ဝီကီပီးဒီးယား
mywiki
https://my.wikipedia.org/wiki/%E1%80%97%E1%80%9F%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%85%E1%80%AC%E1%80%99%E1%80%BB%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%94%E1%80%BE%E1%80%AC
MediaWiki 1.47.0-wmf.4
first-letter
မီဒီယာ
အထူး
ဆွေးနွေးချက်
အသုံးပြုသူ
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်
ဝီကီပီးဒီးယား
ဝီကီပီးဒီးယား ဆွေးနွေးချက်
ဖိုင်
ဖိုင် ဆွေးနွေးချက်
မီဒီယာဝီကီ
မီဒီယာဝီကီ ဆွေးနွေးချက်
တမ်းပလိတ်
တမ်းပလိတ် ဆွေးနွေးချက်
အကူအညီ
အကူအညီ ဆွေးနွေးချက်
ကဏ္ဍ
ကဏ္ဍ ဆွေးနွေးချက်
မုခ်ဝ
မုခ်ဝ ဆွေးနွေးချက်
စာမူကြမ်း
စာမူကြမ်း ဆွေးနွေးချက်
TimedText
TimedText talk
မော်ဂျူး
မော်ဂျူး ဆွေးနွေးချက်
Event
Event talk
မကွေးတိုင်းဒေသကြီး
0
2775
1034693
952912
2026-05-30T12:13:54Z
~2026-32207-51
143496
1034693
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox settlement
<!-- See Template:Infobox settlement for additional fields and descriptions -->| name = မကွေးတိုင်းဒေသကြီး
| settlement_type = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေးနယ်မြေဒေသများ|တိုင်းဒေသကြီး]]
| image_skyline = Magway Region welcome board.jpg
| image_alt =
| image_seal = Logo of Magway Region.svg
| image_caption = မကွေးတိုင်းဒေသကြီး နယ်နမိတ်အဝင်
| image_flag = Flag of Magway Region.svg
| flag_alt =
| nickname =
| motto =
| image_map = Magway Region in Myanmar.svg
| mapsize = 200px
| map_alt =
| map_caption = မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း မကွေးတိုင်းဒေသကြီး တည်နေရာ
| pushpin_map = <!-- Burma -->
| pushpin_label_position =
| pushpin_map_alt =
| pushpin_map_caption =
| coordinates = {{coord|20|15|N|94|45|E|region:MM_type:adm1st|display=inline,title}}
| coor_pinpoint =
| coordinates_footnotes =
| subdivision_type = [[အချုပ်အခြာ အာဏာပိုင် နိုင်ငံများစာရင်း|နိုင်ငံ]]
| subdivision_name = {{flag|Myanmar}}
| subdivision_type1 = တိုင်းဒေသကြီး
| subdivision_name1 = အလယ်ပိုင်း
| subdivision_type2 = မြို့တော်
| subdivision_name2 = [[မကွေးမြို့]]
| subdivision_type3 = အကြီးဆုံးမြို့
| subdivision_name3 = [[ပခုက္ကူမြို့]]
| established_title =
| established_date =
| seat_type =
| seat =
| government_footnotes =
| leader_party =
| leader_title = ဝန်ကြီးချုပ်
| leader_name = ဦးတင့်လွင်
| leader_title1 = အစိုးရအဖွဲ့
| leader_name1 = [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့]]
| leader_title3 = တရားလွှတ်တော်
| leader_name3 = [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး တရားလွှတ်တော်]]
| leader_title4
=
| leader_name4
=
| unit_pref = Metric<!-- or US or UK -->
| area_footnotes =
| area_total_km2 = 44820.6
| area_rank = စတုတ္ထ
| area_note =
| elevation_footnotes =
| elevation_m =
| population_total = ၃,၉၁၇,၀၅၅
| population_as_of = ၂၀၁၄
| population_footnotes = <ref name="census-2014">{{cite book|title=Census Report|publisher=Ministry of Immigration and Population|location=Naypyitaw|date=May 2015|series=The 2014 Myanmar Population and Housing Census|volume=2|pages=17|url=https://drive.google.com/file/d/0B067GBtstE5TeUlIVjRjSjVzWlk/view}}</ref>
| population_density_km2 = auto
| population_rank = သတ္တမ
| population_demonym =
| population_note =
| demographics_type1 = Demographics
| demographics1_footnotes = <!-- for references: use <ref> tags -->
| demographics1_title1 =လူမျိုးစုများ
| timezone1 = [[မြန်မာစံတော်ချိန်]]
| utc_offset1 = +06:30
| postal_code_type =
| postal_code =
| area_code =
| area_code_type =
| iso_code =
| unemployment_rate =
| website = <!-- [http://www.example.com example.com] -->
| footnotes =
| leader_title2 = ဥပဒေပြုလွှတ်တော်
| leader_name2 = [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး လွှတ်တော်]]
| demographics1_info1 = [[ဗမာ]]၊ [[ချင်းလူမျိုး|ချင်း]]၊ [[ရခိုင်လူမျိုး|ရခိုင်]]၊ [[ရှမ်းလူမျိုး|ရှမ်း]]၊ [[ကရင်လူမျိုး|ကရင်]]
| demographics1_title2 = ကိုးကွယ်မှု
| demographics1_info2 = [[ဗုဒ္ဓဘာသာ|ဗုဒ္ဓ]] ၉၈.၈%<br> [[ခရစ်ယာန်ဘာသာ|ခရစ်ယာန်]] ၀.၇%<br> [[အစ္စလာမ်]] ၀.၃%<br> [[ဟိန္ဒူဘာသာ|ဟိန္ဒူ]] ၀.၁%<br> Animism ၀.၁%
| blank_name_sec2 = HDI (၂၀၁၇)
| blank_info_sec2 = ၀.၅၆၀<ref name="GlobalDataLab">{{Cite web|url=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|title=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|website=hdi.globaldatalab.org|language=en|access-date=2018-09-13}}</ref><br/>{{color|#FFA500|အလယ်အလတ်}} · ဆဋ္ဌမ
| official_name =
}}
'''မကွေးတိုင်းဒေသကြီး''' ({{lang-en|Magway Region သို့မဟုတ် Magwe Region}}၊ ယခင် အမည် - '''မကွေးတိုင်း''')သည် [[မြန်မာနိုင်ငံ|ပြည်ထောင်စု သမ္မတ မြန်မာ နိုင်ငံ]] အလယ်ပိုင်းရှိ [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေးနယ်မြေဒေသများ|အုပ်ချုပ်ရေး နယ်မြေ]] တစ်ခု ဖြစ်သည်။ မကွေးတိုင်းဒေသကြီးသည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ တိုင်းဒေသကြီး ခုနစ်ခုအနက် ဒုတိယအကြီးဆုံးဖြစ်ကာ {{convert|17306|sqmi|km2|disp=flip}} ကျယ်ဝန်းသည်။ မြို့တော်မှာ [[မကွေးမြို့]] ဖြစ်သည်။ [[ပခုက္ကူမြို့]]သည် တိုင်းဒေသကြီး၏ အကြီးဆုံးနှင့် အစည်ကားဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ မကွေးတိုင်းဒေသကြီးရှိ [[ဧရာဝတီတံတား (ပခုက္ကူ)]] သည် မြန်မာပြည်တွင် အရှည်ဆုံးတံတား ဖြစ်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံ၏ အဓိကဆီအိုးကြီးလည်း ဖြစ်ပါသည်။{{Citation needed|date=ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၂}}
== တည်နေရာနှင့် အကျယ်အဝန်း ==
[[မြန်မာနိုင်ငံ|ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံ]] အလယ်ပိုင်း၊ မြောက်လတ္တီတွဒ် ၁၈ ဒီဂရီ ၅၀ မိနစ် နှင့် ၂၂ ဒီဂရီ ၄၇ မိနစ်ကြား၊ အရှေ့လောင်ဂျီတွဒ် ၉၃ ဒီဂရီ ၄၇ မိနစ် နှင့် ၉၅ ဒီဂရီ ၅၅ မိနစ် ကြားတွင် တည်ရှိပြီး [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ချင်းပြည်နယ်]]နှင့် [[ရခိုင်ပြည်နယ်]]တို့ဖြင့် ဝန်းရံထားသည်။ မကွေးတိုင်းဒေသကြီးသည် ၁၇,၃၀၅ စတုရန်းမိုင်ကျယ်ဝန်းသည်။
== သမိုင်းကြောင်း ==
မြန်မာဘုရင်များလက်ထက်က ယခုမကွေးတိုင်းဒေသကြီးကို ပုခန်းနယ်စား၊ ရေနံချောင်းနယ်စားနှင့် မင်းဘူးနယ်စားဟူ၍ နယ်စားမင်းများခန့်ထား အုပ်ချုပ်စေခဲ့သည်။ ကိုလိုနီခေတ်- ဗြိတိသျှအစိုးရလက်ထက် (၁၈၉၆) ခုနှစ်တွင် ပြည်နယ် (၂) ခုအဖြစ် စတင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ မင်းဘူးပြည်နယ်နှင့် ပခုက္ကူပြည်နယ်တို့ဖြစ်သည်။ မင်းဘူးပြည်နယ်ကို မင်းဘူးခရိုင်နှင့် သရက်ခရိုင်တို့ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားပြီး မြို့တော်မှာ [[ရေနံချောင်းမြို့]]ဖြစ်သည်။ ပခုက္ကူပြည်နယ်ကို ပခုက္ကူခရိုင်နှင့် ကန်ပက်လက်ခရိုင်တို့ဖြင့်ဖွဲ့စည်းထားပြီး မြို့တော်မှာ [[ပခုက္ကူမြို့]]ဖြစ်သည်။
၁၉၀၆ ခုနှစ်တွင် ပခုက္ကူပြည်နယ်ကို မြောက်ပိုင်းချင်းတောင်တန်း၊ ကာရိုတောင်တန်း၊ လူရှိုင်းတောင်တန်း၊ ကချာနှင့်ဂျိန်းတိယတောင်တန်း၊ အက္ကပတ်တောင်တန်း၊ မဏိပူရတောင်တန်းတို့ဖြင့် တိုးချဲ့ဖွဲ့စည်း၍ ပခုက္ကူတောင်တန်းဒေသများပြည်နယ်အဖြစ် အမည်ပြောင်းလဲသတ်မှတ်လိုက်သည်။ ပြည်နယ်မြို့တော်မှာ [[ပခုက္ကူမြို့]]ဖြစ်သည်။ ၁၉၃၆ခုနှစ်တွင် ပခုက္ကူပြည်နယ်၌ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ ပြည်နယ်အဖြစ်ပူပေါင်းရေးနှင့် ဗမာပြည်မနဲ့ပူးပေါင်းရေး တွဲရေး၊ ခွဲရေး မဲခွဲရာ အိန္ဒိယနိုင်ငံနှင့်တွဲရန်ဘက်က မဲအသာစီးရခဲ့သော်လည်း ပခုက္ကူခရိုင်နှင့် ချင်းတောင်တန်းမှခေါင်းဆောင်များက ဗမာပြည်မနှင့်သာတွဲရန်တောင်းဆိုသဖြင့် ပခုက္ကူခရိုင်နှင့် ချင်းတောင်တန်းများကို ဗြိတိသျှဗမာပြည်၏ အစိတ်အပိုင်းများအဖြစ် ၁၉၃၇ ခုနှစ်တွင် ပါဝင်ဖွဲ့စည်းလိုက်သည်။ သို့သော် လူရှိုင်းတောင်တန်းဒေသမှ ချင်းခေါင်းဆောင်များကမူ [[အိန္ဒိယနိုင်ငံ]]နှင့်သာပူးပေါင်းရန်ဆုံးဖြတ်ခဲ့သဖြင့် နောင်အခါ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်ဟူ၍ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ကချာ၊ ဂျိန်းတိယ၊ မဏိပူရနှင့် အက္ကပတ်အပါအဝင် ကျန်ဒေသများမှာမူ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ အစိတ်အပိုင်းများသာဖြစ်လာခဲ့သည်။ ပခုက္ကူပြည်နယ်ကို ပခုက္ကူခရိုင်၊ ဖလမ်းခရိုင်နှင့် ကန်ပက်လက်ခရိုင်တို့ဖြင့် ပြန်လည်ဖွဲ့စည်းသည်။
၁၉၃၈ ခုနှစ်တွင် မင်းဘူးခရိုင်တွင်ပါဝင်သော တောင်တွင်းကြီးစီရင်စုနှင့် ရေနံချောင်းစီရင်စုတို့ကို [[ မကွေးခရိုင်]]အဖြစ်ဖွဲ့စည်းလိုက်ပြီး မင်းဘူးပြည်နယ်ကို ခရိုင် (၃) ခုဖြင့် ပြောင်းလဲဖွဲ့စည်းလိုက်သည်။ ဗြိတိသျှအစိုးရမှ အမိန့်ဒီဂရီထုတ်ပြန်ပြီး မကွေးတိုင်းဟု အမည်ပြောင်းလဲ သတ်မှတ်သည်။ တိုင်းမြို့တော်မှာမူ [[ရေနံချောင်းမြို့]]အဖြစ်သာ ဆက်လက်တည်ရှိသည်။
လွတ်လပ်ရေးခေတ်- ၁၉၄၉ခုနှစ်တွင် ပခုက္ကူပြည်နယ်မှ ဖလမ်းခရိုင်ကိုရခိုင်တောင်တန်းဒေသမှ [[ပလက်ဝမြို့]]နှင့်တွဲဖက်၍ ချင်းဝိသေသတိုင်းအဖြစ်ပြောင်းလဲဖွဲ့စည်းရာ ပခုက္ကူပြည်နယ်ကို ပခုက္ကူခရိုင်နှင့် ကန်ပက်လက်ခရိုင် (၂) ခုဖြင့်သာ ပြန်လည်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ၂၂.၃.၁၉၄၉ တွင် မတူပီမြို့ကိုကန်ပက်လက်ခရိုင်၌ တည်ထောင်လိုက်သောအခါ ပခုက္ကူပြည်နယ်တွင် မြို့နယ် (၁၁) ခု ပါဝင်လာခဲ့သည်။
၁၉၅၅ ခုနှစ်တွင် [[ချောက်မြို့]]ကို နောင်အခါ မန္တလေးတိုင်းတွင်ပါဝင်လာမည့် မိတ္ထီလာပြည်နယ်၊ မြင်းခြံခရိုင်၊ ညောင်ဦးစီရင်စုမှ မကွေးတိုင်း၊ မကွေးခရိုင်၊ ရေနံချောင်းစီရင်စုလက်အောက်သို့ ပြောင်းရွှေ့လိုက်သည်။ ၁၉၅၈ ခုနှစ်တွင် ကန်ပက်လက်ခရိုင်ရုံးများကို မင်းတပ်မြို့သို့ ပြောင်းရွှေ့လိုက်ပြီး မင်းတပ်ခရိုင်အဖြစ် အမည်ပြောင်းလဲသတ်မှတ်သည်။ ယင်းနှစ်တွင်ပင် [[သရက်ခရိုင်]]မှ မြေထဲမြို့ကို [[အောင်လံမြို့]]ဟု အမည်ပြောင်းလဲသတ်မှတ်လိုက်သည်။
၁၉၇၄ခုနှစ်တွင် ပြည်ထောင်စုဆိုရှယ်လစ်သမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်ဖွဲ့စည်းပုံအရ နိုင်ငံတဝန်းရှိ ခရိုင်များနှင့်စီရင်စုများအားလုံးကို ဖျက်သိမ်းလိုက်သည်။ [[မင်းတပ်မြို့]]၊ [[ကန်ပက်လက်မြို့]]နှင့် [[မတူပီမြို့]]တို့ကို ချင်းဝိသေသတိုင်းကို ပြောင်းလဲဖွဲ့စည်းသော ချင်းပြည်နယ်အတွင်း ထည့်သွင်းဖွဲ့စည်းလိုက်သည်။ ပခုက္ကူပြည်နယ်ကိုဖျက်သိမ်းပြီး ပခုက္ကူခရိုင်အတွင်းမှ မြို့နယ် (၈) ခုကို မကွေးတိုင်းအတွင်း ထည့်သွင်းဖွဲ့စည်းလိုက်သည်။ [[ရေနံချောင်းမြို့]]မှ တိုင်းရုံးများကို [[မကွေးမြို့]]သို့ ပြောင်းရွှေ့စေသည်။ နဝတအစိုးရလက်ထက်တွင် မကွေးတိုင်းကို ပခုက္ကူခရိုင်၊ မကွေးခရိုင်၊ မင်းဘူးခရိုင်နှင့် သရက်ခရိုင်ဟူ၍ ခရိုင်(၄)ခု၊ မြို့နယ် (၂၅) ခုဖြင့် ပြန်လည်ဖွဲ့စည်းလိုက်သည်။ ထိုအချိန်မှစ၍ မကွေးခရိုင်ရုံးများသည် ရေနံချောင်းမြို့မှ မကွေးမြို့သို့ ပြောင်းရွှေ့သွားသည်။ တိုင်းမြို့တော်မှာ[[မကွေးမြို့]]ဖြစ်သည်။
၁၉၉၈ခုနှစ်တွင် နအဖအစိုးရမှ ဂန့်ဂေါမြို့နယ်၊ ဆောမြို့နယ်နှင့် ထီးလင်းမြို့နယ်တို့ကို ပခုက္ကူခရိုင်မှဆွဲထုတ်၍ ဂန့်ဂေါခရိုင်အဖြစ်ဖွဲ့စည်းလိုက်သောအခါ မကွေးတိုင်းတွင်ခရိုင်(၅)ခု ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ၂၀၀၆ခုနှစ်တွင် မြန်မာနိုင်ငံရှိအခြားတိုင်းမြို့များကဲ့သို့ မကွေးမြို့ရှိတိုင်းရုံးများကို တိုင်းအတွင်းရှိအခြားမြို့တစ်ခုသို့ ပြောင်းရွှေ့ရန်စီစဉ်ခဲ့သော်လည်း အကောင်အထည်မဖော်ဖြစ်ခဲ့ပေ။ ၂၀၁၀ခုနှစ်တွင် (၂၀၀၈)ခုနှစ်၊ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအရ မကွေးတိုင်းဟူသောအမည်ကို [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]]ဟူ၍ အမည်ပြောင်းလဲ သတ်မှတ်လိုက်သည်။
== ပထဝီဝင်အနေအထား ==
=== မြေမျက်နှာသွင်ပြင် ===
[[ဧရာဝတီမြစ်]]၏ အရှေ့ဘက်ခြမ်းဒေသများသည် မြေပြန့်များဖြစ်ပြီး အနောက်ဘက်ခြမ်းဒေသများသည် [[ရခိုင်ရိုးမ]]၏ အရှေ့ဘက် ရေဝေကြောဖြစ်သည်။ [[မင်းဘူးမြို့]]သည် လွင်ပြင်ဒေသဖြစ်သည်။ [[ဧရာဝတီမြစ်]]သည် တိုင်း၏အလယ်ဗဟိုကိုဖြတ်၍ မြောက်မှတောင်သို့စီးဆင်းသည်။ ဧရာဝတီမြစ်သို့ အရှေ့ဘက်ခြမ်းမှ စီးဝင်သော ချောင်းကြီးများမှာ [[ပင်းချောင်း]]၊ [[ယင်းမြစ်|ယင်းချောင်း]]၊ [[ဒေါင်းသေချောင်း]]တို့ဖြစ်ကြပြီး၊ အနောက်ဘက်မှ စီးဝင်ကြသော မြစ်ချောင်းများမှာ [[ချင်းတွင်းမြစ်]]၊ [[ဆင်ဖြူကျွန်းချောင်း]]ခေါ် စလင်းချောင်း ၊ [[မုန်းချောင်း]]၊ [[မန်းချောင်း]]၊ ပနီချောင်း၊ [[မင်းတုန်းချောင်း]]တို့ဖြစ်ကြသည်။
=== ရာသီဥတု ===
မြန်မာပြည်အလယ်ပိုင်း ချိုင့်ဝှမ်းဒေသဖြစ်၍၊ မိုးအလွန်နည်းပြီး ပူပြင်းသောရာသီဥတုရှိသည်။
==အုပ်ချုပ်ရေး==
=== မြို့တော် ===
မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၏ မြို့တော်မှာ [[မကွေးမြို့]]ဖြစ်သည်။ [[ပခုက္ကူမြို့]]၊ [[အောင်လံမြို့]]၊ [[ရေနံချောင်းမြို့]]၊ [[တောင်တွင်းကြီးမြို့]]၊ [[ချောက်မြို့]] များမှာ အဓိကအရေးပါသောမြို့များ ဖြစ်ကြသည်။
=== အုပ်ချုပ်ရေး ===
{{see also|မကွေးတိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့}}
၂၀၁၁ ခုနှစ်မှ စတင်၍ ဝန်ကြီးချုပ်အမှူးပြုသော တိုင်းဒေသကြီးအစိုးရအဖွဲ့မှ အုပ်ချုပ်သည်။ တိုင်းအစိုးရရုံးသည် မကွေးမြို့တွင်တည်ရှိသည်။၂၀၂၁ခုနှစ် စစ်အာဏာသိမ်းမှုအပြီးတွင် မကွေးတိုင်းဒေသကြီးစီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီမှ အုပ်ချုပ်လျက်ရှိသည်။
=== ဥပဒေပြုရေး ===
{{see also|မကွေးတိုင်းဒေသကြီး လွှတ်တော်}}
၂၀၁၁ ခုနှစ်မှ စတင်ကာ တိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော်ကို ရွေးကောက်ခံကိုယ်စားလှယ်များ၊ တပ်မတော်သားလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များဖြင့် ဖွဲ့စည်းကာ စတင်ကျင်းပခဲ့သည်။
=== တရားစီရင်ရေး ===
{{See also|မကွေးတိုင်းဒေသကြီး တရားလွှတ်တော်}}
မကွေးတိုင်းဒေသကြီး တရားလွှတ်တော်ကို တရားသူကြီးချုပ် (၁)ဦး၊ တရားသူကြီး (၂)ဦးဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ တိုင်းဒေသကြီးတရားလွှတ်တော်အောက်တွင် ခရိုင်တရားရုံး (၅)ရုံး၊ မြို့နယ်တရားရုံး (၂၅)ရုံးရှိသည်။
=== ခရိုင်၊ မြို့နယ်၊ မြို့၊ ရပ်ကွက်၊ ကျေးရွာအုပ်စု၊ ကျေးရွာများ ===
==== ခရိုင်များ ====
[[File:Magway region districts map 2022.svg|thumb|မကွေးတိုင်း၏ ခရိုင်များ]]
မကွေးတိုင်းဒေသကြီးတွင် ခရိုင်(၇)ခု ရှိသည်။
# [[မကွေးခရိုင်]]
# [[ချောက်ခရိုင်]]
# [[သရက်ခရိုင်]]
# [[အောင်လံခရိုင်]]
# [[မင်းဘူးခရိုင်]]
# [[ပခုက္ကူခရိုင်]]
# [[ဂန့်ဂေါခရိုင်]]
====ခရိုင်ရှိမြို့နယ်====
{|class=wikitable
![[မကွေးခရိုင်]]
| [[မကွေးမြို့နယ်]] {{•}}[[တောင်တွင်းကြီးမြို့နယ်]]{{•}} [[မြို့သစ်မြို့နယ်]]{{•}} [[နတ်မောက်မြို့နယ်]]
|-
![[ချောက်ခရိုင်]]
| [[ချောက်မြို့နယ်]] {{•}}[[ရေနံချောင်းမြို့နယ်]]
|-
![[သရက်ခရိုင်]]
| [[သရက်မြို့နယ်]] {{•}}[[ကံမမြို့နယ်]]{{•}} [[မင်းတုန်းမြို့နယ်]]{{•}} [[မင်းလှမြို့နယ်၊ သရက်ခရိုင်|မင်းလှမြို့နယ်]]
|-
![[အောင်လံခရိုင်]]
|[[အောင်လံမြို့နယ်]] {{•}}[[ဆင်ပေါင်ဝဲမြို့နယ်]]
|-
![[မင်းဘူးခရိုင်]]
| [[မင်းဘူးမြို့နယ်]]{{•}}[[ပွင့်ဖြူမြို့နယ်]]{{•}}[[စလင်းမြို့နယ်]]{{•}}[[ငဖဲမြို့နယ်]]{{•}}[[စေတုတ္တရာမြို့နယ်]]
|-
![[ပခုက္ကူခရိုင်]]
| [[ပခုက္ကူမြို့နယ်]]{{•}}[[ဆိပ်ဖြူမြို့နယ်]]{{•}}[[ရေစကြိုမြို့နယ်]]{{•}}[[မြိုင်မြို့နယ်]]{{•}}[[ပေါက်မြို့နယ်]]
|-
![[ဂန့်ဂေါခရိုင်]]
| [[ဂန့်ဂေါမြို့နယ်]]{{•}}[[ထီးလင်းမြို့နယ်]]{{•}}[[ဆောမြို့နယ်]]
|}
==== အခြားထင်ရှားသောမြို့နှင့် ရွာကြီးများ ====
{{columns-list|colwidth=20em|
* [[ဆင်ဖြူကျွန်းမြို့]]
* အိုင်းမ
* အိုင်ကြီး
* အုန်းတွဲ
* ချောင်းနက်
* ဂွေးချို
* ကုက္ကိုကုန်း(တိုက်နယ်)
* ကမျင်းကန်
* ကန်
* [[ကျောင်းတော်ရာ]]
* ကျောက်ထု
* ကျော
* ကြေးနီ
* ကျွန်းချောင်း
* လမ်းရွာ
* လယ်ကိုင်း
* လက်ပံတံခါး
* လင်းကတော
* မလွန်
* မဲဇလီ
* မိကျောင်းရဲ
* မင်းတဲကြီး
* မင်းရွာ
* မိုးနတ်ကုန်း
* မြင်ကွန်း
* မြစ်ခြေ
* နဂါးအိုင်
* ညံကန်
* ညောင်လှ
* ပဒါန်း
* ပခန်းကြီး
* ပြလို့
* ပျော်ဘွယ်
* ပြရည်
* စပါးတန်း
* စလေ
* ဆတ်သွား
* ဆည်တော်
* ရှမ်းတပ်ကြီး
* ရွှေပန်းတော
* တိုင်တား
* တက်ပုအောင်း
* သမ္ဗူလ
* ဝက်မစွပ်
* ဝက္ကသေး (စံပြကျေးရွာ)
* ယော
* ရေမျက်နီ
* ရေနံချပ်
* ရေနံမ
* ရေနံ့သာ
* [[နတ်မောက်မြို့#နဂါးမောက်စေတီ|ရွာမွန်]]
* ကိုးပင် (ဆင်ပေါင်ဝဲ လမ်းဆုံ)
}}
မကွေးတိုင်းဒေသကြီးကို ခရိုင် ၇ ခရိုင်နှင့် မြို့နယ်ပေါင်း ၂၅ မြို့နယ်ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားပြီး မြို့ပေါင်း ၃၂ မြို့ ရပ်ကွက်ပေါင်း ၁၉၉ ခု၊ ကျေးရွာအုပ်စုပေါင်း ၁၅၃၈ အုပ်စု နှင့် ကျေးရွာပေါင်း ၄၇၈၈ ရွာ ပါဝင်သည်။<ref>{{cite web |title=မကွေးတိုင်းဒေသကြီး နောက်ခံသမိုင်း |url=https://magway.gov.mm/41/%E1%80%94%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%81%E1%80%B6%E1%80%9E%E1%80%99%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8 |website=magway.gov.mm |access-date=၁၁ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၁ |archive-date=11 September 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210911053628/https://magway.gov.mm/41/%E1%80%94%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%81%E1%80%B6%E1%80%9E%E1%80%99%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8 }}</ref>
==လူဦးရေ==
{{Historical populations
|footnote =
|source = ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်း<ref name="census-2014"/>
|၁၉၇၃ | 2,634,757
|၁၉၈၃ | 3,243,116
|၂၀၁၄ | 3,917,055
}}
၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ မကွေးတိုင်းဒေသကြီးတွင် လူဦးရေ ၃.၉သန်း နေထိုင်ကြသည်။ မကွေးတိုင်းတွင် မဦးရေသည် ကျားဦးရေထက် အနည်းငယ် ပိုများသည်။ လူဦးရေသိပ်သည်းဆမှာ တစ်စတုရန်းကီလိုမီတာတွင် ၇၆ ဦး ဖြစ်သည်။ မကွေးတိုင်းတွင် လူ ၁၀၀လျှင် ၈၅ ဦးသည် ကျေးလက်တွင် နေထိုင်ကြသည်။
===မြို့နေလူဦးရေ===
၂၀၂၀ ပြည့်နှစ်ခန့်မှန်းလူဦးရေစာရင်းအရ ပခုက္ကူမြို့သည် တိုင်းဒေသကြီး၏ မြို့နေလူဦးရေအထူထပ်ဆုံးမြို့ဖြစ်ပြီး ငဖဲမြို့သည် မြို့နေလူဦးရေအနည်းပါးဆုံးမြို့ဖြစ်သည်။
မကွေးတိုင်းဒေသကြီးရှိ မြို့နယ်များ၏ မြို့နေလူဦးရေစာရင်းမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။
{| class="wikitable sortable"
! ၂၀၂၀ အဆင့် !! မြို့ !! ၁၉၈၃ သန်းခေါင်စာရင်း !! ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်း (၂၀၂၀ ခန့်မှန်း) !! ခရိုင်
|-
| ၁။ || [[ ပခုက္ကူမြို့ ]] || align=right | ၉၀,၇၈၃ || align=right | ၁၀၇,၈၉၀ || [[ ပခုက္ကူခရိုင်]]
|-
| ၂။ || [[ မကွေးမြို့]] || align=right | ၇၂,၃၈၈ || align=right | ၈၄,၂၁၄ || [[ မကွေးခရိုင်]]
|-
| ၃။ || [[အောင်လံမြို့]] || align=right | ၄၃,၂၂၃|| align=right | ၅၂,၄၃၁ || [[သရက်ခရိုင်]]
|-
| ၄။ || [[ရေနံချောင်းမြို့]] || align=right | ၉၀,၈၄၅ || align=right | ၄၉,၉၃၈ || [[မကွေးခရိုင်]]
|-
| ၅။ ||[[တောင်တွင်းကြီးမြို့]] || align=right | ၅၂,၃၃၅ || align=right | ၄၇,၇၃၉ || [[မကွေးခရိုင်]]
|-
| ၆။ || [[ချောက်မြို့]] || align=right | ၆၇,၈၄၅ || align=right | ၄၇၅,၆၈ || [[မကွေးခရိုင်]]
|-
| ၇။ ||[[မင်းဘူးမြို့]] || align=right | ၃၂,၉၉၄ || align=right | ၄၀,၃၀၄ || [[မင်းဘူးခရိုင်]]
|-
| ၈။ || [[ရေစကြိုမြို့]] || align=right | ၂၃,၃၂၉ || align=right | ၂၄,၄၃၈ || [[ပခုက္ကူခရိုင်]]
|-
| ၉။ || [[စလင်းမြို့]] || align=right | ၃၅,၁၅၈ || align=right | ၂၀,၃၂၉ || [[မင်းဘူးခရိုင်]]
|-
| ၁၀။ || [[သရက်မြို့]] || align=right | ၄၆,၃၆၁ || align=right | ၂၀,၁၈၂ || [[သရက်ခရိုင်]]
|-
| ၁၁။ || [[နတ်မောက်မြို့]] || align=right | ၁၄,၇၃၇ || align=right | ၁၄,၅၂၃ || [[မကွေးခရိုင်]]
|-
| ၁၂။ || [[ဂန့်ဂေါမြို့]] || align=right | ၁၃,၉၅၅ || align=right | ၁၂,၈၂၉ || [[ဂန့်ဂေါခရိုင်]]
|-
| ၁၃။ || [[မင်းလှမြို့]] || align=right | ၁၂,၅၁၀ || align=right | ၁၂,၅၇၇ || [[သရက်ခရိုင်]]
|-
| ၁၄။ ||[[မြို့သစ်မြို့]] || align=right | ၈,၀၈၀ || align=right | ၉,၁၉၇ || [[မကွေးခရိုင်]]
|-
| ၁၅။ || [[ဆိပ်ဖြူမြို့]] || align=right | ၉,၀၈၁ || align=right | ၉,၁၆၅ || [[ပခုက္ကူခရိုင်]]
|-
| ၁၆။ ||[[မြိုင်မြို့]] || align=right | ၇,၇၀၆ || align=right | ၈,၃၂၈ || [[ပခုက္ကူခရိုင်]]
|-
| ၁၇။ || [[ပေါက်မြို့]] || align=right | ၇,၂၈၆ || align=right | ၈,၀၄၈ || [[ပခုက္ကူခရိုင်]]
|-
| ၁၈။ || [[ပွင့်ဖြူမြို့]] || align=right | ၅,၃၅၀ || align=right | ၆,၅၇၅ || [[မင်းဘူးခရိုင်]]
|-
| ၁၉။ || [[ဆောမြို့]] || align=right | ၇,၀၇၈ || align=right | ၅,၉၄၄ || [[ဂန့်ဂေါခရိုင်]]
|-
| ၂၀။ || [[စေတုတ္တရာမြို့]] || align=right | ၆,၅၁၄ || align=right | ၅,၈၆၂ || [[မင်းဘူးခရိုင်]]
|-
| ၂၁။ || [[မင်းတုန်းမြို့]] || align=right | ၅,၀၉၈ || align=right | ၅,၄၀၁ || [[သရက်ခရိုင်]]
|-
| ၂၂။ || [[ကံမမြို့]] || align=right | ၅,၂၀၂ || align=right | ၅,၁၄၆ || [[သရက်ခရိုင်]]
|-
| ၂၃။ || [[ဆင်ပေါင်ဝဲမြို့]] || align=right | ၄,၉၉၆ || align=right | ၅,၀၂၅ || [[သရက်ခရိုင်]]
|-
| ၂၄။ || [[ထီးလင်းမြို့]] || align=right | ၄,၃၄၈ || align=right | ၄,၈၁၀ || [[ဂန့်ဂေါခရိုင်]]
|-
| ၂၅။ || [[ငဖဲမြို့]] || align=right | ၆,၅၁၄ || align=right | ၄,၂၂၃ || [[သရက်ခရိုင်]]
|-
| ၂၆။ || [[ဆင်ဖြူကျွန်းမြို့]] || align=right | ၅,၁၅၈ || align=right | ၂၀,၃၂၉ || [[မင်းဘူးခရိုင်]]
|}
== ထင်ရှားသောပုဂ္ဂိုလ်များ ==
== ပညာရေး ==
# [[မကွေးတက္ကသိုလ်]]
# [[မကွေးဆေးတက္ကသိုလ်]]
# [[ကျန်းမာရေးတက္ကသိုလ်|မကွေးပြည်သူ့ကျန်းမာရေးတက္ကသိုလ်]]
# [[နည်းပညာတက္ကသိုလ်(မကွေး)]]
# [[ကွန်ပျူတာတက္ကသိုလ်(မကွေး)]]
# [[မကွေးပညာရေးကောလိပ်]]
# [[ပခုက္ကူတက္ကသိုလ်]]
# [[ပခုက္ကူပညာရေးဒီဂရီကောလိပ်]]
# [[နည်းပညာတက္ကသိုလ်(ပခုက္ကူ)]]
# [[ကွန်ပျူတာတက္ကသိုလ်(ပခုက္ကူ)]]
# [[ရေနံချောင်းတက္ကသိုလ်]]
# [[အစိုးရစက်မှုလက်မှုသိပ္ပံ(ရေနံချောင်း)]]
# [[အစိုးရစက်မှုလက်မှုသိပ္ပံ(မကွေး)]]
# [[အစိုးရစက်မှုလက်မှုသိပ္ပံ (ချောက်)]]
# [[အစိုးရစက်မှုလက်မှုသိပ္ပံ (သရက်)]]
# [[အစိုးရစက်မှုလက်မှုသိပ္ပံ (ဂန့်ဂေါ)]]
# [[အစိုးရစက်မှုလက်မှုသိပ္ပံ (ပခုက္ကူ)]]
== စီးပွားရေး ==
=== တွင်းထွက်များ ===
မကွေးတိုင်းဒေသကြီး ရေနံချောင်းနှင့် ချောက်မြို့နယ်တို့တွင် ရေနံနှင့် သဘာဝဓာတ်ငွေ့တို့ ထွက်ရှိသည်။
# ချောက်ရေနံမြေ
# ရေနံချောင်းရေနံမြေ
# ထောက်ရှာပင်ရေနံမြေ
# မင်းဘူးရေနံမြေ
# မန်းရေနံမြေ
# ကျောက်ခွက်လက်ပံတိုရေနံမြေ
=== ဒေသထွက်ကုန်များ ===
မြေပဲ၊ နှမ်း၊ နေကြာ၊ ပဲအမျိုးမျိုး၊ ဟင်းသီးဟင်းရွက်အမျိုးမျိုး၊ ဆန်စပါး၊ ပြောင်း၊ ကျွန်းသစ်၊ ပိတောက်၊ အင်၊ အင်ကြင်း၊ သစ်ရာ၊ ပျဉ်း၊ ပျဉ်းကတိုး၊ ဝါးအမျိုးမျိုး ဆင်ဖြူကျွန်းအာလူး
=== စက်မှုလုပ်ငန်းများ ===
# [[ပခုက္ကူ စက်မှုဇုံ]]
# [[ရေနံချောင်း စက်မှုဇုံ]]
# [[ချောက် ရေနံချက်စက်ရုံ]]
# [[မန်းသံပရာကန် ရေနံချက်စက်ရုံ]]
# [[မန်း ရေနံမြေသဘာဝဓာတ်ငွေ့ဓာတ်အားပေးစက်ရုံ]]
# [[ကျွန်းချောင်း ဓာတ်မြေဩဇာစက်ရုံ]]
# [[စလေ ဓာတ်မြေဩဇာစက်ရုံ]]
# [[သရက်ဘိလပ်မြေစက်ရုံ]]
# [[ပခုက္ကူ ဗာဂျီးနီးယားဆေးပေါင်းစက်ရုံ]]
# [[ပွင့်ဖြူ ချည်မျှင်စက်ရုံ]]
# [[မကွေး ဆပ်ပြာစက်ရုံ]]
== စိတ်ဝင်စားဖွယ်နေရာများ ==
=== ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာတို့အထွဋ်အမြတ်ထားရာနေရာများ ===
* [[ကံ့ကော်တစ်ထောင်ဘုရား(မကွေး)]]
* [[ငါးမျက်နှာစေတီနှင့်ငါးမျက်နှာကန် ဆင်ဖြူကျွန်းမြို့]]
* [[စလေ ရုပ်စုံကျောင်း]]
* [[စက်တော်ရာ|မန်းရွှေစက်တော်ရာဘုရား]]
* [[စန္ဒကူးနံ့သာကျောင်းတော်ရာဘုရား]]
* [[ဆုတောင်းပြည့်ဘုရားဆင်ဖြူကျွန်းမြို့]]
* [[တိပိဋကတ်စုံကျောက်စာရုံတော်ကြီး]](ရေနံချောင်းမြို့)
* [[တန့်ကြည့်တောင်စေတီ]]
* [[နဂါးပွက်တောင်|မင်းဘူးနဂါးပွက်တောင်]]
* ပခုက္ကူမြို့ မဟာဝိသုတာရာမပါဠိတက္ကသိုလ်(မြန်မာတစ်ပြည်လုံးတွင် စာသင်သားသံဃာ အများဆုံးစာသင်တိုက်ကြီး)
* [[ပင်းစက္ကလံပစေတီတော်]](ရေနံချောင်းမြို့)
* [[ပဉ္စလောဟာပြည်တော်ပြန်ဘုရားကြီး]][[ဆင်ဖြူကျွန်းမြို့]]
* [[ဖောင်တော်ဦးဘုရားဆင်ဖြူကျွန်းမြို့]]
* [[မြသလွန်ဘုရား(မကွေး)|မြသလွန်စေတီ]]
* [[ရွှေကူမြတ်စွာဘုရားနှင့် တံကဲတော်]](ပခုက္ကူမြို့)
* [[ရှင်ပင်မုနိမဟာရံသီဘုရားကြီးဆင်ဖြူကျွန်း]]
* [[သီဟိုဠ်ရှင်ဘုရား]](ပခုက္ကူမြို့)
=== အခြားထင်ရှားသောနေရာများ ===
* [[ဂွေးချောင်းခံတပ်]]
* စွန်တောင် (ချွန်းတောင်) (ရခိုင်ရိုးမတောင်တန်းတွင် အမြင့်ဆုံးတောင်ဖြစ်ပြီး အမြင့်ပေ ၆၅၂၇ ပေရှိသည်။)
* ပုံတောင်၊ ပုံညာဒေသ ([[ကျောက်ဖြစ်ရုပ်ကြွင်း]] လေ့လာရေးလုပ်ငန်း)<ref>D.P.S. MYANMAR GUIDE MAP. 2000.</ref>
* [[ဗိဿနိုးမြို့ဟောင်း]]
* [[မင်းလှခံတပ်]]
* [[ယောဒေသ]]
* လွတ်လပ်ရေးဖခင်၊ အမျိုးသားခေါင်းဆောင်ကြီး [[ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း]]၏ မွေးဖွားရာဇာတိ [[နတ်မောက်မြို့]]၊ ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းနေအိမ်ပြတိုက်
=== ထင်ရှားသောတံတားများ ===
# [[အနော်ရထာတံတား]] (ချောက်-ဆိပ်ဖြူ)
# [[ဧရာဝတီတံတား (မကွေး)]] (မကွေး-မင်းဘူး)
# [[ဧရာဝတီတံတား (ပခုက္ကူ)|ပခုက္ကူတံတား]] (ပခုက္ကူ-ပုဂံ)
# မုန်းချောင်းတံတား (ပွင့်ဖြူ-ရှောက်တော)
# မန်းချောင်းတံတား (စကု)
# [[ယင်းချောင်းတံတား]] (မကွေး)
# ပင်းချောင်းတံတား (ရေနံချောင်း)
# [[နွယ်တမယ်တံတား]] [[ဆင်ဖြူကျွန်းမြို့]]
# ဒေါင်းနေချောင်းတံတား (ရေနံချောင်း)
# ဆားပွက်ချောင်းတံတား (မင်းဘူး)
# [[မုန်းချောင်းတံတား]] (မဲဇလီ)
== စာပေ၊ယဉ်ကျေးမှုနှင့် ရိုးရာဓလေ့ ==
မကွေးတိုင်းဒေသကြီး အနောက်ခြမ်းဒေသများဖြစ်သော မင်းတုန်း၊ ငဖဲ၊ စေတုတ္တရာ၊ ဆော၊ ထီးလင်း၊ ဂန့်ဂေါမြို့နယ်များတွင် မြေပြန့်[[ချင်းလူမျိုး]]များ နေထိုင်ကြသောကြောင့် ချင်းတိုင်းရင်းသား ယဉ်ကျေးမှု၊ ရိုးရာဓလေ့ထုံးစံများကို တွေ့ရှိရသည်။ ထို့ပြင် ပခုက္ကူတောင်တန်းဒေသ၏ ထီးလင်း၊ ဂန့်ဂေါ၊ ဆော စသည့် မြို့ ၃ မြို့သည် ဗမာမျိုးနွယ်စုတွင်ပါဝင်သော [[ယောလူမျိုး]]များ နေထိုင်ရာ အရပ်ဖြစ်ပြီး [[ယောဒေသ]]ဟု ခေါ်တွင်သည်။ စံမြန်မာစကားနှင့် အသံထွက် အနည်းငယ်ကွဲလွဲသည်။ ထိုယောဒေသမှထွက်သော ယောလုံချည်ကို [[ကိုလိုနီခေတ်]]က မြန်မာလူမျိုးတို့၏ ရိုးရာဝတ်စုံအဖြစ် ဝတ်ဆင်ကြသည်။ ဆင်ဖြူကျွန်းဒေသ ကျပင်းမြို့ဟောင်းရှိ ပျူခေတ် ရှေးဟောင်းအမွေအနှစ် မြေအိုးဆေးရိုးများတွေ့ရသည်။ ယင်းရှေးဟောင်းပစ္စည်းများအား ဆင်ဖြူကျွန်းပြတိုက်တွင် ပြသထားသည်။
== ကိုးကား ==
{{Reflist}}{{ပထဝီဝင်တည်နေရာ|Centre=မကွေးတိုင်းဒေသကြီး|North=[[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]]|Northeast=|East=[[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး]]|Southeast=|South=[[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]|Southwest=[[ရခိုင်ပြည်နယ်]]|West=|Northwest=[[ချင်းပြည်နယ်]]}}{{မကွေးတိုင်း}}{{မြန်မာတိုင်းနှင့် ပြည်နယ်များ}}
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံတိုင်းဒေသကြီးများ]]
1rq8ynjk63liklj86uft43fvkk8qgt7
ပဋ္ဌာန်း
0
3594
1034703
1021482
2026-05-30T14:13:36Z
~2026-32099-30
143505
/* ၂၄။ အဝိဂတပစ္စယောတိ[၂]- */
1034703
wikitext
text/x-wiki
{{ပိဋကတ်သုံးပုံ}}
[[File:Shin Pin Nan Kine Pagoda, Sagaing.JPG|thumb|300px|စစ်ကိုင်း ရှင်ပင်နံကိုင်းစေတီတော်၊ "ပဋ္ဌာန်းအစ နံကိုင်းက" ဟူသောအဆိုမှာ စစ်ကိုင်းတောင်၌ ပဋ္ဌာန်းရွတ်ဖတ်ပူဇော်ပွဲများြပဳလုပ်လေ့ရိှပြီး ပဋ္ဌာန်းရွတ်ဖတ်ပူဇော်ပွဲကို ၁၃၃၉ ခုနှစ်တွင် ဇဗ္ဗူမဂ်လာချောင်ဆရာတော်ဘုရားကြီးက စတင်ကျင်းပခဲ့သည်ကို မှတ်သား၍ ပေါ်ပေါက်လာသည်ဟုဆိုကြသည်။]]
'''ပဋ္ဌာန်း''' သည် [[အဘိဓမ္မာ]]တရားတော် ၇ ကျမ်းတွင် တစ်ခုအပါအဝင်ဖြစ်သည်။ မြတ်စွာဘုရားအလောင်းတော်သည် [[မဟာသက္ကရာဇ်]] ၁၀၃ ခု၊ ကဆုန်လပြည့်နေ့၌ သဗ္ဗညု မြတ်စွာဘုရား အဖြစ် ရောက်ရှိခဲ့ပြီးနောက် ဗောဓိပင်၏ အနောက်မြောက် ၁၀-လံ အကွာတွင် နတ်များဖန်ဆင်းပူဇော်သော ရတနာရွှေအိမ်ထက်၌ နယုန်လဆန်း ၆ ရက်နေ့မှ ၁၃ ရက်အထိ အဘိဓမ္မာတရားတော်ကို ဆင်ခြင်နေတော်မူသည်။ အဘိဓမ္မာ ရှေးဦး ၆ ကျမ်းကို ဆင်ခြင်ရာတွင် ရောင်ခြည်တော် ကွန့်မြူးခြင်း မရှိသေးပဲ နောက်ဆုံး ပဋ္ဌာန်းဒေသနာတော်ကြီးကို ဆင်ခြင်သုံးသပ်တော်မူသောအခါမှသာ ရောင်ခြည်တော်ခြောက်သွယ် ကွန့်မြူးကာ နတ်၊ ဗြဟ္မာတို့သည်လည်း ခြေတော်ရင်းမှာ ဦးခိုက်ကြကုန်လေသည်။ ပဋ္ဌာန်းဒေသနာတော်ကို နာကြားပြီးချိန်တွင် နတ်၊ ဗြဟ္မာ ကုဋေ ၈၀,၀၀၀ ကျွတ်တမ်းဝင်ပြီး၊ လူ့ပြည်မှ ရဟန်း ၅၀၀ ရဟန္တာ ဖြစ်သည်ဟု ဆိုသည်။
== အမည်ရှင်းလင်းချက် ==
'''ပဋ္ဌာန်း''' ဟူသည်မှာ '''ပ''' နှင့် '''ဋ္ဌာန''' နှစ်ခုပေါင်းဖြစ်ကာ ပ ဆိုသည်မှာ ''အမျိုးမျိုးအစားစား များပြားသော''၊ ဌာန ဆိုသည်မှာ ''အကြောင်း'' ဟု အသီးသီး အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ အခြားအမည်တစ်မျိုးမှာ '''အနန္တနယ သမန္တ ပဋ္ဌာန်းကျမ်း''' ဖြစ်ကာ အနန္တနယ (အဆုံးမရှိသောကျမ်း) နှင့် သမန္တ (ထက်ဝန်းကျင် အဆုံးမရှိသောနည်းလမ်းတို့ဖြင့် တန်ဆာဆင်သော ထက်ဝန်းကျင်ပြည့်စုံသော ကျမ်း) ဟု ခေါ်ကြသည်။ ထို့ကြောင့် ပဋ္ဌာန်း ဟူသည်မှာ အမျိုးမျိုးအစားစား များပြားသော အကြောင်း တရားများကို လေ့လာဟောကြားသော တရားတော်ဖြစ်သည်။
== အပိုင်းအခြား ==
လေးနက်ကျယ်ပြန့်မှု အရ ပဋ္ဌာန်းကျမ်းကို ၃ မျိုးခွဲခြားကြသည်။
#အတိဝိတ္ထာရ ဒေသနာ
#အတိ သင်္ခေပဒေသနာ
#နာတိ ဝိတ္ထာရ နာတိသင်္ခေပ ဒေသနာ ဟူ၍ ဖြစ်သည်။
*'''အတိဝိတ္ထာရ ဒေသနာ''' သည် မြတ်စွာဘုရား တာ၀တိံသာနတ်ပြည်၌ ဟောကြားသော အပြည့်အစုံပဋ္ဌာန်း ဖြစ်သည်။
*'''အတိ သင်္ခေပဒေသနာ''' သည် နတ်ပြည်တွင် အသံမစဲ တရားဟောနေစဉ် နိမ္မိတရုပ်ပွားတော်ကို တရားဆက်ဟောနေစေပြီး ခန္ဓာစင်စစ်ဘုရားရှင်သည် ခန္ဓာဝန်ဆောင်ဖို့ လူပြည်သို့ဆင်းကာ ဝတ်ပြုလာသော အရှင်သာရိပုတ္တရာကို ဟောကြားသည့် ဒေသနာတော် ဖြစ်သည်။ အလွန်အတိုချုပ်ဟောသော်လည်း အရှင်သာရိပုတ္တရာက နည်းပေါင်းများစွာနှင့် တန်ဆာဆင်ပြီး အကျယ်သိနိုင်သည်။
*'''နာတိ ဝိတ္ထာရ နာတိသင်္ခေပ ဒေသနာ''' သည် မကျဉ်းလွန်း၊ မကျယ်လွန်းသော တရားတော်ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ အရှင်သာရိပုတ္တရာက မိမိတပည့် ရဟန်း ၅၀၀ ကို ပြန်ဟောသော တရားဖြစ်သည်။ လက်ရှိ ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာတွင် သင်ကြားဟောပြောနေသော ပဋ္ဌာန်းတရားတော် ဖြစ်သည်။
ဘုရားရှင် ပဋ္ဌာန်းကို ဟောကြားရာတွင် ပုစ္ဆာဝါရ (အမေး)၊ ဝိသဇ္ဖနာဝါရ (အဖြေ) နှင့် သင်္ချာဝါရ (သရုပ်ခွဲ) ဟူ၍ သုံးမျိုးဟောကြားတော်မူသည်။ အမေးပုစ္ဆာပေါင်း
၄၀၄,၉၄၈,၅၃၃,၂၄၈ ရှိသည်ဟု ဆိုသည်။ ယင်းအတွက်ကြောင့် ပဋ္ဌာန်းကို မဟာ ပကရဏကျမ်း (ကြီးကျယ်ခမ်းနားသောကျမ်း) ဟူ၍လည်းခေါ်သည်။
ပဋ္ဌာန်းကို ၃ မျိုးအားဖြင့် ခွဲခြားဝေဖန်ကြသည်။
*ပစ္စယုဒ္ဒေသ = ပစ္စယ + ဥဒေသ = ပစ္စည်း + အကျဉ်းဝေဖန်ခြင်း
*ပစ္စယနိဒ္ဒေသ = ပစ္စယ + နိဒ္ဒေသ = ပစ္စည်း + အကျယ်ဝေဖန်ခြင်း
*ပရိနိဒ္ဒေသ = ပဋ္ဌာန်းကို အကျယ် ဝေဖန်ခြင်း။
ချုံ့ထားသည့် ပဋ္ဌာန်းမှာ ၅ ကျမ်းဖြစ်သည်။ စာမျက်နှာ ၂၆၄၀ ရှိပြီး ရွတ်ဖတ်ချိန် ၁၃၂ ခန့်ကြာမြင့်သည်။ ကျမ်းကြီးအနေဖြင့် ပဋ္ဌာန်းကျမ်းကြီး ၄ မျိုး ရှိသည်။
#ဓမ္မာနုလောမ ပဋ္ဌာန်း - အကျဉ်း ၆ ကျမ်း
#ဓမ္မပစ္စနီယပဋ္ဌာန်း - အကျဉ်း ၆ ကျမ်း
#ဓမ္မာနုလောမ ပစ္စနီယပဋ္ဌာန်း - အကျဉ်း ၆ကျမ်း
#ဓမ္မပစ္စနီယာနုလောမ ပဋ္ဌာန်း - အကျဉ်း ၆ ကျမ်း ဟူ၍ ဟောပုံဟောနည်းအရ ကျမ်း ၄ မျိုးရှိသည်။ စုစုပေါင်း ၂၄ ကျမ်းဖြစ်သည်။
ဓမ္မာနုလောမ ပဋ္ဌာန်း - အကျဉ်း ၆ ကျမ်း ကို အကျယ်အားဖြင့် အောက်ပါအတိုင်းပြန်ခွဲသည်။
#ဓမ္မာနုလောမ တိက ၂၂ ကျမ်း၊
#ဓမ္မာနုလောမ ဒုက ၁၀၀ ကျမ်း၊
#ဓမ္မာနုလောမ ဒုက တိက ၆,၆၀၀ ကျမ်း၊
#ဓမ္မာနုလောမ တိက ဒုက ၄,၄၀၀ ကျမ်း၊
#ဓမ္မာနုလောမ တိကတိက ၁,၃၈၆ ကျမ်း၊
#ဒုက ဒုက ၁၉,၈၀၀ ကျမ်း ဟူ၍ ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် အကျယ်တွင် ဓမ္မာနုလောမ ပဋ္ဌာန်းအတွက် ၃၂၃၀၈ ကျမ်း ဖြစ်သည်။ သို့အတွက် စုစုပေါင်း ၁၂၉,၂၃၂ ကျမ်းဖြစ်သည်။
ပဋ္ဌာန်းကို နက်နဲမှုအရ ၄ မျိုးခွဲနိုင်သည်။ ဂမ္ဘီရ ၄ မျိုးဟုလည်း ခေါ်သည်။
#ဓမ္မ ဂမ္ဘီရ = ဝေါဟာရ စကားလုံးနက်နဲခြင်း
#အတ္ထ ဂမ္ဘီရ = အနက်အဓိပ္ပာယ် နက်နဲခြင်း
#ဒေသနာ ဂမ္ဘီရ = ဟောပုံဟောနည်း နက်နဲခြင်း
#ပဋိဝေဒ ဂမ္ဘီရ = ထိုးထွင်းသိမြင်နိုင်မှု နက်နဲခြင်း တို့ ဖြစ်သည်။
== ပစ္စယုဒ္ဒေသပါဠိ==
#[[ဟေတုပစ္စည်း|ဟေတုပစ္စယော]]
#[[အာရမ္မဏပစ္စည်း|အာရမ္မဏပစ္စယော]]
#[[အဓိပတိပစ္စည်း|အဓိပတိပစ္စယော]]
#[[အနန္တရပစ္စည်း|အနန္တရပစ္စယော]]
#[[သမနန္တရပစ္စည်း|သမနန္တရပစ္စယော]]
#[[သဟဇာတပစ္စည်း|သဟဇာတပစ္စယော]]
#[[အညမညပစ္စည်း|အညမညပစ္စယော]]
#[[နိဿယပစ္စည်း|နိဿယပစ္စယော]]
#[[ဥပနိဿယပစ္စည်း|ဥပနိဿယပစ္စယော]]
#[[ပုရေဇာတပစ္စည်း|ပုရေဇာတပစ္စယော]]
#[[ပစ္ဆာဇာတပစ္စည်း|ပစ္ဆာဇာတပစ္စယော]]
#[[အာသေဝနပစ္စည်း|အာသေဝနပစ္စယော]]
#[[ကမ္မပစ္စည်း|ကမ္မပစ္စယော]]
#[[ဝိပါကပစ္စည်း|ဝိပါကပစ္စယော]]
#[[အာဟာရပစ္စည်း|အာဟာရပစ္စယော]]
#[[ဣန္ဒြိယပစ္စည်း|ဣန္ဒြိယပစ္စယော]]
#[[ဈာနပစ္စည်း|ဈာနပစ္စယော]]
#[[မဂ္ဂပစ္စည်း|မဂ္ဂပစ္စယော]]
#[[သမ္ပယုတ္တပစ္စည်း|သမ္ပယုတ္တပစ္စယော]]
#[[ဝိပ္ပယုတ္တပစ္စည်း|ဝိပ္ပယုတ္တပစ္စယော]]
#[[အတ္ထိပစ္စည်း|အတ္ထိပစ္စယော]]
#[[နတ္ထိပစ္စည်း|နတ္ထိပစ္စယော]]
#[[ဝိဂတပစ္စည်း|ဝိဂတပစ္စယော]]
#[[အဝိဂတပစ္စည်း|အဝိဂတပစ္စယောတိ]]
== အဓိပ္ပာယ်များ ==
=== မြန်မာပြန် အကျဉ်း===
#[[ဟေတုပစ္စည်း|ဟေတုပစ္စယော]]- အရင်းခံအကြောင်းဖြစ်၍ ကျေးဇူးပြုတတ်သော တရား (လောဘ၊ ဒေါသ၊ မောဟ၊ အလောဘ၊ အဒေါသ၊ အမောဟ)
#[[အာရမ္မဏပစ္စည်း|အာရမ္မဏပစ္စယော]]- အာရုံဖြစ်၍ ကျေးဇူးပြုတတ်သော တရား (ရူပါရုံ၊ သဒ္ဒါရုံ၊ ဂန္ဓာရုံ၊ ရသာရုံ၊ ဖောဋ္ဌဗ္ဗာရုံ၊ ဓမ္မာရုံ)
#[[အဓိပတိပစ္စည်း|အဓိပတိပစ္စယော]]- အကြီးအမှူးခေါင်းဆောင်ဖြစ်၍ ကျေးဇူးပြုတတ်သော တရား (ဆန္ဒ၊ ဝီရိယ၊ စိတ္တ၊ ဝီမံသ(ပညာ))
#[[အနန္တရပစ္စည်း|အနန္တရပစ္စယော]]- အခြားမဲ့ဆက်တိုက်ဖြစ်၍ ကျေးဇူးပြုတတ်သော တရား
#[[သမနန္တရပစ္စည်း|သမနန္တရပစ္စယော]]- ကောင်းစွာအခြားမဲ့ဆက်တိုက်ဖြစ်၍ ကျေးဇူးပြုတတ်သော တရား
#[[သဟဇာတပစ္စည်း|သဟဇာတပစ္စယော]]- အတူတကွဖြစ်၍ ကျေးဇူးပြုတတ်သော တရား
#[[အညမညပစ္စည်း|အညမညပစ္စယော]]- အချင်းချင်း အပြန်အလှန် ကျေးဇူးပြုတတ်သော တရား
#[[နိဿယပစ္စည်း|နိဿယပစ္စယော]]- မှီရာဖြစ်၍ ကျေးဇူးပြုတတ်သော တရား
#[[ဥပနိဿယပစ္စည်း|ဥပနိဿယပစ္စယော]]- အားကြီးသော မှီရာဖြစ်၍ ကျေးဇူးပြုတတ်သော တရား
#[[ပုရေဇာတပစ္စည်း|ပုရေဇာတပစ္စယော]]- ရှေ့မှဖြစ်၍ ကျေးဇူးပြုတတ်သော တရား
#[[ပစ္ဆာဇာတပစ္စည်း|ပစ္ဆာဇာတပစ္စယော]]- နောက်မှဖြစ်၍ ကျေးဇူးပြုတတ်သော တရား
#[[အာသေဝနပစ္စည်း|အာသေဝနပစ္စယော]]- မှီဝဲထုံရာဖြစ်၍ ကျေးဇူးပြုတတ်သော တရား
#[[ကမ္မပစ္စည်း|ကမ္မပစ္စယော]]- ကုသိုလ်ကံ၊ အကုသိုလ်ကံ စေတနာဖြစ်၍ ကျေးဇူးပြုတတ်သော တရား
#[[ဝိပါကပစ္စည်း|ဝိပါကပစ္စယော]]- အကျိုးဖြစ်၍ ကျေးဇူးပြုတတ်သော တရား
#[[အာဟာရပစ္စည်း|အာဟာရပစ္စယော]]- ရုပ်နာမ်အာဟာရအဖြစ် ထောက်ပံ့၍ ကျေးဇူးပြုတတ်သော တရား
#[[ဣန္ဒြိယပစ္စည်း|ဣန္ဒြိယပစ္စယော]]- ဆိုင်ရာကိစ္စများ၌ အစိုးရခြင်းဖြင့် ကျေးဇူးပြုတတ်သော တရား
#[[ဈာနပစ္စည်း|ဈာနပစ္စယော]]- စူးစူးစိုက်စိုက်နှင့် ဆန့်ကျင်ဘက်ကို ဖျက်ဆီး၍ ကျေးဇူးပြုတတ်သော တရား
#[[မဂ္ဂပစ္စည်း|မဂ္ဂပစ္စယော]]- လမ်းဖြစ်၍ ကျေးဇူးပြုတတ်သော တရား
#[[သမ္ပယုတ္တပစ္စည်း|သမ္ပယုတ္တပစ္စယော]]- တသားတည်း ယှဉ်ဘက်ဖြစ်၍ ကျေးဇူးပြုတတ်သော တရား
#[[ဝိပ္ပယုတ္တပစ္စည်း|ဝိပ္ပယုတ္တပစ္စယော]]- မယှဉ်ဘဲ ကျေးဇူးပြုတတ်သော တရား
#[[အတ္ထိပစ္စည်း|အတ္ထိပစ္စယော]]- ရှိပြီးဖြစ်၍ ကျေးဇူးပြုတတ်သော တရား
#[[နတ္ထိပစ္စည်း|နတ္ထိပစ္စယော]]- မရှိဘဲ ကျေးဇူးပြုတတ်သော တရား
#[[ဝိဂတပစ္စည်း|ဝိဂတပစ္စယော]]- ကင်း၍ ကျေးဇူးပြုတတ်သော တရား
#[[အဝိဂတပစ္စည်း|အဝိဂတပစ္စယောတိ]]- မကင်းဘဲ ကျေးဇူးပြုတတ်သော တရား
=== မြန်မာပြန် အကျယ် ===
====ဟေတုပစ္စယော====
ဟိတ်ခြောက်ပါးဖြစ်၍ ကျေးဇူးပြုတတ်သောတရား။ ညောင်ပင်မြစ်သည် ညောင်ပင်အားမြဲမြံခိုင်ခံ့စွာ တည်စေခြင်းငှာ ကျေးဇူးပြုသကဲ့သို့ လောကီအာရုံ ကာမဂုဏ်တို့၌ လိုချင်မှုရှိသော လောဘ၊ ကြမ်းတမ်းသောခက်ထန်ခြင်း အမျက်ထွက်ခြင်းရှိသော ဒေါသ၊ မကောင်းသော အယူဝါဒကို မစွန့်ဘဲ ငိုက်မြည်းတွေဝေ ခြင်းရှိသော မောဟ၊ လောကီအာရုံ ကာမဂုဏ်တို့၌ လိုချင်မှုမရှိသော အလောဘ၊ နူးညံ့စွာ ယဉ်ကျေးလိမ္မာ၍ ကြမ်းတမ်းခက်ထန်မှုမရှိခြင်း၊ အမျက်ထွက်ခြင်းမရှိသော အဒေါသ၊ ကောင်းသောအယူဝါဒကို လက်ကိုင်ထားပြီးယုံမှားသံသယများဖြင့် ငိုက်မြည်းတွေဝေခြင်း မရှိသော အမောဟတရားတို့သည် စိတ်၊ စေတသိတ်တရားတို့အား အလိုသို့လိုက်၍ဖြစ်စေခြင်းဖြင် ကျေးဇူးပြုခြင်းငှာ ဟေတုပစ္စည်းတရားကို ဟောတော်မူသည်။
====အာရမ္မဏပစ္စယော====
အာရုံခြောက်ပါးဖြစ်၍ ကျေးဇူးပြုတတ်သောတရား တောင်ဝှေးသည် မသန်မစွမ်းသူတို့အားအလိုရှိရာသို့ ရောက်စေ၍အထောက်အကူပေးသကဲ့သို့ အဆင်း(ရူပါရုံ)၊ အသံ(သဒ္ဓါရုံ)၊ အနံ့(ဂန္ဓာရုံ)၊အရသာ(ရသာရုံ)၊ အတွေ့အထိ(ဖောဋ္ဌဗ္ဗာရုံ)၊ စိတ်ခံစားမှု(ဓမ္မာရုံ) ဟူသောအာရုံခြောက်ပါးတို့သည် ကုသိုလ်၊ အကုသိုလ်တရားတို့ကို အကျိုးအကြောင်းများဖြင့် မိမိစိတ်ကို အထောက်အကူပြုပေးသကဲ့သို့ ကျေးဇူးပြုခြင်းငှာ အာရမ္မဏပစ္စည်း တရားကိုဟောတော်မူသည်။
====အဓိပတိပစ္စယော====
အကြီးအမှူးဖြစ်၍ ကျေးဇူးပြုတတ်သော တရား။ စကြဝတေးမင်းသည် ပြိုင်ရဲသူပြိုင်သူမရှိလောက်အောင် ဇွဲ၊ လုံ့လအပြည့်ဖြင့် အုပ်ချုပ်သကဲ့သို့ အလိုဆန္ဒအလွန်ပြင်းပြခြင်းဟူသော ဆန္ဓာဓိပတိ၊ အားထုတ်ခြင်းလုံ့လဟူသော ဝီရိယာဓိပတိ၊ လွန်စွာညွတ်ခြင်း ကိုင်းရှိုင်းခြင်း စိတ်ဓာတ်ပြင်းထန်ခြင်းဟူသော စိတ္တာဓိပတိ၊ အသိဉာဏ်ပညာဖြင့် အသင့်ဆင်ခြင်ခြင်းဟူသော ဝီမံသာဓိပတိဟူသော အဓိပတိ တရားများသည် အားကောင်းရာသို့လိုက်၍ ကျေးဇူးပြုခြင်းငှာ အဓိပတိပစ္စည်းတရားကို ဟောတော်မူသည်။
