2026-30952-37|~2026-30952-37]] ([[User talk:~2026-30952-37|ဆွေးနွေး]]) ၏ တည်းဖြတ်မူ [[Special:Diff/1033411|1033411]] ကို ပြန်လည်ပယ်ဖျက်လိုက်သည်
1034210
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox anthem
|title = အာဆီယံ လမ်းစဉ်
|alt_title = အရှေ့တောင်အာရှအသံ
|image =
|caption =အာဆီယံ လမ်းစဉ်
|country =
|composer = ကစ်ဒီကန် ဆောက်ပရီဆက်<br>ဆန်ပေါထရီဒွန်
|music_date =
|author = ဖရွန်ဗယ်ဒီပတ်ထရာ
|lyrics_date =
|adopted = ၂၀ နိုဝင်ဘာ ၂၀၀၈
|sound =
|sound_title = အာဆီယံ လမ်းစဉ်
}}
'''အာဆီယံလမ်းစဉ် သီချင်း''' ({{lang-en|The ASEAN Way}}) သည် [[အရှေ့တောင်အာရှနိုင်ငံများအသင်း]]၏ တရားဝင် အထိမ်းအမှတ်သီချင်း ဖြစ်သည်။ သီချင်းစာသားကို ဗယောမ် ဝလယ်ဗချရာ ({{lang-th|พยอม วลัยพัชรา}}; {{RTGS|Phayom Walaiphatchara}}) က ရေးသားခဲ့ပြီး သံစဉ်ကို ကိတ္တိကွန်း ဆိုပရက်ဆော့ ({{lang-th|กิตติคุณ สดประเสริฐ}}; {{RTGS|Kittikhun Sotprasoet}}) နှင့် သံဘော တ္ရိုင်ဥဒေါမ် ({{lang-th|สำเภา ไตรอุดม}}; {{RTGS|Samphao Trai-u-dom}}) တို့က သီဖွဲ့ခဲ့ပြီး အာဆီယံ ဆယ်နိုင်ငံရှိနောက်ဆုံးအဆင့် ၉၉ ဦးမှ အနိုင်ရခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
== ပြိုင်ပွဲ ==
အာဆီယံအဖွဲ့ဝင် နိုင်ငံများက စိတ်အားထက်သန်မှုနှင့် အားပါးတရမရှိခဲ့သော ယခင်အာဆီယံ တရားဝင်သီချင်းဟု သတ်မှတ်ကြသည့် ASEAN Hymn သီချင်းကို အစားထိုးရန်အတွက် သီချင်းပြိုင်ပွဲကို အာဆီယံအသင်းဝင် အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများ အားလုံးတွင် ကြေညာခဲ့ပြီး ပြိုင်ပွဲကို ကျင်းပခဲ့သည်။ အဖွဲ့ဝင် တစ်နိုင်ငံလျှင် ပြိုင်ပွဲဝင်သီချင်း ၂၀ အထိ ယှဉ်ပြိုင်နိုင်ရန် သတ်မှတ်ခဲ့ပြီး ပြိုင်ပွဲကို အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများ အားလုံးအတွက် ကျင်းပခဲ့သည်။ အနိုင်ရပါက အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၂၀,၀၀၀ ရရှိမည်ဖြစ်ပြီး အရှေ့တောင်အာရှ၏ တရားဝင် ဒေသဆိုင်ရာသီချင်းအဖြစ် ကြေညာခြင်းခံရမည် ဖြစ်သည်။ ၂၀၀၈ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာ ၂၀ တွင် ပြုလုပ်ခဲ့သော နောက်ဆုံးအဆင့်ပွဲစဉ်တွင် ဒိုင်အဖွဲ့က '''The ASEAN Way''' သီချင်းကို [[အရှေ့တောင်အာရှနိုင်ငံများအသင်း]]၏ တရားဝင် ဒေသဆိုင်ရာ အထိမ်းအမှတ်သီချင်းအဖြစ် တညီတညွတ်တည်း မဲပေးရွေးချယ်ခဲ့ကြသည်။
=== စံသတ်မှတ်ချက်များ ===
* ဘာသာစကား: [[အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကား|အင်္ဂလိပ်]]
* သီချင်းသည် အာဆီယံ၏ ဂုဏ်သိက္ခာ၊ ပူးပေါင်းမှုနှင့် စည်းလုံးညီညွတ်မှုကို ဖော်ပြနိုင်ရမည်။
* အာဆီယံ၏ ကွဲပြားသော ယဉ်ကျေးမှုနှင့် လူမျိုးစုများကို ထင်ဟပ်မှု ရှိရမည်။
* ပင်ကိုရေးဖွဲ့မှု ဖြစ်ရမည်
* စက္ကန့် ၆၀ ထက် မရှည်ရ။
=== ဒိုင်များ ===
* [[ဘရူနိုင်း]] - ဟာဂျီ မနတ်ဖ်ဘင် ဟာဂျီ ကာမစ်
* [[ကမ္ဘောဒီးယား]] - ဒေါက်တာ ဆမ်အန်းဆမ်
* [[အင်ဒိုနီးရှား]] - ပြူဝ ကာရကာ
* [[လာအို]] - ခမ်ပက် ပွန်သောင်ဂဆီ
* [[မလေးရှား]] - အေရုပ် အီဘရာဟင်
* [[မြန်မာ]] - ဦးသောင်းတင်ဦး
* [[ဖိလစ်ပိုင်]] - အပရီပီနို ဗီ ဒစ္စထရို
* [[စင်ကာပူ]] - ဖွန်ယော်တိုင်
* [[ထိုင်း]] - မွန်လောင်း
* [[ဗီယက်နမ်]] - ပန်ဟွန်ဟိုင်
ပြင်ပနိုင်ငံမှ ဒိုင် ၃ ဦး:
* [[ဩစတြေးလျ]] - Ms. စန္ဒာ မိလိကန်
* [[တရုတ်]] - Mr. ဘို ယန်ကိုင်
* [[ဂျပန်]] - Ms. ခဲကို ဟာရဒါ
== ကိုးကား ==
[[Category:အရှေ့တောင်အာရှနိုင်ငံများအသင်း]]
mp5o9qxfkmoa4emip7jlwrr5kvh9xso
ခူမီးဘာသာစကား
0
87414
1034149
754787
2026-05-27T06:00:01Z
Laitei
74257
1034149
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox language
|name=ခူမီး
|nativename=ခူမီးချင်း
|states=[[မြန်မာနိုင်ငံ]]
|region=
|ethnicity=[[ခူမီးလူမျိုး]]
|speakers={{sigfig|74,090|1}}
|date=၂၀၀၆–၂၀၀၉
|ref=e18
|familycolor=တရုတ်-တိဗက်နွယ်
|fam2=([[တိဗက်-ဗမာနွယ် ဘာသာစကားများ|တိဗက်-ဗမာနွယ်]])
|fam3=[[ကူကီးဘာသာစကားများ|ကူကီး]]
|fam4= တောင်ပိုင်း
|lc1=cnk|ld1=ခူမီး
|lc2=cek|ld2=အရှေ့ခူမီး
|glotto=khum1248
|glottoname=Khumi proper
|glottorefname=Khumi
}}
'''ခူမီးဘာသာစကား''' သို့မဟုတ် ''ခူမီးချင်း'' သည် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]တွင် [[ခမီးလူမျိုး|ခမီးလူမျိုးများ]] ပြောဆိုကြသော [[ကူကီးဘာသာစကား]]တစ်ခု ဖြစ်ပြီး [[ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်]]နယ်စပ်တလျှောက်တွင်လည်း ပြေဆိုကြသည်။ ကွဲပြားသော မူကွဲတစ်ခုဖြစ်သည်ဟုဆိုသော အဝခူမီး သည် [[မြို(ခမိ)ဘာသာစကား|မြို (ခမိ)]] ဖြစ်သည်။
==ပထဝီဝင်ဆိုင်ရာ ပျံ့နှံ့မှု==
'''ခူမီးဘာသာစကား''' ကို မြန်မာနိုင်ငံရှိ အောက်ပါမြို့နယ်များတွင် ပြောဆို အသုံးပြုကြသည်။
*[[ချင်းပြည်နယ်]]၊ ပလက်ဝမြို့နယ်၏ [[ကုလားတန်မြစ်]]ဧရိယာ
*[[ရခိုင်ပြည်နယ်]]၊ [[ကျောက်တော်မြို့နယ်]]ရှိ ကျေးရွာအနည်းငယ်
'''အရှေ့ခူမီးဘာသာစကား''' ('''Khami''') ကို မြန်မာနိုင်ငံရှိ အောက်ပါမြို့နယ်များတွင် ပြောဆို အသုံးပြုကြသည်။
*ချင်းပြည်နယ်၊ [[မတူပီမြို့နယ်]]ရှိ ကျေးရွာ ၄ ရွာ
*ချင်းပြည်နယ်၊ [[ပလက်ဝမြို့နယ်]] နှင့် [[ဆမီးမြို့|ဆမီးမြို့နယ်ခွဲ]]ရှိ ကျေးရွာ ၈၅ ရွာ
==ဒေသိယစကားများ==
''Ethnologue'' တွင် အောက်ပါ ဒေသိယစကားတို့ကို စာရင်းပြုစုထားသည်။
*'''ခူမီးဘာသာစကား'''
**Pi Chaung
**ကုလားတန်
**အရှေ့ကုလားတန်
**တောင်ပိုင်းပလက်ဝ
*'''အရှေ့ခူမီးဘာသာစကား''' ('''Khami''')
**Nisay (Nise, Palyng, Tao Cha)
**Nideun (Amlai, Ghu, Laungtha, Maru, Paru, Tahaensae, Taheunso, Uiphaw)
**Lemi (Akelong, Aki Along, Kaja, Kajauk)
**Khongtu
**Likhy (Likhaeng)
**Rengcaa (Namboi, Nangbwe)
**Khenlak
**Asang (Kasang, Sangtha)
==ကိုးကား==
{{Reflist}}
{{မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဘာသာစကားများ}}
{{နာဂဘာသာစကားများ}}
[[ကဏ္ဍ:ကူကီး-ချင်းနွယ် ဘာသာစကားများ]]
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဘာသာစကားများ]]
{{st-lang-stub}}
tti0uam4818azqkp5peouwhlcx2i7r8
ကျိုက်သီရိဓမ္မသိုက်စေတီတော်
0
94517
1034074
704970
2026-05-26T15:25:58Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
1034074
wikitext
text/x-wiki
[[File:Kyaik Siri Dhamma Theik's gateway.jpg|right|thumb]]
'''ကျိုက်သီရိဓမ္မသိုက်စေတီတော်''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ပဲခူးမြို့နယ်]]၊ [[အင်းဖားရွာ၊ ပဲခူးမြို့နယ်|အင်းဖားရွာ]] ရှိ သမိုင်းဝင်စေတီတော်တစ်ဆူ ဖြစ်သည်။<ref name="ကျိုက်မတ်ကော်">{{cite book
|title= ဆံတော်ရှင်ကျိုက်မတ်ကော်စေတီတော်မြတ်ကြီး
|author= ဦးစေတနာ
|publisher=
|location=
|date=
|pages=
}}</ref>
==သမိုင်းကြောင်း==
===သုဝဏ္ဏဘူမိသို့ မြတ်စွာဘုရား ကြွတော်မူခြင်း===
မဟာသက္ကရာဇ် ၁၁၀ ပြည့်နှစ်တွင် ဖြစ်၏။ ထိုအချိန်တွင် သုဝဏ္ဏဘူမိတိုင်း၊ သုဓမ္မဝတီ သထုံပြည်ကြီးတွင် တိဿဓမ္မသီဟရာဇာ (မဟာသီရိမာသောကမင်း) သည် စိုးစံလျက် ရှိ၏။ ထိုအချိန်ကာလတွင် မဇ္ဈိမဒေသ၌ မြတ်စွာဘုရားသည် သတ္တဝါဝေနေယျတို့အား တရားလှည့်လည်ဟောကြားလျက် ရှိ၏။
တစ်နေ့သောအခါ မြတ်စွာဘုရား၏ သာဝကတစ်ဦးဖြစ်သည့် ဂဝံပတိရဟန္တာသည် ဘဝဟောင်းက မိခင်၊ အတိတ်ဘဝက မွေးစားဖခင် သီဟကုမာရရသေ့၊ ဘကြီးတော် တိဿကုမာရရသေ့နှင့် နဂါးဥဖွားနောင်တော် သုဝဏ္ဏဘူမိပြည့်ရှင် မဟာသီရိမာသောကမင်းတို့ကို ကျေးဇူးဆပ်လိုသဖြင့် သထုံပြည်သို့ ကောင်းကင်ခရီးဖြင့် ကြွရောက်တော်မူ၏။ ထို့နောက်တွင် မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိအယူလွှမ်းမိုးလျက်ရှိနေသော မိခင်ဖြစ်သူနှင့် ဆွေမျိုးများကို တရားများ ဟောကြားတော်မူ၏။ ထို့နောက် ရသေ့နှစ်ပါးနှင့် ဘုရင်မင်းမြတ်တို့သည် မြတ်စွာဘုရားအား ဖူးတွေ့လိုသဖြင့် ပင့်ဆောင်ပေးရန် ပြောကြား၏။
ထို့နောက် မထေရ်သည် မဇ္ဈိမဒေသသို့ ပြန်သွားကာ မြတ်စွာဘုရားအား လျှောက်ထားတော်မူ၏။ ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရားသည် (၁) ထိုဒေသတွင် သာသနာတော် ထွန်းလင်းမည်ကိုလည်းကောင်း၊ (၂) အတိတ်ဘဝက ဆွေတော်မျိုးတော်များ ကျွတ်တမ်းမဝင်ကြသေးသည်ကို လည်းကောင်း၊ (၃) သတ္တဝါများ ကျွတ်တမ်းဝင်ကြစေလို၍ လည်းကောင်း စသည့် အကြောင်းခြင်းရာများကြောင့်သုဝဏ္ဏဘူမိ သထုံပြည်သို့ ကြွတော်မူ၏။
ထို့နောက် မြတ်စွာဘုရားသည် မင်းနှင့် တကွသော တိုင်းသူပြည်သားများကို တရားရေအေးများ တိုက်ကျွေးတော်မူ၏။ မင်းနှင့် ပြည်သူတို့သည်လည်း မြတ်စွာဘုရားနှင့် နောက်ပါ ရဟန္တာ ၅၀၀ တို့ကို ဆွမ်းတို့ဖြင့် ခုနစ်ရက်တိုင် လုပ်ကျွေး၏။<ref name="ကျိုက်မတ်ကော်"/>
===ဆံတော်ပေးသနားခြင်း===
ထိုကဲ့သို့ မြတ်စွာဘုရားသည် ခုနစ်ရက်ပတ်လုံး သီတင်းသုံးနေစဉ် ကေလာသတောင်ထိပ်နေ ရသေ့ကြီး၊ အတွင်းမိုးဂနိန်း အနောက်တောစွန်းနေ ရသေ့ကြီး အပါအဝင် ရသေ့ ခြောက်ပါးတို့သည် မြတ်စွာဘုရားထံမှ ပူဇော်ရန် အလို့ငှါ ဗုဒ္ဓပူဇနိယပစ္စည်းကို တောင်းခံလျှောက်ထား၏။ ထိုအခါ မြတ်စွာဘုရားသည် ဆံတော်မြတ် ခြောက်ဆူ ပေးသနားတော်မူ၏။ ထို့နောက် ရသေ့တို့သည် မိမိတို့ နေရပ်များသို့ မြတ်စွာဘုရား၏ ဆံတော်ကို ပင့်ဆောင်ကာ ကိုးကွယ်တော်မူခဲ့သည်။
အတွင်းမိုးဂနိန်းနေ ရသေ့ကြီးသည်လည်း မိမိ၏ နေရပ်သို့ ပြန်လာခဲ့သည်။ ထိုအခါ အတူနေ ရသေ့နှစ်ပါးသည် မြတ်စွာဘုရား၏ ဆံတော်ကို မိမိတို့ ပူဇော်ခွင့် မရကြဟု စိတ်နှလုံး မသာမယာ ဖြစ်ကြ၏။ ထိုအခါ အတွင်းမိုးဂနိန်းနေရသေ့ကြီးသည် စိတ်နှလုံး မသာမယာ မဖြစ်ကြဘဲ “မြတ်စွာဘုရား၏ ဆံတော်အား မိမိတို့ သုံးဦး ပူဇော်ခွင့် ရပါစေသတည်း” ဟု အဓိဋ္ဌာန်လေရာ ဆံတော်သည် သုံးဆူ ဖြစ်သွား၏။ ထိုအခါ ရသေ့သုံးပါးသည် တစ်ပါးလျှင် ဆံတော်တစ်ဆူစီ ယူကာ မိမိတို့ နေထိုင်ရာ အရပ်ဒေသများတွင် အများသူငါ ဖူးမြော်နိုင်ရန် စေတီတည်ကြသည်။
ထိုရသေ့သုံးပါး တည်ထားကိုးကွယ်တော်မူခဲ့သည် စေတီတော်များမှာ [[မိုးကနိန်းကျိုက်သို့ပုသိမ်စေတီတော်|မိုးဂနိန်းစေတီတော်]]၊ [[ကျိုက်မတ်ကော်စေတီတော်]]နှင့် [[ကျိုက်သီရိဓမ္မသိုက်စေတီတော်]]တို့ ဖြစ်ကြသည်။<ref name="ကျိုက်မတ်ကော်"/>
==ဆက်သွယ်သွားလာရေး==
အမှတ် (၂) ကားလမ်းမမှတစ်ဆင့် ကားဖြင့် သွားရောက်ဖူးမြော်နိုင်သည်။ [[အင်းတကော်မြို့]] မှစေတီတော်သို့ သွားရာ ကားလမ်းရှိသည်။ ထို့ပြင် [[ထုံးကြီးရွာ၊ ပဲခူးမြို့နယ်|ထုံးကြီးရွာ]] နှင့် [[ကဝမြို့နယ်]]ဘက်မှ လာရောက်ဖူးမြော်မည်ဆိုပါက [[သာနိုးကုန်းရွာ]]နှင့် အင်းတကော်မြို့ကြားရှိ လမ်းသွယ်မှလည်း သွားရောက်နိုင်သည်။
==ရုပ်ပုံများ==
<gallery>
Kyaik Siri Dhamma Theik view from distant .jpg|အင်းတကော် - ထုံးကြီးလမ်းပေါ်မှ ဖူးမြင်ရပုံ
Kyaik Siri Dhamma Theik's gateway.jpg|မုခ်အဝင်ပေါက်
Kyaik Siri Dhamma Theik from distant.jpg|ဘုရားသို့သွားရာလမ်းတစ်နေရာ
Kyaik Siri Dhamma Theik from distant2.jpg|ဘုရားသို့သွားရာလမ်းတစ်နေရာ
Kyaik Siri Dhamma Theik nearby.jpg|thumb|အနီးနားမှ ဖူးမြင်ရပုံ
Kyaik Siri Dhamma Theik's reconstruction record .jpg|ကမ္မည်းမော်ကွန်း
Kyaik Siri Dhamma Theik nearby2.jpg|အနီးနားမှ ဖူးမြင်ရပုံ
Kyaik Siri Dhamma Theik close.jpg|အနီးနားမှ ဖူးမြင်ရပုံ
</gallery>
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[Category:ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီးအတွင်းရှိ စေတီပုထိုးများ]]
{{Myanmar-struct-stub}}
pr62nk1bmd9otzrjzpnqinrsn81lhfx
လီဗြောင်ဟွန်း
0
102477
1034136
945657
2026-05-27T03:19:02Z
PaulLim11
142456
Image
1034136
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| name = Lee Byung-hun
| image = 이병헌 - 어쩔수가없다.jpg
| caption =
| birth_date = {{Birth date and age|mf=yes|1970|7|12}}
| birth_place = [[ဆိုးလ်မြို့]]၊ [[တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံ]]
| other_names =
| education = [[Hanyang University]]
| occupation = Actor
| years_active = 1991–present
| agent = {{hlist|[[United Talent Agency]]|BH <small>([[Kakao M]])</small>}}
| spouse = {{marriage|[[Lee Min-jung]]|2013}}
| children = 1
| website =
| module = {{Infobox Korean name|child=yes|color=transparent
| hangul = {{linktext|이|병|헌}}
| hanja = {{linktext|李|炳|憲}}
| rr = I Byeong(-)heon
| mr = Yi Pyŏnghŏn
}}
}}
'''လီဗြောင်ဟွန်း''' Lee Byung_hun သည် ကိုရီးယားရုပ်ရှင်သမိုင်း၏ နိုင်ငံတကာအအောင်မြင်ဆုံးမင်းသားဖြစ်လာသူ (သို့) ဘောင်များထဲမှ ရုန်းကန်ရင်း Hollywood ဟောလီးဝုဒ်ရှိ အအောင်မြင်ဆုံး ကိုရီးယားမင်းသား ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်တစ်ဦးဖြစ်သည်။
{{Lifetime|၁၉၇၀|}}
[[Category:တောင်ကိုရီးယား အမျိုးသား ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်များ]]
{{Bio-stub}}
3fbj7sy6klfmb1mrv5ilhgp0efth7lk
ရွှေမြင်းတင်စေတီတော်
0
104720
1034086
952782
2026-05-26T15:58:17Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
/* ကျောက်ဖား */
1034086
wikitext
text/x-wiki
[[File:ရွှေမြင်းတင်စေတီတော်၊ အကောက်တောင်.jpg|thumb|ရွှေမြင်းတင်စေတီတော်]]
'''ရွှေမြင်းတင်စေတီတော်''' သည် [[အကောက်တောင်]]ပေါ်ရှိ ရှေးဟောင်းသမိုင်းဝင်စေတီတော် ဖြစ်သည်။<ref name="popular">{{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=http://www.popularmyanmar.com/2018/02/21/%E1%80%A1%E1%80%B1%E1%80%80%E1%80%AC%E1%80%80%E1%80%B9%E1%80%B1%E1%80%90%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%B9-%E1%80%B1%E1%80%9B%E1%82%8A%E1%80%BB%E1%80%99%E1%80%84%E1%80%B9%E1%80%B8%E1%80%90%E1%80%84%E1%80%B9 |access-date=11 February 2019 |archive-date=14 February 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190214045951/http://www.popularmyanmar.com/2018/02/21/%E1%80%A1%E1%80%B1%E1%80%80%E1%80%AC%E1%80%80%E1%80%B9%E1%80%B1%E1%80%90%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%B9-%E1%80%B1%E1%80%9B%E1%82%8A%E1%80%BB%E1%80%99%E1%80%84%E1%80%B9%E1%80%B8%E1%80%90%E1%80%84%E1%80%B9/ }}</ref>
==သမိုင်း==
စေတီတော်ကို လွန်ခဲ့သော နှစ် ၂၀၀၀ ခန့်က သီရိဘင်္ဂလွန်မင်းကြီး၏ သားတော်ကြီး မဟာပုဉ္စမင်းသားက တည်ထားကိုးကွယ်ခဲ့သည်။
ဟိုးယခင်က ထိုနေရာသည် အလွန်စည်ကားခဲ့သည့် သီရိဘင်္ဂလွန်မြို့ တည်ရှိခဲ့သည်။ ထိုမြို့ကို သီရိဘင်္ဂလွန်မင်းကြီးသည် အုပ်ချုပ်မင်းလုပ်ကာ စိုးစံလျက် ရှိသည်။ ထိုမင်း၏ တောင်နန်းစံမိဖုရားတွင် သားတော်သုံးယောက် ရှိ၏။ ထိုသားတော်သုံးယောက်မှာ သားတော်ကြီး မဟာပုဉ္စ၊ သားတော်လတ် စူဠပုဉ္စ၊ သားတော်ငယ် သံပုဉ္စ တို့ ဖြစ်သည်။
မင်းကြီးသည် သားတော်ကြီးအား သိကြားမင်း ဆက်သခဲ့သည့် သိန္ဓောမြင်းပျံကို ပေးကာ အိမ်ရှေ့အရာ အပ်နှင်းခဲ့သည်။ မင်းကြီးသည် သားတော်သုံးပါးအား သိကြားမင်းက ဆက်သသည့် မြတ်စွာဘုရား၏ သရီယဓာတ်တော်သုံးဆူကို သားတော်သုံးပါးကို တစ်ဆူစီ ပေးကာ ဘုရားစေတီတည်ရန် အမိန့်ပေး၏။ ထိုအခါ သားတော်ကြီးသည် သိန္ဓောမြင်းပျံနှင့် ရွှေကိုတင်ကာ ရတနာပုဉ္စတောင်စွန်းတွင် စေတီတော်တည်ခဲ့သည်။ ရွှေများကို စေတီတော်တွင် ဌာပနာခဲ့သည်။ စေတီ၏ အမည်ဘွဲ့တော်ကို “ရတနာပုဉ္စ” ဟု သမုတ်ခဲ့သည်။
သားတော်လတ်သည် ရွှေတို့ကို ရထားနှင့်တင်ကာ စေတီတော်ကို တည်ခဲ့သည်။ ထိုစေတီတွင် ရွှေများကို ဌာပနာခဲ့သည်။ စေတီတော်၏ ဘွဲ့တော်ကို “ရထာပုဥဂ” ဟု သမုတ်ခဲ့သည်။ သားတော်ငယ်သည်လည်း ရွှေများကို လှည်းနှင့်အပြည့်တင်ကာ စေတီတော်တည်ခဲ့သည်။ ရွှေများကို ထိုစေတီတွင် ဌာပနာခဲ့သည်။ စေတီတော်၏ ဘွဲ့တော်ကို “သကဋာပုဉ္စာ” ဟု သမုတ်ခဲ့သည်။
ထိုကဲ့သို့ မင်းသားသုံးယောက်တို့သည် စေတီတော်သုံးဆူ တည်ခဲ့သည်။ ထိုဘုရားသုံးဆူအနက် အကြီးဆုံးမင်းသားတည်ခဲ့သည့် “ရတနာပုဉ္စစေတီတော်” သည် ရွှေကို သိန္ဓောမြင်းနှင့်တင်၍ ဌာပနာခဲ့သည်ကို အကြောင်းပြုကာ “ရွှေမြင်းတင်စေတီတော်” ဟု ခေါ်ဝေါ်ခဲ့ကြသည်။
ရွှေမြင်းတင်စေတီတော်မှ ဧရာဝတီမြစ်ကမ်းပါးယံအတိုင်း အောက်သို့ ဆင်းသက်ကာ ရှေးခေတ်ကျောက်ထွင်းဆင်းတုတော်များကို အနီးကပ် ကြည်ညိုနိုင်သည်။<ref name="popular"/>
[[File:ရွှေမြင်းတင်စေတီတော် ရင်ပြင်၂၀၂၂ခုနှစ်.jpg|thumb|ရွှေမြင်းတင်စေတီတော် ရှိဘုရားရင်ပြင်တော် ၂၀၂၂ခုနှစ်]]
==ကျောက်ဖား==
[[File:ရွှေမြင်းတင်စေတီတော်ရှိ ကျောက်ဖား.jpg|thumb|ရွှေမြင်းတင်စေတီတော်ရှိ ကျောက်ဖား]]
စေတီတော်၏ ရင်ပြင်တွင် ကျောက်ဖားရုပ်တုတစ်ခု ရှိသည်။ “ကျောက်ဖားရေလာင်း စီးပွားကောင်း” ဟု အဆိုကို ယုံကြည်မှုရှိစွာဖြင့် ရေလောင်းကာ ဆုတောင်းမှုများလည်း ပြုလုပ်နိုင်သည်။<ref name="popular"/>
==ကျောက်ပွား==
စေတီတော်၏ ရင်ပြင်တော်တွင်ပင် ကျောက်ပွားရှိ၏။ ထိုကျောက်ပွားဖြင့် ပိုက်ဆံများကို ထိကာ ဆုတောင်းများ ပြုလုပ်ပါက ပိုက်ဆံများ ပွားများလာနိုင်သည်ဟု ယုံကြည်မှုဖြင့် ဆုတောင်းမှုများလည်း ရှိသည်။<ref name="popular"/>
[[File:အကောက်တောင် တောင်ခြေမှာရှိသော နံရံဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်များ.jpg|thumb|အကောက်တောင် တောင်အောက်တွင်ရှိသော နံရံဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်များ]]
[[File:အကောက်တောင်၂၀၂၂ခုနှစ်.jpg|thumb|အကောက်တောင် တောင်အောက်ခြေမှမြင်ကွင်း၂၀၂၂ခုနှစ်]]
[[File:အကောက်တောင်မော်တော်ဆိပ်.jpg|thumb|အကောက်တောင် တောင်အောက်ခြေရှိဘုရားဖူးမော်တော်ဆိပ်]]
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ စေတီပုထိုးများ]]
iqcvrvv6yhqdftw6ioqur5jf918x94h
1034087
1034086
2026-05-26T15:59:27Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
/* ကျောက်ပွား */
1034087
wikitext
text/x-wiki
[[File:ရွှေမြင်းတင်စေတီတော်၊ အကောက်တောင်.jpg|thumb|ရွှေမြင်းတင်စေတီတော်]]
'''ရွှေမြင်းတင်စေတီတော်''' သည် [[အကောက်တောင်]]ပေါ်ရှိ ရှေးဟောင်းသမိုင်းဝင်စေတီတော် ဖြစ်သည်။<ref name="popular">{{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=http://www.popularmyanmar.com/2018/02/21/%E1%80%A1%E1%80%B1%E1%80%80%E1%80%AC%E1%80%80%E1%80%B9%E1%80%B1%E1%80%90%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%B9-%E1%80%B1%E1%80%9B%E1%82%8A%E1%80%BB%E1%80%99%E1%80%84%E1%80%B9%E1%80%B8%E1%80%90%E1%80%84%E1%80%B9 |access-date=11 February 2019 |archive-date=14 February 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190214045951/http://www.popularmyanmar.com/2018/02/21/%E1%80%A1%E1%80%B1%E1%80%80%E1%80%AC%E1%80%80%E1%80%B9%E1%80%B1%E1%80%90%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%B9-%E1%80%B1%E1%80%9B%E1%82%8A%E1%80%BB%E1%80%99%E1%80%84%E1%80%B9%E1%80%B8%E1%80%90%E1%80%84%E1%80%B9/ }}</ref>
==သမိုင်း==
စေတီတော်ကို လွန်ခဲ့သော နှစ် ၂၀၀၀ ခန့်က သီရိဘင်္ဂလွန်မင်းကြီး၏ သားတော်ကြီး မဟာပုဉ္စမင်းသားက တည်ထားကိုးကွယ်ခဲ့သည်။
ဟိုးယခင်က ထိုနေရာသည် အလွန်စည်ကားခဲ့သည့် သီရိဘင်္ဂလွန်မြို့ တည်ရှိခဲ့သည်။ ထိုမြို့ကို သီရိဘင်္ဂလွန်မင်းကြီးသည် အုပ်ချုပ်မင်းလုပ်ကာ စိုးစံလျက် ရှိသည်။ ထိုမင်း၏ တောင်နန်းစံမိဖုရားတွင် သားတော်သုံးယောက် ရှိ၏။ ထိုသားတော်သုံးယောက်မှာ သားတော်ကြီး မဟာပုဉ္စ၊ သားတော်လတ် စူဠပုဉ္စ၊ သားတော်ငယ် သံပုဉ္စ တို့ ဖြစ်သည်။
မင်းကြီးသည် သားတော်ကြီးအား သိကြားမင်း ဆက်သခဲ့သည့် သိန္ဓောမြင်းပျံကို ပေးကာ အိမ်ရှေ့အရာ အပ်နှင်းခဲ့သည်။ မင်းကြီးသည် သားတော်သုံးပါးအား သိကြားမင်းက ဆက်သသည့် မြတ်စွာဘုရား၏ သရီယဓာတ်တော်သုံးဆူကို သားတော်သုံးပါးကို တစ်ဆူစီ ပေးကာ ဘုရားစေတီတည်ရန် အမိန့်ပေး၏။ ထိုအခါ သားတော်ကြီးသည် သိန္ဓောမြင်းပျံနှင့် ရွှေကိုတင်ကာ ရတနာပုဉ္စတောင်စွန်းတွင် စေတီတော်တည်ခဲ့သည်။ ရွှေများကို စေတီတော်တွင် ဌာပနာခဲ့သည်။ စေတီ၏ အမည်ဘွဲ့တော်ကို “ရတနာပုဉ္စ” ဟု သမုတ်ခဲ့သည်။
သားတော်လတ်သည် ရွှေတို့ကို ရထားနှင့်တင်ကာ စေတီတော်ကို တည်ခဲ့သည်။ ထိုစေတီတွင် ရွှေများကို ဌာပနာခဲ့သည်။ စေတီတော်၏ ဘွဲ့တော်ကို “ရထာပုဥဂ” ဟု သမုတ်ခဲ့သည်။ သားတော်ငယ်သည်လည်း ရွှေများကို လှည်းနှင့်အပြည့်တင်ကာ စေတီတော်တည်ခဲ့သည်။ ရွှေများကို ထိုစေတီတွင် ဌာပနာခဲ့သည်။ စေတီတော်၏ ဘွဲ့တော်ကို “သကဋာပုဉ္စာ” ဟု သမုတ်ခဲ့သည်။
ထိုကဲ့သို့ မင်းသားသုံးယောက်တို့သည် စေတီတော်သုံးဆူ တည်ခဲ့သည်။ ထိုဘုရားသုံးဆူအနက် အကြီးဆုံးမင်းသားတည်ခဲ့သည့် “ရတနာပုဉ္စစေတီတော်” သည် ရွှေကို သိန္ဓောမြင်းနှင့်တင်၍ ဌာပနာခဲ့သည်ကို အကြောင်းပြုကာ “ရွှေမြင်းတင်စေတီတော်” ဟု ခေါ်ဝေါ်ခဲ့ကြသည်။
ရွှေမြင်းတင်စေတီတော်မှ ဧရာဝတီမြစ်ကမ်းပါးယံအတိုင်း အောက်သို့ ဆင်းသက်ကာ ရှေးခေတ်ကျောက်ထွင်းဆင်းတုတော်များကို အနီးကပ် ကြည်ညိုနိုင်သည်။<ref name="popular"/>
[[File:ရွှေမြင်းတင်စေတီတော် ရင်ပြင်၂၀၂၂ခုနှစ်.jpg|thumb|ရွှေမြင်းတင်စေတီတော် ရှိဘုရားရင်ပြင်တော် ၂၀၂၂ခုနှစ်]]
==ကျောက်ဖား==
[[File:ရွှေမြင်းတင်စေတီတော်ရှိ ကျောက်ဖား.jpg|thumb|ရွှေမြင်းတင်စေတီတော်ရှိ ကျောက်ဖား]]
စေတီတော်၏ ရင်ပြင်တွင် ကျောက်ဖားရုပ်တုတစ်ခု ရှိသည်။ “ကျောက်ဖားရေလာင်း စီးပွားကောင်း” ဟု အဆိုကို ယုံကြည်မှုရှိစွာဖြင့် ရေလောင်းကာ ဆုတောင်းမှုများလည်း ပြုလုပ်နိုင်သည်။<ref name="popular"/>
==ကျောက်ပွား==
စေတီတော်၏ ရင်ပြင်တော်တွင်ပင် ကျောက်ပွားရှိ၏။ ထိုကျောက်ပွားဖြင့် ပိုက်ဆံများကို ထိကာ ဆုတောင်းများ ပြုလုပ်ပါက ပိုက်ဆံများ ပွားများလာနိုင်သည်ဟု ယုံကြည်မှုဖြင့် ဆုတောင်းမှုများလည်း ရှိသည်။<ref name="popular"/>
==ရုပ်ပုံများ==
<gallery>
[[File:အကောက်တောင် တောင်ခြေမှာရှိသော နံရံဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်များ.jpg|thumb|အကောက်တောင် တောင်အောက်တွင်ရှိသော နံရံဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်များ]]
[[File:အကောက်တောင်၂၀၂၂ခုနှစ်.jpg|thumb|အကောက်တောင် တောင်အောက်ခြေမှမြင်ကွင်း၂၀၂၂ခုနှစ်]]
[[File:အကောက်တောင်မော်တော်ဆိပ်.jpg|thumb|အကောက်တောင် တောင်အောက်ခြေရှိဘုရားဖူးမော်တော်ဆိပ်]]
</gallery>
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ စေတီပုထိုးများ]]
0r2a250mqbcdfwa6rauxla2lvcvew5e
1034088
1034087
2026-05-26T16:01:19Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
/* ရုပ်ပုံများ */
1034088
wikitext
text/x-wiki
[[File:ရွှေမြင်းတင်စေတီတော်၊ အကောက်တောင်.jpg|thumb|ရွှေမြင်းတင်စေတီတော်]]
'''ရွှေမြင်းတင်စေတီတော်''' သည် [[အကောက်တောင်]]ပေါ်ရှိ ရှေးဟောင်းသမိုင်းဝင်စေတီတော် ဖြစ်သည်။<ref name="popular">{{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=http://www.popularmyanmar.com/2018/02/21/%E1%80%A1%E1%80%B1%E1%80%80%E1%80%AC%E1%80%80%E1%80%B9%E1%80%B1%E1%80%90%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%B9-%E1%80%B1%E1%80%9B%E1%82%8A%E1%80%BB%E1%80%99%E1%80%84%E1%80%B9%E1%80%B8%E1%80%90%E1%80%84%E1%80%B9 |access-date=11 February 2019 |archive-date=14 February 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190214045951/http://www.popularmyanmar.com/2018/02/21/%E1%80%A1%E1%80%B1%E1%80%80%E1%80%AC%E1%80%80%E1%80%B9%E1%80%B1%E1%80%90%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%B9-%E1%80%B1%E1%80%9B%E1%82%8A%E1%80%BB%E1%80%99%E1%80%84%E1%80%B9%E1%80%B8%E1%80%90%E1%80%84%E1%80%B9/ }}</ref>
==သမိုင်း==
စေတီတော်ကို လွန်ခဲ့သော နှစ် ၂၀၀၀ ခန့်က သီရိဘင်္ဂလွန်မင်းကြီး၏ သားတော်ကြီး မဟာပုဉ္စမင်းသားက တည်ထားကိုးကွယ်ခဲ့သည်။
ဟိုးယခင်က ထိုနေရာသည် အလွန်စည်ကားခဲ့သည့် သီရိဘင်္ဂလွန်မြို့ တည်ရှိခဲ့သည်။ ထိုမြို့ကို သီရိဘင်္ဂလွန်မင်းကြီးသည် အုပ်ချုပ်မင်းလုပ်ကာ စိုးစံလျက် ရှိသည်။ ထိုမင်း၏ တောင်နန်းစံမိဖုရားတွင် သားတော်သုံးယောက် ရှိ၏။ ထိုသားတော်သုံးယောက်မှာ သားတော်ကြီး မဟာပုဉ္စ၊ သားတော်လတ် စူဠပုဉ္စ၊ သားတော်ငယ် သံပုဉ္စ တို့ ဖြစ်သည်။
မင်းကြီးသည် သားတော်ကြီးအား သိကြားမင်း ဆက်သခဲ့သည့် သိန္ဓောမြင်းပျံကို ပေးကာ အိမ်ရှေ့အရာ အပ်နှင်းခဲ့သည်။ မင်းကြီးသည် သားတော်သုံးပါးအား သိကြားမင်းက ဆက်သသည့် မြတ်စွာဘုရား၏ သရီယဓာတ်တော်သုံးဆူကို သားတော်သုံးပါးကို တစ်ဆူစီ ပေးကာ ဘုရားစေတီတည်ရန် အမိန့်ပေး၏။ ထိုအခါ သားတော်ကြီးသည် သိန္ဓောမြင်းပျံနှင့် ရွှေကိုတင်ကာ ရတနာပုဉ္စတောင်စွန်းတွင် စေတီတော်တည်ခဲ့သည်။ ရွှေများကို စေတီတော်တွင် ဌာပနာခဲ့သည်။ စေတီ၏ အမည်ဘွဲ့တော်ကို “ရတနာပုဉ္စ” ဟု သမုတ်ခဲ့သည်။
သားတော်လတ်သည် ရွှေတို့ကို ရထားနှင့်တင်ကာ စေတီတော်ကို တည်ခဲ့သည်။ ထိုစေတီတွင် ရွှေများကို ဌာပနာခဲ့သည်။ စေတီတော်၏ ဘွဲ့တော်ကို “ရထာပုဥဂ” ဟု သမုတ်ခဲ့သည်။ သားတော်ငယ်သည်လည်း ရွှေများကို လှည်းနှင့်အပြည့်တင်ကာ စေတီတော်တည်ခဲ့သည်။ ရွှေများကို ထိုစေတီတွင် ဌာပနာခဲ့သည်။ စေတီတော်၏ ဘွဲ့တော်ကို “သကဋာပုဉ္စာ” ဟု သမုတ်ခဲ့သည်။
ထိုကဲ့သို့ မင်းသားသုံးယောက်တို့သည် စေတီတော်သုံးဆူ တည်ခဲ့သည်။ ထိုဘုရားသုံးဆူအနက် အကြီးဆုံးမင်းသားတည်ခဲ့သည့် “ရတနာပုဉ္စစေတီတော်” သည် ရွှေကို သိန္ဓောမြင်းနှင့်တင်၍ ဌာပနာခဲ့သည်ကို အကြောင်းပြုကာ “ရွှေမြင်းတင်စေတီတော်” ဟု ခေါ်ဝေါ်ခဲ့ကြသည်။
ရွှေမြင်းတင်စေတီတော်မှ ဧရာဝတီမြစ်ကမ်းပါးယံအတိုင်း အောက်သို့ ဆင်းသက်ကာ ရှေးခေတ်ကျောက်ထွင်းဆင်းတုတော်များကို အနီးကပ် ကြည်ညိုနိုင်သည်။<ref name="popular"/>
[[File:ရွှေမြင်းတင်စေတီတော် ရင်ပြင်၂၀၂၂ခုနှစ်.jpg|thumb|ရွှေမြင်းတင်စေတီတော် ရှိဘုရားရင်ပြင်တော် ၂၀၂၂ခုနှစ်]]
==ကျောက်ဖား==
[[File:ရွှေမြင်းတင်စေတီတော်ရှိ ကျောက်ဖား.jpg|thumb|ရွှေမြင်းတင်စေတီတော်ရှိ ကျောက်ဖား]]
စေတီတော်၏ ရင်ပြင်တွင် ကျောက်ဖားရုပ်တုတစ်ခု ရှိသည်။ “ကျောက်ဖားရေလာင်း စီးပွားကောင်း” ဟု အဆိုကို ယုံကြည်မှုရှိစွာဖြင့် ရေလောင်းကာ ဆုတောင်းမှုများလည်း ပြုလုပ်နိုင်သည်။<ref name="popular"/>
==ကျောက်ပွား==
စေတီတော်၏ ရင်ပြင်တော်တွင်ပင် ကျောက်ပွားရှိ၏။ ထိုကျောက်ပွားဖြင့် ပိုက်ဆံများကို ထိကာ ဆုတောင်းများ ပြုလုပ်ပါက ပိုက်ဆံများ ပွားများလာနိုင်သည်ဟု ယုံကြည်မှုဖြင့် ဆုတောင်းမှုများလည်း ရှိသည်။<ref name="popular"/>
==ရုပ်ပုံများ==
<gallery>
File:အကောက်တောင် တောင်ခြေမှာရှိသော နံရံဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်များ.jpg|thumb|အကောက်တောင် တောင်အောက်တွင်ရှိသော နံရံဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်များ
[[File:အကောက်တောင်၂၀၂၂ခုနှစ်.jpg|thumb|အကောက်တောင် တောင်အောက်ခြေမှမြင်ကွင်း၊ ၂၀၂၂ခုနှစ်
File:အကောက်တောင်မော်တော်ဆိပ်.jpg|thumb|အကောက်တောင် တောင်အောက်ခြေရှိဘုရားဖူးမော်တော်ဆိပ်
</gallery>
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ စေတီပုထိုးများ]]
69b8itth285skr7xze1l2w4cy2qsa2s
1034089
1034088
2026-05-26T16:02:34Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
1034089
wikitext
text/x-wiki
[[File:ရွှေမြင်းတင်စေတီတော်၊ အကောက်တောင်.jpg|thumb|ရွှေမြင်းတင်စေတီတော်]]
'''ရွှေမြင်းတင်စေတီတော်''' သည် [[အကောက်တောင်]]ပေါ်ရှိ ရှေးဟောင်းသမိုင်းဝင်စေတီတော် ဖြစ်သည်။<ref name="popular">{{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=http://www.popularmyanmar.com/2018/02/21/%E1%80%A1%E1%80%B1%E1%80%80%E1%80%AC%E1%80%80%E1%80%B9%E1%80%B1%E1%80%90%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%B9-%E1%80%B1%E1%80%9B%E1%82%8A%E1%80%BB%E1%80%99%E1%80%84%E1%80%B9%E1%80%B8%E1%80%90%E1%80%84%E1%80%B9 |access-date=11 February 2019 |archive-date=14 February 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190214045951/http://www.popularmyanmar.com/2018/02/21/%E1%80%A1%E1%80%B1%E1%80%80%E1%80%AC%E1%80%80%E1%80%B9%E1%80%B1%E1%80%90%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%B9-%E1%80%B1%E1%80%9B%E1%82%8A%E1%80%BB%E1%80%99%E1%80%84%E1%80%B9%E1%80%B8%E1%80%90%E1%80%84%E1%80%B9/ }}</ref>
==သမိုင်း==
စေတီတော်ကို လွန်ခဲ့သော နှစ် ၂၀၀၀ ခန့်က သီရိဘင်္ဂလွန်မင်းကြီး၏ သားတော်ကြီး မဟာပုဉ္စမင်းသားက တည်ထားကိုးကွယ်ခဲ့သည်။
ဟိုးယခင်က ထိုနေရာသည် အလွန်စည်ကားခဲ့သည့် သီရိဘင်္ဂလွန်မြို့ တည်ရှိခဲ့သည်။ ထိုမြို့ကို သီရိဘင်္ဂလွန်မင်းကြီးသည် အုပ်ချုပ်မင်းလုပ်ကာ စိုးစံလျက် ရှိသည်။ ထိုမင်း၏ တောင်နန်းစံမိဖုရားတွင် သားတော်သုံးယောက် ရှိ၏။ ထိုသားတော်သုံးယောက်မှာ သားတော်ကြီး မဟာပုဉ္စ၊ သားတော်လတ် စူဠပုဉ္စ၊ သားတော်ငယ် သံပုဉ္စ တို့ ဖြစ်သည်။
မင်းကြီးသည် သားတော်ကြီးအား သိကြားမင်း ဆက်သခဲ့သည့် သိန္ဓောမြင်းပျံကို ပေးကာ အိမ်ရှေ့အရာ အပ်နှင်းခဲ့သည်။ မင်းကြီးသည် သားတော်သုံးပါးအား သိကြားမင်းက ဆက်သသည့် မြတ်စွာဘုရား၏ သရီယဓာတ်တော်သုံးဆူကို သားတော်သုံးပါးကို တစ်ဆူစီ ပေးကာ ဘုရားစေတီတည်ရန် အမိန့်ပေး၏။ ထိုအခါ သားတော်ကြီးသည် သိန္ဓောမြင်းပျံနှင့် ရွှေကိုတင်ကာ ရတနာပုဉ္စတောင်စွန်းတွင် စေတီတော်တည်ခဲ့သည်။ ရွှေများကို စေတီတော်တွင် ဌာပနာခဲ့သည်။ စေတီ၏ အမည်ဘွဲ့တော်ကို “ရတနာပုဉ္စ” ဟု သမုတ်ခဲ့သည်။
သားတော်လတ်သည် ရွှေတို့ကို ရထားနှင့်တင်ကာ စေတီတော်ကို တည်ခဲ့သည်။ ထိုစေတီတွင် ရွှေများကို ဌာပနာခဲ့သည်။ စေတီတော်၏ ဘွဲ့တော်ကို “ရထာပုဥဂ” ဟု သမုတ်ခဲ့သည်။ သားတော်ငယ်သည်လည်း ရွှေများကို လှည်းနှင့်အပြည့်တင်ကာ စေတီတော်တည်ခဲ့သည်။ ရွှေများကို ထိုစေတီတွင် ဌာပနာခဲ့သည်။ စေတီတော်၏ ဘွဲ့တော်ကို “သကဋာပုဉ္စာ” ဟု သမုတ်ခဲ့သည်။
ထိုကဲ့သို့ မင်းသားသုံးယောက်တို့သည် စေတီတော်သုံးဆူ တည်ခဲ့သည်။ ထိုဘုရားသုံးဆူအနက် အကြီးဆုံးမင်းသားတည်ခဲ့သည့် “ရတနာပုဉ္စစေတီတော်” သည် ရွှေကို သိန္ဓောမြင်းနှင့်တင်၍ ဌာပနာခဲ့သည်ကို အကြောင်းပြုကာ “ရွှေမြင်းတင်စေတီတော်” ဟု ခေါ်ဝေါ်ခဲ့ကြသည်။
ရွှေမြင်းတင်စေတီတော်မှ ဧရာဝတီမြစ်ကမ်းပါးယံအတိုင်း အောက်သို့ ဆင်းသက်ကာ ရှေးခေတ်ကျောက်ထွင်းဆင်းတုတော်များကို အနီးကပ် ကြည်ညိုနိုင်သည်။<ref name="popular"/>
==ကျောက်ဖား==
စေတီတော်၏ ရင်ပြင်တွင် ကျောက်ဖားရုပ်တုတစ်ခု ရှိသည်။ “ကျောက်ဖားရေလာင်း စီးပွားကောင်း” ဟု အဆိုကို ယုံကြည်မှုရှိစွာဖြင့် ရေလောင်းကာ ဆုတောင်းမှုများလည်း ပြုလုပ်နိုင်သည်။<ref name="popular"/>
==ကျောက်ပွား==
စေတီတော်၏ ရင်ပြင်တော်တွင်ပင် ကျောက်ပွားရှိ၏။ ထိုကျောက်ပွားဖြင့် ပိုက်ဆံများကို ထိကာ ဆုတောင်းများ ပြုလုပ်ပါက ပိုက်ဆံများ ပွားများလာနိုင်သည်ဟု ယုံကြည်မှုဖြင့် ဆုတောင်းမှုများလည်း ရှိသည်။<ref name="popular"/>
==ရုပ်ပုံများ==
<gallery>
File:အကောက်တောင် တောင်ခြေမှာရှိသော နံရံဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်များ.jpg|thumb|အကောက်တောင် တောင်အောက်တွင်ရှိသော နံရံဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်များ
[[File:အကောက်တောင်၂၀၂၂ခုနှစ်.jpg|thumb|အကောက်တောင် တောင်အောက်ခြေမှမြင်ကွင်း၊ ၂၀၂၂ခုနှစ်
File:အကောက်တောင်မော်တော်ဆိပ်.jpg|thumb|အကောက်တောင် တောင်အောက်ခြေရှိဘုရားဖူးမော်တော်ဆိပ်
File:ရွှေမြင်းတင်စေတီတော် ရင်ပြင်၂၀၂၂ခုနှစ်.jpg|thumb|ရွှေမြင်းတင်စေတီတော် ရှိဘုရားရင်ပြင်တော် ၂၀၂၂ခုနှစ်
File:ရွှေမြင်းတင်စေတီတော်ရှိ ကျောက်ဖား.jpg|thumb|ရွှေမြင်းတင်စေတီတော်ရှိ ကျောက်ဖား
File:ရွှေမြင်းတင်စေတီတော်ရှိ ကျောက်ပွား.jpg|thumb|ရွှေမြင်းတင်စေတီတော်ရှိ ကျောက်ပွား
</gallery>
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ စေတီပုထိုးများ]]
r5cdskord2firulw67yrpjka0wq89pu
1034090
1034089
2026-05-26T16:02:55Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
1034090
wikitext
text/x-wiki
[[File:ရွှေမြင်းတင်စေတီတော်၊ အကောက်တောင်.jpg|thumb|ရွှေမြင်းတင်စေတီတော်]]
'''ရွှေမြင်းတင်စေတီတော်''' သည် [[အကောက်တောင်]]ပေါ်ရှိ ရှေးဟောင်းသမိုင်းဝင်စေတီတော် ဖြစ်သည်။<ref name="popular">{{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=http://www.popularmyanmar.com/2018/02/21/%E1%80%A1%E1%80%B1%E1%80%80%E1%80%AC%E1%80%80%E1%80%B9%E1%80%B1%E1%80%90%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%B9-%E1%80%B1%E1%80%9B%E1%82%8A%E1%80%BB%E1%80%99%E1%80%84%E1%80%B9%E1%80%B8%E1%80%90%E1%80%84%E1%80%B9 |access-date=11 February 2019 |archive-date=14 February 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190214045951/http://www.popularmyanmar.com/2018/02/21/%E1%80%A1%E1%80%B1%E1%80%80%E1%80%AC%E1%80%80%E1%80%B9%E1%80%B1%E1%80%90%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%B9-%E1%80%B1%E1%80%9B%E1%82%8A%E1%80%BB%E1%80%99%E1%80%84%E1%80%B9%E1%80%B8%E1%80%90%E1%80%84%E1%80%B9/ }}</ref>
==သမိုင်း==
စေတီတော်ကို လွန်ခဲ့သော နှစ် ၂၀၀၀ ခန့်က သီရိဘင်္ဂလွန်မင်းကြီး၏ သားတော်ကြီး မဟာပုဉ္စမင်းသားက တည်ထားကိုးကွယ်ခဲ့သည်။
ဟိုးယခင်က ထိုနေရာသည် အလွန်စည်ကားခဲ့သည့် သီရိဘင်္ဂလွန်မြို့ တည်ရှိခဲ့သည်။ ထိုမြို့ကို သီရိဘင်္ဂလွန်မင်းကြီးသည် အုပ်ချုပ်မင်းလုပ်ကာ စိုးစံလျက် ရှိသည်။ ထိုမင်း၏ တောင်နန်းစံမိဖုရားတွင် သားတော်သုံးယောက် ရှိ၏။ ထိုသားတော်သုံးယောက်မှာ သားတော်ကြီး မဟာပုဉ္စ၊ သားတော်လတ် စူဠပုဉ္စ၊ သားတော်ငယ် သံပုဉ္စ တို့ ဖြစ်သည်။
မင်းကြီးသည် သားတော်ကြီးအား သိကြားမင်း ဆက်သခဲ့သည့် သိန္ဓောမြင်းပျံကို ပေးကာ အိမ်ရှေ့အရာ အပ်နှင်းခဲ့သည်။ မင်းကြီးသည် သားတော်သုံးပါးအား သိကြားမင်းက ဆက်သသည့် မြတ်စွာဘုရား၏ သရီယဓာတ်တော်သုံးဆူကို သားတော်သုံးပါးကို တစ်ဆူစီ ပေးကာ ဘုရားစေတီတည်ရန် အမိန့်ပေး၏။ ထိုအခါ သားတော်ကြီးသည် သိန္ဓောမြင်းပျံနှင့် ရွှေကိုတင်ကာ ရတနာပုဉ္စတောင်စွန်းတွင် စေတီတော်တည်ခဲ့သည်။ ရွှေများကို စေတီတော်တွင် ဌာပနာခဲ့သည်။ စေတီ၏ အမည်ဘွဲ့တော်ကို “ရတနာပုဉ္စ” ဟု သမုတ်ခဲ့သည်။
သားတော်လတ်သည် ရွှေတို့ကို ရထားနှင့်တင်ကာ စေတီတော်ကို တည်ခဲ့သည်။ ထိုစေတီတွင် ရွှေများကို ဌာပနာခဲ့သည်။ စေတီတော်၏ ဘွဲ့တော်ကို “ရထာပုဥဂ” ဟု သမုတ်ခဲ့သည်။ သားတော်ငယ်သည်လည်း ရွှေများကို လှည်းနှင့်အပြည့်တင်ကာ စေတီတော်တည်ခဲ့သည်။ ရွှေများကို ထိုစေတီတွင် ဌာပနာခဲ့သည်။ စေတီတော်၏ ဘွဲ့တော်ကို “သကဋာပုဉ္စာ” ဟု သမုတ်ခဲ့သည်။
ထိုကဲ့သို့ မင်းသားသုံးယောက်တို့သည် စေတီတော်သုံးဆူ တည်ခဲ့သည်။ ထိုဘုရားသုံးဆူအနက် အကြီးဆုံးမင်းသားတည်ခဲ့သည့် “ရတနာပုဉ္စစေတီတော်” သည် ရွှေကို သိန္ဓောမြင်းနှင့်တင်၍ ဌာပနာခဲ့သည်ကို အကြောင်းပြုကာ “ရွှေမြင်းတင်စေတီတော်” ဟု ခေါ်ဝေါ်ခဲ့ကြသည်။
ရွှေမြင်းတင်စေတီတော်မှ ဧရာဝတီမြစ်ကမ်းပါးယံအတိုင်း အောက်သို့ ဆင်းသက်ကာ ရှေးခေတ်ကျောက်ထွင်းဆင်းတုတော်များကို အနီးကပ် ကြည်ညိုနိုင်သည်။<ref name="popular"/>
==ကျောက်ဖား==
စေတီတော်၏ ရင်ပြင်တွင် ကျောက်ဖားရုပ်တုတစ်ခု ရှိသည်။ “ကျောက်ဖားရေလာင်း စီးပွားကောင်း” ဟု အဆိုကို ယုံကြည်မှုရှိစွာဖြင့် ရေလောင်းကာ ဆုတောင်းမှုများလည်း ပြုလုပ်နိုင်သည်။<ref name="popular"/>
==ကျောက်ပွား==
စေတီတော်၏ ရင်ပြင်တော်တွင်ပင် ကျောက်ပွားရှိ၏။ ထိုကျောက်ပွားဖြင့် ပိုက်ဆံများကို ထိကာ ဆုတောင်းများ ပြုလုပ်ပါက ပိုက်ဆံများ ပွားများလာနိုင်သည်ဟု ယုံကြည်မှုဖြင့် ဆုတောင်းမှုများလည်း ရှိသည်။<ref name="popular"/>
==ရုပ်ပုံများ==
<gallery>
File:အကောက်တောင် တောင်ခြေမှာရှိသော နံရံဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်များ.jpg|thumb|အကောက်တောင် တောင်အောက်တွင်ရှိသော နံရံဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်များ
[[File:အကောက်တောင်၂၀၂၂ခုနှစ်.jpg|thumb|အကောက်တောင် တောင်အောက်ခြေမှမြင်ကွင်း၊ ၂၀၂၂ခုနှစ်
File:အကောက်တောင်မော်တော်ဆိပ်.jpg|thumb|အကောက်တောင် တောင်အောက်ခြေရှိဘုရားဖူးမော်တော်ဆိပ်
File:ရွှေမြင်းတင်စေတီတော် ရင်ပြင်၂၀၂၂ခုနှစ်.jpg|thumb|ရွှေမြင်းတင်စေတီတော် ရှိဘုရားရင်ပြင်တော် ၂၀၂၂ခုနှစ်
File:ရွှေမြင်းတင်စေတီတော်ရှိ ကျောက်ဖား.jpg|thumb|ရွှေမြင်းတင်စေတီတော်ရှိ ကျောက်ဖား
File:ရွှေမြင်းတင်စေတီတော်ရှိ ကျောက်ပွား.jpg|thumb|ရွှေမြင်းတင်စေတီတော်ရှိ ကျောက်ပွား
</gallery>
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ စေတီပုထိုးများ]]
nrx51x2g6azg0shejvxa7pkn8ylug3u
NGC 1060
0
105044
1034112
918577
2026-05-26T22:01:26Z
InternetArchiveBot
61272
ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5
1034112
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Galaxy
| name = [[New General Catalogue|NGC]] 1060
| image = NGC1060 - SDSS DR14.jpg
| caption = NGC 1060 ([[:en:Sloan Digital Sky Survey|SDSS]])
| epoch = [[J2000.0]]
| constellation name = [[ထရိုင်ဂူလယ် (ကြယ်စုတန်း)|ထရိုင်ဂူလယ်]]
| ra = {{RA|02|43|15.05}} <ref name="Database" />
| dec = {{DEC|+32|25|29.90}} <ref name="Database" />
| z = 0.017312 <ref name="Database" />
| h_radial_v = {{nowrap|5190 ± 22 [[:en:Metre per second|km/s]]}} <ref name="Database" />
| dist_ly = 256 M[[အလင်းနှစ်|ly]] <ref name="Database" />
| appmag_b = 13.00 <ref name="seds" />
| appmag_v = 12.00 <ref name="seds" />
| type = S0 <ref name="Database" />
| size_v = 2.3 x 1.7 <ref name="Database" />
| names = [[Principal Galaxies Catalogue|PGC]] 10302, [[Morphological Catalogue of Galaxies|MCG]] 5-7-35, [[Uppsala General Catalogue|UGC]] 2191
}}
'''NGC 1060''' သည် နှစ်ဘက်ခုံးဂလက်ဖြစ်ပြီး [[ကမ္ဘာမြေ]]မှ [[အလင်းနှစ်]]သန်းပေါင်း ၂၅၆ အကွာရှိ [[ထရိုင်ဂူလယ် (ကြယ်စုတန်း)|ထရိုင်ဂူလယ်]] [[ကြယ်စုတန်း]]တွင် တည်ရှိသည်။ ယင်းအား [[ဝီလီယံ ဟာရှယ်]]ဆိုသူက ၁၇၈၄ စက်တင်ဘာ ၁၂ တွင် ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။<ref name="astronomy-mall" />
== ကိုးကား ==
{{reflist|refs=
<ref name="Database">{{cite web|title=NASA/IPAC Extragalactic Database|url=http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/objsearch?objname=NGC+1060|website=ned.ipac.caltech.edu|accessdate=December 7, 2017|archive-date=15 August 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190815101348/http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/objsearch%3Fobjname%3DNGC%2B1060|url-status=dead}}</ref>
<ref name="seds">{{cite web|title=Revised NGC Data for NGC 1060|url=http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC1060|website=spider.seds.org|accessdate=December 9, 2017}}</ref>
<ref name="astronomy-mall">{{cite web|title=Data for NGC 1060|url=http://www.astronomy-mall.com/Adventures.In.Deep.Space/NGC%201000%20-%201999%20(11-30-17).htm|website=www.astronomy-mall.com|accessdate=December 9, 2017|archive-date=11 December 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171211161033/http://www.astronomy-mall.com/Adventures.In.Deep.Space/NGC}}</ref>
}}
{{Ngc15}}
{{Sky|02|43|15.05||+32|25|29.90|190000000}}
[[Category:ထရိုင်ဂူလယ် (ကြယ်စုတန်း)]]
2xm919yqqphyacganjy530sma2ncyar
ပို့ဆောင်ရေးနှင့် ဆက်သွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန
0
107777
1034209
1033632
2026-05-27T11:50:48Z
Zawzawaungthwin
100038
[[Special:Contributions/~2026-30952-37|~2026-30952-37]] ([[User talk:~2026-30952-37|ဆွေးနွေး]]) ၏ တည်းဖြတ်မူ [[Special:Diff/1033632|1033632]] ကို ပြန်လည်ပယ်ဖျက်လိုက်သည်
1034209
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox အစိုးရအဖွဲ့အစည်း|jurisdiction={{MYA}}|agency_name=ပို့ဆောင်ရေးနှင့် ဆက်သွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|nativename=Ministry of Transport and Communications|seal=File:Seal of MOTC.png|seal_caption=|formed={{Start date|df=yes|2016|03|30}}|headquarters=ရုံးအမှတ် (၂)၊နေပြည်တော်|minister1_name=ဗိုလ်ချုပ်ကြီး[[မြထွန်းဦး]]|website={{URL|www.motc.gov.mm}}|preceding1=[[ပို့ဆောင်ရေးဝန်ကြီးဌာန]]
|preceding2=[[ဆက်သွယ်ရေးနှင့် သတင်းအချက်အလက် နည်းပညာဝန်ကြီးဌာန]]
|preceding3=[[ရထားပို့ဆောင်ရေး ဝန်ကြီးဌာန]]|coordinates=|deputyminister1_name=
*ဗိုလ်မှူးချုပ် လူမွန်
*ဦးအောင်ကျော်ထွန်း
*ဦးအောင်မြိုင်|chief2_position=<!-- (etc.) -->|superseding=[[ပို့ဆောင်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] <br> [[ဒီဂျစ်တယ်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးနှင့် ဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]]|dissolved=၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆}}
'''ပို့ဆောင်ရေးနှင့် ဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန''' ([[အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကား|အင်္ဂလိပ်]]: Ministry of Transport and Communications) သည် ယခင်က [[ပို့ဆောင်ရေးဝန်ကြီးဌာန]]၊ [[ဆက်သွယ်ရေးနှင့် သတင်းအချက်အလက် နည်းပညာဝန်ကြီးဌာန]]နှင့် [[ရထားပို့ဆောင်ရေး ဝန်ကြီးဌာန]]ဟူသော ဝန်ကြီးဌာန (၃) ခုကို ပူးပေါင်းဖွဲ့စည်းထားသော ဝန်ကြီးဌာနဖြစ်သည်။
==သမိုင်းကြောင်း==
=== လွတ်လပ်ပြီးခေတ် ===
မြန်မာနိုင်ငံလွတ်လပ်ရေးရရှိသည့်အချိန်တွင် သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးနှင့် ဆက်သွယ်ရေး လုပ်ငန်းများကို ရေကြောင်းနှင့် မြို့ပြလေကြောင်းဝန်ကြီးဌာန နှင့် သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး၊ စာတိုက်နှင့် ကြေးနန်းဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန ဟူ၍ ဝန်ကြီးဌာန နှစ်ခု ခွဲ၍ ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
၁၉၆၁ ခုနှစ်တွင် အထက်ပါ ဝန်ကြီးဌာန နှစ်ခုကို ပေါင်းစည်း၍ သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးနှင့် လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန အဖြစ် ပြောင်းလဲ ဖွဲ့စည်းကာ ဌာနများကိုလည်း တိုးချဲ့၍ အောက်ပါဌာနများဖြင့် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်-
* (က) မီးရထားအုပ်ချုပ်ရေးဘုတ်အဖွဲ့
* ( ခ) ပြည်တွင်းလေကြောင်း သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးဘုတ်အဖွဲ့
* ( ဂ) ပြည်တွင်းရေကြောင်း သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးဘုတ်အဖွဲ့
* (ဃ) ရေကြောင်းဌာန
* ( င) ရန်ကုန်ဆိပ်ကမ်း အုပ်ချုပ်ရေးဘုတ်အဖွဲ့
* ( စ) မြို့ပြလေကြောင်းဌာန
* (ဆ) မိုးလေဝသဌာန
* ( ဇ) စာတိုက်နှင့်ကြေးနန်းဌာန
* ( ဈ) မြန်မာနိုင်ငံ ကြယ်ငါးပွင့်သင်္ဘော သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးလုပ်ငန်း
* (ည) ကုန်းလမ်းနှင့် ပြည်တွင်းရေကြောင်း အာဏာပိုင်အဖွဲ့
ထို့နောက် ၁၉၇၂ ခုနှစ်တွင် နိုင်ငံပိုင်စီးပွားရေးအဖွဲ့အစည်းများကို ကော်ပိုရေးရှင်းအမည်များဖြင့် ပြောင်းလဲခဲ့ပြီး ဝန်ကြီးဌာနကိုလည်း ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာနအဖြစ် ပြင်ဆင်၍ လုပ်ငန်းဌာနပေါင်း (၁၇)ခု ဖြင့် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ၁၉၇၂ခုနှစ် မတ်လ (၁၅)ရက်နေ့တွင် ရေကြောင်းပညာသိပ္ပံကျောင်းကို ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနတွင် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
=== နအဖအစိုးရခေတ် ===
၁၉၉၂ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ (၂၉)ရက်နေ့တွင် ကျင်းပပြုလုပ်သော အစိုးရအဖွဲ့ အစည်းအဝေး အမှတ်စဉ် (၄/၉၂)၏ သဘောတူဆုံးဖြတ်ချက်အရ ပို့ဆောင်ရေး ဝန်ကြီးဌာန၊ ရထားပို့ဆောင်ရေးဝန်ကြီးဌာန နှင့် ဆက်သွယ်ရေးစာတိုက်နှင့် ကြေးနန်းဝန်ကြီးဌာန ဟူ၍ ဝန်ကြီးဌာန (၃)ခုအဖြစ် ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
==== ပို့ဆောင်ရေးဝန်ကြီးဌာန ====
ပို့ဆောင်ရေးဝန်ကြီးဌာန စတင်ဖွဲ့စည်းစဉ်က ဦးစီးဌာန (၄)ခု၊ စီးပွားရေးအဖွဲ့အစည်း (၅)ခု၊ ကျောင်း (၁)ကျောင်း၊ စုစုပေါင်းဌာန (၁၀)ခု ပါဝင်ခဲ့သည်။ ၎င်းတို့မှာ-
* (က) ပို့ဆောင်ရေးဦးစီးဌာန
* (ခ) လေကြောင်းပို့ဆောင်ရေးညွှန်ကြားမှုဦးစီးဌာန
* (ဂ) ရေကြောင်းပို့ဆောင်ရေးညွှန်ကြားမှုဦးစီးဌာန
* (ဃ) ရေအရင်းအမြစ်နှင့် မြစ်ချောင်းများ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးဦးစီးဌာန
* (င) မြန်မာ့ဆိပ်ကမ်းအာဏာပိုင်
* (စ) ပြည်တွင်းရေကြောင်းပို့ဆောင်ရေး
* (ဆ) မြန်မာ့လေကြောင်း
* (ဇ) မြန်မာ့သင်္ဘောကျင်းလုပ်ငန်း
* (ဈ) မြန်မာ့ကြယ်ငါးပွင့်သင်္ဘောလုပ်ငန်း
* (ည) ရေကြောင်းပညာသိပ္ပံ တို့ဖြစ်သည်။
==== ရထားပို့ဆောင်ရေးဝန်ကြီးဌာန ====
ရထားပို့ဆောင်ရေးဝန်ကြီးဌာန စတင်ဖွဲ့စည်းစဉ်က ဦးစီးဌာန (၂)ခု၊ စီးပွားရေးအဖွဲ့အစည်း (၂)ခု၊ ကျောင်း (၁)ကျောင်း၊ စုစုပေါင်းဌာန (၅)ခု ပါဝင်ခဲ့သည်။ ၎င်းတို့မှာ-
* (က) ပို့ဆောင်ရေးစီမံကိန်းဦးစီးဌာန
* (ခ) ကုန်းလမ်းပို့ဆောင်ရေးညွှန်ကြားမှုဦးစီးဌာန
* (ဂ) မြန်မာ့မီးရထား
* (ဃ) ကုန်းလမ်းပို့ဆောင်ရေး
* (င) ဗဟိုပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေးကျောင်း တို့ဖြစ်သည်။
==== ဆက်သွယ်ရေးစာတိုက်နှင့် ကြေးနန်းဝန်ကြီးဌာန ====
ဆက်သွယ်ရေးစာတိုက်နှင့် ကြေးနန်းဝန်ကြီးဌာန စတင်ဖွဲ့စည်းစဉ်က ဦးစီးဌာန (၂)ခု၊ စီးပွားရေးအဖွဲ့အစည်း (၁)ခု၊ စုစုပေါင်းဌာန (၃)ခု ပါဝင်ခဲ့သည်။ ၁၉၉၂ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ (၃)ရက်နေ့တွင် ဆက်သွယ်ရေး၊ စာတိုက်နှင့် ကြေးနန်းဝန်ကြီးဌာနကို အောက်ပါအတိုင်း ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်-
* (က) [[မိုးလေဝသနှင့် ဇလဗေဒ ညွှန်ကြားမှု ဦးစီးဌာန|မိုးလေဝသနှင့်ဇလဗေဒညွှန်ကြားမှုဦးစီးဌာန]]
* (ခ) [[ဆက်သွယ်ရေး ညွှန်ကြားမှု ဦးစီးဌာန|ဆက်သွယ်ရေးညွှန်ကြားမှုဦးစီးဌာန]]
* (ဂ) [[မြန်မာ့ဆက်သွယ်ရေးလုပ်ငန်း]] တို့ဖြစ်သည်။
==== ၁၉၉၉ ခုနှစ်မှ ၂၀၁၆ ခုနှစ်အတွင်း ပြောင်းလဲမှုများ ====
၁၉၉၉ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ (၁၉)ရက်နေ့တွင် ကျင်းပပြုလုပ်သော အစိုးရအဖွဲ့ အစည်းအဝေး အမှတ်စဉ် (၃၀/၉၉)၏ သဘောတူဆုံးဖြတ်ချက်အရ မိုးလေဝသနှင့်ဇလဗေဒ ညွှန်ကြားမှု ဦးစီးဌာနအား ၁၉၉၉ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ (၂၀)ရက်နေ့မှစ၍ ဆက်သွယ်ရေး၊ စာတိုက်နှင့် ကြေးနန်း ဝန်ကြီးဌာနမှ [[ပို့ဆောင်ရေးဝန်ကြီးဌာန]]သို့ လွှဲပြောင်းဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
၂၀၀၂ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ (၇)ရက်နေ့တွင် ကျင်းပပြုလုပ်သော အစိုးရအဖွဲ့ အစည်းအဝေးအမှတ်စဉ် (၆/၂၀၀၂)၏ သဘောတူဆုံးဖြတ်ချက်အရ ဩဂုတ်လ (၁)ရက်နေ့တွင် [[မြန်မာနိုင်ငံရေကြောင်းပညာတက္ကသိုလ်|မြန်မာနိုင်ငံ ရေကြောင်းပညာ တက္ကသိုလ်]]ကို စတင်ဖွဲ့စည်းတည်ထောင်၍ ပို့ဆောင်ရေးဝန်ကြီးဌာနတွင် တိုးချဲ့ထည့်သွင်းဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
၂၀၁၀ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ (၁)ရက်နေ့တွင် [[မြန်မာ့ကြယ်ငါးပွင့် သင်္ဘောလုပ်ငန်း|မြန်မာ့ကြယ်ငါးပွင့်သင်္ဘောလုပ်ငန်း]]အား နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီရုံး၏ ၂၀၁၀ ပြည့်နှစ်၊ မတ်လ (၁၆)ရက်နေ့စွဲပါ စာအမှတ် ၄၁၅/၃-၂/နယက လမ်းညွှန်ချက်အရ ပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံတော် စီးပွားရေး ဦးပိုင်လီမိတက်သို့ လွှဲပြောင်းပေးခဲ့သည်။
၂၀၁၂ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ (၉)ရက်နေ့တွင် ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်၊ နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး၏ ၉-၁၁-၂၀၁၂ ရက်စွဲပါ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် (၈၃/၂၀၁၂)ဖြင့် ဆက်သွယ်ရေး၊ စာတိုက်နှင့် ကြေးနန်း ဝန်ကြီးဌာနအား [[ဆက်သွယ်ရေးနှင့် သတင်းအချက်အလက် နည်းပညာဝန်ကြီးဌာန|ဆက်သွယ်ရေးနှင့် သတင်းအချက်အလက် နည်းပညာ ဝန်ကြီးဌာန]]အဖြစ် ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးဌာနအမည်ကို ပြောင်းလဲသတ်မှတ်ခဲ့သည်။
၂၀၁၅ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ (၁၃)ရက်နေ့တွင် ကျင်းပသော ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံတော်အစည်းအဝေး (၂/၂၀၁၅)၏ ဆုံးဖြတ်ချက်အရ ရေကြောင်းပညာသိပ္ပံမှ [[မြန်မာနိုင်ငံကုန်သွယ်ရေကြောင်းကောလိပ်]]အဆင့်သို့ အဆင်မြှင့်ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။
၂၄-၉-၂၀၁၅ ရက်နေ့တွင် ကျင်းပပြုလုပ်သည့် ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့အစည်းအဝေး အမှတ်စဉ် (၁၉/၂၀၁၅)မှ သဘောတူညီချက်အရ မြန်မာအမျိုးသား လေကြောင်းနည်းဥပဒေအား ပို့ဆောင်ရေးဝန်ကြီးဌာန၏ ၁၁-၁၂-၂၀၁၅ ရက်စွဲပါ အမိန့်ကြော်ငြာစာ အမှတ် (၂၃၁/၂၀၁၅) ဖြင့် ထုတ်ပြန်ခဲ့ပြီး ပို့ဆောင်ရေးဝန်ကြီးဌာန၊ ဝန်ကြီးရုံး၏ ၄-၅-၂၀၁၅ ရက်နေ့စွဲပါ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် (၇၀/၂၀၁၅)ဖြင့် မြန်မာ့လေကြောင်းပိုင်ပစ္စည်းများအားလုံးနှင့် လုပ်ငန်းတာဝန်များကို [[မြန်မာအမျိုးသား လေကြောင်းလိုင်း|မြန်မာအမျိုးသား လေကြောင်း]] (မြန်မာအမျိုးသား လေကြောင်း ကုမ္ပဏီလီမိတက်)သို့ လွှဲပြောင်းဆက်ခံခွင့်ပြုခဲ့သည်။
ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ရုံး၏ ၁၅-၁-၂၀၁၅ ရက်နေ့စွဲပါ အမိန့်ကြော်ငြာစာ (၅၉/၂၀၁၅)အရ ပို့ဆောင်ရေးဦးစီးဌာနအား ဖျက်သိမ်း၍ ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ရုံး၏ ၁၇-၉-၂၀၁၄ ရက်စွဲပါ စာအမှတ် ၁၂၂၀/၂၅၂-အတွင်းဝန်/အဖရ (၂၀၁၄)အရ အမြဲတမ်းအတွင်းဝန်ရုံးအဖြစ် ၂၀၁၅ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ (၁)ရက်နေ့မှ စတင်၍ ဖွဲ့စည်းဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။
၂၀၁၅ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ (၁၅)ရက်နေ့တွင် ကျင်းပပြုလုပ်သည့် ပြည်ထောင်စုအစိုးရ အဖွဲ့အစည်းအဝေးအမှတ်စဉ် (၂/၂၀၁၅)အရ ပို့ဆောင်ရေးစီမံကိန်းဦးစီးဌာနအား ဖျက်သိမ်း၍ ၁.၄.၂၀၁၅ ရက်နေ့တွင် ဝန်ထမ်း (၁၃၀) ဦးအား အမြဲတမ်းအတွင်းဝန်ရုံးသို့ သွတ်သွင်းခြင်းဖြင့်လည်းကောင်း၊ ကျန်ဝန်ထမ်းများကို [[ကုန်းလမ်းပို့ဆောင်ရေး ညွှန်ကြားမှုဦးစီးဌာန|ကုန်းလမ်းပို့ဆောင်ရေးညွှန်ကြားမှု ဦးစီးဌာန]]သို့ သွတ်သွင်းပေါင်းစည်းခြင်းဖြင့်လည်းကောင်း ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
၂၀၁၅ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ (၁၅)ရက်နေ့တွင် ကျင်းပပြုလုပ်သော ပြည်ထောင်စုသမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံတော်အစိုးရအဖွဲ့ အစည်းအဝေး အမှတ်စဉ် (၂/၂၀၁၅)အရ ဆက်သွယ်ရေးနှင့် အချက်အလက် နည်းပညာ ဝန်ကြီးဌာန၊ ဝန်ကြီးရုံး၏ အမိန့်ကြော်ငြာစာ အမှတ် (၉/၂၀၁၅)ဖြင့် သတင်းအချက်အလက် နည်းပညာနှင့် ဆိုက်ဘာ လုံခြုံရေး ဦးစီးဌာနကို ၂၀၁၅ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ (၁)ရက်နေ့မှ စတင်၍ တည်ထောင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
၂၀၁၅ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ (၁၅)ရက်နေ့တွင် ကျင်းပပြုလုပ်သော ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်၊ [[ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့]] အစည်းအဝေး အမှတ်စဉ် (၂/၂၀၁၅)အရ ၂၀၁၅ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ (၁)ရက်နေ့တွင် ဆက်သွယ်ရေးနှင့် သတင်းအချက်အလက် နည်းပညာ ဝန်ကြီးဌာနအား ဖော်ပြပါအတိုင်း ပြောင်းလဲပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်-
* (က) [[ဆက်သွယ်ရေး ညွှန်ကြားမှု ဦးစီးဌာန]]
* (ခ) [[သတင်းအချက်အလက်နည်းပညာနှင့် ဆိုက်ဘာလုံခြုံရေး ဦးစီးဌာန|သတင်းအချက်အလက် နည်းပညာနှင့် ဆိုက်ဘာ လုံခြုံရေး ဦးစီးဌာန]]
* (ဂ) [[မြန်မာ့ဆက်သွယ်ရေးလုပ်ငန်း]]
* (ဃ) [[မြန်မာ့စာတိုက် လုပ်ငန်း|မြန်မာ့ စာတိုက် လုပ်ငန်း]]
==== ဦးထင်ကျော်အစိုးရလက်ထက် ====
ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်၊ နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး၏ ၃၀-၃-၂၀၁၆ ရက်စွဲပါ အမိန့်အမှတ် (၃/၂၀၁၆) ဖြင့် ပို့ဆောင်ရေးဝန်ကြီးဌာန၊ ရထားပို့ဆောင်ရေးဝန်ကြီးဌာန နှင့် ဆက်သွယ်ရေးနှင့် သတင်းအချက်အလက် နည်းပညာ ဝန်ကြီးဌာနတို့ကို ပို့ဆောင်ရေးနှင့် ဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနအဖြစ် ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးဌာနအမည်ကို ပြောင်းလဲသတ်မှတ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news|url=https://www.motc.gov.mm/my/ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်-ပို့ဆောင်ရေး-နှင့်-ဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန|title=သမိုင်းကြောင်း|last=|first=|author2=|date= |publisher=ပို့ဆောင်ရေးနှင့် ဆက်သွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|accessdate=}}</ref>
=== ဦးမင်းအောင်လှိုင်အစိုးရလက်ထက် ===
၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီ (၁၀) ရက်နေ့တွင် ဖွဲ့စည်းထားသော ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့တွင် ပို့ဆောင်ရေးနှင့် ဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနကို [[ပို့ဆောင်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] နှင့် [[ဒီဂျစ်တယ်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးနှင့် ဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] အဖြစ် ခွဲခြမ်းဖွဲ့စည်းလိုက်သည်။ <ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများ ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း {{!}} Ministry Of Information|url=http://www.moi.gov.mm/news/81583|access-date=2026-04-11|website=www.moi.gov.mm|language=en}}</ref>
==ဖွဲ့စည်းပုံ==
လက်ရှိ ပို့ဆောင်ရေးနှင့် ဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန ရှိ ဌာနအဖွဲ့အစည်းများမှာ (၁၈)ခုရှိပြီး အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။
(က)[[လေကြောင်း ပို့ဆောင်ရေး ညွှန်ကြားမှု ဦးစီးဌာန|လေကြောင်းပို့ဆောင်ရေး ညွှန်ကြားမှုဦးစီးဌာန]]
(ခ)[[ရေကြောင်း ပို့ဆောင်ရေး ညွှန်ကြားမှု ဦးစီးဌာန|ရေကြောင်းပို့ဆောင်ရေး ညွှန်ကြားမှုဦးစီးဌာန]]
(ဂ)[[ရေအရင်းအမြစ်နှင့် မြစ်ချောင်းများ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး ဦးစီးဌာန]]
(ဃ)[[ကုန်းလမ်းပို့ဆောင်ရေး ညွှန်ကြားမှုဦးစီးဌာန]]
(င)[[မိုးလေဝသနှင့် ဇလဗေဒ ညွှန်ကြားမှု ဦးစီးဌာန|မိုးလေဝသနှင့် ဇလဗေဒ ညွှန်ကြားမှုဦးစီးဌာန]]
(စ)[[ဆက်သွယ်ရေး ညွှန်ကြားမှု ဦးစီးဌာန|ဆက်သွယ်ရေး ညွှန်ကြားမှုဦးစီးဌာန]]
(ဆ)[[သတင်းအချက်အလက်နည်းပညာနှင့် ဆိုက်ဘာလုံခြုံရေး ဦးစီးဌာန]]
(ဇ)[[မြန်မာအမျိုးသား လေကြောင်းလိုင်း|မြန်မာအမျိုးသားလေကြောင်း]]
(ဈ)[[ပြည်တွင်းရေကြောင်း ပို့ဆောင်ရေး|ပြည်တွင်းရေကြောင်းပို့ဆောင်ရေး]]
(ည)[[မြန်မာ့ဆိပ်ကမ်းအာဏာပိုင်]]
(ဋ)[[မြန်မာ့သင်္ဘောကျင်းလုပ်ငန်း]]
(ဌ)[[မြန်မာ့ မီးရထား|မြန်မာ့မီးရထား]]
(ဍ)[[ကုန်းလမ်းပို့ဆောင်ရေး]]
(ဎ)[[မြန်မာ့ဆက်သွယ်ရေးလုပ်ငန်း]]
(ဏ)[[မြန်မာ့စာတိုက် လုပ်ငန်း]]
(တ)[[မြန်မာနိုင်ငံရေကြောင်းပညာတက္ကသိုလ်]]
(ထ)[[မြန်မာနိုင်ငံကုန်သွယ်ရေကြောင်းကောလိပ်]]
(ဒ)[[ဗဟိုပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေးကျောင်း]]
==ဝန်ကြီးများစာရင်း==
{| class="wikitable" style="text-align:center; width:100%; border:1px #AAAAFF solid"
|-
! rowspan="2" | စဉ်
! rowspan="2" | အမည်
! colspan="3" | ရာထူးသက်တမ်း
! rowspan="2" | နိုင်ငံရေးပါတီ
! rowspan="2" | သမ္မတ
! rowspan="2" | ဒုတိယဝန်ကြီး
|-
! တာဝန်စတင်
! တာဝန်ပြီးဆုံး
! ကာလ (နှစ်၊ ရက်)
|- style="background:#EEEEEE"
| style="background:{{အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်/meta/color}}; color:white" | ၁
| [[သန့်စင်မောင်|ဦးသန့်စင်မောင်]]
| ၃၀ မတ် ၂၀၁၆
| ၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁
| {{age in years and days|2016|3|30|2021|2|1}}
| [[NLD]]
|
* [[ထင်ကျော် (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|ထင်ကျော်]]
* [[ဝင်းမြင့် (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|ဝင်းမြင့်]]
|
* ဦးကျော်မျိုး
* ဦးသာဦး
|- style="background:#EEEEEE"
| style="background:#138808; color:black" | '''၂'''
| ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[တင်အောင်စန်း]]
| ၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁
| ၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၃
| {{age in years and days|2021|2|1|2023|8|3}}
| [[တပ်မတော်]]
|
* [[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|မြင့်ဆွေ]]<br />{{small|(ယာယီ)}}
|
* ဗိုလ်မှူးချုပ်လူမော်
* ဦးအောင်ကျော်ထွန်း
* ဦးအောင်မြိုင်
|- style="background:#EEEEEE"
| style="background:#138808; color:black" | '''၃'''
| ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[မြထွန်းဦး]]
| ၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၃
| ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅
| {{age in years and days|2023|8|3|2025|7|31}}
| [[တပ်မတော်]]
|
* [[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|မြင့်ဆွေ]]<br />{{small|(ယာယီ)}}
* [[မင်းအောင်လှိုင်]]
* <small>(ယာယီ)</small>
|
* ဗိုလ်မှူးချုပ်လူမွန်
* ဦးအောင်ကျော်ထွန်း
* ဦးအောင်မြိုင်
|- style="background:#EEEEEE"
|'''၄'''
| ဦး[[မြထွန်းဦး]]
| ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅
| ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆
| {{age in years and days|2025|7|31|2026|4|10}}
|
|
|ဦးသက်ဝင်အောင်
|}
=== ဒုတိယဝန်ကြီးများ ===
{| class="wikitable"
!စဉ်
!ပု့
!အမည်
! colspan="2" |'''တာဝန်သက်တမ်း'''
!ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး
!အစိုးရ
!ရင်းမြစ်
|-
|၁။
|[[ဖိုင်:Silver_-_replace_this_image_male.svg|100x100px]]
|'''ဗိုလ်မှူးချုပ် လူမွန်'''
|၇ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁
|၁၉ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁
|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး တင်အောင်စန်း
|မင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ
|
|-
|
|[[ဖိုင်:Silver_-_replace_this_image_male.svg|100x100px]]
|'''ဦးအောင်ကျော်ထွန်း'''
|၁၉ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁
|၂၃ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၆
|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး တင်အောင်စန်း
|မင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ
|<ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/ppd/sites/default/files/book-pdf/2021-05/Vol-74%2CNo-12.pdf|title=မြန်မာနိုင်ငံပြန်တမ်း ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁၉ ရက်|publisher=MOI|accessdate=17 August 2025}}</ref>
|-
|
|[[ဖိုင်:Silver_-_replace_this_image_male.svg|100x100px]]
|'''ဦးသက်ဝင်အောင်'''
|၂၃ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၆<ref>{{Cite web |title=ဒုတိယဝန်ကြီးများ ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=https://www.moi.gov.mm/announcements/79403 |access-date=2026-03-06 |website=www.moi.gov.mm}}</ref>
|၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆
|ဗိုလ်ချုပ်ကြီး မြထွန်းဦး
|ဦးညိုစောအစိုးရ
|
|}
== ပြင်ပလင့်ခ်များ ==
* [https://motc.gov.mm ပို့ဆောင်ရေးနှင့် ဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]
==ကိုးကား==
{{reflist}}
{{မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေး}}
{{ပို့ဆောင်ရေးနှင့် ဆက်သွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန}}
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးဌာနများ]]
[[ကဏ္ဍ:ပို့ဆောင်ရေးနှင့် ဆက်သွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန]]
cigc12rov7nmexn8efrlkj1vp0jufui
အရေးကြီးပြီ
0
203548
1034203
1034056
2026-05-27T11:48:00Z
~2026-31593-43
143331
/* */
1034203
wikitext
text/x-wiki
'''အရေးကြီးပြီ (သွေးသစ္စာ)''' သီချင်းသည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ လူသိများထင်ရှားသော စိတ်ဓာတ်ခွန်အားပေး တော်လှန်ရေးတေးသီချင်းတစ်ပုဒ် ဖြစ်သည်။ မူလတေးရေးနှင့် တေးဆိုမှာ [[ထူးအိမ်သင်]] ဖြစ်ပြီး၊ [[မွန်းအောင်]] မှ အဓိကထား သီဆိုခဲ့သည်။ [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|၂၀၂၁ ခုနှစ် မြန်မာနိုင်ငံ စစ်အာဏာသိမ်းမှု]] ဖြစ်စဉ်အပြီးတွင် ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သော တစ်နိုင်ငံလုံးအနှံ့ ဆန္ဒပြပွဲများတွင် ပြည်သူလူထု၏ ဇွဲသတ္တိနှင့် စိတ်ဓာတ်ကို မြှင့်တင်ပေးနိုင်သည့် အထိမ်းအမှတ်သီချင်းတစ်ပုဒ်အဖြစ် ပြန်လည်ရေပန်းစားလာခဲ့သည်။<ref>{{cite web|title=ပြည်သူ့ကြွေးကြော်သံ၊ Orchestra တီးဝိုင်း ဗားရှင်းအသစ်ဖြင့် ထွက်ရှိလာသည့် သွေးသစ္စာ သီချင်း (ရုပ်သံ) |url=http://burmese.dvb.no/archives/449171?fbclid=IwAR1Okcq78WQJehiIAfweF5qaqCsruJ4lgLzJmQ2kN0FWMpbZXQoTz0n96M4 |work=DVB|date=၅ မတ် ၂၀၂၁}}</ref>
ထို့နောက် ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ မတ်လတွင် ဤသီချင်းကို သံစုံတီးဝိုင်းဖြင့် တီးခတ်ကာ ပြည်သူများ၏ ဆန္ဒဖော်ထုတ်သည့် ကြွေးကြော်သံများကို ပေါင်းစပ်ထည့်သွင်း၍ စိတ်အားတက်ကြွဖွယ် ပုံစံသစ်ဖြင့် ပြန်လည်ဖန်တီး သီဆိုခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web |title=အရေးကြီးပြီ (သို့) သွေးသစ္စာ ဂီတဖျော်ဖြေပွဲ ဗန်ကူးဗားတွင်ကျင်းပ |url=https://burmese.dvb.no/post/720963 |access-date=2026-05-26 |website=မြန်မာပြည် ဒီမိုကရေစီရေး၊ ငြိမ်းချမ်းရေးနဲ့ လွတ်မြောက်ရေး တေးသီချင်းတွေနဲ့ ထင်ရှားတဲ့ ဝါရင့်အဆိုတော် မွန်းအောင်ရဲ့ အရေးကြီးပြီ (သို့) သွေးသစ္စာ တေးဂီတဖျော်ဖြေပွဲကို ကနေဒါနိုင်ငံ၊ ဗန်ကူးဗား၊ ဆာရေးမြို… |language=en}}</ref>
== ဖြစ်ပေါ်လာပုံ ==
၁၉၈၉ ခုနှစ်တွင် [[မြန်မာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာကျောင်းသားများဒီမိုကရက်တစ်တပ်ဦး|မြန်မာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာ ကျောင်းသားများ ဒီမိုကရက်တစ်တပ်ဦး]] (ABSDF) မြေအောက်စခန်း၌ တေးရေး ထူးအိမ်သင် တောခိုစဉ် ရေးသားခဲ့ပြီး၊ ၁၉၉၁ ခုနှစ်တွင် အဆိုတော် မွန်းအောင်က ဘန်ကောက်မြို့၌ သီဆိုအသံသွင်းကာ ၁၉၉၂ ခုနှစ်တွင် ဘန်ကောက်မြို့၌ပင် လျှို့ဝှက်ဖြန့်ချိခဲ့သည်။ သီချင်းသည် ၁၉၉၂ ခုနှစ်နောက်ပိုင်း စစ်အာဏာရှင်ဆန့်ကျင်ရေးနှင့် ဒီမိုကရေစီလှုပ်ရှားမှုများတွင် ချီတက်သီချင်းတစ်ပုဒ် ဖြစ်လာခဲ့သည်။ သီချင်းမူပိုင်ခွင့်နှင့် ပတ်သက်၍လည်း ဒီမိုကရေစီအရေးလှုပ်ရှားမှု အခမ်းအနားများတွင် လွတ်လပ်စွာသုံးစွဲပိုင်ခွင့် ရှိသည်ဟု မူပိုင်ခွင့်တာဝန်ရှိသူ အဆိုတော် မွန်းအောင်က ဖွင့်ဟပြောကြားခဲ့သည်။<ref>[https://myanmar.mmtimes.com/news/145635.html အရေးကြီးပြီ − Myanmar Times] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210221024619/https://myanmar.mmtimes.com/news/145635.html |date=21 February 2021 }}</ref>
== သီချင်းစာသား ==
{{quote|"အရေးကြီးပြီ ညီနောင်အပေါင်းတို့ ... သွေးစည်းကာ ညီစေညီကြစို့ ....
ငါတို့ရဲ့ သမိုင်းတစ်ခေတ်ကို ငါတို့သွေးနဲ့ ရေးခဲ့သည် ... သွေး သစ္စာလည်း ပြုခဲ့ပြီ ...
အရေးကြီးပြီ ညီနောင်အပေါင်းတို့ ... သွေးစည်းကာ ညီစေညီကြစို့ ...
ငါတို့ရဲ့ သမိုင်းတစ်ခေတ်ကို ငါတို့သွေးနဲ့ ရေးခဲ့သည် ... သွေး သစ္စာလည်း ပြုခဲ့ပြီ ...
နိုင်ငံတော်အတွက်ဆို အသက်ကိုလည်း ဘာမထီ ... သေပါစေ ခွပ်ဒေါင်းသွေးဟေ့ ရဲရဲရှေ့ကိုချီ
နိုင်ငံတော်အတွက်ဆို အသက်ကိုလည်း ဘာမထီ ... သေပါစေ ခွပ်ဒေါင်းသွေးဟေ့ ရဲရဲရှေ့ကိုချီ
လွပ်လပ်ခွင့်နဲ့ ငြိမ်းချမ်းရေးအတွက်ရည် ... အဆုံးသတ်တိုက်ပွဲ ငါတို့နွှဲရမည်}}
== ကူးယူဖော်ပြမှုနှင့် တုံ့ပြန်ချက် ==
၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မေလ ၂၅ ရက်နေ့တွင် မြဝတီရုပ်သံလိုင်းသည် တေးရေး ထူးအိမ်သင် ရေးသားပြီး အဆိုတော် မွန်းအောင် သီဆိုခဲ့သော “အရေးကြီးပြီ- (သွေးသစ္စာ)” သီချင်း၏ စာသားအချို့ကို ပြင်ဆင်၍ စစ်သီချင်းတစ်ပုဒ်အဖြစ် ထုတ်လွှင့်ခဲ့သည်။ အဆိုပါ လုပ်ရပ်နှင့် ပတ်သက်၍ သီချင်း၏ မူပိုင်ခွင့်တာဝန်ရှိသူ အဆိုတော် မွန်းအောင်က ၎င်း၏ လူမှုကွန်ရက်စာမျက်နှာမှတစ်ဆင့် တုံ့ပြန်ခဲ့သည်။ ၎င်း၏ တုံ့ပြန်ချက်တွင် စစ်တပ်အနေဖြင့် မူလလက်ရာကို ခွင့်ပြုချက်မရှိဘဲ စာသားများ ပြင်ဆင်၍ အသုံးပြုနေခြင်းဖြစ်ကြောင်း ထောက်ပြထားသည်။<ref>{{Cite web |title=“အရေးကြီးပြီ” တော်လှန်ရေးသီချင်းကို စစ်အုပ်စုက ခိုးယူခဲ့သည့်အပေါ် အဆိုတော် မွန်းအောင် တုံ့ပြန် |url=https://burmese.dvb.no/post/378580 |access-date=2026-05-26 |website=DVB Burmese |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=တော်လှန်ရေး သီချင်းဖြစ်တဲ့ သွေးသစ္စာသီချင်း ကို ပုံဖျက်ခံရ၊ ဝါဒဖြန့်စစ်ပွဲ ရဲ့မျက်နှာစာတခု |url=https://www.moemaka.com/2026/05/blog-post_927.html |access-date=2026-05-26 |website=MoeMaKa Media}}</ref>
လူမှုကွန်ရက်စာမျက်နှာများ၌ စစ်တပ်၏လော်ဘီများမှ မူရင်းသီချင်းဟုဆိုကာ ဝါဒဖြန့်လျက်ရှိကြသည်။ AI နည်းပညာဖြင့်ပြုလုပ်ထားသော သီချင်းအား ၁၉၆၀ခုနှစ်အလွန်များ၌လုပ်ခဲ့သည့်အလား ပြောဆိုလျက်ရှိကြသည်။ သို့သော် အချက်အလက်များအား စစ်ကြည့်ပါက မူရင်းရေးသားသူမှာ ထူးအိမ်သင်ဖြစ်ကြောင်း အဆိုပါ၁၉၆၀မှသီချင်းမှာ ဘယ်တော့အခါကမှမရှိခဲ့ကြောင်းထင်ရှားလေသည်။<ref>{{Cite web |date=2026-05-26 |title=သွေးသစ္စာကို ဘယ်သူပိုင်သလဲ - Myanmar Pressphoto Agency |url=https://mpanews.info/headline/9534/ |access-date=2026-05-27 |language=en-US}}</ref>
== အခြားကြည့်ရန် ==
* [[ကမ္ဘာမကြေဘူး]]
== ကိုးကား ==
<references />
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာသီချင်းများ]]
5v7x9pu3egky8sdlrfbnuymdw3tbfbk
ဂျပန်နိုင်ငံရှိ မြစ်များစာရင်း
0
209621
1034134
1033695
2026-05-27T03:03:40Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
/* ရှိခိုခု */
1034134
wikitext
text/x-wiki
[[File:NiigataCityOpenData machinami004.jpg|250px|right|thumb|ဂျပန်နိုင်ငံတွင် အရှည်ဆုံးဖြစ်သည့် [[ရှိနနိုမြစ်]]]]
[[ဂျပန်နိုင်ငံ]]ရှိ မြစ်များသည် များသောအားဖြင့် အရှည်မှာတိုတောင်းကြပြီး တောင်ထူထပ်သည့် ပထဝီသွင်ပြင်ကြောင့် မြစ်များသည် နက်စောက်ကြသည်။
ဂျပန်နိုင်ငံရှိ မြစ်များသည် တောင်ထူထပ်သည့်တောများထဲမှ စတင်ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့ပြီး V ပုံသဏ္ဌာန်ရှိကြသည်။ မြစ်များ၏ အောက်ပိုင်းတွင် သီးနှံများကို စိုက်ပျိုးကြပြီး မြို့များ တည်ရှိကြသည်။ အချို့မြစ်များတွင် ဆည်များကို တည်ဆောက်ကာ ရေနှင့် လျှပ်စစ်ထောက်ပံ့ပေးကြသည်။
အရှည်ဆုံးမြစ်မှာ ရှိနနိုမြစ် ဖြစ်သည်။ ၎င်းမြစ်သည် နဂနိုစီရင်စုမှ နီးဂတစီရင်စုအထိ စီးဆင်းနေသည်။ တိုတဲမြစ်သည် ရေဝေရေလဲအကြီးဆုံးဖြစ်ပြီး တိုကျိုမြို့ပြဒေသရှိ လူပေါင်း ၃၀ ကျော်ကို ရေအထောက်အပံ့ပေးလျက်ရှိသည့် မြစ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
==ဟော့ကိုင်းဒိုး==
ဟော့ကိုင်းဒိုးတွင် မြစ် ၃၂၆ စင်း ရှိသည်။ ၎င်းမြစ်များထဲတွင် ဗဟိုအစိုးရက သတ်မှတ်ထားသည့် အဆင့် (၁) ရှိသည့်မြစ် (1級水系 or 一級河川, ikkyū suikei) သည် ၂၃ ခု ပါဝင်သည်။ မြစ်များကို ဟော့ကိုင်းဒိုးဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးဌာန (北海道開発局, Hokkaidō kaihatsukyoku) က စီမံခန့်ခွဲသည်။ အဆင့် (၂) အဆင့်ရှိ မြစ်သည် ၆ ခု ရှိသည်။
အောက်ပါစာရင်းသည် ဟော့ကိုင်းဒိုးရှိ မြစ်များစာရင်းကို အရှည်အားဖြင့် စီစဉ်ထားသည်။
{{static row numbers}}
{| class="wikitable sortable static-row-numbers static-row-header-text"
|-
! မြစ်အမည်
! အရှည်
! [[အဆင့်သတ်မှတ်ချက်]]
! မြစ်လက်တက်
! class="unsortable" | Refs
|-
| {{nihongo|[[အိရှိခရိမြစ်]]|石狩川|Ishikari-gawa}}
| {{convert|268|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlit2"/><ref name="mlit3" /><ref name="listrivers" /><ref name="mlit-kei">{{cite web| url=http://www.hkd.mlit.go.jp/ky/kn/kawa_kei/ud49g7000000n5uy.html | title=穴の川遊砂地 北海道開発局 |publisher=[[Ministry of Land, Infrastructure, Transport and Tourism]], Japan|access-date=December 31, 2017| language=ja}}</ref>
|-
| {{nihongo|[[တဲရှိအိုမြစ်]]|天塩川|Teshio-gawa}}
| {{convert|256|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlit2"/><ref name="mlit3" /><ref name="listrivers" /><ref name="mlit-kei"/>
|-
| {{nihongo|[[တိုခချိမြစ်]]|十勝川|Tokachi-gawa}}
| {{convert|156|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlit2"/><ref name="mlit3" /><ref name="listrivers" /><ref name="mlit-kei"/>
|-
| {{nihongo|[[ခုရှိရိုမြစ်]]|釧路川|Kushiro-gawa}}
| {{convert|154|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlit2"/><ref name="mlit3" /><ref name="listrivers" /><ref name="mlit-kei"/>
|-
| {{nihongo|[[ယူးဘရိမြစ်]]|夕張川|Yūbari-gawa}}
| {{convert|136|km|mi|abbr=on}}
| A
| [[Ishikari River|Ishikari]]
| <ref name="mlit2"/><ref name="mlit3" /><ref name="listrivers" /><ref name="mlit-kei"/>
|-
| {{nihongo|[[မုမြစ် (ဟော့ကိုင်းဒိုး)|မုမြစ်]]|鵡川|Mu-kawa}}
| {{convert|135|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlit2"/><ref name="mlit3" /><ref name="listrivers" /><ref name="mlit-kei"/>
|-
| {{nihongo|[[ရှိရိဘဲဆွတ်မြစ်]]|尻別川|Shiribetsu-gawa}}
| {{convert|126|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlit2"/><ref name="mlit3" /><ref name="listrivers" /><ref name="mlit-kei"/>
|-
| {{nihongo|[[တိုခိုရိုမြစ်]]|常呂川|Tokoro-gawa}}
| {{convert|120|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlit2"/><ref name="mlit3" /><ref name="listrivers" /><ref name="mlit-kei"/>
|-
| {{nihongo|[[အဘရှိရိမြစ်]]|網走川|Abashiri-gawa}}
| {{convert|115|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlit2"/><ref name="mlit3" /><ref name="listrivers" /><ref name="mlit-kei"/>
|-
| {{nihongo|[[ချိတိုဆဲမြစ်]]|千歳川|Chitose-gawa}}
| {{convert|108|km|mi|abbr=on}}
| A
| [[အိရှိခရိမြစ်]]
| <ref name="mlit2"/><ref name="mlit3" /><ref name="listrivers" /><ref name="mlit-kei"/>
|-
| {{nihongo|[[ဆရုမြစ်]]|沙流川|Saru-gawa}}
| {{convert|104|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlit2"/><ref name="mlit3" /><ref name="listrivers" /><ref name="mlit-kei"/>
|-
| {{nihongo|[[အခန်မြစ်]]|阿寒川|Akan-gawa}}
| {{convert|98|km|mi|abbr=on}}
| B
|
| <ref name="mlit2"/><ref name="mlit3" /><ref name="listrivers" /><ref name="mlit-kei"/>
|-
| {{nihongo|[[ယူးဘဲဆွတ်မြစ်]]|湧別川|Yūbetsu-gawa}}
| {{convert|87|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlit2"/><ref name="mlit3" /><ref name="listrivers" /><ref name="mlit-kei"/>
|-
| {{nihongo|[[ရှောခိုဆွတ်မြစ်]]|渚滑川|Shokotsu-gawa}}
| {{convert|84|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlit2"/><ref name="mlit3" /><ref name="listrivers" /><ref name="mlit-kei"/>
|-
| {{nihongo|[[နီးခပ်ပုမြစ်]]|新冠川|Niikappu-gawa}}
| {{convert|80|km|mi|abbr=on}}
| B
|
| <ref name="mlit2"/><ref name="mlit3" /><ref name="listrivers" /><ref name="mlit-kei"/>
|-
| {{nihongo|[[ရှိရိဘဲရှိတိုရှိဘဲဆွတ်မြစ်]]|後志利別川|Shiribeshi-Toshibetsu-gawa}}
| {{convert|80|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlit2"/><ref name="mlit3" /><ref name="listrivers" /><ref name="mlit-kei"/>
|-
| {{nihongo|[[ရှိဘဲဆွတ်မြစ်]]|標津川|Shibetsu-gawa}}
| {{convert|78|km|mi|abbr=on}}
| B
|
| <ref name="mlit2"/><ref name="mlit3" /><ref name="listrivers" /><ref name="mlit-kei"/>
|-
| {{nihongo|[[တိုယောဟိရမြစ်]]|豊平川|Toyohira-gawa}}
| {{convert|72.5|km|mi|abbr=on}}
| A
| [[အိရှိခရိမြစ်]]
| <ref name="mlit2"/><ref name="mlit3" /><ref name="listrivers" /><ref name="mlit-kei"/>
|-
| {{nihongo|[[ရှိဇုနိုင်းမြစ်]]|静内川|Shizunai-gawa}}
| {{convert|69.9|km|mi|abbr=on}}
| B
|
| <ref name="mlit2"/><ref name="mlit3" /><ref name="listrivers" /><ref name="mlit-kei"/>
|-
| {{nihongo|[[ရုမိုအိမြစ်]]|留萌川|Rumoi-gawa}}
| {{convert|44|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlit2"/><ref name="mlit3" /><ref name="listrivers" /><ref name="mlit-kei"/>
|-
| {{nihongo|[[ခိုအဲတိုအိမြစ်]]|声問川|Koetoi-gawa}}
| {{convert|41.9|km|mi|abbr=on}}
| B
|
| <ref name="mlit2"/><ref name="mlit3" /><ref name="listrivers" /><ref name="mlit-kei"/>
|-
| {{nihongo|[[မိဆွတ်အိရှိမြစ်]]|三石川|Mitsuishi-gawa}}
| {{convert|31.6|km|mi|abbr=on}}
| B
|
| <ref name="mlit2"/><ref name="mlit3" /><ref name="listrivers" /><ref name="mlit-kei"/>
|-
| {{nihongo|[[ရှိခိအုမြစ်]]|敷生川|Shikiu-gawa}}
| {{convert|22.8|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlit2"/><ref name="mlit3" /><ref name="listrivers" /><ref name="mlit-kei"/>
|-
| {{nihongo|[[မခိုမနိုင်းမြစ်]]|真駒内川|Makomanai-gawa}}
| {{convert|21|km|mi|abbr=on}}
| A
| [[တိုယောဟိရမြစ်]]
| <ref name="mlit2"/><ref name="mlit3" /><ref name="listrivers" /><ref name="mlit-kei"/>
|-
| {{nihongo|[[အနနိုမြစ်]]|穴の川|Ana-no-kawa}}
| {{convert|9.4|km|mi|abbr=on}}
| A
| [[တိုယောဟိရမြစ်]]
| <ref name="mlit2"/><ref name="mlit3" /><ref name="listrivers" /><ref name="mlit-kei"/>
|}
===ဟွန်းရှူး===
{{static row numbers}}
{| class="wikitable sortable static-row-numbers static-row-header-text"
|-
! မြစ်အမည်
! အရှည်
! [[အဆင့်]]
! မြစ်လက်တက်
! class="unsortable" | Refs
|-
| {{nihongo|[[ရှိနနိုမြစ်]]|信濃川|Shinano-gawa}}
| {{convert|367|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu">{{cite web| url=http://www1.river.go.jp/0106.html | title=1級水系 | language=ja | publisher=Ministry of Land, Infrastructure, Transport and Tourism | access-date=December 31, 2017}}</ref>
|-
| {{nihongo|[[တိုနဲမြစ်]]|利根川|Tone-gawa}}
| {{convert|322|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[ခိတခမိမြစ်]]|北上川|Kitakami-gawa}}
| {{convert|249|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[အဘုခုမမြစ်]]|阿武隈川|Abukuma-gawa}}
| {{convert|239|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[ခိဆိုမြစ်]]|木曽川|Kiso-gawa}}
| {{convert|229|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[မိုဂမိမြစ်]]|最上川|Mogami-gawa}}
| {{convert|229|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[တန်းရူးမြစ်]]|天竜川|Tenryū-gawa}}
| {{convert|213|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[အဂနိုမြစ်]]|阿賀野川|Agano-gawa}}
| {{convert|210|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[ဂိုးနိုခဝမြစ်]]|江の川 or 江川|-gawa}}<br/>{{nihongo|Enokawa River|可愛川|Eno-kawa}}
| {{convert|194|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[ခုမနိုမြစ်]]|熊野川|Kumano-gawa}}<br/>{{nihongo|Shingu River|新宮川|Shingu-gawa}}
| {{convert|183|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[အရခဝမြစ် (ခန်းတိုး)|အရခဝမြစ်]]|荒川|Arakawa}}
| {{convert|173|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[အိုးအိမြစ်]]|大井川|Ōi-gawa}}
| {{convert|168|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[နဂရမြစ်]]|長良川|Nagara-gawa}}
| {{convert|166|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[ဟိအိမြစ်]]|斐伊川|Hii-gawa}}
| {{convert|153|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[နခမြစ် (တိုချိဂိ၊ အိဘရချိ)|နခမြစ်]]|那珂川|Naka-gawa}}
| {{convert|150|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[ယုရမြစ် (ဂျပန်)|ယုရမြစ်]]|由良川|-gawa}}
| {{convert|146|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[အဆဟိမြစ်]]|旭川|Asahi-gawa}}
| {{convert|142|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[မဘဲချိမြစ်]]|馬淵川|Mabechi-gawa}}
| {{convert|142|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[တမမြစ်]]|多摩川|Tama-gawa}}
| {{convert|138|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[ခိနိုခဝမြစ်]]|紀ノ川 or 紀の川|}}<br/>{{nihongo|Yoshino River|吉野川|Yoshino-kawa}}
| {{convert|136|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[ယောနဲရှိရိုမြစ်]]|米代川|Yoneshiro-gawa}}
| {{convert|136|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[အိုမိုနိုမြစ်]]|雄物川|Omono-gawa}}
| {{convert|133|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[ယောရှိအိမြစ်]]|吉井川|Yoshii-gawa}}
| {{convert|133|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[ဖုဂျိမြစ်]]|富士川|Fuji-kawa}}
| {{convert|128|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[ခုဂျိမြစ် (အိဘရခိ)ခုဂျိမြစ်]]|久慈川|Kuji-gawa}}
| {{convert|124|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[အိဘိမြစ်]]|揖斐川|Ibi-gawa}}
| {{convert|121|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[ဂျင်းဇူးမြစ်]]|神通川|Jinzū-gawa}}
| {{convert|120|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[ယဟဂိမြစ်]]|矢作川|Yahagi-gawa}}
| {{convert|117|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[ခုဇုရူးမြစ်]]|九頭竜川|Kuzuryū-gawa}}
| {{convert|116|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[ရှောမြစ်]]|庄川|Shō-gawa}}
| {{convert|115|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[တခဟရှိမြစ်]]|高梁川|Takahashi-gawa}}
| {{convert|111|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[ဆဂမိမြစ်]]|相模川|Sagami-gawa}}
| {{convert|109|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[ခဆွတ်ရမြစ်]]|桂川|Katsura-gawa}}<br/>{{nihongo|အိုးအိမြစ်|大堰川|Ōi-gawa}}
| {{convert|107|km|mi|abbr=on}}
| A
| [[ယောဒိုမြစ်]]
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[အိုးတမြစ်]]|太田川|Ōta-gawa}}
| {{convert|103|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[အိဝခိမြစ်]]|岩木川|Iwaki-gawa}}
| {{convert|102|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[ခိဇုမြစ်]]|木津川|Kizu-gawa}}
| {{convert|99|km|mi|abbr=on}}
| A
| [[ယောဒိုမြစ်]]
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[ခခိုမြစ် (ဂျပန်)|ခခိုမြစ်]]|加古川|Kako-gawa}}
| {{convert|96|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[ရှောနိုင်း]]|庄内川|Shōnai-gawa}}
| {{convert|96|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[မိယမြစ် (မိအဲ)|မိအဲမြစ်]]|宮川|Miya-gawa}}
| {{convert|91|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[နရုဆဲမြစ်]]|鳴瀬川|Naruse-gawa}}
| {{convert|89|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[အရှိဒမြစ်]]|芦田川|Ashida-gawa}}
| {{convert|86|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[ခုရိုဘဲမြစ်]]|黒部川|Kurobe-gawa}}
| {{convert|85|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[ခုရှိဒမြစ်]]|櫛田川|Kushida-gawa}}
| {{convert|85|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[တခဆွတ်မြစ်]]|高津川|Takatsu-gawa}}
| {{convert|81|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[ဟိနိုမြစ်]]|日野川|Hino-gawa}}
| {{convert|77|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[တိုယောမြစ်]]|豊川|Toyo-gawa}}
| {{convert|77|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[ယောဒိုမြစ်]]|淀川|Yodo-gawa}}<br/>{{nihongo|ဆဲတမြစ်|瀬田川|Seta-gawa}}<br />{{nihongo|အုဂျိမြစ်|宇治川|Uji-gawa}}
| {{convert|75|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[အရခဝမြစ် (အုအဲဆွတ်)|အရခဝမြစ်]]|荒川|Ara-kawa}}
| {{convert|73|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[တဲဒိုရိမြစ်]]|手取川|Tedori-gawa}}
| {{convert|72|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[အခမြစ်]]|赤川|Aka-gawa}}
| {{convert|70|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[အိဘိုမြစ်]]|揖保川|Ibo-gawa}}
| {{convert|69.75|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[မရုယမမြစ်]]|円山川|Maruyama-gawa}}
| {{convert|68|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[အိုယဘဲမြစ်]]|小矢部川|Oyabe-gawa}}
| {{convert|68|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[ယမတိုမြစ်]]|大和川|Yamato-gawa}}
| {{convert|68|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[အိုအိရဆဲမြစ်]]|奥入瀬川|Oirase-gawa}}
| {{convert|67|km|mi|abbr=on}}
| B
|
|
|-
| {{nihongo|[[မုခိုမြစ်]]|武庫川|Muko-gawa}}
| {{convert|66|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[ယဆုမြစ်]]|野洲川|Yasu-gawa}}
| {{convert|65.25|km|mi|abbr=on}}
| A
| [[ယောဒိုမြစ်]]
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[Seki River|Seki]]|関川|-gawa}}
| {{convert|64|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[တခဆဲမြစ် (အအိုမိုရိ)|တခဆဲမြစ်]]|高瀬川|Takase-gawa}}
| {{convert|63.7|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[ခိုယောရှိမြစ်]]|子吉川|Koyoshi-gawa}}
| {{convert|61|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[ဟိမဲမြစ်]]|姫川|Hime-gawa}}
| {{convert|60|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[အဲဒိုမြစ်]]|江戸川|Edo-gawa}}
| {{convert|59.5|km|mi|abbr=on}}
| A
| [[တိုနဲမြစ်]]
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[အိုဇဲမြစ်]]|小瀬川|Oze-gawa}}<br/>{{nihongo|ခိုနိုမြစ်|木野川|Kono-gawa}}
| {{convert|59|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[ဆဘမြစ် (ဂျပန်)|ဆဘမြစ်]]|佐波川|Saba-gawa}}
| {{convert|57|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[ဂျောဂန်းဂျိမြစ်]]|常願寺川|Jōganji-gawa}}
| {{convert|56|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[ခုမိုဇုမြစ်]]|雲出川|Kumozu-gawa}}
| {{convert|55|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[နတိုရိမြစ်]]|名取川|Natori-gawa}}
| {{convert|55|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[အဘဲမြစ်]]|安倍川|Abe-kawa}}
| {{convert|53.3|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[ဆန်းဒိုင်းမြစ်]]|千代川|Sendai-gawa}}
| {{convert|52|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[ခနိုမြစ်]]|狩野川|Kano-gawa}}
| {{convert|46|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[ဆခဝမြစ်]]|酒匂川|Sakawa-gawa}}
| {{convert|46|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[ခခဲဟရှိမြစ်]]|梯川|Kakehashi-gawa}}
| {{convert|42|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[ဆုဇုခမြစ်]]|鈴鹿川|Suzuka-gawa}}
| {{convert|40|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[တန်းဂျင်းမြစ်]]|天神川|Tenjin-gawa}}
| {{convert|32|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[ခမိုမြစ်]]|鴨川|Kamo-gawa}}
| {{convert|31|km|mi|abbr=on}}
| A
| [[ယောဒိုမြစ်]]
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[ခိတမြစ်]]|北川|Kita-gawa}}
| {{convert|30|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[ခိခုမြစ်]]|菊川|Kiku-gawa}}
| {{convert|28|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[ခန်းဒမြစ်]]|神田川|Kanda-gawa}}
| {{convert|24.6|km|mi|abbr=on}}
| A
| [[အရခဝမြစ် (ခန်းတိုး)|အရခဝမြစ်]]
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[ခိဘိရှိမမြစ်]]||Kibishima-gawa}}
| {{convert|24.1|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[ဆုမိဒမြစ်]]|隅田川|Sumida-gawa}}
| {{convert|23.5|km|mi|abbr=on}}
| A
| [[အရခဝမြစ် (ခန်းတိုး)|အရခဝမြစ်]]
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[ဆွတ်ရုမိမြစ်]]|鶴見川|Tsurumi-gawa}}
| {{convert|22|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[အအိခဝမြစ် (မိယဂိ၊ ဂျပန်)|အအိခဝမြစ်]]|相川|Aikawa -gawa}}
| {{convert|4.8|km|mi|abbr=on}}
| B
|
|
|-
| {{nihongo|[[ဒိုးတွန်းဘုရိ]]|道頓堀|}}
| {{convert|2.7|km|mi|abbr=on}}
| A
| [[ယောဒိုမြစ်]]
| <ref name="mlitikkyu"/>
|}
==ရှိခိုခု==
အဆင့် (၁) သတ်မှတ်ထားခြင်း ခံထားရသည့် မြစ်များ ဖြစ်သည်။
* [[ယောရှိနိုမြစ်]] ([[:ja:吉野川|吉野川]]) - Kochi, Ehime, Tokushima, Kagawa
* [[နခမြစ် (တိုခုရှိမ)]] ([[:ja:那賀川|那賀川]]) - Tokushima
* [[ဒိုခိမြစ်]] ([[:ja:土器川|土器川]]) - Kagawa
* [[ရှိဂန်းအိုဘုမြစ်]] ([[:ja:重信川|重信川]]) - Ehime
* [[ဟိဂျိမြစ်]] ([[:ja:肱川|肱川]]) - Ehime
* [[မိုနိုဘဲမြစ်]] ([[:ja:物部川|物部川]]) - Kochi
* [[နိယောဒိုမြစ်]] ([[:ja:仁淀川|仁淀川]]) - Ehime, Kochi
* [[ရှိမန်းတိုမြစ်]] ([[:ja:四万十川|四万十川]]) - Ehime, Kochi
==ခယူးရှူး==
အဆင့် (၁) သတ်မှတ်ထားခြင်း ခံထားရသည့် မြစ်များ ဖြစ်သည်။
* [[Onga River|Onga-gawa]] ([[:ja:遠賀川|遠賀川]]) - Fukuoka
* [[Yamakuni River|Yamakuni-gawa]] ([[:ja:山国川|山国川]]) - Oita, Fukuoka
* [[Chikugo River|Chikugo-gawa]] (筑後川) - Kumamoto, Oita, Fukuoka, Saga
* [[Yabe River|Yabe-gawa]] ([[:ja:矢部川|矢部川]]) - Fukuoka
* [[Matsuura River|Matsuura-gawa]] ([[:ja:松浦川|松浦川]]) - Saga
* [[Rokkaku River|Rokkaku-gawa]] ([[:ja:六角川|六角川]]) - Saga
* [[Kase-gawa]] ([[:ja:嘉瀬川|嘉瀬川]]) - Saga
* [[Honmyo-gawa]] ([[:ja:本明川|本明川]]) - Nagasaki
* [[Kikuchi River|Kikuchi-gawa]] (菊池川) - Kumamoto
* [[Shirakawa River (Kumamoto)|Shira-kawa]] ([[:ja:白川 (熊本県)|白川]]) - Kumamoto
* [[Midori River|Midori-gawa]] ([[:ja:緑川|緑川]]) - Kumamoto
* [[Kuma River, Japan|Kuma-gawa]] (球磨川) - Kumamoto
* [[Ōita River|Ōita-gawa]] ([[:ja:大分川|大分川]]) - Ōita
* [[Ōno River|Ōno-gawa]] (大野川) - Kumamoto, Miyazaki, Ōita
* [[Banjo River|Banjo-gawa]] ([[:ja:番匠川|番匠川]]) - Ōita
* [[Gokase River|Gokase-gawa]] ([[:ja:五ヶ瀬川|五ヶ瀬川]]) - Kumamoto, Ōita, Miyazaki
* [[Omaru River (Japan)|Omaru-gawa]] ([[:ja:小丸川|小丸川]]) - Miyazaki
* [[Ōyodo River|Ōyodo-gawa]] (大淀川) - Kagoshima, Kumamoto, Miyazaki
* [[Sendai River (Kyushu)|Sendai-gawa]] ([[:ja:川内川|川内川]]) - Miyazaki, Kagoshima
* [[Kimotsuki River|Kimotsuki-gawa]] ([[:ja:肝属川|肝属川, 肝付川]]) - Kagoshima
==ပြင်ပလင့်များ==
{{commons category|Rivers of Japan}}
* [http://www.mlit.go.jp/river/toukei_chousa/kasen/jiten/nihon_kawa/index.html Rivers of Japan] - Ministry of Land, Infrastructure, Transport and Tourism (MLIT)
* [https://nlftp.mlit.go.jp/ksj/gml/datalist/KsjTmplt-W05.html Digital data]- by MLIT
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ မြစ်များ]]
oi7s16kuyo1cqkjwjhetcmnetb9fhrs
1034135
1034134
2026-05-27T03:08:03Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
/* ခယူးရှူး */
1034135
wikitext
text/x-wiki
[[File:NiigataCityOpenData machinami004.jpg|250px|right|thumb|ဂျပန်နိုင်ငံတွင် အရှည်ဆုံးဖြစ်သည့် [[ရှိနနိုမြစ်]]]]
[[ဂျပန်နိုင်ငံ]]ရှိ မြစ်များသည် များသောအားဖြင့် အရှည်မှာတိုတောင်းကြပြီး တောင်ထူထပ်သည့် ပထဝီသွင်ပြင်ကြောင့် မြစ်များသည် နက်စောက်ကြသည်။
ဂျပန်နိုင်ငံရှိ မြစ်များသည် တောင်ထူထပ်သည့်တောများထဲမှ စတင်ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့ပြီး V ပုံသဏ္ဌာန်ရှိကြသည်။ မြစ်များ၏ အောက်ပိုင်းတွင် သီးနှံများကို စိုက်ပျိုးကြပြီး မြို့များ တည်ရှိကြသည်။ အချို့မြစ်များတွင် ဆည်များကို တည်ဆောက်ကာ ရေနှင့် လျှပ်စစ်ထောက်ပံ့ပေးကြသည်။
အရှည်ဆုံးမြစ်မှာ ရှိနနိုမြစ် ဖြစ်သည်။ ၎င်းမြစ်သည် နဂနိုစီရင်စုမှ နီးဂတစီရင်စုအထိ စီးဆင်းနေသည်။ တိုတဲမြစ်သည် ရေဝေရေလဲအကြီးဆုံးဖြစ်ပြီး တိုကျိုမြို့ပြဒေသရှိ လူပေါင်း ၃၀ ကျော်ကို ရေအထောက်အပံ့ပေးလျက်ရှိသည့် မြစ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
==ဟော့ကိုင်းဒိုး==
ဟော့ကိုင်းဒိုးတွင် မြစ် ၃၂၆ စင်း ရှိသည်။ ၎င်းမြစ်များထဲတွင် ဗဟိုအစိုးရက သတ်မှတ်ထားသည့် အဆင့် (၁) ရှိသည့်မြစ် (1級水系 or 一級河川, ikkyū suikei) သည် ၂၃ ခု ပါဝင်သည်။ မြစ်များကို ဟော့ကိုင်းဒိုးဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးဌာန (北海道開発局, Hokkaidō kaihatsukyoku) က စီမံခန့်ခွဲသည်။ အဆင့် (၂) အဆင့်ရှိ မြစ်သည် ၆ ခု ရှိသည်။
အောက်ပါစာရင်းသည် ဟော့ကိုင်းဒိုးရှိ မြစ်များစာရင်းကို အရှည်အားဖြင့် စီစဉ်ထားသည်။
{{static row numbers}}
{| class="wikitable sortable static-row-numbers static-row-header-text"
|-
! မြစ်အမည်
! အရှည်
! [[အဆင့်သတ်မှတ်ချက်]]
! မြစ်လက်တက်
! class="unsortable" | Refs
|-
| {{nihongo|[[အိရှိခရိမြစ်]]|石狩川|Ishikari-gawa}}
| {{convert|268|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlit2"/><ref name="mlit3" /><ref name="listrivers" /><ref name="mlit-kei">{{cite web| url=http://www.hkd.mlit.go.jp/ky/kn/kawa_kei/ud49g7000000n5uy.html | title=穴の川遊砂地 北海道開発局 |publisher=[[Ministry of Land, Infrastructure, Transport and Tourism]], Japan|access-date=December 31, 2017| language=ja}}</ref>
|-
| {{nihongo|[[တဲရှိအိုမြစ်]]|天塩川|Teshio-gawa}}
| {{convert|256|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlit2"/><ref name="mlit3" /><ref name="listrivers" /><ref name="mlit-kei"/>
|-
| {{nihongo|[[တိုခချိမြစ်]]|十勝川|Tokachi-gawa}}
| {{convert|156|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlit2"/><ref name="mlit3" /><ref name="listrivers" /><ref name="mlit-kei"/>
|-
| {{nihongo|[[ခုရှိရိုမြစ်]]|釧路川|Kushiro-gawa}}
| {{convert|154|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlit2"/><ref name="mlit3" /><ref name="listrivers" /><ref name="mlit-kei"/>
|-
| {{nihongo|[[ယူးဘရိမြစ်]]|夕張川|Yūbari-gawa}}
| {{convert|136|km|mi|abbr=on}}
| A
| [[Ishikari River|Ishikari]]
| <ref name="mlit2"/><ref name="mlit3" /><ref name="listrivers" /><ref name="mlit-kei"/>
|-
| {{nihongo|[[မုမြစ် (ဟော့ကိုင်းဒိုး)|မုမြစ်]]|鵡川|Mu-kawa}}
| {{convert|135|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlit2"/><ref name="mlit3" /><ref name="listrivers" /><ref name="mlit-kei"/>
|-
| {{nihongo|[[ရှိရိဘဲဆွတ်မြစ်]]|尻別川|Shiribetsu-gawa}}
| {{convert|126|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlit2"/><ref name="mlit3" /><ref name="listrivers" /><ref name="mlit-kei"/>
|-
| {{nihongo|[[တိုခိုရိုမြစ်]]|常呂川|Tokoro-gawa}}
| {{convert|120|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlit2"/><ref name="mlit3" /><ref name="listrivers" /><ref name="mlit-kei"/>
|-
| {{nihongo|[[အဘရှိရိမြစ်]]|網走川|Abashiri-gawa}}
| {{convert|115|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlit2"/><ref name="mlit3" /><ref name="listrivers" /><ref name="mlit-kei"/>
|-
| {{nihongo|[[ချိတိုဆဲမြစ်]]|千歳川|Chitose-gawa}}
| {{convert|108|km|mi|abbr=on}}
| A
| [[အိရှိခရိမြစ်]]
| <ref name="mlit2"/><ref name="mlit3" /><ref name="listrivers" /><ref name="mlit-kei"/>
|-
| {{nihongo|[[ဆရုမြစ်]]|沙流川|Saru-gawa}}
| {{convert|104|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlit2"/><ref name="mlit3" /><ref name="listrivers" /><ref name="mlit-kei"/>
|-
| {{nihongo|[[အခန်မြစ်]]|阿寒川|Akan-gawa}}
| {{convert|98|km|mi|abbr=on}}
| B
|
| <ref name="mlit2"/><ref name="mlit3" /><ref name="listrivers" /><ref name="mlit-kei"/>
|-
| {{nihongo|[[ယူးဘဲဆွတ်မြစ်]]|湧別川|Yūbetsu-gawa}}
| {{convert|87|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlit2"/><ref name="mlit3" /><ref name="listrivers" /><ref name="mlit-kei"/>
|-
| {{nihongo|[[ရှောခိုဆွတ်မြစ်]]|渚滑川|Shokotsu-gawa}}
| {{convert|84|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlit2"/><ref name="mlit3" /><ref name="listrivers" /><ref name="mlit-kei"/>
|-
| {{nihongo|[[နီးခပ်ပုမြစ်]]|新冠川|Niikappu-gawa}}
| {{convert|80|km|mi|abbr=on}}
| B
|
| <ref name="mlit2"/><ref name="mlit3" /><ref name="listrivers" /><ref name="mlit-kei"/>
|-
| {{nihongo|[[ရှိရိဘဲရှိတိုရှိဘဲဆွတ်မြစ်]]|後志利別川|Shiribeshi-Toshibetsu-gawa}}
| {{convert|80|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlit2"/><ref name="mlit3" /><ref name="listrivers" /><ref name="mlit-kei"/>
|-
| {{nihongo|[[ရှိဘဲဆွတ်မြစ်]]|標津川|Shibetsu-gawa}}
| {{convert|78|km|mi|abbr=on}}
| B
|
| <ref name="mlit2"/><ref name="mlit3" /><ref name="listrivers" /><ref name="mlit-kei"/>
|-
| {{nihongo|[[တိုယောဟိရမြစ်]]|豊平川|Toyohira-gawa}}
| {{convert|72.5|km|mi|abbr=on}}
| A
| [[အိရှိခရိမြစ်]]
| <ref name="mlit2"/><ref name="mlit3" /><ref name="listrivers" /><ref name="mlit-kei"/>
|-
| {{nihongo|[[ရှိဇုနိုင်းမြစ်]]|静内川|Shizunai-gawa}}
| {{convert|69.9|km|mi|abbr=on}}
| B
|
| <ref name="mlit2"/><ref name="mlit3" /><ref name="listrivers" /><ref name="mlit-kei"/>
|-
| {{nihongo|[[ရုမိုအိမြစ်]]|留萌川|Rumoi-gawa}}
| {{convert|44|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlit2"/><ref name="mlit3" /><ref name="listrivers" /><ref name="mlit-kei"/>
|-
| {{nihongo|[[ခိုအဲတိုအိမြစ်]]|声問川|Koetoi-gawa}}
| {{convert|41.9|km|mi|abbr=on}}
| B
|
| <ref name="mlit2"/><ref name="mlit3" /><ref name="listrivers" /><ref name="mlit-kei"/>
|-
| {{nihongo|[[မိဆွတ်အိရှိမြစ်]]|三石川|Mitsuishi-gawa}}
| {{convert|31.6|km|mi|abbr=on}}
| B
|
| <ref name="mlit2"/><ref name="mlit3" /><ref name="listrivers" /><ref name="mlit-kei"/>
|-
| {{nihongo|[[ရှိခိအုမြစ်]]|敷生川|Shikiu-gawa}}
| {{convert|22.8|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlit2"/><ref name="mlit3" /><ref name="listrivers" /><ref name="mlit-kei"/>
|-
| {{nihongo|[[မခိုမနိုင်းမြစ်]]|真駒内川|Makomanai-gawa}}
| {{convert|21|km|mi|abbr=on}}
| A
| [[တိုယောဟိရမြစ်]]
| <ref name="mlit2"/><ref name="mlit3" /><ref name="listrivers" /><ref name="mlit-kei"/>
|-
| {{nihongo|[[အနနိုမြစ်]]|穴の川|Ana-no-kawa}}
| {{convert|9.4|km|mi|abbr=on}}
| A
| [[တိုယောဟိရမြစ်]]
| <ref name="mlit2"/><ref name="mlit3" /><ref name="listrivers" /><ref name="mlit-kei"/>
|}
===ဟွန်းရှူး===
{{static row numbers}}
{| class="wikitable sortable static-row-numbers static-row-header-text"
|-
! မြစ်အမည်
! အရှည်
! [[အဆင့်]]
! မြစ်လက်တက်
! class="unsortable" | Refs
|-
| {{nihongo|[[ရှိနနိုမြစ်]]|信濃川|Shinano-gawa}}
| {{convert|367|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu">{{cite web| url=http://www1.river.go.jp/0106.html | title=1級水系 | language=ja | publisher=Ministry of Land, Infrastructure, Transport and Tourism | access-date=December 31, 2017}}</ref>
|-
| {{nihongo|[[တိုနဲမြစ်]]|利根川|Tone-gawa}}
| {{convert|322|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[ခိတခမိမြစ်]]|北上川|Kitakami-gawa}}
| {{convert|249|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[အဘုခုမမြစ်]]|阿武隈川|Abukuma-gawa}}
| {{convert|239|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[ခိဆိုမြစ်]]|木曽川|Kiso-gawa}}
| {{convert|229|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[မိုဂမိမြစ်]]|最上川|Mogami-gawa}}
| {{convert|229|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[တန်းရူးမြစ်]]|天竜川|Tenryū-gawa}}
| {{convert|213|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[အဂနိုမြစ်]]|阿賀野川|Agano-gawa}}
| {{convert|210|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[ဂိုးနိုခဝမြစ်]]|江の川 or 江川|-gawa}}<br/>{{nihongo|Enokawa River|可愛川|Eno-kawa}}
| {{convert|194|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[ခုမနိုမြစ်]]|熊野川|Kumano-gawa}}<br/>{{nihongo|Shingu River|新宮川|Shingu-gawa}}
| {{convert|183|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[အရခဝမြစ် (ခန်းတိုး)|အရခဝမြစ်]]|荒川|Arakawa}}
| {{convert|173|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[အိုးအိမြစ်]]|大井川|Ōi-gawa}}
| {{convert|168|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[နဂရမြစ်]]|長良川|Nagara-gawa}}
| {{convert|166|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[ဟိအိမြစ်]]|斐伊川|Hii-gawa}}
| {{convert|153|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[နခမြစ် (တိုချိဂိ၊ အိဘရချိ)|နခမြစ်]]|那珂川|Naka-gawa}}
| {{convert|150|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[ယုရမြစ် (ဂျပန်)|ယုရမြစ်]]|由良川|-gawa}}
| {{convert|146|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[အဆဟိမြစ်]]|旭川|Asahi-gawa}}
| {{convert|142|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[မဘဲချိမြစ်]]|馬淵川|Mabechi-gawa}}
| {{convert|142|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[တမမြစ်]]|多摩川|Tama-gawa}}
| {{convert|138|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[ခိနိုခဝမြစ်]]|紀ノ川 or 紀の川|}}<br/>{{nihongo|Yoshino River|吉野川|Yoshino-kawa}}
| {{convert|136|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[ယောနဲရှိရိုမြစ်]]|米代川|Yoneshiro-gawa}}
| {{convert|136|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[အိုမိုနိုမြစ်]]|雄物川|Omono-gawa}}
| {{convert|133|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[ယောရှိအိမြစ်]]|吉井川|Yoshii-gawa}}
| {{convert|133|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[ဖုဂျိမြစ်]]|富士川|Fuji-kawa}}
| {{convert|128|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[ခုဂျိမြစ် (အိဘရခိ)ခုဂျိမြစ်]]|久慈川|Kuji-gawa}}
| {{convert|124|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[အိဘိမြစ်]]|揖斐川|Ibi-gawa}}
| {{convert|121|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[ဂျင်းဇူးမြစ်]]|神通川|Jinzū-gawa}}
| {{convert|120|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[ယဟဂိမြစ်]]|矢作川|Yahagi-gawa}}
| {{convert|117|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[ခုဇုရူးမြစ်]]|九頭竜川|Kuzuryū-gawa}}
| {{convert|116|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[ရှောမြစ်]]|庄川|Shō-gawa}}
| {{convert|115|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[တခဟရှိမြစ်]]|高梁川|Takahashi-gawa}}
| {{convert|111|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[ဆဂမိမြစ်]]|相模川|Sagami-gawa}}
| {{convert|109|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[ခဆွတ်ရမြစ်]]|桂川|Katsura-gawa}}<br/>{{nihongo|အိုးအိမြစ်|大堰川|Ōi-gawa}}
| {{convert|107|km|mi|abbr=on}}
| A
| [[ယောဒိုမြစ်]]
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[အိုးတမြစ်]]|太田川|Ōta-gawa}}
| {{convert|103|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[အိဝခိမြစ်]]|岩木川|Iwaki-gawa}}
| {{convert|102|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[ခိဇုမြစ်]]|木津川|Kizu-gawa}}
| {{convert|99|km|mi|abbr=on}}
| A
| [[ယောဒိုမြစ်]]
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[ခခိုမြစ် (ဂျပန်)|ခခိုမြစ်]]|加古川|Kako-gawa}}
| {{convert|96|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[ရှောနိုင်း]]|庄内川|Shōnai-gawa}}
| {{convert|96|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[မိယမြစ် (မိအဲ)|မိအဲမြစ်]]|宮川|Miya-gawa}}
| {{convert|91|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[နရုဆဲမြစ်]]|鳴瀬川|Naruse-gawa}}
| {{convert|89|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[အရှိဒမြစ်]]|芦田川|Ashida-gawa}}
| {{convert|86|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[ခုရိုဘဲမြစ်]]|黒部川|Kurobe-gawa}}
| {{convert|85|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[ခုရှိဒမြစ်]]|櫛田川|Kushida-gawa}}
| {{convert|85|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[တခဆွတ်မြစ်]]|高津川|Takatsu-gawa}}
| {{convert|81|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[ဟိနိုမြစ်]]|日野川|Hino-gawa}}
| {{convert|77|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[တိုယောမြစ်]]|豊川|Toyo-gawa}}
| {{convert|77|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[ယောဒိုမြစ်]]|淀川|Yodo-gawa}}<br/>{{nihongo|ဆဲတမြစ်|瀬田川|Seta-gawa}}<br />{{nihongo|အုဂျိမြစ်|宇治川|Uji-gawa}}
| {{convert|75|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[အရခဝမြစ် (အုအဲဆွတ်)|အရခဝမြစ်]]|荒川|Ara-kawa}}
| {{convert|73|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[တဲဒိုရိမြစ်]]|手取川|Tedori-gawa}}
| {{convert|72|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[အခမြစ်]]|赤川|Aka-gawa}}
| {{convert|70|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[အိဘိုမြစ်]]|揖保川|Ibo-gawa}}
| {{convert|69.75|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[မရုယမမြစ်]]|円山川|Maruyama-gawa}}
| {{convert|68|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[အိုယဘဲမြစ်]]|小矢部川|Oyabe-gawa}}
| {{convert|68|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[ယမတိုမြစ်]]|大和川|Yamato-gawa}}
| {{convert|68|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[အိုအိရဆဲမြစ်]]|奥入瀬川|Oirase-gawa}}
| {{convert|67|km|mi|abbr=on}}
| B
|
|
|-
| {{nihongo|[[မုခိုမြစ်]]|武庫川|Muko-gawa}}
| {{convert|66|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[ယဆုမြစ်]]|野洲川|Yasu-gawa}}
| {{convert|65.25|km|mi|abbr=on}}
| A
| [[ယောဒိုမြစ်]]
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[Seki River|Seki]]|関川|-gawa}}
| {{convert|64|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[တခဆဲမြစ် (အအိုမိုရိ)|တခဆဲမြစ်]]|高瀬川|Takase-gawa}}
| {{convert|63.7|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[ခိုယောရှိမြစ်]]|子吉川|Koyoshi-gawa}}
| {{convert|61|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[ဟိမဲမြစ်]]|姫川|Hime-gawa}}
| {{convert|60|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[အဲဒိုမြစ်]]|江戸川|Edo-gawa}}
| {{convert|59.5|km|mi|abbr=on}}
| A
| [[တိုနဲမြစ်]]
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[အိုဇဲမြစ်]]|小瀬川|Oze-gawa}}<br/>{{nihongo|ခိုနိုမြစ်|木野川|Kono-gawa}}
| {{convert|59|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[ဆဘမြစ် (ဂျပန်)|ဆဘမြစ်]]|佐波川|Saba-gawa}}
| {{convert|57|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[ဂျောဂန်းဂျိမြစ်]]|常願寺川|Jōganji-gawa}}
| {{convert|56|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[ခုမိုဇုမြစ်]]|雲出川|Kumozu-gawa}}
| {{convert|55|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[နတိုရိမြစ်]]|名取川|Natori-gawa}}
| {{convert|55|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[အဘဲမြစ်]]|安倍川|Abe-kawa}}
| {{convert|53.3|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[ဆန်းဒိုင်းမြစ်]]|千代川|Sendai-gawa}}
| {{convert|52|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[ခနိုမြစ်]]|狩野川|Kano-gawa}}
| {{convert|46|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[ဆခဝမြစ်]]|酒匂川|Sakawa-gawa}}
| {{convert|46|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[ခခဲဟရှိမြစ်]]|梯川|Kakehashi-gawa}}
| {{convert|42|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[ဆုဇုခမြစ်]]|鈴鹿川|Suzuka-gawa}}
| {{convert|40|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[တန်းဂျင်းမြစ်]]|天神川|Tenjin-gawa}}
| {{convert|32|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[ခမိုမြစ်]]|鴨川|Kamo-gawa}}
| {{convert|31|km|mi|abbr=on}}
| A
| [[ယောဒိုမြစ်]]
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[ခိတမြစ်]]|北川|Kita-gawa}}
| {{convert|30|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[ခိခုမြစ်]]|菊川|Kiku-gawa}}
| {{convert|28|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[ခန်းဒမြစ်]]|神田川|Kanda-gawa}}
| {{convert|24.6|km|mi|abbr=on}}
| A
| [[အရခဝမြစ် (ခန်းတိုး)|အရခဝမြစ်]]
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[ခိဘိရှိမမြစ်]]||Kibishima-gawa}}
| {{convert|24.1|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[ဆုမိဒမြစ်]]|隅田川|Sumida-gawa}}
| {{convert|23.5|km|mi|abbr=on}}
| A
| [[အရခဝမြစ် (ခန်းတိုး)|အရခဝမြစ်]]
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[ဆွတ်ရုမိမြစ်]]|鶴見川|Tsurumi-gawa}}
| {{convert|22|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[အအိခဝမြစ် (မိယဂိ၊ ဂျပန်)|အအိခဝမြစ်]]|相川|Aikawa -gawa}}
| {{convert|4.8|km|mi|abbr=on}}
| B
|
|
|-
| {{nihongo|[[ဒိုးတွန်းဘုရိ]]|道頓堀|}}
| {{convert|2.7|km|mi|abbr=on}}
| A
| [[ယောဒိုမြစ်]]
| <ref name="mlitikkyu"/>
|}
==ရှိခိုခု==
အဆင့် (၁) သတ်မှတ်ထားခြင်း ခံထားရသည့် မြစ်များ ဖြစ်သည်။
* [[ယောရှိနိုမြစ်]] ([[:ja:吉野川|吉野川]]) - Kochi, Ehime, Tokushima, Kagawa
* [[နခမြစ် (တိုခုရှိမ)]] ([[:ja:那賀川|那賀川]]) - Tokushima
* [[ဒိုခိမြစ်]] ([[:ja:土器川|土器川]]) - Kagawa
* [[ရှိဂန်းအိုဘုမြစ်]] ([[:ja:重信川|重信川]]) - Ehime
* [[ဟိဂျိမြစ်]] ([[:ja:肱川|肱川]]) - Ehime
* [[မိုနိုဘဲမြစ်]] ([[:ja:物部川|物部川]]) - Kochi
* [[နိယောဒိုမြစ်]] ([[:ja:仁淀川|仁淀川]]) - Ehime, Kochi
* [[ရှိမန်းတိုမြစ်]] ([[:ja:四万十川|四万十川]]) - Ehime, Kochi
==ခယူးရှူး==
အဆင့် (၁) သတ်မှတ်ထားခြင်း ခံထားရသည့် မြစ်များ ဖြစ်သည်။
* [[အွန်းဂမြစ်]] ([[:ja:遠賀川|遠賀川]]) - Fukuoka
* [[ယမခုနိမြစ်]] ([[:ja:山国川|山国川]]) - Oita, Fukuoka
* [[ချိခုဂေါ့မြစ်]] (筑後川) - Kumamoto, Oita, Fukuoka, Saga
* [[ယဘဲမြစ်]] ([[:ja:矢部川|矢部川]]) - Fukuoka
* [[မဆွတ်အုရမြစ်]] ([[:ja:松浦川|松浦川]]) - Saga
* [[ရော့ခခုမြစ်]] ([[:ja:六角川|六角川]]) - Saga
* [[ခဆဲမြစ်]] ([[:ja:嘉瀬川|嘉瀬川]]) - Saga
* [[ဟွန်းမယောမြစ်]] ([[:ja:本明川|本明川]]) - Nagasaki
* [[ခိခုချိမြစ်]] (菊池川) - Kumamoto
* [[ရှိရခဝမြစ် (ခုမမိုတိုမြစ်)]] ([[:ja:白川 (熊本県)|白川]]) - Kumamoto
* [[မိဒိုရိမြစ်]] ([[:ja:緑川|緑川]]) - Kumamoto
* [[ခုမမြစ် (ဂျပန်)|ခုမမြစ်]] (球磨川) - Kumamoto
* [[အိုးအိတမြစ်]] ([[:ja:大分川|大分川]]) - Ōita
* [[အိုးနိုမြစ်]] (大野川) - Kumamoto, Miyazaki, Ōita
* [[ဘန်းဂျောမြစ်]] ([[:ja:番匠川|番匠川]]) - Ōita
* [[ဂေါ့ခဆဲမြစ်]] ([[:ja:五ヶ瀬川|五ヶ瀬川]]) - Kumamoto, Ōita, Miyazaki
* [[အိုမရုမြစ် (ဂျပန်)|အိုမရုမြစ်]] ([[:ja:小丸川|小丸川]]) - Miyazaki
* [[အိုးယောဒိုမြစ်]] (大淀川) - Kagoshima, Kumamoto, Miyazaki
* [[ဆန်းဒိုင်းမြစ် (ခယူးရှူး)|ဆန်းဒိုင်းမြစ်]] ([[:ja:川内川|川内川]]) - Miyazaki, Kagoshima
* [[ခိမိုဆွတ်ခိမြစ်]] ([[:ja:肝属川|肝属川, 肝付川]]) - Kagoshima
==ပြင်ပလင့်များ==
{{commons category|Rivers of Japan}}
* [http://www.mlit.go.jp/river/toukei_chousa/kasen/jiten/nihon_kawa/index.html Rivers of Japan] - Ministry of Land, Infrastructure, Transport and Tourism (MLIT)
* [https://nlftp.mlit.go.jp/ksj/gml/datalist/KsjTmplt-W05.html Digital data]- by MLIT
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ မြစ်များ]]
j4x3q26blrflk3h1o4gm0pul167wmhh
ဆိုဖီယာ အန်ဒရူကိုဗစ်ခ်ျ
0
224810
1034181
735782
2026-05-27T08:04:54Z
InternetArchiveBot
61272
ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5
1034181
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox writer
| name = ဆိုဖီယာ အန်ဒရူကိုဗစ်ခ်ျ
| image = Sofija Andruchowycz 2015.jpg
| caption = ၂၀၁၅ ခုနှစ်က ဆိုဖီယာ အန်ဒရူကိုဗစ်ခ်ျ
| birth_date = {{birth date and age|1982|11|17|df=yes}}
| birth_place = အီဗန်နို ဖရန်ကစ်ဗ်စ်၊ ယူကရိန်းနိုင်ငံ
| occupation = ဘာသာပြန်စာရေးဆရာ
}}
'''ဆိုဖီယာ ယူရီယစ်ဗနာ အန်ဒရူကိုဗစ်ခ်ျ''' ({{lang-uk|Софі́я Ю́ріївна Андрухо́вич}}, ၁၉၈၂၊ နိုဝင်ဘာ ၁၇ ဖွား) သည် ယူကရိန်းလူမျိုး ဘာသာပြန်စာရေးဆရာတစ်ဦးဖြစ်သည်။ ခင်ပွန်းဖြစ်သူ အန်ဒရီယာ ဗွန်ဒါရ်သည်လည်း စာရေးဆရာတစ်ဦးပင်ဖြစ်သည်။
== ဘဝနှင့် ဆောင်ရွက်ချက်များ ==
ဆိုဖီယာ အန်ဒရူကိုဗစ်ခ်ျကို ၁၉၈၂ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၁၇ ရက်နေ့တွင် [[ယူကရိန်းနိုင်ငံ]]၊ အီဗန်နို ဖရန်ကစ်ဗ်စ်မြို့၌ မွေးဖွားသည်။ ဖခင်ဖြစ်သူမှာ စာရေးဆရာ ယူရီ အန်ဒရူကိုဗစ်ခ်ျဖြစ်သည်။ စာရေးဆရာ အန်ဒရီယာ ဗွန်ဒါရ်နှင့် လက်ထပ်ပြီး ၂၀၀၈ ခုနှစ် မတ်လ ၁၀ ရက်တွင် ဗာရ်ဗာရာဟူသော သမီးတစ်ယောက် မွေးဖွားသည်။
အန်ဒရူကိုဗစ်ခ်ျသည် လစဉ်ထုတ်စာစောင် ''Chetver'' ၏ လက်ထောက်တည်းဖြတ်သူဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလတွင် သူ၏ဝတ္ထု ''Felix Austria'' သည် ဘီဘီစီ ယူကရိန်း၏ ၂၀၁၄ ခုနှစ်အတွက် အကောင်းဆုံးစာအုပ်အဖြစ် ရွေးချယ်ခံရသည်။<ref name=FIN141213>{{cite news |url= http://finchannel.com/index.php/world/ukraine/item/39737-bbc-ukrainian-book-of-the-year-2014-and-book-of-the-decade-winners-named |title= BBC Ukrainian Book of the Year 2014 and Book of the Decade winners named |publisher= The Financial |date= 13 December 2014 |archive-date= 14 December 2014 |access-date= 25 February 2022 |archive-url= https://web.archive.org/web/20141214054441/http://finchannel.com/index.php/world/ukraine/item/39737-bbc-ukrainian-book-of-the-year-2014-and-book-of-the-decade-winners-named |url-status= dead }}</ref> ၂၀၂၁ ခုနှစ် မတ်လတွင် အမျိုးသမီးအနုပညာရှင်ဆု (စာပေ) ရရှိခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.ukrinform.net/rubric-society/3208130-winners-of-women-in-arts-award-2021-announced.html|title=Winners of Women in Arts Award 2021 announced|publisher=Ukrinform|date=15 March 2021|access-date=16 May 2021}}</ref>
==ပြုစုထုတ်ဝေမှုများ==
=== စကားပြေ ===
* ''Літо Мілени'' (ကီးယက်၊ ၂၀၀၂)
* ''Старі люди'' (အီဗန်နို ဖရန်ကစ်ဗ်စ်၊ ၂၀၀၃)
* ''Жінки їхніх чоловіків'' (အီဗန်နို ဖရန်ကစ်ဗ်စ်၊ ၂၀၀၅)
* ''Сьомга'' (ကီယက်၊ ၂၀၀၇)
* ''Фелікс Австрія'', English: ''Felix Austria'' (လဗစ်ဗ်၊ ၂၀၁၄).
=== ဘာသာပြန် ===
* မနွဲလာ ဂရတ်ကိုစကာ၏ ''Європейка'' (ပိုလန်ဘာသာစကားမှ)
* ဂျေကေရိုးလင်း၏ ''Гаррі Поттер і келих вогню'' (ဗစ်တော်ရ် မိုရိုဇိုဗ်နှင့်တွဲဖက်၍ အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကားမှ)
==ကိုးကား==
== References ==
{{Reflist}}
[[ကဏ္ဍ:၁၉၈၂ မွေးဖွားသူများ]]
[[ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ]]
2u9w0p89zc1j7eyx26ftb1oiwuakyeb
ထောက်ပံ့နှင့် ပို့ဆောင်ရေးတပ်ဖွဲ့
0
245669
1034185
862082
2026-05-27T09:25:43Z
~2026-31389-60
143322
1034185
wikitext
text/x-wiki
{{More citations needed}}
{{Infobox military unit
| unit_name = တပ်မတော် (ကြည်း) <br> ထောက်ပံ့နှင့်ပို့ဆောင်ရေးတပ်ဖွဲ့
| image = Shoulder Sleeve Insignia of the Myanmar Army Supply and Transport Corps.svg
| image_size = 220px
| caption = ထောက်ပံ့နှင့်ပို့ဆောင်ရေးတပ်ဖွဲ့တံဆိပ်
| dates = {{Start date and age|1947|11|07|df=yes|p=yes}}<ref name="cincds" /> – လက်ရှိ
| country = {{flag|Myanmar}}
| allegiance =
| branch = {{Army|Myanmar}}
| type = [[စစ်အကူလက်ရုံးဝန်ထမ်း]]
| role =
| specialization = {{ubl
| ရိက္ခာ/စက်သုံးဆီ ထောက်ပံ့ရေး။
| သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး။
| ဝန်တင် တိရစ္ဆာန် မွေးမြူဖြည့်တင်းရေးနှင့် ဆေးကုသရေး။
}}<ref name="cincds" />
| size =
| command_structure =
| garrison = ထောက်ပံ့နှင့် ပို့ဆောင်ရေး ညွှန်ကြားရေးမှူးရုံး၊ စစ်ရုံး၊ [[နေပြည်တော်]]
| garrison_label = ညွှန်ကြားရေးမှူးရုံး
| nickname =
| patron =
| motto = ထောက်ပံ့ကူညီ ဒို့စစ်သည်
| colors = အဝါ နှင့် နက်ပြာ
| colors_label = တပ်ဖွဲ့အမှတ်အသား အရောင်များ
| march =
| mascot =
| equipment =
| equipment_label =
| battles =
| anniversaries = ၇ နိုဝင်ဘာ ၁၉၄၇
| decorations =
| battle_honours =
| notable_commanders =
| identification_symbol = [[File:Flag of the Myanmar Army Corps of Supply and Transport.svg|frameless|180px]]
| identification_symbol_label = တပ်ဖွဲ့အလံ
| identification_symbol_2 =
| identification_symbol_2_label =
| current_commander =
| current_commander_label =
| commander1 =
| commander1_label =
| ceremonial_chief = [[ဗိုလ်ချုပ်]] ရဲထွဋ်
| ceremonial_chief_label = ထောက်ပံ့နှင့်ပို့ဆောင်ရေး ညွှန်ကြားရေးမှူး
| command_sergeant_major =
| command_sergeant_major_label =
}}
'''ထောက်ပံ့နှင့် ပို့ဆောင်ရေးတပ်ဖွဲ့''' (ထောက်ပံ့ပို့ဆောင်ရေးတပ်) သည် [[တပ်မတော်|မြန်မာ့တပ်မတော်]]၊ [[တပ်မတော် (ကြည်း)|တပ်မတော်(ကြည်း)]]၏ [[စစ်အကူလက်ရုံးဝန်ထမ်း]]တပ်ဖွဲ့ တစ်ခုဖြစ်သည်။
== သမိုင်း ==
ထောက်ပံ့နှင့်ပို့ဆောင်ရေးတပ်ဖွဲ့သည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ လွတ်လပ်ရေး ကြိုးပမ်းမှုကာလ ဖက်ဆစ်ဆန့်ကျင်ရေးသမိုင်းတစ်လျှောက်တွင် [[ဗမာ့လွတ်လပ်ရေးတပ်မတော်]](ဘီအိုင်အေ)နှင့်အတူ ထက်ကြပ်မကွာ ကြီးပြင်းခဲ့သည့် တပ်ဖွဲ့တစ်ခုဖြစ်သည်။ ၁၉၄၂ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၂၇ ရက်နေ့တွင် ဘီအိုင်အေကို ဖျက်သိမ်း၍ [[ဗမာ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်]](ဘီဒီအေ)ကို ဌာန (၈) ခုဖြင့် ပြန်လည်ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး၊ ၎င်းဌာနများတွင် “ရိက္ခာထောက်ပံ့ရေးဌာန” တစ်ခုလည်း ပါဝင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ၁၉၄၃ ခုနှစ်တွင် မော်တော်ယာဉ်တပ်ခွဲ (၁) ခွဲနှင့် ၁၉၄၄ ခုနှစ်တွင် အနောက်မြောက်တိုင်း ထောက်ပံ့ရေးတပ်၊ အနောက်တိုင်း ထောက်ပံ့ရေးတပ် နှင့် ရန်ကုန် ထောက်ပံ့ရေးတပ်များကိုဆက်လက် ဖွဲ့စည်းဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။<ref name="cincds">{{Cite web|title=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး စိုးဝင်းမှ ၇၅ နှစ်မြောက် စိန်ရတု ထောက်ပံ့နှင့်ပို့ဆောင်ရေးတပ်ဖွဲ့နေ့ အခမ်းအနားသို့ တက်ရောက် ချီးမြှင့်၍ ဂုဏ်ပြု အမှာစကားပြောကြား|url=https://cincds.gov.mm/node/20055?d=1|date=၁၁-၁၁-၂၀၂၂|language=မြန်မာဘာသာ|publisher=[[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရုံး]]|accessdate=၀၅-၀၇-၂၀၂၃}}</ref>
တပ်မတော်အတွက်လိုအပ်သည့် အုပ်ချုပ်ထောက်ပံ့မှု ကိစ္စရပ်များကို တိုးမြှင့်ဆောင်ရွက်နိုင်ရန် ၁၉၄၇ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ ၇ ရက်နေ့တွင် “ထောက်ပံ့နှင့် ပို့ဆောင်ရေးညွှန်ကြားရေးမှူးရုံး”ကို ရန်ကုန်မြို့တွင် စတင်ဖွဲ့စည်းတည်ထောင်ခဲ့သည်။ ထို့ကဲ့သို့ မြန်မာ့တပ်မတော်၏ အရေးကြီးသော တပ်ဖွဲ့တစ်ခုအဖြစ် စတင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည့် နိုဝင်ဘာလ ၇ ရက်နေ့ကို “ထောက်ပံ့နှင့်ပို့ဆောင်ရေးတပ်ဖွဲ့နေ့” အဖြစ်သတ်မှတ်ပေးခဲ့သည်။<ref name="cincds" />
ထောက်ပံ့နှင့်ပို့ဆောင်ရေးတပ်ဖွဲ့သည် ၁၉၄၈ ခုနှစ်၊ လွတ်လပ်ရေး ရရှိပြီးသည့်နောက် ၁၉၄၉-၁၉၅၀ ပြည့်နှစ် ရောင်စုံသောင်းကျန်းမှု ထူပြောနေသည့်အချိန်တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် တိုက်ပွဲများ၊ ၁၉၅၃ ခုနှစ် [[ကူမင်တန်မှမြန်မာနိုင်ငံအားကျူးကျော်မှု|တရုတ်ဖြူ ကျူးကျော်မှု]]များကို ချေမှုန်းခဲ့သည့် 'နဂါးနိုင်စစ်ဆင်ရေး'၊ ၁၉၅၅ ခုနှစ် လွယ်လန်းဒေသတွင် ပြုလုပ်ခဲ့သည့် 'ရန်ကြီးအောင်စစ်ဆင်ရေး'၊ ၁၉၆၁ ခုနှစ် [[ကျိုင်းတုံခရိုင်|ကျိုင်းတုံ]]/ ကျိုင်းလတ်ဒေသတွင် ပြုလုပ်ခဲ့သည့် 'မဲခေါင်စစ်ဆင်ရေး'၊ ၁၉၆၉ ခုနှစ် 'ကုန်းကြမ်းဒေသ စစ်ဆင်ရေးများ'အပါအဝင် နိုင်ငံတော်၏ လွတ်လပ်ရေးနှင့်အချုပ်အခြာအာဏာကို ကာကွယ်ခဲ့ရသည့် စစ်ဆင်ရေးများတွင်လည်း တပ်ဖွဲ့ဝင်များအနေဖြင့် စားနပ်ရိက္ခာပစ္စည်းများနှင့် ခဲယမ်းမီးကျောက် သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးတာဝန်များ၊ လေကြောင်းမှ ရိက္ခာခဲယမ်း ထောက်ပံ့ရေးတာဝန်များကို ကျေပွန်စွာထမ်းဆောင်ခဲ့ကြမှုကို တပ်မတော်၏ သမိုင်းမှတ်တမ်းများတွင် တွေ့ရှိနိုင်သည်။<ref name="cincds" />
ထို့အပြင် ၂၀၁၂ နောက်ပိုင်းဖြစ်ပွားခဲ့သည့် [[လောက်ကိုင်ခရိုင်|လောက်ကိုင်ဒေသ]]၊ မုံးကိုးဒေသ၊ [[ကချင်ပြည်နယ်]]နှင့် [[ရခိုင်ပြည်နယ်]]များရှိ နယ်မြေလုံခြုံရေးနှင့် နယ်မြေစိုးမိုးရေး စစ်ဆင်ရေးများတွင် သောင်းကျန်းသူများနှင့် ထိတွေ့တိုက်ပွဲဝင်ခဲ့ရသည့် ဖြစ်စဉ်များတွင် ထောက်ပံ့နှင့်ပို့ဆောင်ရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်များသည် အထက်က ပေးအပ်ခဲ့သည့် ရည်မှန်းချက်တာဝန်များကို ကျေပွန်စွာ ထမ်းဆောင်ခဲ့ကြပြီး၊ မိမိ၏ အသက်အန္တရာယ်ကို ပဓာနမထားဘဲ တာဝန်ကျေပွန်စွာ ထမ်းဆောင်ခဲ့ကြသဖြင့် ထောက်ပံ့နှင့် ပို့ဆောင်ရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်များထဲတွင် "တပ်သား [[သီဟသူရဘွဲ့|သီဟသူရ]] တင်ညွန့်" ကဲ့သို့သော စွမ်းရည်သတ္တိဆိုင်ရာ ဘွဲ့ထူး ဂုဏ်ထူးရရှိခဲ့သူအပြင် [[သူရဲကောင်းမှတ်တမ်းဝင်တံဆိပ်]] ရရှိခဲ့ကြသည့် အရာရှိ၊ စစ်သည်များစွာလည်း ရှိခဲ့သည်။<ref name="cincds" />
ထောက်ပံ့နှင့်ပို့ဆောင်ရေးညွှန်ကြားရေးမှူးရုံးကို ၁၉၄၇ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလတွင် စတင်ဖွဲ့စည်းခဲ့စဉ်က ထောက်ပံ့ရေးတပ်ခွဲ (၁) ခွဲနှင့် တပ်စု (၃) စု၊ ပို့ဆောင်ရေးတပ်ခွဲ (၃) ခွဲနှင့်သာ စတင်ဖွဲ့စည်းနိုင်ခဲ့သည်။ ထို့အပြင် တပ်မတော်(ကြည်း၊ ရေ၊ လေ)နှင့် လက်ရုံးတပ်ဖွဲ့များကို တိုးချဲ့ဖွဲ့စည်းလာမှုများအရ ထောက်ပံ့နှင့်ပို့ဆောင်ရေး တပ်ဖွဲ့၏ လုပ်ငန်းတာဝန်များကို အင်ပြည့်အားပြည့် ထမ်းဆောင်နိုင်စေရေးအတွက် ပြင်ဆင်တိုးချဲ့ဖွဲ့စည်းမှုများကို ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။<ref name="cincds" />
လက်ရှိအချိန်တွင် [[ပင်မထောက်ပံ့နှင့်ပို့ဆောင်ရေးတပ်]]၊ [[ရှေ့တန်းအခြေချထောက်ပံ့နှင့်ပို့ဆောင်ရေးတပ်]]၊ ထောက်ပံ့နှင့်ပို့ဆောင်ရေး တပ်ရင်း/တပ်ခွဲများ၊ မော်တော်ယာဉ်တပ်ရင်း၊ ဝန်တင်တပ်ရင်းများနှင့် သင်တန်းကျောင်းများအပြင် ထောက်ပံ့နှင့်ပို့ဆောင်ရေးစခန်းနှင့် ရိက္ခာဝေစခန်းများကိုလည်း တိုးချဲ့ဖွင့်လှစ်ပြီး တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်နယ်မြေများအလိုက် ထိရောက်သည့် ထောက်ပံ့ပို့ဆောင်မှုလုပ်ငန်းများကို ဆောင်ရွက်နေနိုင်ပြီဖြစ်သည်။<ref name="cincds" />
ထူးခြားမှုတစ်ခုအနေဖြင့် နိုင်ငံတော်အဆင့်အခမ်းအနားများနှင့် နှစ်စဉ်ကျင်းပလျက်ရှိသည့် တပ်မတော်နေ့ စစ်ရေးပြအခမ်းအနားများတွင် ပါဝင်ဆောင်ရွက်နိုင်ရေး ဂုဏ်ပြုမြင်းစီးတပ်ခွဲ ၁ ခွဲကိုလည်း ၂၀၁၇ ခုနှစ်တွင် စတင်ဖွဲ့စည်းနိုင်ခဲ့သည့်အတွက် (၇၂)နှစ်မြောက် [[တပ်မတော်နေ့]] စစ်ရေးပြအခမ်းအနားကစတင်၍ နှစ်စဉ်ပါဝင်ဆောင်ရွက်နိုင်ခဲ့သည်ကို တွေ့ရှိနိုင်သည်။<ref name="cincds" />
== ဖွဲ့စည်းပုံ ==
ထောက်ပံ့နှင့် ပို့ဆောင်ရေး၏ အဆင့်အမြင့်ဆုံး ဦးစီးရုံးမှာ ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရုံး(ကြည်း)၊ ထောက်ပံ့နှင့် ပို့ဆောင်ရေးညွှန်ကြားရေးမှူးရုံး ဖြစ်သည်။ ခန့်အပ်သော အမြင့်ဆုံးရာထူးမှာ ထောက်ပံ့နှင့် ပို့ဆောင်ရေးညွှန်ကြားရေးမှူး ဖြစ်ပြီး အဆင့်မှာ [[တပ်မတော် (ကြည်း)၏ ရာထူးအဆင့်များနှင့် အဆောင်အယောင် တံဆိပ်များ#ပြန်တမ်းဝင် အရာရှိများ|ဗိုလ်ချုပ်]] ဖြစ်သည်။ ထောက်ပံ့နှင့် ပို့ဆောင်ရေးတပ်ဖွဲ့အား အောက်ပါတပ်များဖြင့် ပါဝင်ဖွဲ့စည်းထားသည် -
* ထောက်ပံ့နှင့် ပို့ဆောင်ရေးညွှန်ကြားရေးမှူးရုံး
* ပင်မထောက်ပံ့နှင့် ပို့ဆောင်ရေးတပ်
* ရှေ့တန်းအခြေချထောက်ပံ့နှင့် ပို့ဆောင်ရေးတပ်များ
* သင်တန်းကျောင်းများ
* [[အမှတ်(၁၂၁)ထောက်ပံ့နှင့် ပို့ဆောင်ရေးတပ်ရင်း]] - [[မန္တလေးမြို့]]၊ [[မန္တလေး နန်းတော်|နန်းမြို့တွင်း]]
* [[အမှတ်(၂၂၂)ထောက်ပံ့နှင့် ပို့ဆောင်ရေးတပ်ရင်း]] - [[တောင်ကြီးမြို့]]
* [[အမှတ်(၃၂၃)ထောက်ပံ့နှင့် ပို့ဆောင်ရေးတပ်ရင်း]] - [[မင်္ဂလာဒုံမြို့နယ်]]
* [[အမှတ်(၆၂၆)ထောက်ပံ့နှင့် ပို့ဆောင်ရေးတပ်ရင်း]] - [[လားရှိုးမြို့]]
* အမှတ်(၉၀၃)ထောက်ပံ့နှင့် ပို့ဆောင်ရေးတပ်ရင်း - [[မြိတ်မြို့]]
* အမှတ်(၉၃၀)ထောက်ပံ့နှင့်ပို့ဆောင်ရေးတပ်ရင်း - [[တောင်ငူမြို့]]
* အမှတ်(၉၃၅)ထောက်ပံ့နှင့် ပို့ဆောင်ရေးတပ်ရင်း - [[ဘားအံမြို့]]
* အမှတ်(၉၂၄)ထောက်ပံ့နှင့် ပို့ဆောင်ရေးတပ်ခွဲ - [[ထားဝယ်မြို့]]
* အမှတ်(၁)မော်တော်ယာဉ်တပ်ရင်း - [[ဇေယျာသီရိမြို့နယ်|ဇေယျာသီရိမြို့]]
* အမှတ်(၂)မော်တော်ယာဉ်တပ်ရင်း - ပုဗ္ဗသီရိမြို့
* အမှတ်(၁)ဝန်တင်တပ်ရင်း - [[လားရှိုးမြို့]]
* အမှတ်(၂)ဝန်တင်တပ်ရင်း - [[ပင်လုံမြို့]]
* အမှတ်(၃)ဝန်တင်တပ်ရင်း
* အမှတ်(၉၃၃)ဝန်တင်တပ်ရင်း
* အမှတ်(၁)တိရိစ္ဆာန်မွေးမြူရေးနှင့် လေ့ကျင့်ရေးတပ်ရင်း
* ထောက်ပံ့နှင့်ပို့ဆောင်ရေးစခန်းများ
* ရိက္ခာဝေစခန်းများ
* စစ်ဘက်ရထားပို့ဆောင်ရေးအဖွဲ့များ
== ကိုးကား ==
{{Reflist}}
{{တပ်မတော် (ကြည်း)}}
[[ကဏ္ဍ:ထောက်ပံ့နှင့်ပို့ဆောင်ရေးတပ်ဖွဲ့| ]]
{{တပ်မတော် (ကြည်း)-stub}}
m1q4uwryyvv7npm73eesnktck3imqfe
မယ်စဲ့မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ
0
247523
1034170
1029738
2026-05-27T07:31:31Z
Zawzawaungthwin
100038
ပဋိပက္ခများ
1034170
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox military conflict
| conflict = မယ်စဲ့မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ
| width =
| partof = [[ပြည်သူ့ခုခံတော်လှန်စစ်]]
| image =
| image_size =
| alt =
| caption =
| date = ဖေဖော်ဝါရီ – ၁၄ ဇွန် ၂၀၂၃
| place = [[မယ်စဲ့မြို့နယ်]]၊ ကယားပြည်နယ်
| coordinates = {{coord|18.641423|N|97.654519|E|type:event|display=inline}}
| map_type =
| map_relief =
| map_size =
| map_marksize =
| map_caption =
| map_label =
| territory =
* မယ်စဲ့ရှိ တပ်မတော် စစ်စခန်းများကို တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်များ သိမ်းပိုက်
* မြို့ပေါ် ခြောက်ကပ်သွား
| result = တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်များနှင့် ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့များ အနိုင်ရ
| combatant1 = {{flagdeco|MYA}} [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]
| combatant2 = {{flagicon image|KNDF Flag.jpg}} [[ကရင်နီအမျိုးသားကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့]]<ref name="ir"/><br/>{{flagicon image|Flag of the Karenni National Progressive Party.svg}} [[ကရင်နီအမျိုးသားတိုးတက်ရေးပါတီ]]<ref name="ir"/><br/>{{flagicon image|Karenni National People's Liberation Front flag.png}} [[ကရင်နီလူမျိုးပေါင်းစုံ ပြည်သူ့လွတ်မြောက်ရေးတပ်ဦး]]<br/>{{flagicon image|Flag of PDF Myanmar.svg}} [[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်]]<ref name="mn1"/><br/>Progressive Karenni People's Force<ref name="mpa" /><br/>{{flagicon image|Flag of the KNLA.svg}} [[ကရင်အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်]]<ref>{{cite news |url=https://myanmar-now.org/en/news/myanmar-regime-bombards-villages-in-southeast-and-is-intercepted-by-resistance-near-thai-border/ |title=Myanmar regime bombards villages in southeast and is intercepted by resistance near Thai border |date=21 February 2023 |author=Esther J |language=en |work=Myanmar NOW}}</ref>
| commander1 =
| commander2 = Colonel Phone Naing<ref name="th"/>
| units1 = {{flagicon image|Flag of the Myanmar Armed Forces.svg}} [[တပ်မတော်]]
* {{army|MYA}}
** ခမရ ၁၃၅<ref name="mn2" />
** ခမရ ၄၃၀<ref name="mn1"/>
* {{flagicon image|Flag of the Myanmar Police Force.svg}} [[မြန်မာနိုင်ငံရဲတပ်ဖွဲ့]]<ref name="mn1"/>
| units2 = {{flagicon image|Flag of the Karenni National Progressive Party.svg}} [[ကရင်နီအမျိုးသားတိုးတက်ရေးပါတီ|KNPP]]
* {{flagicon image|Flag of the Karenni Army.png}} [[ကရင်နီ တပ်မတော်]]<ref name="mn2" />
* ကရင်နီ ကွန်မန်ဒိုတပ်ဖွဲ့<ref name="mn2" />
| strength1 = စစ်သား ၁၀ ဦး<ref name="mn1"/><br/>ရဲအရာရှိ ၁၀ ဦး<ref name="ir"/>
| strength2 = မသိရှိရ
| casualties1 =
| casualties2 =
| casualties3 = ၄,၀၀၀ ကျော် နေရပ်စွန့်ခွာထွက်ပြေး<ref name="mpa">[https://web.archive.org/web/20230616085251/https://mpapress.com/en/news/23285/ Due to the intense fighting, Mese locals have to flee to Thailand], 14 June 2023</ref>
| notes =
| campaignbox = {{Campaignbox Myanmar Civil War (2021-2023)}}
}}
'''မယ်စဲ့မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ''' သည် [[ကယားပြည်နယ်]]၊ မြန်မာ-ထိုင်းနယ်စပ်ရှိ [[မယ်စဲ့မြို့နယ်]]အား ထိန်းချုပ်နိုင်ရန် ကြိုးပမ်းသည့် ဖြစ်စဉ်ဖြစ်ပြီး ၂၀၂၃ ပထမနှစ်ဝက်တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ တိုက်ပွဲသည် [[ပြည်သူ့ခုခံတော်လှန်စစ်|၂၀၂၁ မြန်မာ ပြည်တွင်းစစ်]]၏ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း ဖြစ်သည်။
== တိုက်ပွဲ ==
၂၀၂၃ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၉ ရက်နေ့တွင် [[ကရင်နီ]] [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်းများ|တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များ]]က တပ်သား ၃၀ ပါ စစ်ကြောင်းတစ်ခုဖြင့် [[မယ်စဲ့မြို့နယ်]]သို့ ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ တိုက်ခိုက်မှုကြောင့် တပ်မတော် စစ်သား ခြောက်ဦး သေဆုံးပြီး၊ ငါးဦးကို ဖမ်းဆီးရမိကာ ၁၀ ဦးမှ ထွက်ပြေးသွားခဲ့သည်။ လက်နက်ခဲယမ်း အများအပြားကိုလည်း သိမ်းဆည်းရမိခဲ့သည်။<ref name="mn2">[https://web.archive.org/web/20230417182804/https://myanmar-now.org/en/news/myanmar-regime-bombards-villages-in-southeast-and-is-intercepted-by-resistance-near-thai-border/ Myanmar regime bombards villages in southeast and is intercepted by resistance near Thai border], 21 February 2023</ref> ၂၀၂၃ ခုနှစ် မေလနှောင်းပိုင်းတွင် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ|စစ်ကောင်စီ]]တပ်သားများက မယ်စဲ့ရှိ အခြေစိုက်စခန်းများသို့ ရိက္ခာပစ္စည်းများ ပို့ဆောင်ရန် ကြိုးစားခဲ့ကြသည်။<ref>[https://myanmar-now.org/en/news/karenni-states-eastern-demoso-township-under-siege-by-military/ Karenni State’s eastern Demoso Township under siege by military], 23 May 2023</ref>
၂၀၂၃ ခုနှစ် ဇွန်လ ၁၃ ရက်နေ့၊ မနက် ၅ နာရီခန့်တွင် မယ်စဲ့ရဲစခန်းနှင့် အနီးနားရှိ စစ်စခန်းများကို စစ်ကောင်စီဆန့်ကျင်တပ်များက တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ စစ်ကောင်စီအခြေစိုက်စခန်းများအား သိမ်းပိုက်ရရှိပြီးနောက် မြို့တွင်းသို့ ဆက်လက်ဝင်ရောက်ခဲ့ပြီး ရဲတပ်သား ၁၀ ဦးခန့်ရှိသည့် မြို့နယ်ရဲစခန်းကို ဆက်လက်တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။<ref name="ir">[https://web.archive.org/web/20230616085249/https://www.irrawaddy.com/news/burma/resistance-groups-seize-myanmar-military-outposts-police-station-near-thai-border.html Resistance Groups Seize Myanmar Military Outposts, Police Station Near Thai Border], 14 June 2023</ref> [[တောင်လှရွာ၊ မယ်စဲမြို့နယ်|တောင်လှရွာ]]အနီးရှိ စခန်းတွင် ၁၂၀ မမ လက်နက်ကြီးနှစ်လက်ကို သိမ်းပိုက်ရရှိခဲ့သည်။ အခြားစခန်းနှစ်ခုမှာ မိုင်လနွယ်ရွာအနီးနှင့် ထိုင်း-မြန်မာနယ်စပ်ရှိ မိုင်တိုင် ၁၄ အနီးတွင် ဖြစ်သည်။ [[ကရင်နီအမျိုးသားကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့]] (KNDF) ၏ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ၏ အဆိုအရ ရိုင်ဖယ်လက်နက် ၄၀ ခန့် သိမ်းဆည်းရရှိခဲ့သည်။ မြို့နယ်ရဲစခန်းမှူးမှာ တိုက်ပွဲတွင် သေဆုံးခဲ့သည်။<ref name="mn1">[https://web.archive.org/web/20230617050516/https://myanmar-now.org/en/news/resistance-forces-seize-weapons-in-coordinated-attacks-on-junta-targets-in-eastern-karenni-state/ Resistance forces seize weapons in coordinated attacks on junta targets in eastern Karenni State], 15 June 2023</ref> စစ်ကောင်စီမှ ဇွန်လ ၁၃ ရက်နေ့ နံနက် ၁၀ နာရီခန့်နှင့် ဇွန်လ ၁၄ ရက်နေ့ မနက် ၁ နာရီခန့်တွင် လေကြောင်းပစ်ခတ်မှု ခြောက်ကြိမ်ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ မယ်စဲ့နှင့် အနီးနားရှိ ဒုက္ခသည်စခန်းများမှ အရပ်သား ၃,၀၀၀ ကျော်သည် ဘေးလွတ်ရာသို့ ထွက်ပြေးခဲ့ရသည်။ စစ်ကောင်စီဆန့်ကျင်တပ်များမှ မြို့တွင်းမှ ပြန်လည်ဆုတ်ခွာခဲ့သော်လည်း တောင်ကုန်းများပေါ်တွင် ဆက်လက်တပ်စွဲထားဆဲ ဖြစ်သည်။<ref name="mn1"/><ref name="ir"/>
[[ကရင်နီလူမျိုးပေါင်းစုံ ပြည်သူ့လွတ်မြောက်ရေးတပ်ဦး]]၏ တပ်ဖွဲ့နှစ်ဖွဲ့သည် ယခင်က စစ်ကောင်စီ၏ နယ်ခြားစောင့်တပ်အဖြစ် ရှိနေခဲ့သော်လည်း မယ်စဲ့တိုက်ပွဲတွင် စစ်ကောင်စီအား ပြန်လည် တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။<ref>[https://www.irrawaddy.com/news/burma/kayah-border-guard-forces-defect-to-join-fight-against-myanmar-military.html Kayah Border Guard Forces Defect to Join Fight Against Myanmar Military], 21 June 2023</ref>
တိုက်ပွဲများ ဆက်လက်ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး ဖမ်းဆီးရမိထားသော စစ်ကောင်စီတပ်သား ခုနစ်ဦးမှာ ထိုင်းနိုင်ငံဖက်သို့ ထွက်ပြေးသွားခဲ့သည်။ ဇွန်လ ၁၅ ရက်နေ့အထိ လေကြောင်းမှ ဗုံးကြဲမှုများ ရှိနေဆဲဖြစ်သည်။<ref name="th">[https://www.bnionline.net/en/news/seven-junta-soldiers-take-refuge-thailand Seven Junta soldiers take refuge in Thailand], 19 June 2023</ref> ဇွန်လ ၁၈ ရက်နေ့တွင် မယ်စဲ့မြို့အား ပြန်လည်သိမ်းပိုက်ရန်အတွက် [[ဒီးမော့ဆိုမြို့|ဒီးမော့ဆို]]ရှိ စစ်ကောင်စီတပ်သား ရာပေါင်းများစွာကို စေလွှတ်ခဲ့သည်။<ref>[https://transbordernews.in.th/home/?p=34158 Myanmar junta reportedly sends hundreds of reinforcements in Karenni state, bordering Mae Hong Son. More refugees expected], 18 June 2023<</ref> ဇွန်လ ၂၃ ရက်နေ့တွင် ကရင်နီတပ်များအား မယ်စဲ့မြို့နယ်အတွင်းရှိ အခြားစစ်အခြေစိုက်စခန်းတစ်ခုကို ထပ်မံသိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>[https://www.bnionline.net/en/news/karenni-joint-forces-capture-another-junta-camp-mese-township Karenni Joint Forces Capture Another Junta Camp in Mese Township], 23 June 2023</ref>
== ကိုးကား ==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:၂၀၂၃ ပဋိပက္ခများ]]
[[ကဏ္ဍ:၂၀၂၄ ပဋိပက္ခများ]]
[[ကဏ္ဍ:ကယားပြည်နယ်ရှိ တိုက်ပွဲများ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ) အတွင်း မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲများ]]
{{Myanmar-stub}}
3zd6kvwtril187i63u9lyukf4kzvfno
လောက်ကိုင်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ
0
254704
1034173
1029711
2026-05-27T07:32:47Z
Zawzawaungthwin
100038
ပဋိပက္ခများ
1034173
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox military conflict
| conflict = လောက်ကိုင်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ
| partof = [[ပြည်သူ့ခုခံတော်လှန်စစ်|မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ်]]အတွင်း [[၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး]]
| image = Operation 1027.svg
| caption = ၂၀၂၄ ဇန်နဝါရီ ၉ အထိ ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး အခြေအနေပြမြေပုံ (၂၇ အောက်တိုဘာ မတိုင်မီ သိမ်းယူထားမှုများ မပါဝင်ပါ)
{{leftlegend|#cae7c4|တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များ သိမ်းပိုက်ထားသည်များ}}
| date = ၁၅ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃ – ၅ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄<br/>({{Age in years, months, weeks and days|month1=11|day1=15|year1=2023|month2=01|day2=05|year2=2024}})
| place = [[လောက်ကိုင်မြို့]]<br>[[လောက်ကိုင်မြို့နယ်]]<br>[[မြန်မာ-တရုတ် နယ်နိမိတ်သတ်မှတ်ရေး|တရုတ်-မြန်မာ နယ်စပ်]]
| coordinates = {{Coord|23|41|41|N|98|45|52|E|display=inline,title}}
| territory = လောက်ကိုင်နှင့် ပတ်ဝန်းကျင်ဧရိယာအား MNDAA သိမ်းပိုက်
| result = MNDAA အောင်မြင်
| combatant1 = {{flagdeco|Myanmar}} [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]
*{{flagicon image|Shoulder sleeve insignia of the Myanmar Border Guard Forces.svg|border=}} [[ကိုးကန့်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ|ကိုးကန့်]] [[နယ်ခြားစောင့်တပ်ဖွဲ့]]
| combatant2 = {{flagicon image|Flag of the Myanmar National Democratic Alliance Army.svg}} [[မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော်]] နှင့် မဟာမိတ်များ
| commander1 = {{plainlist|
* {{flagdeco|Myanmar|military}} [[မင်းအောင်လှိုင်]]
* {{flagicon image|Flag of Kokang Self-Administered Zone.svg}} [[ထွန်းထွန်းမြင့်]]<ref name=sazmyanmarnow>{{cite news |title=Struggling to maintain order, junta replaces Kokang leader with brigadier general |url=https://myanmar-now.org/en/news/struggling-to-maintain-order-junta-replaces-kokang-leader-with-brigadier-general/ |date=17 November 2023 |language=en |work=Myanmar Now |access-date=18 November 2023 |archive-date=18 November 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231118230310/https://myanmar-now.org/en/news/struggling-to-maintain-order-junta-replaces-kokang-leader-with-brigadier-general/ |url-status=live}}</ref>{{Surrendered}}
* {{flagicon image|Shoulder sleeve insignia of the Myanmar Border Guard Forces.svg}} [[ပယ်ဆောက်ချိန်]]<ref name=cas>{{cite news |title=Myanmar Infantry Division Surrenders in Laukkai, Shan State: Reports |author=Saw Reh |work=The Irrawaddy |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-infantry-division-surrenders-in-laukkai-shan-state-reports.html |language=en |date=26 December 2023 |access-date=6 January 2024 |archive-date=27 December 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231227230442/https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-infantry-division-surrenders-in-laukkai-shan-state-reports.html |url-status=live}}</ref>(At Large)
}}
| commander2 = {{plainlist|
* {{flagicon image|Flag of the Myanmar National Democratic Alliance Army.svg}} [[ဖုန်တာရွှင်]]
}}
| units1 = {{armed forces|Myanmar}}
* {{army|Myanmar}}
** {{flagicon image|Mm-north-eastern-rmc.svg}} [[အရှေ့မြောက်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]
* {{air force|Myanmar}}
* {{flagicon image|Shoulder sleeve insignia of the Myanmar Border Guard Forces.svg}} [[နယ်ခြားစောင့်တပ်ဖွဲ့]]
| units2 = '''[[ညီနောင်မဟာမိတ်သုံးဖွဲ့]]'''
* {{flagicon image|Flag of the Myanmar National Democratic Alliance Army.svg}} [[မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော်]]
* {{flagicon image|Infobox AA.png}} [[ရက္ခိုင့်တပ်တော်]]
* {{flagicon image|Flag of the Ta'ang National Liberation Army.svg}} [[တအာင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်]]
| strength1 = ၂၄၀၀ ကျော်<ref name=cas/><ref name=surr2>{{cite news |title=Myanmar ethnic minority armed groups: Over 2,300 military personnel surrendered |date=6 January 2024 |url=https://www3.nhk.or.jp/nhkworld/en/news/20240106_21/ |work=NHK World- Japan |language=en |access-date=7 January 2024 |archive-date=7 January 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240107114044/https://www3.nhk.or.jp/nhkworld/en/news/20240106_21/ |url-status=live }}</ref>
| strength2 = မသိရှိရ
| casualties1 = ၉၀ ကျော် သေဆုံး<br/>၂၄၇၉ ဦး အညံ့ခံ<ref name=surr2/><ref name=cas/>
| casualties2 = မသိရှိရ
| casualties3 = အရပ်သား ၈ ဦးကျော် သေဆုံး၊ ၂၅ ဦး ဒဏ်ရာရ<ref name=most>{{cite news |title=Most of Laukkai now under MNDAA control |url=https://myanmar-now.org/en/news/most-of-laukkai-now-under-mndaa-control/ |date=28 December 2023 |author=Kyaw Oo |work=Myanmar Now |language=en |access-date=6 January 2024 |archive-date=30 December 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231230153043/https://myanmar-now.org/en/news/most-of-laukkai-now-under-mndaa-control/ |url-status=live |accessdate=24 February 2024 |archivedate=30 December 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231230153043/https://myanmar-now.org/en/news/most-of-laukkai-now-under-mndaa-control/ }}</ref>
| notes =
| campaignbox =
}}
{{Campaignbox Myanmar Civil War (2021-2023)}}
'''လောက်ကိုင်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ'''သည် မြန်မာနိုင်ငံအရှေ့မြောက်ပိုင်းရှိ [[ကိုးကန့်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ]] ၏ မြို့တော် [[လောက်ကိုင်မြို့|လောက်ကိုင်]]ကို [[မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော်]] (MNDAA) မှ ထိုးစစ်ဆင် တိုက်ခိုက်ခြင်း ဖြစ်သည်။ အဆိုပါ တိုက်ပွဲသည် တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ ၃ ဖွဲ့၏ မဟာမိတ်အဖွဲ့ဖြစ်သော [[ညီနောင်မဟာမိတ်သုံးဖွဲ့]]က ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်သော [[၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး]]၏ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းဖြစ်ပြီး တကျော့ပြန် [[ပြည်သူ့ခုခံတော်လှန်စစ်|မြန်မာပြည်တွင်းစစ်]]၏ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |url=https://www.rfa.org/english/commentaries/myanmar-operation-1027-11102023122533.html |title=Operation 1027 poses rare challenge to Myanmar junta |date=10 November 2023 |access-date=10 November 2023 |archive-date=17 November 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231117024701/https://www.rfa.org/english/commentaries/myanmar-operation-1027-11102023122533.html |url-status=live}}</ref>
လားရှိုး-ချင်းရွှေဟော်လမ်းရှိ အဓိကနယ်စပ်မြို့နှင့် ကိုးကန့်သို့ အဓိကဝင်ပေါက်ဖြစ်သည့် [[ချင်းရွှေဟော်မြို့|ချင်းရွှေဟော်]]ကို ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး၏ ပထမနေ့တွင် သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref name=csh>{{cite news |title=Ethnic Alliance Attacks Myanmar Junta Targets Across Northern Shan |agency=The Irrawaddy |url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/ethnic-alliance-attacks-myanmar-junta-targets-across-northern-shan.html |access-date=27 October 2023 |archive-url=https://archive.today/20231029065724/https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/ethnic-alliance-attacks-myanmar-junta-targets-across-northern-shan.html |archive-date=29 October 2023}}</ref> နိုဝင်ဘာလ လဝက်ခန့်တွင် MNDAA သည် [[လောက်ကိုင်မြို့]]ကို ဝိုင်းထားကာ အဓိကကျသည့် ကင်းစခန်းများစွာကို သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။ ဒီဇင်ဘာလ ၁ ရက်နေ့တွင် လောက်ကိုင်မြို့၏ အရှေ့တောင်ဘက်ကို စတင်တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။<ref name=begin>{{cite news |title=After weeks of preparation, MNDAA says it has entered Laukkai |url=https://myanmar-now.org/en/news/after-weeks-of-preparation-mndaa-says-it-has-entered-laukkai/ |date=1 December 2023 |language=en |work=Myanmar Now |access-date=6 January 2024 |archive-date=1 December 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231201131025/https://myanmar-now.org/en/news/after-weeks-of-preparation-mndaa-says-it-has-entered-laukkai/ |url-status=live |accessdate=24 February 2024 |archivedate=1 December 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231201131025/https://myanmar-now.org/en/news/after-weeks-of-preparation-mndaa-says-it-has-entered-laukkai/ }}</ref> ဒီဇင်ဘာလ ၃ ရက်နေ့တွင် လောက်ကိုင်တောင်ဘက် ဘုရားလေးဆူတောင်ကုန်းအပါအဝင် နယ်မြေအားလုံးကို သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။ ငြိမ်းချမ်းရေး ဆွေးနွေးပွဲများကြောင့် ဒီဇင်ဘာလလယ်တွင် တိုက်ပွဲများ ခေတ္တ ရပ်နားခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း ဆွေးနွေးပွဲ မအောင်မြင်သဖြင့် ဒီဇင်ဘာလ ၁၈ ရက်နေ့တွင် လောက်ကိုင်မြောက်ဘက်တွင် တိုက်ပွဲများ ပြန်လည်ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ MNDAA သည် ဒီဇင်ဘာလ ၁၉ ရက်နေ့တွင် အဓိက နယ်စပ်မြို့များနှင့် ဂိတ်များကို သိမ်းပိုက်ခဲ့ပြီး မြို့တွင်းသို့ စတင်ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။<ref name=gate>{{Cite web |last= |first= |title=Myanmar ethnic armed group seizes another crossing point along the Chinese border, reports say |url=https://www.abc27.com/international/ap-myanmar-ethnic-armed-group-seizes-another-crossing-point-along-the-chinese-border-reports-say/ |access-date=2024-01-05 |website=ABC News |date=20 December 2023 |language=en |archive-date=31 January 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240131114238/https://www.abc27.com/international/ap-myanmar-ethnic-armed-group-seizes-another-crossing-point-along-the-chinese-border-reports-say/ }}</ref>
ဒီဇင်ဘာလ ၂၆ ရက်နေ့တွင် လောက်ကိုင်မြို့ရှိ [[ပယ်ဆောက်ချိန်]] ဦးဆောင်သော [[နယ်ခြားစောင့်တပ်ဖွဲ့|နယ်ခြားစောင့်တပ်]]နှင့် [[တပ်မတော်]]က MNDAA သို့ လက်နက်ချခဲ့သည်။ ဒီဇင်ဘာလ ၂၈ ရက်နေ့တွင် MNDAA သည် မြို့အများစုကို သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။<ref name=most/><ref name=ap-end>{{cite news |title=Armed ethnic alliance in northern Myanmar is said to have seized a city that was a key goal |last=Peck |first=Grant |url=https://apnews.com/article/kokang-laukkaing-laukkai-cyberscam-shan-state-6d5c00eb75d8b6f5aa257c3cdfa68970 |work=AP News |date=5 January 2024}}</ref> ကျန်ရှိသော စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင် ၁၀၀၀ ခန့်က ဇန်နဝါရီလ (၄)ရက်နေ့တွင် လက်နက်ချခဲ့သည်။<ref name=evac>{{cite news |title=MNDAA captures military command centre outside Laukkai, taking full control of city |url=https://myanmar-now.org/en/news/mndaa-captures-military-command-centre-outside-laukkai-taking-full-control-of-city/ |date=5 January 2024 |language=en |work=Myanmar Now |access-date=6 January 2024 |archive-date=11 January 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240111142130/https://myanmar-now.org/en/news/mndaa-captures-military-command-centre-outside-laukkai-taking-full-control-of-city/ |url-status=live }}</ref>