====အနန္တရပစ္စယော====
အခြားမဲ့တဆက်တည်းအကြားမရှိဖြစ်၍ ကျေးဇူးပြုတတ်သောတရား စကြာဝတေးမင်းနတ်ရွာစံခြင်း(သေခြင်း)သည် အကြီးဆုံးသား ရတနာအား အလိုလို မင်း(ဘုရင်)ဖြစ်စေခြင်းငှာ ကျေးဇူးပြုသကဲ့သို့ရုပ်ဝတ္ထုကို မြင်သည်နှင့် အသိစိတ်သည် အာရုံတွင် တဆက်တည်းဖြစ်ခြင်း၊ နောက်နောက် စိတ်အစဉ်တွေ ဆက်တိုက်ဖြစ်ရန်အတွက် ရှေ့ရှေ့စိတ် အစဉ်တွေပျက်ပျက်ပေး၍ ကျေးဇူးပြုခြင်းငှာ အနန္တရပစ္စည်းတရားကိုဟောတော်မူသည်။
====သမနန္တရပစ္စယော====
ကောင်းစွာ(အခြားမဲ့)တဆက်တည်း အကြားမရှိ အတားအဆီးမရှိ၍ကျေးဇူးပြုတတ်သောတရား။ စကြာဝတေးမင်းတောထွက်၍ ရဟန်းပြုခြင်းသည် အကြီးဆုံးသော သားရတနာအား တဆက်တည်းအကြားမရှိကောင်းစွာ မင်း(ဘုရင်)ဖြစ်စေခြင်းငှာ ကျေးဇူးပြုသကဲ့သို့ မြင်စိတ် သိစိတ် ကောင်းလျှင်ကောင်းသည်ဟုဝန်ခံခြင်း၊ မကောင်းလျှင် မကောင်းဟု ဝန်ခံခြင်းတို့သည် စိတ်များ ဆက်ကာဆက်ကာ ဖြစ်ပေါ်လာအောင် အခြားမရှိ ဆက်၍ဖြစ်ခြင်းဖြင့် ကျေးဇူးပြုခြင်းငှာ သမနန္တရ ပစ္စည်းတရားကို ဟောတော်မူသည်။
====သဟဇာတပစ္စယော====
တပြိုင်နက် အတူတကွဖြစ်၍ ကျေးဇူးပြုတတ်သောတရား။ ဆီမီးသည် ညှိထွန်းသည်နှင့် တပြိုင်နက် အလင်းရောင်နှင့်အတူတကွ ဖြစ်ပေါ်စေသကဲ့သို့ ခံစားမှုဝေဒနာ ဖြစ်သည်နှင့်တပြိုင်နက် မှတ်သားမှုသညာ၊ ပြုပြခြင်းသင်္ခါရ၊ အသိရှိမှု ဝိဉာဏ်ဟူသော နာမ်ခန္ဓာလေးပါးတို့ကို တပေါင်းတည်းအတူတကွ ဖြစ်စေခြင်းဖြင့် ကျေးဇူးပြုခြင်းငှာ သဟဇာတ ပစ္စည်းတရားကို ဟောတော်မူသည်။
====အညမညပစ္စယော====
အချင်းချင်းအပြန်အလှန်မှီ၍ ကျေးဇူးပြုတတ်သောတရား။ သစ်သားသုံးချောင်းသည် မလဲမပြိုရအောင် ခိုင်မြဲစွာ တစ်ချောင်းနှင့်တစ်ချောင်း အမှီပြုသကဲ့သို့သိမှု၊ ခံစားမှုဟူသော ရုပ်တရား၊ နာမ်တရားတို့သည်လည်း အချင်းချင်း အပြန်အလှန်ကျေးဇူးပြုခြင်းငှာ အညမညပစ္စည်းတရားကို ဟောတော်မူသည်။
====နိဿယပစ္စယော====
မှီရာတည်ရာဖြစ်၍ ကျေးဇူးပြုတတ်သောတရား။ နောက်ဖြစ်ပေါ်လာသော သစ်ပင်စသည်တို့ကိုမှီ၍ ဖြစ်ထွန်းရန်အတွက် မြေကြီးသည် ပထမဆုံးအရင် ထောက်ပံ့ပေး၍ ရပ်တည်ရာဖြစ်စေသကဲ့သို့ ရုပ်တရားသည် အာဟာရကိုမှီ၍ ကျေးဇူးပြုခြင်းငှာ နိဿယပစ္စည်းတရားကို ဟောတော်မူသည်။
====ဥပနိဿယပစ္စယော====
အားကြီးသော မှီရာအကြောင်းဖြစ်၍ ကျေးဇူးပြုတတ်သောတရား။ မိုးတွင်းအခါရွာသောမိုးကြီးသည် ထိုမိုးကို အမှီပြုကုန်သော သစ်ပင် သတ္တဝါ၊ လယ်ယာမြေ၊ တော၊ တောင်အစရှိသည်တို့ အားကောင်းလာအောင် ကျေးဇူးပြုသကဲ့သို့လည်းကောင်း၊ သဒ္ဓါတရားကို အခြေခံ၍ အမှီပြုကုန်သော ပုဂ္ဂိုလ်တို့သည် ဥပုသ်သီလစောင့်ထိန်းခြင်း၊ သမထ၊ ဝိပဿနာ၊ ဘာဝနာများ အားထုတ်ခြင်းကြောင့် မဂ်တရား၊ ဖိုလ်တရားများနှင့် နိဗ္ဗာန်ရောက်အောင် ကျေးဇူးပြုသကဲ့သို့လည်းကောင်း၊ ကံ၊ စိတ်၊ ဥတု၊ အာဟာရဟူသော အကြောင်းတရားတို့သည် အားကြီးသော မှီရာဖြစ်၍ ပုဂ္ဂိုလ်သတ္တဝါတို့အား ချမ်းသာစေခြင်းဖြင့် ကျေးဇူးပြုခြင်းငှာ ဥပနိဿယပစ္စည်းတရားကို ဟောတော်မူသည်။
====ပုရေဇာတပစ္စယော====
ရှေ့၌ဖြစ်နှင့်၍ ကျေးဇူးပြုတတ်သော တရား။ ကမ္ဘာဦး၌ပထမဆုံး အရင်ဖြစ်နှင့်သော နေ၊ လတို့သည် နောက်မှဖြစ်သည့် သတ္တဝါအပေါင်းတို့အား အလင်းရောင်ပေး၍ ကျေးဇူးပြုသကဲ့သို့လည်းကောင်း၊ မိဘတိုင်းသည် သားသမီးများထက် အရင်ဖြစ်နှင့်၍ ကျေးဇူးပြုသကဲ့သို့လည်းကောင်း၊ ရှေ့မှဖြစ်နှင့်သော လျှာသည် အရသာအား နောက်မှဖြစ်၍ ကျေးဇူးပြုခြင်းငှာ ပုရေဇာတပစ္စည်းတရားကို ဟောတော်မူသည်။
====ပစ္ဆာဇာတပစ္စယော====
နောက်မှဖြစ်၍ ကျေးဇူးပြုတတ်သောတရား။ သားကောင်း၊ သမီးကောင်းများသည် ဥစ္စာပညာပြည့်စုံ၍ မိဘတို့အား နောက်မှပြန်၍ လုပ်ကျွေးစောင့်ရှောက်ခြင်းဖြင့် ကျေးဇူးပြုသကဲ့သို့လည်းကောင်း၊ အရှင်ဗာကုလ ရဟန္တာမထေရ် အလောင်းတော်သည် မွေးပြီးစ နို့စို့အရွယ်တွင် သမုဒ္ဒရာအလယ်၌ ရေထဲသို့ ကျသွားရာ ရေနစ်၍ မသေခဲ့ပါ။ ထို့သို့မသေခြင်းသည် နောင်အခါ ရဟန္တာဖြစ်မည့်သတ္တိက အရှင်ဗာကုလမထေရ်အားမသေစေရန် အကျိုးပြုသကဲ့သို့လည်းကောင်း၊ ရုပ်တရားတွေ လန်းဆန်းတည်တံ့နေအောင် စိတ်တရားများက ထက်သန်မှုအပြည့်ဖြင့် နောက်မှနေ၍ ကျေးဇူးပြုခြင်းငှာ ပစ္ဆာဇာတပစ္စည်းတရားကို ဟောတော်မူသည်။
====အာသေဝနပစ္စယော====
အဖန်တလဲလဲ မှီဝဲအပ် ထုံမွှမ်းအပ်သည့်ဖြစ်၍ ကျေးဇူးပြုတတ်သောတရား။ ရှေးရှေး၌ပန်းပေါင်းစုံတို့ဖြင့် စီမံရောပြွမ်းထားသော နံ့သာအား အမွှေးနံ့ အလွန်တိုးပွား ခိုင်မြဲစေခြင်းငှာ ကျေးဇူးပြုသကဲ့သို့လည်းကောင်း၊ ရှေးရှေးက သင်ယူတတ်မြောက်ထားခဲ့သည့် စာပေကျမ်းဂန်များသည် နောက်နောင်မှ သင်ယူရသည့် စာပေးကျမ်းဂန်တို့ကို လေ့လာမှတ်သားခြင်းငှာ ထောက်ပံ့ကာ အခြေခံအတွက်အားကောင်း၍ ကျေးဇူးပြုသကဲ့သို့လည်းကောင်း၊ ရှေးရှေးက အဖန်ဖန်ပြုလုပ်ခဲ့သောကုသိုလ်၊ အကုသိုလ်တရားများသည် နောက်နောင်မှ ပြုလုပ်သည့် ကုသိုလ်၊ အကုသိုလ်တရားများအတွက် ကောင်းကျိုး၊ မကောင်းကျိုးတို့ကို တိုးပွားစေ၍ ကျေးဇူးပြုခြင်းငှာ အာသေဝနပစ္စည်းတရားကို ဟောတော်မူသည်။
====ကမ္မပစ္စယော====
ပြုလုပ်စီရင်ခြင်းဖြင့် ဗီဇမျိုးစေ့ဖြစ်၍ ကျေးဇူးပြုတတ်သောတရား။ သစ်ပင်အပေါင်းတို့သည် ကောင်းစွာပြုပြင်စီမံအပ်သော မျိုးစေ့၊ အညွန့်၊ အညှောက်၏အမူအရာသို့လိုက်၍ ကောင်းမကောင်း ကျေးဇူးပြုသကဲ့သို့လည်းကောင်း၊ ကောင်းသောအမှုကိစ္စကို ပြုလုပ်ဆောင်ရွက်သူအား ထိုအတိုင်းပင် ကောင်းကျိုးချမ်းသာများကို ရရှိခံစားပြီး မကောင်းသော အမှုကိစ္စကို ပြုလုပ်ဆောင်ရွက်သူအား မကောင်းသော ဒုက္ခ၏ဆိုးကျိုးများကို ရရှိခံစားရမှာ ဖြစ်စေသကဲ့သို့ ကျေးဇူးပြုခြင်းငှာ ကမ္မပစ္စည်းတရားကို ဟောတော်မူသည်။
====ဝိပါကပစ္စယော====
အကျိုးရလဒ်ဖြစ်၍ ကျေးဇူးပြုတတ်သောတရား။ တိုက်ခတ်လာသော လေပြေ၊ လေညှင်း၊ လေနုအေးသည် သစ်ပင်ကြီးများ၏အရိပ်အောက်၌ နေသောသူအား ကိုယ်ရောစိတ်ပါ ချမ်းသာစေခြင်းဖြင့် ကျေးဇူးပြုသကဲ့သို့လည်းကောင်း၊ ကုသိုလ်ကံတရားကြောင့် ကုသိုလ်၏အကျိုးကို ဖြစ်စေတတ်သော လူဘုံ၊ နတ်ဘုံတို့၌ခံစားရမည်။ အကုသိုလ်ကံတရားကြောင့် အကုသိုလ်၏အကျိုးကို ဖြစ်စေတတ်သော ငရဲဘုံ၊ တိရစ္ဆာန်ဘုံတို့၌ ခံစားစေသကဲ့သို့ ကျေးဇူးပြုခြင်းငှာ ဝိပါကပစ္စည်းတရားကို ဟောတော်မူသည်။
====အာဟာရပစ္စယော====
ထောက်ပံ့ခိုင်ခံ့စေတတ်သည်ဖြစ်၍ ကျေးဇူးပြုတတ်သောတရား။ ထောက်ကန်ထားသော အကူဒေါက်တိုင်သစ်သားသည် အိမ်အို၊ အိမ်ဟောင်းအား လေဒဏ်၊ မိုးဒဏ်ကြောင့် မလဲမပြိုစေရန် မြဲမြဲခိုင်ခံ့စေခြင်းငှာ ကျေးဇူးပြုသကဲ့သို့ ထို့အတူပင် သုံးဆယ့်တစ်ဘုံ၌ရှိသော သတ္တဝါအားလုံးမှာ အသက်ဆက်၍ ရှင်သန်နိုင်ရန်အတွက် ရုပ်အာဟာရ၊ နာမ်အာဟာရနှစ်ပါးက ပံ့ပိုးထောက်ကူပေးခြင်းဖြင့် ကျေးဇူးပြုခြင်းငှာ အာဟာရပစ္စည်းတရားကို ဟောတော်မူသည်။
====ဣန္ဒြိယပစ္စယော====
အစိုးရသည်ဖြစ်၍ ကျေးဇူးပြုတတ်သောတရား။ တိုင်းပြည်တစ်ပြည်အတွင်း၌ အသီးသီး ဆိုင်ရာကိစ္စ တာဝန်များကို ပေးအပ်ခြင်းခံရသော မင်း၊ မှူးမတ်တို့သည် မိမိ၏တာဝန်များကို အသီးသီးခွဲဝေ၍ ပိုင်ပိုင်နိုင်နိုင် ဆောင်ရွက်သကဲ့သို့ ဣန္ဒြေ(၂၂)ပါးရှိရာတွင် စက္ခုဣန္ဒြေဟူသော မြင်သိစိတ်သည် မြင်သိစိတ် အားသာသောတိန္ဒြေဟူသော ကြားသိစိတ်သည် ကြားသိစိတ်အားသာ အစိုးရခြင်းဖြင့် ကျေးဇူးပြုခြင်းငှာ ဣန္ဒြိယပစ္စည်းတရားကို ဟောတော်မူသည်။
====ဈာနပစ္စယော====
ကပ်၍စူးစူးစိုက်စိုက် ရှု့တတ်သည်ဖြစ်၍ ကျေးဇူးပြုတတ်သောတရား။ တောင်ထိပ်ဖျား၊ သစ်ပင်ဖျားသို့ တက်၍ကြည့်သောသူသည် အနီးအဝေး အရပ်မျက်နှာတို့ကို ထင်ရှားတပ်အပ်မြင်ခြင်း၊ ထိုမြင်ခြင်း၌ အလိုရှိသောသူအား ကျေးဇူးပြုသကဲ့သို့လည်းကောင်း၊ ဈာန်ငါးပါး၊ ကုသိုလ်ဈာန်စသည်တို့ကို စူးစူးစိုက်စိုက်အာရုံပြုလျှင် အမြင်မှန်တရားများရကာ နောက်ဆုံးနိဗ္ဗာန်ရောက်သည်အထိ အကျိုးပြုသကဲ့သို့လည်းကောင်း၊ အဖန်ဖန်သုံးသပ်ခြင်းစသော တရားတို့သည် အတူဖြစ်ဖက် စိတ်တရား၊ ရုပ်တရားတို့အား ထင်ရှားစွာ အောင်မြင်မှုကို ဖြစ်စေခြင်းဖြင့် ကျေးဇူးပြုခြင်းငှာ ဈာနပစ္စည်းတရားကို ဟောတော်မူသည်။
====မဂ္ဂပစ္စယော====
ကျွတ်လွတ်ထွက်မြောက်သော နည်းလမ်းဖြစ်၍ ကျေးဇူးပြုတတ်သောတရား။ ဤမှာဖက်ကမ်းစပ်မှ ဟိုမှာကမ်းစပ်သို့ ကူးပြောင်းသွားသော ဖောင်၊ ကူးတို့သမားသည် ဤမှာဘက်ကမ်းစပ်မှ လွတ်မြောက်သွားသကဲ့သို့လည်းကောင်း၊ သမ္မာဒိဋ္ဌိ(ကောင်းစွာသိမြင်ခြင်း)။ သမ္မာသင်္ကပ္ပ(ကောင်းစွာကြံခြင်း)၊ သမ္မာဝါစာ(ကောင်းစွာပြောဆိုခြင်း)၊ သမ္မာကမ္မန္တ(ကောင်းစွာလုပ်ဆောင်ခြင်း)၊ သမ္မာအာဇီဝ(ကောင်းစွာအသက်မွေးခြင်း)၊ သမ္မဝါယမ(ကောင်းစွာအားထုတ်ခြင်း)၊ သမ္မာသတိ(ကောင်းစွာအောက်မေ့သတိရှိခြင်း)၊ သမ္မာသမာဓိ (ကောင်းစွာတည်ကြည်ခြင်း)ဟူသော ကုသိုလ်မဂ္ဂင်တရား(၈)ပါးတို့သည် ကောင်းသည့်အရာဝတ္ထုမှန်သမျှကို သယ်ယူပို့ဆောင် ခေါ်ငင်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့် ကုသိုလ်တရားများဖြစ်ပွားပြီး သံသရာဝဋ်ဆင်းရဲမှ လွတ်မြောက်ကြောင်းဖြစ်သော ဟိုမှာဘက်ကမ်းရှိ ချမ်းသာစစ်ချမ်းသာမှန် လှမ်းရောက်နိုင်သကဲ့သို့ ကျေးဇူးပြုခြင်းငှာ မဂ္ဂပစ္စည်းတရားကို ဟောတော်မူသည်။
====သမ္ပယုတ္တပစ္စယော====
အတူတကွယှဉ်ပြီး ရောစပ်နေသည်ဖြစ်၍ ကျေးဇူးပြုတတ်သောတရား။ နှမ်းဆီ၊ ထောပတ်၊ ပျားရည်၊ သကာရည်၊ (နို့ရည်)ဟူသော စတုမဓူသည် အရသာလေးမျိုးကို တစ်ခုစီခွဲခြား၍မရအောင် ရောစပ်ခြင်းဖြင့် စိတ်၊ ဖဿ၊ ဝေဒနာ၊ သညာ ဟူသောခံစားမှု၊ မှတ်သားမှုစသော နာမ်တရားများသည် အာရုံတစ်ခုကို ခံစားလျှင် အတူတူယှဉ်ပြီး တပြိုင်နက်တည်းဖြစ်ကြကာ တစ်ခုစီခွဲခြား၍မရနိုင်အောင် ရောနှောပေါင်းစပ်ခြင်းဖြင့် ကျေးဇူးပြုခြင်းငှာ သမ္ပယုတ္တပစ္စည်းတရားကို ဟောတော်မူသည်။
====ဝိပယုတ္တပစ္စယော====
အတူတကွ မရောစပ် မယှဉ်စပ်သည်ဖြစ်၍ ကျေးဇူးပြုတတ်သောတရား။ ချို၊ ချဉ်၊ ငံ၊ စပ်၊ ဖန်၊ ခါးဟူသော ခြောက်ပါးသော အရသာသည် ရောထားသော်လည်း အချင်းချင်းမနှီးမနှော မရောမပြွမ်းသောအားဖြင့် ကျေးဇူးပြုသကဲ့သို့လည်းကောင်း၊ နေမင်းသည် သမုဒ္ဒရာနှင့်မရောမစပ်သော်လည်း မိုးရွာခြင်းဖြင့် ကျေးဇူးပြုသကဲ့သို့ မျက်စိ၊ နား၊ နှာခေါင်း၊ လျှာ၊ ကိုယ်၊ နှလုံးအိမ်ဟူသော ရုပ်တရားတို့သည် နာမ်တရားများနှင့် မရောစပ်ဘဲ တစ်မျိုးစီသာ အာရုံပြုခြင်းဖြင့် ကျေးဇူးပြုခြင်းငှာ ဝိပ္ပယုတ္တပစ္စည်းတရားကို ဟောတော်မူသည်။
====အတ္ထိပစ္စယော====
ပစ္စုပ္ပန်၌ထင်ရှားစွာရှိဆဲဖြစ်၍ ကျေးဇူးပြုတတ်သောတရား။ မြင်းမိုရ်တောင်မင်းသည် မိမိထင်ရှားရှိခိုက် မိမိကို အမှီပြုနေသော မြက်၊ သစ်ပင်စသည်တို့အား ပြန့်ပွားစေခြင်းငှာ ကျေးဇူးပြုသကဲ့သို့လည်းကောင်း၊ အစားအသောက်အာဟာရကို ဗိုက်ပြည့်ဝအောင်သုံးဆောင်ခြင်းသည် လောလောလတ်လတ် ထင်ရှားရှိဆဲ ခန္ဓာကိုယ်ကို တည်တံ့တိုးပွားအောင် အကျိုးပြုစေသကဲ့သို့ မြေ၊ ရေ၊ မီး၊ လေ ဟူသော မဟာဘုတ်တရားတို့သည် ထိုတရားကို ခြယ်လှယ်သော ရုပ်တရားတို့အား ထင်ရှားရှိခိုက် ကျေးဇူးပြုခြင်းငှာ အတ္ထိပစ္စည်းတရားကို ဟောတော်မူသည်။
====နတ္ထိပစ္စယော====
မရှိသည်ဖြစ်၍ မရှိမှ ကျေးဇူးပြုတတ်သောတရား။ ဆီမီးငြိမ်းသွားခြင်းသည် အမိုက်အမှောင်ကိုရခြင်းငှာ ကျေးဇူးပြုသကဲ့သို့လည်းကောင်း၊ ညအခါကုန်လွန်သွားခြင်းသည် နေ့အခါ ရောက်ဖို့ရန် ကျေးဇူးပြုသကဲ့သို့လည်းကောင်း၊ ရှေးရှေးစိတ်တို့ ချုပ်ငြိမ်း၍မရှိခြင်းသည် နောက်နောက်စိတ်ဖြစ်ဖို့ရန်အတွက် မရှိသောအဖြစ်ဖြင့် ကျေးဇူးပြုခြင်းငှာ နတ္ထိပစ္စည်းတရားကို ဟောတော်မူသည်။
====ဝိဂတပစ္စယော====
ကင်းမဲ့ချုပ်ပျောက်သည်ဖြစ်၍ ကျေးဇူးပြုတတ်သောတရား။ နေမင်းအရောင် ကွယ်ပျောက်သွားခြင်းသည် လမင်း၏ အရောင်ကို ထွန်းလင်းစေသကဲ့သို့ လောဘ၊ ဒေါသ၊ မောဟတရားများ ကင်းပျောက်သွားလျှင် အမှားနှင့်အမှန်ကို ခွဲခြားသိစေခြင်းဖြင့် ကျေးဇူးပြုခြင်းငှာ ဝိဂတပစ္စည်းတရားကို ဟောတော်မူသည်။
====အဝိဂတပစ္စယော====
မကင်းသည်ဖြစ်၍ ကျေးဇူးပြုတတ်သောတရား။ မဟာသမုဒ္ဒရာရေသည် မိမိကိုမှီကုန်သောငါး၊ လိပ်တို့နှင့်မကင်း၊ မကွာခင် ချမ်းသာစေခြင်းဖြင့် ကျေးဇူးပြုသကဲ့သို့ အာဟာရသည် ဥပါဒ်၊ဌီ၊ဘင်ဟူသော လက္ခဏာငယ်သုံးချက် ချုပ်ပျောက်ခါနီးထိ အသက်ရှင်စဉ် ကာလ၌သာ ကျေးဇူးပြုခြင်းငှာ အဝိဂတပစ္စည်းတရားကို ဟောတော်မူသည်။
<ref>ဒေါက်တာအရှင်ကောဝိဒစာရ(ပဋ္ဌာန်းစာအုပ်)မှ ကောက်နှုတ်ရေးသားခြင်းဖြစ်သည်။ အရှင်ဝိမလဝံသ(နာလန္ဒာတက္ကသိုလ် အိန္ဒိယနိုင်ငံ)</ref>
==ပစ္စယနိဒ္ဒေသပါဠိ==
===၁။ ဟေတုပစ္စယောတိ<ref name="AshinJanakabhivamsa-1973">စာ-၁၈-၃၁၊ အရှင်ဇနကာဘိဝံသ (၁၉၇၃)။ အခြေပြုပဋ္ဌာန်းတရားတော်။ http://www.buddhanet.net/pdf_file/patthana.pdf</ref>-===
<poem>
ဟေတူ ဟေတုသမ္ပယုတ္တကာနံ ဓမ္မာနံ တံသမုဋ္ဌာနာနဉ္စ ရူပါနံ ဟေတုပစ္စယေန ပစ္စယော။
</poem>
===၂။ အာရမ္မဏပစ္စယောတိ<ref name="AshinJanakabhivamsa-1973"/>-===
<poem>
ရူပါယတနံ စက္ခုဝိညာဏဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ အာရမ္မဏပစ္စယေန ပစ္စယော။
သဒ္ဒါယတနံ သောတဝိညာဏဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ အာရမ္မဏပစ္စယေန ပစ္စယော။
ဂန္ဓာယတနံ ဃာနဝိညာဏဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ အာရမ္မဏပစ္စယေန ပစ္စယော။
ရသာယတနံ ဇိဝှာဝိညာဏဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ အာရမ္မဏပစ္စယေန ပစ္စယော။
ဖောဋ္ဌဗ္ဗာယတနံ ကာယဝိညာဏဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ အာရမ္မဏပစ္စယေန ပစ္စယော။
ရူပါယတနံ သဒ္ဒါယတနံ ဂန္ဓာယတနံ ရသာယတနံ ဖောဋ္ဌဗ္ဗာယတနံ မနောဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ အာရမ္မဏပစ္စယေန ပစ္စယော။
သဗ္ဗေ ဓမ္မာ မနောဝိညာဏဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ အာရမ္မဏပစ္စယေန ပစ္စယော။
ယံ ယံ ဓမ္မံ အာရဗ္ဘ ယေ ယေ ဓမ္မာ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ စိတ္တစေတသိကာ ဓမ္မာ၊ တေ တေ ဓမ္မာ တေသံ တေသံ ဓမ္မာနံ အာရမ္မဏပစ္စယေန ပစ္စယော။
</poem>
===၃။ အဓိပတိပစ္စယောတိ<ref name="AshinJanakabhivamsa-1973"/>-===
<poem>
ဆန္ဒာဓိပတိ ဆန္ဒသမ္ပယုတ္တကာနံ ဓမ္မာနံ တံသမုဋ္ဌာနာနဉ္စ ရူပါနံ အဓိပတိပစ္စယေန ပစ္စယော။
ဝီရိယာဓိပတိ ဝီရိယသမ္ပယုတ္တကာနံ ဓမ္မာနံ တံသမုဋ္ဌာနာနဉ္စ ရူပါနံ အဓိပတိပစ္စယေန ပစ္စယော။
စိတ္တာဓိပတိ စိတ္တသမ္ပယုတ္တကာနံ ဓမ္မာနံ တံသမုဋ္ဌာနာနဉ္စ ရူပါနံ အဓိပတိပစ္စယေန ပစ္စယော။
ဝီမံသာဓိပတိ ဝီမံသသမ္ပယုတ္တကာနံ ဓမ္မာနံ တံသမုဋ္ဌာနာနဉ္စ ရူပါနံ အဓိပတိပစ္စယေန ပစ္စယော။
ယံယံ ဓမ္မံ ဂရုံ ကတွာ ယေယေ ဓမ္မာ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ စိတ္တ စေတသိကာ ဓမ္မာ၊ တေတေ ဓမ္မာ တေသံ တေသံ ဓမ္မာနံ အဓိပတိ ပစ္စယေန ပစ္စယော။</poem>
===၄။ အနန္တရပစ္စယောတိ<ref name="AshinJanakabhivamsa-1973"/>-===
<poem>
စက္ခုဝိညာဏဓာတု တံသမ္ပယုတ္တကာ စ ဓမ္မာ မနောဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ အနန္တရပစ္စယေန ပစ္စယော။
မနောဓာတု တံသမ္ပယုတ္တကာ စ ဓမ္မာ မနောဝိညာဏဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ အနန္တရပစ္စယေန ပစ္စယော။
သောတဝိညာဏဓာတု တံသမ္ပယုတ္တကာ စ ဓမ္မာ မနောဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ အနန္တရပစ္စယေန ပစ္စယော။
မနောဓာတု တံသမ္ပယုတ္တကာ စ ဓမ္မာ မနောဝိညာဏဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ အနန္တရပစ္စယေန ပစ္စယော။
ဃာနဝိညာဏဓာတု တံသမ္ပယုတ္တကာ စ ဓမ္မာ မနောဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ အနန္တရပစ္စယေန ပစ္စယော။
မနောဓာတု တံသမ္ပယုတ္တကာ စ ဓမ္မာ မနောဝိညာဏဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ အနန္တရပစ္စယေန ပစ္စယော။
ဇိဝှါဝိညာဏဓာတု တံသမ္ပယုတ္တကာ စ ဓမ္မာ မနောဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ အနန္တရပစ္စယေန ပစ္စယော။
မနောဓာတု တံသမ္ပယုတ္တကာ စ ဓမ္မာ မနောဝိညာဏဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ အနန္တရပစ္စယေန ပစ္စယော။
ကာယဝိညာဏဓာတု တံသမ္ပယုတ္တကာ စ ဓမ္မာ မနောဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ အနန္တရပစ္စယေန ပစ္စယော။
မနောဓာတု တံသမ္ပယုတ္တကာ စ ဓမ္မာ မနောဝိညာဏဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ အနန္တရပစ္စယေန ပစ္စယော။
ပုရိမာ ပုရိမာ ကုသလာ ဓမ္မာ ပစ္ဆိမာနံ ပစ္ဆိမာနံ ကုသလာနံ ဓမ္မာနံ အနန္တရပစ္စယေန ပစ္စယော။
ပုရိမာ ပုရိမာ ကုသလာ ဓမ္မာ ပစ္ဆိမာနံ ပစ္ဆိမာနံ အဗျာကတာနံ ဓမ္မာနံ အနန္တရပစ္စယေန ပစ္စယော။
ပုရိမာ ပုရိမာ အကုသလာ ဓမ္မာ ပစ္ဆိမာနံ ပစ္ဆိမာနံ အကုသလာနံ ဓမ္မာနံ အနန္တရပစ္စယေန ပစ္စယော။
ပုရိမာ ပုရိမာ အကုသလာ ဓမ္မာ ပစ္ဆိမာနံ ပစ္ဆိမာနံ အဗျာကတာနံ ဓမ္မာနံ အနန္တရပစ္စယေန ပစ္စယော။
ပုရိမာ ပုရိမာ အဗျာကတာ ဓမ္မာ ပစ္ဆိမာနံ ပစ္ဆိမာနံ အဗျာကတာနံ ဓမ္မာနံ အနန္တရပစ္စယေန ပစ္စယော။
ပုရိမာ ပုရိမာ အဗျာကတာ ဓမ္မာ ပစ္ဆိမာနံ ပစ္ဆိမာနံ ကုသလာနံ ဓမ္မာနံ အနန္တရပစ္စယေန ပစ္စယော။
ပုရိမာ ပုရိမာ အဗျာကတာ ဓမ္မာ ပစ္ဆိမာနံ ပစ္ဆိမာနံ အကုသလာနံ ဓမ္မာနံ အနန္တရပစ္စယေန ပစ္စယော။
ယေသံ ယေသံ ဓမ္မာနံ အနန္တရာ ယေ ယေ ဓမ္မာ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ စိတ္တစေတသိ ကာ ဓမ္မာ၊ တေ တေ ဓမ္မာ တေသံ တေသံ ဓမ္မာနံ အနန္တရပစ္စယေန ပစ္စယော။
</poem>
===၅။ သမနန္တရပစ္စယောတိ<ref name="AshinJanakabhivamsa-1973"/>-===
<poem>
စက္ခုဝိညာဏဓာတု တံသမ္ပယုတ္တကာ စ ဓမ္မာ မနောဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ သမနန္တရပစ္စယေန ပစ္စယော။
မနောဓာတု တံသမ္ပယုတ္တကာ စ ဓမ္မာ မနောဝိညာဏဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ သမနန္တရပစ္စယေန ပစ္စယော။
သောတဝိညာဏဓာတု တံသမ္ပယုတ္တကာ စ ဓမ္မာ မနောဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ သမနန္တရပစ္စယေန ပစ္စယော။
မနောဓာတု တံသမ္ပယုတ္တကာ စ ဓမ္မာ မနောဝိညာဏဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ သမနန္တရပစ္စယေန ပစ္စယော။
ဃာနဝိညာဏဓာတု တံသမ္ပယုတ္တကာ စ ဓမ္မာ မနောဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ သမနန္တရပစ္စယေန ပစ္စယော။
မနောဓာတု တံသမ္ပယုတ္တကာ စ ဓမ္မာ မနောဝိညာဏဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ သမနန္တရပစ္စယေန ပစ္စယော။
ဇိဝှါဝိညာဏဓာတု တံသမ္ပယုတ္တကာ စ ဓမ္မာ မနောဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ သမနန္တရပစ္စယေန ပစ္စယော။
မနောဓာတု တံသမ္ပယုတ္တကာ စ ဓမ္မာ မနောဝိညာဏဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ သမနန္တရပစ္စယေန ပစ္စယော။
ကာယဝိညာဏဓာတု တံသမ္ပယုတ္တကာ စ ဓမ္မာ မနောဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ သမနန္တရပစ္စယေန ပစ္စယော။
မနောဓာတု တံသမ္ပယုတ္တကာ စ ဓမ္မာ မနောဝိညာဏဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ သမနန္တရပစ္စယေန ပစ္စယော။
ပုရိမာ ပုရိမာ ကုသလာ ဓမ္မာ ပစ္ဆိမာနံ ပစ္ဆိမာနံ ကုသလာနံ ဓမ္မာနံ သမနန္တရပစ္စယေန ပစ္စယော။
ပုရိမာ ပုရိမာ ကုသလာ ဓမ္မာ ပစ္ဆိမာနံ ပစ္ဆိမာနံ အဗျာကတာနံ ဓမ္မာနံ သမနန္တရပစ္စယေန ပစ္စယော။
ပုရိမာ ပုရိမာ အကုသလာ ဓမ္မာ ပစ္ဆိမာနံ ပစ္ဆိမာနံ အကုသလာနံ ဓမ္မာနံ သမနန္တရပစ္စယေန ပစ္စယော။
ပုရိမာ ပုရိမာ အကုသလာ ဓမ္မာ ပစ္ဆိမာနံ ပစ္ဆိမာနံ အဗျာကတာနံ ဓမ္မာနံ သမနန္တရပစ္စယေန ပစ္စယော။
ပုရိမာ ပုရိမာ အဗျာကတာ ဓမ္မာ ပစ္ဆိမာနံ ပစ္ဆိမာနံ အဗျာကတာနံ ဓမ္မာနံ သမနန္တရပစ္စယေန ပစ္စယော။
ပုရိမာ ပုရိမာ အဗျာကတာ ဓမ္မာ ပစ္ဆိမာနံ ပစ္ဆိမာနံ ကုသလာနံ ဓမ္မာနံ သမနန္တရပစ္စယေန ပစ္စယော။
ပုရိမာ ပုရိမာ အဗျာကတာ ဓမ္မာ ပစ္ဆိမာနံ ပစ္ဆိမာနံ အကုသလာနံ ဓမ္မာနံ သမနန္တရပစ္စယေန ပစ္စယော။
ယေသံ ယေသံ ဓမ္မာနံ သမနန္တရာ ယေ ယေ ဓမ္မာ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ စိတ္တစေတသိကာ ဓမ္မာ၊ တေ တေ ဓမ္မာ တေသံ တေသံ ဓမ္မာနံ သမနန္တရပစ္စယေန ပစ္စယော။
</poem>
===၆။ သဟဇာတပစ္စယောတိ<ref name="AshinJanakabhivamsa-1973"/>-===
<poem>
စတ္တာရော ခန္ဓာ အရူပိနော အညမညံ သဟဇာတပစ္စယေန ပစ္စယော။
စတ္တာရော မဟာဘူတာ အညမညံ သဟဇာတပစ္စယေန ပစ္စယော။
ဩက္ကန္တိက္ခဏေ နာမရူပံ အညမညံ သဟဇာတပစ္စယေန ပစ္စယော။
စိတ္တစေတသိကာ ဓမ္မာ စိတ္တသမုဋ္ဌာနာနံ ရူပါနံ သဟဇာတပစ္စယေန ပစ္စယော။
မဟာဘူတာ ဥပါဒါရူပါနံ သဟဇာတပစ္စယေန ပစ္စယော။
ရူပိနော ဓမ္မာ အရူပီနံ ဓမ္မာနံ ကိဉ္စိကာလေ သဟဇာတပစ္စယေန ပစ္စယော၊ ကိဉ္စိကာလေ န သဟဇာတပစ္စယေန ပစ္စယော။
</poem>
===၇။ အညမညပစ္စယောတိ<ref name="AshinJanakabhivamsa-1973"/>-===
<poem>
စတ္တာရော ခန္ဓာ အရူပိနော အညမညပစ္စယေန ပစ္စယော။
စတ္တာရော မဟာဘူတာ အညမညပစ္စယေန ပစ္စယော။
ဩက္ကန္တိက္ခဏေ နာမရူပံ အညမညပစ္စယေန ပစ္စယော။
</poem>
===၈။ နိဿယပစ္စယောတိ<ref name="AshinJanakabhivamsa-1973"/>-===
<poem>
စတ္တာရော ခန္ဓာ အရူပိနော အညမညံ နိဿယပစ္စယေန ပစ္စယော။
စတ္တာရော မဟာဘူတာ အညမညံ နိဿယပစ္စယေန ပစ္စယော။
ဩက္ကန္တိက္ခဏေ နာမရူပံ အညမညံ နိဿယပစ္စယေန ပစ္စယော။
စိတ္တစေတသိကာ ဓမ္မာ စိတ္တသမုဋ္ဌာနာနံ ရူပါနံ နိဿယပစ္စယေန ပစ္စယော။
မဟာဘူတာ ဥပါဒါရူပါနံ နိဿယပစ္စယေန ပစ္စယော။
စက္ခာယတနံ စက္ခုဝိညာဏဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ နိဿယပစ္စယေန ပစ္စယော။
သောတယတနံ သောတဝိညာဏဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ နိဿယပစ္စယေန ပစ္စယော။
ဃာနာယတနံ ဃာနဝိညာဏဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ နိဿယပစ္စယေန ပစ္စယော။
ဇိဝှါယတနံ ဇိဝှါဝိညာဏဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ နိဿယပစ္စယေန ပစ္စယော။
ကာယာယတနံ ကာယဝိညာဏဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ နိဿယပစ္စယေန ပစ္စယော။
ယံ ရူပံ နိဿာယ မနောဓာတု စ မနောဝိညာဏဓာတု စ ဝတ္တန္တိ၊ တံ ရူပံ မနောဓာတုယာ စ မနောဝိညာဏဓာတုယာ စ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ နိဿယပစ္စယေန ပစ္စယော။
</poem>
===၉။ ဥပနိဿယပစ္စယောတိ<ref name="AshinJanakabhivamsa-1973"/>-===
<poem>
ပုရိမာ ပုရိမာ ကုသလာ ဓမ္မာ ပစ္ဆိမာနံ ပစ္ဆိမာနံ ကုသလာနံ ဓမ္မာနံ ဥပနိဿယပစ္စယေန ပစ္စယော။
ပုရိမာ ပုရိမာ ကုသလာ ဓမ္မာ ပစ္ဆိမာနံ ပစ္ဆိမာနံ အကုသလာနံ ဓမ္မာနံ ကေသဉ္စိ ဥပနိဿယပစ္စယေန ပစ္စယော။
ပုရိမာ ပုရိမာ ကုသလာ ဓမ္မာ ပစ္ဆိမာနံ ပစ္ဆိမာနံ အဗျာကတာနံ ဓမ္မာနံ ဥပနိဿယပစ္စယေန ပစ္စယော။
ပုရိမာ ပုရိမာ အကုသလာ ဓမ္မာ ပစ္ဆိမာနံ ပစ္ဆိမာနံ အကုသလာနံ ဓမ္မာနံ ဥပနိဿယပစ္စယေန ပစ္စယော။
ပုရိမာ ပုရိမာ အကုသလာ ဓမ္မာ ပစ္ဆိမာနံ ပစ္ဆိမာနံ ကုသလာနံ ဓမ္မာနံ ကေသဉ္စိ ဥပနိဿယပစ္စယေန ပစ္စယော။
ပုရိမာ ပုရိမာ အကုသလာ ဓမ္မာ ပစ္ဆိမာနံ ပစ္ဆိမာနံ အဗျာကတာနံ ဓမ္မာနံ ဥပနိဿယပစ္စယေန ပစ္စယော။
ပုရိမာ ပုရိမာ အဗျာကတာ ဓမ္မာ ပစ္ဆိမာနံ ပစ္ဆိမာနံ အဗျာကတာနံ ဓမ္မာနံ ဥပနိဿယပစ္စယေန ပစ္စယော။
ပုရိမာ ပုရိမာ အဗျာကတာ ဓမ္မာ ပစ္ဆိမာနံ ပစ္ဆိမာနံ ကုသလာနံ ဓမ္မာနံ ဥပနိဿယပစ္စယေန ပစ္စယော။
ပုရိမာ ပုရိမာ အဗျာကတာ ဓမ္မာ ပစ္ဆိမာနံ ပစ္ဆိမာနံ အကုသလာနံ ဓမ္မာနံ ဥပနိဿယပစ္စယေန ပစ္စယော။
ဥတု ဘောဇနမ္ပိ ဥပနိဿယပစ္စယေန ပစ္စယော။
ပုဂ္ဂလောပိ ဥပနိဿယပစ္စယေန ပစ္စယော။
သေနာသနမ္ပိ ဥပနိဿယပစ္စယေန ပစ္စယော။
</poem>
===၁၀။ ပုရေဇာတပစ္စယောတိ<ref name="AshinJanakabhivamsa-1973"/>-===
<poem>
စက္ခာယတနံ စက္ခုဝိညာဏဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ ပုရေဇာတပစ္စယေန ပစ္စယော။
သောတာယတနံ သောတဝိညာဏဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ ပုရေဇာတပစ္စယေန ပစ္စယော။
ဃာနာယတနံ ဃာနဝိညာဏဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ ပုရေဇာတပစ္စယေန ပစ္စယော။
ဇိဝှါယတနံ ဇိဝှါဝိညာဏဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ ပုရေဇာတပစ္စယေန ပစ္စယော။
ကာယာယတနံ ကာယဝိညာဏဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ ပုရေဇာတပစ္စယေန ပစ္စယော။
ရူပါယတနံ စက္ခုဝိညာဏဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ ပုရေဇာတပစ္စယေန ပစ္စယော။
သဒ္ဒါယတနံ သောတဝိညာဏဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ ပုရေဇာတပစ္စယေန ပစ္စယော။
ဂန္ဓာယတနံ ဃာနဝိညာဏဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ ပုရေဇာတပစ္စယေန ပစ္စယော။
ရသာယတနံ ဇိဝှါဝိညာဏဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ ပုရေဇာတပစ္စယေန ပစ္စယော။
ဖောဋ္ဌဗ္ဗာယတနံ ကာယဝိညာဏဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ ပုရေဇာတပစ္စယေန ပစ္စယော။
ရူပါယတနံ သဒ္ဒါယတနံ ဂန္ဓာယတနံ ရသာယတနံ ဖောဋ္ဌဗ္ဗာယတနံ မနောဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ ပုရေဇာတပစ္စယေန ပစ္စယော။
ယံ ရူပံ နိဿာယ မနောဓာတု စ မနောဝိညာဏဓာတု စ ဝတ္တန္တိ၊ တံ ရူပံ မနောဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ ပုရေဇာတပစ္စယေန ပစ္စယော။
မနောဝိညာဏဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ ကိဉ္စိကာလေ ပုရေဇာတပစ္စယေန ပစ္စယော၊ ကိဉ္စိကာလေ န ပုရေဇာတပစ္စယေန ပစ္စယော။
</poem>
===၁၁။ ပစ္ဆာဇာတပစ္စယောတိ<ref name="AshinJanakabhivamsa-1973"/>-===
<poem>
ပစ္ဆာဇာတာ စိတ္တစေတသိကာ ဓမ္မာ ပုရေဇာတဿ ဣမဿ ကာယဿ ပစ္ဆာဇာတပစ္စယေန ပစ္စယော။
</poem>
===၁၂။ အာသေဝနပစ္စယောတိ<ref name="AshinJanakabhivamsa-1973"/>-===
<poem>
ပုရိမာ ပုရိမာ ကုသလာ ဓမ္မာ ပစ္ဆိမာနံ ပစ္ဆိမာနံ ကုသလာနံ ဓမ္မာနံ အာသေဝနပစ္စယေန ပစ္စယော။
ပုရိမာ ပုရိမာ အကုသလာ ဓမ္မာ ပစ္ဆိမာနံ ပစ္ဆိမာနံ အကုသလာနံ ဓမ္မာနံ အာသေဝနပစ္စယေန ပစ္စယော။
ပုရိမာ ပုရိမာ ကြိယာဗျာကတာ ဓမ္မာ ပစ္ဆိမာနံ ပစ္ဆိမာနံ ကြိယာဗျာကတာနံ ဓမ္မာနံ အာသေဝနပစ္စယေန ပစ္စယော။
</poem>
===၁၃။ ကမ္မပစ္စယောတိ<ref name="AshinJanakabhivamsa-1973"/>-===
<poem>
ကုသလာကုသလံ ကမ္မံ ဝိပါကာနံ ခန္ဓာနံ ကဋတ္တာ စ ရူပါနံ ကမ္မပစ္စယေန ပစ္စယော။
စေတနာ သမ္ပယုတ္တကာနံ ဓမ္မာနံ တံသမုဋ္ဌာနာနဉ္စ ရူပါနံ ကမ္မပစ္စယေန ပစ္စယော။
</poem>
===၁၄။ ဝိပါကပစ္စယောတိ<ref name="AshinJanakabhivamsa-1973"/>-===
<poem>
ဝိပါကာစတ္တာရော ခန္ဓာ အရူပိနော အညမညံ ဝိပါကပစ္စယေန ပစ္စယော။
</poem>
===၁၅။ အာဟာရပစ္စယောတိ<ref name="AshinJanakabhivamsa-1973"/>-===
<poem>
ကဗဠီကာရော အာဟာရော ဣမဿ ကာယဿ အာဟာရပစ္စယေန ပစ္စယော။
အရူပိနော အာဟာရာ သမ္ပယုတ္တကာနံ ဓမ္မာနံ တံသမုဋ္ဌာနာနဉ္စ ရူပါနံ အာဟာရပစ္စယေန ပစ္စယော။
</poem>
===၁၆။ ဣန္ဒြိယပစ္စယောတိ<ref name="MinRelAff-2008">စာ-၅၈၊ သာသနာရေးဦးစီးဌာန(၂၀၀၈)။ ဝတ်ရွတ်စဉ်။</ref>-===
<poem>
စက္ခုန္ဒြိယံ စက္ခုဝိညာဏဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ ဣန္ဒြိယပစ္စယေန ပစ္စယော။
သောတိန္ဒြိယံ သောတဝိညာဏဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ ဣန္ဒြိယပစ္စယေန ပစ္စယော။
ဃာနိန္ဒြိယံ ဃာနဝိညာဏဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ ဣန္ဒြိယပစ္စယေန ပစ္စယော။
ဇိဝှိန္ဒြိယံ ဇိဝှာဝိညာဏဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ ဣန္ဒြိယပစ္စယေန ပစ္စယော။
ကာယိန္ဒြိယံ ကာယဝိညာဏဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ ဣန္ဒြိယပစ္စယေန ပစ္စယော။
ရူပဇီဝိတိန္ဒြိယံ ကဋတ္တာရူပါနံ ဣန္ဒြိယပစ္စယေန ပစ္စယော။
အရူပိနော ဣန္ဒြိယာ သမ္ပယုတ္တကာနံ ဓမ္မာနံ တံသမုဋ္ဌာနာနဉ္စ ရူပါနံ ဣန္ဒြိယပစ္စယေန ပစ္စယော။
</poem>
===၁၇။ ဈာနပစ္စယောတိ<ref name="MinRelAff-2008"/>-===
<poem>
ဈာနင်္ဂါနိ ဈာနသမ္ပယုတ္တကာနံ ဓမ္မာနံ တံသမုဋ္ဌာနာနဉ္စ ရူပါနံ ဈာနပစ္စယေန ပစ္စယော။
</poem>
===၁၈။ မဂ္ဂပစ္စယောတိ<ref name="MinRelAff-2008"/>-===
<poem>
မဂ္ဂင်္ဂါနိ မဂ္ဂသမ္ပယုတ္တကာနံ ဓမ္မာနံ တံသမုဋ္ဌာနာနဉ္စ ရူပါနံ မဂ္ဂပစ္စယေန ပစ္စယော။
</poem>
===၁၉။ သမ္ပယုတ္တပစ္စယောတိ<ref name="MinRelAff-2008"/>-===
<poem>
စတ္တာရော ခန္ဓာ အရူပိနော အညမညံ သမ္ပယုတ္တပစ္စယေန ပစ္စယော။
</poem>
===၂၀။ ဝိပ္ပယုတ္တပစ္စယောတိ<ref name="MinRelAff-2008"/>-===
<poem>
ရူပိနော ဓမ္မာ အရူပီနံ ဓမ္မာနံ ဝိပယုတ္တပစ္စယေန ပစ္စယော။
အရူပိနော ဓမ္မာ ရူပီနံ ဓမ္မာနံ ဝိပယုတ္တပစ္စယေန ပစ္စယော။
</poem>
===၂၁။ အတ္ထိပစ္စယောတိ<ref name="AshinJanakabhivamsa-1973"/>-===
<poem>
စတ္တာရော ခန္ဓာ အရူပိနော အညမညံ အတ္ထိပစ္စယေန ပစ္စယော။
စတ္တာရော မဟာဘူတာ အညမညံ အတ္ထိပစ္စယေန ပစ္စယော။
ဩက္ကန္တိက္ခဏေ နာမရူပံ အညမညံ အတ္ထိပစ္စယေန ပစ္စယော။
စိတ္တစေတသိကာ ဓမ္မာ စိတ္တသမုဋ္ဌာနာနံ ရူပါနံ အတ္ထိပစ္စယေန ပစ္စယော။
မဟာဘူတာ ဥပါဒါရူပါနံ အတ္ထိပစ္စယေန ပစ္စယော။
စက္ခာယတနံ စက္ခုဝိညာဏဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ အတ္ထိပစ္စယေန ပစ္စယော။
သောတာယတနံ သောတဝိညာဏဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ အတ္ထိပစ္စယေန ပစ္စယော။
ဃာနာယတနံ ဃာနဝိညာဏ ဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ အတ္ထိပစ္စယေန ပစ္စယော။
ဇိဝှါယတနံ ဇိဝှါဝိညာဏဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ အတ္ထိပစ္စယေန ပစ္စယော။
ကာယာယတနံ ကာယဝိညာဏဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ အတ္ထိပစ္စယေန ပစ္စယော။
ရူပါယတနံ စက္ခုဝိညာဏဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ အတ္ထိပစ္စယေန ပစ္စယော။
သဒ္ဒါယတနံ သောတဝိညာဏဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ အတ္ထိပစ္စယေန ပစ္စယော။
ဂန္ဓာယတနံ ဃာနဝိညာဏဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ အတ္ထိပစ္စယေန ပစ္စယော။
ရသာယတနံ ဇိဝှါဝိညာဏဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ အတ္ထိပစ္စယေန ပစ္စယော။
ဖောဋ္ဌဗ္ဗာယတနံ ကာယဝိညာဏဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ အတ္ထိပစ္စယေန ပစ္စယော။
ရူပါယတနံ သဒ္ဒါယတနံ ဂန္ဓာယတနံ ရသာယတနံ ဖောဋ္ဌဗ္ဗာယတနံ မနောဓာတုယာ တံ သမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ အတ္ထိပစ္စယေန ပစ္စယော။
ယံ ရူပံ နိဿာယ မနောဓာတု စ မနောဝိညာဏဓာတု စ ဝတ္တန္တိ၊ တံ ရူပံ မနောဓာတုယာ စ မနောဝိညာဏ ဓာတုယာ စ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ အတ္ထိပစ္စယေန ပစ္စယော။
</poem>
===၂၂။ နတ္တိပစ္စယောတိ<ref name="AshinJanakabhivamsa-1973"/>-===
<poem>
သမနန္တရနိရုဒ္ဓါ စိတ္တစေတသိကာ ဓမ္မာ ပဋုပ္ပန္နာနံ စိတ္တစေတသိကာနံ ဓမ္မာနံ နတ္ထိပစ္စယေန ပစ္စယော။
</poem>
===၂၃။ ဝိဂတပစ္စယောတိ<ref name="AshinJanakabhivamsa-1973"/>-===
<poem>
သမနန္တရဝိဂတာ စိတ္တစေတသိကာ ဓမ္မာ ပဋုပ္ပန္နာနံ စိတ္တစေတသိကာနံ ဓမ္မာနံ ဝိဂတပစ္စယေန ပစ္စယော။
</poem>
===၂၄။ အဝိဂတပစ္စယောတိ<ref name="AshinJanakabhivamsa-1973"/>-===
<poem>
စတ္တာရော ခန္ဓာ အရူပိနော အညမညံ အဝိဂတပစ္စယေန ပစ္စယော။
စတ္တာရော မဟာဘူတာ အညမညံ အဝိဂတပစ္စယေန ပစ္စယော။
ဩက္ကန္တိက္ခဏေ နာမရူပံ အညမညံ အဝိဂတပစ္စယေန ပစ္စယော။
စိတ္တစေတသိကာ ဓမ္မာ စိတ္တသမုဋ္ဌာနာနံ ရူပါနံ အဝိဂတပစ္စယေန ပစ္စယော။
မဟာဘူတာ ဥပါဒါရူပါနံ အဝိဂတပစ္စယေန ပစ္စယော။
စက္ခာယတနံ စက္ခုဝိညာဏဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ အဝိဂတပစ္စယေန ပစ္စယော။
သောတာယတနံ သောတဝိညာဏဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ အဝိဂတပစ္စယေန ပစ္စယော။
ဃာနာယတနံ ဃာနဝိညာဏ ဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ အဝိဂတပစ္စယေန ပစ္စယော။
ဇိဝှါယတနံ ဇိဝှါဝိညာဏဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ အဝိဂတပစ္စယေန ပစ္စယော။
ကာယာယတနံ ကာယဝိညာဏဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ အဝိဂတပစ္စယေန ပစ္စယော။
ရူပါယတနံ စက္ခုဝိညာဏဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ အဝိဂတပစ္စယေန ပစ္စယော။
သဒ္ဒါယတနံ သောတဝိညာဏဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ အဝိဂတပစ္စယေန ပစ္စယော။
ဂန္ဓာယတနံ ဃာနဝိညာဏဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ အဝိဂတပစ္စယေန ပစ္စယော။
ရသာယတနံ ဇိဝှါဝိညာဏဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ အဝိဂတပစ္စယေန ပစ္စယော။
ဖောဋ္ဌဗ္ဗာယတနံ ကာယဝိညာဏဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ အဝိဂတပစ္စယေန ပစ္စယော။
ရူပါယတနံ သဒ္ဒါယတနံ ဂန္ဓာယတနံ ရသာယတနံ ဖောဋ္ဌဗ္ဗာယတနံ မနောဓာတုယာ တံ သမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ အဝိဂတပစ္စယေန ပစ္စယော။
ယံ ရူပံ နိဿာယ မနောဓာတု စ မနောဝိညာဏဓာတု စ ဝတ္တန္တိ၊ တံ ရူပံ မနောဓာတုယာ စ မနောဝိညာဏ ဓာတုယာ စ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ အဝိဂတပစ္စယေန ပစ္စယော။
ပစ္စယ နိတ္တော နိတ္တိတော
</poem>
== ကိုးကား ==
{{reflist}}
== ပြင်ပလင့်ခ်များ ==
*[https://www.youtube.com/watch?v=wXPR8k6yExY ပဋ္ဌာန်းဒေသနာတော် - တိပိဋကဓရ မင်းကွန်းဆရာတော်ဘုရားကြီး ဦးဝိစိတ္တသာရာဘိဝံသ]
*[http://www.dhammaransi.net/Audio/AshinThuMingala/UThuMingala-PahtanTayardaw-Part1.mp3 ဦးသုမင်္ဂလ ရွတ်ဖတ်တော်မူသော ပဋ္ဌာန်းဒေသနာတော် အသံဖိုင်]{{Dead link|date=April 2021 }}
*[http://depenyin.blogspot.com/2012/04/blog-post_660 ပဌာန်း(၂၄)ပစ္စည်းအကျယ် တရားတော်များ]{{Dead link|date=January 2021 }}
*[http://www.dhammadownload.com/PaHtan-in-picture.htm ပဌာန်း ၂၄ ပစ္စည်း သရုပ်ဖော်ပုံပြ]
*[http://www.dhammadownload.com/PaHtan-in-picture-2.htm ၂၄ ပစ္စည်း ရုပ်စုံရှင်းလင်းချက်များ]
[[Category:အဘိဓမ္မာပိဋကတ်]]
4laoraxvcfxu9qqkgy8tatu53k4dgwy
1034704
1034703
2026-05-30T14:16:54Z
~2026-32099-30
143505
/* ၂၄။ အဝိဂတပစ္စယောတိ[၂]- */
1034704
wikitext
text/x-wiki
{{ပိဋကတ်သုံးပုံ}}
[[File:Shin Pin Nan Kine Pagoda, Sagaing.JPG|thumb|300px|စစ်ကိုင်း ရှင်ပင်နံကိုင်းစေတီတော်၊ "ပဋ္ဌာန်းအစ နံကိုင်းက" ဟူသောအဆိုမှာ စစ်ကိုင်းတောင်၌ ပဋ္ဌာန်းရွတ်ဖတ်ပူဇော်ပွဲများြပဳလုပ်လေ့ရိှပြီး ပဋ္ဌာန်းရွတ်ဖတ်ပူဇော်ပွဲကို ၁၃၃၉ ခုနှစ်တွင် ဇဗ္ဗူမဂ်လာချောင်ဆရာတော်ဘုရားကြီးက စတင်ကျင်းပခဲ့သည်ကို မှတ်သား၍ ပေါ်ပေါက်လာသည်ဟုဆိုကြသည်။]]
'''ပဋ္ဌာန်း''' သည် [[အဘိဓမ္မာ]]တရားတော် ၇ ကျမ်းတွင် တစ်ခုအပါအဝင်ဖြစ်သည်။ မြတ်စွာဘုရားအလောင်းတော်သည် [[မဟာသက္ကရာဇ်]] ၁၀၃ ခု၊ ကဆုန်လပြည့်နေ့၌ သဗ္ဗညု မြတ်စွာဘုရား အဖြစ် ရောက်ရှိခဲ့ပြီးနောက် ဗောဓိပင်၏ အနောက်မြောက် ၁၀-လံ အကွာတွင် နတ်များဖန်ဆင်းပူဇော်သော ရတနာရွှေအိမ်ထက်၌ နယုန်လဆန်း ၆ ရက်နေ့မှ ၁၃ ရက်အထိ အဘိဓမ္မာတရားတော်ကို ဆင်ခြင်နေတော်မူသည်။ အဘိဓမ္မာ ရှေးဦး ၆ ကျမ်းကို ဆင်ခြင်ရာတွင် ရောင်ခြည်တော် ကွန့်မြူးခြင်း မရှိသေးပဲ နောက်ဆုံး ပဋ္ဌာန်းဒေသနာတော်ကြီးကို ဆင်ခြင်သုံးသပ်တော်မူသောအခါမှသာ ရောင်ခြည်တော်ခြောက်သွယ် ကွန့်မြူးကာ နတ်၊ ဗြဟ္မာတို့သည်လည်း ခြေတော်ရင်းမှာ ဦးခိုက်ကြကုန်လေသည်။ ပဋ္ဌာန်းဒေသနာတော်ကို နာကြားပြီးချိန်တွင် နတ်၊ ဗြဟ္မာ ကုဋေ ၈၀,၀၀၀ ကျွတ်တမ်းဝင်ပြီး၊ လူ့ပြည်မှ ရဟန်း ၅၀၀ ရဟန္တာ ဖြစ်သည်ဟု ဆိုသည်။
== အမည်ရှင်းလင်းချက် ==
'''ပဋ္ဌာန်း''' ဟူသည်မှာ '''ပ''' နှင့် '''ဋ္ဌာန''' နှစ်ခုပေါင်းဖြစ်ကာ ပ ဆိုသည်မှာ ''အမျိုးမျိုးအစားစား များပြားသော''၊ ဌာန ဆိုသည်မှာ ''အကြောင်း'' ဟု အသီးသီး အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ အခြားအမည်တစ်မျိုးမှာ '''အနန္တနယ သမန္တ ပဋ္ဌာန်းကျမ်း''' ဖြစ်ကာ အနန္တနယ (အဆုံးမရှိသောကျမ်း) နှင့် သမန္တ (ထက်ဝန်းကျင် အဆုံးမရှိသောနည်းလမ်းတို့ဖြင့် တန်ဆာဆင်သော ထက်ဝန်းကျင်ပြည့်စုံသော ကျမ်း) ဟု ခေါ်ကြသည်။ ထို့ကြောင့် ပဋ္ဌာန်း ဟူသည်မှာ အမျိုးမျိုးအစားစား များပြားသော အကြောင်း တရားများကို လေ့လာဟောကြားသော တရားတော်ဖြစ်သည်။
== အပိုင်းအခြား ==
လေးနက်ကျယ်ပြန့်မှု အရ ပဋ္ဌာန်းကျမ်းကို ၃ မျိုးခွဲခြားကြသည်။
#အတိဝိတ္ထာရ ဒေသနာ
#အတိ သင်္ခေပဒေသနာ
#နာတိ ဝိတ္ထာရ နာတိသင်္ခေပ ဒေသနာ ဟူ၍ ဖြစ်သည်။
*'''အတိဝိတ္ထာရ ဒေသနာ''' သည် မြတ်စွာဘုရား တာ၀တိံသာနတ်ပြည်၌ ဟောကြားသော အပြည့်အစုံပဋ္ဌာန်း ဖြစ်သည်။
*'''အတိ သင်္ခေပဒေသနာ''' သည် နတ်ပြည်တွင် အသံမစဲ တရားဟောနေစဉ် နိမ္မိတရုပ်ပွားတော်ကို တရားဆက်ဟောနေစေပြီး ခန္ဓာစင်စစ်ဘုရားရှင်သည် ခန္ဓာဝန်ဆောင်ဖို့ လူပြည်သို့ဆင်းကာ ဝတ်ပြုလာသော အရှင်သာရိပုတ္တရာကို ဟောကြားသည့် ဒေသနာတော် ဖြစ်သည်။ အလွန်အတိုချုပ်ဟောသော်လည်း အရှင်သာရိပုတ္တရာက နည်းပေါင်းများစွာနှင့် တန်ဆာဆင်ပြီး အကျယ်သိနိုင်သည်။
*'''နာတိ ဝိတ္ထာရ နာတိသင်္ခေပ ဒေသနာ''' သည် မကျဉ်းလွန်း၊ မကျယ်လွန်းသော တရားတော်ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ အရှင်သာရိပုတ္တရာက မိမိတပည့် ရဟန်း ၅၀၀ ကို ပြန်ဟောသော တရားဖြစ်သည်။ လက်ရှိ ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာတွင် သင်ကြားဟောပြောနေသော ပဋ္ဌာန်းတရားတော် ဖြစ်သည်။
ဘုရားရှင် ပဋ္ဌာန်းကို ဟောကြားရာတွင် ပုစ္ဆာဝါရ (အမေး)၊ ဝိသဇ္ဖနာဝါရ (အဖြေ) နှင့် သင်္ချာဝါရ (သရုပ်ခွဲ) ဟူ၍ သုံးမျိုးဟောကြားတော်မူသည်။ အမေးပုစ္ဆာပေါင်း
၄၀၄,၉၄၈,၅၃၃,၂၄၈ ရှိသည်ဟု ဆိုသည်။ ယင်းအတွက်ကြောင့် ပဋ္ဌာန်းကို မဟာ ပကရဏကျမ်း (ကြီးကျယ်ခမ်းနားသောကျမ်း) ဟူ၍လည်းခေါ်သည်။
ပဋ္ဌာန်းကို ၃ မျိုးအားဖြင့် ခွဲခြားဝေဖန်ကြသည်။
*ပစ္စယုဒ္ဒေသ = ပစ္စယ + ဥဒေသ = ပစ္စည်း + အကျဉ်းဝေဖန်ခြင်း
*ပစ္စယနိဒ္ဒေသ = ပစ္စယ + နိဒ္ဒေသ = ပစ္စည်း + အကျယ်ဝေဖန်ခြင်း
*ပရိနိဒ္ဒေသ = ပဋ္ဌာန်းကို အကျယ် ဝေဖန်ခြင်း။
ချုံ့ထားသည့် ပဋ္ဌာန်းမှာ ၅ ကျမ်းဖြစ်သည်။ စာမျက်နှာ ၂၆၄၀ ရှိပြီး ရွတ်ဖတ်ချိန် ၁၃၂ ခန့်ကြာမြင့်သည်။ ကျမ်းကြီးအနေဖြင့် ပဋ္ဌာန်းကျမ်းကြီး ၄ မျိုး ရှိသည်။
#ဓမ္မာနုလောမ ပဋ္ဌာန်း - အကျဉ်း ၆ ကျမ်း
#ဓမ္မပစ္စနီယပဋ္ဌာန်း - အကျဉ်း ၆ ကျမ်း
#ဓမ္မာနုလောမ ပစ္စနီယပဋ္ဌာန်း - အကျဉ်း ၆ကျမ်း
#ဓမ္မပစ္စနီယာနုလောမ ပဋ္ဌာန်း - အကျဉ်း ၆ ကျမ်း ဟူ၍ ဟောပုံဟောနည်းအရ ကျမ်း ၄ မျိုးရှိသည်။ စုစုပေါင်း ၂၄ ကျမ်းဖြစ်သည်။
ဓမ္မာနုလောမ ပဋ္ဌာန်း - အကျဉ်း ၆ ကျမ်း ကို အကျယ်အားဖြင့် အောက်ပါအတိုင်းပြန်ခွဲသည်။
#ဓမ္မာနုလောမ တိက ၂၂ ကျမ်း၊
#ဓမ္မာနုလောမ ဒုက ၁၀၀ ကျမ်း၊
#ဓမ္မာနုလောမ ဒုက တိက ၆,၆၀၀ ကျမ်း၊
#ဓမ္မာနုလောမ တိက ဒုက ၄,၄၀၀ ကျမ်း၊
#ဓမ္မာနုလောမ တိကတိက ၁,၃၈၆ ကျမ်း၊
#ဒုက ဒုက ၁၉,၈၀၀ ကျမ်း ဟူ၍ ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် အကျယ်တွင် ဓမ္မာနုလောမ ပဋ္ဌာန်းအတွက် ၃၂၃၀၈ ကျမ်း ဖြစ်သည်။ သို့အတွက် စုစုပေါင်း ၁၂၉,၂၃၂ ကျမ်းဖြစ်သည်။
ပဋ္ဌာန်းကို နက်နဲမှုအရ ၄ မျိုးခွဲနိုင်သည်။ ဂမ္ဘီရ ၄ မျိုးဟုလည်း ခေါ်သည်။
#ဓမ္မ ဂမ္ဘီရ = ဝေါဟာရ စကားလုံးနက်နဲခြင်း
#အတ္ထ ဂမ္ဘီရ = အနက်အဓိပ္ပာယ် နက်နဲခြင်း
#ဒေသနာ ဂမ္ဘီရ = ဟောပုံဟောနည်း နက်နဲခြင်း
#ပဋိဝေဒ ဂမ္ဘီရ = ထိုးထွင်းသိမြင်နိုင်မှု နက်နဲခြင်း တို့ ဖြစ်သည်။
== ပစ္စယုဒ္ဒေသပါဠိ==
#[[ဟေတုပစ္စည်း|ဟေတုပစ္စယော]]
#[[အာရမ္မဏပစ္စည်း|အာရမ္မဏပစ္စယော]]
#[[အဓိပတိပစ္စည်း|အဓိပတိပစ္စယော]]
#[[အနန္တရပစ္စည်း|အနန္တရပစ္စယော]]
#[[သမနန္တရပစ္စည်း|သမနန္တရပစ္စယော]]
#[[သဟဇာတပစ္စည်း|သဟဇာတပစ္စယော]]
#[[အညမညပစ္စည်း|အညမညပစ္စယော]]
#[[နိဿယပစ္စည်း|နိဿယပစ္စယော]]
#[[ဥပနိဿယပစ္စည်း|ဥပနိဿယပစ္စယော]]
#[[ပုရေဇာတပစ္စည်း|ပုရေဇာတပစ္စယော]]
#[[ပစ္ဆာဇာတပစ္စည်း|ပစ္ဆာဇာတပစ္စယော]]