==နောက်ခံ==
၁၉၈၉ ခုနှစ်တွင် [[ဗမာပြည် ကွန်မြူနစ်ပါတီ]] ပြိုကွဲပြီးနောက် ကိုးကန့်သည် ရှမ်းပြည်နယ်တွင် ပထမဆုံး ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရသော အထူးဒေသ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ဖုန်ကြားရှင် ဦးဆောင်သော MNDAA သည် အဆိုပါဒေသကို သိမ်းပိုက်ပြီး မြန်မာ့တပ်မတော်နှင့် အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့သည်။ ၂၀၀၉ ခုနှစ်တွင် တပ်မတော်မှ MNDAA ကို [[နယ်ခြားစောင့်တပ်ဖွဲ့|နယ်ခြားစောင့်တပ်]]အဖြစ် တပ်မတော်၏ ဦးဆောင်မှုအောက်တွင် ရှိရန် တောင်းဆိုခဲ့သည်။ MNDAA က ငြင်းဆိုခဲ့သဖြင့် လက်နက်ကိုင် တပ်ဖွဲ့များက ၎င်းအဖွဲ့အား ဖြုတ်ချကာ [[၂၀၀၉ ကိုးကန့် ဖြစ်ရပ်]]အတွင်း ဒေသကို သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=Myanmar Regional Crime Webs Enjoy Post-Coup Resurgence: The Kokang Story |url=https://www.usip.org/publications/2021/08/myanmar-regional-crime-webs-enjoy-post-coup-resurgence-kokang-story |access-date=2023-09-21 |website=United States Institute of Peace |language=en |archive-date=2023-08-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230813143428/https://www.usip.org/publications/2021/08/myanmar-regional-crime-webs-enjoy-post-coup-resurgence-kokang-story |url-status=live}}</ref> ၂၀၁၅ ခုနှစ်တွင် MNDAA မှ [[၂၀၁၅ ကိုးကန့်စစ်ပွဲ|၂၀၁၅ ခုနှစ် ကိုးကန့်ထိုးစစ်]]ကို စတင်ခဲ့ပြီး တိုက်ပွဲများပြန်လည်ဖြစ်ပွားလာသည့်အတွက် အရေးပေါ်အခြေအနေနှင့် စစ်အုပ်ချုပ်ရေးကို သုံးလကြာ သတ်မှတ်ပေးသည်။<ref>{{Cite web |work=[[Reuters]] |date=17 February 2015 |access-date=18 February 2015 |title=Myanmar declares martial law in troubled Kokang region |url=https://www.reuters.com/article/us-myanmar-clashes-idUSKBN0LL11S20150217 |author=Soe Zeya Tun |archive-date=10 January 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220110121440/https://www.reuters.com/article/us-myanmar-clashes-idUSKBN0LL11S20150217 |url-status=live}}</ref>
[[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|၂၀၂၁ ခုနှစ် မြန်မာနိုင်ငံ စစ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက်]]တွင် [[ပြည်သူ့ခုခံတော်လှန်စစ်|ပြည်တွင်းစစ်]] ပြန်လည်ဖြစ်ပွားပြီးနောက် MNDAA ၏ အနီးကပ်မဟာမိတ်ဖြစ်သော [[ရက္ခိုင့်တပ်တော်]]သည် ၂၀၂၂ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလတွင် အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးတွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။ ရက်အနည်းငယ်အကြာတွင် တရုတ်နယ်စပ်ရှိ ချင်းရွှေဟော်အနီးရှိ အခြေစိုက်စခန်းတစ်ခုမှ MNDAA ကို လက်နက်ကြီးများဖြင့် စစ်အစိုးရက တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Military launches major assault on Kokang base on China-Myanmar border |url=https://myanmar-now.org/en/news/military-launches-major-assault-on-kokang-base-on-china-myanmar-border |work=Myanmar NOW |date=2 December 2022 |language=en |author=Nyein Swe |access-date=31 December 2022 |archive-date=31 December 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221231140615/https://myanmar-now.org/en/news/military-launches-major-assault-on-kokang-base-on-china-myanmar-border |url-status=live}}</ref>
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:၂၀၂၃ ပဋိပက္ခများ]]
[[ကဏ္ဍ:ရှမ်းပြည်နယ်ရှိ တိုက်ပွဲများ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ) အတွင်း မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲများ]]
clqr9kepnavk3h9qt2ndjwohq8dep6p
ကျင်ဒွေးမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ
0
260586
1034159
1030609
2026-05-27T07:24:12Z
Zawzawaungthwin
100038
[[ကဏ္ဍ:၂၀၂၄ ပဋိပက္ခများ]]
1034159
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox military conflict
| conflict = ကျင်ဒွေးမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ
| width =
| partof = [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]]၏ [[ချင်း စစ်မြေပြင်]]
| image =
| image_size =
| alt =
| caption =
| date = ၂၂ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃ – ၁ မေ ၂၀၂၄
| place = [[ကျင်ဒွေးမြို့]]၊ [[ကန်ပက်လက်မြို့နယ်]]၊ [[ချင်းပြည်နယ်]]
| coordinates = {{coord|20.8402|N|93.7547|E|display=inline,title}}
| map_type = Myanmar
| map_relief =
| map_size = 250
| map_marksize =
| map_caption = မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း ကျင်ဒွေးမြို့၏ တည်နေရာ
| map_label = ကျင်ဒွေး
| territory =
| result = စစ်ကောင်စီဆန့်ကျင်ရေးအဖွဲ့များ အောင်မြင်
| combatant1 = {{flagdeco|MYA}} [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]
* {{flagicon image|Flag of the Myanmar Armed Forces.svg}} [[တပ်မတော်]]
** {{army|MYA}}
*** {{flagicon image|Mm-north-western-rmc.svg}} [[အနောက်မြောက်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]
** {{flagicon image|Flag of the Myanmar Police Force.svg}} [[မြန်မာနိုင်ငံရဲတပ်ဖွဲ့]]
| combatant2 = {{flagicon image|Flag of Chin State.svg}} [[ချင်းညီနောင်]]<br/>
*{{flagicon image|Flag of the Arakan Army, under the United League of Arakan.svg}} [[အာရက္ခတပ်တော်]]<ref name=myah> [https://www.irrawaddy.com/opinion/analysis/as-myawaddy-made-headlines-myanmars-resistance-took-bigger-prize-kyindwe.html As Myawaddy Made Headlines, Myanmar’s Resistance Took Bigger Prize: Kyindwe] May 2, 2024. [[The Irrawaddy]]. {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240510070553/https://www.irrawaddy.com/opinion/analysis/as-myawaddy-made-headlines-myanmars-resistance-took-bigger-prize-kyindwe.html|date=May 10, 2024}} </ref>
* {{flagicon image|Flag of PDF Myanmar.svg}} [[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်]]
| commander1 = မသိရှိရ
| commander2 = မသိရှိရ
| units1 = {{flagicon image|Flag of the Myanmar Armed Forces.svg}} [[တပ်မတော်]]
* {{army|MYA}}
* {{flagicon image|Flag of the Myanmar Police Force.svg}} [[မြန်မာနိုင်ငံရဲတပ်ဖွဲ့]]
* {{flagicon image|Flag of Myanmar.svg}} [[ပျူစောထီးပြည်သူ့စစ်အဖွဲ့|ပျူစောထီးပြည်သူ့စစ်]]
| units2 =
* {{flagicon image|Flag of Chin State.svg}} [[ချင်းဒေသကာကွယ်ရေးတပ်မတော်]]
* {{flagicon image|CNO-CNDF_Flag.svg}} [[ချင်းအမျိုးသားကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့]]
* {{flagicon image|Flag of PDF Myanmar.svg}} ဒေသခံ ပီဒီအက်ဖ်များ
| strength1 = အနည်းဆုံး ၇၀၀<ref name=kstrat> [https://myanmar-now.org/en/news/chin-forces-allies-seize-strategic-town-from-myanmar-military-after-long-battle/ Chin forces, allies seize strategic town from Myanmar military after long battle]. [[Myanmar Now]]. May 2, 2024.</ref>
| strength2 = မသိရှိရ
| casualties1 = များပြား
| casualties2 = များပြား
| casualties3 =
| notes =
| campaignbox = {{Campaignbox Myanmar Civil War (2021-2023)}}
}}
'''ကျင်ဒွေးမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ''' သည် [[ချင်းပြည်နယ်]]၊ [[ကန်ပက်လက်မြို့နယ်]] [[ကျင်ဒွေးမြို့]]တွင် [[တပ်မတော်]]နှင့် စစ်အာဏာသိမ်းဆန့်ကျင်ရေးတပ်ဖွဲ့များ ဖြစ်ပွားသည့် တိုက်ပွဲ ဖြစ်သည်။ [[အာရက္ခတပ်တော်]]နှင့် [[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်]]တို့ အကူအညီဖြင့် [[ချင်းညီနောင်]]သည် ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၂၂ ရက်နေ့တွင် စစ်ကောင်စီ စခန်းများအား စတင်တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ ခရစ်စမတ်မတိုင်မီ မြို့အား သိမ်းပိုက်နိုင်ရန် ရည်ရွယ်ထားပြီး စစ်ကောင်စီ၏ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုများ၊ လက်နက်ကြီးပစ်ကူများနှင့် စစ်ကောင်စီထောက်ခံသော ပြည်သူ့စစ်များနှင့် ရင်ဆိုင်ခဲ့ရသည်။<ref name=chinanti> [https://www.irrawaddy.com/news/burma/chin-anti-regime-groups-target-town-despite-myanmar-junta-reinforcements.html Chin Anti-Regime Groups Target Town Despite Myanmar Junta Reinforcements] April 30, 2024. [[The Irrawaddy]] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240506170405/https://www.irrawaddy.com/news/burma/chin-anti-regime-groups-target-town-despite-myanmar-junta-reinforcements.html|date=May 6, 2024}}</ref><ref name=kstrat/> လေးလအကြာတိုက်ပွဲများဖြစ်ပွားခဲ့ပြီးနောက် မြို့အား တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များက သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။
== နောက်ခံသမိုင်းကြောင်း ==
ကျင်ဒွေးမြို့သည် ချင်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်း၊ ကန်ပက်လက်မြို့နယ်အတွင်း တည်ရှိပြီး လူဦးရေ တစ်ထောင်ကျော်ခန့်သာ နေထိုင်သည့် ရွာကြီးအဆင့်သာရှိသော မြို့ငယ်လေးတစ်မြို့ဖြစ်သည်။ ဒေသတွင်း လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေးအတွက် အရေးပါသည့် ကျင်ဒွေးကျေးရွာကို ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ ဧပြီလဆန်းပိုင်းတွင် ထိုစဉ်က ရွေးကောက်ခံအရပ်သားအစိုးရ (NLD) က မြို့အဆင့်သို့ တိုးမြှင့်ဖွင့်လှစ်ပေးခဲ့ခြင်းဖြစ်ရာ မြို့အဖြစ် သတ်မှတ်ခံရသည်မှာ ၅ နှစ်ခန့်သာ ရှိသေးသည်။ သာမန်အချိန်များတွင် လူသိနည်းသော မြို့ငယ်လေးဖြစ်သော်လည်း ချင်းတော်လှန်ရေးတပ်ပေါင်းစုများက စစ်ကောင်စီထံမှ လေးလကျော်ကြာ ခက်ခက်ခဲခဲ တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည့် အောင်ပွဲကြောင့် လူသိများသည့် မြို့တစ်မြို့ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ယင်းအပြင် ကျင်ဒွေးမြို့သည် မကွေးတိုင်း၊ ဆောမြို့နယ်နှင့် ရခိုင်ပြည်နယ်မြောက်ပိုင်းတို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသဖြင့် စစ်ရေးအရ ဗျူဟာမြောက် အချက်အချာကျသော မြို့လည်း ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |last=LuduNwayOo |date=2024-05-03 |title=ကျင်ဒွေးမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ နောက်ကွယ်... |url=https://www.ludunwayoo.com/feature-mm/2024/05/03/91211/ |access-date=2026-05-09 |website=LuduNwayOo |language=my-MM}}</ref>
== တိုက်ပွဲဖြစ်စဥ် ==
ကျင်ဒွေးမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲကို ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ ၂၃ ရက်နေ့မှ စတင်ကာ ချင်းဒေသကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ (CDF-Kanpetlet) နှင့်အတူ ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော် (PDF) ဂန့်ဂေါခရိုင်တပ်ရင်းများ၊ မင်းဘူးခရိုင်တပ်ရင်းများက စတင်တိုက်ခိုက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ထို့နောက် ချင်းညီနောင်အဖွဲ့ဝင်များဖြစ်ကြသည့် ဇိုမီးဖက်ဒရယ်အစည်းအရုံး (ZFU/PDF Zoland)၊ ချင်းအမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ် (CNO/CNDF)၊ ချင်းအမျိုးသားကောင်စီ (မင်းတပ်) CNC-Mindat၊ မရာနယ်မြေအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ (MTC/MDF)၊ CDF-ကန်ပက်လက် နှင့် CDF-မတူပီ တပ်မဟာ (၁) တို့သည်လည်းကောင်း၊ အာရက္ခတပ်တော် (AA) နှင့် အခြားတော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့များကလည်းကောင်း အရှိန်အဟုန်မြှင့် ပူးပေါင်းတိုက်ခိုက်ခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web |last=Now |first=Myanmar |date=2024-05-01 |title=၄ လကျော်ကြာ တိုက်ခိုက်ပြီးနောက် ကျင်ဒွေးမြို့ကို ချင်းတော်လှန်ရေးအင်အားစုများ သိမ်းပိုက် |url=https://myanmar-now.org/mm/news/51809/ |access-date=2026-05-09 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref>
လေးလကျော်ကြာ ပြင်းထန်စွာဖြစ်ပွားခဲ့သော ဤတိုက်ပွဲအတွင်း စစ်ကောင်စီဘက်က လေကြောင်းပစ်ကူနှင့် လက်နက်ကြီးများ အပြင်းအထန် အသုံးပြုခုခံခဲ့သော်လည်း တော်လှန်ရေးပူးပေါင်းတပ်များ၏ ထိုးစစ်ဆင်နိုင်မှုကြောင့် ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဧပြီလကုန်တွင် မြို့ကို အပြီးသတ်သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |last=Now |first=Myanmar |date=2024-04-24 |title=ချင်းတပ်များ ကျင်ဒွေးမြို့ကို သိမ်းရန် AA အကူအညီဖြင့် ကြိုးစားနေဟုဆို |url=https://myanmar-now.org/mm/news/51527/ |access-date=2026-05-09 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref>
စစ်ကောင်စီဘက်မှ စစ်သား၊ ရဲနှင့် ပြည်သူ့စစ် (ပျူစောထီး) အင်အား ၂၀၀ နီးပါးသည် မုန်းချောင်းဘေးရှိ ရဲစခန်းနှင့် စာသင်ကျောင်းတို့တွင် အခြေစိုက်ကာ မြို့မကျစေရန် အပြင်းအထန် ခုခံခဲ့ကြသည်။ ကျင်ဒွေးမြို့သည် စစ်တပ်ထောက်ခံသူများပြားပြီး မြို့တွင်း၌ ဗျူဟာမြောက် ခံစစ်အခိုင်အမာ ပြင်ဆင်ထားသည့် မြို့ဖြစ်သည်။ မြေပြင်တပ်မှူးများ၏ ပြောပြချက်အရ မြို့ပေါ်ရှိ နေအိမ်တိုင်းတွင် စနစ်တကျ တူးထားသော ဗုံးခိုကျင်းများရှိပြီး အိမ်များကို ခံပစ်ကွင်းများအဖြစ် ပြင်ဆင်ထားသဖြင့် တိုက်ပွဲကာလ လနှင့်ချီ၍ ကြာမြင့်ခဲ့ရခြင်းဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=ကျင်ဒွေးအနီးမှာ ချင်းပူးပေါင်းတပ်နှင့် စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ ၅၀၀ ခန့်တို့ တိုက်ပွဲများ ဆက်လက်ပြင်းထန်နေ |url=https://www.bnionline.net/mm/news-104482 |access-date=2026-05-09 |website=နိုင်ငံတကာမြန်မာ့သတင်း |language=my}}</ref>
တိုက်ပွဲတွင် ဒေသခံ CDF-Kanpetlet၊ မကွေးတိုင်းအခြေစိုက် PDF တပ်ရင်းများနှင့် ချင်းညီနောင် ပူးပေါင်းတပ်များက တိုက်ခိုက်ခဲ့ကြသည်။ တိုက်ပွဲကာလအတွင်း ကျည်အင်အားနှင့် ဗျူဟာမြောက် လက်နက်ခဲယမ်း မလုံလောက်မှုများကြောင့် တိုက်ပွဲကာလ ကြန့်ကြာခဲ့ရသော်လည်း ၄ လကျော်အကြာ ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၂၉ ရက်နေ့တွင် မြို့တစ်ခုလုံးကို အပြီးသတ်သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။ ဤအောင်ပွဲသည် ချင်းပြည်နယ်အတွင်း တော်လှန်ရေးအင်အားစုများ သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည့် ၄ မြို့မြောက် မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲလည်း ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |last=LuduNwayOo |date=2024-05-01 |title=ကျင်ဒွေးမြို့အား သိမ်းပိုက်ထိန်းချုပ်ထားပြီဖြစ်ကြောင်း ချင်းညီနောင်တရားဝင်ထုတ်ပြန် |url=https://www.ludunwayoo.com/news-mm/2024/05/01/91162/ |access-date=2026-05-09 |website=LuduNwayOo |language=my-MM}}</ref>
== နောက်ဆက်တွဲဖြစ်ရပ်များ ==
{{main|ကျင်ဒွေးတံတား အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု}}
ချင်းညီနောင်ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များ ကျင်ဒွေးမြို့ကို ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၂၉ ရက်နေ့ တပ်မတော်(လေ)က လေကြောင်းမှ ပြင်းထန်စွာ တိုက်ခိုက်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ထိုနေ့ နံနက် ၁၀ နာရီဝန်းကျင်ခန့်တွင် ကျင်ဒွေးမြို့အထက်ဘက်ရှိ မုန်းချောင်းကို ဖြတ်ကူးတည်ဆောက်ထားသော တံတားပြင်လုပ်ငန်းခွင်သို့ တိုက်လေယာဉ်နှစ်စီးဖြင့် ဗုံးနှစ်လုံး ကြဲချတိုက်ခိုက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ကန်ပက်လက်မြို့နယ်၊ လူသားစာနာဘေးစီမံဌာန၏ ထုတ်ပြန်ချက်အရ ထိုလေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် တံတားပြင်လုပ်ငန်းခွင်ရှိ အရပ်သား အမျိုးသမီး တစ်ဦးနှင့် အမျိုးသား ခုနစ်ဦး၊ စုစုပေါင်း ရှစ်ဦး သေဆုံးခဲ့ပြီး အခြားသူ သုံးဦး ထိခိုက်ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။ ဤဖြစ်စဉ်သည် မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ ပြီးနောက် အရပ်သားများအပေါ် လေကြောင်းမှ ပစ်မှတ်ထားတိုက်ခိုက်ခဲ့သည့် အဆိုးရွားဆုံးဖြစ်စဉ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |last=ခင်ရီရီဇော် |date=2026-04-29 |title=ကန်ပက်လက်တွင် စစ်တပ် လေကြောင်းတိုက်ခိုက်၊ ပြည်သူ ၈ ဦးသေဆုံး |url=https://myanmar-now.org/mm/news/74288/ |access-date=2026-05-09 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref>
== အခြားဖတ်ရှုရန် ==
* [[ချင်း စစ်မြေပြင်|ချင်းစစ်မြေပြင်]]
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:၂၀၂၃ ပဋိပက္ခများ]]
[[ကဏ္ဍ:၂၀၂၄ ပဋိပက္ခများ]]
[[ကဏ္ဍ:ချင်းပြည်နယ်ရှိ တိုက်ပွဲများ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ) အတွင်း မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲများ]]
76udd18k62bzths7et4wp0m21piqmq6
ခဆဂိတောင်
0
262140
1034147
1025706
2026-05-27T05:09:50Z
InternetArchiveBot
61272
ရင်းမြစ် 1 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 0 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5
1034147
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox mountain
| name = ခဆဂိတောင်
| other_name =
| photo = Mount Kasagi.JPG
| photo_caption = Mount Kasagi
| elevation_m = 289
| elevation_ref =
| prominence =
| prominence_ref =
| listing =
| country = Japan
| state = [[Kyoto Prefecture]]
| region = [[Kansai region]]
| map = Japan Kyoto Prefecture#Japan
| range =
| coordinates = {{coord|34|45|24|N|135|56|38|E|region:JP_source:jawiki|display=inline,title}}
| topo =
| type =
| age =
| last_eruption =
| first_ascent =
| easiest_route =
| embedded ={{box|background=white|align=center|wide=yes|border size=3px|border color=green|text align=center|[[Monuments of Japan|National Place of Scenic Beauty]]}} {{box|background=white|align=center|wide=yes|border size=3px|border color=brown|text align=center|[[Monuments of Japan|National Historic Site of Japan]]}}
{{maplink2|type=point|frame=yes|plain=yes|zoom=14|frame-align=center|frame-width=200|coord={{coord|34|45|24|N|135|56|38|E}}}}}}
'''ခဆဂိတောင်''' (笠置山, Kasagi-yama) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ခန်းဆိုင်းဒေသ]]၊ [[ကျိုတိုစီရင်စု]]၊ [[ခဆဂိမြို့၊ ကျိုတို|ခဆဂိမြို့]]တွင် တည်ရှိသည့် ၂၈၉ မီတာအမြင့်ရှိသည့် တောင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤတောင်ရှိ ကျောက်တုံးများ၏ ပုံသဏ္ဌာန်သည် ထူးခြားမှုရှိသည့်အတွက် ထင်ရှားသည်။ ထို့အပြင် ကမာကူရခေတ်ကာလအဆုံးပိုင်းတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် ခမ်းမုပြုပြင်ပြောင်းလဲမှု၏ တိုက်ပွဲများသည် ဤတောင်တွင်ဖြစ်ပွားခဲ့ကြသည်။ ဤတောင်ကို ၁၉၃၂ ခုနှစ်တွင် နိုင်ငံတော်၏ သဘာဝအလှအပနေရာနှင့် နိုင်ငံ၏ သမိုင်းဝင်နေရာအဖြစ်သတ်မှတ်ကာ ဥပဒေဖြင့် ကာကွယ်ထားသည်။ ဤတောင်သည် ခဆဂိယာမစီရင်စုသဘာဝဥယျာဉ်၏ နယ်မြေအတွင်းတွင် တည်ရှိသည်။<ref>{{cite web |url=http://www.pref.kyoto.jp/shizen-koen/kas.html |title= Kasagiyama Prefectural Natural Park |publisher=[[Kyōto Prefecture]] |accessdate=4 February 2012}}</ref>
==အကြောင်းအရာ==
ဤတောင်သည် ကျိုတိုစီရင်စု၏ တောင်ဘက်၊ ခိဇုမြစ်၏ တောင်ဘက်မြစ်ကမ်းတွင် တည်ရှိသည်။ တောင်၏ မြောက်ဘက်တွင် ခိုတိုင်းဂျိ တည်ရှိသည်။ ဤတောင်ရှိ ကျောက်တုံးများနှင့် ကျောက်ဆောင်များသည် ထူးခြားသည့် ပုံသဏ္ဌာန်ရှိကြသည့်အတွက် ရှေးခေတ်ကာလကတည်းက ရှုဂန်းဒိုးကျင့်စဉ် (Shugendō) ကျင့်ရာ အဓိကနေရာ ဖြစ်ခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း တောင်ရှိကျောင်းတော်များအားလုံး၏ သမိုင်းကြောင်းကိုမူ တိကျရှင်းလင်းစွာ မသိရှိရပေ။ အလယ်ခေတ်ကာလ "ခဆဂိ-ဒဲရအန်းဂိ" ရှိ မှတ်တမ်းများတွင် ဘုရင်ခိုးဘွန်း သို့မဟုတ် ဘုရင်တန်းမု သည် ဤတောင်တွင် ဟခုဟိုးကာလအတွင်း၌ ကျောင်းတော်တစ်ခု တွေ့ရှိခဲ့သည်ဟု ဖော်ပြထားသည်။ သို့သော်လည်း ခဆဂိကျောင်းတော်သည် တိုးဒိုင်းဂျိနှင့် နာရမြို့ရှိ ခိုးဖုခုဂျိ စသည်တို့နှင့် ဆက်စပ်မှုရှိသည်။ ခဆဂိကျောင်းတော်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ဗုဒ္ဓဘာသာသမိုင်းတွင် အရေးပါသည့် ကျောင်းတော်တစ်ခု ဖြစ်ပြီး များစွာသော ထင်ရှားသည့် ဆရာတော်များသည် ဤကျောင်းတွင် ကျောင်းထိုင်ဆရာတော်ဖြစ်ခဲ့ကြသည်။
==ပြင်ပလင့်များ==
*[https://www.pref.kyoto.jp/shizen-koen/kas.html Kyoto Prefecture official site]{{in lang|ja}}
*[https://kasagi-rock.kyoto/sightseeing/kasagiyama_naturepark/ Kasagiyama Prefectural Natural Park site] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240813052410/https://kasagi-rock.kyoto/sightseeing/kasagiyama_naturepark/ |date=13 August 2024 }}{{in lang|ja}}
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:ကျိုတိုစီရင်စုရှိ တောင်များ]]
2alqmrmkmqdu0fjxw0q4nnpfzdjlahx
ချင်းညီနောင်
0
266097
1034157
1025391
2026-05-27T07:13:23Z
Laitei
74257
1034157
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox war faction
| name = ချင်းညီနောင်
| caption = Seal of Chin Brotherhood
| logo =
| foundation = ၃၀ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃
| active = ၃၀ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃–လက်ရှိ
| clans = {{plainlist|
* {{flagicon image|CNO-CNDF Flag.svg}} [[ချင်းအမျိုးသားကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့]]
* {{flagicon image|Flag of Chin State.svg}} [[ချင်းဒေသကာကွယ်ရေးတပ်မတော်]]-[[ကန်ပက်လက်မြို့နယ်|ကန်ပက်လက်]]
* {{flagicon image|Flag of Chin State.svg}} [[ချင်းဒေသကာကွယ်ရေးတပ်မတော်]]-[[မတူပီမြို့နယ်|မတူပီ]] (တပ်မဟာ ၁)
* {{flagicon image|Flag of Chin State.svg}} [[ချင်းဒေသကာကွယ်ရေးတပ်မတော်]]-[[မင်းတပ်မြို့နယ်|မင်းတပ်]]
* [[မရာလန်း ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်]]
* {{flagicon image|PDF Zoland Flag.jpg}} ဇိုလန်းကာကွယ်ရေးတပ်မတော်
}}
| area = [[ချင်းပြည်နယ်]]<br>[[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]]<br>[[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]]<br>[[မြန်မာ-အိန္ဒိယ နယ်စပ်]]
| allies = '''နိုင်ငံ မဟာမိတ်များ'''
* {{flagdeco|Myanmar}} [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ]]<ref>{{cite news |title=Kanpetlet Chinland Defense Force joins Chin Brotherhood Alliance |url=https://www.bnionline.net/en/news/kanpetlet-chinland-defense-force-joins-chin-brotherhood-alliance |date=30 April 2024 |work=Khonumthung News}}</ref>
'''နိုင်ငံမဟုတ်သော မဟာမိတ်များ'''
* {{flagicon image|Flag of the Arakan Army, under the United League of Arakan.svg}} [[အာရက္ခတပ်တော်]]<ref>{{cite news |title=Chin Brotherhood Alliance Offers Partnership to AA for Mutual Protection of Rakhine and Chin People |url=https://www.bnionline.net/en/news/chin-brotherhood-alliance-offers-partnership-aa-mutual-protection-rakhine-and-chin-people |work=Khonumthung News |date=11 April 2024}}</ref>
* {{flagicon image|Flag of the Bamar People's Liberation Army.svg}} [[ဗမာပြည်သူ့လွတ်မြောက်ရေးတပ်တော်]]
* {{flagicon image|Flag of PDF Myanmar.svg}} [[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်]]
| opponents = '''နိုင်ငံ ပြိုင်ဘက်များ'''
{{flag|Myanmar}} ([[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]])
* {{flagicon image|Flag of the Myanmar Armed Forces.svg}} [[တပ်မတော်]]
** {{army|Myanmar}}
*** {{flagicon image|Mm-north-western-rmc.svg}} [[အနောက်မြောက်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]
*** {{flagicon image|MM Western RMC Flag.svg}} [[အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]
** {{air force|MYA|name=တပ်မတော်(လေ)}}
** {{flagicon image|Flag of the Myanmar Police Force.svg}} [[မြန်မာနိုင်ငံရဲတပ်ဖွဲ့]]
*** {{flagicon image|Myanmar Police Emblem.png}} [[နယ်ခြားစောင့်ရဲတပ်ဖွဲ့]]
'''နိုင်ငံမဟုတ်သော ပြိုင်ဘက်များ'''<br>{{flagicon image|Flag of the Chin National Front.svg}} [[ချင်းပြည်ကောင်စီ]]<ref name="CBA/CC">{{cite news |title=Chin Alliances Clash Over Territory Liberated From Myanmar Junta |url=https://www.irrawaddy.com/news/ethnic-issues/chin-alliances-clash-over-territory-liberated-from-myanmar-junta.html |work=The Irrawaddy |date=4 May 2024}}</ref><br>
*{{flagicon image|Flag of the Chin National Front.svg}} [[ချင်းအမျိုးသားတပ်ဦး]]
**{{flagicon image|Chin National Army Flag.svg}} [[ချင်းအမျိုးသားတပ်မတော်]]
{{flagicon image|Flag of Zomi Re-unification Organisation.svg}} [[ဇိုမီးတော်လှန်ရေးတပ်]]
| battles = [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းပဋိပက္ခများ]]
* [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]]
** [[၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး]]
** [[ကျင်ဒွေးတိုက်ပွဲ]]<ref>{{cite news |title=Chin Anti-Regime Groups Target Town Despite Myanmar Junta Reinforcements |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/chin-anti-regime-groups-target-town-despite-myanmar-junta-reinforcements.html |work=The Irrawaddy |date=30 April 2024}}</ref>
| war =
}}
'''ချင်းညီနောင်''' (အင်္ဂလိပ်: Chin Brotherhood) သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ ချင်းပြည်နယ်ရှိ တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းများ၏ စစ်ရေးနှင့် နိုင်ငံရေးမဟာမိတ်အဖွဲ့ ဖြစ်သည်။ [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)|မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ်ကာလ]] ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၃၀ ရက်နေ့တွင် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Chin Brotherhood Alliance Emerges as Three Organizations Skip Chinland Council Conference, Pledging Enhanced Political and Military Cooperation |url=https://www.bnionline.net/en/news/chin-brotherhood-alliance-emerges-three-organizations-skip-chinland-council-conference-pledging |date=2 January 2024 |work=Khonumthung News}}</ref> [[ချင်းပြည်ကောင်စီ]]နှင့် [[ချင်းပြည်]] ဖွဲ့စည်းပုံ ထူထောင်မှုသည် "ဒီမိုကရေစီစံနှုန်းများနှင့် မကိုက်ညီခြင်း၊ တန်းတူမရှိခြင်းနှင့် ချင်းတိုင်းရင်းသားအုပ်စုအားလုံး၏ ညီညွတ်မှုကို မထင်ဟပ်" ဟု ယုံကြည်ကြသော ချင်းဒေသခံ ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်များ ပူးပေါင်းကာ မဟာမိတ်အဖွဲ့ကို ဖွဲ့စည်းခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ မေ ၁၃ ရက်နေ့တွင် ချင်းကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ ၆ ဖွဲ့ ပေါင်းစည်းထားသော ချင်းညီနောင်အဖွဲ့ကို ချင်းပြည်နှင့် ချင်းတမျိုးသားလုံးကို အကာအကွယ် ပေးနိုင်သည့် တပ်မတော်တစ်ရပ်အဖြစ် တိုးမြှင့်ဖွဲ့စည်းနိုင်ရေး စတင်လုပ်ဆောင်နေပြီဟု ချင်းညီနောင်အဖွဲ့က ကြေညာသည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.bnionline.net/mm/news-109481|title=ချင်းညီနောင်အဖွဲ့ကို တပ်မတော်တစ်ရပ်အဖြစ် တိုးမြှင့်ဖွဲ့စည်းမည်|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250519021448/https://www.bnionline.net/mm/news-109481|archivedate=19 May 2025|accessdate=19 May 2025|publisher=Burma News International|author=Khonumthung News}}</ref>
၂၀၂၅ ဇူလိုင် ၉ ရက်တွင် ISP Myanmar က ထုတ်ထားသော "ဒုတ်ဒုတ်ထိမျက်တွေ့ (De Facto) ထီးပြိုင်နန်းပြိုင်ရခိုင်ပြည်" အစီရင်ခံစာတွင် ချင်းညီနောင် အဖွဲ့များဖြစ်သော CNDF, CDF-Kanpetlet, CDF-Matupi, CDF-Mindat, PDF-Zoland တို့သည် AA က စစ်ရေးအရင်းအမြစ်များကို တစိတ်တပိုင်း (သို့မဟုတ်) အပြည့်အဝ ထောက်ပံ့ထားသော မဟာမိတ်များ ဖြစ်သည်ဟု ဖော်ပြထားသည်။ <ref>{{Cite web|url=https://ispmyanmar.com/burmese/op-26/|title=ဒုတ်ဒုတ်ထိမျက်တွေ့ (De Facto) ထီးပြိုင်နန်းပြိုင်ရခိုင်ပြည်|accessdate=၂၀၂၅-၇-၁၀|publisher=ISP Myanmar}}</ref>
==အခြား ချင်းအဖွဲ့များနှင့် ပဋိပက္ခများ ==
၂၀၂၄ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၃၁ ရက်နေ့တွင် CDF-မရာလန်း၊ CDF-ပလက်ဝ၊ CDF-ထန်တလန်၊ CDF–ဇိုဖေ၊ CDF-လောက်တူ၊ နှင့် CDF–ဆယ်ထန်တို့သည် ချင်းအမျိုးသားတပ်မတော်နှင့် အတူ ချင်းညီနောင်အဖွဲ့ဝင် မရာလန်းကာကွယ်ရေးတပ်မတော်အား ထိုးစစ်ဆင်ခဲ့ရာ ချင်းအမျိုးသားတပ်မတော်မှ တစ်ဦးကျဆုံးပြီး CDF-မရာလန်းအဖွဲ့ဝင်များ ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရသည်။<ref>{{cite news |title=Fighting intensifies between Chin revolutionary forces in Chin’s Maraland |url=https://mmpeacemonitor.org/325665/fighting-intensifies-between-chin-revolutionary-forces-in-chins-maraland/ |date=3 February 2024 |work=Myanmar Peace Monitor}}</ref> တစ်လခန့်အကြာတွင် မရာလန်းကာကွယ်ရေးတပ်မတော်နှင့် ချင်းအမျိုးသားတပ်မတော်တို့ ပလက်ဝမြို့နယ်တွင် ထိတွေ့တိုက်ပွဲ ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။<ref name="CBA/CC" />
မေလအစောပိုင်းတွင် ချင်းညီနောင်အဖွဲ့က [[ကျင်ဒွေးမြို့]]အား သိမ်းပိုက်ပြီးနောက် ချင်းပြည်ကောင်စီနှင့် ချင်းအမျိုးသားတပ်ဦးတို့သည် နယ်မြေချဲ့ထွင်ရန် ကြိုးပမ်းသည့်အနေဖြင့် ကျင်ဒွေးမြို့အား ရယူရန် ကြိုးပမ်းခဲ့သည်ဟု မဟာမိတ်အဖွဲ့က စွပ်စွဲထားသည်။ <ref name="CBA/CC" />
==အဖွဲ့ဝင်များ==
'''တည်ထောင်အဖွဲ့ဝင်များ'''
* [[ချင်းအမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ်]] ([[ချင်းအမျိုးသားကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့]])
* ချင်းအမျိုးသားကောင်စီ ([[ချင်းဒေသကာကွယ်ရေးတပ်မတော်]]-[[မင်းတပ်မြို့နယ်|မင်းတပ်]])
* ဇိုမီးဖက်ဒရယ်ယူနီယံ (ဇိုလန်းကာကွယ်ရေးတပ်မတော်)
'''နောက်ပိုင်း အဖွဲ့ဝင်များ'''
* မရာနယ်မြေကော်မတီ (မရာလန်းကာကွယ်ရေးတပ်မတော်)
* [[ချင်းဒေသကာကွယ်ရေးတပ်မတော်]]-[[မတူပီမြို့နယ်|မတူပီ]] (တပ်မဟာ ၁)
* [[ချင်းဒေသကာကွယ်ရေးတပ်မတော်]]-[[ကန်ပက်လက်မြို့နယ်|ကန်ပက်လက်]]
==ကိုးကား==
{{Reflist}}
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းများ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်းများ]]
[[ကဏ္ဍ:၂၀၂၁ နောက်ပိုင်း ဖွဲ့စည်းသည့် တော်လှန်ရေးဆိုင်ရာ အဖွဲ့များ]]
[[ကဏ္ဍ:ချင်းလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းများ]]
5jzi1wvfaqjb4jbe54vo9dtdngiifv3
ဖလမ်းမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ
0
270541
1034166
1033414
2026-05-27T07:28:44Z
Zawzawaungthwin
100038
[[ကဏ္ဍ:၂၀၂၅ ပဋိပက္ခများ]]
1034166
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox military conflict
| conflict = ဖလမ်းမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ
| partof = [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)|မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ်]] နှင့် [[ချင်း စစ်မြေပြင်]]
| image = Battle of Falam (November 2024 - April 2025).svg
| caption = တိုက်ပွဲမြေပုံ
| date = ၉ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၄ – ၂၅ ဧပြီ ၂၀၂၆
| place = [[ဖလမ်းမြို့]]၊ [[ချင်းပြည်နယ်]]
| coordinates =
| territory = ချင်းညီနောင်နှင့် မဟာမိတ်အဖွဲ့များ ဖလမ်းမြို့အား သိမ်းပိုက်ပြီး ပြန်လည်လက်လွှတ်
| result = တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များ အနိုင်ရခဲ့ပြီး၊စစ်တပ်က တစ်နှစ်ကျော်အကြာတွင် ပြန်လည်သိမ်းယူခဲ့
| combatant1 = {{flagdeco|Myanmar}} [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]
| combatant2 = [[ချင်းညီနောင်]]
*{{flagicon image| CNO-CNDF Flag.svg}} [[ချင်းအမျိုးသားကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့]]
*{{flagicon image| PDF Zoland Flag.jpg}} PDF Zoland
*CDF မင်းတပ်
*CDF ကန်ပက်လက်
အခြား မဟာမိတ်အဖွဲများ:<br>
*96 Soldiers [[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်|PDF]]<br>
*{{flagicon image| Flag of the Anti-fascist Internationalist Front.jpg}} [[ဖက်ဆစ်ဆန့်ကျင်ရေး နိုင်ငံတကာတပ်ဦး]]<br>
*{{flagicon image| Flag of Myanmar's Royal Dragon Army.svg}} [[မြန်မာ့တော်ဝင်နဂါးတပ်တော်]]<br>
*Burmese Revolutionary Technical Front<br>
*Generation Z Army<br>
*Giant Revolution Force<br>
*Harmonious Norther Brothers<br>
*Kalay Revolution Force<br>
*Kalay Urban Guerrilla<br>
*Myingyan Black Tiger<br>
*{{flagicon image| Myanmar National Liberation Army.svg}} [[အမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်]]<br>
*Revolution Ambulance Wolf<br>
*Sagaing Federal Troop<br>
*Yaw Defense force<br>
*Zo Army<ref>{{cite web |url=https://chinworld.org/2025/04/chin-brotherhood-cb-announces-that-the-entire-falam-township-has-become-a-military-council-free-area/ |title=Chin Brotherhood (CB) announces that the entire Falam Township has become a military council-free area |publisher=Chin World |date=22 April 2025 |archive-url=https://archive.today/20250422195751/https://chinworld.org/2025/04/chin-brotherhood-cb-announces-that-the-entire-falam-township-has-become-a-military-council-free-area/ |archive-date=April 22, 2025 |url-status=live}}</ref>
| commander1 =
| commander2 =
| units1 =
| units2 =
| strength1 = ၄၀၀ ခန့်<ref name=inchjeru>{{cite news |url=https://www.aljazeera.com/news/2025/3/15/inch-by-inch-myanmar-rebels-close-in-on-key-military-base-in-chin-state |title=‘Inch by inch’: Myanmar rebels close in on key military base in Chin State |publisher=[[Al Jazeera]] |date=15 March 2025 |archive-url=https://archive.today/20250422200613/https://www.aljazeera.com/news/2025/3/15/inch-by-inch-myanmar-rebels-close-in-on-key-military-base-in-chin-state |archive-date=April 22, 2025 |url-status=live}}</ref>
| strength2 = ၆၀၀ ခန့်<ref name=inchjeru/>
| casualties1 = မသိရှိရ
100+ captured
| casualties2 = ၈၉ ဦးသေဆုံး
500+ wounded <ref>{{cite news |url=https://english.dvb.no/eighty-nine-chin-resistance-members-killed-in-battle-for-falam-township/ |title=Eighty-nine Chin resistance members killed in Falam Township |publisher=[[ဒီမိုကရက်တစ်မြန်မာ့အသံ|DVB]] |date=22 April 2025 |archive-url=https://archive.today/20250422195947/https://english.dvb.no/eighty-nine-chin-resistance-members-killed-in-battle-for-falam-township/ |archive-date=April 22, 2025 |url-status=live}}</ref>
| casualties3 =
| notes =
| campaignbox = {{Campaignbox Myanmar Civil War (2021-2023)}}
}}
'''ဖလမ်းမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ''' သည် [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)|မြန်မာပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ)]]အတွင်း [[ချင်းပြည်နယ်]]၊ [[ဖလမ်းမြို့]]ကို သိမ်းပိုက်ရန် [[ချင်းညီနောင်]] နှင့် တော်လှန်ရေးပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များ ဆင်နွှဲခဲ့သည့် ထိုးစစ်တစ်ခုဖြစ်သည်။ ဤတိုက်ပွဲသည် ၂၀၂၁ ခုနှစ်မတိုင်မီကတည်းက တည်ရှိခဲ့သော တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းများ (EAOs) မြေပြင်တွင် ပါဝင်တိုက်ခိုက်ခြင်းမရှိဘဲ၊ နွေဦးတော်လှန်ရေးအင်အားစုများက အဓိကမြို့တစ်မြို့ကို ပထမဆုံးအကြိမ် အလုံးစုံသိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည့် တိုက်ပွဲအဖြစ် မှတ်တမ်းဝင်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |last=ခင်ရီရီဇော် |date=2026-04-27 |title=ဖလမ်းမြို့ကို စစ်တပ် ပြန်လည်ထိန်းချုပ်၊ ချင်းပြည်နယ်တွင် စစ်ရေးဖိအားတိုးလာ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/74243/ |access-date=2026-05-05 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref>
၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၇ ရက်နေ့တွင် စစ်ကောင်စီ၏ မြို့စောင့်တပ်ဖြစ်သော ခလရ (၂၆၈) စခန်းကုန်းကို သိမ်းပိုက်ပြီးနောက် မြို့ကို တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များက အပြည့်အဝ ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့သော်လည်း၊ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၂၅ ရက်နေ့ အရောက်တွင် စစ်ကောင်စီတပ်များက ဖလမ်းမြို့အား ပြန်လည်သိမ်းပိုက် ထိန်းချုပ်သွားခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2026-04-29 |title=ချင်းပြည်နယ် ဖလမ်းမြို့ကို စစ်တပ်ပြန်လည် ထိန်းချုပ် |url=https://www.rfa.org/burmese/news/2026/04/29/myanmar-military-confilct-chin-falam/ |access-date=2026-05-05 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref>
==နောက်ခံအခြေအနေ==
ဖလမ်းမြို့သည် ချင်းပြည်နယ်၏ ဒုတိယအကြီးဆုံးမြို့ဖြစ်ပြီး ယခင်ပြည်နယ်မြို့တော်လည်းဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် [[တပ်မတော်]]၏ [[ဒေသကွပ်ကဲမှုစစ်ဌာနချုပ်(ကလေး)]] ([[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]]) နှင့် [[ဟားခါးမြို့]] အကြား လမ်းကြောင်းပေါ်တွင် မဟာဗျူဟာမြောက်စွာ တည်ရှိသည်။<ref>{{Cite web |last=Martin |first=Michael |date=2024-11-01 |title=Trouble Among the Chin of Myanmar |url=https://www.csis.org/analysis/trouble-among-chin-myanmar |language=en|publisher=Center for Strategic & International Studies}}</ref>
၂၀၂၄ ခုနှစ်နှောင်းပိုင်းတွင် တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များက ချင်းပြည်နယ်၏ ၈၅% ခန့်ကို ထိန်းချုပ်ထားကာ၊ ဖလမ်းမြို့သည် ဒေသတွင်း စစ်ကောင်စီအဖွဲ့၏ နောက်ဆုံးခံတပ်ကြီးများထဲမှ တစ်ခုအဖြစ် ဆက်လက် ကျန်ရှိနေခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2024-12-23 |title=Ethnic rebels claim to control up to 85% of Myanmar's Chin state |url=https://www.rfa.org/english/myanmar/2024/12/23/myanmar-rebels-control-chin-state/ |access-date=2025-04-24 |website=Radio Free Asia |language=en}}</ref>
==တိုက်ပွဲ==
တိုက်ပွဲသည် ၂၀၂၄ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၉ ရက်နေ့တွင် စတင်ခဲ့သည်။<ref name=":0">{{Cite web |title=Chin Brotherhood takes Mindat, Falam Offensive Ongoing |url=https://www.bnionline.net/en/news/chin-brotherhood-takes-mindat-falam-offensive-ongoing |access-date=2025-04-24 |website=Burma News International |language=en}}</ref> ဇိုမီးဖက်ဒရယ်ယူနီယံ၊ [[ချင်းအမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ်]]၊ မင်းတပ်ချင်းအမျိုးသားကောင်စီ၊ မာရာလန်းနှင့် ကန်ပက်လက်ချင်းကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့များ၊ မတူပီ CDF တပ်ရင်း ၁ တို့ ပါဝင်သော [[ချင်းညီနောင်]]အဖွဲ့က "[[ချင်းညီနောင် စစ်ဆင်ရေး]]" ကို စတင်ခဲ့သည်။<ref name=iarout>{{Cite web |last=Irrawaddy |first=The |date=2025-04-08 |title=Chin Rebels Rout Myanmar Junta From Falam After Five-Month Battle |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/chin-rebels-rout-myanmar-junta-from-falam-after-five-month-battle.html |access-date=2025-04-24 |website=The Irrawaddy |language=en-US}}</ref>
ချင်းညီနောင်အဖွဲ့၏ အစိတ်အပိုင်းဖြစ်သည့် [[ချင်းအမျိုးသားကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့|CNDF]] သည်လည်း တိုက်ပွဲဝင်ခဲ့ပြီး ရခိုင်ပြည်နယ်မှ [[အာရက္ခတပ်တော်]] အပါအဝင် မဟာမိတ်ခုခံရေးအဖွဲ့များက အကူအညီပေးသည်ဟု သတင်းများထွက်ပေါ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|publisher=[[Democratic Voice of Burma]] |date=2025-04-10 |title=Resistance forces seize northern Chinland's Falam Township |url=https://english.dvb.no/chin-resistance-forces-seize-falam-township-in-northern-chinland/ |access-date=2025-04-24 |website=DVB |language=en-US}}</ref>
နိုဝင်ဘာ ၉ ရက်နေ့တွင် ချင်းညီနောင်အဖွဲ့တပ်ဖွဲ့ဝင်များသည် ဖလမ်းမြို့ရှိ စစ်ကောင်စီ ခံတပ်များဖြစ်သော ရဲစခန်း၊ အထွေထွေအုပ်ချုပ်ရေးဦးစီးဌာန၊ ဆောက်လုပ်ရေးဦးစီးဌာနနှင့် ဆေးရုံတောင်ကုန်းတို့ကို ပစ်မှတ်ထားကာ ပူးပေါင်းတိုက်ခိုက်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Now |first=Myanmar |date=2025-04-09 |title=Chin Brotherhood takes over last junta base in Chin State town |url=https://myanmar-now.org/en/news/chin-brotherhood-takes-over-last-junta-base-in-chin-state-town/ |access-date=2025-04-24 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref> တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များသည် မြို့သို့သွားရာ ထောက်ပံ့ရေးလမ်းကြောင်းများကိုလည်း ပိတ်ဆို့ခဲ့ပြီး [[ခလရ(၂၆၈)|ခြေလျင်တပ်ရင်း ၂၆၈]] ကို ထိရောက်စွာ ပိတ်ဆို့ထားခဲ့သည်။ တုံ့ပြန်သည့်အနေဖြင့် စစ်ကောင်စီသည် ၎င်းတို့၏ စစ်ရေးနေရာများကို ကာကွယ်ရန်အတွက် စစ်လေယာဉ်များ၊ ဒရုန်းများနှင့် အမြောက်မြားကို အသုံးပြု၍ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုများ ပြင်းထန်စွာ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။<ref name=irrflare>{{Cite web |last=Irrawaddy |first=The |date=2024-11-15 |title=Fighting Flares as Chin Rebels Launch Fresh Offensive |url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/fighting-flares-as-chin-rebels-launch-fresh-offensive.html |access-date=2025-04-24 |website=The Irrawaddy |language=en-US}}</ref>
နိုဝင်ဘာလလယ်တွင် ချင်းညီနောင်အဖွဲ့သည် ရဲစခန်းနှင့် အုပ်ချုပ်ရေးရုံးများကို ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့ပြီး တပ်ရင်း ၂၆၈ သာလျှင် နောက်ဆုံးအရေးပါသည့် နေရာအဖြစ် ကျန်ရှိခဲ့သည်။<ref name=irrflare/> ဤကာလအတွင်း စစ်ကောင်စီမှ စစ်သား ၄၅ ဦးခန့် လက်နက်ချခဲ့ပြီး ထိုးစစ်စတင်ချိန်မှစ၍ တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များက အကျဉ်းသား ၁၃၀ ခန့်ကို ဖမ်းဆီးရမိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2024-12-20 |title=Myanmar rebels capture major military base in west, group says |url=https://www.rfa.org/english/myanmar/2024/12/20/rakhine-aa-ann-chin-fighting/ |access-date=2025-04-24 |website=Radio Free Asia |language=en}}</ref><ref name=":0" />
စစ်ကောင်စီ၏ လေတပ်သည် နိုဝင်ဘာလလယ် (စနေနေ့) တစ်ရက်တည်းတွင် ဖလမ်းမြို့ပေါ်သို့ ဗုံး ၁၅၀ ကျော် ကြဲချခဲ့ပြီး တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များ၏ နေရာများနှင့် အရပ်ဘက်ဧရိယာများကို ပစ်မှတ်ထားခဲ့ကြောင်း ဒေသခံများက ပြောကြားခဲ့သည်။ တစ်ပတ်အတွင်း ကြဲချခဲ့သည့် ဗုံးအလုံးရေမှာ ၅၀၀ ကျော်ရှိခဲ့သည်။<ref name=":1">{{Cite web |date=2025-03-19 |title=Myanmar's junta drops 'more than 500' bombs on Chin state town during week of clashes |url=https://www.rfa.org/english/myanmar/2025/03/19/myanmar-chin-fighting/ |access-date=2025-04-24 |website=Radio Free Asia |language=en}}</ref> အနီးရှိ [[တလန်ဇားရွာ၊ ဖလမ်းမြို့နယ်|တလန်ဇားရွာ]]မှ ခရစ်ယာန်ဘုရားရှိခိုးကျောင်းတစ်ခု ပျက်စီးခဲ့ပြီး ဒေသခံ ၁၀,၀၀၀ ကျော်မှာ အနီးအနားရှိ ရွာများ၊ ကလေးမြို့နယ်၊ ရန်ကုန်မြို့နှင့် အိန္ဒိယနိုင်ငံ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်သို့ တိမ်းရှောင်ခဲ့ရသည်။<ref name=":1" />
၂၀၂၄ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလတွင် ချင်းညီနောင်အဖွဲ့သည် [[ဖလမ်းမြို့နယ်]]၏ ၉၀% ကို သိမ်းပိုက်ရရှိပြီဟု ကြေညာခဲ့ပြီး စစ်ကောင်စီ တပ်ဖွဲ့ဝင်များမှာ တပ်ရင်း ၂၆၈ တွင်သာ ပိတ်မိနေခဲ့သည်။<ref name=":2">{{Cite web |last=MPM |date=2025-04-08 |title=Chin Brotherhood captures junta's last remaining Battalion-268 in Falam » Myanmar Peace Monitor |url=https://mmpeacemonitor.org/en/en-news/chin-brotherhood-captures-juntas-last-remaining-battalion-268-in-falam/ |access-date=2025-04-24 |website=Myanmar Peace Monitor |language=en-US}}</ref>
၂၀၂၅ ခုနှစ် မတ်လ ၁၁ ရက်နေ့တွင် စစ်ကောင်စီတပ်များသည် ဝိုင်းရံထားခြင်းကို ဖောက်ထွက်ရန်အတွက် တပ်ရင်း ၂၆၈ သို့ စစ်သား ၄၀-၅၀ ဦးကို စေလွှတ်ကာ တန်ပြန်ထိုးစစ်ဆင်ခဲ့သည်။ စစ်ကောင်စီသည် လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုများကိုသာ အားထားနေရခြင်းမှာ ၎င်းတို့၏ တပ်အင်အား လျော့နည်းလာခြင်းနှင့် စိတ်ဓာတ်ကျဆင်းနေခြင်းတို့ကြောင့် မြေပြင်စစ်ဆင်ရေးများကို ထိရောက်စွာ မလုပ်ဆောင်နိုင်ခြင်းကို ပြသနေကြောင်း CNDF က သတင်းထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။<ref name=":1" />
၂၀၂၅ ခုနှစ် ဧပြီလ ၈ ရက်နေ့တွင် ချင်းညီနောင်အဖွဲ့နှင့် မဟာမိတ်တပ်ဖွဲ့များသည် ဖလမ်းမြို့ရှိ စစ်ကောင်စီ၏ နောက်ဆုံးခံတပ်ဖြစ်သော ခြေလျင်တပ်ရင်း ၂၆၈ ကို သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။<ref name=":2" />
==မြို့ပြန်လည်သိမ်းပိုက်ခံရခြင်း==
ဖလမ်းမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲသည် ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ ၈ ရက်နေ့တွင် စတင်ခဲ့သည်။ ချင်းညီနောင် (Chin Brotherhood) စစ်ဆင်ရေးအမည်ဖြင့် [[ချင်းအမျိုးသားကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့]] (CNDF)၊ PDF Zoland နှင့် မဟာမိတ်ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များသည် ဖလမ်းမြို့ရှိ စစ်ကောင်စီတပ်ရင်းများနှင့် လုံခြုံရေးစခန်းများကို အင်အားအလုံးအရင်းဖြင့် ထိုးစစ်ဆင်တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ ပြင်းထန်သော တိုက်ပွဲများသည် (၆) လနီးပါး ကြာမြင့်ခဲ့ပြီးနောက် ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ မေလ ၆ ရက်နေ့တွင် စစ်တပ်သည် ဆုတ်ခွာခဲ့ရသည်။ ထို့နောက် ဖလမ်းမြို့အား ချင်းညီနောင်နှင့် မဟာမိတ်တပ်ဖွဲ့များက အပြီးသတ်သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့ပြီး ချင်းပြည်နယ်အတွင်းရှိ တော်လှန်ရေးအင်အားစုများ စိုးမိုးရာ မြို့တစ်မြို့ ဖြစ်လာခဲ့သည်။<ref name=":2" />
ချင်းတော်လှန်ရေးအဖွဲ့များ သိမ်းပိုက်ထားသည့် ဖလမ်းမြို့အား ပြန်ရရေးအတွက် ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလမှစတင်ကာ တန်ပြန်စစ်ဆင်ရေးကို စစ်တပ် က အရှိန်အဟုန်မြှင့် လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ [[ကလေးမြို့]]နှင့် [[တီးတိန်မြို့]]တို့မှတစ်ဆင့် မြေပြင်စစ်ကြောင်းများနှင့် ဝေဟင်ပစ်ကူများသုံးကာ ထိုးစစ်ဆင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။စစ်တပ် သည် နိုဝင်ဘာလအတွင်း ထိုးစစ်များကို အရှိန်မြှင့်ခဲ့ရာ နိုဝင်ဘာလ ၃ ရက်တွင် ပွိုင့်-၂၂၄၄ တောင်ကုန်း၊ ၄ ရက်တွင် ကနေဒီတောင်နှင့် ဝေဘူလစခန်း၊ ၈ ရက်တွင် ပွိုင့်-၂၀၆၄ တောင်ကုန်း၊ ၉ ရက်တွင် ဗျူဟာမြောက် သိုင်းငင်းစခန်း၊ ၁၇ ရက်တွင် ပွိုင့်-၁၃၆၁ တောင်ကုန်းနှင့် ၂၆ ရက်တွင် ဇောင်ကောင်ကျေးရွာတို့ကို အသီးသီး ပြန်လည်ရရှိခဲ့သည်။ယင်းမတိုင်မီ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ ၂၇ ရက်နေ့တွင် သာယာကုန်းကျေးရွာ နှင့်၊ အောက်တိုဘာလ ၃၀ ရက်နေ့တွင် နတ်ချောင်းတံတား တို့မှ ချင်းတော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့များ ဆုတ်ခွာခဲ့ရသည်။
၂၀၂၆ ခုနှစ်အတွင်း ဆက်လက်ဖော်ဆောင်ခဲ့သော စစ်ဆင်ရေးများတွင် ဖေဖော်ဝါရီလ ၂ ရက်တွင် ဇွယ်လေကျေးရွာ၊ ၁၀ ရက်တွင် ထင်းရှူးစခန်းကျေးရွာ၊ မတ်လ ၃၁ ရက်တွင် ပါသဲကျေးရွာတို့ကို ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့သည်။ ဧပြီလအတွင်း တိုက်ပွဲများမှာ ပိုမိုပြင်းထန်လာခဲ့ပြီး ဧပြီလ ၁၉ ရက်တွင် ဗားတံတား၊ ၂၂ ရက်တွင် ခွန်လီကျေးရွာ၊ ၂၃ ရက်တွင် ပွိုင့်-၁၇၁၀ တောင်ကုန်း၊ ကြောင်ဟင်ရှာနှင့် ဆွန်ဟရန်ကျေးရွာတို့ကို ဆက်လက် ရရှိခဲ့သည်။ ဧပြီလ ၂၄ ရက်နေ့တွင် ဖလမ်းမြို့၏ အဓိကအချက်အချာဖြစ်သော [[ဆူရ်ဘုန်လေဆိပ်]] နှင့် ဆီဇာမော်ကျေးရွာတို့ကို ထိန်းချုပ်ပြီးနောက်၊ ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဧပြီလ ၂၅ ရက်နေ့တွင် ဖလမ်းမြို့တစ်မြို့လုံးကို အပြီးတိုင် ပြန်လည်ထိန်းချုပ်ခဲ့သည်။
ဤတိုက်ပွဲဖြစ်စဉ်တစ်လျှောက်တွင် ထိတွေ့တိုက်ပွဲပေါင်း ၁၀၉ ကြိမ် ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး နှစ်ဖက်အကျအဆုံးများ ရှိခဲ့ကြသည်။စစ်တပ်ဘက်က ရန်သူ့ထံမှ အလောင်း ၁၉ လောင်း၊ လက်နက်မျိုးစုံ ၃၃ လက်၊ ခဲယမ်းများနှင့် ဆက်စပ်ပစ္စည်းများ သိမ်းပိုက်ရရှိခဲ့ကြောင်း နှင့် ၎င်းတို့တွင်လည်း အရာရှိ၊ စစ်သည်အချို့ အသက်ဆုံးခဲ့သည်ဟု ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=တပ်မတော်စစ်ကြောင်းများက CDF အမည်ခံအကြမ်းဖက်သောင်းကျန်းသူ ပူးပေါင်းအဖွဲ့များ ယာယီစိုးမိုးထားသည့် ဖလမ်းမြို့နှင့် အဆိုပါဒေသတစ်ခုလုံးအား အလုံးစုံပြန်လည်သိမ်းပိုက်ထိန်းချုပ် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/82093 |access-date=2026-05-07 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>
==ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန်==
* [[မောင်တောတိုက်ပွဲ]]
* [[လောက်ကိုင်တိုက်ပွဲ]]
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:၂၀၂၄ ပဋိပက္ခများ]]
[[ကဏ္ဍ:၂၀၂၅ ပဋိပက္ခများ]]
[[ကဏ္ဍ:၂၀၂၆ ပဋိပက္ခများ]]
[[ကဏ္ဍ:ချင်းပြည်နယ်ရှိ တိုက်ပွဲများ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ) အတွင်း မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲများ]]
7qcv9p0pn9lhat9tl1ti0a1i97ys7w5
မင်းတပ်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ
0
270712
1034168
1029736
2026-05-27T07:30:32Z
Zawzawaungthwin
100038
ပဋိပက္ခများ
1034168
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox military conflict
| image =
| caption =
| location = မင်းတပ်မြို့၊ ချင်းပြည်နယ်
| combatant1 = {{flagicon image|Flag of Chin State.svg}} [[ချင်းဒေသကာကွယ်ရေးတပ်မတော်]]
| combatant2 = {{flagdeco|MYA}} [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]
| strength1 = ၁,၀၀၀<ref name="reuters 5_15_21">{{Cite web|url=https://www.reuters.com/business/aerospace-defense/myanmar-army-battles-anti-coup-rebels-northwestern-town-2021-05-15/|title=Myanmar army battles anti-coup rebels as armed resistance grows|date=2021-05-15|access-date=2023-06-26|work=[[Reuters]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20231012111749/https://www.reuters.com/business/aerospace-defense/myanmar-army-battles-anti-coup-rebels-northwestern-town-2021-05-15/|archive-date=October 12, 2023}}</ref>
| strength2 = မသိရှိရ
| casualties1 = ၁၀<ref name="Irrawaddy 5_15_21"/>
| casualties2 = ၁၈<ref name=mmpm/>
| casualties3 = အရပ်သား ၄ ဦး သေဆုံး<ref name="Irrawaddy 5_15_21"/>
| date = ၂၄ – ၂၆ ဧပြီ၊ ၁၂ မေ ၂၀၂၁
| coordinates = {{coord|21|22|N|93|59|E|region:MM|display=inline,title}}
| name =
| place = မင်းတပ်မြို့၊ ချင်းပြည်နယ်
| partof = [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]]မှ [[ချင်း စစ်မြေပြင်]]
| result = စစ်ကောင်စီ အနိုင်ရ
| status =
| campaignbox = {{Campaignbox Myanmar Civil War (2021-present)}}
| conflict =
}}
'''မင်းတပ်တိုက်ပွဲ'''သည် လက်ရှိ[[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)|မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ်]]တွင် အရပ်သားများနှင့် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]အကြား ပထမဆုံးသော အကြီးစားစစ်ရေးထိပ်တိုက်ရင်ဆိုင်မှုဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် မြန်မာနိုင်ငံအနောက်မြောက်ပိုင်း [[ချင်းပြည်နယ်]]၊ [[မင်းတပ်မြို့]]နှင့် ပတ်ဝန်းကျင်ဒေသများတွင် ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဧပြီလနှင့် မေလတို့က ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ ဤတိုက်ပွဲသည် [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ]]က မေလ ၅ ရက်နေ့တွင် စစ်ကြေညာခြင်းမပြုမီ လက်နက်ကိုင်တော်လှန်ရေးလမ်းကြောင်း တိုးပွားလာမှုကို ထင်ဟပ်စေခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Myanmar Seizes Western Town After Heated Battle with Civilian Militia |url=https://thediplomat.com/2021/05/myanmar-seizes-western-town-after-heated-battle-with-civilian-militia/ |work=The Diplomat |last=Strangio |first=Sebastian |date=17 May 2021 |language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20231011110542/https://thediplomat.com/2021/05/myanmar-seizes-western-town-after-heated-battle-with-civilian-militia/|archive-date=October 11, 2023}}</ref> မင်းတပ်နှင့် [[မင်းတပ်မြို့နယ်]]သည် ပဋိပက္ခဒဏ်ခံရသော ဧရိယာအဖြစ် ဆက်လက်တည်ရှိနေခဲ့ပြီး ဤတိုက်ပွဲသည် ထိုအချိန်မှစ၍ ချင်းပြည်နယ်တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော [[ချင်း စစ်မြေပြင်|ထိပ်တိုက်ရင်ဆိုင်မှုများစွာ]]ထဲမှ တစ်ခုဖြစ်သည်။
==နောက်ခံအခြေအနေ==
{{see also|ချင်း စစ်မြေပြင်}}
[[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံ စစ်အာဏာသိမ်းပြီး]]နောက်ပိုင်း [[ချင်းလူမျိုး]]များ စစ်ကောင်စီကို ခုခံတော်လှန်ရန်အဖွဲ့အစည်းအဖြစ် [[ချင်းဒေသကာကွယ်ရေးတပ်မတော်]] (CDF) ကို ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဧပြီလ ၄ ရက်နေ့တွင် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။<ref name="ICG 06_28_21">{{Cite web|url=https://www.crisisgroup.org/asia/south-east-asia/myanmar/b168-taking-aim-tatmadaw-new-armed-resistance-myanmars-coup|title=Taking Aim at the Tatmadaw: The New Armed Resistance to Myanmar’s Coup|date=2021-06-28|access-date=2023-06-26|work=[[International Crisis Group]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20230615035748/https://www.crisisgroup.org/asia/south-east-asia/myanmar/b168-taking-aim-tatmadaw-new-armed-resistance-myanmars-coup|archive-date=June 15, 2023}}</ref> ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့တွင် မင်းတပ်မြို့၌ အရပ်သား ခုခံတော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့များနှင့် စစ်ကောင်စီတို့အကြား ဖြစ်ပွားခဲ့သော ထိပ်တိုက်ရင်ဆိုင်မှုများကြောင့် စစ်ကောင်စီဘက်မှ ၁၅ ဦး သေဆုံးပြီး ခုခံတော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်တစ်ဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့ကြောင်း CDF ၏ သတင်းထုတ်ပြန်ချက်များအရ သိရသည်။
CDF တရားဝင်ဖွဲ့စည်းပြီးနောက် ဧပြီလ ၁၀ ရက်နေ့တွင် တိုက်ပွဲများ ပြန်လည်စတင်ခဲ့ရာ စစ်ကောင်စီဘက်မှ စစ်သည်သုံးဦး သေဆုံးခဲ့သည်။<ref name=mmpm>{{Cite web|url=https://mmpeacemonitor.org/318153/18-junta-soldiers-killed-in-mindat-battle/|title=18 junta soldiers killed in Mindat battle|date=2023-04-12|access-date=2023-06-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20230628061144/https://mmpeacemonitor.org/318153/18-junta-soldiers-killed-in-mindat-battle/|archive-date=June 28, 2023}}</ref>
==အချိန်မှတ်တမ်း==
===ပထမတိုက်ပွဲ===
စစ်အာဏာရှင်ဆန့်ကျင်ရေး လှုပ်ရှားသူများ ဖမ်းဆီးခံရပြီးနောက် မင်းတပ်မြို့တွင် ဧပြီလ ၂၄ ရက်နေ့မှစတင်ကာ တိုက်ပွဲများ ဖြစ်ပွားလာခဲ့သည်။ CDF သည် အင်အားဖြည့်တင်းရန် ရောက်ရှိလာသော စစ်ကောင်စီယာဉ်တန်းများကို ပုံမှန် ချုံခိုတိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။<ref name="aljazeera 5_18_21"/> မင်းတပ်တိုက်ပွဲသည် ၂၀၂၁ ခုနှစ် အာဏာသိမ်းပြီးနောက် ဖြစ်ပွားခဲ့သော ပထမဆုံး အကြီးစားလက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ တုံ့ပြန်သည့်အနေဖြင့် စစ်ကောင်စီသည် အစားအစာနှင့် ရေထောက်ပံ့ရေးများကို ဖြတ်တောက်ခဲ့ပြီး ဧပြီလ ၂၆ ရက်နေ့တွင် [[စစ်အုပ်ချုပ်ရေး ကြေညာချက်များ|စစ်အုပ်ချုပ်ရေး]] ကြေညာခဲ့သည်။<ref name="bbc 5_22_21"/> CDF တိုက်ခိုက်ရေးသမားများသည် ရိုးရာမုဆိုးသုံးရိုင်ဖယ်များကဲ့သို့သော လက်နက်အနည်းငယ်ဖြင့်သာ လက်နက်ကိုင်ထားသော်လည်း စစ်ကောင်စီတပ်များထက် အင်အားပိုများသည်။ ၎င်းတို့သည် မြေမျက်နှာသွင်ပြင်အပေါ် ၎င်းတို့၏ အသိပညာကိုလည်း အကျိုးရှိရှိ အသုံးပြုခဲ့သည်။<ref name="ICG 06_28_21"/>
တိုက်ပွဲသည် ဧပြီလ ၂၇ ရက်နေ့ အထိ ဆက်လက်ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး အဆိုပါနေ့တွင် စစ်ကောင်စီက တက်ကြွလှုပ်ရှားသူ ခုနစ်ဦးကို လွှတ်ပေးခဲ့သော အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးကို ပြုလုပ်ခဲ့သည်။<ref name="aljazeera 5_18_21">{{Cite web|url=https://www.aljazeera.com/news/2021/5/18/a-humanitarian-disaster-in-the-making-in-myanmars-chin-state|title=‘A humanitarian disaster in the making’ in Myanmar’s Chin State|work=[[Al Jazeera Media Network|Al Jazeera]]|date=2021-05-18|access-date=2023-06-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20231117182634/https://www.aljazeera.com/news/2021/5/18/a-humanitarian-disaster-in-the-making-in-myanmars-chin-state|archive-date=November 17, 2023}}</ref> သို့သော်လည်း စစ်ကောင်စီက ၎င်းတို့၏ စစ်သားများကို မင်းတပ်မြို့အတွင်းသို့ ဝင်ရောက်ခွင့်ပြုရန် တောင်းဆိုခဲ့သော်လည်း CDF က နောက်ထပ် တက်ကြွလှုပ်ရှားသူ ငါးဦးကို လွှတ်ပေးရန် ဆက်လက်တောင်းဆိုခဲ့သောကြောင့် အခြေအနေသည် လုံးဝပြေလည်ခြင်းမရှိခဲ့ပေ။<ref name="aljazeera 5_18_21"/>
===ဒုတိယတိုက်ပွဲ===
ဤတောင်းဆိုမှုများကြောင့် မင်းတပ်မြို့တွင် မေလ ၁၂ ရက်နေ့၌ တိုက်ပွဲများ ပြန်လည်စတင်ခဲ့သည်။<ref name="bbc 5_22_21">{{Cite web|url=https://www.bbc.com/news/world-asia-57197081|title=Myanmar: The small embattled town that stood up to the army|date=2021-05-22|access-date=2023-06-26|work=[[BBC News]]|last=Head|first=Jonathan|archive-url=https://web.archive.org/web/20230814122745/https://www.bbc.com/news/world-asia-57197081|archive-date=August 14, 2023}}</ref>
မေလ ၁၂ ရက်နေ့တွင် တိုက်ပွဲများ ပြန်လည်ဖြစ်ပွားခဲ့ရာ စစ်ကောင်စီတပ်များသည် မြို့ကို မော်တာများနှင့် အခြားလက်နက်ကြီးများဖြင့် ပစ်ခတ်ခဲ့သည်။ CDF က စစ်ကောင်စီယာဉ်တန်း ၆ စီးကို ထပ်မံချုံခိုတိုက်ခိုက်ခဲ့ပြီး လက်နက်များ သိမ်းဆည်းကာ ယာဉ်တန်းကို ပြန်လှန်တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ မေလ ၁၅ ရက်နေ့တွင် စစ်ကောင်စီက လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုများနှင့်အတူ လက်နက်ကြီးများ ပစ်ခတ်ကာ မြို့ကို ဝင်ရောက်စီးနင်းခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် CDF သည် ထောင်နှင့်ချီသော ဒေသခံများနှင့်အတူ နောက်လာမည့် လှုပ်ရှားမှုများကို စီစဉ်ရန် ဆုတ်ခွာခဲ့သည်။ တိုက်ပွဲများသည် နံနက် ၆ နာရီခွဲခန့်မှ နံနက် ၈ နာရီခွဲခန့်အထိ ကြာမြင့်ခဲ့ကြောင်း သတင်းရရှိသည်။<ref name="Irrawaddy 5_15_21">{{Cite web|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-juntas-troops-use-civilians-as-human-shields-in-assault-on-mindat.html|title=Myanmar Junta’s Troops Use Civilians as Human Shields in Assault on Mindat|work=[[The Irrawaddy]]|date=2021-05-15|access-date=2023-06-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20230626210320/https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-juntas-troops-use-civilians-as-human-shields-in-assault-on-mindat.html|archive-date=June 26, 2023}}</ref>
မေလ ၁၃ ရက်နေ့တွင် မြို့အုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့သည် စစ်ကော်စီကို ကနဦးက ဆန့်ကျင်ခဲ့သော်လည်း ရာထူးမှ ထုတ်ပယ်ခံခဲ့ရပြီး မြို့သည် စစ်ကောင်စီ၏ ထိန်းချုပ်မှုအောက်သို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိခဲ့သည်။<ref name="bbc 5_22_21"/><ref>{{Cite web|url=https://www.bbc.com/news/world-asia-57134964|title=Myanmar military take rebel town of Mindat, Chinland|date=2021-05-16|access-date=2023-06-26|work=[[BBC News]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20230626140233/https://www.bbc.com/news/world-asia-57134964|archive-date=June 26, 2023}}</ref> မင်းတပ်မြို့ခံများ၏ ပြောကြားချက်အရ CDF မှ ၈ ဦး သေဆုံးပြီး ၂၀ ဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.rfa.org/english/news/myanmar/chin-siege-05162021150137.html|title=Myanmar Junta Targets Civilians in Siege of Chin Town Where Militia Fought Back|work=[[Radio Free Asia]]|date=2021-05-16|access-date=2023-06-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20230626205130/https://www.rfa.org/english/news/myanmar/chin-siege-05162021150137.html|archive-date=June 26, 2023}}</ref>
==နောက်ဆက်တွဲအခြေအနေများ==
စစ်တပ်ထံမှ ထွက်ပြေးခဲ့သော ဒေသခံအများစုမှာ အမျိုးသားများဖြစ်ကြပြီး စစ်တပ်က အမျိုးသားများကို ဖမ်းဆီးနေကြောင်း သတင်းရရှိခဲ့ကာ အချို့ကို လူသားဒိုင်းအဖြစ် အသုံးပြုခဲ့သည်ဟုလည်း စွပ်စွဲခဲ့ကြသည်။ အမျိုးသားအများအပြား မင်းတပ်မှ ထွက်ခွာသွားခဲ့သောကြောင့် အမျိုးသမီးများအပေါ် လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ အကြမ်းဖက်မှုနှင့် ပစ္စည်းဥစ္စာများ လုယက်မှုများ ပိုမိုမြင့်တက်လာခဲ့ကြောင်း သတင်းပို့ခဲ့သည်။<ref name="aljazeera 5_18_21"/>
မင်းတပ်နှင့် [[မင်းတပ်မြို့နယ်]]သည် နောက်ပိုင်းနှစ်အနည်းငယ်ကြာအောင် ပဋိပက္ခဖြစ်ပွားရာနေရာအဖြစ် ဆက်လက်တည်ရှိနေခဲ့သည်။ ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဇူလိုင်လတွင် CDF သည် မင်းတပ်မြို့နယ်၊ [[မကွီအိမ်နူးရွာ၊ မင်းတပ်မြို့နယ်|မကွီအိမ်နူးရွာ]]ရှိ ရဲစခန်းတစ်ခုကို ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့သည်။ ထိုလနှောင်းပိုင်း ဇူလိုင်လ ၃၀ ရက်နေ့တွင် ဒေသတွင်းရှိ CDF တပ်ဖွဲ့များသည် [[တပ်မတော် (ကြည်း)]]မှ ဒုတိယဗိုလ်မှူးကြီး ဇော်ဇော်စိုးကို သတ်ဖြတ်ခဲ့ရာ ဩဂုတ်လတွင် မင်းတပ်အနီးရှိ ကားလမ်းတလျှောက်တွင် တိုက်ပွဲများ ပိုမိုဖြစ်ပွားခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Resistance fighters preparing for 'all-out' battle as Tatmadaw commander killed in Mindat |url=https://myanmar-now.org/en/news/resistance-fighters-preparing-for-all-out-battle-as-tatmadaw-commander-killed-in-mindat/ |work=Myanmar Now |date=2 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20231207183357/https://myanmar-now.org/en/news/resistance-fighters-preparing-for-all-out-battle-as-tatmadaw-commander-killed-in-mindat/|archive-date= December 7, 2023}}</ref> ၂၀၂၂ ခုနှစ်တွင် မင်းတပ်ရှိ CDF သည် [[ရက္ခိုင့်တပ်တော်]]မှ လေ့ကျင့်ရေးနှင့် လက်နက်များ ရရှိခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=CDF-Mindat admits receiving military training and arms from Arakan Army |url=https://www.bnionline.net/en/news/cdf-mindat-admits-receiving-military-training-and-arms-arakan-army |work=BNI Online |date=28 April 2022 |language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20231104202333/https://www.bnionline.net/en/news/cdf-mindat-admits-receiving-military-training-and-arms-arakan-army|archive-date=November 4, 2023}}</ref>
၂၀၂၄ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလတွင် [[ချင်းညီနောင် စစ်ဆင်ရေး]]ကြောင့် မင်းတပ်မြို့သည် စစ်ကောင်စီဆန့်ကျင်ရေးတပ်ဖွဲ့များ၏ လုံးဝထိန်းချုပ်မှုအောက်သို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.bnionline.net/en/news/chin-brotherhood-takes-mindat-falam-offensive-ongoing|title=Chin Brotherhood takes Mindat, Falam Offensive Ongoing |date=December 23, 2024|publisher=[[Burma News International]]}}</ref>
==တုံ့ပြန်မှုများ==
[[အမေရိကန်သံရုံး (ရန်ကုန်)|မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ အမေရိကန်သံရုံး]]က ကြေညာချက်တစ်စောင် ထုတ်ပြန်ခဲ့ပြီး "အရပ်သားများအပေါ် အကြမ်းဖက်မှုများ ရပ်တန့်ရန် စစ်တပ်ကို တောင်းဆိုသည်" ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။<ref name="reuters 5_15_21"/>
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:၂၀၂၁ ပဋိပက္ခများ]]
[[ကဏ္ဍ:၂၀၂၂ ပဋိပက္ခများ]]
[[ကဏ္ဍ:၂၀၂၃ ပဋိပက္ခများ]]
[[ကဏ္ဍ:၂၀၂၄ ပဋိပက္ခများ]]
[[ကဏ္ဍ:ချင်းပြည်နယ်ရှိ တိုက်ပွဲများ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ) အတွင်း မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲများ]]
lx1dsszdrn4ogtm8e0cxgslodqpqsq5
၂၀၂၆ ကွတ်ခိုင်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ
0
283023
1034208
1033786
2026-05-27T11:49:45Z
Zawzawaungthwin
100038
[[Special:Contributions/~2026-30952-37|~2026-30952-37]] ([[User talk:~2026-30952-37|ဆွေးနွေး]]) ၏ တည်းဖြတ်မူ [[Special:Diff/1033785|1033785]] ကို ပြန်လည်ပယ်ဖျက်လိုက်သည်
1034208
wikitext
text/x-wiki
{{About|၂၀၂၆ ကွတ်ခိုင်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ|တပ်မတော် ထံမှ TNLA သိမ်းပိုက်ခဲ့သော ၂၀၂၄ ဖြစ်ရပ်|၂၀၂၄ ကွတ်ခိုင်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ}}
{{Infobox military conflict
| conflict = ၂၀၂၆ ကွတ်ခိုင်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ
| partof = [[ပြည်သူ့ခုခံတော်လှန်စစ်|မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ်]]အတွင်း ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း ပဋိပက္ခများ
| date = ၁၄ မတ် ၂၀၂၆ – ၁၆ မတ် ၂၀၂၆
| place = [[ကွတ်ခိုင်မြို့|ကွတ်ခိုင်မြို့]]၊ နမ့်ဖတ်ကာကျေးရွာအုပ်စု နှင့် [[ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်|ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်]]
| image = Kutkai district in Shan state.svg
| image_size = 300
| alt =
| caption = ရှမ်းပြည်နယ်အတွင်းရှိ ကွတ်ခိုင်ခရိုင် မြေပုံ
| coordinates = {{Coord|23|27|0|N|97|55|0|E|region:MM|display=inline,title}}
| image_map = Myanmar
| map_caption = မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း ကွတ်ခိုင်မြို့၏ တည်နေရာ
| map_size = 250
| result = MNDAA အောင်မြင်စွာ သိမ်းပိုက်နိုင်ခြင်း
| territory =
* ကွတ်ခိုင်မြို့ MNDAA လက်အောက်သို့ ရောက်ရှိ
* ကွတ်ခိုင်–နမ့်ဖက်ကာ–မူဆယ် လမ်းမကြီးအား MNDAA ထိန်းချုပ်
* TNLA တပ်ဖွဲ့များ မြို့နယ်အတွင်းမှ ဆုတ်ခွာသွားရ
| combatant1 = {{flagicon image|Flag of the Ta'ang National Liberation Army.svg}} [[တအာင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်|TNLA]]
| combatant2 = {{flagicon image|Flag of the Myanmar National Democratic Alliance Army.svg}} [[မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော်|MNDAA]]
| commander1 = [[တာအိုက်ဘုန်း|တားအိုက်ဘုန်း]]
| commander2 = [[ဖုန်တာရွှင်]]
| strategy = ဒရုန်းဗုံးအသုံးပြု၍ ဝေဟင်မှ အဓိကတိုက်ခိုက်ခြင်း
| casualties1 = မသိရှိရ
| casualties2 = မသိရှိရ
| casualties3 = မသိရှိရ
| notes =
* ၂၀၂၆ မတ်လ ၁၆ ရက်တွင် ကွတ်ခိုင်မြို့၏ အုပ်ချုပ်ရေးယန္တရားသည် MNDAA လက်အောက်သို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။
}}
'''၂၀၂၆ ကွတ်ခိုင်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ''' သည် ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း၊ [[ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်|ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်]]အား ထိန်းချုပ်နိုင်ရန် [[မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော်]] (MNDAA) နှင့် [[တအာင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်]] (TNLA) တို့အကြား ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လအတွင်း ဖြစ်ပွားခဲ့သော တိုက်ပွဲဖြစ်သည်။ ဤတိုက်ပွဲသည် ညီနောင်မဟာမိတ်အဖွဲ့ဝင်များအကြား ပထမဆုံးအကြိမ် ဖြစ်ပွားခဲ့သော အကြီးစား နယ်မြေစိုးမိုးရေးတိုက်ပွဲဖြစ်ပြီး ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁၆ ရက်နေ့တွင် တအာင်းတပ်မတော် PSLF/TNLA ထိန်းချုပ်ထားသည့် ကွတ်ခိုင်မြို့ကို ကိုးကန့်တပ် MNDAA က ထိန်းချုပ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-03-16 |title=ကွတ်ခိုင်ကို MNDAA ထိန်းချုပ်လိုက် |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cy57xwxr3r4o |access-date=2026-03-17 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref>
== နောက်ခံအကြောင်းရင်း ==
အဆိုပါအဖွဲ့နှစ်ဖွဲ့အကြား ပဋိပက္ခသည် ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၃ ရက်နေ့ကပင် စတင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ထိုနေ့တွင် ကွတ်ခိုင်မြို့၌ ကိုးကန့်တပ်က စောင့်ကြည့်ကင်မရာများ တပ်ဆင်ခြင်းကို တအာင်းတပ်က အင်အားသုံး ကန့်ကွက်ခဲ့ရာမှ ကိုးကန့်တပ်ဖွဲ့ဝင်အချို့ ထိုးကြိတ်ခံရပြီး နှစ်ဖက်တင်းမာမှုများ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။ ကိုးကန့်တပ်၏ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁၄ ရက်နေ့ ထုတ်ပြန်ချက်အရ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၃ ရက်နေ့တွင် တအာင်းတပ်က ကိုးကန့်တပ်၏ ကွတ်ခိုင်ခရိုင် အုပ်ချုပ်ရေးဌာနများသို့ အင်အားသုံးဝင်ရောက်ခြင်း၊ သေနတ်ဖြင့် ခြိမ်းခြောက်ခြင်းနှင့် တပ်ဖွဲ့ဝင်များအား ရိုက်နှက်ခြင်းများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။<ref>{{Cite web |last=ကျော်ဇင်ဝင်း |date=2026-02-20 |title=TNLA နှင့် MNDAA တင်းမာမှု ပိုမြင့်လာ၊ နှစ်ဖက်တပ် စစ်အင်အားဖြည့်နေ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/72834/ |access-date=2026-05-12 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref>
ဖေဖော်ဝါရီ ၁၇ ရက်နေ့တွင်လည်း တအာင်းတပ်က ကိုးကန့်တပ် ထိန်းချုပ်ထားသော သိန္နီခရိုင်အတွင်းသို့ နယ်မြေသိမ်းပိုက်ရန် ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် တပ်ဖွဲ့ဝင်များ စေလွှတ်ခဲ့သည်ဟု ကိုးကန့်တပ်က စွပ်စွဲထားသည်။<ref name=":3">{{Cite web |date=2026-03-14 |title=ကွတ်ခိုင် - မြောက်ပိုင်းမဟာမိတ်မှ တိုက်ပွဲသို့ |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c5ykngzy4xzo |access-date=2026-03-17 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref>ထိုနေ့ညပိုင်း၌ သိန္နီမြို့နယ် မိုင်းပါးကျေးရွာအုပ်စုတွင် တပ်စွဲထားသည့် TNLA စစ်အင်အား ၅၀ ခန့်ကို ကိုးကန့်တပ်ဖွဲ့ (MNDAA) ဘက်မှ အင်အားသုံး ဝင်ရောက်ဖမ်းဆီးခဲ့ပြီး လားရှိုးမြို့နယ် အီနိုင်းကျေးရွာဘက်သို့ ကားတင်ပို့ဆောင်ခဲ့သည်။
၂၀၂၆ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၁ ရက်နေ့တွင် ကိုးကန့်တပ်က တအာင်းတပ်ထံသို့ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၃ ရက်ဖြစ်စဉ်နှင့် ပတ်သက်၍ ရပ်တည်ချက်နှင့် သဘောထားများ အကြောင်းကြားခြင်း စာတစ်စောင် ပေးပို့ခဲ့သည်။ ကိုးကန့်တပ်နှင့် နီးစပ်သည့် သတင်းရင်းမြစ်များ၏ ပြောကြားချက်အရ အဆိုပါစာတွင် ပဋိပက္ခမဖြစ်ပွားမီက ကွတ်ခိုင်မြို့၌ နယ်မြေအပိုင်းလိုက် ခွဲခြားအုပ်ချုပ်ခဲ့သည့်ပုံစံအတိုင်း ပြန်လည်နေထိုင်ရန် ဆွေးနွေးလိုကြောင်း၊ ထို့အပြင် တအာင်းတပ်က ကိုးကန့်တပ် ထိန်းချုပ်ထားသော သိန္နီခရိုင်၊ မိုင်းပါးမြို့နယ်အတွင်းရှိ တရုတ်စီမံကိန်း ရေအားလျှပ်စစ်စက်ရုံတည်ဆောက်ရေးနေရာအား သိမ်းပိုက်ရန် လူအင်အား ၂၀၀ ကျော်ဖြင့် ကြိုးပမ်းခဲ့သည်ဟု ဖော်ပြထားသည်။၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၃ ရက်နေ့တွင် ကွက်ခိုင်မြို့ပေါ်ရှိ MNDAA အုပ်ချုပ်ရေးရုံးခန်းများအား TNLA က အင်အားသုံးဖယ်ရှားခဲ့ရာမှစခဲ့သည့် နှစ်ဖက်တင်းမာမှုသည် နောက်ပိုင်းတွင် လမ်းပိုင်းများ ပိတ်ဆို့ခြင်းနှင့် ရိက္ခာဖြတ်တောက်ခြင်းများ အပြန်အလှန် ပြုလုပ်ခဲ့ကြပြီးနောက် တိုက်ပွဲအဆင့်သို့ ရောက်ရှိလာခြင်း ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-03-17 |title=တရုတ်လက်ချက်လို့ ပုံဖော်ခံရတဲ့ ရှမ်းမြောက်က မဟာမိတ်နှစ်ဖွဲ့ ပဋိပက္ခ |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c20lqk993qeo |access-date=2026-03-17 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref>
== နောက်ခံသမိုင်း ==
ကွတ်ခိုင်မြို့သည် ပြည်ထောင်စုလမ်းမကြီးပေါ်တွင် တည်ရှိပြီး [[မူဆယ်မြို့|မူဆယ်]]နှင့် [[နမ့်ခမ်းမြို့]]များသို့ သွားရာလမ်းဆုံဖြစ်သဖြင့် စစ်ရေးအရ အလွန်အရေးပါသော မြို့ဖြစ်သည်။ [[၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး]] စတင်ပြီးနောက် [[ညီနောင်မဟာမိတ်သုံးဖွဲ့|ညီနောင်မဟာမိတ်များ]]က ကွတ်ခိုင်မြို့ပတ်ဝန်းကျင်ရှိ စစ်ကောင်စီ၏ ဗျူဟာကုန်းများနှင့် စခန်းများကို စတင်တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://mm.thepeoplevoicepaoh.com/news/1745/|title=ကွတ်ခိုင်မြို့ကို TNLA က(၈ )ရက်ကြာ တိုက်ခိုက်ပြီးအလုံးစုံ သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့|work=thepeoplevoicepaoh|access-date=၁၇ မတ် ၂၀၂၆|date=၁၃ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref>
[[၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး]]၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုအဖြစ် ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလနှောင်းပိုင်းတွင် ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း၊ [[ကွတ်ခိုင်မြို့|ကွတ်ခိုင်မြို့]]အား [[ညီနောင်မဟာမိတ်သုံးဖွဲ့]]က ထိုးစစ်ဆင်ခဲ့သည်။တိုက်ပွဲအတွင်း တပ်မတော် ဘက်မှ လေကြောင်းနှင့် လက်နက်ကြီးများကို အပြင်းအထန် အသုံးပြုခဲ့သော်လည်း ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၅ ရက်နေ့တွင် TNLA နှင့် ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များက ကွတ်ခိုင်မြို့ရှိ ဗျူဟာကုန်းနှင့် ဌာနဆိုင်ရာရုံးများကို အပြီးသတ် သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့ကာ ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၈ရက်တွင် ကွတ်ခိုင်မြို့အား [[တအာင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်]] (TNLA) က အလုံးစုံ ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://bur.mizzima.com/2024/01/15/12080|title=TNLA ထိန်းချုပ်မှုအောက်က ကွတ်ခိုင်မြို့|work=Mizzima Burmese|access-date=၁၇ မတ် ၂၀၂၆|date=၁၅ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref>တိုက်ပွဲဖြစ်စဉ်အကျိုးဆက်အနေဖြင့် ကွတ်ခိုင်မြို့အားTNLA သိမ်းပိုက်နိုင်ခြင်းကြောင့် စစ်ကောင်စီအတွက် ရှမ်းမြောက်ဒေသရှိ လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေးနှင့် ထောက်ပံ့ရေးလမ်းကြောင်းများ ပြတ်တောက်သွားခဲ့သည်။ မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲအပြီးတွင် TNLA က မြို့အုပ်ချုပ်ရေးလုပ်ငန်းများကို စတင်ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/tnla-kutkai-airstrikes-10312024224534.html|title=TNLA သိမ်းပိုက်ထားတဲ့ ကွတ်ခိုင်မြို့ ထပ်မံဗုံးကြဲခံရ|work=RFA|access-date=၁၇ မတ် ၂၀၂၆|date=၃၁ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၄}}</ref>
တစ်ဖက်တွင် ကိုးကန့်တပ်ကလည်း ကွတ်ခိုင်မြို့ကို ၎င်း၏ အထူးဒေသ ၁ ၏ အစိတ်အပိုင်းအဖြစ် သတ်မှတ်ကာ မြို့၏ အစိတ်အပိုင်းအချို့တွင် အုပ်ချုပ်ရေး လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ကချင်လွတ်လပ်ရေးတပ်မတော် (KIA) မှ တပ်ဖွဲ့ဝင်အချို့လည်း ကွတ်ခိုင်မြို့ပြင်တွင် အခြေစိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=ကွတ်ခိုင်မြို့ရှိ TNLA စခန်းများကို MNDAA က တိုက်ခိုက်ပြီး တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားနေ |url=https://news-eleven.com/article/310506 |access-date=2026-03-17 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref>
== တိုက်ပွဲဖြစ်စဉ် ==
{{Campaignbox Myanmar Civil War (2021-present)}}
၂၀၂၆ ခုနှစ် မတ်လ ၁၄ ရက်နေ့ နံနက် ၉ နာရီခွဲခန့်တွင် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်ပိုင်း)၊ [[ကွတ်ခိုင်မြို့]]၌ [[မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော်]] (MNDAA) စစ်ကြောင်း (၄) ခုဖြင့် ဝေဟင်မှ ဒရုန်းဗုံးများကို အဓိကအသုံးပြု၍ [[တအာင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်|တအာင်းအမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်]] (TNLA) အား စတင်ထိုးစစ်ဆင်တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။မတ်လ ၁၄ ရက် နံနက်ပိုင်းတွင် ကိုးကန့်တပ်က စစ်ကြောင်း ၄ ကြောင်းဖြင့် တအာင်းတပ်ကို ထိုးစစ်ဆင်ခဲ့ရာတွင် ရှုခင်းသာနှင့် ပန်းခြံဘက်မှလည်းကောင်း၊ လွယ်ခန်ရွာဘက်မှလည်းကောင်း ထိုးစစ်ဆင်ခဲ့သည့်အတွက် မြို့တွင်းရှိ တအာင်းတပ်ဖွဲ့ဝင်များ အငိုက်မိသလို ဖြစ်ခဲ့ရပြီး ပိတ်မိသည့် အခြေအနေသို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။ ကိုးကန့်တပ်သည် ကွတ်ခိုင်မြို့အစွန်ဘက်ရှိ ယခင်စစ်တပ်လက်ထက်က ဗျူဟာကုန်းတစ်ခုကိုလည်း သိမ်းပိုက်ရန် ဆက်လက် ထိုးစစ်ဆင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=ကွတ်ခိုင်ကို MNDAA က လျှပ်တပြက်ထိုးစစ်ဆင်ပြီးနောက် TNLA တို့ မြို့ကို လက်လွှတ်ရဖွယ်ဖြစ်နေ |url=https://npnewsmm.com/news/69b526b201efc1054a269ab9 |access-date=2026-03-17 |website=npnewsmm.com}}</ref>
တိုက်ပွဲသည် ကွတ်ခိုင်မြို့တွင်းရှိ ရပ်ကွက် ၄၊ ၆၊ ၇၊ ၈ တို့တွင် ပြင်းထန်ခဲ့ပြီး မတ်လ ၁၅ ရက်နေ့တွင် မြို့တွင်းရှိ TNLA တပ်စခန်းများနှင့် ရုံးများအားလုံးကို MNDAA က သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။ မတ်လ ၁၆ ရက်နေ့ နံနက်တွင် ကွက်ခိုင်–နမ့်ဖက်ကာ–မူဆယ် ပြည်ထောင်စုလမ်းမကြီးတစ်လျှောက်ရှိ TNLA ဂိတ်များအားလုံး ဆုတ်ခွာသွားခဲ့ပြီး MNDAA က အလုံးစုံ နေရာယူခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://burmese.kachinnews.com/2026/03/16/ld1-310/|title=ကွတ်ခိုင်မြို့ ကိုးကန့်ထိန်းချုပ်လိုက်ပြီး နယ်မြေရှင်းလင်းရေးဟုဆိုကာ ဒရုန်းနဲ့တိုက်ခိုက်တာတွေ ဆက်လုပ်နေ|work=kachinnewsgroup|access-date=၁၇ မတ် ၂၀၂၆|date=၁၆ မတ် ၂၀၂၆}}</ref>
တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားချိန်၌ ကိုးကန့်သတင်းကွန်ရက်က ထုတ်ပြန်ချက်တစ်ခု ထုတ်ပြန်ခဲ့ပြီး တအာင်းတပ်က ၎င်းတို့၏ ပုံမှန်ကင်းလှည့်နေသော တပ်ဖွဲ့ဝင်များအား ကြားဖြတ်တိုက်ခိုက်ခဲ့၍ တန်ပြန်ခုခံတိုက်ခိုက်ခဲ့ရခြင်းဖြစ်ကြောင်း၊ နောက်ဆက်တွဲပြဿနာများအတွက် တအာင်းအဖွဲ့အစည်းက တာဝန်ယူရမည်ဟု ဖော်ပြခဲ့သည်။ တိုက်ပွဲမဖြစ်ပွားမီ ရက်ပိုင်းအလိုကတည်းက နှစ်ဖက်စလုံးက ကွတ်ခိုင်တစ်ဝိုက်တွင် စစ်အင်အား ဖြန့်ကြက်ထားခဲ့ကြသည်။ တအာင်းတပ်က မြို့တွင်း၌ အင်အားတိုးမြှင့်ထားပြီး ကိုးကန့်တပ်က မြို့ပြင်တွင် အင်အားဖြည့်တင်းထားခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ထို့အပြင် ကိုးကန့်တပ်သည် မူဆယ် ၁၀၅ မိုင်နားတစ်ဝိုက်ရှိ တအာင်းတပ်၏ စခန်းအချို့ကိုလည်း ဝင်ရောက်စီးနင်းကာ တအာင်းတပ်ဖွဲ့ဝင်အချို့ကို ဖမ်းဆီးထားသည်။<ref>{{Cite web |date=2026-03-15 |title=မတ်လ ၁၅ ရက် နိုင်ငံတဝန်းသတင်းများအနှစ်ချုပ် -TNLA နဲ့ MNDAA ကွတ်ခိုင်မှာ တိုက်ပွဲဆက်ပြင်းထန် |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c36394rpxlpo |access-date=2026-03-17 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref>
== သက်ရောက်မှုများ ==
ဤတိုက်ပွဲကြောင့် ကွတ်ခိုင်မြို့၏ အုပ်ချုပ်ရေးယန္တရားသည် TNLA လက်အောက်မှ MNDAA လက်အောက်သို့ ပြောင်းလဲရောက်ရှိသွားခဲ့သည်။ နမ့်ဖက်ကာတွင် အခြေစိုက်သော [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်]] (KIA) နှင့် ဒေသခံများအကြား စစ်ရေးအရ စိုးရိမ်မှုများ မြင့်တက်လာခဲ့ပြီး၊ နမ့်ခမ်းမြို့ဘက်သို့လည်း စစ်ရေးတင်းမာမှုများ ကူးစက်ခဲ့သည်။ <ref>{{cite web|url=https://burmese.kachinnews.com/2026/03/14/ld1-307/|title=ကွတ်ခိုင်မှာ တိုက်ပွဲပြင်းထန်နေပြီး TNLA စခန်းတစ်ချို့ ကိုးကန့်တပ်ဝင်စီးထား|work=kachinnewsgroup|access-date=၁၇ မတ် ၂၀၂၆|date=၁၄ မတ် ၂၀၂၆}}</ref>