#[[အာသေဝနပစ္စည်း|အာသေဝနပစ္စယော]]
#[[ကမ္မပစ္စည်း|ကမ္မပစ္စယော]]
#[[ဝိပါကပစ္စည်း|ဝိပါကပစ္စယော]]
#[[အာဟာရပစ္စည်း|အာဟာရပစ္စယော]]
#[[ဣန္ဒြိယပစ္စည်း|ဣန္ဒြိယပစ္စယော]]
#[[ဈာနပစ္စည်း|ဈာနပစ္စယော]]
#[[မဂ္ဂပစ္စည်း|မဂ္ဂပစ္စယော]]
#[[သမ္ပယုတ္တပစ္စည်း|သမ္ပယုတ္တပစ္စယော]]
#[[ဝိပ္ပယုတ္တပစ္စည်း|ဝိပ္ပယုတ္တပစ္စယော]]
#[[အတ္ထိပစ္စည်း|အတ္ထိပစ္စယော]]
#[[နတ္ထိပစ္စည်း|နတ္ထိပစ္စယော]]
#[[ဝိဂတပစ္စည်း|ဝိဂတပစ္စယော]]
#[[အဝိဂတပစ္စည်း|အဝိဂတပစ္စယောတိ]]
== အဓိပ္ပာယ်များ ==
=== မြန်မာပြန် အကျဉ်း===
#[[ဟေတုပစ္စည်း|ဟေတုပစ္စယော]]- အရင်းခံအကြောင်းဖြစ်၍ ကျေးဇူးပြုတတ်သော တရား (လောဘ၊ ဒေါသ၊ မောဟ၊ အလောဘ၊ အဒေါသ၊ အမောဟ)
#[[အာရမ္မဏပစ္စည်း|အာရမ္မဏပစ္စယော]]- အာရုံဖြစ်၍ ကျေးဇူးပြုတတ်သော တရား (ရူပါရုံ၊ သဒ္ဒါရုံ၊ ဂန္ဓာရုံ၊ ရသာရုံ၊ ဖောဋ္ဌဗ္ဗာရုံ၊ ဓမ္မာရုံ)
#[[အဓိပတိပစ္စည်း|အဓိပတိပစ္စယော]]- အကြီးအမှူးခေါင်းဆောင်ဖြစ်၍ ကျေးဇူးပြုတတ်သော တရား (ဆန္ဒ၊ ဝီရိယ၊ စိတ္တ၊ ဝီမံသ(ပညာ))
#[[အနန္တရပစ္စည်း|အနန္တရပစ္စယော]]- အခြားမဲ့ဆက်တိုက်ဖြစ်၍ ကျေးဇူးပြုတတ်သော တရား
#[[သမနန္တရပစ္စည်း|သမနန္တရပစ္စယော]]- ကောင်းစွာအခြားမဲ့ဆက်တိုက်ဖြစ်၍ ကျေးဇူးပြုတတ်သော တရား
#[[သဟဇာတပစ္စည်း|သဟဇာတပစ္စယော]]- အတူတကွဖြစ်၍ ကျေးဇူးပြုတတ်သော တရား
#[[အညမညပစ္စည်း|အညမညပစ္စယော]]- အချင်းချင်း အပြန်အလှန် ကျေးဇူးပြုတတ်သော တရား
#[[နိဿယပစ္စည်း|နိဿယပစ္စယော]]- မှီရာဖြစ်၍ ကျေးဇူးပြုတတ်သော တရား
#[[ဥပနိဿယပစ္စည်း|ဥပနိဿယပစ္စယော]]- အားကြီးသော မှီရာဖြစ်၍ ကျေးဇူးပြုတတ်သော တရား
#[[ပုရေဇာတပစ္စည်း|ပုရေဇာတပစ္စယော]]- ရှေ့မှဖြစ်၍ ကျေးဇူးပြုတတ်သော တရား
#[[ပစ္ဆာဇာတပစ္စည်း|ပစ္ဆာဇာတပစ္စယော]]- နောက်မှဖြစ်၍ ကျေးဇူးပြုတတ်သော တရား
#[[အာသေဝနပစ္စည်း|အာသေဝနပစ္စယော]]- မှီဝဲထုံရာဖြစ်၍ ကျေးဇူးပြုတတ်သော တရား
#[[ကမ္မပစ္စည်း|ကမ္မပစ္စယော]]- ကုသိုလ်ကံ၊ အကုသိုလ်ကံ စေတနာဖြစ်၍ ကျေးဇူးပြုတတ်သော တရား
#[[ဝိပါကပစ္စည်း|ဝိပါကပစ္စယော]]- အကျိုးဖြစ်၍ ကျေးဇူးပြုတတ်သော တရား
#[[အာဟာရပစ္စည်း|အာဟာရပစ္စယော]]- ရုပ်နာမ်အာဟာရအဖြစ် ထောက်ပံ့၍ ကျေးဇူးပြုတတ်သော တရား
#[[ဣန္ဒြိယပစ္စည်း|ဣန္ဒြိယပစ္စယော]]- ဆိုင်ရာကိစ္စများ၌ အစိုးရခြင်းဖြင့် ကျေးဇူးပြုတတ်သော တရား
#[[ဈာနပစ္စည်း|ဈာနပစ္စယော]]- စူးစူးစိုက်စိုက်နှင့် ဆန့်ကျင်ဘက်ကို ဖျက်ဆီး၍ ကျေးဇူးပြုတတ်သော တရား
#[[မဂ္ဂပစ္စည်း|မဂ္ဂပစ္စယော]]- လမ်းဖြစ်၍ ကျေးဇူးပြုတတ်သော တရား
#[[သမ္ပယုတ္တပစ္စည်း|သမ္ပယုတ္တပစ္စယော]]- တသားတည်း ယှဉ်ဘက်ဖြစ်၍ ကျေးဇူးပြုတတ်သော တရား
#[[ဝိပ္ပယုတ္တပစ္စည်း|ဝိပ္ပယုတ္တပစ္စယော]]- မယှဉ်ဘဲ ကျေးဇူးပြုတတ်သော တရား
#[[အတ္ထိပစ္စည်း|အတ္ထိပစ္စယော]]- ရှိပြီးဖြစ်၍ ကျေးဇူးပြုတတ်သော တရား
#[[နတ္ထိပစ္စည်း|နတ္ထိပစ္စယော]]- မရှိဘဲ ကျေးဇူးပြုတတ်သော တရား
#[[ဝိဂတပစ္စည်း|ဝိဂတပစ္စယော]]- ကင်း၍ ကျေးဇူးပြုတတ်သော တရား
#[[အဝိဂတပစ္စည်း|အဝိဂတပစ္စယောတိ]]- မကင်းဘဲ ကျေးဇူးပြုတတ်သော တရား
=== မြန်မာပြန် အကျယ် ===
====ဟေတုပစ္စယော====
ဟိတ်ခြောက်ပါးဖြစ်၍ ကျေးဇူးပြုတတ်သောတရား။ ညောင်ပင်မြစ်သည် ညောင်ပင်အားမြဲမြံခိုင်ခံ့စွာ တည်စေခြင်းငှာ ကျေးဇူးပြုသကဲ့သို့ လောကီအာရုံ ကာမဂုဏ်တို့၌ လိုချင်မှုရှိသော လောဘ၊ ကြမ်းတမ်းသောခက်ထန်ခြင်း အမျက်ထွက်ခြင်းရှိသော ဒေါသ၊ မကောင်းသော အယူဝါဒကို မစွန့်ဘဲ ငိုက်မြည်းတွေဝေ ခြင်းရှိသော မောဟ၊ လောကီအာရုံ ကာမဂုဏ်တို့၌ လိုချင်မှုမရှိသော အလောဘ၊ နူးညံ့စွာ ယဉ်ကျေးလိမ္မာ၍ ကြမ်းတမ်းခက်ထန်မှုမရှိခြင်း၊ အမျက်ထွက်ခြင်းမရှိသော အဒေါသ၊ ကောင်းသောအယူဝါဒကို လက်ကိုင်ထားပြီးယုံမှားသံသယများဖြင့် ငိုက်မြည်းတွေဝေခြင်း မရှိသော အမောဟတရားတို့သည် စိတ်၊ စေတသိတ်တရားတို့အား အလိုသို့လိုက်၍ဖြစ်စေခြင်းဖြင် ကျေးဇူးပြုခြင်းငှာ ဟေတုပစ္စည်းတရားကို ဟောတော်မူသည်။
====အာရမ္မဏပစ္စယော====
အာရုံခြောက်ပါးဖြစ်၍ ကျေးဇူးပြုတတ်သောတရား တောင်ဝှေးသည် မသန်မစွမ်းသူတို့အားအလိုရှိရာသို့ ရောက်စေ၍အထောက်အကူပေးသကဲ့သို့ အဆင်း(ရူပါရုံ)၊ အသံ(သဒ္ဓါရုံ)၊ အနံ့(ဂန္ဓာရုံ)၊အရသာ(ရသာရုံ)၊ အတွေ့အထိ(ဖောဋ္ဌဗ္ဗာရုံ)၊ စိတ်ခံစားမှု(ဓမ္မာရုံ) ဟူသောအာရုံခြောက်ပါးတို့သည် ကုသိုလ်၊ အကုသိုလ်တရားတို့ကို အကျိုးအကြောင်းများဖြင့် မိမိစိတ်ကို အထောက်အကူပြုပေးသကဲ့သို့ ကျေးဇူးပြုခြင်းငှာ အာရမ္မဏပစ္စည်း တရားကိုဟောတော်မူသည်။
====အဓိပတိပစ္စယော====
အကြီးအမှူးဖြစ်၍ ကျေးဇူးပြုတတ်သော တရား။ စကြဝတေးမင်းသည် ပြိုင်ရဲသူပြိုင်သူမရှိလောက်အောင် ဇွဲ၊ လုံ့လအပြည့်ဖြင့် အုပ်ချုပ်သကဲ့သို့ အလိုဆန္ဒအလွန်ပြင်းပြခြင်းဟူသော ဆန္ဓာဓိပတိ၊ အားထုတ်ခြင်းလုံ့လဟူသော ဝီရိယာဓိပတိ၊ လွန်စွာညွတ်ခြင်း ကိုင်းရှိုင်းခြင်း စိတ်ဓာတ်ပြင်းထန်ခြင်းဟူသော စိတ္တာဓိပတိ၊ အသိဉာဏ်ပညာဖြင့် အသင့်ဆင်ခြင်ခြင်းဟူသော ဝီမံသာဓိပတိဟူသော အဓိပတိ တရားများသည် အားကောင်းရာသို့လိုက်၍ ကျေးဇူးပြုခြင်းငှာ အဓိပတိပစ္စည်းတရားကို ဟောတော်မူသည်။
====အနန္တရပစ္စယော====
အခြားမဲ့တဆက်တည်းအကြားမရှိဖြစ်၍ ကျေးဇူးပြုတတ်သောတရား စကြာဝတေးမင်းနတ်ရွာစံခြင်း(သေခြင်း)သည် အကြီးဆုံးသား ရတနာအား အလိုလို မင်း(ဘုရင်)ဖြစ်စေခြင်းငှာ ကျေးဇူးပြုသကဲ့သို့ရုပ်ဝတ္ထုကို မြင်သည်နှင့် အသိစိတ်သည် အာရုံတွင် တဆက်တည်းဖြစ်ခြင်း၊ နောက်နောက် စိတ်အစဉ်တွေ ဆက်တိုက်ဖြစ်ရန်အတွက် ရှေ့ရှေ့စိတ် အစဉ်တွေပျက်ပျက်ပေး၍ ကျေးဇူးပြုခြင်းငှာ အနန္တရပစ္စည်းတရားကိုဟောတော်မူသည်။
====သမနန္တရပစ္စယော====
ကောင်းစွာ(အခြားမဲ့)တဆက်တည်း အကြားမရှိ အတားအဆီးမရှိ၍ကျေးဇူးပြုတတ်သောတရား။ စကြာဝတေးမင်းတောထွက်၍ ရဟန်းပြုခြင်းသည် အကြီးဆုံးသော သားရတနာအား တဆက်တည်းအကြားမရှိကောင်းစွာ မင်း(ဘုရင်)ဖြစ်စေခြင်းငှာ ကျေးဇူးပြုသကဲ့သို့ မြင်စိတ် သိစိတ် ကောင်းလျှင်ကောင်းသည်ဟုဝန်ခံခြင်း၊ မကောင်းလျှင် မကောင်းဟု ဝန်ခံခြင်းတို့သည် စိတ်များ ဆက်ကာဆက်ကာ ဖြစ်ပေါ်လာအောင် အခြားမရှိ ဆက်၍ဖြစ်ခြင်းဖြင့် ကျေးဇူးပြုခြင်းငှာ သမနန္တရ ပစ္စည်းတရားကို ဟောတော်မူသည်။
====သဟဇာတပစ္စယော====
တပြိုင်နက် အတူတကွဖြစ်၍ ကျေးဇူးပြုတတ်သောတရား။ ဆီမီးသည် ညှိထွန်းသည်နှင့် တပြိုင်နက် အလင်းရောင်နှင့်အတူတကွ ဖြစ်ပေါ်စေသကဲ့သို့ ခံစားမှုဝေဒနာ ဖြစ်သည်နှင့်တပြိုင်နက် မှတ်သားမှုသညာ၊ ပြုပြခြင်းသင်္ခါရ၊ အသိရှိမှု ဝိဉာဏ်ဟူသော နာမ်ခန္ဓာလေးပါးတို့ကို တပေါင်းတည်းအတူတကွ ဖြစ်စေခြင်းဖြင့် ကျေးဇူးပြုခြင်းငှာ သဟဇာတ ပစ္စည်းတရားကို ဟောတော်မူသည်။
====အညမညပစ္စယော====
အချင်းချင်းအပြန်အလှန်မှီ၍ ကျေးဇူးပြုတတ်သောတရား။ သစ်သားသုံးချောင်းသည် မလဲမပြိုရအောင် ခိုင်မြဲစွာ တစ်ချောင်းနှင့်တစ်ချောင်း အမှီပြုသကဲ့သို့သိမှု၊ ခံစားမှုဟူသော ရုပ်တရား၊ နာမ်တရားတို့သည်လည်း အချင်းချင်း အပြန်အလှန်ကျေးဇူးပြုခြင်းငှာ အညမညပစ္စည်းတရားကို ဟောတော်မူသည်။
====နိဿယပစ္စယော====
မှီရာတည်ရာဖြစ်၍ ကျေးဇူးပြုတတ်သောတရား။ နောက်ဖြစ်ပေါ်လာသော သစ်ပင်စသည်တို့ကိုမှီ၍ ဖြစ်ထွန်းရန်အတွက် မြေကြီးသည် ပထမဆုံးအရင် ထောက်ပံ့ပေး၍ ရပ်တည်ရာဖြစ်စေသကဲ့သို့ ရုပ်တရားသည် အာဟာရကိုမှီ၍ ကျေးဇူးပြုခြင်းငှာ နိဿယပစ္စည်းတရားကို ဟောတော်မူသည်။
====ဥပနိဿယပစ္စယော====
အားကြီးသော မှီရာအကြောင်းဖြစ်၍ ကျေးဇူးပြုတတ်သောတရား။ မိုးတွင်းအခါရွာသောမိုးကြီးသည် ထိုမိုးကို အမှီပြုကုန်သော သစ်ပင် သတ္တဝါ၊ လယ်ယာမြေ၊ တော၊ တောင်အစရှိသည်တို့ အားကောင်းလာအောင် ကျေးဇူးပြုသကဲ့သို့လည်းကောင်း၊ သဒ္ဓါတရားကို အခြေခံ၍ အမှီပြုကုန်သော ပုဂ္ဂိုလ်တို့သည် ဥပုသ်သီလစောင့်ထိန်းခြင်း၊ သမထ၊ ဝိပဿနာ၊ ဘာဝနာများ အားထုတ်ခြင်းကြောင့် မဂ်တရား၊ ဖိုလ်တရားများနှင့် နိဗ္ဗာန်ရောက်အောင် ကျေးဇူးပြုသကဲ့သို့လည်းကောင်း၊ ကံ၊ စိတ်၊ ဥတု၊ အာဟာရဟူသော အကြောင်းတရားတို့သည် အားကြီးသော မှီရာဖြစ်၍ ပုဂ္ဂိုလ်သတ္တဝါတို့အား ချမ်းသာစေခြင်းဖြင့် ကျေးဇူးပြုခြင်းငှာ ဥပနိဿယပစ္စည်းတရားကို ဟောတော်မူသည်။
====ပုရေဇာတပစ္စယော====
ရှေ့၌ဖြစ်နှင့်၍ ကျေးဇူးပြုတတ်သော တရား။ ကမ္ဘာဦး၌ပထမဆုံး အရင်ဖြစ်နှင့်သော နေ၊ လတို့သည် နောက်မှဖြစ်သည့် သတ္တဝါအပေါင်းတို့အား အလင်းရောင်ပေး၍ ကျေးဇူးပြုသကဲ့သို့လည်းကောင်း၊ မိဘတိုင်းသည် သားသမီးများထက် အရင်ဖြစ်နှင့်၍ ကျေးဇူးပြုသကဲ့သို့လည်းကောင်း၊ ရှေ့မှဖြစ်နှင့်သော လျှာသည် အရသာအား နောက်မှဖြစ်၍ ကျေးဇူးပြုခြင်းငှာ ပုရေဇာတပစ္စည်းတရားကို ဟောတော်မူသည်။
====ပစ္ဆာဇာတပစ္စယော====
နောက်မှဖြစ်၍ ကျေးဇူးပြုတတ်သောတရား။ သားကောင်း၊ သမီးကောင်းများသည် ဥစ္စာပညာပြည့်စုံ၍ မိဘတို့အား နောက်မှပြန်၍ လုပ်ကျွေးစောင့်ရှောက်ခြင်းဖြင့် ကျေးဇူးပြုသကဲ့သို့လည်းကောင်း၊ အရှင်ဗာကုလ ရဟန္တာမထေရ် အလောင်းတော်သည် မွေးပြီးစ နို့စို့အရွယ်တွင် သမုဒ္ဒရာအလယ်၌ ရေထဲသို့ ကျသွားရာ ရေနစ်၍ မသေခဲ့ပါ။ ထို့သို့မသေခြင်းသည် နောင်အခါ ရဟန္တာဖြစ်မည့်သတ္တိက အရှင်ဗာကုလမထေရ်အားမသေစေရန် အကျိုးပြုသကဲ့သို့လည်းကောင်း၊ ရုပ်တရားတွေ လန်းဆန်းတည်တံ့နေအောင် စိတ်တရားများက ထက်သန်မှုအပြည့်ဖြင့် နောက်မှနေ၍ ကျေးဇူးပြုခြင်းငှာ ပစ္ဆာဇာတပစ္စည်းတရားကို ဟောတော်မူသည်။
====အာသေဝနပစ္စယော====
အဖန်တလဲလဲ မှီဝဲအပ် ထုံမွှမ်းအပ်သည့်ဖြစ်၍ ကျေးဇူးပြုတတ်သောတရား။ ရှေးရှေး၌ပန်းပေါင်းစုံတို့ဖြင့် စီမံရောပြွမ်းထားသော နံ့သာအား အမွှေးနံ့ အလွန်တိုးပွား ခိုင်မြဲစေခြင်းငှာ ကျေးဇူးပြုသကဲ့သို့လည်းကောင်း၊ ရှေးရှေးက သင်ယူတတ်မြောက်ထားခဲ့သည့် စာပေကျမ်းဂန်များသည် နောက်နောင်မှ သင်ယူရသည့် စာပေးကျမ်းဂန်တို့ကို လေ့လာမှတ်သားခြင်းငှာ ထောက်ပံ့ကာ အခြေခံအတွက်အားကောင်း၍ ကျေးဇူးပြုသကဲ့သို့လည်းကောင်း၊ ရှေးရှေးက အဖန်ဖန်ပြုလုပ်ခဲ့သောကုသိုလ်၊ အကုသိုလ်တရားများသည် နောက်နောင်မှ ပြုလုပ်သည့် ကုသိုလ်၊ အကုသိုလ်တရားများအတွက် ကောင်းကျိုး၊ မကောင်းကျိုးတို့ကို တိုးပွားစေ၍ ကျေးဇူးပြုခြင်းငှာ အာသေဝနပစ္စည်းတရားကို ဟောတော်မူသည်။
====ကမ္မပစ္စယော====
ပြုလုပ်စီရင်ခြင်းဖြင့် ဗီဇမျိုးစေ့ဖြစ်၍ ကျေးဇူးပြုတတ်သောတရား။ သစ်ပင်အပေါင်းတို့သည် ကောင်းစွာပြုပြင်စီမံအပ်သော မျိုးစေ့၊ အညွန့်၊ အညှောက်၏အမူအရာသို့လိုက်၍ ကောင်းမကောင်း ကျေးဇူးပြုသကဲ့သို့လည်းကောင်း၊ ကောင်းသောအမှုကိစ္စကို ပြုလုပ်ဆောင်ရွက်သူအား ထိုအတိုင်းပင် ကောင်းကျိုးချမ်းသာများကို ရရှိခံစားပြီး မကောင်းသော အမှုကိစ္စကို ပြုလုပ်ဆောင်ရွက်သူအား မကောင်းသော ဒုက္ခ၏ဆိုးကျိုးများကို ရရှိခံစားရမှာ ဖြစ်စေသကဲ့သို့ ကျေးဇူးပြုခြင်းငှာ ကမ္မပစ္စည်းတရားကို ဟောတော်မူသည်။
====ဝိပါကပစ္စယော====
အကျိုးရလဒ်ဖြစ်၍ ကျေးဇူးပြုတတ်သောတရား။ တိုက်ခတ်လာသော လေပြေ၊ လေညှင်း၊ လေနုအေးသည် သစ်ပင်ကြီးများ၏အရိပ်အောက်၌ နေသောသူအား ကိုယ်ရောစိတ်ပါ ချမ်းသာစေခြင်းဖြင့် ကျေးဇူးပြုသကဲ့သို့လည်းကောင်း၊ ကုသိုလ်ကံတရားကြောင့် ကုသိုလ်၏အကျိုးကို ဖြစ်စေတတ်သော လူဘုံ၊ နတ်ဘုံတို့၌ခံစားရမည်။ အကုသိုလ်ကံတရားကြောင့် အကုသိုလ်၏အကျိုးကို ဖြစ်စေတတ်သော ငရဲဘုံ၊ တိရစ္ဆာန်ဘုံတို့၌ ခံစားစေသကဲ့သို့ ကျေးဇူးပြုခြင်းငှာ ဝိပါကပစ္စည်းတရားကို ဟောတော်မူသည်။
====အာဟာရပစ္စယော====
ထောက်ပံ့ခိုင်ခံ့စေတတ်သည်ဖြစ်၍ ကျေးဇူးပြုတတ်သောတရား။ ထောက်ကန်ထားသော အကူဒေါက်တိုင်သစ်သားသည် အိမ်အို၊ အိမ်ဟောင်းအား လေဒဏ်၊ မိုးဒဏ်ကြောင့် မလဲမပြိုစေရန် မြဲမြဲခိုင်ခံ့စေခြင်းငှာ ကျေးဇူးပြုသကဲ့သို့ ထို့အတူပင် သုံးဆယ့်တစ်ဘုံ၌ရှိသော သတ္တဝါအားလုံးမှာ အသက်ဆက်၍ ရှင်သန်နိုင်ရန်အတွက် ရုပ်အာဟာရ၊ နာမ်အာဟာရနှစ်ပါးက ပံ့ပိုးထောက်ကူပေးခြင်းဖြင့် ကျေးဇူးပြုခြင်းငှာ အာဟာရပစ္စည်းတရားကို ဟောတော်မူသည်။
====ဣန္ဒြိယပစ္စယော====
အစိုးရသည်ဖြစ်၍ ကျေးဇူးပြုတတ်သောတရား။ တိုင်းပြည်တစ်ပြည်အတွင်း၌ အသီးသီး ဆိုင်ရာကိစ္စ တာဝန်များကို ပေးအပ်ခြင်းခံရသော မင်း၊ မှူးမတ်တို့သည် မိမိ၏တာဝန်များကို အသီးသီးခွဲဝေ၍ ပိုင်ပိုင်နိုင်နိုင် ဆောင်ရွက်သကဲ့သို့ ဣန္ဒြေ(၂၂)ပါးရှိရာတွင် စက္ခုဣန္ဒြေဟူသော မြင်သိစိတ်သည် မြင်သိစိတ် အားသာသောတိန္ဒြေဟူသော ကြားသိစိတ်သည် ကြားသိစိတ်အားသာ အစိုးရခြင်းဖြင့် ကျေးဇူးပြုခြင်းငှာ ဣန္ဒြိယပစ္စည်းတရားကို ဟောတော်မူသည်။
====ဈာနပစ္စယော====
ကပ်၍စူးစူးစိုက်စိုက် ရှု့တတ်သည်ဖြစ်၍ ကျေးဇူးပြုတတ်သောတရား။ တောင်ထိပ်ဖျား၊ သစ်ပင်ဖျားသို့ တက်၍ကြည့်သောသူသည် အနီးအဝေး အရပ်မျက်နှာတို့ကို ထင်ရှားတပ်အပ်မြင်ခြင်း၊ ထိုမြင်ခြင်း၌ အလိုရှိသောသူအား ကျေးဇူးပြုသကဲ့သို့လည်းကောင်း၊ ဈာန်ငါးပါး၊ ကုသိုလ်ဈာန်စသည်တို့ကို စူးစူးစိုက်စိုက်အာရုံပြုလျှင် အမြင်မှန်တရားများရကာ နောက်ဆုံးနိဗ္ဗာန်ရောက်သည်အထိ အကျိုးပြုသကဲ့သို့လည်းကောင်း၊ အဖန်ဖန်သုံးသပ်ခြင်းစသော တရားတို့သည် အတူဖြစ်ဖက် စိတ်တရား၊ ရုပ်တရားတို့အား ထင်ရှားစွာ အောင်မြင်မှုကို ဖြစ်စေခြင်းဖြင့် ကျေးဇူးပြုခြင်းငှာ ဈာနပစ္စည်းတရားကို ဟောတော်မူသည်။
====မဂ္ဂပစ္စယော====
ကျွတ်လွတ်ထွက်မြောက်သော နည်းလမ်းဖြစ်၍ ကျေးဇူးပြုတတ်သောတရား။ ဤမှာဖက်ကမ်းစပ်မှ ဟိုမှာကမ်းစပ်သို့ ကူးပြောင်းသွားသော ဖောင်၊ ကူးတို့သမားသည် ဤမှာဘက်ကမ်းစပ်မှ လွတ်မြောက်သွားသကဲ့သို့လည်းကောင်း၊ သမ္မာဒိဋ္ဌိ(ကောင်းစွာသိမြင်ခြင်း)။ သမ္မာသင်္ကပ္ပ(ကောင်းစွာကြံခြင်း)၊ သမ္မာဝါစာ(ကောင်းစွာပြောဆိုခြင်း)၊ သမ္မာကမ္မန္တ(ကောင်းစွာလုပ်ဆောင်ခြင်း)၊ သမ္မာအာဇီဝ(ကောင်းစွာအသက်မွေးခြင်း)၊ သမ္မဝါယမ(ကောင်းစွာအားထုတ်ခြင်း)၊ သမ္မာသတိ(ကောင်းစွာအောက်မေ့သတိရှိခြင်း)၊ သမ္မာသမာဓိ (ကောင်းစွာတည်ကြည်ခြင်း)ဟူသော ကုသိုလ်မဂ္ဂင်တရား(၈)ပါးတို့သည် ကောင်းသည့်အရာဝတ္ထုမှန်သမျှကို သယ်ယူပို့ဆောင် ခေါ်ငင်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့် ကုသိုလ်တရားများဖြစ်ပွားပြီး သံသရာဝဋ်ဆင်းရဲမှ လွတ်မြောက်ကြောင်းဖြစ်သော ဟိုမှာဘက်ကမ်းရှိ ချမ်းသာစစ်ချမ်းသာမှန် လှမ်းရောက်နိုင်သကဲ့သို့ ကျေးဇူးပြုခြင်းငှာ မဂ္ဂပစ္စည်းတရားကို ဟောတော်မူသည်။
====သမ္ပယုတ္တပစ္စယော====
အတူတကွယှဉ်ပြီး ရောစပ်နေသည်ဖြစ်၍ ကျေးဇူးပြုတတ်သောတရား။ နှမ်းဆီ၊ ထောပတ်၊ ပျားရည်၊ သကာရည်၊ (နို့ရည်)ဟူသော စတုမဓူသည် အရသာလေးမျိုးကို တစ်ခုစီခွဲခြား၍မရအောင် ရောစပ်ခြင်းဖြင့် စိတ်၊ ဖဿ၊ ဝေဒနာ၊ သညာ ဟူသောခံစားမှု၊ မှတ်သားမှုစသော နာမ်တရားများသည် အာရုံတစ်ခုကို ခံစားလျှင် အတူတူယှဉ်ပြီး တပြိုင်နက်တည်းဖြစ်ကြကာ တစ်ခုစီခွဲခြား၍မရနိုင်အောင် ရောနှောပေါင်းစပ်ခြင်းဖြင့် ကျေးဇူးပြုခြင်းငှာ သမ္ပယုတ္တပစ္စည်းတရားကို ဟောတော်မူသည်။
====ဝိပယုတ္တပစ္စယော====
အတူတကွ မရောစပ် မယှဉ်စပ်သည်ဖြစ်၍ ကျေးဇူးပြုတတ်သောတရား။ ချို၊ ချဉ်၊ ငံ၊ စပ်၊ ဖန်၊ ခါးဟူသော ခြောက်ပါးသော အရသာသည် ရောထားသော်လည်း အချင်းချင်းမနှီးမနှော မရောမပြွမ်းသောအားဖြင့် ကျေးဇူးပြုသကဲ့သို့လည်းကောင်း၊ နေမင်းသည် သမုဒ္ဒရာနှင့်မရောမစပ်သော်လည်း မိုးရွာခြင်းဖြင့် ကျေးဇူးပြုသကဲ့သို့ မျက်စိ၊ နား၊ နှာခေါင်း၊ လျှာ၊ ကိုယ်၊ နှလုံးအိမ်ဟူသော ရုပ်တရားတို့သည် နာမ်တရားများနှင့် မရောစပ်ဘဲ တစ်မျိုးစီသာ အာရုံပြုခြင်းဖြင့် ကျေးဇူးပြုခြင်းငှာ ဝိပ္ပယုတ္တပစ္စည်းတရားကို ဟောတော်မူသည်။
====အတ္ထိပစ္စယော====
ပစ္စုပ္ပန်၌ထင်ရှားစွာရှိဆဲဖြစ်၍ ကျေးဇူးပြုတတ်သောတရား။ မြင်းမိုရ်တောင်မင်းသည် မိမိထင်ရှားရှိခိုက် မိမိကို အမှီပြုနေသော မြက်၊ သစ်ပင်စသည်တို့အား ပြန့်ပွားစေခြင်းငှာ ကျေးဇူးပြုသကဲ့သို့လည်းကောင်း၊ အစားအသောက်အာဟာရကို ဗိုက်ပြည့်ဝအောင်သုံးဆောင်ခြင်းသည် လောလောလတ်လတ် ထင်ရှားရှိဆဲ ခန္ဓာကိုယ်ကို တည်တံ့တိုးပွားအောင် အကျိုးပြုစေသကဲ့သို့ မြေ၊ ရေ၊ မီး၊ လေ ဟူသော မဟာဘုတ်တရားတို့သည် ထိုတရားကို ခြယ်လှယ်သော ရုပ်တရားတို့အား ထင်ရှားရှိခိုက် ကျေးဇူးပြုခြင်းငှာ အတ္ထိပစ္စည်းတရားကို ဟောတော်မူသည်။
====နတ္ထိပစ္စယော====
မရှိသည်ဖြစ်၍ မရှိမှ ကျေးဇူးပြုတတ်သောတရား။ ဆီမီးငြိမ်းသွားခြင်းသည် အမိုက်အမှောင်ကိုရခြင်းငှာ ကျေးဇူးပြုသကဲ့သို့လည်းကောင်း၊ ညအခါကုန်လွန်သွားခြင်းသည် နေ့အခါ ရောက်ဖို့ရန် ကျေးဇူးပြုသကဲ့သို့လည်းကောင်း၊ ရှေးရှေးစိတ်တို့ ချုပ်ငြိမ်း၍မရှိခြင်းသည် နောက်နောက်စိတ်ဖြစ်ဖို့ရန်အတွက် မရှိသောအဖြစ်ဖြင့် ကျေးဇူးပြုခြင်းငှာ နတ္ထိပစ္စည်းတရားကို ဟောတော်မူသည်။
====ဝိဂတပစ္စယော====
ကင်းမဲ့ချုပ်ပျောက်သည်ဖြစ်၍ ကျေးဇူးပြုတတ်သောတရား။ နေမင်းအရောင် ကွယ်ပျောက်သွားခြင်းသည် လမင်း၏ အရောင်ကို ထွန်းလင်းစေသကဲ့သို့ လောဘ၊ ဒေါသ၊ မောဟတရားများ ကင်းပျောက်သွားလျှင် အမှားနှင့်အမှန်ကို ခွဲခြားသိစေခြင်းဖြင့် ကျေးဇူးပြုခြင်းငှာ ဝိဂတပစ္စည်းတရားကို ဟောတော်မူသည်။
====အဝိဂတပစ္စယော====
မကင်းသည်ဖြစ်၍ ကျေးဇူးပြုတတ်သောတရား။ မဟာသမုဒ္ဒရာရေသည် မိမိကိုမှီကုန်သောငါး၊ လိပ်တို့နှင့်မကင်း၊ မကွာခင် ချမ်းသာစေခြင်းဖြင့် ကျေးဇူးပြုသကဲ့သို့ အာဟာရသည် ဥပါဒ်၊ဌီ၊ဘင်ဟူသော လက္ခဏာငယ်သုံးချက် ချုပ်ပျောက်ခါနီးထိ အသက်ရှင်စဉ် ကာလ၌သာ ကျေးဇူးပြုခြင်းငှာ အဝိဂတပစ္စည်းတရားကို ဟောတော်မူသည်။
<ref>ဒေါက်တာအရှင်ကောဝိဒစာရ(ပဋ္ဌာန်းစာအုပ်)မှ ကောက်နှုတ်ရေးသားခြင်းဖြစ်သည်။ အရှင်ဝိမလဝံသ(နာလန္ဒာတက္ကသိုလ် အိန္ဒိယနိုင်ငံ)</ref>
==ပစ္စယနိဒ္ဒေသပါဠိ==
===၁။ ဟေတုပစ္စယောတိ<ref name="AshinJanakabhivamsa-1973">စာ-၁၈-၃၁၊ အရှင်ဇနကာဘိဝံသ (၁၉၇၃)။ အခြေပြုပဋ္ဌာန်းတရားတော်။ http://www.buddhanet.net/pdf_file/patthana.pdf</ref>-===
<poem>
ဟေတူ ဟေတုသမ္ပယုတ္တကာနံ ဓမ္မာနံ တံသမုဋ္ဌာနာနဉ္စ ရူပါနံ ဟေတုပစ္စယေန ပစ္စယော။
</poem>
===၂။ အာရမ္မဏပစ္စယောတိ<ref name="AshinJanakabhivamsa-1973"/>-===
<poem>
ရူပါယတနံ စက္ခုဝိညာဏဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ အာရမ္မဏပစ္စယေန ပစ္စယော။
သဒ္ဒါယတနံ သောတဝိညာဏဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ အာရမ္မဏပစ္စယေန ပစ္စယော။
ဂန္ဓာယတနံ ဃာနဝိညာဏဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ အာရမ္မဏပစ္စယေန ပစ္စယော။
ရသာယတနံ ဇိဝှာဝိညာဏဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ အာရမ္မဏပစ္စယေန ပစ္စယော။
ဖောဋ္ဌဗ္ဗာယတနံ ကာယဝိညာဏဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ အာရမ္မဏပစ္စယေန ပစ္စယော။
ရူပါယတနံ သဒ္ဒါယတနံ ဂန္ဓာယတနံ ရသာယတနံ ဖောဋ္ဌဗ္ဗာယတနံ မနောဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ အာရမ္မဏပစ္စယေန ပစ္စယော။
သဗ္ဗေ ဓမ္မာ မနောဝိညာဏဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ အာရမ္မဏပစ္စယေန ပစ္စယော။
ယံ ယံ ဓမ္မံ အာရဗ္ဘ ယေ ယေ ဓမ္မာ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ စိတ္တစေတသိကာ ဓမ္မာ၊ တေ တေ ဓမ္မာ တေသံ တေသံ ဓမ္မာနံ အာရမ္မဏပစ္စယေန ပစ္စယော။
</poem>
===၃။ အဓိပတိပစ္စယောတိ<ref name="AshinJanakabhivamsa-1973"/>-===
<poem>
ဆန္ဒာဓိပတိ ဆန္ဒသမ္ပယုတ္တကာနံ ဓမ္မာနံ တံသမုဋ္ဌာနာနဉ္စ ရူပါနံ အဓိပတိပစ္စယေန ပစ္စယော။
ဝီရိယာဓိပတိ ဝီရိယသမ္ပယုတ္တကာနံ ဓမ္မာနံ တံသမုဋ္ဌာနာနဉ္စ ရူပါနံ အဓိပတိပစ္စယေန ပစ္စယော။
စိတ္တာဓိပတိ စိတ္တသမ္ပယုတ္တကာနံ ဓမ္မာနံ တံသမုဋ္ဌာနာနဉ္စ ရူပါနံ အဓိပတိပစ္စယေန ပစ္စယော။
ဝီမံသာဓိပတိ ဝီမံသသမ္ပယုတ္တကာနံ ဓမ္မာနံ တံသမုဋ္ဌာနာနဉ္စ ရူပါနံ အဓိပတိပစ္စယေန ပစ္စယော။
ယံယံ ဓမ္မံ ဂရုံ ကတွာ ယေယေ ဓမ္မာ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ စိတ္တ စေတသိကာ ဓမ္မာ၊ တေတေ ဓမ္မာ တေသံ တေသံ ဓမ္မာနံ အဓိပတိ ပစ္စယေန ပစ္စယော။</poem>
===၄။ အနန္တရပစ္စယောတိ<ref name="AshinJanakabhivamsa-1973"/>-===
<poem>
စက္ခုဝိညာဏဓာတု တံသမ္ပယုတ္တကာ စ ဓမ္မာ မနောဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ အနန္တရပစ္စယေန ပစ္စယော။
မနောဓာတု တံသမ္ပယုတ္တကာ စ ဓမ္မာ မနောဝိညာဏဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ အနန္တရပစ္စယေန ပစ္စယော။
သောတဝိညာဏဓာတု တံသမ္ပယုတ္တကာ စ ဓမ္မာ မနောဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ အနန္တရပစ္စယေန ပစ္စယော။
မနောဓာတု တံသမ္ပယုတ္တကာ စ ဓမ္မာ မနောဝိညာဏဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ အနန္တရပစ္စယေန ပစ္စယော။
ဃာနဝိညာဏဓာတု တံသမ္ပယုတ္တကာ စ ဓမ္မာ မနောဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ အနန္တရပစ္စယေန ပစ္စယော။
မနောဓာတု တံသမ္ပယုတ္တကာ စ ဓမ္မာ မနောဝိညာဏဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ အနန္တရပစ္စယေန ပစ္စယော။
ဇိဝှါဝိညာဏဓာတု တံသမ္ပယုတ္တကာ စ ဓမ္မာ မနောဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ အနန္တရပစ္စယေန ပစ္စယော။
မနောဓာတု တံသမ္ပယုတ္တကာ စ ဓမ္မာ မနောဝိညာဏဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ အနန္တရပစ္စယေန ပစ္စယော။
ကာယဝိညာဏဓာတု တံသမ္ပယုတ္တကာ စ ဓမ္မာ မနောဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ အနန္တရပစ္စယေန ပစ္စယော။
မနောဓာတု တံသမ္ပယုတ္တကာ စ ဓမ္မာ မနောဝိညာဏဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ အနန္တရပစ္စယေန ပစ္စယော။
ပုရိမာ ပုရိမာ ကုသလာ ဓမ္မာ ပစ္ဆိမာနံ ပစ္ဆိမာနံ ကုသလာနံ ဓမ္မာနံ အနန္တရပစ္စယေန ပစ္စယော။
ပုရိမာ ပုရိမာ ကုသလာ ဓမ္မာ ပစ္ဆိမာနံ ပစ္ဆိမာနံ အဗျာကတာနံ ဓမ္မာနံ အနန္တရပစ္စယေန ပစ္စယော။
ပုရိမာ ပုရိမာ အကုသလာ ဓမ္မာ ပစ္ဆိမာနံ ပစ္ဆိမာနံ အကုသလာနံ ဓမ္မာနံ အနန္တရပစ္စယေန ပစ္စယော။
ပုရိမာ ပုရိမာ အကုသလာ ဓမ္မာ ပစ္ဆိမာနံ ပစ္ဆိမာနံ အဗျာကတာနံ ဓမ္မာနံ အနန္တရပစ္စယေန ပစ္စယော။
ပုရိမာ ပုရိမာ အဗျာကတာ ဓမ္မာ ပစ္ဆိမာနံ ပစ္ဆိမာနံ အဗျာကတာနံ ဓမ္မာနံ အနန္တရပစ္စယေန ပစ္စယော။
ပုရိမာ ပုရိမာ အဗျာကတာ ဓမ္မာ ပစ္ဆိမာနံ ပစ္ဆိမာနံ ကုသလာနံ ဓမ္မာနံ အနန္တရပစ္စယေန ပစ္စယော။
ပုရိမာ ပုရိမာ အဗျာကတာ ဓမ္မာ ပစ္ဆိမာနံ ပစ္ဆိမာနံ အကုသလာနံ ဓမ္မာနံ အနန္တရပစ္စယေန ပစ္စယော။
ယေသံ ယေသံ ဓမ္မာနံ အနန္တရာ ယေ ယေ ဓမ္မာ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ စိတ္တစေတသိ ကာ ဓမ္မာ၊ တေ တေ ဓမ္မာ တေသံ တေသံ ဓမ္မာနံ အနန္တရပစ္စယေန ပစ္စယော။
</poem>
===၅။ သမနန္တရပစ္စယောတိ<ref name="AshinJanakabhivamsa-1973"/>-===
<poem>
စက္ခုဝိညာဏဓာတု တံသမ္ပယုတ္တကာ စ ဓမ္မာ မနောဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ သမနန္တရပစ္စယေန ပစ္စယော။
မနောဓာတု တံသမ္ပယုတ္တကာ စ ဓမ္မာ မနောဝိညာဏဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ သမနန္တရပစ္စယေန ပစ္စယော။
သောတဝိညာဏဓာတု တံသမ္ပယုတ္တကာ စ ဓမ္မာ မနောဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ သမနန္တရပစ္စယေန ပစ္စယော။
မနောဓာတု တံသမ္ပယုတ္တကာ စ ဓမ္မာ မနောဝိညာဏဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ သမနန္တရပစ္စယေန ပစ္စယော။
ဃာနဝိညာဏဓာတု တံသမ္ပယုတ္တကာ စ ဓမ္မာ မနောဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ သမနန္တရပစ္စယေန ပစ္စယော။
မနောဓာတု တံသမ္ပယုတ္တကာ စ ဓမ္မာ မနောဝိညာဏဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ သမနန္တရပစ္စယေန ပစ္စယော။
ဇိဝှါဝိညာဏဓာတု တံသမ္ပယုတ္တကာ စ ဓမ္မာ မနောဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ သမနန္တရပစ္စယေန ပစ္စယော။
မနောဓာတု တံသမ္ပယုတ္တကာ စ ဓမ္မာ မနောဝိညာဏဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ သမနန္တရပစ္စယေန ပစ္စယော။
ကာယဝိညာဏဓာတု တံသမ္ပယုတ္တကာ စ ဓမ္မာ မနောဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ သမနန္တရပစ္စယေန ပစ္စယော။
မနောဓာတု တံသမ္ပယုတ္တကာ စ ဓမ္မာ မနောဝိညာဏဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ သမနန္တရပစ္စယေန ပစ္စယော။
ပုရိမာ ပုရိမာ ကုသလာ ဓမ္မာ ပစ္ဆိမာနံ ပစ္ဆိမာနံ ကုသလာနံ ဓမ္မာနံ သမနန္တရပစ္စယေန ပစ္စယော။
ပုရိမာ ပုရိမာ ကုသလာ ဓမ္မာ ပစ္ဆိမာနံ ပစ္ဆိမာနံ အဗျာကတာနံ ဓမ္မာနံ သမနန္တရပစ္စယေန ပစ္စယော။
ပုရိမာ ပုရိမာ အကုသလာ ဓမ္မာ ပစ္ဆိမာနံ ပစ္ဆိမာနံ အကုသလာနံ ဓမ္မာနံ သမနန္တရပစ္စယေန ပစ္စယော။
ပုရိမာ ပုရိမာ အကုသလာ ဓမ္မာ ပစ္ဆိမာနံ ပစ္ဆိမာနံ အဗျာကတာနံ ဓမ္မာနံ သမနန္တရပစ္စယေန ပစ္စယော။
ပုရိမာ ပုရိမာ အဗျာကတာ ဓမ္မာ ပစ္ဆိမာနံ ပစ္ဆိမာနံ အဗျာကတာနံ ဓမ္မာနံ သမနန္တရပစ္စယေန ပစ္စယော။
ပုရိမာ ပုရိမာ အဗျာကတာ ဓမ္မာ ပစ္ဆိမာနံ ပစ္ဆိမာနံ ကုသလာနံ ဓမ္မာနံ သမနန္တရပစ္စယေန ပစ္စယော။
ပုရိမာ ပုရိမာ အဗျာကတာ ဓမ္မာ ပစ္ဆိမာနံ ပစ္ဆိမာနံ အကုသလာနံ ဓမ္မာနံ သမနန္တရပစ္စယေန ပစ္စယော။
ယေသံ ယေသံ ဓမ္မာနံ သမနန္တရာ ယေ ယေ ဓမ္မာ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ စိတ္တစေတသိကာ ဓမ္မာ၊ တေ တေ ဓမ္မာ တေသံ တေသံ ဓမ္မာနံ သမနန္တရပစ္စယေန ပစ္စယော။
</poem>
===၆။ သဟဇာတပစ္စယောတိ<ref name="AshinJanakabhivamsa-1973"/>-===
<poem>
စတ္တာရော ခန္ဓာ အရူပိနော အညမညံ သဟဇာတပစ္စယေန ပစ္စယော။
စတ္တာရော မဟာဘူတာ အညမညံ သဟဇာတပစ္စယေန ပစ္စယော။
ဩက္ကန္တိက္ခဏေ နာမရူပံ အညမညံ သဟဇာတပစ္စယေန ပစ္စယော။
စိတ္တစေတသိကာ ဓမ္မာ စိတ္တသမုဋ္ဌာနာနံ ရူပါနံ သဟဇာတပစ္စယေန ပစ္စယော။
မဟာဘူတာ ဥပါဒါရူပါနံ သဟဇာတပစ္စယေန ပစ္စယော။
ရူပိနော ဓမ္မာ အရူပီနံ ဓမ္မာနံ ကိဉ္စိကာလေ သဟဇာတပစ္စယေန ပစ္စယော၊ ကိဉ္စိကာလေ န သဟဇာတပစ္စယေန ပစ္စယော။
</poem>
===၇။ အညမညပစ္စယောတိ<ref name="AshinJanakabhivamsa-1973"/>-===
<poem>
စတ္တာရော ခန္ဓာ အရူပိနော အညမညပစ္စယေန ပစ္စယော။
စတ္တာရော မဟာဘူတာ အညမညပစ္စယေန ပစ္စယော။
ဩက္ကန္တိက္ခဏေ နာမရူပံ အညမညပစ္စယေန ပစ္စယော။
</poem>
===၈။ နိဿယပစ္စယောတိ<ref name="AshinJanakabhivamsa-1973"/>-===
<poem>
စတ္တာရော ခန္ဓာ အရူပိနော အညမညံ နိဿယပစ္စယေန ပစ္စယော။
စတ္တာရော မဟာဘူတာ အညမညံ နိဿယပစ္စယေန ပစ္စယော။
ဩက္ကန္တိက္ခဏေ နာမရူပံ အညမညံ နိဿယပစ္စယေန ပစ္စယော။
စိတ္တစေတသိကာ ဓမ္မာ စိတ္တသမုဋ္ဌာနာနံ ရူပါနံ နိဿယပစ္စယေန ပစ္စယော။
မဟာဘူတာ ဥပါဒါရူပါနံ နိဿယပစ္စယေန ပစ္စယော။
စက္ခာယတနံ စက္ခုဝိညာဏဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ နိဿယပစ္စယေန ပစ္စယော။
သောတယတနံ သောတဝိညာဏဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ နိဿယပစ္စယေန ပစ္စယော။
ဃာနာယတနံ ဃာနဝိညာဏဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ နိဿယပစ္စယေန ပစ္စယော။
ဇိဝှါယတနံ ဇိဝှါဝိညာဏဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ နိဿယပစ္စယေန ပစ္စယော။
ကာယာယတနံ ကာယဝိညာဏဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ နိဿယပစ္စယေန ပစ္စယော။
ယံ ရူပံ နိဿာယ မနောဓာတု စ မနောဝိညာဏဓာတု စ ဝတ္တန္တိ၊ တံ ရူပံ မနောဓာတုယာ စ မနောဝိညာဏဓာတုယာ စ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ နိဿယပစ္စယေန ပစ္စယော။
</poem>
===၉။ ဥပနိဿယပစ္စယောတိ<ref name="AshinJanakabhivamsa-1973"/>-===
<poem>
ပုရိမာ ပုရိမာ ကုသလာ ဓမ္မာ ပစ္ဆိမာနံ ပစ္ဆိမာနံ ကုသလာနံ ဓမ္မာနံ ဥပနိဿယပစ္စယေန ပစ္စယော။
ပုရိမာ ပုရိမာ ကုသလာ ဓမ္မာ ပစ္ဆိမာနံ ပစ္ဆိမာနံ အကုသလာနံ ဓမ္မာနံ ကေသဉ္စိ ဥပနိဿယပစ္စယေန ပစ္စယော။
ပုရိမာ ပုရိမာ ကုသလာ ဓမ္မာ ပစ္ဆိမာနံ ပစ္ဆိမာနံ အဗျာကတာနံ ဓမ္မာနံ ဥပနိဿယပစ္စယေန ပစ္စယော။
ပုရိမာ ပုရိမာ အကုသလာ ဓမ္မာ ပစ္ဆိမာနံ ပစ္ဆိမာနံ အကုသလာနံ ဓမ္မာနံ ဥပနိဿယပစ္စယေန ပစ္စယော။
ပုရိမာ ပုရိမာ အကုသလာ ဓမ္မာ ပစ္ဆိမာနံ ပစ္ဆိမာနံ ကုသလာနံ ဓမ္မာနံ ကေသဉ္စိ ဥပနိဿယပစ္စယေန ပစ္စယော။
ပုရိမာ ပုရိမာ အကုသလာ ဓမ္မာ ပစ္ဆိမာနံ ပစ္ဆိမာနံ အဗျာကတာနံ ဓမ္မာနံ ဥပနိဿယပစ္စယေန ပစ္စယော။
ပုရိမာ ပုရိမာ အဗျာကတာ ဓမ္မာ ပစ္ဆိမာနံ ပစ္ဆိမာနံ အဗျာကတာနံ ဓမ္မာနံ ဥပနိဿယပစ္စယေန ပစ္စယော။
ပုရိမာ ပုရိမာ အဗျာကတာ ဓမ္မာ ပစ္ဆိမာနံ ပစ္ဆိမာနံ ကုသလာနံ ဓမ္မာနံ ဥပနိဿယပစ္စယေန ပစ္စယော။
ပုရိမာ ပုရိမာ အဗျာကတာ ဓမ္မာ ပစ္ဆိမာနံ ပစ္ဆိမာနံ အကုသလာနံ ဓမ္မာနံ ဥပနိဿယပစ္စယေန ပစ္စယော။
ဥတု ဘောဇနမ္ပိ ဥပနိဿယပစ္စယေန ပစ္စယော။
ပုဂ္ဂလောပိ ဥပနိဿယပစ္စယေန ပစ္စယော။
သေနာသနမ္ပိ ဥပနိဿယပစ္စယေန ပစ္စယော။
</poem>
===၁၀။ ပုရေဇာတပစ္စယောတိ<ref name="AshinJanakabhivamsa-1973"/>-===
<poem>
စက္ခာယတနံ စက္ခုဝိညာဏဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ ပုရေဇာတပစ္စယေန ပစ္စယော။
သောတာယတနံ သောတဝိညာဏဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ ပုရေဇာတပစ္စယေန ပစ္စယော။
ဃာနာယတနံ ဃာနဝိညာဏဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ ပုရေဇာတပစ္စယေန ပစ္စယော။
ဇိဝှါယတနံ ဇိဝှါဝိညာဏဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ ပုရေဇာတပစ္စယေန ပစ္စယော။
ကာယာယတနံ ကာယဝိညာဏဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ ပုရေဇာတပစ္စယေန ပစ္စယော။
ရူပါယတနံ စက္ခုဝိညာဏဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ ပုရေဇာတပစ္စယေန ပစ္စယော။
သဒ္ဒါယတနံ သောတဝိညာဏဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ ပုရေဇာတပစ္စယေန ပစ္စယော။
ဂန္ဓာယတနံ ဃာနဝိညာဏဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ ပုရေဇာတပစ္စယေန ပစ္စယော။
ရသာယတနံ ဇိဝှါဝိညာဏဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ ပုရေဇာတပစ္စယေန ပစ္စယော။
ဖောဋ္ဌဗ္ဗာယတနံ ကာယဝိညာဏဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ ပုရေဇာတပစ္စယေန ပစ္စယော။
ရူပါယတနံ သဒ္ဒါယတနံ ဂန္ဓာယတနံ ရသာယတနံ ဖောဋ္ဌဗ္ဗာယတနံ မနောဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ ပုရေဇာတပစ္စယေန ပစ္စယော။
ယံ ရူပံ နိဿာယ မနောဓာတု စ မနောဝိညာဏဓာတု စ ဝတ္တန္တိ၊ တံ ရူပံ မနောဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ ပုရေဇာတပစ္စယေန ပစ္စယော။
မနောဝိညာဏဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ ကိဉ္စိကာလေ ပုရေဇာတပစ္စယေန ပစ္စယော၊ ကိဉ္စိကာလေ န ပုရေဇာတပစ္စယေန ပစ္စယော။
</poem>
===၁၁။ ပစ္ဆာဇာတပစ္စယောတိ<ref name="AshinJanakabhivamsa-1973"/>-===
<poem>
ပစ္ဆာဇာတာ စိတ္တစေတသိကာ ဓမ္မာ ပုရေဇာတဿ ဣမဿ ကာယဿ ပစ္ဆာဇာတပစ္စယေန ပစ္စယော။
</poem>
===၁၂။ အာသေဝနပစ္စယောတိ<ref name="AshinJanakabhivamsa-1973"/>-===
<poem>
ပုရိမာ ပုရိမာ ကုသလာ ဓမ္မာ ပစ္ဆိမာနံ ပစ္ဆိမာနံ ကုသလာနံ ဓမ္မာနံ အာသေဝနပစ္စယေန ပစ္စယော။
ပုရိမာ ပုရိမာ အကုသလာ ဓမ္မာ ပစ္ဆိမာနံ ပစ္ဆိမာနံ အကုသလာနံ ဓမ္မာနံ အာသေဝနပစ္စယေန ပစ္စယော။
ပုရိမာ ပုရိမာ ကြိယာဗျာကတာ ဓမ္မာ ပစ္ဆိမာနံ ပစ္ဆိမာနံ ကြိယာဗျာကတာနံ ဓမ္မာနံ အာသေဝနပစ္စယေန ပစ္စယော။
</poem>
===၁၃။ ကမ္မပစ္စယောတိ<ref name="AshinJanakabhivamsa-1973"/>-===
<poem>
ကုသလာကုသလံ ကမ္မံ ဝိပါကာနံ ခန္ဓာနံ ကဋတ္တာ စ ရူပါနံ ကမ္မပစ္စယေန ပစ္စယော။
စေတနာ သမ္ပယုတ္တကာနံ ဓမ္မာနံ တံသမုဋ္ဌာနာနဉ္စ ရူပါနံ ကမ္မပစ္စယေန ပစ္စယော။
</poem>
===၁၄။ ဝိပါကပစ္စယောတိ<ref name="AshinJanakabhivamsa-1973"/>-===
<poem>
ဝိပါကာစတ္တာရော ခန္ဓာ အရူပိနော အညမညံ ဝိပါကပစ္စယေန ပစ္စယော။
</poem>
===၁၅။ အာဟာရပစ္စယောတိ<ref name="AshinJanakabhivamsa-1973"/>-===
<poem>
ကဗဠီကာရော အာဟာရော ဣမဿ ကာယဿ အာဟာရပစ္စယေန ပစ္စယော။
အရူပိနော အာဟာရာ သမ္ပယုတ္တကာနံ ဓမ္မာနံ တံသမုဋ္ဌာနာနဉ္စ ရူပါနံ အာဟာရပစ္စယေန ပစ္စယော။
</poem>
===၁၆။ ဣန္ဒြိယပစ္စယောတိ<ref name="MinRelAff-2008">စာ-၅၈၊ သာသနာရေးဦးစီးဌာန(၂၀၀၈)။ ဝတ်ရွတ်စဉ်။</ref>-===
<poem>
စက္ခုန္ဒြိယံ စက္ခုဝိညာဏဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ ဣန္ဒြိယပစ္စယေန ပစ္စယော။
သောတိန္ဒြိယံ သောတဝိညာဏဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ ဣန္ဒြိယပစ္စယေန ပစ္စယော။
ဃာနိန္ဒြိယံ ဃာနဝိညာဏဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ ဣန္ဒြိယပစ္စယေန ပစ္စယော။
ဇိဝှိန္ဒြိယံ ဇိဝှာဝိညာဏဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ ဣန္ဒြိယပစ္စယေန ပစ္စယော။
ကာယိန္ဒြိယံ ကာယဝိညာဏဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ ဣန္ဒြိယပစ္စယေန ပစ္စယော။
ရူပဇီဝိတိန္ဒြိယံ ကဋတ္တာရူပါနံ ဣန္ဒြိယပစ္စယေန ပစ္စယော။
အရူပိနော ဣန္ဒြိယာ သမ္ပယုတ္တကာနံ ဓမ္မာနံ တံသမုဋ္ဌာနာနဉ္စ ရူပါနံ ဣန္ဒြိယပစ္စယေန ပစ္စယော။
</poem>
===၁၇။ ဈာနပစ္စယောတိ<ref name="MinRelAff-2008"/>-===
<poem>
ဈာနင်္ဂါနိ ဈာနသမ္ပယုတ္တကာနံ ဓမ္မာနံ တံသမုဋ္ဌာနာနဉ္စ ရူပါနံ ဈာနပစ္စယေန ပစ္စယော။
</poem>
===၁၈။ မဂ္ဂပစ္စယောတိ<ref name="MinRelAff-2008"/>-===
<poem>
မဂ္ဂင်္ဂါနိ မဂ္ဂသမ္ပယုတ္တကာနံ ဓမ္မာနံ တံသမုဋ္ဌာနာနဉ္စ ရူပါနံ မဂ္ဂပစ္စယေန ပစ္စယော။
</poem>
===၁၉။ သမ္ပယုတ္တပစ္စယောတိ<ref name="MinRelAff-2008"/>-===
<poem>
စတ္တာရော ခန္ဓာ အရူပိနော အညမညံ သမ္ပယုတ္တပစ္စယေန ပစ္စယော။
</poem>
===၂၀။ ဝိပ္ပယုတ္တပစ္စယောတိ<ref name="MinRelAff-2008"/>-===
<poem>
ရူပိနော ဓမ္မာ အရူပီနံ ဓမ္မာနံ ဝိပယုတ္တပစ္စယေန ပစ္စယော။
အရူပိနော ဓမ္မာ ရူပီနံ ဓမ္မာနံ ဝိပယုတ္တပစ္စယေန ပစ္စယော။
</poem>
===၂၁။ အတ္ထိပစ္စယောတိ<ref name="AshinJanakabhivamsa-1973"/>-===
<poem>
စတ္တာရော ခန္ဓာ အရူပိနော အညမညံ အတ္ထိပစ္စယေန ပစ္စယော။
စတ္တာရော မဟာဘူတာ အညမညံ အတ္ထိပစ္စယေန ပစ္စယော။
ဩက္ကန္တိက္ခဏေ နာမရူပံ အညမညံ အတ္ထိပစ္စယေန ပစ္စယော။
စိတ္တစေတသိကာ ဓမ္မာ စိတ္တသမုဋ္ဌာနာနံ ရူပါနံ အတ္ထိပစ္စယေန ပစ္စယော။
မဟာဘူတာ ဥပါဒါရူပါနံ အတ္ထိပစ္စယေန ပစ္စယော။
စက္ခာယတနံ စက္ခုဝိညာဏဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ အတ္ထိပစ္စယေန ပစ္စယော။
သောတာယတနံ သောတဝိညာဏဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ အတ္ထိပစ္စယေန ပစ္စယော။
ဃာနာယတနံ ဃာနဝိညာဏ ဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ အတ္ထိပစ္စယေန ပစ္စယော။
ဇိဝှါယတနံ ဇိဝှါဝိညာဏဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ အတ္ထိပစ္စယေန ပစ္စယော။
ကာယာယတနံ ကာယဝိညာဏဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ အတ္ထိပစ္စယေန ပစ္စယော။
ရူပါယတနံ စက္ခုဝိညာဏဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ အတ္ထိပစ္စယေန ပစ္စယော။
သဒ္ဒါယတနံ သောတဝိညာဏဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ အတ္ထိပစ္စယေန ပစ္စယော။
ဂန္ဓာယတနံ ဃာနဝိညာဏဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ အတ္ထိပစ္စယေန ပစ္စယော။
ရသာယတနံ ဇိဝှါဝိညာဏဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ အတ္ထိပစ္စယေန ပစ္စယော။
ဖောဋ္ဌဗ္ဗာယတနံ ကာယဝိညာဏဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ အတ္ထိပစ္စယေန ပစ္စယော။
ရူပါယတနံ သဒ္ဒါယတနံ ဂန္ဓာယတနံ ရသာယတနံ ဖောဋ္ဌဗ္ဗာယတနံ မနောဓာတုယာ တံ သမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ အတ္ထိပစ္စယေန ပစ္စယော။
ယံ ရူပံ နိဿာယ မနောဓာတု စ မနောဝိညာဏဓာတု စ ဝတ္တန္တိ၊ တံ ရူပံ မနောဓာတုယာ စ မနောဝိညာဏ ဓာတုယာ စ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ အတ္ထိပစ္စယေန ပစ္စယော။
</poem>
===၂၂။ နတ္တိပစ္စယောတိ<ref name="AshinJanakabhivamsa-1973"/>-===
<poem>
သမနန္တရနိရုဒ္ဓါ စိတ္တစေတသိကာ ဓမ္မာ ပဋုပ္ပန္နာနံ စိတ္တစေတသိကာနံ ဓမ္မာနံ နတ္ထိပစ္စယေန ပစ္စယော။
</poem>
===၂၃။ ဝိဂတပစ္စယောတိ<ref name="AshinJanakabhivamsa-1973"/>-===
<poem>
သမနန္တရဝိဂတာ စိတ္တစေတသိကာ ဓမ္မာ ပဋုပ္ပန္နာနံ စိတ္တစေတသိကာနံ ဓမ္မာနံ ဝိဂတပစ္စယေန ပစ္စယော။
</poem>
===၂၄။ အဝိဂတပစ္စယောတိ<ref name="AshinJanakabhivamsa-1973"/>-===
<poem>
စတ္တာရော ခန္ဓာ အရူပိနော အညမညံ အဝိဂတပစ္စယေန ပစ္စယော။
စတ္တာရော မဟာဘူတာ အညမညံ အဝိဂတပစ္စယေန ပစ္စယော။
ဩက္ကန္တိက္ခဏေ နာမရူပံ အညမညံ အဝိဂတပစ္စယေန ပစ္စယော။
စိတ္တစေတသိကာ ဓမ္မာ စိတ္တသမုဋ္ဌာနာနံ ရူပါနံ အဝိဂတပစ္စယေန ပစ္စယော။
မဟာဘူတာ ဥပါဒါရူပါနံ အဝိဂတပစ္စယေန ပစ္စယော။
စက္ခာယတနံ စက္ခုဝိညာဏဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ အဝိဂတပစ္စယေန ပစ္စယော။
သောတာယတနံ သောတဝိညာဏဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ အဝိဂတပစ္စယေန ပစ္စယော။
ဃာနာယတနံ ဃာနဝိညာဏ ဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ အဝိဂတပစ္စယေန ပစ္စယော။
ဇိဝှါယတနံ ဇိဝှါဝိညာဏဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ အဝိဂတပစ္စယေန ပစ္စယော။
ကာယာယတနံ ကာယဝိညာဏဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ အဝိဂတပစ္စယေန ပစ္စယော။
ရူပါယတနံ စက္ခုဝိညာဏဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ အဝိဂတပစ္စယေန ပစ္စယော။
သဒ္ဒါယတနံ သောတဝိညာဏဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ အဝိဂတပစ္စယေန ပစ္စယော။
ဂန္ဓာယတနံ ဃာနဝိညာဏဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ အဝိဂတပစ္စယေန ပစ္စယော။
ရသာယတနံ ဇိဝှါဝိညာဏဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ အဝိဂတပစ္စယေန ပစ္စယော။
ဖောဋ္ဌဗ္ဗာယတနံ ကာယဝိညာဏဓာတုယာ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ အဝိဂတပစ္စယေန ပစ္စယော။
ရူပါယတနံ သဒ္ဒါယတနံ ဂန္ဓာယတနံ ရသာယတနံ ဖောဋ္ဌဗ္ဗာယတနံ မနောဓာတုယာ တံ သမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ အဝိဂတပစ္စယေန ပစ္စယော။
ယံ ရူပံ နိဿာယ မနောဓာတု စ မနောဝိညာဏဓာတု စ ဝတ္တန္တိ၊ တံ ရူပံ မနောဓာတုယာ စ မနောဝိညာဏ ဓာတုယာ စ တံသမ္ပယုတ္တကာနဉ္စ ဓမ္မာနံ အဝိဂတပစ္စယေန ပစ္စယော။
ပစ္စယ နိတ္တေတော နိတ္တိတော
</poem>
== ကိုးကား ==
{{reflist}}
== ပြင်ပလင့်ခ်များ ==
*[https://www.youtube.com/watch?v=wXPR8k6yExY ပဋ္ဌာန်းဒေသနာတော် - တိပိဋကဓရ မင်းကွန်းဆရာတော်ဘုရားကြီး ဦးဝိစိတ္တသာရာဘိဝံသ]
*[http://www.dhammaransi.net/Audio/AshinThuMingala/UThuMingala-PahtanTayardaw-Part1.mp3 ဦးသုမင်္ဂလ ရွတ်ဖတ်တော်မူသော ပဋ္ဌာန်းဒေသနာတော် အသံဖိုင်]{{Dead link|date=April 2021 }}
*[http://depenyin.blogspot.com/2012/04/blog-post_660 ပဌာန်း(၂၄)ပစ္စည်းအကျယ် တရားတော်များ]{{Dead link|date=January 2021 }}
*[http://www.dhammadownload.com/PaHtan-in-picture.htm ပဌာန်း ၂၄ ပစ္စည်း သရုပ်ဖော်ပုံပြ]
*[http://www.dhammadownload.com/PaHtan-in-picture-2.htm ၂၄ ပစ္စည်း ရုပ်စုံရှင်းလင်းချက်များ]
[[Category:အဘိဓမ္မာပိဋကတ်]]
p5vj4mgiouqe52wtapinzzic2q9v7fg
ညောင်ရွှေမြို့
0
3660
1034743
830470
2026-05-31T02:57:12Z
EricOng77
132463
1034743
wikitext
text/x-wiki
'''ညောင်ရွှေမြို့'''သည် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]၊ [[ရှမ်းပြည်နယ်]]တောင်ပိုင်း၊ [[ကလောခရိုင်]]အတွင်း တည်ရှိသော သမိုင်းဝင်မြို့တစ်မြို့ ဖြစ်သည်။ ကျော်ကြားလှသော [[အင်းလေးကန်]]၏ အနီးတွင် တည်ရှိပြီး နိုင်ငံခြားသား ခရီးသွားများနှင့် ပြည်တွင်းဘုရားဖူးများ စည်ကားရာ ကမ္ဘာလှည့်ခရီးသွားလုပ်ငန်း အဓိကမြေတိုင်မြို့ ဖြစ်သည်။ ညောင်ရွှေမြို့ကို အဓိကရပ်ကွက် (၈) ခုဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားပြီး ၎င်းတို့မှာ [[နန္ဒဝန်ရပ်ကွက်]]၊ မိုင်းလီရပ်ကွက်၊ မင်္ဂလာရပ်ကွက်၊ မြို့လည်ရပ်ကွက်၊ သာစည်ရပ်ကွက်၊ ဝင်းရပ်ကွက်၊ နန်းပန်ရပ်ကွက်နှင့် ကန်သာရပ်ကွက်တို့ ဖြစ်ကြသည်။
{{Infobox settlement
| native_name = {{lang|shn|ယွင်ႈႁူၺ်ႇ}}
| official_name = ညောင်ရွှေမြို့
| pushpin_map = Myanmar
| settlement_type = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့များ|မြို့]]
| image_skyline = Nyaung Shwe Town Entrance 2023.jpg
| image_caption = ညောင်ရွှေမြို့အဝင် ဆိုင်းဘုတ်
| image_map =
| map_caption =
| subdivision_type = [[အချုပ်အခြာ အာဏာပိုင် နိုင်ငံများစာရင်း|နိုင်ငံ]]
| subdivision_name = {{flag|Myanmar}}
| subdivision_type1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေးနယ်မြေဒေသများ|ပြည်နယ်]]
| subdivision_name1 = {{flag|ရှမ်းပြည်နယ်}}
| subdivision_type2 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ|ခရိုင်]]
| subdivision_name2 = [[ကလောခရိုင်]]
| subdivision_type3 = မြို့နယ်
| subdivision_name3 = [[ညောင်ရွှေမြို့နယ်]]
| unit_pref = Imperial
| area_total_km2 = 4.43
| population_as_of =
| population_density_km2 = auto
| coordinates = {{coord|20|39|N|96|56|E|region:MM_type:city|display=inline,title}}
| elevation_ft = 2917
| elevation_m = 889
| timezone = [[မြန်မာစံတော်ချိန်|MST]]
| utc_offset = +6:30
| website =
| population_blank1_title = လူမျိုးများ
| population_blank1 = [[အင်းသားလူမျိုး|အင်းသား]]၊ [[ပအိုဝ်းလူမျိုး|ပအိုဝ်း]]၊ [[ရှမ်းလူမျိုး|ရှမ်း]]၊ [[ဗမာလူမျိုး|ဗမာ]]၊ ဂေါ်ရခါး၊ [[ပလောင်လူမျိုး|ပလောင်]]
| population_blank2_title = ကိုးကွယ်မှု
| population_blank2 = [[ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာ]]၊ [[ခရစ်ယာန်ဘာသာ]]၊ [[ဟိန္ဒူဘာသာ]]၊ [[အစ္စလာမ်ဘာသာ]]
| leader_party =
}}
== ရာဇဝင်နှင့် သမိုင်းကြောင်း ==
ရှေးအခါက မြို့၏အရှေ့ဘက် ဣဿယကုန်းတော်ပေါ်၌ ရွှေအဆင်းရှိသော ဗောဓိညောင်ပင် ပေါက်ရောက်လျက်ရှိသည်ကို အစွဲပြု၍ မြို့တည်သောအခါ "ညောင်ရွှေ" ဟု ခေါ်တွင်ခဲ့သည်။<ref>မောင်ကြည်သန့် ရေး မြန်မာမြို့ရွာဒေသ ဝေါဟာရ(၂၀၀) စာအုပ်မှ</ref> ရှမ်းဘာသာစကားဖြင့်မူ ယွင်ႈႁူၺ်ႇ (Yawnghwe) ဟု ခေါ်ဆိုပြီး "ကျယ်ပြန့်သော ချိုင့်ဝှမ်း၌ တည်ရှိသောမြို့" ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။
ညောင်ရွှေမြို့ကို ခရစ်သက္ကရာဇ် ၁၃၅၃ ခုနှစ် (မြန်မာသက္ကရာဇ် ၇၁၂ ခုနှစ်) တွင် စော်ဘွား ဆီဆိုင်ဖ က တည်ထောင်ခဲ့သည်။ မြို့ပတ်လည်တွင် ကျုံး၊ မြို့ရိုး၊ တံခါးတိုင်များနှင့် ရဲပြေးများ ပြည့်စုံစွာ ဆောက်တည်ခဲ့ပြီး မြို့တွင်း၌ လွှတ်တော်၊ ဟော်နန်းနှင့် ဗဟိုရ်စင်တို့ ထားရှိခဲ့သည်။ ရှေးယခင်က မောကိုးပြည်ထောင်စုတွင် ပါဝင်ခဲ့ပြီး အရန်မြို့ပေါင်း (၃၉) မြို့ ရှိခဲ့သဖြင့် "(၃၉) လုံးမှိုင်း ကမ္ဘောဇရဌ ညောင်ရွှေပြည်ကြီး" ဟု သမိုင်းတွင် ကျော်ကြားခဲ့သည်။
[[File:Shwe-Yan-Pyay.jpg|thumb|ရွှေရန်ပြည်ဘုံကြီးကျောင်း]]
စော်ဘွားအစဉ်အဆက် စိုးစံခဲ့သော ဟော်နန်းကြီးသည် မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၂၆၉ ခုနှစ်တွင် မီးဘေးသင့်ခဲ့သဖြင့်၊ သက္ကရာဇ် ၁၂၈၆ ခုနှစ်တွင် စော်ဘွားကြီး ဆာစဝ်မောင်က ခမ်းနားထည်ဝါသော ဟော်နန်းအသစ်ကို ထပ်မံဆောက်လုပ်ခဲ့သည်။ မြန်မာနိုင်ငံလွတ်လပ်ရေးရရှိသောအခါ ညောင်ရွှေစော်ဘွားကြီး [[စဝ်ရွှေသိုက်]]သည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပထမဦးဆုံးသော ယာယီနိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။<ref name="encyclopedia">မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၄)</ref>
== ပထဝီဝင်နှင့် လူဦးရေ ==
ညောင်ရွှေမြို့သည် အရှေ့နှင့်အနောက် တောင်တန်းကြီးနှစ်ခုအကြားရှိ မြေပြန့်တွင် ဘီလူးမြစ်နံဘေး၌ တည်ရှိကာ ရှမ်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်း မီးရထားလမ်းဆုံးမြို့ဖြစ်သော ရွှေညောင်မြို့နှင့် ၇ မိုင်ခန့် ကွာဝေးသည်။ စတုရန်းမိုင်ပေါင်း ၁,၃၉၃ မိုင် ကျယ်ဝန်းပြီး နယ်အတွင်း၌ [[အင်းသားလူမျိုး|အင်းသား]]၊ ရှမ်း၊ ပအိုဝ်းနှင့် ဓနုလူမျိုးများ အများဆုံး နေထိုင်ကြသည်။
== စီးပွားရေးနှင့် အင်းလေးကန် ==
ညောင်ရွှေမြို့နယ်အတွင်း အထင်ရှားဆုံးဒေသမှာ စတုရန်းမိုင် ၇၀ ခန့် ကျယ်ဝန်းသော [[အင်းလေးကန်]] ဖြစ်သည်။ အင်းလေးကန်အတွင်းရှိ ရေပေါ်ကျွန်းများပေါ်တွင် ကျေးရွာများစွာ တည်ရှိပြီး ၎င်းဒေသမှထွက်ရှိသော အင်းလေးလုံချည်၊ ဇင်းမယ်လုံချည်နှင့် ဘန်ကောက်လုံချည် ပိုးထည်ရက်လုပ်ငန်းသည် မြန်မာတစ်နိုင်ငံလုံးတွင် ကျော်ကြားသည်။
အဓိက စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။ဟိုတယ်ဇုန်များနှင့် နိုင်ငံတကာခရီးသွားဧည့်သည်များအား ဝန်ဆောင်မှုပေးခြင်း။ရေပေါ်ကျွန်း မျောလှိုင်းများပေါ်တွင် ခရမ်းချဉ်သီး စိုက်ပျိုးခြင်း၊ မြေပြန့်တွင် ကြံနှင့် မြေပဲစိုက်ပျိုးခြင်း။မင်္ဂလာဈေးသည် မြို့၏ အဓိက အချက်အချာကျသော ကုန်သွယ်ရာနေရာ ဖြစ်သည်။
== ယဉ်ကျေးမှုနှင့် ပွဲတော်များ ==
ညောင်ရွှေမြို့တွင် လအလိုက် ရိုးရာပွဲတော်များကို စည်ကားသိုက်မြိုက်စွာ ကျင်းပလေ့ရှိသည်။တန်ခူးလတွင် နှစ်သစ်ကူး သင်္ကြန်ရေကစားပွဲတော်နှင့် နှစ်ကျိပ်ရှစ်ဆူ ဆွမ်းလောင်းပွဲ။ကဆုန်ဆွမ်းတော်ကြီးပွဲတော်။နယုန်လတွင် ရှမ်းပြည်နယ်လုံးဆိုင်ရာ ဝိနယာဒိနုဂ္ဂဟ စာပြန်ပွဲတော်ကြီး။<ref name="encyclopedia"/>သီတင်းကျွတ်လတွင် အင်းလေးကန် [[ဖောင်တော်ဦးဘုရား]] ရုပ်ပွားတော်မြတ်များ ဒေသစာရီကြွချီပူဇော်ပွဲနှင့် အင်းသားရိုးရာ လက်လှော်၊ ခြေလှော် လှေပြိုင်ပွဲများ။တန်ဆောင်မုန်းလတွင် အင်းသားအမျိုးသားနေ့ ပွဲတော်။
== ပညာရေး ==
မြို့အတွင်း အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း ၃ ကျောင်း (အထက ၁၊ အထက ၂၊ အထက ၃) အပြင် ပုဂ္ဂလိကကျောင်းများနှင့် ဘုန်းတော်ကြီးသင် ပညာရေးကျောင်းများ ရှိသည်။ ထို့ပြင် နည်းပညာနှင့် သက်မွေးပညာလေ့ကျင့်ရေးအတွက် ညောင်ရွှေသက်မွေးပညာသင်တန်းကျောင်း (NVTI) တည်ရှိပြီး ကွန်ပျူတာ၊ လျှပ်စစ်၊ စက်ပြင်လုပ်ငန်းများနှင့် ဟိုတယ်နှင့် ခရီးသွားလာရေးဆိုင်ရာ (Front Office, Housekeeping, Restaurant Operations) ဘာသာရပ်များကို စနစ်တကျ သင်ကြားပေးလျက်ရှိသည်။
== ထင်ရှားကျော်ကြားမှုများ ==
* [[ဖောင်တော်ဦးဘုရား]]
* [[အင်းလေးကန်]]
* [[စဝ်ရွှေသိုက်]] (မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပထမဆုံး သမ္မတ)
* [[လေးဖြူ]] (နာမည်ကျော် ရော့ခ်အဆိုတော်)
* အင်းသားရိုးရာ ခြေလှော်လှေလှော်ခြင်း ဗိသုကာ
== ကိုးကား ==
{{reflist}}
== ပြင်ပလင့်ခ်များ ==
* {{Commons category-inline|Nyaungshwe|ညောင်ရွှေမြို့}}
{{ရှမ်းပြည်နယ်}}
{{မြန်မာတိုင်းနှင့် ပြည်နယ်များ}}
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့များ]]
[[ကဏ္ဍ:ရှမ်းပြည်နယ်ရှိ မြို့များ]]
[[ကဏ္ဍ:ကလောခရိုင်ရှိ မြို့ရွာများ]]
dbnmvtfhaa3azu1ubqtqjy7civuw2tf
ပေါက်ကျိုင်း
0
4124
1034818
780522
2026-05-31T09:34:30Z
Koparlay
143382
1034818
wikitext
text/x-wiki
{{refimprove}}
မောင်ပေါက်ကျိုင်း ဆိုသည်မှာ မြန်မာ့သမိုင်းရှိ [[သရေခေတ္တရာ]]၊ [[ဗိဿနိုး]]မြို့တို့နှင့် ဆက်စပ်နေသော [[ဒဏ္ဍာရီ|ဒဏ္ဍာရီပုံပြင်]]တစ်ပုဒ်ဖြစ်ပြီး ရှေးခေတ်မြန်မာတို့ အစဉ်အဆက်ပြောလာခဲ့ကြသော ပါးစပ်ရာဇဝင် တစ်ခုလည်းဖြစ်သည်။ တကောင်းပြည်ကြီးကို စိုးစံခဲ့ပြီး ဘွဲ့အမည်မှာ သတိုးမဟာရာဇာ ဟုမည့်ဆိုသည်ဟု ဆိုကြသည်။ မောင်ပေါက်ကျိုင်းနှင့် ပတ်သက်၍ သမိုင်းအထောက်အထား ခိုင်ခိုင်လုံလုံ မရှိသေးသဖြင့် ဒဏ္ဍာရီပုံပြင်ဖြစ်နေသော်လည်းပဲသမိုင်းအတွက်ခြေရာများဖြစ်နေသည်ကိုလည်းကမ္ဘာကြီးနဲ့ယှဉ်ကာသတိချပ်သင့်ပေသည်။
== ဒဏ္ဍာရီ ==
=== ပညာသင်ကြားခြင်း ===
မောင်ပေါက်ကျိုင်းသည် အဌာရသ၁၈ရပ်သောပညာရှိရာတက္တသိုလ်ပြည်ကြီး(အိန္ဒိယ)[[ဒိသာပါမောက္ခ]] ဆရာကြီးထံတွင် ပညာသင်ကြားဆည်းပူးခဲ့ရာအလုပ်ကို အလွန်ကြိုးစားပမ်းစားလုပ်တတ်သူလုံ့လဝီရိယရှိသူဖြစ်သည်။နှစ်စေ့၍ ဌာနေသို့ ပြန်ရန် အချိန်ကျသောတပည်များအား ဆရာကြီးသည်အမှာစကားအရေးကြီးသော စကားကြီးသုံးခွန်းကို သင်ကြားပေးပြီး နေရပ်သို့ပြန်စေခဲ့သည်။
=== စကားကြီးသုံးခွန်း ===
ဒီသာပါမောက္ခဆရာကြီး၏အမှာစကားသုံးခွန်း
စကားကြီး (၃) ခွန်းမှာ
* မေးပါများစကားရ
* သွားပါများခရီးရောက်
* မအိပ်မနေ အသက်ရှည်
ဟူ၍ ဖြစ်သည်။
==== သွားပါများခရီးရောက် ====
မောင်ပေါက်ကျိုင်းသည် ပညာသင်ကြားရာမှ ပြန်လာခဲ့ပြီးနောက် လမ်းတွင် "သွားပါများခရီးရောက်" ဆိုသော စကားအတိုင်း မိမိနေရပ်သို့ ရပ်နားမှုနည်းပြီး ခရီးနှင်ခဲ့သဖြင့် တကောင်းပြည်သို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။ ထိုတကောင်းတိုင်းပြည်မှာ နန်းတက်လာသော ဘုရင်ဟူသမျှ ချက်ချင်းသေဆုံးလေ့ရှိသဖြင့် ဘုရင်လုပ်ဝံ့သူမရှိဘဲ မင်းလောင်းကို ရှာဖွေနေသော တိုင်းပြည်ဖြစ်သည်။ မောင်ပေါက်ကျိုင်းသည် တရစပ်ခရီးနှင်လာခဲ့သဖြင့် ထိုတိုင်းပြည်သို့ အရောက်တွင် မောပန်းကာ အိပ်ပျော်သွားခဲ့သည်။ ထိုအချိန်တွင် မင်းလောင်းရှာဖွေရန်လွှတ်လိုက်သော [[ဖုသ်သွင်းရထား]]မှာ မောင်ပေါက်ကျိုင်း အိပ်နေရာနေရာသို့ ဆိုက်ဆိုက်မြိုက်မြိုက် ရောက်လာသဖြင့် မောင်ပေါက်ကျိုင်းကို မှူးမတ်တို့က ဘုရင်အဖြစ်လက်ခံရန် ပန်ကြားခဲ့သည်။ မောင်ပေါက်ကျိုင်းမှာ ထိုတိုင်းပြည်၏ အကြောင်းကို ရေရေရာရာ မသိသဖြင့် ဘုရင်အဖြစ်ကို ဝမ်းမြောက်ဝမ်းသာပင် လက်ခံခဲ့သည်။
==== မေးပါများစကားရ ====
မောင်ပေါက်ကျိုင်းသည် ဘုရင်ဖြစ်လာပြီးနောက် စကားကြီးသုံးခွန်းထဲမှ မေးပါများစကားရ ဆိုသော စကားကို အမှတ်ရခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် ဘုရင်ဖြစ်ဖြစ်ချင်းပင် တိုင်းသူပြည်သားတို့နှင့် စကားစမြည်ပြောဆိုပြီး မင်းလောင်းရှာဖွေရသည့် အကြောင်းကို မေးမြန်းမိသည်။ ထိုအခါ ဤတိုင်းပြည်ရှိ ဘုရင်အားလုံး နန်းတက်ပြီးလျှင် နောက်တစ်နေ့၌ နတ်ရွာစံ ကံတော်ကုန် လေ့ရှိကြောင်း စုံစမ်းသိရှိခဲ့သည်။
==== မအိပ်မနေအသက်ရှည် ====
ဘုရင်ဖြစ်လာသော မောင်ပေါက်ကျိုင်းသည် ညဖက်တွင် အလွန်ငိုက်မျဉ်းလာသော်လည်း မအိပ်ဘဲ မိဖုရားကိုသာ အိပ်စေကာ သူ၏ စက်ရာတွင် ငှက်ပျောတုံးတစ်တုံးကို ချထားသည်။ သူ၏ စိတ်ထဲ၌ မအိပ်မနေ အသက်ရှည် ဟူသော စကားကိုသာ အမှတ်ရနေသည်။ ညသန်းခေါင်သို့ ရောက်သောအခါမိဖုရား၏ တိတ်တိတ်ပုန်းလူချစ်သူ[[နဂါး]]က အိပ်ခန်းအတွင်းသို့ ဝင်လာပြီး ငှက်ပျောတုံးကို မောင်ပေါက်ကျိုင်းအမှတ်နှင့် ဓားဖြင့်ခုတ်သတ်သည်။ ထိုအခါ သူ၏ဓားသွားမှာ ငှက်ပျောတုံးတွင် ကပ်ငြိကြပ်ပြီး ခွာမရဖြစ်နေလေသည်။ မောင်ပေါက်ကျိုင်းက ထိုအချိန်ကို အခွင့်ကောင်းယူပြီး နဂါးကို ဓားနှင့်ပိုင်း၍ သတ်လိုက်လေသည်။စကားချပ်(နဂါးဆိုသည်မှာအစွမ်းရှိသောလူအသွင်းကိုယူနိုင်သောမြွေးနဂါးမျိုးမဟုတ်ပဲလုပ်ကြံပြီးသတင်းလွှင့်ထားခြင်းမျိုးသာဖြစ်ရာအမှန်မှာကလူယောက်ျားသာဖြစ်သည်။)
==== မိဖုရား၏ စကားထာ ====
သူမ၏ တိတ်တိတ်ပုန်းချစ်သူ(နဂါး)ကို မောင်ပေါက်ကျိုင်းက သတ်ပစ်သည့်အတွက် မိဖုရားမှာ မကျေနပ်ပဲ မောင်ပေါက်ကျိုင်းကို အလောင်းအစား တစ်ခုလုပ်ရန် စိန်ခေါ်သည်။ မောင်ပေါက်ကျိုင်းက လက်ခံသော အခါတွင် မိဖုရားက သူမ မေးသော [[စကားထာ]]ကို ဖြေနိုင်ပါက ဘုရင်အဖြစ်ဆက်လက်စိုးစံနိုင်ပြီး မဖြေနိုင်ပါက အသတ်ခံရမည်ဟု ဆိုသည်။ ထို့နောက်မိဖုရားက မောင်ပေါက်ကျိုင်းအား "ရာပေးလို့ဆုတ် ထောင်ပေးလို့ချုပ် ချစ်တဲ့သူအရိုးဆံထိုးလုပ်" ဟူသော စကားထာကိုဝှက်သည်။ မောင်ပေါက်ကျိုင်းသည် ထိုစကားထာကို ကြားပြီးသော အခါ အဖြေကို စဉ်းစားမရနိုင်သဖြင့် စိတ်ပျက်လက်ပျက်ဖြင့် ဥယျာဉ်တော်အတွင်းသို့ ထွက်လာခဲ့ပြီး မည်သို့လုပ်ရမည်ကို အကြံထုတ်နေခဲ့သည်။
ထိုအချိန်တွင် သစ်ပင်ပေါ်မှ [[ကျီး|ကျီးကန်း]] ၂ကောင် စကားပြောနေသည်ကို ကြားရသဖြင့် နားထောင်ကြည့်မိသည်။ ကျီးကန်းအထီးက ကျီးကန်းအမအား ယခုသစ်ပင်အောက်တွင် လာထိုင်နေသူမှာ ဘုရင်ဖြစ်ကြောင်း၊ အလွန်သနားစရာ ကောင်းကြောင်း ပြောသည်။ ကျီးကန်းမက မည်သည့်တွက် သနားစရာကောင်းကြောင်းမေးသော အခါ ဤတိုင်းပြည်ရှိ မိဖုရားက မောင်ပေါက်ကျိုင်းအား စကားထာဝှက်သည်ကို မဖြေနိုင်သဖြင့် အသတ်ခံရတော့မည်ဖြစ်ကြောင်း ပြောသည်။ ကျီးကန်းမက ကျီးကန်းဖိုအား စကားထာ၏ အကြောင်းကို မေးသောအခါ ကျီးကန်းဖိုက မိဖုရားကြီး၏ ချစ်သူမှာ နဂါးဖြစ်ပြီး သူမ၏ချစ်သူ နဂါးသေသွားသောအခါ အသပြာတစ်ရာပေး၍ အရေကိုဆုတ်သည်။ ထို့နောက် ထိုအရေခွံကို အသပြာတစ်ထောင်ပေး၍ အိပ်ရာချုပ်ပြီး နဂါး၏ အရိုးကိုမူ ဆံထိုးလုပ်၍ ပန်ဆင်ထားသည်ဟုဆိုသည်။ စကားထာ၏ အဖြေကိုသိရသည့် အတွက် မောင်ပေါက်ကျိုင်းသည် နန်းတော်သို့ ပြန်လာခဲ့ပြီး မိဖုရားအား စကားထာ၏ အဖြေကိုပေးလိုက်လေတော့သည်။ ထို့နောက်တွင် မောင်ပေါက်ကျိုင်းအတွက် ရန်ရှင်းသွားပြီ ဖြစ်သဖြင့် ဘုရင်အဖြစ်နှင့် ဆက်လက်စိုးစံလေတော့သည်။
=== မျက်မမြင်သားတော် ၂ပါး ===
မောင်ပေါက်ကျိုင်း၏ မိဖုရားကြီးမှ နောင်အခါတွင် အမြွှာ သားတော် ၂ ပါးကို ဖွားမြင်သည်။ ထိုသားတော် ၂ ပါးစလုံးမှာ မျက်စိမမြင်ပဲ [[စူဠသမ္ဘဝ]] နှင့် [[မဟာသမ္ဘဝ]] ဟုတွင်သည်။ ဘုရင်သည် သားတော် ၂ပါးကို သမားတော်အမျိုးမျိုးနှင့် ကုသသော်လည်း အရွယ်ရောက်သည်အထိ မည်သို့မျှကုသ၍ မရပေ။ သားတော်နှစ်ပါးစလုံး မျက်စိမမြင်သည်ကို ရှက်တော်မူသဖြင့် တိတ်တဆိတ် သတ်ပြစ်ရန် မိဖုရားကြီးအား အမိန့်ပေးတော်မူသည်။ သို့သော် မိဖုရားကြီးသည် မိမိရင်နှစ်ဖြစ်သော သားတော်များကို မသတ်ရက်သဖြင့် မင်းကြီးမသိရအောင် တိတ်တဆိတ်ဝှက်ထားလေသည်။ နှစ်ပေါင်း အတော်ကြာမြင့်သောအခါ ထိုအကြောင်းကို မင်းကြီးသိလေသဖြင့် ဟယ်မိဖုရား သင်၏ သားတော်များကို ယခုပင် ဖျောက်ဖျက်ပြစ်လော့ ဟု မိန့်တော်မူသည်။ ထို့ကြောင့် ရှက်ခြင်းဖြစ်၍ သားတော် ၂ ပါး ကို ဖောင်ပေါ်တွင် တင်၍ ဧရာဝတီမြစ်အတွင်းသို့ မျှောစေသည်။ မယ်တော်ဖြစ်သူ မိဖုရားကြီးသည် သားတော်နှစ်ပါးကို မသတ်ဖြတ်လိုသဖြင့် ဖောင်ပေါ်တင်၍ စားနပ်ရိက္ခာ အပြည့်အစုံ ထည့်ပြီးလျှင် ဧရာဝတီမြစ်အတိုင်း မျှောချလိုက်လေသည်။
=== ဧရာဝတီမြစ်အတွင်းမျှောခြင်း ===
==စစ်ကိုင်း-စကု-ရွာလင်း==
မင်းသားတို့ စီးလာသော ဖောင်တော်သည် စစ်ပင်ကြီးကိုင်းကျနေသော နေရာသို့ရောက်လျှင် ဖောင်တော်တိုက်မိလေသည်။ ထိုအရပ်ကို ယခုအခါတွင် [[စစ်ကိုင်းမြို့]]ဟု ခေါ်ကြသည်။ စူဠသမ္ဘဝ နှင့် မဟာသမ္ဘဝ တို့မှာ အမြင်အာရုံမရှိသော်လည်း အကြားအာရုံတွင် အလွန်ထက်မြက်သည်။ ထိုအရပ်တွင် နေသော [[စန္ဒာအမည်ရှိသူငယ်မ]]သည် မင်းသားတို့၏ စားသောက်ဖွယ်များကို ဝင်ရောက်စားသောက်ရာမှ အစပြု၍ မင်းသားတို့နှင့် သိကျွမ်းပြီးလျှင် ခေတ္တရပ်နားကာ စန္ဒာသူငယ်မ၏ရွာတွင် မျက်မမြင်ရောဂါကို ကုသလေသည်။ မင်းသားတို့ကို စ ကုသောနေရာအား "စကု" [[စကုမြို့]] ဟူ၍လည်းကောင်း၊ မင်းသားတို့ မျက်စိအလင်းရောင်ရသော နေရာအား "ရွာလင်း"ဟူ၍ လည်းကောင်း ယခုထက်တိုင် ခေါ်ဝေါ်ခဲ့ကြသည်။ မင်းသားတို့ မျက်စိစတင်အလင်းရသော နေရာကို 'စလင်း' [[စလင်းမြို့]]ဟုခေါ်သည်ဟု ခေါ်သည်ဟုလည်း ပြောစမှတ်ရှိသည်။
=== သရေခေတ္တရာသို့ရောက်ရှိခြင်း ===
မင်းသား ၂ ပါးသည် ဧရာဝတီမြစ်အတွင်းသို့ ဆက်လက်မျှောလာခဲ့ပြီးနောက် ယခုပြည်မြို့တည်ရှိရာ သရေခေတ္တရာ မြို့အနားသို့ ဆိုက်ရောက်သည်။ ထိုနေရာတွင် ရသေ့ကြီးတစ်ပါးသည် တောထွက်ရာတောတွင်းတစ်နေရာတွင်ကလေးငယ်တစ်ဦးကာတွေ့ရာကောက်ယူမွေးစားခဲ့လေသည်။ရသေ့ကြီးသည် ဗေဒါရီ အရွယ်ရောက်လာပြီးနောက် သူမအား နေ့စဉ်စောင့်ရှောက်နေရသည့်အတွက် တရားအားထုတ်နိုင်ခြင်းမရှိသဖြင့် အလိမ္မာသုံး၍ ဘူးသီးတစ်လုံးတွင် အပ်ပေါက်ထက် အနည်းငယ်မျှကြီးသော အပေါက်တစ်ခု ဖောက်ကာ ဗေဒါရီကို မြစ်အတွင်း၌ ရေခပ်စေသည်။ ထိုရေထည့်သည့် အပေါက်မှာ အလွန်သေးငယ်သည့်အတွက် ရေခပ်ရန် အလွန်ပင် ကြာမြင့်သည်။ ထို့ကြောင့် ရသေ့သည် ဗေဒါရီ မရှိသောအချိန်တွင် စိတ်ဖြောင့်လက်ဖြောင့် တရားအားထုတ်နိုင်သည်။
မင်းသားညီနောင်တို့သည် မျက်စိအလင်းကို ရရှိပြီးနောက် ဧရာဝတီမြစ်စဉ်အတိုင်း စုန်ဆင်းသွားခဲ့ရာ ကုဉ္စပြင်အရပ်သို့ ရောက်ရှိလေသည်။ ဖောင်တော်ကို ကမ်းသို့ကပ်၍ ကုန်းပေါ်သို့ တက်သွားကြလေ၏။ ထိုအရပ်တွင် မင်းသားတို့၏ ဦးရီးတော်စပ်သူ ရှင်ရသေ့၏ မွေးစားသမီး ဗေဒါရီသည် ရေခပ်လာခိုက် ကြုံကြိုက်သည်နှင့် မင်းသားတို့နှင့် တွေ့ရှိကြလေသည်။ သရေခေတ္တရာသို့ ဆိုက်ရောက်လာသောအခါ မင်းသား ၂ ပါးသည် ဗေဒါရီ နှင့် မြစ်ကမ်းတွင် စုံမိကြသည်။ ဗေဒါရီ ရေခပ်နေသည်ကို မြင်သောအခါ စူဠသမ္ဘဝက ဗူးသီးမှ အပေါက်ကို ဓားနှင့် ချဲ့ပေးသဖြင့် ရေကို အလွယ်တကူ ခပ်၍ ရသွားသည်။ ကျောင်းသို့ အလျင်အမြန်ပြန်ရောက်လာသောအခါတွင် ရသေ့က အကျိုးအကြောင်းမေး၍ မင်းသား ၂ ပါးနှင့် တွေ့ခဲ့ကြောင်း ပြောသောအခါတွင် ကျောင်းသင်္ခန်းသို့ ခေါ်လာစေသည်။ ရသေ့ကြီးက မင်းသားညီနောင်တို့၏ အမျိုးအနွယ်ကို မေးမြန်းစုံစမ်းရာ မင်းသားတို့ကလည်း မိမိတို့၏ အဖြစ်အပျက်ကို ပြန်လည် တင်လျှောက်သောကြောင့် မိမိ၏ တူတော်များဖြစ်ကြောင်းကို သိရလေသည်။ နောက်တွင် သရေခေတ္တရာတွင် မင်းဆက်ပြတ်သွားသောအခါ၌ စူဠသမ္ဘဝသည် သရေခေတ္တရာကို သိမ်းပိုက်အုပ်ချုပ်သည်ဟု အဆိုရှိကြသည်။ မဟာသမ္ဘဝမှာမူ စန္ဒာသူငယ်မနှင့် ချစ်ကြိုးသွယ်မိပြီး ဗိဿနိုးမြို့ကို ထူထောင်ကာ နေထိုင်သည် ဟု ဆိုကြသည်။ မဟာသမ္ဘဝ နှင့် စန္ဒမုခိတို့မှ သမီးတော် [[ပန်ထွာဘုရင်မ]] ကို ဖွားမြင်သည်။ (မူကွဲ။ ။ ဦးရီးတော် ရသေ့ကြီးသည် တူတော်အကြီး မဟာသမ္ဘဝမင်းသားနှင့် သမီးတော် ဘေဒါရီတို့ကို စုံဘက်ပေးပြီးလျှင် ရသေ့မြို့ကို တည်ထောင်၍ မင်းပြုစေခဲ့သည်။ မဟာသမ္ဘဝမင်းနတ်ရွာစံလျှင် ညီတော် စူဠာသမ္ဘဝမင်းသားက မရီးတော် ဘေဒါရီကိုပင် မိဖုရားမြှောက်၍ ဆက်လက်စိုးစံတော်မူခဲ့သည်။)စကားချပ်
(မဟာသမ္ဘဝ၏ဇနီးဖြစ်သော စန္ဒမုခိ မှာမိဖုရားဘွဲ့ဖြစ်သည်။)
== သမိုင်းဆိုင်ရာ အငြင်းပွားဖွယ်များ ==
မောင်ပေါက်ကျိုင်းပုံပြင်ကို ဒဏ္ဍာရီတစ်ခုအဖြစ်နှင့်သာ လက်ခံရန်ရှိပြီး သမိုင်းတစ်ခုအဖြစ် လက်ခံရန် မဖြစ်နိုင်သော အကြောင်းအရာအချို့ရှိသည်။ သမိုင်းပညာရှင်တို့၏ တွေ့ရှိချက်အရ<ref>နဝမတန်း သင်ရိုးဟောင်း သမိုင်းဖတ်စာအုပ် (၁၉၉၃ခုနှစ်)</ref> ဗိဿနိုးသည် သရေခေတ္တရာထက် ရာစုနှစ် ၂ ခုမျှစော၍ ပေါ်ပေါက်ခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် သမိုင်းကြောင်းအရ အငြင်းပွားဖွယ်ရာများရှိသည်။ ထိုမျှမက [[နဂါး]] နှင့် [[ဘီလူး]] စသည်တို့မှာ ဒဏ္ဍာရီလာ သတ္တဝါများသာဖြစ်သဖြင့် တကယ်ရှိကြောင်းလက်ခံနိုင်ရန်ခက်ခဲသည်။
== ကျမ်းကိုးစာရင်း ==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာဒဏ္ဍာရီ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမိုင်း]]
czjrablksu3vys2nblli2wwr9uai42v
ရှမ်းလူမျိုး
0
4353
1034795
1032806
2026-05-31T08:40:34Z
EricOng77
132463
1034795
wikitext
text/x-wiki
'''ရှမ်းလူမျိုး''' ({{lang|shn|တႆး}}; {{IPA-shn|táj}} သို့မဟုတ် {{IPA-my|ʃán lùmjó|}}) သည် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]တွင် ဒုတိယလူဦးရေအများဆုံးတိုင်းရင်းသားလူမျိုးစုတစ်ခု ဖြစ်ပြီး၊ [[အရှေ့တောင်အာရှ]] ကုန်းတွင်းပိုင်းဒေသတွင် ပျံ့နှံ့နေထိုင်ကြသည့် [[တိုင်လူမျိုး|တိုင်လူမျိုးနွယ်စုကြီး]] တစ်ခုဖြစ်သည်။<ref name="Britannica-Shan">{{Cite web|title=Shan {{!}} people|url=https://www.britannica.com/topic/Shan|website=Encyclopedia Britannica|language=en}}</ref> [[ခရာ-ဒိုင် ဘာသာစကားများ|ခရာ-ဒိုင် ဘာသာစကားအုပ်စု]]ဝင် ဖြစ်ကြပြီး မိခင်ဘာသာစကားဖြင့် မိမိတို့ကိုယ်ကိုယ် "တႆး" (တိုင်း) ဟု ခေါ်ဝေါ်ကြသည်။ ကမ္ဘာပေါ်ရှိ ရှမ်းလူမျိုးစုစုပေါင်း အရေအတွက်မှာ ၄ သန်းမှ ၆ သန်းဝန်းကျင်ရှိပြီး၊<ref name="POTWF">{{cite web|title=The Shan People|url=http://www.peoplesoftheworld.org/text?people=Shan|website=The Peoples of the World Foundation}}</ref> ၎င်းပမာဏသည် မြန်မာတစ်နိုင်ငံလုံး လူဦးရေ၏ ၁၀% ခန့်ကို ကိုယ်စားပြုသည်။<ref name="Britannica-Shan" /><ref name="CIA geos"/>
{{Infobox ethnic group
| group = Tai Shan<br/>တႆး<br/>Tai Yai
| flag = Flag of the Shan State.svg
| flag_caption = ရှမ်းပြည်နယ်အလံ
| image = [[File:NarngSaoTai.jpg|200px|center]]
| caption = ရှမ်းအမျိုးသမီးတစ်ဦး
| pop = ၅ သန်းခန့် (ခန့်မှန်း)<ref name=POTWF/><ref name="CIA geos"/>
| region1 = {{flag|Myanmar}}<br>(အဓိကအားဖြင့် {{flag|Shan State}})
| pop1 = ၅ သန်း {{efn|According to [[CIA Factbook]], the Shan make up 9% of the total population of Myanmar (55 million) or approximately 5 million people.}}
| ref1 = <ref name="CIA geos">{{cite web |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/burma/ |publisher=cia.gov |access-date=24 January 2018 |title=The World Factbook — Central Intelligence Agency |archive-date=1 December 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211201171209/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/burma/ |url-status=live }}</ref>
| rels = [[ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာ]]၊ ရှမ်းရိုးရာကိုးကွယ်မှုနှင့် [[ခရစ်ယာန်ဘာသာ]]
| langs = [[ရှမ်းဘာသာစကား|ရှမ်း]]၊ [[မြန်မာဘာသာစကား|မြန်မာ]]၊ [[မြောက်ပိုင်းထိုင်းဘာသာစကား|မြောက်ပိုင်းထိုင်း]]၊ [[ထိုင်းဘာသာစကား|ထိုင်း]]
| related = [[အာဟုမ်ရှမ်း|တိုင်းအာဟုမ်]]၊ [[တိုင်းလေလူမျိုး|ရှမ်းတရုတ်]]၊ [[တိုင်လူမျိုး]]၊ [[လာအိုလူမျိုး|တိုင်းလာအို]]၊ [[ထိုင်းလူမျိုး|တိုင်းထိုင်း]]
}}
== အမည်ရင်းမြစ် ==
ရှမ်းတို့သည် မိမိကိုယ်ကို '''တိုင်း''' (တႆး) ဟု ရည်ညွှန်းကြပြီး ယင်းအား တရုတ်ဘာသာစကားတွင်လည်း အသုံးပြုသည်။({{zh|c=傣族|p=Dǎizú|s=|t=}}).<ref>{{Cite book|last=Sao Tern Moeng|title=Shan-English Dictionary|publisher=Dunwoody Press|year=1995|isbn=0-931745-92-6}}</ref> '''ရှမ်း''' သည် မြန်မာဘာသာစကားမှ အခေါ်အဝေါ်ဖြစ်ပြီး၊ ထိုင်းနိုင်ငံ၏ ရှေးအမည် Siam မှ တဆင့်ဆင်းသက်လာသော ''သျှမ်း'' ဟူသည့် စာလုံးပေါင်းကို ယခင်က သုံးစွဲခဲ့သည်။ အဆိုပါဝေါဟာရအား တရုတ်ဘာသာစကားတွင်လည်း ({{zh|c=掸族|p=Shànzú|s=|t=}}) အဖြစ် မွေးစားအသုံးပြုထားသည်။ [[ထိုင်းဘာသာစကား]]တွင် ရှမ်းတို့အား '''Tai Yai''' (ไทใหญ่, {{Lit|ရှမ်းကြီး}})<ref>{{cite book|chapter-url=https://quod.lib.umich.edu/e/eebo2/A48403.0001.001/1:4.2?rgn=div2;view=fulltext|title=A New Historical Relation of the Kingdom of Siam|chapter=CHAP. II. A Continuation of the Geographical Description of the Kingdom of Siam, with an Account of its Metropolis.|last1=de La Loubère|first1=Simon|translator=A.P.|date=1693|access-date=2021-04-01|archive-date=2021-09-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20210924033514/https://quod.lib.umich.edu/e/eebo2/A48403.0001.001/1:4.2?rgn=div2;view=fulltext|url-status=live}}</ref> သို့မဟုတ် [[ယွန်းလူမျိုး|တိုင်းယွန်း]]ဘာသာစကားဖြင့် ''[[:en:Nam ngiao|Ngiao]]'' ({{lang-th|เงี้ยว}}) ဟု ခေါ်ကြသည်။ ရှမ်းကို [[ပအိုဝ်းဘာသာစကား|ပအိုဝ်း]]: ဖြဝ်ꩻ, [[အနောက်ပိုးကရင်ဘာသာစကား|အနောက်ပိုးကရင်]]: ၥဲၫ့, နှင့် [[မွန်ဘာသာစကား|မွန်]] သေံဇၞော် (''sem)'' ဟူ၍ ခေါ်ဆိုကြသည်။<ref>{{Cite book|last=Shorto|first=H.L.|title=Dictionary of Modern Spoken Mon|publisher=Oxford University Press|year=1962}}</ref>
'ရှမ်း' ဟူသော ဝေါဟာရသည် မြန်မာနိုင်ငံတွင်းရှိ [[တိုင်းလူမျိုး|တိုင်း စကားပြောသူများ]]အားလုံး၏ ယေဘုယျ အသုံးအနှုန်း ဖြစ်သည်။ ရှမ်းပြည်နယ်၏ မြို့တော်မှာ [[တောင်ကြီးမြို့]] ဖြစ်ပြီး လူဦးရေ ၃၉၀,၀၀၀ ခန့်ရှိကာ မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပဉ္စမမြောက် အကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ ရှမ်းပြည်နယ်တွင်းရှိ အခြားထင်ရှားသော မြို့များမှာ [[သီပေါမြို့]]၊ [[လားရှိုးမြို့]]၊ [[ကျိုင်းတုံမြို့]]နှင့် [[တာချီလိတ်မြို့]]တို့ ဖြစ်သည်။
== နောက်ခံ သမိုင်းကြောင်းနှင့် ပေါ်ပေါက်လာပုံ ==
ရှမ်းလူမျိုးသည် ခရာ-ဒိုင် ဘာသာစကားအုပ်စုအတွင်းပါဝင်သည့် တိုင်လူမျိုးများဖြစ်ပြီး၊ [[နန်ကျောက်|နန်ကျောက် နိုင်ငံတော်]]၏ နယ်မြေများအတွင်းနေထိုင်ခဲ့သူများဖြစ်သည်ဟုယူဆနိုင်သည်။နန်ကျောက်နိုင်ငံ (ယခုတရုတ်ပြည် ယူနန်ပြည်နယ် တာလီဒေသ) သည် အေဒီ ၉ ရာစုတွင် [[ထန်မင်းဆက်]]၏ တန်ခိုးတိုးတက်လာမှုအောက်တွင် တဖြည်းဖြည်းအင်အားလျော့သွားခဲ့သည်။ ထိုသို့သော် နန်ကျောက်နိုင်ငံသည် ထန်မင်းဆက် ပြိုကွဲပြီးနောက်တွင်ပင် စုန်မင်းဆက် လက်ထက်အထိ တည်ရှိနေနိုင်ခဲ့သည်ဟု သမိုင်းမှတ်တမ်းများ၌ တွေ့ရသည်။<ref>Wade, G. (2009). "The Yunnan Connection: The Nanzhao and Dali Kingdoms in Chinese and Southeast Asian History". Journal of Southeast Asian Studies.</ref>
[[File:Shannnnnnn.jpg|thumb|ရှမ်းပြည်နယ် မြေပုံ]]
အေဒီ ၁၃ ရာစုတွင် [[မွန်ဂိုအင်ပါယာ]] (ယွမ်းမင်းဆက်) တရုတ်နိုင်ငံကို သိမ်းပိုက်ရာမှ နန်ကျောက်တွင်နေထိုင်သော တိဗက်-ဗမာနှင့် တိုင်လူမျိုးများသည် အနောက်နှင့် တောင်ဘက်သို့ ထွက်ပြေးလာခဲ့ကြသည်။ ထိုလှုပ်ရှားမှုများကြောင့် တိုင်လူမျိုးအဖွဲ့များသည် အရှေ့တောင်အာရှတွင် ပျံ့နှံ့လာကြပြီး၊ ထိုအုပ်စုများထဲမှ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းသည် ယနေ့ရှိ ရှမ်းလူမျိုးအဖြစ် ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်ဟု သုတေသနများတွင် ယူဆကြသည်။<ref>Chamberlain, J.R. (2016). "Kra-Dai and the Proto-History of South China and Vietnam". Journal of the Siam Society.</ref>ရှမ်းလူမျိုးများသည် တောင်တန်းဒေသများတွင် အခြေချနေထိုင်သည့်အတွက်ဒေသအလိုက် လူမျိုးစုငယ်များအဖြစ် ကွဲပြားသွားကြပြီး၊ ယဉ်ကျေးမှုနှင့် ဘာသာစကားအနည်းငယ်စီ ကွာခြားလာခဲ့သည်။ သို့သော် မူလတိုင်အုပ်စု၏ ဓလေ့များကို ယနေ့အထိ ထိန်းသိမ်းထားဆဲဖြစ်သည်။<ref>Ethnologue (2024). "Shan language". SIL International.</ref>
== မျိုးရိုးဗီဇ သမိုင်း ==
ရှမ်းလူမျိုးသည် [[ခရာ-ဒိုင် ဘာသာစကားများ|ခရာ-ဒိုင်ဘာသာစကားအုပ်စု]]တွင်ပါဝင်သော တိုင်အုပ်စုဝင်ဖြစ်ပြီး တရုတ်တောင်ပိုင်းတွင်နေထိုင်သော [[ကျွမ့်လူမျိုး|ကျွမ့်တိုင်းရင်းသား]]များနှင့် မျိုးရိုးဗီဇဆိုင်ရာနီးစပ်မှုများရှိကြသည်။<ref>Genetic study source</ref> တရုတ်တောင်ပိုင်းဒေသမှ [[တိုင်လူမျိုးများ|တိုင်းလူမျိုး]]အဖွဲ့များ အရှေ့တောင်အာရှကုန်းမသို့ ဝင်ရောက်အခြေချမှုများဖြင့် ရှမ်းလူမျိုးများပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်ဟု ယူဆနိုင်သည်။<ref>Migration reference</ref> မျိုးရိုးဗီဇအချက်အလက်များအရ ရှမ်းလူမျိုးများ၏မျိုးရိုးဇ ထဲတွင် အဓိကအားဖြင့် ခရာ-ဒိုင် နှင့် [[တိဗက်-ဗမာနွယ် ဘာသာစကားများ|တိဗက်-ဗမာ]] လူမျိုးများတွင် ပုံမှန်တွေ့ရသော Haplogroup များ တွေ့ရှိရသည်။Haplogroup များတွင် O1b1a1a (O-M95) သည် ရှမ်းလူမျိုး ၃၀% မှ ၄၀% တွင်တွေ့ရသော haplogroup ဖြစ်ပြီး<ref>O-M122 reference</ref> အရှေ့တောင်အာရှ ဒေသအများစုတွင် တွေ့ရသော အဓိက Y-DNA haplogroup များထဲမှ တစ်ခုဖြစ်သည်။ ရှမ်းလူမျိုးများတွင် ဒုတိယအများဆုံးတွေ့ရသော haplogroup O2 (O-M122) သည် ခန့်မှန်းအားဖြင့် ၂၀% မှ ၃၀% အထိ တွေ့ရှိရပြီး တိဗက်–ဗမာ လူမျိုးများ၊ ဟန်တရုတ် လူမျိုးများနှင့် မျိုးရိုးဗီဇဆိုင်ရာ ဆက်နွယ်မှုရှိသည်ဟု သုတေသနများတွင် ဖော်ပြထားသည်။
ရှမ်းလူမျိုးများ၏ မျိုးရိုးဗီဇဖွဲ့စည်းပုံတွင် အဓိကအားဖြင့် ဩစထြိုအေးရှားတစ်–တိုင် အခြေခံမျိုးရိုး ပါဝင်နေပြီး ခန့်မှန်းအားဖြင့် ၄၀–၅၀% ခန့်ရှိသည်ဟု ယူဆကြသည်။ ထို့အပြင် ဟန်တရုတ် နှင့် ဗမာ မျိုးရိုးကဲ့သို့ အရှေ့အာရှ မျိုးရိုး စိတ်အပိုင်းကိုလည်း ၂၅–၃၀% ခန့် တွေ့ရှိရသည်ဟု မျိုးရိုးဗီဇ လေ့လာမှုများတွင် ဖော်ပြထားသည်။<ref name="Shan_Genetic_Structure">{{cite journal |last1=Sinsermsakul |first1=P. |last2=Srikaew |first2=K. |last3=Kangwanpong |first3=D. |last4=Kutanan |first4=W. |title=Genetic structure of the Shan people in Northern Thailand and its implications for the Tai-Kadai migration |journal=Scientific Reports |date=2021 |volume=11 |issue=1 |pages=21453 |doi=10.1038/s41598-021-00845-x |pmid=34716321}}</ref>
==ရှမ်းဝေါဟာရ ရှင်းလင်းချက်==
ရှမ်း ဟူသောအမည်သည် အခြားလူမျိုးတို့က ရှမ်းလူမျိုးတို့ကို ခေါ်ဝေါ်သော ဝေါဟာရဖြစ်သည်။ ရှမ်းလူမျိုးတို့ကမူ မိမိကိုယ်ကို တိုင်း(Tai) ဟု ခေါ်ကြသည်။ ရှမ်း(ခေါ်) တိုင်း၏ အဓိပ္ပာယ်နှင့် ပတ်သက်၍ အမျိုးမျိုး ဖွင့်ဆိုထားကြောင်း တွေ့ရသည်။ ရှေးမြန်မာကျောက်စာတို့တွင် သျမ် (သို့မဟုတ်) သျံ ဟု ရေးသားကြသည်။ ဤဝေါဟာရသည် အာသံ(အရှမ်း)၊ အဟွမ်၊ သယာမ်၊ စိအန်(သို့မဟုတ်) စိအန်လို ဟူသော ဝေါဟာရနှင့် ထပ်တူဖြစ်သည်။ ရှေးအကျဆုံးအမည်မှာ လောဝ် (သို့မဟုတ်) အိုက်လောဝ် ဖြစ်ဟန်တူသည်။<ref>ဘရှင်(ဦး) စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၁)ရှမ်းလူမျိုး၊ နှာ-၃၆၉</ref>
ရှမ်းဟူသော ဝေါဟာရသည် ထို သာမ ဟူသော ပါဠိမှ သျာမ၊ ၎င်း သျာမ မှ တစ်ဆင့် သျာမ်> သျံ> သျှံး> သျှမ်း> ရှမ်း ဟု ရေးသားကြသည်ကို တွေ့ရသည်။ ဤကဲ့သို့ မြန်မာမှု၌ (သ)အက္ခရာတွင် (ျ)ယပင့် (ှ)ဟထိုး (ာ)ရေးချ (မ)အက္ခရာသတ်နှင့် သျှာမ်း ဟု အရေးအသား ပြုလာခဲ့ကြခြင်းများသည် သက္ကတအလိုဖြစ်၍ သဒ္ဒါမျိုး ဖြစ်၍ သာလွန်သင့်လျော် ကောင်းမြတ်သော ရေးထုံးရေးနည်း တစ်ရပ်ဖြစ်ကြောင်းကို သိမှတ်ရာ၏။
သုဝဏ္ဏသာမ ကို သုဝဏ္ဏသျှာမ်> သုဝဏ္ဏသျှံ ဟု ရေူထုံးပြုသကဲ့သို့ သာမ ကိုလည်း သျှာမ်> သျှမ်း> သျှံ ဟု ရေးသားလာခဲ့ကြသည်။ <ref>ခေမိန္ဒ(ဦး) မိုးမိတ်ရာဇဝင်တော်ကြီး၊ နှာ-၂၉။</ref>
ရှေးဟောင်းမြန်မာကျောက်စာတို့တွင် အေဒီ ၁၁၂၀ ပြည့်နှစ်မှ စ၍ သျံ သျမ် ဟု တွေ့ရသည်။ ချမ်ကျောက်စာတို့တွင်မူ ရှမ်းအမည်ကို အေဒီ ၁၀၅၀ ပြည့်နှစ် မတိုင်မီက တွေ့ရသည်။<ref>ဘရှင်(ဦး) စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၁)ရှမ်းလူမျိုး၊ နှာ-၄၀၄</ref>
ရှမ်းလူမျိုးနှင့် ရှမ်းအခေါ်အဝေါ် ဝေါဟာရများကို ပုဂံကျောက်စာများတွင် မကြာ မကြာတွေ့ရသည်။ သျှာမ်း(ရှမ်း) လူမျိုးအကြောင်းကို (၁၁၂၀-အေဒီ)မှစ၍ အကြိမ် (၂၀)ထက်မနည်း ပုဂံကျောက်စာတွင် ဖော်ပြထားသည်။ <ref>သန်းထွန်း(ဦး) ရှေးဟောင်းမြန်မာရာဇဝင်၊ နှာ-၂၁၉။</ref>
သျှာမ်း ဟူသော အမည်ပညတ်နှင့် စပ်လျဉ်း၍ ရှမ်းပြည် မြန်မာပြည် အကြောင်းကို ရေးသားခဲ့သော ဆာဂျော့စကော့ စသည့် ပုဂ္ဂိုလ်များက သျှာမ်းဟူသော အခေါ်အဝေါ်ကို မြန်မာလူမျိုးနှင့် အခြားလူမျိုးများက အသုံးပြုခေါ်ဝေါ်ကြသည်။ မည်သည့်အတွက်ကြောင့် အသုံးပြုသည်ဟူ၍ ခိုင်လုံသော အထောက်အထား မရှိဟု ဆိုသည်။ သို့သော် မစ္စတာတီရိရန်ဒီလာကိုပီရီ (Mr.Terrien de lacouperie) ကမူ The Cradle of Shan Race စာအုပ်၌ -
တရုတ်ပြည်တွင် Hia (ဟိရ)မင်းဆက်ကို ဖြိုဖျက်ခဲ့သော ကုန်သည်များ ဟူ၍ အဓိပ္ပာယ်ရှိသည့် Shang (ရှံ) လူမျိုးများမှ ရှမ်းလူမျိုးများနှင့် ဆက်သွယ်ကြကြောင်း၊ တရုတ်ပြည်အလယ်ပိုင်းတွင် နေထိုင်ခဲ့သော အရင်းမူလ တစ်မျိုးတည်း ဖြစ်ခဲ့သည့် တိုင်းရင်းသား လူမျိုးစုတို့၏ ဝေါဟာရများတွင် Tchang (ဆန်) Saing (ဆိုင်) Shen(ရှင်) Sien(စီရင်) အစရှိသော အမည်များနှင့် များစွာ တူညီသော အမည်များ တွေ့ရှိရကြောင်း ရေးသားထားသည်ကို တွေ့ရသည်။
၎င်း၏ အဆိုကို ကျနစွာစိစစ်ကြည့်လျှင် သျှာမ်း ဟူသော အမည်နာမသည် ကုန်သည်များဟူ၍ အဓိပ္ပာယ်ရသည့် Shang (ရှံ)မှ ဆင်းသက်လာသော အမည်များအနက် နောက်ဆုံးခေါ်တွင် ကျန်ရစ်ခဲ့သော အမည်ဖြစ်သည်ဟု မှတ်ယူဖွယ်ရာ ရှိပေသည်။ <ref>ခေမိန္ဒ(ဦး) မိုးမိတ်ရာဇဝင်တော်ကြီး၊ နှာ-၂၄-၂၅။</ref>
ဘီစီ ၁၁၂၂-ခုနှစ်တွင် တရုတ် (Shang) ဟု အမည်ရလာသည်ဟုလည်း ဆိုသည်။<ref>Hsen(Khur), The Origin of Tais and A Short History of Shan.P.10</ref>
၎င်းအပြင် မစ္စတာကော့ကရိန်း ရေးသားသော The Shans စာအုပ်တွင် လဝ နှင့် လွယ်လ တိုင်းရင်းသားများက ရှမ်းကို Shen(ရှံ) ဟု ခေါ်ကြောင်း၊ ကန်တုန်နီဘာသာအားဖြင့် Tsim(စင်မ်) ဟုခေါ်ကြောင်း ရေးသားထားသည်။ ။ <ref>ခေမိန္ဒ(ဦး) မိုးမိတ်ရာဇဝင်တော်ကြီး၊ နှာ-၂၄-၂၅။</ref> ကချင်တိုင်းရင်းသားလည်း ရှမ်းကို Sam (ဆန်-မ်)ဟု ခေါ်သည်ကို တွေ့ရသည်။ တလိုင်းလူမျိုးများက ရှမ်းကို Seam(ဆိန်-မ်)ဟု ခေါ်ကြသည်။ တနင်္သာရီဒေသတွင် နေထိုင်ကြသော ထားဝယ်လူမျိုး များကလည်း ယိုးဒယား(ထိုင်း)ကို Shan( ရှမ်း)ဟုပင် ခေါ်ဝေါ်ကြသည်။ အနောက်နိုင်ငံသားများကလည်း ယခင်က ယိုးဒယား(ထိုင်း)ကို Siam(သယာမ်)ဟု ခေါ်သည်။
== မြန်မာ့သမိုင်းနှင့် ရှမ်းခေတ်များ ==
=== ရှမ်းညီနောင်သုံးဦးခေတ် (ပင်းယနှင့် စစ်ကိုင်းခေတ်ဦး) ===
ပုဂံခေတ်နှောင်းပိုင်း မွန်ဂိုတို့၏ ကျူးကျော်မှုကြောင့် ပုဂံအင်ပါယာ ပျက်သုဉ်းလုနီးပါးဖြစ်ချိန်တွင် ပုဂံမင်းတို့၏ အားကိုးအားထားပြုရသော ရှမ်း-ဗမာ ကပြား စစ်သူကြီးများဖြစ်သည့် အသင်္ခယာ၊ ရာဇသင်္ကြံနှင့် သီဟသူ ဟူသော '''ရှမ်းညီနောင်သုံးဦး''' သည် မြင်စိုင်း၊ မက္ခရာနှင့် ပင်လယ်ဒေသတို့တွင် အခြေစိုက်ကာ အင်အားတည်ဆောက်ခဲ့ကြသည်။<ref name="ThanTunOldHistory">သန်းထွန်း။ (၁၉၆၄)။ ''ခေတ်ဟောင်းမြန်မာရာဇဝင်''။ မဟာဒဂုန်စာပေ။ စာ-၁၃၅–၁၄၂။</ref> ၎င်းတို့သည် မြန်မာသက္ကရာဇ် ၆၆၂ ခုနှစ် (ခရစ်နှစ် ၁၃၀၁) တွင် တရုတ်-မွန်ဂိုတပ်များကို အောင်မြင်စွာ တွန်းလှန်နိုင်ခဲ့ပြီးနောက် မြန်မာနိုင်ငံအလယ်ပိုင်း တွင် ဩဇာကြီးမားလာခဲ့သည်။ ညီနောင်သုံးဦးအနက် အငယ်ဆုံးဖြစ်သူ သီဟသူ (အနန္တသီဟသူရိန်) သည် သက္ကရာဇ် ၆၇၄ ခုနှစ် (ခရစ်နှစ် ၁၃၁၃) တွင် ပင်းယမြို့ကို တည်ထောင်ကာ ထီးနန်းစိုးစံခဲ့ပြီး အညာမြေပြန့်ဒေသသို့ ရှမ်းလူမျိုးများ အလုံးအရင်းဖြင့် ဝင်ရောက်အခြေချလာစေသည့် သမိုင်းအစပျိုးရာ ကာလတစ်ခု ဖြစ်ခဲ့သည်။<ref name="Kala1">ကုလား၊ ဦး။ (၁၉၆၁)။ ''မဟာရာဇဝင်ကြီး (ပထမတွဲ)''။ ဟံသာဝတီပုံနှိပ်တိုက်။ စာ-၃၁၀–၃၁၅။</ref>
=== အင်းဝခေတ်နှင့် ရှမ်းစော်ဘွားများ ကြီးစိုးခြင်း ===
ပင်းယနှင့် စစ်ကိုင်းခေတ်များ ပျက်သုဉ်းပြီးနောက် သီဟသူ၏ မြေးတော်စပ်သူ [[သတိုးမင်းဖျား]]က သက္ကရာဇ် ၇၂၆ ခုနှစ် (ခရစ်နှစ် ၁၃၆၄) တွင် [[အင်းဝမြို့]]ကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။<ref name="ThanTunOldHistory" /> သို့ရာတွင် အင်းဝခေတ်နှောင်းပိုင်းဖြစ်သော မြန်မာမင်း [[ရွှေနန်းကျော့ရှင်နရပတိ]] (ခရစ်နှစ် ၁၅၀၁–၁၅၂၇) အာဏာစက် အားနည်းချိန်၌ မြောက်ဘက်တစ်လွှားမှ ရှမ်းစော်ဘွားများ ပိုမိုအင်အားကြီးမားလာခဲ့သည်။ ထိုရှမ်းစော်ဘွားများအနက် အင်အားအကြီးဆုံးဖြစ်သည့် မိုးညှင်းစော်ဘွား မိုးညှင်းစလုံသည် သက္ကရာဇ် ၈၈၈ ခုနှစ် (ခရစ်နှစ် ၁၅၂၇) တန်ခူးလဆန်း ၁၂ ရက်တွင် အင်းဝမြို့ကို တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ပြီး ရွှေနန်းကျော့ရှင်နရပတိကို သတ်ဖြတ်ကာ ထီးနန်းအရိုက်အရာကို မိမိ၏သားဖြစ်သူ [[သိုဟန်ဘွား]] (ခရစ်နှစ် ၁၅၂၇–၁၅၄၂) အား ဆက်ခံစေခဲ့သည်။<ref name="Hmannan">မှန်နန်းရာဇဝင်တော်ကြီး (ဒုတိယတွဲ)။ (၁၉၉၃)။ ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန၊ ပုံနှိပ်ရေးနှင့် စာအုပ်ထုတ်ဝေရေးလုပ်ငန်း။ စာ-၁၁၈–၁child၂၅။</ref>
သိုဟန်ဘွား လွန်ပြီးနောက် မှူးမတ်တို့က မင်းကြီးရန်နောင်အား ထီးနန်းအပ်နှင်းကြသော်လည်း ငြင်းပယ်ခဲ့ပြီး အုန်းဘောင်စော်ဘွား ခုံမှိုင်းကို အင်းဝနန်းတွင် ဆက်လက်ဘိသိက်မြှောက်ရန် မှာကြားခဲ့ကာ မိမိကိုယ်တိုင်မူ ရဟန်းဝတ်ဖြင့် တောထွက်သွားခဲ့သည်။ အုန်းဘောင်ခုံမှိုင်း လွန်သော် သားဖြစ်သူ [[မိုးဗြဲနရပတိ]] (ခရစ်နှစ် ၁၅၄၅–၁၅၅၁) ဆက်လက်စိုးစံစဉ် စစ်ကိုင်းဒေသမှ ရှမ်းမင်းမျိုးနွယ်တစ်ဦးဖြစ်သူ [[စစ်ကိုင်းနရပတိစည်သူ|စည်သူကျော်ထင်]] က အင်းဝကို လာရောက်တိုက်ခိုက် အောင်နိုင်ခဲ့ပြီး အင်းဝထီးနန်းကို သိမ်းပိုက်စိုးစံခဲ့သည်။<ref name="Kala2">ကုလား၊ ဦး။ (၁၉၆၁)။ ''မဟာရာဇဝင်ကြီး (ဒုတိယတွဲ)''။ ဟံသာဝတီပုံနှိပ်တိုက်။ စာ-၁၄၂–၁၄၆။</ref>
=== ရှေးရှမ်းဖက်ဒရယ်ပြည်နယ်များ (၃၃ နယ်) ===
ဗြိတိသျှကိုလိုနီခေတ် ဦးစီးအုပ်ချုပ်မှုမှတ်တမ်းများအရ ရှမ်းစော်ဘွားများ အုပ်ချုပ်ရာ ဒေသတွင် ပြည်နယ်ပေါင်း ၃၃ နယ် တည်ရှိခဲ့သဖြင့် ရိုးရာအရ "တေတ္တိံသ" (၃၃ နယ်) ဟု တင်စားခေါ်ဆိုကြသည်။ ယင်းဒေသသည် စုစုပေါင်း စတုရန်းမိုင် ၅၆,၆၄၅ ကျယ်ဝန်းပြီး ဗြိတိသျှအစိုးရလက်ထက်တွင် စော်ဘွား ၁၆ ဦး၊ မြို့စား ၁၃ ဦး နှင့် ငွေခွန်မှူး ၄ ဦးတို့က ခွဲဝေအုပ်ချုပ်ခဲ့ကြသည်။<ref name="Gazetteer">Scott, J. G., & Hardiman, J. P. (1900). ''Gazetteer of Upper Burma and the Shan States''. Rangoon: Government Printing. Part I, Vol. 1, pp. 200–215.</ref> ယင်း ၃၃ နယ်ကို ပထဝီဝင်အရ အောက်ပါအတိုင်း တောင်ပိုင်းနှင့် မြောက်ပိုင်း ခွဲခြားသတ်မှတ်ထားသည် -<ref name="ShanStates">လှမင်း (နဂါးဗိုလ်)။ (၁၉၆၈)။ ''ရှမ်းပြည်နယ်သမိုင်းနှင့် စော်ဘွားများအုပ်ချုပ်ရေး''။ မျိုးမြန်မာစာပေ။ စာ-၈၈–၉၇။</ref>
==== တောင်ပိုင်းရှမ်းပြည်နယ် (၂၇ နယ်) ====
# [[ကျိုင်းတုံမြို့|ကျိုင်းတုံနယ်]]
# [[မိုးနဲမြို့|မိုးနဲနယ်]]
# [[ညောင်ရွှေမြို့|ညောင်ရွှေနယ်]]
# [[ရပ်စောက်မြို့|ရပ်စောက်နယ်]]
# [[လဲချားမြို့|လဲချားနယ်]]
# [[မောက်မယ်မြို့|မောက်မယ်နယ်]]
# [[မိုင်းပန်မြို့|မိုင်းပန်နယ်]]
# [[မိုင်းပွန်မြို့|မိုင်းပွန်နယ်]]
# စကားနယ်
# နောင်မွယ်နယ်
# မိုင်းနောက်နယ်
# [[မိုင်းကိုင်းမြို့|မိုင်းကိုင်းနယ်]]
# [[ကျေးသီမြို့|ကျေးသီဗန်းစံနယ်]]
# [[ပင်လောင်းမြို့|လွယ်လုံ (ပင်လောင်း) နယ်]]
# သထုံ (ဆီဆိုင်) နယ်
# ဗန်းရင်နယ်
# [[ဟိုပုန်းမြို့|ဟိုပုန်းနယ်]]
# နန်းခုတ်နယ်
# စကွယ်နယ်
# [[မိုင်းရှူးမြို့|မိုင်းရှူးနယ်]]
# သမခမ်း (သာမိုင်းခမ်း) နယ်
# [[ပွေးလှရွာ၊ ပင်းတယမြို့နယ်|ပွေးလှနယ်]]
# ဘော်နယ်
# ရွာဝံ (ရွာငံ) နယ်
# ပင်မှီနယ်
# ကျုံးနယ်
# [[ပင်းတယမြို့|ပင်းတယနယ်]]
==== မြောက်ပိုင်းရှမ်းပြည်နယ် (၆ နယ်) ====
# [[သီပေါမြို့|သီပေါနယ်]]
# တောင်ပိုင် (နမ့်ဆန်) နယ်
# မိုင်းရယ်နယ်
# [[သိန္နီမြို့|မြောက်သိန္နီနယ်]]
# [[မိုးမိတ်မြို့|မိုးမိတ်နယ်]]
# မိုးလင်းနယ်
=== ယနေ့ ရှမ်းပြည်နယ် ===
ပြည်နယ်မြို့တော် [[တောင်ကြီးမြို့]]
အကျယ်အဝန်း ၆၀ဝ၀ဝ စတုရန်းမိုင်ခန့်
လူဦးရေ ၄.၇ သန်းခန့်
ခရိုင် ၁၁ ခရိုင်
မြို့နယ် ၅၄ မြို့နယ်
အကျယ်အဝန်း ၆၀ဝ၀ဝ စတုရန်းမိုင်ခန့်
လူဦးရေ ၄.၇ သန်းခန့် ခရိုင် ၁၁ ခရိုင် မြို့နယ် ၅၄ မြို့နယ်
[[ရှမ်းပြည်နယ်]] လည်းရှု
== ရှမ်း ၉ ဆက်၊ ၉ စော်ဘွား ==
[[သုတေသနသရုပ်ပြအဘိဓာန်]]တွင် ဖော်ပြချက်အရ ''ရှမ်းကိုးဆက်၊ ကိုးစော်ဘွား၊ လူးတဆယ့်နှစ်ပနား၊ ရာတပါးနှင့်၊ စော်ဘွားစော်ခံ၊ ရွှေဥကင်ဘုံပျံမှာ၊ ညီလာခံခ, ညောင်း၊ မှူးမတ်အပေါင်းစုံကြပြီလား ....... မင်းကြီးများ'' ဟူ သောဇာတ်သဘင် ဘုရင်၏စကားအရ---(၁) မိုးကောင်းစော်ဘွား၊ (၂) မိုးညှင်းစော်ဘွား၊ (၃) သောင်သွပ်စော်ဘွား၊ (၄) မိုးမိတ်စော်ဘွား၊ (၅) မိုးနဲစော်ဘွား၊ (၆) သိန္နီစော်ဘွား၊ (၇) မိုင်းပဲစော်ဘွား၊ (၈) ညောင်ရွှေစော်ဘွား၊ (၉) သီပေါစော်ဘွားတို့ ဟူ၏။