== နယ်မြေစိုးမိုးမှု အပြောင်းအလဲ ==
၂၀၂၆ ခုနှစ် မတ်လ ၁၄ ရက်မှ ၁၆ ရက်အတွင်း ဖြစ်ပွားခဲ့သော တိုက်ပွဲများကြောင့် ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်အတွင်းရှိ နယ်မြေစိုးမိုးမှုများမှာ အောက်ပါအတိုင်း သိသိသာသာ ပြောင်းလဲသွားခဲ့သည် -
ကွက်ခိုင်မြို့တွင်း: ယခင်က TNLA အခြေစိုက်ခဲ့သော ရပ်ကွက် (၄၊ ၆၊ ၇၊ ၈) များ၊ ဌာနဆိုင်ရာရုံးများနှင့် ယခင်ဗျူဟာကုန်းအပါအဝင် မြို့တစ်မြို့လုံးကို MNDAA က အလုံးစုံ သိမ်းပိုက်ထိန်းချုပ်ခဲ့သည်။
ပြည်ထောင်စုလမ်းမကြီး: ကွတ်ခိုင်–နမ့်ဖက်ကာ–မူဆယ် လမ်းပိုင်းတစ်လျှောက်ရှိ TNLA ၏ စစ်ဆေးရေးဂိတ်များအားလုံး ဆုတ်ခွာသွားခဲ့ပြီး MNDAA က အစားထိုး နေရာယူခဲ့သည်။လက်ရှိတွင် ကွတ်ခိုင်မြို့နယ် တစ်ခုလုံးကို ကိုးကန့်တပ်ဖွဲ့ MNDAA ဘက်မှ အလုံးစုံ တိုက်ခိုက်ထိန်းချုပ်လိုက်ပြီးနောက် တရုတ်-မြန်မာနယ်စပ် မူဆယ်မြို့မှ စစ်ကော်မရှင် ထိန်းချုပ်ထားသည့် လားရှိုးမြို့အထိ တိုက်ရိုက်သွားလာနိုင်ရန် ပြည်ထောင်စုလမ်းမကြီးကို ပြန်ဖွင့်ပေးခဲ့သည်။
နမ့်ဖက်ကာနှင့် ပတ်ဝန်းကျင်: နမ့်ဖက်ကာဒေသရှိ TNLA တပ်စခန်းများအားလုံးကို MNDAA က တိုက်ထုတ်သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။ သို့သော် နမ့်ဖက်ကာမြို့အတွင်း KIA အခြေစိုက်ထားသည့် နေရာများနှင့် ပတ်သက်၍ စစ်ရေးတင်းမာမှုများ ဆက်လက်ရှိနေသည်။
၁၀၅ မိုင်နှင့် ကျင်စန်းကျော့: မူဆယ်နယ်စပ်ရှိ ညီနောင်မဟာမိတ်သုံးဖွဲ့ ပူးပေါင်းအထိုင်ချထားသော စခန်းများတွင် TNLA တပ်သားများကို MNDAA က ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခြင်း သို့မဟုတ် တိုက်ထုတ်ခြင်းများ ပြုလုပ်ခဲ့သဖြင့် အဆိုပါနေရာများသည်လည်း MNDAA ၏ တစ်ဦးတည်းသော ထိန်းချုပ်မှုအောက်သို့ ရောက်ရှိသွားခဲ့သည်။အေအေ ထိန်းချုပ်နေရာများသည် သတင်းမထုတ်ပြန်သေးပေ။
ကျေးလက်ဒေသများ: မြို့ပြင်ရှိ တအာင်း(ပလောင်)ကျေးရွာများအထိ MNDAA က ဒရုန်းများဖြင့် လိုက်လံတိုက်ခိုက်ခဲ့သဖြင့် TNLA တပ်ဖွဲ့များမှာ မြို့နယ်ပြင်ပ သို့မဟုတ် တောတောင်များအတွင်းသို့ ဆုတ်ခွာသွားခဲ့ရသည်။
== ထိခိုက်ဒဏ်ရာရရှိမှုများ ==
နမ့်ဖတ်ကာရှိ တအာင်းတပ်၏ အုပ်ချုပ်ရေးရုံးကိုလည်း ဒရုန်းဖြင့် ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ အနီးရှိ အရပ်သားနေအိမ်တစ်ခုပေါ် ဗုံးကျရောက်ကာ အရပ်သားတစ်ဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။ယင်းအပြင် တိုက်ပွဲအတွင်း အရပ်သား ၃ ဦး သေဆုံးပြီး ၆ ဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့ကာ နေအိမ်အချို့ မီးလောင်ပျက်စီးခဲ့သည်။ကွတ်ခိုင်တိုက်ပွဲ ၂ ရက်အတွင်း TNLA ဘက်မှ ထိခိုက်ဒဏ်ရာရသူ (၁၈) ဦးနှင့် လက်နက်ချ ဖမ်းဆီးခံရသူ ၁၀၀ နီးပါးရှိကြောင်း ရှမ်းပြည်နယ်အခြေစိုက်သတင်းဌာနများက ဖော်ပြကြသည်။<ref>{{Cite web |title=ကွတ်ခိုင်မြို့ရှိ TNLA စခန်းများကို MNDAA က တိုက်ခိုက်ပြီး တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားနေ |url=https://news-eleven.com/article/310506 |access-date=2026-03-17 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref>
== ကြားဝင် ဖျန်ဖြေမှုများ ==
၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁၄ရက်နေ့တွင် [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အတိုင်ပင်ခံကောင်စီ]]က မဟာမိတ်တပ်နှစ်ဖွဲ့အား တိုက်ပွဲများ ချက်ချင်းရပ်တန့်ရန်နှင့် နိုင်ငံရေးနည်းလမ်းဖြင့် ဆွေးနွေးဖြေရှင်းရန် မေတ္တာရပ်ခံ ကမ်းလှမ်းခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=MNDAA နှင့် TNLA ညီနောင်အဖွဲ့ကြား ငြိမ်းချမ်းစွာတွေ့ဆုံဆွေးနွေးရန်နှင့် လိုအပ်ပါက ကူညီပံ့ပိုးမည်ဟု NUCC ကမ်းလှမ်း |url=https://bur.mizzima.com/2026/03/15/85048 |url-status=live |access-date=၁၇ မတ် ၂၀၂၆}}</ref>
၂၀၂၆ ခုနှစ် မတ်လ ၁၇ ရက်တွင် ရှမ်းပြည်နယ်၊ [[လောက်ကိုင်မြို့]]တွင် MNDAA နှင့် TNLA နှစ်ဘက်ခေါင်းဆောင်များ တွေ့ဆုံဆွေးနွေးခဲ့ကြသည်။ မြေပြင်တွင် လားရှိုးမြို့နယ်၊ [[အီနိုင်းရွာ၊ လားရှိုးမြို့နယ်|အီနိုင်းကျေးရွာ]]အနီးရှိ TNLA တပ်စခန်းအချို့ကို ထပ်မံတပ်ဆုတ်ပေးရန် MNDAA ဘက်မှ တောင်းဆိုခဲ့သည်။မတ်လ ၂၀ ရက်နေ့က လောက်ကိုင်မြို့၌ [[အာရက္ခတပ်တော်]] (AA) ပါဝင်သော တွေ့ဆုံဆွေးနွေးမှုတစ်ရပ် ပြုလုပ်ခဲ့ပြီး အပစ်အခတ်ရပ်စဲရန် သဘောတူညီမှု ရရှိခဲ့ကြောင်း နှစ်ဖက်အဖွဲ့အစည်းများက ဘီဘီစီသတင်းဌာနသို့ အတည်ပြုခဲ့ကြသည်။ အဆိုပါ သဘောတူညီချက်များအရ ကွတ်ခိုင်မြို့ကို MNDAA က ဆက်လက်ထိန်းချုပ်သွားမည်ဖြစ်ပြီး [[ညီနောင်မဟာမိတ်သုံးဖွဲ့|ညီနောင်မဟာမိတ်]]များအဖြစ် ဆက်လက်ရပ်တည်ရေး၊ နယ်မြေသတ်မှတ်မှု ထားရှိရေးနှင့် ဖမ်းဆီးထားသူများကို ပြန်လည်လွှတ်ပေးရေးတို့ ပါဝင်ကြောင်း TNLA ပြန်ကြားရေးတာဝန်ရှိသူ လွေးယေဦးက ပြောကြားခဲ့ရာ၊ MNDAA က ဖမ်းဆီးထားသည့် TNLA တပ်ဖွဲ့ဝင် ၁၀၀ ခန့်အား ပြန်လည်လွှတ်ပေးရန် စီစဉ်သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-03-21 |title=မတ် ၂၁ ရက် နိုင်ငံတဝန်းသတင်းများအနှစ်ချုပ်-ကသာ လေကြောင်းဗုံးကြဲ ဆယ်ချီသေဆုံး |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c70530ylpgro |access-date=2026-03-21 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |date=2026-03-17 |title=ရှမ်းမြောက်အရေး MNDAA နဲ့ TNLA ခေါင်းဆောင်တွေ လောက်ကိုင်မှာ တွေ့ဆုံ - ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁၇ ရက် ဘီဘီစီသတင်းများ တိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု |url=https://www.bbc.com/burmese/live/cvgk20p4k6pt |access-date=2026-03-17 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref>
== စွပ်စွဲခံရမှုများ ==
ကွတ်ခိုင်ကို ကိုးကန့်တပ်သိမ်းပိုက်ပြီး ပြည်ထောင်စုလမ်းပိုင်းတချို့ပြန်ဖွင့်ခြင်း၏နောက်ကွယ်တွင် တရုတ်နိုင်ငံပါဝင်နေသည်ဟု ဘီဘီစီသတင်းဌာနက စွပ်စွဲခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c20lqk993qeo|title=တရုတ်လက်ချက်လို့ ပုံဖော်ခံရတဲ့ ရှမ်းမြောက်က မဟာမိတ်နှစ်ဖွဲ့ ပဋိပက္ခ|work=ဘီဘီစီမြန်မာပိုင်း|access-date=၁၇ မတ် ၂၀၂၆|date=၁၇ မတ် ၂၀၂၆}}</ref>တရုတ်နိုင်ငံ၏ အာရှရေးရာအထူးကိုယ်စားလှယ် မစ္စတာတိန့်ရွှီကျွင်းသည် ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁၃ နေ့တွင် နေပြည်တော်၌ စစ်ကောင်စီနှင့် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးနေချိန်နှင့် ဤတိုက်ပွဲများ ထပ်တူကျနေခြင်းမှာ မီးစိမ်းပြမှုရှိ/မရှိအပေါ် မေးခွန်းထုတ်မှုများ ရှိခဲ့ကြသည်။ <ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ဦးသန်းဆွေ တရုတ်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန အာရှရေးရာအထူးကိုယ်စားလှယ် မစ္စတာတိန့်ရှီးကျွင်းအား လက်ခံတွေ့ဆုံ |url=https://myanmar.gov.mm/news-media/news/latest-news/-/asset_publisher/idasset354/content/%25E1%2580%2595%25E1%2580%25BC%25E1%2580%258A%25E1%2580%25BA%25E1%2580%2591%25E1%2580%25B1%25E1%2580%25AC%25E1%2580%2584%25E1%2580%25BA%25E1%2580%2585%25E1%2580%25AF%25E1%2580%259D%25E1%2580%2594%25E1%2580%25BA%25E1%2580%2580%25E1%2580%25BC%25-5541 |access-date=2026-03-17 |website=myanmar.gov.mm |language=en-US}}</ref>
== ကိုးကား ==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:၂၀၂၆ ပဋိပက္ခများ]]
[[ကဏ္ဍ:ရှမ်းပြည်နယ်ရှိ တိုက်ပွဲများ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ) အတွင်း မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲများ]]
1ygvg2y9wwxgwg8qc25cshrw73ldy8t
မကွီးအိမ်နူးမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ
0
285410
1034167
1030168
2026-05-27T07:29:35Z
Zawzawaungthwin
100038
[[ကဏ္ဍ:၂၀၂၁ ပဋိပက္ခများ]]
1034167
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox military conflict
| conflict = မကွီးအိမ်နူးမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ
| partof = [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)|မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ)]]နှင့် [[ချင်း စစ်မြေပြင်]]
| map_type = Myanmar
| latitude = 21.1961
| longitude = 93.6331
| map_size = 250
| map_caption = မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း မကွီးအိမ်နူးမြို့၏ တည်နေရာ
| map_label = မကွီးအိမ်နူး
| date = ၂၄ ဇူလိုင် ၂၀၂၁
| place = [[မကွီအိမ်နူးမြို့|မကွီးအိမ်နူးမြို့]]၊ [[မင်းတပ်မြို့နယ်]]၊ [[ချင်းပြည်နယ်]]
| status = တော်လှန်ရေးအင်အားစုများက သေနတ်တစ်ချက်မဖောက်ရဘဲ သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။
| combatant1 = [[File:Flag of Chin State.svg|23px|border]] ချင်းဒေသကာကွယ်ရေးအဖွဲ့ (မင်းတပ်)
| combatant2 = [[File:Flag of the Myanmar Army.svg|23px|border]] [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ|စစ်ကောင်စီ (SAC)]]
* [[File:Flag of the Myanmar Police Force.svg|20px]] မြန်မာနိုင်ငံရဲတပ်ဖွဲ့
| commander1 = CDF-Mindat တာဝန်ရှိသူများ
| commander2 =
* ဗိုလ်ကြီး သိန်းထိုက် (DSA-55)
* ရဲအရာရှိများ
| strength1 = မသိရှိရ
| strength2 = အင်အား ၂၀ ကျော် (ရှေ့တန်းရဲစခန်း)
| casualties1 = မရှိ
| casualties2 =
* ၇ ဦး လက်နက်ချ (CDM ပြုလုပ်)
* ၅ ဦး ထွက်ပြေး
* လက်နက် ၂၂ လက် သိမ်းဆည်းရမိ
| notes = ချင်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်းတွင် တော်လှန်ရေးအင်အားစုများ အစောဆုံး သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည့် မြို့ဖြစ်သည်။
}}
'''မကွီးအိမ်နူးမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ'''သည် [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)|မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ)]] ကာလအတွင်း [[ချင်းပြည်နယ်]]တောင်ပိုင်းတွင် ချင်းဒေသကာကွယ်ရေးအဖွဲ့ (မင်းတပ်) (CDF-Mindat) က ပထမဆုံး သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည့် မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲဖြစ်သည်။ ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၂၄ ရက်နေ့တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော အဆိုပါဖြစ်စဉ်သည် တော်လှန်ရေးအင်အားစုများဘက်မှ သေနတ်တစ်ချက်မဖောက်ရဘဲ [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ|စစ်ကောင်စီ]]၏ အုပ်ချုပ်ရေးယန္တရားနှင့် တပ်စခန်းကို သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည့် ထူးခြားသော တိုက်ပွဲတစ်ခုလည်း ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |last=Now |first=Myanmar |date=0001-11-30 |title=စစ်ကောင်စီစခန်းကို သိမ်းပိုက်စဉ် သေနတ် ၂၂ လက်နှင့်အတူ ဗိုလ်ကြီးဦးဆောင်ပြီးလက်နက်ချ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/7591/ |access-date=2026-05-07 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref>
== နောက်ခံသမိုင်း ==
[[မကွီအိမ်နူးမြို့|မကွီးအိမ်နူးမြို့]]သည် ၂၀၁၉ ခုနှစ် တွင် မြို့ အဖြစ် သတ်မှတ်ခံခဲ့ရပြီး၊ [[မင်းတပ်မြို့နယ်]]အတွင်း တည်ရှိကာ မင်းတပ်မြို့မှ ၇၀ မိုင်ခန့် ကွာဝေးသော ဆိပ်ဖြူ-ဆော-ကန်ပက်လက်-ပလက်ဝ ဆက်သွယ်ရေးလမ်းပေါ်ရှိ ဗျူဟာမြောက် မြို့ငယ်တစ်ခုဖြစ်သည်။ [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|၂၀၂၁ ခုနှစ် စစ်အာဏာသိမ်း]]ပြီးနောက် မကွီးအိမ်နူးမြို့ရှိ ရဲစခန်းမှာ [[တပ်မတော်]] နှင့် [[မြန်မာနိုင်ငံ ရဲတပ်ဖွဲ့|ရဲတပ်ဖွဲ့ဝင်]]များ ပူးပေါင်းအခြေစိုက်ရာ ရှေ့တန်းစခန်းတစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=ချင်းပြည်နယ်ရှိ မြို့နယ်ကိုးမြို့နယ်အတွင်း ကျေးရွာကြီး ၁၁ ရွာကို မြို့အဆင့်ဖြင့် တိုးချဲ့ဖွင့်လှစ်ခဲ့ |url=http://www.mdn.gov.mm/my/khngpnnynyri-miunykiumiunyattng-keraakii-11-raakiu-miuachngphng-ttiukhaiphnglckhai |access-date=2026-05-07 |website=MDN - Myanmar DigitalNews |language=my}}</ref>
== တိုက်ပွဲဖြစ်စဉ် ==
၂၀၂၁ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၂၄ ရက်နေ့တွင် CDF-Mindat အဖွဲ့သည် မကွီးအိမ်နူးမြို့ရှိ စစ်ကောင်စီစခန်းကို သိမ်းပိုက်ရန် သွားရောက်ခဲ့သည်။ တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားခြင်းမရှိမီ CDF-Mindat ဘက်က စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင်များကို တိုက်ပွဲဝင်မလား သို့မဟုတ် အာဏာဖီဆန်ရေးလှုပ်ရှားမှု (CDM) တွင် ပါဝင်မလားဟု စည်းရုံးညှိနှိုင်းခဲ့သည်။စခန်းအတွင်းရှိ တပ်ဖွဲ့ဝင်အချို့မှာ နဂိုကတည်းက CDM ဝင်ရန် ဆန္ဒရှိနေသူများ ဖြစ်သဖြင့် သေနတ်တစ်ချက်မျှ ပစ်ခတ်စရာမလိုဘဲ စခန်းတစ်ခုလုံးကို သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။ အဆိုပါဖြစ်စဉ်အတွင်း စခန်းတာဝန်ခံဖြစ်သူ ဗိုလ်ကြီး သိန်းထိုက် (DSA-55) အပါအဝင် စစ်သားနှင့် ရဲတပ်ဖွဲ့ဝင် စုစုပေါင်း ၇ ဦးတို့သည် လက်နက်ခဲယမ်းအပြည့်အစုံဖြင့် CDF-Mindat ထံ ဝင်ရောက်ပူးပေါင်းခဲ့သည်။ အခြားတပ်ဖွဲ့ဝင် ၅ ဦးခန့်မှာမူ လက်နက်များယူဆောင်ကာ ထွက်ပြေးသွားခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web |title=မကွီအိမ်နူးရှေ့တန်းစခန်းက စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင် ၂၀ ခန့် ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်နှင့်ပူးပေါင်း |url=https://burmese.dvb.no/post/477335 |access-date=2026-05-07 |website=DVB Burmese |language=en}}</ref>
== သိမ်းဆည်းရမိမှု ==
အဆိုပါစခန်းသိမ်းပိုက်မှုအတွင်း ချေမှုန်းရေးရိုင်ဖယ်နှင့် ပစ္စတိုများ အပါအဝင် လက်နက်ပေါင်း ၂၂ လက်၊ ကျည်ဆန် ၁၄,၀၀၀ ကျော်နှင့် ကျည်ကတ်များစွာကို သိမ်းဆည်းရမိခဲ့သည်။ ဤဖြစ်စဉ်သည် ချင်းပြည်နယ်အတွင်း တော်လှန်ရေးခရီးစဉ်အတွက် အောင်မြင်သော အစောဆုံးမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲတစ်ခုအဖြစ် မှတ်တမ်းဝင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=လုံလဲရ်တပ်စခန်းကို CNF နဲ့ CDFပူးပေါင်းသိမ်းပိုက်ပြီးနောက် ရဲနှင့် စစ်သားအားလုံး CDM လုပ် |url=https://burmese.dvb.no/post/487278 |access-date=2026-05-07 |website=DVB Burmese |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=စွယ်တော် |date=2025-01-07 |title=ချင်းပြည်နယ် တောင်ပိုင်းတခုလုံး စစ်ကောင်စီလက်မှ လွတ်မြောက်ခြင်း |url=https://burma.irrawaddy.com/article/2025/01/07/395511.html |access-date=2026-05-07 |website=ဧရာဝတီ |language=en-US}}</ref>
== ကိုးကား ==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:၂၀၂၁ ပဋိပက္ခများ]]
[[ကဏ္ဍ:ချင်းပြည်နယ်ရှိ တိုက်ပွဲများ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ) အတွင်း မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲများ]]
2tizfdkzh8fuqc5gegcud58d0eidcwi
မတူပီမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ
0
285421
1034169
1030569
2026-05-27T07:31:00Z
Zawzawaungthwin
100038
ပဋိပက္ခများ
1034169
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox military conflict
| conflict = မတူပီမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ
| partof = [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)|မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ)]]နှင့် [[ချင်း စစ်မြေပြင်]]
| image =
| caption =
| map_type = Myanmar
| latitude = 21.6044
| longitude = 93.4358
| map_size = 250
| map_caption = မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း မတူပီမြို့၏ တည်နေရာ
| map_label = မတူပီ
| date = ၉ ဇွန် ၂၀၂၄ – ၂၉ ဇွန် ၂၀၂၄
| place = [[မတူပီမြို့]]၊ [[ချင်းပြည်နယ်]]
| status = တော်လှန်ရေးပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များက မြို့တစ်ခုလုံးကို အပြီးသတ်သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။
| combatant1 = [[ချင်းညီနောင်]]
* ချင်းပြည်ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့-မတူပီ
* [[ချင်းအမျိုးသားကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့|CNO/CNDF]]
* [[ချင်းအမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ်|ZFU/PDF-Zoland]]
* ချင်းဒေသကာကွယ်ရေးအဖွဲ့ (ကန်ပက်လက်)
* ချင်းဒေသကာကွယ်ရေးအဖွဲ့ (မင်းတပ်)
'''မဟာမိတ်များ:'''
* [[အာရက္ခတပ်တော်|AA]]
* [[ယောတပ်တော်|Yaw Army]]
* [[ယောကာကွယ်ရေးတပ်|YDF]]
| combatant2 = [[File:Flag of the Myanmar Army.svg|23px|border]][[တပ်မတော်]]
* အခြေချစစ်ဗျူဟာ (မတူပီ)
* ခလရ (၁၄၀)
* ခမရ (၃၀၄)
| casualties1 = အကျအဆုံးရှိ (စာရင်းမသိရ)
| casualties2 =
* အများအပြား သေဆုံး
* လက်နက်ခဲယမ်း အမြောက်အမြား ဆုံးရှုံး
}}
'''မတူပီမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ'''သည် [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)|မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ)]] ကာလအတွင်း [[ချင်းပြည်နယ်]]တောင်ပိုင်းတွင် [[ချင်းညီနောင်]] (Chin Brotherhood) နှင့် မဟာမိတ်တပ်ဖွဲ့များက ဖော်ဆောင်ခဲ့သည့် ဗျူဟာမြောက် စစ်ဆင်ရေးတစ်ခုဖြစ်သည်။ ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဇွန်လ ၉ ရက်နေ့တွင် စတင်ခဲ့ပြီး ဇွန်လ ၂၉ ရက်နေ့တွင် မတူပီမြို့ရှိ စစ်ကောင်စီ၏ အခြေချစစ်ဗျူဟာနှင့် တပ်ရင်းအားလုံးကို အပြီးသတ်သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။ ဤတိုက်ပွဲသည် ချင်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်းတွင် စစ်ကောင်စီ၏ အဓိကစစ်ရေးအခြေစိုက်စခန်းတစ်ခုဖြစ်သော ဗျူဟာကုန်းကို ပထမဆုံးအကြိမ် တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့ခြင်းလည်း ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |last=ငြိမ်းချမ်းအေး |date=2024-07-02 |title=မတူပီမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ ချင်းညီနောင်အဖွဲ့ပြောခွင့်ရသူနဲ့မေးမြန်းချက် |url=https://burmese.voanews.com/a/chin-brotherhood-matupi-fighting-southern-chin-state-/7681666.html |access-date=2026-05-07 |website=ဗွီအိုအေ |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2024-06-29 |title=မတူပီမြို့ကို ချင်းညီနောင် မဟာမိတ်အဖွဲ့တွေ သိမ်းယူ |url=https://www.rfa.org/burmese/news/matupi-chin-brotherhood-occupied-06292024125225.html |access-date=2026-05-07 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref>
== တိုက်ပွဲဖြစ်စဉ် ==
[[ချင်းညီနောင်|ချင်းညီနောင်အဖွဲ့]]သည် မတူပီမြို့သိမ်းစစ်ဆင်ရေးကို ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၉ ရက်နေ့တွင် စတင်ထိုးစစ်ဆင်ခဲ့သည်။ အဆိုပါစစ်ဆင်ရေးတွင် ချင်းညီနောင်အဖွဲ့ဝင်များဖြစ်သော CDF-Matupi၊ CNDF၊ PDF-Zoland တို့နှင့်အတူ မဟာမိတ်များဖြစ်သည့် [[အာရက္ခတပ်တော်]] (AA)၊ [[ယောတပ်တော်]] (Yaw Army) နှင့် [[ယောကာကွယ်ရေးတပ်]] (YDF) တို့ ပူးပေါင်းပါဝင်ခဲ့သည်။
တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားပြီးနောက် ဇွန်လ ၁၇ ရက်နေ့တွင် မတူပီမြို့အခြေစိုက် အမှတ် (၃၀၄) ခြေမြန်တပ်ရင်း (ခမရ ၃၀၄) ကို ဦးစွာသိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။ ဆက်လက်၍ ပြင်းထန်သော တိုက်ခိုက်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ရာ ဇွန်လ ၂၉ ရက်နေ့ နံနက်ပိုင်းတွင် မတူပီအခြေချစစ်ဗျူဟာနှင့် အမှတ် (၁၄၀) ခြေလျင်တပ်ရင်း (ခလရ ၁၄၀) တို့ကို အပြီးအပိုင် သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။ စစ်ကောင်စီဘက်က လေကြောင်းမှတစ်ဆင့် ခုခံမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သော်လည်း ရက်ပေါင်း ၂၀ ကျော်ကြာ တိုက်ပွဲအပြီးတွင် မတူပီမြို့တစ်ခုလုံးကို တော်လှန်ရေးအင်အားစုများက ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=စောရယ် |date=2024-07-23 |title=မတူပီမြို့စစ်သုံ့ပန်းများ၏ မိသားစုများထဲတွင် မိဘမဲ့သွားသည့် ကလေးတချို့ ပါဝင် |url=https://myanmar-now.org/mm/news/55229/ |access-date=2026-05-07 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref>
== အကျိုးဆက်နှင့် သိမ်းဆည်းရမိမှုများ ==
တိုက်ပွဲကြောင့် ထောင်နှင့်ချီသည့် ဒေသခံများ မြို့ကို စွန့်ခွာခဲ့ရသည်။ တိုက်ပွဲအပြီးတွင် စစ်ကောင်စီဘက်က ဖမ်းဆီးထားသည့် နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသား ၁၃ ဦး (အမျိုးသား ၁၂ ဦးနှင့် အမျိုးသမီး ၁ ဦး) ကို လွတ်မြောက်အောင် ကယ်တင်နိုင်ခဲ့သည်။ ထို့အပြင် စစ်ကောင်စီတပ်ထံမှ လေယာဉ်ပစ်လက်နက်များ၊ ပွိုင့်-၃၇ (Point 37) များ၊ ဟောက်ဝစ်ဇာ (Howitzer) လက်နက်ကြီးများ၊ အာပီဂျီ (RPG) နှင့် MA စီးရီး ရိုင်ဖယ် ရာနှင့်ချီကို အလုံးအရင်းဖြင့် သိမ်းဆည်းရမိခဲ့သည်။ ဤအောင်ပွဲကြောင့် ချင်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်းတွင် စစ်ကောင်စီ၏ စစ်ဗျူဟာအခြေစိုက်စခန်း လုံးဝကင်းစင်သွားခဲ့ပြီး ပြည်နယ်မြို့တော် [[ဟားခါးမြို့]] တွင်သာ စစ်ကောင်စီ၏ အုပ်ချုပ်ရေးယန္တရား ကျန်ရှိတော့သည့် အခြေအနေသို့ ရောက်ရှိသွားခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2024-07-04 |title=မတူပီတိုက်ပွဲအတွင်း နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသား ၁၃ ဦး လွတ်မြောက် |url=https://www.rfa.org/burmese/news/matup-political-prisoners-chin-07042024121244.html |access-date=2026-05-07 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref>
ချင်းပြည်နယ်၊ မတူပီမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲအတွင်း ကလေး ၃၀ အပါအဝင် စစ်ကောင်စီတပ်သား နှင့် မိသားစုဝင် ၁၂၀ သည် ထိန်းသိမ်းခံခဲ့ရသည်။ တိုက်ပွဲအတွင်း ချင်းကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့-မတူပီ (CDF-Matupi) တပ်မဟာ-၁ မှ ရဲဘော် ၆ သေဆုံးခဲ့သည်ဟု ချင်းညီနောင်က ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=မတူပီမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲအတွင်း စစ်ကောင်စီတပ်သားနှင့် မိသားစုဝင် ၁၂၀ ကို ထိန်းသိမ်းထား |url=https://burmese.dvb.no/post/661363 |access-date=2026-05-07 |website=DVB Burmese |language=en}}</ref>
== တော်လှန်ရေးအင်အားစုအချင်းချင်း ထိတွေ့မှု ==
{{main|ချင်းလက်နက်ကိုင်အချင်းချင်း တိုက်ပွဲ (၂၀၂၄-၂၀၂၅)}}
မတူပီမြို့သိမ်းစစ်ဆင်ရေးကာလအတွင်း ဒေသတွင်း တော်လှန်ရေးအင်အားစုများအကြား စစ်ရေးပဋိပက္ခများ ပေါ်ပေါက်ခဲ့သည်။ ချင်းညီနောင်အဖွဲ့သည် ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၁၇ ရက်နေ့တွင် ခမရ (၃၀၄) ကို သိမ်းပိုက်ပြီးနောက် ဇွန်လ ၁၈ ရက်နေ့မှစတင်ကာ ချင်းအမျိုးသားတပ်ဦး (CNF) ဦးဆောင်သော ချင်းပြည်ကောင်စီဝင် မဟာမိတ်တပ်ဖွဲ့များနှင့် တိုက်ပွဲများ ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ အဆိုပါ ပစ်ခတ်မှုများသည် ၆ ရက်တိုင် ဆက်တိုက် ပြင်းထန်စွာ ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး နှစ်ဖက်စလုံးတွင် ထိခိုက်ကျဆုံးမှုများ ရှိခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web |date=2024-09-22 |title=တူမီးပေါ်က အက်ကြောင်းများ - ချင်း ပြည်သူ့သဘောထား မျက်ကွယ်ပြုခံနေရသလား |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c74jy05xqlwo |access-date=2026-05-07 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref>
ဇွန်လ ၂၄ ရက်နေ့တွင် CNF နှင့် မဟာမိတ်တပ်ဖွဲ့များဘက်က တင်းမာမှုကို လျော့ချလိုက်ကြပြီး တပ်ဆုတ်ပေးခဲ့ကြသည်။သို့သော် မတူပီဗျူဟာနှင့် ခလရ (၁၄၀) ၏ မြောက်ဘက်ရှိ [[ဖနိုင်ရွာ၊ မတူပီမြို့နယ်|ဖနိုင်ရွာ]]နှင့် [[ငလိုင်ရွာ၊ မတူပီမြို့နယ်|ငလိုင်ရွာ]]ကြားတွင် ထိုအဖွဲ့များက မိုင်းအမြောက်အမြား ထောင်ထားခဲ့ကြောင်း ချင်းညီနောင်အဖွဲ့ဘက်က စွပ်စွဲခဲ့သည်။စစ်မျက်နှာ နှစ်ဖက်ဖွင့်ထားရသည့် အခြေအနေမှ ကင်းလွတ်သွားပြီးနောက် ချင်းညီနောင်အဖွဲ့သည် ကျန်ရှိသည့် စစ်ကောင်စီတပ်စခန်းများကို ဆက်လက်ထိုးစစ်ဆင်ခဲ့ပြီး ဇွန်လ ၂၉ ရက်နေ့တွင် မြို့ကို အပြီးသတ်သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။ချင်းညီနောင်အဖွဲ့သည် မြန်မာနိုင်ငံတွင် စစ်တပ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက် ပေါ်လာသည့် ချင်းလက်နက်ကိုင် မဟာမိတ်အဖွဲ့ဖြစ်ပြီး အဆိုပါအဖွဲ့တွင် ချင်းအမျိုးသားကောင်စီ (မင်းတပ်)၊ ချင်းအမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ် (CNO)၊ ဇိုမီးဖက်ဒရယ်အစည်းအရုံး (ZFU)၊ ချင်းကာကွယ်ရေးတပ် (ကန်ပက်လက်)၊ ချင်းလဲန်းကာကွယ်ရေးတပ် (မတူပီ) တပ်မဟာ (၁) နှင့် မရာနယ်မြေအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ (MTC) ဟူသည့် အဖွဲ့ ၆ ဖွဲ့ ပါဝင်သည်။ တစ်ဖက်တွင်လည်း ချင်းအမျိုးသားတပ်ဦး (CNF) နှင့် မဟာမိတ်များသည် ဒေသတွင်း တော်လှန်ရေးအဖွဲ့အများအပြား ပါဝင်သည့် ချင်းပြည်ကောင်စီ၏ ဩဇာကို ခံယူ၍ လှုပ်ရှားခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web |last=စောရယ် |date=2024-06-27 |title=မတူပီမြို့နယ်တွင်းတိုက်ပွဲများကြောင့် စစ်ဘေးရှောင် ၃၀၀၀ ကျော်ရှိ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/53974/ |access-date=2026-05-07 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref>
== ကိုးကား ==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:၂၀၂၄ ပဋိပက္ခများ]]
[[ကဏ္ဍ:ချင်းပြည်နယ်ရှိ တိုက်ပွဲများ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ) အတွင်း မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲများ]]
jk15smxui28uzqewaxle1m4zhldcdmn
တွန်းဇံမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ
0
285501
1034161
1033412
2026-05-27T07:25:50Z
Zawzawaungthwin
100038
ပဋိပက္ခများ
1034161
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox military conflict
| conflict = တွန်းဇံမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ (၂၀၂၄–၂၀၂၆)
| partof = [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)|မြန်မာပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ)]] နှင့် [[ချင်း စစ်မြေပြင်]]
| image =
| caption =
| map_type = Myanmar
| latitude = 23.4731
| longitude = 93.6761
| map_size = 250
| map_caption = မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း တွန်းဇံမြို့၏ တည်နေရာ
| map_label = တွန်းဇံ
| date = ၂၀၂၄ ခုနှစ် မေလ ၁၆ ရက် – ၂၀၂၆ ခုနှစ် မေလ ၂၀ ရက်
| place = [[တွန်းဇံမြို့]]၊ [[ချင်းပြည်နယ်]]
| result = ၂၀၂၄ တွင် ချင်းတော်လှန်ရေးတပ်များက မြို့ကို သိမ်းပိုက်ခဲ့သော်လည်း ၂၀၂၆ မေလတွင် စစ်ကောင်စီတပ်က ပြန်လည်ထိန်းချုပ်ခဲ့သည်။
| combatant1 = [[ချင်းပြည်ကောင်စီ]]<br />[[ချင်းအမျိုးသားတပ်မတော်]] (CNA)<br />ချင်းဒေသကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့များ (CDF)<br />ဒေသတွင်း တပ်ပေါင်းစုများနှင့် PDF များ
| combatant2 = [[File:Flag of the Myanmar Army.svg|23px|border]] [[တပ်မတော်]] (ခလရ ၂၆၉ နှင့် စစ်ကြောင်းများ)<br />[[File:Flag of the Myanmar Police Force.svg|23px|border]] [[မြန်မာနိုင်ငံရဲတပ်ဖွဲ့]]<br />[[File:Flag of Zomi Re-unification Organisation.svg|23px|border]] [[ဇိုမီးတော်လှန်ရေးတပ်မတော်]] (ZRA)
| casualties1 = ၂၀၂၄ တိုက်ပွဲ - ၁၁ ဦး သေဆုံး၊ ၁၀ ဦးခန့် ဒဏ်ရာရ<br />၂၀၂၆ တိုက်ပွဲ - အနည်းဆုံး ၂ ဦး သေဆုံး (စစ်ကောင်စီထုတ်ပြန်ချက်အရ)
| casualties2 = ၂၀၂၄ တိုက်ပွဲ - ၃၀ နီးပါး သေဆုံး၊ ၄၀ ကျော် အရှင်ဖမ်းခံရ<br />၂၀၂၆ တိုက်ပွဲ - ထိခိုက်ကျဆုံးမှု အသေးစိတ် မသိရသေးပါ
| notes = ၂၀၂၄ ခုနှစ် တိုက်ပွဲအတွင်း ချင်းတော်လှန်ရေးအဖွဲ့က လက်နက် ၈၀ နီးပါးနှင့် ငွေသားကျပ်သိန်း ၆၀၀၀ နီးပါး သိမ်းဆည်းရမိခဲ့သည်။ ၂၀၂၆ ခုနှစ် ပြန်လည်သိမ်းပိုက်မှုတွင် စစ်ကောင်စီတပ်က လက်နက် ၅ လက် သိမ်းဆည်းရမိကြောင်း ထုတ်ပြန်သည်။
}}
'''တွန်းဇံမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ''' သည် [[ချင်းပြည်နယ်]]၊ [[ဖလမ်းခရိုင်]]အတွင်းရှိ [[တွန်းဇံမြို့]]ကို ထိန်းချုပ်နိုင်ရန်အတွက် ချင်းတော်လှန်ရေးတပ်ပေါင်းစုနှင့် [[တပ်မတော်]] တို့အကြား ၂၀၂၄ ခုနှစ်မှ ၂၀၂၆ ခုနှစ်အတွင်း ဖြစ်ပွားခဲ့သော တိုက်ပွဲများဖြစ်သည်။ ၂၀၂၄ ခုနှစ် မေလ ၂၃ ရက်နေ့တွင် [[ချင်းအမျိုးသားတပ်မတော်]] (CNA) ဦးဆောင်သော ချင်းတော်လှန်ရေးတပ်ပေါင်းစုက တွန်းဇံမြို့ကို အပြီးသတ်သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့ပြီး ဤသည်မှာ ချင်းပြည်နယ်အတွင်း မြို့နယ်အဆင့်သတ်မှတ်ထားသည့် မြို့တစ်မြို့ကို တော်လှန်ရေးအင်အားစုများက ပထမဆုံးအကြိမ် သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ သို့သော်လည်း ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဧပြီလကုန်မှစတင်၍ တပ်မတော် က ဖလမ်းနှင့် တီးတိန်မြို့များဘက်မှတစ်ဆင့် ပြန်လည်တိုက်စစ်ဆင်ရေး (Counter Terrorism Operation) များ ဆောင်ရွက်ခဲ့ရာ ၂၀၂၆ ခုနှစ် မေလ ၂၀ ရက်နေ့တွင် တွန်းဇံမြို့အား တပ်မတော်က အလုံးစုံ ပြန်လည်သိမ်းပိုက်ထိန်းချုပ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Now |first=Myanmar |date=2024-05-24 |title=တွန်းဇံမြို့ကို ချင်းအဖွဲ့များသိမ်းပိုက်၊ သုံ့ပန်း ၄၀ ကျော်ရပြီး နိုင်ကျဉ်းတချို့ကို ကယ်ထုတ် |url=https://myanmar-now.org/mm/news/52715/ |access-date=2026-05-09 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |title=တွန်းဇံမြို့ပေါ်က ZRA နှင့် ဆက်နွှယ်သည့် အိမ် ၁၈ လုံးကို CDF-တွန်းဇံချိပ်ပိတ် |url=https://burmese.dvb.no/post/665467 |access-date=2026-05-09 |website=DVB Burmese |language=en}}</ref>
== တိုက်ပွဲဖြစ်စဉ် ==
ချင်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း ကျီခါးမြို့နှင့် တွန်းဇံမြို့သိမ်းစစ်ဆင်ရေးကို [[ချင်းပြည်ကောင်စီ]]က ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ မေလ ၁၅ ရက်နေ့တွင် စတင်ခဲ့သည်။ မေလ ၁၉ ရက်နေ့တွင် [[ကျီခါးမြို့]]ကို တော်လှန်ရေးအင်အားစုများက ဦးစွာထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့ပြီးနောက် ထိုစခန်းမှ ဆုတ်ခွာသွားသော စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင်များသည် တွန်းဇံမြို့သို့ ပူးပေါင်းခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2024-05-21 |title=တွန်းဇံမြို့ကို ချင်းတော်လှန်ရေးပူးပေါင်းတပ်တွေ သိမ်းယူ |url=https://www.rfa.org/burmese/news/cna-cdf-seized-tonzang-05212024022023.html |access-date=2026-05-09 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref>
တွန်းဇံမြို့တွင် အခြေစိုက်သည့် [[ခလရ (၂၆၉)]]၊ ရဲတပ်ဖွဲ့ဝင်များနှင့် [[ဇိုမီးတော်လှန်ရေးတပ်မတော်]] (ZRA) ပူးပေါင်းတပ်များကို တော်လှန်ရေးအင်အားစုများက ဆက်လက်ထိုးစစ်ဆင်ခဲ့သည်။ မေလ ၂၂ ရက်နေ့တွင် မြို့ပေါ်ရှိ နေရာအများစုကို ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့ပြီး၊ မေလ ၂၃ ရက်နေ့ ညနေ ၄ နာရီခွဲအချိန်တွင် မြို့ပြင်ရှိ စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင်များကိုပါ အပြီးသတ်ဖယ်ရှားကာ နယ်မြေရှင်းလင်းရေး ဆောင်ရွက်နိုင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=ludunwayoo |date=2025-04-21 |title=ချင်းပြည်ကောင်စီသိမ်းပိုက်ထားသည့် တွန်းဇံမြို့ကို စစ်ကောင်စီလက်အောက်ခံ ZRA တပ်က နှစ်ရက်ဆက် လာရောက်တိုက်ခိုက် |url=https://www.ludunwayoo.com/news-mm/2025/04/21/118759/ |access-date=2026-05-09 |website=LuduNwayOo |language=my-MM}}</ref>
== ထိခိုက်ကျဆုံးမှုနှင့် သိမ်းဆည်းရမိမှုများ ==
တိုက်ပွဲအတွင်း စစ်ကောင်စီဘက်မှ ၃၀ နီးပါး သေဆုံးခဲ့ပြီး ၄၀ ကျော်ကို အရှင်ဖမ်းဆီးရမိခဲ့သည်။ ဖမ်းဆီးရမိသူများထဲတွင် ZRA မှ ထိပ်ပိုင်းအဆင့် တာဝန်ရှိသူတစ်ဦးလည်း ပါဝင်သည်။ တော်လှန်ရေးအင်အားစုများဘက်မှ ၁၁ ဦး သေဆုံးပြီး ၁၀ ဦးခန့် ဒဏ်ရာရရှိခဲ့ကာ အများစုမှာ မိုင်းထိခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်။ တိုက်ပွဲအပြီးတွင် လက်နက် ၈၀ နီးပါး၊ ကျည်ဆန်အမြောက်အမြားနှင့်အတူ စစ်ကောင်စီတပ်နှင့် ရဲစခန်းများမှ သိမ်းဆည်းရမိသည့် ငွေသားကျပ်သိန်း ၆၀၀၀ နီးပါးကိုလည်း သိမ်းဆည်းရမိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Now |first=Myanmar |date=2024-05-24 |title=တွန်းဇံမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲတွင် စစ်ကောင်စီထံမှ ကျပ်သိန်းပေါင်း ၆၀၀၀ သိမ်းဆည်းရရှိ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/52712/ |access-date=2026-05-09 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref>
== နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားများ ကယ်ထုတ်ခြင်း ==
မေလ ၂၂ ရက်နေ့တွင် တွန်းဇံမြို့ ဆိုင်ကလုန်းစင်တာ၌ စစ်ကောင်စီက ဖမ်းဆီးထားသည့် နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားများကို တော်လှန်ရေးအင်အားစုများက ကယ်ထုတ်နိုင်ခဲ့သည်။ ၎င်းတို့ထဲတွင် ထောင်ဒဏ်တစ်သက်တစ်ကျွန်း ချမှတ်ခံထားရသည့် CDM ဆရာမ ဒေါ်ဝုန်ဟွဲကိမ်၊ ၎င်း၏ဖခင်နှင့် ဖိုင်တူရွာသားတစ်ဦးတို့ ပါဝင်သည်။<ref>{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2024-05-23 |title=တွန်းဇံမှာ နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားသုံးဦးကို ချင်းပူးပေါင်းတပ်တွေ ကယ်ထုတ် |url=https://www.rfa.org/burmese/news/tonzang-political-prisoners-rescued-chin-forces-05232024053502.html |access-date=2026-05-09 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref>
== အရပ်သားထိခိုက်မှုနှင့် စစ်ဘေးရှောင်အခြေအနေ ==
စစ်ကောင်စီသည် တွန်းဇံမြို့ကို လက်မလွှတ်ရရေးအတွက် လေကြောင်းမှ အပြင်းအထန် တိုက်ခိုက်ခဲ့သည့်အပြင် စစ်ကူများကိုလည်း လေကြောင်းမှတစ်ဆင့် ပို့ဆောင်ခဲ့သည်။ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် တွန်းဇံမြို့ပေါ်ရှိ နေအိမ်အများအပြား ပျက်စီးခဲ့ပြီး အနီးရှိ ဖိုင်တူရွာတွင်လည်း ဘုရားကျောင်းနှင့် နေအိမ် ၁၀ လုံးခန့် ပျက်စီးခဲ့သည်။ တွန်းဇံနှင့် ကျီခါးမြို့နယ်အတွင်းမှ ဒေသခံ ၈၀၀၀ ခန့်သည် ဘေးလွတ်ရာသို့ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်ခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2024-05-23 |title=တွန်းဇံမြို့နယ်မှာ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ဘုရားကျောင်းတစ်ကျောင်း ပျက်စီး |url=https://www.rfa.org/burmese/news/tonzang-airstrikes-church-05232024071816.html |access-date=2026-05-09 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref>
== စစ်တပ်မှ ပြန်လည်သိမ်းပိုက်ခြင်း (၂၀၂၆) ==
{{main|ဖလမ်းမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ}}
၂၀၂၄ ခုနှစ်တွင် တော်လှန်ရေးပူးပေါင်းတပ်များ လက်အောက်သို့ ကျရောက်ခဲ့သော ချင်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်းရှိ မြို့ရွာများကို ပြန်လည်ထိန်းချုပ်နိုင်ရန် စစ်တပ်သည် ၂၀၂၆ ခုနှစ်ဆန်းတွင် ပြန်လည်တိုက်ခိုက်သည့်စစ်ဆင်ရေး (Counter Terrorism Operation) များ ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဧပြီလ ၂၅ ရက်နေ့တွင် ချင်းပူးပေါင်းတပ်များ စိုးမိုးထားသည့် ဖလမ်းမြို့ကို စစ်တပ်က အပြည့်အဝ ပြန်လည်ထိန်းချုပ်ခဲ့ပြီးနောက်၊ ဖလမ်း - သိုင်းငင်း - တီးတိန် - တွန်းဇံ ဆက်သွယ်ရေးလမ်းကြောင်း ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်နိုင်ရေး ဆက်လက် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=တပ်မတော်က ပြန်လည်ထိန်းချုပ်ခဲ့သည့် ချင်းပြည်နယ် တွန်းဇံ၊ ဖလမ်းနှင့် တီးတိန်မြို့နယ်များအတွင်း ပြန်လည်ထူထောင်ရေးလုပ်ငန်းများ ဆောင်ရွက်ရန် ကော်မတီဖွဲ့စည်း |url=https://news-eleven.com/article/312134 |access-date=2026-05-24 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref>
စစ်တပ်သည် စစ်ကြောင်းများဖြင့် ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဧပြီလ ၂၉ ရက်နေ့တွင် ဖလမ်းမြို့မှ တွန်းဇံမြို့သို့ စတင်ချီတက်ခဲ့သည်။ မေလ ၂ ရက်နေ့တွင် သိုင်းငင်းလမ်းဆုံသို့ ရောက်ရှိခဲ့ပြီး မေလ ၅ ရက်နေ့တွင် [[ကနေဒီတောင်]] ကို သိမ်းပိုက်ရရှိခဲ့သည်။ ထို့နောက် မေလ ၉ ရက်နေ့တွင် တီးတိန်မြို့သို့ ရောက်ရှိစုဖွဲ့ကာ တွန်းဇံမြို့အား ပြန်လည်သိမ်းပိုက်နိုင်ရေးအတွက် ဆက်လက်ပြင်ဆင်ခဲ့ကြသည်။ စစ်ကြောင်းများသည် မေလ ၁၁ ရက်နေ့တွင် ပွိုင့် - ၁၅၀၄ တောင်ကုန်းကို လည်းကောင်း၊ မေလ ၁၂ ရက်နေ့တွင် [[မောင်ကင်ရွာ၊ တီးတိန်မြို့နယ်|မောင်ကင်ရွာ]]နှင့် [[တွာလ်မူးရွာ၊ တီးတိန်မြို့နယ်|တွာလ်မူးရွာ]]တို့ကို လည်းကောင်း၊ မေလ ၁၄ ရက်နေ့တွင် [[ဂမ်ငိုင်ရွာ၊ တီးတိန်မြို့နယ်|ဂမ်ငိုင်ရွာ]]ကို လည်းကောင်း အဆင့်ဆင့် တိုက်ခိုက်ထိန်းချုပ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=တပ်မတော်စစ်ကြောင်းများက CDF ၊ CNA နှင့် PDF အမည်ခံအကြမ်းဖက်သောင်းကျန်းသူပူးပေါင်းအဖွဲ့များ ယာယီစိုးမိုးထားသည့် တွန်းဇံမြို့အား ပြန်လည်သိမ်းပိုက်ထိန်းချုပ်၊ တပ်မတော်မှ ချင်းပြည်နယ် မြောက်ပိုင်းဒေသတစ်ခုလုံးအား အလုံးစုံထိန်းချုပ် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/82986 |access-date=2026-05-24 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>
ဆက်လက်၍ စစ်ကြောင်းများသည် မေလ ၁၆ ရက်နေ့တွင် [[လွမ့်ဇန်ရွာ၊ တွန်းဇံမြို့နယ်|လွမ့်ဇန်ရွာ]]နှင့် [[ဗျာလ်ကျင်းရွာ၊ တွန်းဇံမြို့နယ်|ဗျာလ်ကျင်းရွာ]]၊ မေလ ၁၇ ရက်နေ့တွင် [[တပ်ဇန်ရွာ၊ တွန်းဇံမြို့နယ်|တပ်ဇန်ရွာ]]၊ မေလ ၁၉ ရက်နေ့တွင် [[တုံးတွောင်ရွာ၊ တွန်းဇံမြို့နယ်|တုံးထောင်ရွာ]]နှင့် ပွိုင့် - ၁၉၈၅ တောင်ကုန်းတို့ကို အသီးသီး ပြန်လည်သိမ်းပိုက်ရရှိခဲ့သည်။ မေလ ၂၀ ရက်နေ့ နေ့လယ်ပိုင်းတွင် [[ချင်းအမျိုးသားတပ်မတော်]] (CNA)၊ ချင်းဒေသကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ (CDF) နှင့် PDF ပူးပေါင်းအဖွဲ့များနှင့်တိုက်ပွဲဖြစ်ပြီး တွန်းဇံမြို့ကို အလုံးစုံ ပြန်လည်သိမ်းပိုက်ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2026-05-19 |title=တွန်းဇံမြို့ကို စစ်ကောင်စီတပ်တွေ ပြန်လည်ထိန်းချုပ် |url=https://www.rfa.org/burmese/news/2026/05/19/chin-tonzang-junta-troops-zomi-army-gain/ |access-date=2026-05-24 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref>
ဖလမ်းမြို့မှ တွန်းဇံမြို့အထိ စစ်ကြောင်းထိုးသည့် ဖြစ်စဉ်အတွင်း ချင်းပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များနှင့် ထိတွေ့တိုက်ပွဲ ၆ ကြိမ် ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ စစ်တပ် ထုတ်ပြန်ချက်အရ ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များဘက်မှ ရုပ်အလောင်း ၂ လောင်း၊ လက်နက်မျိုးစုံ ၅ လက်နှင့် ခဲယမ်းမီးကျောက် ဆက်စပ်ပစ္စည်းများကို သိမ်းဆည်းရမိခဲ့ကြောင်း သိရသည်။<ref>{{Cite web |last=Now |first=Myanmar |date=2026-05-20 |title=ချင်းပြည်နယ် တွန်းဇံနှင့် ထိုင်းနယ်စပ် မောတောင်မြို့တို့ကို စစ်တပ်ပြန်သိမ်း |url=https://myanmar-now.org/mm/news/78537/ |access-date=2026-05-24 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref>
== ကိုးကား ==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:၂၀၂၄ ပဋိပက္ခများ]]
[[ကဏ္ဍ:၂၀၂၆ ပဋိပက္ခများ]]
[[ကဏ္ဍ:ချင်းပြည်နယ်ရှိ တိုက်ပွဲများ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ) အတွင်း မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲများ]]
d1yck0xnrbhjxxk037d3i8n0oes29f9
ပလက်ဝမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ
0
285502
1034165
1030604
2026-05-27T07:27:50Z
Zawzawaungthwin
100038
ပဋိပက္ခများ
1034165
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox military conflict
| conflict = ပလက်ဝမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ
| partof = [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)|မြန်မာပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ)]] နှင့် [[ချင်း စစ်မြေပြင်]]
| image =
| caption =
| map_type = Myanmar
| latitude = 21.2889
| longitude = 92.8531
| map_size = 250
| map_caption = မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း ပလက်ဝမြို့၏ တည်နေရာ
| map_label = ပလက်ဝ
| date = ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ ၁၄ ရက် – ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၁၃ ရက်
| place = [[ပလက်ဝမြို့]]၊ [[ချင်းပြည်နယ်]]
| result = အာရက္ခတပ်တော် (AA) က အပြီးသတ်သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်
| status = စစ်ကောင်စီ၏ အုပ်ချုပ်ရေးယန္တရား လုံးဝချုပ်ငြိမ်းသွားသည်
| combatant1 =
* [[File:Flag of the Arakan Army, under the United League of Arakan.svg|23px|border]] [[အာရက္ခတပ်တော်|အာရက္ခတပ်တော်]]
| combatant2 =
* [[File:Flag of the Myanmar Army.svg|23px|border]] [[တပ်မတော်]]
* [[ခလရ (၂၈၉)|ခလရ ၂၈၉]]
* မီးဝဗျူဟာကုန်း
* [[File:Flag of the Myanmar Police Force.svg|23px|border]] [[မြန်မာနိုင်ငံရဲတပ်ဖွဲ့]]
| casualties1 = မသိရှိရ
| casualties2 = အများအပြား သေဆုံး၊ သံချပ်ကာကားများနှင့် အတွဲလိုက်ပစ်ဒုံးများ အပါအဝင် လက်နက်ခဲယမ်းများ ဆုံးရှုံး
| notes = ပလက်ဝမြို့နယ်အတွင်းရှိ ဗျူဟာကုန်း ၃ ခု အပါအဝင် စစ်စခန်း ၂၁ ခုကို သိမ်းပိုက်ရရှိခဲ့သည်။
}}
'''ပလက်ဝမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ''' သည် [[ချင်းပြည်နယ်]] နှင့် [[ရခိုင်ပြည်နယ်]] အစပ် [[ပလက်ဝမြို့နယ်]]အတွင်းရှိ စစ်ကောင်စီတပ်စခန်းများကို [[အာရက္ခတပ်တော်]] (AA) က ထိုးစစ်ဆင်တိုက်ခိုက်ခဲ့သည့် တိုက်ပွဲဖြစ်သည်။ ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ ၁၄ ရက်နေ့တွင် စတင်ခဲ့သော ဤစစ်ဆင်ရေးသည် နှစ်လခန့် ကြာမြင့်ခဲ့ပြီး ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၁၃ ရက်နေ့တွင် ပလက်ဝဒေသတစ်ခုလုံးကို AA က အပြီးသတ်သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့ကြောင်း ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ ဤတိုက်ပွဲသည် စစ်ရေးအရ အလွန်အရေးပါသော ဒေသတစ်ခုကို AA က ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |date=2023-12-06 |title=ပလက်ဝကို အေအေ ထိန်းချုပ်ဖို့နီးစပ်နေပြီလား |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cn0p4dk64nmo |access-date=2026-05-09 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref>
== နောက်ခံသမိုင်းကြောင်း (၂၀၁၉–၂၀၂၀) ==
ချင်းပြည်နယ်နှင့် ရခိုင်ပြည်နယ်အစပ်ရှိ ပလက်ဝဒေသသည် [[ကစ္ဆပနဒီ|ကုလားတန်မြစ်ကြောင်း]] လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေးနှင့် ကုလားတန်မြစ်ကူးတံတား စီမံကိန်းတို့ကြောင့် စစ်ရေးနှင့် စီးပွားရေးအရ ဗျူဟာမြောက် အရေးပါသောနေရာဖြစ်သည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်မှစတင်၍ ထိုဒေသတွင် တပ်မတော်နှင့် [[အာရက္ခတပ်တော်|အာရက္ခတပ်တော် (AA)]] တို့အကြား နယ်မြေစိုးမိုးရေးအတွက် စစ်ရေးတင်းမာမှုများ မြင့်တက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=ချင်းပြည်နယ် ပလက်ဝသို့ ဆန်အိတ်များ ထပ်မံပို့ရန်အတွက် ကားမောင်းမည့်သူ မရှိဖြစ်နေ |url=https://news-eleven.com/article/170220 |access-date=2026-05-09 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref><ref>{{Cite news |title=ပလက်ဝမှာ ရွာတွေ ပျက်ကုန်ပြီလား |url=https://www.bbc.com/burmese/burma-50454557 |access-date=2026-05-09 |work=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref>
၂၀၁၉ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၃ ရက်နေ့တွင် ချင်းပြည်နယ် မဲဆန္ဒနယ်အမှတ် (၁၁) မှ အမျိုးသားလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် ဦးဝှေ့တင်း ဖမ်းဆီးခံရသည့်ဖြစ်စဉ်<ref>{{Cite news |title=စစ်တပ်ရဲ့ လက်ကိုင်တုတ်လို့ စွပ်စွဲခံရတဲ့ ဦးဝှေ့တင်း အခြေအနေ |url=https://www.bbc.com/burmese/50367295 |access-date=2026-05-09 |work=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref>၊ ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် မတ်လ ၂၃ ရက်နေ့တွင် ပလက်ဝ-ဇိုရမ်ပူ ကားလမ်းဖောက်လုပ်နေသည့် C&C ကုမ္ပဏီမှ အိန္ဒိယနိုင်ငံသား ၈ ဦး၊ စကားပြန် ၂ ဦးနှင့် လုပ်သား ၅ ဦးတို့ ဖမ်းဆီးခံရသည့်ဖြစ်စဉ်များ ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ ထို့ပြင် ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် ဧပြီလ ၁၂ ရက်နေ့တွင် ပလက်ဝမြို့နယ် စည်ပင်သာယာရေးကော်မတီဥက္ကဋ္ဌ ဦးမြင့်မောင် ဖမ်းဆီးခံရခြင်းနှင့် ဧပြီလ ၂၂ ရက်နေ့တွင် မြို့တွင်းရှိ မြန်မာ့စီးပွားရေးဘဏ်အနီး လက်နက်ကြီးကျရောက်ပေါက်ကွဲမှုကြောင့် ဘဏ်ဝန်ထမ်းနှင့် မိသားစုဝင်များ ထိခိုက်သေဆုံးမှုများ ရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2019-12-04 |title=ဓါးစာခံ မလဲမချင်း ဦးဝှေ့တင်းနဲ့ ဖမ်းထားသူတွေကို အေအေက ဆက်ထိန်းသိမ်းထားမယ် အပါအဝင် မနက်ခင်းသတင်းများ |url=https://www.bbc.com/burmese/burma-50654556 |access-date=2026-05-09 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref>
စစ်ကောင်စီ (ထိုစဉ်က [[တပ်မတော်]]) ဘက်မှ ပလက်ဝမြို့အား စိုးမိုးထားသည့် ပွိုင့်-၆၀၂၊ ပွိုင့်-၅၆၅ နှင့် ပွိုင့်-၅၄၀ တောင်ကုန်းများတွင် AA က အခိုင်အမာနေရာယူ၍ လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေးကို နှောင့်ယှက်နေသည်ဟု ဆိုကာ ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် မေလ ၂၄ ရက်မှစတင်၍ နယ်မြေစိုးမိုးရေးစစ်ဆင်ရေးများကို ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ မေလ ၃၁ ရက်နေ့တွင် အဆိုပါစိုးမိုးကုန်းများနှင့် ကာကင်းစခန်း ၄ ခုကို အပြီးတိုင်တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ရရှိခဲ့ကြောင်း တပ်မတော်ဘက်မှ သတင်းထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ ထိုအချိန်မှစ၍ ပလက်ဝဒေသတွင် နှစ်ဖက်စစ်ရေးအခြေအနေမှာ အနိမ့်အမြင့်ရှိနေခဲ့ပြီး ၂၀၂၃ ခုနှစ်တွင် မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲအဖြစ် တစ်ကျော့ပြန် ပေါ်ပေါက်လာခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=ပလက်ဝမြို့အနီးရှိ AA အဖွဲ့၏ အခိုင်အမာ ခြေကုပ်စခန်း သုံးခုနှင့် ကာကင်းစခန်းများအား တပ်မတော်က သိမ်းပိုက်ရရှိခဲ့ပြီး သဇင်မြိုင်ရဲကင်းစခန်းအား အင်အား အလုံးအရင်းဖြင့် တိုက်ခိုက်ခဲ့သော AA အဖွဲ့နောက်သို့ လိုက်လံပိတ်ဆို့ နှိမ်နင်းနေ |url=https://news-eleven.com/article/176370 |access-date=2026-05-09 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |title=ပလက်ဝမြို့အနီး နေရာယူ၍ နယ်မြေလုံခြုံရေးနှင့် လမ်းပန်းဆက်သွယ်မှု လုံခြုံရေးကို ခြိမ်းခြောက်လျက်ရှိသည့် AA အကြမ်းဖက် သောင်းကျန်းသူများ၏ အခိုင်အမာ ခြေကုပ်စခန်းသုံးခုနှင့် ကာကင်းစခန်းများအား သိမ်းပိုက်ရရှိ |url=http://www.mdn.gov.mm/my/plkwmiuanii-neraayuur-nymelunkhunrenng-lmpnchksymu-lunkhunrekiu-khimkheaaklkrisnny-aa-akmphk |access-date=2026-05-09 |website=MDN - Myanmar DigitalNews |language=my}}</ref>
== တိုက်ပွဲဖြစ်စဉ် (၂၀၂၃–၂၀၂၄) ==
အာရက္ခတပ်တော် (AA) သည် ပလက်ဝမြို့နယ်အတွင်းရှိ စစ်ကောင်စီတပ်စခန်းများကို ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ ၁၄ ရက်နေ့မှစတင်ကာ အရှိန်အဟုန်မြှင့် ထိုးစစ်ဆင်ခဲ့သည်။ စစ်ဆင်ရေးကာလအတွင်း အဓိကဗျူဟာကုန်း ၃ ခု အပါအဝင် တပ်စခန်းပေါင်း ၂၁ ခုကို သိမ်းပိုက်ရရှိခဲ့သည်။ချင်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်း ပလက်ဝမြို့နယ် ရှိ နှုံးဘူးဗျူဟာကုန်းကို ဒီဇင်ဘာလ ၁ဝ ရက်နေ့ တွင် လည်းကောင်း၊ ပလက်ဝမြို့နယ်အတွင်းရှိ စစ်ကောင်စီ၏ အကြီးဆုံး အထိုင်ချဗျူဟာကုန်းဖြစ်သည့် ထရွန်အိုင်ဗျူဟာကုန်း ကို ဒီဇင်ဘာလ ၄ရက်နေ့တွင် လည်းကောင်း သိမ်းပိုက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |last=စံကျော် |date=2023-12-12 |title=ပလက်ဝ နှုံးဘူးဗျူဟာကုန်း AA သိမ်းပိုက် |url=https://burmese.voanews.com/a/arakan-army-claims-to-take-over-hnonebu-military-base/7394472.html |access-date=2026-05-09 |website=ဗွီအိုအေ |language=my}}</ref>
၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် ပလက်ဝမြို့အခြေစိုက် ခလရ (၂၈၉) တပ်ရင်းနှင့် မီးဝဗျူဟာကုန်းတို့ကို အပြင်းအထန် တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ တိုက်ပွဲများအတွင်း စစ်ကောင်စီဘက်မှ မြို့မရဲစခန်းနှင့် ထွေအုပ်ရုံးတို့ ကျဆုံးခဲ့ပြီးနောက် ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၁၃ ရက်နေ့တွင် AA က ပလက်ဝဒေသတစ်ခုလုံးကို အပြီးသတ်သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။ ဤမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲအတွင်း စစ်ကောင်စီ၏ သံချပ်ကာကားများ၊ အတွဲလိုက်ပစ်ဒုံးများနှင့် လက်နက်ခဲယမ်းအမြောက်အမြားကို သိမ်းဆည်းရမိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=ပလက်ဝမြို့မရဲစခန်းကို အေအေသိမ်းပိုက်၊ စစ်တပ်က လေကြောင်းမှ အပြင်းအထန် တိုက်ခိုက် |url=https://burmese.dvb.no/post/633021 |access-date=2026-05-09 |website=DVB Burmese |language=en}}</ref>
== တိုက်ပွဲဖြစ်စဉ် ==
ရက္ခိုင့်တပ်တော် (AA) သည် ပလက်ဝမြို့နယ်အတွင်းရှိ စစ်ကောင်စီတပ်စခန်းများကို ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ ၁၄ ရက်နေ့မှစတင်ကာ နေ့စဉ်ရက်ဆက် ထိုးစစ်ဆင်ခဲ့သည်။ စစ်ဆင်ရေးကာလအတွင်း အဓိကဗျူဟာကုန်း ၃ ခု အပါအဝင် တပ်စခန်းပေါင်း ၂၁ ခုကို သိမ်းပိုက်ရရှိခဲ့သည်။ ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် ပလက်ဝမြို့အခြေစိုက် ခလရ (၂၈၉) တပ်ရင်းနှင့် မီးဝဗျူဟာကုန်းတို့ကို အရှိန်မြှင့် ထိုးစစ်ဆင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2024-01-15 |title=ပလက်ဝကို ရက္ခိုင့်တပ်တော် သိမ်းပိုက် |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cgekvkyl88xo |access-date=2026-05-09 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref>
တိုက်ပွဲများအတွင်း စစ်ကောင်စီဘက်မှ မြို့မရဲစခန်းနှင့် ထွေအုပ်ရုံးတို့ ကျဆုံးခဲ့ပြီးနောက် မြို့ကိုလက်မလွှတ်ရရေးအတွက် ဂျက်လေယာဉ်များ၊ ရဟတ်ယာဉ်များဖြင့် လေကြောင်းပစ်ကူပေးကာ အပြင်းအထန် ခုခံခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း ဇန်နဝါရီလ ၉ ရက်နေ့တွင် စတင်ခဲ့သော မီးဝဗျူဟာကုန်းတိုက်ပွဲသည် ငါးရက်အကြာ ဇန်နဝါရီလ ၁၃ ရက်နေ့တွင် ပြီးဆုံးခဲ့ပြီး AA က ပလက်ဝဒေသတစ်ခုလုံးကို အပြီးသတ်ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့သည်။မြို့ကို သိမ်းပိုက်ပြီးနောက် ပလက်ဝမြို့ပေါ်ရှိ မြို့နယ်အုပ်ချုပ်ရေးရုံး၊ စည်ပင်ရုံး၊ ရဲစခန်းနှင့် မီးသတ်ရုံးများအပါအဝင် အစိုးရအဆောက်အအုံများတွင် အာရက္ခတပ်တော်၏ အလံကို လွှင့်ထူခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2024-01-14 |title=ပလက်ဝတစ်နယ်လုံးကို AA သိမ်းပိုက် |url=https://www.rfa.org/burmese/news/aa-plaetwa-military-01142024133525.html |access-date=2026-05-09 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref>
တိုက်ပွဲအတွင်း စစ်ကောင်စီဘက်မှ အထိအခိုက် အကျအဆုံးများပြားခဲ့သည့်အပြင်၊ AA ဘက်မှ စစ်ကောင်စီ၏ သံချပ်ကာကားများ၊ အတွဲလိုက်ပစ်ဒုံးများ၊ လက်နက်ခဲယမ်းများနှင့် စစ်အသုံးအဆောင်ပစ္စည်း အမြောက်အမြားကို သိမ်းဆည်းရမိခဲ့သည်။
== ကိုးကား ==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:၂၀၂၃ ပဋိပက္ခများ]]
[[ကဏ္ဍ:၂၀၂၄ ပဋိပက္ခများ]]
[[ကဏ္ဍ:ချင်းပြည်နယ်ရှိ တိုက်ပွဲများ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ) အတွင်း မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲများ]]
5iyedip9shg89pud1ja64arkduxekg1
မိုးဗြဲမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ
0
285516
1034172
1030662
2026-05-27T07:32:07Z
Zawzawaungthwin
100038
ပဋိပက္ခများ
1034172
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox military conflict
| conflict = မိုးဗြဲမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ
| partof = [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)|မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ)]] နှင့် [[၁၁၁၁ စစ်ဆင်ရေး]]
| image =
| caption =
| map_type = Myanmar
| map_size = 250
| map_label = မိုးဗြဲမြို့
| map_alt = မြန်မာနိုင်ငံမြေပုံပေါ်ရှိ မိုးဗြဲမြို့
| map_caption = မြန်မာနိုင်ငံမြေပုံပေါ်ရှိ မိုးဗြဲမြို့ တည်နေရာ
| latitude = 19.7481
| longitude = 97.0219
| date = ၂၀၂၃ နိုဝင်ဘာ ၁၁ – ၂၀၂၅ ဇူလိုင် ၆
| place = [[မိုးဗြဲ|မိုးဗြဲမြို့]]၊ [[ဖယ်ခုံမြို့နယ်]]
| result = စစ်ကောင်စီမှ မြို့ကို ပြန်လည်ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့ခြင်း
| combatant1 = [[File:Flag of the Karenni Army.png|23px|border]][[ကရင်နီ တပ်မတော်|(KA)]]<br>*[[File:KNDF Flag.jpg|23px|border]][[ကရင်နီအမျိုးသားကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့|(KNDF)]]<br>*[[File:Flag of PDF Myanmar.svg|23px|border]] [[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်|(PDF)]]<br>*မြို့ပြတော်လှန်ရေးတပ်ဦး (U.R.F)
| combatant2 = {{flagicon|Myanmar}} [[တပ်မတော် (ကြည်း)]]<br>* [[အမှတ်(၂)စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်|စကခ (၂)]]<br>* [[ခမရ(၄၂၂)|ခမရ (၄၂၂)]]<br>[[File:Flag of the Pa-O National Organisation.svg|23px|border]] [[ပအိုဝ်း အမျိုးသား အဖွဲ့ချုပ်|PNO]]
| commander1 = စုပေါင်းတပ်
| commander2 = [[တပ်မတော်]]
| strength1 = မသိရှိရ
| strength2 = အင်အား ၇၀၀ ခန့်
| casualties1 = ၂၄ ဦး (စစ်တပ်ထုတ်ပြန်ချက်)
| casualties2 = တိုက်ပွဲပေါင်း ၆၁၅ ကြိမ်
| notes = အရပ်သား ၅၂ ဦး သေဆုံး
}}
'''မိုးဗြဲမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ''' သည် ရှမ်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်း၊ ဖယ်ခုံမြို့နယ်ရှိ မိုးဗြဲမြို့ကို ထိန်းချုပ်နိုင်ရေးအတွက် စစ်ကောင်စီတပ်များနှင့် ကရင်နီအမျိုးသားများကာကွယ်ရေးတပ် (KNDF) ဦးဆောင်သော တော်လှန်ရေးပူးပေါင်းတပ်များအကြား ၂၀၂၃ ခုနှစ်မှ ၂၀၂၅ ခုနှစ်အထိ ပြင်းထန်စွာ ဖြစ်ပွားခဲ့သော တိုက်ပွဲတစ်ခုဖြစ်သည်။ ၂၀၂၃ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၁၁ ရက်တွင် စတင်ခဲ့သော ၁၁၁၁ စစ်ဆင်ရေးအတွင်း တော်လှန်ရေးပူးပေါင်းတပ်များက မိုးဗြဲမြို့ရှိ စစ်ကောင်စီခြေကုပ်စခန်းများနှင့် ဗျူဟာကုန်းများကို ၅ ရက်အတွင်း တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။ မိုးဗြဲမြို့ကို တော်လှန်ရေးတပ်များက ၁ နှစ်နှင့် ၇ လနီးပါးကြာ ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့သည်။၊ သို့သော် မြို့ပြင်ရှိ အမှတ် (၄၂၂) ခြေမြန်တပ်ရင်း (ခမရ ၄၂၂) ကိုမူ သိမ်းပိုက်နိုင်ခြင်းမရှိဘဲ ကျန်ရစ်ခဲ့ပြီးနောက် ထိုမှတဆင့် စစ်ကောင်စီတပ်များက ၆လကျော်ကြာစစ်ဆင်ရေးဖြင့် ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၆ ရက်နေ့တွင် မြို့တစ်မြို့လုံးကို ပြန်လည်ထိန်းချုပ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2025-07-08 |title=မိုးဗြဲကို ကရင်နီတပ်တွေ ဘာ့ကြောင့် လက်လွှတ်ခဲ့ရလဲ |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c36xz0ky7wno |access-date=2026-05-09 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |last=Lin |first=Sai Harn |date=2025-07-07 |title=မိုးဗြဲမြို့ကို ပြန်လည်သိမ်းပိုက်ရရှိဟု စစ်ကောင်စီထုတ်ပြန် |url=https://burmese.shannews.org/archives/48999 |access-date=2026-05-09 |website=သျှမ်းသံတော်ဆင့် |language=en-US}}</ref>
== နောက်ခံသမိုင်း ==
မိုးဗြဲမြို့သည် ရှမ်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်းနှင့် ကရင်နီပြည်နယ်ကို ဆက်သွယ်ထားသော လမ်းဆုံလမ်းခွ မြို့ဖြစ်သဖြင့် ၎င်း၏ စစ်ရေးအရ အရေးပါမှုသည် မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)တွင် အရေးပါခဲ့သော မြို့တစ်မြို့ဖြစ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=ludunwayoo |date=2025-07-06 |title=မိုးဗြဲမြို့ကို ပြန်သိမ်းမည်ဟု တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့များပြော |url=https://www.ludunwayoo.com/news-mm/2025/07/06/126527/ |access-date=2026-05-09 |website=LuduNwayOo |language=my-MM}}</ref>
၂၀၂၃ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၁၁ ရက်နေ့တွင် စတင်ခဲ့သော '''၁၁၁၁ စစ်ဆင်ရေး''' နှင့်အတူ ကရင်နီတပ်ပေါင်းစုများသည် ကယား (ကရင်နီ) ပြည်နယ်တစ်ဝန်းနှင့် ရှမ်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်းရှိ စစ်ကောင်စီစခန်းများကို တစ်ပြိုင်တည်း ထိုးစစ်ဆင်ခဲ့ရာတွင် [[မိုးဗြဲ|မိုးဗြဲမြို့]]သည်လည်း သိမ်းပိုက်မည့်မြို့စာရင်းထဲ ပါဝင်ခဲ့သည်။မိုးဗြဲသည် ရှမ်းတောင်ပိုင်းမှ ကရင်နီပြည်နယ်သို့ ဝင်ရောက်ရာ လမ်းဆုံလမ်းခွမြို့ဖြစ်သဖြင့် ကရင်နီအမျိုးသားများကာကွယ်ရေးတပ် (KNDF) ဦးဆောင်သော တော်လှန်ရေးပူးပေါင်းတပ်များသည် ဗိုးဗြဲကို အင်အားသုံးတိုက်ခိုက်ခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web |last=အောင်ခမ်း |date=2025-04-29 |title=မိုးဗြဲပြန်ရရေး စစ်ကောင်စီ ထိုးစစ်ဆင်လာ၍ တိုက်ပွဲ ပြင်းထန် |url=https://myanmar-now.org/mm/news/63189/ |access-date=2026-05-09 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=ဆုမွန် |date=2023-12-06 |title=တော်လှန်ရေးအဖွဲ့တွေ သိမ်းပိုက်ထားတဲ့ မိုးဗြဲမြို့မှာ မိုင်းရှင်းလင်းရေးလုပ်နေ |url=https://burmese.voanews.com/a/the-resistance-groups-clearing-landmines-in-the-occupied-town-of-mobre/7386347.html |access-date=2026-05-09 |website=ဗွီအိုအေ |language=my}}</ref>
== မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ ==
{{main|၁၁၁၁ စစ်ဆင်ရေး}}
စစ်ဆင်ရေးပထမနေ့တွင် မိုးဗြဲ-ဖယ်ခုံလမ်းကြောင်းရှိ ဝါရီဆူဖလိုင်၊ ဒုန်းဒူထန်၊ ပွဲကုန်း (၁၊ ၃)၊ ညောင်ဝိုင်း၊ ပီကင်းကောခူ၊ ဆောင်ကန်းနှင့် စည်ကား (၂) ရှိ စစ်ကောင်စီခြေကုပ်စခန်း ၈ ခုကို တော်လှန်ရေးတပ်များက တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။ ၂၀၂၃ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၁၅ ရက်နေ့တွင် [[အမှတ်(၂)စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်|စကခ-၂]] လက်အောက်ခံ ခမရ (၅၁၈) တပ်စွဲထားသည့် '''စက်တော်ရာတောင်ကုန်း''' စခန်းကို ထပ်မံသိမ်းပိုက်ပြီး တော်လှန်ရေးတပ်များက မိုးဗြဲမြို့ကို အပြည့်အဝထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2025-03-16 |title=မိုးဗြဲတိုက်ပွဲ ပြင်းထန်နေပြီး နှစ်ဖက် ထိခိုက်သေဆုံးမှုရှိ |url=https://www.rfa.org/burmese/news/military-council-and-kndf-battle-in-shan-state-03162025033323.html |access-date=2026-05-09 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |last=ဇင်မာဝင်း |date=2023-11-11 |title="၁၁၁၁" စစ်ဆင်ရေးကြေညာပြီး စစ်တပ်စခန်း ခုနစ်ခုကို ကရင်နီပူးပေါင်းအဖွဲ့တွေ တိုက်ခိုက်သိမ်းယူ |url=https://www.rfa.org/burmese/program_2/1111-operation-karenni-11112023162022.html |access-date=2026-05-09 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref>
ယင်းတိုက်ပွဲတွင် အလယ်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဒေသ၊ ရှမ်းတောင်ဗျူဟာ (၁) နှင့် (၂) လက်အောက်ခံတပ်ရင်းများ၊ KNDF ဗျူဟာ (၁) တပ်ရင်းများနှင့် မြို့ပြတော်လှန်ရေးတပ်ဦး (U.R.F) တို့ ပူးပေါင်းတိုက်ခိုက်ခဲ့ကြသည်။သို့သော် မြို့ပြင်ရှိ စစ်ကောင်စီ၏ '''ခမရ (၄၂၂)''' တပ်ရင်းကိုမူ သိမ်းပိုက်နိုင်ခြင်းမရှိဘဲ ကျန်ရစ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Now |first=စောရယ်, မြတ်ကြီး, Myanmar |date=2025-07-03 |title=တော်လှန်ရေးတပ်တွေ သိမ်းပိုက်ထားတဲ့ မိုးဗြဲမြို့ကို စစ်ကောင်စီ ပြန်လည်ထိန်းချုပ် |url=https://myanmar-now.org/mm/news/67292/ |access-date=2026-05-09 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref>
== ထိခိုက်သေဆုံးမှုများ ==
မိုးဗြဲမြို့ကို လက်မလွှတ်ရရေးအတွက် KNDF အပါအဝင် ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော် (မိုးဗြဲ) ၊ မြို့ပြ တော်လှန်ရေးတပ်ဦး (URF) အပါအဝင် ကရင်နီတော်လှန်ရေးတပ်များဘက်က အပြင်းအထန် ခုခံခဲ့ကြပြီး ကျဆုံးသူ၊ ထိခိုက်ဒဏ်ရာရသူအများအပြား ရှိခဲ့သည်။ မိုးဗြဲ PDF အမှတ် (၁၀၀၁) တပ်ရင်း၊ ကျွဲချိုတပ်ခွဲမှလည်း ကျဆုံးသူများရှိခဲ့သည်။ ထို့အပြင် စစ်ကောင်စီ၏ လေကြောင်းနှင့် လက်နက်ကြီးတိုက်ခိုက်မှုများကြောင့် မိုးဗြဲမြို့နယ်အတွင်း အရပ်သား များလည်း သေဆုံးခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite web |last=စောရယ် |date=2025-07-07 |title=မိုးဗြဲကို ပြန်သိမ်းပြီးနောက် မိုးဗြဲ-လွိုင်ကော်လမ်း စစ်ကောင်စီတပ် ရှင်းလင်းရေးလုပ် |url=https://myanmar-now.org/mm/news/64795/ |access-date=2026-05-09 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref> ဒေသခံများလည်း တိမ်းရှောင်ထွက်ပြေးခဲ့ကြရသည်။<ref>{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2023-11-19 |title=လွိုင်ကော်နဲ့ မိုးဗြဲမှာ ပြည်သူငါးဆယ်ကျော် သေဆုံးခဲ့၊ လွိုင်ကော်မှာ နှစ်သောင်းခန့် ပိတ်မိနေ |url=https://www.rfa.org/burmese/program_2/loikaw-mobye-civilians-died-trapped-11192023044111.html |access-date=2026-05-09 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref>
== စစ်တပ်၏ထိုးစစ်နှင့် မြို့ပြန်လည်ကျဆုံးခြင်း (၂၀၂၅) ==
စစ်ကောင်စီသည် ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၁၆ ရက် နေ့တွင် လွိုင်ကော်မြို့ကို ပြန်လည်ထိန်းချုပ်ပြီးနောက် မိုးဗြဲမြို့ကို ပြန်သိမ်းပိုက်နိုင်ရန် ခမရ (၄၂၂) တပ်ရင်းကို အခြေပြုကာ အင်အား ၇၀၀ ကျော်ဖြင့် ထိုးစစ်ဆင်ရန် ပြင်ဆင်ခဲ့သည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ် နှစ်ဆန်းပိုင်းမှစတင်၍ '''အကြမ်းဖက်ချေမှုန်းရေးစစ်ဆင်ရေး''' (Counter-Terrorism Operation) အမည်ဖြင့် ၆ လကြာ စစ်ဆင်ရေးပြုလုပ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2025-07-07 |title=မိုးဗြဲပြန်သိမ်းနိုင်ပြီလို့ စစ်ကောင်စီကြေညာ |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/clyl3n6rxv1o |access-date=2026-05-09 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref> <ref>{{Cite web |last=မင်းမောင် |date=2025-03-13 |title=မိုးဗြဲမြို့ပြန်ရရန် စစ်ကောင်စီ ထိုးစစ်ဆင်၊ တိုက်ပွဲနေ့စဉ်ဖြစ်နေ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/61760/ |access-date=2026-05-09 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref>
ယင်းထိုးစစ်တွင် စစ်ကောင်စီသည် PNO ပြည်သူ့စစ်များ၊ စစ်မှုထမ်းလူသစ်များကို အသုံးပြုခဲ့သည့်အပြင် တရုတ်နှင့် ရုရှားထုတ် အဆင့်မြင့်နည်းပညာသုံး ဒရုန်းများကို အမြောက်အမြား အသုံးပြုလာခဲ့သည်။ စစ်တပ်၏ ထုတ်ပြန်ချက်အရ ၆ လအတွင်း တိုက်ပွဲကြီးပေါင်း ၂၁၅ ကြိမ်၊ ထိတွေ့မှုပေါင်းကြိမ် ၄၀၀ ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီးနောက် မိုးဗြဲမြို့၏ တောင်ဘက်အစွန်ဆုံး မွေတော်ဘုရားရှိရာ မြို့မရပ်ကွက်အား ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၅ ရက်နေ့တွင်လည်းကောင်း၊ အရှေ့ဘက်အစွန်ဆုံးရပ်ကွက်ဖြစ်သည့် ညောင်ဝိုင်းရပ်ကွက်အား ဇူလိုင်လ ၆ ရက်နေ့တွင် လည်းကောင်း စသည်ဖြင့် မိုးဗြဲမြို့တစ်မြို့လုံးအား ပြန်လည်သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။စစ်တပ်သည် တိုက်ပွဲအတွင်း KNPP ၊ KNDF နှင့် ၎င်းတို့၏ မဟာမိတ် တပ်ပေါင်းစုများအပါအဝင် အဆိုပါတိုက်ပွဲအတွင်း ကိုယ်တိုင်ကိုယ်ကျပါဝင်ခဲ့သည့် Free Burma Ranger အဖွဲ့များနှင့် ရင်ဆိုင်ခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite web |title=KNPP ၊ KNDF အဖွဲ့များနှင့် PDF အမည်ခံအကြမ်းဖက်သမားများ ယာယီသိမ်းပိုက်ထားသည့် မိုးဗြဲမြို့အား တပ်မတော်စစ်ကြောင်းများက ပြန်လည်တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ရရှိ၊ မိုင်းရှင်းလင်းရေးလုပ်ငန်းများနှင့် နယ်မြေလုံခြုံရေးလုပ်ငန်းများ ဆက်လက်ဆောင်ရွက် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/71924 |access-date=2026-05-09 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>
== ကိုးကား ==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:၂၀၂၃ ပဋိပက္ခများ]]
[[ကဏ္ဍ:၂၀၂၄ ပဋိပက္ခများ]]
[[ကဏ္ဍ:၂၀၂၅ ပဋိပက္ခများ]]
[[ကဏ္ဍ:ရှမ်းပြည်နယ်ရှိ တိုက်ပွဲများ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ) အတွင်း မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲများ]]
cdyvek5p3iselyk7rscfwd022y98jx2
ဒီပဲယင်းမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ
0
285633
1034162
1031033
2026-05-27T07:26:24Z
Zawzawaungthwin
100038
ပဋိပက္ခများ
1034162
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox military conflict
| conflict = ဒီပဲယင်းမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ
| partof = [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)|မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ)]]နှင့် [[အညာ စစ်မြေပြင်]]
| image = {{Location map | Myanmar
| lat = 22.6483
| long = 95.2281
| width = 250
| float = center
| border = none
| label = '''ဒီပဲယင်းမြို့'''
| position = right
| caption = မြန်မာနိုင်ငံမြေပုံပေါ်ရှိ ဒီပဲယင်းမြို့ တည်နေရာ
}}
| caption =
| date = ၁၅ ဩဂုတ် – ၁၈ ဩဂုတ် ၂၀၂၄
| place = [[ဒီပဲယင်းမြို့]]၊ [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]]
| coordinates = {{Coord|22.6483|95.2281|region:MM|display=inline,title}}
| result = တော်လှန်ရေးအင်အားစုများက မြို့ကို ခေတ္တထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့သော်လည်း စစ်ကောင်စီ၏ လေကြောင်းမှ အင်အားဖြည့်တင်းမှုကြောင့် ပြန်လည်ဆုတ်ခွာခဲ့ရသည်။
| combatant1 = [[ဖိုင်:Flag of the Armed Forces (Tatmadaw) of Myanmar.svg|23px]] [[တပ်မတော်]]
* [[ဖိုင်:Air Force Ensign of Myanmar.svg|23px]] [[တပ်မတော် (လေ)|တပ်မတော်(လေ)]]
| combatant2 = [[ဖိုင်:Flag of PDF Myanmar.svg|23px]] [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ|NUG]] / [[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်|PDF]]
* အမှတ် (၁) စစ်ဒေသ
* ရွှေဘိုခရိုင် တပ်ရင်းများ
* ဒီပဲယင်းမြို့နယ် ပကဖ
* ဘုတလင်မြို့နယ် ပကဖ
* 96-Soldiers PDF (အညာတပ်ခွဲ)
| commander1 =
* [[တပ်မတော်]]
** [[တပ်မတော် (လေ)|တပ်မတော်(လေ)]]
| commander2 = စုပေါင်းခေါင်းဆောင်မှု
| strength1 = အင်အား ၂၀၀ ကျော် (စစ်ကူအပါအဝင်)
| strength2 = ပူးပေါင်းအင်အားစုများ
| casualties1 = ၂၀ ဦးခန့် သေဆုံး (ဗိုလ်ကြီးတစ်ဦး အပါအဝင်) <br> ၁၂၃ ဦး လက်နက်ချ/ဖမ်းဆီးခံရ
| casualties2 = ၃ ဦး သေဆုံး
| notes = စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးအောက်ပိုင်းတွင် ပထမဆုံးသိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည့် မြို့ဖြစ်ပြီး ၂၄ နာရီမပြည့်မီ ပြန်လည်စွန့်လွှတ်ခဲ့ရသည်။
}}
{{Campaignbox Myanmar Civil War (2021-present)}}
'''ဒီပဲယင်းမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ''' သည် [[၂၀၂၄]] ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၁၅ ရက်မှ ဩဂုတ်လ ၁၈ ရက်နေ့အထိ ဖြစ်ပွားခဲ့သော တိုက်ပွဲဖြစ်သည်။ မုံရွာမြို့ရှိ [[အနောက်မြောက်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] (နမခ) နှင့် မိုင် ၄၀ ကျော်သာ ကွာဝေးသော [[ဒီပဲယင်းမြို့]]ကို တော်လှန်ရေးအင်အားစုများက အင်အားအလုံးအရင်းဖြင့် ထိုးစစ်ဆင် တိုက်ခိုက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ဤတိုက်ပွဲသည် စစ်ကိုင်းတိုင်းအောက်ပိုင်းတွင် တော်လှန်ရေးအင်အားစုများ ပထမဆုံး သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည့် မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲအဖြစ် မှတ်တမ်းဝင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2024-08-19 |title=ဒီပဲယင်းမြို့သိမ်းပြီးနောက် ဘာ့ကြောင့် ဆုတ်ခွာခဲ့ရတာလဲ |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cwy5rnkj81po |access-date=2026-05-12 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref>
== တိုက်ပွဲဖြစ်စဉ် ==
တော်လှန်ရေးပူးပေါင်းအဖွဲ့များသည် ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၁၅ ရက် ညနေပိုင်းမှစတင်ကာ ဒီပဲယင်းမြို့ရှိ မြို့နယ်အုပ်ချုပ်ရေးရုံး၊ ရဲစခန်းနှင့် အထက်တန်းကျောင်း အပါအဝင် စစ်ကောင်စီတပ်စွဲထားသည့် နေရာများကို စတင်တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ သုံးရက်ကြာ တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားပြီးနောက် ဩဂုတ်လ ၁၈ ရက် နံနက်ပိုင်းတွင် မြို့တစ်မြို့လုံးကို တော်လှန်ရေးတပ်များက ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2024-08-19 |title=ဒီပဲယင်းမြို့ကနေ တော်လှန်ရေးတပ်တွေ ဘာကြောင့် ပြန်ဆုတ်ရသလဲ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/56607/ |access-date=2026-05-12 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref>
တိုက်ပွဲအတွင်း မြို့နယ်ရဲစခန်းရှိ အချုပ်ခန်းမှ နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသား ၂၀ ခန့်ကိုလည်း ဘေးကင်းစွာ ကယ်ထုတ်နိုင်ခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း မြို့ကို ထိန်းချုပ်ပြီး နာရီပိုင်းအကြာတွင်ပင် စစ်ကောင်စီက မုံရွာ နမခ နှင့် မန္တလေး (၇၀၄) တပ်ရင်းတို့မှ စစ်ကူအင်အား ၂၀၀ နီးပါးကို ရဟတ်ယာဉ်များဖြင့် ပို့ဆောင်ခဲ့သည်။ စစ်ကောင်စီသည် Mi-35 တိုက်ခိုက်ရေးရဟတ်ယာဉ်များ၊ ဂျက်ဖိုက်တာများဖြင့် တစ်နေကုန် ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့သဖြင့် တော်လှန်ရေးတပ်များသည် မြို့တွင်းမှ ပြန်လည်ဆုတ်ခွာပေးခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite web |last=Now |first=Myanmar |date=2024-08-21 |title=ဒီပဲယင်းမြို့ကို စီးနင်းတိုက်ခိုက်သူများက နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားများကို ကယ်ထုတ် |url=https://myanmar-now.org/mm/news/56719/ |access-date=2026-05-12 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref>
== ထိခိုက်ကျဆုံးမှုနှင့် ဖမ်းဆီးရမိမှုများ ==
စစ်ကိုင်းတိုင်း ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးအဖွဲ့၏ ထုတ်ပြန်ချက်အရ စစ်ကောင်စီဘက်မှ ၂၀ ဦးခန့် သေဆုံးခဲ့ပြီး ယင်းအထဲတွင် ဗိုလ်ကြီးတစ်ဦး ပါဝင်သည်။ တော်လှန်ရေးအင်အားစုဘက်မှ ၃ ဦး ကျဆုံးခဲ့သည်။တိုက်ပွဲအတွင်း စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင် ၁၂၃ ဦး (လက်နက်ချ)၊ပြည်သူ့စစ် (ပျူစောထီး) ၂ ဦး၊Non-CDM ဝန်ထမ်း ၄၁ ဦး နှင့် ဝန်ထမ်းမိသားစုဝင် ၈၀ ဦး တို့ လက်နက်ချ အညံခံခြင်းတို့ ရှိခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web |title=ဒီပဲယင်းမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲအတွင်း စစ်ကောင်စီတပ်သား ၂၀ ကျော်သေ၊ လက်နက်ချသူ ၁၂၃ ဦးရှိ |url=https://burmese.dvb.no/post/665191 |access-date=2026-05-12 |website=DVB Burmese |language=en}}</ref>
ဖမ်းဆီးရမိထားသည့် သုံ့ပန်းများနှင့် မိသားစုဝင်များအား ဂျနီဗာကွန်ဗင်းရှင်း (Geneva Conventions) နှင့်အညီ ကောင်းမွန်စွာ ထိန်းသိမ်းခဲ့ပြီး လိုအပ်သည့် ဆေးဝါးကုသမှုများ ပေးထားကြောင်း တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များက ဆောင်ရွက်ပေးခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web |last=Now |first=Myanmar |date=2024-08-19 |title=အသိမ်းခံရသည့် ဒီပဲယင်းမြို့ကို စစ်ကောင်စီပြန်လည်ထိန်းချုပ် |url=https://myanmar-now.org/mm/news/56573/ |access-date=2026-05-12 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref>
== နောက်ဆက်တွဲ ==
စစ်ကောင်စီတပ်များသည် မြို့ကို ပြန်လည်ထိန်းချုပ်ပြီးနောက် မြသိန်းတန်ကျောင်း၊ ကုန်းသာဦးကျောင်း၊ ဝန်ထမ်းအိမ်ရာနှင့် စာရင်းစစ်ရုံးတို့တွင် ဖြန့်ခွဲနေရာယူထားသည်။ ဤတိုက်ပွဲသည် မြို့ကြီးများကို သိမ်းပိုက်နိုင်သော်လည်း စစ်ကောင်စီ၏ လေကြောင်းအသာစီးရမှုကြောင့် မြို့ကို ရေရှည်ထိန်းထားနိုင်ရန် ခက်ခဲနေသေးသည့် အခြေအနေကို မီးမောင်းထိုးပြခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2024-08-19 |title=ဒီပဲယင်းမြို့ကနေ တော်လှန်ရေးတပ်တွေ ဘာကြောင့် ပြန်ဆုတ်ရသလဲ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/56607/ |access-date=2026-05-12 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref>
== ဆက်စပ်ကြည့်ရန် ==
* [[ဒီပဲယင်းအရေးအခင်း]]
* [[ဒီပဲယင်း အစုအပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု]]
== ကိုးကား ==
<references />
[[ကဏ္ဍ:၂၀၂၄ ပဋိပက္ခများ]]
[[ကဏ္ဍ:စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးရှိ တိုက်ပွဲများ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ) အတွင်း မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲများ]]
nkwgjr9j2w5zb0rf4vrkjauv5idwuyc
သီပေါမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ
0
285651
1034174
1031124
2026-05-27T07:33:30Z
Zawzawaungthwin
100038
ပဋိပက္ခများ
1034174
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox military conflict
| conflict = သီပေါမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ
| partof = [[၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး]] (ဒုတိယပိုင်း)
| image = {{Location map | Myanmar
| lat = 22.6167
| long = 97.3000
| width = 250
| float = center
| border = none
| label = '''သီပေါမြို့'''
| position = right
| caption = မြန်မာနိုင်ငံမြေပုံပေါ်ရှိ သီပေါမြို့ တည်နေရာ
}}
| caption =
| date = ၂၀၂၄ ဇူလိုင် ၂၀ – အောက်တိုဘာ ၁၃
| place = [[သီပေါမြို့]]၊ ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း
| coordinates = {{Coord|22.6167|97.3000|region:MM|display=inline,title}}
| result = TNLA နှင့် ပူးပေါင်းတပ်များက မြို့ကို အလုံးစုံ သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့ပြီး၊၂၀၂၅ ခုနှစ် အောက်တိုဘာ ၁၆ ရက်တွင် ပြန်လည် စွန့်လွှတ်ခဲ့ရသည်။
| combatant1 = [[ဖိုင်:Flag of the Armed Forces (Tatmadaw) of Myanmar.svg|23px]] [[တပ်မတော်]]
| combatant2 = [[ဖိုင်:Flag of the Ta'ang National Liberation Army.svg|23px]] [[တအောင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်|TNLA]]
| commander1 = [[မင်းအောင်လှိုင်]]
| commander2 = [[တာအိုက်ဘုန်း]]
| strength1 = * ခမရ ၅၀၃
* ခမရ ၅၀၄
* ခလရ ၂၃
| strength2 = TNLA ပူးပေါင်းတပ်များ
| casualties1 = စစ်သုံ့ပန်း ၅၀ ကျော် နှင့် <br> တပ်မိသားစုဝင် ၁၀၀ ကျော် ဖမ်းဆီးခံရ
| casualties2 =
| notes = ၂ လကျော်ကြာ ထိုးစစ်ဆင်ပြီးနောက် သီပေါမြို့ရှိ စစ်ကောင်စီတပ်ရင်းအားလုံးကို သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
}}
{{Campaignbox Myanmar Civil War (2021-present)}}
'''သီပေါမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ''' သည် [[၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး]] ဒုတိယပိုင်း၏ အရေးပါသော တိုက်ပွဲတစ်ခုဖြစ်ပြီး [[၂၀၂၄]] ခုနှစ်၊ဇူလိုင် ၂၀ ရက်နေ့မှ အောက်တိုဘာလ ၁၃ ရက်နေ့အထိ ဖြစ်ပွားခဲ့သော မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ ဖြစ်သည်။ [[တအောင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်]] (TNLA) နှင့် ပူးပေါင်းတပ်များသည် ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း၊ [[သီပေါမြို့]]အခြေစိုက် စစ်ကောင်စီတပ်ရင်းများကို ၂ လကျော်ကြာ ဝိုင်းဝန်းပိတ်ဆို့ ထိုးစစ်ဆင်ခဲ့ပြီးနောက် မြို့ကို အလုံးစုံ သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။ ဤတိုက်ပွဲသည် ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး ဒုတိယလှိုင်းအတွင်း TNLA သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည့် ပဉ္စမမြောက် မြို့ကြီးတစ်မြို့ ဖြစ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=သီပေါမြို့ တပ်ရင်း(၃) ကို TNLA အပြီးသတ်သိမ်းပိုက်ပြီး မြို့ကို ထိန်းချုပ် |url=https://burmese.narinjara.com/local-news/detail/670f0fd122e6fc469623272a |access-date=2026-05-12 |website=burmese.narinjara.com |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |last=ဗွီအိုအေ (မြန်မာဌာန) |date=2024-10-14 |title=သီပေါမြို့ကို TNLA ပူးပေါင်းတပ်တွေ အလုံးစုံသိမ်းပိုက် |url=https://burmese.voanews.com/a/7821378.html |access-date=2026-05-12 |website=ဗွီအိုအေ |language=my}}</ref>
== ဖြစ်စဉ် ==
[[၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး]] ဒုတိယပိုင်းကို ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၂၅ ရက်နေ့တွင် [[ညီနောင်မဟာမိတ်သုံးဖွဲ့]]က စတင်ခဲ့သည်။ထိုသို့ စတင်ပြီးနောက် [[ကျောက်မဲမြို့]] နှင့် [[လားရှိုးမြို့]]ကြားရှိ [[သီပေါမြို့]]ကို ဇူလိုင် ၂၀ ရက်တွင် တအာင်းတပ်(TNLA) ဦးဆောင်သော ပူးပေါင်းတပ်များက ထိုးစစ်စတင်ခဲ့သည်။ သီပေါမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲအတွင်း သီပေါမြို့အခြေစိုက် စစ်ကောင်စီတပ်ရင်းများဖြစ်သော ခမရ ၅၀၃ နှင့် ခမရ ၅၀၄ တို့ကို စက်တင်ဘာလ ၂၇ ရက်နေ့တွင် တော်လှန်ရေးပူးပေါင်းတပ်များက ဦးစွာသိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2024-06-26 |title=တကျော့ပြန် ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c3gg9yk7e7zo |access-date=2026-05-12 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref>
နောက်ဆုံးလက်ကျန်တပ်ရင်းဖြစ်သော ခြေမြန်တပ်ရင်း [[ခလရ (၂၃)|ခလရ ၂၃]] ကို ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ ၁၃ ရက် တနင်္ဂနွေနေ့ နေ့လယ် ၁ နာရီဝန်းကျင်တွင် အပြီးသတ် တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သဖြင့် သီပေါမြို့ကို အလုံးစုံ ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2024-10-14 |title=အပစ်ရပ်ရေး တရုတ်ဖိအားတွေကြားက သီပေါမြို့ကို TNLA အပြီးသတ်သိမ်းပိုက် |url=https://www.rfa.org/burmese/program_2/hsipaw-seized-tnla-10142024001309.html |access-date=2026-05-12 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref>
== နိုင်ငံတကာ တုံ့ပြန်မှုနှင့် ဖိအားများ ==
၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၁၄ ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံသို့ ရောက်ရှိနေသော တရုတ်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ဝမ်ယိသည် စစ်ကောင်စီခေါင်းဆောင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်နှင့် နေပြည်တော်တွင် သီးသန့်တွေ့ဆုံခဲ့သည်။ အဆိုပါတွေ့ဆုံမှုအတွင်း ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်းရှိ မြို့ရွာများအပေါ် တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ (EAOs) များ၏ တိုက်ခိုက်မှုများကို တရုတ်နိုင်ငံအနေဖြင့် ဆန့်ကျင်ကြောင်း ဝမ်ယိက သဘောထားမှတ်ချက်ကို ထုတ်ဖော်ပြောဆိုခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2024-08-14 |title=ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း တိုက်ခိုက်မှုတွေကို တရုတ်နိုင်ငံက ဆန့်ကျင်ကြောင်း ဝမ်ယိပြော |url=https://www.rfa.org/burmese/program_2/china-fm-wangyi-minaunghlaing-meet-08142024113302.html |access-date=2026-05-12 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref>
ထို့အပြင် ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၂၉ ရက်နေ့တွင် တရုတ်နိုင်ငံ၊ ရွှေလီမြို့ လုံခြုံရေးကော်မတီက တအောင်းအမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော် (TNLA) ထံသို့ တိုက်ပွဲများကို ချက်ချင်းရပ်တန့်ရန် သတိပေးစာတစ်စောင် ပေးပို့ခဲ့သည်။ အဆိုပါစာတွင် နယ်စပ်ဒေသ တည်ငြိမ်အေးချမ်းရေးနှင့် တရုတ်နိုင်ငံသားများ၏ အသက်အိုးအိမ်စည်းစိမ်ကို ကာကွယ်ရန်အတွက် တိုက်ပွဲများကို ချက်ချင်းရပ်တန့်ရမည်ဟု ဖော်ပြထားသည်။ ထို့ပြင် ဤသတိပေးချက်ကို မလိုက်နာပါက တရုတ်နိုင်ငံဘက်မှ သွန်သင်ဆုံးမမည့် နည်းလမ်းများကို ပိုမိုလုပ်ဆောင်သွားမည်ဖြစ်ကြောင်းနှင့် ဖြစ်ပေါ်လာမည့် အကျိုးဆက်များကို TNLA ဘက်မှ တာဝန်ခံရမည်ဖြစ်ကြောင်း ပြင်းထန်စွာ သတိပေးခဲ့သည်။သို့သော်လည်း ထိုဖိအားအောက်တွင် TNLA က သီပေါမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲကို ဆက်လက်ဆင်နွဲခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2024-08-30 |title=တိုက်ပွဲတွေ ချက်ချင်းရပ်ဖို့ TNLA ကို တရုတ် သတိပေး |url=https://www.rfa.org/burmese/program_2/china-warned-stop-war-tnla-08302024033215.html |access-date=2026-05-12 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref>
== ထိခိုက်ကျဆုံးမှုနှင့် ဖမ်းဆီးရမိမှုများ ==
ခလရ ၂၃ ကို သိမ်းယူပြီးနောက် စစ်ကောင်စီဘက်မှ စစ်သုံ့ပန်း ၅၀ ကျော်၊ရဲမေ ၇၈ ဦး နှင့် တပ်မိသားစုဝင် ၂၀၀ နီးပါး ဖမ်းဆီးရမိခဲ့ကြောင်း TNLA က အတည်ပြုခဲ့သည်။ တိုက်ပွဲအပြီးတွင် လက်နက်ခဲယမ်း အမြောက်အမြားကိုလည်း သိမ်းဆည်းရမိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Now |first=Myanmar |date=2025-10-15 |title=စစ်တပ်ထိုးစစ်ကြောင့် သီပေါမြို့ကို TNLA လက်လွှတ်ရနိုင် |url=https://myanmar-now.org/mm/news/68496/ |access-date=2026-05-12 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref>
သီပေါမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲကာလ နှစ်လကျော်အတွင်း တပ်မတော်(လေ)၏ တိုက်ခိုက်မှုများကြောင့် ဒေသခံအရပ်သား ၃၃ ဦး သေဆုံးခဲ့ပြီး ၈၀ ဦး ထိခိုက်ဒဏ်ရာရရှိခဲ့ကြောင်း တအာင်းအမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော် (TNLA) က ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ ၁၅ ရက်နေ့တွင် သတင်းထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲအတွင်း စစ်ကောင်စီဘက်မှ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုအနေဖြင့် ဂျက်တိုက်လေယာဉ် (Jet Fighter) ဖြင့် ၁၀၅ ကြိမ်၊ Y-12 လေယာဉ်ဖြင့် ၁၆၇ ကြိမ်အထိ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့သည့်အပြင် လက်နက်ကြီးများဖြင့်လည်း အကြိမ်ပေါင်း ၁,၈၉၃ ကြိမ်ထက်မနည်း ပစ်ခတ်ခဲ့သည်။ အဆိုပါ တိုက်ခိုက်မှုများကြောင့် သီပေါမြို့ရှိ စာသင်ကျောင်း နှစ်ကျောင်းနှင့် လူနေအိမ် ၄၇ လုံးတို့မှာ လေယာဉ်ဗုံးစထိမှန်ခြင်းနှင့် မီးလောင်ကျွမ်းခြင်းတို့ကြောင့် ပျက်စီးဆုံးရှုံးခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2024-10-15 |title=သီပေါမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲအတွင်း အရပ်သား ၃၃ ဦး သေဆုံး |url=https://www.rfa.org/burmese/news/hsipaw-battle-resident-dead-10152024113654.html |access-date=2026-05-12 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref>
== နောက်ဆက်တွဲ ==
သီပေါအကျဉ်းထောင်ကို TNLA ဘက်က ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့ပြီး တိုက်ပွဲကြောင့် ထောင်ထဲမှ ထွက်ပြေးသွားသူ အချို့ကို TNLA က လိုက်လံဖမ်းဆီးခဲ့သည်။အကျဉ်းသား ၁၀၉ ဦးကို ထိန်းသိမ်းသော သီပေါအကျဥ်းထောင် တွင် နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသား ၃၂ ဦးရှိခဲ့ပြီး ထိုသူတို့ကို ပြန်လွှတ်ပေးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2024-08-11 |title=လက်နက်ချရေး ညှိနှိုင်းမရလို့ သီပေါမှာ စစ်တပ်နဲ့ တအာင်းတပ် တိုက်ပွဲဆက်ဖြစ် |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c4gex0rdgp5o |access-date=2026-05-12 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref>
သီပေါမြို့ကို လက်လွှတ်လိုက်ရပြီးနောက် စစ်ကောင်စီသည် လေကြောင်းမှတစ်ဆင့် ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်မှုများကို ဆက်လက်လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=ludunwayoo |date=2025-08-18 |title=သီပေါမြို့ စစ်ကောင်စီ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှု ပြည်သူ သုံးဦး ဒဏ်ရာရ |url=https://www.ludunwayoo.com/news-mm/2025/08/19/131015/ |access-date=2026-05-12 |website=LuduNwayOo |language=my-MM}}</ref><ref>{{Cite web |last=ဗွီအိုအေ (မြန်မာဌာန) |date=2024-08-27 |title=စစ်ကောင်စီ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် သီပေါမှာ အရပ်သား ၂ ဦး သေဆုံး |url=https://burmese.voanews.com/a/local-death-reported-in-hsipaw-shan/7758483.html |access-date=2026-05-12 |website=ဗွီအိုအေ |language=my}}</ref>
== စစ်တပ်၏ တန်ပြန်ထိုးစစ်နှင့် မြို့ပြန်လည်ထိန်းချုပ်မှု (၂၀၂၅) ==
၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ ၁ ရက်နေ့တွင် စစ်ကောင်စီတပ်များသည် ကျောက်မဲမြို့ကို ပြန်လည်ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့ပြီးနောက် ၎င်းနှင့် ၂၈ ကီလိုမီတာကွာဝေးသော သီပေါမြို့သို့ ဆက်လက်ချီတက် ခဲ့သည်။အောက်တိုဘာလ ၂ ရက်နေ့မှစတင်ကာ ၁၆ ရက်တာစစ်ဆင်ရေး ဖြင့် တပ်မတော်စစ်ကြောင်းများသည် ကျောက်မဲမှ သီပေါမြို့သို့ ချဥ်းကပ်ခဲ့သည်။ စစ်ဆင်ရေးအစောပိုင်းကာလဖြစ်သော ၂၀၂၅ ခုနှစ် အောက်တိုဘာ ၂ ရက်တွင် ဆိုင်းခေါင်ကျေးရွာ၊ [[နောင်ပိန်လေးရွာ၊ ကျောက်မဲမြို့နယ်|နောင်ပိန်လေးကျေးရွာ]]၊ [[ဇောတိကုန်းရွာ၊ ကျောက်မဲမြို့နယ်|ဇောတိကုန်းကျေးရွာ]]၊ [[နမ့်ဟူးတောင်းအောက်ရွာ၊ ကျောက်မဲမြို့နယ်|နမ့်ဟူးတောင်]] (အောက်)၊ [[နမ့်ဟူးတောင်းအထက်ရွာ၊ ကျောက်မဲမြို့နယ်|နမ့်ဟူးတောင်]] (အထက်) နှင့် ပန်ဟက်ကျေးရွာ တို့ကိုလည်းကောင်း၊ အောက်တိုဘာ ၃ ရက်တွင် [[ကျောက်မဲကြီးရွာ၊ ကျောက်မဲမြို့နယ်|ကျောက်မဲကြီးကျေးရွာ]]၊ အောက်တိုဘာ ၄ ရက်တွင် ခိုတင် ကျေးရွာ၊ ပွိုင့်-၉၄၇ တောင်ကုန်းနှင့် ပန်ဟုတ်ကျေးရွာ တို့ကို လည်းကောင်း၊ အောက်တိုဘာ ၅ ရက်တွင် [[နားခေါ်ရွာ၊ ကျောက်မဲမြို့နယ်|နားခေါ်ကျေးရွာ]]၊ [[ခဲမွန်ရွာ၊ ကျောက်မဲမြို့နယ်|ခဲမွန်ကျေးရွာ]]နှင့် [[ဗူးခါးရွာ၊ ကျောက်မဲမြို့နယ်|ဗူးခါးကျေးရွာ]] တို့ကို လည်းကောင်း၊ အောက်တိုဘာ ၆ ရက်တွင် [[လွယ်ခေါ်ရွာ၊ ကျောက်မဲမြို့နယ်|လွယ်ခေါ်ကျေးရွာ]]၊ အောက်တိုဘာ ၉ ရက်တွင် [[ချောင်းချောက်ရွာ၊ ကျောက်မဲမြို့နယ်|ချောင်းချောက်ကျေးရွာ]]နှင့် အောက်တိုဘာ ၁၀ ရက်တွင် [[နောင်အန်းရွာ၊ ကျောက်မဲမြို့နယ်|နောင်အန်းကျေးရွာ]]နှင့် ၎င်းကျေးရွာအနီးရှိ စခန်းကုန်းတို့ကိုလည်းကောင်း အဆင့်ဆင့် သိမ်းပိုက်ရရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=တပ်မတော်စစ်ကြောင်းများက အကြမ်းဖက်သောင်းကျန်းသူများ ယာယီစိုးမိုးထားသည့် သီပေါမြို့အား ပြန်လည်ထိန်းချုပ် ပြင်ဦးလွင်-နောင်ချို-ကျောက်မဲ-သီပေါ ပြည်ထောင်စုလမ်းမကြီးတစ်လျှောက် ခရီးသွားပြည်သူများနှင့် မော်တော်ယာဉ်များ ပုံမှန်အတိုင်း ပြန်လည်သွားလာနိုင်တော့မည် |url=http://mdn.gov.mm/my/ttpmtteaacckeaangmaak-akmphkseaangknsuumaa-yaayiiciumiuthaasnny-siipemiuaaa-pnlnnythinkhup-pnguulng |access-date=2026-05-12 |website=MDN - Myanmar DigitalNews |language=my}}</ref>
တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားရာလမ်းကြောင်းတစ်လျှောက်တွင် [[တပ်မတော်|စစ်တပ်]] သည် ရေစီးသန်သော နမ့်ပန်စီချောင်းကို စစ်နည်းဗျူဟာမြောက် ဖြတ်ကျော်ကာ အောက်တိုဘာလ ၁၂ ရက်မှ ၁၅ ရက်အတွင်း [[တိမ်းခမ်းရွာ၊ သီပေါမြို့နယ်|တိမ်းခမ်း]]၊ [[ငွန်ဆိုင်းရွာ၊ သီပေါမြို့နယ်|ငွန်ဆိုင်း]]၊ မူလေး၊ ရေပူ၊ [[လောင်ခွန်ရွာ၊ သီပေါမြို့နယ်|လောင်ခွန်]]၊ [[ပုံဖန်းရွာ၊ သီပေါမြို့နယ်|ပုံဖန်း]]နှင့် [[မန်လွယ်ရွာ၊ သီပေါမြို့နယ်|မန်လွယ်ကျေးရွာ]]များကို ဆက်လက်ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့သည်။ [[ကျင်သီရွာ၊ သီပေါမြို့နယ်|ကျင်သီကျေးရွာ]]အနီးသို့ ရောက်ရှိစဉ်တွင် အလျား ၂၀၀ ပေရှိ ကျင်သီတံတားကို ဖျက်ကျော်ပြီး [[ဘော်ကြိုဘုရား]]အနီးရှိ [[ဘော်ကြိုရွာ]]၊ [[ကောင်းခါးရွာ၊ သီပေါမြို့နယ်|ကောင်းခါး]]နှင့် [[နားခဲရွာ၊ သီပေါမြို့နယ်|နားခဲကျေးရွာ]]များကို သိမ်းပိုက်ပြီးနောက် အောက်တိုဘာလ ၁၆ ရက်နေ့တွင် သီပေါမြို့အဝင် တိုးဂိတ်သို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=တပ်မတော်စစ်ကြောင်းများက အကြမ်းဖက်သောင်းကျန်းသူများ ယာယီစိုးမိုးထားသည့် သီပေါမြို့အား ပြန်လည်ထိန်းချုပ်၊ ပြင်ဦးလွင်-နောင်ချို-ကျောက်မဲ-သီပေါ ပြည်ထောင်စုလမ်းမကြီးတစ်လျှောက် ခရီးသွားပြည်သူများနှင့် မော်တော်ယာဉ်များ ပုံမှန်အတိုင်း ပြန်လည်သွားလာနိုင်တော့မည်ဖြစ် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/76010 |access-date=2026-05-12 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2025-10-17 |title=သီပေါကို စစ်တပ် ပြန်ထိန်းချုပ်နိုင်တာ ဘာကြောင့်လဲ |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cew429lp924o |access-date=2026-05-12 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref>
အောက်တိုဘာလ ၁၆ ရက်နေ့ ညနေပိုင်းတွင် တပ်မတော်စစ်ကြောင်းများသည် သီပေါမြို့အတွင်းသို့ ဝင်ရောက်နိုင်ခဲ့ပြီး မြို့တွင်းလုံခြုံရေးနှင့် မီးငြှိမ်းသတ်ရေးလုပ်ငန်းများကို ဆောင်ရွက်ကာ မြို့ကို အပြီးတိုင်ပြန်လည်ထိန်းချုပ်ခဲ့သည်။ ၁၆ ရက်တာ စစ်ဆင်ရေးအတွင်း တိုက်ပွဲကြီး ၇ ကြိမ်နှင့် ထိတွေ့မှု ၂၁ ကြိမ် ဖြစ်ပွားခဲ့ကာ တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များ၏ အလောင်း ၁၃ လောင်းနှင့် လက်နက်ခဲယမ်းအချို့ သိမ်းဆည်းရမိခဲ့ကြောင်း စစ်ကောင်စီဘက်က ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ ဤစစ်ဆင်ရေးကြောင့် တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များ ထိန်းချုပ်ထားသည့် ပြင်ဦးလွင်-နောင်ချို-ကျောက်မဲ-သီပေါ လမ်းပိုင်း သည် စစ်တပ်၏ ထိန်းချုပ်မှုအောက်သို့ ရောက်ရှိသွားခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=တပ်မတော်က သီပေါမြို့အား ပြန်လည်ထိန်းချုပ်ရရှိခဲ့သဖြင့် အစိုးရ၏ အုပ်ချုပ်ရေးယန္တရားများ ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်နိုင်ရေးအတွက် ဌာနဆိုင်ရာအဖွဲ့အစည်းများ သီပေါမြို့သို့ ရောက်ရှိလာရာ ဒေသခံတိုင်းရင်းသားပြည်သူများက ဝမ်းမြောက်စွာ ကြိုဆို {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/76067 |access-date=2026-05-12 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=ကျော်ဇင်ဝင်း |date=2025-11-04 |title=စစ်တပ်ပြန်သိမ်းသည့် သီပေါမြို့တွင် အရပ်သား ၅ ဦးထက်မနည်း အဖမ်းခံရ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/68952/ |access-date=2026-05-12 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref>
== ကိုးကား ==
<references />
[[ကဏ္ဍ:၂၀၂၄ ပဋိပက္ခများ]]
[[ကဏ္ဍ:၂၀၂၅ ပဋိပက္ခများ]]
[[ကဏ္ဍ:ရှမ်းပြည်နယ်ရှိ တိုက်ပွဲများ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ) အတွင်း မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲများ]]
a6k2khit9vxqkk48r9wraxsbh93t82v
၂၀၂၃ ကွမ်းလုံမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ
0
285659
1034175
1031166
2026-05-27T07:33:57Z
Zawzawaungthwin
100038
ပဋိပက္ခများ
1034175
wikitext
text/x-wiki
{{About|၂၀၂၃ ခုနှစ်တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော တိုက်ပွဲ|၁၉၇၁ ခုနှစ်တွင် တပ်မတော် နှင့် ဗကပ တို့ဖြစ်ခဲ့သော ကွမ်းလုံ ရက် ၄၀ တိုက်ပွဲအတွက်|၁၉၇၁ ကွမ်းလုံမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ}}
{{Infobox military conflict
| conflict = ၂၀၂၃ ကွမ်းလုံမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ
| partof = [[၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး]]
| image =
| caption =
| map_type = Myanmar
| latitude = 23.5086
| longitude = 98.6458
| map_size = 250
| map_caption = မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း ကွမ်းလုံမြို့၏ တည်နေရာ
| map_label = ကွမ်းလုံ
| date = ၂၀၂၃ နိုဝင်ဘာ ၁ – နိုဝင်ဘာ ၁၂
| place = [[ကွမ်းလုံမြို့]]၊ ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း
| result = MNDAA နှင့် မဟာမိတ်တပ်များက မြို့ကို အလုံးစုံ သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။
| combatant1 = [[ဖိုင်:Flag of the Myanmar National Democratic Alliance Army.svg|23px]] [[မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော်|MNDAA]] နှင့် မဟာမိတ်များ
| combatant2 = [[ဖိုင်:Flag of the Armed Forces (Tatmadaw) of Myanmar.svg|23px]] [[တပ်မတော်]] <br> * ကွမ်းလုံအခြေချစစ်ဗျူဟာ <br> * ခလရ ၁၂၅
| commander1 = [[ဖုန်တာရွှင်|ဖုန်းတာရွှင်]]
| commander2 = တပ်မတော်
| strength1 = MNDAA နှင့် ညီနောင်မဟာမိတ်တပ်များ
| strength2 = အထိုင်ဗျူဟာတပ်များ၊ သံချပ်ကာနှင့် အမြောက်တပ်များ
| casualties1 = မသိရှိရ
| casualties2 = မသိရှိရ
| notes = စစ်ကောင်စီ၏ ၅၂ နှစ်ကြာ အခိုင်အမာတပ်စွဲထားမှုကို ၁၂ ရက်အတွင်း တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
}}
{{Campaignbox Myanmar Civil War (2021-present)}}
'''၂၀၂၃ ကွမ်းလုံမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ'''သည် [[၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး]]၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုအဖြစ် ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ ၁ ရက်နေ့တွင် စတင်ခဲ့သော အရေးပါဆုံးသော မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲတစ်ခု ဖြစ်သည်။ [[မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော်]] (MNDAA) နှင့် မဟာမိတ်တပ်များသည် စစ်ရေးအရ ဗျူဟာအရ အရေးပါသည့် [[ကွမ်းလုံမြို့]]နှင့် သံလွင်မြစ်ကူးတံတားကို သိမ်းပိုက်နိုင်ရန် ၁၂ ရက်တိုင်တိုင် အပြင်းအထန် ထိုးစစ်ဆင်ခဲ့ကြသည်။[[တပ်မတော်]]သည် ၁၉၇၁ ခုနှစ် "ကွမ်းလုံရက် ၄၀ တိုက်ပွဲ" အပြီး ကွမ်းလုံဒေသကို ၅၂ နှစ်ကြာ အခိုင်အမာ ထိန်းချုပ်ထားနိုင်ခဲ့သော်လည်း၊၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေးတွင်မူ ရက်ပိုင်းအတွင်း၌ပင် အခြေချစစ်ဗျူဟာကုန်းနှင့် တပ်စခန်းများအားလုံးကို လက်လွှတ်လိုက်ရသည့် မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ တစ်ခု ဖြစ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=ကျော်လွင်ဦး |date=2023-11-12 |title=ကွမ်းလုံကို အပြီးသတ်သိမ်းလိုက်ပြီလို့ ကိုးကန့်တပ်မတော် (MNDAA) ထုတ်ပြန် |url=https://www.rfa.org/burmese/program_2/mndaa-kwanlone-attack-11122023111830.html |access-date=2026-05-12 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |last=SHAN |date=2023-11-13 |title=ကွမ်းလုံမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ ဓနု PDF ရဲဘော် နှစ်ဦး ကျဆုံးခဲ့ပြီး၊ နှစ်ဦး ထိခိုက် ဒဏ်ရာရ |url=https://burmese.shannews.org/archives/37967 |access-date=2026-05-12 |website=သျှမ်းသံတော်ဆင့် |language=en-US}}</ref>
== နောက်ခံအကြောင်းအရင်း ==
ကွမ်းလုံမြို့သည် တရုတ်-မြန်မာ (ချင်းရွှေဟော်) ကုန်သွယ်ရေးလမ်းကြောင်းတွင် အချက်အချာကျသည့်မြို့ဖြစ်ပြီး၊ လားရှိုး-သိန္နီ-လောက်ကိုင်လမ်းမကြီးနှင့် သံလွင်မြစ်ဆုံရာ၊ ‘ဝ’ နှင့် ကိုးကန့် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသတို့နှင့် နယ်နိမိတ်ထိစပ်လျှက်ရှိသည်။ကွမ်းလုံတွင် လူ ၅၇၀၀၀ နီးပါး နေထိုင်ပြီး ကိုးကန့် လူဦးရေသည် ၆၂ ရာခိုင်နှုန်းအထိ ရှိသည်။<ref>{{Cite web |title=ကွမ်းလုံမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲအတွင်း KNDF ရဲဘော် ၃ ဦးကျဆုံး |url=https://www.bnionline.net/mm/news-102293 |access-date=2026-05-12 |website=နိုင်ငံတကာမြန်မာ့သတင်း |language=my}}</ref>
ကွမ်းလုံဒေသကို ကိုးကန့် စော်ဘွားရန်ကော်ဟွာ ခေတ်ကတည်းက ကိုးကန့်အဖွဲ့၏ အုပ်ချုပ်မှုအောက် တွင် ရှိခဲ့သည့် ဒေသတစ်ခု အဖြစ် MNDAA က သတ်မှတ်ထားသည်။၁၈၆၇ ခုနှစ်တွင် မူပန်(သိန္နီ)စော်ဘွားမှ ကိုးကန့်ဒေသကို ထိုးစစ်ဆင်တိုက်ခိုက်ခဲ့သော်လည်း ကိုးကန့်စော်ဘွား၏ တုန့်ပြန်မှုအောက်တွင် ချန်ချင်းရှု နှင့် မိုင်းဟုန်ဒေသ နှစ်ခုသာမက ကွမ်းလုံကိုလည်း ပြန်လည်သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။ထိုအချိန်မှစ၍ ကွမ်းလုံကို ကိုးကန့်စော်ဘွားလက်အောက်ရှိ အရေးကြီးသောမြို့တစ်မြို့အဖြစ် ကိုးကန့်တို့က သတ်မှတ်ထားခဲ့ကြသည်။၁၉၆၉ ခုနှစ်မတိုင်ခင်အချိန်အထိ ကွမ်းလုံဒေသသည် ကိုးကန့်၏ အောက်တွင်တည်ရှိခဲ့ပြီး၊ ထို့နောက် ၁၉၇၁ ခုနှစ် တွင် [[ဗမာပြည် ကွန်မြူနစ်ပါတီ|ဗကပ]] ၏ အရှေ့မြောက်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ် သည် ကွမ်းလုံတွင် အခြေချသည့် မြန်မာတပ်မတော် ကို အရှိန်အဟုန်ပြင်းထန်စွာ ထိုးစစ်ဆင်တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ရက်(၄၀)ကျော်ကြာ တိုက်ပွဲများဖြစ်ပွားခဲ့သော်လည်း မြန်မာတပ်မတော်၏ တပ်စခန်းများကို မသိမ်းယူနိုင်ခဲ့ပေ။နောက်ပိုင်းတွင် ကွမ်းလုံကို တပ်မတော်က ဆက်လက် ထိန်းချုပ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=果敢资讯网 |url=https://kokang123.blogspot.com/2023/11/mndaa_12.html |access-date=2026-05-12 |website=果敢资讯网}}</ref>
== တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားမှုဖြစ်စဉ် ==
၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုအဖြစ် ကွမ်းလုံမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲကို ၂၀၂၃ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၁ ရက်နေ့တွင် စတင်ခဲ့သည်။ မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော် (MNDAA) နှင့်အတူ ရက္ခိုင့်တပ်တော် (AA) နှင့် မဟာမိတ်တပ်များက ထိုးစစ်ဆင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ မြန်မာ့တပ်မတော်ဘက်မှ ကွမ်းလုံအခြေချစစ်ဗျူဟာကုန်း အမြောက်တပ်ရင်း-၁၂၇၊ ခလရ ၁၂၅ နှင့် အထိုင်တပ်များအပြင် သံချပ်ကာနှင့် အမြောက်တပ်များဖြင့် ခုခံခဲ့သည်။ တိုက်ပွဲကာလအတွင်း စစ်ကောင်စီဘက်မှ စစ်ဗျူဟာမှူး ဗိုလ်မှူးကြီး အေးမင်းထွန်း သေဆုံးခဲ့ပြီး နိုဝင်ဘာလ ၁၂ ရက်နေ့တွင် MNDAA နှင့် မဟာမိတ်တပ်များက ကွမ်းလုံမြို့ကို အလုံးစုံ သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2023-11-12 |title=နိုဝင်ဘာ ၁၂ ရက်ထိပ်တန်းသတင်းများ - |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/crgpwzjrgz9o |access-date=2026-05-12 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref>
ကိုးကန့်(MNDAA)နှင့် မဟာမိတ်အဖွဲ့များသည် ကွမ်းလုံတံတားကို ဦးစွာသိမ်းပိုက်ပြီး မြို့တွင်းရှိ ရဲစခန်း ၊ ယာဉ်ထိန်းရဲ များ နှင့် မြို့နယ်အုပ်ချုပ်ရေးရုံးများကို တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ခဲ့ကြသည်။ယင်းနောက် ကွမ်းလုံမြို့အနောက်ဘက်ရှိ တောင်ကုန်းစခန်းကို တိုက်ခိုက်သိမ်းယူခဲ့ပြီး ကွမ်းလုံမြို့ (သံလွင်မြစ်အရှေ့ဘက်ခြမ်း)ကို ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |last=Agency |first=Yangon Khit Thit News |date=2023-11-09 |title=ကွမ်းလုံမြို့ကို ကိုးကန့် MNDAA က သိမ်းပိုက် နိုင်ခဲ့ပြီး ကွမ်းလုံတံတားနှင့် တာပါး တံတားကိုလည်း ထိန်းချုပ်ထား |url=https://yktnews.com/2023/11/130449/ |access-date=2026-05-12 |website=Khit Thit Media |language=en-US}}</ref>
ယင်းမတိုင်မီ အောက်တိုဘာ ၃၀ ရက်တွင် ကွမ်းလုံမြို့တောင်ဘက်ရှိ ကံမိုင်းဒေသအခြေစိုက် ခြေလျင်တပ်ရင်း ၁၄၃ မှ ဒုတပ်ရင်းမှူးအပါအဝင် တပ်ရင်းတခုလုံး (စုစုပေါင်း အင်အား ၄၁ ဦး) မှာ လက်နက်ချခဲ့သည့်အပြင် အောက်တိုဘာ ၃၁ ရက် တွင်လည်း ကွမ်းလုံမြို့နယ်၊ ဟဲ့ဟော်ကျေးရွာ အခြေစိုက် ပြည်သူ့စစ်အဖွဲ့ဝင် ၁၅ ဦးသည် တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များထံ လက်နက်ချခဲ့ကြသည်။ထို့အပြင် ညီနောင်မဟာမိတ်တပ်အနေဖြင့် စစ်ရေးဗျူဟာအရ အရေးပါသည့် ကွမ်းလုံမြို့အား မြောက်ဘက်နှင့် တောင်ဘက် ထိုးစစ်ဆင်နေစဥ် အရှေ့ဘက်ရှိ ဟိုပန်၊ နန့်တိန်းချောင်းတံတားကိုလည်း ချိုးဖျက်ခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web |last=ဧရာဝတီ |date=2023-11-02 |title=ကွမ်းလုံမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ ဆက်လက် ပြင်းထန် |url=https://burma.irrawaddy.com/news/2023/11/02/376005.html |access-date=2026-05-12 |website=ဧရာဝတီ |language=en-US}}</ref>
== တိုက်ပွဲ၏ ရလဒ်နှင့် အကျိုးသက်ရောက်မှု ==
ဤတိုက်ပွဲသည် စစ်ကောင်စီက ၅၂ နှစ်တိုင်တိုင် အခိုင်အမာ တပ်စွဲထားသည့် ကွမ်းလုံဒေသကို ၁၂ ရက်အတွင်း တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ တိုက်ပွဲအပြီးတွင် MNDAA ၏ ထုတ်ပြန်ချက်များအရ အတွဲလိုက်ဒုံးပစ်ယာဉ် (MLRS) သုံးစီး၊ ၁၂၂ မမ ဟောင်ဝစ်ဇာအမြောက်တစ်လက်၊ စစ်သည်တင်ယာဉ်များ၊ ဘရာဇီးနိုင်ငံထုတ် EE-9 အမြောက်တပ် သံချပ်ကာတိုက်ယာဉ်တစ်စီး၊ MT-LB သံချပ်ကာယာဉ်တစ်စီးနှင့် ယူကရိန်းနိုင်ငံထုတ် BTR-3U လူတင်သံချပ်ကာယာဉ်တစ်စီးတို့ကို မြောက်ပိုင်းတပ်များ ရရှိသွားသည်။<ref>{{Cite web |last=ကျော်ဦး |date=2023-11-13 |title=မြောက်ပိုင်းမဟာမိတ်တပ်များပြောသည့် ကွမ်းလုံ ၁၂ ရက်တိုက်ပွဲ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/45174/ |access-date=2026-05-12 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref>
== ဝေဖန်ခံရမှုများ ==
ဤတိုက်ပွဲသည် စစ်ကောင်စီအတွက် နယ်မြေဆုံးရှုံးမှုသာမက ဂုဏ်သိက္ခာပိုင်းအရပါ ကြီးမားသော ထိုးနှက်ချက်ဖြစ်ခဲ့ပြီး၊ တိုက်ပွဲအပြီးတွင် အတွဲလိုက်ဒုံးပစ်ယာဉ် (MLRS) များ၊ ဟောင်ဝစ်ဇာအမြောက်များနှင့် သံချပ်ကာတိုက်ယာဉ် အမြောက်အမြားကိုပါ မဟာမိတ်တပ်များက သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။ ကွမ်းလုံမြို့ကို ထိန်းချုပ်နိုင်ခြင်းက [[ကိုးကန့်ဒေသ]]သို့ ချီတက်လာနိုင်သော စစ်ကောင်စီ၏ ထောက်ပို့လမ်းကြောင်းများကို ပိတ်ဆို့နိုင်ခဲ့သည့်အပြင် တရုတ်-မြန်မာ နယ်စပ်ကုန်သွယ်ရေးအတွက် အချက်အချာကျသော လမ်းကြောင်းကိုလည်း စိုးမိုးနိုင်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |date=2023-11-12 |title=နိုဝင်ဘာ ၁၂ ရက်ထိပ်တန်းသတင်းများ - |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/crgpwzjrgz9o |access-date=2026-05-12 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref>
== ကိုးကား ==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:၂၀၂၃ ပဋိပက္ခများ]]
[[ကဏ္ဍ:ရှမ်းပြည်နယ်ရှိ တိုက်ပွဲများ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ) အတွင်း မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲများ]]
8hl7tgqoc4y1w300rl0vyb9px3y3473
နမ့်ဆန်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ
0
285708
1034163
1031337
2026-05-27T07:26:50Z
Zawzawaungthwin
100038
ပဋိပက္ခများ
1034163
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox military conflict
| conflict = နမ့်ဆန်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ
| partof = [[၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး]]
| image =
| caption =
| map_type = Myanmar
| latitude = 22.9650
| longitude = 97.1633
| map_size = 250
| map_caption = မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း နမ့်ဆန်မြို့ တည်နေရာ
| map_label = နမ့်ဆန်
| date = ၂၀၂၃ ဒီဇင်ဘာ ၁၀ – ၁၅
| place = [[နမ့်ဆန်မြို့]]၊ [[ပလောင်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ]]
| result = TNLA မှ မြို့ကို အလုံးစုံသိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။
| combatant1 = [[ဖိုင်:Flag of the Ta'ang National Liberation Army.svg|23px]] [[တအာင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်|TNLA]]
| combatant2 = [[ဖိုင်:Flag of the Armed Forces (Tatmadaw) of Myanmar.svg|23px]] [[တပ်မတော်]]
| commander1 = [[တာအိုက်ဘုန်း]]
| commander2 = ဗိုလ်မှူးချုပ် မင်းမင်းထွန်း
| strength1 = TNLA တပ်မဟာ (၂)
| strength2 = ဗျူဟာကုန်းအခြေစိုက်တပ်များ
| casualties1 = မသိရှိရ
| casualties2 = ဗိုလ်မှူးချုပ် ၁ ဦး အပါအဝင် အများအပြား ဖမ်းဆီးရမိ
| notes = အမှတ် (၁၀၁) တပ်မမှူးကို အရှင်ဖမ်းဆီးရမိခဲ့သည့် တိုက်ပွဲဖြစ်သည်။
}}
'''နမ့်ဆန်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ''' သည် [[၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး]]အတွင်း [[ရှမ်းပြည်နယ်]]မြောက်ပိုင်း၊ [[ပလောင်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ]]၏ မြို့တော်ဖြစ်သော [[နမ့်ဆန်မြို့]]တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် တိုက်ပွဲဖြစ်သည်။ ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ ၁၀ ရက်နေ့တွင် စတင်ခဲ့ပြီး ဒီဇင်ဘာလ ၁၅ ရက်နေ့တွင် [[တအာင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်]] (TNLA) က မြို့ရှိ စစ်ကောင်စီတပ်စခန်းများကို အပြီးသတ်တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2023-12-18 |title=နမ့်ဆန်မြို့ကို TNLA သိမ်းပိုက် |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c28yxz1gklmo |access-date=2026-05-13 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref>
တိုက်ပွဲကာလ (၆) ရက်အတွင်း စစ်ကောင်စီဘက်မှ လေကြောင်းနှင့် လက်နက်ကြီးပစ်ကူများကို အပြင်းအထန်အသုံးပြု၍ ခုခံခဲ့သော်လည်း ဒီဇင်ဘာလ ၁၅ ရက် မွန်းလွဲပိုင်းတွင် မြို့အနောက်ဘက်ရှိ နောက်ဆုံးလက်ကျန် ဗျူဟာကုန်းစခန်းကို TNLA က သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သဖြင့် နမ့်ဆန်မြို့သည် TNLA လက်အောက်သို့ ကျရောက်ခဲ့ သည်။ ဤတိုက်ပွဲသည် ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေးအတွင်း စစ်ကောင်စီ၏ အဆင့်မြင့်အရာရှိကြီးတစ်ဦးဖြစ်သူ [[အမှတ်(၁၀၁)ခြေမြန်တပ်မဌာနချုပ်|အမှတ် (၁၀၁) ခြေမြန်တပ်မဌာနချုပ်]] တပ်မမှူး ဗိုလ်မှူးချုပ် မင်းမင်းထွန်း ကို TNLA က အရှင်ဖမ်းဆီးရမိခဲ့သည့် တိုက်ပွဲအဖြစ်လည်း ထင်ရှားသည်။<ref>{{Cite web |last=မြတ်ပန်း |date=2023-12-15 |title=နမ့်ဆန်မြို့ကို TNLA အပြီးသတ်သိမ်းပိုက် |url=https://myanmar-now.org/mm/news/46958/ |access-date=2026-05-13 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref>
== နောက်ခံသမိုင်း ==
နမ့်ဆန်မြို့သည် တအာင်း (ပလောင်) စော်ဘွားများ အဆက်ဆက် အခြေစိုက် နန်းစိုက်ခဲ့သည့် မြို့တော် ဖြစ်သည်။ ရှေးယခင်ကတည်းက တအာင်းစော်ဘွားများ၏ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်အောက်တွင် တည်ရှိခဲ့ပြီး ၁၉၅၉ ခုနှစ်၊ ဧပြီ ၂၄ ရက်နေ့တွင် တောင်ကြီးမြို့၌ ပြုလုပ်ခဲ့သည့် သမ္မတဟောင်း [[စဝ်ရွှေသိုက် (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|စဝ်ရွှေသိုက်]] နှင့် အခြားစော်ဘွား(၁၉)ဦးတို့၏ စော်ဘွားများ အာဏာစွန့်လွှတ်ပွဲ မတိုင်မီအထိ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ဖြင့် တည်ရှိခဲ့သော သမိုင်းဝင် နန်းစိုက်ရာမြို့လည်း ဖြစ်သည်။၁၉၆၂ ခုနှစ်တွင် စစ်တပ်က အာဏာသိမ်းယူခဲ့ပြီးနောက်ပိုင်း နမ့်ဆန်မြို့သည် အာဏာရှင်စနစ်အောက်တွင် ၆၄ နှစ်ကြာ ရောက်ရှိနေခဲ့ကြောင်း [[တအာင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်]] (TNLA) က ထုတ်ပြန်ဖော်ပြခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |date=2023-12-18 |title=၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး - စစ်တပ်လက်နက်အများဆုံးသိမ်းယူခဲ့တဲ့ နမ့်ဆန်တိုက်ပွဲ |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c3gyee5xe0jo |access-date=2026-05-13 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref>
== တိုက်ပွဲဖြစ်စဉ် ==
၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ ၂၇ ရက်နေ့တွင် [[ညီနောင်မဟာမိတ်သုံးဖွဲ့|မြောက်ပိုင်း ညီနောင်မဟာမိတ်သုံးဖွဲ့]] ဖြစ်ကြသည့် [[အာရက္ခတပ်တော်]] (AA)၊ [[မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော်]] (MNDAA) နှင့် [[တအာင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်]] (TNLA) တို့သည် အခြားသော တော်လှန်ရေး ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များနှင့်အတူ [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]] (စစ်ကောင်စီ) နှင့် ၎င်းတို့၏ လက်အောက်ခံ ပြည်သူ့စစ်အဖွဲ့များကို [[၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး]]အမည်ဖြင့် စတင်တိုက်ခိုက်ခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web |last=ငြိမ်းဆွေ |first=မေယု |date=0001-11-30 |title=နမ့်ဆန်တွင် TNLA စခန်းကို စစ်ကောင်စီ သုံးရက်ဆက် အပြင်းအထန်တိုက်နေ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/13441/ |access-date=2026-05-13 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref>
နမ့်ဆန်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲကို ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ ၁၀ ရက်နေ့တွင် တအာင်းအမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော် (TNLA) က စတင်ဆင်နွှဲခဲ့သည်။ တိုက်ပွဲစတင်သည့်နေ့တွင်ပင် နမ့်ဆန်မြို့နယ်အတွင်းရှိ စစ်ကောင်စီ၏ '''"ကဒိုင်းဖူး"''' တောင်ကုန်းစခန်းကို TNLA က တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့ပြီး ၆၀ မမ လက်နက်ကြီး အပါအဝင် လက်နက်ခဲယမ်းအချို့ကို သိမ်းဆည်းရမိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=ကျော်ဦး |date=2023-12-12 |title=နမ့်ဆန်မြို့ကို ထိန်းချုပ်မည့် TNLA က လက်ကျန်စခန်းကုန်းကို ဆက်တိုက်နေ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/46766/ |access-date=2026-05-13 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref>
ဒီဇင်ဘာလ ၁၁ ရက်နေ့ နံနက် ၅ နာရီခန့်တွင် TNLA သည် နမ့်ဆန်မြို့ပေါ်ရှိ '''ရဲစခန်း''' နှင့် ပတ္တမြားစေတီအနီးရှိ '''"ကောင်းမူဆိုင်"'''စစ်ကောင်စီတပ်စခန်းတို့ကို ဆက်လက်တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။ ထိုနေ့ နေ့လယ်ပိုင်းအထိ နမ့်ဆန်မြို့ ပြည်သူ့ဆေးရုံရှေ့ရှိ စစ်ကောင်စီအတွက် အချက်အခြာကျသော တပ်စခန်းကုန်းတွင် တိုက်ပွဲများ ပြင်းထန်စွာ ဆက်လက်ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ စစ်ကောင်စီဘက်မှ မြို့ပေါ်ရှိ ၎င်းတို့၏ အရေးပါသော အထိုင်စခန်းများ မကျဆုံးစေရန် အပြင်းအထန် ခုခံခဲ့သဖြင့် မြို့ပေါ်နေရာအနှံ့အပြားတွင် ထိတွေ့တိုက်ပွဲများ ဆက်တိုက်ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2023-12-11 |title=နမ့်ဆန်မှာ တိုက်ပွဲဆက်ပြင်းထန်နေပြီး တပ်စခန်းအချို့ကို သိမ်းပိုက်နိုင်ကြောင်း TNLA ပြော |url=https://www.rfa.org/burmese/news/military-council-and-tnla-battle-12112023062243.html |access-date=2026-05-13 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref>
နမ့်ဆန်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲအတွင်း စစ်ကောင်စီအတွက် အဓိကရိက္ခာနှင့် ဘဏ္ဍာငွေစီးဆင်းရာနေရာဖြစ်တစ်ခုဖြစ်သော စစ်ကောင်စီ အမှတ် (၆၂၆) ထောက်ပို့နှင့် ပို့ဆောင်ရေးတပ်ရင်းလက်အောက်ခံ '''လက်ဖက်ခြောက်စက်ရုံ''' (ရွှေဖီဦးစက်ရုံ) ကို (TNLA) က တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။ အဆိုပါစက်ရုံကို ဒီဇင်ဘာလ ၁၂ ရက်နေ့ ညပိုင်းတွင် စတင်ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်ခဲ့ပြီး ဒီဇင်ဘာလ ၁၃ ရက်နေ့ ညနေပိုင်းတွင် အပြီးသတ်သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |last=ကျော်ဦး |date=2023-12-14 |title=နမ့်ဆန်မြို့ရှိ စစ်တပ်ပိုင် ရွှေဖီဦးစက်ရုံကို TNLA သိမ်းပိုက် |url=https://myanmar-now.org/mm/news/46877/ |access-date=2026-05-13 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref>
တိုက်ပွဲစတင်သည့် ဒီဇင်ဘာလ ၁၀ ရက်နေ့မှ ၁၃ ရက်နေ့အထိ (၄) ရက်တာကာလအတွင်း TNLA သည် နမ့်ဆန်မြို့ပေါ်ရှိ ရဲစခန်းနှင့် စစ်ကောင်စီတပ်စခန်း (၃) ခုကို အောင်မြင်စွာ သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။ ဒီဇင်ဘာလ ၁၄ ရက်နေ့အထိ နမ့်ဆန်မြို့ ပြည်သူ့ဆေးရုံရှေ့တွင် အခိုင်အမာတပ်စွဲထားသည့် စစ်ကောင်စီ၏ '''ဗျူဟာကုန်းစခန်း'''ကို TNLA က ဆက်လက်တိုက်ခိုက်ခဲ့ပြီး မြို့အတွင်း တိုက်ပွဲများ ဆက်လက်ပြင်းထန်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2023-12-14 |title=စစ်ကောင်စီတပ် နမ့်ဆန် လက်ဖက်ခြောက်စက်ရုံကို TNLA သိမ်းပိုက် |url=https://www.rfa.org/burmese/news/tnla-occupied-military-tea-factory-12142023060329.html |access-date=2026-05-13 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref>
=== မြို့သိမ်းပိုက်ခြင်းနှင့် တပ်မမှူး ဖမ်းဆီးရမိခြင်း ===
၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ ၁၅ ရက်နေ့တွင် နမ့်ဆန်မြို့ပေါ်ရှိ စစ်ကောင်စီ၏ နောက်ဆုံးလက်ကျန်စခန်းဖြစ်သော ဗျူဟာကုန်းကို TNLA က အပြီးသတ် တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။ အဆိုပါ စစ်ဗျူဟာကုန်းသည် စစ်ကောင်စီ၏ စစ်ကူတပ်များနှင့် အခြားစစ်ကြောင်းများကို အထိုင်ချကွပ်ကဲနေသည့် အဓိကနေရာ ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |last=မြတ်ပန်း |date=2023-12-15 |title=နမ့်ဆန်မြို့ကို TNLA အပြီးသတ်သိမ်းပိုက် |url=https://myanmar-now.org/mm/news/46958/ |access-date=2026-05-13 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref>
ဗျူဟာကုန်း ကျဆုံးပြီးနောက် အဆိုပါစခန်းတွင် ကိုယ်တိုင်ကွပ်ကဲနေသည့် [[အမှတ်(၁၀၁)ခြေမြန်တပ်မဌာနချုပ်|အမှတ် (၁၀၁) ခြေမြန်တပ်မဌာနချုပ်]] တပ်မမှူး '''ဗိုလ်မှူးချုပ် မင်းမင်းထွန်း''' ကို TNLA တပ်ဖွဲ့များက အရှင်ဖမ်းဆီးရမိခဲ့သည်။ ဤဖြစ်စဉ်သည် ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေးအတွင်း စစ်ကောင်စီ၏ အဆင့်မြင့်အရာရှိကြီးတစ်ဦးကို တိုက်ပွဲမြေပြင်တွင် ပထမဆုံးအကြိမ် အရှင်ဖမ်းဆီးရမိခဲ့သည့် ထူးခြားသော စစ်ရေးအောင်မြင်မှုတစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ဗျူဟာကုန်းသိမ်းပိုက်နိုင်မှုနှင့်အတူ နမ့်ဆန်မြို့နယ် တစ်ခုလုံးကို စစ်ကောင်စီကင်းစင်သည့် နယ်မြေအဖြစ် TNLA က အလုံးစုံ ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Agency |first=Yangon Khit Thit News |date=2024-01-10 |title=နမ့်ဆန်မြို့ အမှတ် ၁၀၁ ခြေမြန်တပ်မဌာနချုပ် တပ်မမှူး ဗိုလ်မှူးချုပ် မင်းမင်း ထွန်း ကို TNLA က ဖမ်းဆီးထား |url=https://yktnews.com/2024/01/139355/ |access-date=2026-05-13 |website=Khit Thit Media |language=en-US}}</ref>
== လက်နက်ခဲယမ်းများ သိမ်းဆည်းရမိခြင်းနှင့် အကျအဆုံးစာရင်း ==
နမ့်ဆန်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲအတွင်း [[တအာင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်]] (TNLA) သည် စစ်ကောင်စီတပ်ထံမှ လက်နက်ခဲယမ်းအမြောက်အများကို စံချိန်တင် သိမ်းဆည်းရမိခဲ့သည်။ ဒီဇင်ဘာလ ၁၅ ရက်နေ့ ဗျူဟာကုန်းအား သိမ်းပိုက်စဉ် စစ်ကောင်စီ၏ လက်နက်ဂိုဒေါင် (၃) လုံးကိုပါ သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ သိမ်းဆည်းရမိသည့် လက်နက်များတွင် ဟောင်ဝစ်ဇာ (Howitzer) အမြောက် ၄ လက်၊ ၁၀၈ မမ အမြောက်များ၊ ပခုံးထမ်းလောင်ချာ (RPG) များနှင့် အခြားသော လက်နက်ခဲယမ်း အမြောက်အများ ပါဝင်ကြောင်း TNLA ပြန်ကြားရေးတာဝန်ခံ ဒုတိယဗိုလ်မှူးကြီး တားအိုက်ကျော်က အတည်ပြုခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2023-12-18 |title=နမ့်ဆန်ကို ၆၄ နှစ်အကြာမှာ တအာင်းပြန်ရခဲ့ကြောင်း မြောက်ပိုင်းသုံးဖွဲ့ထုတ်ပြန် |url=https://www.rfa.org/burmese/news/tnla-got-namsan-12172023223226.html |access-date=2026-05-13 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref>
တိုက်ပွဲကာလအတွင်း စစ်ကောင်စီဘက်မှ ၆၀ ကျော် သေဆုံးခဲ့ပြီး၊ တပ်မမှူးအပါအဝင် စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင်များ၊ ရဲများနှင့် တပ်မိသားစုဝင် စုစုပေါင်း ၆၄ ဦးကို TNLA က ဖမ်းဆီးရမိခဲ့သည်။ သေဆုံးသူများထဲတွင် ပခုက္ကူအခြေစိုက် အမှတ် (၁၀၁) ခြေမြန်တပ်မဌာနချုပ် လက်အောက်ခံ ခြေလျင်တပ်ရင်း အမှတ် (၂၅၈) မှ တပ်ရင်းမှူး ဒုတိယဗိုလ်မှူးကြီး ငြိမ်းချမ်း လည်း ပါဝင်ကြောင်း ဒေသအခြေစိုက် သတင်းများက ဖော်ပြခဲ့ကြသည်။၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး၏ ရက်ပေါင်း ၅၀ ကျော်ကာလအတွင်း ဤတိုက်ပွဲသည် စစ်ကောင်စီ၏ စစ်ရေးအရ အချက်အခြာကျသော ပခုက္ကူအခြေစိုက် တပ်မ (၁၀၁)၊ ခလရ (၂၅၈) စခန်းကြီးများနှင့် ဌာနဆိုင်ရာရုံးအားလုံးကို တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များက အလုံးစုံ သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည့် ဖြစ်စဥ်တစ်ခုအဖြစ် မှတ်တမ်းဝင်ခဲ့သည်။
== ဘာသာရေးအဆောက်အအုံများ ဖျက်ဆီးခံရမှု အငြင်းပွားဖွယ်ရာများ ==
နမ့်ဆန်မြို့ကို TNLA က ထိန်းချုပ်ပြီးနောက် မြို့အဝင်ရှိ တောင်ကုန်းပေါ်၌ တည်ထားသည့် စေတီတော်တစ်ဆူအား TNLA အဖွဲ့က ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၁၀ ရက်နေ့မှ စတင်ကာ ဘက်ဟိုး (Backhoe) ဖြင့် ဖြိုချဖျက်ဆီးခဲ့ကြောင်း [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]] (နစက) က ထုတ်ပြန်စွပ်စွဲခဲ့သည်။ အဆိုပါ စေတီတော်သည် ဇန်နဝါရီလ ၂၀ ရက်နေ့တွင် အပြီးသတ် ပြိုကျပျက်စီးသွားခဲ့ပြီး စေတီအတွင်းရှိ ဌာပနာပစ္စည်းများကိုလည်း TNLA က ယူဆောင်သွားခဲ့ကြောင်း ထုတ်ပြန်ချက်တွင် ဖော်ပြထားသည်။<ref>{{Cite web |title=ရှမ်းပြည်နယ်(မြောက်ပိုင်း)၊ နမ့်ဆန်မြို့အဝင်ရှိ စေတီတစ်ဆူအား TNLA အကြမ်းဖက် သောင်းကျန်းသူများက ဘက်ဟိုးဖြင့် ဖြိုချဖျက်ဆီး {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/50992 |access-date=2026-05-13 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>
အလားတူပင် [[၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး]]အတွင်း [[မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော်]] (MNDAA) အဖွဲ့သည်လည်း [[လောက်ကိုင်မြို့နယ်]]၊ စီအောကျေးရွာ မြောက်ဘက်ရှိ ဆင်ဦးကင်းကုန်းပေါ်မှ စေတီတော်အား သံတူဖြင့်ထု၍ ဖြိုချဖျက်ဆီးနေသည့် ဗီဒီယိုဖိုင်များနှင့် ဗုဒ္ဓဆင်းတုတော်များအား ထုခွဲနေသည့် ရုပ်သံများ ထွက်ပေါ်ခဲ့သည်။ အဆိုပါ တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များ၏ လုပ်ရပ်များအပေါ် ဗုဒ္ဓဘာသာဝင် ရဟန်းရှင်လူ ပြည်သူများက လက်မခံနိုင်ဘဲ ပြင်းထန်စွာ ရှုတ်ချကန့်ကွက်မှုများ ပေါ်ပေါက်ခဲ့သည်။ ထိုသို့ ဘာသာရေးအဆောက်အအုံများ ဖျက်ဆီးခံရမှုသည် ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေးအတွင်း လူမှုကွန်ရက်နှင့် မီဒီယာများ၌ အငြင်းပွားဖွယ်ရာ ကိစ္စရပ်တစ်ခု ဖြစ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=ရှမ်းပြည်နယ်(မြောက်ပိုင်း) နမ့်ဆန်မြို့အဝင်ရှိ စေတီတော်တစ်ဆူအား TNLA အဖွဲ့က ဘက်ဟိုးဖြင့် ဖြိုချဖျက်ဆီးခဲ့ဟု နစက ထုတ်ပြန် |url=https://news-eleven.com/article/287346 |access-date=2026-05-13 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref>
== စစ်အုပ်ချုပ်ရေး ကြေညာခြင်းနှင့် အုပ်ချုပ်ရေး အပြောင်းအလဲ ==
၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၄ ရက်နေ့တွင် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]] (နစက) သည် ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေးအတွင်း လက်လွှတ်ခဲ့ရသော ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်းရှိ မြို့နယ်များအား စစ်အုပ်ချုပ်ရေးအမိန့်ထုတ်ခဲ့ရာတွင် [[နမ့်ဆန်မြို့နယ်]] သည် [[မန်တုံမြို့နယ်]] နှင့် [[နမ္မတူမြို့နယ်]] တို့နှင့်အတူ ပါဝင်ခဲ့သည်။ ဤကြေညာချက်သည် အဆိုပါမြို့နယ်များအတွင်း အုပ်ချုပ်ရေးနှင့် တရားစီရင်ရေး အာဏာများကို သက်ဆိုင်ရာ စစ်တိုင်းမှူးများထံ လွှဲအပ်ခြင်းဖြစ်ပြီး စစ်ကောင်စီက ၎င်းတို့လက်လွှတ်ထားရသည့် နယ်မြေများကို ပြန်လည်ထိန်းချုပ်ရန် ကြိုးပမ်းခြင်းဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |date=2024-03-05 |title=TNLA သိမ်းပိုက်ထားတဲ့ မြို့တွေကို စစ်ကောင်စီ စစ်အုပ်ချုပ်ရေး ကြေညာ |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c51ex12z3y1o |access-date=2026-05-13 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref>
== စစ်သုံ့ပန်းများ ပြန်လည်စေလွှတ်ခြင်းနှင့် နောက်ဆက်တွဲအခြေအနေ ==
နမ့်ဆန်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲအတွင်း လက်နက်ချဖမ်းဆီးခံခဲ့ရသည့် အမှတ် (၁၀၁) တပ်မမှူး ဗိုလ်မှူးချုပ် မင်းမင်းထွန်းသည် TNLA ထံတွင် (၂) နှစ်နီးပါး စစ်သုံ့ပန်းအဖြစ် ထိန်းသိမ်းခံခဲ့ရသည်။ ဖမ်းဆီးခံထားရစဉ်အတွင်း ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၁၀ ရက်နေ့တွင် ၎င်း၏ ဖွင့်ဟဝန်ခံချက် ရုပ်သံမှတ်တမ်းတစ်ခုကို TNLA က ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://bur.mizzima.com/2024/01/10/11781|title=ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်နှင့်စစ်ခေါင်းဆောင်များ စစ်ရာဇဝတ်မှုကျူးလွန်နေခြင်း ရပ်တန့်ရန် ဗိုလ်မှူးချုပ်မင်းမင်းထွန်းတောင်းဆို|work=Mizzima Burmese|access-date=၁၃ မေ ၂၀၂၆|date=၁၀ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref><ref>{{Cite web |last=သူရမောင် |date=2024-01-11 |title=စစ်သုံ့ပန်းများထဲမှ ရာထူးအမြင့်ဆုံး ဗိုလ်မှူးချုပ်မင်းမင်းထွန်းကို TNLA ထုတ်ပြန် |url=https://myanmar-now.org/mm/news/48085/ |access-date=2026-05-13 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref>
၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မေလ ၅ ရက်နေ့တွင် TNLA က ထိန်းသိမ်းထားသည့် စစ်သုံ့ပန်းအချို့ကို ပြန်လည်စေလွှတ်ခဲ့ရာ ၎င်းတို့အနက် ဗိုလ်မှူးချုပ် မင်းမင်းထွန်းလည်း ပါဝင်လာခဲ့ကြောင်း သတင်းမီဒီယာအချို့တွင် ဖော်ပြထားကြသည်။ ဗိုလ်မှူးချုပ် မင်းမင်းထွန်းသည် ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေးအတွင်း TNLA က ဖမ်းဆီးရမိခဲ့သည့် စစ်သုံ့ပန်းများထဲတွင် ရာထူးအဆင့် အမြင့်ဆုံးဖြစ်ပြီး တစ်ဦးတည်းသော ဗိုလ်မှူးချုပ်အဆင့်ရှိသူ ဖြစ်သည်။ ၎င်းပြန်လည်လွတ်မြောက်လာမှုသည် စစ်ဆင်ရေးအပြီး နောက်ဆက်တွဲ စစ်သုံ့ပန်းလဲလှယ်ရေးနှင့် လူသားချင်းစာနာမှုဆိုင်ရာ လုပ်ငန်းစဉ်များ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://mekongnewsmm.com/%e1%80%99%e1%80%bc%e1%80%94%e1%80%ba%e1%80%99%e1%80%ac%e1%80%b7%e1%80%94%e1%80%bd%e1%80%b1%e1%80%a6%e1%80%b8/32851/|title=TNLA ပြန်လွှတ်ပေးသည့် စစ်သုံ့ပန်းများထဲတွင် တပ်မမှူး ဗိုလ်မှူးချုပ် မင်းမင်းထွန်း ပါဝင်လာ|work=မဲခေါင်သတင်း|access-date=၁၃ မေ ၂၀၂၆|date=၁၃ မေ ၂၀၂၆}}</ref>
== ကိုးကား ==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:၂၀၂၃ ပဋိပက္ခများ]]
[[ကဏ္ဍ:ရှမ်းပြည်နယ်ရှိ တိုက်ပွဲများ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ) အတွင်း မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲများ]]
heic5s74qhllm8o4mtmda0okm6fmuxc
1034211
1034163
2026-05-27T11:52:32Z
InternetArchiveBot
61272
ရင်းမြစ် 0 ခုကို ကယ်ဆယ်ပြီး 1 ခုကို လင့်ခ်သေအဖြစ် စာတွဲပြီးပါပြီ) #IABot (v2.0.9.5
1034211
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox military conflict
| conflict = နမ့်ဆန်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ
| partof = [[၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး]]
| image =
| caption =
| map_type = Myanmar
| latitude = 22.9650
| longitude = 97.1633
| map_size = 250
| map_caption = မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း နမ့်ဆန်မြို့ တည်နေရာ
| map_label = နမ့်ဆန်
| date = ၂၀၂၃ ဒီဇင်ဘာ ၁၀ – ၁၅
| place = [[နမ့်ဆန်မြို့]]၊ [[ပလောင်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ]]
| result = TNLA မှ မြို့ကို အလုံးစုံသိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။
| combatant1 = [[ဖိုင်:Flag of the Ta'ang National Liberation Army.svg|23px]] [[တအာင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်|TNLA]]
| combatant2 = [[ဖိုင်:Flag of the Armed Forces (Tatmadaw) of Myanmar.svg|23px]] [[တပ်မတော်]]
| commander1 = [[တာအိုက်ဘုန်း]]
| commander2 = ဗိုလ်မှူးချုပ် မင်းမင်းထွန်း
| strength1 = TNLA တပ်မဟာ (၂)
| strength2 = ဗျူဟာကုန်းအခြေစိုက်တပ်များ
| casualties1 = မသိရှိရ
| casualties2 = ဗိုလ်မှူးချုပ် ၁ ဦး အပါအဝင် အများအပြား ဖမ်းဆီးရမိ
| notes = အမှတ် (၁၀၁) တပ်မမှူးကို အရှင်ဖမ်းဆီးရမိခဲ့သည့် တိုက်ပွဲဖြစ်သည်။
}}
'''နမ့်ဆန်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ''' သည် [[၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး]]အတွင်း [[ရှမ်းပြည်နယ်]]မြောက်ပိုင်း၊ [[ပလောင်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ]]၏ မြို့တော်ဖြစ်သော [[နမ့်ဆန်မြို့]]တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် တိုက်ပွဲဖြစ်သည်။ ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ ၁၀ ရက်နေ့တွင် စတင်ခဲ့ပြီး ဒီဇင်ဘာလ ၁၅ ရက်နေ့တွင် [[တအာင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်]] (TNLA) က မြို့ရှိ စစ်ကောင်စီတပ်စခန်းများကို အပြီးသတ်တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2023-12-18 |title=နမ့်ဆန်မြို့ကို TNLA သိမ်းပိုက် |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c28yxz1gklmo |access-date=2026-05-13 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref>
တိုက်ပွဲကာလ (၆) ရက်အတွင်း စစ်ကောင်စီဘက်မှ လေကြောင်းနှင့် လက်နက်ကြီးပစ်ကူများကို အပြင်းအထန်အသုံးပြု၍ ခုခံခဲ့သော်လည်း ဒီဇင်ဘာလ ၁၅ ရက် မွန်းလွဲပိုင်းတွင် မြို့အနောက်ဘက်ရှိ နောက်ဆုံးလက်ကျန် ဗျူဟာကုန်းစခန်းကို TNLA က သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သဖြင့် နမ့်ဆန်မြို့သည် TNLA လက်အောက်သို့ ကျရောက်ခဲ့ သည်။ ဤတိုက်ပွဲသည် ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေးအတွင်း စစ်ကောင်စီ၏ အဆင့်မြင့်အရာရှိကြီးတစ်ဦးဖြစ်သူ [[အမှတ်(၁၀၁)ခြေမြန်တပ်မဌာနချုပ်|အမှတ် (၁၀၁) ခြေမြန်တပ်မဌာနချုပ်]] တပ်မမှူး ဗိုလ်မှူးချုပ် မင်းမင်းထွန်း ကို TNLA က အရှင်ဖမ်းဆီးရမိခဲ့သည့် တိုက်ပွဲအဖြစ်လည်း ထင်ရှားသည်။<ref>{{Cite web |last=မြတ်ပန်း |date=2023-12-15 |title=နမ့်ဆန်မြို့ကို TNLA အပြီးသတ်သိမ်းပိုက် |url=https://myanmar-now.org/mm/news/46958/ |access-date=2026-05-13 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref>
== နောက်ခံသမိုင်း ==
နမ့်ဆန်မြို့သည် တအာင်း (ပလောင်) စော်ဘွားများ အဆက်ဆက် အခြေစိုက် နန်းစိုက်ခဲ့သည့် မြို့တော် ဖြစ်သည်။ ရှေးယခင်ကတည်းက တအာင်းစော်ဘွားများ၏ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်အောက်တွင် တည်ရှိခဲ့ပြီး ၁၉၅၉ ခုနှစ်၊ ဧပြီ ၂၄ ရက်နေ့တွင် တောင်ကြီးမြို့၌ ပြုလုပ်ခဲ့သည့် သမ္မတဟောင်း [[စဝ်ရွှေသိုက် (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|စဝ်ရွှေသိုက်]] နှင့် အခြားစော်ဘွား(၁၉)ဦးတို့၏ စော်ဘွားများ အာဏာစွန့်လွှတ်ပွဲ မတိုင်မီအထိ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ဖြင့် တည်ရှိခဲ့သော သမိုင်းဝင် နန်းစိုက်ရာမြို့လည်း ဖြစ်သည်။၁၉၆၂ ခုနှစ်တွင် စစ်တပ်က အာဏာသိမ်းယူခဲ့ပြီးနောက်ပိုင်း နမ့်ဆန်မြို့သည် အာဏာရှင်စနစ်အောက်တွင် ၆၄ နှစ်ကြာ ရောက်ရှိနေခဲ့ကြောင်း [[တအာင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်]] (TNLA) က ထုတ်ပြန်ဖော်ပြခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |date=2023-12-18 |title=၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး - စစ်တပ်လက်နက်အများဆုံးသိမ်းယူခဲ့တဲ့ နမ့်ဆန်တိုက်ပွဲ |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c3gyee5xe0jo |access-date=2026-05-13 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref>
== တိုက်ပွဲဖြစ်စဉ် ==
၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ ၂၇ ရက်နေ့တွင် [[ညီနောင်မဟာမိတ်သုံးဖွဲ့|မြောက်ပိုင်း ညီနောင်မဟာမိတ်သုံးဖွဲ့]] ဖြစ်ကြသည့် [[အာရက္ခတပ်တော်]] (AA)၊ [[မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော်]] (MNDAA) နှင့် [[တအာင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်]] (TNLA) တို့သည် အခြားသော တော်လှန်ရေး ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များနှင့်အတူ [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]] (စစ်ကောင်စီ) နှင့် ၎င်းတို့၏ လက်အောက်ခံ ပြည်သူ့စစ်အဖွဲ့များကို [[၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး]]အမည်ဖြင့် စတင်တိုက်ခိုက်ခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web |last=ငြိမ်းဆွေ |first=မေယု |date=0001-11-30 |title=နမ့်ဆန်တွင် TNLA စခန်းကို စစ်ကောင်စီ သုံးရက်ဆက် အပြင်းအထန်တိုက်နေ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/13441/ |access-date=2026-05-13 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref>
နမ့်ဆန်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲကို ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ ၁၀ ရက်နေ့တွင် တအာင်းအမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော် (TNLA) က စတင်ဆင်နွှဲခဲ့သည်။ တိုက်ပွဲစတင်သည့်နေ့တွင်ပင် နမ့်ဆန်မြို့နယ်အတွင်းရှိ စစ်ကောင်စီ၏ '''"ကဒိုင်းဖူး"''' တောင်ကုန်းစခန်းကို TNLA က တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့ပြီး ၆၀ မမ လက်နက်ကြီး အပါအဝင် လက်နက်ခဲယမ်းအချို့ကို သိမ်းဆည်းရမိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=ကျော်ဦး |date=2023-12-12 |title=နမ့်ဆန်မြို့ကို ထိန်းချုပ်မည့် TNLA က လက်ကျန်စခန်းကုန်းကို ဆက်တိုက်နေ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/46766/ |access-date=2026-05-13 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref>
ဒီဇင်ဘာလ ၁၁ ရက်နေ့ နံနက် ၅ နာရီခန့်တွင် TNLA သည် နမ့်ဆန်မြို့ပေါ်ရှိ '''ရဲစခန်း''' နှင့် ပတ္တမြားစေတီအနီးရှိ '''"ကောင်းမူဆိုင်"'''စစ်ကောင်စီတပ်စခန်းတို့ကို ဆက်လက်တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။ ထိုနေ့ နေ့လယ်ပိုင်းအထိ နမ့်ဆန်မြို့ ပြည်သူ့ဆေးရုံရှေ့ရှိ စစ်ကောင်စီအတွက် အချက်အခြာကျသော တပ်စခန်းကုန်းတွင် တိုက်ပွဲများ ပြင်းထန်စွာ ဆက်လက်ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ စစ်ကောင်စီဘက်မှ မြို့ပေါ်ရှိ ၎င်းတို့၏ အရေးပါသော အထိုင်စခန်းများ မကျဆုံးစေရန် အပြင်းအထန် ခုခံခဲ့သဖြင့် မြို့ပေါ်နေရာအနှံ့အပြားတွင် ထိတွေ့တိုက်ပွဲများ ဆက်တိုက်ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2023-12-11 |title=နမ့်ဆန်မှာ တိုက်ပွဲဆက်ပြင်းထန်နေပြီး တပ်စခန်းအချို့ကို သိမ်းပိုက်နိုင်ကြောင်း TNLA ပြော |url=https://www.rfa.org/burmese/news/military-council-and-tnla-battle-12112023062243.html |access-date=2026-05-13 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref>
နမ့်ဆန်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲအတွင်း စစ်ကောင်စီအတွက် အဓိကရိက္ခာနှင့် ဘဏ္ဍာငွေစီးဆင်းရာနေရာဖြစ်တစ်ခုဖြစ်သော စစ်ကောင်စီ အမှတ် (၆၂၆) ထောက်ပို့နှင့် ပို့ဆောင်ရေးတပ်ရင်းလက်အောက်ခံ '''လက်ဖက်ခြောက်စက်ရုံ''' (ရွှေဖီဦးစက်ရုံ) ကို (TNLA) က တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။ အဆိုပါစက်ရုံကို ဒီဇင်ဘာလ ၁၂ ရက်နေ့ ညပိုင်းတွင် စတင်ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်ခဲ့ပြီး ဒီဇင်ဘာလ ၁၃ ရက်နေ့ ညနေပိုင်းတွင် အပြီးသတ်သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |last=ကျော်ဦး |date=2023-12-14 |title=နမ့်ဆန်မြို့ရှိ စစ်တပ်ပိုင် ရွှေဖီဦးစက်ရုံကို TNLA သိမ်းပိုက် |url=https://myanmar-now.org/mm/news/46877/ |access-date=2026-05-13 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref>
တိုက်ပွဲစတင်သည့် ဒီဇင်ဘာလ ၁၀ ရက်နေ့မှ ၁၃ ရက်နေ့အထိ (၄) ရက်တာကာလအတွင်း TNLA သည် နမ့်ဆန်မြို့ပေါ်ရှိ ရဲစခန်းနှင့် စစ်ကောင်စီတပ်စခန်း (၃) ခုကို အောင်မြင်စွာ သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။ ဒီဇင်ဘာလ ၁၄ ရက်နေ့အထိ နမ့်ဆန်မြို့ ပြည်သူ့ဆေးရုံရှေ့တွင် အခိုင်အမာတပ်စွဲထားသည့် စစ်ကောင်စီ၏ '''ဗျူဟာကုန်းစခန်း'''ကို TNLA က ဆက်လက်တိုက်ခိုက်ခဲ့ပြီး မြို့အတွင်း တိုက်ပွဲများ ဆက်လက်ပြင်းထန်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2023-12-14 |title=စစ်ကောင်စီတပ် နမ့်ဆန် လက်ဖက်ခြောက်စက်ရုံကို TNLA သိမ်းပိုက် |url=https://www.rfa.org/burmese/news/tnla-occupied-military-tea-factory-12142023060329.html |access-date=2026-05-13 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref>
=== မြို့သိမ်းပိုက်ခြင်းနှင့် တပ်မမှူး ဖမ်းဆီးရမိခြင်း ===
၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ ၁၅ ရက်နေ့တွင် နမ့်ဆန်မြို့ပေါ်ရှိ စစ်ကောင်စီ၏ နောက်ဆုံးလက်ကျန်စခန်းဖြစ်သော ဗျူဟာကုန်းကို TNLA က အပြီးသတ် တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။ အဆိုပါ စစ်ဗျူဟာကုန်းသည် စစ်ကောင်စီ၏ စစ်ကူတပ်များနှင့် အခြားစစ်ကြောင်းများကို အထိုင်ချကွပ်ကဲနေသည့် အဓိကနေရာ ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |last=မြတ်ပန်း |date=2023-12-15 |title=နမ့်ဆန်မြို့ကို TNLA အပြီးသတ်သိမ်းပိုက် |url=https://myanmar-now.org/mm/news/46958/ |access-date=2026-05-13 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref>
ဗျူဟာကုန်း ကျဆုံးပြီးနောက် အဆိုပါစခန်းတွင် ကိုယ်တိုင်ကွပ်ကဲနေသည့် [[အမှတ်(၁၀၁)ခြေမြန်တပ်မဌာနချုပ်|အမှတ် (၁၀၁) ခြေမြန်တပ်မဌာနချုပ်]] တပ်မမှူး '''ဗိုလ်မှူးချုပ် မင်းမင်းထွန်း''' ကို TNLA တပ်ဖွဲ့များက အရှင်ဖမ်းဆီးရမိခဲ့သည်။ ဤဖြစ်စဉ်သည် ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေးအတွင်း စစ်ကောင်စီ၏ အဆင့်မြင့်အရာရှိကြီးတစ်ဦးကို တိုက်ပွဲမြေပြင်တွင် ပထမဆုံးအကြိမ် အရှင်ဖမ်းဆီးရမိခဲ့သည့် ထူးခြားသော စစ်ရေးအောင်မြင်မှုတစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ဗျူဟာကုန်းသိမ်းပိုက်နိုင်မှုနှင့်အတူ နမ့်ဆန်မြို့နယ် တစ်ခုလုံးကို စစ်ကောင်စီကင်းစင်သည့် နယ်မြေအဖြစ် TNLA က အလုံးစုံ ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Agency |first=Yangon Khit Thit News |date=2024-01-10 |title=နမ့်ဆန်မြို့ အမှတ် ၁၀၁ ခြေမြန်တပ်မဌာနချုပ် တပ်မမှူး ဗိုလ်မှူးချုပ် မင်းမင်း ထွန်း ကို TNLA က ဖမ်းဆီးထား |url=https://yktnews.com/2024/01/139355/ |access-date=2026-05-13 |website=Khit Thit Media |language=en-US}}</ref>
== လက်နက်ခဲယမ်းများ သိမ်းဆည်းရမိခြင်းနှင့် အကျအဆုံးစာရင်း ==
နမ့်ဆန်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲအတွင်း [[တအာင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်]] (TNLA) သည် စစ်ကောင်စီတပ်ထံမှ လက်နက်ခဲယမ်းအမြောက်အများကို စံချိန်တင် သိမ်းဆည်းရမိခဲ့သည်။ ဒီဇင်ဘာလ ၁၅ ရက်နေ့ ဗျူဟာကုန်းအား သိမ်းပိုက်စဉ် စစ်ကောင်စီ၏ လက်နက်ဂိုဒေါင် (၃) လုံးကိုပါ သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ သိမ်းဆည်းရမိသည့် လက်နက်များတွင် ဟောင်ဝစ်ဇာ (Howitzer) အမြောက် ၄ လက်၊ ၁၀၈ မမ အမြောက်များ၊ ပခုံးထမ်းလောင်ချာ (RPG) များနှင့် အခြားသော လက်နက်ခဲယမ်း အမြောက်အများ ပါဝင်ကြောင်း TNLA ပြန်ကြားရေးတာဝန်ခံ ဒုတိယဗိုလ်မှူးကြီး တားအိုက်ကျော်က အတည်ပြုခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2023-12-18 |title=နမ့်ဆန်ကို ၆၄ နှစ်အကြာမှာ တအာင်းပြန်ရခဲ့ကြောင်း မြောက်ပိုင်းသုံးဖွဲ့ထုတ်ပြန် |url=https://www.rfa.org/burmese/news/tnla-got-namsan-12172023223226.html |access-date=2026-05-13 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref>
တိုက်ပွဲကာလအတွင်း စစ်ကောင်စီဘက်မှ ၆၀ ကျော် သေဆုံးခဲ့ပြီး၊ တပ်မမှူးအပါအဝင် စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင်များ၊ ရဲများနှင့် တပ်မိသားစုဝင် စုစုပေါင်း ၆၄ ဦးကို TNLA က ဖမ်းဆီးရမိခဲ့သည်။ သေဆုံးသူများထဲတွင် ပခုက္ကူအခြေစိုက် အမှတ် (၁၀၁) ခြေမြန်တပ်မဌာနချုပ် လက်အောက်ခံ ခြေလျင်တပ်ရင်း အမှတ် (၂၅၈) မှ တပ်ရင်းမှူး ဒုတိယဗိုလ်မှူးကြီး ငြိမ်းချမ်း လည်း ပါဝင်ကြောင်း ဒေသအခြေစိုက် သတင်းများက ဖော်ပြခဲ့ကြသည်။၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး၏ ရက်ပေါင်း ၅၀ ကျော်ကာလအတွင်း ဤတိုက်ပွဲသည် စစ်ကောင်စီ၏ စစ်ရေးအရ အချက်အခြာကျသော ပခုက္ကူအခြေစိုက် တပ်မ (၁၀၁)၊ ခလရ (၂၅၈) စခန်းကြီးများနှင့် ဌာနဆိုင်ရာရုံးအားလုံးကို တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များက အလုံးစုံ သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည့် ဖြစ်စဥ်တစ်ခုအဖြစ် မှတ်တမ်းဝင်ခဲ့သည်။
== ဘာသာရေးအဆောက်အအုံများ ဖျက်ဆီးခံရမှု အငြင်းပွားဖွယ်ရာများ ==
နမ့်ဆန်မြို့ကို TNLA က ထိန်းချုပ်ပြီးနောက် မြို့အဝင်ရှိ တောင်ကုန်းပေါ်၌ တည်ထားသည့် စေတီတော်တစ်ဆူအား TNLA အဖွဲ့က ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၁၀ ရက်နေ့မှ စတင်ကာ ဘက်ဟိုး (Backhoe) ဖြင့် ဖြိုချဖျက်ဆီးခဲ့ကြောင်း [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]] (နစက) က ထုတ်ပြန်စွပ်စွဲခဲ့သည်။ အဆိုပါ စေတီတော်သည် ဇန်နဝါရီလ ၂၀ ရက်နေ့တွင် အပြီးသတ် ပြိုကျပျက်စီးသွားခဲ့ပြီး စေတီအတွင်းရှိ ဌာပနာပစ္စည်းများကိုလည်း TNLA က ယူဆောင်သွားခဲ့ကြောင်း ထုတ်ပြန်ချက်တွင် ဖော်ပြထားသည်။<ref>{{Cite web |title=ရှမ်းပြည်နယ်(မြောက်ပိုင်း)၊ နမ့်ဆန်မြို့အဝင်ရှိ စေတီတစ်ဆူအား TNLA အကြမ်းဖက် သောင်းကျန်းသူများက ဘက်ဟိုးဖြင့် ဖြိုချဖျက်ဆီး {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/50992 |access-date=2026-05-13 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>
အလားတူပင် [[၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး]]အတွင်း [[မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော်]] (MNDAA) အဖွဲ့သည်လည်း [[လောက်ကိုင်မြို့နယ်]]၊ စီအောကျေးရွာ မြောက်ဘက်ရှိ ဆင်ဦးကင်းကုန်းပေါ်မှ စေတီတော်အား သံတူဖြင့်ထု၍ ဖြိုချဖျက်ဆီးနေသည့် ဗီဒီယိုဖိုင်များနှင့် ဗုဒ္ဓဆင်းတုတော်များအား ထုခွဲနေသည့် ရုပ်သံများ ထွက်ပေါ်ခဲ့သည်။ အဆိုပါ တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များ၏ လုပ်ရပ်များအပေါ် ဗုဒ္ဓဘာသာဝင် ရဟန်းရှင်လူ ပြည်သူများက လက်မခံနိုင်ဘဲ ပြင်းထန်စွာ ရှုတ်ချကန့်ကွက်မှုများ ပေါ်ပေါက်ခဲ့သည်။ ထိုသို့ ဘာသာရေးအဆောက်အအုံများ ဖျက်ဆီးခံရမှုသည် ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေးအတွင်း လူမှုကွန်ရက်နှင့် မီဒီယာများ၌ အငြင်းပွားဖွယ်ရာ ကိစ္စရပ်တစ်ခု ဖြစ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=ရှမ်းပြည်နယ်(မြောက်ပိုင်း) နမ့်ဆန်မြို့အဝင်ရှိ စေတီတော်တစ်ဆူအား TNLA အဖွဲ့က ဘက်ဟိုးဖြင့် ဖြိုချဖျက်ဆီးခဲ့ဟု နစက ထုတ်ပြန် |url=https://news-eleven.com/article/287346 |access-date=2026-05-13 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref>
== စစ်အုပ်ချုပ်ရေး ကြေညာခြင်းနှင့် အုပ်ချုပ်ရေး အပြောင်းအလဲ ==
၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၄ ရက်နေ့တွင် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]] (နစက) သည် ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေးအတွင်း လက်လွှတ်ခဲ့ရသော ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်းရှိ မြို့နယ်များအား စစ်အုပ်ချုပ်ရေးအမိန့်ထုတ်ခဲ့ရာတွင် [[နမ့်ဆန်မြို့နယ်]] သည် [[မန်တုံမြို့နယ်]] နှင့် [[နမ္မတူမြို့နယ်]] တို့နှင့်အတူ ပါဝင်ခဲ့သည်။ ဤကြေညာချက်သည် အဆိုပါမြို့နယ်များအတွင်း အုပ်ချုပ်ရေးနှင့် တရားစီရင်ရေး အာဏာများကို သက်ဆိုင်ရာ စစ်တိုင်းမှူးများထံ လွှဲအပ်ခြင်းဖြစ်ပြီး စစ်ကောင်စီက ၎င်းတို့လက်လွှတ်ထားရသည့် နယ်မြေများကို ပြန်လည်ထိန်းချုပ်ရန် ကြိုးပမ်းခြင်းဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |date=2024-03-05 |title=TNLA သိမ်းပိုက်ထားတဲ့ မြို့တွေကို စစ်ကောင်စီ စစ်အုပ်ချုပ်ရေး ကြေညာ |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c51ex12z3y1o |access-date=2026-05-13 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref>
== စစ်သုံ့ပန်းများ ပြန်လည်စေလွှတ်ခြင်းနှင့် နောက်ဆက်တွဲအခြေအနေ ==
နမ့်ဆန်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲအတွင်း လက်နက်ချဖမ်းဆီးခံခဲ့ရသည့် အမှတ် (၁၀၁) တပ်မမှူး ဗိုလ်မှူးချုပ် မင်းမင်းထွန်းသည် TNLA ထံတွင် (၂) နှစ်နီးပါး စစ်သုံ့ပန်းအဖြစ် ထိန်းသိမ်းခံခဲ့ရသည်။ ဖမ်းဆီးခံထားရစဉ်အတွင်း ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၁၀ ရက်နေ့တွင် ၎င်း၏ ဖွင့်ဟဝန်ခံချက် ရုပ်သံမှတ်တမ်းတစ်ခုကို TNLA က ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://bur.mizzima.com/2024/01/10/11781|title=ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်နှင့်စစ်ခေါင်းဆောင်များ စစ်ရာဇဝတ်မှုကျူးလွန်နေခြင်း ရပ်တန့်ရန် ဗိုလ်မှူးချုပ်မင်းမင်းထွန်းတောင်းဆို|work=Mizzima Burmese|access-date=၁၃ မေ ၂၀၂၆|date=၁၀ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄}}</ref><ref>{{Cite web |last=သူရမောင် |date=2024-01-11 |title=စစ်သုံ့ပန်းများထဲမှ ရာထူးအမြင့်ဆုံး ဗိုလ်မှူးချုပ်မင်းမင်းထွန်းကို TNLA ထုတ်ပြန် |url=https://myanmar-now.org/mm/news/48085/ |access-date=2026-05-13 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref>
၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မေလ ၅ ရက်နေ့တွင် TNLA က ထိန်းသိမ်းထားသည့် စစ်သုံ့ပန်းအချို့ကို ပြန်လည်စေလွှတ်ခဲ့ရာ ၎င်းတို့အနက် ဗိုလ်မှူးချုပ် မင်းမင်းထွန်းလည်း ပါဝင်လာခဲ့ကြောင်း သတင်းမီဒီယာအချို့တွင် ဖော်ပြထားကြသည်။ ဗိုလ်မှူးချုပ် မင်းမင်းထွန်းသည် ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေးအတွင်း TNLA က ဖမ်းဆီးရမိခဲ့သည့် စစ်သုံ့ပန်းများထဲတွင် ရာထူးအဆင့် အမြင့်ဆုံးဖြစ်ပြီး တစ်ဦးတည်းသော ဗိုလ်မှူးချုပ်အဆင့်ရှိသူ ဖြစ်သည်။ ၎င်းပြန်လည်လွတ်မြောက်လာမှုသည် စစ်ဆင်ရေးအပြီး နောက်ဆက်တွဲ စစ်သုံ့ပန်းလဲလှယ်ရေးနှင့် လူသားချင်းစာနာမှုဆိုင်ရာ လုပ်ငန်းစဉ်များ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://mekongnewsmm.com/%e1%80%99%e1%80%bc%e1%80%94%e1%80%ba%e1%80%99%e1%80%ac%e1%80%b7%e1%80%94%e1%80%bd%e1%80%b1%e1%80%a6%e1%80%b8/32851/|title=TNLA ပြန်လွှတ်ပေးသည့် စစ်သုံ့ပန်းများထဲတွင် တပ်မမှူး ဗိုလ်မှူးချုပ် မင်းမင်းထွန်း ပါဝင်လာ|work=မဲခေါင်သတင်း|access-date=၁၃ မေ ၂၀၂၆|date=၁၃ မေ ၂၀၂၆}}{{Dead link|date=May 2026 }}</ref>
== ကိုးကား ==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:၂၀၂၃ ပဋိပက္ခများ]]
[[ကဏ္ဍ:ရှမ်းပြည်နယ်ရှိ တိုက်ပွဲများ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ) အတွင်း မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲများ]]
23ls9ujgclp8dyebhpg2hs5g0wdprhe
၂၀၂၄ ကွတ်ခိုင်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ
0
285803
1034201
1033792
2026-05-27T11:46:44Z
Zawzawaungthwin
100038
[[Special:Contributions/~2026-30952-37|~2026-30952-37]] ([[User talk:~2026-30952-37|ဆွေးနွေး]]) ၏ တည်းဖြတ်မူ [[Special:Diff/1033792|1033792]] ကို ပြန်လည်ပယ်ဖျက်လိုက်သည်
1034201
wikitext
text/x-wiki
{{About|၂၀၂၄ ကွတ်ခိုင်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ|TNLA ထံမှ MNDAA သိမ်းပိုက်ခဲ့သော ၂၀၂၆ ဖြစ်ရပ်|၂၀၂၆ ကွတ်ခိုင်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ}}
{{Infobox military conflict
| conflict = ကွတ်ခိုင်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ (၂၀၂၄)
| partof = [[၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး]]
| image =
| caption =
| map_type = Myanmar
| latitude = 23.3300
| longitude = 97.9400
| map_size = 250
| map_caption = မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း ကွတ်ခိုင်မြို့ တည်နေရာ
| map_label = ကွတ်ခိုင်
| date = ၂၀၂၃ ဒီဇင်ဘာ ၃၁ – ၂၀၂၄ ဇန်နဝါရီ ၇
| place = [[ကွတ်ခိုင်မြို့]]၊ ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း
| result = ညီနောင်မဟာမိတ်သုံးဖွဲ့က မြို့ကို အလုံးစုံသိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။
| combatant1 = [[ဖိုင်:Flag of the Ta'ang National Liberation Army.svg|23px]] [[တအာင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်|TNLA]]<br>[[ဖိုင်:Flag of the Myanmar National Democratic Alliance Army.svg|23px]] [[မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော်|MNDAA]]
| combatant2 = [[ဖိုင်:Flag of the Armed Forces (Tatmadaw) of Myanmar.svg|23px]] [[တပ်မတော်]]
| commander1 =
| commander2 =
| strength1 = ညီနောင်မဟာမိတ် ပူးပေါင်းတပ်များ
| strength2 = ကွတ်ခိုင်ဗျူဟာအခြေစိုက်တပ်များ
| casualties1 = မသိရှိရ
| casualties2 = မသိရှိရ
| notes = ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေးအတွင်း သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည့် မြို့ တစ်မြို့ ဖြစ်သည်။
}}
'''၂၀၂၄ ကွတ်ခိုင်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ''' သည် ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်းတွင် ဆင်နွှဲခဲ့သည့် ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး၏ အရေးပါသော မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲတစ်ခု ဖြစ်သည်။ အဆိုပါတိုက်ပွဲကို ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလကုန်ပိုင်းတွင် စတင်ခဲ့ပြီး ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၇ ရက်နေ့တွင် တော်လှန်ရေးအင်အားစုများဖြစ်ကြသည့် ညီနောင်မဟာမိတ်သုံးဖွဲ့က [[ကွတ်ခိုင်မြို့]]ကို အလုံးစုံ သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=မိုင်းခြိူဝ်းဇာရ် |date=2024-01-08 |title=ကွတ်ခိုင်မြို့ကို TNLA အပြီးသတ်သိမ်းပိုက် |url=https://burma.irrawaddy.com/news/2024/01/08/378126.html |access-date=2026-05-15 |website=ဧရာဝတီ |language=en-US}}</ref>
== နောက်ခံအကြောင်းအရင်း ==
ကွတ်ခိုင်မြို့သည် ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်းရှိ လားရှိုးနှင့် မူဆယ်ကို ဆက်သွယ်ထားသော တရုတ်-မြန်မာ နယ်စပ်ကုန်သွယ်ရေး လမ်းမကြီးပေါ်တွင် တည်ရှိသည်။ ထို့ပြင် စစ်ကောင်စီ၏ အခိုင်အမာ တည်ဆောက်ထားသော ဗျူဟာကုန်း တည်ရှိရာ နေရာဖြစ်သဖြင့် စစ်ရေးအရ အလွန်အချက်အချာကျသော မြို့တစ်မြို့ ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |last=မြတ်ပန်း |date=2024-01-01 |title=ကွတ်ခိုင်ဗျူဟာကို သိမ်းနိုင်ရန် မြောက်ပိုင်းတပ်များ တိုက်ခိုက်နေ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/47615/ |access-date=2026-05-15 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref>
ယင်းအပြင် ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်အတွင်းရှိ တာမိုးညဲမြို့နှင့် နမ့်ဖက်ကာဒေသ အပါအဝင် နေရာအများစုတွင် တပ်မတော်နှင့် ပြည်သူ့စစ်အဖွဲ့များအပြင်၊ မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော် (MNDAA)၊ ကချင်လွတ်လပ်ရေး တပ်မတော် (KIA)၊ တအောင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော် (TNLA) နှင့် ရှမ်းပြည်တိုးတက်ရေးပါတီ (SSPP) တို့ စစ်ရေးလှုပ်ရှားကြသည်။ ထို့ကြောင့် မကြာခဏဆိုသလို တပ်မတော်နှင့် တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်များအကြားသာမက လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အချင်းချင်းကြားတွင်လည်း ရင်ဆိုင်တိုက်ပွဲများနှင့် ပဋိပက္ခများ အစဉ်တစိုက် ဖြစ်ပွားလေ့ရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=ကွတ်ခိုင်မြို့နယ် နမ့်ဖက်ကာရွာ၌ တပ်မတော်နှင့် ညီနောင်မဟာမိတ် တပ်ပေါင်းစုတို့ တိုက်ပွဲ ပြင်းထန်စွာ ဖြစ်ပွားပြီး နှစ်ဖက်အကျအဆုံးရှိကာ အရပ်သားတစ်ဦးသေဆုံး တစ်ဦး ဒဏ်ရာရ |url=https://news-eleven.com/article/209133 |access-date=2026-05-15 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |last=NoungNoung |first=Nang |date=2022-11-14 |title=ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်တွင် KIA တပ်ဖွဲ့မှ ကားသမားများထံ အဆမတန် ငွေကောက်ခံနေ |url=https://burmese.shannews.org/archives/31536 |access-date=2026-05-15 |website=သျှမ်းသံတော်ဆင့် |language=en-US}}</ref>
ဤတွင် ၂၀၂၃ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၂၃ ရက်နေ့က ကွက်ခိုင်မြို့နယ်၊ မိုင်းယုလေးဒေသတွင် အပြင်းအထန် ဖြစ်ပွားခဲ့သော [[ရှမ်းပြည် တပ်မတော်|ရှမ်းပြည်တိုးတက်ရေးတပ်မတော်]] (SSPP/SSA) နှင့် တအာင်းအမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော် (PSLF/TNLA) တို့အကြား တိုက်ပွဲမှာ ထင်ရှားခဲ့သည်။ဖြစ်စဉ်ကို နှစ်ဖက်ခေါင်းဆောင်များက အောက်တိုဘာလ ၆ ရက်နှင့် ၇ ရက်နေ့တို့တွင် တွေ့ဆုံ၍ မိတ်ဖက်ပဋိပက္ခအဖြစ် သတ်မှတ်ကာ အပြန်အလှန် '''သင်ပုန်းချေရန်''' သဘောတူခဲ့ကြသည်။ <ref>{{Cite web |last=Agency |first=Yangon Khit Thit News |date=2023-10-08 |title=ကွက်ခိုင်တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော တိုက်ပွဲနှင့်ပတ်သက်၍ TNLA နှင့် SSPP တို့ အကြား တွေ့ဆုံဆွေးနွေးပြီး သင်ပုန်းချေ၊ တော်လှန်ရေး အမြန်ဆုံးအောင်မြင်ရန် နိုင်ငံရေး၊ စစ်ရေး ပူးပေါင်း ဆောင်ရွက်မည် |url=https://yktnews.com/2023/10/125656/ |access-date=2026-05-15 |website=Khit Thit Media |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2023-10-08 |title=အပြန်အလှန်ပစ်ခတ်နေတဲ့ TNLA နဲ့ SSPP ကြား သဘောတူညီမှုရ |url=https://www.rfa.org/burmese/news/tnla-sspp-peace-10082023121753.html |access-date=2026-05-15 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref>
=== ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး မတိုင်မီ ရှေ့ပြေးဖြစ်စဉ်များ (၂၀၂၁ - ၂၀၂၃ ) ===
၂၀၂၁ ခုနှစ် စစ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်း ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်အတွင်း တိုက်ပွဲများမှာ ၂၀၂၁ ခုနှစ် မေလ ၃၁ ရက်တွင် နမ့်ဖက်ကာရှိ စစ်ကောင်စီ၏ ခလရ (၁၂၃) တပ်စခန်း၊ ရဲစခန်းနှင့် လျှပ်စစ်ရုံးတို့ကို TNLA နှင့် MNDAA ပူးပေါင်းအဖွဲ့က ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်ခြင်းဖြင့် စတင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=ကွတ်ခိုင်မြို့နယ် နမ့်ဖက်ကာရွာ၌ တပ်မတော်နှင့် ညီနောင်မဟာမိတ် တပ်ပေါင်းစုတို့ တိုက်ပွဲ ပြင်းထန်စွာ ဖြစ်ပွားပြီး နှစ်ဖက်အကျအဆုံးရှိကာ အရပ်သားတစ်ဦးသေဆုံး တစ်ဦး ဒဏ်ရာရ |url=https://news-eleven.com/article/209133 |access-date=2026-05-15 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |last=Now |first=Myanmar |date=0001-11-30 |title=ရှမ်းမြောက် နမ့်ဖက်ကာတိုက်ပွဲတွင် စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ ၁၀ ဦးထက်မနည်း သေဆုံးခဲ့ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/6949/ |access-date=2026-05-15 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref> ထို့နောက် ၂၀၂၂ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၁၇ ရက်တွင် တာမိုးညဲမြို့ရှိ ခလရ (၂၉၀) နှင့် ပြည်သူ့စစ်စခန်းများကို MNDAA က ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်ခဲ့သဖြင့် တိုက်ပွဲများ ပြင်းထန်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=admin |date=2022-11-18 |title=ကွတ်ခိုင် - တာမိုးညဲရှိ စစ်ကောင်စီနှင့် ပြည်သူ့စစ် တပ်စခန်းတို့အား MNDAA သွားရောက်တိုက်ခိုက်၍ တိုက်ပွဲအပြင်းအထန် ဖြစ်ပွား |url=https://ayartimes.com/?p=9987 |access-date=2026-05-15 |website=Ayeyarwaddy Times |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |title=တာမိုးညဲတိုက်ပွဲ နေအိမ်အချို့ ပျက်စီး |url=https://www.bnionline.net/mm/news-95731 |access-date=2026-05-15 |website=နိုင်ငံတကာမြန်မာ့သတင်း |language=my}}</ref>
၂၀၂၃ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၂၈ ရက်မှစတင်၍ ကွတ်ခိုင်နှင့် မူဆယ်မြို့နယ်အတွင်း TNLA နှင့် စစ်ကောင်စီတပ်တို့အကြား တိုက်ပွဲများ အရှိန်မြင့်တက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=ကွတ်ခိုင်မြို့နယ် နမ့်ဖက်ကာရွာ၌ တပ်မတော်နှင့် ညီနောင်မဟာမိတ် တပ်ပေါင်းစုတို့ တိုက်ပွဲ ပြင်းထန်စွာ ဖြစ်ပွားပြီး နှစ်ဖက်အကျအဆုံးရှိကာ အရပ်သားတစ်ဦးသေဆုံး တစ်ဦး ဒဏ်ရာရ |url=https://news-eleven.com/article/209133 |access-date=2026-05-15 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref>ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်၊ နမ့်ဖတ်ကာကျေးရွာအတွင်းသို့ သြဂုတ်လ ၃၀ ရက်၊ နံနက် ၁၀ နာရီခွဲအချိန်တွင် TNLA က ကျေးရွာ၏တောင်ဘက် မီတာ(၅၀၀)ခန့်အကွာမှ လက်နက်ကြီးများဖြင့် ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်ခြင်းဖြင့် တိုက်ပွဲဖော်ဆောင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=NP News |url=https://www.npnewsmm.com/news/64f058facc46183bab169c17 |access-date=2026-05-15 |website=www.npnewsmm.com}}</ref>
တစ်ဖက်တွင် ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်နှင့်စပ်လျဥ်း၍ [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်|ကချင်လွတ်လပ်ရေးတပ်မတော်]] KIA သည် ၂၀၂၂ ခုနှစ် ဇူလိုင် ၂၈ ရက်တွင် ထိုမြို့အထက် ၃ မိုင်ခန့်အကွာ ဖာခတ်ကျေးရွာ နှင့် နမ်ဖလွန်ကျေးရွာကြားတွင် နမ်ဖတ်ကာဘက် မှ ဆင်းလာသည့် စစ်ကောင်စီ အင်အား ၂၀၀ ခန့် စစ်ကြောင်းအား ကြားဖြတ်တိုက်ခိုက်ခြင်းဖြင့် တိုက်ပွဲဖော်ဆောင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=KNG |date=2022-07-28 |title=ကွတ်ခိုင် နမ်ဖလွန်အနီး စစ်ကောင်စီ နှင့် KIA တိုက်ပွဲ ဖြစ်ပွား |url=https://burmese.kachinnews.com/2022/07/28/july28-ld1/ |access-date=2026-05-15 |website=Kachin News Group (KNG) |language=en-GB}}</ref>ထို့နောက် ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဇွန် ၁၁ ရက် ညပိုင်း ၈ နာရီခွဲ ဝန်းကျင်အချိန်တွင် ကွတ်ခိုင်မြို့ အမှတ် (၁) ရပ်ကွက် နှင့် ပန်ဆေးရွာအကြားရှိ စစ်ကောင်စီ တပ်စခန်း အထိ KIA က ဝင်တိုက်ခဲ့သည်။ထိုတိုက်ပွဲသည် ပန်းဆေးကျေးရွာအတွင်းသို့ လက်နက်ကြီး ကျရောက်ပေါက်ကွဲမှုအထိပြင်းထန်ခဲ့ပြီး နေအိမ်တစ်လုံး ထိခိုက် ပျက်စီးမှုများရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=NoungNoung |first=Nang |date=2023-06-13 |title=ကွတ်ခိုင်မြို့နယ် KIA နှင့် စစ်ကောင်စီ တိုက်ပွဲဖြစ်၊ ရွာအတွင်း လက်နက်ကြီးကျ ပေါက်ကွဲ |url=https://burmese.shannews.org/archives/35260 |access-date=2026-05-15 |website=သျှမ်းသံတော်ဆင့် |language=en-US}}</ref>
၂၀၂၃ ခုနှစ် ဇူလိုင်လအတွင်းတွင် KIA က ကွတ်ခိုင်မြို့အနီးဖြတ်သန်းသွားသော စစ်ယာဉ်တန်းများကို သုံးကြိမ်ထက်မနည်း ကြားဖြတ်တိုက်ခိုက်ခဲ့ပြီး ဇူလိုင် ၁၈ ရက်တွင် နမ့်ဖက်ကာအနီးရှိ ကောင်းရာရွာတောင်ကုန်းစခန်းကို စီးနင်းသိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=မြတ်ပန်း |first=မောင်ရွှေဝါ |date=2023-07-19 |title=ကွတ်ခိုင်မြို့အနီးရှိ စစ်ကောင်စီအထိုင်စခန်းကို KIA သိမ်းပိုက် |url=https://myanmar-now.org/mm/news/39784/ |access-date=2026-05-15 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite web |last=မြတ်ပန်း |date=2023-07-12 |title=ကွတ်ခိုင်မြို့အနီး စစ်ကောင်စီယာဉ်တန်း ၃ ကြိမ် တိုက်ခိုက်ခံရ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/39365/ |access-date=2026-05-15 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref> ဆက်၍ ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်၊ ရူခင်းသာ စစ်ကောင်စီ တပ်စခန်းကို အောက်တိုဘာ ၂၇ရက်နေ့တွင် စတင် တိုက်ခိုက်ခဲ့ပြီး အောက်တိုဘာ ၃၁ ရက်နေ့တွင် အပြီးသတ် သိမ်းပိုက်ခဲ့ပြန်သည်။<ref>{{Cite web |last=Agency |first=Yangon Khit Thit News |date=2023-10-31 |title=မူဆယ်၊ နမ့်ခမ်း၊ ကွက်ခိုင်နှင့်လားရှိုးမြို့နယ် တို့ရှိ စစ်ကောင်စီတပ်စခန်း ၄ ကို ထပ်မံသိမ်းပိုက်ရရှိ၊ စစ် သား ၄ ဦး အရှင်ဖမ်းမိပြီး ဆက်လက်တိုက်ပွဲပြင်းထန် |url=https://yktnews.com/2023/10/129095/ |access-date=2026-05-15 |website=Khit Thit Media |language=en-US}}</ref>၂၀၂၃ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာ ၁၂ ရက် တွင် ကွတ်ခိုင်မြို့နယ် တာမိုးညဲဒေသ ဒတ်နှိုင်းကျေးရွာအဝင်တွင် အခြေစိုက်ထားသော နမ့်ဖတ်ကာတပ်ခွဲ ခလရ (၁၂၃)တပ်ရင်းကို ဝင်တိုက်ပြီး နိုဝင်ဘာ ၁၃ ရက် တွင် တပ်စခန်းတစ်ခုလုံးကို တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=KNG |date=2023-11-15 |title=ကွတ်ခိုင် ဒတ်နှိုင်းစစ်ကောင်စီတပ်စခန်းတိုက်ခိုက် သိမ်းပိုက်ခံရမှုမှာ စစ်ကောင်စီတပ်သား ၃၀ ခန့်သေဆုံး |url=https://burmese.kachinnews.com/2023/11/15/yl1-135/ |access-date=2026-05-15 |website=Kachin News Group (KNG) |language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web |last=MPM |date=2023-11-16 |title=ကွတ်ခိုင်၊ ဒတ်နှိုင်း စစ်ကောင်စီတပ်စခန်းကို တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက် စစ်ကောင်စီတပ်သား ၃၀ ခန့်သေဆုံး » Myanmar Peace Monitor |url=https://mmpeacemonitor.org/my/mmr-news/%E1%80%80%E1%80%BD%E1%80%90%E1%80%BA%E1%80%81%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%81%8A-%E1%80%92%E1%80%90%E1%80%BA%E1%80%94%E1%80%BE%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8-%E1%80%85%E1%80%85/ |access-date=2026-05-15 |website=Myanmar Peace Monitor |language=my-MM}}</ref>သို့သော် စစ်တပ်ဘက်က ထိုသတင်းကို မဟုတ်မှန်ကြောင်း ငြင်းဆိုခဲ့သည်။
ထို့အပြင် ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၁၈ ရက်နေ့ ညပိုင်းတွင် ကွတ်ခိုင်နှင့် နမ့်ဖတ်ကာအကြားရှိ အချက်အချာကျသော မူဆယ်– ကွက်ခိုင်လမ်းပိုင်းပေါ်မှ '''နမ့်ခိုင်တံတားစစ်တပ်စခန်း'''ကို KIA တပ်မဟာ ၆၊ တပ်ရင်း ၉ က ထိုးစစ်ဆင် တိုက်ခိုက်ခဲ့ပြီး ဒီဇင်ဘာလ ၂၀ ရက်နေ့ နံနက်ပိုင်းတွင် အပြီးသတ် တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။ယင်းတိုက်ပွဲသည် မူဆယ်-ကွတ်ခိုင် လမ်းပိုင်းရှိ စစ်ကောင်စီတပ်စခန်းကို KIA က ပထမဆုံးတိုက်ခိုက်နိုင်သော စခန်းသိမ်းတိုက်ပွဲဖြစ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=ဆယ်စုနှစ်ကျော်ကြာတပ်ချနေထိုင်နေတဲ့ နမ့်ခိုင်စစ်တပ်စခန်းကြီးကို KIA တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက် |url=https://www.bnionline.net/mm/news-102724 |access-date=2026-05-15 |website=နိုင်ငံတကာမြန်မာ့သတင်း |language=my}}</ref>ထိုနမ့်ခိုင်တံတားတပ်စခန်းကို စီးနင်းစဥ် စခန်းလာတိုက်သည့် TNLA နှင့် KIA အကြား ပွတ်တိုက်မှု ရှိခဲ့သည်။
ထို့နောက် ဒီဇင်ဘာ ၂၉ ရက်၌ ကုန်သွယ်ရေးလမ်းမကြီးပေါ်ရှိ ကွတ်ခိုင်မြို့နယ် နမ့်ဖတ်ကာရွာ ခလရ (၁၂၃) ဗျူဟာကုန်းကို KIA က စတင်ထိုးစစ်ဆင်ခဲ့သည်။ KIA သည် ရှမ်းမြောက် အခြေစိုက် တပ်မဟာ ၄၊ တပ်မဟာ ၆ နှင့် တပ်မဟာ ၁၀ တို့အပါအဝင် ကချင် ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ် (KPDF)တို့ဖြင့် တိုက်ခိုက်ခဲ့ပြီး ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ ၂၄ ရက် ညနေ ၃ နာရီကျော်တွင် အပြီးသတ် သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=စောရယ် |date=2024-01-25 |title=တလနီးပါး တိုက်ခိုက်ပြီးနောက် နမ့်ဖတ်ကာကို KIA သိမ်း |url=https://burma.irrawaddy.com/news/2024/01/25/378940.html |access-date=2026-05-15 |website=ဧရာဝတီ |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=မောင်ရွှေဝါ |first=မင်းမောင် |date=2024-01-15 |title=ကွတ်ခိုင်မြို့ နမ့်ဖတ်ကာရွာမှ တပ်စခန်းကို KIA သိမ်းပိုက် |url=https://myanmar-now.org/mm/news/48162/ |access-date=2026-05-15 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2024-01-25 |title=ကွတ်ခိုင် နမ့်ဖတ်ကာရွာ တပ်စခန်းကို KIA တိုက်ခိုက်သိမ်းယူ |url=https://www.rfa.org/burmese/program_2/kia-seized-junta-namphetka-01252024060824.html |access-date=2026-05-15 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref>စစ်ကောင်စီကမူ နမ့်ဖတ်ကာ အခြေစိုက် ခလရ - ၁၂၃ ကို KIA က မသိမ်းနိုင်သေးကြောင်း တပ်မတော် ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရုံး ဝဘ်ဆိုက် စာမျက်နှာမှတဆင့် ဇန်နဝါရီလ ၁၆ ရက် တွင် ချက်ချင်း တုံ့ပြန်ခဲ့ပြီး နမ့်ဖတ်ကာ စခန်းသိမ်း တိုက်ပွဲအကြောင်း သတင်းမီဒီယာများ၏ ရေးသားချက်များသည် သတင်းအမှားများသာ ဖြစ်ကြောင်း ထည့်သွင်းပြောဆိုခဲ့ပြန်သည်။<ref>{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2024-01-16 |title=ကွတ်ခိုင်က စစ်ကောင်စီ ခြေလျင်တပ်ရင်းကို KIA တိုက်ခိုက်သိမ်းယူ |url=https://www.rfa.org/burmese/news/kia-seize-kutkai-military-camp-01162024024353.html |access-date=2026-05-15 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref>
== တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားခြင်း ==
=== ကွတ်ခိုင်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ (၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး အပြီးသတ်) ===
၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး၏ အစောပိုင်းဖြစ်သော အောက်တိုဘာလ ၃၁ ရက်နေ့တွင် ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်အတွင်းရှိ '''ရှုခင်းသာဗျူဟာစခန်း'''ကို TNLA က ၅ ရက်ကြာ တိုက်ခိုက်ပြီးနောက် သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။ထို့နောက် နိုဝင်ဘာလတွင် ရှမ်းပြည်နယ် အရှေ့မြောက်ဘက် တာမိုးညဲ ဒေသတွင် ရင်ဆိုင်တိုက်ပွဲများ ဆက်တိုက်ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=ရှမ်းပြည်နယ်(မြောက်ပိုင်း)၊ ရခိုင်ပြည်နယ်၊ ကယားပြည်နယ် လွိုင်ကော်ဒေသတို့တွင် တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားမှု အခြေအနေနှင့်ပတ်သက်၍ တပ်မတော်မှ ဆောင်ရွက်နေမှုအခြေအနေများ |url=http://www.mdn.gov.mm/my/rmpnnynymeaakpiung-rkhiungpnnyny-kyaapnnyny-liungkeaadesttiuttng-ttiukpaiphcpaamu-akheanenngpttskr |access-date=2026-05-15 |website=MDN - Myanmar DigitalNews |language=my}}</ref>
[[၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး]]၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုဖြစ်သော ကွတ်ခိုင်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲသည် ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလကုန်ပိုင်းတွင် စတင်ခဲ့ပြီး ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၇ ရက်နေ့တွင် အပြီးသတ်ခဲ့သော တိုက်ပွဲဖြစ်သည်။ ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်းရှိ ဗျူဟာမြောက်လမ်းမကြီးပေါ်တွင် တည်ရှိသည့် ကွတ်ခိုင်မြို့ကို သိမ်းပိုက်နိုင်ရန် ညီနောင်မဟာမိတ်သုံးဖွဲ့ ဖြစ်ကြသည့် တအာင်းအမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော် (TNLA) နှင့် မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော် (MNDAA) တို့က အဓိက ထိုးစစ်ဆင်ခဲ့ကြသည်။ တိုက်ပွဲမစတင်မီ ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ နောက်ဆုံးပတ်အတွင်း၌ပင် တာမိုးညဲပြည်သူ့စစ်ဌာနချုပ်၊ မုံးစီးဒေသတပ်စခန်းများနှင့် မြို့ပေါ်ရှိ ကွတ်ခိုင်ပြည်သူ့စစ်ရုံးချုပ်တို့ကို မဟာမိတ်တပ်များက အပြီးသတ် သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့ကြသည်။နိုဝင်ဘာ ၁၅ ရက် တွင် ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း၊ တာမိုးညဲရှိ စစ်တပ် တပ်ရင်းအား Drop Bomb အလုံးရေ ရာနှင့်ချီ၍ တိုက်ခိုက်မှုကို ပြုလုပ်ခဲ့ရာ စစ်တပ်ဘက်က အလူးအလဲခံခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite web |title=ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း တာမိုးညဲဒေသရှိ တပ်မတော်တပ်ရင်းအား Drop Bomb အလုံးရာကျော်ချ၍ တိုက်ခိုက်နေသဖြင့် ခုခံလျက်ရှိပြီး ဒရုန်းဖြင့် တိုက်ခိုက်မှုများကို အမြန်ဆုံးကာကွယ်နိုင်ရန် ဆောင်ရွက်နေဟု နစက ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ပြောကြား |url=https://news-eleven.com/article/284051 |access-date=2026-05-15 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref>