မှတ်ချက်။ ။ ရှမ်းပြည်အစ ''မိုင်းမော'' က- ဟူသော စကားအရမိုင်းမောမှတဆင့် စော်ဘွား ၉-ဆက် ဖြစ်ပေါ်လာသည် ဟူ၏။
== ရှမ်းမျိုး ၃၀ နှင့် ရှေးခေတ်မနုဿဗေဒအမြင် ==
မြန်မာ့ရှေးဟောင်းကျမ်းတစ်စောင်ဖြစ်သော '''"ဇမ္ဗူတံဆိပ်ကျမ်း"''' တွင် ဖော်ပြချက်အရ "ရှမ်းမျိုး ၃၀" ဟု ဆိုသော်လည်း လက်တွေ့တွင် ပထဝီဝင်နှင့် ဘာသာဗေဒအရ ကွဲပြားသော တိုင်းရင်းသားလူမျိုးစုများနှင့် အိမ်နီးနားချင်း နိုင်ငံခြားသား လူမျိုးစုများစွာ ရောနှောပါဝင်နေသည်ကို တွေ့ရသည်။<ref>လှမင်း (နဂါးဗိုလ်)။ (၁၉၆၈)။ ''ရှမ်းပြည်နယ်သမိုင်းနှင့် စော်ဘွားများအုပ်ချုပ်ရေး''။ မျိုးမြန်မာစာပေ။ စာ-၄၂–၄၆။</ref>
ရှေးခေတ်မြန်မာမင်းများလက်ထက် အယူအဆအရ မိမိတို့နှင့် စကား၊ ယဉ်ကျေးမှုနှင့် ဝတ်စားဆင်ယင်မှု မတူဘဲ အရှေ့ဘက်နှင့် မြောက်ဘက် ကုန်းပြင်မြင့်တစ်လျှောက်တွင် နေထိုင်ကြသော လူမျိုးစုအားလုံးနီးပါးကို "ရှမ်း" (Shan) ဟူသောအမည်အောက်တွင် ခြုံငုံ၍ သတ်မှတ်ခေါ်ဆိုခဲ့ကြခြင်း ဖြစ်သည်။<ref>ဆာဂျော့စကော့တ် (လှသမိန် ဆီလျော်အောင်ဘာသာပြန်သည်)။ (၁၉၆၅)။ ''မြန်မာပြည်အခြေပြကမ္ပည်းကျမ်း''။ သုတစာပေတိုက်။ စာ-၁၁၂။</ref>
=== လူမျိုးစု ၃၀ အား အသေးစိတ်ခွဲခြားခြင်း ===
ဇမ္ဗူတံဆိပ်ကျမ်းပါ ဂါထာစပ်ဆိုချက်အရ ခွဲခြားထားသော လူမျိုးစု ၃၀ ၏ ယနေ့ခေတ် သုတေသနပြုချက် နောက်ခံများမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည် -<ref name="Zambu">မြန်မာမင်းအုပ်ချုပ်ပုံစာတမ်း (ပထမတွဲ)။ (၁၉၆၅)။ ဗဟိုပုံနှိပ်တိုက်။ စာ-၂၃၀–၂၃၄။</ref>
==== ပထမ ၁၀ မျိုး ====
# '''လင်း''' - လင်းခေး သို့မဟုတ် လင်းဇင်း (လာအို) နွယ်ဖွားများကို ဆိုလိုခြင်းဖြစ်နိုင်သည်။
# '''သက်''' - ရခိုင်ရိုးမတွင် နေထိုင်ကြသော တိဗက်-ဗမာနွယ်ဝင် [[သက်လူမျိုး]]များ ဖြစ်သည်။
# '''ချင်း''' - မြန်မာနိုင်ငံအနောက်ဘက် တောင်တန်းဒေသမှ [[ချင်းလူမျိုး]]များ ဖြစ်သည်။
# '''ခုံ''' - ရှမ်းပြည်နယ်အရှေ့ပိုင်း ကျိုင်းတုံဒေသရှိ ရှမ်းမျိုးနွယ်စုခွဲတစ်ခုဖြစ်သော [[ဂုံလူမျိုး|ခုံ (သို့မဟုတ်) ဂုံလူမျိုး (Khün)]] များ ဖြစ်သည်။
# '''ရင်''' - ရှမ်းပြည်တောင်ပိုင်းနှင့် ကယားပြည်နယ်စပ်ရှိ ရင်ကြား၊ ရင်နက် (ကရင်မျိုးနွယ်စုခွဲ) များကို ဆိုလိုသည်။
# '''ကတူး''' - မြန်မာနိုင်ငံအထက်ပိုင်း စစ်ကိုင်းတိုင်းအတွင်းရှိ တိဗက်-ဗမာနွယ်ဝင် [[ကတူးလူမျိုး]]များ ဖြစ်သည်။
# '''မြန်''' - ဗမာ (မြန်မာ) လူမျိုးစုကိုပင် ရှေးဟောင်းအခေါ်အဝေါ်ဖြင့် ထည့်သွင်းထားခြင်း ဖြစ်သည်။
# '''အကျော်''' - ရှေးခေတ်က ကမ္ဘောဒီးယား (ခမာ) သို့မဟုတ် လာအိုနွယ်ဖွားများကို ခေါ်ဆိုသည့် အမည်ဖြစ်သည်။
# '''ဂင်''' - တရုတ်-ဗီယက်နမ်နယ်စပ် သို့မဟုတ် ရှမ်းကုန်းပြင်မြင့်အရှေ့ဘက်မှ လူမျိုးစုခွဲတစ်ခု ဖြစ်နိုင်သည်။
# '''ရှမ်း''' - ပင်မ [[ရှမ်းလူမျိုး|တိုင် (Tai) နွယ်ဖွား ရှမ်းလူမျိုး]]များကို တိုက်ရိုက်ရည်ညွှန်းသည်။
==== ဒုတိယ ၁၀ မျိုး ====
# '''ဇဝါ''' - အင်ဒိုနီးရှား ဂျာဗားကျွန်း (Java) သို့မဟုတ် လာအိုနိုင်ငံ [[လွမ်ပရာဘန်းမြို့|လွမ်ပရာဘန်း]] ရှေးဟောင်း မာလယူ-ဇဝါ နွယ်ဖွားများကို ဆိုလိုသည်။
# '''မျက်နှာမည်း''' - အသားအရောင်ညိုမည်းသော အိန္ဒိယနွယ်ဖွား သို့မဟုတ် တောင်ပစိဖိတ်နွယ်ဖွားများကို တင်စားခေါ်ဆိုခြင်း ဖြစ်နိုင်သည်။
# '''ကသည်း''' - အိန္ဒိယနိုင်ငံ မဏိပူရ (Manipur) ဒေသမှ [[ကသည်းလူမျိုး]]များ ဖြစ်သည်။
# '''ရေမီးထွက်''' - ရှေးဒဏ္ဍာရီလာ လူမျိုးစုအမည် သို့မဟုတ် ထူးခြားသော ဝတ်စုံဝတ်ဆင်သည့် လူမျိုးစုတစ်ခုအား တင်စားခြင်း ဖြစ်သည်။
# '''ကရက်''' - ရှမ်းနှင့် ကရင်မျိုးနွယ်စုခွဲတစ်ခု ဖြစ်နိုင်သည်။
# '''လဝ''' - ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်းနှင့် ထိုင်းနယ်စပ်တစ်လျှောက်ရှိ မွန်-ခမာနွယ်ဝင် [[ဝလူမျိုး|လဝ (ဝလူမျိုး)]] များ ဖြစ်သည်။
# '''လော''' - ယနေ့ခေတ် [[လာအိုလူမျိုး]] (Lao) များကို ခေါ်ဆိုခြင်း ဖြစ်သည်။
# '''ပန်းလောင်''' - [[ပလောင်လူမျိုး]] (Ta'ang) များကို ရှေးဟောင်းစာလုံးပေါင်းဖြင့် ဖော်ပြထားခြင်း ဖြစ်သည်။
# '''တရက်''' - ရှမ်းပြည်နယ်စပ်နှင့် ယူနန်ဒေသရှိ လူမျိုးစုခွဲတစ်ခု ဖြစ်သည်။
# '''ရှမ်း''' - အထက်ပါအတိုင်း တိုင်နွယ်ဖွား (Tai) အစုအဖွဲ့ကိုပင် ထပ်မံအတည်ပြုခြင်း ဖြစ်သည်။
==== တတိယ ၁၀ မျိုး ====
# '''စနု''' - ကချင် သို့မဟုတ် ရှမ်းတောင်တန်းရှိ လူမျိုးစုခွဲငယ်တစ်ခု ဖြစ်နိုင်သည်။
# '''ဘအူ''' - ဗန်းမော်နှင့် ကချင်တောင်တန်းတစ်လျှောက်ရှိ လူမျိုးစုငယ်တစ်ခု ဖြစ်နိုင်သည်။
# '''ကရင်''' - မြန်မာနိုင်ငံအရှေ့တောင်ဘက် တောင်တန်းနှင့် မြေပြန့်ဒေသရှိ [[ကရင်လူမျိုး]]များ ဖြစ်သည်။
# '''ကချင်''' - မြန်မာနိုင်ငံမြောက်ဘက်စွန်းရှိ တိဗက်-ဗမာနွယ်ဝင် [[ကချင်လူမျိုး]] (ဂျင်းဖော) များ ဖြစ်သည်။
# '''ဂနော''' - ရှမ်းပြည်နယ်ရှိ ကံလော သို့မဟုတ် ဒေသခံလူမျိုးစုငယ်တစ်ခု ဖြစ်နိုင်သည်။
# '''ယောန်''' - ထိုင်းနိုင်ငံမြောက်ပိုင်း ဇင်းမယ် (ချင်းမိုင်) ဒေသမှ ရှမ်းနွယ်ဖွား '''"ရှမ်းယွန်း" (Yuan)''' များကို ခေါ်ဆိုခြင်း ဖြစ်သည်။
# '''လဝိုက်''' - အနောက်ဘက် ကသည်း သို့မဟုတ် ချင်းတောင်တန်းအနီးရှိ လူမျိုးစုငယ်တစ်ခု ဖြစ်နိုင်သည်။
# '''တရုပ်''' - မြောက်ဘက်အိမ်နီးနားချင်း [[တရုတ်လူမျိုး]]များကို ဆိုလိုသည်။
# '''ယိုးဒယား''' - ထိုင်းနိုင်ငံအလယ်ပိုင်း ဘန်ကောက်နှင့် အယုဒ္ဓယအနွယ်ဝင် [[ထိုင်းလူမျိုး]]များ ဖြစ်သည်။
# '''အနဲ''' - ရှမ်းပြည်နယ် တောင်တန်းဒေသရှိ အလွန်သေးငယ်သော လူမျိုးစုခွဲငယ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
==ရှမ်း (၁၀) မျိုး==
[[ရှမ်းကြီးလူမျိုး|ရှမ်းကြီး(တိုင်းလုံ)]]
[[ယွန်းလူမျိုး|ယွန်းရှမ်း]]
[[လာအိုလူမျိုး|လာအို(လော)]]
[[လူးရှမ်းလူမျိုး|လူးရှမ်း(တိုင်းလူး)]]
[[ထိုင်းလူမျိုး|ထိုင်း(တိုင်းနွဲ့/ရှမ်းကလေး)]]
[[တိုင်းလိုင်လူမျိုး|ရှမ်းနီ(တိုင်းလျန်/တိုင်းလိုင်)]]
[[ခန္တီးရှမ်းလူမျိုး|ခန္တီးရှမ်း(တိုင်းခန္တီး)]]
[[ဂုံရှမ်း|ဂုံရှမ်း(တိုင်းခင်/တိုင်းခွန်)]]
[[တိုင်းလေလူမျိုး|အထက်ရှမ်း(တိုင်းလေ/တိုင်းနေ)]]
[[မောရှမ်းလူမျိုး|မောရှမ်း(တိုင်းမောဝ်)]]
'''အခြားကျန်ရှိသည့်ရှမ်းမျိုးနွယ်စုဝင်များ'''
[[လိရှမ်းလူမျိုး|လိရှမ်း(တိုင်းလေ့/တိုင်းလိ)]]
[[လွိုင်ရှမ်းလူမျိုး|လွိုင်ရှမ်း(တိုင်းလွိုင်)]]
== ရိုးရာယဉ်ကျေးမှုနှင့် ဓလေ့ထုံးစံ ==
===ရှမ်းနှစ်သစ်ကူးပွဲတော်===
ရှမ်းပြက္ခဒိန်သည် စိုက်ပျိုးရေးကို အခြေခံထားသည်။ ကောက်ပဲသီးနှံများ ရိတ်သိမ်းပြီးစီးသည့် အချိန်၊ လယ်ယာလုပ်ငန်းများ နားနားနေနေရှိသည့် မြန်မာပြက္ခဒိန်အရ နတ်တော်လဆန်း ၁ ရက်နေ့ကို နှစ်သစ်ကူးအဖြစ် သတ်မှတ်ကြသည်။ ၎င်းသည် များသောအားဖြင့် အင်္ဂလိပ်ပြက္ခဒိန်အရ နိုဝင်ဘာ သို့မဟုတ် ဒီဇင်ဘာလတွင် ကျရောက်လေ့ရှိသည်။<ref name="calendar">Sao Noom Han, "The Shan Calendar and Its Significance", 2015.</ref> နှစ်သစ်ကူး နံနက်ခင်းတွင် သက်ကြီးရွယ်အို မိဘဘိုးဘွားများထံ သွားရောက်၍ ကန်တော့ကြသည်။ လူငယ်များက လူကြီးမိဘများအား ကျန်းမာပါစေကြောင်း ဆုတောင်းပေးကြပြီး လူကြီးများကလည်း ပြန်လည်၍ မေတ္တာပို့ ဆုတောင်းစကားများ ပြောကြားကြသည်။ ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းများသို့ သွားရောက်၍ ဆွမ်းကျွေးခြင်း၊ တရားနာခြင်းနှင့် အလှူအတန်း ပြုလုပ်ခြင်းများကို တစ်ပြည်နယ်လုံး အတိုင်းအတာဖြင့် ပြုလုပ်ကြသည်။ ဤသည်မှာ နှစ်သစ်ကို ကောင်းမှုကုသိုလ်ဖြင့် စတင်ခြင်း ဖြစ်သည်။ ရှမ်းနှစ်သစ်ကူးပွဲ၏ အသက်မှာ ရိုးရာဖျော်ဖြေမှုများ ဖြစ်သည်။ ကတိုးအက နှင့် တိုးနယားအကသည် ကံကောင်းခြင်းကို ဆောင်ကြဉ်းပေးသည်ဟု ယုံကြည်ကြသည်။ ရှမ်းရိုးရာ အိုးစည်သံများဖြင့် ကခုန်ကြသည်။ခေါက်ပုဒ် (ရှမ်းခေါပုတ်) ကို နှစ်သစ်ကူး အထိမ်းအမှတ်အဖြစ် အိမ်တိုင်းလိုလို ပြုလုပ်၍ ဧည့်ခံကျွေးမွေးကြသည်။<ref name="culture">Shan State Cultural Department, Annual Report 2022.</ref>
===ရှမ်းရိုးရာသင်္ကြန်ပွဲတော်===
သင်္ကြန်ယဉ်ကျေးမှုသည် [[ရှမ်းပြည်နယ်]]သို့ အေဒီ (၁၁) ရာစု ပုဂံနိုင်ငံတော်မှတဆင့် ဗုဒ္ဓဘာသာပြန့်ပွားလာမှုနှင့်အတူ တဖြည်းဖြည်းချင်း စီးဝင်ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။<ref name="origin">ဒေါက်တာသန်းထွန်း၊ "ခေတ်ဟောင်းမြန်မာရာဇဝင်"၊ ၁၉၆၄။</ref> ရှမ်းသင်္ကြန် (ပွႆးသၢင်းၵျၢၼ်ႇ) သည် မြန်မာနိုင်ငံရှိ ရှမ်းလူမျိုးတို့၏ အတာနှစ်ကူးကာလ ရိုးရာဓလေ့တစ်ခုဖြစ်ပြီး မြန်မာပြက္ခဒိန်၏ တွက်ချက်မှုစနစ်အပေါ်တွင် တိုက်ရိုက်အခြေခံသည်။ ရှမ်းလူမျိုးတို့တွင် နတ်တော်လ တွင်ကြရောက်သော ရှမ်း(တိုင်)နှစ်သစ်ကူးနေ့ ရှိသော်လည်း၊ [[မြန်မာပြက္ခဒိန်]] အရ ကျရောက်သော သင်္ကြန်ပွဲတော်ကိုလည်း "နှစ်ဟောင်းကုန်၍ နှစ်သစ်ကူးခြင်း" အထိမ်းအမှတ်အဖြစ် တစ်ပြည်နယ်လုံး အတိုင်းအတာဖြင့် ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် ဆင်နွှဲကြသည်။<ref name="history">Sai Kam Mong, "The History and Development of the Shan Scripts and Culture", 2004.</ref>
ရှေးယခင်ကပင်ပုဂံခေတ် အနော်ရထာမင်းစောလက်ထက်မှစ၍ ရှမ်းနှင့် ဗမာလူမျိုး တို့အကြား နိုင်ငံရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှု အပြန်အလှန် ထိတွေ့မှုများ ရှိခဲ့သည်။ အေဒီ ၁၁ ရာစု နောက်ပိုင်းတွင် မြန်မာနိုင်ငံအလယ်ပိုင်းမှ [[ထေရဝါဒ]][[ဗုဒ္ဓဘာသာ]] သည် ရှမ်းကုန်းပြင်မြင့်သို့ ပျံ့နှံ့ရောက်ရှိသွားခဲ့သည်။ ဗုဒ္ဓဘာသာနှင့်အတူ ပါဠိစာပေ၊ နက္ခတ္တဗေဒနှင့် ပြက္ခဒိန်တွက်ချက်နည်းများ ပါသွားခဲ့သည်။ ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းများတွင် သင်္ကြန်စာထုတ်ပြန်ခြင်းနှင့် ဘာသာရေးဆိုင်ရာ နှစ်သစ်ကူးခြင်း ဓလေ့များမှာ ထိုအချိန်မှစ၍ အမြစ်တွယ်လာခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။<ref name="religion">ရွှေကိုင်းသား၊ "မြန်မာ့ရိုးရာ ၁၂ လရာသီပွဲတော်များ"၊ ၁၉၆၀။</ref>အင်းဝ၊ ကုန်းဘောင်ခေတ်များတွင် ရှမ်းစော်ဘွားများနှင့် မြန်မာမင်းနေပြည်တော်အကြား အပြန်အလှန် ဆက်ဆံမှုများ ရှိခဲ့သည်။ နန်းတွင်းယဉ်ကျေးမှု ဖလှယ်ရာမှတဆင့် အတာသင်္ကြန် ဓလေ့များသည် ရှမ်းယဉ်ကျေးမှုအတွင်းသို့ ပေါင်းစပ်ဝင်ရောက်လာခဲ့သည်။ ရတနာပုံခေတ် နန်းတွင်းသင်္ကြန် ကျင်းပပုံများသည် ရှမ်းဟော်နန်းများသို့ ပျံ့နှံ့ရောက်ရှိခဲ့ပြီး စော်ဘွားများကဒေသတွင်း မြန်မာ့ရိုးရာသင်္ကြန်အတိုင်း စည်ကားသိုက်မြိုက်စွာ ကျင်းပလာခဲ့ကြသည်။<ref name="culture" />ရှမ်းရိုးရာတွင် သင်္ကြန်ကာလ၌ ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းများတွင် သဲပုံစေတီ တည်ခြင်းကို အလေးအနက် ထားကြသည်။ လွန်ခဲ့သောနှစ်အတွင်းက မိမိတို့၏ ခြေထောက်တွင် ပါသွားသော ဘုရားဝင်းအတွင်းမှ မြေကြီး၊ သဲများကို ပြန်လည်ဖြည့်တင်းသည့် သဘောနှင့် ကုသိုလ်ယူသည့် ဓလေ့ဖြစ်သည်။<ref name="sand">Sao Noom Han, "Rituals of the Shan New Year", 2018.</ref>သင်္ကြန်ရေကစားရာတွင် ရှမ်းရိုးရာ အိုးစည်၊ မောင်းနှင့် ကတိုး၊ တိုးနယားအကများဖြင့် ဖျော်ဖြေခြင်းသည် ရှမ်းပြည်နယ်သင်္ကြန်၏ ထူးခြားချက်ဖြစ်သည်။<ref name="tradition">Shan State Cultural Department, "Annual Cultural Report", 2023.</ref>
===ရှမ်းရိုးရာရှင်ပြုပွဲ===
ရှမ်းရိုးရာရှင်ပြုပွဲ (ပွႆးသၢင်ႇလၢင်း) သည် အမျိုးသားကလေးငယ်များကို သာသနာ့ဘောင်သို့ သွတ်သွင်းချီးမြှင့်သည့် ပွဲတော်ဖြစ်သည်။<ref name="ancestry">Sai Aung Tun, "History of the Shan State", 2009.</ref>ရှင်လောင်းများကို နန်းတွင်းမင်းသားငယ်များကဲ့သို့ အလွန်ခမ်းနားစွာ ဝတ်ဆင်ပေးသည်။ခေါင်းတွင် ပန်းပွင့်များဖြင့် တန်ဆာဆင်ထားသော ရွှေရောင် ခေါင်းပေါင်းများ ၊ ပိုးထည်ဖြင့်ရက်လုပ်သော ရိုးရာဝတ်စုံကို ဝတ်ဆင်ပေးသည်။ မျက်နှာကိုလည်း အလှပဆုံး မိတ်ကပ်လိမ်းခြယ်ပေးထားပြီး ရှင်လောင်းများကို မြေကြီးပေါ် ခြေမချစေဘဲ "နတ်မြင်း" ဟု ခေါ်သော လူကြီးများက ပခုံးပေါ်တွင် ထမ်း၍ သွားလာကြသည်။<ref name="rituals">နန်းယဉ်ယဉ်ဝင်း (၂၀၁၉)၊ "ရှမ်းရိုးရာယဉ်ကျေးမှုနှင့် ဓလေ့ထုံးတမ်းများ"</ref>ရှင်လောင်းများကို ထမ်းထားသူများက ရှမ်းအိုးစည်သံနှင့်အတူ စည်းချက်ကျကျ ကခုန်ကြသည်။<ref name="food">Shan State Cultural Department, Annual Report 2022.</ref>
တရုတ်၊ လာအိုနှင့်ထိုင်း နယ်စပ်များနှင့် ဆက်စပ်နေသော ဒေသများတွင် နေထိုင်သော ရှမ်းလူမျိုးများသည် ဗမာပြီးလျှင် ဒုတိယအများဆုံး လူမျိုးစု ဖြစ်သည်။ ရှမ်းပြည်နယ်တွင် ၄ သန်းကျော် နေထိုင်ပြီး လူမျိုးစု ၃၅ စု ပါဝင်နေထိုင်ကြသည်။ ရှမ်းအမျိုးသားများသည် ပင်နီရင်စေ့ တိုက်ပုံကို ခပ်ပွပွ ဘောင်းဘီရှည်နှင့် တွဲဖက်ဝတ်ဆင်ပြီး ခါးတွင် ပုဝါစ စည်းနှောင်လေ့ရှိသည်။ အမျိုးသမီးများသည် ကော်လာမဲ့ ရင်ဖုံးလက်ရှည်အင်္ကျီကို ပတ်လည်စင်းပါသော ရိုးရာလုံချည်နှင့် တွဲဖက်ဝတ်ဆင်သည်။ အင်းလေး၊ ပင်းတယဒေသများ အပါအဝင် အပန်းဖြေလေ့လာရန် ဒေသများစွာ ရှိသည်။{{citation needed}}
== ဘာသာနှင့်စာပေ ==
{{main|ရှမ်းဘာသာ}}
ဘာသာအယူဝါဒအရေးတွင် ရှေးအခါက နတ်ကိုးခြင်းများကို ယုံကြည်ခဲ့ကြသည်။ သခင်စော်ဘွားဖြစ်သူ သေလွန်လျှင် မိဖုရား၊ မောင်းမနှင့် ကျွန်လူ၊ တိရစ္ဆာန်များကိုပါ သတ်ဖြတ်ကာ အတူမြေမြုပ်သည့် အလေ့များပင် ရှိခဲ့သည်ဟုဆိုသည်။ သို့သော် ဟံသာဝတီဆင်ဖြူများရှင် [[ဘုရင့်နောင်]]မင်းကြီးမှ ရှမ်းပြည်တစ်လွှားကို သိမ်းသွင်းပြီးနောက်တွင် အဆိုပါ အယူများကို ဆက်လက်ပြုလုပ်စေခြင်း မရှိတော့ပဲ ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာကို ကိုးကွယ်စေခဲ့သည်။ သို့ဖြင့် ယနေ့အချိန်အထိ ရှမ်းလူမျိုးအများစုမှာ ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်များ ဖြစ်ကြပြီး၊ နတ်ကိုးကွယ်မှုကိုလည်း ဆက်လက်ကျင့်သုံးကာ အခြားဘာသာကိုးကွယ်သူ အနည်းငယ်လည်း ရှိကြသည်။{{citation needed}}
* စာပေ
ယနေ့မျက်မှောက်ခေတ်တွင် အသုံးပြုနေသော ရှမ်းစာပေ၌ အက္ခရာပေါင်း ၁၉ လုံး ရှိသည်။
==ထင်ရှားသော ရှမ်းလူမျိုးများ==
*ပထမဆုံး မြန်မာနိုင်ငံ သမ္မတကြီး [[စဝ်ရွှေသိုက်၊ (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|စဝ်ရွှေသိုက်]]
*အာဇာနည် ဝန်ကြီး မိုင်းပွန်စော်ဘွားကြီး [[စံထွန်း၊ စဝ်၊ မိုင်းပွန်စော်ဘွား|စဝ်စံထွန်း]]
*လဲချား စော်ဘွားကြီး [[သရေစည်သူ]] [[နွံ၊ စဝ်|စဝ်နွံ ]]
*ဗိုလ်[[စောနောင်၊ ဗိုလ် (ရဲဘော်သုံးကျိပ်)|စောနောင်(ရဲဘော်သုံးကျိပ်)]]
*ဗိုလ်[[စောအောင်၊ ဗိုလ် (ရဲဘော်သုံးကျိပ်)|စောအောင်(ရဲဘော်သုံးကျိပ်)]]
*ဗိုလ်[[မိုးညို၊ ဗိုလ် (ရဲဘော်သုံးကျိပ်)|မိုးညို(ရဲဘော်သုံးကျိပ်)]]
*ဂန္ထဝင်ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင် ရှန်ဟဲမယ် [[မေရီမြင့်]]
*အရှေ့တောင်အာရှ၏ ပထမဆုံး ဟန်နရီဒူးနန့် ဆုရှင် [[အောင်လှိုင်မြင့်၊ စိုင်း|စိုင်းအောင်လှိုင်မြင့်]]<ref>https://burma.irrawaddy.com/on-this-day/2019/03/15/186512.html</ref>
*တေးပြုစာဆို ဒေါက်တာ [[စိုင်းခမ်းလိတ် ]]
*တေးရေးဆရာ၊ အဆိုတော် [[စိုင်းထီးဆိုင် ]]
*တေးရေးဆရာ၊ အဆိုတော် [[စိုင်းဆိုင်မောဝ် ]]
*ရော့ခ် အဆိုတော် [[လေးဖြူ]]
*ရော့ခ် အဆိုတော် [[အငဲ]]
* အဆိုတော် [[အောင်ထီးခမ်း၊ စိုင်း|စိုင်းအောင်ထီးခမ်း ]]
*အဆိုတော် [[ဘိုဖြူ ]]
*အဆိုတော် Nang Kham Noung
*ဒုတိယသမ္မတ ဒေါက်တာ[[မောက်ခမ်း၊ စိုင်း (ဒေါက်တာ)|စိုင်းမောက်ခမ်း]]
* အဆိုတော် သရုပ်ဆောင် [[စိုင်းစိုင်းခမ်းလှိုင်]]
* မြန်မာ့လက်ရွေးစင် ရှေ့တန်းတိုက်စစ်မှူး [[သန်းပိုင် (ဘောလုံးသမား)|သန်းပိုင်]]
== အနုသုခုမအနုပညာ ==
*သျှမ်းအိုးစည်
*သျှမ်းခမောက်
*သျှမ်းသိုင်း
*သျှမ်းတိုးနယားအက
*သျှမ်းကိန္နရာ၊ကိန္နရီအက
*သျှမ်းဗုံတိုအက
== ကိုးကား ==
{{notelist}}
{{reflist|30em}}
* တပင်ရွှေထီး၊ဘုရင့်နောင် ကေတုမတီတောင်ငူရာဇဝင်စဆုံး
* သုတေသနသရုပ်ပြ အဘိဓာန်ကျမ်း
* ဇမ္ဗူတံဆိပ်ကျမ်း *<references />
{{မြန်မာပြည် လူမျိုးများ}}
[[ကဏ္ဍ:ရှမ်းလူမျိုးစု]]
nakvbgp0kinyqhxabkxhsf7c4kz6kha
ပုပ်ရဟန်းမင်းကြီး ဒုတိယအာဘင်
0
4729
1034785
869815
2026-05-31T07:34:07Z
Salai Rungtoi
22844
[[ဒုတိယအာဘင် (ပုပ်ရဟန်းမင်းကြီး)]] စာမျက်နှာကို [[ပုပ်ရဟန်းမင်းကြီး ဒုတိယအာဘင်]] သို့ Salai Rungtoiက ရွှေ့ခဲ့သည်: အခြားသော ပုပ်ရဟန်းမင်းကြီးများ ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များနှင့် တစ်သမတ်တည်း ဖြစ်အောင် ပြောင်းလဲလိုက်သည်
869815
wikitext
text/x-wiki
[[File:StatueUrbanII.jpg|thumb | ပုပ်ရဟန်းမင်းကြီး ဒုတိယအာဘင် (၁၀၄၂-၁၀၉၉)]]
ပုပ်ရဟန်းမင်းကြီး ဒုတိယမြောက်အာဘင် (အင်္ဂလိပ်: Pope Urban II) (၁၀၄၂-၁၀၉၉) သည် [[ခရူးဆိတ် စစ်ပွဲများ|ခရူးဆိတ်စစ်ပွဲများ]] စတင်ဖြစ်ပွားအောင် လှုံဆော်သူအဖြစ် သမိုင်းတွင် မှတ်တမ်းတင်ခဲ့သည်။ [[မူဆလင်]]တို့ လက်ထဲကျရောက်နေသည့် မြင့်မြတ်သောမြေ ကိုခရစ်ယာန်တို့လက်ထဲ ပြန်ရောက်အောင် တိုက်ယူရမည် ဟူသောလှုံဆော်ဟောပြောမှုကို ဥရောပတိုက်မှ နိုင်ငံခေါင်းဆောင်များ တစ်စုတစ်ပေါင်းတည်းလိုက်နာကြရာမှ ထိုခရူးဆိတ်စစ်ပွဲများ စတင်ဖြစ်ပွားရခြင်းဖြစ်သည်။
== ဘဝသမိုင်း ==
အမည်ရင်း '''အိုဒိုဒေလာဂေရိ''' ဖြစ်သည့် အာဘင်အား [[ပြင်သစ်နိုင်ငံ]]၊ ဆတိလောင်ဆူလ်မန်းမြို့တွင် ၁၀၄၂ခန့်က ဖွားမြင်သည်။ ပြင်သစ်သူကောင်းမျိုးမှ ဆင်းသက်လာသူဖြစ်ပြီး ငယ်စဉ်ကပင် ပညာကောင်းစွာသင်ခဲ့ရသည်။ လူငယ်ဘဝမှာပင် ရိုမန်ကတ်တလစ် ဂိုဏ်းထောက်ဖြစ်ခဲ့ပြီး အချိန်နှင့်အမျှ ရာထူးတိုးကာ ၁၀၈၈တွင် ပုပ်ရဟန်းမင်းကြီးအဖြစ် ရွေးချယ်ခံရသည်။
၁၀၉၆၊နိုဝင်ဘာ ၊၂၇ တွင် ပြင်သစ်နိုင်ငံ တလာမွန်မြို့တွင် ပရိသတ်ထောင်သောင်းမက တက်ရောက်သည့် ခရစ်ယာန်စည်းဝေးပွဲကြီးပြုလုပ်ပြီး သမိုင်းတွင်ရစ်မည့် မိန့်ခွန်းကို ဟောပြောခဲ့သည်။ ထိုမိန့်ခွန်း၏ အကျိုးဆက်ကို နှစ်ပေါင်းရာနှင့်ချီကာ [[ဥရောပ]]တွင်သက်ရောက်ခဲ့သည်။ မိန့်ခွန်း၏ အကျဉ်းချုပ်သဘောမှာ ဆယ်ဂျူတာ့စ် များက မြေမြတ်ကိုကျူးကျော်နေထိုင်ပြီး သာသနာကိုစော်ကားနေကြောင်း၊ခရစ်ယာန်ဘုရားဖူးများကို နှောင့်ယှက်နေကြောင်း၊ ထိုအကြောင်းတို့ကြောင့် [[ခရစ်ယာန်ဘာသာ]]ဝင်နိုင်ငံများအနေဖြင့် သာသနာ့ အကျိုးအတွက် ထိုမြင့်မြတ်သောမြေကို ပြန်လည်ရရှိရေး အလို့ငှာ ဘာသာရေးစစ်ခင်းသင့်ကြောင်း ဖြင့်ဟောပြောခဲ့သည်။ သို့သော် ထိုမိန့်ခွန်းတွင် ဘာသာရေးကိုသာမက ထိုမြင့်မြတ်မြေမှာ မိမိတို့ ဥရောပကဲ့သို့ ပြည့်ကျပ်မနေပဲ ကောက်ပဲသီးနှံပေါများကြောင်း မက်လုံးပေးဟောကြားခဲ့သည်မျိုးလည်း ပါပေသည်။ နောက်ဆုံးပိတ် မိန့်ခွန်း၏နိဂုံးတွင်လည်း ခရူးဆိတ်စစ်ပွဲဆင်နွဲခြင်းဖြင့် အပြစ်မှ လွတ်ရန် အာပတ်ဖြေသည်နှင့် အတူတူပင်ဖြစ်ကြောင်း၊ ခရူးဆိတ်စစ်ပွဲဆင်နွဲသည့် တပ်သားများအနေဖြင့် အပြစ်မှလွတ်နိုင်ကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။
[[File:B Urban II2.jpg|thumb | ပုပ်ရဟန်းမင်းကြီး ဒုတိယအာဘင် စစ်ချီတက်ရန် မိန့်ခွန်းပြေနေစဉ်]]
ထိုကဲ့သို့ သာသနာ၏အကျိုးမှသာ မဟုတ် ကိုယ်ကျိုးစီးပွားပါ အကျုံးဝင်အောင် ဟောပြောသဖြင့် မိန့်ခွန်းမဆုံးမှီကပင် “ဒါဘုရားသခင်ရဲ့အလိုတော်ဟေ့” ဟု် ဝိုင်းဝန်းအော်ဟစ် ထောက်ခံခဲ့ကြပြီး ထိုစကားရပ်မှာ ခရူးဆိတ်စစ်ပွဲများတွင် ခရစ်ယာန်တို့ဖက်မှကြွေးကြော်သော စစ်ချီသံဖြစ်လာတော့သည်။ ထိုအစည်းအေဝးပြီး၍ တစ်လကျော်အကြာတွင်ပင် ပထမဆုံးသော ခရူးဆိတ်တိုက်ပွဲအတွက် ဥရောပခရစ်ယာန်တပ်များ စတင်စစ်ချီကြတော့သည်။ သို့ဖြင့် ရာစုနှစ် နှစ်ခုနီးပါးကြာမြှင့်ပြီး စစ်ပွဲကြီး ၈ ကြိမ်နှင့် စစ်ပွဲငယ်ပေါင်းမရေမတွက်နိုင်အောင် ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် ခရူးဆိတ်စစ်ပွဲများမှာ ပုပ်ရဟန်းမင်းကြီး ဒုတိယအာဘင်၏ ဟောပြောမှုဖြင့် စတင်ခဲ့သည်။ ကောင်းကျိုးဖက်မှ ကြည့်လျှင် ထိုစဉ်ကသီးခြားသဖွယ် နေထိုင်ခဲ့သည့် ဥရောပအနေဖြင့် [[အရှေ့ရောမ ဧကရာဇ်နိုင်ငံ|ဘန်ဇန်တိုင်းအင်ပါယာ]] နှင့် အရှေ့ဘက်မှ အစ္စလာမ်တို့၏ ယဉ်ကျေးမှုများကို ထိတွေ့ခွင့်ရခဲ့သည်။ ထိုမှဥရောပ ယဉ်ကျေးမှုတစ်ဆင့် မြှင့်လာပြီးနောက် အသိအမြင်ပွင့်လင်းသည့် [[ရီနေဆွန်းခေတ်|ရီနေးဆန့်ခေတ်]]ကို ရောက်ရှိလာခဲ့ရသည်။
ထိုကဲ့သို့ လူတစ်ဦးတစ်ယောက်၏ မိန့်ခွန်းစကားဖြင့် ဤမျှကြာရှည်ပြင်းထန်သော တိုက်ပွဲမျိုးကိုတိုက်ခိုက်သည်မှာ သမိုင်းတွင် ဒီတစ်ကြိမ်သာရှိသဖြင့် အာဘင်၏ဟောပြောမှုအရည်အချင်း၊ ဦးဆောင်မှုအရည်အချင်းကို သိမြင်နိုင်သည်။ ထို့ပြင် ထိုကဲ့သို့ ဘာသာရေးအခြေပြုပြီး ကြီးမားကျယ်ပြန့်သည့် စစ်ပွဲမျိုးကို ဖန်တီးရန် ဦးဆောင်နိုင်သည်မှာလည်း အာဘင်၏ ပုပ်ရဟန်းမင်းကြီး ရာထူးကို ပါးနပ်စွာအသုံးချနိုင်သည်ကြောင့်လည်းဖြစ်သည်ဟုလည်း ဆိုနိုင်သည်။ ၁၀၉၉ မကွယ်လွန်မှီ ၂ ပတ်အလိုက [[ဂျေရုဆလင်မြို့|ဂျေရူးဆလမ်မြို့]]ကို သိမ်းပိုက်ပြီးသော်လည်း ထိုအောင်ပွဲသတင်းကို အာဘင် ကြားမသွားခဲ့ရရှာပေ။
== ရည်ညွှန်းကိုးကား ==
* ကျော်စွာ၁၀၀- [[ဒေါက်တာသန်းထွန်း]]
[[Category:နိုင်ငံတကာ ဘာသာရေး ခေါင်းဆောင်များ]]
[[ကဏ္ဍ:ပုပ်ရဟန်းမင်းများ]]
[[ကဏ္ဍ:၁၀၉၉ ကွယ်လွန်သူများ]]
[[ကဏ္ဍ:၁၀၃၅ မွေးဖွားသူများ]]
6001kuh6v3xd9chcw4ca0h37y1aiwnq
သင်္ကြန်
0
4842
1034748
1032069
2026-05-31T03:51:34Z
EricOng77
132463
/* ဒဏ္ဍာရီလာအယူအဆ */
1034748
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox holiday
|holiday_name = သင်္ကြန်
|type = buddhist
|image = Bagan era painting of Thingyan.jpg
|imagesize = 250px
|caption = [[ပုဂံခေတ်]] သင်္ကြန်ပွဲတော်
|official_name = Thingyan (သင်္ကြန်)
|nickname = အတာရေသဘင်ပွဲတော်
|observedby = [[မြန်မာလူမျိုး|မြန်မာ]]
|litcolor =
|longtype =
|significance = မြန်မာနှစ်သစ်ကူး
|begins = အကြိုနေ့
|ends = အတက်နေ့
|date = နှစ်သစ်
|flower = [[ပိတောက်ပန်း]]
ရိုးရာအစားအစာ = သင်္ကြန်ထမင်း၊မုန့်လုံးရေပေါ်
|celebrations =
|observances = ရေကစားခြင်း၊ တရားဘာဝနာပွားခြင်းနှင့် သက်ကြီးတို့အား ကန်တော့ခြင်း။
|relatedto = [[ဆောင်ခရမ် အားလပ်ရက်]], [[:en:Lao New Year|လာအိုနှစ်သစ်ကူး]], [[:en:Puthandu|Tamil New Year]], [[:en:Cambodian New Year|ကမ်ဗောဒီယား နှစ်သစ်ကူးရက်]]
|website=www.myanmarwaterfestival.com|UNESCO's Intangible Cultural Heritage=https://www.gnlm.com.mm/myanmars-thingyan-festival-recognized-as-unesco-intangible-cultural-heritage/}}
{{Wiktionary}}
'''သင်္ကြန်''' ဟူသော ဝေါဟာရသည် [[ပါဠိ|ပါဠိဘာသာ]] "သင်္ကန္တ" နှင့် [[သင်္သကရိုက်ဘာသာစကား|သက္ကတဘာသာ]] "သင်္ကြန္တ" မှ ဆင်းသက်လာပြီး "ကူးပြောင်းခြင်း" ဟူ၍ အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ [[မြန်မာ သက္ကရာဇ်|မြန်မာပြက္ခဒိန်]]၏ ပထမဆုံးလဖြစ်သော [[တန်ခူးလ]]တွင် နှစ်ဟောင်းကုန်၍ နှစ်သစ်သို့ ကူးပြောင်းသည့် အထိမ်းအမှတ်အဖြစ် ကျင်းပသော ပွဲတော်တစ်ခုဖြစ်သည်။
မြန်မာ့အတာသင်္ကြန်ကို ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ ၅ ရက်နေ့တွင် [[ယူနက်စကို]] (UNESCO) က ကမ္ဘာ့ဒြပ်မဲ့ယဉ်ကျေးမှုအမွေအနှစ်စာရင်း သို့ ထည့်သွင်းသတ်မှတ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://ich.unesco.org/en/RL/myanmar-traditional-new-year-at-thingyan-festival-02085|title=Inscribed in 2024 (19.COM) on the Representative List of the Intangible Cultural Heritage of Humanity|work= Intangible Cultural Heritage|access-date=6 Dec 2024|date=5 Dec 2024 }}</ref> ပုဂံခေတ်သည် သင်္ကြန်ပွဲတော်ကို စာဖြင့် ရေးထိုးသည့် ကျောက်စာမှတ်တမ်း၊ ရေပက်ကစားသည့် ရာဇဝင်မှတ်တမ်း နှင့် စနစ်တကျ တွက်ချက်သည့် နက္ခတ်ဗေဒမှတ်တမ်း ဟူသော ကဏ္ဍစုံမှ အစောဆုံး တည်ရှိခဲ့သဖြင့် မြန်မာ့သင်္ကြန် သည်အစောဆုံး ကျင်းပသည့် မူလရေသဘင် နှစ်သစ်ကူးပွဲတော်ဖြစ်ကြောင်း အခိုင်အမာဆိုနိုင်ပေမည်။
== နောက်ခံသမိုင်းနှင့် ယူဆချက်များ ==
မြန်မာ့အတာသင်္ကြန်သည် ဗြဟ္မဏဝါဒ၏
နက္ခတ္တဗေဒပညာရပ်နှင့် မြန်မာတို့၏ ဒေသန္တရယဉ်ကျေးမှုတို့ ပေါင်းစည်းဖြစ်တည်လာသော အရှေ့တောင်အာရှ၏ အစောဆုံးနှင့် အခိုင်မာဆုံးသော နှစ်သစ်ကူးပွဲတော်ဖြစ်သည်။ <ref name="dr-than-tun-2002">ဒေါက်တာသန်းထွန်း၊ "မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှုသမိုင်း"၊ ၂၀၀၂၊ နှာ-၁၂၄-၁၃၀။</ref>
နေမင်းကြီးသည် တစ်နှစ်တာပတ်လမ်း၏ နောက်ဆုံးရာသီဖြစ်သော မိန်ရာသီ မှ နှစ်သစ်၏အစဖြစ်သော မိဿရာသီ သို့ ကူးပြောင်းဝင်ရောက်သည့် အချိန်နာရီကို "သူရိယသိဒ္ဓန္တ" နက္ခတ်ကျမ်းအရတွက်ချက်ကာ"သင်္ကန္တ"ဟု ဗြဟ္မဏတို့က ခေါ်ဆိုခဲ့ကြသည်။
<ref name="pho-lat">ဦးဖိုးလတ်၊ "မြန်မာ့သက္ကရာဇ်သမိုင်း"၊ ၁၉၆၂။</ref>ဤနက္ခတ္တဗေဒဆိုင်ရာ တွက်ချက်မှုအရ နေမင်းကြီးသည် မိဿရာသီ သုညဒီဂရီသို့ ရောက်ရှိသည့် "မဟာသင်္ကြန်" ကာလကို မြန်မာတို့က အေဒီ ၆၃၈ (သက္ကရာဇ် ဖြိုခေတ်) ကတည်းက လက်ခံကျင့်သုံးခဲ့ပြီး၊ ပုဂံခေတ်တွင် ထိုစနစ်မှာ အထွတ်အထိပ်သို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။ ပုဂံဒေသရှိ ကျောက်စာအထောက်အထားများသည် သင်္ကြန်ပွဲတော် မြန်မာပြည်မှ စတင်ခိုင်မာခဲ့ကြောင်းကို အကောင်းဆုံး သက်သေပြနေသည်။အထူးသဖြင့် အေဒီ ၁၂ ရာစုအတွင်း ရေးထိုးခဲ့သော "မင်းနန်သူအရုဏ်ဆွဲဘုရားကျောက်စာ"တွင်"သင်္ကန္တ"ဟူသော ဝေါဟာရကို တိုက်ရိုက်သုံးနှုန်းလျက် တန်ခူးလသင်္ကြန်အခါ၌ ရေစင်သွန်းလောင်းခြင်း၊ နံ့သာရည်များဖြင့် ပူဇော်ခြင်းနှင့် ဆွမ်းလုပ်ကျွေးခြင်း စသည့် အလှူမှတ်တမ်းများကို တွေ့ရှိရခြင်းက အရှေ့တောင်အာရှတွင် မြန်မာ့သင်္ကြန်သည်အထောက်အထားအရ အစောဆုံးဖြစ်ကြောင်း ထင်ရှားစေသည်။<ref name="inscriptions">မောင်မောင်တင်၊ "မြန်မာ့ကျောက်စာသမိုင်း"၊ ၁၉၇၀။</ref>
မြန်မာ့သင်္ကြန်၏ ထူးခြားချက်မှာ ဗြဟ္မဏတို့၏ အချိန်ကာလသတ်မှတ်ချက်ကို ဗုဒ္ဓဘာသာဝင် မြန်မာတို့က "ရေလောင်းခြင်း" ဟူသော ဘာသာရေးနှင့် လူမှုရေးပြယုဂ်အဖြစ်သို့ ကူးပြောင်းပုံဖော်ခဲ့ခြင်းပင် ဖြစ်သည်။ ရေလောင်းခြင်း ဓလေ့သည် နှစ်ဟောင်းမှ အညစ်အကြေးများကို ဆေးကြောစင်ကြယ်စေခြင်းဟူသော အဓိပ္ပာယ်ဖြင့် ဘုရားရှင်အား ရေသပ္ပာယ်ခြင်းမှ စတင်ကာ၊ နောင်တွင် နန်းတွင်း၌ ပျော်ရွှင်ဖွယ် "ရေသဘင်ပွဲ" အဖြစ်သို့ တိုးတက်လာခဲ့သည်။ ရာဇဝင်မှတ်တမ်းများအရ ပုဂံဘုရင် နရသီဟပတေ့မင်းလက်ထက်တွင် နန်းတွင်း၌ ရေပက်ကစားခြင်း ကို စနစ်တကျ ကျင်းပခဲ့ကြောင်း တွေ့ရှိရပြီး၊ ရှေးအကျဆုံးသော ရေသဘင်ပွဲတော် မှတ်တမ်းများအဖြစ် သမိုင်းပညာရှင်များက ယူဆကြသည်။<ref name="dr-than-tun">ဒေါက်တာသန်းထွန်း၊ "မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှုသမိုင်း"၊ ၂၀၀၂။</ref> ဤသို့ဖြင့် ဗြဟ္မဏ နက္ခတ္တဗေဒနှင့် မြန်မာတို့၏ ကိုယ်ပိုင်ရေလောင်းဓလေ့တို့ ပေါင်းစည်းသွားကာ ယနေ့တိုင် တည်တံ့နေသော ဗမာလူမျိုးတို့၏ အတာသင်္ကြန် ကိုယ်ပိုင် identity အဖြစ် သမိုင်းပိတ်ကားပေါ်တွင် အခိုင်အမာ နေရာယူခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။<ref name="culture-heritage">Aung Hla Thein, "The Evolution of Myanmar Traditional Festivals", 2012.</ref>
အနှစ်ချုပ်အားဖြင့် ပုဂံခေတ်သည် သင်္ကြန်ပွဲတော်ကို စာဖြင့် ရေးထိုးသည့် ကျောက်စာမှတ်တမ်း၊ ရေပက်ကစားသည့် ရာဇဝင်မှတ်တမ်း နှင့် စနစ်တကျ တွက်ချက်သည့် နက္ခတ်ဗေဒမှတ်တမ်း ဟူသော ကဏ္ဍစုံမှ အစောဆုံး တည်ရှိခဲ့သဖြင့် မြန်မာ့သင်္ကြန် သည်အစောဆုံး ကျင်းပသည့် မူလရေသဘင် နှစ်သစ်ကူးပွဲတော်ဖြစ်ကြောင်း အခိုင်အမာဆိုနိုင်ပေမည်။ <ref name="aung-hla-thein-2012">Aung Hla Thein, "The Evolution of Myanmar Traditional Festivals", 2012, p. 45.</ref> <ref name="sai-aung-tun-1998">Sai Aung Tun, "History of the Myanmar Calendar and Festivals", 1998.</ref>
[[File:Rural Thingyan 2017.jpg|thumb|left|300px|သင်္ကြန်ကာလ ကလေးငယ်များ ရေကစားနေပုံ၊ ၂၀၁၇ ခုနှစ်]]
=== ဒဏ္ဍာရီလာအယူအဆ ===
[[သိကြားမင်း]]နှင့် [[ဗြဟ္မာ|ဗြဟ္မာမင်း]]တို့ အလောင်းအစားပြုရာတွင် ဗြဟ္မာမင်းရှုံး၍ ဦးခေါင်းဖြတ်ခြင်း ခံရသည်။ ထိုဦးခေါင်းကြီး မြေသို့ကျလျှင် မီးလောင်မည်၊ ရေထဲကျလျှင် ပင်လယ်ခမ်းမည် ဖြစ်သောကြောင့် နတ်သမီး ၇ ဖော်က တစ်ဦးလျှင် တစ်နှစ်စီ အလှည့်ကျ ထိန်းသိမ်းရသည်။ တစ်ဦးမှ တစ်ဦးသို့ အလွှဲအပြောင်းပြုလုပ်သည့် အချိန်ကို "သင်္ကြန်" ဟု သတ်မှတ်သည်ဟု ဆိုသည်။
လွန်ခဲ့သော ကမ္ဘာဦးကာလ၊ လူတို့၏အသိပညာနှင့် နက္ခတ္တဗေဒပညာရပ်များ ထွန်းကားစအချိန်က ဖြစ်ပါသည်။ ထိုစဉ်က ဗြဟ္မာ့ပြည်တွင် ကပိလဗြဟ္မာ ဟူသော ဗြဟ္မာကြီးတစ်ဦး ရှိလေသည်။ ထိုဗြဟ္မာကြီးသည် သူ၏ အသိပညာအပေါ် အလွန်မာန်တက်ပြီး ဘယ်သူမှ မဖြေနိုင်သော ပဟေဠိများကို မေးမြန်းလေ့ရှိသည်။
တစ်နေ့တွင် ကပိလဗြဟ္မာကြီးသည် တာဝတိံသာနတ်ပြည်၏ အရှင်သခင် သိကြားမင်း နှင့် တွေ့ဆုံကာ အလောင်းအစားတစ်ခု ပြုလုပ်လေတော့သည်။
"အို... သိကြားမင်း၊ လူသားတို့အတွက် တစ်နေ့တာရဲ့ မင်္ဂလာဟာ ဘယ်နေရာမှာ ရှိသလဲ။ အဖြေကို ခုနစ်ရက်အတွင်း မဖြေနိုင်ရင် မင်းရဲ့ ဦးခေါင်းကို ငါ့ထံ အဖြတ်ခံရမယ်။ အကယ်၍ မင်းဖြေနိုင်ရင်တော့ ငါ့ရဲ့ ဦးခေါင်းကို ငါကိုယ်တိုင် ဖြတ်ပေးမယ်။"
သိကြားမင်းသည် နတ်ပညာဖြင့် စဉ်းစားသော်လည်း အဖြေကို ချက်ချင်းမရခဲ့ပေ။ ခြောက်ရက်တိုင်တိုင် စဉ်းစားသော်လည်း အဖြေက ပဟေဠိဖြစ်နေဆဲ။
ခုနစ်ရက်မြောက်နေ့တွင် စိတ်ပျက်အားလျော်စွာဖြင့် သိကြားမင်းသည် သစ်ပင်ကြီးတစ်ပင်အောက်၌ နားနေစဉ် အထက်ရှိ သစ်ကိုင်းပေါ်မှ ငှက်မင်းနှစ်ကောင် စကားပြောနေသည်ကို ကြားလိုက်ရသည်။
မငှက်က "မနက်ဖြန် ငါတို့ ဘာစားရမလဲ" ဟု မေးရာ၊ ဖိုငှက်က "သိကြားမင်း ရှုံးတော့မယ်၊ ဗြဟ္မာကြီးရဲ့ အသားကို စားရလိမ့်မယ်" ဟု ပြန်ပြောရင်း အဖြေကိုပါ တတွတ်တွတ် ပြောပြနေလေသည်။ ၎င်းကို ကြားလိုက်ရသော သိကြားမင်းသည် ဝမ်းသာအားရဖြင့် ဗြဟ္မာမင်းထံ ပြန်သွားကာ အဖြေကို ဤသို့ ဖြေကြားလိုက်ပါသည်။
"နံနက်ခင်းမှာ လူတို့ဟာ မျက်နှာသစ်ကြတဲ့အတွက် မင်္ဂလာဟာ မျက်နှာမှာ ရှိပါတယ်။ မွန်းတည့်ချိန်မှာ ကိုယ်လက်သန့်စင်ကြတဲ့အတွက် မင်္ဂလာဟာ ရင်ဘတ်မှာ ရှိပါတယ်။ ညနေချမ်းမှာ ခြေထောက်ကို ဆေးကြောကြတဲ့အတွက် မင်္ဂလာဟာ ခြေထောက် မှာ ရှိပါတယ်။"
ကပိလဗြဟ္မာကြီးသည် မိမိ၏ အရှုံးကို ဝန်ခံကာ ကတိအတိုင်း မိမိ၏ ဦးခေါင်းကို ဓားဖြင့် ဖြတ်ချလိုက်လေသည်။ သို့သော် ပြဿနာက ထိုနေရာမှ စတော့သည်။ ထိုဗြဟ္မာကြီး၏ ဦးခေါင်းသည် အလွန်တန်ခိုးကြီးလှသဖြင့် မြေပေါ်ကျလျှင် ကမ္ဘာကြီး မီးဟုန်းဟုန်းတောက်မည်။သမုဒ္ဒရာထဲကျလျှင် ရေများ ခမ်းခြောက်သွားမည်။မိုးပေါ်ပစ်တင်လျှင် ခုနစ်နှစ်ပတ်လုံး မိုးခေါင်သွားမည်။
သမီးတော်ခုနစ်ဦးနှင့် အတာကူးချိန်
သိကြားမင်းသည် ကမ္ဘာကြီး ပျက်စီးမည့်ဘေးမှ ကယ်တင်ရန် ကပိလဗြဟ္မာမင်း၏ သမီးတော် ခုနစ်ဦးကို ဆင့်ခေါ်လိုက်သည်။ ထို့နောက် ဖခင်၏ ဦးခေါင်းတော်ကို မြေပေါ်မကျစေဘဲ ဖန်ဦးအင်တုံဖြင့် လှည့်လည် ကိုင်ဆောင်စေခဲ့သည်။
သမီးတော်တစ်ဦးသည် တစ်နှစ်လျှင် တစ်ကြိမ် အလှည့်ကျ ကိုင်ဆောင်ရသည်။ တစ်နှစ်ပြည့်၍ နောက်သမီးတော်တစ်ဦးထံသို့ ဦးခေါင်းတော်ကို လွှဲပြောင်းပေးသည့် အခိုက်အတန့်ကို "သင်္ကန္တ" သို့မဟုတ် "သင်္ကြန်" ဟု ခေါ်ဆိုကြလေသည်။ ဤသည်မှာ နှစ်ဟောင်းမှ နှစ်သစ်သို့ ကူးပြောင်းခြင်းပင် ဖြစ်ပါသည်။
ဤဒဏ္ဍာရီအရ သင်္ကြန်ကာလအတွင်း သိကြားမင်းသည် လူ့ပြည်သို့ ဆင်းသက်လာပြီး လူတို့၏ ကောင်းမှု၊ မကောင်းမှုများကို စစ်ဆေးတတ်သည်ဟု ယုံကြည်ကြသည်။ကောင်းမှုလုပ်သူများကို ရွှေပေလွှာ ထက်တွင် မှတ်တမ်းတင်သည်။မကောင်းမှုလုပ်သူများကို ခွေးသားရေပုရပိုက် ပေါ်တွင် မှတ်တမ်းတင်သည်။
ထို့ကြောင့် မြန်မာတို့သည် သိကြားမင်းဆင်းလာချိန် (သင်္ကြန်ကျချိန်) မှ ပြန်တက်သွားချိန် (သင်္ကြန်တက်ချိန်) အထိ အန္တရာယ်ကင်းစေရန် အတာအိုးများ ထိုးကြပြီး၊ မကောင်းမှုများကို ရှောင်ကြဉ်ကာ ကုသိုလ်ယူရင်း ရေပက်ကစားကြခြင်း ဖြစ်ပါတော့သည်။
=== နက္ခတ်ဗေဒင်ဆိုင်ရာ အယူအဆ ===
မြန်မာ့အတာသင်္ကြန်ရက် သတ်မှတ်ရန်အတွက် အသုံးပြုသော သူရိယသိဒ္ဓန္တကျမ်း သည် နေမင်း၏ တည်နေရာအမှန်ကို ရှာဖွေရာ၌ "မဇ္ဈိမ" နှင့် "သဖုဋ" ဟူသော အဆင့်နှစ်ဆင့်ဖြင့် တွက်ချက်သည်။ ၎င်းစနစ်သည် နေမင်း၏ အသွားနှုန်း မမှန်မှုကို Trigonometry ပညာရပ်ဖြင့် ဖြေရှင်းထားခြင်း ဖြစ်သည်။
ပထမဦးစွာ ကမ္ဘာဗဟိုပြုစနစ်အရ နေမင်းသည် စက်ဝိုင်းပုံလမ်းကြောင်းအတိုင်း တစ်သမတ်တည်း သွားနေသည်ဟု ယူဆကာ ၎င်း၏ ပျမ်းမျှတည်နေရာ ကို ရှာဖွေရသည်။အဟောဂဏသည် ကမ္ဘာဦးအစ (သို့မဟုတ် ခေတ်တစ်ခု၏အစ) မှ ယနေ့အထိ ကုန်လွန်ခဲ့သော စုစုပေါင်း ရက်အရေအတွက်ကို ဦးစွာတွက်ချက်သည်။<ref name="burmese-cal">ဖိုးလတ်၊ "မြန်မာ့သက္ကရာဇ်သမိုင်း"၊ ၁၉၆၂၊ နှာ-၄၅-၅၀။</ref> ၎င်းရက်အရေအတွက်ကို အခြေခံ၍ နေမင်း၏ ပျမ်းမျှသွားနှုန်းဖြင့် မြှောက်ကာ ရာသီစက်ဝန်း၏ မည်သည့်နေရာသို့ ရောက်ရှိနေသည်ကို ရှာဖွေသည်။ ဤကျမ်းအရ နေမင်းသည် တစ်နှစ်လျှင် ၃၆၅ ရက်၊ ၁၅ နာရီ၊ ၃၁ မိနစ်၊ ၃၁.၄ စက္ကန့် ကြာမြင့်စွာ သွားလာသည်ဟု သတ်မှတ်သည်။
နေမင်းသည် ကမ္ဘာကို ပတ်ရာတွင် ဘဲဥပုံလမ်းကြောင်း အတိုင်း သွားသောကြောင့် အချို့နေရာတွင် မြန်၍ အချို့နေရာတွင် နှေးသည်။ ထိုသို့ ပျမ်းမျှတည်နေရာနှင့် အမှန်တကယ်ရှိနေသော တည်နေရာ ခြားနားချက်ကို "မန္ဒဖလ" ဟု ခေါ်သည်။မန္ဒဥစ္စ ကို နေမင်းနှင့် ကမ္ဘာ အကွာဆုံးအမှတ်ကို သူရိယသိဒ္ဓန္တတွင် မိဿရာသီ၏ ၇၈ ဒီဂရီ၌ ကိန်းသေထား၍ တွက်ချက်သည်။<ref name="suryasiddhanta-translation">Burgess, Ebenezer, "Translation of the Surya-Siddhanta: A Text-book of Hindu Astronomy", 1860.</ref>သဖုဋတွက်ချက်ပုံမှာ နေ၏ ပျမ်းမျှတည်နေရာမှ မန္ဒဥစ္စကို နှုတ်၍ ရလာသော ကိန်းကို Sine function (Jya) သုံးကာ တွက်ချက်ရရှိသော အဖြေကို ပျမ်းမျှတည်နေရာတွင် ပေါင်းခြင်း သို့မဟုတ် နှုတ်ခြင်းဖြင့် "သဖုဋနေ" ခေါ် နေမင်း၏ တည်နေရာအမှန်ကို ရရှိသည်။
နေမင်း၏ တည်နေရာအမှန် (သဖုဋနေ) သည် ၃၆၀ ဒီဂရီပြည့်၍ ၀ ဒီဂရီ (မိဿရာသီ၏ အစမှတ်) သို့ ရောက်ရှိသည့် အချိန်နာရီကို တိကျစွာ တွက်ချက်သည်။ ၎င်းအချိန်ကို "သင်္ကြန်ကျချိန်" ဟု သတ်မှတ်သည်။နက္ခတ်တာရာများ အစဉ်အမြဲ ရွေ့လျားနေမှုကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော ကွာဟချက်ကို ညှိနှိုင်းရန် အယနံသကိန်းကို ထည့်သွင်းတွက်ချက်ရသည်။ မြန်မာ့ရိုးရာသင်္ကြန်သည် "နိရယဏ" စနစ်ကို သုံးသောကြောင့် ကြယ်တာရာများအပေါ် မူတည်၍ နေမင်း၏ အနေအထားကို တိကျစွာ သိရှိနိုင်ခြင်း ဖြစ်သည်။<ref name="dr-than-tun-culture">ဒေါက်တာသန်းထွန်း၊ "မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှုသမိုင်း"၊ ၂၀၀၂။</ref>
ဤသို့ဖြင့် သူရိယသိဒ္ဓန္တကျမ်းသည် နေမင်း၏ သွားလာမှုကို သင်္ချာနည်းကျကျ တွက်ချက်ပေးခြင်းဖြင့် မြန်မာ့အတာသင်္ကြန်၏ "အတက်၊ အကျ၊ အကြို၊ အကူး" အချိန်များကို နှစ်စဉ် လွဲချော်မှုမရှိစေရန် ထိန်းကျောင်းပေးထားခြင်း ဖြစ်သည်။<ref name="sai-aung-tun">Sai Aung Tun, "History of the Myanmar Calendar and Festivals", 1998.</ref>
== ကျင်းပပုံ ဓလေ့ထုံးတမ်းများ ==
မြန်မာ့အတာသင်္ကြန်သည် မြန်မာလူမျိုးတို့၏ နှစ်ထောင်ချီ ခိုင်မာလာခဲ့သော ဓလေ့နှင့် ဗုဒ္ဓဘာသာအဆုံးအမများ ပေါင်းစည်းထားသည့် ကိုယ်ပိုင်ရိုးရာ ပွဲတော်တစ်ခုဖြစ်သည်။ နှစ်ဟောင်းမှ အညစ်အကြေးများကို ဆေးကြော၍ နှစ်သစ်တွင် မင်္ဂလာအပေါင်းနှင့် ပြည့်စုံစေရန် ရည်ရွယ်ကျင်းပကြသည်။
[[File:Mandalay Thingyan & Myo Ma Music.jpg|thumb| မန္တလေးသင်္ကြန်ပွဲတော်ဗဟိုမဏ္ဍပ်နှင့်အတူ မြင်တွေ့ရသော မန္တလေးဂုဏ်ဆောင် မြို့မတူရိယာအသင်းအလှပြယာဥ်]]
=== ၁။ ဘာသာရေးဆိုင်ရာ ရေသပ္ပာယ်ခြင်း ဓလေ့ ===
သင်္ကြန်ကာလ၏ အဓိက အနှစ်သာရမှာ စင်ကြယ်ခြင်း ဖြစ်သည်။ မြန်မာ လူမျိုးတို့သည် သင်္ကြန်ကျသည်နှင့်တစ်ပြိုင်နက် ဘုရားကျောင်းကန်များသို့ သွားရောက်၍ ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်မြတ်များကို နံ့သာရည်များဖြင့် "ရေသပ္ပာယ်ခြင်း" ကို ရှေးဦးစွာ ပြုလုပ်ကြသည်။<ref name="dr-than-tun">ဒေါက်တာသန်းထွန်း၊ "မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှုသမိုင်း"၊ ၂၀၀၂။</ref> ဤသည်မှာ နှစ်သစ်ကို ကုသိုလ်ဖြင့် စတင်ခြင်းဖြစ်ပြီး မိမိတို့၏ စိတ်နှလုံးကို ရေကဲ့သို့ အေးမြစေရန် ရည်ရွယ်သည့် ဗမာ့ကိုယ်ပိုင် ဘာသာရေး ထုံးတမ်းဖြစ်သည်။
=== ၂။ ရေသဘင်နှင့် လူမှုရေး ပျော်ရွှင်မှု ===
မြန်မာ့ရိုးရာ ရေလောင်းခြင်းသည် တစ်ဦးကိုတစ်ဦး ရန်ငြိုးပြေပျောက်စေရန်နှင့် ချစ်ကြည်ရင်းနှီးမှု တိုးပွားစေရန် ရည်ရွယ်သည်။ [[ပုဂံခေတ်]] ရာဇဝင်မှတ်တမ်းများအရ နန်းတွင်း၌ ဘုရင်နှင့် မိဖုရားများမှစ၍ ငွေဖလားများဖြင့် ရေပက်ကစားသည့် "ရေသဘင်ပွဲ" ကို စနစ်တကျ ကျင်းပခဲ့ကြသည်။<ref name="glass">မှန်နန်းရာဇဝင်တော်ကြီး၊ ပုဂံခေတ်အပိုင်း။</ref> ဤရေလောင်းဓလေ့သည် ပူပြင်းလှသော တန်ခူးလ၏ အပူဒဏ်ကို အေးမြစေသည့်အပြင် "နှစ်ဟောင်းက အညစ်အကြေး ရေဆေးလို့စင်" ဟူသော ဗမာ့ရိုးရာ ယုံကြည်မှုကို ဖော်ဆောင်နေခြင်း ဖြစ်သည်။
=== ၃။ သက်ကြီးပူဇော်ပွဲနှင့် ကန်တော့ခြင်း ===
သင်္ကြန်ကာလအတွင်း အလွန်အနှစ်သာရရှိသော ဓလေ့မှာ "သက်ကြီးပူဇော်ပွဲ" ဖြစ်သည်။ ရပ်ကွက်၊ ကျေးရွာအတွင်းရှိ အသက်ကြီးသူများကို ခေါင်းလျှော်ပေးခြင်း၊ ခြေသည်းလက်သည်း ညှပ်ပေးခြင်းနှင့် အဝတ်အစားသစ်များ လဲလှယ်ပေးကာ ကန်တော့ခြင်းတို့ ပြုလုပ်ကြသည်။ ဤသည်မှာ လူကြီးမိဘများကို ရိုသေလေးစားတတ်သော ဗမာလူမျိုးတို့၏ ကိုယ်ကျင့်တရားနှင့် ယဉ်ကျေးမှု ပြယုဂ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
=== ၄။ စုပေါင်းလုပ်ဆောင်မှုနှင့် စတုဒိသာကျွေးမွေးခြင်း ===
သင်္ကြန်ကာလတွင် "မုန့်လုံးရေပေါ်" ပြုလုပ်ခြင်းမှာ ဗမာတို့၏ စည်းလုံးမှုကို ဖော်ပြသည်။ တစ်အိမ်တက်ဆင်း မုန့်လုံးရေပေါ်များ ဝေငှခြင်း၊ စတုဒိသာကျွေးမွေးခြင်းတို့ဖြင့် "မရှိလျှင်ရှိသူက ပေးကမ်းခြင်း" ဟူသော စေတနာကို အခြေခံသည့် လူမှုဓလေ့ကို တွေ့မြင်နိုင်သည်။<ref name="culture">ဦးနု၊ "မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှုနှင့် ဓလေ့ထုံးစံများ"၊ ၁၉၆၅။</ref>
=== ၅။ အတာအိုးနှင့် သပြေညွန့်အမှတ်အသား ===
နေအိမ်တိုင်းတွင် ရေဖြည့်ထားသော အတာအိုးအတွင်း၌ "အောင်ခြင်းမင်္ဂလာ" ကို ဆောင်သည့် သပြေညွန့်နှင့် အတာပန်းများကို ထိုးစိုက်ကြသည်။ ၎င်းသည် နှစ်သစ်တွင် ဘေးအန္တရာယ်ကင်းဝေး၍ အေးချမ်းသာယာပါစေကြောင်း မိမိတို့၏ ကိုယ်ပိုင်အယူအဆဖြင့် ဆုတောင်းကြသည့် ရိုးရာသင်္ကေတ တစ်ခုဖြစ်သည်။
== မြန်မာသင်္ကြန်၏အမှတ်အသားနှင့် သင်္ကေတများ==
မြန်မာ့အတာသင်္ကြန်ပွဲတော်သည် သမိုင်းစဉ်တစ်လျှောက် ယဉ်ကျေးမှုအနုပညာနှင့် ယုံကြည်မှုများ ပေါင်းစည်းရာ အခါသမယဖြစ်ပြီး၊ ပွဲတော်၏ သင်္ကေတများနှင့် အမှတ်အသားများသည်လည်း စာပေနှင့်ကဗျာလောကတွင် ခိုင်မာစွာ နေရာယူထားပါသည်။ သင်္ကြန်၏ အဓိကသင်္ကေတဖြစ်သော ပိတောက်ဖြူနှင့် ပိတောက်ဝါ တို့သည် အေးမြသော သင်္ကြန်မိုးနှင့်အတူ ပွင့်လန်းလာတတ်ပုံကို ရှေးစာဆိုတော်များကပင် တခမ်းတနား ဖွဲ့ဆိုခဲ့ကြရာ၊ အထူးသဖြင့် ကုန်းဘောင်ခေတ် စာဆိုတော် ဦးကြော့၏
"တန်ခူးလေသာ၊ မိဿရာသီ၊ ပြောင်းပြီမို့၊ လောင်းလှေလှော်ခတ်၊ ရေသဘင်ဆင်ယင်ကျင်းပ..."
ဟူသော ကဗျာစာသားများသည် သင်္ကြန်၏ အနှစ်သာရကို ကောင်းစွာဖော်ညွှန်းနေပါသည်။ ထို့ပြင် သင်္ကြန်၏ အမှတ်အသားတစ်ခုဖြစ်သော အတာအိုး အတွင်းရှိ သပြေညွန့်နှင့် အတာပန်း ၇ မျိုးကို အမှီပြု၍ "သပြေညို ရွှေဘိုပန်းက၊ လန်းရက်စည်စည်" ဟူသော စာသားများက မြန်မာတို့၏ အောင်ခြင်းမင်္ဂလာနှင့် နှစ်သစ်ကူးအောင်ပွဲကို ပုံဖော်ပေးခဲ့သည်။
မြန်မာလူမျိုးတို့၏ သင်္ကြန်ယဉ်ကျေးမှုတွင် ရေပက်ကစားခြင်းသည် ပျော်ရွှင်မှုသက်သက်မဟုတ်ဘဲ "ရေစင်သွန်းလို့၊ အမောပြေ၊ တန်ခူးလမှာ၊ ပျော်ကြပေ" ဟူသည့်အတိုင်း တစ်ဦးပေါ်တစ်ဦး ထားရှိသည့် မေတ္တာနှင့် ကောင်းမှုကို ရည်ရွယ်သည့် စင်ကြယ်ခြင်း သင်္ကေတဖြစ်သည်။ လူမှုရေးအရလည်း မုန့်လုံးရေပေါ် နှင့် သင်္ကြန်ယိမ်း တို့သည် စည်းလုံးခြင်း၏ အမှတ်အသားများဖြစ်ကြပြီး၊ မဏ္ဍပ်ထက်မှ သံချပ် သံများသည်လည်း လွတ်လပ်မှုနှင့် ပွင့်လင်းမြင်သာမှု၏ ပြယုဂ်များအဖြစ် တည်ရှိနေပါသည်။ ဤသို့ဖြင့် မြန်မာ့အတာသင်္ကြန်သည် ပိတောက်ရနံ့၊ သပြေခက်၊ အတာအိုးနှင့် ရေသဘင်ပွဲတော်ဟူသော အမှတ်အသားများဖြင့် သမိုင်းပိတ်ကားထက်တွင် ကဗျာဆန်ဆန် လှပစွာ အမြစ်တွယ်နေသော အမျိုးသားရေး သင်္ကေတတစ်ခုဖြစ်ကြောင်း သမိုင်းနှင့် စာပေအထောက်အထားများက ညွှန်ပြနေပါသည်။
== ဒေသန္တရ ဆက်စပ်မှု ==
မြန်မာနိုင်ငံအပြင် မြန်မာ ကောဇာသက္ကရာဇ်ကို ၁၉ရာစု အလယ်ပိုင်းအထိ ဆက်ခံအသုံးပြုခဲ့ကြသော[[ထိုင်းနိုင်ငံ|ထိုင်း]] (Songkran)၊ [[လာအိုနိုင်ငံ|လာအို]] (Pi Mai)၊ [[ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံ]] (Chaul Chnam Thmey) နှင့် [[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ|တရုတ်နိုင်ငံ]]၊ [[ယူနန်ပြည်နယ်]]ရှိ ရှမ်းလူမျိုးများတွင်လည်း အလားတူ နှစ်သစ်ကူး ရေပက်ပွဲတော်များကို ဒေသန္တရအမည်များဖြင့် ကျင်းပကြသည်။
[[File:Rakhine Thingyan 2011.jpeg | thumb | မြန်မာနှစ်သစ်ကူးသင်္ကြန်တွင် ရေကစားနေပုံ၊ ရန်ကုန်၊ မြန်မာ ( ၁၃၊ ဧပြီလ၊ ၂၀၁၁) ]]
မြန်မာ့အတာသင်္ကြန်သည် အရှေ့တောင်အာရှရှိ အခြားသော တိုင်(ရှမ်း) နွယ်ဖွားများနှင့် ခမာ ယဉ်ကျေးမှု ထွန်းကားရာ ဒေသများသို့ ဗြဟ္မဏနက္ခတ္တဗေဒနှင့် ရေသဘင်ဓလေ့ကို ပျံ့နှံ့စေခဲ့သည့် အဓိက အချက်အချာ ဖြစ်သည်။ သမိုင်းအထောက်အထားများအရ [[ပုဂံခေတ်]] အင်ပါယာ အထွတ်အထိပ်သို့ ရောက်ရှိချိန်တွင် မြန်မာတို့၏ သက္ကရာဇ် တွက်ချက်ပုံနှင့် သင်္ကြန်ကျင်းပပုံ ဓလေ့များသည် အိမ်နီးချင်း ယိုးဒယား (အယုဒ္ဓယ) နှင့် လာအိုဒေသများသို့ လွှမ်းမိုး စီးဝင်ခဲ့သည်။<ref name="dr-than-tun">ဒေါက်တာသန်းထွန်း၊ "မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှုသမိုင်း"၊ ၂၀၀၂။</ref>
အရှေ့တောင်အာရှ နိုင်ငံအတော်များများသည် မြန်မာတို့၏ [[မြန်မာ သက္ကရာဇ်|မြန်မာသက္ကရာဇ်]] (จุลศักราช, ចុល្លសករាជ,Chula Sakarat) ကို ရာစုနှစ်ပေါင်းများစွာ အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။ နေမင်းကြီး၏ ပတ်လမ်းကို အခြေခံ၍ သင်္ကြန်ကျရက် တွက်ချက်သည့် မြန်မာ့နက္ခတ်ဗေဒ စနစ်သည် ထိုင်းနှင့် လာအိုနိုင်ငံတို့၏ ဆုန်ကရန် (Songkran) ရက်စွဲ သတ်မှတ်ချက်အပေါ် တိုက်ရိုက် သက်ရောက်မှု ရှိခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် မြန်မာ့သင်္ကြန်သည် ဒေသတွင်း နှစ်သစ်ကူးပွဲတော်များအတွက် "အချိန်နာရီ စံနှုန်း" အဖြစ် တည်ရှိခဲ့သည်။<ref name="calendar">ဖိုးလတ်၊ "မြန်မာ့သက္ကရာဇ်သမိုင်း"၊ ၁၉၆၂။</ref>
ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်များကို ရေသပ္ပာယ်ခြင်းနှင့် လူသားအချင်းချင်း ရေစင်သွန်းလောင်းခြင်း ဓလေ့သည် မြန်မာပြည်မှတစ်ဆင့် မဲခေါင်မြစ်ဝှမ်းတစ်လျှောက်ရှိ နိုင်ငံများသို့ ပျံ့နှံ့သွားခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ပုဂံခေတ် ရာဇဝင်မှတ်တမ်းများတွင် တွေ့ရသည့် စနစ်တကျ ရေပက်ကစားသည့် ဓလေ့သည် အရှေ့တောင်အာရှတွင် အစောဆုံးသော "ရေသဘင်" ပုံစံဖြစ်ပြီး၊ ၎င်းသည် နောင်တွင် ယိုးဒယားနှင့် လာအိုတို့၏ ကိုယ်ပိုင်ဟန် ရေသဘင်ပွဲများအဖြစ်သို့ ဆင့်ကဲပြောင်းလဲ သွားခဲ့သည်။<ref name="ancestry">Sai Aung Tun, "The History of Myanmar Calendar", 1998.</ref>
မြန်မာ့သင်္ကြန်တွင် တွေ့ရသည့် "သက်ကြီးပူဇော်ပွဲ"၊ "ငါးလွှတ်ပွဲ" (ဇီဝိတဒါန) နှင့် "မုန့်လုံးရေပေါ်" ကဲ့သို့သော စုပေါင်းလုပ်ဆောင်မှုများသည် အရှေ့တောင်အာရှ ဒေသန္တရ နိုင်ငံများတွင် ဆင်တူယိုးမှား တွေ့ရှိရသည်။ ဤသည်မှာ မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှုသည် ဗြဟ္မဏဝါဒမှ လာသော အယူအဆကို အရှေ့တောင်အာရှ ဒေသစရိုက်နှင့် ကိုက်ညီအောင် ဦးစွာ ပုံဖော်ခဲ့ပြီး၊ ထိုမှတစ်ဆင့် ဒေသတွင်းသို့ တစ်ဆင့်စကား တစ်ဆင့်နားဖြင့် စီးဝင်သွားခြင်း ဖြစ်ကြောင်း ခိုင်မာသော အထောက်အထားများက ညွှန်ပြနေသည်။<ref name="ritual">Aung Hla Thein, "The Evolution of Myanmar Traditional Festivals", 2012.</ref>
မြန်မာ့သင်္ကြန်သည် အရှေ့တောင်အာရှ၏ နှစ်သစ်ကူး ယဉ်ကျေးမှု ကွင်းဆက်တွင် "အစပြုရာ ဗဟိုချက်" အဖြစ် တည်ရှိနေပြီး၊ နက္ခတ္တဗေဒဆိုင်ရာ တိကျမှုနှင့် ရေလောင်းဓလေ့၏ အနှစ်သာရတို့ကြောင့် ဒေသတွင်း နိုင်ငံများ၏ သင်္ကြန်ပွဲတော်များအပေါ် ယနေ့တိုင် သြဇာသက်ရောက်နေဆဲ ဖြစ်သည်။
== ကမ္ဘာ့ဒြပ်မဲ့ယဉ်ကျေးမှုအမွေအနှစ် ==
မြန်မာ့ရိုးရာ နှစ်သစ်ကူး အတာသင်္ကြန်ပွဲတော်ကို [[ယူနက်စကို]]၏ လူသားမျိုးနွယ်ဆိုင်ရာ ဒြပ်မဲ့ယဉ်ကျေးမှု အမွေအနှစ်စာရင်းတွင် ပါဝင်နိုင်ရေးအတွက် အဆိုပြုစာတွဲကို ယူနက်စကို ဒြပ်မဲ့ယဉ်ကျေးမှု အမွေအနှစ်ကော်မတီထံ [[သာသနာရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှု ဝန်ကြီးဌာန|သာသနာရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှုဝန်ကြီးဌာန]]က ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၂၄ ရက်တွင် ပေးပို့တင်သွင်းသည်။၂၀၂၄ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာ ၅ ရက်တွင် ပါရာဂွေးနိုင်ငံ၊ အာဆွန်စီယွန်မြို့၌ ကျင်းပသည့် (၁၉)ကြိမ်မြောက် ဒြပ်မဲ့ ယဉ်ကျေးမှု အမွေအနှစ်ညီလာခံက “မြန်မာ့ရိုးရာ နှစ်သစ်ကူး အတာသင်္ကြန်ပွဲတော်”ကို ကမ္ဘာ့ဒြပ်မဲ့ ယဉ်ကျေးမှုအမွေအနှစ်စာရင်းတွင်ထည့်သွင်းကြောင်းတရားဝင် ဆုံးဖြတ်အတည်ပြုကြေညာခဲ့သည်။ထို့ကြောင့်သင်္ကြန်ပွဲတော်သည်မြန်မာတို့အတွက်ဂုဏ်ယူစရာကောင်းသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.mdn.gov.mm/my/mnmaariuraa-ncsckuu-attaasngknpaitteaakiu-kmbhaadpmaiynykemu-ameanccaarngaphc-sttmttkhnr|title=မြန်မာ့ရိုးရာ နှစ်သစ်ကူး အတာသင်္ကြန်ပွဲတော်ကို ကမ္ဘာ့ဒြပ်မဲ့ယဉ်ကျေးမှု အမွေအနှစ်စာရင်းအဖြစ် သတ်မှတ်ခံရ|work=Myanmar Digital News|date=5 December 2024|accessdate=22 August 2025}}</ref>
== ကိုးကား ==
{{Reflist}}
{{မြန်မာ့ ရာသီ}}
[[Category:မြန်မာ့ ဓလေ့ထုံးစံ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာ့ရိုးရာ ပွဲတော်များ]]
[[ကဏ္ဍ:စာပေ ဆောင်းပါးတို တမ်းပလိတ်များ]]
ndye061qru4drgrxike9h8pa51q2y8f
ပခုက္ကူမြို့
0
6028
1034695
846109
2026-05-30T12:24:07Z
~2026-32207-51
143496
1034695
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox settlement
|name = ပခုက္ကူမြို့
|native_name =
|other_name = ဧရာအနောက် မြို့တော်
|pushpin_label_position = bottom
|pushpin_map = Burma
|pushpin_map_caption = မြို့တည်နေရာပြ မြန်မာနိုင်ငံမြေပုံ
|seat = ပခုက္ကူမြို့
|seat_type = မြို့နယ်ရုံးစိုက်ရာမြို့
|settlement_type = [[တိုင်းဒေသကြီး၏အကြီးဆုံးမြို့]]
|image_skyline = Pakokku .jpg
|image_map =
|map_caption = ပခုက္ကူမြို့တည်နေရာပြမြေပုံ
|subdivision_type = [[အချုပ်အခြာ အာဏာပိုင် နိုင်ငံများစာရင်း|နိုင်ငံအမည်]]
|subdivision_name = {{အလံ|မြန်မာနိုင်ငံ}}
|subdivision_type1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေးနယ်မြေဒေသများ|တိုင်းဒေသကြီး]]
|subdivision_name1 = [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး|မကွေး]]
|subdivision_type2 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ|ခရိုင်]]
|subdivision_name2 = [[ပခုက္ကူခရိုင်|ပခုက္ကူ]]
|subdivision_type3 = [[လတ္တီကျု]]
|subdivision_name3 = (၂၁)ဒီဂရီ၊ (၂၀)မိနစ်
|subdivision_type4 = [[လောင်ဂျီကျူ]]
|subdivision_name4 = (၉၅)ဒီဂရီ၊ (၄)မိနစ်
|area_total_km2 =
|population = ၃၂၀၀၀၀
|population_as_of =
|population_density_km2 = auto
|coordinates = {{coord|21|20|N|95|05|E|region:MM|display=inline,title}}
|timezone = [[မြန်မာစံတော်ချိန်]]
|utc_offset = + ၆ နာရီ ၃၀ မိနစ်
|website =
}}
'''ပခုက္ကူမြို့'''သည် [[မြန်မာနိုင်ငံ]] အလယ်ပိုင်း၊ [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]]တွင် တည်ရှိပြီး၊ တိုင်းဒေသကြီး၏ အကြီးမားဆုံးနှင့် အစည်ကားဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။ ပခုက္ကူမြို့မှာ [[ဧရာဝတီမြစ်]] အနောက်ဘက်ကမ်းတွင် တည်ရှိသော မြို့တစ်မြို့ ဖြစ်၏။ [[ပခုက္ကူခရိုင်]] ရုံးစိုက်ရာ မြို့တော်ဖြစ်ပြီး [[''ဧရာအနောက်မြို့တော်'' ]]ဟုလည်း ထင်ရှားသည်။ [[မန္တလေး|မန္တလေးမြို့]]မှ အနောက်တောင်ဘက်တွင် တည်ရှိပြီး၊ ၁၁၅ မိုင်ခန့် ကွာဝေးသည်။ မြန်မာနိုင်ငံ၌ အရှည်ဆုံးတံတားဖြစ်သော ဧရာဝတီတံတား (ပခုက္ကူ) တည်ရှိရာမြို့လည်း ဖြစ်သည်။
== သမိုင်းကြောင်း ==
ပခုက္ကူမြို့သည် မြန်မာနိုင်ငံ အင်္ဂလိပ်လက်အောက် မကျရောက်မီ တံငါရွာကလေး တစ်ရွာသာ ဖြစ်ခဲ့သည်။ ယခုကဲ့သို့ မြစ်ကမ်းပေါ်၌လည်း မတည်ရှိခဲ့ပေ။ ၁၈၈၅-ခုနှစ်တွင် ပခုက္ကူရွာကလေးနှင့် ဧရာဝတီမြစ်ကြီး အကြားရှိ ကျယ်ပြန့်သော သဲသောင်ကြီး ပျောက်ကွယ်သွားသည်။ မြစ်ကြောင်းသည် ပခုက္ကူရွာ ကလေးအနီး စီးဆင်းသွားပြီး ဆိပ်ကမ်းဖြစ်လာသည်။ ပခုက္ကူရွာကလေးကို အစွဲပြု၍ ပခုက္ကူမြို့ ဖြစ်လာသည်။<ref>မောင်ကြည်သန့် ၏ မြန်မာ့ မြို့ရွာဒေသ ဝေါဟာရ(၂၀၀)</ref> ၁၈၈၇ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာ (၂၁) ရက်တွင်ပခုက္ကူမြို့ကိုစတင်တည်ထောင်သည်။ ၁၈၈၈ခုနှစ်ဇူလိုင်လ (၂၁) ရက်တွင်ဗြိတိသျှအိန္ဒိယအစိုးရ၏အမိန့်ဒီဂရီ (၂၀၁) ကိုထုတ်ပြန်ကာ ပုဂံခရိုင်နှင့် ပုခန်းကြီးခရိုင်အားဖျက်သိမ်း၍ ပခုက္ကူခရိုင်ကိုတည်ထောင်စေခဲ့သည်။ ပခုက္ကူမြို့ကိုခရိုင်မြို့အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ ပုခန်းကြီးမြို့ကို ခရိုင်မြို့အဖြစ်မှ ပုခန်းကြီးဆပ်ဒီဝီဇံ (ခရိုင်ခွဲမြို့) အဖြစ်သတ်မှတ်လိုက်သည်။ ပခုက္ကူခရိုင်လက်အောက်တွင် ပခုက္ကူခရိုင်ခွဲနှင့် ပုခန်းကြီးခရိုင်ခွဲဟူ၍ ခရိုင်ခွဲနှစ်ခုပါရှိသည်။
ပခုက္ကူခရိုင်ခွဲလက်အောက်၌ ပခုက္ကူမြို့နယ်နှင့် မြိုင်မြို့နယ်တို့ပါဝင်ပြီး ပုခန်းကြီးခရိုင်ခွဲလက်အောက်၌ ပုခန်းကြီးမြို့နယ်နှင့် လင်းကတောမြို့နယ်တို့ ပါဝင်သည်။ ၁၈၉၆ခုနှစ်တွင် ပခုက္ကူဒေသ၊ ပုံတောင်ပုံညာတောင်တန်း၊ ချင်းတောင်တန်း၊ ကာရိုတောင်တန်း၊ လူရှိုင်းတောင်တန်း၊ နာဂတောင်တန်း၊ ကချာနှင့်ဂျိန်းတိယတောင်တန်း၊ အက္ကပတ်တောင်တန်း၊ မဏိပူရတောင်တန်းဒေသတို့ကို စုပေါင်း၍ ပခုက္ကူတောင်တန်းဒေသခရိုင်များပြည်နယ်အဖြစ် ဖွဲ့စည်း၍ ပခုက္ကူမြို့ကို ပြည်နယ်မြို့တော်အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ ၁၉၀၁ခုနှစ်၊ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ပခုက္ကူမြို့၏လူဦးရေ မှာ (၁၉,၄၅၆) ယောက်ဖြစ်သည်။ ၁၉၁၈ခုနှစ်တွင် အင်္ဂလိပ်အစိုးရ၏ ဝတ်စလီခရစ်ယာန်သာသနာပြုအထက်တန်းကျောင်း (ယခု-အလက-၃) နှင့်အပြိုင် ဗုဒ္ဓသာသနာ့ရက္ခိတအမျိုးသားအထက်တန်းကျောင်း (ယခု-အထက-၁) ကိုစတင်ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ ၁၂၈၁ခုနှစ်၊ တပို့တွဲလပြည့်ကျော် (၅) ရက်နေ့တွင် မဟာဝိဇယာရာမပါဠိတက္ကသိုလ် (အရှေ့တိုက်ကြီး)ကို စတင်တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ၁၉၃၀ခုနှစ်အစောပိုင်းလများတွင် ဗြိတိသျှအိန္ဒိယနိုင်ငံနှင့် တွဲရေးခွဲရေးဆွေးနွေးပွဲများကို လော့ဒ်ဒါလဟိုဇီလမ်း (ယခု-ဗိုလ်ချုပ်လမ်း) ပေါ်ရှိ ရွှေကူဘုရားဝင်းအတွင်း ကျင်းပခဲ့သည်။ ဆန္ဒခံယူပွဲကျင်းပရာတွင် အိန္ဒိယနှင့်တွဲရေးဘက်က ဆန္ဒမဲအများအပြားရရှိခဲ့သည်။
ပခုက္ကူမြူနီစပါယ်ရွေးကောက်ပွဲကို ၁၉၃၀ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ(၁၀) ရက်နေ့တွင်ကျင်းပခဲ့သည်။ ၁၉၃၁ခုနှစ်၊ မတ်လ၂၂ရက်နေ့တွင် ပခုက္ကူမြို့တွင် မီးအကြီးအကျယ်လောင်ကျွမ်းခဲ့ရာလူပေါင်း (၃၀၀၀) ကျော်အိုးမဲ့အိမ်မဲ့ဖြစ်ခဲ့ရသည်။ နောက်နေ့မနက်တွင်လည်း ဖလန်းမင်းလမ်း (ယခု-ကျောင်းတော်ရာလမ်း) တွင်မီးလောင်ကျွမ်းပြန်သည်။ ထို့ကြောင့်ပခုက္ကူမီးသတ်တပ်ဖွဲ့ကို ၁၉၃၁ခုနှစ်၊ ဧပြီလ (၇) ရက်နေ့တွင် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။၁၉၄၃ခုနှစ်တွင် ပခုက္ကူမြို့တွင်ကမ်းပါးပြိုကျမှုများအကြီးအကျယ်ဖြစ်ပွားခဲ့ရာ ရွှေချောင်းချောင်းအရှေ့ဘက်တွင် မဟာဝန်ရှင်တော်မင်းကြီးရုံးနှင့်နေအိမ်အပါအဝင် ရွှေမုဌောဘုရားတောင်ဘက်ရှိလမ်း(၄)လမ်းအနက်(၂)လမ်းမှာပြိုကျသွားပြီး ချောင်းအနောက်ဘက်ခြမ်းတွင်လည်း ပခုက္ကူမြို့ကမ်းနားလမ်းနှင့်သားထုပ်ဂူရွာဟောင်းရပ်ကွက်မှာဧရာဝတီမြစ်ကမ်းပါးပြိုရာတွင်ပါဝင်သွားခဲ့သည်။၁၉၄၇ခုနှစ် ဩဂုတ်လ (၁၅) ရက်တွင် အိန္ဒိယနှင့် ပါကစ္စတန်နိုင်ငံတို့ လွတ်လပ်ရေးရလာခြင်းနှင့်အတူ ဗြိတိသျှအိန္ဒိယ-ပါကစ္စတန်နယ်နိမိတ်မျဉ်းဖြစ်သော မက်မဟွန်းမျဉ်းအရ ပခုက္ကူတောင်တန်းဒေသပြည်နယ်ကို ဖျက်သိမ်း၍ ပခုက္ကူ တောင်တန်းဒေသပြည်နယ်၏ ၃ပုံ၂ပုံမှာ ဗြိတိသျှဗမာနိုင်ငံမှဆွဲထုတ်ကာ အိန္ဒိယဓနသဟာယနိုင်ငံတွင် ပြောင်းလဲပါဝင်လာခဲ့၍ [[မဏိပူရပြည်နယ်]]၊ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်၊ တြိပူရပြည်နယ်၊ နာဂလန်းပြည်နယ်နှင့်မီဂါလာယာပြည်နယ်တို့ဖြစ်လာခဲ့သည်။
လွတ်လပ်ရေးခေတ် - ပခုက္ကူတောင်တန်းဒေသကိုပခုက္ကူ၊ ပေါက်၊ မြိုင်၊ ဆိပ်ဖြူ၊ ရေစကြို၊ ဂန့်ဂေါ၊ ထီးလင်း၊ ဆော၊ ကန်ပက်လက်၊ မင်းတပ် ဟူ၍မြို့နယ် (၁၀) ခုဖြင့် ဖဆပလအစိုးရကအသစ်ပြန်လည်ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး ပခုက္ကူခရိုင်နှင့် ကန်ပက်လက်ခရိုင်ဟူ၍ ခရိုင်နှစ်ခုနှင့် ပခုက္ကူစီရင်စု၊ ဆိပ်ဖြူစီရင်စု၊ ဂန့်ဂေါစီရင်စုနှင့် မင်းတပ်စီရင်စုဟူ၍စီရင်စု (၄) ခုရှိခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့်ပင် ပခုက္ကူတောင်တန်းဒေသ၏မြို့တော်ဖြစ်သော ပခုက္ကူမြို့ကိုချင်းဝိသေသတိုင်း၏မြို့တော်အဖြစ်ထည့်သွင်းပေးရေး ချင်းတိုင်းရင်းသားပါလီမန်ကိုယ်စားလှယ်များက အစဉ်တစိုက်တောင်းဆိုခဲ့ကြသည်။ ၂၂.၃.၁၉၄၉တွင် မတူပီမြို့နယ်ကို ကန်ပက်လက်ခရိုင်တွင် ဖွဲ့စည်းလိုက်ရာ မြို့နယ်(၁၁)ခုဖြစ်လာခဲ့သည်။ ပခုက္ကူမြို့ကို ၁၉၄၉ နှစ်ကုန် တွင်ကွန်မြူနစ်များက သိမ်းပိုက်ခဲ့ပြီး ၁၉၅၅ ခုနှစ်အထိအစိုးရတပ်များမှလက်လွှတ်ပေးခဲ့ရသည်။ ၁၉၅၈ ခုနှစ်တွင် ကန်ပက်လက်ခရိုင်ကိုဖျက်သိမ်းပြီး မင်းတပ်ခရိုင်ကိုဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
၁၉၇၃ခုနှစ်တွင် ပခုက္ကူမြို့တွင်ကမ်းနားလမ်းပြန်လည်ဖော်ဆောင်ရေးအတွက်မြစ်ကမ်းတစ်လျှောက်ရှိ နေအိမ်များကိုအစိုးရမှ မြို့မြောက်ဘက်အပိုင်းတွင်မြေနေရာအစားပေး၍နစ်နာကြေးပေးကာ ပြောင်းရွှေ့စေခဲ့သော်လည်း နှစ်အတော်ကြာစီမံကိန်းအကောင်အထည်ဖော်ဆောင်ရွက်မှုများမရှိသောကြောင့် ကမ်းနားတစ်လျှောက်တွင်ပြန်လည်အခြေချနေထိုင်မှုများရှိလာခဲ့သည်။ တော်လှန်ရေးကောင်စီအစိုးရလက်ထက် ၁၉၇၄တွင် ပခုက္ကူတောင်တန်းဒေသကို ဖျက်သိမ်းပြီးပခုက္ကူခရိုင်ကို မကွေးတိုင်းအတွင်း ပေါင်းထည့်ခဲ့သည်။ ၂၀၀၃ ခုနှစ်အထိပခုက္ကူခရိုင်ကိုမြို့နယ် ၈ ခုဖြင့်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ၂၀၀၃ ခုနှစ်တွင် ဂန့်ဂေါခရိုင်ကို မြို့နယ် ၃ မြို့နယ်ဖြင့်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် ယနေ့ပခုက္ကူခရိုင်ကိုမြို့နယ် ၅ ခုသာဖွဲ့စည်းထားသည်။
== ထင်ရှားကျော်ကြားသော ဘုရားများ ==
===သီဟိုဠ်ရှင်ဘုရား===
သမိုင်းကြောင်းအရ [[အလောင်းစည်သူ|အလောင်းစည်သူမင်း]]ကို သီဟိုဠ်ဘုရင်(သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ)က ဆက်သခဲ့သော ရုပ်ပွားတော်မြတ်ဖြစ်သည်။ ပခုက္ကူမြို့ရှိ သီဟိုဠ်ရှင်ဘုရားကို မြို့ခံများက ဘုရားကြီးဟုလည်း ခေါ်ဆိုပြီး အထူးထင်ရှားသည်။ အမှတ် ၁၅ မြစ်ကိုင်း (ခေါ်) မြစ်မကိုင်းအရပ်တွင် တည်ရှိသည်။ နှစ်စဉ်နှစ်တိုင်း နယုန်လတွင် ဘုရားပွဲတော် ကျင်းပလေ့ရှိပြီး အနယ်နယ် အရပ်ရပ်မှ (၁၂)ပွဲဈေးသည်များ၊ ဘုရားဖူးဧည့်သည်များဖြင့် ဘုရားပွဲတော်မှာ အလွန်စည်ကားလှပါသည်။ နာမည်ကျော် ဇာတ်အဖွဲ့များ၊ ဆပ်ကပ်အဖွဲ့များလည်း လာရောက် ဖြေဖျော်ကြသည်။
===ရွှေကူမြတ်စွာဘုရားနှင့် တံကဲတော်===
ဗိုလ်ချုပ်လမ်းမပေါ်တွင် တည်ရှိသည်။ ဘုရားဝန်းထဲတွင် ရုပ်ပွားတော်အနီးနားရှိ ရှေးဟောင်းအဖိုးတန် တံကဲတော်ကြီးကို စိတ်ဝင်စားဖွယ် တွေ့မြင်လေ့လာနိုင်သည်။ တံကဲတော်ဘုရား၏ နောက်ခံပလ္လင်တော်မှ သစ်ထွင်း ပန်းသားများအတွင်းတွင် ဇာတ်နိပါတ်အရုပ်များ တစ်ဆက်တည်း ထွင်းထုထားသော ပန်းပုလက်ရာမျိုး ဖြစ်သည်။ တံကဲတော်ကြီးကို ဆရာကံကြီးနှင့် သားဖြစ်သူမောင်တေတို့က ၁၂၆၉ ခုနှစ်မှာ လက်ခ ငွေဒင်္ဂါးပြား ၄၀၀၀ (ရွှေ ၂ ပိဿာတန်ဖိုးနှင့်ညီမျှ) ဖြင့် ၄ နှစ်ကျော်ထုလုပ်ခဲ့သည်။
===ဖောင်တော်ဦးမြတ်စွာဘုရား===
ပခုက္ကူမြို့၊ အမှတ်(၁) ရပ်ကွက်၊ ပေါင်လောင်ရှင်ရ ဖောင်တော်ဦးလမ်း နှင့် သီတာလမ်း လမ်းဆုံတွင် တည်ရှိသည်။ သမိုင်းကြောင်းအရ ဖောင်တော်ဦးစေတီတော်ကို နရပတိစည်သူမင်းက တည်ထားခဲ့သည်။ ဖခမည်းတော် [[အလောင်းစည်သူ|အလောင်းစည်သူမင်းကြီး]] တိုင်းခန်းလှည့်လည်ရာတွင် သုံးခဲ့သော သင်္ကနက်သား ဖောင်တော်မှ ဦးတုံး စကားတိုင်ကိုဖြတ်ကာ ဘုရားထုလုပ် ပူဇော်ရာမှ ဖောင်တော်ဦးဘုရားအဖြစ် ဘွဲ့နာမတော် ရရှိခဲ့သည်။ မူလတည်ရှိရာနေရာမှာ ငါ့သရောက်ကျေးရွာမှ ဘုန်းကြီး နှစ်ပါးထံတွင် ဖြစ်သည်။ တိုင်းပြည်မငြိမ်သက်၍ ပခုက္ကူသို့ ပင့်ဆောင်ကာ ယခုနေရာတွင် တည်ထားကိုးကွယ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ နှစ်စဉ် တန်ဆောင်မုန်း လဆန်း ၈၊ ၉၊ ၁၀ ရက်များတွင် ဘုရားပွဲကျင်းပလေ့ရှိသည်။
===ရွှေမုဋ္ဌောစေတီတော်===
ပခုက္ကူမြို့နယ်၊ ကျွဲတဲအုပ်စု၊ ရွှေချောင်းကျေးရွာအနီး ဧရာဝတီမြစ်ကမ်းနဖူးတွင် တည်ရှိသည်။ စေတီတော်ကြီး၏ ဂန္ဓာကုဋီတိုက်အတွင်းဘက်တွင် ဘုရားဒါယိကာ အသောက မင်းကြီး၏ ရွှေမုဋ္ဌောစေတီတော်ကို ဖူးတွေ့နိုင်သည်။
== သံဃာစာသင်တိုက်များ ==
မြန်မာပြည်တွင် သံဃာထု ဒုတိယအများဆုံး သီတင်းသုံးရာ ပခုက္ကူတွင် မဟာဝိဇယာရာမ ပါဠိတက္ကသိုလ်(အရှေ့တိုက်)၊ မဟာဝိသုတာရာမ ပါဠိတက္ကသိုလ် (အလယ်တိုက်)၊ သာသနာ့ ဝိပုလာရာမ ပါဠိတက္ကသိုလ် (အနောက်တိုက်) ဟူ၍ စာသင်တိုက်ကြီး ၃ တိုက်ရှိရာ ဗောဓိမဏ္ဍိုင်၊ မြတိုက်၊ မတ္တထောင် စသည့် စာသင်တိုက်ငယ်များ ရှိပြီး အခြား ကျောင်းတိုက်ငယ်များနှင့် ဆိုပါက သံဃာတော်ပေါင်း ၄ဝဝဝ ကျော်ရှိသည်။ <ref>http://www.mizzimaburmese.com/component/content/article/196----.html{{Dead link|date=September 2021 }}</ref>
== တက္ကသိုလ်များ၊ အခြေခံပညာသင်ကျောင်းများ ==
=== တက္ကသိုလ်၊ကောလိပ်များ ===
* [[ပခုက္ကူတက္ကသိုလ်]]
* [[ပခုက္ကူပညာရေးဒီဂရီကောလိပ်]]
* [[နည်းပညာတက္ကသိုလ်(ပခုက္ကူ)]]
* [[ကွန်ပျူတာတက္ကသိုလ်(ပခုက္ကူ)]]
*[[သူနာပြုနှင့်သားဖွားသင်တန်းကျောင်း(ပခုက္ကူ)]]
*[[အစိုးရနည်းပညာ အထက်တန်းကျောင်း(ပခုက္ကူ)]]
*[[အစိုးရစက်မှုလက်မှုသိပ္ပံ(ပခုက္ကူ)]]
=== အခြေခံပညာကျောင်းများ ===
* အခြေခံမူလတန်းကျောင်းများစွာ
* အလယ်တန်းကျောင်း ၃ ကျောင်း
* လေ့ကျင့်ရေးအလယ်တန်းကျောင်း (တီတီစီ) ဟူ၍ ၁ ကျောင်း
* အထက်တန်းကျောင်း ၅ ကျောင်း
==လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး==
ပခုက္ကူမြို့သို့ ခရီးသွားနိုင်ရန် လေကြောင်း၊ ရေကြောင်း၊ ကုန်းကြောင်းများဖြင့် သွားလာနိုင်သည်။ လက်ရှိတွင် လေကြောင်းမှာ အသုံးပြုမှု နည်းပါးသဖြင့် ယာယီပိတ်ထားပါသည်။
===ရေကြောင်း===
ပခုက္ကူမြို့သည် ဧရာဝတီမြစ်၏ အနောက်ဘက်ကမ်းတွင်တည်ရှိသောကြောင့် စက်လှေ၊ သင်္ဘောများဖြင့် ခရီးသွားလာခြင်း၊ ကုန်စည်စီးဆင်းရေးများ လုပ်နိုင်သည်။ ပခုက္ကူဆိပ်ကမ်းသည်မြန်မာနိုင်ငံ၏ တတိယမြောက်အရေးပါသောကုန်းတွင်းဆိပ်ကမ်းဖြစ်ပြီး အထက်မြန်မာနိုင်ငံ၏ အကြီးဆုံးဆန်တင်ပို့ရောင်းချရာဆိပ်ကမ်းလည်းဖြစ်သည်။ ပခုက္ကူ သင်္ဘောဆိပ်သည် ဧရာဝတီတံတား (ပခုက္ကူ) အနီးတွင် တည်ရှိသည်။ NLD အစိုးရလက်ထက်တွင် မြန်မာပြည် ဧရာ၀တီမြစ်အတွင်း ကုန်စည်စီးဆင်းမှု ပိုမိုမြန်ဆန်စေရန် အလို့ငှါ အဆင့်မြင့်ဆိပ်ကမ်း တည်ဆောက်ဖို့ မြို့ ၄ မြို့ လျာထားရာ ပခုက္ကူမြို့ လည်း အပါအဝင် ဖြစ်ခဲ့ပါသည်။ စစ်တပ်မှ အာဏာသိမ်းသဖြင့် စီမံကိန်း ရပ်တန့်ထားပါသည်။
===လေကြောင်း===
ပခုက္ကူလေဆိပ်အား ၂၀၀၅ ခုနစ်တွင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ လေယာဉ်ကွင်းရှိသော်လည်း ဖွင့်ပွဲလုပ်ပြီးနောက် အသုံးမပြုတော့ဘဲ ပစ်ထားခဲ့သောကြောင့် ပျက်စီးယိုယွင်းလျက်ရှိသည်။ ထို့ကြောင့် လေကြောင်းဖြင့် ခရီးသွားလိုပါက အနီးဆုံးလေဆိပ်ဖြစ်သော ညောင်ဦးလေဆိပ်ကို အသုံးပြုနိုင်သည်။
===ကုန်းကြောင်း===
ကုန်းကြောင်းအား ကားဖြင့်သော်လည်းကောင်း ရထားဖြင့်သော်လည်းကောင်း သွားလာနိုင်သည်။ ပခုက္ကူမြို့ ကားကြီးကွင်းသည် ပခုက္ကူမြို့၏ ပင်မသွေးကြော လမ်းမကြီးဖြစ်သော မြို့မလမ်းနှင့် မြို့ပတ်လမ်း ဆုံ ရှေ့ဘက် ၁ ဖာလုံခန့်အကွာတွင် တည်ရှိသည်။ NLD အစိုးရလက်ထက် မြန်မာနိုင်ငံတွင် ပထမဆုံး အဆင့်မြင့်ကားကြီးကွင်း တည်ဆောက်ရန် မြေယာပြုပြင်မှုများ လုပ်နေစဉ် စစ်တပ်မှ အာဏာသိမ်းသဖြင့် စီမံကိန်း ရပ်တန့်ထားပါသည်။ ထိုကားကြီးကွင်းသစ်ဧ။် တည်နေရာမှာ ပခုက္ကူမြို့သစ်ရပ် ဘူတာကြီး အနီးတွင် ရှိပါသည်။ ပခုက္ကူဘူတာကြီးသည်လည်း မြို့သစ်ရပ် မန္တလေးမြို့သို့သွားရာ ပင်မလမ်းကြောင်းဖြစ်သော ရေစကြိုလမ်းမဘေးဖက်ခြမ်းတွင် တည်ရှိသည်။ ပခုက္ကူဘူတာကြီးသည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ မီးရထားတိုင်းရုံး(၁၀)ရုံးတွင် တစ်ခုအပါအဝင်ဖြစ်သော တိုင်းအမှတ်(၁၀)တိုင်းရုံး စိုက်ရာ တိုင်းအဆင့်ဘူတာကြီးဖြစ်သည်။
===ပို့ဆောင်ရေး===
ပခုက္ကူစာတိုက်ကြီး တည်ရှိသောကြောင့် အစိုးရစာတိုက်မှ တစ်ဆင့် ပို့ဆောင်နိုင်သည်။
== ဒေသထွက်စိုက်ပျိုးရေးထွက်ကုန်များ ==
ပခုက္ကူနယ်မှ အဓိက စိုက်ပျိုးရေး ထွက်ကုန်မှာ ဆေးရွက်ကြီး၊ ဗာဂျီးနီးယာ၊ ဝါ၊ မြေပဲ၊ နှမ်း၊ ပြောင်း၊ ပဲအမျိုးမျိုး ကြက်သွန်နီ၊ ကြက်သွန်ဖြူတို့ဖြစ်သည်။
== စက်မှုလက်မှုထုတ်ကုန်များ ==
ပခုက္ကူနယ်တွင် ယက္ကန်းလုပ်ငန်း ထွန်းကားပြီး၊ ပခုက္ကူစောင်(ဝါဒစောင်)၊ ချည်ပုဆိုး၊ တံဘက်များ၊ လွယ်အိတ်များ ယက်လုပ်သည်။
ပခုက္ကူ သားရေဖိနပ်၊ ကတ္တီပါဖိနပ်တို့မှာလည်း အရည်အသွေး ကောင်းမွန်သည်။ အစိုးရပိုင် စီးကရက်စက်ရုံများ၊ စက်ယက္ကန်း စက်ရုံများလည်းရှိသည်။ ယခင်က ပခုက္ကူ စက်မှုဇုံမှ ပခုက္ကူဂျစ်ကားများလည်း ထုတ်လုပ်သည်။ ယခုခေတ် ပခုက္ကူတွင် ချည်မျှင်နှင့် အထည်စက်ရုံ၊ ရေနံချက်စက်ရုံ၊ အထည်ချုပ်စက်ရုံ၊ စစ်တပ်ပိုင် လက်နက်စက်ရုံ အစရှိသဖြင့် စက်ရုံအများအပြား လည်ပတ်လျက်ရှိပါသည်။ ထို့အပြင် မြန်မာတစ်နိုင်ငံလုံး အသုံးပြုလျက်ရှိသော ငွေစက္ကူများကိုလည်း ပခုက္ကူမြို့နယ်အတွင်းရှိ ဝါဇီစက်ရုံမှ ထုတ်လုပ်ပေးလျက်ရှိပါသည်။
== ကိုးကား ==
<references/>
{{မကွေးတိုင်း}}
{{မြန်မာတိုင်းနှင့် ပြည်နယ်များ}}
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့များ]]
[[Category:မကွေးတိုင်းဒေသကြီးရှိ မြို့များ]]
[[Category:ပခုက္ကူခရိုင်]]
5cpnh0td2w4lzjusp6mo64sr3s3xrb1
မိုက်ခရိုဆော့ဖ်
0
6234
1034692
957686
2026-05-30T12:11:17Z
~2026-32192-98
143501
Tai
1034692
wikitext
text/x-wiki
{{underconstruction}}
{{translation incomplete}}
* {{Coord|47|38|23|N|122|7|42|W|region:US_dim:540|display=title}}
{{Infobox company
| name = မိုက်ခရိုဆော့ဖ် ကော်ပိုရေးရှင်း
| logo = Microsoft logo and wordmark.svg
| logo_alt = Microsoft's logo၊ နာရီလက်တံအတိုင်း အနီ၊ အစိမ်း၊ အဝါနှင့် အပြာ စတုရမ်းပုံစံ ၄ ခု ခွဲထားပြီး ၂၀၁၂ ခုနှစ်တွင် စတင်မိတ်ဆက်ခဲ့သည်။
| image = Microsoft building 17 front door.jpg
| image_caption = မိုက်ခရိုဆော့ဖ် ဝန်းအတွင်းရှိ အကြီးဆုံးအဆောက်အအုံဖြစ်သော အဆောက်အဦးအမှတ် (၁၇) ဧည့်ခန်းမဆောင်အဝင်။
| type = အများဆိုင်
| traded_as = {{unbulleted list|{{NASDAQ|MSFT}}|[[Dow Jones Industrial Average|Dow Jones Industrial Average Component]]|[[NASDAQ-100|NASDAQ-100 Component]]|[[S&P 500|S&P 500 Component]]}}
| industry = ဆော့ဝဲလ်<br/>အသုံးပြုသူ အီလက်ထရွန်းနစ်<br>ကွန်ပျူတာ ဟဒ်ဝဲလ်
| foundation = အာဘူကူးကူး၊ နယူး မက္ကဆီကို၊ [[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု]] ({{Start date|1975|04|04}})
| founder = [[ဘီလ်ဂိတ်]]၊ ပါအဲလန်။
| location_city = မိုက်ခရိုဆော့ဖ် ရက်မွန် ရုံးဝန်း၊ ရက်မွန်၊ ဝါရှင်တန်မြို့
| location_country = {{flag|အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု}}
| area_served = ကမ္ဘာတစ်ဝန်း
| key_people =John W. Thompson (Chairman)|Satya Nadella (CEO)|[[Bill Gates]] (founder, technology advisor)
| products = {{flatlist|
* [[မိုက်ခရိုဆော့ဖ် ဝင်းဒိုး|ဝင်းဒိုး]]
* [[မိုက်ခရိုဆော့ဖ် အော့ဖစ်|အော့ဖစ်]]
* [[မိုက်ခရိုဆော့ဖ် ဆာဗာ|ဆာဗာ]]
* [[စကိုက်ပိ]]
* [[မိုက်ခရိုဆော့ဖ် ဗီစူရယ် စတူဒီယို|ဗီစူရယ် စတူဒီယို]]
* [[မိုက်ခရိုဆော့ဖ် ဒိုင်းနမစ် |ဒိုင်းနမစ်]]
* [[မိုက်ခရိုဆော့ဖ် အက်ဇူရီ|အက်ဇူရီ]]
* [[အက်စ်ဘောက်]]
* [[မိုက်ခရိုဆော့ဖ် ဆာဖေ့|ဆာဖေ့]]
* [[မိုက်ခရိုဆော့ဖ် မိုဘိုင်း|မိုဘိုင်း]]
* [[မိုက်ခရိုဆော့ဖ်မှ ထုတ်လုပ်ထားသော အက်ပလီကေးရှင်းစာရင်း | တခြား.....]]
}}
| services = {{flatlist|
* [[MSN]]
* [[Bing]]
* [[OneDrive]]
* [[Microsoft Developer Network|MSDN]]
* [[Outlook.com]]
* [[Microsoft TechNet|TechNet]]
}}
| revenue = {{Increase}} [[အမေရိကန်ဒေါ်လာ|US$]] ၈၆.၈၃ ဘီလီယံ (၂၀၁၄)<ref name=10K>{{cite web|date=July 22, 2014|url=http://www.microsoft.com/investor/EarningsAndFinancials/Earnings/PressReleaseAndWebcast/FY14/Q4/default.aspx|title=Earnings Release FY14 Q4|publisher=Microsoft|accessdate=September 15, 2014}}</ref>
| operating_income = {{increase}} US$ ၂၇.၇၆ ဘီလီယံ (၂၀၁၄)<ref name=10K/>
| net_income = {{increase}} US$ ၂၂.၀၇ ဘီလီယံ (၂၀၁၄)<ref name=10K/>
| assets = {{increase}} US$ ၁၇၂.၃၈ ဘီလီယံ (၂၀၁၄)<ref name=10K/>
| equity = {{Increase}} US$ ၈၉.၇၈ ဘီလီယံ (၂၀၁၄)<ref name=10K/>
| num_employees = ၁၂၈၀၇၆ (ဇွန်၊ ၂၀၁၄) <ref>{{cite web|url=https://www.microsoft.com/en-us/news/inside_ms.aspx#RevenueHeadcount|title=Revenue and Headcount |publisher=Microsoft |date= |accessdate=2014-09-15}}</ref>
| subsid = [[List of mergers and acquisitions by Microsoft|List of Microsoft subsidiaries]]
| homepage = {{URL|https://www.microsoft.com/|Microsoft.com}}
| footnotes = <ref>{{cite web|url=http://www.microsoft.com/Investor/AnnualReports/default.aspx|title=Microsoft Corporation Annual Reports |date=July 28, 2014|publisher=Microsoft Corporation|accessdate=August 23, 2014}}</ref>
}}
'''မိုက်ခရိုဆော့ဖ်''' ({{Lang-en|Microsoft}})သည် အမေရိကန်နိုင်ငံ၊ ဝါရှင်တန်ပြည်နယ် ရက်မွန်တွင် ရုံးချုပ်တည်ကာ ကွန်ပျူတာဆော့ဝဲလ်များ၊ အီလက်ထရောနစ်ပစ္စည်းများ၊ တကိုယ်ရေးသုံးကွန်ပျူတာ နှင့် အခြား နည်းပညာဝန်ဆောင်မှုများကို ထုတ်လုပ်၊ ရောင်းချ၊ ဝန်ဆောင်မှု ပေးနေသည့် ကုမ္ပဏီတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ထုတ်လုပ်ရောင်းချနေသော ဆော့ဝဲလ်များထဲမှ မိုက်ခရိုဆော့ဖ် ဝင်းဒိုး၊ မိုက်ခရိုဆော့ဖ် အော့ဖစ် တို့မှာ လူသုံးများပြီး လူသိအများဆုံး ဖြစ်သည်။ ရောင်းချနေသော အီလက်ထရောနစ် ပစ္စည်းများထဲတွင် အိတ်စ်ဘောက် (X-Box) ဂိမ်းနှင့် မိုက်ခရိုဆော့ဖ် ဆာဖေ့ (Microsoft Surface) ကျောက်သင်ပုန်းကွန်ပျူတာတို့မှာ အဓိက ထုတ်ကုန်များ ဖြစ်သည်။ မိုက်ခရိုဆော့ဖ်သည် ဝင်ငွေများအရ ဆော့ဝဲလ်ကုမ္ပဏီများထဲတွင်အကြီးဆုံးဖြစ်သည်။ <ref>{{cite web|url=http://www.softwaretop100.org/global-software-top-100-edition-2011 |title=Global Software Top 100 – Edition 2011 |publisher=Softwaretop100.Org|date=23 August 2011}}</ref> ကမ္ဘာ့တန်ဖိုးအကြီးဆုံး ကုမ္ပဏီများထဲတွင်လည်း တစ်ခုအပါအဝင် ဖြစ်သည်။ <ref>{{cite web | url=http://ycharts.com/rankings/market_cap | title=Market Cap Rankings | publisher=Zacks Investment Research | work=Ycharts | date=April 8, 2012 | accessdate=April 9, 2012}}</ref>
မိုက်ခရိုဆော့ဖ်ကို ဘီလ်ဂိတ် နှင့် ပေါလ်အလန် တို့က ၁၉၇၅ ခုနှစ် ဧပြီလ ၄ ရက်နေ့မှာ စတင်တည်ထောင်ခဲ့ကြတာ ဖြစ်ပါတယ်။ စတင်တည်ထောင်စဉ်က ရည်ရွယ်ချက်မှာ Altair 8800 ကွန်ပျူတာများအတွက် ကွန်ပျူတာ ဘာသာပြန်ပစ္စည်း BASIC interpreter ရောင်းချရန် ဖြစ်သည်။ ၁၉၈၀ နှစ်လယ်ပိုင်းတွင် နောက်ပိုင်းတွင် မိုက်ခရိုဆော့ဖ် ဝင်းဒိုးဖြစ်လာမည့် MS-DOS ဟုခေါ်ဆိုသော ကွန်ပျူတာ လည်ပတ်မှုစနစ် အသစ်ကို စတင်မိတ်ဆက်ခဲ့သည်။ ၁၉၈၆ အရောက်မှာတော့ ကုမ္ပဏီ ရှယ်ယာဈေးတွေ မြင့်တက်လာခဲ့ပြီး ဝန်ထမ်းများထဲမှ ဘီလီယံ သူဌေး ၃ ယောက်နဲ့ မီလီယံ သူဌေး ၁၂၀၀၀ ခန့် ပေါ်ပေါက်ခဲ့သည်။ ၁၉၉၀ ပြည့်နှစ်များအထိ ကွန်ပျူတာ လည်ပတ်မှု စနစ် ဈေးကွက်ကို ဦးဆောင်ထားနိုင်ဆဲ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၁ ခုနှစ် မေလမှာတော့ မိုက်ခရိုဆော့ဖ်က စကိုက်ပ်လို့ခေါ်တဲ့ အင်တာနက်ကနေ ဖုန်းခေါ်ဆိုမှု ဝန်ဆောင်မှုပေးတဲ့ ကုမ္ပဏီကို ဒေါ်လာ သန်း ၈၅၀၀ နဲ့ဝယ်ယူခဲ့ပါတယ်။ <ref>{{cite web |url=http://www.searchofficespace.com/blog/sos-news/microsoft-buys-skype-for-8-5-billion.html |title=Microsoft buys Skype for $8.5 billion |publisher=The Search Office Space Blog |date=May 10, 2011 |accessdate=April 4, 2011 |archivedate=8 May 2012 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120508050845/http://www.searchofficespace.com/blog/sos-news/microsoft-buys-skype-for-8-5-billion.html }}</ref>
၂၀၁၃ ခုနှစ် စာရင်းများအရ မိုက်ခရိုဆော့ဖ် တကိုယ်ရေသုံး ကွန်ပျူတာများမှာ ကွန်ပျူတာ လည်ပတ်မှုစနစ် နှင့် ရုံးသုံးဆော့ဝဲလ်များ ရောင်းချမှုများ ဈေးကွက်မှာ ဦးဆောင်မှု ရဆဲ ဖြစ်ပါတယ်။ မိုက်ခရိုဆော့ဖ်ဟာ ကွန်ပျူတာများနှင့် ဆာဗာများအတွက် ဆော့ဝဲလ်များ ထုတ်လုပ်ခြင်း၊ အင်တာနက်ဝက်ဘ်ဆိုက် ရှာဖွေမှု စနစ် "ဘင်း"၊ ဗီဒီယိုဂိမ်း "အိတ်ဘောက်"၊ နည်းပညာဝန်ဆောင်မှုဈေးကွက် "အမ်အက်စ်အန်" နှင့် မိုဘိုင်းဖုန်းများကိုပါ ထုတ်လုပ်ဖြန့်ချိ ဝန်ဆောင်မှုပေးနေပါတယ်။ ၂၀၁၂ ခုနှစ် ဇွန်လထဲမှာ မိုက်ခရိုဆော့ဟာ တကိုယ်ရေးသုံး ကွန်ပျူတာထုတ်လုပ်တဲ့ ဈေးကွက်ထဲကို ကျောက်သင်ပုန်း ကွန်ပျူတာ ဖြစ်တဲ့ မိုက်ခရိုဆော့ဖ် "ဆာဖေ့" ထုတ်လုပ်ခြင်းနှင့်အတူ ဝင်ရောက်လာပါတယ်။
မိုဘိုင်းဖုန်းလောကမှာ ဘုရင်ဖြစ်ခဲ့တဲ့ နိုကီယာ ရဲ့ ကိရိယာနှင့် ဝန်ဆောင်မှု ဌာနကိုဘည်း မိုက်ခရိုဆော့ဖ်ကနေ ဝယ်ယူခဲ့ပြီး စမတ်ဖုန်းထုတ်လုပ်ခြင်း ဈေးကွက်ထဲကိုလည်း ဝင်ရောက်ချဲ့ထွင်ခဲ့ပါတယ်။ <ref name="InformationWeek_Kin">{{cite web |url=http://www.informationweek.com/applications/notify-the-next-of-kin/d/d-id/1090416 |title=Notify The Next Of Kin |date=30 June 2010 |work=InformationWeek |access-date=3 January 2015 |archive-date=24 April 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140424124515/http://www.informationweek.com/applications/notify-the-next-of-kin/d/d-id/1090416 }}</ref>
==သမိုင်း==
===၁၉၇၂ မှ ၈၃ အထိ တည်ထောင်ခြင်းနှင့် ဖြစ်တည်ခြင်း===
ပေါလ်အလန် နှင့် ဘီလ်ဂိတ် တို့သည် ငယ်စဉ်ကလေးဘဝကတည်းက သူငယ်ချင်းမျာဖြစ်ခဲ့ပြီး သူတို့သည် ကွန်ပျူတာ ပရိုဂရမ်များ ရေးသားခြင်းမှာ အထူးစိတ်ဝင်စားသူများ ဖြစ်ကြပါတယ်။ သူတို့ နှစ်ယောက်မှာ တူညီတဲ့ ရည်မှန်းချက်အနေနဲ့လည်း သူတို့၏ ကိုယ်ရေးကိုယ်တွေးတွေကို အသုံးချပြီး အောင်မြင်တဲ့ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းတစ်ခု လုပ်ဆောင်ရန် ဖြစ်ပါတယ်။ ၁၉၇၂ ခုနှစ်မှာ "ထရမ့်-အို-ဒေတာ" လို့သူတို့ရဲ့ ပထမဆုံး ကုမ္ပဏီတစ်ခုကို တည်ထောင်ခဲ့ပါတယ်။ အလန်ဟာ ဝါရှင်တန် တက္ကသိုလ်မှာ ကွန်ပျူတာ သိပ္ပံ တက်ရောက်နေတာ ဖြစ်ပါတယ်။ သို့ပေမယ့် ကျောင်းထွက်ခဲ့ပြီး ဟန်နီဝဲလ် မှာ အလုပ်လုပ်ခဲ့ပါတယ်။ ဂိတ်က ဟားဗတ် တက္ကသိုလ်မှာ တက်ရောက်နေတာ ဖြစ်ပါတယ်။ <ref>{{cite web|title=Microsoft Company History|url=http://www.fundinguniverse.com/company-histories/microsoft-corporation-history/}}</ref> ၁၉၇၅ ဇန်နဝါရီမှာတော့ ပေါပြူလာ အီလက်ထရောနစ်က MITS ရဲ့ Altair8800 ကွန်ပျူတာ အသေးစားလေးတွေမှာ ပြဿနာအချို့ ရှိခဲ့ပါတယ်။ အလန်က သူတို့ ဒီ Altair 8800 အတွက် ပရိုဂရမ်ရေးသားနိုင်ကြောင်း အကြံပြုခဲ့ပါတယ်။ ဘီလ်ဂိတ်က MITS ကိုဖုန်းဆက် အကြောင်းကြားခဲ့ပြီး MITS ကသူတို့ကို လာရောက်သရုပ်ပြရန် တောင်းဆိုခဲ့သည်။ သူတို့ဆီမှာ အမှန်တကယ် ပြုလုပ်ထားခြင်း မရှိသောလည်း နှစ်ယောက်ပေါင်း၍ အစမ်းတစ်ခု ပြုလုပ်နိုင်ခဲ့သည်။ အဲ့ဒီအစမ်းဟာ သရုပ်ပြပွဲမှာ အမှားအယွင်းမရှိ လုပ်ဆောင်နိုင်ခဲ့သည်။ ၁၉၇၅ မတ်လ နယူး မက္ကစီကိုမှာ MITS က Altair BASIC အဖြစ် ဈေးကွက်သို့ စတင်ဖြန့်ချိရန် သဘောတူညီခဲ့သည်။ <ref name="Allan 2001" />{{rp|108, 112–114|date=November 2012}} They officially established Microsoft on April 4, 1975, with Gates as the Chief executive officer.<ref name="BBCTL">{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/business/5085630.stm|title=Bill Gates: A Timeline|work=BBC News|publisher=BBC|date=July 15, 2006|accessdate=July 17, 2010}}</ref> အဲ့ဒီနောက်မှာတော့ အလန်ဟာ သူတို့၏ ကုမ္ပဏီနာမည်ကို Microprocessor နှင့် ဆော့ဝဲလ် ပေါင်းရေးထားတဲ့ မိုက်ခရိုဆော့ဖ်အဖြစ် တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ကုမ္ပဏီကို ဘယ်လ်လီဗျူး၊ ဝါရှင်တန် သို့ပြောင်းရွေ့ခဲ့သည်။
မိုက်ခရိုဆော့ဖ်သည် ၁၉၈၀ ပြည့်နှစ်တွင် ၎င်းတို့၏ Unix ဗားရှင်းအဖြစ် Xenix ကိုထုတ်လုပ်ပြီး ကွန်ပျူတာ လည်ပတ်မှုစနစ် (Operation System) စီးပွားရေးသို့ ဝင်ရောက်လာခဲ့သည်။ <ref>{{cite news|url=http://www.computersourcemag.com/articles/viewer.asp?a=695|title=Under The Hood: Part 8|archiveurl=https://web.archive.org/web/20060901182630/http://www.computersourcemag.com/articles/viewer.asp?a=695|archivedate=September 11, 2006|work=Computer Source|author=Dyar, Dafydd Neal|date=November 4, 2002|accessdate=July 14, 2010}}</ref> However, it was [[MS-DOS]] that solidified the company's dominance. After negotiations with Digital Research] failed, [[International Business Machines|IBM]] awarded a contract to Microsoft in November 1980 to provide a version of the [[CP/M]] OS, which was set to be used in the upcoming [[IBM Personal Computer]] (IBM PC).<ref>{{cite book|url=http://books.google.com/?id=k9xS6t4ibxoC&printsec=frontcover&dq=Engines+that+move+markets:+technology+investing+from+railroads+to+the#v=onepage&q=november%201980&f=false |title=Engines that move markets |publisher=Books.google.co.uk |date= |accessdate=May 29, 2011|isbn=9780471205951 |year=2002 }}</ref> For this deal, Microsoft purchased a CP/M clone called [[86-DOS]] from [[Seattle Computer Products]], branding it as MS-DOS, which IBM rebranded to [[PC DOS]]. Following the release of the IBM PC in August 1981, Microsoft retained ownership of MS-DOS. Since IBM [[copyright]]ed the IBM PC [[BIOS]], other companies had to [[Reverse engineering|reverse engineer]] it in order for non-IBM hardware to run as [[IBM PC compatible]]s, but no such restriction applied to the operating systems. Due to various factors, such as MS-DOS's available software selection, Microsoft eventually became the leading PC operating systems vendor. <ref name="Blaxill Eckardt 2009">{{Cite journal|url=http://books.google.com/?id=JO6kA0hebJIC&pg=PA210&lpg=PA210&dq=%22columbia+data+products%22+clone+bios&q=%22columbia%20data%20products%22%20clone%20bios|title=The Invisible Edge: Taking Your Strategy to the Next Level Using Intellectual Property|last=Blaxill|first=Mark|last2=Eckardt|first2=Ralph|publisher=Portfolio Hardcover|isbn=1-59184-237-9|date=March 5, 2009|accessdate=July 7, 2010}}</ref>{{rp|210|date=November 2012}} The company expanded into new markets with the release of the ''Microsoft Mouse'' in 1983, as well as a publishing division named Microsoft Press.<ref name="Allan 2001" />{{rp|232|date=November 2012}} Paul Allen resigned from Microsoft in February after developing [[Hodgkin's lymphoma|Hodgkin's disease]].<ref name="Allan 2001" />{{rp|231|date=November 2012}}
===၁၉၉၅ မှ ၂၀၀၅ အင်တာနက် နှင့် ၃၂ဘစ် ခေတ်===
[[File:Bill Gates - United States v. Microsoft.jpg|thumb|Bill Gates giving his deposition in 1998 for the [[United States v. Microsoft]] trial. Once the [[U.S. Department of Justice]] 1993 took over from the Federal Trade Commission, a protracted legal wrangling between Microsoft and the department ensued, resulting in various settlements and possible blocked mergers. Microsoft would point to companies such as [[Time Warner|AOL-Time Warner]] in its defense.<ref name="WiredUSDOJ"/>]]
Following Bill Gates's internal "Internet Tidal Wave memo" on May 26, 1995, Microsoft began to redefine its offerings and expand its product line into [[computer network]]ing and the [[World Wide Web]].<ref>{{cite news|url=http://news.cnet.com/2009-1032-995681.html|title=Victor: Software empire pays high price|author=Borland, John|work=CNET|publisher=CBS Interactive|date=April 15, 2003|accessdate=July 16, 2010}}</ref> The company released [[Windows 95]] on August 24, 1995, featuring [[pre-emptive multitasking]], a completely new user interface with a novel [[Start menu|start button]], and 32-bit compatibility; similar to NT, it provided the Win32 API. <ref name="Pietrek 1996">{{Cite journal|url=http://cs.mipt.ru/docs/comp/eng/os/win32/win95_sys_progr_secr/main.pdf|title=Windows 95 Programming Secrets|last=Pietrek|first=Matt|publisher=IDG|isbn=1-56884-318-6|format=PDF|date=March 1996|accessdate=July 17, 2010|archive-date=14 May 2011|access-date=3 January 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20110514140137/http://cs.mipt.ru/docs/comp/eng/os/win32/win95_sys_progr_secr/main.pdf|url-status=dead}} {{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |accessdate=3 January 2015 |archivedate=14 May 2011 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110514140137/http://cs.mipt.ru/docs/comp/eng/os/win32/win95_sys_progr_secr/main.pdf |=http://cs.mipt.ru/docs/comp/eng/os/win32/win95_sys_progr_secr/main.pdf }} {{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=http://cs.mipt.ru/docs/comp/eng/os/win32/win95_sys_progr_secr/main.pdf |access-date=3 January 2015 |archive-date=14 May 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110514140137/http://cs.mipt.ru/docs/comp/eng/os/win32/win95_sys_progr_secr/main.pdf }}</ref>{{rp|20|date=November 2012}} Windows 95 came bundled with the [[online service]] [[MSN]], and for OEMs [[Internet Explorer]], a [[web browser]]. Internet Explorer was not bundled with the retail Windows 95 boxes because the boxes were printed before the team finished the web browser, and instead was included in the Windows 95 Plus! pack.<ref>{{cite news|url=http://www.winsupersite.com/showcase/msn_inside_01.asp|title=MSN: The Inside Story|work=winsupersite.com|author=Thurrott, Paul|publisher=Penton Media|date=May 31, 2005|accessdate=July 17, 2010|archivedate=23 May 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100523202530/http://www.winsupersite.com/showcase/msn_inside_01.asp}}</ref> Branching out into new markets in 1996, Microsoft and [[NBC Universal]] created a new [[24/7]] cable news station, [[MSNBC]].<ref name="APM-NewsArchives">{{cite web|url=http://marketplace.publicradio.org/shows/1996/07/15_mpp.html|title=Marketplace: News Archives|work=Marketplace|publisher=American Public Media|date=July 15, 1996|archiveurl=https://web.archive.org/web/20040823174040/http://marketplace.publicradio.org/shows/1996/07/15_mpp.html|archivedate=August 23, 2004}}</ref> Microsoft created [[Windows CE 1.0]], a new OS designed for devices with low memory and other constraints, such as [[personal digital assistant]]s.<ref name="cehistory">{{cite web |url=http://www.hpcfactor.com/support/windowsce/|author=Tilly, Chris|title=The History of Microsoft Windows CE|work=HPC:Factor|accessdate=August 18, 2008}}</ref> In October 1997, the Justice Department filed a motion in the Federal [[United States district court|District Court]], stating that Microsoft violated an agreement signed in 1994 and asked the court to stop the bundling of Internet Explorer with Windows.<ref name="Allan 2001" />{{rp|323–324|date=November 2012}}
Bill Gates handed over the CEO position on January 13, 2000, to [[Steve Ballmer]], an old college friend of Gates and employee of the company since 1980, creating a new position for himself as Chief [[Software architect|Software Architect]].<ref name="Allan 2001" />{{rp|111, 228|date=November 2012}}<ref name="BBCTL" /> Various companies including Microsoft formed the [[Trusted Computing Group|Trusted Computing Platform Alliance]] in October 1999 to, among other things, increase security and protect [[intellectual property]] through identifying changes in hardware and software. Critics decry the alliance as a way to enforce indiscriminate restrictions over how consumers use software, and over how computers behave, a form of [[digital rights management]]; for example the scenario where a computer is not only secured for its owner, but also secured against its owner as well.<ref>{{cite news|url=http://www.nytimes.com/2002/06/20/technology/20CODE.html?pagewanted=1|title=Fears of Misuse of Encryption System Are Voiced|work=The New York Times|author=Markoff, John|date=June 20, 2002|accessdate=July 7, 2010}}</ref><ref>{{cite journal|url=http://www.cl.cam.ac.uk/~fms27/papers/2003-stajano-shifting.pdf|author=Stajano, Frank|title=Security for whom? The shifting security assumptions of pervasive computing|series=Lecture notes in computer science|journal=Software Security—Theories and Systems|volume=2609|pages=16–27|publisher=Springer-Verlag Berlin Heidelberg|year=2003|accessdate=July 6, 2010|doi=10.1007/3-540-36532-X_2|isbn=978-3-540-00708-1}}</ref> On April 3, 2000, a judgment was handed down in the case of ''[[United States v. Microsoft]]'',<ref name="usvms">{{cite web |title=United States v. Microsoft |url=http://www.justice.gov/atr/cases/ms_index.htm |publisher=U.S. Department of Justice |accessdate=August 5, 2005 }}</ref> calling the company an "abusive monopoly";<ref name="findingsoffact">{{cite web|author=Jackson, Thomas Penfield|url=http://www.justice.gov/atr/cases/f3800/msjudgex.htm |title=U.S. vs. Microsoft findings of fact |publisher=U.S. Department of Justice |date=November 5, 1999 |accessdate=August 18, 2008}}</ref> it settled with the U.S. Department of Justice in 2004.<ref name="CBSCHRON"/> On October 25, 2001, Microsoft released [[Windows XP]], unifying the mainstream and NT lines under the NT codebase.<ref>{{cite news|url=http://www.windowsitpro.com/article/windows-xp2/wininfo-short-takes-windows-xp-launch-special-edition.aspx|title=WinInfo Short Takes: Windows XP Launch Special Edition|author=Thurrott, Paul|work=Windows IT Pro|publisher=Penton Media|date=October 26, 2001|accessdate=July 16, 2010|archivedate=26 May 2012|archiveurl=https://archive.today/20120526200156/http://www.windowsitpro.com/article/windows-xp2/wininfo-short-takes-windows-xp-launch-special-edition.aspx}}</ref> The company released the [[Xbox (console)|Xbox]] later that year, entering the [[game console]] market dominated by [[Sony]] and [[Nintendo]].<ref name="BizWire-2001Ent">{{cite news|title=NPD Reports Annual 2001 U.S. Interactive Entertainment Sales Shatter Industry Record|work=Business Wire|publisher=CBS Interactive|date=February 7, 2002|url=http://findarticles.com/p/articles/mi_m0EIN/is_2002_Feb_7/ai_82604922|accessdate=March 31, 2007}}</ref> In March 2004 the [[European Union]] brought [[European Union Microsoft antitrust case|antitrust legal action against the company]], citing it abused its dominance with the Windows OS, resulting in a judgment of €497{{nbsp}}million ($613{{nbsp}}million) and to produce new versions of Windows XP without [[Windows Media Player]], Windows XP Home Edition N and Windows XP Professional N.<ref name="CNN-MSfine">{{cite news |url=http://www.cnn.com/2004/BUSINESS/03/24/microsoft.eu|archiveurl=https://web.archive.org/web/20060413082435/http://www.cnn.com/2004/BUSINESS/03/24/microsoft.eu|archivedate=April 13, 2006|title=Microsoft hit by record EU fine|work=CNN|date=March 25, 2004|accessdate=August 14, 2010}}</ref><ref name="euantitrust">{{cite web |title=Commission Decision of 24.03.2004 relating to a proceeding under Article 82 of the EC Treaty (Case COMP/C-3/37.792 Microsoft)|publisher=Commission of the European Communities |url=http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=CELEX:62004A0201:EN:NOT |date=April 21, 2004 |accessdate=August 5, 2005 |format=PDF}}</ref>
===၂၀၀၆ မှ ၂၀၁၀ ဝင်းဒိုးဗစ်စတာ၊ မိုဘိုင်း နှင့် ဝင်းဒိုး ၇===
[[File:Steve Ballmer - MIX 2008.jpg|thumb|CEO [[Steve Ballmer]] at the [[MIX (Microsoft)|MIX]] event in 2008. In an interview about his management style in 2005, he mentioned that his first priority was to get the people he [[delegate]]s to in order. Ballmer also emphasized the need to continue pursuing new technologies even if initial attempts fail, citing the original attempts with Windows as an example.<ref>{{cite news|title=Steve Ballmer on management style|url=http://www.itworld.com/051109ballmerinterview|work=ITWorld|agency=CIO Asia|publisher=[[IDG]]|date=November 10, 2005|first=Gerald |last=Wee|accessdate=January 29, 2011}}</ref>]]
Released in January 2007, the next version of Windows, [[Windows Vista]], focused on features, security, and a redesigned user interface dubbed [[Windows Aero|Aero]].<ref>{{cite web|url=http://reviews.cnet.com/windows/windows-vista-ultimate/4505-3672_7-32013603.html|title=Windows Vista Ultimate review|date=January 23, 2007|accessdate=April 4, 2012|last=Vamosi|first=Robert|work=[[CNET]]|publisher=[[CBS Interactive]]|archive-date=6 April 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120406015257/http://reviews.cnet./}}</ref><ref name="gatesrsa">{{cite web|url=http://www.informationweek.com/news/180201580|title=Gates Says Security Is Job One For Vista|date=February 14, 2006|accessdate=April 4, 2012|author=Ricadela, Aaron|work=[[InformationWeek]]|publisher=UBM TechWeb|archivedate=18 March 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120318064254/http://informationweek.com/news/180201580}}</ref> [[Microsoft Office 2007]], released at the same time, featured a "[[Ribbon (computing)|Ribbon]]" user interface which was a significant departure from its predecessors. Relatively strong sales of both titles helped to produce a record profit in 2007.<ref>{{cite web|url=http://www.scotsman.com/news/vista-gives-microsoft-view-of-record-profit-1-1316524|title=Vista gives Microsoft view of record profit|work=Edinburgh Evening News|date=April 27, 2007|publisher=[[Johnston Press]]|accessdate=February 1, 2009|archivedate=4 August 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200804053508/https://www.scotsman.com/business/vista-gives-microsoft-view-record-profit-2512476}}</ref> The European Union imposed another fine of €899{{nbsp}}million ($1.4{{nbsp}}billion) for Microsoft's lack of compliance with the March 2004 judgment on February 27, 2008, saying that the company charged rivals unreasonable prices for key information about its [[Microsoft SQL Server|workgroup]] and [[Microsoft BackOffice Server|backoffice]] servers. Microsoft stated that it was in compliance and that "these fines are about the past issues that have been resolved".<ref name="msft_eufine_2008">{{cite news|title=AFP:EU hits Microsoft with record 899 million euro antitrust fine|url=http://afp.google.com/article/ALeqM5iozBXlp2nzuVxnMx_SwmtKvi7C-w|agency=[[Agence France-Presse]]|work=[[Google News]]|publisher=[[Google]]|date=February 27, 2008|accessdate=June 1, 2008}}</ref>
2007 also saw the creation of a multi-core unit at Microsoft, as they followed in the steps of server companies such as Sun and IBM.<ref>{{cite web|url=http://www.serverwatch.com/trends/article.php/3657451/Microsoft-Multicore-and-the-Data-Center.htm|title=Microsoft, Multi-core and the Data Center|accessdate=3 January 2015|archivedate=6 April 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130406115001/http://www.serverwatch.com/trends/article.php/3657451/Microsoft-Multicore-and-the-Data-Center.htm}}</ref>
Bill Gates retired from his role as Chief Software Architect on June 27, 2008, while retaining other positions related to the company in addition to being an advisor for the company on key projects.<ref>{{cite news|url=http://www.pcmag.com/article2/0,2817,1977363,00.asp|title=Bill Gates Announces Resignation|authorlink=Natali Morris|author=Conte, Natali Del|work=[[PC Magazine]]|publisher=[[Ziff Davis]]|date=June 15, 2006|accessdate=July 17, 2010}}</ref> [[Azure Services Platform]], the company's entry into the [[cloud computing]] market for Windows, launched on October 27, 2008.<ref>{{cite web|url=http://news.cnet.com/microsoft-launches-windows-azure/|title=Microsoft launches Windows Azure|work=CNET|publisher=CBS Interactive|first=Ina|last=Fried|authorlink=Ina Fried|date=October 27, 2008|accessdate=July 6, 2010}}</ref> On February 12, 2009, Microsoft announced its intent to open a chain of Microsoft-branded retail stores, and on October 22, 2009, the first retail [[Microsoft Store]] opened in [[Scottsdale, Arizona|Scottsdale]], Arizona; the same day the first store opened, [[Windows 7]] was officially released to the public. Windows 7's focus was on refining Vista with ease of use features and performance enhancements, rather than a large reworking of Windows.<ref>{{cite web|url=http://news.cnet.com/8301-13860_3-10163206-56.html|title=Microsoft follows Apple into the retail business|work=CNET|publisher=CBS Interactive|first=Ina|last=Fried|authorlink=Ina Fried|date=February 12, 2009|accessdate=July 17, 2010}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.reuters.com/article/2009/10/22/us-microsoft-store-idUSTRE59L5E220091022|title=Long lines as Microsoft opens retail store|work=[[Reuters]]|publisher=[[Thomson Reuters]]|author=Gaynor, Tim|date=October 22, 2009|accessdate=July 3, 2010|archivedate=4 February 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110204102408/http://www.reuters.com/article/2009/10/22/us-microsoft-store-idUSTRE59L5E220091022}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.msnbc.msn.com/id/33429899/ns/technology_and_science-tech_and_gadgets/|title=Windows 7 operating system makes its debut|work=[[NBCNews.com]]|publisher=[[NBCUniversal]]|agency=Associated Press|author=Mintz, Jessica|date=October 22, 2009|accessdate=April 4, 2012}}</ref>
As the smartphone industry boomed beginning in 2007, Microsoft struggled to keep up with its rivals [[Apple Inc.|Apple]] and [[Google]] in providing a modern smartphone operating system. As a result, in 2010, Microsoft revamped their aging flagship mobile operating system, [[Windows Mobile]], replacing it with the new [[Windows Phone]] OS; along with a new strategy in the smartphone industry that has Microsoft working more closely with smartphone manufacturers, such as [[Nokia]], and to provide a consistent user experience across all smartphones using Microsoft's Windows Phone OS. It used a new user interface design language, codenamed "Metro", which prominently used simple shapes, typography and iconography, and the concept of minimalism.