တိုက်ပွဲ၏ အဆုံးအဖြတ်ဖြစ်သော ကွတ်ခိုင်ဗျူဟာကုန်း တိုက်ပွဲကို ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၃၁ ရက်နေ့ နံနက်ပိုင်းတွင် စတင်ခဲ့သည်။ အဆိုပါ ဗျူဟာကုန်းသည် အမှတ် (၁) ရပ်ကွက်တွင် တည်ရှိပြီး အမြောက်တပ်နှင့် ရဟတ်ယာဉ်ကွင်းများပါဝင်သော အခိုင်အမာ တည်ဆောက်ထားသည့် တပ်စခန်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ထို့အပြင် ကွတ်ခိုင်ဗျူဟာတပ်သည် အနီးတစ်ဝိုက်ရှိ နမ့်ဖက်ကာ၊ တာမိုးညဲ၊ မုံးစီးဒေသရှိ တပ်စခန်းများကို ကွပ်ကဲနေသည့် ဗျူဟာမှူး၏ အထိုင်ချတပ်စခန်းတစ်ခုလည်းဖြစ်သည်။ တိုက်ပွဲအတွင်း မဟာမိတ်တပ်များက ဒရုန်းများ၊ လက်နက်ကြီး၊ လက်နက်ငယ်များဖြင့် အရပ်မျက်နှာအသီးသီးမှ ပိတ်ဆို့တိုက်ခိုက်ခဲ့ကြသည်။ စစ်ကောင်စီဘက်မှလည်း လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုများနှင့် လက်နက်ကြီးပစ်ကူများကို အပြင်းအထန် အသုံးပြု၍ ခုခံခဲ့သဖြင့် မြို့ပေါ်ရပ်ကွက်များအတွင်းရှိ နေအိမ်များစွာ ထိခိုက်ပျက်စီးခဲ့ရသည်။တစ်ချိန်တည်းမှာပင် ကွတ်ခိုင်နှင့် မူဆယ်အကြားရှိ နမ့်ဖက်ကာရွာအနီး အမှတ် (၁၂၃) ခြေလျင်တပ်ရင်းကို ကချင်လွတ်လပ်ရေးတပ်မတော် (KIA) က ဒီဇင်ဘာလ ၂၉ ရက်နေ့တွင် စတင်တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ နမ့်ဖက်ကာတိုက်ပွဲတွင် KIA တပ်မဟာ (၃)၊ (၅) နှင့် (၆) တို့မှ တပ်ဖွဲ့ဝင်များ ပါဝင်ခဲ့ကြပြီး စစ်ကောင်စီ၏ လေကြောင်းဗုံးကြဲမှုများကြောင့် ဒေသခံများ ဘေးလွတ်ရာသို့ တိမ်းရှောင်ခဲ့ရသည်။ ဤတိုက်ပွဲများသည် တရုတ်-မြန်မာ နယ်စပ်ကုန်သွယ်ရေး လမ်းမကြီးတစ်ခုလုံးကို ထိန်းချုပ်နိုင်ရန်အတွက် အလွန်အရေးပါသော စစ်ဆင်ရေးများ ဖြစ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=မြတ်ပန်း |date=2024-01-01 |title=ကွတ်ခိုင်ဗျူဟာကို သိမ်းနိုင်ရန် မြောက်ပိုင်းတပ်များ တိုက်ခိုက်နေ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/47615/ |access-date=2026-05-15 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref>
၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၇ ရက်နေ့ ည ၁၁ နာရီခန့်တွင် ကွတ်ခိုင်မြို့အနောက်ဘက် အမှတ် (၁) ရပ်ကွက်ရှိ '''ကွတ်ခိုင်ဗျူဟာတပ်စခန်း'''သည် TNLA ဦးဆောင်သော ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များ၏ ထိုးစစ်ကို ခုခံနိုင်ခြင်းမရှိတော့ဘဲ လက်နက်ချခဲ့သည်။ အဆိုပါဗျူဟာကုန်းမှ တပ်ဖွဲ့ဝင်အင်အား ၃၀၀ ကျော်သည် အလံဖြူထောင်၍ အလင်းဝင်ရန် ကမ်းလှမ်းခဲ့ပြီးနောက် ဇန်နဝါရီလ ၈ ရက်နေ့ နံနက်အစောပိုင်းတွင် လက်နက်စွန့်ကာ လားရှိုးမြို့ရှိ အရှေ့မြောက်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ် (ရမခ) သို့ ပြန်လည်ဆုတ်ခွာသွားခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2024-01-08 |title=သိန္နီနဲ့ ကွတ်ခိုင်ကို သိမ်းပိုက်လိုက်ကြောင်း မြောက်ပိုင်းသုံးဖွဲ့ ထုတ်ပြန် |url=https://www.rfa.org/burmese/news/northern-alliance-theinni-01082024011652.html |access-date=2026-05-15 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref>
ညီနောင်သုံးဖွဲ့က ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၈ ရက်နေ့ တွင် ယမန်နေ့ ည ၁၁ နာရီခန့်၌ ကွတ်ခိုင်ဗျူဟာကို မဟာမိတ်တပ်များက အပြီးသတ် သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့ကြောင်း သတင်းထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ ကွတ်ခိုင်မြို့နှင့်အတူ သိန္နီမြို့ရှိ စကခ (၁၆) နောက်တန်းဌာနချုပ်ကိုလည်း ထိုနေ့မှာပင် သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့ကြသည်။ဤအောင်မြင်မှုကြောင့် TNLA သည် ဗျူဟာမှူး အထိုင်ချရာ အမြှောက်တပ်၊ ရဟတ်ယာဉ်ကွင်းနှင့် အခိုင်အမာတည်ဆောက်ထားသော တပ်စခန်းများကို သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့ကာ ကွတ်ခိုင်မြို့တစ်မြို့လုံးကို အလုံးစုံ ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |last=မင်းမောင် |date=2024-01-08 |title=ကွတ်ခိုင်မြို့နှင့် သိန္နီအခြေစိုက် စကခ (၁၆) ကို မြောက်ပိုင်းသုံးဖွဲ့သိမ်းပိုက် |url=https://myanmar-now.org/mm/news/47955/ |access-date=2026-05-15 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref>
== နောက်ဆက်တွဲဖြစ်ရပ်များ ==
ကွတ်ခိုင်မြို့သည် ၂၀၂၁ စစ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက် ရှမ်းမြောက်တွင် စစ်တပ်နှင့် တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များအကြား တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားမှုများခဲ့ပြီး စစ်တပ်၊ မြောက်ပိုင်းမဟာမိတ်သုံးဖွဲ့ (AA,TNLA,MNDAA) အပြင် ကချင်လွတ်လပ်ရေးတပ်မတော် (KIA) တပ်များ သွားလာလှုပ်ရှားသည့်မြို့လည်း ဖြစ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=ဧရာဝတီ |date=2025-01-29 |title=မြေပြင်တပ်တွေ ပွတ်တိုက်မှု ဖြေရှင်းမယ်လို့ TNLA နဲ့ KIA ပြော (ရုပ်/သံ) |url=https://burma.irrawaddy.com/video/2025/01/29/396482.html |access-date=2026-05-15 |website=ဧရာဝတီ |language=en-US}}</ref>
TNLA သည်၂၀၂၄ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၁ ရက် မှ ၈ ရက်နေ့အထိ ကွတ်ခိုင်မြို့ရှိ အမှတ် ၂၄၁၊ ၂၄၂၊ ၄၅ ခြေလျင်တပ်ရင်းများနှင့် အမှတ် ၂၄၇ အမြောက်တပ်ရင်းတို့ကို တိုက်ခိုက်ပြီး မြို့ကို ထိန်းချုပ်ထားခဲ့သည်။သို့သော် မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲအပြီး မြို့ပေါ်တွင် မဟာမိတ်တပ်ဖြစ်သည့် MNDAA က တပ်စွဲခဲ့သည်။အလားတူ ၁၉၉၅ ခုနှစ်မှ ၂၀၀၅ ခုနှစ်အထိ KIA ၏ တောင်ပိုင်းတိုင်းဆက်ဆံရေးရုံး ဖွင့်လှစ်ထားဖူးသော ကွတ်ခိုင်မြို့ အမှတ် (၁) ရပ်ကွက်ရှိ ကချင်စာပေအဖွဲ့ (ကွတ်ခိုင်) နေရာကို KIA ကလည်း နေရာပြန်ယူတပ်စွဲခဲ့သည်။TNLA သည် မြို့ပေါ်အုပ်ချုပ်ရေးကို အဓိကတာဝန်ယူရန် ကြိုးပမ်းခဲ့ပြီး၊ထိုသို့လုပ်ဆောင်မည့်အကြောင်း မဟာမိတ်တပ်များကို အသိပေးခဲ့သည်။ MNDAA ကလည်း ရပ်ကွက်ရုံးများနှင့် ဌာနဆိုင်ရာရုံးအချို့တွင် တပ်စွဲကာ လမ်းပြင်ခြင်း၊ ယာဉ်လမ်းကြောင်းထိန်းသိမ်းခြင်းနှင့် ခိုးမှု၊ မူးယစ်ဆေးမှုများကို ကိုင်တွယ်ဖြေရှင်းခဲ့သည်။နောက်ပိုင်းတွင် လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များ၏ ပွတ်တိုက်မှုများသည် တစ်စတစ်စဖြင့် ပိုမို ကြီးမားလာခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=မင်းမောင် |first=မြတ်ပန်း |date=2024-04-23 |title=ကွတ်ခိုင်မြို့တွင် KIA, TNLA အပြင် MNDAA လည်း တပ်စွဲနေရာယူထား |url=https://myanmar-now.org/mm/news/51488/ |access-date=2026-05-15 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref>
=== KIA နှင့် TNLA အကြားတင်းမာခြင်းများ ===နိူင်ငံတစ်ကာဂြိုဟ်တုကုမဏီပှိင်ရှင်စိုလင်အဂ်လိပ်ရှမ်ပြည်နယ်လာရီူးမန်အိုင်55/အိမ်အမှတ်/50/256ကဆန/နိူင်/9/191284-လဆန်အဂါသာ/5-9-1353/အိုသွေး1991-256
၂၀၂၄ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီ ၄ ရက် တွင် ကွတ်ခိုင်မြို့ပေါ်ရှိ ရပ်ကွက်အချို့၌ အင်အား ၅၀ ခန့်ရှိ KIA တပ်ဖွဲ့က နေရာယူ တပ်စွဲခဲ့ပြီး နောက်တစ်နေ့ ဖေဖော်ဝါရီ ၅ ရက် နံနက်တွင် မြို့ခံ ကချင်ဒေသခံတချို့နှင့်အတူ ကချင်အမျိုးသားတော်လှန်ရေးနေ့ အခမ်းအနားကျင်းပရန် ပြင်ဆင်ခဲ့ရာတွင် TNLA က ကချင်အလံများ လိုက်လံ ဖြုတ်သိမ်းပြီး တားဆီးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=KNG |date=2024-02-14 |title=TNLA ထိန်းချုပ်ထားတဲ့နယ်မြေမှာ ဒေသခံတွကိုခွဲခြားဆက်ဆံနေ |url=https://burmese.kachinnews.com/2024/02/14/ld1-117/ |access-date=2026-05-15 |website=Kachin News Group (KNG) |language=en-GB}}</ref>ဤသို့ဖြင့် KIA နှင့် TNLA အကြား ကွတ်ခိုင်တွင် တင်းမာမှုစတင်ခဲ့သည်။ယင်းနောက် ဧပြီ ၁၅ ရက်တွင် TNLA နှင့် KIA အကြား ဆက်ဆံရေးရုံးပြဿနာ ဖြစ်ပွားခဲ့ပြန်သည်။ထိုဖြစ်ရပ်သည် ကွတ်ခိုင်မြို့ အမှတ် (၁) ရပ်ကွက်ရှိ KIA ဆက်ဆံရေးရုံးကို TNLA က သင်္ကြန်ကာလအတွင်း ယာယီပိတ်ခိုင်းခြင်းနှင့် တပ်ဖွဲ့ဝင်စာရင်းများ တောင်းယူခြင်းတို့ကြောင့် ဖြစ်ပွားခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။TNLAက KIA ဆက်ဆံရေးရုံးကို ပိတ်ပစ်ရန်အထိ ဖိအားပေးအကျပ်ကိုင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=LuduNwayOo |date=2024-04-14 |title=ကွတ်ခိုင်ရှိ KIO/KIA ရုံး မနက်ဖြန်နောက်ဆုံးထားဖယ်ပေးရန် TNLA ပြောလာဟု ကချင်စစ်ရေး သတင်းရင်းမြစ်ပြော |url=https://www.ludunwayoo.com/news-mm/2024/04/14/90711/ |access-date=2026-05-15 |website=LuduNwayOo |language=my-MM}}</ref><ref>{{Cite web |last=ဗွီအိုအေ (မြန်မာဌာန) |date=2024-04-15 |title=ကွတ်ခိုင်အခြေစိုက် KIA ဆက်ဆံရေးရုံးပိတ်ဖို့ TNLA တောင်းဆို |url=https://burmese.voanews.com/a/kia-tnla-shan/7570303.html |access-date=2026-05-15 |website=ဗွီအိုအေ |language=my}}</ref> <ref>{{Cite web |last=မင်းမောင် |first=မြတ်ပန်း |date=2024-02-13 |title=ရှမ်းမြောက် ကွတ်ခိုင်မြို့မှာ TNLA နှင့် KIA ဆက်ဆံရေးတင်းမာ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/49182/ |access-date=2026-05-15 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref>
၂၀၂၅ နှစ်စပိုင်းတွင် ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်၊ နမ့်ဖက်ကာမြို့အနီး၌ KIA နှင့် TNLA တပ်ဖွဲ့ကြား နယ်မြေဆိုင်ရာ အငြင်းပွားပြီး လက်ဝှေ့ထိုးယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သည့်ဖြစ်စဥ် ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ထိုဖြစ်စဥ်က အောက်ခြေတပ်ဖွဲ့များကြား ကြီးမားသည့်တင်းမာမှုအစ ဖြစ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2025-03-09 |title=ကွတ်ခိုင်- KIA နဲ့ TNLA ကြားကပဋိပက္ခနဲ့ ပြည်သူ့အသံ |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cdjyrg9ven3o |access-date=2026-05-15 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref>၂၀၂၅ ခုနှစ် မတ် ၇ ရက်တွင် အင်အား ၁၀၀ ခန့်ပါသည့် KIA တပ်များ ကွတ်ခိုင်မြို့တွင်းသို့ ဝင်ရာက်ရန် ကြိုးစားရာတွင်လည်း တင်းမာမှုများသည် ပိုမိုကြီးမားသွားခဲ့သည်။မြို့ပေါ်ရှိ KIA ဆက်ဆံရေးရုံးမှ ဝန်ထမ်းများကို TNLA က နှင်ထုတ်ခဲ့သည်။ထိုပြဿနာသည် ထိပ်ပိုင်းခေါင်းဆောင်များအထိ ကြီးမားသည့် သဘောထားကွဲလွဲမှု ဖြစ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Now |first=Myanmar |date=2025-03-11 |title=ကွတ်ခိုင်တွင် KIA ဆက်ဆံရေးရုံးဖွင့်လိုပါက ညှိနှိုင်းရန် TNLA ပြော |url=https://myanmar-now.org/mm/news/61655/ |access-date=2026-05-15 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=သူရမောင် |date=2025-03-08 |title=ကွတ်ခိုင်မြို့ထဲမှ KIA တပ်များ TNLA ဖယ်ရှား |url=https://burma.irrawaddy.com/news/2025/03/08/398333.html |access-date=2026-05-15 |website=ဧရာဝတီ |language=en-US}}</ref>
=== TNLA နှင့် MNDAA အကြားတင်းမာခြင်းများ ===
{{main|၂၀၂၆ ကွတ်ခိုင်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ}}
၂၀၂၄ ခုနှစ် ဧပြီ ၁၉ ရက်တွင် ကွတ်ခိုင်နှင့် တာမိုးညဲအကြားရှိ မော်ဟန်ကျေးရွာအုပ်စုအနီးတွင် TNLA နှင့် MNDAA နှစ်ဖက်ထိတွေ့မှုဖြစ်ပွားကာ သေနတ်ပစ်ဖောက်မှုများအထိ ရှိလာခဲ့သည်။၂၀၂၅ ခုနှစ် မတ်လ ၅ ရက် တွင် ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း၊ ကွတ်ခိုင်မြို့နယ် မုံးစီးကျေးရွာအုပ်စု၊ ပြိန်းခမ်းကျေးရွာအနီးရှိ ရွှေလုပ်ကွက်တစ်ခုတွင် KIA နှင့် MNDAA တို့ ပစ်ခတ်မှုဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ KIAအဖွဲ့ဝင် (၁)ဦး အပါအဝင် (၅)သေဆုံးခဲ့ပြီး၊အဆိုပါရွှေလုပ်ကွက်တွင် ရွှေတူးဖော်နေသော တရုတ်လူမျိုးများအား KIAက ဆက်မတူးဖော်ရန်သွားပြောစဉ် စကားနားမထောင်ရာမှ အချင်းဖြစ်ပွားခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=NP News |url=https://www.npnewsmm.com/news/67c87577c0f7691ec86cb563 |access-date=2026-05-15 |website=www.npnewsmm.com}}</ref>ထိုကဲ့သို့သော တင်းမာမှုများသည် တအာင်းအမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော် (TNLA) ထိန်းချုပ်ထားသော ရှမ်းပြည်နယ် မြောက်ပိုင်း ကွတ်ခိုင်မြို့ကို ၂၀၂၆ ခုနှစ် မတ် ၁၄ ရက်တွင် ကိုးကန့်တပ် MNDAA က ဒရုန်းများအပါအဝင် လက်နက်ကြီးများဖြင့် မြေပြင်တပ်နှင့် တိုက်ခိုက်ပြီး ဖြေရှင်းခဲ့သည်။ထိုအရာသည် ကွတ်ခိုင်မြို့တွင် MNDAA ဘက်က CCTV ကင်မရာများ တပ်ဆင်ခြင်းကို TNLA က တားဆီးခဲ့သည့် ဖေဖော်ဝါရီလ စစ်ရေးတင်းမာခဲ့မှု ဖြစ်စဥ်ကြောင့် ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=TNLA ထိန်းချုပ် ကွတ်ခိုင်မြို့ကို MNDAA က ထိုးစစ်ဆင် |url=https://burmese.dvb.no/post/750368 |access-date=2026-05-15 |website=DVB Burmese |language=en}}</ref>
၂၀၂၆ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၃ ရက်နေ့တွင် ကွတ်ခိုင်မြို့၌ MNDAA တပ်ဖွဲ့က CCTV များ တပ်ဆင်ခဲ့မှုနှင့် ပတ်သက်၍ MNDAAနှင့် TNLA တပ်ဖွဲ့ကြား ပဋိပက္ခများ ဖြစ်ခဲ့သည်။နောက်ဆက်တွဲအနေဖြင့် ကွတ်ခိုင်မြို့ပေါ်ရှိ MNDAA ရုံးများအား TNLA က ပိတ်သိမ်းခိုင်းခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Now |first=Myanmar |date=2026-03-16 |title=မဟာမိတ် TNLA ထိန်းချုပ်ထားသည့် ကွတ်ခိုင်မြို့ကို MNDAA သိမ်းပိုက် |url=https://myanmar-now.org/mm/news/73375/ |access-date=2026-05-15 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref>
၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁၆ ရက်နေ့တွင် တအာင်းတပ်မတော် PSLF/TNLA ထိန်းချုပ်ထားသည့် ကွတ်ခိုင်မြို့ကို ကိုးကန့်တပ် MNDAA က ထိန်းချုပ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Now |first=Myanmar |date=2026-03-16 |title=မဟာမိတ် TNLA ထိန်းချုပ်ထားသည့် ကွတ်ခိုင်မြို့ကို MNDAA သိမ်းပိုက် |url=https://myanmar-now.org/mm/news/73375/ |access-date=2026-05-15 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref>ထို့နောက် ရှမ်းမြောက် ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်ရှိ ကျေးရွာများတွင် ကိုးကန့်တပ် (MNDAA) က တအာင်း (ပလောင်) စာပေနှင့် အလံများ အသုံးပြုခွင့်ကို ပိတ်ပင်ခဲ့သည်။ ယင်းအပြင် MNDAA တပ်ဖွဲ့သည် တအာင်းစာဖြင့် ရေးသားထားသော ရွာအဝင်ဆိုင်းဘုတ်များကို ဖျက်ဆီးခဲ့သည့်အပြင်၊ ကျေးရွာရှိ စာသင်ကျောင်းများတွင်လည်း တအာင်းအလံများ မထောင်ရန်နှင့် ကျောင်းဆိုင်းဘုတ်များတွင် တအာင်းစာများ မရေးသားရန် ပြောဆိုတားမြစ်ခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web |last=KNG |date=2026-04-27 |title=ကွတ်ခိုင်မှာ တအာင်းစာပေနဲ့အလံသုံးခွင့် ကိုးကန့်ကပိတ်ပင်ထား |url=https://burmese.kachinnews.com/2026/04/27/ld1-321/ |access-date=2026-05-15 |website=Kachin News Group (KNG) |language=en-GB}}</ref>
== ကိုးကား ==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:၂၀၂၄ ပဋိပက္ခများ]]
[[ကဏ္ဍ:ရှမ်းပြည်နယ်ရှိ တိုက်ပွဲများ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ) အတွင်း မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲများ]]
691gid0cow1jf429xnzw1jvnfnugzv0
1034202
1034201
2026-05-27T11:47:03Z
Zawzawaungthwin
100038
[[Special:Contributions/~2026-30952-37|~2026-30952-37]] ([[User talk:~2026-30952-37|ဆွေးနွေး]]) ၏ တည်းဖြတ်မူ [[Special:Diff/1033791|1033791]] ကို ပြန်လည်ပယ်ဖျက်လိုက်သည်
1034202
wikitext
text/x-wiki
{{About|၂၀၂၄ ကွတ်ခိုင်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ|TNLA ထံမှ MNDAA သိမ်းပိုက်ခဲ့သော ၂၀၂၆ ဖြစ်ရပ်|၂၀၂၆ ကွတ်ခိုင်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ}}
{{Infobox military conflict
| conflict = ကွတ်ခိုင်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ (၂၀၂၄)
| partof = [[၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး]]
| image =
| caption =
| map_type = Myanmar
| latitude = 23.3300
| longitude = 97.9400
| map_size = 250
| map_caption = မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း ကွတ်ခိုင်မြို့ တည်နေရာ
| map_label = ကွတ်ခိုင်
| date = ၂၀၂၃ ဒီဇင်ဘာ ၃၁ – ၂၀၂၄ ဇန်နဝါရီ ၇
| place = [[ကွတ်ခိုင်မြို့]]၊ ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း
| result = ညီနောင်မဟာမိတ်သုံးဖွဲ့က မြို့ကို အလုံးစုံသိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။
| combatant1 = [[ဖိုင်:Flag of the Ta'ang National Liberation Army.svg|23px]] [[တအာင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်|TNLA]]<br>[[ဖိုင်:Flag of the Myanmar National Democratic Alliance Army.svg|23px]] [[မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော်|MNDAA]]
| combatant2 = [[ဖိုင်:Flag of the Armed Forces (Tatmadaw) of Myanmar.svg|23px]] [[တပ်မတော်]]
| commander1 =
| commander2 =
| strength1 = ညီနောင်မဟာမိတ် ပူးပေါင်းတပ်များ
| strength2 = ကွတ်ခိုင်ဗျူဟာအခြေစိုက်တပ်များ
| casualties1 = မသိရှိရ
| casualties2 = မသိရှိရ
| notes = ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေးအတွင်း သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည့် မြို့ တစ်မြို့ ဖြစ်သည်။
}}
'''၂၀၂၄ ကွတ်ခိုင်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ''' သည် ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်းတွင် ဆင်နွှဲခဲ့သည့် ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး၏ အရေးပါသော မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲတစ်ခု ဖြစ်သည်။ အဆိုပါတိုက်ပွဲကို ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလကုန်ပိုင်းတွင် စတင်ခဲ့ပြီး ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၇ ရက်နေ့တွင် တော်လှန်ရေးအင်အားစုများဖြစ်ကြသည့် ညီနောင်မဟာမိတ်သုံးဖွဲ့က [[ကွတ်ခိုင်မြို့]]ကို အလုံးစုံ သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=မိုင်းခြိူဝ်းဇာရ် |date=2024-01-08 |title=ကွတ်ခိုင်မြို့ကို TNLA အပြီးသတ်သိမ်းပိုက် |url=https://burma.irrawaddy.com/news/2024/01/08/378126.html |access-date=2026-05-15 |website=ဧရာဝတီ |language=en-US}}</ref>
== နောက်ခံအကြောင်းအရင်း ==
ကွတ်ခိုင်မြို့သည် ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်းရှိ လားရှိုးနှင့် မူဆယ်ကို ဆက်သွယ်ထားသော တရုတ်-မြန်မာ နယ်စပ်ကုန်သွယ်ရေး လမ်းမကြီးပေါ်တွင် တည်ရှိသည်။ ထို့ပြင် စစ်ကောင်စီ၏ အခိုင်အမာ တည်ဆောက်ထားသော ဗျူဟာကုန်း တည်ရှိရာ နေရာဖြစ်သဖြင့် စစ်ရေးအရ အလွန်အချက်အချာကျသော မြို့တစ်မြို့ ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |last=မြတ်ပန်း |date=2024-01-01 |title=ကွတ်ခိုင်ဗျူဟာကို သိမ်းနိုင်ရန် မြောက်ပိုင်းတပ်များ တိုက်ခိုက်နေ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/47615/ |access-date=2026-05-15 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref>
ယင်းအပြင် ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်အတွင်းရှိ တာမိုးညဲမြို့နှင့် နမ့်ဖက်ကာဒေသ အပါအဝင် နေရာအများစုတွင် တပ်မတော်နှင့် ပြည်သူ့စစ်အဖွဲ့များအပြင်၊ မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော် (MNDAA)၊ ကချင်လွတ်လပ်ရေး တပ်မတော် (KIA)၊ တအောင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော် (TNLA) နှင့် ရှမ်းပြည်တိုးတက်ရေးပါတီ (SSPP) တို့ စစ်ရေးလှုပ်ရှားကြသည်။ ထို့ကြောင့် မကြာခဏဆိုသလို တပ်မတော်နှင့် တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်များအကြားသာမက လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အချင်းချင်းကြားတွင်လည်း ရင်ဆိုင်တိုက်ပွဲများနှင့် ပဋိပက္ခများ အစဉ်တစိုက် ဖြစ်ပွားလေ့ရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=ကွတ်ခိုင်မြို့နယ် နမ့်ဖက်ကာရွာ၌ တပ်မတော်နှင့် ညီနောင်မဟာမိတ် တပ်ပေါင်းစုတို့ တိုက်ပွဲ ပြင်းထန်စွာ ဖြစ်ပွားပြီး နှစ်ဖက်အကျအဆုံးရှိကာ အရပ်သားတစ်ဦးသေဆုံး တစ်ဦး ဒဏ်ရာရ |url=https://news-eleven.com/article/209133 |access-date=2026-05-15 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |last=NoungNoung |first=Nang |date=2022-11-14 |title=ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်တွင် KIA တပ်ဖွဲ့မှ ကားသမားများထံ အဆမတန် ငွေကောက်ခံနေ |url=https://burmese.shannews.org/archives/31536 |access-date=2026-05-15 |website=သျှမ်းသံတော်ဆင့် |language=en-US}}</ref>
ဤတွင် ၂၀၂၃ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၂၃ ရက်နေ့က ကွက်ခိုင်မြို့နယ်၊ မိုင်းယုလေးဒေသတွင် အပြင်းအထန် ဖြစ်ပွားခဲ့သော [[ရှမ်းပြည် တပ်မတော်|ရှမ်းပြည်တိုးတက်ရေးတပ်မတော်]] (SSPP/SSA) နှင့် တအာင်းအမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော် (PSLF/TNLA) တို့အကြား တိုက်ပွဲမှာ ထင်ရှားခဲ့သည်။ဖြစ်စဉ်ကို နှစ်ဖက်ခေါင်းဆောင်များက အောက်တိုဘာလ ၆ ရက်နှင့် ၇ ရက်နေ့တို့တွင် တွေ့ဆုံ၍ မိတ်ဖက်ပဋိပက္ခအဖြစ် သတ်မှတ်ကာ အပြန်အလှန် '''သင်ပုန်းချေရန်''' သဘောတူခဲ့ကြသည်။ <ref>{{Cite web |last=Agency |first=Yangon Khit Thit News |date=2023-10-08 |title=ကွက်ခိုင်တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော တိုက်ပွဲနှင့်ပတ်သက်၍ TNLA နှင့် SSPP တို့ အကြား တွေ့ဆုံဆွေးနွေးပြီး သင်ပုန်းချေ၊ တော်လှန်ရေး အမြန်ဆုံးအောင်မြင်ရန် နိုင်ငံရေး၊ စစ်ရေး ပူးပေါင်း ဆောင်ရွက်မည် |url=https://yktnews.com/2023/10/125656/ |access-date=2026-05-15 |website=Khit Thit Media |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2023-10-08 |title=အပြန်အလှန်ပစ်ခတ်နေတဲ့ TNLA နဲ့ SSPP ကြား သဘောတူညီမှုရ |url=https://www.rfa.org/burmese/news/tnla-sspp-peace-10082023121753.html |access-date=2026-05-15 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref>
=== ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး မတိုင်မီ ရှေ့ပြေးဖြစ်စဉ်များ (၂၀၂၁ - ၂၀၂၃ ) ===
၂၀၂၁ ခုနှစ် စစ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်း ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်အတွင်း တိုက်ပွဲများမှာ ၂၀၂၁ ခုနှစ် မေလ ၃၁ ရက်တွင် နမ့်ဖက်ကာရှိ စစ်ကောင်စီ၏ ခလရ (၁၂၃) တပ်စခန်း၊ ရဲစခန်းနှင့် လျှပ်စစ်ရုံးတို့ကို TNLA နှင့် MNDAA ပူးပေါင်းအဖွဲ့က ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်ခြင်းဖြင့် စတင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=ကွတ်ခိုင်မြို့နယ် နမ့်ဖက်ကာရွာ၌ တပ်မတော်နှင့် ညီနောင်မဟာမိတ် တပ်ပေါင်းစုတို့ တိုက်ပွဲ ပြင်းထန်စွာ ဖြစ်ပွားပြီး နှစ်ဖက်အကျအဆုံးရှိကာ အရပ်သားတစ်ဦးသေဆုံး တစ်ဦး ဒဏ်ရာရ |url=https://news-eleven.com/article/209133 |access-date=2026-05-15 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |last=Now |first=Myanmar |date=0001-11-30 |title=ရှမ်းမြောက် နမ့်ဖက်ကာတိုက်ပွဲတွင် စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ ၁၀ ဦးထက်မနည်း သေဆုံးခဲ့ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/6949/ |access-date=2026-05-15 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref> ထို့နောက် ၂၀၂၂ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၁၇ ရက်တွင် တာမိုးညဲမြို့ရှိ ခလရ (၂၉၀) နှင့် ပြည်သူ့စစ်စခန်းများကို MNDAA က ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်ခဲ့သဖြင့် တိုက်ပွဲများ ပြင်းထန်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=admin |date=2022-11-18 |title=ကွတ်ခိုင် - တာမိုးညဲရှိ စစ်ကောင်စီနှင့် ပြည်သူ့စစ် တပ်စခန်းတို့အား MNDAA သွားရောက်တိုက်ခိုက်၍ တိုက်ပွဲအပြင်းအထန် ဖြစ်ပွား |url=https://ayartimes.com/?p=9987 |access-date=2026-05-15 |website=Ayeyarwaddy Times |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |title=တာမိုးညဲတိုက်ပွဲ နေအိမ်အချို့ ပျက်စီး |url=https://www.bnionline.net/mm/news-95731 |access-date=2026-05-15 |website=နိုင်ငံတကာမြန်မာ့သတင်း |language=my}}</ref>
၂၀၂၃ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၂၈ ရက်မှစတင်၍ ကွတ်ခိုင်နှင့် မူဆယ်မြို့နယ်အတွင်း TNLA နှင့် စစ်ကောင်စီတပ်တို့အကြား တိုက်ပွဲများ အရှိန်မြင့်တက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=ကွတ်ခိုင်မြို့နယ် နမ့်ဖက်ကာရွာ၌ တပ်မတော်နှင့် ညီနောင်မဟာမိတ် တပ်ပေါင်းစုတို့ တိုက်ပွဲ ပြင်းထန်စွာ ဖြစ်ပွားပြီး နှစ်ဖက်အကျအဆုံးရှိကာ အရပ်သားတစ်ဦးသေဆုံး တစ်ဦး ဒဏ်ရာရ |url=https://news-eleven.com/article/209133 |access-date=2026-05-15 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref>ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်၊ နမ့်ဖတ်ကာကျေးရွာအတွင်းသို့ သြဂုတ်လ ၃၀ ရက်၊ နံနက် ၁၀ နာရီခွဲအချိန်တွင် TNLA က ကျေးရွာ၏တောင်ဘက် မီတာ(၅၀၀)ခန့်အကွာမှ လက်နက်ကြီးများဖြင့် ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်ခြင်းဖြင့် တိုက်ပွဲဖော်ဆောင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=NP News |url=https://www.npnewsmm.com/news/64f058facc46183bab169c17 |access-date=2026-05-15 |website=www.npnewsmm.com}}</ref>
တစ်ဖက်တွင် ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်နှင့်စပ်လျဥ်း၍ [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်|ကချင်လွတ်လပ်ရေးတပ်မတော်]] KIA သည် ၂၀၂၂ ခုနှစ် ဇူလိုင် ၂၈ ရက်တွင် ထိုမြို့အထက် ၃ မိုင်ခန့်အကွာ ဖာခတ်ကျေးရွာ နှင့် နမ်ဖလွန်ကျေးရွာကြားတွင် နမ်ဖတ်ကာဘက် မှ ဆင်းလာသည့် စစ်ကောင်စီ အင်အား ၂၀၀ ခန့် စစ်ကြောင်းအား ကြားဖြတ်တိုက်ခိုက်ခြင်းဖြင့် တိုက်ပွဲဖော်ဆောင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=KNG |date=2022-07-28 |title=ကွတ်ခိုင် နမ်ဖလွန်အနီး စစ်ကောင်စီ နှင့် KIA တိုက်ပွဲ ဖြစ်ပွား |url=https://burmese.kachinnews.com/2022/07/28/july28-ld1/ |access-date=2026-05-15 |website=Kachin News Group (KNG) |language=en-GB}}</ref>ထို့နောက် ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဇွန် ၁၁ ရက် ညပိုင်း ၈ နာရီခွဲ ဝန်းကျင်အချိန်တွင် ကွတ်ခိုင်မြို့ အမှတ် (၁) ရပ်ကွက် နှင့် ပန်ဆေးရွာအကြားရှိ စစ်ကောင်စီ တပ်စခန်း အထိ KIA က ဝင်တိုက်ခဲ့သည်။ထိုတိုက်ပွဲသည် ပန်းဆေးကျေးရွာအတွင်းသို့ လက်နက်ကြီး ကျရောက်ပေါက်ကွဲမှုအထိပြင်းထန်ခဲ့ပြီး နေအိမ်တစ်လုံး ထိခိုက် ပျက်စီးမှုများရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=NoungNoung |first=Nang |date=2023-06-13 |title=ကွတ်ခိုင်မြို့နယ် KIA နှင့် စစ်ကောင်စီ တိုက်ပွဲဖြစ်၊ ရွာအတွင်း လက်နက်ကြီးကျ ပေါက်ကွဲ |url=https://burmese.shannews.org/archives/35260 |access-date=2026-05-15 |website=သျှမ်းသံတော်ဆင့် |language=en-US}}</ref>
၂၀၂၃ ခုနှစ် ဇူလိုင်လအတွင်းတွင် KIA က ကွတ်ခိုင်မြို့အနီးဖြတ်သန်းသွားသော စစ်ယာဉ်တန်းများကို သုံးကြိမ်ထက်မနည်း ကြားဖြတ်တိုက်ခိုက်ခဲ့ပြီး ဇူလိုင် ၁၈ ရက်တွင် နမ့်ဖက်ကာအနီးရှိ ကောင်းရာရွာတောင်ကုန်းစခန်းကို စီးနင်းသိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=မြတ်ပန်း |first=မောင်ရွှေဝါ |date=2023-07-19 |title=ကွတ်ခိုင်မြို့အနီးရှိ စစ်ကောင်စီအထိုင်စခန်းကို KIA သိမ်းပိုက် |url=https://myanmar-now.org/mm/news/39784/ |access-date=2026-05-15 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite web |last=မြတ်ပန်း |date=2023-07-12 |title=ကွတ်ခိုင်မြို့အနီး စစ်ကောင်စီယာဉ်တန်း ၃ ကြိမ် တိုက်ခိုက်ခံရ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/39365/ |access-date=2026-05-15 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref> ဆက်၍ ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်၊ ရူခင်းသာ စစ်ကောင်စီ တပ်စခန်းကို အောက်တိုဘာ ၂၇ရက်နေ့တွင် စတင် တိုက်ခိုက်ခဲ့ပြီး အောက်တိုဘာ ၃၁ ရက်နေ့တွင် အပြီးသတ် သိမ်းပိုက်ခဲ့ပြန်သည်။<ref>{{Cite web |last=Agency |first=Yangon Khit Thit News |date=2023-10-31 |title=မူဆယ်၊ နမ့်ခမ်း၊ ကွက်ခိုင်နှင့်လားရှိုးမြို့နယ် တို့ရှိ စစ်ကောင်စီတပ်စခန်း ၄ ကို ထပ်မံသိမ်းပိုက်ရရှိ၊ စစ် သား ၄ ဦး အရှင်ဖမ်းမိပြီး ဆက်လက်တိုက်ပွဲပြင်းထန် |url=https://yktnews.com/2023/10/129095/ |access-date=2026-05-15 |website=Khit Thit Media |language=en-US}}</ref>၂၀၂၃ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာ ၁၂ ရက် တွင် ကွတ်ခိုင်မြို့နယ် တာမိုးညဲဒေသ ဒတ်နှိုင်းကျေးရွာအဝင်တွင် အခြေစိုက်ထားသော နမ့်ဖတ်ကာတပ်ခွဲ ခလရ (၁၂၃)တပ်ရင်းကို ဝင်တိုက်ပြီး နိုဝင်ဘာ ၁၃ ရက် တွင် တပ်စခန်းတစ်ခုလုံးကို တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=KNG |date=2023-11-15 |title=ကွတ်ခိုင် ဒတ်နှိုင်းစစ်ကောင်စီတပ်စခန်းတိုက်ခိုက် သိမ်းပိုက်ခံရမှုမှာ စစ်ကောင်စီတပ်သား ၃၀ ခန့်သေဆုံး |url=https://burmese.kachinnews.com/2023/11/15/yl1-135/ |access-date=2026-05-15 |website=Kachin News Group (KNG) |language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web |last=MPM |date=2023-11-16 |title=ကွတ်ခိုင်၊ ဒတ်နှိုင်း စစ်ကောင်စီတပ်စခန်းကို တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက် စစ်ကောင်စီတပ်သား ၃၀ ခန့်သေဆုံး » Myanmar Peace Monitor |url=https://mmpeacemonitor.org/my/mmr-news/%E1%80%80%E1%80%BD%E1%80%90%E1%80%BA%E1%80%81%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%81%8A-%E1%80%92%E1%80%90%E1%80%BA%E1%80%94%E1%80%BE%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8-%E1%80%85%E1%80%85/ |access-date=2026-05-15 |website=Myanmar Peace Monitor |language=my-MM}}</ref>သို့သော် စစ်တပ်ဘက်က ထိုသတင်းကို မဟုတ်မှန်ကြောင်း ငြင်းဆိုခဲ့သည်။
ထို့အပြင် ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၁၈ ရက်နေ့ ညပိုင်းတွင် ကွတ်ခိုင်နှင့် နမ့်ဖတ်ကာအကြားရှိ အချက်အချာကျသော မူဆယ်– ကွက်ခိုင်လမ်းပိုင်းပေါ်မှ '''နမ့်ခိုင်တံတားစစ်တပ်စခန်း'''ကို KIA တပ်မဟာ ၆၊ တပ်ရင်း ၉ က ထိုးစစ်ဆင် တိုက်ခိုက်ခဲ့ပြီး ဒီဇင်ဘာလ ၂၀ ရက်နေ့ နံနက်ပိုင်းတွင် အပြီးသတ် တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။ယင်းတိုက်ပွဲသည် မူဆယ်-ကွတ်ခိုင် လမ်းပိုင်းရှိ စစ်ကောင်စီတပ်စခန်းကို KIA က ပထမဆုံးတိုက်ခိုက်နိုင်သော စခန်းသိမ်းတိုက်ပွဲဖြစ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=ဆယ်စုနှစ်ကျော်ကြာတပ်ချနေထိုင်နေတဲ့ နမ့်ခိုင်စစ်တပ်စခန်းကြီးကို KIA တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက် |url=https://www.bnionline.net/mm/news-102724 |access-date=2026-05-15 |website=နိုင်ငံတကာမြန်မာ့သတင်း |language=my}}</ref>ထိုနမ့်ခိုင်တံတားတပ်စခန်းကို စီးနင်းစဥ် စခန်းလာတိုက်သည့် TNLA နှင့် KIA အကြား ပွတ်တိုက်မှု ရှိခဲ့သည်။
ထို့နောက် ဒီဇင်ဘာ ၂၉ ရက်၌ ကုန်သွယ်ရေးလမ်းမကြီးပေါ်ရှိ ကွတ်ခိုင်မြို့နယ် နမ့်ဖတ်ကာရွာ ခလရ (၁၂၃) ဗျူဟာကုန်းကို KIA က စတင်ထိုးစစ်ဆင်ခဲ့သည်။ KIA သည် ရှမ်းမြောက် အခြေစိုက် တပ်မဟာ ၄၊ တပ်မဟာ ၆ နှင့် တပ်မဟာ ၁၀ တို့အပါအဝင် ကချင် ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ် (KPDF)တို့ဖြင့် တိုက်ခိုက်ခဲ့ပြီး ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ ၂၄ ရက် ညနေ ၃ နာရီကျော်တွင် အပြီးသတ် သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=စောရယ် |date=2024-01-25 |title=တလနီးပါး တိုက်ခိုက်ပြီးနောက် နမ့်ဖတ်ကာကို KIA သိမ်း |url=https://burma.irrawaddy.com/news/2024/01/25/378940.html |access-date=2026-05-15 |website=ဧရာဝတီ |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=မောင်ရွှေဝါ |first=မင်းမောင် |date=2024-01-15 |title=ကွတ်ခိုင်မြို့ နမ့်ဖတ်ကာရွာမှ တပ်စခန်းကို KIA သိမ်းပိုက် |url=https://myanmar-now.org/mm/news/48162/ |access-date=2026-05-15 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2024-01-25 |title=ကွတ်ခိုင် နမ့်ဖတ်ကာရွာ တပ်စခန်းကို KIA တိုက်ခိုက်သိမ်းယူ |url=https://www.rfa.org/burmese/program_2/kia-seized-junta-namphetka-01252024060824.html |access-date=2026-05-15 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref>စစ်ကောင်စီကမူ နမ့်ဖတ်ကာ အခြေစိုက် ခလရ - ၁၂၃ ကို KIA က မသိမ်းနိုင်သေးကြောင်း တပ်မတော် ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရုံး ဝဘ်ဆိုက် စာမျက်နှာမှတဆင့် ဇန်နဝါရီလ ၁၆ ရက် တွင် ချက်ချင်း တုံ့ပြန်ခဲ့ပြီး နမ့်ဖတ်ကာ စခန်းသိမ်း တိုက်ပွဲအကြောင်း သတင်းမီဒီယာများ၏ ရေးသားချက်များသည် သတင်းအမှားများသာ ဖြစ်ကြောင်း ထည့်သွင်းပြောဆိုခဲ့ပြန်သည်။<ref>{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2024-01-16 |title=ကွတ်ခိုင်က စစ်ကောင်စီ ခြေလျင်တပ်ရင်းကို KIA တိုက်ခိုက်သိမ်းယူ |url=https://www.rfa.org/burmese/news/kia-seize-kutkai-military-camp-01162024024353.html |access-date=2026-05-15 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref>
== တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားခြင်း ==
=== ကွတ်ခိုင်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ (၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး အပြီးသတ်) ===
၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး၏ အစောပိုင်းဖြစ်သော အောက်တိုဘာလ ၃၁ ရက်နေ့တွင် ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်အတွင်းရှိ '''ရှုခင်းသာဗျူဟာစခန်း'''ကို TNLA က ၅ ရက်ကြာ တိုက်ခိုက်ပြီးနောက် သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။ထို့နောက် နိုဝင်ဘာလတွင် ရှမ်းပြည်နယ် အရှေ့မြောက်ဘက် တာမိုးညဲ ဒေသတွင် ရင်ဆိုင်တိုက်ပွဲများ ဆက်တိုက်ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=ရှမ်းပြည်နယ်(မြောက်ပိုင်း)၊ ရခိုင်ပြည်နယ်၊ ကယားပြည်နယ် လွိုင်ကော်ဒေသတို့တွင် တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားမှု အခြေအနေနှင့်ပတ်သက်၍ တပ်မတော်မှ ဆောင်ရွက်နေမှုအခြေအနေများ |url=http://www.mdn.gov.mm/my/rmpnnynymeaakpiung-rkhiungpnnyny-kyaapnnyny-liungkeaadesttiuttng-ttiukpaiphcpaamu-akheanenngpttskr |access-date=2026-05-15 |website=MDN - Myanmar DigitalNews |language=my}}</ref>
[[၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး]]၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုဖြစ်သော ကွတ်ခိုင်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲသည် ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလကုန်ပိုင်းတွင် စတင်ခဲ့ပြီး ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၇ ရက်နေ့တွင် အပြီးသတ်ခဲ့သော တိုက်ပွဲဖြစ်သည်။ ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်းရှိ ဗျူဟာမြောက်လမ်းမကြီးပေါ်တွင် တည်ရှိသည့် ကွတ်ခိုင်မြို့ကို သိမ်းပိုက်နိုင်ရန် ညီနောင်မဟာမိတ်သုံးဖွဲ့ ဖြစ်ကြသည့် တအာင်းအမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော် (TNLA) နှင့် မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော် (MNDAA) တို့က အဓိက ထိုးစစ်ဆင်ခဲ့ကြသည်။ တိုက်ပွဲမစတင်မီ ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ နောက်ဆုံးပတ်အတွင်း၌ပင် တာမိုးညဲပြည်သူ့စစ်ဌာနချုပ်၊ မုံးစီးဒေသတပ်စခန်းများနှင့် မြို့ပေါ်ရှိ ကွတ်ခိုင်ပြည်သူ့စစ်ရုံးချုပ်တို့ကို မဟာမိတ်တပ်များက အပြီးသတ် သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့ကြသည်။နိုဝင်ဘာ ၁၅ ရက် တွင် ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း၊ တာမိုးညဲရှိ စစ်တပ် တပ်ရင်းအား Drop Bomb အလုံးရေ ရာနှင့်ချီ၍ တိုက်ခိုက်မှုကို ပြုလုပ်ခဲ့ရာ စစ်တပ်ဘက်က အလူးအလဲခံခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite web |title=ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း တာမိုးညဲဒေသရှိ တပ်မတော်တပ်ရင်းအား Drop Bomb အလုံးရာကျော်ချ၍ တိုက်ခိုက်နေသဖြင့် ခုခံလျက်ရှိပြီး ဒရုန်းဖြင့် တိုက်ခိုက်မှုများကို အမြန်ဆုံးကာကွယ်နိုင်ရန် ဆောင်ရွက်နေဟု နစက ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ပြောကြား |url=https://news-eleven.com/article/284051 |access-date=2026-05-15 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref>
တိုက်ပွဲ၏ အဆုံးအဖြတ်ဖြစ်သော ကွတ်ခိုင်ဗျူဟာကုန်း တိုက်ပွဲကို ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၃၁ ရက်နေ့ နံနက်ပိုင်းတွင် စတင်ခဲ့သည်။ အဆိုပါ ဗျူဟာကုန်းသည် အမှတ် (၁) ရပ်ကွက်တွင် တည်ရှိပြီး အမြောက်တပ်နှင့် ရဟတ်ယာဉ်ကွင်းများပါဝင်သော အခိုင်အမာ တည်ဆောက်ထားသည့် တပ်စခန်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ထို့အပြင် ကွတ်ခိုင်ဗျူဟာတပ်သည် အနီးတစ်ဝိုက်ရှိ နမ့်ဖက်ကာ၊ တာမိုးညဲ၊ မုံးစီးဒေသရှိ တပ်စခန်းများကို ကွပ်ကဲနေသည့် ဗျူဟာမှူး၏ အထိုင်ချတပ်စခန်းတစ်ခုလည်းဖြစ်သည်။ တိုက်ပွဲအတွင်း မဟာမိတ်တပ်များက ဒရုန်းများ၊ လက်နက်ကြီး၊ လက်နက်ငယ်များဖြင့် အရပ်မျက်နှာအသီးသီးမှ ပိတ်ဆို့တိုက်ခိုက်ခဲ့ကြသည်။ စစ်ကောင်စီဘက်မှလည်း လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုများနှင့် လက်နက်ကြီးပစ်ကူများကို အပြင်းအထန် အသုံးပြု၍ ခုခံခဲ့သဖြင့် မြို့ပေါ်ရပ်ကွက်များအတွင်းရှိ နေအိမ်များစွာ ထိခိုက်ပျက်စီးခဲ့ရသည်။တစ်ချိန်တည်းမှာပင် ကွတ်ခိုင်နှင့် မူဆယ်အကြားရှိ နမ့်ဖက်ကာရွာအနီး အမှတ် (၁၂၃) ခြေလျင်တပ်ရင်းကို ကချင်လွတ်လပ်ရေးတပ်မတော် (KIA) က ဒီဇင်ဘာလ ၂၉ ရက်နေ့တွင် စတင်တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ နမ့်ဖက်ကာတိုက်ပွဲတွင် KIA တပ်မဟာ (၃)၊ (၅) နှင့် (၆) တို့မှ တပ်ဖွဲ့ဝင်များ ပါဝင်ခဲ့ကြပြီး စစ်ကောင်စီ၏ လေကြောင်းဗုံးကြဲမှုများကြောင့် ဒေသခံများ ဘေးလွတ်ရာသို့ တိမ်းရှောင်ခဲ့ရသည်။ ဤတိုက်ပွဲများသည် တရုတ်-မြန်မာ နယ်စပ်ကုန်သွယ်ရေး လမ်းမကြီးတစ်ခုလုံးကို ထိန်းချုပ်နိုင်ရန်အတွက် အလွန်အရေးပါသော စစ်ဆင်ရေးများ ဖြစ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=မြတ်ပန်း |date=2024-01-01 |title=ကွတ်ခိုင်ဗျူဟာကို သိမ်းနိုင်ရန် မြောက်ပိုင်းတပ်များ တိုက်ခိုက်နေ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/47615/ |access-date=2026-05-15 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref>
၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၇ ရက်နေ့ ည ၁၁ နာရီခန့်တွင် ကွတ်ခိုင်မြို့အနောက်ဘက် အမှတ် (၁) ရပ်ကွက်ရှိ '''ကွတ်ခိုင်ဗျူဟာတပ်စခန်း'''သည် TNLA ဦးဆောင်သော ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များ၏ ထိုးစစ်ကို ခုခံနိုင်ခြင်းမရှိတော့ဘဲ လက်နက်ချခဲ့သည်။ အဆိုပါဗျူဟာကုန်းမှ တပ်ဖွဲ့ဝင်အင်အား ၃၀၀ ကျော်သည် အလံဖြူထောင်၍ အလင်းဝင်ရန် ကမ်းလှမ်းခဲ့ပြီးနောက် ဇန်နဝါရီလ ၈ ရက်နေ့ နံနက်အစောပိုင်းတွင် လက်နက်စွန့်ကာ လားရှိုးမြို့ရှိ အရှေ့မြောက်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ် (ရမခ) သို့ ပြန်လည်ဆုတ်ခွာသွားခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2024-01-08 |title=သိန္နီနဲ့ ကွတ်ခိုင်ကို သိမ်းပိုက်လိုက်ကြောင်း မြောက်ပိုင်းသုံးဖွဲ့ ထုတ်ပြန် |url=https://www.rfa.org/burmese/news/northern-alliance-theinni-01082024011652.html |access-date=2026-05-15 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref>
ညီနောင်သုံးဖွဲ့က ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၈ ရက်နေ့ တွင် ယမန်နေ့ ည ၁၁ နာရီခန့်၌ ကွတ်ခိုင်ဗျူဟာကို မဟာမိတ်တပ်များက အပြီးသတ် သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့ကြောင်း သတင်းထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ ကွတ်ခိုင်မြို့နှင့်အတူ သိန္နီမြို့ရှိ စကခ (၁၆) နောက်တန်းဌာနချုပ်ကိုလည်း ထိုနေ့မှာပင် သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့ကြသည်။ဤအောင်မြင်မှုကြောင့် TNLA သည် ဗျူဟာမှူး အထိုင်ချရာ အမြှောက်တပ်၊ ရဟတ်ယာဉ်ကွင်းနှင့် အခိုင်အမာတည်ဆောက်ထားသော တပ်စခန်းများကို သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့ကာ ကွတ်ခိုင်မြို့တစ်မြို့လုံးကို အလုံးစုံ ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |last=မင်းမောင် |date=2024-01-08 |title=ကွတ်ခိုင်မြို့နှင့် သိန္နီအခြေစိုက် စကခ (၁၆) ကို မြောက်ပိုင်းသုံးဖွဲ့သိမ်းပိုက် |url=https://myanmar-now.org/mm/news/47955/ |access-date=2026-05-15 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref>
== နောက်ဆက်တွဲဖြစ်ရပ်များ ==
ကွတ်ခိုင်မြို့သည် ၂၀၂၁ စစ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက် ရှမ်းမြောက်တွင် စစ်တပ်နှင့် တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များအကြား တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားမှုများခဲ့ပြီး စစ်တပ်၊ မြောက်ပိုင်းမဟာမိတ်သုံးဖွဲ့ (AA,TNLA,MNDAA) အပြင် ကချင်လွတ်လပ်ရေးတပ်မတော် (KIA) တပ်များ သွားလာလှုပ်ရှားသည့်မြို့လည်း ဖြစ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=ဧရာဝတီ |date=2025-01-29 |title=မြေပြင်တပ်တွေ ပွတ်တိုက်မှု ဖြေရှင်းမယ်လို့ TNLA နဲ့ KIA ပြော (ရုပ်/သံ) |url=https://burma.irrawaddy.com/video/2025/01/29/396482.html |access-date=2026-05-15 |website=ဧရာဝတီ |language=en-US}}</ref>
TNLA သည်၂၀၂၄ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၁ ရက် မှ ၈ ရက်နေ့အထိ ကွတ်ခိုင်မြို့ရှိ အမှတ် ၂၄၁၊ ၂၄၂၊ ၄၅ ခြေလျင်တပ်ရင်းများနှင့် အမှတ် ၂၄၇ အမြောက်တပ်ရင်းတို့ကို တိုက်ခိုက်ပြီး မြို့ကို ထိန်းချုပ်ထားခဲ့သည်။သို့သော် မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲအပြီး မြို့ပေါ်တွင် မဟာမိတ်တပ်ဖြစ်သည့် MNDAA က တပ်စွဲခဲ့သည်။အလားတူ ၁၉၉၅ ခုနှစ်မှ ၂၀၀၅ ခုနှစ်အထိ KIA ၏ တောင်ပိုင်းတိုင်းဆက်ဆံရေးရုံး ဖွင့်လှစ်ထားဖူးသော ကွတ်ခိုင်မြို့ အမှတ် (၁) ရပ်ကွက်ရှိ ကချင်စာပေအဖွဲ့ (ကွတ်ခိုင်) နေရာကို KIA ကလည်း နေရာပြန်ယူတပ်စွဲခဲ့သည်။TNLA သည် မြို့ပေါ်အုပ်ချုပ်ရေးကို အဓိကတာဝန်ယူရန် ကြိုးပမ်းခဲ့ပြီး၊ထိုသို့လုပ်ဆောင်မည့်အကြောင်း မဟာမိတ်တပ်များကို အသိပေးခဲ့သည်။ MNDAA ကလည်း ရပ်ကွက်ရုံးများနှင့် ဌာနဆိုင်ရာရုံးအချို့တွင် တပ်စွဲကာ လမ်းပြင်ခြင်း၊ ယာဉ်လမ်းကြောင်းထိန်းသိမ်းခြင်းနှင့် ခိုးမှု၊ မူးယစ်ဆေးမှုများကို ကိုင်တွယ်ဖြေရှင်းခဲ့သည်။နောက်ပိုင်းတွင် လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များ၏ ပွတ်တိုက်မှုများသည် တစ်စတစ်စဖြင့် ပိုမို ကြီးမားလာခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=မင်းမောင် |first=မြတ်ပန်း |date=2024-04-23 |title=ကွတ်ခိုင်မြို့တွင် KIA, TNLA အပြင် MNDAA လည်း တပ်စွဲနေရာယူထား |url=https://myanmar-now.org/mm/news/51488/ |access-date=2026-05-15 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref>
=== KIA နှင့် TNLA အကြားတင်းမာခြင်းများ ===
၂၀၂၄ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီ ၄ ရက် တွင် ကွတ်ခိုင်မြို့ပေါ်ရှိ ရပ်ကွက်အချို့၌ အင်အား ၅၀ ခန့်ရှိ KIA တပ်ဖွဲ့က နေရာယူ တပ်စွဲခဲ့ပြီး နောက်တစ်နေ့ ဖေဖော်ဝါရီ ၅ ရက် နံနက်တွင် မြို့ခံ ကချင်ဒေသခံတချို့နှင့်အတူ ကချင်အမျိုးသားတော်လှန်ရေးနေ့ အခမ်းအနားကျင်းပရန် ပြင်ဆင်ခဲ့ရာတွင် TNLA က ကချင်အလံများ လိုက်လံ ဖြုတ်သိမ်းပြီး တားဆီးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=KNG |date=2024-02-14 |title=TNLA ထိန်းချုပ်ထားတဲ့နယ်မြေမှာ ဒေသခံတွကိုခွဲခြားဆက်ဆံနေ |url=https://burmese.kachinnews.com/2024/02/14/ld1-117/ |access-date=2026-05-15 |website=Kachin News Group (KNG) |language=en-GB}}</ref>ဤသို့ဖြင့် KIA နှင့် TNLA အကြား ကွတ်ခိုင်တွင် တင်းမာမှုစတင်ခဲ့သည်။ယင်းနောက် ဧပြီ ၁၅ ရက်တွင် TNLA နှင့် KIA အကြား ဆက်ဆံရေးရုံးပြဿနာ ဖြစ်ပွားခဲ့ပြန်သည်။ထိုဖြစ်ရပ်သည် ကွတ်ခိုင်မြို့ အမှတ် (၁) ရပ်ကွက်ရှိ KIA ဆက်ဆံရေးရုံးကို TNLA က သင်္ကြန်ကာလအတွင်း ယာယီပိတ်ခိုင်းခြင်းနှင့် တပ်ဖွဲ့ဝင်စာရင်းများ တောင်းယူခြင်းတို့ကြောင့် ဖြစ်ပွားခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။TNLAက KIA ဆက်ဆံရေးရုံးကို ပိတ်ပစ်ရန်အထိ ဖိအားပေးအကျပ်ကိုင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=LuduNwayOo |date=2024-04-14 |title=ကွတ်ခိုင်ရှိ KIO/KIA ရုံး မနက်ဖြန်နောက်ဆုံးထားဖယ်ပေးရန် TNLA ပြောလာဟု ကချင်စစ်ရေး သတင်းရင်းမြစ်ပြော |url=https://www.ludunwayoo.com/news-mm/2024/04/14/90711/ |access-date=2026-05-15 |website=LuduNwayOo |language=my-MM}}</ref><ref>{{Cite web |last=ဗွီအိုအေ (မြန်မာဌာန) |date=2024-04-15 |title=ကွတ်ခိုင်အခြေစိုက် KIA ဆက်ဆံရေးရုံးပိတ်ဖို့ TNLA တောင်းဆို |url=https://burmese.voanews.com/a/kia-tnla-shan/7570303.html |access-date=2026-05-15 |website=ဗွီအိုအေ |language=my}}</ref> <ref>{{Cite web |last=မင်းမောင် |first=မြတ်ပန်း |date=2024-02-13 |title=ရှမ်းမြောက် ကွတ်ခိုင်မြို့မှာ TNLA နှင့် KIA ဆက်ဆံရေးတင်းမာ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/49182/ |access-date=2026-05-15 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref>
၂၀၂၅ နှစ်စပိုင်းတွင် ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်၊ နမ့်ဖက်ကာမြို့အနီး၌ KIA နှင့် TNLA တပ်ဖွဲ့ကြား နယ်မြေဆိုင်ရာ အငြင်းပွားပြီး လက်ဝှေ့ထိုးယှဉ်ပြိုင်ခဲ့သည့်ဖြစ်စဥ် ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ထိုဖြစ်စဥ်က အောက်ခြေတပ်ဖွဲ့များကြား ကြီးမားသည့်တင်းမာမှုအစ ဖြစ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2025-03-09 |title=ကွတ်ခိုင်- KIA နဲ့ TNLA ကြားကပဋိပက္ခနဲ့ ပြည်သူ့အသံ |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cdjyrg9ven3o |access-date=2026-05-15 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref>၂၀၂၅ ခုနှစ် မတ် ၇ ရက်တွင် အင်အား ၁၀၀ ခန့်ပါသည့် KIA တပ်များ ကွတ်ခိုင်မြို့တွင်းသို့ ဝင်ရာက်ရန် ကြိုးစားရာတွင်လည်း တင်းမာမှုများသည် ပိုမိုကြီးမားသွားခဲ့သည်။မြို့ပေါ်ရှိ KIA ဆက်ဆံရေးရုံးမှ ဝန်ထမ်းများကို TNLA က နှင်ထုတ်ခဲ့သည်။ထိုပြဿနာသည် ထိပ်ပိုင်းခေါင်းဆောင်များအထိ ကြီးမားသည့် သဘောထားကွဲလွဲမှု ဖြစ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Now |first=Myanmar |date=2025-03-11 |title=ကွတ်ခိုင်တွင် KIA ဆက်ဆံရေးရုံးဖွင့်လိုပါက ညှိနှိုင်းရန် TNLA ပြော |url=https://myanmar-now.org/mm/news/61655/ |access-date=2026-05-15 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=သူရမောင် |date=2025-03-08 |title=ကွတ်ခိုင်မြို့ထဲမှ KIA တပ်များ TNLA ဖယ်ရှား |url=https://burma.irrawaddy.com/news/2025/03/08/398333.html |access-date=2026-05-15 |website=ဧရာဝတီ |language=en-US}}</ref>
=== TNLA နှင့် MNDAA အကြားတင်းမာခြင်းများ ===
{{main|၂၀၂၆ ကွတ်ခိုင်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ}}
၂၀၂၄ ခုနှစ် ဧပြီ ၁၉ ရက်တွင် ကွတ်ခိုင်နှင့် တာမိုးညဲအကြားရှိ မော်ဟန်ကျေးရွာအုပ်စုအနီးတွင် TNLA နှင့် MNDAA နှစ်ဖက်ထိတွေ့မှုဖြစ်ပွားကာ သေနတ်ပစ်ဖောက်မှုများအထိ ရှိလာခဲ့သည်။၂၀၂၅ ခုနှစ် မတ်လ ၅ ရက် တွင် ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း၊ ကွတ်ခိုင်မြို့နယ် မုံးစီးကျေးရွာအုပ်စု၊ ပြိန်းခမ်းကျေးရွာအနီးရှိ ရွှေလုပ်ကွက်တစ်ခုတွင် KIA နှင့် MNDAA တို့ ပစ်ခတ်မှုဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ KIAအဖွဲ့ဝင် (၁)ဦး အပါအဝင် (၅)သေဆုံးခဲ့ပြီး၊အဆိုပါရွှေလုပ်ကွက်တွင် ရွှေတူးဖော်နေသော တရုတ်လူမျိုးများအား KIAက ဆက်မတူးဖော်ရန်သွားပြောစဉ် စကားနားမထောင်ရာမှ အချင်းဖြစ်ပွားခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=NP News |url=https://www.npnewsmm.com/news/67c87577c0f7691ec86cb563 |access-date=2026-05-15 |website=www.npnewsmm.com}}</ref>ထိုကဲ့သို့သော တင်းမာမှုများသည် တအာင်းအမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော် (TNLA) ထိန်းချုပ်ထားသော ရှမ်းပြည်နယ် မြောက်ပိုင်း ကွတ်ခိုင်မြို့ကို ၂၀၂၆ ခုနှစ် မတ် ၁၄ ရက်တွင် ကိုးကန့်တပ် MNDAA က ဒရုန်းများအပါအဝင် လက်နက်ကြီးများဖြင့် မြေပြင်တပ်နှင့် တိုက်ခိုက်ပြီး ဖြေရှင်းခဲ့သည်။ထိုအရာသည် ကွတ်ခိုင်မြို့တွင် MNDAA ဘက်က CCTV ကင်မရာများ တပ်ဆင်ခြင်းကို TNLA က တားဆီးခဲ့သည့် ဖေဖော်ဝါရီလ စစ်ရေးတင်းမာခဲ့မှု ဖြစ်စဥ်ကြောင့် ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=TNLA ထိန်းချုပ် ကွတ်ခိုင်မြို့ကို MNDAA က ထိုးစစ်ဆင် |url=https://burmese.dvb.no/post/750368 |access-date=2026-05-15 |website=DVB Burmese |language=en}}</ref>
၂၀၂၆ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၃ ရက်နေ့တွင် ကွတ်ခိုင်မြို့၌ MNDAA တပ်ဖွဲ့က CCTV များ တပ်ဆင်ခဲ့မှုနှင့် ပတ်သက်၍ MNDAAနှင့် TNLA တပ်ဖွဲ့ကြား ပဋိပက္ခများ ဖြစ်ခဲ့သည်။နောက်ဆက်တွဲအနေဖြင့် ကွတ်ခိုင်မြို့ပေါ်ရှိ MNDAA ရုံးများအား TNLA က ပိတ်သိမ်းခိုင်းခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Now |first=Myanmar |date=2026-03-16 |title=မဟာမိတ် TNLA ထိန်းချုပ်ထားသည့် ကွတ်ခိုင်မြို့ကို MNDAA သိမ်းပိုက် |url=https://myanmar-now.org/mm/news/73375/ |access-date=2026-05-15 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref>
၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁၆ ရက်နေ့တွင် တအာင်းတပ်မတော် PSLF/TNLA ထိန်းချုပ်ထားသည့် ကွတ်ခိုင်မြို့ကို ကိုးကန့်တပ် MNDAA က ထိန်းချုပ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Now |first=Myanmar |date=2026-03-16 |title=မဟာမိတ် TNLA ထိန်းချုပ်ထားသည့် ကွတ်ခိုင်မြို့ကို MNDAA သိမ်းပိုက် |url=https://myanmar-now.org/mm/news/73375/ |access-date=2026-05-15 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref>ထို့နောက် ရှမ်းမြောက် ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်ရှိ ကျေးရွာများတွင် ကိုးကန့်တပ် (MNDAA) က တအာင်း (ပလောင်) စာပေနှင့် အလံများ အသုံးပြုခွင့်ကို ပိတ်ပင်ခဲ့သည်။ ယင်းအပြင် MNDAA တပ်ဖွဲ့သည် တအာင်းစာဖြင့် ရေးသားထားသော ရွာအဝင်ဆိုင်းဘုတ်များကို ဖျက်ဆီးခဲ့သည့်အပြင်၊ ကျေးရွာရှိ စာသင်ကျောင်းများတွင်လည်း တအာင်းအလံများ မထောင်ရန်နှင့် ကျောင်းဆိုင်းဘုတ်များတွင် တအာင်းစာများ မရေးသားရန် ပြောဆိုတားမြစ်ခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite web |last=KNG |date=2026-04-27 |title=ကွတ်ခိုင်မှာ တအာင်းစာပေနဲ့အလံသုံးခွင့် ကိုးကန့်ကပိတ်ပင်ထား |url=https://burmese.kachinnews.com/2026/04/27/ld1-321/ |access-date=2026-05-15 |website=Kachin News Group (KNG) |language=en-GB}}</ref>
== ကိုးကား ==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:၂၀၂၄ ပဋိပက္ခများ]]
[[ကဏ္ဍ:ရှမ်းပြည်နယ်ရှိ တိုက်ပွဲများ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ) အတွင်း မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲများ]]
czg8vk53pzz8zpkbwtexbxf24hgk3v0
ကျောက်မဲမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ
0
285864
1034160
1032053
2026-05-27T07:25:00Z
Zawzawaungthwin
100038
ပဋိပက္ခများ
1034160
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox military conflict
| conflict = ကျောက်မဲမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ
| partof = [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)|မြန်မာပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ)]] နှင့် [[၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး]]
| image =
| caption =
| map_type = Myanmar
| latitude = 22.5333
| longitude = 97.0333
| map_size = 250
| map_caption = ရှမ်းပြည်နယ် မြောက်ပိုင်း၊ ကျောက်မဲမြို့၏ တည်နေရာ
| map_label = ကျောက်မဲ
| date = ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဇွန်လ ၂၅ – ၂၀၂၅ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၁ ရက်
| place = [[ကျောက်မဲမြို့]]၊ ရှမ်းပြည်နယ် မြောက်ပိုင်း
| result = ၂၀၂၄ ခုနှစ်တွင် TNLA က မြို့ကို တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ခဲ့ပြီး ၂၀၂၅ ခုနှစ်တွင် တပ်မတော်က တန်ပြန်ထိုးစစ်ဖြင့် မြို့ကို ပြန်လည်ထိန်းချုပ်ခဲ့သည်
| status = တပ်မတော်က ကျောက်မဲမြို့နှင့် ပြည်ထောင်စုကားလမ်းပိုင်းကို ပြန်လည်စိုးမိုးထားသည်
| combatant1 =[[File:Flag of the Ta'ang National Liberation Army.svg|23px|border]] [[တအာင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်|TNLA]]
* [[File:Flag of the Danu people.svg|23px|border]][[ဓနုပြည်သူ့လွတ်မြောက်ရေးတပ်တော်|DPLA]]
* [[File:Flag of PDF Myanmar.svg|23px|border]][[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်|PDF]]
| combatant2 = [[File:Flag of the Myanmar Army.svg|23px|border]] [[တပ်မတော်]]
* အမှတ် (၁) စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ် (စကခ-၁)
* ခြေမြန်တပ်ရင်း ခမရ (၅၀၁)
* ခြေမြန်တပ်ရင်း ခမရ (၅၀၂)
* [[File:Flag of the Myanmar Police Force.svg|23px|border]] [[မြန်မာနိုင်ငံရဲတပ်ဖွဲ့]]
| casualties1 = ၂၀၂၅ ခုနှစ် စစ်ဆင်ရေးအတွင်း သေဆုံး ၆၁ လောင်းနှင့် လက်နက် ၄၁ လက် သိမ်းဆည်းခံရ
| casualties2 = ၂၀၂၄ ခုနှစ် တိုက်ပွဲတွင် စစ်ကူ ၃၀၀ ကျော် ချေမှုန်းခံရပြီး ၂၀၂၅ ခုနှစ် စစ်ဆင်ရေးအတွင်း အရာရှိ၊ စစ်သည်အချို့ ဒဏ်ရာရ
| notes = ၂၀၂၅ ခုနှစ် စက်တင်ဘာ ၉ ရက်မှ ၃၀ ရက်အထိ ၂၁ ရက်တာ တန်ပြန်စစ်ဆင်ရေးအတွင်း တိုက်ပွဲကြီးငယ် စုစုပေါင်း ၁၁၂ ကြိမ် ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး အောက်တိုဘာ ၁ ရက်တွင် တပ်မတော်က မြို့ကို ပြန်လည်ထိန်းချုပ်ခဲ့သည်။
}}
'''ကျောက်မဲမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ''' သည် [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)|မြန်မာပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁- လက်ရှိ)]] နှင့် [[၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး]] ဒုတိယပိုင်းအတွင်း ရှမ်းပြည်နယ် မြောက်ပိုင်း၊ ခရိုင်မြို့တော် [[ကျောက်မဲမြို့]]၌ ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် တိုက်ပွဲကြီးတစ်ခုဖြစ်သည်။ ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဇွန်နောက်ဆုံးပတ်မှစတင်ကာ [[တအာင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်|တအာင်း အမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်]] (TNLA) နှင့် ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များက မြို့ပေါ်ရှိ စစ်တပ်၏ အခြေစိုက်တပ်စခန်းများနှင့် ဌာနဆိုင်ရာရုံးများကို ပိတ်ဆို့တိုက်ခိုက်ခဲ့ပြီး ဩဂုတ်လ ၅ ရက် ညသန်းခေါင်ယံတွင် အပြီးသတ်သိမ်းပိုက်ကာ မြို့ကို အလုံးစုံ ထိန်းချုပ်ခဲ့ကြသည်။ ထိုသို့ တစ်နှစ်ကျော်ကြာ သိမ်းပိုက်ထားမှုကို ၂၀၂၅ ခုနှစ် အောက်တိုဘာ ၁ ရက်နေ့တွင် တပ်မတော်စစ်ကြောင်းများက တန်ပြန်ထိုးစစ်ဖြင့် မြို့ကို ပြန်သိမ်းပိုက်ခဲ့သော နှစ်ဖက်ဆုံးရှုံးမှုကြီးမားခဲ့သည့် တိုက်ပွဲကြီးတစ်ခု ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |date=2024-08-06 |title=ကျောက်မဲက စစ်ကောင်စီစခန်းတွေကို TNLA နဲ့ ပူးပေါင်းတပ်တွေ သိမ်းပိုက်လိုက်ပြီလို့ ဆို |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cx2xxv1n3k3o |access-date=2026-05-16 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref>
== နောက်ခံအကြောင်းအရင်းနှင့် ကျောက်မဲမြို့၏ အရေးပါပုံ ==
ကျောက်မဲမြို့သည် ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်းတွင် စစ်ရေး၊ စီးပွားရေးနှင့် လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေးအရ အလွန်ဗျူဟာမြောက်သော ခရိုင်ရုံးစိုက်ရာ မြို့ကြီးတစ်မြို့ ဖြစ်သည်။ ပြည်ထောင်စုလမ်းမကြီးပေါ်တွင် တည်ရှိပြီး မန္တလေး-ပြင်ဦးလွင်-နောင်ချိုတို့မှတစ်ဆင့် လားရှိုးနှင့် တရုတ်-မြန်မာနယ်စပ် မူဆယ်မြို့အထိ သွားလာနိုင်သည့် ကုန်သွယ်ရေးလမ်းကြောင်းမကြီး၏ အဓိကကျောရိုးတွင် ပါဝင်သည်။ ထို့ပြင် ကျောက်မဲမြို့သည် သီပေါ၊ နမ္မတူ၊ မိုင်းလုံနှင့် မိုင်းငေါ့မြို့များသို့ ဆက်သွယ်ထားသည့် လမ်းဆုံလမ်းခွဖြစ်သဖြင့် အရပ်ဘက်သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးတွင်သာမက စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ ထောက်ပံ့ပို့ဆောင်ရေး လမ်းကြောင်း (Supply Route) အတွက်ပါ မရှိမဖြစ် အရေးပါသော မြို့ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |last=ကျော်ဇင်ဝင်း |date=2025-10-01 |title=ရှမ်းမြောက်၊ ကျောက်မဲမြို့ကို စစ်တပ်က ပြန်လည်ထိန်းချုပ်ပြီ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/68179/ |access-date=2026-05-16 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref>
စစ်ရေးဗျူဟာအရ ကျောက်မဲမြို့သည် စစ်ကောင်စီ၏ ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း စစ်ဆင်ရေးနယ်မြေအတွင်း အဓိကခံစစ်တပ်စခန်းကြီးတစ်ခုဖြစ်သော [[အမှတ်(၁)စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်|အမှတ် (၁) စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်]] (စကခ-၁) အခြေစိုက်ရာ မြို့ဖြစ်သည်။ မြို့ပတ်ဝန်းကျင်တွင် [[ခမရ (၅၀၁)]] နှင့် [[ခမရ (၅၀၂)]] စသည့် ခြေမြန်တပ်ရင်းဌာနချုပ်များ စနစ်တကျ စုဖွဲ့အခြေစိုက်ထားသဖြင့် တရုတ်-မြန်မာကုန်သွယ်ရေးလမ်းမကြီး လုံခြုံရေးနှင့် ရှမ်းမြောက်ဒေသ တစ်ခုလုံး၏ စစ်ရေးစိုးမိုးမှုအတွက် စစ်ကောင်စီ၏ အဓိကကျောရိုးခံစစ်ကုန်းလည်း ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite news |last=Editor |first=Mizzima |date=2024-08-06 |title=ကျောက်မဲမြို့ကို TNLA သိမ်းပိုက် - BUR.MIZZIMA.COM |url=https://bur.mizzima.com/2024/08/06/29200 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250315142945/https://bur.mizzima.com/2024/08/06/29200 |archive-date=15 March 2025 |access-date=2026-05-16 |work=BUR.MIZZIMA.COM |language=en-US |url-status=live }}</ref>
ထို့ကြောင့် [[၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး]]အတွင်း တအာင်းအမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော် (TNLA) အနေဖြင့် ၎င်းတို့၏ နယ်မြေစိုးမိုးမှု ခိုင်မာစေရန်နှင့် [[ပလောင်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ]] ရည်မှန်းချက်အတွက် ကျောက်မဲမြို့ကို မဖြစ်မနေ တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ရန် ကြိုးပမ်းခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ အလားတူ စစ်ကောင်စီဘက်ကလည်း ရှမ်းမြောက်ဒေသသို့ ပြန်လည်ထိုးဖောက်နိုင်ရန်၊ ပြတ်တောက်နေသော ပြည်ထောင်စုလမ်းမကြီးကို ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်နိုင်ရန်နှင့် လားရှိုးဘက်သို့ စစ်ရေးအရ ဆက်လက်ဦးတည်နိုင်ရန်အတွက် ၂၀၂၅ ခုနှစ်တွင် ကျောက်မဲမြို့ကို အင်အားအလုံးအရင်းဖြင့် တန်ပြန်ထိုးစစ်ဆင်ကာ ပြန်လည်သိမ်းပိုက်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
== တိုက်ပွဲဖြစ်စဉ် ==
=== TNLA က မြို့ကို တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ခြင်း (၂၀၂၄) ===
၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး ဒုတိယပိုင်းအတွင်း ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်းရှိ စစ်ကောင်စီ၏ ခရိုင်ရုံးစိုက်ရာ ကျောက်မဲမြို့ကို တအာင်းအမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော် (TNLA) က ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဇွန် ၂၅ ရက်မှစ၍ ပိတ်ဆို့တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ ဇူလိုင်လတတိယပတ်တွင် စစ်ကောင်စီတပ်က ရှမ်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်းမှတစ်ဆင့် စစ်ကူအင်အား ၃၀၀ ကျော် စေလွှတ်ခဲ့သော်လည်း လမ်းခရီးတွင် ချေမှုန်းခြင်းခံခဲ့ရသည်။ ဩဂုတ်လ ၃ ရက်နေ့ [[လားရှိုးမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ]]အတွင်း ကျောက်မဲမြို့အခြေစိုက် အမှတ် (၁) စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ် (စကခ-၁) မှ စကခမှူး ဗိုလ်မှူးချုပ်မျိုးမင်းထွေးသည် MNDAA ၏ ဖမ်းဆီးခြင်းကို ခံခဲ့ရသဖြင့် ဒုစကခမှူး ဗိုလ်မှူးကြီးအောင်ခိုင်မိုးက ဆက်လက်ကွပ်ကဲ၍ ခုခံခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=ကျောက်မဲမြို့ကို TNLA သိမ်းပိုက် |url=https://burmese.dvb.no/post/663635 |access-date=2026-05-16 |website=DVB Burmese |language=en}}</ref>
တိုက်ပွဲပြင်းထန်စဉ်အတွင်း စစ်ကောင်စီတပ်က Y-12 လေယာဉ်ဖြင့် ဗုံး ၉၆ လုံး၊ ပတ္တမြားစေတီအနီးတဝိုက်ကို ဗုံး ၂ လုံးနှင့် ဂျက်ဖိုက်တာဖြင့် ၄ ကြိမ် လာရောက်ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်ခဲ့သော်လည်း ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၅ ရက် ညသန်းခေါင်ယံ (ဩဂုတ်လ ၆ ရက်) တွင် TNLA က စကခ (၁)၊ ခြေမြန်တပ်ရင်း ခမရ (၅၀၁) နှင့် ခမရ (၅၀၂) စခန်းကုန်းများကို အပြီးသတ်တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။ မြို့ကို သိမ်းပိုက်ပြီးနောက် CDMA ဖုန်းလိုင်းမှလွဲ၍ အခြားဖုန်းလိုင်းများ ပြတ်တောက်သွားခဲ့ပြီး TNLA က အုပ်ချုပ်ရေးယန္တရားများ စတင်လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။TNLA သည် ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး ဒုတိယပိုင်းထဲ နောင်ချို၊ မိုးကုတ် နှင့် မိုးမိတ်မြို့များကို ဦးစွာ သိမ်းပိုက်ထားပြီးဖြစ်၍ ကျောက်မဲမြို့ သိမ်းပိုက်မှုသည် စတုထ္တမြောက်သိမ်းပိုက်နိုင်သည့် မြို့အဖြစ် စာရင်းဝင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=ludunwayoo |date=2024-08-06 |title=ကျောက်မဲမြို့ကို သိမ်းပိုက်နိုင်ပြီဖြစ်ကြောင်း TNLA ခေါင်းဆောင် အသိပေး |url=https://www.ludunwayoo.com/news-mm/2024/08/06/95141/ |access-date=2026-05-16 |website=LuduNwayOo |language=my-MM}}</ref>
=== တပ်မတော်က ပြန်လည်စိုးမိုးထိန်းချုပ်ခြင်း (၂၀၂၅) ===
{{main|နောင်ချိုမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ}}ကျောက်မဲမြို့ဆီသို့ စစ်ကြောင်းဆန့်နိုင်ရေးအတွက် စစ်တပ်သည် TNLA နှင့် ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များ ထိန်းချုပ်ထားသည့် နောင်ချို-ကျောက်မဲ အရေးပေါ်လမ်းကြောင်းများအား ပြန်လည်သိမ်းပိုက်နိုင်ရန် တန်ပြန် စစ်ဆင်ရေး (Counter–Terrorism Operation) များကို ဦးစွာ ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။စစ်ဆင်ရေးပထမအဆင့်အနေဖြင့် ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၁၆ ရက်တွင် နောင်ချိုမြို့အား ပြန်လည်ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့ပြီးနောက် ကုန်စည်စီးဆင်းမှုနှင့် စစ်ရေးထောက်ပံ့မှုအတွက် အဓိကကျသည့် မန္တလေး–လားရှိုး–မူဆယ် ပြည်ထောင်စုလမ်းမကြီးပေါ်ရှိ နောင်ချို–ကျောက်မဲ လမ်းပိုင်းကို လမ်းဖွင့်နိုင်ရန် နယ်မြေရှင်းလင်းရေးလုပ်ငန်းများကို အရှိန်မြှင့်လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။
ထိုသို့ ရှေ့တိုးရာတွင် လမ်းကြောင်းပေါ်၌ စစ်ဗျူဟာအရ အဟန့်အတားအဖြစ်ဆုံးဖြစ်သည့် ဂုတ်တွင်းတံတား၊ နောင်ပစ်ကျေးရွာ၊ ကညင်ကုန်းကျေးရွာ၊ ဇီးပင်ကြီးကျေးရွာနှင့် နောင်ပိန်ကျေးရွာတို့အား ပထမဦးစွာ ထိန်းချုပ်နိုင်ရန် ကြိုးပမ်းခဲ့သည်။ မြေပြင်အနေအထားအရ အခက်အခဲနှင့် အတားအဆီးများစွာရှိသည့် ဂုတ်တွင်းတံတား၊ [[ဂုတ်ထိပ်တံတား|ဂုတ်ထိပ်မီးရထားလမ်းတံတား]]နှင့် ရှုခင်းသာအပါအဝင် အရေးကြီးခံစစ်နေရာများကို တပ်မတော်စစ်ကြောင်းများက TNLA နှင့် မဟာမိတ်တပ်များ မမျှော်လင့်ထားသည့် လမ်းကြောင်းမှ ချဉ်းကပ်ထိုးဖောက် တိုက်ခိုက်ခဲ့သဖြင့် ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၂၉ ရက်တွင် အဆိုပါလမ်းပိုင်းတစ်ခုလုံးကို ပြန်လည်သိမ်းပိုက် ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့သည်။ ယင်းသို့ လမ်းပိတ်ဆို့မှုများကို ရှင်းလင်းပြီးနောက် ကျောက်မဲမြို့ဆီသို့ စစ်ရေးအရှိန်မြှင့်ကာ ဆက်လက်ထိုးစစ်ဆင်နိုင်ခဲ့သည်။
၂၀၂၅ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလတွင် တပ်မတော်စစ်ကြောင်းများသည် TNLA၊ DPLA နှင့် PDF ပူးပေါင်းအဖွဲ့များ ထိန်းချုပ်ထားသည့် ကျောက်မဲမြို့ကို ပြန်လည်သိမ်းပိုက်နိုင်ရေးနှင့် ကျောက်မဲ-နောင်ချို-ပြင်ဦးလွင် ပြည်ထောင်စုကားလမ်းပိုင်း ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်နိုင်ရေးအတွက် ပြင်ဆင်စုဖွဲ့မှုများ ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ စက်တင်ဘာလ ၉ ရက်နေ့မှစတင်ကာ မြေပြင်နှင့် ဝေဟင် ပေါင်းစပ်ညှိနှိုင်း၍ တန်ပြန်တိုက်စစ်များဖြင့် အဆင့်ဆင့် ထိုးဖောက်တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Now |first=Myanmar |date=2025-10-28 |title=စစ်တပ်က TNLA ထံမှ ကျောက်မဲကို ပြန်သိမ်းပြီးနောက် မြို့တွင်းလူဖမ်းပွဲစတင် |url=https://myanmar-now.org/mm/news/68845/ |access-date=2026-05-16 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref>
တပ်မတော်စစ်ကြောင်းများသည် စက်တင်ဘာ ၁၀ ရက်တွင် မန်ကွတ်ကျေးရွာ၊ စက်တင်ဘာ ၁၂ ရက်တွင် ပပုတ်ကျေးရွာ၊ စက်တင်ဘာ ၁၃ ရက်တွင် ခေးလောင်းကျေးရွာ၊ စက်တင်ဘာ ၁၅ ရက်တွင် ပန်းမလွတ်ကျေးရွာ၊ စက်တင်ဘာ ၁၇ ရက်တွင် ပိတက်ကျေးရွာနှင့် ပံတီးကျေးရွာ၊ စက်တင်ဘာ ၁၈ ရက်တွင် ကောင်းမှုလိန်ကျေးရွာနှင့် စက်တင်ဘာ ၁၉ ရက်တွင် မန်ပန်ကျေးရွာတို့ကို ပြန်လည်သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။ ဆက်လက်၍ စက်တင်ဘာ ၂၀ ရက်တွင် ပွိုင့်-၁၂၁၂ တောင်ကုန်း၊ ခိုက်တုန်ဟုန်းကျေးရွာနှင့် ကုန်းကော်ကျေးရွာ၊ စက်တင်ဘာ ၂၁ ရက်တွင် တောင်ဆေးလိပ်ကျေးရွာ (တောင်ပိုင်းနှင့် မြောက်ပိုင်း)၊ စက်တင်ဘာ ၂၂ ရက်တွင် နားအိုက်ခမ်းကျေးရွာ၊ စက်တင်ဘာ ၂၅ ရက်တွင် မြင်းကွင်းကျေးရွာနှင့် နားချောင်းကျေးရွာ၊ စက်တင်ဘာ ၂၇ ရက်တွင် ခမ်းဆာကျေးရွာနှင့် မန်လွယ်ကျေးရွာတို့ကို အဆင့်ဆင့် စီးနင်းနိုင်ခဲ့သည်။ စစ်ဆင်ရေးအဆုံးသတ်ပိုင်းအဖြစ် စက်တင်ဘာ ၂၉ ရက်တွင် ပင်တီး၊ စခန်းသာ၊ လုံဝယ်၊ နမ့်ဟူး၊ ပေါက်အံလေးနှင့် ပေါက်အံကြီးကျေးရွာတို့ကိုလည်းကောင်း၊ စက်တင်ဘာ ၃၀ ရက်တွင် နမ့်ဆော၊ ခိုမောင်းနှင့် ကောင်းအိုက်ကျေးရွာတို့နှင့် ၎င်းကျေးရွာများအနီးတစ်ဝိုက်ရှိ ရန်သူ့စခန်းကုန်းများကို ပြန်လည်သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=တပ်မတော်စစ်ကြောင်းများက အကြမ်းဖက်သောင်းကျန်းသူများ ယာယီစိုးမိုးထားသည့် ကျောက်မဲမြို့အား ပြန်လည်ထိန်းချုပ် ကျောက်မဲ - နောင်ချို - ပြင်ဦးလွင် ပြည်ထောင်စုကား လမ်းပိုင်းတွင် ခရီးသွားပြည်သူများနှင့် မော်တော်ယာဉ်များ ပုံမှန်အတိုင်း ပြန်လည်သွား လာနိုင်ရေး နယ်မြေလုံခြုံရေးလုပ်ငန်းများ ဆက်လက်ဆောင်ရွက် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/75607 |access-date=2026-05-16 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>
၂၁ ရက်တာ စစ်ဆင်ရေးကာလအတွင်း တိုက်ပွဲကြီး ၃၆ ကြိမ်၊ ထိတွေ့မှု ၇၆ ကြိမ်၊ စုစုပေါင်း ၁၁၂ ကြိမ် ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီးနောက် ၂၀၂၅ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၁ ရက် ညနေ ၄ နာရီခန့်တွင် တပ်မတော်စစ်ကြောင်းများက ကျောက်မဲမြို့နှင့် ပြည်ထောင်စုကားလမ်းပိုင်းကို အလုံးစုံ ပြန်လည်စိုးမိုးထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=ကျောက်မဲမြို့ကို စစ်ကောင်စီတပ်က ပြန်သိမ်း |url=https://burmese.dvb.no/post/726987 |access-date=2026-05-16 |website=DVB Burmese |language=en}}</ref>
== အရပ်သား ထိခိုက်သေဆုံးမှုနှင့် နာရေးကူညီခဲ့ရမှုများ (၂၀၂၄-၂၀၂၅) ==
[[၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး]] ဒုတိယပိုင်း ကျောက်မဲမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ စတင်ခဲ့သည့် ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဇွန်လ ၂၅ ရက်နေ့မှစ၍ မြို့ပေါ်တွင် လက်နက်ကြီးကျရောက်ပေါက်ကွဲမှုများနှင့် တိုက်ပွဲပြင်းထန်မှုများကြောင့် အရပ်သားထိခိုက်သေဆုံးမှုများ ဆက်တိုက်ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ တိုက်ပွဲစတင်ပြီး သုံးရက်တာကာလအတွင်း ကျောက်မဲမြို့ပေါ်၌ လက်နက်ကြီးထိမှန်၍ သေဆုံးခဲ့ရသည့် အရပ်သားရုပ်အလောင်း ၆ လောင်းအပါအဝင် စုစုပေါင်း ရုပ်အလောင်း ၂၃ လောင်းကို ဒေသခံလူမှုကူညီရေးအသင်းများက ရှာဖွေသင်္ဂြိုဟ်ပေးခဲ့ရသည်။ သေဆုံးသူများထဲတွင် ဇွန်လ ၂၆ ရက်နေ့က ရန်ကင်းရပ်ကွက်ရှိ နေအိမ်တစ်လုံးပေါ်သို့ လက်နက်ကြီးကျရောက်ပေါက်ကွဲမှုကြောင့် သေဆုံးခဲ့ရသည့် အရပ်သား ၄ ဦးနှင့် တိုက်ပွဲပထမရက်တွင် သေဆုံးခဲ့သည့် အရပ်သား ၂ ဦးတို့ ပါဝင်သည်။လမ်းဘေးဝန်းကျင်များတွင် ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့ရသည့် ကျန်ရုပ်အလောင်းများထဲတွင် စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင်များ၏ ရုပ်အလောင်းများနှင့် အရပ်ဝတ်များဝတ်ဆင်ထားသည့် အမည်မသိရုပ်အလောင်းများ ပါဝင်ခဲ့သည်။ သေဆုံးသူ ၂၃ ဦးအနက် အမျိုးသမီးရုပ်အလောင်း ၂ လောင်းပါဝင်ပြီး ကျန် ၂၁ လောင်းမှာ အမျိုးသားရုပ်အလောင်းများ ဖြစ်ကြသည်။ အဆိုပါ ရုပ်အလောင်းများအနက် ၂၁ လောင်းကို ဇွန်လ ၂၇ ရက်နေ့တစ်ရက်တည်းတွင် နမ့်ခုံးရှမ်းပရဟိတအဖွဲ့နှင့် နာရေးကူညီမှုအသင်း (ကျောက်မဲ) တို့ ပူးပေါင်း၍ မြို့နယ်အေးချမ်းသာသုဿာန်သို့ ပို့ဆောင်သင်္ဂြိုဟ်ပေးခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2024-06-27 |title=ကျောက်မဲ တိုက်ပွဲအတွင်း ရုပ်အလောင်း ၂၃ လောင်းကို သင်္ဂြိုဟ်ပေးခဲ့ရ |url=https://www.rfa.org/burmese/news/militia-and-tnla-fight-again-06272024062500.html |access-date=2026-05-16 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref>
တအာင်းအမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော် (TNLA) က ကျောက်မဲမြို့ကို ထိန်းချုပ်ထားစဉ်ကာလအတွင်း စစ်ကောင်စီတပ်သည် မြို့ပေါ်ရှိ လူစည်ကားရာနေရာများနှင့် ဆေးရုံများကို လေကြောင်းမှ စစ်လေယာဉ်များဖြင့် ဆက်တိုက်ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ ၂၀၂၄ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၃၀ ရက်နေ့ ညနေပိုင်းတွင် ကျောက်မဲမြို့ အင်ဂျင်းတောင်ရပ်ကွက်ကို လေတပ်က ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့သဖြင့် သီလရှင်များအပါအဝင် အရပ်သား ၁၀ ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=မင်းမောင် |first=နိုရာပြည့် |date=2024-12-03 |title=TNLA ထိန်းချုပ်သည့် ကျောက်မဲမြို့ ဗုံးကြဲခံရမှု ၆ လောင်းသာ ကောက်ယူနိုင် |url=https://myanmar-now.org/mm/news/59564/ |access-date=2026-05-16 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref> ထို့ပြင် ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၂၅ ရက်နေ့တွင် ကျောက်မဲမြို့ပြည်သူ့ဆေးရုံကြီးကို လေကြောင်းမှ ပထမအကြိမ် ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ CDM သူနာပြုဆရာမ တစ်ဦးအပါအဝင် အရပ်သား ၂ ဦး သေဆုံးခဲ့ပြီး ဆေးရုံတက်ရောက်နေသည့် လူနာ ၂၀ ကျော် ထိခိုက်ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။ အဆိုပါ ပြည်သူ့ဆေးရုံကြီးသည်ပင် ၂၀၂၅ ခုနှစ် မေလ ၅ ရက်နေ့ နံနက် ၁၁ နာရီ ၁၅ မိနစ်အချိန်တွင် ဂျက်တိုက်လေယာဉ်ဖြင့် ဗုံး ၂ လုံး ကြဲချကာ ဒုတိယအကြိမ်အဖြစ် ထပ်မံဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite web |last=News |first=K. I. C. |date=2025-05-05 |title=ကျောက်မဲ ဆေးရုံ ဒုတိယအကြိမ် ဗုံးကြဲခံရ |url=https://kicnews.org/2025/05/%E1%80%80%E1%80%BB%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%B2-%E1%80%86%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%9B%E1%80%AF%E1%80%B6-%E1%80%92%E1%80%AF%E1%80%90%E1%80%AD%E1%80%9A%E1%80%A1%E1%80%80%E1%80%BC/ |access-date=2026-05-16 |website=ကေအိုင်စီ - KIC News |language=en-US}}</ref>ဇန်နဝါရီ ၂၇ မွန်းလွဲ ၂ နာရီကျော်ခန့်တွင် လူစည်ကားရာနေရာဖြစ်သည့် ကျောက်မဲမြို့ မြို့တော်ခန်းမအနီးရှိ ညဈေးတန်းနှင့် ခရိုင်ရုံးတို့တွင် ဗုံး ၂ လုံးစီ ကျရောက်ပေါက်ကွဲခဲ့သည်။ဈေးအတွက် ကြိုတင်ပြင်ဆင်ကာ ဆိုင်ခင်းနေကြသူများနှင့် စည်ကားနေချိန် တိုက်ခိုက်ခံရခြင်း ဖြစ်ပြီး၊ လူအများဝရုန်းသုန်းကား ထွက်ပြေးခဲ့ကြရသည်။<ref>{{Cite web |last=Agency |first=Yangon Khit Thit News |date=2025-05-05 |title=TNLA သိမ်းပိုက်ထားသော ကျောက်မဲမြို့နယ်ကို စစ်ကောင်စီက လေကြောင်း တိုက်ခိုက် |url=https://yktnews.com/2025/05/213500/ |access-date=2026-05-16 |website=Khit Thit Media |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=နိုရာပြည့် |first=မိုးဦး |date=2025-01-27 |title=ကျောက်မဲမြို့ပေါ် လေတပ်က ၂ ရက် ဗုံးကြဲ၊ သေဆုံးသူ ၄ ဦးရှိ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/60582/ |access-date=2026-05-16 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2025-01-27 |title=ကျောက်မဲမြို့ကို စစ်ကောင်စီတပ် ထပ်မံ ဗုံးကြဲ |url=https://www.rfa.org/burmese/news/airstrike-kyaukme-01272025062051.html |access-date=2026-05-16 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref>
တရုတ်နိုင်ငံ ကူမင်းမြို့တွင် ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဧပြီလ ၂၈ ရက်မှ ၂၉ ရက်နေ့အထိ ပြုလုပ်ခဲ့သည့် ငြိမ်းချမ်းရေးဆွေးနွေးပွဲတွင် နောင်ချို၊ ကျောက်မဲ၊ သီပေါ၊ မိုးကုတ်နှင့် မိုးမိတ်မြို့များမှ TNLA တပ်များ ပြန်လည်ဆုတ်ခွာပေးရန် စစ်ကောင်စီဘက်က တောင်းဆိုခဲ့သော်လည်း TNLA က လက်မခံခဲ့သဖြင့် ဆွေးနွေးပွဲ မအောင်မြင်ခဲ့ပေ။ ထိုသို့ ဆွေးနွေးပွဲ ပျက်ပြားသွားပြီးနောက် စစ်ကောင်စီတပ်သည် TNLA ထိန်းချုပ်ထားသော မိုးကုတ်၊ နောင်ချိုနှင့် ကျောက်မဲမြို့များအပါအဝင် တအာင်းဒေသများသို့ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုများကို မေလအတွင်း ပိုမိုတိုးမြှင့် ဆက်တိုက်လုပ်ဆောင်လာခဲ့သည်။ TNLA ၏ ထုတ်ပြန်ချက်အရ ၎င်းတို့ထိန်းချုပ်နယ်မြေအတွင်း စစ်ကောင်စီ၏ ဧပြီလအတွင်း လေကြောင်းဗုံးကြဲမှုနှင့် လက်နက်ကြီးပစ်ခတ်မှုများကြောင့် ဒေသခံပြည်သူ ၂ ဦး သေဆုံးကာ ၉ ဦး ထိခိုက်ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ရှမ်းပြည်မြောက်ပိုင်းအခြေစိုက် တအာင်းအရပ်ဘက်အဖွဲ့ ၅ ဖွဲ့၏ ထုတ်ပြန်ချက်အရ ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလမှ မေလအထိ ၅ လတာကာလအတွင်း လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုများကြောင့် ကလေးငယ် ၂၇ ဦးအပါအဝင် အရပ်သား ၆၆ ဦးအထိ သေဆုံးခဲ့ပြီး ၁၂၀ ကျော် ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=ကျောက်မဲမြို့ကို စစ်ကောင်စီလေတပ် ဗုံးကြဲ၍ နှစ်ရက်အတွင်း လေးဦးသေဆုံးပြီး ၂ဝ ကျော်ဒဏ်ရာရ |url=https://burmese.narinjara.com/localnews/detail/679866b0155e5b044a5bd92b |access-date=2026-05-16 |website=burmese.narinjara.com |language=my}}</ref>
ထိုသို့ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုများ ဆက်တိုက်ရှိနေစဉ်အတွင်း ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဇွန်လ ၂၄ ရက်နေ့ ညနေ ၅ နာရီကျော်အချိန်တွင် ကျောက်မဲမြို့လယ်ခေါင်ရှိ အမှတ် (၃) ရွက်ကွက်နှင့် အမှတ် (၇) ရပ်ကွက်တို့အား မြို့ပေါ်၌ တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားခြင်းမရှိဘဲ စစ်လေယာဉ်ဖြင့် ထပ်မံဗုံးကြဲခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Ya |first=Sai Thu |date=2025-06-25 |title=ကျောက်မဲမြို့အတွင်း လေကြောင်းတိုက်ခိုက်ခံရမှုကြောင့် သေဆုံးသူ ၄ ဦးရှိပြီး ထိခိုက်သူ ၁၄ ဦးရှိ |url=https://www.shannivoice.com/%E1%80%80%E1%80%BB%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%B2%E1%80%99%E1%80%BC%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%B7%E1%80%A1%E1%80%90%E1%80%BD%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8-%E1%80%9C%E1%80%B1%E1%80%80/ |access-date=2026-05-16 |website=ရှမ်းနီအသံသတင်း |language=en-US}}</ref> အဆိုပါ တိုက်ခိုက်မှုကြောင့် အမှတ် (၇) ရပ်ကွက်ရှိ စံပြထမင်းဆိုင်၊ အမှတ် (၃) ရပ်ကွက်ရှိ ဗလီကျောင်းနှင့် လှိုင်ဆေးခန်းအနီးတို့တွင် ဗုံးကျရောက်ပေါက်ကွဲခဲ့ပြီး ထမင်းဆိုင်ပိုင်ရှင် အမျိုးသမီးနှင့် ၎င်း၏သားအငယ်ဆုံးအပါအဝင် အမျိုးသား ၂ ဦးနှင့် အမျိုးသမီး ၂ ဦး နေရာ၌ပင် သေဆုံးခဲ့ကာ ကလေးငယ် ၂ ဦးအပါအဝင် အရပ်သား ၁၄ ဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။ နောက်တစ်ရက် ဇွန်လ ၂၅ ရက်နေ့ မနက်ပိုင်းတွင် ပျက်စီးသွားသော အဆောက်အအုံအပျက်အစီးများအကြားမှ သေဆုံးသူရုပ်အလောင်းတစ်လောင်း ထပ်မံရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သဖြင့် အဆိုပါ ဇွန်လ ၂၄ ရက် လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် သေဆုံးရသည့် အရပ်သား ၅ ဦးအထိ ရှိလာခဲ့သည်။ ယင်းသို့ လေကြောင်းမှ ပြင်းထန်စွာ ဗုံးကြဲခံရမှုများကြောင့် ကျောက်မဲမြို့မဈေးကြီးအပါအဝင် ဆိုင်ခန်းများ ပိတ်သိမ်းခဲ့ရပြီး မြို့ခံအချို့လည်း ဘေးလွတ်ရာမြို့များသို့ တိမ်းရှောင်ခဲ့ကြရသည်။<ref>{{Cite web |last=ကျော်ဇင်ဝင်း |date=2025-06-25 |title=ကျောက်မဲမြို့လယ်ခေါင် လေကြောင်းမှ ဗုံးကြဲခံရ၊ သေဆုံးသူ ငါးဦးရှိလာ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/64525/ |access-date=2026-05-16 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref>စစ်တပ်သည် ကျောက်မဲမြို့ ရပ်ကွက်(၆) ကို ဩဂုတ် ၄ ရက် နံနက်၁၀နာရီခွဲခန့်တွင် လေကြောင်းဖြင့် ဗုံးထပ်မံကြဲချသည်။ယင်းမတိုင်မီ ဇွန်လ ၂၄ရက်၊ ၂၇ရက်၊၂၉ရက်၊ ဇူလိုင်လ ၆ရက်၊ဇူလိုင်လ ၈ရက်၊ ဇူလ်ိုင်လ ၁၉ ရက် တို့တွင်လည်း စစ်တပ်က ဆက်တိုက် ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် အရပ်သား ရှစ်ဦးထက်မနည်းသေဆုံးခဲ့ပြီး ၂၀ဦးခန့် ဒဏ်ရာရခဲ့ပြီး ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |last=ludunwayoo |date=2025-08-04 |title=ကျောက်မဲမြို့ကို စစ်ကောင်စီဗုံးကြဲ |url=https://www.ludunwayoo.com/news-mm/2025/08/05/129620/ |access-date=2026-05-16 |website=LuduNwayOo |language=my-MM}}</ref>
စစ်တပ်သည် ၂၀၂၅ ခုနှစ် အောက်တိုဘာ ၁ ရက် တွင် ကျောက်မဲမြို့ကို အပြည့်အဝ ပြန်လည် ထိန်းချုပ်ခဲ့သည်။ထိုသို့ ထိန်းချုပ်ပြီးသည့်တိုင် လေကြောင်းဖြင့် ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်မှုများသည် မြို့ပေါ်ဧရိယာများကိုသာ ရပ်တန့်ခဲ့ပြီး ကျောက်မဲမြို့နယ်အတွင်းရှိ ကျေးရွာများကိုမူ စစ်ကောင်စီတပ်က လေကြောင်းမှ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်မှုများ ဆက်လက် ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၇ ရက်နေ့ နေ့လယ် ၁၂ နာရီခွဲခန့်တွင် ကျောက်မဲ–မိုင်းလုံလမ်းပိုင်းအနီးရှိ မန်စင် (ခ) ပဇီကျေးရွာအုပ်စု၊ [[မိုက်ဟုန်းရွာ၊ ကျောက်မဲမြို့နယ်|မိုက်ဟုန်းရွာ]]သို့ စစ်ကောင်စီတပ်က လေကြောင်းမှ ပေါင် ၂၅၀ ဗုံး ၂ လုံး ကြဲချတိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ အဆိုပါ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် အသက် ၂ နှစ်အရွယ် ကလေးငယ်တစ်ဦးအပါအဝင် အမျိုးသား ၄ ဦးနှင့် အမျိုးသမီး ၅ ဦး စုစုပေါင်း ဒေသခံပြည်သူ ၁၀ ဦး ထိမှန်သေဆုံးခဲ့ပြီး ၃ ဦး ထိခိုက်ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။ ထို့ပြင် ပြည်သူ့နေအိမ် ၆ လုံးလည်း ထိမှန်ပျက်စီးခဲ့ရကြောင်း PSLF/TNLA သတင်းနှင့်ပြန်ကြားရေးဌာနက ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=ကျောက်မဲတွင် စစ်တပ် ဗုံးကြဲမှုကြောင့် ကလေးအပါအဝင် ဒေသခံ ၁၀ ဦး သေဆုံး |url=https://burmese.dvb.no/post/727834 |access-date=2026-05-16 |website=DVB Burmese |language=en}}</ref>ကျောက်မဲမြို့ကို TNLA ကစတင်ထိုးစစ်ဆင်သည့် ၂၀၂၄ ဇွန် ၂၅ ရက်ကစ၍ TNLA ပြန်ဆုတ်ခွာသည့် ၂၀၂၅ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလဆန်းအထိ စစ်တပ်က ကျောက်မဲမြို့ဆေးရုံ၊ ရဲစခန်း၊ စာသင်ကျောင်းများ နှင့် လူစည်ကားရာ ရပ်ကွက်များအား မကြာခဏ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ တစ်နှစ်အတွင်း အရပ်သား ၂၀ ကျော် သေဆုံးခဲ့ရသည်။ထုအရေအတွက်သည် လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုသပ်သပ်ဖြင့် သေဆုံးခဲ့ရခြင်းများဖြစ်ပြီး အခြားအကြောင်းအရာများမပါပေ။
== ကျဆုံးမှုများ ==
စစ်တပ်သည် ၂၁ရက်တာ တန်ပြန်ထိုးစစ်အတွင်း ရန်သူ့ထံမှ အလောင်း ၆၁ လောင်း၊ လက်နက် ၄၁ လက်နှင့် ခဲယမ်းမီးကျောက်များ သိမ်းပိုက်ရရှိခဲ့ပြီး တပ်မတော်ဘက်မှ အရာရှိ၊ စစ်သည်အချို့ ထိခိုက်ဒဏ်ရာများ ရရှိခဲ့ကြောင်း ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ယခင်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲအတွင်း သေဆုံးစာရင်းကိုမူ နှစ်ဖက်စလုံးက မထုတ်ပြန်ခဲ့ကြပေ။
== ကိုးကား ==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:၂၀၂၄ ပဋိပက္ခများ]]
[[ကဏ္ဍ:၂၀၂၅ ပဋိပက္ခများ]]
[[ကဏ္ဍ:ရှမ်းပြည်နယ်ရှိ တိုက်ပွဲများ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ) အတွင်း မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲများ]]
h007ykav8dbkw1ipgrl8377sngxvzx0
နောင်ချိုမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ
0
285882
1034164
1031816
2026-05-27T07:27:20Z
Zawzawaungthwin
100038
ပဋိပက္ခများ
1034164
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox military conflict
| conflict = နောင်ချိုမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ
| partof = [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)|မြန်မာပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ)]] နှင့် [[၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး]]
| image =
| caption =
| map_type = Myanmar
| latitude = 22.3281
| longitude = 96.7969
| map_size = 250
| map_caption = ရှမ်းပြည်နယ် မြောက်ပိုင်း၊ နောင်ချိုမြို့၏ တည်နေရာ
| map_label = နောင်ချို
| date = ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဇွန်လ ၂၅ ရက် – ဇူလိုင်လ ၁၀ ရက်
| place = [[နောင်ချိုမြို့]]၊ ရှမ်းပြည်နယ် မြောက်ပိုင်း
| result = ၂၀၂၄ ခုနှစ်တွင် TNLA နှင့် ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များက မြို့ကို တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ခဲ့ပြီး ၂၀၂၅ ခုနှစ်တွင် တပ်မတော်က တန်ပြန်ထိုးစစ်ဖြင့် မြို့ကို ပြန်လည်ထိန်းချုပ်ခဲ့သည်