Microsoft is a founding member of the [[Open Networking Foundation]] started on March 23, 2011. Other founding companies include [[Google]], [[HP Networking]], [[Yahoo]], [[Verizon]], [[Deutsche Telekom]] and 17 other companies. The nonprofit organization is focused on providing support for a new [[cloud computing]] initiative called Software-Defined Networking.<ref>{{cite web |url=http://www.openflow.org/wp/2011/03/open-networking-foundation-formed-to-speed-network-innovation/ |title=Open Networking Foundation News Release |first=David |last=Erickson |work=Openflow.org |date=March 21, 2011 |accessdate=May 29, 2011 |archivedate=26 March 2011 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110326044008/http://www.openflow.org/wp/2011/03/open-networking-foundation-formed-to-speed-network-innovation/ }}</ref> The initiative is meant to speed innovation through simple software changes in telecommunications networks, wireless networks, data centers and other networking areas.<ref>{{cite web|url=http://www.computerworld.com.au/article/380663/google_other_titans_form_open_networking_foundation/?fp=4&fpid=78268965 |title="Google and other titans form Open Networking Foundation." Noyes, March 23, 2011 |work=[[Computerworld]] |publisher=[[IDG]]|date=March 23, 2011 |accessdate=May 29, 2011}}</ref>
===၂၀၁၁ မှ ယနေ့အထိ ပြန်လည်မွန်းမံခြင်း၊ ဝင်းဒိုး ၈ နှင့် နိုကီယာ ပစ္စည်းများ===
[[File:Start81.png|thumb|General design principle behind the [[Start screen]] in [[Windows 8.1]], [[Windows Phone]] and [[Xbox One]]]]
[[File:Microsoft Surface (black).jpg|thumb|[[Microsoft Surface]] tablet]]
Following the release of [[Windows Phone]], Microsoft underwent a gradual [[rebranding]] of its product range throughout 2011 and 2012—the corporation's logos, products, services, and websites adopted the principles and concepts of the [[Metro (design language)|Metro design language]].<ref name="WindowsPhone7UI">{{cite web|url= http://windowsteamblog.com/windows_phone/b/wpdev/archive/2010/03/18/windows-phone-7-series-ui-design-amp-interaction-guide.aspx| title= Windows Phone 7 Series UI Design & Interaction Guide|accessdate= 2010-10-09|date= March 18, 2010}}</ref> Microsoft previewed [[Windows 8]], an operating system designed to power both personal computers and [[tablet computer]]s, in Taipei in June 2011.<ref>{{cite news| url=http://www.thehindubusinessline.com/industry-and-economy/info-tech/article3479381.ece | title=Microsoft releases final test version of Windows 8 |work=[[Business Line]] |publisher=Kasturi & Sons | date=June 1, 2012|accessdate=August 4, 2012}}</ref> A developer preview was released on September 13, and was replaced by a consumer preview on February 29, 2012.<ref>{{cite news |url=http://www.sfgate.com/cgi-bin/article.cgi?f=/g/a/2011/01/05/businessinsider-microsoft-spills-beans-on--at-ces-2011-1.DTL |title=OK, So Windows 8 Is Coming To ARM Tablets...Someday (MSFT) |newspaper=[[San Francisco Chronicle]] |first=Matt |last=Rosoff |date=January 5, 2011 |accessdate=January 5, 2011 |archivedate=29 June 2011 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110629064811/http://www.sfgate.com/cgi-bin/article.cgi?f=%2Fg%2Fa%2F2011%2F01%2F05%2Fbusinessinsider-microsoft-spills-beans-on--at-ces-2011-1.DTL }}</ref> On May 31, 2012, the preview version was released.
On June 18, 2012, Microsoft unveiled the [[Microsoft Surface|Surface]], the first computer in the company's history to have its hardware made by Microsoft.<ref>{{cite web|last=Sullivan |first=Mark |url=http://www.pcworld.com/article/257840/microsoft_announces_new_surface_tablet_pc.html |title=Microsoft Announces New 'Surface' Tablet PC |publisher=PCWorld |date= |accessdate=June 19, 2012}}</ref><ref name="VF2012" /> On June 25, Microsoft paid US$1.2 billion to buy the social network [[Yammer]].<ref>{{cite news|title=Microsoft buys Internet startup Yammer for $1.2 billion|url=http://www.usatoday.com/tech/news/story/2012-06-25/microsoft-yammer-aquisition/55811172/1|work=[[USA Today]]|publisher=[[Gannett Company]]|first=Byron|last=Acohido|date=June 25, 2012|accessdate=25 June 2012}}</ref> On July 31, 2012, Microsoft launched the [[Outlook.com]] [[Webmail|webmail service]] to compete with [[Gmail]].<ref>{{cite web |url= http://www.winsupersite.com/article/windows-live/outlookcom-mail-microsoft-reimagines-webmail-143877 |title= Outlook.com Mail: Microsoft Reimagines Webmail |first= Paul |last= Thurrott |authorlink= Paul Thurrott |date= 31 July 2012 |work= Supersite for Windows |publisher= [[Penton Media]] |accessdate= 1 August 2012 |archivedate= 3 August 2012 |archiveurl= https://web.archive.org/web/20120803011439/http://www.winsupersite.com/article/windows-live/outlookcom-mail-microsoft-reimagines-webmail-143877 }}</ref> On September 4, 2012, Microsoft released [[Windows Server 2012]].<ref name="MSofficialRTM">{{cite web | url=http://www.microsoft.com/en-us/server-cloud/new.aspx | title=Windows Server 2012 "Save the Date" Announcement | date=8 August 2012| author=Microsoft Corp.}}</ref> On October 1, Microsoft announced its intention to launch a news operation, part of a new-look [[MSN]], at the time of the Windows 8 launch that was later in the month.<ref>{{cite news|url=http://www.reuters.com/article/2012/10/01/us-microsoft-msn-idUSBRE8900WN20121001|title=Microsoft launching news operation, new MSN|publisher=Reuters|accessdate=October 1, 2012|first=Bill|last=Rigby|date=October 1, 2012|archivedate=2 October 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121002064137/http://www.reuters.com/article/2012/10/01/us-microsoft-msn-idUSBRE8900WN20121001}}</ref> On October 26, 2012, Microsoft launched Windows 8 and the [[Microsoft Surface]].<ref name="VF2012">Eichenwald, Kurt, [http://www.vanityfair.com/business/2012/08/microsoft-lost-mojo-steve-ballmer "Microsoft's Lost Decade: How Microsoft Lost Its Mojo"], ''[[Vanity Fair (magazine)|Vanity Fair]]'', August 2012</ref><ref>{{cite news|url=http://www.zdnet.com/windows-8s-delivery-date-october-26-7000001158/|title=Windows 8's delivery date: October 26|newspaper=ZDNet|date=July 18, 2012|accessdate=September 17, 2012}}</ref> Three days later, [[Windows Phone 8]] was launched.<ref>{{cite web |url=http://www.liveside.net/2012/08/30/mary-jo-foley-windows-phone-8-launch-dates-revealed/ |title=Mary Jo Foley: Windows Phone 8 launch date revealed |publisher=LiveSide.net |date=2012-08-30 |accessdate=2012-11-27 |archivedate=3 November 2012 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20121103151119/http://www.liveside.net/2012/08/30/mary-jo-foley-windows-phone-8-launch-dates-revealed/ }}</ref> To cope with the potential for an increase in demand for products and services, Microsoft opened a number of "holiday stores" across the U.S. to complement the increasing number of "bricks-and-mortar" Microsoft Stores that opened in 2012.<ref>{{cite news|url=http://www.wpcentral.com/microsoft-prepping-everything-complete-brand-and-product-relaunch|title=Microsoft prepping for complete brand and product line relaunch, New York store coming the 26th|publisher=wpcentral.com|accessdate=November 3, 2012}}</ref>
On March 29, 2013, Microsoft launched a Patent Tracker.<ref>{{cite news | url=http://thenextweb.com/microsoft/2013/03/28/microsoft-launches-patent-tracker-to-help-you-search-its-library-of-intellectual-property/ | title=Microsoft launches 'Patent Tracker' to help you search its library of intellectual property | work=The Next Web | date=March 28, 2013 | accessdate=March 29, 2013}}</ref> The [[Kinect]], the motion sensing input devices by Microsoft, which was first introduced in November 2010 was upgraded for the 2013 release of the eighth-generation [[Xbox One]]. Its capabilities were revealed in May 2013. The new Kinect uses an ultra-wide 1080p camera, it can function in the dark due to an infrared sensor, it employs higher-end processing power and new software, it can distinguish between fine movements (such as a thumb movements), and the device can determine a user's heart rate by looking at his/her face.<ref>{{cite web|title=The all-seeing Kinect: tracking my face, arms, body, and heart on the Xbox One|url=http://www.theverge.com/2013/5/21/4353232/kinect-xbox-one-hands-on/in/4116279|work=The Verge|publisher=Vox Media, Inc|accessdate=28 May 2013|author=David Pierce|date=21 May 2013}}</ref> Microsoft filed a patent application in 2011 that suggests that the corporation may use the Kinect camera system to monitor the behavior of television viewers as part of a plan to make the viewing experience more active. On July 19, 2013, Microsoft stocks suffered its biggest one-day percentage sell-off since the year 2000 after its fourth-quarter report raised concerns among the investors on the poor showings of both Windows 8 and the Surface tablet; with more than 11 percentage points declining Microsoft suffered a loss of more than US$32 billion.<ref>{{cite web|url=http://news.cnet.com/8301-10805_3-57594612-75/funky-friday-more-than-$32-billion-in-microsoft-stock-value-wiped-out/|title=Funky Friday: More than $32 billion in Microsoft stock value wiped out | Microsoft – CNET News|publisher=News.cnet.com|accessdate=2013-07-21}}</ref> <!-- Generally we stick to products that are in the current annual report here--if you wish to add one that is not you need to provide a reference for it -->For the 2010 [[fiscal year]], Microsoft had five product divisions: Windows Division, Server and Tools, Online Services Division, Microsoft Business Division, and Entertainment and Devices Division.
<gallery widths=200 mode="traditional" style=text-align:center; margin:auto;">
File:Microsoft-Xbox-One-Console-Set-wKinect.jpg|[[Xbox One]] console
File:Xbox-360-Kinect-Standalone.png|[[Xbox 360]] [[Kinect]] sensor
</gallery>
[[File:John Wendell Thompson.jpg|thumb|200px|[[John W. Thompson]] has been appointed the chairman of Microsoft, taking over from Bill Gates.]]
On September 3, 2013, Microsoft agreed to buy [[Nokia]]'s mobile unit for $7 billion.<ref>{{cite web|url=http://www.theverge.com/2013/9/2/4688530/microsoft-buys-nokias-devices-and-services-unit-unites-windows-phone/in/4453001|title=Microsoft buying Nokia's phone business in a $7.2 billion bid for its mobile future}}</ref> Also in 2013, [[Amy Hood]] became the CFO of Microsoft.<ref>{{cite web |url=http://www.reuters.com/article/2013/05/08/us-microsoft-cfo-idUSBRE94711Q20130508 |title=Microsoft names insider Amy Hood as CFO |publisher=Reuters.com |date= |accessdate=2014-04-18 |archivedate=9 April 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140409123351/http://www.reuters.com/article/2013/05/08/us-microsoft-cfo-idUSBRE94711Q20130508 }}</ref>
The Alliance for Affordable Internet (A4AI) was launched in October 2013 and Microsoft is part of the coalition of public and private organizations that also includes [[Facebook]], [[Intel]] and [[Google]]. Led by [[Tim Berners-Lee]], the A4AI seeks to make Internet access more affordable so that access is broadened in the developing world, where only 31% of people are online. Google will help to decrease internet access prices so that they fall below the UN Broadband Commission's worldwide target of 5% of monthly income.<ref>{{cite news|title=Sir Tim Berners-Lee and Google lead coalition for cheaper internet|url=http://www.theguardian.com/technology/2013/oct/07/google-berners-lee-alliance-broadband-africa?CMP=EMCNEWEML6619I2&et_cid=51918&et_rid=7107573&Linkid=http%3a%2f%2fwww.theguardian.com%2ftechnology%2f2013%2foct%2f07%2fgoogle-berners-lee-alliance-broadband-africa|accessdate=8 October 2013|newspaper=The Guardian|date=7 October 2013|author=Samuel Gibbs}}</ref>
In line with the maturing PC business, in July 2013 Microsoft announced that it would reorganize the business into 4 new business divisions by function: Operating System, Apps, Cloud and Devices. All previous divisions will be diluted into new divisions without any workforce cut.<ref>{{cite web |url=http://www.fiercemobileit.com/story/microsofts-sweeping-reorganization-shifts-focus-services-devices/2013-07-11 |title=Microsoft's sweeping reorganization shifts focus to services, devices |date=July 11, 2013 |accessdate=3 January 2015 |archivedate=26 October 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131026191536/http://www.fiercemobileit.com/story/microsofts-sweeping-reorganization-shifts-focus-services-devices/2013-07-11 }}</ref>
On February 4, 2014, [[Steve Ballmer]] stepped down as [[Chief executive officer|CEO]] of Microsoft and was succeeded by [[Satya Nadella]], who previously led Microsoft's Cloud and Enterprise division.<ref>{{cite web|title=Microsoft CEO Steve Ballmer to retire within 12 months|url=https://www.microsoft.com/en-us/news/press/2013/aug13/08-23AnnouncementPR.aspx}}</ref> On the same day, [[John W. Thompson]] took on the role of chairman, with Bill Gates stepping down from the position to become more active within the company as Technology Advisor.
On April 25, 2014, Microsoft acquired Nokia Devices and Services and formed a new subsidiary, Microsoft Mobile Oy.
On September 15, 2014, Microsoft acquired the video game development company [[Mojang]] for $2.5 billion, best known for its wildly popular flagship game ''[[Minecraft]]''.<ref>{{cite web|last1=Hutchinson|first1=Lee|title=It’s official: Microsoft acquires Mojang and Minecraft for $2.5 billion|url=http://arstechnica.com/gaming/2014/09/its-official-microsoft-acquires-mojang-and-minecraft-for-2-5-billion/|publisher=Ars Technica|accessdate=19 September 2014|ref=152}}</ref>
==စီးပွားရေးများ==
===ဝင်းဒိုးဌာန၊ ဆာဗာနှင့် ကိရိယာများ အွန်လိုင်း ဝန်ဆောင်မှု ဌာန===
The company's Client division produces the flagship Windows OS line such as Windows 8; it also produces the [[Windows Live]] family of products and services. Server and Tools produces the server versions of Windows, such as [[Windows Server 2008 R2]] as well as a set of development tools called [[Microsoft Visual Studio]], [[Microsoft Silverlight]], a web application framework, and [[System Center Configuration Manager]], a collection of tools providing remote-control abilities, patch management, software distribution and a hardware/software inventory. Other server products include: [[Microsoft SQL Server]], a [[relational database]] management system, [[Microsoft Exchange Server]], for certain business-oriented [[e-mail]] and scheduling features, [[Windows Small Business Server|Small Business Server]], for messaging and other small business-oriented features; and [[Microsoft BizTalk Server]], for [[business process management]].
Microsoft provides [[information technology consulting|IT consulting]] ("Microsoft Consulting Services") and produces a set of certification programs handled by the Server and Tools division designed to recognize individuals who have a minimal set of proficiencies in a specific role; this includes developers ([[Microsoft Certified Professional|"Microsoft Certified Solution Developer"]]), system/network analysts ([[MCSE|"Microsoft Certified Systems Engineer"]]), trainers ("[[Microsoft Certified Professional|Microsoft Certified Trainers]]") and administrators ("[[Microsoft Certified Systems Administrator]]" and [[MCDBA|"Microsoft Certified Database Administrator"]]). [[Microsoft Press]], which publishes books, is also managed by the division. The Online Services Business division handles the online service [[MSN]] and the search engine [[Bing]]. As of December 2009, the company also possesses an 18% ownership of the [[cable news]] channel [[MSNBC]] without any editorial control; however, the division develops the channel's website, [[msnbc.com]], in a [[joint venture]] with the channel's co-owner, [[NBC Universal]].<ref name="MSNBC">{{cite news|url=http://www.nytimes.com/2005/12/24/business/media/24msnbc.html|title=Microsoft Quits MSNBC TV, but Web Partnership Remains|work=The New York Times|author=Carter, Bill|date=December 24, 2005|accessdate=July 6, 2010}}</ref>
===စီးပွားရေး ဌာန===
The Microsoft Business Division produces [[Microsoft Office]] including [[Microsoft Office 2010]], the company's line of office software. The software product includes [[Microsoft Office Word|Word]] (a word processor), [[Microsoft Access|Access]] (a [[relational database]] program), [[Microsoft Excel|Excel]] (a [[spreadsheet]] program), [[Microsoft Office Outlook|Outlook]] ([[collaborative software|Groupware]], frequently used with [[Microsoft Exchange Server|Exchange Server]]), [[Microsoft PowerPoint|PowerPoint]] (presentation software), [[Microsoft Publisher|Publisher]] ([[desktop publishing software]]) and [[Microsoft Sharepoint|Sharepoint]]. A number of other products were added later with the release of Office 2003 including [[Microsoft Visio|Visio]], [[Microsoft Project|Project]], [[Microsoft MapPoint|MapPoint]], [[Microsoft InfoPath|InfoPath]] and [[Microsoft Office OneNote|OneNote]]. The division also develops [[enterprise resource planning]] (ERP) software for companies under the [[Microsoft Dynamics]] brand. These include: [[Microsoft Dynamics AX]], [[Microsoft Dynamics NAV]], [[Microsoft Dynamics GP]], and [[Microsoft Dynamics SL]]. They are targeted at varying company types and countries, and limited to organizations with under 7,500 employees.<ref name="MS Dynamics Lineup">{{cite news|url=http://www.directionsonmicrosoft.com/samples/49-samples/743-four-products-advance-on-dynamics-erp-roadmap.html|work=Directions on Microsoft|title=Four Products Advance on Dynamics ERP Roadmap|date=April 27, 2009|accessdate=July 3, 2010|archivedate=2 July 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100702192855/http://www.directionsonmicrosoft.com/samples/49-samples/743-four-products-advance-on-dynamics-erp-roadmap.html}}</ref> Also included under the Dynamics brand is the [[customer relationship management]] software [[Microsoft Dynamics CRM]], part of the [[Azure Services Platform]].
===ဖျော်ဖြေရေးနှင့် ကိရိယာ ဌာန===
{{see also|Microsoft Mobile Oy}}
The Entertainment and Devices Division produces the [[Windows CE]] OS for [[embedded system]]s and [[Windows Phone]] for [[smartphone]]s.<ref>{{cite web|url=http://www.cnet.com/8301-17918_1-20015314-85.html|title=Microsoft releases Windows Phone 7 to manufacturers|author=Cha, Bonnie|work=CNET|publisher=CBS Interactive|date=September 1, 2010|accessdate=September 7, 2010}}</ref> Microsoft initially entered the mobile market through Windows CE for [[handheld device]]s, eventually developing into the [[Windows Mobile]] OS and now, Windows Phone. Windows CE is designed for devices where the OS may not directly be visible to the end user, in particular, appliances and cars. The division also produces [[computer games]], via its in-house game publisher [[Microsoft Studios]], that run on Windows PCs and other systems including titles such as [[Age of Empires]], [[Halo (video game series)|Halo]] and the [[Microsoft Flight Simulator]] series, and houses the [[Macintosh Business Unit]] which produces [[Mac OS]] software including [[Microsoft Office 2011 for Mac]]. Microsoft's Entertainment and Devices Division designs, markets, and manufactures [[consumer electronics]] including the [[Xbox 360]] game console, the handheld [[Zune]] media player, and the television-based [[Internet appliance]] [[MSN TV]]. Microsoft also markets [[personal computer hardware]] including [[computer mouse|mice]], [[Computer keyboard|keyboards]], and various [[game controller]]s such as [[joystick]]s and [[gamepad]]s.<!-- there was a time when mice, keyboards, joysticks were the only hardware MS made, until (what year)-->
==ယဉ်ကျေးမှု==
<!-- Note we could really use more here about the user culture as the expected behavior--i.e. how apple tends to generate advocates while Microsoft users mainly see its products as tools, for example-->
Technical reference for developers and articles for various Microsoft magazines such as ''Microsoft Systems Journal'' (MSJ) are available through the [[Microsoft Developer Network]] (MSDN). MSDN also offers subscriptions for companies and individuals, and the more expensive subscriptions usually offer access to pre-release beta versions of Microsoft software.<ref name="MSDN-SubscribeFAQ">{{cite web|url=http://msdn.microsoft.com/en-us/ms123402.aspx?missingurl=%2fsubscriptions%2ffaq%2fdefault.aspx |publisher=Microsoft|title=MSDN Subscription FAQ |accessdate=July 3, 2006}}</ref><ref name="MSJ-home">{{cite web |url=http://www.microsoft.com/msj/|title=Microsoft Systems Journal Homepage |publisher=Microsoft|date=April 15, 2004|accessdate=August 18, 2008}}</ref> In April 2004 Microsoft launched a community site for developers and users, titled [[Channel 9 (Microsoft)|Channel 9]], that provides a [[wiki]] and an [[Internet forum]].<ref name="Hobson">{{cite news |author=Hobson, Neville |url=http://www.webpronews.com/topnews/2005/04/11/microsofts-channel-and-cultural-rules |title=Microsoft's Channel 9 And Cultural Rules |work=WebProNews |publisher=iEntry Inc |date=April 11, 2005 |accessdate=July 3, 2006 |archivedate=20 April 2008 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080420185313/http://www.webpronews.com/topnews/2005/04/11/microsofts-channel-and-cultural-rules }}</ref> Another community site that provides daily [[videocast]]s and other services, On10.net, launched on March 3, 2006.<ref name="On10-home">{{cite web|url=http://www.on10.net/|title=On10.net homepage|publisher=Microsoft|accessdate=May 4, 2006|archive-date=28 April 2006|archive-url=https://web.archive.org/web/20060428070407/http://www.on10.net/}}</ref> Free technical support is traditionally provided through online [[Usenet]] newsgroups, and [[CompuServe]] in the past, monitored by Microsoft employees; there can be several newsgroups for a single product. Helpful people can be elected by peers or Microsoft employees for [[Microsoft Most Valuable Professional]] (MVP) status, which entitles them to a sort of special social status and possibilities for awards and other benefits.<ref>{{cite news|url=http://www.boston.com/business/globe/articles/2005/06/13/somehow_usenet_lumbers_on/|title=Somehow, Usenet lumbers on|author=Bray, Hiawatha|date=June 13, 2005|accessdate=July 3, 2006|work=The Boston Globe}}<br />* {{cite web|url=http://mvp.support.microsoft.com/mvpfaqs|title=Microsoft MVP Frequently Asked Questions|publisher=Microsoft|accessdate=July 1, 2006|archivedate=27 October 2008|archiveurl=https://web.archive.org/web/20081027022037/http://mvp.support.microsoft.com/mvpfaqs}}</ref>
Noted for its internal [[lexicon]], the expression [[eat one's own dog food|"eating our own dog food"]] is used to describe the policy of using pre-release and beta versions of products inside Microsoft in an effort to test them in "real-world" situations.<ref name="dogfood">{{cite news|title=Microsoft tests its own dog food|url=http://news.zdnet.com/2100-3513_22-5047467.html| archiveurl=https://web.archive.org/web/20070108214545/http://news.zdnet.com/2100-3513_22-5047467.html| archivedate=January 8, 2007|author=CNET News.com Staff|work=ZDNet|publisher=CNET Networks, Inc.|date=July 21, 2003| accessdate=October 9, 2005}}</ref> This is usually shortened to just "dog food" and is used as noun, verb, and adjective. Another bit of [[jargon]], [[FYIFV]] or FYIV ("Fuck You, I'm [Fully] Vested"), is used by an employee to indicate they are [[financial independence|financially independent]] and can avoid work anytime they wish.<ref>{{cite news|author=Heileman, John|title=The Truth, The Whole Truth, and Nothing But The Truth|url=http://www.wired.com/wired/archive/8.11/microsoft_pr.html|work=Wired|date=November 2000|accessdate=September 30, 2007}}</ref> The company is also known for its hiring process, mimicked in other organizations and dubbed the "[[Microsoft interview]]", which is notorious for off-the-wall questions such as "Why is a [[manhole cover]] round?".<ref name="manhole">{{cite news|url=http://g4tv.com/screensavers/features/6282/square_manhole_covers_and_crazy_questions.html|title=Square Manhole Covers and Crazy Questions|work=G4TV.com|author=Poundstone, William|date=May 21, 2003|accessdate=July 1, 2006|archivedate=14 November 2005|archiveurl=https://web.archive.org/web/20051114175326/http://www.g4tv.com/screensavers/features/6282/Square_Manhole_Covers_and_Crazy_Questions.html}}</ref>
Microsoft is an outspoken opponent of the cap on [[H1B visa]]s, which allow companies in the U.S. to employ certain foreign workers. Bill Gates claims the cap on H1B visas makes it difficult to hire employees for the company, stating "I'd certainly get rid of the H1B cap" in 2005.<ref name="MarkRoy">{{cite news |url=http://www.internetnews.com/bus-news/article.php/3500986 |title=Gates Rakes Congress on H1B Visa Cap|author=Mark, Roy|work=internetnews.com|date=April 27, 2005|accessdate=August 18, 2008}}</ref> Critics of H1B visas argue that relaxing the limits would result in increased unemployment for U.S. citizens due to H1B workers working for lower salaries.<ref>{{cite news|url=http://www.npr.org/templates/story/story.php?storyId=88154016|title=
Bill Gates Targets Visa Rules for Tech Workers|work=NPR|date=March 12, 2008|accessdate=July 6, 2010}}</ref> The [[Human Rights Campaign]] Corporate Equality Index, a report of how progressive the organization deems company policies towards [[LGBT]] (lesbian, gay, bisexual and transsexual) employees, rated Microsoft as 87% from 2002 to 2004 and as 100% from 2005 to 2010 after they allowed gender expression.<ref>{{cite news|title=Corporate Equality Index Archive|url=http://www.hrc.org/about_us/7115.htm|publisher=Human Rights Campaign Foundation|accessdate=July 17, 2010|archivedate=3 July 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100703003315/http://www.hrc.org/about_us/7115.htm}}</ref>
==Criticism==
{{main|Criticism of Microsoft}}
[[File:VistaParty3-cropped.jpg|thumb|[[BadVista]] and [[Defective by Design]] groups protest against [[Windows Vista]]]]
Criticism of Microsoft has followed the company's existence because of various aspects of its products and business practices. [[Ease of use]], [[wikt:stability|stability]], and [[computer security|security]] of the company's software are common targets for critics. More recently, [[Trojan horse (computing)|Trojan horses]] and other exploits have plagued numerous users due to faults in the security of Microsoft Windows and other programs. Microsoft is also accused of locking vendors into their products, and not following and complying with existing standards in its software.<ref>{{cite web|url=http://www.theregister.co.uk/2003/04/25/writing_history_with_microsofts_office/|title=Writing history with Microsoft's Office lock-in}}</ref> [[Total cost of ownership]] comparisons of [[Linux]] as well as [[Mac OS X|OS X]] to Windows are a continuous point of debate.
The company has been in numerous [[lawsuits]] by several governments and other companies for unlawful monopolistic practices. In 2004, the [[European Union]] found Microsoft guilty in a highly publicized [[anti-trust]] case. Additionally, Microsoft's [[EULA]] for some of its programs is often criticized as being too restrictive as well as being against [[open source]] software.
Microsoft has been criticized (along with [[Yahoo]], [[AOL]], [[Google]] and others) for its involvement in [[censorship in the People's Republic of China]].<ref>{{cite web | url=http://www.hrw.org/reports/2006/china0806/ | title=Corporate Complicity in Chinese Internet Censorship | accessdate=2006-11-23 | archive-date=22 November 2006 | archive-url=https://web.archive.org/web/20061122231425/http://www.hrw.org/reports/2006/china0806/ }}</ref> Microsoft has also come under criticism for [[Offshoring|outsourcing jobs]] to China and [[India]].<ref>"[http://www.infoworld.com/d/the-industry-standard/whos-buying-microsofts-outsourcing-excuses-390 Who's buying Microsoft's outsourcing excuses?]". ''[[InfoWorld]]''. April 22, 2010.</ref><ref>"[http://seattletimes.nwsource.com/html/businesstechnology/2002468560_msftgoogle03.html Microsoft plans to outsource more, says ex-worker]". ''The Seattle Times''. September 3, 2005.</ref><ref>"[http://www.taipeitimes.com/News/worldbiz/archives/2004/06/17/2003175447 High-end tech jobs outsourced by Microsoft]". ''[[Taipei Times]]''. June 17, 2004.</ref> There were reports of poor working conditions at a factory in southern [[China]] that makes some of Microsoft's products.<ref>"[http://news.sky.com/home/world-news/article/16146955 Microsoft Investigates 'Mass Suicide Threat'] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120307133102/http://news.sky.com/home/world-news/article/16146955 |date=7 March 2012 }}". ''[[Sky News]]''. January 11, 2012</ref>
==Corporate affairs==
The company is run by a [[board of directors]] made up of mostly company outsiders, as is customary for publicly traded companies. Members of the board of directors as of September 2014 are: [[John W. Thompson]], [[Dina Dublon]], [[Bill Gates]], [[Maria Klawe]], [[David Marquardt]], [[Mason Morfit]],<ref>{{cite news | url=http://www.reuters.com/article/2014/03/11/us-microsoft-director-idUSBREA2A21W20140311 | work=Reuters | title=Microsoft appoints activist investor Mason Morfit to board | date=March 11, 2014 | accessdate=3 January 2015 | archivedate=8 January 2015 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20150108222642/http://www.reuters.com/article/2014/03/11/us-microsoft-director-idUSBREA2A21W20140311 }}</ref> [[Satya Nadella]], [[Charles Noski]], [[Helmut Panke]] and [[John W. Stanton]].<ref name="MSPR-Board">{{cite press release |url=http://www.microsoft.com/en-us/news/exec/bod.aspx|title=Microsoft Board of Directors|work=PressPass|publisher=Microsoft |accessdate=September 6, 2014}}</ref> Board members are elected every year at the annual shareholders' meeting using a majority vote system. There are five committees within the board which oversee more specific matters. These committees include the Audit Committee, which handles accounting issues with the company including auditing and reporting; the Compensation Committee, which approves compensation for the CEO and other employees of the company; the Finance Committee, which handles financial matters such as proposing mergers and acquisitions; the Governance and Nominating Committee, which handles various corporate matters including nomination of the board; and the Antitrust Compliance Committee, which attempts to prevent company practices from violating [[antitrust]] laws.<ref>{{cite web|title=Microsoft Corporation Corporate Governance Guidelines|url=http://www.microsoft.com/about/companyinformation/corporategovernance/guidelines.mspx |publisher=Microsoft|date=July 1, 2009|accessdate=July 18, 2010}}</ref>
[[File:Microsoft 5-Year Stock History.svg|350px|thumb|right|Five year history graph of {{NASDAQ|MSFT}} stock on July 17, 2013<ref>{{cite web|url=http://zenobank.com/index.php?symbol=MSFT&page=quotesearch|title=Five year history graph of (NASDAQ:MSFT) stock|work=ZenoBank|publisher=AlphaTrade|date=September 29, 2009|accessdate=September 29, 2009}}</ref>]]
When Microsoft went public and launched its [[Initial Public Offering|initial public offering (IPO)]] in 1986, the opening [[stock]] price was $21; after the [[trading day]], the price closed at $27.75. As of July 2010, with the company's nine [[stock split]]s, any IPO [[share (finance)|shares]] would be multiplied by 288; if one was to buy the IPO today given the splits and other factors, it would cost about 9{{nbsp}}cents.<ref name="Allan 2001" />{{rp|235–236|date=November 2012}}<ref>{{cite news|url=http://blog.seattlepi.com/microsoft/archives/102018.asp|work=Seattle Post-Intelligencer|publisher=Hearst Seattle Media, LLC|date=March 14, 1986|title=Microsoft stock is red hot on first trading day|author=Monkman, Carol Smith|page=B9|accessdate=July 18, 2010|archivedate=21 February 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100221224106/http://blog.seattlepi.com/microsoft/archives/102018.asp}}</ref><ref name="MSSTOCK">{{cite web|url=http://performance.morningstar.com/stock/performance-return.action?p=dividend_split_page&t=MSFT®ion=USA&culture=en-US&s=SPYZ|title=MSFT stock performance and split info|publisher=Morningstar, Inc.|accessdate=July 17, 2010|archive-date=10 May 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110510012046/http://performance.morningstar.com/stock/performance-return.action?p=dividend_split_page&t=MSFT®ion=USA&culture=en-US&s=SPYZ}}</ref> The stock price peaked in 1999 at around $119 ($60.928 adjusting for splits).<ref name="stocksheet">{{cite web|title=Microsoft stock price spreadsheet from Microsoft investor relations|url=http://download.microsoft.com/download/d/a/7/da7e8eca-4410-4475-a211-03327408b655/msftpricehist.xls|format=xls|publisher=Microsoft|accessdate=August 18, 2008|archivedate=10 October 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20091010091835/http://download.microsoft.com/download/d/a/7/da7e8eca-4410-4475-a211-03327408b655/msftpricehist.xls}}</ref> The company began to offer a [[dividend]] on January 16, 2003, starting at eight cents per share for the fiscal year followed by a dividend of sixteen cents per share the subsequent year, switching from yearly to quarterly dividends in 2005 with eight cents a share per quarter and a [[special dividend|special one-time payout]] of three dollars per share for the second quarter of the fiscal year.<ref name="stocksheet" /><ref name="dividendfaq">{{cite web|title=Dividend Frequently Asked Questions|url=http://www.microsoft.com/msft/FAQ/dividend.mspx|publisher=Microsoft|accessdate=August 18, 2008}}</ref> Though the company had subsequent increases in dividend payouts, the price of Microsoft's stock remained steady for years.<ref name="dividendfaq" /><ref name="Yahoo-MSFTchart">{{cite web |title=Yahoo MSFT stock chart |url=http://finance.yahoo.com/q/bc?s=MSFT&t=my |publisher=Yahoo Finance |accessdate=December 13, 2008 }}<br />* {{cite web|title=MSN Money MSFT chart with dividend and split info|url=http://moneycentral.msn.com/investor/charts/chartdl.aspx?Symbol=MSFT&C8=2005&CE=0&C5=10&C6=2005&C7=10&D9=1&C9=2&D0=1&CF=1&D4=1&D5=0&D3=0&ShowChtBt=Refresh+Chart&CP=0&PT=9|work=MSN Money|publisher=Microsoft|accessdate=December 13, 2008|archivedate=4 May 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110504010721/http://moneycentral.msn.com/investor/charts/chartdl.aspx?Symbol=MSFT&C8=2005&CE=0&C5=10&C6=2005&C7=10&D9=1&C9=2&D0=1&CF=1&D4=1&D5=0&D3=0&ShowChtBt=Refresh+Chart&CP=0&PT=9}}<br />* {{cite news|author=Fried, Ina; Ard, Scott|url=http://news.zdnet.com/2100-9595_22-148474.html?tag=st.prev|title=Gates stepping down from full-time Microsoft role, page 2|work=ZDNet|date=June 15, 2006|accessdate=August 18, 2008|archivedate=3 August 2009|archiveurl=https://archive.today/20090803064918/http://news.zdnet.com/2100-9595_22-148474.html?tag=st.prev}}</ref>
One of Microsoft's business tactics, described by an executive as "[[embrace, extend and extinguish]]," initially embraces a competing standard or product, then extends it to produce their own version which is then incompatible with the standard, which in time extinguishes competition that does not or cannot use Microsoft's new version. Various companies and governments sue Microsoft over this set of tactics, resulting in billions of dollars in rulings against the company. <ref name="usvms"/><ref name="euantitrust"/> Microsoft claims that the original strategy is not anti-competitive, but rather an exercise of its discretion to implement features it believes customers want.<ref>{{cite news|url=http://openacademy.mindef.gov.sg/openacademy/Learning%20Resources/Microsoft/words/words_4.htm|title=U.S. v. Microsoft: We're Defending Our Right to Innovate|archiveurl=https://web.archive.org/web/20071117094549/http://openacademy.mindef.gov.sg/openacademy/Learning+Resources/Microsoft/words/words_4.htm|archivedate=November 17, 2007|date=May 20, 1998|work=The Wall Street Journal|accessdate=March 31, 2006}}</ref>
===Financial===
[[Standard and Poor's]] and [[Moody's]] have both given a AAA rating to Microsoft, whose assets were valued at $41 billion as compared to only $8.5 billion in unsecured debt. Consequently, in February 2011 Microsoft released a corporate bond amounting to $2.25 billion with relatively low borrowing rates compared to [[government bonds]].<ref>{{cite news|url=http://www.reuters.com/article/2011/02/04/us-microsoft-bonds-idUSTRE7128EZ20110204|title=Microsoft sells $2.25 billion of debt at low rates|publisher=Reuters|date=February 4, 2011|accessdate=3 January 2015|archivedate=8 January 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150108222942/http://www.reuters.com/article/2011/02/04/us-microsoft-bonds-idUSTRE7128EZ20110204}}</ref>
For the first time in 20 years [[Apple Inc.]] surpassed Microsoft in Q1 2011 quarterly profits and revenues due to a slowdown in PC sales and continuing huge losses in Microsoft's Online Services Division (which contains its search engine [[Bing]]). Microsoft profits were $5.2 billion, while Apple Inc. profits were $6 billion, on revenues of $14.5 billion and $24.7 billion respectively.<ref>{{cite news|author=Charles Arthur |url=http://www.guardian.co.uk/technology/2011/apr/28/microsoft-falls-behind-apple |title=Microsoft falls behind Apple for first time in 20 years | Technology |publisher=The Guardian |date= April 28, 2011|accessdate=May 11, 2011 |location=London}}</ref>
Microsoft's Online Services Division has been continuously loss-making since 2006 and in Q1 2011 it lost $726 million. This follows a loss of $2.5 billion for the year 2010.<ref>{{cite web|author=MG Siegler Apr 29, 2011 |url=http://techcrunch.com/2011/04/29/microsoft-internet-bloodbath/?utm_source=feedburner&utm_medium=feed&utm_campaign=Feed%3A+Techcrunch+%28TechCrunch%29 |title=When Will Microsoft's Internet Bloodbath End? |publisher=Techcrunch.com |date=April 29, 2011 |accessdate=May 11, 2011}}</ref>
On July 20, 2012, Microsoft posted its first quarterly loss ever, despite earning record revenues for the quarter and fiscal year, with a net loss of $492 million due to a [[writedown]] related to the advertising company [[aQuantive]], which had been acquired for $6.2 billion back in 2007.<ref>{{cite web|last=White|first=Martha|title=Microsoft reports first quarterly loss ever|url=http://marketday.msnbc.msn.com/_news/2012/07/19/12837611-microsoft-reports-first-quarterly-loss-ever?lite|accessdate=20 July 2012|archivedate=20 July 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120720121702/http://marketday.msnbc.msn.com/_news/2012/07/19/12837611-microsoft-reports-first-quarterly-loss-ever?lite}}</ref>
As of January 2014, Microsoft's market capitalization stood at $314B,<ref name="Marketwatch MSFT">{{cite web|title=Microsoft Overview|url=http://www.marketwatch.com/investing/stock/msft/|publisher=Marketwatch|accessdate=2 February 2014}}</ref> making it the 8th largest company in the world by market capitalization.<ref>{{cite web|title=Global Top 100 Companies|url=http://www.pwc.com/gx/en/audit-services/capital-market/publications/top100-market-capitalisation.jhtml|publisher=PWC|accessdate=2 February 2014}}</ref>
On November 14, 2014, Microsoft overtook Exxon Mobil to become the 2nd most valuable company by market capitalization, behind only [[Apple Inc.]] Its total market value was over $410B - with the stock price hitting $50.04 a share, the highest since early 2000.<ref>{{cite web|title=Microsoft Surpasses Exxon as 2nd Most Valuable Co.|url=http://www.nytimes.com/aponline/2014/11/14/business/ap-us-microsoft-no-2.html|publisher=AssociatedPress|accessdate=14 November 2014}}</ref>
===Environment===
In 2011, [[Greenpeace]] released a report rating the top ten big brands in cloud computing on their sources of electricity for their data centers. At the time, data centers consumed up to 2% of all global electricity and this amount was projected to increase. [[Phil Radford]] of Greenpeace said "we are concerned that this new explosion in electricity use could lock us into old, polluting energy sources instead of the clean energy available today,"<ref name="Dirty Data Report Card">{{cite web |publisher=[[Greenpeace]] |url= http://www.greenpeace.org/international/Global/international/publications/climate/2011/Cool%20IT/dirty-data-report-greenpeace.pdf|title=Dirty Data Report Card|accessdate=August 22, 2013}}</ref> and called on "Amazon, Microsoft and other leaders of the information-technology industry must embrace clean energy to power their cloud-based data centers."<ref>[http://seattletimes.com/html/opinion/2018176038_guest10radford.html, "Amazon, Microsoft: Let's keep 'the cloud' clean"], Phil Radford</ref> In 2013, Microsoft agreed to buy power generated by a Texas wind project to power one of its data centers.<ref>[http://www.theguardian.com/environment/2013/nov/04/microsoft-wind-powered-data-centre, "Microsoft looks to boost eco credentials with wind-powered data centre"]{{Dead link|date=August 2021 }}, Suzanne Goldenberg</ref>
Microsoft is ranked on the 17th place in [[Greenpeace]]'s Guide to Greener Electronics (16th Edition) that ranks 18 electronics manufacturers according to their policies on toxic chemicals, recycling and climate change. Microsoft's timeline for phasing out [[brominated flame retardant|BFRs]] and phthalates in all products is 2012 but its commitment to phasing out PVC is not clear. As yet (January 2011) it has no products that are completely free from PVC and BFRs.<ref>{{cite web|url=http://www.greenpeace.org/international/Global/international/publications/toxics/2010/version16/Ranking%20tables%20Oct%202010-Microsoft.pdf |title=Ranking tables October 2010 – Greenpeace International| publisher=Greenpeace International |accessdate=January 24, 2011}}</ref>
Microsoft's main U.S. campus received a silver certification from the [[Leadership in Energy and Environmental Design]] (LEED) program in 2008, and it installed over 2,000 solar panels on top of its buildings in its Silicon Valley campus, generating approximately 15 percent of the total energy needed by the facilities in April 2005.<ref name="news1">{{cite news|url=http://news.cnet.com/Microsoft-vs.-Google-Whos-greener/2100-1022_3-6080297.html?tag=mncol;txt|title=Microsoft vs. Google: Who's greener?|work=CNET|publisher=CBS Interactive|author=Mills, Elinor|date=June 6, 2008|accessdate=July 3, 2010}}</ref>
Microsoft makes use of alternative forms of transit. It created one of the world's largest private bus systems, the "Connector", to transport people from outside the company; for on-campus transportation, the "Shuttle Connect" uses a large fleet of hybrid cars to save fuel. The company also subsidises regional [[public transport]] as an incentive.<ref name="news1" /><ref>{{cite web|url=http://www.microsoft.com/environment/our_commitment/articles/alternative_commuting.aspx|title=Fostering Alternative Ways to Commute at Microsoft|publisher=Microsoft|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080501154211/http://www.microsoft.com/environment/our_commitment/articles/alternative_commuting.aspx|archivedate=May 1, 2008}}</ref> In February 2010 however, Microsoft took a stance against adding additional public transport and [[high-occupancy vehicle lane|high-occupancy vehicle]] (HOV) lanes to a bridge connecting Redmond to Seattle; the company did not want to delay the construction any further.<ref>{{cite news|url=http://www.king5.com/news/Microsofts-big-520-advertisement-85031317.html|work=King5 Television News|title=Seattle hires consultant to look at 520 bridge plan|date=February 23, 2010|accessdate=July 3, 2010|archivedate=26 February 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100226123840/http://www.king5.com/news/Microsofts-big-520-advertisement-85031317.html}}</ref>
Microsoft was ranked number 1 in the list of the World's Best Multinational Workplaces by the Great Place to Work Institute in 2011.<ref>{{cite news|url=http://seattletimes.nwsource.com/html/microsoftpri0/2016631709_microsoft_named_best_multinational_workplace_by_gr.html |title=Microsoft Pri0 | Microsoft named best multinational workplace |publisher=Seattle Times Newspaper |date= October 28, 2011|accessdate=November 3, 2011 |first=Janet I. |last=Tu}}</ref>
===Marketing===
In 2004, Microsoft commissioned research firms to do independent studies comparing the [[total cost of ownership]] (TCO) of [[Windows Server 2003]] to [[Linux]]; the firms concluded that companies found Windows easier to administrate than Linux, thus those using Windows would administrate faster resulting in lower costs for their company (i.e. lower TCO).<ref>{{cite news|url=http://www.seattlepi.com/business/158237_msftresearch27.html|title=Studies on Linux help their patron: Microsoft|author=Bishop, Todd|work=Seattle Post-Intelligencer|publisher=Hearst Seattle Media, LLC|date=January 27, 2004|accessdate=July 16, 2010}}</ref> This spurred a wave of related studies; a study by the [[Yankee Group]] concluded that upgrading from one version of Windows Server to another costs a fraction of the [[switching barriers|switching costs]] from Windows Server to Linux, although companies surveyed noted the increased security and reliability of Linux servers and concern about being locked into using Microsoft products.<ref name="Foley">{{cite news|url=http://www.microsoft-watch.com/content/operating_systems/yankee_independently_pits_windows_tco_vs_linux_tco.html|title=Yankee Independently Pits Windows TCO vs. Linux TCO|author=Foley, Mary Jo|work=eWeek|date=March 24, 2004|accessdate=July 14, 2010|archivedate=4 January 2013|archiveurl=https://archive.today/20130104134612/http://www.microsoft-watch.com/content/operating_systems/yankee_independently_pits_windows_tco_vs_linux_tco.html}}</ref> Another study, released by the [[Open Source Development Labs]], claimed that the Microsoft studies were "simply outdated and one-sided" and their survey concluded that the TCO of Linux was lower due to Linux administrators managing more servers on average and other reasons.<ref>{{cite news|url=http://www.vnunet.com/vnunet/news/2150210/linux-fans-hit-back-microsoft|title=Linux fans hit back at Microsoft TCO claims|author=Jaques, Robert|work=vnunet.com|date=February 13, 2006|accessdate=August 18, 2008|archivedate=24 July 2008|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080724013740/http://www.vnunet.com/vnunet/news/2150210/linux-fans-hit-back-microsoft}}</ref>
As part of the "Get the Facts" campaign, Microsoft highlighted the [[.NET framework|.NET]] trading platform that it had developed in partnership with [[Accenture]] for the [[London Stock Exchange]], claiming that it provided "[[High availability|five nines]]" reliability. After suffering extended downtime and unreliability<ref>{{cite news|url=http://www.telegraph.co.uk/finance/markets/4676369/Seven-hour-LSE-blackout-caused-by-double-glitch.html|publisher=[[The Daily Telegraph|The Telegraph]]|title=Seven-hour LSE blackout caused by double glitch|author=Rowena Mason|date=September 10, 2008|location=London}}</ref><ref>{{cite news|publisher=BBC News|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/business/8380607.stm|title=London Stock Exchange trading hit by technical glitch|date=November 26, 2009}}</ref> the LSE announced in 2009 that it was planning to drop its Microsoft solution and switch to a Linux based one in 2010.<ref>{{cite news|publisher=ITWire|url=http://www.itwire.com/opinion-and-analysis/the-linux-distillery/28359-london-stock-exchange-gets-the-facts-and-dumps-windows-for-linux|title=London Stock Exchange gets the facts and dumps Windows for Linux|author=David M. Williams|date=October 8, 2009|accessdate=3 January 2015|archivedate=16 July 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110716005714/http://www.itwire.com/opinion-and-analysis/the-linux-distillery/28359-london-stock-exchange-gets-the-facts-and-dumps-windows-for-linux}}</ref><ref>{{cite news|publisher=[[Slashdot]]|url=http://linux.slashdot.org/story/09/10/06/1742203/London-Stock-Exchange-Rejects-NET-For-Open-Source|title=London Stock Exchange Rejects .NET For Open Source|date=October 6, 2009}}</ref>
In 2012, Microsoft hired a political pollster named Mark Penn, whom the New York Times called "famous for bulldozing" his political opponents <ref>{{cite news| url=http://www.nytimes.com/2012/12/15/technology/microsoft-battles-google-by-hiring-political-brawler-mark-penn.html?_r=0 | work=The New York Times | first1=Nick | last1=Wingfield | title=Microsoft Battles Google by Hiring Political Brawler Mark Penn | date=December 14, 2012}}</ref> as Executive Vice-President, Advertising and Strategy. Penn created a series of negative ads targeting one of Microsoft's chief competitors, [[Google]]. The ads, called "[[Scroogled]]", attempt to make the case that Google is "screwing" consumers with search results rigged to favor Google's paid advertisers, that [[Gmail]] violates the privacy of its users to place ad results related to the content of their emails and shopping results which favor Google products. Tech publications like Tech Crunch have been highly critical of the ad campaign,<ref>{{cite web|url=http://techcrunch.com/2013/02/10/scroogled-why-so-negative-microsoft/ |title=Scroogled: Why So Negative, Microsoft? |publisher=TechCrunch |date=2013-02-10 |accessdate=2014-04-18}}</ref> while Google employees have embraced it.<ref>{{cite web|url=http://www.forbes.com/sites/kashmirhill/2013/11/21/googlers-love-microsofts-scroogled-gear-mug-and-shirts-sell-out/|title=Googlers Love Microsoft's 'Scroogled' Gear. Mug and Shirts Sell Out.|author=Kashmir Hill|date=November 21, 2013|work=Forbes}}</ref>
===Lay off===
In July 2014, Microsoft announced plans to lay off 18,000 employees. Microsoft employed 127,104 people as of June 5, 2014, making this about a 14 percent reduction of its workforce as the biggest Microsoft lay off ever. It will include 12,500 professional and factory personnel. Previously, Microsoft has laid off 5,800 jobs in 2009 in line with US financial crisis.<ref>{{cite web |url=http://www.thejakartapost.com/news/2014/07/17/microsoft-cut-18000-jobs-over-next-year.html |title=Microsoft to cut up to 18,000 jobs over next year |date=July 17, 2014}}</ref><ref name="layoff">{{cite web|title=Microsoft Layoffs Greater Than Expected: Up to 18,000 Jobs Being Cut|url=http://www.gamespot.com/articles/microsoft-layoffs-greater-than-expected-up-to-18-0/1100-6421171/|publisher=Gamespot|accessdate=10 August 2014}}</ref>
In September 2014, Microsoft laid off 2,100 people, including 747 people in the Seattle-Redmond area, where the company is headquartered. The firings came as a second wave of the layoffs that were previously announced. This brings the total number to over 15,000 out of the 18,000 expected cuts.<ref>By Alex Wilhelm, TechCrunch. “[http://techcrunch.com/2014/09/18/microsoft-pulls-the-trigger-on-2100-more-layoffs/Microsoft Lays Off 2,100 More Employees].” September 18, 2014. September 18, 2014.</ref>
In October 2014, Microsoft revealed that it was almost [http://www.computerworld.com/article/2840872/microsoft-is-almost-done-with-its-largest-ever-layoff-sweep.html done with the elimination] of 18,000 employees which is its largest ever layoff sweep.