| status = တပ်မတော်က နောင်ချိုမြို့နှင့် ပြည်ထောင်စုကားလမ်းပိုင်းကို ပြန်လည်စိုးမိုးထားသည်
| combatant1 = [[File:Flag of the Ta'ang National Liberation Army.svg|23px|border]] [[တအာင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်|TNLA]]
* [[File:Flag of PDF Myanmar.svg|23px|border]] [[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်|PDF]]
| combatant2 = [[File:Flag of the Myanmar Army.svg|23px|border]] [[တပ်မတော်]]
* [[File:Flag of the Myanmar Police Force.svg|23px|border]] [[မြန်မာနိုင်ငံရဲတပ်ဖွဲ့]]
| units1 = TNLA နှင့် မဟာမိတ်ပူးပေါင်းစစ်ကြောင်းများ
| units2 =
* ခြေမြန်တပ်ရင်း (ခမရ-၁၁၄)
* ခြေမြန်တပ်ရင်း (ခမရ-၁၁၅)
* ဒုံးတပ်ရင်း (၆၀6)
* အုမ္မတီးစခန်း
* အုမ္မခါးစခန်း
* ကျောက်ကြမ်းစခန်း
* ရွှေညောင်ပင်စခန်း
* ကံ့ကော်စခန်း
* ခဲမွန်စခန်း
* စက်ရုံစခန်း
* တိုးဂိတ်စခန်း
* ရဲစခန်း
| casualties1 = မထုတ်ပြန်ပါ
| casualties2 = တပ်စခန်းအားလုံးနှင့် ဌာနဆိုင်ရာရုံးများ လက်လွှတ်ခဲ့ရခြင်း၊ အတွဲလိုက်ပစ်ဒုံး၊ ရေဒါစက်နှင့် လက်နက်ခဲယမ်းအမြောက်အမြတ် သိမ်းဆည်းခံရ
| notes = ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၁၀ ရက်နေ့တွင် TNLA နှင့် ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များက အလုံးစုံထိန်းချုပ်ခဲ့သော်လည်း ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၁၆ ရက်နေ့ တန်ပြန်ထိုးစစ်တွင် တပ်မတော်က မြို့အား ပြန်လည်သိမ်းပိုက် ထိန်းချုပ်ခဲ့သည်။
}}
'''နောင်ချိုမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ''' သည် [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)|မြန်မာပြည်တွင်းစစ်]] နှင့် [[၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး]] ဒုတိယပိုင်းအတွင်း ရှမ်းပြည်နယ် မြောက်ပိုင်း၊ [[နောင်ချိုမြို့]]၌ ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် တိုက်ပွဲဖြစ်သည်။ ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဇွန်လ ၂၅ ရက်နေ့တွင် [[တအာင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်|တအာင်း အမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်]] (TNLA) နှင့် ပူးပေါင်းမဟာမိတ်တပ်ဖွဲ့များက စတင်ထိုးစစ်ဆင်ခဲ့ပြီး ဇူလိုင်လ ၁၀ ရက်နေ့တွင် စစ်ကောင်စီ၏ ခမရ (၁၁၄)၊ ခမရ (၁၁၅)၊ ဒုံးတပ်ရင်း (၆၀၆) နှင့် အစိုးရဌာနဆိုင်ရာရုံးများ၊ တပ်စခန်းအားလုံးကို အပြီးသတ် တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ကာ မြို့ကို အလုံးစုံ ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့ပြီးနောက် ထိုသို့သိမ်းပိုက်ထားမှုကို ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၁၆ ရက်နေ့တွင် တပ်မတော်စစ်ကြောင်းများက တန်ပြန်ထိုးစစ်ဖြင့် ပြန်လည်သိမ်းပိုက် ထိန်းချုပ်ခဲ့သည့်တိုက်ပွဲလည်း ဖြစ်သည်။ထို့အပြင် ညီနောင်မဟာမိတ်သုံးဖွဲ့၏ ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေးအတွင်း ရှမ်းမြောက်ဒေသရှိ လက်လွှတ်ခဲ့ရသောမြို့များအနက် နောင်ချိုသည် စစ်ကောင်စီက စစ်ရေးအရထိုးစစ်ဆင်ကာ ပထမဆုံး ပြန်လည်တိုက်ခိုက် ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့သည်မြို့လည်း ဖြစ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=ဧရာဝတီ |date=2025-07-16 |title=နောင်ချိုကို စစ်တပ် ပြန်ရ |url=https://burma.irrawaddy.com/news/2025/07/16/403446.html |access-date=2026-05-16 |website=ဧရာဝတီ |language=en-US}}</ref>
== နောက်ခံအကြောင်းအရင်း ==
{{main|ဟိုင်ဂင်သဘောတူညီချက်}}
၂၀၂၃ ခုနှစ် နှောင်းပိုင်းတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် [[၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး]] ပထမပိုင်းအပြီး တရုတ်နိုင်ငံ၏ ကြားဝင်စေ့စပ်မှုကြောင့် ဟိုင်ဂင်သဘောတူညီချက်ဖြင့် အပစ်အခတ်ရပ်စဲခဲ့သော်လည်း ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဇွန်လအတွင်း၌ ထိုအပစ်ရပ်သဘောတူညီချက် ပျက်ပြားခဲ့ရသည်။ ထို့ကြောင့် တအာင်းအမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော် (TNLA) နှင့် ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော် (PDF) ပူးပေါင်းမဟာမိတ်တပ်ဖွဲ့များသည် ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်းရှိ စစ်ကောင်စီတပ်များကို မောင်းထုတ်ရန်နှင့် နယ်မြေစိုးမိုးမှုရရှိရန်အတွက် ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး အပိုင်း (၂) ကို အရှိန်မြှင့်တင်ကာ နောင်ချိုမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲကို စတင်ဆင်နွှဲခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |last=ကျော်ဇင်ဝင်း |date=2025-07-16 |title=နောင်ချိုတစ်မြို့လုံးနီးပါးကို စစ်တပ် ထိန်းချုပ်လိုက်ပြီ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/65040/ |access-date=2026-05-16 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref>
ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အထက် ၂၇၅၉ ပေတွင် တည်ရှိသည့် နောင်ချိုမြို့သည် ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း၊ ကျောက်မဲခရိုင်အတွင်း တည်ရှိပြီး ပထဝီဝင်အနေအထားအရ မြောက်ဘက်တွင် သပိတ်ကျင်းမြို့နယ်နှင့် မိုးကုတ်မြို့နယ်၊ အရှေ့ဘက်တွင် ကျောက်မဲမြို့နယ်၊ တောင်ဘက်တွင် ရပ်စောက်မြို့နယ်၊ အနောက်ဘက်တွင် ပြင်ဦးလွင်မြို့နယ်တို့ ဝန်းရံတည်ရှိသည်။ နောင်ချိုမြို့သည် မန္တလေးမြို့၊ ပြင်ဦးလွင်မြို့၊ ကျောက်မဲမြို့၊ သီပေါမြို့နှင့် လားရှိုးမြို့များသို့ မန္တလေး-လားရှိုး လမ်းမကြီးနှင့် မီးရထားလမ်းများဖြင့်လည်းကောင်း၊ တောင်ကြီးမြို့သို့ အမှတ် ၄၃ ပြည်ထောင်စုလမ်းမကြီးဖြင့်လည်းကောင်း တိုက်ရိုက်ဆက်သွယ်သွားလာနိုင်သဖြင့် စစ်ရေးအရသော်လည်းကောင်း၊ ကုန်စည်စီးဆင်းမှုအရသော်လည်းကောင်း လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး အလွန်ကောင်းမွန်သည့် မဟာဗျူဟာမြောက် မြို့တစ်မြို့ ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |last=ကျော်ဇင်ဝင်း |date=2025-07-28 |title=မိုးကုတ်–နောင်ချိုလမ်းအတွက် အရေးပါသည့် သုံးဆယ်ရွာကို စစ်တပ်ထိန်းချုပ် |url=https://myanmar-now.org/mm/news/65528/ |access-date=2026-05-16 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref>
ထို့ပြင် တရုတ်-မြန်မာ နယ်စပ်ကုန်သွယ်ရေး၏ အဓိကအသက်သွေးကြောလမ်းမကြီးဖြစ်သော မန္တလေး-မူဆယ်လမ်းမကြီး (အမှတ် ၁၄ အာရှလမ်းမကြီး) သည် နောင်ချိုမြို့နယ်အတွင်း အနောက်မှ အရှေ့သို့ ဖြတ်သန်းသွားခြင်းကြောင့် ပြင်ဦးလွင်နှင့် မန္တလေးမှတစ်ဆင့် မြန်မာနိုင်ငံတစ်ဝန်းရှိ အခြားမြို့ရွာများနှင့်လည်းကောင်း၊ ကျောက်မဲမြို့မှတစ်ဆင့် ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်းရှိ မြို့ရွာများသို့လည်းကောင်း လွယ်ကူစွာ ချိတ်ဆက်သွားလာနိုင်သည်။ ထို့ကြောင့် နောင်ချိုမြို့သည် စစ်ဆင်ရေးကာလအတွင်း ဒေသတွင်း စစ်ရေးအသာစီးရယူနိုင်ရန်နှင့် လမ်းကြောင်းများ ဖြတ်တောက်ပိတ်ဆို့နိုင်ရန်အတွက် နှစ်ဖက်စစ်ကြောင်းလုံးက အင်အားအလုံးအရင်းဖြင့် အသေအလဲ တိုက်ခိုက်ခဲ့ရသည့် အဓိကဗျူဟာမြောက် ဝင်ပေါက်မြို့ ဖြစ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=■ နောင်ချို-အုမ္မသီး-ဟိုခို-မိုးကုတ် လမ်းပိုင်းနှင့် ပြင်ဦးလွင်-ကျောက်မဲလေး-သံဘို-ဟိုခို လမ်းပိုင်း နေရာများအား တပ်မတော်က ပြန်လည် ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့ |url=https://news-eleven.com/article/305704 |access-date=2026-05-16 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref>
== တိုက်ပွဲဖြစ်စဥ် ==
၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး အပိုင်း (၂) အဖြစ် တအာင်းအမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော် (TNLA) နှင့် ပူးပေါင်းမဟာမိတ်တပ်ဖွဲ့များသည် ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဇွန်လ ၂၅ ရက်နေ့တွင် နောင်ချိုမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲကို စတင်ဆင်နွှဲခဲ့သည်။ တိုက်ပွဲစတင်ချိန်မှစ၍ မြို့ပတ်ဝန်းကျင်နှင့် လမ်းကြောင်းများပေါ်ရှိ စစ်ကောင်စီ၏ ဗျူဟာမြောက်ခံစစ်စခန်းများဖြစ်ကြသည့် အုမ္မတီးစခန်း၊ အုမ္မခါးစခန်း၊ ကျောက်ကြမ်းစခန်း၊ ရွှေညောင်ပင်စခန်း၊ ကံ့ကော်စခန်း၊ ခဲမွန်စခန်း၊ စက်ရုံစခန်းနှင့် တိုးဂိတ်စခန်းတို့ကို ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များက တစ်ခုပြီးတစ်ခု ထိုးစစ်ဆင် တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=News |first=K. I. C. |date=2024-07-11 |title=နောင်ချိုမြို့ရှိ စစ်ကောင်စီစခန်းအားလုံး တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်လိုက်ကြောင်း TNLA ထုတ်ပြန် |url=https://kicnews.org/2024/07/%E1%80%94%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%81%E1%80%BB%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%99%E1%80%BC%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%B7%E1%80%9B%E1%80%BE%E1%80%AD-%E1%80%85%E1%80%85%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%B1/ |access-date=2026-05-16 |website=ကေအိုင်စီ - KIC News |language=en-US}}</ref>
မြို့ပတ်ဝန်းကျင်ရှိ စခန်းများကို ဖယ်ရှားပြီးနောက် မြို့တွင်းရှိ စစ်ကောင်စီ၏ အခြေစိုက်တပ်ရင်းကြီးများကို ဆက်လက်တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ တိုက်ပွဲကာလ ၁၆ ရက်အကြာ ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၁၀ ရက်နေ့ မွန်းလွဲ ၃ နာရီအချိန်တွင် နောင်ချိုမြို့အခြေစိုက် ခြေမြန်တပ်ရင်းများဖြစ်သည့် ခမရ (၁၁၄)၊ ခမရ (၁၁၅) နှင့် နည်းဗျူဟာမြောက် ဒုံးတပ်ရင်း (၆၀၆) တို့ကို အပြီးသတ် တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=ကျော်ဇင်ဝင်း |date=2025-07-14 |title=နောင်ချိုစစ်တပ်လက်ထဲသို့ ပြန်ရောက်လုဆဲဆဲအခြေအနေရောက်နေ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/64963/ |access-date=2026-05-16 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref>
တပ်ရင်းများနှင့်အတူ မြို့ပေါ်ရှိ ဆေးရုံ၊ ဘူတာရုံ၊ ရဲစခန်းနှင့် အစိုးရဌာနဆိုင်ရာရုံးအားလုံးကိုပါ အလုံးစုံ သိမ်းပိုက်ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့ပြီး ဇူလိုင်လ ၁၁ ရက်နေ့တွင် TNLA က နောင်ချိုမြို့ကို အပြီးသတ်သိမ်းပိုက်ရရှိကြောင်း တရားဝင် သတင်းထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ တိုက်ပွဲအပြီး နယ်မြေရှင်းလင်းရေးလုပ်ငန်းများ ဆောင်ရွက်ရာတွင် စစ်ကောင်စီတပ်ထံမှ အတွဲလိုက်ပစ်ဒုံးလက်နက်ကြီး၊ လေယာဉ်ပစ်လက်နက် ၂ လက်၊ ရေဒါ (Radar) စက် ၁ လုံး၊ လက်နက်မျိုးစုံ ၁၃၉ လက်၊ ၆၀ မမ ၁၅ လက်၊ ၈၀ မမ ၂ လက်၊ စက်လက် ၁၇ လက်၊ ဒုံးပစ်ကျည် ၁၀ သေတ္တာနှင့် မိုင်း၊ ခဲယမ်းမီးကျောက်အမြောက်အမြတ်ကို သိမ်းဆည်းရမိခဲ့သည်။ ခမရ-၁၁၅ တပ်စခန်းကို တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ပြီးနောက်တွင် ထိုစခန်းတစ်ခုထဲမှပင် လက်နက်ကြီး၊ လက်နက်ငယ် ၃၈၀ ကျော်အထိ သိမ်းပိုက်ရရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2024-06-28 |title=နောင်ချို ခမရ-၁၁၅ တပ်ရင်းကနေ လက်နက် လေးရာနီးပါး ရရှိကြောင်း TNLA ပြော |url=https://www.rfa.org/burmese/news/naungcho-weapon-tnla-06282024053603.html |access-date=2026-05-16 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref>
=== စစ်တပ်၏ ၁၁ လကြာ တန်ပြန်ထိုးစစ် ===
{{main|တောင်ခမ်းတိုက်ပွဲ}}
စစ်တပ်သည် ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၁၀ ရက်နေ့တွင် နောင်ချိုမြို့ရှိ တပ်ရင်းဌာနချုပ်များ လက်လွှတ်ခဲ့ရပြီးနောက် ကြားခံစစ်ဖြင့် ဆုတ်ခွာခဲ့ရသည်။ဆုတ်ခွာရာလမ်းတစ်လျှောက်တွင် တောင်ခမ်းတပ်နယ်နှင့် ပြင်ဦးလွင်တပ်နယ်တို့ရှိ နယ်မြေခံတပ်များနှင့် ပူးပေါင်း၍ ယာယီခံစစ်ဆင်ဖြင့် ပြန်လည်ခုခံခဲ့သည်။ ထို့နောက် TNLA၊ MDY-PDF နှင့် ဓနု PDF ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များသည် ဩဂုတ်လ ၁၀ ရက်နေ့မှစတင်၍ တောင်ခမ်းတပ်နယ်အနီးတစ်ဝိုက်ရှိ ကျေးရွာများ၊ စာသင်ကျောင်းများနှင့် ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းများအတွင်း ဝင်ရောက်နေရာယူနိုင်ခဲ့ကြသည်။တော်လှန်ရေးမဟာမိတ်အဖွဲ့များသည် နောင်လင်း-မဲပုတ်-ဈေးကုန်းလမ်းနှင့် နားရှိုး-ဈေးကုန်းလမ်းဆုံတို့ကို ဖြတ်တောက်ပိတ်ဆို့ခြင်း၊ ယာပြင်-အင်းဖို-တောင်ရှည်လမ်းကြောင်းမှတစ်ဆင့် တောင်ခမ်းရွာနေရာများကို ဖြတ်တောက်ခြင်းများ ပြုလုပ်ခဲ့ပြီး ပြင်ဦးလွင်-နောင်ချို ဆက်သွယ်ရေးလမ်းမကြီးပေါ်ရှိ ကျောက်ကြမ်း၊ အုမ္မခါး၊ ရေမောင်းတန်း၊ အုမ္မသီး၊ ဘန့်ဘွေးဒေသနှင့် ပြင်ဦးလွင်-မိုးကုတ်လမ်းကြောင်းပေါ်ရှိ ဟိုခို၊ သံဘို၊ ကျောက်မဲလေးဒေသအထိ စစ်ရေးတိုးချဲ့တိုက်ခိုက်လာခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Now |first=ကျော်ဇင်ဝင်း, မြတ်ကြီး, Myanmar |date=2025-07-14 |title=နောင်ချိုမြို့ကို စစ်တပ်က အလုံးစုံထိန်းချုပ်နိုင်တော့မယ် |url=https://myanmar-now.org/mm/news/67333/ |access-date=2026-05-16 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref>
ထိုသို့ တိုက်ခိုက်လာမှုကြောင့် တောင်ခမ်းဒေသသို့ တပ်မတော်မှ ကွန်မန်ဒိုအဖွဲ့များ၊ စစ်ကူစစ်ကြောင်းများအမြန်ဆုံးဖြည့်တင်းခဲ့ပြီး လေကြောင်းပစ်ကူ၊ လက်နက်ကြီးပစ်ကူများဖြင့် ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၂၅ ရက်နေ့မှစ၍ အကြမ်းဖက်ချေမှုန်းရေးစစ်ဆင်ရေး (Counter-Terrorism Operation) ဖြင့် တန်ပြန်တိုက်စစ်များကို အဆင့်ဆင့် ဆင်နွှဲခဲ့သည်။ စစ်တပ်၏ ၁၁ လကြာ ထိုးစစ်ဆင်မှုအတွင်း ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၈ ရက်နေ့တွင် မကျည်းရေမှတစ်ဆင့် တောင်ခမ်းသို့ ဆက်သွယ်သည့် အုပ်ချုပ်မှုလမ်းကြောင်းများကိုလည်းကောင်း၊ ကျောက်မဲလေးဒေသမှ သံဘိုကျေးရွာအနီးနှင့် ဘန့်ဘွေးဒေသမှ ဂန့်ဂေါ-အုမ္မသီးလမ်းခွဲတို့ကိုလည်းကောင်း တန်ပြန်တိုက်စစ်ဖြင့် ပြန်လည်ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့သည်။ ဆက်လက်၍ ပြင်ဦးလွင်-နောင်ချို ပြည်ထောင်စုလမ်းမကြီးတစ်လျှောက်ရှိ အုမ္မသီးလမ်းခွဲမှ အုမ္မခါးကျေးရွာအထိ လမ်းကြောင်းကို ဇွန်လ ၂၅ ရက်နေ့တွင်လည်းကောင်း၊ တောင်ခမ်း-ကံကြီး-နောင်ချိုလမ်းကြောင်းရှိ နမ့်ဆောင်ဟူးတစ်ဝိုက်ကို ဇူလိုင်လ ၈ ရက်နေ့တွင်လည်းကောင်း၊ တောင်ခမ်း-ရွှေသွန်း-ဂုတ်ထိပ်-နောင်ချိုလမ်းကြောင်းရှိ ဂုတ်ထိပ်အနီးတစ်ဝိုက်ကို ဇူလိုင်လ ၁၂ ရက်နေ့တွင်လည်းကောင်း၊ ကျောက်ကြမ်းနေရာတစ်ဝိုက်ကို ဇူလိုင်လ ၁၅ ရက်နေ့တွင်လည်းကောင်း ပြင်းထန်စွာ တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားပြီးနောက် စစ်တပ်ဘက်က ပြန်လည်စိုးမိုးနိုင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=တပ်မတော်စစ်ကြောင်းများက နောင်ချိုမြို့အား ပြန်လည်ထိန်းချုပ်ခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/72328 |access-date=2026-05-16 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>
တပ်မတော်စစ်ကြောင်းများသည် နောင်ချိုမြို့နှင့် အဆိုပါဒေသတစ်ဝိုက်ကို ပြန်လည်သိမ်းပိုက်ရရှိရေးအတွက် အဆင့်ဆင့်ပစ်ကျင်းများတူး၍ ၁၁ လတာ စစ်ဆင်ရေးကာလအတွင်း အပြန်အလှန် တိုက်ပွဲကြီး ၂၀ ကြိမ်နှင့် ထိတွေ့မှုပေါင်း ၅၆၆ ကြိမ် ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ အဆိုပါ ထိုးစစ်အတွင်း ငုံးမင်းစေတီတိုက်ပွဲ၊ ပွိုင့် ၁၁၃၀ တိုက်ပွဲ၊ ဇေတဝန်ဘုရားကုန်းတိုက်ပွဲ၊ မန်ကျည်းရေဘုန်းကြီးကျောင်းတိုက်ပွဲ၊ ထုံးဖိုစုကျေးရွာတိုက်ပွဲ၊ ကမ္ဘောဇဘုန်းကြီးကျောင်းတိုက်ပွဲ၊ နားရှိုးကျေးရွာတိုက်ပွဲ၊ ရွှေစံဖော်ဘုန်းကြီးကျောင်းတိုက်ပွဲ၊ ဆယ်တောင်ပြည့်ဘုရားကုန်းတိုက်ပွဲ၊ မန်မောကျေးရွာတိုက်ပွဲ၊ တောင်ရှည်ကျေးရွာတိုက်ပွဲ၊ ကျောက်ကြမ်းတိုက်ပွဲ၊ နမ့်ဆောင်ဟူးတိုက်ပွဲ၊ မျက်ချင်းနုတိုက်ပွဲ၊ ရွှေပြည်ညွန့်တိုက်ပွဲ၊ ရွှေသွန်းတိုက်ပွဲ၊ ကုန်းစံတိုက်ပွဲ၊ ဂုတ်ထိပ်တိုက်ပွဲနှင့် ပွိုင့် ၁၁၁၈ တိုက်ပွဲများ ထင်ရှားစွာ ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။မဟာမိတ်ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များ၏ ဆုတ်ခွာသွားမှုကြောင့် ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၁၆ ရက်နေ့ နေ့လယ် ၁၂:၀၀ နာရီအချိန်တွင် နောင်ချိုမြို့တစ်မြို့လုံးကို တပ်မတော်က အပြီးတိုင် ပြန်လည်သိမ်းပိုက် ထိန်းချုပ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=နောင်ချိုမြို့ကို ပြန်သိမ်းပိုက်နိုင်ရန် စစ်ကောင်စီတပ် ထိုးစစ်ဆင်နေ |url=https://burmese.dvb.no/post/707500 |access-date=2026-05-16 |website=DVB Burmese |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=နေ့သစ် |date=2025-07-30 |title=သပိတ်ကျင်းနဲ့ နောင်ချို ပြန်သိမ်းပြီး စစ်ကောင်စီ ဘယ်ဆက်တိုက်မလဲ |url=https://burma.irrawaddy.com/article/2025/07/30/403968.html |access-date=2026-05-16 |website=ဧရာဝတီ |language=en-US}}</ref>
== ထင်ရှားဖြစ်ရပ် ==
နောင်ချိုမြို့ကို ပြန်လည်သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့မှုသည် ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေးပေါ်ပေါက်လာမှုအပြီး တပ်မတော်အတွက် ကာလအတန်ကြာ ဝေးကွာနေသည့် စစ်ရေးဆိုင်ရာ အောင်ပွဲတစ်ခုကို ပြန်လည်ရရှိခြင်းဖြစ်သည်။ယင်းအပြင် ရှမ်းပြည်နယ်တစ်ခုလုံး၏ စစ်ဆင်ရေးများကို တာဝန်ယူရသည့် [[အမှတ် (၂) စစ်ဆင်ရေး အထူးအဖွဲ့|အမှတ် (၂) စစ်ဆင်ရေးအထူးအဖွဲ့မှူး]] ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး[[နိုင်နိုင်ဦး]] ရှေ့တန်းစစ်မျက်နှာတစ်နေရာသို့ ရောက်ရှိကွပ်ကဲမှု ဓာတ်ပုံများကို တပ်မတော်ထောက်ခံသူများက လူမှုကွန်ရက်စာမျက်နှာများတွင် ထုတ်ပြန်ခဲ့ကြသည်။ဤဖြစ်ရပ်သည် ပုံမှန်အားဖြင့် နေပြည်တော်တွင်သာ ရုံးထိုင်လေ့ရှိသည့် စစ်ဆင်ရေးအထူးအဖွဲ့မှူးများ (ကစထမှူးများ) ၏ ရှေ့တန်းမြေပြင်အထိ ရောက်ရှိနေသည့် ဖြစ်ရပ်မျိုးကို သတင်းထုတ်ပြန်လေ့မရှိဘဲ မြင်တွေ့ရခဲသည့်မြင်ကွင်းမျိုး ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |last=ကျော်ဇင်ဝင်း |date=2025-06-18 |title=တောင်းခမ်းစစ်မျက်နှာတွင် ဒုဗိုလ်ချုပ်ကြီး နိုင်နိုင်ဦး ရုပ်လုံးထွက်ပြ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/64429/ |access-date=2026-05-16 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |date=2025-07-18 |title=နောင်ချိုတိုက်ပွဲနဲ့အတူ ပြန်ပေါ်လာတဲ့ ဒုဗိုလ်ချုပ်ကြီးနိုင်နိုင်ဦး |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cnvmn2v3z0jo |access-date=2026-05-16 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref>
== ကိုးကား ==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:၂၀၂၄ ပဋိပက္ခများ]]
[[ကဏ္ဍ:၂၀၂၅ ပဋိပက္ခများ]]
[[ကဏ္ဍ:ရှမ်းပြည်နယ်ရှိ တိုက်ပွဲများ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ) အတွင်း မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲများ]]
9nlrxd5wrehgxrbx63itofmlxeus7t3
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Oknee.layaung
3
286596
1034060
2026-05-26T12:53:27Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1034060
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Oknee.layaung ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၂:၅၃၊ ၂၆ မေ ၂၀၂၆ (UTC)
ohtzxtkmwy4veyeekd8nlcrnwuc6nun
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Ty000999
3
286597
1034061
2026-05-26T12:53:37Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1034061
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Ty000999 ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၂:၅၃၊ ၂၆ မေ ၂၀၂၆ (UTC)
8hgs6owjcgf7whpe4oic16b5ovz2mwn
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:~2026-31395-44
3
286598
1034062
2026-05-26T12:53:48Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1034062
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် ~2026-31395-44 ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၂:၅၃၊ ၂၆ မေ ၂၀၂၆ (UTC)
knqvadabtrtvvv8t5sygpqyv2hzek1e
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:~2026-31380-43
3
286599
1034063
2026-05-26T12:53:58Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1034063
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် ~2026-31380-43 ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၂:၅၃၊ ၂၆ မေ ၂၀၂၆ (UTC)
31faxdpu5wm1q1ob1h9pvzsudhq0llw
မုခ်ဝ:လက်ရှိဖြစ်ရပ်များ/၂၀၂၆ မေ ၂၆
100
286600
1034065
2026-05-26T13:37:00Z
Salai Rungtoi
22844
"{{Current events|year=2026|month=05|day=26|content= <!-- All news items below this line --> <!-- All news items above this line -->}}" အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်
1034065
wikitext
text/x-wiki
{{Current events|year=2026|month=05|day=26|content=
<!-- All news items below this line -->
<!-- All news items above this line -->}}
nbli7z4rz8j9xa1crlgy3v7rp2igdn2
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Snhzuxixidjsjdd
3
286601
1034066
2026-05-26T14:54:16Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1034066
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Snhzuxixidjsjdd ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၄:၅၄၊ ၂၆ မေ ၂၀၂၆ (UTC)
sakeezivil98d2aitrrprszhtiya3l4
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Venerablejotissara
3
286602
1034067
2026-05-26T14:54:26Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1034067
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Venerablejotissara ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၄:၅၄၊ ၂၆ မေ ၂၀၂၆ (UTC)
nahym9xh1t1a8htzqhhzyxysw4rm1ez
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:DaKing787
3
286603
1034068
2026-05-26T14:54:36Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1034068
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် DaKing787 ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၄:၅၄၊ ၂၆ မေ ၂၀၂၆ (UTC)
0w3x0c6wcxkqxn8i85xfu06s87uo8zb
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Maxwhiteghd
3
286604
1034069
2026-05-26T14:54:46Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1034069
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Maxwhiteghd ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၄:၅၄၊ ၂၆ မေ ၂၀၂၆ (UTC)
glywn7w92kun4moac4n3rmxlst3kff4
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Phaengthin
3
286605
1034070
2026-05-26T14:54:56Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1034070
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Phaengthin ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၄:၅၄၊ ၂၆ မေ ၂၀၂၆ (UTC)
8snjprld4dk46e866lbg9yxw9vtl2xo
ကျိုက်သီရိဓမ္မသက်စေတီတော်
0
286606
1034071
2026-05-26T15:23:14Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
"'''ကျိုက်သီရိဓမ္မသက်စေတီတော်''' သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပဲခူးမြို့နယ်၊ အင်းတကော်မြို့အနီးရှိ ရှေးဟောင်းသမိုင်းဝင်စေတီတော်..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်
1034071
wikitext
text/x-wiki
'''ကျိုက်သီရိဓမ္မသက်စေတီတော်''' သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပဲခူးမြို့နယ်၊ အင်းတကော်မြို့အနီးရှိ ရှေးဟောင်းသမိုင်းဝင်စေတီတော်တစ်ဆူ ဖြစ်သည်။
==ကိုးကား==
{{reflist}}
34v048wd8nbw16c3716m8vosftcqfmw
1034072
1034071
2026-05-26T15:23:52Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
1034072
wikitext
text/x-wiki
'''ကျိုက်သီရိဓမ္မသက်စေတီတော်''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ပဲခူးမြို့နယ်]]၊ [[အင်းတကော်မြို့]]အနီးရှိ ရှေးဟောင်းသမိုင်းဝင်စေတီတော်တစ်ဆူ ဖြစ်သည်။
==ကိုးကား==
{{reflist}}
f3b0xy22xv09gck814de4y2dy6lgqki
1034073
1034072
2026-05-26T15:24:36Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
1034073
wikitext
text/x-wiki
{{unreferenced}}
'''ကျိုက်သီရိဓမ္မသက်စေတီတော်''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ပဲခူးမြို့နယ်]]၊ [[အင်းတကော်မြို့]]အနီးရှိ ရှေးဟောင်းသမိုင်းဝင်စေတီတော်တစ်ဆူ ဖြစ်သည်။
==ကိုးကား==
{{reflist}}
6x1hvqpo8rubcildcgdwa4ba36eywqf
1034075
1034073
2026-05-26T15:26:34Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
[[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီးအတွင်းရှိ စေတီပုထိုးများ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည်
1034075
wikitext
text/x-wiki
{{unreferenced}}
'''ကျိုက်သီရိဓမ္မသက်စေတီတော်''' သည် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ပဲခူးမြို့နယ်]]၊ [[အင်းတကော်မြို့]]အနီးရှိ ရှေးဟောင်းသမိုင်းဝင်စေတီတော်တစ်ဆူ ဖြစ်သည်။
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီးအတွင်းရှိ စေတီပုထိုးများ]]
0cmurtm9l0fxwcu5lu8ob02yzmgcjoq
ပဲခူးမြစ်ကူးတံတား (ဒါးပိန် - သပြု)
0
286607
1034077
2026-05-26T15:30:22Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
"'''ပဲခူးမြစ်ကူးတံတား (ဒါးပိန် - သပြု) ''' သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး၊ ဒါးပိန်မြို့နှင့် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး၊ ကဝမြို့နယ်၊ သပြုရွာအကြ..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်
1034077
wikitext
text/x-wiki
'''ပဲခူးမြစ်ကူးတံတား (ဒါးပိန် - သပြု) ''' သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး၊ ဒါးပိန်မြို့နှင့် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး၊ ကဝမြို့နယ်၊ သပြုရွာအကြားရှိ ပဲခူးမြစ်ကို ဖြတ်သန်းဖောက်လုပ်ထားသည့် တံတားဖြစ်သည်။
==အကြောင်းအရာ==
==အတိုင်းအတာများ==
==ကိုးကား==
{{reflist}}
9q7aj2ensbukqkdaa2yuql46ema09s4
1034078
1034077
2026-05-26T15:31:31Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
1034078
wikitext
text/x-wiki
'''ပဲခူးမြစ်ကူးတံတား (ဒါးပိန် - သပြု) ''' သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး၊ ဒါးပိန်မြို့နှင့် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး၊ ကဝမြို့နယ်၊ သပြုရွာအကြားရှိ ပဲခူးမြစ်ကို ဖြတ်သန်းဖောက်လုပ်ထားသည့် တံတားဖြစ်သည်။<ref name="mdn">https://www.mdn.gov.mm/my/lnnykuumiuny-paikhuumckuuttnttaa-dpin-spunng-thnttpngmiuny-luuwngmukiikprenng</ref>
==အကြောင်းအရာ==
==အတိုင်းအတာများ==
==ကိုးကား==
{{reflist}}
sstpo0tpaqa6sycpf6dfju6v6c46hea
1034079
1034078
2026-05-26T15:37:20Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
/* အကြောင်းအရာ */
1034079
wikitext
text/x-wiki
'''ပဲခူးမြစ်ကူးတံတား (ဒါးပိန် - သပြု) ''' သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး၊ ဒါးပိန်မြို့နှင့် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး၊ ကဝမြို့နယ်၊ သပြုရွာအကြားရှိ ပဲခူးမြစ်ကို ဖြတ်သန်းဖောက်လုပ်ထားသည့် တံတားဖြစ်သည်။<ref name="mdn">https://www.mdn.gov.mm/my/lnnykuumiuny-paikhuumckuuttnttaa-dpin-spunng-thnttpngmiuny-luuwngmukiikprenng</ref>
==အကြောင်းအရာ==
တံတားမတည်ဆောက်မီကာလအချိန်များက ပဲခူးမြစ်ကို ဖြတ်သန်းကာ ခရီးသွားလာခြင်း၊ ကူးသန်းရောင်းဝယ်မှုများ ပြုလုပ်မည့်သူများသည် လှေသမ္ဗာန်များကို စီးနင်းကာ ဖြတ်သန်းခဲ့ကြရသည်။ တံတားသည် ကဝမြို့နယ်ဘက်ခြမ်းတွင် သပြု - ရှမ်းကန် - ကဝလမ်းပိုင်း၊ သပြု - မကြက်ကြီး - ကဝလမ်းပိုင်းတို့နှင့် ချိတ်ဆက်နေသည်။ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးဘက်ခြမ်းတွင် လှည်းကူး - ဆားတလင်း - ဒါးပိန် - ကျွဲကူးဆိပ်လမ်းပိုင်းဖြင့် ချိတ်ဆက်ထားသည်။ ကဝမြို့နယ်မှ ထွက်ကုန်များကို ဤတံတားမှဖြတ်သန်းပြီး အမှတ် (၂) လမ်းမကြီးမှတဆင့် သယ်ယူပို့ဆောင်လျက်ရှိသည်။
==အတိုင်းအတာများ==
==ကိုးကား==
{{reflist}}
nndj5mb7jjv73bglq5cbjx30q7ho7d9
1034080
1034079
2026-05-26T15:39:35Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
/* အတိုင်းအတာများ */
1034080
wikitext
text/x-wiki
'''ပဲခူးမြစ်ကူးတံတား (ဒါးပိန် - သပြု) ''' သည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး၊ ဒါးပိန်မြို့နှင့် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး၊ ကဝမြို့နယ်၊ သပြုရွာအကြားရှိ ပဲခူးမြစ်ကို ဖြတ်သန်းဖောက်လုပ်ထားသည့် တံတားဖြစ်သည်။<ref name="mdn">https://www.mdn.gov.mm/my/lnnykuumiuny-paikhuumckuuttnttaa-dpin-spunng-thnttpngmiuny-luuwngmukiikprenng</ref>
==အကြောင်းအရာ==
တံတားမတည်ဆောက်မီကာလအချိန်များက ပဲခူးမြစ်ကို ဖြတ်သန်းကာ ခရီးသွားလာခြင်း၊ ကူးသန်းရောင်းဝယ်မှုများ ပြုလုပ်မည့်သူများသည် လှေသမ္ဗာန်များကို စီးနင်းကာ ဖြတ်သန်းခဲ့ကြရသည်။ တံတားသည် ကဝမြို့နယ်ဘက်ခြမ်းတွင် သပြု - ရှမ်းကန် - ကဝလမ်းပိုင်း၊ သပြု - မကြက်ကြီး - ကဝလမ်းပိုင်းတို့နှင့် ချိတ်ဆက်နေသည်။ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးဘက်ခြမ်းတွင် လှည်းကူး - ဆားတလင်း - ဒါးပိန် - ကျွဲကူးဆိပ်လမ်းပိုင်းဖြင့် ချိတ်ဆက်ထားသည်။ ကဝမြို့နယ်မှ ထွက်ကုန်များကို ဤတံတားမှဖြတ်သန်းပြီး အမှတ် (၂) လမ်းမကြီးမှတဆင့် သယ်ယူပို့ဆောင်လျက်ရှိသည်။
==အတိုင်းအတာများ==
တံတားသည် အရှည် ၁၀၅၀ ပေ၊ ယာဉ်သွားလမ်းသည် ၂၈ ပေ ရှိသည်။ ဘယ်ညာတစ်ဖက်တစ်ချက်စီတွင် လူသွားလမ်းပါရှိသည်။ လူသွားလမ်း၏ အကျယ်မှာ ၃ ပေ ၃ လက်မ ဖြစ်သည်။ ယာဉ်သွားလမ်းနှစ်ခု ပါရှိသည့် သံကူကွန်ကရစ်အမျိုးအစားတံတား ဖြစ်သည်။
==ကိုးကား==
{{reflist}}
r9bvft55ltfzsc78qgebcw411gvxi2w
1034081
1034080
2026-05-26T15:41:37Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
1034081
wikitext
text/x-wiki
'''ပဲခူးမြစ်ကူးတံတား (ဒါးပိန် - သပြု) ''' သည် [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ဒါးပိန်မြို့]]နှင့် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ကဝမြို့နယ်]]၊ [[သပြုရွာ၊ ကဝမြို့နယ်|သပြုရွာ]]အကြားရှိ [[ပဲခူးမြစ်]]ကို ဖြတ်သန်းဖောက်လုပ်ထားသည့် တံတားဖြစ်သည်။<ref name="mdn">https://www.mdn.gov.mm/my/lnnykuumiuny-paikhuumckuuttnttaa-dpin-spunng-thnttpngmiuny-luuwngmukiikprenng</ref><ref name="mdn1">https://www.mdn.gov.mm/my/rnkunttiungdeskiinng-paikhuuttiungdeskiiattngri-thnnywkhnnnyaa-pnnyangaaa-paikhuumckuu-ttnttaamaa</ref>
==အကြောင်းအရာ==
တံတားမတည်ဆောက်မီကာလအချိန်များက ပဲခူးမြစ်ကို ဖြတ်သန်းကာ ခရီးသွားလာခြင်း၊ ကူးသန်းရောင်းဝယ်မှုများ ပြုလုပ်မည့်သူများသည် လှေသမ္ဗာန်များကို စီးနင်းကာ ဖြတ်သန်းခဲ့ကြရသည်။ တံတားသည် ကဝမြို့နယ်ဘက်ခြမ်းတွင် သပြု - ရှမ်းကန် - ကဝလမ်းပိုင်း၊ သပြု - မကြက်ကြီး - ကဝလမ်းပိုင်းတို့နှင့် ချိတ်ဆက်နေသည်။ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးဘက်ခြမ်းတွင် လှည်းကူး - ဆားတလင်း - ဒါးပိန် - ကျွဲကူးဆိပ်လမ်းပိုင်းဖြင့် ချိတ်ဆက်ထားသည်။ ကဝမြို့နယ်မှ ထွက်ကုန်များကို ဤတံတားမှဖြတ်သန်းပြီး အမှတ် (၂) လမ်းမကြီးမှတဆင့် သယ်ယူပို့ဆောင်လျက်ရှိသည်။<ref name="mdn"/><ref name="mdn1">
==အတိုင်းအတာများ==
တံတားသည် အရှည် ၁၀၅၀ ပေ၊ ယာဉ်သွားလမ်းသည် ၂၈ ပေ ရှိသည်။ ဘယ်ညာတစ်ဖက်တစ်ချက်စီတွင် လူသွားလမ်းပါရှိသည်။ လူသွားလမ်း၏ အကျယ်မှာ ၃ ပေ ၃ လက်မ ဖြစ်သည်။ ယာဉ်သွားလမ်းနှစ်ခု ပါရှိသည့် သံကူကွန်ကရစ်အမျိုးအစားတံတား ဖြစ်သည်။<ref name="mdn"/><ref name="mdn1">
==ကိုးကား==
{{reflist}}
m5s0flomgkyq7x9hgp6r0f2mbzl1d36
1034116
1034081
2026-05-27T00:36:48Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
သဒ္ဒါပြင်ခဲ့သည်
1034116
wikitext
text/x-wiki
'''ပဲခူးမြစ်ကူးတံတား (ဒါးပိန် - သပြု) ''' သည် [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ဒါးပိန်မြို့]]နှင့် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ကဝမြို့နယ်]]၊ [[သပြုရွာ၊ ကဝမြို့နယ်|သပြုရွာ]]အကြားရှိ [[ပဲခူးမြစ်]]ကို ဖြတ်သန်းဖောက်လုပ်ထားသည့် တံတားဖြစ်သည်။<ref name="mdn">https://www.mdn.gov.mm/my/lnnykuumiuny-paikhuumckuuttnttaa-dpin-spunng-thnttpngmiuny-luuwngmukiikprenng</ref><ref name="mdn1">https://www.mdn.gov.mm/my/rnkunttiungdeskiinng-paikhuuttiungdeskiiattngri-thnnywkhnnnyaa-pnnyangaaa-paikhuumckuu-ttnttaamaa</ref>
==အကြောင်းအရာ==
တံတားမတည်ဆောက်မီကာလအချိန်များက ပဲခူးမြစ်ကို ဖြတ်သန်းကာ ခရီးသွားလာခြင်း၊ ကူးသန်းရောင်းဝယ်မှုများ ပြုလုပ်မည့်သူများသည် လှေသမ္ဗာန်များကို စီးနင်းကာ ဖြတ်သန်းခဲ့ကြရသည်။ တံတားသည် ကဝမြို့နယ်ဘက်ခြမ်းတွင် သပြု - ရှမ်းကန် - ကဝလမ်းပိုင်း၊ သပြု - မကြက်ကြီး - ကဝလမ်းပိုင်းတို့နှင့် ချိတ်ဆက်နေသည်။ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးဘက်ခြမ်းတွင် လှည်းကူး - ဆားတလင်း - ဒါးပိန် - ကျွဲကူးဆိပ်လမ်းပိုင်းဖြင့် ချိတ်ဆက်ထားသည်။ ကဝမြို့နယ်မှ ထွက်ကုန်များကို ဤတံတားမှဖြတ်သန်းပြီး အမှတ် (၂) လမ်းမကြီးမှတဆင့် သယ်ယူပို့ဆောင်လျက်ရှိသည်။<ref name="mdn"/><ref name="mdn1"/>
==အတိုင်းအတာများ==
တံတားသည် အရှည် ၁၀၅၀ ပေ၊ ယာဉ်သွားလမ်းသည် ၂၈ ပေ ရှိသည်။ ဘယ်ညာတစ်ဖက်တစ်ချက်စီတွင် လူသွားလမ်းပါရှိသည်။ လူသွားလမ်း၏ အကျယ်မှာ ၃ ပေ ၃ လက်မ ဖြစ်သည်။ ယာဉ်သွားလမ်းနှစ်ခု ပါရှိသည့် သံကူကွန်ကရစ်အမျိုးအစားတံတား ဖြစ်သည်။<ref name="mdn"/><ref name="mdn1">
==ကိုးကား==
{{reflist}}
jadkjv8xhrcnogmbv2cap96ixck1niy
1034117
1034116
2026-05-27T00:37:37Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
1034117
wikitext
text/x-wiki
'''ပဲခူးမြစ်ကူးတံတား (ဒါးပိန် - သပြု) ''' သည် [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ဒါးပိန်မြို့]]နှင့် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ကဝမြို့နယ်]]၊ [[သပြုရွာ၊ ကဝမြို့နယ်|သပြုရွာ]]အကြားရှိ [[ပဲခူးမြစ်]]ကို ဖြတ်သန်းဖောက်လုပ်ထားသည့် တံတားဖြစ်သည်။<ref name="mdn">https://www.mdn.gov.mm/my/lnnykuumiuny-paikhuumckuuttnttaa-dpin-spunng-thnttpngmiuny-luuwngmukiikprenng</ref><ref name="mdn1">https://www.mdn.gov.mm/my/rnkunttiungdeskiinng-paikhuuttiungdeskiiattngri-thnnywkhnnnyaa-pnnyangaaa-paikhuumckuu-ttnttaamaa</ref>
==အကြောင်းအရာ==
တံတားမတည်ဆောက်မီကာလအချိန်များက ပဲခူးမြစ်ကို ဖြတ်သန်းကာ ခရီးသွားလာခြင်း၊ ကူးသန်းရောင်းဝယ်မှုများ ပြုလုပ်မည့်သူများသည် လှေသမ္ဗာန်များကို စီးနင်းကာ ဖြတ်သန်းခဲ့ကြရသည်။ တံတားသည် ကဝမြို့နယ်ဘက်ခြမ်းတွင် သပြု - ရှမ်းကန် - ကဝလမ်းပိုင်း၊ သပြု - မကြက်ကြီး - ကဝလမ်းပိုင်းတို့နှင့် ချိတ်ဆက်နေသည်။ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးဘက်ခြမ်းတွင် လှည်းကူး - ဆားတလင်း - ဒါးပိန် - ကျွဲကူးဆိပ်လမ်းပိုင်းဖြင့် ချိတ်ဆက်ထားသည်။ ကဝမြို့နယ်မှ ထွက်ကုန်များကို ဤတံတားမှဖြတ်သန်းပြီး အမှတ် (၂) လမ်းမကြီးမှတဆင့် သယ်ယူပို့ဆောင်လျက်ရှိသည်။<ref name="mdn"/><ref name="mdn1"/>
==အတိုင်းအတာများ==
တံတားသည် အရှည် ၁၀၅၀ ပေ၊ ယာဉ်သွားလမ်းသည် ၂၈ ပေ ရှိသည်။ ဘယ်ညာတစ်ဖက်တစ်ချက်စီတွင် လူသွားလမ်းပါရှိသည်။ လူသွားလမ်း၏ အကျယ်မှာ ၃ ပေ ၃ လက်မ ဖြစ်သည်။ ယာဉ်သွားလမ်းနှစ်ခု ပါရှိသည့် သံကူကွန်ကရစ်အမျိုးအစားတံတား ဖြစ်သည်။<ref name="mdn"/><ref name="mdn1"/>
==ကိုးကား==
{{reflist}}
otwk4mwrrk8ccby3gdoqzkbi66abcbx
1034121
1034117
2026-05-27T02:33:32Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
[[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီးရှိ တံတားများ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည်
1034121
wikitext
text/x-wiki
'''ပဲခူးမြစ်ကူးတံတား (ဒါးပိန် - သပြု) ''' သည် [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ဒါးပိန်မြို့]]နှင့် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ကဝမြို့နယ်]]၊ [[သပြုရွာ၊ ကဝမြို့နယ်|သပြုရွာ]]အကြားရှိ [[ပဲခူးမြစ်]]ကို ဖြတ်သန်းဖောက်လုပ်ထားသည့် တံတားဖြစ်သည်။<ref name="mdn">https://www.mdn.gov.mm/my/lnnykuumiuny-paikhuumckuuttnttaa-dpin-spunng-thnttpngmiuny-luuwngmukiikprenng</ref><ref name="mdn1">https://www.mdn.gov.mm/my/rnkunttiungdeskiinng-paikhuuttiungdeskiiattngri-thnnywkhnnnyaa-pnnyangaaa-paikhuumckuu-ttnttaamaa</ref>
==အကြောင်းအရာ==
တံတားမတည်ဆောက်မီကာလအချိန်များက ပဲခူးမြစ်ကို ဖြတ်သန်းကာ ခရီးသွားလာခြင်း၊ ကူးသန်းရောင်းဝယ်မှုများ ပြုလုပ်မည့်သူများသည် လှေသမ္ဗာန်များကို စီးနင်းကာ ဖြတ်သန်းခဲ့ကြရသည်။ တံတားသည် ကဝမြို့နယ်ဘက်ခြမ်းတွင် သပြု - ရှမ်းကန် - ကဝလမ်းပိုင်း၊ သပြု - မကြက်ကြီး - ကဝလမ်းပိုင်းတို့နှင့် ချိတ်ဆက်နေသည်။ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးဘက်ခြမ်းတွင် လှည်းကူး - ဆားတလင်း - ဒါးပိန် - ကျွဲကူးဆိပ်လမ်းပိုင်းဖြင့် ချိတ်ဆက်ထားသည်။ ကဝမြို့နယ်မှ ထွက်ကုန်များကို ဤတံတားမှဖြတ်သန်းပြီး အမှတ် (၂) လမ်းမကြီးမှတဆင့် သယ်ယူပို့ဆောင်လျက်ရှိသည်။<ref name="mdn"/><ref name="mdn1"/>
==အတိုင်းအတာများ==
တံတားသည် အရှည် ၁၀၅၀ ပေ၊ ယာဉ်သွားလမ်းသည် ၂၈ ပေ ရှိသည်။ ဘယ်ညာတစ်ဖက်တစ်ချက်စီတွင် လူသွားလမ်းပါရှိသည်။ လူသွားလမ်း၏ အကျယ်မှာ ၃ ပေ ၃ လက်မ ဖြစ်သည်။ ယာဉ်သွားလမ်းနှစ်ခု ပါရှိသည့် သံကူကွန်ကရစ်အမျိုးအစားတံတား ဖြစ်သည်။<ref name="mdn"/><ref name="mdn1"/>
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီးရှိ တံတားများ]]
t8xrqyi66r5xx8ef4rg73v18hclp6yf
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:My Name Is Thank You
3
286608
1034082
2026-05-26T15:55:05Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1034082
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် My Name Is Thank You ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၅:၅၅၊ ၂၆ မေ ၂၀၂၆ (UTC)
cld553g53fc0o2dzl6v3bpeymdm4i2q
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Qaswa
3
286609
1034083
2026-05-26T15:55:15Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1034083
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Qaswa ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၅:၅၅၊ ၂၆ မေ ၂၀၂၆ (UTC)
0bgd93rhwqgtbsyfnds1ggatuaqbppx
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:RB20P
3
286610
1034084
2026-05-26T15:55:25Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1034084
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် RB20P ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၅:၅၅၊ ၂၆ မေ ၂၀၂၆ (UTC)
js6etcbkepzxprur7hqgo3mfhm9k9sj
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Renn 3am
3
286611
1034085
2026-05-26T15:55:35Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1034085
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Renn 3am ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၅:၅၅၊ ၂၆ မေ ၂၀၂၆ (UTC)
6fqvno7kwrarozhp83fxfdxjes2em2i
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:SoeNaing060
3
286612
1034091
2026-05-26T16:55:45Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1034091
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် SoeNaing060 ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၆:၅၅၊ ၂၆ မေ ၂၀၂၆ (UTC)
1zayf674pzlcmikhkus8b8tsn1t3p3o
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:BuickCentury04
3
286613
1034092
2026-05-26T16:55:55Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1034092
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် BuickCentury04 ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၆:၅၅၊ ၂၆ မေ ၂၀၂၆ (UTC)
mn8ral2arel5y35jisvvypp2dumj2cf
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zubair Bin Am
3
286614
1034093
2026-05-26T16:56:05Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1034093
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Zubair Bin Am ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၆:၅၆၊ ၂၆ မေ ၂၀၂၆ (UTC)
2220s6ofvwcp5ufctwelvvvtkzd2nn8
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:~2026-31405-60
3
286615
1034094
2026-05-26T17:56:15Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1034094
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် ~2026-31405-60 ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၇:၅၆၊ ၂၆ မေ ၂၀၂၆ (UTC)
i0l5kcbd5qll1m3v55ki0ickods3ozu
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:~2026-26219-80
3
286616
1034095
2026-05-26T18:56:24Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1034095
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် ~2026-26219-80 ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၈:၅၆၊ ၂၆ မေ ၂၀၂၆ (UTC)
t5w174n0sl0ndli1llq1hgy418yxbec
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Ahsijbee
3
286617
1034096
2026-05-26T18:56:34Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1034096
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Ahsijbee ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၈:၅၆၊ ၂၆ မေ ၂၀၂၆ (UTC)
b11vn6j1q1tjeaid0r4tsfksq6sfyru
အသုံးပြုသူ:Whisperofwords1/sandbox
2
286618
1034097
2026-05-26T19:38:59Z
Whisperofwords1
142874
စာမျက်နှာ ဖန်တီး
1034097
wikitext
text/x-wiki
= သက်ပိုင် =
'''📌 ကိုယ်ရေးအကျဉ်း'''
- '''အလုပ်''' — အလွတ်တန်း အင်္ဂလိပ်စာသင်ကြားသူ၊ စာရေးဆရာ၊ ဘာသာပြန်ဆရာ
- '''စိတ်ဝင်စားမှု''' — ဘာသာစကား၊ စာပေ၊ ဂန္ထဝင်စာပေ၊ သမိုင်းစာပေ
'''📝 စာပေလှုပ်ရှားမှု'''
- '''၂၀၁၈''' — The Global New Light of Myanmar သတင်းစာ၏ တက်သစ်စ စာရေးသူအစီအစဉ်တွင် အင်္ဂလိပ်ဝတ္ထုတိုများ စတင်ရေးသား
- '''၂၀၂၀ ဇန်နဝါရီ''' — ပထမဆုံး ဘာသာပြန်စာအုပ် စတင်ထုတ်ဝေ
- '''လက်ရှိ''' — ဘာသာပြန်ဝတ္ထု (၁၀) အုပ် (အတ္ထုပ္ပတ္တိ ၂ အုပ် အပါအဝင်) ထုတ်ဝေပြီး
'''🏛️ ဘာသာပြန်ဆဲ မော်ကွန်းများ'''
- '''ဟုမ္မာ၏ အိလျဒ် (Homer's The Iliad)'''
- '''ဟုမ္မာ၏ သြဒစ္ဆေမော်ကွန်း (The Odyssey)'''
- '''ဒန္တေ၏ အစ္ဆရိယရကန်စကားပြေ (Dante's The Divine Comedy)'''
- '''ဂေးလ်ဂမက်ရှ်၏ စွန့်စားခန်းမော်ကွန်းကျောက်စာ (The Epic of Gilgamesh)'''
'''🎯 ပန်းတိုင်'''
- ဆရာကြီး '''မောင်ထင်အောင်''' နှင့် ဆရာမကြီး '''ခင်နှင်းယု''' တို့ကို လေးစားအားကျ
- မြန်မာဝတ္ထုများကို အင်္ဂလိပ်ဘာသာသို့ ပြန်ဆိုကာ နိုင်ငံတကာစာဖတ်သူများထံ ပို့ဆောင်ရန် ရည်မှန်း
h7zof30tske46l326bqk5gnerybx3yx
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Jomhseng
3
286619
1034098
2026-05-26T19:56:44Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1034098
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Jomhseng ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၉:၅၆၊ ၂၆ မေ ၂၀၂၆ (UTC)
devyr1f4k177r0b9cra9ttz1pv6ybet
1034101
1034098
2026-05-26T20:00:37Z
Jomhseng
143286
/* ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Jomhseng ! */ အကြောင်းပြန်ခြင်း
1034101
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Jomhseng ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၉:၅၆၊ ၂၆ မေ ၂၀၂၆ (UTC)
:@[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] [[အသုံးပြုသူ:Jomhseng|Jomhseng]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Jomhseng|ဆွေးနွေး]]) ၂၀:၀၀၊ ၂၆ မေ ၂၀၂၆ (UTC)
bqiy72q9hy37gv5ftk0oz4pydzekzfd
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Kyawzinphyo.official
3
286620
1034099
2026-05-26T19:56:54Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1034099
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Kyawzinphyo.official ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၉:၅၆၊ ၂၆ မေ ၂၀၂၆ (UTC)
8xz1fzl442fefusq6lb29hq1illgdoo
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Popueyoq
3
286621
1034100
2026-05-26T19:57:04Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1034100
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Popueyoq ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၉:၅၇၊ ၂၆ မေ ၂၀၂၆ (UTC)
pcil4mfvils8pmrpk4ofrndg1fqnqv4
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:MSWPK
3
286622
1034103
2026-05-26T20:57:13Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1034103
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် MSWPK ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၂၀:၅၇၊ ၂၆ မေ ၂၀၂၆ (UTC)
76nhclmopcmj0ecqj7w8y41k8wa91hv
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:~2026-30951-28
3
286623
1034104
2026-05-26T20:57:23Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1034104
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် ~2026-30951-28 ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၂၀:၅၇၊ ၂၆ မေ ၂၀၂၆ (UTC)
s3mnhkxalhnc25jmqcpra6wvw6jf6bv
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:~2026-31572-27
3
286624
1034105
2026-05-26T20:57:34Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1034105
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် ~2026-31572-27 ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၂၀:၅၇၊ ၂၆ မေ ၂၀၂၆ (UTC)
7bpltfa6j5pakqga0d9vvh08pkpk7z0
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:~2026-31041-61
3
286625
1034106
2026-05-26T20:57:43Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1034106
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် ~2026-31041-61 ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၂၀:၅၇၊ ၂၆ မေ ၂၀၂၆ (UTC)
6bvc9pn8dpa7za6fh1ufkyb7i4a661t
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:~2026-31567-99
3
286626
1034109
2026-05-26T21:57:53Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1034109
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် ~2026-31567-99 ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၂၁:၅၇၊ ၂၆ မေ ၂၀၂၆ (UTC)
9jq3m28jm1k4e0gy38t3vra7pu0josk
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:~2026-31511-16
3
286627
1034110
2026-05-26T21:58:03Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1034110
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် ~2026-31511-16 ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၂၁:၅၈၊ ၂၆ မေ ၂၀၂၆ (UTC)
sg0uv7h8orir06wsjemdikwoiym0hq3
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Hondafit748950
3
286628
1034111
2026-05-26T21:58:13Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1034111
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Hondafit748950 ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၂၁:၅၈၊ ၂၆ မေ ၂၀၂၆ (UTC)
lo5cxn5uraq0qbs8jqbd59p1sj8ofvg
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:AmethystNiita
3
286629
1034114
2026-05-26T23:58:32Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1034114
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် AmethystNiita ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၂၃:၅၈၊ ၂၆ မေ ၂၀၂၆ (UTC)
5bn96wjpam1juk17pme7jzs6glr8o6s
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:MasterOptimist
3
286630
1034115
2026-05-26T23:58:42Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1034115
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် MasterOptimist ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၂၃:၅၈၊ ၂၆ မေ ၂၀၂၆ (UTC)
t0byzbyiq6lvnxpi4kx58bow8ruaozw
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Vocrel
3
286631
1034118
2026-05-27T00:58:51Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1034118
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Vocrel ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၀၀:၅၈၊ ၂၇ မေ ၂၀၂၆ (UTC)
6cucoxezjg4c48i68hvsfq9osc7lmuh
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:~2026-30654-32
3
286632
1034119
2026-05-27T00:59:01Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1034119
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် ~2026-30654-32 ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၀၀:၅၉၊ ၂၇ မေ ၂၀၂၆ (UTC)
ru8kkdtg9jm3o9m4zkwdlyhodjevmxv
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:~2026-31618-72
3
286633
1034120
2026-05-27T01:59:11Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1034120
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် ~2026-31618-72 ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၀၁:၅၉၊ ၂၇ မေ ၂၀၂၆ (UTC)
tmceq2lxyrx6snqd66ojozw91hbpxh0
ကဏ္ဍ:ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီးရှိ တံတားများ
14
286634
1034122
2026-05-27T02:33:47Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
"[[ကဏ္ဍ:ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီးရှိ တံတားများ]]" အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်
1034122
wikitext
text/x-wiki
[[ကဏ္ဍ:ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီးရှိ တံတားများ]]
1bodhpls1v5l6gkc8ed5brzi4dd0rd3
တမမြစ်
0
286635
1034123
2026-05-27T02:49:27Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
"{{Infobox river | map = {{Maplink|zoom=|frame=yes|plain=yes|frame-align=center|frame-width=250|frame-height=250 |raw=[ { "type": "ExternalData", "service": "geoline", "properties": { "stroke": "#66F", "stroke-width": 2 }, "query": "SELECT ?id ?geo ?idLabel (?idLabel as ?title) WHERE { ?id wdt:P403 wd:{{wikidata|label|raw|pag..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်
1034123
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox river
| map =
{{Maplink|zoom=|frame=yes|plain=yes|frame-align=center|frame-width=250|frame-height=250
|raw=[ { "type": "ExternalData", "service": "geoline", "properties": { "stroke": "#66F", "stroke-width": 2 }, "query": "SELECT ?id ?geo ?idLabel (?idLabel as ?title) WHERE { ?id wdt:P403 wd:{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}} . SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language 'en'. } }" },
{ "type": "ExternalData", "service": "geoline", "properties": { "stroke": "#555", "stroke-width": 2 }, "query": "SELECT ?id ?geo ?idLabel (?idLabel as ?title) WHERE { ?id wdt:P885 wd:{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}} . SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language 'en'. } }" },
{ "type": "ExternalData", "service": "geoline", "properties": { "title": "{{wikidata|label|page={{PAGENAME}}}}", "stroke": "#05F", "stroke-width": 4 }, "ids": "{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}}" } ] }}
| pushpin_map = Japan
}}
[[File:Tama-River-near-Ome.jpg|thumb|right|250px|Tama River near the city of [[Ōme, Tokyo|Ōme]] in western Tokyo]]
[[File:TokyoLandsatTamaRiver.jpg|thumb|200px|right|Tama River, in a [[Landsat]] photo of the Tokyo area]]
[[File:Tama river in the Musashi province.jpg|thumb|200px|right|Woodblock printing by [[Hokusai]]]]
'''တမမြစ်''' (多摩川, Tama-gawa) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ဟွန်းရှူးကျွန်း]]ရှိ [[တိုကျိုမြို့]]၊ [[ခနဂဝခရိုင်]]နှင့် [[ယမနရှိခရိုင်]]တို့တွင်ရှိသည့် မြစ်တစ်စင်း ဖြစ်သည်။ အဆင့် (၁) ရှိသည့် မြစ်ဖြစ်သည်ဟု ဂျပန်အစိုးရက သတ်မှတ်ထားသည်။ အရှည် ၁၃၈ ကီလိုမီတာ (၈၆ မိုင်) ရှိသည်။ မြစ်ဝှမ်းဒေသသည် ၁၂၄၀ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၄၈၀ စတုရန်းမိုင်) ရှိသည်။<ref>{{Cite web |year=2025 |title=Overview of class 1 rivers |script-title= |url=https://www.mlit.go.jp/river/toukei_chousa/kasen_db/pdf/2025/4-1-4.pdf |url-status=live |access-date=2025-12-21 |publisher=[[Ministry of Land, Infrastructure, Transport and Tourism]] |language=ja |format=PDF}}</ref>
မြစ်သည် ခနဂဝခရိုင်နှင့် တိုကျိုမြို့အကြားကို ပိုင်းခြားထားပြီး "ကြီးမားသည့်တိုကျိုဒေသ" (Greater Tokyo Area) ကို ဖြတ်သန်းလျက်ရှိသည်။ တိုကျိုမြို့တွင် မြစ်ဖြတ်သန်းရာကမ်းဘေးတွင် ပန်းခြံများ၊ အားကစားကွင်းများနှင့် ပျော်ပွဲစားထွက်ရာထင်ရှားသည့်နေရာများ တည်ရှိသည်။
==ရေစီးဆင်းရာလမ်းကြောင်း==
တမမြစ်သည် ယမနရှိခရိုင်၊ [[ခိုရှုမြို့]]ရှိ [[ခဆတိုရိတောင်]]မှ စတင်စီးဆင်းဖြစ်ပေါ်လာသည်။ ထိုမှတဆင့် အရှေ့ဘက်သို့စီးဆင်းကာ တိုကျိုမြို့အနောက်ဘက် တောင်ထူထပ်ရာဒေသကို ဖြတ်သန်းသည်။ ထိုတောင်ထူထပ်ရာဒေသတွင် အိုးဂိုချိဆည်ကို တည်ဆောက်ထားပြီး အိုခုတမရေကန်ကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ ဆည်၏ အောက်ဘက်သို့ ရောက်သည့်အခါတွင် "တမ" ဟူသည့် အမည်ဖြင့် မြစ်တစ်စင်း ဖြစ်လာကာ အိုးမဲမြို့ရှိ "ချိချိဘုတမခိုင်းအမျိုးသားဥယျာဉ်" ကို ဖြတ်သန်းစီးဆင်းသည်။ ထို့နောက်တွင် မြစ်သည် တမတောင်ကုန်းများနှင့် မဆရှိနိုလှေကားထစ်စိုက်ခင်းများအကြားမှ အရှေ့တောင်ဘက်သို့ ဆက်လက်စီးဆင်းလာသည်။ မြစ်သည် တိုကျိုမြို့နှင့် ခနဂဝခရိုင်၊ ခဝဆခိမြို့အကြားနယ်နိမိတ်ကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ မြစ်ဝနေရာဖြစ်သည့် တိုကျိုပင်လယ်အော်တွင် စက်မှုလုပ်ငန်းများစွာ တည်ရှိသည်။ မြစ်ဝအနီးအနားတွင် ဟနဲဒလေဆိပ်လည်း တည်ရှိသည်။<ref>{{Cite web |title=Tracing the History of the Tamagawa Josui Aqueduct |url=https://www.gotokyo.org/en/story/walks-and-tours/waterfront/tamagawa_josui/index.html}}</ref>
==ရုပ်ပုံများ==
<gallery heights="165" mode="packed" caption="Wildlife along the Tama river">
File:Carp in the Tama River.JPG|alt=Carp in the Tama river|A school of [[carp]] swimming in the river
File:Eastern Spot-billed ducks in the Tama river.JPG|alt=A pair of eastern spot-billed ducks in the river |A pair of [[eastern spot-billed duck]]s in the river
File:Stray cat by the Tama River.JPG|alt=A [[feral cat|stray cat]] by the River|A [[feral cat|stray cat]] resting by the river
File:Female eurasian teal in the Tama river.jpg|alt=Female falcated duck in the Tama river, Japan.JPG|A female [[Eurasian teal]] in the river
File:Great cormorants at the Tama river.JPG|alt=A pair of great cormorants at the river |A pair of [[great cormorant]]s at the river
File:Crow chasing Black Kite.JPG|alt=Crow chasing Black Kite|A [[Corvus (genus)|crow]] chasing a [[black kite]] over the river
File:Red-eared slider turtle at the Tama river.JPG|alt=A Red-eared slider turtle at the river|A [[red-eared slider]] turtle at the river
</gallery>
==ပြင်ပလင့်များ==
{{commons category|Tama River}}
* [http://www.ktr.mlit.go.jp/keihin/keihin_index045.html Tama River Drainage Basin (Japanese)]
{{coord|35.521784|139.798333|format=dms|display=inline,title|type:river_region:JP_scale:100000}} (mouth)
==ကိုးကား==
{{reflist}}
5or5j9ys0i7h89l9nn52dx1oakpk0t6
1034124
1034123
2026-05-27T02:50:25Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
[[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:တိုကျိုရှိ မြစ်များ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည်
1034124
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox river
| map =
{{Maplink|zoom=|frame=yes|plain=yes|frame-align=center|frame-width=250|frame-height=250
|raw=[ { "type": "ExternalData", "service": "geoline", "properties": { "stroke": "#66F", "stroke-width": 2 }, "query": "SELECT ?id ?geo ?idLabel (?idLabel as ?title) WHERE { ?id wdt:P403 wd:{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}} . SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language 'en'. } }" },
{ "type": "ExternalData", "service": "geoline", "properties": { "stroke": "#555", "stroke-width": 2 }, "query": "SELECT ?id ?geo ?idLabel (?idLabel as ?title) WHERE { ?id wdt:P885 wd:{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}} . SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language 'en'. } }" },
{ "type": "ExternalData", "service": "geoline", "properties": { "title": "{{wikidata|label|page={{PAGENAME}}}}", "stroke": "#05F", "stroke-width": 4 }, "ids": "{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}}" } ] }}
| pushpin_map = Japan
}}
[[File:Tama-River-near-Ome.jpg|thumb|right|250px|Tama River near the city of [[Ōme, Tokyo|Ōme]] in western Tokyo]]
[[File:TokyoLandsatTamaRiver.jpg|thumb|200px|right|Tama River, in a [[Landsat]] photo of the Tokyo area]]
[[File:Tama river in the Musashi province.jpg|thumb|200px|right|Woodblock printing by [[Hokusai]]]]
'''တမမြစ်''' (多摩川, Tama-gawa) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ဟွန်းရှူးကျွန်း]]ရှိ [[တိုကျိုမြို့]]၊ [[ခနဂဝခရိုင်]]နှင့် [[ယမနရှိခရိုင်]]တို့တွင်ရှိသည့် မြစ်တစ်စင်း ဖြစ်သည်။ အဆင့် (၁) ရှိသည့် မြစ်ဖြစ်သည်ဟု ဂျပန်အစိုးရက သတ်မှတ်ထားသည်။ အရှည် ၁၃၈ ကီလိုမီတာ (၈၆ မိုင်) ရှိသည်။ မြစ်ဝှမ်းဒေသသည် ၁၂၄၀ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၄၈၀ စတုရန်းမိုင်) ရှိသည်။<ref>{{Cite web |year=2025 |title=Overview of class 1 rivers |script-title= |url=https://www.mlit.go.jp/river/toukei_chousa/kasen_db/pdf/2025/4-1-4.pdf |url-status=live |access-date=2025-12-21 |publisher=[[Ministry of Land, Infrastructure, Transport and Tourism]] |language=ja |format=PDF}}</ref>
မြစ်သည် ခနဂဝခရိုင်နှင့် တိုကျိုမြို့အကြားကို ပိုင်းခြားထားပြီး "ကြီးမားသည့်တိုကျိုဒေသ" (Greater Tokyo Area) ကို ဖြတ်သန်းလျက်ရှိသည်။ တိုကျိုမြို့တွင် မြစ်ဖြတ်သန်းရာကမ်းဘေးတွင် ပန်းခြံများ၊ အားကစားကွင်းများနှင့် ပျော်ပွဲစားထွက်ရာထင်ရှားသည့်နေရာများ တည်ရှိသည်။
==ရေစီးဆင်းရာလမ်းကြောင်း==
တမမြစ်သည် ယမနရှိခရိုင်၊ [[ခိုရှုမြို့]]ရှိ [[ခဆတိုရိတောင်]]မှ စတင်စီးဆင်းဖြစ်ပေါ်လာသည်။ ထိုမှတဆင့် အရှေ့ဘက်သို့စီးဆင်းကာ တိုကျိုမြို့အနောက်ဘက် တောင်ထူထပ်ရာဒေသကို ဖြတ်သန်းသည်။ ထိုတောင်ထူထပ်ရာဒေသတွင် အိုးဂိုချိဆည်ကို တည်ဆောက်ထားပြီး အိုခုတမရေကန်ကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ ဆည်၏ အောက်ဘက်သို့ ရောက်သည့်အခါတွင် "တမ" ဟူသည့် အမည်ဖြင့် မြစ်တစ်စင်း ဖြစ်လာကာ အိုးမဲမြို့ရှိ "ချိချိဘုတမခိုင်းအမျိုးသားဥယျာဉ်" ကို ဖြတ်သန်းစီးဆင်းသည်။ ထို့နောက်တွင် မြစ်သည် တမတောင်ကုန်းများနှင့် မဆရှိနိုလှေကားထစ်စိုက်ခင်းများအကြားမှ အရှေ့တောင်ဘက်သို့ ဆက်လက်စီးဆင်းလာသည်။ မြစ်သည် တိုကျိုမြို့နှင့် ခနဂဝခရိုင်၊ ခဝဆခိမြို့အကြားနယ်နိမိတ်ကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ မြစ်ဝနေရာဖြစ်သည့် တိုကျိုပင်လယ်အော်တွင် စက်မှုလုပ်ငန်းများစွာ တည်ရှိသည်။ မြစ်ဝအနီးအနားတွင် ဟနဲဒလေဆိပ်လည်း တည်ရှိသည်။<ref>{{Cite web |title=Tracing the History of the Tamagawa Josui Aqueduct |url=https://www.gotokyo.org/en/story/walks-and-tours/waterfront/tamagawa_josui/index.html}}</ref>
==ရုပ်ပုံများ==
<gallery heights="165" mode="packed" caption="Wildlife along the Tama river">
File:Carp in the Tama River.JPG|alt=Carp in the Tama river|A school of [[carp]] swimming in the river
File:Eastern Spot-billed ducks in the Tama river.JPG|alt=A pair of eastern spot-billed ducks in the river |A pair of [[eastern spot-billed duck]]s in the river
File:Stray cat by the Tama River.JPG|alt=A [[feral cat|stray cat]] by the River|A [[feral cat|stray cat]] resting by the river
File:Female eurasian teal in the Tama river.jpg|alt=Female falcated duck in the Tama river, Japan.JPG|A female [[Eurasian teal]] in the river
File:Great cormorants at the Tama river.JPG|alt=A pair of great cormorants at the river |A pair of [[great cormorant]]s at the river
File:Crow chasing Black Kite.JPG|alt=Crow chasing Black Kite|A [[Corvus (genus)|crow]] chasing a [[black kite]] over the river
File:Red-eared slider turtle at the Tama river.JPG|alt=A Red-eared slider turtle at the river|A [[red-eared slider]] turtle at the river
</gallery>
==ပြင်ပလင့်များ==
{{commons category|Tama River}}
* [http://www.ktr.mlit.go.jp/keihin/keihin_index045.html Tama River Drainage Basin (Japanese)]
{{coord|35.521784|139.798333|format=dms|display=inline,title|type:river_region:JP_scale:100000}} (mouth)
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:တိုကျိုရှိ မြစ်များ]]
rzyyldlnwcg6ycz13ib5qwf9mtn38l8
1034125
1034124
2026-05-27T02:50:41Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
[[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:ခနဂဝခရိုင်ရှိ မြစ်များ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည်
1034125
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox river
| map =
{{Maplink|zoom=|frame=yes|plain=yes|frame-align=center|frame-width=250|frame-height=250
|raw=[ { "type": "ExternalData", "service": "geoline", "properties": { "stroke": "#66F", "stroke-width": 2 }, "query": "SELECT ?id ?geo ?idLabel (?idLabel as ?title) WHERE { ?id wdt:P403 wd:{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}} . SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language 'en'. } }" },
{ "type": "ExternalData", "service": "geoline", "properties": { "stroke": "#555", "stroke-width": 2 }, "query": "SELECT ?id ?geo ?idLabel (?idLabel as ?title) WHERE { ?id wdt:P885 wd:{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}} . SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language 'en'. } }" },
{ "type": "ExternalData", "service": "geoline", "properties": { "title": "{{wikidata|label|page={{PAGENAME}}}}", "stroke": "#05F", "stroke-width": 4 }, "ids": "{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}}" } ] }}
| pushpin_map = Japan
}}
[[File:Tama-River-near-Ome.jpg|thumb|right|250px|Tama River near the city of [[Ōme, Tokyo|Ōme]] in western Tokyo]]
[[File:TokyoLandsatTamaRiver.jpg|thumb|200px|right|Tama River, in a [[Landsat]] photo of the Tokyo area]]
[[File:Tama river in the Musashi province.jpg|thumb|200px|right|Woodblock printing by [[Hokusai]]]]
'''တမမြစ်''' (多摩川, Tama-gawa) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ဟွန်းရှူးကျွန်း]]ရှိ [[တိုကျိုမြို့]]၊ [[ခနဂဝခရိုင်]]နှင့် [[ယမနရှိခရိုင်]]တို့တွင်ရှိသည့် မြစ်တစ်စင်း ဖြစ်သည်။ အဆင့် (၁) ရှိသည့် မြစ်ဖြစ်သည်ဟု ဂျပန်အစိုးရက သတ်မှတ်ထားသည်။ အရှည် ၁၃၈ ကီလိုမီတာ (၈၆ မိုင်) ရှိသည်။ မြစ်ဝှမ်းဒေသသည် ၁၂၄၀ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၄၈၀ စတုရန်းမိုင်) ရှိသည်။<ref>{{Cite web |year=2025 |title=Overview of class 1 rivers |script-title= |url=https://www.mlit.go.jp/river/toukei_chousa/kasen_db/pdf/2025/4-1-4.pdf |url-status=live |access-date=2025-12-21 |publisher=[[Ministry of Land, Infrastructure, Transport and Tourism]] |language=ja |format=PDF}}</ref>
မြစ်သည် ခနဂဝခရိုင်နှင့် တိုကျိုမြို့အကြားကို ပိုင်းခြားထားပြီး "ကြီးမားသည့်တိုကျိုဒေသ" (Greater Tokyo Area) ကို ဖြတ်သန်းလျက်ရှိသည်။ တိုကျိုမြို့တွင် မြစ်ဖြတ်သန်းရာကမ်းဘေးတွင် ပန်းခြံများ၊ အားကစားကွင်းများနှင့် ပျော်ပွဲစားထွက်ရာထင်ရှားသည့်နေရာများ တည်ရှိသည်။
==ရေစီးဆင်းရာလမ်းကြောင်း==
တမမြစ်သည် ယမနရှိခရိုင်၊ [[ခိုရှုမြို့]]ရှိ [[ခဆတိုရိတောင်]]မှ စတင်စီးဆင်းဖြစ်ပေါ်လာသည်။ ထိုမှတဆင့် အရှေ့ဘက်သို့စီးဆင်းကာ တိုကျိုမြို့အနောက်ဘက် တောင်ထူထပ်ရာဒေသကို ဖြတ်သန်းသည်။ ထိုတောင်ထူထပ်ရာဒေသတွင် အိုးဂိုချိဆည်ကို တည်ဆောက်ထားပြီး အိုခုတမရေကန်ကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ ဆည်၏ အောက်ဘက်သို့ ရောက်သည့်အခါတွင် "တမ" ဟူသည့် အမည်ဖြင့် မြစ်တစ်စင်း ဖြစ်လာကာ အိုးမဲမြို့ရှိ "ချိချိဘုတမခိုင်းအမျိုးသားဥယျာဉ်" ကို ဖြတ်သန်းစီးဆင်းသည်။ ထို့နောက်တွင် မြစ်သည် တမတောင်ကုန်းများနှင့် မဆရှိနိုလှေကားထစ်စိုက်ခင်းများအကြားမှ အရှေ့တောင်ဘက်သို့ ဆက်လက်စီးဆင်းလာသည်။ မြစ်သည် တိုကျိုမြို့နှင့် ခနဂဝခရိုင်၊ ခဝဆခိမြို့အကြားနယ်နိမိတ်ကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ မြစ်ဝနေရာဖြစ်သည့် တိုကျိုပင်လယ်အော်တွင် စက်မှုလုပ်ငန်းများစွာ တည်ရှိသည်။ မြစ်ဝအနီးအနားတွင် ဟနဲဒလေဆိပ်လည်း တည်ရှိသည်။<ref>{{Cite web |title=Tracing the History of the Tamagawa Josui Aqueduct |url=https://www.gotokyo.org/en/story/walks-and-tours/waterfront/tamagawa_josui/index.html}}</ref>
==ရုပ်ပုံများ==
<gallery heights="165" mode="packed" caption="Wildlife along the Tama river">
File:Carp in the Tama River.JPG|alt=Carp in the Tama river|A school of [[carp]] swimming in the river
File:Eastern Spot-billed ducks in the Tama river.JPG|alt=A pair of eastern spot-billed ducks in the river |A pair of [[eastern spot-billed duck]]s in the river
File:Stray cat by the Tama River.JPG|alt=A [[feral cat|stray cat]] by the River|A [[feral cat|stray cat]] resting by the river
File:Female eurasian teal in the Tama river.jpg|alt=Female falcated duck in the Tama river, Japan.JPG|A female [[Eurasian teal]] in the river
File:Great cormorants at the Tama river.JPG|alt=A pair of great cormorants at the river |A pair of [[great cormorant]]s at the river
File:Crow chasing Black Kite.JPG|alt=Crow chasing Black Kite|A [[Corvus (genus)|crow]] chasing a [[black kite]] over the river
File:Red-eared slider turtle at the Tama river.JPG|alt=A Red-eared slider turtle at the river|A [[red-eared slider]] turtle at the river
</gallery>
==ပြင်ပလင့်များ==
{{commons category|Tama River}}
* [http://www.ktr.mlit.go.jp/keihin/keihin_index045.html Tama River Drainage Basin (Japanese)]
{{coord|35.521784|139.798333|format=dms|display=inline,title|type:river_region:JP_scale:100000}} (mouth)
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:တိုကျိုရှိ မြစ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:ခနဂဝခရိုင်ရှိ မြစ်များ]]
6d1mk5l6nk0jeuu413r4h9euiukhv60
1034126
1034125
2026-05-27T02:50:58Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
[[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:ယမနရှိခရိုင်ရှိ မြစ်များ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည်
1034126
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox river
| map =
{{Maplink|zoom=|frame=yes|plain=yes|frame-align=center|frame-width=250|frame-height=250
|raw=[ { "type": "ExternalData", "service": "geoline", "properties": { "stroke": "#66F", "stroke-width": 2 }, "query": "SELECT ?id ?geo ?idLabel (?idLabel as ?title) WHERE { ?id wdt:P403 wd:{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}} . SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language 'en'. } }" },
{ "type": "ExternalData", "service": "geoline", "properties": { "stroke": "#555", "stroke-width": 2 }, "query": "SELECT ?id ?geo ?idLabel (?idLabel as ?title) WHERE { ?id wdt:P885 wd:{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}} . SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language 'en'. } }" },
{ "type": "ExternalData", "service": "geoline", "properties": { "title": "{{wikidata|label|page={{PAGENAME}}}}", "stroke": "#05F", "stroke-width": 4 }, "ids": "{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}}" } ] }}
| pushpin_map = Japan
}}
[[File:Tama-River-near-Ome.jpg|thumb|right|250px|Tama River near the city of [[Ōme, Tokyo|Ōme]] in western Tokyo]]
[[File:TokyoLandsatTamaRiver.jpg|thumb|200px|right|Tama River, in a [[Landsat]] photo of the Tokyo area]]
[[File:Tama river in the Musashi province.jpg|thumb|200px|right|Woodblock printing by [[Hokusai]]]]
'''တမမြစ်''' (多摩川, Tama-gawa) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ဟွန်းရှူးကျွန်း]]ရှိ [[တိုကျိုမြို့]]၊ [[ခနဂဝခရိုင်]]နှင့် [[ယမနရှိခရိုင်]]တို့တွင်ရှိသည့် မြစ်တစ်စင်း ဖြစ်သည်။ အဆင့် (၁) ရှိသည့် မြစ်ဖြစ်သည်ဟု ဂျပန်အစိုးရက သတ်မှတ်ထားသည်။ အရှည် ၁၃၈ ကီလိုမီတာ (၈၆ မိုင်) ရှိသည်။ မြစ်ဝှမ်းဒေသသည် ၁၂၄၀ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၄၈၀ စတုရန်းမိုင်) ရှိသည်။<ref>{{Cite web |year=2025 |title=Overview of class 1 rivers |script-title= |url=https://www.mlit.go.jp/river/toukei_chousa/kasen_db/pdf/2025/4-1-4.pdf |url-status=live |access-date=2025-12-21 |publisher=[[Ministry of Land, Infrastructure, Transport and Tourism]] |language=ja |format=PDF}}</ref>
မြစ်သည် ခနဂဝခရိုင်နှင့် တိုကျိုမြို့အကြားကို ပိုင်းခြားထားပြီး "ကြီးမားသည့်တိုကျိုဒေသ" (Greater Tokyo Area) ကို ဖြတ်သန်းလျက်ရှိသည်။ တိုကျိုမြို့တွင် မြစ်ဖြတ်သန်းရာကမ်းဘေးတွင် ပန်းခြံများ၊ အားကစားကွင်းများနှင့် ပျော်ပွဲစားထွက်ရာထင်ရှားသည့်နေရာများ တည်ရှိသည်။
==ရေစီးဆင်းရာလမ်းကြောင်း==
တမမြစ်သည် ယမနရှိခရိုင်၊ [[ခိုရှုမြို့]]ရှိ [[ခဆတိုရိတောင်]]မှ စတင်စီးဆင်းဖြစ်ပေါ်လာသည်။ ထိုမှတဆင့် အရှေ့ဘက်သို့စီးဆင်းကာ တိုကျိုမြို့အနောက်ဘက် တောင်ထူထပ်ရာဒေသကို ဖြတ်သန်းသည်။ ထိုတောင်ထူထပ်ရာဒေသတွင် အိုးဂိုချိဆည်ကို တည်ဆောက်ထားပြီး အိုခုတမရေကန်ကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ ဆည်၏ အောက်ဘက်သို့ ရောက်သည့်အခါတွင် "တမ" ဟူသည့် အမည်ဖြင့် မြစ်တစ်စင်း ဖြစ်လာကာ အိုးမဲမြို့ရှိ "ချိချိဘုတမခိုင်းအမျိုးသားဥယျာဉ်" ကို ဖြတ်သန်းစီးဆင်းသည်။ ထို့နောက်တွင် မြစ်သည် တမတောင်ကုန်းများနှင့် မဆရှိနိုလှေကားထစ်စိုက်ခင်းများအကြားမှ အရှေ့တောင်ဘက်သို့ ဆက်လက်စီးဆင်းလာသည်။ မြစ်သည် တိုကျိုမြို့နှင့် ခနဂဝခရိုင်၊ ခဝဆခိမြို့အကြားနယ်နိမိတ်ကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ မြစ်ဝနေရာဖြစ်သည့် တိုကျိုပင်လယ်အော်တွင် စက်မှုလုပ်ငန်းများစွာ တည်ရှိသည်။ မြစ်ဝအနီးအနားတွင် ဟနဲဒလေဆိပ်လည်း တည်ရှိသည်။<ref>{{Cite web |title=Tracing the History of the Tamagawa Josui Aqueduct |url=https://www.gotokyo.org/en/story/walks-and-tours/waterfront/tamagawa_josui/index.html}}</ref>
==ရုပ်ပုံများ==
<gallery heights="165" mode="packed" caption="Wildlife along the Tama river">
File:Carp in the Tama River.JPG|alt=Carp in the Tama river|A school of [[carp]] swimming in the river
File:Eastern Spot-billed ducks in the Tama river.JPG|alt=A pair of eastern spot-billed ducks in the river |A pair of [[eastern spot-billed duck]]s in the river
File:Stray cat by the Tama River.JPG|alt=A [[feral cat|stray cat]] by the River|A [[feral cat|stray cat]] resting by the river
File:Female eurasian teal in the Tama river.jpg|alt=Female falcated duck in the Tama river, Japan.JPG|A female [[Eurasian teal]] in the river
File:Great cormorants at the Tama river.JPG|alt=A pair of great cormorants at the river |A pair of [[great cormorant]]s at the river
File:Crow chasing Black Kite.JPG|alt=Crow chasing Black Kite|A [[Corvus (genus)|crow]] chasing a [[black kite]] over the river
File:Red-eared slider turtle at the Tama river.JPG|alt=A Red-eared slider turtle at the river|A [[red-eared slider]] turtle at the river
</gallery>
==ပြင်ပလင့်များ==
{{commons category|Tama River}}
* [http://www.ktr.mlit.go.jp/keihin/keihin_index045.html Tama River Drainage Basin (Japanese)]
{{coord|35.521784|139.798333|format=dms|display=inline,title|type:river_region:JP_scale:100000}} (mouth)
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:တိုကျိုရှိ မြစ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:ခနဂဝခရိုင်ရှိ မြစ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:ယမနရှိခရိုင်ရှိ မြစ်များ]]
rt4alw2o1ix0eggskpzc4a9o0jf10lb
ကဏ္ဍ:ယမနရှိခရိုင်ရှိ မြစ်များ
14
286636
1034127
2026-05-27T02:51:20Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
"[[ကဏ္ဍ:ယမနရှိခရိုင်ရှိ မြစ်များ]]" အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်
1034127
wikitext
text/x-wiki
[[ကဏ္ဍ:ယမနရှိခရိုင်ရှိ မြစ်များ]]
3i9kucnrdogeeh4tcfm1q1jj5cj3e11
ခိနိုခဝမြစ်
0
286637
1034128
2026-05-27T02:58:14Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
" '''ခိနိုခဝမြစ်''' (紀ノ川 သို့မဟုတ် 紀の川, Kinokawa) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဝခယမခရိုင်နှင့် နာရခရိုင်တို့တွင်ရှိသည့် အဆင့် (၁) မြစ်တစ်စင်း ဖြစ်သ..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်
1034128
wikitext
text/x-wiki
'''ခိနိုခဝမြစ်''' (紀ノ川 သို့မဟုတ် 紀の川, Kinokawa) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဝခယမခရိုင်နှင့် နာရခရိုင်တို့တွင်ရှိသည့် အဆင့် (၁) မြစ်တစ်စင်း ဖြစ်သည်။ နာရခရိုင်တွင် ဤမြစ်ကို ယောရှိနိုမြစ် (吉野川, Yoshinogawa) ဟု ခေါ်သည်။ ၁၃၆ ကီလိုမီတာ (၈၅ မိုင်) ရှည်သည်။ ရေဝေရေလဲဒေသသည် ၁၆၆၀ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၆၄၀ မိုင်) ရှိသည်။
မြစ်သည် အိုးဒိုင်းဂဟရတောင်မှ စတင်ဖြစ်ပေါ်လာပြီး အနောက်ဘက်သို့ စီးဆင်းလျက်ရှိသည်။ ဝခယမမြို့တွင် ခိအိတူးမြောင်းအတွင်းသို့ စီးဝင်သွားသည်။
==ပထဝီသွင်ပြင်==
နာရခရိုင်နှင့် မိအဲခရိုင်အကြား နယ်နိမိတ်သည် မြစ်စတင်စီးဆင်းဖြစ်တည်လာရာနေရာ ဖြစ်သည်။ မိုးရာသီကာလသည် နုန်းမြေလွင်ပြင်ဒေသဖြစ်ပေါ်လာစေရန် ထောက်ပံ့လျက်ရှိသည်။ မြစ်လမ်ကြောင်းသည် တစ်ခါတရံ အပြောင်းအလဲရှိပြီး ရေကြီးမှုလည်း မကြာခဏ ဖြစ်ပွားသည်။
==ရထားလမ်း==
အချို့သောနေရာများတွင် JR အနောက်ဝခယမရထားလိုင်းသည် မြစ်နှင့်အပြိုင်တည်ရှိသည်။
==ကိုးကား==
{{reflist}}
rvam95ov2k3u4xw0gvcd6h9fl5fl4vk
1034129
1034128
2026-05-27T02:58:51Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
[[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ မြစ်များ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည်
1034129
wikitext
text/x-wiki
'''ခိနိုခဝမြစ်''' (紀ノ川 သို့မဟုတ် 紀の川, Kinokawa) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဝခယမခရိုင်နှင့် နာရခရိုင်တို့တွင်ရှိသည့် အဆင့် (၁) မြစ်တစ်စင်း ဖြစ်သည်။ နာရခရိုင်တွင် ဤမြစ်ကို ယောရှိနိုမြစ် (吉野川, Yoshinogawa) ဟု ခေါ်သည်။ ၁၃၆ ကီလိုမီတာ (၈၅ မိုင်) ရှည်သည်။ ရေဝေရေလဲဒေသသည် ၁၆၆၀ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၆၄၀ မိုင်) ရှိသည်။
မြစ်သည် အိုးဒိုင်းဂဟရတောင်မှ စတင်ဖြစ်ပေါ်လာပြီး အနောက်ဘက်သို့ စီးဆင်းလျက်ရှိသည်။ ဝခယမမြို့တွင် ခိအိတူးမြောင်းအတွင်းသို့ စီးဝင်သွားသည်။
==ပထဝီသွင်ပြင်==
နာရခရိုင်နှင့် မိအဲခရိုင်အကြား နယ်နိမိတ်သည် မြစ်စတင်စီးဆင်းဖြစ်တည်လာရာနေရာ ဖြစ်သည်။ မိုးရာသီကာလသည် နုန်းမြေလွင်ပြင်ဒေသဖြစ်ပေါ်လာစေရန် ထောက်ပံ့လျက်ရှိသည်။ မြစ်လမ်ကြောင်းသည် တစ်ခါတရံ အပြောင်းအလဲရှိပြီး ရေကြီးမှုလည်း မကြာခဏ ဖြစ်ပွားသည်။
==ရထားလမ်း==
အချို့သောနေရာများတွင် JR အနောက်ဝခယမရထားလိုင်းသည် မြစ်နှင့်အပြိုင်တည်ရှိသည်။
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ မြစ်များ]]
loflqvedrxzaujgowxnbiiz8hmm2kv2
1034130
1034129
2026-05-27T02:59:08Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
[[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:ဝခယမခရိုင်ရှိ မြစ်များ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည်
1034130
wikitext
text/x-wiki
'''ခိနိုခဝမြစ်''' (紀ノ川 သို့မဟုတ် 紀の川, Kinokawa) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဝခယမခရိုင်နှင့် နာရခရိုင်တို့တွင်ရှိသည့် အဆင့် (၁) မြစ်တစ်စင်း ဖြစ်သည်။ နာရခရိုင်တွင် ဤမြစ်ကို ယောရှိနိုမြစ် (吉野川, Yoshinogawa) ဟု ခေါ်သည်။ ၁၃၆ ကီလိုမီတာ (၈၅ မိုင်) ရှည်သည်။ ရေဝေရေလဲဒေသသည် ၁၆၆၀ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၆၄၀ မိုင်) ရှိသည်။
မြစ်သည် အိုးဒိုင်းဂဟရတောင်မှ စတင်ဖြစ်ပေါ်လာပြီး အနောက်ဘက်သို့ စီးဆင်းလျက်ရှိသည်။ ဝခယမမြို့တွင် ခိအိတူးမြောင်းအတွင်းသို့ စီးဝင်သွားသည်။
==ပထဝီသွင်ပြင်==
နာရခရိုင်နှင့် မိအဲခရိုင်အကြား နယ်နိမိတ်သည် မြစ်စတင်စီးဆင်းဖြစ်တည်လာရာနေရာ ဖြစ်သည်။ မိုးရာသီကာလသည် နုန်းမြေလွင်ပြင်ဒေသဖြစ်ပေါ်လာစေရန် ထောက်ပံ့လျက်ရှိသည်။ မြစ်လမ်ကြောင်းသည် တစ်ခါတရံ အပြောင်းအလဲရှိပြီး ရေကြီးမှုလည်း မကြာခဏ ဖြစ်ပွားသည်။
==ရထားလမ်း==
အချို့သောနေရာများတွင် JR အနောက်ဝခယမရထားလိုင်းသည် မြစ်နှင့်အပြိုင်တည်ရှိသည်။
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ မြစ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:ဝခယမခရိုင်ရှိ မြစ်များ]]
ks4vesla1ar92kj5zn8z64u5vffi2yk
1034132
1034130
2026-05-27T02:59:26Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
[[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:နာရခရိုင်ရှိ မြစ်များ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည်
1034132
wikitext
text/x-wiki
'''ခိနိုခဝမြစ်''' (紀ノ川 သို့မဟုတ် 紀の川, Kinokawa) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဝခယမခရိုင်နှင့် နာရခရိုင်တို့တွင်ရှိသည့် အဆင့် (၁) မြစ်တစ်စင်း ဖြစ်သည်။ နာရခရိုင်တွင် ဤမြစ်ကို ယောရှိနိုမြစ် (吉野川, Yoshinogawa) ဟု ခေါ်သည်။ ၁၃၆ ကီလိုမီတာ (၈၅ မိုင်) ရှည်သည်။ ရေဝေရေလဲဒေသသည် ၁၆၆၀ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၆၄၀ မိုင်) ရှိသည်။
မြစ်သည် အိုးဒိုင်းဂဟရတောင်မှ စတင်ဖြစ်ပေါ်လာပြီး အနောက်ဘက်သို့ စီးဆင်းလျက်ရှိသည်။ ဝခယမမြို့တွင် ခိအိတူးမြောင်းအတွင်းသို့ စီးဝင်သွားသည်။
==ပထဝီသွင်ပြင်==
နာရခရိုင်နှင့် မိအဲခရိုင်အကြား နယ်နိမိတ်သည် မြစ်စတင်စီးဆင်းဖြစ်တည်လာရာနေရာ ဖြစ်သည်။ မိုးရာသီကာလသည် နုန်းမြေလွင်ပြင်ဒေသဖြစ်ပေါ်လာစေရန် ထောက်ပံ့လျက်ရှိသည်။ မြစ်လမ်ကြောင်းသည် တစ်ခါတရံ အပြောင်းအလဲရှိပြီး ရေကြီးမှုလည်း မကြာခဏ ဖြစ်ပွားသည်။
==ရထားလမ်း==
အချို့သောနေရာများတွင် JR အနောက်ဝခယမရထားလိုင်းသည် မြစ်နှင့်အပြိုင်တည်ရှိသည်။
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ မြစ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:ဝခယမခရိုင်ရှိ မြစ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:နာရခရိုင်ရှိ မြစ်များ]]
hlrtqld5h93o1bpyf4we585ide8c48t
1034133
1034132
2026-05-27T03:00:51Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
1034133
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox river
| name = ခိနိုခဝမြစ်
| native_name = {{native name list |tag1=ja |name1=紀ノ川 |tag2=ja |name2=紀の川 |tag3=ja |name3=吉野川 }}
| name_other = Kino River, Yoshino River
| name_etymology =
| nickname =
<!---------------------- IMAGE-->
| image = Kinokawa Wakayama.jpg
| image_size = 300px
| image_caption = The Kinokawa in [[Wakayama, Wakayama|Wakayama city]].
| image_alt =
<!---------------------- MAPS -->
| map =
{{Maplink|zoom=|frame=yes|plain=yes|frame-align=center|frame-width=250|frame-height=250
|raw=[ { "type": "ExternalData", "service": "geoline", "properties": { "stroke": "#66F", "stroke-width": 2 }, "query": "SELECT ?id ?geo ?idLabel (?idLabel as ?title) WHERE { ?id wdt:P403 wd:{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}} . SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language 'en'. } }" },
{ "type": "ExternalData", "service": "geoline", "properties": { "stroke": "#555", "stroke-width": 2 }, "query": "SELECT ?id ?geo ?idLabel (?idLabel as ?title) WHERE { ?id wdt:P885 wd:{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}} . SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language 'en'. } }" },
{ "type": "ExternalData", "service": "geoline", "properties": { "title": "{{wikidata|label|page={{PAGENAME}}}}", "stroke": "#05F", "stroke-width": 4 }, "ids": "{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}}" } ] }}
| map_size =
| map_caption =
| map_alt =
| pushpin_map = Japan
| pushpin_map_size =
| pushpin_map_caption=
| pushpin_map_alt =
<!---------------------- LOCATION -->
| subdivision_type1 =
| subdivision_name1 =
| subdivision_type2 =
| subdivision_name2 =
| subdivision_type3 =
| subdivision_name3 =
| subdivision_type4 =
| subdivision_name4 =
| subdivision_type5 =
| subdivision_name5 =
<!---------------------- PHYSICAL CHARACTERISTICS -->
| length = {{convert|136|km|mi|abbr=on}}
| width_min =
| width_avg =
| width_max =
| depth_min =
| depth_avg =
| depth_max =
| discharge1_location=
| discharge1_min =
| discharge1_avg =
| discharge1_max =
<!---------------------- BASIN FEATURES -->
| source1 =
| source1_location = [[Mount Ōdaigahara]]
| source1_coordinates= <!-- {{Coord|...}} -->
| source1_elevation =
| mouth =
| mouth_location = [[Kii Channel]]
| mouth_coordinates = {{Coord|34.2220453|N|135.1279644|E|display=inline,title}},
| mouth_elevation = {{convert|0|m|ft|abbr=on}}
| progression =
| river_system =
| basin_size = {{convert|1660|km2|mi2|abbr=on}}
| basin_landmarks =
| basin_population =
| tributaries_left =
| tributaries_right =
| waterbodies =
| waterfalls =
| bridges =
| ports =
}}
'''ခိနိုခဝမြစ်''' (紀ノ川 သို့မဟုတ် 紀の川, Kinokawa) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ဝခယမခရိုင်နှင့် နာရခရိုင်တို့တွင်ရှိသည့် အဆင့် (၁) မြစ်တစ်စင်း ဖြစ်သည်။ နာရခရိုင်တွင် ဤမြစ်ကို ယောရှိနိုမြစ် (吉野川, Yoshinogawa) ဟု ခေါ်သည်။ ၁၃၆ ကီလိုမီတာ (၈၅ မိုင်) ရှည်သည်။ ရေဝေရေလဲဒေသသည် ၁၆၆၀ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၆၄၀ မိုင်) ရှိသည်။<ref name="jlogos"/>
မြစ်သည် အိုးဒိုင်းဂဟရတောင်မှ စတင်ဖြစ်ပေါ်လာပြီး အနောက်ဘက်သို့ စီးဆင်းလျက်ရှိသည်။ ဝခယမမြို့တွင် ခိအိတူးမြောင်းအတွင်းသို့ စီးဝင်သွားသည်။
==ပထဝီသွင်ပြင်==
နာရခရိုင်နှင့် မိအဲခရိုင်အကြား နယ်နိမိတ်သည် မြစ်စတင်စီးဆင်းဖြစ်တည်လာရာနေရာ ဖြစ်သည်။ မိုးရာသီကာလသည် နုန်းမြေလွင်ပြင်ဒေသဖြစ်ပေါ်လာစေရန် ထောက်ပံ့လျက်ရှိသည်။ မြစ်လမ်ကြောင်းသည် တစ်ခါတရံ အပြောင်းအလဲရှိပြီး ရေကြီးမှုလည်း မကြာခဏ ဖြစ်ပွားသည်။
==ရထားလမ်း==
အချို့သောနေရာများတွင် JR အနောက်ဝခယမရထားလိုင်းသည် မြစ်နှင့်အပြိုင်တည်ရှိသည်။
==ကိုးကား==
{{reflist|30em|refs=
<ref name="jlogos">{{cite web
|url=https://jlogos.com/docomosp/word.html?id=7171288
|script-title=ja:紀ノ川
|trans-title=Kinokawa
|language=ja
|publisher=[[Kadokawa Shoten|Kadokawa]]
|access-date=8 February 2024
|archive-date=8 February 2024
|archive-url=https://archive.today/20240208183422/https://jlogos.com/docomosp/word.html?id=7171288
|url-status=live
}}</ref>
}}
[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ မြစ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:ဝခယမခရိုင်ရှိ မြစ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:နာရခရိုင်ရှိ မြစ်များ]]
5b2tv6zvktkvqupqi6sv6m6vggh6b16
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Xenondioxide
3
286638
1034131
2026-05-27T02:59:21Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1034131
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Xenondioxide ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၀၂:၅၉၊ ၂၇ မေ ၂၀၂၆ (UTC)
p5o5bkh08q6tabp4n48s21b1bvo6eyt
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:~2026-31554-81
3
286639
1034137
2026-05-27T03:59:31Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1034137
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် ~2026-31554-81 ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၀၃:၅၉၊ ၂၇ မေ ၂၀၂၆ (UTC)
6ryfo1jleb2ztfj4d5h7xkrklimiqcu
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Nawaraj KDL
3
286640
1034138
2026-05-27T03:59:41Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1034138
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Nawaraj KDL ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၀၃:၅၉၊ ၂၇ မေ ၂၀၂၆ (UTC)
idkygimnmzjrbo6oorh233nfdglkhrb
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Vulpomoto
3
286641
1034140
2026-05-27T04:59:51Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1034140
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Vulpomoto ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၀၄:၅၉၊ ၂၇ မေ ၂၀၂၆ (UTC)
gs691s7m6ulfzfrrjwwc52j6p0iieyp
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Qillionaire1goloball
3
286642
1034141
2026-05-27T05:00:01Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1034141
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Qillionaire1goloball ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၀၅:၀၀၊ ၂၇ မေ ၂၀၂၆ (UTC)
nrwlzyvuzdqqm34l0flgmjto8i8hwwb
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Ben-Information
3
286643
1034142
2026-05-27T05:00:11Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1034142
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Ben-Information ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၀၅:၀၀၊ ၂၇ မေ ၂၀၂၆ (UTC)
h8lq8wik6o19b3pb6sdu3g2lgyy6wjc
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:~2026-31404-79
3
286644
1034143
2026-05-27T05:00:21Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1034143
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် ~2026-31404-79 ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၀၅:၀၀၊ ၂၇ မေ ၂၀၂၆ (UTC)
dgfh6hlzpfo8u2hmzzoxj0lgxn2pgmu
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:ArkarKyaw.ArkarKyaw
3
286645
1034144
2026-05-27T05:00:31Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1034144
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် ArkarKyaw.ArkarKyaw ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၀၅:၀၀၊ ၂၇ မေ ၂၀၂၆ (UTC)
rodw2as8hh4kzq6esuknshmd8lb47c7
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Mia ban zar
3
286646
1034145
2026-05-27T05:00:41Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1034145
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Mia ban zar ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၀၅:၀၀၊ ၂၇ မေ ၂၀၂၆ (UTC)
0mysch84rnlqx9v4gakw3g5dm64vnu4
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:~2026-31564-52
3
286647
1034146
2026-05-27T05:00:51Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1034146
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် ~2026-31564-52 ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၀၅:၀၀၊ ၂၇ မေ ၂၀၂၆ (UTC)
o4cmkbgll318wdwuuwralzu9cn3undj
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Namkoko
3
286648
1034150
2026-05-27T06:00:59Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1034150
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Namkoko ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၀၆:၀၀၊ ၂၇ မေ ၂၀၂၆ (UTC)
tish91kmm9cz6ihqhj0f3hwb2iy68wj
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:HFan-WMF
3
286649
1034155
2026-05-27T07:01:09Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1034155
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် HFan-WMF ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၀၇:၀၁၊ ၂၇ မေ ၂၀၂၆ (UTC)
tj48hto08ksij9nqh3u3mkczkfjufr3
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:KoHtet12
3
286650
1034156
2026-05-27T07:01:19Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1034156
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် KoHtet12 ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၀၇:၀၁၊ ၂၇ မေ ၂၀၂၆ (UTC)
px0lyvehsp2t00uqy2czr6k7eqa9a73
စဉ့်ကူးမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ
0
286651
1034158
2026-05-27T07:20:32Z
Zawzawaungthwin
100038
'''စဥ့်ကူးမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ'''သည် [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)|မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ)]] ကာလအတွင်း [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[စဉ့်ကူးမြို့|စဥ့်ကူးမြို့]]၌ ဖြစ်ပွားခဲ့သော စစ်ရေးပဋိပက္ခတစ်ခုဖြစ်သည်
1034158
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox military conflict
| conflict = စဉ့်ကူးမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ
| partof = [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)|မြန်မာပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ)]]နှင့် [[အညာ စစ်မြေပြင်]]
| image =
| caption =
| map_type = Myanmar
| latitude = 22.8481
| longitude = 95.9686
| map_size = 250
| map_caption = မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ စဥ့်ကူးမြို့၏ တည်နေရာ
| map_label = စဉ့်ကူးမြို့
| date = ၂၀၂၄ ဇွန်လ ၂၅ ရက် - ၂၀၂၅ ဒီဇင်ဘာ ၁၉ ရက်
| place = [[စဉ့်ကူးမြို့နယ်|စဥ့်ကူးမြို့]]၊ [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး]]
| result = ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၁၇ ရက်နေ့တွင် တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များက မြို့ကို စတင်ထိန်းချုပ်ခဲ့ပြီး၊ တပ်မတော်မှ ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာ ၁၉ရက်တွင် ပြန်လည်ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့သည်
| status =
| combatant1 =
* [[File:Flag of the Myanmar Army.svg|23px|border]] [[တပ်မတော်]]
| combatant2 =
* ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်-မန္တလေး
* မိုးကုတ်ဗျူဟာ (အမှတ် ၁၂၂၂ တပ်ရင်း)
* မဟာမိတ်တပ်ဖွဲ့များ
| casualties1 = ၂၀၂၄ ခုနှစ်တွင် စစ်ကောင်စီအရာရှိကြီးများအပါအဝင် ၂၈ ဦး ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရ
| casualties2 = ၂၂ဦးသေဆုံး(စစ်တပ်ထုတ်ပြန်ချက်)
| notes = တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်များမှ မန္တလေးတိုင်းအတွင်း ပထမဆုံးသိမ်းပိုက်ခဲ့သည့်မြို့ဖြစ်သည်။
}}
'''စဥ့်ကူးမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ'''သည် [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)|မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ)]] ကာလအတွင်း [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[စဉ့်ကူးမြို့|စဥ့်ကူးမြို့]]၌ ဖြစ်ပွားခဲ့သော စစ်ရေးပဋိပက္ခတစ်ခုဖြစ်သည်။ ဤတိုက်ပွဲသည် စဉ့်ကူးမြို့ကို ထိန်းချုပ်နိုင်ရေးအတွက် [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ|အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ]] (NUG) လက်အောက်ခံ တော်လှန်ရေးပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များနှင့် [[တပ်မတော်]] တို့အကြား အပြိုင်ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲဖြစ်သည်။ (၃) နှစ်သက်တမ်းသာရှိသေးသည့် [[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်|PDF တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များ]]၏ စဉ့်ကူးမြို့ သိမ်းပိုက်နိုင်မှုသည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးအတွင်းမှ ပထမဦးဆုံးမြို့ကို သိမ်းပိုက်နိုင်မှု အဖြစ်လည်း မှတ်တမ်းဝင်ခဲ့သည်။သို့သော် တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များအနေဖြင့် စဥ့်ကူးမြို့ကို တစ်နှစ်နှင့် ငါးလကျော်ကြာသာ ထိန်းချုပ်ထားခဲ့ပြီးနောက် ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာ ၁၉ ရက်နေ့တွင် တပ်မတော်ထံ ပြန်လည်စွန့်လွှတ်ခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite web |last=ludunwayoo |date=2024-07-27 |title=စဉ့်ကူးမြို့ကို စစ်ကောင်စီရေကြောင်းမှ ထိုးစစ်ဆင်တိုက်ခိုက်သော်လည်း အထိနာ၍ ပြန်ဆုတ်သွား |url=https://www.ludunwayoo.com/news-mm/2024/07/27/94154/ |access-date=2026-05-27 |website=LuduNwayOo |language=my-MM}}</ref><ref>{{Cite web |date=2024-07-24 |title=မိုးကုတ်မြို့သိမ်းပြီးနောက် မန္တလေးတိုင်းထဲက တိုက်ပွဲတွေဘယ်ကိုဦးတည်နေလဲ |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/crg71mg8yy4o |access-date=2026-05-27 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref>
== နောက်ခံအကြောင်းအရင်း ==
စဉ့်ကူးမြို့နယ်သည် မန္တလေးမြို့၏ မြောက်ဘက် မိုင် ၄၀ ကျော် အကွာ ဧရာဝတီမြစ်ကြောင်းတစ်လျှောက်တွင် တည်ရှိသည့်အတွက် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးအတွင်း စစ်ရေးနှင့် အုပ်ချုပ်ရေးအရ အရေးပါသော မြို့တစ်မြို့ဖြစ်သည်။ မြို့၏ ပထဝီဝင်အနေအထားအရ အရှေ့ဘက်တွင် မိုးကုတ်မြို့နယ်၊ မြောက်ဘက်တွင် သပိတ်ကျင်းမြို့နယ်တို့နှင့် ထိစပ်နေပြီး မြစ်ကြောင်းနှင့် ကုန်းလမ်းကြောင်းများကို ပူးတွဲထိန်းချုပ်နိုင်သည့် အချက်အချာနေရာဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |last=နေမင်းနီ |date=2025-12-19 |title=NUG ထိန်းချုပ်ထားသည့် မန္တလေးတိုင်းစဉ့်ကူးမြို့ကို စစ်တပ်ပြန်လည်ထိန်းချုပ် |url=https://myanmar-now.org/mm/news/70451/ |access-date=2026-05-27 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref>
== တိုက်ပွဲဖြစ်စဉ် ==
၂၀၂၄ ခုနှစ် ဇွန်လ ၂၅ ရက်နေ့မှစတင်ကာ "[[၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး]]" နောက်ဆက်တွဲအဖြစ် ယင်းစစ်ဆင်ရေးအပါအဝင် [[ညီနောင်မဟာမိတ်သုံးဖွဲ့|မြောက်ပိုင်းမဟာမိတ်အဖွဲ့များ]]နှင့် ပူးပေါင်း၍လည်း ရှမ်း-မန်းစစ်ဆင်ရေးကို တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များသည် ဟန်ချက်ညီ စတင်ခဲ့သည်။ အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ (NUG) ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန၏ ဇွန်လ ၂၇ ရက်နေ့ သတင်းထုတ်ပြန်ချက်အရ အဆိုပါစစ်ဆင်ရေးသည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးအတွင်းသို့ စတင်ထိုးဖောက်ဝင်ရောက်ခဲ့သည့် စစ်ဆင်ရေးလည်း ဖြစ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Agency |first=Yangon Khit Thit News |date=2024-07-14 |title=စဉ့်ကူးမြို့ကို သိမ်းပိုက်နိုင်ရေး တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့က ဆက်လက် ထိုးစစ်ဆင်နေဆဲဖြစ်ပြီး သိမ်းပိုက်နိုင်ရန် ကြိုးစားနေဆဲ |url=https://yktnews.com/2024/07/173087/ |access-date=2026-05-26 |website=Khit Thit Media |language=en-US}}</ref>
ဇူလိုင်လ ၆ ရက်နေ့တွင် မတ္တရာမြို့နယ်အတွင်း စစ်တပ်စခန်း ၂၅ ခုကို သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့ကြောင်း ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်-မန္တလေး (MDY-PDF) က ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ ဇူလိုင်လ ၈ ရက်နေ့တွင် စဥ့်ကူးမြို့နယ် အတွင်းရှိ စစ်စခန်း ၁၁ ခုကို သိမ်းပိုက်ခဲ့ကြောင်း MDY-PDF က ထုတ်ပြန်သည်။ ထိုသို့သိမ်းပိုက်ခဲ့ရာတွင် ရွှေပြည်ရဲစခန်း၊ လက်ပန်လှရဲစခန်း၊ ကျည်တောက်ပေါက်တပ်စခန်း၊ ကန်တောင်တပ်စခန်းနှင့် ပင်လယ်ကြီးတပ်စခန်းတို့ ပါဝင်ပြီး ယခင်သိမ်းပိုက်ထားသည့် တပ်စခန်း ၆ ခု အပါအဝင် စုစုပေါင်း ၁၁ ခု ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2024-07-08 |title=စဉ့်ကူးမြို့နယ်က စစ်ကောင်စီတပ်စခန်း ၁၁ ခုကို MDY-PDF သိမ်းပိုက် |url=https://www.rfa.org/burmese/news/singu-mdy-pdf-military-camp-07082024131427.html |access-date=2026-05-26 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref>
စစ်ဆင်ရေးအတွင်း သပိတ်ကျင်းမြို့နယ် ဒုတပ်မှူး အပါအဝင် ၁၅ ဦးကို ဖမ်းဆီးရမိခဲ့ပြီး လက်နက်ချခဲ့သည့် ပျူစောထီး တပ်ဖွဲ့ဝင်များလည်း ရှိသည်။တပ်မတော်(လေ)သည် စဥ့်ကူးမြို့နယ်အား လေကြောင်းကို အသုံးပြု၍ မြို့လက်မလွတ်ရရေး ခုခံတိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=စဉ့်ကူးမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲစစ်ဆင်ရေး ရုပ်သံမှတ်တမ်းကို မန္တလေး-PDF ထုတ်ပြန် |url=https://burmese.dvb.no/post/662856 |access-date=2026-05-26 |website=DVB Burmese |language=en}}</ref>
ထိုသို့သော တိုက်ခိုက်မှုများကြားထဲမှ ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ဇူလိုင် ၁၇ ရက် တွင် မန္တလေးတိုင်း စဉ့်ကူးမြို့နယ်ထဲရှိ စစ်ကောင်စီတပ်စခန်း အားလုံးနှင့် စဉ့်ကူးမြို့ကို အပြီးသတ် သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။ စဉ့်ကူးမြို့နယ်ကို စစ်ကောင်စီကင်းစင်သော မြို့နယ်တစ်ခုအဖြစ် ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်-မန္တလေး (MDY-PDF) က ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၂၀ ရက် တွင် ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2024-07-20 |title=စဉ့်ကူးမြို့ကို အပြီးသတ် သိမ်းပိုက်လိုက်ကြောင်း MDY-PDF ထုတ်ပြန် |url=https://www.rfa.org/burmese/news/military-council-camp-seized-sigu-07202024051839.html |access-date=2026-05-26 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref>
== ထင်ရှားဖြစ်ရပ် ==
၂၀၂၄ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၂၁ ရက်နေ့တွင် မန္တလေးတိုင်း၊ စဥ့်ကူးမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲတွင် တပ်မတော်ဘက်မှ ဒုဗိုလ်မှူးကြီးတစ်ဦးအပါအဝင် ဗိုလ်မှူး၊ ဗိုလ်ကြီး၊ တပ်သားနှင့် ပျူစောထီး စုစုပေါင်း ၂၈ ဦး ဖမ်းဆီးရမိခဲ့ကြောင်း မိုးကုတ်ဗျူဟာ အမှတ် (၁၂၂၂) တပ်ရင်းက သတင်းထုတ်ပြန်သည်။ အဆိုပါ စစ်ကောင်စီလက်အောက်ခံများအား စဥ့်ကူးမြို့မှ ဧရာဝတီမြစ်ကိုဖြတ်ပြီး ထွက်ပြေးလာစဉ် အမှတ် (၁၂၂၂) တပ်ရင်းက ဇူလိုင် ၁၈ ရက်နေ့တွင် ဖမ်းဆီးရမိခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။<ref>{{cite web|url=https://bur.mizzima.com/2024/07/21/27914|title=စဉ့်ကူးမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲတွင် စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင် ဒုဗိုလ်မှူးကြီးနှင့် ဗိုလ်မှူးအပါအဝင် ၂၈ ဦး ဖမ်းဆီးရမိ|work=Mizzima Burmese|access-date=၂၇ မေ ၂၀၂၆|date=၂၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၄}}</ref>
{| class="wikitable"
|+ စဥ့်ကူးမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲအတွင်း ဖမ်းဆီးရမိသူများ စာရင်း (ဇူလိုင် ၁၈၊ ၂၀၂၄)
! အဆင့်/ရာထူး !! အမည် !! တပ်ရင်း/ဌာန
|-
| ဒုဗိုလ်မှူးကြီး || အောင်မင်းကို || ခမရ (၇၀၃) တပ်ရင်းမှူး
|-
| ဗိုလ်မှူး || အောင်ကျော်ဇင် || စဥ့်ကူးမြို့နယ် စီမံအုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့ဝင်
|-
| ဗိုလ်ကြီး || ထက်ကျော် || ခမရ (၇၀၈) တပ်စုမှူး
|-
| ဗိုလ်ကြီး || ဌေးလင်းကျော် || ခမရ (၇၀၈)
|-
| ဗိုလ်ကြီး || အေးကို || ခလရ (၉၃)
|-
| ဗိုလ်ကြီး || ထွန်းနိုင် || ခမရ (၇၀၈) တပ်စုမှူး
|-
| ရဲမှူး || ကျော်မြင့်ဦး || လက်ပန်လှနယ်မြေရဲစခန်း
|-
| ဒုရဲမှူး || ရွှေသိမ်းမောင် || စဥ့်ကူးမြို့နယ်ရဲတပ်ဖွဲ့ တပ်ဖွဲ့မှူး
|-
| ပျူစောထီးခေါင်းဆောင် || ငနိုင် || ရေတော်
|-
| ပျူစောထီးခေါင်းဆောင် || ထွန်းလင်း || ဒိုးပင်ကုန်း၊ ဇီးပင်ကုန်း
|}
== စစ်တပ်၏တန်ပြန်ထိုးစစ် (၂၀၂၅) ==
{{main|သပိတ်ကျင်းမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ}}
စစ်တပ်သည် စဉ့်ကူးမြို့ ကို ပြန်လည်ထိန်းချုပ်နိုင်ရေး သပိတ်ကျင်းမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲကို ဆင်နွဲခဲ့သည်။[[သပိတ်ကျင်းမြို့]]နှင့် ၎င်းဒေသတစ်ဝိုက်အား ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဇူလိုင် ၂၃ ရက်တွင်လည်းကောင်း၊ [[မတ္တရာမြို့နယ်]] ရှိ ဖယောင်းတောင်သတ္တုတွင်းဒေသအား ဩဂုတ် ၂၄ ရက်တွင်လည်းကောင်း၊ အယ်လ်ဖာဘိလပ်မြေစက်ရုံတစ်ဝိုက်အား ဩဂုတ်လ ၂၈ ရက်တွင်လည်းကောင်း၊ [[ဆည်တော်ကြီးရွာ၊ မတ္တရာမြို့နယ်|ဆည်တော်ကြီးကျေးရွာ]]နှင့် ရေလှောင်တမံအား နိုဝင်ဘာ ၇ ရက်တွင်လည်းကောင်း မြေပြင်/ဝေဟင် စစ်ဆင်ရေးများဖြင့် တစ်နေရာပြီးတစ်နေရာ ပြန်လည်သိမ်းပိုက်ထိန်းချုပ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=ludunwayoo |date=2025-12-14 |title=စစ်တပ်ရဲ့ စဥ့်ကူးမြို့နယ်တန်ပြန်ထိုးစစ် |url=https://www.ludunwayoo.com/feature-mm/2025/12/15/142634/ |access-date=2026-05-27 |website=LuduNwayOo |language=my-MM}}</ref>
ထို့နောက် စစ်တပ်သည် စဉ့်ကူးမြို့ နှင့် [[လက်ပန်လှရွာ၊ စဉ့်ကူးမြို့နယ်|လက်ပန်လှကျေးရွာ]] ဒေသတို့အား ပြန်လည်သိမ်းပိုက်ထိန်းချုပ်နိုင်ရေးအတွက် သပိတ်ကျင်း-ဝါးဖြူတောင်မှတစ်ဆင့် ဇရပ်ကွင်းသို့ စစ်ကြောင်းနှစ်ကြောင်းဖြင့် ထိုးစစ်ဆင်ခဲ့ပြီး၊စစ်ကြောင်းများသည် ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာ ၁၈ ရက်တွင် ဇရပ်ကွင်းကို ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့သည်။ဆက်၍ လိပ်ကျ၊ ချောင်းကြီးနှင့် နွယ်ရုံတစ်ဝိုက်ကိုလည်းကောင်း၊ရတနာသိင်္ဂီ-နားခါ-ပျဉ်းချောင်း-လမင်းသာ လမ်းကြောင်း၊ ပန်းတင်-မြကန်သာ လမ်းကြောင်း၊ မတ္တရာ-စဉ့်ကူးမြို့လမ်းမကြီး ဘယ်/ညာ မှ တရော်ပင်-ညောင်ဝန်း-သာယာကုန်း လမ်းကြောင်းနှင့် ဧရာဝတီမြစ်အရှေ့ဘက်ကမ်း ကျောက်ငနွား-ရေတော်-ရွှေလှေ လမ်းကြောင်းတို့ဖြင့် စစ်ကြောင်းများခွဲ၍ လက်ပန်လှ ကျေးရွာတစ်ဝိုက်ကို ဒီဇင်ဘာ ၁၈ ရက်တွင်လည်းကောင်း၊စဉ့်ကူးမြို့တစ်မြို့လုံးအား ဒီဇင်ဘာ ၁၉ ရက်တွင်လည်းကောင်း ပြန်လည်သိမ်းပိုက်ရရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=PDF များ ယာယီစိုးမိုးခဲ့သည့် စဥ့်ကူးမြို့နှင့် လက်ပန်လှကျေးရွာ ဒေသတစ်ဝိုက်ကို တပ်မတော်စစ်ကြောင်းများက ပြန်လည်ထိန်းချုပ် |url=https://news-eleven.com/article/308531 |access-date=2026-05-27 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref>
စစ်တပ်စစ်ကြောင်းများအနေဖြင့် စဉ့်ကူးမြို့နှင့် အဆိုပါဒေသတစ်ဝိုက်အား ပြန်လည်သိမ်းပိုက်ရရှိရေး တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာတွင် PDF ပူးပေါင်းအဖွဲ့များနှင့် တိုက်ပွဲကြီးငယ် အကြိမ် ၅၀ ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ထိုတိုက်ပွဲများအတွင်း ရန်သူ့ထံမှ အလောင်း ၂၂ လောင်း၊ လက်နက်မျိုးစုံ ၄၇ လက် ရရှိခဲ့ကြောင်း စစ်တပ်ဘက်က သတင်းထုတ်ပြန်ခဲ့ပြီး၊တိုက်ပွဲတွင် ၎င်းတို့ဘက်မှလည်း အရာရှိ၊ စစ်သည်အချို့ ကျဆုံးခဲ့သည်ဟုလည်း ထုတ်ပြတ်ချက်တွင် ဖော်ပြခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2025-12-10 |title=MDY-PDFနဲ့ စစ်တပ် အားပြိုင်နေတဲ့ ရွှေတွင်းတွေရှိတဲ့ စဥ့်ကူးမြို့ |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c20kpzr447vo |access-date=2026-05-27 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref>
=== ဧရာဝတီတံတား (ရတနာသိင်္ခ) ဖျက်ဆီးခံရမှု ===
မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ စဥ့်ကူးမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲနှင့် ဆက်စပ်၍ တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များက စစ်ကောင်စီ၏ ထိုးစစ်ကို ပိတ်ဆို့တားဆီးရန်အတွက် ရွှေဘို-ကျောက်မြောင်း-စဥ့်ကူး-မန္တလေးသွားကားလမ်းပေါ်ရှိ ဧရာဝတီတံတား (ရတနာသိင်္ခ) ကို ၂၀၂၅ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၂၉ ရက်၊ နံနက် ၆ နာရီ ၁၀ မိနစ်ခန့်တွင် မိုင်းထောင်ဖောက်ခွဲခဲ့သည်။ အဆိုပါတံတားသည် သပိတ်ကျင်းခရိုင်၊ စဥ့်ကူးမြို့နှင့် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ ရွှေဘိုခရိုင်၊ ကျောက်မြောင်းမြို့ကို ဆက်သွယ်ထားသည့် အဓိကလမ်းကြောင်းဖြစ်ပြီး ကုန်စည်စီးဆင်းမှုအတွက် အရေးပါသည့် သံကူကွန်ကရစ်တံတားဖြစ်သည်။တံတားမိုင်းခွဲခံရမှုကြောင့် ရေလယ်တိုင်အမှတ် RP4 နှင့် RP5 အကြားနှင့် RP6-A2 ချဉ်းကပ်လမ်းနေရာများ ကျိုးကျပျက်စီးခဲ့ရသည်။ ၂၀၁၀ ပြည့်နှစ်တွင် စတင်ဆောက်လုပ်ပြီး ၂၀၁၃ ခုနှစ်တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည့် အဆိုပါတံတားမှာ အရှည် ၂၄၈၀ ပေရှိသည်။ ဤဖြစ်စဉ်သည် စဥ့်ကူးမြို့နယ်အတွင်း တိုက်ပွဲကာလ၌ တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များက စစ်ရေးအရ အရေးပါသော လမ်းကြောင်းများကို ပိတ်ဆို့တားဆီးရန် ကြိုးပမ်းခဲ့သည့် အဓိကလုပ်ဆောင်ချက်တစ်ခု ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး စဉ့်ကူးမြို့နှင့် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး ကျောက်မြောင်းမြို့သို့ဆက်သွယ်ထားသည့် ဧရာဝတီတံတား(ရတနာသိင်္ခ)အား PDF အမည်ခံအကြမ်းဖက်သမားများနှင့်ပူးပေါင်းအဖွဲ့များက မိုင်းထောင်ဖောက်ခွဲဖျက်ဆီး {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/76427 |access-date=2026-05-27 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=PDF ပူးပေါင်းအဖွဲ့များ မိုင်းခွဲဖျက်ဆီးခဲ့သည့် ဧရာဝတီတံတား(ရတနာသိင်္ခ) နေရာတစ်ဝိုက်ကို တပ်မတော်စစ်ကြောင်းများက ပြန်လည်ထိန်းချုပ် |url=https://news-eleven.com/article/308598 |access-date=2026-05-27 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref>
== ကိုးကား ==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:၂၀၂၄ ပဋိပက္ခများ]]
[[ကဏ္ဍ:၂၀၂၅ ပဋိပက္ခများ]]
[[ကဏ္ဍ:မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးရှိ တိုက်ပွဲများ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ) အတွင်း မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲများ]]
4cnysdk4lgyi77focl9xlqfoxty2lgn
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:~2026-31646-62
3
286652
1034177
2026-05-27T08:01:29Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1034177
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် ~2026-31646-62 ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၀၈:၀၁၊ ၂၇ မေ ၂၀၂၆ (UTC)
ljzl9r53l54t03qlrm0229yta7bzioi
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:UndueMarmot
3
286653
1034178
2026-05-27T08:01:39Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1034178
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် UndueMarmot ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၀၈:၀၁၊ ၂၇ မေ ၂၀၂၆ (UTC)
pynb8pwtjkolwwk8koxg9vlytrdmv5q
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:JinsengTea
3
286654
1034179
2026-05-27T08:01:49Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1034179
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် JinsengTea ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၀၈:၀၁၊ ၂၇ မေ ၂၀၂၆ (UTC)
81btunu91m2cm4ho153n1lcqt281q0p
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:~2026-22253-72
3
286655
1034180
2026-05-27T08:01:59Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1034180
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် ~2026-22253-72 ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၀၈:၀၁၊ ၂၇ မေ ၂၀၂၆ (UTC)
rnb5bkmenlpbelgmb3tg7n2t1rth58y
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:MomNomTest
3
286656
1034182
2026-05-27T09:02:09Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1034182
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် MomNomTest ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၀၉:၀၂၊ ၂၇ မေ ၂၀၂၆ (UTC)
re0mnp6sgb76snnnz1ov8jdntk7i7nv
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:~2026-31524-53
3
286657
1034186
2026-05-27T10:02:19Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1034186
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် ~2026-31524-53 ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၀:၀၂၊ ၂၇ မေ ၂၀၂၆ (UTC)
3ensaz4nqx3h6772257yzhv1vln31az
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:.Catyzatt
3
286658
1034187
2026-05-27T10:02:29Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1034187
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် .Catyzatt ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၀:၀၂၊ ၂၇ မေ ၂၀၂၆ (UTC)
1n0a7q5orxj7ihgiv6krgm8r06w4akv
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:K(for you)
3
286659
1034188
2026-05-27T10:02:39Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1034188
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် K(for you) ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၀:၀၂၊ ၂၇ မေ ၂၀၂၆ (UTC)
m6l7mk3up5z2gb3610zcqo8jlvfk5jw
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:~2026-31389-60
3
286660
1034189
2026-05-27T10:02:49Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1034189
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် ~2026-31389-60 ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၀:၀၂၊ ၂၇ မေ ၂၀၂၆ (UTC)
m0dzuq5hce9bchgqhxbgm4ryferd2ih
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Khaing Mya Nyein
3
286661
1034190
2026-05-27T10:02:59Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1034190
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Khaing Mya Nyein ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၀:၀၂၊ ၂၇ မေ ၂၀၂၆ (UTC)
9ux4rq8vkz4celgk72oi6gf6jv79btt
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:ChaoticAškenazi
3
286662
1034194
2026-05-27T11:03:09Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1034194
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် ChaoticAškenazi ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၁:၀၃၊ ၂၇ မေ ၂၀၂၆ (UTC)
5m4cmnw6xwyizao3eghtwbn1b1sawgc
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:ကြောင်လေး
3
286663
1034195
2026-05-27T11:03:19Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1034195
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် ကြောင်လေး ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၁:၀၃၊ ၂၇ မေ ၂၀၂၆ (UTC)
e1m964fd38hnorwctw9dtnl5lbdhmdv
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:~2026-31432-96
3
286664
1034196
2026-05-27T11:03:29Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1034196
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် ~2026-31432-96 ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၁:၀၃၊ ၂၇ မေ ၂၀၂၆ (UTC)
0bnqav1pniv7lu0rvqhm6g7cki2j1u0
မုခ်ဝ:လက်ရှိဖြစ်ရပ်များ/၂၀၂၆ မေ ၂၇
100
286665
1034197
2026-05-27T11:03:36Z
Salai Rungtoi
22844
"{{Current events|year=2026|month=05|day=27|content= <!-- All news items below this line --> <!-- All news items above this line -->}}" အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်
1034197
wikitext
text/x-wiki
{{Current events|year=2026|month=05|day=27|content=
<!-- All news items below this line -->
<!-- All news items above this line -->}}
kf4oxs36xklbj3izz277bxz5kghemgr
1034198
1034197
2026-05-27T11:05:36Z
Salai Rungtoi
22844
1034198
wikitext
text/x-wiki
{{Current events|year=2026|month=05|day=27|content=
<!-- All news items below this line -->
'''လက်နက်ကိုင် ပဋိပက္ခများနှင့် တိုက်ခိုက်မှုများ'''
*[[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]]
**[[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် အချိန်မှတ်တမ်း (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]]
***မွန်ပြည်နယ်၊ [[ရေးမြို့နယ်]]တွင် အခြေစိုက်၍ လှုပ်ရှားသည့် အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ (NUG) လက်အောက်ခံ တပ်ဖွဲ့ (ရေးဘီလူးအဖွဲ့) ၏ စခန်းတစ်ခုအား စစ်တပ်က လေကြောင်းဖြင့် ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့ဝင် ၁၂ ဦးခန့် သေဆုံးပြီး အများအပြား ထိခိုက်ဒဏ်ရာရရှိသည်။ [https://burmese.dvb.no/post/261226 (DVB)]
<!-- All news items above this line -->}}
peitsnqml3vjaedtmv23q7ctos9uf44
ရွှေပြည်အေးမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ
0
286666
1034199
2026-05-27T11:09:50Z
Zawzawaungthwin
100038
'''ရွှေပြည်အေးမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ'''သည် [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ဟုမ္မလင်းမြို့နယ်]]၊ [[ရွှေပြည်အေးမြို့]]တွင် ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလမှ ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၄ ရက်နေ့အထိ ဖြစ်ပွားခဲ့သော တိုက်ပွဲတစ်ခုဖြစ်သည်။
1034199
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox military conflict
| conflict = ရွှေပြည်အေးမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ
| partof = [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]]နှင့် [[အညာ စစ်မြေပြင်]]
| date = ၂၂ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃ – ၄ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄
| place = [[ရွှေပြည်အေးမြို့]]၊ [[ဟုမ္မလင်းမြို့နယ်]]၊ [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]]
| coordinates = {{coord|24.685757|N|94.730367|E|display=inline,title}}
| map_caption = မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း ရွှေပြည်အေးမြို့၏ တည်နေရာ
| map_label = ရွှေပြည်အေး
| result = ကာကွယ်ရေးပူးပေါင်းတပ်များ သိမ်းပိုက်ရရှိ
| combatant1 =
* {{flagicon image|Army Flag of Myanmar.svg}}[[တပ်မတော်]]
* {{flagicon image|Flag of the Shanni Nationalities Army.svg}} ([[ရှမ်းနီအမျိုးသားများတပ်မတော်|SNA]])
| combatant2 = {{flagicon image|Kachin Independence Army flag.svg}}([[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်|KIA]])
* {{flagicon image|Flag of PDF Myanmar.svg}} [[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်]]
** ခန္တီးခရိုင် အမှတ်(၁) တပ်ရင်း
** HPDF-124
** HPDF-မိုးကြိုး
| commander1 = မသိရှိရ
| commander2 = မသိရှိရ
| units1 = [[တပ်မတော်]]
* [[မြန်မာနိုင်ငံရဲတပ်ဖွဲ့]]
| units2 = [[ကချင်လွတ်လပ်ရေးတပ်မတော်]] (KIA) နှင့် ဟုမ္မလင်း PDF ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များ
| strength1 = မသိရှိရ
| strength2 = မသိရှိရ
| casualties1 = များပြား
| casualties2 = မသိရှိရ
| notes = ဟုမ္မလင်းမြို့နယ်အတွင်းရှိ ရွှေပြည်အေးမြို့တွင် ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့၌ ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များက ပထမအကြိမ် စတင်တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ခဲ့ပြီးနောက် ၂၀၂၃ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၂၂ ရက်နေ့တွင် ဒုတိယအကြိမ် ထပ်မံသိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။ ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၂၅ ရက်နေ့တွင် စစ်ကောင်စီတပ်များ ပြန်လည်ဝင်ရောက်တပ်စွဲခဲ့သဖြင့် ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များမှာ ခေတ္တတပ်ဆုတ်ပေးခဲ့ရပြီး၊ ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၄ ရက်နေ့တွင် တတိယအကြိမ်အဖြစ် ပြန်လည်တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။
| campaignbox = {{Campaignbox Myanmar Civil War (2021-2023)}}
}}
'''ရွှေပြည်အေးမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ'''သည် [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ဟုမ္မလင်းမြို့နယ်]]၊ [[ရွှေပြည်အေးမြို့]]တွင် ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလမှ ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၄ ရက်နေ့အထိ ဖြစ်ပွားခဲ့သော တိုက်ပွဲတစ်ခုဖြစ်သည်။ အဆိုပါတိုက်ပွဲသည် [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]] ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုဖြစ်ပြီး၊ [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်|ကချင်လွတ်လပ်ရေးတပ်မတော်]] (KIA) နှင့် [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ|အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ]]လက်အောက်ရှိ [[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်]] (PDF) ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များက စစ်ကောင်စီတပ်စခန်းများကို တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |last=ဧရာဝတီ |date=2023-02-07 |title=တိုက်ပွဲကြောင့် ရွှေပြည်အေး မြို့လုံးကျွတ် ထွက်ပြေး |url=https://burma.irrawaddy.com/news/2023/02/07/257779.html |access-date=2026-05-27 |website=ဧရာဝတီ |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last= Myanmar |first=Now |date=2023-12-01 |title=ရွှေပြည်အေးမြို့ကို တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့တွေ ဘယ်လို တိုက်ခိုက်၊ သိမ်းပိုက်ခဲ့သလဲ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/46308/ |access-date=2026-05-27 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref>
တိုက်ပွဲကာလအတွင်း ရွှေပြည်အေးမြို့အား ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များက အကြိမ်ကြိမ် အပြန်အလှန် ထိန်းချုပ်ခဲ့ကြသည်။ ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များက မြို့ကို ပထမအကြိမ် စတင်စီးနင်းတိုက်ခိုက်ခဲ့ပြီးနောက်၊ ၂၀၂၃ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၂၂ ရက်နေ့တွင် ဒုတိယအကြိမ် ထပ်မံသိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။ သို့သော် ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၂၅ ရက်နေ့တွင် စစ်ကောင်စီတပ်က အင်အားအလုံးအရင်းဖြင့် ပြန်လည်ဝင်ရောက်တပ်စွဲခဲ့သည့်အတွက် ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များမှာ ခေတ္တတပ်ဆုတ်ပေးခဲ့ရသည်။ ထို့နောက် ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၄ ရက်နေ့တွင် ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များက တန်ပြန်တိုက်စစ်ဆင်နိုင်ခဲ့သည့်အတွက် ရွှေပြည်အေးမြို့အား နောက်ဆုံးအကြိမ်အဖြစ် ပြန်လည်သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2023-12-08 |title=ကောလင်း၊ ခမ်းပတ်နဲ့ ရွှေပြည်အေး မြို့တွေထဲက တချို့ကို စစ်ကောင်စီ ပြန်ထိုးစစ်ဆင် |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cw027xz5ln1o |access-date=2026-05-27 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref>
== နောက်ခံအကြောင်းအရင်း ==
ရွှေပြည်အေးမြို့သည် [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]]နှင့် [[ကချင်ပြည်နယ်]] အစပ်တွင် တည်ရှိပြီး [[ဖားကန့်မြို့နယ်]] နှင့် ထိစပ်နေသည့်အပြင် [[မိုးညှင်းမြို့နယ်]] နှင့်လည်း နယ်မြေချင်း ဆက်စပ်နေသော ဒေသတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤတည်နေရာအရ ရွှေပြည်အေးမြို့သည် စစ်ရေးအရ အချက်အချာကျပြီး [[တပ်မတော်]] အတွက် အရေးပါသည့် ထောက်ပံ့ရေးလမ်းကြောင်းများ တည်ရှိရာ မြို့တစ်မြို့လည်း ဖြစ်သည်။ထို့အပြင် ခြေမြန်နှင့် ခြေလျင်တပ်ရင်းများရှိရာ ဟုမ္မလင်းမြို့နှင့် ဖောင်းပြင်မြို့အကြားတွင် လည်းတည်ရှိသည်။<ref>{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2023-02-02 |title=စစ်ကိုင်းတိုင်းက ရွှေပြည်အေးမြို့ကို PDF နဲ့ မဟာမိတ်အဖွဲ့တွေ သိမ်းပိုက် |url=https://www.rfa.org/burmese/news/shwepyiaye-02022023073841.html |access-date=2026-05-27 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref>
ရွှေပြည်အေးမြို့ကို [[နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီ|နအဖစစ်အစိုးရ]]လက်ထက် တွင် [[သာအေး|ဦးသာအေး]]က စတင်တည်ထောင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။[[အထွေထွေအုပ်ချုပ်ရေး ဦးစီးဌာန|အထွေထွေအုပ်ချုပ်ရေးဦးစီးဌာန]]၏ ၂၀၁၈ ခုနှစ် ထုတ်ပြန်ချက်အရ ရပ်ကွက် ၁၁ ခုနှင့် အိမ်ခြေ ၄၈၀ နီးပါးရှိပြီး လူဦးရေ ၂၅၀၀ ကျော် နေထိုင်သည့် မြို့ ဖြစ်သည်။ အဆိုပါမြို့ကို [[ထမံသီဆည်|ထမံသီရေအားလျှပ်စစ်စီမံကိန်း]]ကြောင့် ရေလွှမ်းမိုးမည့်ဒေသမှ ပြောင်းရွှေ့လာသော ပြည်သူများအတွက် ရည်ရွယ်၍ နေရာချထားပေးသည့် မြို့တစ်မြို့အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=htetko |first=hlaing |date=2023-11-29 |title=ရွှေပြည်အေးမြို့တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ထားပြီလို့ NUG ကြေညာ |url=https://www.shannivoice.com/%E1%80%9B%E1%80%BD%E1%80%BE%E1%80%B1%E1%80%95%E1%80%BC%E1%80%8A%E1%80%BA%E1%80%A1%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%99%E1%80%BC%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%B7%E1%80%90%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%81/ |access-date=2026-05-27 |website=ရှမ်းနီအသံသတင်း |language=en-US}}</ref> [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|၂၀၂၁ ခုနှစ် နိုင်ငံရေးအပြောင်းအလဲ]]နောက်ပိုင်းတွင် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးအတွင်း လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခများ ပေါ်ပေါက်လာခဲ့ရာ၊ အဆိုပါ ဒေသသည်လည်း စစ်ရေးဗျူဟာအရ အရေးပါလာပြီး [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်|ကချင်လွတ်လပ်ရေးတပ်မတော်]] (KIA) နှင့် [[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်]] (PDF) ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များက စစ်တပ်၏ တပ်စခန်းများကို ပစ်မှတ်ထား တိုက်ခိုက်ခဲ့ကြခြင်းဖြစ်သည်။အဆိုပါတိုက်ပွဲများသည် ဟုမ္မလင်းခရိုင်အတွင်းရှိ နယ်မြေထိန်းချုပ်ရေးအတွက် ဗျူဟာမြောက် အရေးပါသော တိုက်ပွဲများအဖြစ် သတ်မှတ်နိုင်သည်။ထို့ပြင် အဆိုပါဒေသသည် [[ရှမ်းနီအမျိုးသားများတပ်မတော်|ရှမ်းနီအမျိုးသားများ တပ်မတော်]] (SNA)လှုပ်ရှားရာဒေသတစ်ခုလည်း ဖြစ်ပြီး၊ ရွှေပြည်အေးမြို့အနီး ချင်းတွင်းမြစ်ဘေးရှိ ရွာများသည် ရှမ်းနီအမျိုးသားများတပ်မတော် (SNA) ၏ ၈၉၁ တပ်ရင်း ထိန်းချုပ်နယ်မြေများထဲ ပါဝင်သည်။<ref>{{Cite web |last=ဧရာဝတီ |date=2022-07-07 |title=စစ်ကောင်စီတပ်နှင့် ရှမ်းနီတပ်တို့ စစ်ရေး ပူးပေါင်းလှုပ်ရှားနေဟုဆို |url=https://burma.irrawaddy.com/news/2022/07/07/253040.html |access-date=2026-05-27 |website=ဧရာဝတီ |language=en-US}}</ref>
ရွှေပြည်အေးမြို့သစ်တွင် စစ်တပ်၏ ကင်းစခန်းငါးခုရှိပြီး ထိုထဲ [[ချင်းတွင်းမြစ်|ချင်းတွင်းမြစ်ကမ်း]]ဘေး ကုန်းမြင့်ပေါ်ရှိ ရဲကင်းတစ်ခုလည်း အပါအဝင်ဖြစ်သည်။ထိုမြစ်ကမ်းနဖူးရှိ ကင်းစခန်းတွင် ရှမ်းနီအမျိုးသားများတပ်မတော် (SNA) အပါအဝင် စစ်တပ်နှင့်အတူ ပြည်သူ့စစ် လက်နက်ကိုင် အင်အား ၆၀ ခန့် နေရာယူထားကြသည်။ထို့အပြင် ဟုမ္မလင်းမြို့တွင် အမှတ် ၂၂၂ ခြေလျင်တပ်ရင်း၊ ခမရ ၃၆၉ နှင့် ခမရ ၃၇၀ တို့ရှိပြီး ဖောင်းပြင် တွင်လည်း ခမရ ၃၆၇ နှင့် ခမရ ၃၆၈ တို့ အခြေစိုက်သည်။<ref>{{Cite web |last=Myanmar Now |date=2023-02-03 |title=ချင်းတွင်းမြစ်အထက်ပိုင်းရှိ ရွှေပြည်အေးမြို့သစ်ကို PDF များ ဆက်သိမ်းထား |url=https://myanmar-now.org/mm/news/13915/ |access-date=2026-05-27 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref>
== တိုက်ပွဲဖြစ်စဉ် ==
ရွှေပြည်အေးမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲသည် တိုက်ပွဲကာလအတွင်း အပြန်အလှန် ထိန်းချုပ်မှုများစွာ ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် ဗျူဟာမြောက် စစ်ရေးလှုပ်ရှားမှုတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ပထမဆုံးအနေဖြင့် ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ|အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ]] (NUG) လက်အောက်ရှိ ခန္တီးခရိုင် အမှတ် (၁) PDF တပ်ရင်းနှင့် ဟုမ္မလင်းအခြေစိုက် ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များဖြစ်သည့် HPDF၊ HPDF-124 နှင့် HPDF (မိုးကြိုး) တို့ ပါဝင်သော မဟာမိတ်တပ်ပေါင်းစုက ရွှေပြည်အေးမြို့သစ်ရှိ စစ်ကောင်စီတပ်နှင့် ပျူစောထီးများ နေရာယူထားသည့် စခန်းများကို ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ တော်လှန်ရေးအင်အားစုများသည် မြို့ကို (၃) ရက်ကြာ စီးနင်းထိန်းချုပ်ထားနိုင်ခဲ့သော်လည်း ဖေဖော်ဝါရီလ ၄ ရက်နေ့တွင် စစ်တပ်၏ ပြန်လည်တိုက်ခိုက်မှု စစ်ရေးအခြေအနေအရ ပြန်လည်ဆုတ်ခွာပေးခဲ့ရပြီးနောက် စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင် အင်အား (၂၀၀) နီးပါးက မြို့အတွင်းသို့ ပြန်လည်ဝင်ရောက်ကာ နယ်မြေရှင်းလင်းရေး လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Myanmar Now |date=2023-02-05 |title=ဟုမ္မလင်း၊ ရွှေပြည်အေးကို သိမ်းပြီး သုံးရက်အကြာတွင် PDF တပ်ပြန်ဆုတ် |url=https://myanmar-now.org/mm/news/13935/ |access-date=2026-05-27 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref>
ထို့နောက် ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ ၂၂ ရက်နေ့တွင် ကချင်လွတ်လပ်ရေးတပ်မတော် (KIA) နှင့် ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များက ရွှေပြည်အေးမြို့ကို ဒုတိယအကြိမ် ထပ်မံတိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ခဲ့ပြန်သည်။<ref>{{Cite web |last=Agency |first=Yangon Khit Thit News |date=2023-11-28 |title=ရွှေပြည်အေးမြို့ကို တော်လှန်ရေး တပ်ဖွဲ့များ တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်၊ စစ်ကောင်စီ တပ်သား ၈ ဦး ဖမ်းဆီးရမိပြီး လက်နက် ခဲယမ်းများ သိမ်းဆည်းရရှိ |url=https://yktnews.com/2023/11/133520/ |access-date=2026-05-27 |website=Khit Thit Media |language=en-US}}</ref> အဆိုပါအကြိမ်တွင်လည်း ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၂၅ ရက်နေ့၌ စစ်ကောင်စီတပ်က အင်အားအလုံးအရင်းဖြင့် ပြန်လည်ဝင်ရောက်တပ်စွဲခဲ့သည့်အတွက် ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များမှာ ခေတ္တတပ်ဆုတ်ပေးခဲ့ရခြင်းဖြစ်သည်။ ဤသို့ အပြန်အလှန် တိုက်ခိုက်မှုများ ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီးနောက် နောက်ဆုံးအနေဖြင့် ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၄ ရက်နေ့တွင် ကာကွယ်ရေးပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များက တန်ပြန်တိုက်စစ်ဆင်ခဲ့ရာမှ ရွှေပြည်အေးမြို့ကို တတိယအကြိမ်မြောက်အဖြစ် ပြန်လည်သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |last=KNG |date=2024-01-31 |title=ရွှေပြည်အေးမြို့ကိုပြန်ရဖို့ စစ်ကောင်စီ နဲ့ SNA ထိုးစစ်ဆင်နေပြီး တိုက်ပွဲပြင်းထန်နေ |url=https://burmese.kachinnews.com/2024/01/31/zz1-57/ |access-date=2026-05-27 |website=Kachin News Group (KNG) |language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web |date=2023-11-30 |title=စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ ရွှေပြည်အေးမြို့ကို သိမ်းပိုက်လိုက်ပြီလို့ ကာကွယ်ရေးအဖွဲ့ပြော |url=https://burmese.voanews.com/a/7377743.html |access-date=2026-05-27 |website=ဗွီအိုအေ |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |last=MPM |date=2024-02-21 |title=KIA နှင့် PDF တပ်များကသိမ်းပိုက်ထားသည့် မြို့ ၂ မြို့ကို စစ်ကောင်စီတပ် ပြန်ရယူဖို့ကြိုးပမ်းနေ » Myanmar Peace Monitor |url=https://mmpeacemonitor.org/my/mmr-news/kia-%E1%80%94%E1%80%BE%E1%80%84%E1%80%B7%E1%80%BA-pdf-%E1%80%90%E1%80%95%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%BB%E1%80%AC%E1%80%B8%E1%80%80%E1%80%9E%E1%80%AD%E1%80%99%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%95%E1%80%AD%E1%80%AF/ |access-date=2026-05-27 |website=Myanmar Peace Monitor |language=my-MM}}</ref>
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:၂၀၂၃ ပဋိပက္ခများ]]
[[ကဏ္ဍ:၂၀၂၄ ပဋိပက္ခများ]]
[[ကဏ္ဍ:စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးရှိ တိုက်ပွဲများ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ) အတွင်း မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲများ]]
gki63539zlt8r1xni498wst0hb4f1ej
1034200
1034199
2026-05-27T11:10:44Z
Zawzawaungthwin
100038
| date = ၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃ – ၄ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄
1034200
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox military conflict
| conflict = ရွှေပြည်အေးမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ
| partof = [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]]နှင့် [[အညာ စစ်မြေပြင်]]
| date = ၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၃ – ၄ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄
| place = [[ရွှေပြည်အေးမြို့]]၊ [[ဟုမ္မလင်းမြို့နယ်]]၊ [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]]
| coordinates = {{coord|24.685757|N|94.730367|E|display=inline,title}}
| map_caption = မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း ရွှေပြည်အေးမြို့၏ တည်နေရာ
| map_label = ရွှေပြည်အေး
| result = ကာကွယ်ရေးပူးပေါင်းတပ်များ သိမ်းပိုက်ရရှိ
| combatant1 =
* {{flagicon image|Army Flag of Myanmar.svg}}[[တပ်မတော်]]
* {{flagicon image|Flag of the Shanni Nationalities Army.svg}} ([[ရှမ်းနီအမျိုးသားများတပ်မတော်|SNA]])
| combatant2 = {{flagicon image|Kachin Independence Army flag.svg}}([[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်|KIA]])
* {{flagicon image|Flag of PDF Myanmar.svg}} [[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်]]
** ခန္တီးခရိုင် အမှတ်(၁) တပ်ရင်း
** HPDF-124
** HPDF-မိုးကြိုး
| commander1 = မသိရှိရ
| commander2 = မသိရှိရ
| units1 = [[တပ်မတော်]]
* [[မြန်မာနိုင်ငံရဲတပ်ဖွဲ့]]
| units2 = [[ကချင်လွတ်လပ်ရေးတပ်မတော်]] (KIA) နှင့် ဟုမ္မလင်း PDF ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များ
| strength1 = မသိရှိရ
| strength2 = မသိရှိရ
| casualties1 = များပြား
| casualties2 = မသိရှိရ
| notes = ဟုမ္မလင်းမြို့နယ်အတွင်းရှိ ရွှေပြည်အေးမြို့တွင် ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့၌ ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များက ပထမအကြိမ် စတင်တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ခဲ့ပြီးနောက် ၂၀၂၃ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၂၂ ရက်နေ့တွင် ဒုတိယအကြိမ် ထပ်မံသိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။ ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၂၅ ရက်နေ့တွင် စစ်ကောင်စီတပ်များ ပြန်လည်ဝင်ရောက်တပ်စွဲခဲ့သဖြင့် ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များမှာ ခေတ္တတပ်ဆုတ်ပေးခဲ့ရပြီး၊ ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၄ ရက်နေ့တွင် တတိယအကြိမ်အဖြစ် ပြန်လည်တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။
| campaignbox = {{Campaignbox Myanmar Civil War (2021-2023)}}
}}
'''ရွှေပြည်အေးမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ'''သည် [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ဟုမ္မလင်းမြို့နယ်]]၊ [[ရွှေပြည်အေးမြို့]]တွင် ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလမှ ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၄ ရက်နေ့အထိ ဖြစ်ပွားခဲ့သော တိုက်ပွဲတစ်ခုဖြစ်သည်။ အဆိုပါတိုက်ပွဲသည် [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]] ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုဖြစ်ပြီး၊ [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်|ကချင်လွတ်လပ်ရေးတပ်မတော်]] (KIA) နှင့် [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ|အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ]]လက်အောက်ရှိ [[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်]] (PDF) ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များက စစ်ကောင်စီတပ်စခန်းများကို တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |last=ဧရာဝတီ |date=2023-02-07 |title=တိုက်ပွဲကြောင့် ရွှေပြည်အေး မြို့လုံးကျွတ် ထွက်ပြေး |url=https://burma.irrawaddy.com/news/2023/02/07/257779.html |access-date=2026-05-27 |website=ဧရာဝတီ |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last= Myanmar |first=Now |date=2023-12-01 |title=ရွှေပြည်အေးမြို့ကို တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့တွေ ဘယ်လို တိုက်ခိုက်၊ သိမ်းပိုက်ခဲ့သလဲ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/46308/ |access-date=2026-05-27 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref>
တိုက်ပွဲကာလအတွင်း ရွှေပြည်အေးမြို့အား ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များက အကြိမ်ကြိမ် အပြန်အလှန် ထိန်းချုပ်ခဲ့ကြသည်။ ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များက မြို့ကို ပထမအကြိမ် စတင်စီးနင်းတိုက်ခိုက်ခဲ့ပြီးနောက်၊ ၂၀၂၃ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၂၂ ရက်နေ့တွင် ဒုတိယအကြိမ် ထပ်မံသိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။ သို့သော် ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၂၅ ရက်နေ့တွင် စစ်ကောင်စီတပ်က အင်အားအလုံးအရင်းဖြင့် ပြန်လည်ဝင်ရောက်တပ်စွဲခဲ့သည့်အတွက် ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များမှာ ခေတ္တတပ်ဆုတ်ပေးခဲ့ရသည်။ ထို့နောက် ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၄ ရက်နေ့တွင် ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များက တန်ပြန်တိုက်စစ်ဆင်နိုင်ခဲ့သည့်အတွက် ရွှေပြည်အေးမြို့အား နောက်ဆုံးအကြိမ်အဖြစ် ပြန်လည်သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2023-12-08 |title=ကောလင်း၊ ခမ်းပတ်နဲ့ ရွှေပြည်အေး မြို့တွေထဲက တချို့ကို စစ်ကောင်စီ ပြန်ထိုးစစ်ဆင် |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cw027xz5ln1o |access-date=2026-05-27 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref>
== နောက်ခံအကြောင်းအရင်း ==
ရွှေပြည်အေးမြို့သည် [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]]နှင့် [[ကချင်ပြည်နယ်]] အစပ်တွင် တည်ရှိပြီး [[ဖားကန့်မြို့နယ်]] နှင့် ထိစပ်နေသည့်အပြင် [[မိုးညှင်းမြို့နယ်]] နှင့်လည်း နယ်မြေချင်း ဆက်စပ်နေသော ဒေသတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤတည်နေရာအရ ရွှေပြည်အေးမြို့သည် စစ်ရေးအရ အချက်အချာကျပြီး [[တပ်မတော်]] အတွက် အရေးပါသည့် ထောက်ပံ့ရေးလမ်းကြောင်းများ တည်ရှိရာ မြို့တစ်မြို့လည်း ဖြစ်သည်။ထို့အပြင် ခြေမြန်နှင့် ခြေလျင်တပ်ရင်းများရှိရာ ဟုမ္မလင်းမြို့နှင့် ဖောင်းပြင်မြို့အကြားတွင် လည်းတည်ရှိသည်။<ref>{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2023-02-02 |title=စစ်ကိုင်းတိုင်းက ရွှေပြည်အေးမြို့ကို PDF နဲ့ မဟာမိတ်အဖွဲ့တွေ သိမ်းပိုက် |url=https://www.rfa.org/burmese/news/shwepyiaye-02022023073841.html |access-date=2026-05-27 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref>
ရွှေပြည်အေးမြို့ကို [[နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီ|နအဖစစ်အစိုးရ]]လက်ထက် တွင် [[သာအေး|ဦးသာအေး]]က စတင်တည်ထောင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။[[အထွေထွေအုပ်ချုပ်ရေး ဦးစီးဌာန|အထွေထွေအုပ်ချုပ်ရေးဦးစီးဌာန]]၏ ၂၀၁၈ ခုနှစ် ထုတ်ပြန်ချက်အရ ရပ်ကွက် ၁၁ ခုနှင့် အိမ်ခြေ ၄၈၀ နီးပါးရှိပြီး လူဦးရေ ၂၅၀၀ ကျော် နေထိုင်သည့် မြို့ ဖြစ်သည်။ အဆိုပါမြို့ကို [[ထမံသီဆည်|ထမံသီရေအားလျှပ်စစ်စီမံကိန်း]]ကြောင့် ရေလွှမ်းမိုးမည့်ဒေသမှ ပြောင်းရွှေ့လာသော ပြည်သူများအတွက် ရည်ရွယ်၍ နေရာချထားပေးသည့် မြို့တစ်မြို့အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=htetko |first=hlaing |date=2023-11-29 |title=ရွှေပြည်အေးမြို့တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ထားပြီလို့ NUG ကြေညာ |url=https://www.shannivoice.com/%E1%80%9B%E1%80%BD%E1%80%BE%E1%80%B1%E1%80%95%E1%80%BC%E1%80%8A%E1%80%BA%E1%80%A1%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%99%E1%80%BC%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%B7%E1%80%90%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%81/ |access-date=2026-05-27 |website=ရှမ်းနီအသံသတင်း |language=en-US}}</ref> [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|၂၀၂၁ ခုနှစ် နိုင်ငံရေးအပြောင်းအလဲ]]နောက်ပိုင်းတွင် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးအတွင်း လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခများ ပေါ်ပေါက်လာခဲ့ရာ၊ အဆိုပါ ဒေသသည်လည်း စစ်ရေးဗျူဟာအရ အရေးပါလာပြီး [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်|ကချင်လွတ်လပ်ရေးတပ်မတော်]] (KIA) နှင့် [[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်]] (PDF) ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များက စစ်တပ်၏ တပ်စခန်းများကို ပစ်မှတ်ထား တိုက်ခိုက်ခဲ့ကြခြင်းဖြစ်သည်။အဆိုပါတိုက်ပွဲများသည် ဟုမ္မလင်းခရိုင်အတွင်းရှိ နယ်မြေထိန်းချုပ်ရေးအတွက် ဗျူဟာမြောက် အရေးပါသော တိုက်ပွဲများအဖြစ် သတ်မှတ်နိုင်သည်။ထို့ပြင် အဆိုပါဒေသသည် [[ရှမ်းနီအမျိုးသားများတပ်မတော်|ရှမ်းနီအမျိုးသားများ တပ်မတော်]] (SNA)လှုပ်ရှားရာဒေသတစ်ခုလည်း ဖြစ်ပြီး၊ ရွှေပြည်အေးမြို့အနီး ချင်းတွင်းမြစ်ဘေးရှိ ရွာများသည် ရှမ်းနီအမျိုးသားများတပ်မတော် (SNA) ၏ ၈၉၁ တပ်ရင်း ထိန်းချုပ်နယ်မြေများထဲ ပါဝင်သည်။<ref>{{Cite web |last=ဧရာဝတီ |date=2022-07-07 |title=စစ်ကောင်စီတပ်နှင့် ရှမ်းနီတပ်တို့ စစ်ရေး ပူးပေါင်းလှုပ်ရှားနေဟုဆို |url=https://burma.irrawaddy.com/news/2022/07/07/253040.html |access-date=2026-05-27 |website=ဧရာဝတီ |language=en-US}}</ref>
ရွှေပြည်အေးမြို့သစ်တွင် စစ်တပ်၏ ကင်းစခန်းငါးခုရှိပြီး ထိုထဲ [[ချင်းတွင်းမြစ်|ချင်းတွင်းမြစ်ကမ်း]]ဘေး ကုန်းမြင့်ပေါ်ရှိ ရဲကင်းတစ်ခုလည်း အပါအဝင်ဖြစ်သည်။ထိုမြစ်ကမ်းနဖူးရှိ ကင်းစခန်းတွင် ရှမ်းနီအမျိုးသားများတပ်မတော် (SNA) အပါအဝင် စစ်တပ်နှင့်အတူ ပြည်သူ့စစ် လက်နက်ကိုင် အင်အား ၆၀ ခန့် နေရာယူထားကြသည်။ထို့အပြင် ဟုမ္မလင်းမြို့တွင် အမှတ် ၂၂၂ ခြေလျင်တပ်ရင်း၊ ခမရ ၃၆၉ နှင့် ခမရ ၃၇၀ တို့ရှိပြီး ဖောင်းပြင် တွင်လည်း ခမရ ၃၆၇ နှင့် ခမရ ၃၆၈ တို့ အခြေစိုက်သည်။<ref>{{Cite web |last=Myanmar Now |date=2023-02-03 |title=ချင်းတွင်းမြစ်အထက်ပိုင်းရှိ ရွှေပြည်အေးမြို့သစ်ကို PDF များ ဆက်သိမ်းထား |url=https://myanmar-now.org/mm/news/13915/ |access-date=2026-05-27 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref>
== တိုက်ပွဲဖြစ်စဉ် ==
ရွှေပြည်အေးမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲသည် တိုက်ပွဲကာလအတွင်း အပြန်အလှန် ထိန်းချုပ်မှုများစွာ ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် ဗျူဟာမြောက် စစ်ရေးလှုပ်ရှားမှုတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ပထမဆုံးအနေဖြင့် ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ|အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ]] (NUG) လက်အောက်ရှိ ခန္တီးခရိုင် အမှတ် (၁) PDF တပ်ရင်းနှင့် ဟုမ္မလင်းအခြေစိုက် ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များဖြစ်သည့် HPDF၊ HPDF-124 နှင့် HPDF (မိုးကြိုး) တို့ ပါဝင်သော မဟာမိတ်တပ်ပေါင်းစုက ရွှေပြည်အေးမြို့သစ်ရှိ စစ်ကောင်စီတပ်နှင့် ပျူစောထီးများ နေရာယူထားသည့် စခန်းများကို ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ တော်လှန်ရေးအင်အားစုများသည် မြို့ကို (၃) ရက်ကြာ စီးနင်းထိန်းချုပ်ထားနိုင်ခဲ့သော်လည်း ဖေဖော်ဝါရီလ ၄ ရက်နေ့တွင် စစ်တပ်၏ ပြန်လည်တိုက်ခိုက်မှု စစ်ရေးအခြေအနေအရ ပြန်လည်ဆုတ်ခွာပေးခဲ့ရပြီးနောက် စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင် အင်အား (၂၀၀) နီးပါးက မြို့အတွင်းသို့ ပြန်လည်ဝင်ရောက်ကာ နယ်မြေရှင်းလင်းရေး လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Myanmar Now |date=2023-02-05 |title=ဟုမ္မလင်း၊ ရွှေပြည်အေးကို သိမ်းပြီး သုံးရက်အကြာတွင် PDF တပ်ပြန်ဆုတ် |url=https://myanmar-now.org/mm/news/13935/ |access-date=2026-05-27 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref>
ထို့နောက် ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ ၂၂ ရက်နေ့တွင် ကချင်လွတ်လပ်ရေးတပ်မတော် (KIA) နှင့် ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များက ရွှေပြည်အေးမြို့ကို ဒုတိယအကြိမ် ထပ်မံတိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ခဲ့ပြန်သည်။<ref>{{Cite web |last=Agency |first=Yangon Khit Thit News |date=2023-11-28 |title=ရွှေပြည်အေးမြို့ကို တော်လှန်ရေး တပ်ဖွဲ့များ တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်၊ စစ်ကောင်စီ တပ်သား ၈ ဦး ဖမ်းဆီးရမိပြီး လက်နက် ခဲယမ်းများ သိမ်းဆည်းရရှိ |url=https://yktnews.com/2023/11/133520/ |access-date=2026-05-27 |website=Khit Thit Media |language=en-US}}</ref> အဆိုပါအကြိမ်တွင်လည်း ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၂၅ ရက်နေ့၌ စစ်ကောင်စီတပ်က အင်အားအလုံးအရင်းဖြင့် ပြန်လည်ဝင်ရောက်တပ်စွဲခဲ့သည့်အတွက် ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များမှာ ခေတ္တတပ်ဆုတ်ပေးခဲ့ရခြင်းဖြစ်သည်။ ဤသို့ အပြန်အလှန် တိုက်ခိုက်မှုများ ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီးနောက် နောက်ဆုံးအနေဖြင့် ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၄ ရက်နေ့တွင် ကာကွယ်ရေးပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များက တန်ပြန်တိုက်စစ်ဆင်ခဲ့ရာမှ ရွှေပြည်အေးမြို့ကို တတိယအကြိမ်မြောက်အဖြစ် ပြန်လည်သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |last=KNG |date=2024-01-31 |title=ရွှေပြည်အေးမြို့ကိုပြန်ရဖို့ စစ်ကောင်စီ နဲ့ SNA ထိုးစစ်ဆင်နေပြီး တိုက်ပွဲပြင်းထန်နေ |url=https://burmese.kachinnews.com/2024/01/31/zz1-57/ |access-date=2026-05-27 |website=Kachin News Group (KNG) |language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web |date=2023-11-30 |title=စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ ရွှေပြည်အေးမြို့ကို သိမ်းပိုက်လိုက်ပြီလို့ ကာကွယ်ရေးအဖွဲ့ပြော |url=https://burmese.voanews.com/a/7377743.html |access-date=2026-05-27 |website=ဗွီအိုအေ |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |last=MPM |date=2024-02-21 |title=KIA နှင့် PDF တပ်များကသိမ်းပိုက်ထားသည့် မြို့ ၂ မြို့ကို စစ်ကောင်စီတပ် ပြန်ရယူဖို့ကြိုးပမ်းနေ » Myanmar Peace Monitor |url=https://mmpeacemonitor.org/my/mmr-news/kia-%E1%80%94%E1%80%BE%E1%80%84%E1%80%B7%E1%80%BA-pdf-%E1%80%90%E1%80%95%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%BB%E1%80%AC%E1%80%B8%E1%80%80%E1%80%9E%E1%80%AD%E1%80%99%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%95%E1%80%AD%E1%80%AF/ |access-date=2026-05-27 |website=Myanmar Peace Monitor |language=my-MM}}</ref>
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:၂၀၂၃ ပဋိပက္ခများ]]
[[ကဏ္ဍ:၂၀၂၄ ပဋိပက္ခများ]]
[[ကဏ္ဍ:စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးရှိ တိုက်ပွဲများ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ) အတွင်း မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲများ]]
mrnu4bx7v6jizze4sn29eayfwspiio5