===Cooperation with the United States Government===
Microsoft provides information about reported bugs in their software to intelligence agencies of the United States government, prior to the public release of the fix. A Microsoft spokesperson has stated that the corporation runs several programs that facilitate the sharing of such information with the U.S. government.<ref>{{cite news|url=http://www.bloomberg.com/news/2013-06-14/u-s-agencies-said-to-swap-data-with-thousands-of-firms.html|title=U.S. Agencies Said to Swap Data With Thousands of Firms | work=Bloomberg}}</ref>
Following media reports about [[PRISM (surveillance program)|PRISM]], NSA's massive electronic [[Mass surveillance|surveillance program]], in May 2013, several technology companies were identified as participants, including Microsoft.<ref>{{cite news| author = Ryan W. Neal | title=Snowden Reveals Microsoft PRISM Cooperation: Helped NSA Decrypt Emails, Chats, Skype Conversations|url = http://www.ibtimes.com/snowden-reveals-microsoft-prism-cooperation-helped-nsa-decrypt-emails-chats-skype-conversations|work=[[International Business Times]]|date=July 11, 2013}}</ref> According to leaks of said program, Microsoft joined the PRISM program in 2007.<ref>{{cite web | last1 = Greenwald | first1 = Glenn | last2 = MacAskill | first2 = Ewen | title = NSA Prism program taps in to user data of Apple, Google and others | date = June 7, 2013 | work = [[The Guardian]] | publisher = Guardian News and Media Limited | url = http://www.theguardian.com/world/2013/jun/06/us-tech-giants-nsa-data | accessdate = April 26, 2014}}</ref> However, in June 2013, an official statement from Microsoft flatly denied their participation in the program:
<blockquote>
We provide customer data only when we receive a legally binding order or subpoena to do so, and never on a voluntary basis. In addition we only ever comply with orders for requests about specific accounts or identifiers. If the government has a broader voluntary national security program to gather customer data, we don't participate in it.<ref>{{cite news| author = Johnson, Kevin; Martin, Scott; O'Donnell, Jayne; Winter, Michael | title=Reports: NSA Siphons Data from 9 Major Net Firms|url = http://www.usatoday.com/story/news/2013/06/06/nsa-surveillance-internet-companies/2398345/|accessdate=June 6, 2013|work=[[USA Today]]|date=June 15, 2013}}</ref></blockquote>
During the first six months in 2013, Microsoft had received requests that affected between 15,000 and 15,999 accounts.<ref>{{cite news |title=Microsoft, Facebook, Google and Yahoo release US surveillance requests |url =http://www.theguardian.com/world/2014/feb/03/microsoft-facebook-google-yahoo-fisa-surveillance-requests |work=[[The Guardian]]|date=February 3, 2014}}</ref> In December of 2013, the company made statement to further emphasis the fact that they take their customers' privacy and data protection very seriously, even saying that "government snooping potentially now constitutes an “[[advanced persistent threat]],” alongside sophisticated malware and cyber attacks".<ref>{{cite web|last1=Smith|first1=Brad|title=Protecting customer data from government snooping|url=http://blogs.microsoft.com/blog/2013/12/04/protecting-customer-data-from-government-snooping/|website=The Official Microsoft Blog|accessdate=1 January 2015|date=December 4, 2013}}</ref> The statement also marked the beginning of three-part program to enhance Microsoft's encryption and transparency efforts. In July 1, 2014, as part of this program they opened the first (of many) Microsoft Transparency Center, that provides "participating governments with the ability to review [[source code]] for our key products, assure themselves of their software integrity, and confirm there are no “[[Backdoor_(computing)|back doors]].”<ref>{{cite web|last1=Thomlinson|first1=Matt|title=Advancing our encryption and transparency efforts|url=http://blogs.microsoft.com/on-the-issues/2014/07/01/advancing-our-encryption-and-transparency-efforts/|website=Microsoft on the Issues|accessdate=1 January 2015|date=July 1, 2014}}</ref>
Microsoft has also argued that the [[United States Congress]] should enact strong privacy regulations to protect consumer data.<ref>{{cite web|last1=Heiner|first1=David|title=Request for Comment: Big Data and Consumer Privacy in the Internet Economy|url=http://www.ntia.doc.gov/files/ntia/microsoft.pdf|website=National Telecommunications and Information Administration|publisher=Microsoft|accessdate=12 August 2014}}</ref>
===လိုဂို===
Microsoft adopted the so-called "''[[Pac-Man]]'' Logo", designed by Scott Baker, in 1987. Baker stated "The new logo, in [[Helvetica]] italic typeface, has a slash between the ''o'' and ''s'' to emphasize the "soft" part of the name and convey motion and speed."<ref>{{Cite journal|work=Computer Reseller News Magazine|date=March 1987}}</ref> Dave Norris ran an internal joke campaign to save the old logo, which was green, in all uppercase, and featured a fanciful letter ''O'', nicknamed the ''blibbet'', but it was discarded.<ref name="Osterman2005-07-14">{{cite web|url=http://blogs.msdn.com/larryosterman/archive/2005/07/14/438777.aspx|title=Remember the blibbet|work=Larry Osterman's WebLog|publisher=Microsoft|author=Osterman, Larry|date=July 14, 2005 |accessdate=August 18, 2008}}</ref> Microsoft's logo with the "''Your potential. Our passion.''" tagline below the main corporate name, is based on a slogan Microsoft used in 2008. In 2002, the company started using the logo in the United States and eventually started a TV campaign with the slogan, changed from the previous tagline of ''"[[Where do you want to go today?]]".''<ref name="wherego1" /><ref name="potentialpassion1" /><ref name="Reimer">{{cite news |url=http://arstechnica.com/news.ars/post/20060123-6031.html|title=Microsoft set to launch new marketing campaign|work=Ars Technica|publisher=Condé Nast Digital|author=Reimer, Jeremy|date=January 23, 2006|accessdate=August 18, 2008}}</ref> During the private MGX (Microsoft Global Exchange) conference in 2010, Microsoft unveiled the company's next tagline, ''"Be What's Next."''.<ref name="2010logo">{{cite web|url=http://www.engadget.com/2010/07/22/new-microsoft-brand-logos-company-tagline-revealed-at-mgx-event/|title=New Microsoft brand logos, company tagline revealed at MGX event? (update: no new logos, tagline is a go)|first=Joshua|last=Topolsky|authorlink=Joshua Topolsky|work=[[Engadget]]|publisher=[[AOL]]|date=July 22, 2010|accessdate=August 2, 2012}}</ref>
On August 23, 2012, Microsoft unveiled a new corporate logo at the opening of its 23rd Microsoft store in Boston indicating the company's shift of focus from the classic style to the tile-centric modern interface which it uses/will use on the Windows Phone platform, Xbox 360, Windows 8 and the upcoming Office Suites.<ref>{{cite web|last=Meisner |first=Jeffrey |url=http://blogs.technet.com/b/microsoft_blog/archive/2012/08/23/microsoft-unveils-a-new-look.aspx |title=Microsoft Unveils a New Look |publisher=The Official Microsoft Blog |date=August 23, 2012 |accessdate=August 23, 2012}}</ref> The new logo also includes four squares with the colors of the then-current Windows logo which have been used to represent Microsoft's four major products: Windows (blue), Office (red), Xbox (green), and Bing (yellow).<ref>{{cite web |last=Eric |first=Steven H. |url=http://flapship.com/new-microsoft-logo-revealed/ |title=NEW MICROSOFT LOGO REVEALED |publisher=Flapship.com |date=August 23, 2012 |accessdate=August 23, 2012 |archivedate=25 August 2012 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120825174050/http://flapship.com/new-microsoft-logo-revealed/ }}</ref> However this logo is not completely new—it was featured in [[Windows 95]] commercials from the mid-1990s.<ref>{{cite web|url=http://www.wpcentral.com/microsofts-new-logo-has-ties-past|title=Microsoft's new logo has ties to the past}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.neowin.net/news/microsoft039s-logo-is-not-new-it039s-from-1995|title=Microsoft's logo is not new, it's from 1995}}</ref>
{{center|
<gallery widths=200>
File:Microsoft Logo Historical.svg|၁၉၈၅–၁၉၈၇
File:Microsoft logo (1987) + slogan (1994).svg|၁၉၈၇–၂၀၀၆
File:Microsoft logo & slogan.svg|၂၀၀၆–၂၀၁၁
File:Microsoft logo & slogan 2011-2012.svg|၂၀၁၁–၂၀၁၂
File:Microsoft logo and wordmark.svg|၂၀၁၂–လက်ရှိ
</gallery>
}}
* '''1987''' – Microsoft "[[Pac-Man]]" logo, designed by Scott Baker and used from 1987 to 2012 with the 1994–2002 slogan ''"[[Where do you want to go today?]]"''.<ref name="wherego1">{{cite news|url=http://www.wired.com/wired/archive/6.12/redmond.html|title=The Rise and Rise of the Redmond Empire|work=Wired|date=December 1998|accessdate=August 18, 2008}}</ref><ref name="potentialpassion1">{{cite news|url=http://www.adweek.com/news/advertising/mccann-thinks-local-global-microsoft-83426|title=McCann Thinks Local for Global Microsoft|author=Schmelzer, Randi|work=Adweek|date=January 9, 2006 |accessdate=August 18, 2008}}</ref>
* '''2006–2011''' – Microsoft logo as of 2006–2011, with the slogan ''"Your potential. Our passion."''<ref name="potentialpassion1"/>
* '''2011–2012''' – Logo by Microsoft with the slogan ''"Be what's next."''<ref name="2010logo"/>
* '''2012–present''' – Introduced on August 23, 2012, to symbolize the "world of digital motion" and Microsoft's "diverse portfolio of products".<ref name="newlogo">{{cite news|url=http://blogs.technet.com/b/microsoft_blog/archive/2012/08/23/microsoft-unveils-a-new-look.aspx|title=Microsoft Unveils a New Look|work=Microsoft|date=August 2012|accessdate= August 23, 2012}}</ref>
==ဆက်စပ်ကြည့်ရန်==
[[Bill Gates]]
==ကျမ်းကိုး==
{{Reflist|30em}}
==ပြင်ပလင့်များ==
{{Sister project links | wikt=no | commons=Category:Microsoft | b=no | n=no | q=Microsoft | s=no | v=Portal:Microsoft | voy=no | species=no | d=no | mw=no | display=Microsoft}}
* {{Official website|http://www.microsoft.com/}}
* {{Official blog|http://blogs.technet.com/b/microsoft_blog/}}
{{Finance links
| name = Microsoft Corporation
| symbol = MSFT
| sec_cik = 789019
| hoovers = Microsoft_Corporation.c86cc6059119a54b
}}
* {{OpenCorp|Microsoft}}
{{Microsoft}}
[[Category:မိုက်ခရိုဆော့ဖ်]]
[[Category:ကွန်ပျူတာ ကော်ပိုရေးရှင်းများ]]
2frz9zg6xjkbty1qmzcznng7jukmond
တရုတ်ဘာသာစကား
0
8959
1034744
842108
2026-05-31T03:24:56Z
EricOng77
132463
1034744
wikitext
text/x-wiki
'''တရုတ်ဘာသာစကား''' ({{lang-en|Chinese / Sinitic languages}}၊ တရုတ်: {{lang|zh-Hans|汉语 / 中文}}) ဆိုသည်မှာ [[ဟန်တရုတ်လူမျိုး]]တို့ ပြောဆိုသုံးစွဲကြသော၊ [[တရုတ်-တိဗက်နွယ် ဘာသာစကားများ|တရုတ်-တိဗက်ဘာသာစကားမိသားစု]] (Sino-Tibetan family) ကြီး၏ အဓိကပင်မခွဲဖြစ်သော "တရုတ်နွယ်ဘာသာစကားများ" (Sinitic) အုပ်စုဝင် ဘာသာစကားစုကြီးတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ကမ္ဘာ့လူဦးရေ၏ ၁၆% ခန့် (၁.၃ ဘီလီယံကျော်) သည် တရုတ်ဘာသာစကား မျိုးကွဲတစ်ခုခုကို မိခင်ဘာသာစကားအဖြစ် ပြောဆိုကြသဖြင့် ကမ္ဘာပေါ်တွင် မိခင်ဘာသာစကားအဖြစ် ပြောဆိုသူအများဆုံး ဘာသာစကား ဖြစ်သည်။ တရုတ်ဘာသာစကား၏ ထူးခြားချက်မှာ အချင်းချင်း စကားပြောဆိုရာ၌ နားမလည်နိုင်လောက်အောင် ကွဲပြားသော ဒေသန္တရမျိုးကွဲ များစွာရှိသော်လည်း၊ အားလုံးသည် စာရေးသားပုံစနစ် တွင် တစ်ခုတည်းအဖြစ် ပေါင်းစည်းထားခြင်း ဖြစ်သည်။<ref>Norman, Jerry (1988). ''Chinese''. Cambridge University Press. pp. 1–3.</ref>
{{Infobox language
| name = Chinese
| nativename = {{lang|zh-Hans|汉语}}/{{lang|zh-Hant|漢語}} ''Hànyǔ'' or {{lang|zh|中文}} ''Zhōngwén''
| states = [[တရုတ်|တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ]], [[ထိုင်ဝမ်]], [[စင်ကာပူ]]
| region =
| ethnicity = ဟန်တရုတ်လူမျိုး
| speakers = {{sigfig|1.3|2}} ဘီလီယံကျော်
| date = 2020s
| ref =
| familycolor = Sino-Tibetan
| fam2 = [[Sinitic languages|Sinitic]]
| ancestor = [[Old Chinese]]
| ancestor2 = [[Middle Chinese]]
| dia1 = [[Mandarin Chinese|Mandarin]]
| dia2 = [[Jin Chinese|Jin]]
| dia3 = [[Wu Chinese|Wu]]
| dia4 = [[Gan Chinese|Gan]]
| dia5 = [[Xiang Chinese|Xiang]]
| dia6 = [[Min Chinese|Min]]
| dia7 = [[Hakka Chinese|Hakka]]
| dia8 = [[Yue Chinese|Yue]]
| dia9 = [[Ping Chinese|Ping]]
| dia10 = [[Huizhou Chinese|Huizhou]]
| stand1 = [[Standard Mandarin]]
| stand2 = [[Standard Cantonese]]
| script = [[Simplified Chinese characters|Simplified Chinese]]<br />[[Traditional Chinese characters|Traditional Chinese]]<br /><br />Transcriptions:<br />[[Zhuyin]]<br /> [[Pinyin]] (Latin)<br />[[Xiao'erjing]] (Arabic)
| nation = {{collapsible list |titlestyle = font-weight:normal; background:transparent; text-align:left; |title = [[တရုတ်ဘာသာကို ရုံးသုံးဘာသာအဖြစ်အသုံးပြုသောနယ်ပယ်ဒေသများ#မန်ဒရင်းကိုတရားဝင်ပြောဆိုသုံးစွဲ|မန်ဒရင်း:]]
|{{flag|တရုတ်ပြည်မ}}<br />{{flag|စင်္ကာပူ}}<br />{{flag|ထိုင်ဝမ်}}
}}{{collapsible list |titlestyle = font-weight:normal; background:transparent; text-align:left; |title = [[တရုတ်ဘာသာကို ရုံးသုံးဘာသာအဖြစ်အသုံးပြုသောနယ်ပယ်ဒေသများ#ကန်တုံဒေသိယကိုတရားဝင်ပြောဆိုသုံးစွဲ|ကန်တုံ:]]
|{{flag|ဟောင်ကောင်}}<br />{{flag|မကာအို}}
}}{{collapsible list |titlestyle = font-weight:normal; background:transparent; text-align:left; |title = [[တရုတ်ဘာသာကို ရုံးသုံးဘာသာအဖြစ်အသုံးပြုသောနယ်ပယ်ဒေသများ#ဟက္ကာဒေသိယကိုတရားဝင်ပြောဆိုသုံးစွဲ|ဟက္ကာ:]]
|{{flag|Taiwan}}
}}
| minority =
| agency = National Commission on Language and Script Work (Mainland China)<br />[[National Languages Committee]] (Taiwan)<br />[[Civil Service Bureau]] (Hong Kong)<br />[[Promote Mandarin Council]] (Singapore)
| iso1 = zh
| iso2b = chi
| iso2t = zho
| iso3 = zho
| lc1 = cdo
| ld1 = [[Min Dong]]
| lc2 = cjy
| ld2 = [[Jin Chinese|Jinyu]]
| lc3 = cmn
| ld3 = [[Mandarin Chinese|Mandarin]]
| lc4 = cpx
| ld4 = [[Pu Xian]]
| lc5 = czh
| ld5 = [[Huizhou Chinese|Huizhou]]
| lc6 = czo
| ld6 = [[Min Zhong]]
| lc7 = gan
| ld7 = [[Gan Chinese|Gan]]
| lc8 = hak
| ld8 = [[Hakka Chinese|Hakka]]
| lc9 = hsn
| ld9 = [[Xiang Chinese|Xiang]]
| lc10 = mnp
| ld10 = [[Min Bei]]
| lc11 = nan
| ld11 = [[Min Nan]]
| lc12 = wuu
| ld12 = [[Wu Chinese|Wu]]
| lc13 = yue
| ld13 = [[Yue Chinese|Yue]]
| lingua = 79-AAA
| image = Chineselanguage.svg
| map = New-Map-Sinophone World.PNG
| mapcaption = ကမ္ဘာပေါ်တွင် တရုတ်စကားပြောဆိုမှု ပြန့်နှံ့နေထိုင်ပုံပြမြေပုံ
}}
== သမိုင်းကြောင်း ဖြစ်ပေါ်ပုံ ==
တရုတ်နွယ်ဘာသာစကားများ (Sinitic) ၏ သမိုင်းကြောင်းကို လေ့လာရာတွင် ၎င်းနှင့် မျိုးရိုးဗီဇချင်း တူညီသော ကမ္ဘာ့ဒုတိယအကြီးဆုံး ဘာသာစကားမိသားစုကြီးဖြစ်သည့် [[တရုတ်-တိဗက်ဘာသာစကားများ|တရုတ်-တိဗက်ဘာသာစကားမိသားစု]] ကြီး၏ အခက်အလက်များ ပြားထွက်လာပုံနှင့် ခွဲခြား၍မရပေ။<ref>Handel, Zev (2008). "What is Sino-Tibetan?". ''Language and Linguistics Compass'', 2(3), 422–441.</ref>
သမိုင်းဘာသာစကားဗေဒ (Historical Linguistics) သုတေသနပြုချက်များအရ လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၄,၅၀၀ မှ ၆,၀၀၀ ခန့် (ဘီစီ ၄၀၀၀ ဝန်းကျင်) က [[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ|တရုတ်ပြည်မြောက်ပိုင်း]] မြစ်ဝါမြစ်ဝှမ်း ဒေသ သို့မဟုတ် တိဗက်ကုန်းပြင်မြင့်တစ်ဝိုက်တွင် တရုတ်-တိဗက် ဘုံဘာသာစကားပြော ရိုးရာလူသားစုများ (Proto-Sino-Tibetan speakers) တည်ရှိခဲ့ကြသည်။<ref>Zhang, Menghan, et al. (2019). "Phylogenetic evidence for Sino-Tibetan origin in northern China". ''Nature'', 569, 112–115.</ref> ၎င်းရှေးဦးလူသားစုကြီးသည် ကာလကြာလာသည်နှင့်အမျှ ပထဝီဝင်အနေအထားအရ အဓိက အုပ်စုကြီး နှစ်စုအဖြစ် ကွဲထွက်သွားခဲ့သည်။တိဗက်-ဗမာအုပ်စုသည် အနောက်ဘက်နှင့် တောင်ဘက်တောင်တန်းများအတိုင်း ရွှေ့ပြောင်းသွားကြပြီး ယနေ့ခေတ် [[တိဗက်ဘာသာစကား|တိဗက်]]၊ [[မြန်မာဘာသာစကား|မြန်မာ]] နှင့် အခြားသော တိဗက်-ဗမာနွယ်ဝင် တိုင်းရင်းသားစကားများအဖြစ် သီးခြားခွဲထွက် ဆင့်ကဲပြောင်းလဲသွားခဲ့သည်။
တရုတ်နွယ်အုပ်စုသည် မြစ်ဝါမြစ်ဝှမ်းတစ်လျှောက် အရှေ့ဘက်လွင်ပြင်များသို့ ဆက်လက်အခြေစိုက်ကာ သမိုင်းတင် "ရှေးဦးတရုတ်စကား" (Old Chinese) အဖြစ် သီးသန့်ဖွံ့ဖြိုးလာခဲ့သည်။
ရှန်မင်းဆက်နှောင်းပိုင်း (ဘီစီ ၁၁ ရာစု) ရှိ လိပ်ခွံကျောက်စာများနှင့် ကျောက်စာများမှစ၍ ဟန်မင်းဆက် (အေဒီ ၃ ရာစု) အထိ ပြောဆိုခဲ့သော ဘာသာစကားဖြစ်သည်။ ဝါကျတည်ဆောက်ပုံမှာ အနည်းငယ် လွတ်လပ်ပြီး၊ ယနေ့ခေတ် တရုတ်စကားကဲ့သို့ အသံအနိမ့်အမြင့် စနစ် မပြည့်စုံသေးဟု ယူဆကြသည်။အလယ်ခေတ်တရုတ်စကား (Middle Chinese)သည် ဆွေမင်းဆက်၊ တန်မင်းဆက်နှင့် သီချင်းမင်းဆက် (အေဒီ ၆ ရာစုမှ ၁၂ ရာစု) အထိ သုံးစွဲခဲ့သော စကားဖြစ်သည်။ အသံထွက်စနစ်များ ပိုမိုစနစ်ကျလာပြီး စာပေကဗျာများတွင် အလွန်ခေတ်စားခဲ့သည်။ ယနေ့ခေတ် ကွမ်တုံး (ယွဲ့) နှင့် ဟော့ကင်း (မင်နန်း) စကားတို့တွင် အလယ်ခေတ်တရုတ်စကား၏ အသံထွက်အကြွင်းအကျန်များ အများဆုံးကျန်ရှိနေသည်။မင်မင်းဆက်နှင့် ချင်းမင်းဆက်ကာလများတွင် မြောက်ပိုင်းဒေသသုံးစကားကို အခြေခံ၍ မြို့တော်သုံး ရုံးစကား (ကွမ်ဟွာ) အဖြစ် ပြောင်းလဲလာခဲ့သော ခေတ်ဖြစ်သည်။
၁၉၁၁ ခုနှစ်နောက်ပိုင်းတွင် တရုတ်နိုင်ငံတစ်ဝန်းလုံး ဘာသာစကားတစ်ခုတည်းဖြင့် ဆက်သွယ်နိုင်ရန် မြောက်ပိုင်းမန်ဒရင်စကားကို အခြေခံ၍ "စံပြတရုတ်စကား" (Standard Mandarin/Putonghua) ကို ရုံးသုံးဘာသာစကားအဖြစ် သတ်မှတ်ထူထောင်ခဲ့ကြသည်။
== ဘာသာစကား အုပ်စုခွဲခြားခြင်း ==
တရုတ်ဘာသာစကား (Sinitic) အုပ်စုကြီးကို ၎င်းတို့၏ အသံထွက်နှင့် ဒေသအလိုက် ပညာရှင်များက အဓိက မဟာဘာသာစကားအုပ်စုကြီး (၇) ခု (သို့မဟုတ် ၁၀ ခု) အဖြစ် ခွဲခြားထားသည်-<ref>Ramsey, S. Robert (1987). ''The Languages of China''. Princeton University Press. pp. 87–90.</ref>
{| class="wikitable sortable"
! ဘာသာစကားအုပ်စု !! တရုတ်အမည် !! အဓိကပြောဆိုရာဒေသ !! လူဦးရေ (သန်း) !! ထင်ရှားသော မျိုးကွဲများ
|-
| '''မန်ဒရင် (Mandarin)''' || 官话 (Guanhua) || တရုတ်ပြည်မြောက်ပိုင်းနှင့် အနောက်မြောက်ပိုင်း || ၉၆၀ ခန့် || စံပြတရုတ်စကား (Putonghua)၊ ထိုင်ဝမ်မန်ဒရင်
|-
| '''ဝူ (Wu)''' || 吴语 (Wuyu) || ရှန်ဟိုင်း၊ ကျဲ့ကျန်းပြည်နယ် || ၈၀ ခန့် || ရှန်ဟိုင်းစကား
|-
| '''ယွဲ့ / ကန်တုံ (Yue)''' || 粤语 (Yueyu) || ကွမ်တုန်းပြည်နယ်၊ ဟောင်ကောင်၊ မကာအို || ၈၅ ခန့် || စံပြကန်တုံစကား (Cantonese)
|-
| '''မင် (Min)''' || 闽语 (Minyu) || ဖူကျန့်ပြည်နယ်၊ ထိုင်ဝမ်၊ အရှေ့တောင်အာရှ || ၇၅ ခန့် || ဟော်ကီယန်စကား (Hokkien)၊ တယိုချူးစကား (Teochew)
|-
| '''ရှန်း (Xiang)''' || 湘语 (Xiangyu) || ဟူနန်ပြည်နယ် || ၃၈ ခန့် || ချန်ရှားစကား
|-
| '''ဟတ်ကာ (Hakka)''' || 客家话 (Kejiaha) || ဖူကျန့်၊ ကွမ်တုန်းတောင်ပိုင်း၊ ပြည်ပရောက်တရုတ် || ၄၅ ခန့် || စကစကား (မြန်မာပြည်အခေါ်)
|-
| '''ကန့် (Gan)''' || 赣语 (Ganyu) || ကျန်းရှီးပြည်နယ် || ၂၂ ခန့် || နန်ချန်းစကား
|}
== ကိုးကား ==
{{reflist}}
[[Category:ဘာသာစကားများ]]
[[ကဏ္ဍ:တရုတ်ဘာသာစကား]]
akzme3dkzirnet8dl47314ru27dolc4
1034746
1034744
2026-05-31T03:43:16Z
EricOng77
132463
/* သမိုင်းကြောင်း ဖြစ်ပေါ်ပုံ */
1034746
wikitext
text/x-wiki
'''တရုတ်ဘာသာစကား''' ({{lang-en|Chinese / Sinitic languages}}၊ တရုတ်: {{lang|zh-Hans|汉语 / 中文}}) ဆိုသည်မှာ [[ဟန်တရုတ်လူမျိုး]]တို့ ပြောဆိုသုံးစွဲကြသော၊ [[တရုတ်-တိဗက်နွယ် ဘာသာစကားများ|တရုတ်-တိဗက်ဘာသာစကားမိသားစု]] (Sino-Tibetan family) ကြီး၏ အဓိကပင်မခွဲဖြစ်သော "တရုတ်နွယ်ဘာသာစကားများ" (Sinitic) အုပ်စုဝင် ဘာသာစကားစုကြီးတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ကမ္ဘာ့လူဦးရေ၏ ၁၆% ခန့် (၁.၃ ဘီလီယံကျော်) သည် တရုတ်ဘာသာစကား မျိုးကွဲတစ်ခုခုကို မိခင်ဘာသာစကားအဖြစ် ပြောဆိုကြသဖြင့် ကမ္ဘာပေါ်တွင် မိခင်ဘာသာစကားအဖြစ် ပြောဆိုသူအများဆုံး ဘာသာစကား ဖြစ်သည်။ တရုတ်ဘာသာစကား၏ ထူးခြားချက်မှာ အချင်းချင်း စကားပြောဆိုရာ၌ နားမလည်နိုင်လောက်အောင် ကွဲပြားသော ဒေသန္တရမျိုးကွဲ များစွာရှိသော်လည်း၊ အားလုံးသည် စာရေးသားပုံစနစ် တွင် တစ်ခုတည်းအဖြစ် ပေါင်းစည်းထားခြင်း ဖြစ်သည်။<ref>Norman, Jerry (1988). ''Chinese''. Cambridge University Press. pp. 1–3.</ref>
{{Infobox language
| name = Chinese
| nativename = {{lang|zh-Hans|汉语}}/{{lang|zh-Hant|漢語}} ''Hànyǔ'' or {{lang|zh|中文}} ''Zhōngwén''
| states = [[တရုတ်|တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ]], [[ထိုင်ဝမ်]], [[စင်ကာပူ]]
| region =
| ethnicity = ဟန်တရုတ်လူမျိုး
| speakers = {{sigfig|1.3|2}} ဘီလီယံကျော်
| date = 2020s
| ref =
| familycolor = Sino-Tibetan
| fam2 = [[Sinitic languages|Sinitic]]
| ancestor = [[Old Chinese]]
| ancestor2 = [[Middle Chinese]]
| dia1 = [[Mandarin Chinese|Mandarin]]
| dia2 = [[Jin Chinese|Jin]]
| dia3 = [[Wu Chinese|Wu]]
| dia4 = [[Gan Chinese|Gan]]
| dia5 = [[Xiang Chinese|Xiang]]
| dia6 = [[Min Chinese|Min]]
| dia7 = [[Hakka Chinese|Hakka]]
| dia8 = [[Yue Chinese|Yue]]
| dia9 = [[Ping Chinese|Ping]]
| dia10 = [[Huizhou Chinese|Huizhou]]
| stand1 = [[Standard Mandarin]]
| stand2 = [[Standard Cantonese]]
| script = [[Simplified Chinese characters|Simplified Chinese]]<br />[[Traditional Chinese characters|Traditional Chinese]]<br /><br />Transcriptions:<br />[[Zhuyin]]<br /> [[Pinyin]] (Latin)<br />[[Xiao'erjing]] (Arabic)
| nation = {{collapsible list |titlestyle = font-weight:normal; background:transparent; text-align:left; |title = [[တရုတ်ဘာသာကို ရုံးသုံးဘာသာအဖြစ်အသုံးပြုသောနယ်ပယ်ဒေသများ#မန်ဒရင်းကိုတရားဝင်ပြောဆိုသုံးစွဲ|မန်ဒရင်း:]]
|{{flag|တရုတ်ပြည်မ}}<br />{{flag|စင်္ကာပူ}}<br />{{flag|ထိုင်ဝမ်}}
}}{{collapsible list |titlestyle = font-weight:normal; background:transparent; text-align:left; |title = [[တရုတ်ဘာသာကို ရုံးသုံးဘာသာအဖြစ်အသုံးပြုသောနယ်ပယ်ဒေသများ#ကန်တုံဒေသိယကိုတရားဝင်ပြောဆိုသုံးစွဲ|ကန်တုံ:]]
|{{flag|ဟောင်ကောင်}}<br />{{flag|မကာအို}}
}}{{collapsible list |titlestyle = font-weight:normal; background:transparent; text-align:left; |title = [[တရုတ်ဘာသာကို ရုံးသုံးဘာသာအဖြစ်အသုံးပြုသောနယ်ပယ်ဒေသများ#ဟက္ကာဒေသိယကိုတရားဝင်ပြောဆိုသုံးစွဲ|ဟက္ကာ:]]
|{{flag|Taiwan}}
}}
| minority =
| agency = National Commission on Language and Script Work (Mainland China)<br />[[National Languages Committee]] (Taiwan)<br />[[Civil Service Bureau]] (Hong Kong)<br />[[Promote Mandarin Council]] (Singapore)
| iso1 = zh
| iso2b = chi
| iso2t = zho
| iso3 = zho
| lc1 = cdo
| ld1 = [[Min Dong]]
| lc2 = cjy
| ld2 = [[Jin Chinese|Jinyu]]
| lc3 = cmn
| ld3 = [[Mandarin Chinese|Mandarin]]
| lc4 = cpx
| ld4 = [[Pu Xian]]
| lc5 = czh
| ld5 = [[Huizhou Chinese|Huizhou]]
| lc6 = czo
| ld6 = [[Min Zhong]]
| lc7 = gan
| ld7 = [[Gan Chinese|Gan]]
| lc8 = hak
| ld8 = [[Hakka Chinese|Hakka]]
| lc9 = hsn
| ld9 = [[Xiang Chinese|Xiang]]
| lc10 = mnp
| ld10 = [[Min Bei]]
| lc11 = nan
| ld11 = [[Min Nan]]
| lc12 = wuu
| ld12 = [[Wu Chinese|Wu]]
| lc13 = yue
| ld13 = [[Yue Chinese|Yue]]
| lingua = 79-AAA
| image = Chineselanguage.svg
| map = New-Map-Sinophone World.PNG
| mapcaption = ကမ္ဘာပေါ်တွင် တရုတ်စကားပြောဆိုမှု ပြန့်နှံ့နေထိုင်ပုံပြမြေပုံ
}}
== သမိုင်းကြောင်း ဖြစ်ပေါ်ပုံ ==
[[တရုတ်နွယ်ဘာသာစကားများ]] ၏ သမိုင်းကြောင်းကို လေ့လာရာတွင် ၎င်းနှင့် မျိုးရိုးဗီဇချင်း တူညီသော ကမ္ဘာ့ဒုတိယအကြီးဆုံး ဘာသာစကားမိသားစုကြီးဖြစ်သည့် [[တရုတ်-တိဗက်နွယ် ဘာသာစကားများ|တရုတ်-တိဗက်ဘာသာစကားမိသားစု]] ကြီး၏ အခက်အလက်များ ပြားထွက်လာပုံနှင့် ခွဲခြား၍မရပေ။<ref>Handel, Zev (2008). "What is Sino-Tibetan?". ''Language and Linguistics Compass'', 2(3), 422–441.</ref>
သမိုင်းဘာသာစကားဗေဒ သုတေသနပြုချက်များအရ လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၄,၅၀၀ မှ ၆,၀၀၀ ခန့် (ဘီစီ ၄၀၀၀ ဝန်းကျင်) က [[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ|တရုတ်ပြည်မြောက်ပိုင်း]] မြစ်ဝါမြစ်ဝှမ်း ဒေသ သို့မဟုတ် တိဗက်ကုန်းပြင်မြင့်တစ်ဝိုက်တွင် တရုတ်-တိဗက် ဘုံဘာသာစကားပြော ရိုးရာလူသားစုများ (Proto-Sino-Tibetan speakers) တည်ရှိခဲ့ကြသည်။<ref>Zhang, Menghan, et al. (2019). "Phylogenetic evidence for Sino-Tibetan origin in northern China". ''Nature'', 569, 112–115.</ref> ၎င်းရှေးဦးလူသားစုကြီးသည် ကာလကြာလာသည်နှင့်အမျှ ပထဝီဝင်အနေအထားအရ အဓိက အုပ်စုကြီး နှစ်စုအဖြစ် ကွဲထွက်သွားခဲ့သည်။တိဗက်-ဗမာအုပ်စုသည် အနောက်ဘက်နှင့် တောင်ဘက်တောင်တန်းများအတိုင်း ရွှေ့ပြောင်းသွားကြပြီး ယနေ့ခေတ် [[တိဗက်ဘာသာစကားများ|တိဗက်]]၊ [[မြန်မာဘာသာစကား|မြန်မာ]] နှင့် အခြားသော တိဗက်-ဗမာနွယ်ဝင် တိုင်းရင်းသားစကားများအဖြစ် သီးခြားခွဲထွက် ဆင့်ကဲပြောင်းလဲသွားခဲ့သည်။
တရုတ်နွယ်အုပ်စုသည် မြစ်ဝါမြစ်ဝှမ်းတစ်လျှောက် အရှေ့ဘက်လွင်ပြင်များသို့ ဆက်လက်အခြေစိုက်ကာ သမိုင်းတင် "ရှေးဦးတရုတ်စကား" (Old Chinese) အဖြစ် သီးသန့်ဖွံ့ဖြိုးလာခဲ့သည်။
ရှန်မင်းဆက်နှောင်းပိုင်း (ဘီစီ ၁၁ ရာစု) ရှိ လိပ်ခွံကျောက်စာများနှင့် ကျောက်စာများမှစ၍ ဟန်မင်းဆက် (အေဒီ ၃ ရာစု) အထိ ပြောဆိုခဲ့သော ဘာသာစကားဖြစ်သည်။ ဝါကျတည်ဆောက်ပုံမှာ အနည်းငယ် လွတ်လပ်ပြီး၊ ယနေ့ခေတ် တရုတ်စကားကဲ့သို့ အသံအနိမ့်အမြင့် စနစ် မပြည့်စုံသေးဟု ယူဆကြသည်။အလယ်ခေတ်တရုတ်စကား (Middle Chinese)သည် ဆွေမင်းဆက်၊ တန်မင်းဆက်နှင့် သီချင်းမင်းဆက် (အေဒီ ၆ ရာစုမှ ၁၂ ရာစု) အထိ သုံးစွဲခဲ့သော စကားဖြစ်သည်။ အသံထွက်စနစ်များ ပိုမိုစနစ်ကျလာပြီး စာပေကဗျာများတွင် အလွန်ခေတ်စားခဲ့သည်။ ယနေ့ခေတ် ကွမ်တုံး (ယွဲ့) နှင့် ဟော့ကင်း (မင်နန်း) စကားတို့တွင် အလယ်ခေတ်တရုတ်စကား၏ အသံထွက်အကြွင်းအကျန်များ အများဆုံးကျန်ရှိနေသည်။မင်မင်းဆက်နှင့် ချင်းမင်းဆက်ကာလများတွင် မြောက်ပိုင်းဒေသသုံးစကားကို အခြေခံ၍ မြို့တော်သုံး ရုံးစကား (ကွမ်ဟွာ) အဖြစ် ပြောင်းလဲလာခဲ့သော ခေတ်ဖြစ်သည်။
၁၉၁၁ ခုနှစ်နောက်ပိုင်းတွင် တရုတ်နိုင်ငံတစ်ဝန်းလုံး ဘာသာစကားတစ်ခုတည်းဖြင့် ဆက်သွယ်နိုင်ရန် [[မန်ဒရင်းဘာသာစကား|မြောက်ပိုင်းမန်ဒရင်စကား]]ကို အခြေခံ၍ "စံပြတရုတ်စကား" (Standard Mandarin/Putonghua) ကို ရုံးသုံးဘာသာစကားအဖြစ် သတ်မှတ်ထူထောင်ခဲ့ကြသည်။
== ဘာသာစကား အုပ်စုခွဲခြားခြင်း ==
တရုတ်ဘာသာစကား (Sinitic) အုပ်စုကြီးကို ၎င်းတို့၏ အသံထွက်နှင့် ဒေသအလိုက် ပညာရှင်များက အဓိက မဟာဘာသာစကားအုပ်စုကြီး (၇) ခု (သို့မဟုတ် ၁၀ ခု) အဖြစ် ခွဲခြားထားသည်-<ref>Ramsey, S. Robert (1987). ''The Languages of China''. Princeton University Press. pp. 87–90.</ref>
{| class="wikitable sortable"
! ဘာသာစကားအုပ်စု !! တရုတ်အမည် !! အဓိကပြောဆိုရာဒေသ !! လူဦးရေ (သန်း) !! ထင်ရှားသော မျိုးကွဲများ
|-
| '''မန်ဒရင် (Mandarin)''' || 官话 (Guanhua) || တရုတ်ပြည်မြောက်ပိုင်းနှင့် အနောက်မြောက်ပိုင်း || ၉၆၀ ခန့် || စံပြတရုတ်စကား (Putonghua)၊ ထိုင်ဝမ်မန်ဒရင်
|-
| '''ဝူ (Wu)''' || 吴语 (Wuyu) || ရှန်ဟိုင်း၊ ကျဲ့ကျန်းပြည်နယ် || ၈၀ ခန့် || ရှန်ဟိုင်းစကား
|-
| '''ယွဲ့ / ကန်တုံ (Yue)''' || 粤语 (Yueyu) || ကွမ်တုန်းပြည်နယ်၊ ဟောင်ကောင်၊ မကာအို || ၈၅ ခန့် || စံပြကန်တုံစကား (Cantonese)
|-
| '''မင် (Min)''' || 闽语 (Minyu) || ဖူကျန့်ပြည်နယ်၊ ထိုင်ဝမ်၊ အရှေ့တောင်အာရှ || ၇၅ ခန့် || ဟော်ကီယန်စကား (Hokkien)၊ တယိုချူးစကား (Teochew)
|-
| '''ရှန်း (Xiang)''' || 湘语 (Xiangyu) || ဟူနန်ပြည်နယ် || ၃၈ ခန့် || ချန်ရှားစကား
|-
| '''ဟတ်ကာ (Hakka)''' || 客家话 (Kejiaha) || ဖူကျန့်၊ ကွမ်တုန်းတောင်ပိုင်း၊ ပြည်ပရောက်တရုတ် || ၄၅ ခန့် || စကစကား (မြန်မာပြည်အခေါ်)
|-
| '''ကန့် (Gan)''' || 赣语 (Ganyu) || ကျန်းရှီးပြည်နယ် || ၂၂ ခန့် || နန်ချန်းစကား
|}
== ကိုးကား ==
{{reflist}}
[[Category:ဘာသာစကားများ]]
[[ကဏ္ဍ:တရုတ်ဘာသာစကား]]
0dt2p997tpxp2ubgundm1tzwm621fd2
1034747
1034746
2026-05-31T03:43:43Z
EricOng77
132463
/* သမိုင်းကြောင်း ဖြစ်ပေါ်ပုံ */
1034747
wikitext
text/x-wiki
'''တရုတ်ဘာသာစကား''' ({{lang-en|Chinese / Sinitic languages}}၊ တရုတ်: {{lang|zh-Hans|汉语 / 中文}}) ဆိုသည်မှာ [[ဟန်တရုတ်လူမျိုး]]တို့ ပြောဆိုသုံးစွဲကြသော၊ [[တရုတ်-တိဗက်နွယ် ဘာသာစကားများ|တရုတ်-တိဗက်ဘာသာစကားမိသားစု]] (Sino-Tibetan family) ကြီး၏ အဓိကပင်မခွဲဖြစ်သော "တရုတ်နွယ်ဘာသာစကားများ" (Sinitic) အုပ်စုဝင် ဘာသာစကားစုကြီးတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ကမ္ဘာ့လူဦးရေ၏ ၁၆% ခန့် (၁.၃ ဘီလီယံကျော်) သည် တရုတ်ဘာသာစကား မျိုးကွဲတစ်ခုခုကို မိခင်ဘာသာစကားအဖြစ် ပြောဆိုကြသဖြင့် ကမ္ဘာပေါ်တွင် မိခင်ဘာသာစကားအဖြစ် ပြောဆိုသူအများဆုံး ဘာသာစကား ဖြစ်သည်။ တရုတ်ဘာသာစကား၏ ထူးခြားချက်မှာ အချင်းချင်း စကားပြောဆိုရာ၌ နားမလည်နိုင်လောက်အောင် ကွဲပြားသော ဒေသန္တရမျိုးကွဲ များစွာရှိသော်လည်း၊ အားလုံးသည် စာရေးသားပုံစနစ် တွင် တစ်ခုတည်းအဖြစ် ပေါင်းစည်းထားခြင်း ဖြစ်သည်။<ref>Norman, Jerry (1988). ''Chinese''. Cambridge University Press. pp. 1–3.</ref>
{{Infobox language
| name = Chinese
| nativename = {{lang|zh-Hans|汉语}}/{{lang|zh-Hant|漢語}} ''Hànyǔ'' or {{lang|zh|中文}} ''Zhōngwén''
| states = [[တရုတ်|တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ]], [[ထိုင်ဝမ်]], [[စင်ကာပူ]]
| region =
| ethnicity = ဟန်တရုတ်လူမျိုး
| speakers = {{sigfig|1.3|2}} ဘီလီယံကျော်
| date = 2020s
| ref =
| familycolor = Sino-Tibetan
| fam2 = [[Sinitic languages|Sinitic]]
| ancestor = [[Old Chinese]]
| ancestor2 = [[Middle Chinese]]
| dia1 = [[Mandarin Chinese|Mandarin]]
| dia2 = [[Jin Chinese|Jin]]
| dia3 = [[Wu Chinese|Wu]]
| dia4 = [[Gan Chinese|Gan]]
| dia5 = [[Xiang Chinese|Xiang]]
| dia6 = [[Min Chinese|Min]]
| dia7 = [[Hakka Chinese|Hakka]]
| dia8 = [[Yue Chinese|Yue]]
| dia9 = [[Ping Chinese|Ping]]
| dia10 = [[Huizhou Chinese|Huizhou]]
| stand1 = [[Standard Mandarin]]
| stand2 = [[Standard Cantonese]]
| script = [[Simplified Chinese characters|Simplified Chinese]]<br />[[Traditional Chinese characters|Traditional Chinese]]<br /><br />Transcriptions:<br />[[Zhuyin]]<br /> [[Pinyin]] (Latin)<br />[[Xiao'erjing]] (Arabic)
| nation = {{collapsible list |titlestyle = font-weight:normal; background:transparent; text-align:left; |title = [[တရုတ်ဘာသာကို ရုံးသုံးဘာသာအဖြစ်အသုံးပြုသောနယ်ပယ်ဒေသများ#မန်ဒရင်းကိုတရားဝင်ပြောဆိုသုံးစွဲ|မန်ဒရင်း:]]
|{{flag|တရုတ်ပြည်မ}}<br />{{flag|စင်္ကာပူ}}<br />{{flag|ထိုင်ဝမ်}}
}}{{collapsible list |titlestyle = font-weight:normal; background:transparent; text-align:left; |title = [[တရုတ်ဘာသာကို ရုံးသုံးဘာသာအဖြစ်အသုံးပြုသောနယ်ပယ်ဒေသများ#ကန်တုံဒေသိယကိုတရားဝင်ပြောဆိုသုံးစွဲ|ကန်တုံ:]]
|{{flag|ဟောင်ကောင်}}<br />{{flag|မကာအို}}
}}{{collapsible list |titlestyle = font-weight:normal; background:transparent; text-align:left; |title = [[တရုတ်ဘာသာကို ရုံးသုံးဘာသာအဖြစ်အသုံးပြုသောနယ်ပယ်ဒေသများ#ဟက္ကာဒေသိယကိုတရားဝင်ပြောဆိုသုံးစွဲ|ဟက္ကာ:]]
|{{flag|Taiwan}}
}}
| minority =
| agency = National Commission on Language and Script Work (Mainland China)<br />[[National Languages Committee]] (Taiwan)<br />[[Civil Service Bureau]] (Hong Kong)<br />[[Promote Mandarin Council]] (Singapore)
| iso1 = zh
| iso2b = chi
| iso2t = zho
| iso3 = zho
| lc1 = cdo
| ld1 = [[Min Dong]]
| lc2 = cjy
| ld2 = [[Jin Chinese|Jinyu]]
| lc3 = cmn
| ld3 = [[Mandarin Chinese|Mandarin]]
| lc4 = cpx
| ld4 = [[Pu Xian]]
| lc5 = czh
| ld5 = [[Huizhou Chinese|Huizhou]]
| lc6 = czo
| ld6 = [[Min Zhong]]
| lc7 = gan
| ld7 = [[Gan Chinese|Gan]]
| lc8 = hak
| ld8 = [[Hakka Chinese|Hakka]]
| lc9 = hsn
| ld9 = [[Xiang Chinese|Xiang]]
| lc10 = mnp
| ld10 = [[Min Bei]]
| lc11 = nan
| ld11 = [[Min Nan]]
| lc12 = wuu
| ld12 = [[Wu Chinese|Wu]]
| lc13 = yue
| ld13 = [[Yue Chinese|Yue]]
| lingua = 79-AAA
| image = Chineselanguage.svg
| map = New-Map-Sinophone World.PNG
| mapcaption = ကမ္ဘာပေါ်တွင် တရုတ်စကားပြောဆိုမှု ပြန့်နှံ့နေထိုင်ပုံပြမြေပုံ
}}
== သမိုင်းကြောင်း ဖြစ်ပေါ်ပုံ ==
[[တရုတ်နွယ်ဘာသာစကားများ]] ၏ သမိုင်းကြောင်းကို လေ့လာရာတွင် ၎င်းနှင့် မျိုးရိုးဗီဇချင်း တူညီသော ကမ္ဘာ့ဒုတိယအကြီးဆုံး ဘာသာစကားမိသားစုကြီးဖြစ်သည့် [[တရုတ်-တိဗက်နွယ် ဘာသာစကားများ|တရုတ်-တိဗက်ဘာသာစကားမိသားစု]] ကြီး၏ အခက်အလက်များ ပြားထွက်လာပုံနှင့် ခွဲခြား၍မရပေ။<ref>Handel, Zev (2008). "What is Sino-Tibetan?". ''Language and Linguistics Compass'', 2(3), 422–441.</ref>
သမိုင်းဘာသာစကားဗေဒ သုတေသနပြုချက်များအရ လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၄,၅၀၀ မှ ၆,၀၀၀ ခန့် (ဘီစီ ၄၀၀၀ ဝန်းကျင်) က [[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ|တရုတ်ပြည်မြောက်ပိုင်း]] မြစ်ဝါမြစ်ဝှမ်း ဒေသ သို့မဟုတ် တိဗက်ကုန်းပြင်မြင့်တစ်ဝိုက်တွင် တရုတ်-တိဗက် ဘုံဘာသာစကားပြော ရိုးရာလူသားစုများ (Proto-Sino-Tibetan speakers) တည်ရှိခဲ့ကြသည်။<ref>Zhang, Menghan, et al. (2019). "Phylogenetic evidence for Sino-Tibetan origin in northern China". ''Nature'', 569, 112–115.</ref> ၎င်းရှေးဦးလူသားစုကြီးသည် ကာလကြာလာသည်နှင့်အမျှ ပထဝီဝင်အနေအထားအရ အဓိက အုပ်စုကြီး နှစ်စုအဖြစ် ကွဲထွက်သွားခဲ့သည်။[[တိဗက်-ဗမာနွယ် ဘာသာစကားများ|တိဗက်-ဗမာအုပ်စု]]သည် အနောက်ဘက်နှင့် တောင်ဘက်တောင်တန်းများအတိုင်း ရွှေ့ပြောင်းသွားကြပြီး ယနေ့ခေတ် [[တိဗက်ဘာသာစကားများ|တိဗက်]]၊ [[မြန်မာဘာသာစကား|မြန်မာ]] နှင့် အခြားသော တိဗက်-ဗမာနွယ်ဝင် တိုင်းရင်းသားစကားများအဖြစ် သီးခြားခွဲထွက် ဆင့်ကဲပြောင်းလဲသွားခဲ့သည်။
တရုတ်နွယ်အုပ်စုသည် မြစ်ဝါမြစ်ဝှမ်းတစ်လျှောက် အရှေ့ဘက်လွင်ပြင်များသို့ ဆက်လက်အခြေစိုက်ကာ သမိုင်းတင် "ရှေးဦးတရုတ်စကား" (Old Chinese) အဖြစ် သီးသန့်ဖွံ့ဖြိုးလာခဲ့သည်။
ရှန်မင်းဆက်နှောင်းပိုင်း (ဘီစီ ၁၁ ရာစု) ရှိ လိပ်ခွံကျောက်စာများနှင့် ကျောက်စာများမှစ၍ ဟန်မင်းဆက် (အေဒီ ၃ ရာစု) အထိ ပြောဆိုခဲ့သော ဘာသာစကားဖြစ်သည်။ ဝါကျတည်ဆောက်ပုံမှာ အနည်းငယ် လွတ်လပ်ပြီး၊ ယနေ့ခေတ် တရုတ်စကားကဲ့သို့ အသံအနိမ့်အမြင့် စနစ် မပြည့်စုံသေးဟု ယူဆကြသည်။အလယ်ခေတ်တရုတ်စကား (Middle Chinese)သည် ဆွေမင်းဆက်၊ တန်မင်းဆက်နှင့် သီချင်းမင်းဆက် (အေဒီ ၆ ရာစုမှ ၁၂ ရာစု) အထိ သုံးစွဲခဲ့သော စကားဖြစ်သည်။ အသံထွက်စနစ်များ ပိုမိုစနစ်ကျလာပြီး စာပေကဗျာများတွင် အလွန်ခေတ်စားခဲ့သည်။ ယနေ့ခေတ် ကွမ်တုံး (ယွဲ့) နှင့် ဟော့ကင်း (မင်နန်း) စကားတို့တွင် အလယ်ခေတ်တရုတ်စကား၏ အသံထွက်အကြွင်းအကျန်များ အများဆုံးကျန်ရှိနေသည်။မင်မင်းဆက်နှင့် ချင်းမင်းဆက်ကာလများတွင် မြောက်ပိုင်းဒေသသုံးစကားကို အခြေခံ၍ မြို့တော်သုံး ရုံးစကား (ကွမ်ဟွာ) အဖြစ် ပြောင်းလဲလာခဲ့သော ခေတ်ဖြစ်သည်။
၁၉၁၁ ခုနှစ်နောက်ပိုင်းတွင် တရုတ်နိုင်ငံတစ်ဝန်းလုံး ဘာသာစကားတစ်ခုတည်းဖြင့် ဆက်သွယ်နိုင်ရန် [[မန်ဒရင်းဘာသာစကား|မြောက်ပိုင်းမန်ဒရင်စကား]]ကို အခြေခံ၍ "စံပြတရုတ်စကား" (Standard Mandarin/Putonghua) ကို ရုံးသုံးဘာသာစကားအဖြစ် သတ်မှတ်ထူထောင်ခဲ့ကြသည်။
== ဘာသာစကား အုပ်စုခွဲခြားခြင်း ==
တရုတ်ဘာသာစကား (Sinitic) အုပ်စုကြီးကို ၎င်းတို့၏ အသံထွက်နှင့် ဒေသအလိုက် ပညာရှင်များက အဓိက မဟာဘာသာစကားအုပ်စုကြီး (၇) ခု (သို့မဟုတ် ၁၀ ခု) အဖြစ် ခွဲခြားထားသည်-<ref>Ramsey, S. Robert (1987). ''The Languages of China''. Princeton University Press. pp. 87–90.</ref>
{| class="wikitable sortable"
! ဘာသာစကားအုပ်စု !! တရုတ်အမည် !! အဓိကပြောဆိုရာဒေသ !! လူဦးရေ (သန်း) !! ထင်ရှားသော မျိုးကွဲများ
|-
| '''မန်ဒရင် (Mandarin)''' || 官话 (Guanhua) || တရုတ်ပြည်မြောက်ပိုင်းနှင့် အနောက်မြောက်ပိုင်း || ၉၆၀ ခန့် || စံပြတရုတ်စကား (Putonghua)၊ ထိုင်ဝမ်မန်ဒရင်
|-
| '''ဝူ (Wu)''' || 吴语 (Wuyu) || ရှန်ဟိုင်း၊ ကျဲ့ကျန်းပြည်နယ် || ၈၀ ခန့် || ရှန်ဟိုင်းစကား
|-
| '''ယွဲ့ / ကန်တုံ (Yue)''' || 粤语 (Yueyu) || ကွမ်တုန်းပြည်နယ်၊ ဟောင်ကောင်၊ မကာအို || ၈၅ ခန့် || စံပြကန်တုံစကား (Cantonese)
|-
| '''မင် (Min)''' || 闽语 (Minyu) || ဖူကျန့်ပြည်နယ်၊ ထိုင်ဝမ်၊ အရှေ့တောင်အာရှ || ၇၅ ခန့် || ဟော်ကီယန်စကား (Hokkien)၊ တယိုချူးစကား (Teochew)
|-
| '''ရှန်း (Xiang)''' || 湘语 (Xiangyu) || ဟူနန်ပြည်နယ် || ၃၈ ခန့် || ချန်ရှားစကား
|-
| '''ဟတ်ကာ (Hakka)''' || 客家话 (Kejiaha) || ဖူကျန့်၊ ကွမ်တုန်းတောင်ပိုင်း၊ ပြည်ပရောက်တရုတ် || ၄၅ ခန့် || စကစကား (မြန်မာပြည်အခေါ်)
|-
| '''ကန့် (Gan)''' || 赣语 (Ganyu) || ကျန်းရှီးပြည်နယ် || ၂၂ ခန့် || နန်ချန်းစကား
|}
== ကိုးကား ==
{{reflist}}
[[Category:ဘာသာစကားများ]]
[[ကဏ္ဍ:တရုတ်ဘာသာစကား]]
h597332qu6xne0huyq9rveaeslcfvbc
ရုရှားနိုင်ငံ
0
9032
1034697
953985
2026-05-30T12:28:55Z
Dr-Andr888
132308
/* */
1034697
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox country
| နိုင်ငံအမည်အပြည့် = <small>ရုရှား နိုင်ငံ (ရုရှားဘာသာဖြင့်: Россия, Rossiya)</small>
| အမည်_ရင်း = ရုရှား ပြည်ထောင်စု (Russia Federation)
| ပုံ_အလံ = Flag of Russia.svg
| ပုံ_တံဆိပ် = Coat_of_Arms_of_the_Russian_Federation.svg
| နိုင်ငံတော်ဆောင်ပုဒ် =
| နိုင်ငံတော်သီချင်း = Государственный гимн Российской Федерации[[File:Russian national anthem at Medvedev inauguration 2008.ogv|thumb|100px|နိုင်ငံတော်သီချင်း]]
| ပုံ_နေရာ = Russian Federation (orthographic projection) - 2014, 2022 Annexed Territories disputed.svg|50px
| မြို့တော် = [[မော်စကိုမြို့|မော်စကို]]
| အကြီးဆုံးမြို့ = [[မော်စကိုမြို့|မော်စကို]]
| latd = 55
| latm = 45
| latNS = N
| longd = 37
| longm = 37
| longEW = E
| ဧရိယာ = ၁၇,၀၉၈,၂၄၂ km² (၆,၅၉၂,၈၀၀ sq mi)
| ဧရိယာအဆင့် = ၁
| ဧရိယာရေရာခိုင်နှုန်း = ၁၃
| time zone = +၃ မှ +၁၂ (exc. UTC+၅)
| ရုံးသုံးဘာသာများ = [[ရုရှားဘာသာ]]၊ အချို့ဒေသများတွင် ဘာသာ ၃၅ မျိုးခန့်အသုံးပြုသည်။
| လူဦးရေ = ၁၄၁,၉၂၇,၂၉၇
| လူဦးရေအဆင့် = ၉
| လူဦးရေအထူ = ၈.၃ km²(၂၁ရာစု၊၂၁.၅/sq mi)
| လူဦးရေအထူအဆင့် = ၂၇၁
| လူမျိုးများ = ရုရှား<small>(၇၉.၈%)</small>၊တာတားစ်<small>(၃.၈%)</small>၊ ယူကရိန်းလူမျိုး <small>(၂%)</small>နှင့်အခြားလူမျိုးပေါင်းများစွာ
| ပွဲများ =
| အမျိုးအစား = Federal semi-presidential republic
| ခေါင်းဆောင်_ရာထူး(၁) = သမ္မတ
| ခေါင်းဆောင်_အမည်(၁) = [[ဗလာဒီမီယာ ပူတင်]]
| ခေါင်းဆောင်_ရာထူး(၂) = ဝန်ကြီးချုပ်
| ခေါင်းဆောင်_အမည်(၂) = Mikhail Mishustin
| ခေါင်းဆောင်_ရာထူး(၃) =
| ခေါင်းဆောင်_အမည်(၃) =
| ထူထောင်ရေး_အမည်(၁) = Vladimir-Suzdal Rus'
| ထူထောင်ရေး_ခုနှစ်(၁) = ၁၁၆၉
| ထူထောင်ရေး_အမည်(၂) = Grand Duchy of Moscow
| ထူထောင်ရေး_ခုနှစ်(၂) = ၁၂၈၃
| ထူထောင်ရေး_အမည်(၃) = Tsardom of Russia
| ထူထောင်ရေး_ခုနှစ်(၃) = ၁၅၄၇
| ထူထောင်ရေး_အမည်(၄) = ရုရှား အင်ပါယာ (Russian Empire )
| ထူထောင်ရေး_ခုနှစ်(၄) = ၁၇၂၁
| ထူထောင်ရေး_အမည်(၅) = ရုရှား ဆိုဗီယက် ပြည်ထောင်စု ဆိုရှင်လစ် သမ္မတနိုင်ငံ (Russian Soviet Federative Socialist Republic)
| ထူထောင်ရေး_ခုနှစ်(၅) = ၇ နိုဝင်ဘာ ၁၉၁၇
| ထူထောင်ရေး_အမည်(၆) = [[ဆိုဗီယက် ပြည်ထောင်စု|ဆိုဗီယက် ပြည်ထောင်စု ဆိုရှယ်လစ် သမ္မတနိုင်ငံ]]
| ထူထောင်ရေး_ခုနှစ်(၆) = ၁၀ ဒီဇင်ဘာ ၁၉၂၂
| ထူထောင်ရေး_အမည်(၇) = ရုရှားဖယ်ဒရေးရှင်း (Russian Federation)
| ထူထောင်ရေး_ခုနှစ်(၇) = ၁၉၉၁
| GDP_PPP = US $၂.၁၀၉ trillion
| GDP_PPP_အဆင့် =
| GDP_PPP_per_capita = US $၁၄,၉၁၉
| GDP_PPP_per_capita_အဆင့် =
| HDI = ၀.၈၁၇
| HDI_အဆင့် = ၇၁
| ဗဟိုဘဏ် =
| ငွေ = [[ruble]] (RUB)
| အထိမ်းအမှတ်များ = ပန်း -၊ သစ်ပင် -
| ISO 3166-1 = RU
| cctld = .ru, .su, .рф
| calling_code = +၇
}}
ရုရှားနိုင်ငံ ({{lang-en|Russia}} <small>(ရုရှားဘာသာဖြင့် နားဆင်ရန်); {{audio|En-us-Russia.ogg}}</small>၊ တရားဝင်အားဖြင့်: ရုရှားပြည်ထောင်စု (Russian Federation)) သည် [[အာရှတိုက်]]နှင့် ဥရောပတိုက်ပေါ်တွင် ရှိသည်။ ဧရိယာအားဖြင့် ကမ္ဘာအကြီးဆုံး နိုင်ငံတစ်ခုဖြစ်သည်။ ရုရှားနိုင်ငံရှိ လူဦးရေသည် ၁၄၂ သန်းခန့် ရှိသည်။ ရုရှားနိုင်ငံကို (အနောက်တောင်မှ အရှေ့တောင်) [[နော်ဝေးနိုင်ငံ]]၊ [[ဖင်လန်နိုင်ငံ]]၊ [[အက်စတိုးနီးယားနိုင်ငံ]]၊ [[လတ်ဗီးယားနိုင်ငံ]]၊ [[လစ်သူယေးနီးယားနိုင်ငံ]] နှင့် [[ပိုလန်နိုင်ငံ]]၊ [[ဘီလာရုဇ်နိုင်ငံ]]၊ [[ယူကရိန်းနိုင်ငံ]]၊ [[ဂျော်ဂျီယာနိုင်ငံ]]၊ [[ကာဇက်စတန်နိုင်ငံ]]၊ [[တရုတ်နိုင်ငံ]]၊ [[မွန်ဂိုးလီးယား]]နိုင်ငံ နှင့် [[မြောက်ကိုရီးယား]]၊အာဇာဘိုင်ဂျန် နိုင်ငံတို့ဖြင့် ထိစပ်လျက် ရှိသည်။ ၎င်းအပြင် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]] ( Okhotsk ပင်လယ်ဖြင့်)၊ [[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု]] ( Bering Strait)တို့ဖြင့် ထိစပ်လျက် ရှိသေးသည်။ ရုရှားနိုင်ငံသည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် ၉ ခုမြောက် လူဦးရေ အထူထပ်ဆုံးသော နိုင်ငံ ဖြစ်သည်။ ရုရှားနိုင်ငံသည် အာရှတိုက် မြောက်ပိုင်းကို ဖြတ်၍ ဥရောပတိုက်၏ ၄၀%အထိ ကျယ်ပြန့်သည်။ ၎င်းအပြင် ဒေသ စံတော်ချိန်မှာ ၉ ခုရှိသည်။
ရုရှားနိုင်ငံသည် ယခုအခါ ဒီမိုကရေစီ နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံဖြစ်သည်။ နိုင်ငံ ခေါင်းဆောင်အား ရွေးကောက်ပွဲ ဖြင့် ရွေးချယ်၍ လက်ရှိခေါင်းဆောင်မှာ ဗလာဒီမီယာ ပူတင် ဖြစ်သည်။ ရုရှားနိုင်ငံသည် ရုရှားဘာသာ အသုံးပြုကြပြီး နိုင်ငံမှာ ကျယ်ဝန်းသော ကြောင့် အချို့ ဒေသများတွင် အခြားဘာသာစကား ၂၇ မျိုးခန့်ကို အသုံးပြုကြသည်။ သို့သော် ရုံးသုံး ဘာသာမှာ ရုရှားဘာသာဖြစ်သည်။
== သမိုင်းအစ ==
ရုရှားနိုင်ငံ၏ သမိုင်းအစသည် အရှေ့ဆပ် လူမျိုးများ ဥရောပတိုက်တွင် ပါဝင်လာခြင်းက အစပြုခဲ့သည်။ အရှေ့ဆပ်လူမျိုးများသည် အေဒီ ၃ ရာစုနှင့် ၈ ရာစုနှစ်အတွင်း၌ [[ဥရောပတိုက်]]သို့ဝင်ရောက်ပေါင်းစည်းခဲ့ကြသည်။ အေဒီ ၉ ရာစုခန့်တွင် ဗိုက်ကိုးများနှင့် ၎င်းတို့၏မျိုးနွယ်စုများသည် ကေဗင်ရစ်ပြည်နယ်ရှိ အရှေ့ဆလပ်လူမျိုးများကို ပထမဆုံးတွေ့ရှိသွားကြသည်။ ထိုအချိန်၌ [[ရောမအင်ပါယာ]]သည် တန်ခိုးအင်အားကြီးထွားချိန်ဖြစ်သည်။ [[အရှေ့ရောမအင်ပါယာ]]၏ တန်ခိုးအင်အားသည် ကေဗင်ဆပ်ဒေသထိအောင် ပျံ့နှံ့လျက်ရှိသည်။ ၉၈၈ ခုနှစ်တွင် ဗိုက်ကိုးများသည် အရှေ့ရောမအင်ပါယာမှလာသော [[ခရစ်ယာန်ဘာသာ]]ကို ကိုးကွယ်ရန် အတည်ပြုခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် ရုရှားယဉ်ကျေးမှုများတွင် ရောမယဉ်ကျေးမှုများလွမ်းမိုးထားသည်ကို များစွာတွေ့ရသည်။ နောက်ဆုံး၌ ကေဗင်ရပ်ပြည်နယ်ကြီးသည် အစိတ်စိတ်အမြွှာမြွှာ ကွဲခဲ့ရပြီး မြေကျွန်လူတန်းစားစနစ်ရှိသော ပြည်နယ်လေးများ မြောက်မြားစွာပေါ်ပေါက်လာခဲ့လေသည်။ ထိုပြည်နယ်သေးလေးများအထဲတွင် [[မော်စကိုမြို့]]၏မြို့စားကြီးသည် ဩဇာအရှိဆုံးပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်ခဲ့သည်။ ထိုအချိန်တွင် မွန်ဂိုအင်ပါယာသည် အင်အားအကြီးဆုံးသော အချိန်ဖြစ်နေသည်။ မော်စကိုမြို့စားကြီးသည် ပြည်နယ်လေးများကို စုစည်းပြီး မွန်ဂိုတို့အားတွန်းလှန်ရန်ကြိုးပမ်းပြီး အင်အားတောင့်တင်းရန် အတွက် ကေဗင်နယ်ကြီး၏ အစိတ်အပိုင်းများကို ဖြည်းဖြည်းချင်း သိမ်းယူခဲ့သည်။ ၁၆၅၄ ခုနှစ်တွင် ပိုလန်နှင့် ၁၃ နှစ်ကြာစစ်ပွဲများ ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ ပိုလန်-လစ်သူယေးနီးယား ဓနသဟာယအဖွဲ့နှင့် ရုရှားဇာဘုရင့်နိုင်ငံတော် တို့အကြား ဖြစ်ပွားသော စစ်ပွဲများအပြီးတွင် နယ်မြေအများအပြားကို ရုရှားနိုင်ငံက ရရှိလိုက်သည်က ငြင်းချက်ထုတ်၍ မရသော သမိုင်းသက်သေတစ်ခုဖြစ်သည်။ စစ်ပွဲအပြီးတွင် ရုရှားနိုင်ငံကရလိုက်သော နယ်မြေပိုင်နက်များ သည် ရုရှားတို့ အရှေ့ဥရောပတွင် အင်အားကြီးနိုင်ငံ တစ်နိုင်ငံ ဖြစ်လာစေသော လမ်းစပင်ဖြစ်သည်။<ref>ဇွန်လ ၂၉ ရက် ၂၀၁၀ခုနှစ်ထုတ် မြန်မာ့အလင်းသတင်းစာ</ref>
၁၈ ရာစုတွင် အင်အားချဲ့ထွင်ပြီး [[ရုရှားအင်ပါယာ]]ကြီး ဖြစ်ပေါ်လာစေရန် အတွက် အခြားနယ်ပယ်များကို တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ပြီး နယ်မြေသစ်များ ရှာဖွေမှုကို ပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။ ထိုနောက် ရုရှားအင်ပါယာကြီးသည် သမိုင်းတွင် တတိယမြောက် အင်အားကြီး အင်ပါယာကြီးတစ်ခုအဖြစ်သို့ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။ [[ကိုင်ဇာဘုရင်]] အုပ်ချုပ်သော ရုရှားအင်ပါယာကြီးသည် [[ပိုလန်နိုင်ငံ]]အရှေ့ဘက်မှ [[ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာ]]နှင့် အယ်လကာနယ်အထိသို့ရောက်အောင် ချဲ့ထွင်သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။
[[မဟာပီတာ]]သည် ရုရှားနိုင်ငံကို ၁၆၈၉ ခုနှစ်မှ ၁၇၂၅ ခုနှစ်အထိ အုပ်ချုပ်ခဲ့ပြီး သူ၏လက်ထက်တွင် [[ပဒေသရာဇ်ခေတ်]] ရုရှားအင်ပါယာသည် ကြီးကျယ် ခမ်းနားဆုံးဖြစ်ခဲ့သည်။ သူသည် ၁၇၀၉ တွင် ဆွီဒင်ကို ပိုတဗ်စစ်၌ အနိုင်ရပြီး နေဗာမြစ်၀တွင် [[စိန့်ပီတာစဘက်မြို့]]ကို တည်ထောင်သည်။
== ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်း ==
၁၉၀၄ ခုနှစ်တွင် စတင်၍ ၁၉၀၅ ခုနှစ်တွင် ပြီးဆုံးသွားသော ရုရှား-ဂျပန်စစ်ပွဲတွင်ရုရှားတို့ ရှုံးနိမ့်ခဲ့ရသည်။ ဤသို့ ရှုံးနိမ့်ရခြင်းမှာ ရုရှားတို့၏ ခေတ်နောက်ကျ ကျန်နေသော လက်နက်များကြောင့်ဖြစ်သည်။
၁၉၂၂ ခုနှစ် အောက်တိုဘာ လတွင် ဗလာဒီမာ[[လီနင်]]နှင့် [[ဂျာမနီ]]နိုင်ငံမှ ကာမာဇ်တို့၏ ဗော်ရှီဗစ်ကွန်မြူနစ် အတွေးအခေါ်များစိုးမိုးလာခဲ့ပြီး နိုင်ငံတစ်ဝန်းတွင် ပြစ်မှု ကျူးလွန်မှုများများပြားလာခဲ့သည်။ ကိုင်ဇာဘုရင်နှင့် အခြားပြည်သူများက ထိုအတွေးအခေါ်များကို ရှုပ်ကြခဲ့သည်။
ထိုအချိန်တွင် ရုရှား၌ စီးပွားရေးမှာ ကျဆင်းလျက်ရှိသည်။ နိုင်ငံ့စီးပွားရေး တင့်တောင်းမှုမရှိသည် ကြားမှ ဇာဘုရင်အစိုးရသည် စစ်ပွဲအတွင်းသို့ ဝင်ရောက်ခဲ့ခြင်းကြောင့် [[ပထမ ကမ္ဘာစစ်]]မှာ လီနင်အတွက် အလွန်ကောင်းသည့် အခွင့်အရေးကြီးဖြစ်လာသည်။ စစ်မပြီးမှီပင် ပြည်သူတို့အကြား အလွန်မကျေမနပ်ဖြစ်လာပြီး ၁၉၁၇တွင် အများသိကြသည့်အတိုင်း အောက်တိုဘာတော်လှန်ရေးကြီးဖြစ်ကာ ဇာဘုရင်အစိုးရပြုတ်ကျပြီးနောက် ဗလာဒီမာ လီနင်နှင့် လီယွန်ထရော့စကိုင်းတို့၏ လက်သို့ အာဏာကျရောက်လာချိန်တွင် ၎င်းတို့နှစ်ဦးသည် မာ့ဇစ်တ် ကွန်မြူနစ်နယ်မြေများထူထောင်ကြလေသည်။
၁၉၃၉ ခုနှစ်တွင် [[ဒုတိယ ကမ္ဘာစစ်]]ကြီးဖြစ်ပြီး ၁၉၄၁ ခုနှစ် ဂျာမနီတို့သည် ရုရှားကို စတင်တိုက်ခိုက်ကြလေသည်။ ထိုစစ်ပွဲများသည် ၁၉၄၅ ခုနှစ် မေလထိအောင် ကြာမြင့်ခဲ့သည်။ ရုရှားနိုင်ငံ၌လည်းလူပေါင်း ၂၇ သန်းခန့်ဆုံးရှုံးရပြီးမှ အနိုင်ရခဲ့သည်။
== စစ်ပြီးခေတ် ==
၁၉၂၂ ခုနှစ်မှ ၁၉၉၁ ခုနှစ်အထိ ရုရှားနိုင်ငံသည် ဆိုဗီယက် ပြည်ထောင်စုဟုခေါ်သော Union of The Soviet Socialist Republics (USSR)၏ အကြီးမားဆုံးသောအကြီးမားဆုံးသော အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုဖြစ်ခဲ့သည်။ လူအများက ဆိုရှယ်လစ် ဆိုဗီယက်ပြည်ထောင်စုတစ်ခုလုံးကို ရုရှားဟု ချုံငုံပြောဆိုကြသည်။ ရုရှားနိုင်ငံသည်
ဆိုရှယ်လစ် ဆိုဗီယက်ပြည်ထောင်စု ၁၅ ခု၏ တစ်ခုမြောက်ဖြစ်ပြီး ၎င်း၏အမည်ကို Russian Soviet Federative Socialist Republic ဟုခေါ်သည်။
ထိုနောက် ဆိုဗီယက်နိုင်ငံသည် ၁၉၉၀ ခုနှစ်မတိုင်မှီတွင် ပြိုကွဲပြန်လေသည်။ ၁၉၉၁ ခုနှစ်တွင် ရုရှားဖဒရယ်ဟူ၍ ပြည်လည်တည်ထောင်ခဲ့သည်။
ဒီမီထရီ မက်ဗီဒက်ဗ် (Dmitry Medvedev) သည် ၂၀၀၈ ခုနှစ် ရွေးကောက်ပွဲတွင် အနိုင်ရ၍ [[ဝန်ကြီးချုပ်]]ဖြစ်လာခဲ့သည်။ [[ဗလာဒီမာပူတင်]]သည် ထိုနှစ်၌ပင် ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ်ဖြစ်လာခဲ့သည်။
== ပထဝီ ==
မော်စကိုမြို့သည် ရုရှားနိုင်ငံ၏ အကြီးဆုံးမြို့တော်ဖြစ်သည်။ စိန့်ပီတာစဘတ်မြို့သည် ရုရှားနိုင်ငံ၏ ဒုတိယမြောက် အကြီးဆုံးမြို့ဖြစ်သည့်အပြင် ၁၈ ရာစုနှင့် ၁၉ ရာစုက ရုရှားနိုင်ငံ၏မြို့တော်လည်းဖြစ်သည်။
လူဦးရေး တစ်သန်းနှင့် အထက်နေသော မြို့ကြီးများမှာ-
[[File:Rs-map.png|thumb|150px|ရုရှားနိုင်ငံ၏ မြေပုံ]]
# Novosibirsk
# [[ယဲ့ကာကျယ်ရင်ဘုဂ်မြို့]]
# [[ကာဇန်မြို့]]
# [[ညီးရှ်နီး နော့ဗ်ဂေါရတ်မြို့]]
# Chelyabinsk
# Ufa
# [[ကရာ့စနိုဒါးမြို့]]
# [[ဆာမာရာမြို့]]
# Omsk
# [[ဗော်ဂါဂရတ်မြို့]]
== လူဦးရေ ထူထပ်မှု ==
[[File:Population of Russia.PNG|thumb|150px|left|alt=Population of Russia|ရုရှားနိုင်ငံ၏ လူဦးရေတိုးပွားမှုဆိုင်ရာပြ ဂရပ်]]
<div style="font-size: 90%">
{| class="wikitable" border="1" table cellspacing="0" style="border:1px black; float:right; margin-right:1em;"
! style="background:#F99;" colspan="2"|နေထိုင်သော လူမျိုးစုများ (၂၀၀၂)
|-
|[[ရုရှားလူမျိုး]]||၇၉.၈%
|-
|[[တာတာလူမျိုး]]||၃.၈%
|-
|[[ယူကရိန်းလူမျိုး]]||၂.၀%
|-
|[[ဘစ်ရှကီယား]]||၁.၂%
|-
|[[ကောဆပ်လူမျိုး]]||၁.၁%
|-
|[[ချီချင်လူမျိုး]]||၀.၉%
|-
|[[အာမေးနီးယန်းလူမျိုး]]||၀.၈%
|-
|အခြားလူမျိုးများ||၁၀.၄%
|}
</div>
ရုရှားနိုင်ငံ၏ လူဦးရေသည် ၁၄၉.၉ သန်းခန့်ရှိသည်။ အများစုသည် မြို့ပေါ်တွင် နေသည်ကိုတွေ့ရသည်။ ဆိုဗီယက်ပြည်ထောင်စုကြီး ပြိုကွဲသွားပြီးနောက် ရုရှားနိုင်ငံ၏ လူဦးရေ ၅ သန်းလျော့သွားလေသည်။ ယခုအချိန်တွင် လူဦးရေတိုးတက်မှုနှုန်းမှာ သုညနား နီးနီးပင်ဖြစ်သည်။ ၂၀၀၈ ခုနှစ်၌ လူဦးရေသည် ၀.၀၈၅ % အထိသာ ရှိသာ ရှိတော့သည်။
ရှရှားနိုင်ငံ၏ အကျယ်အဝန်းမှာ သန်းပေါင်း ၁၇ စတုရန်းကီလိုမီတာရှိသည်။ မိုင်အားဖြင့် သန်းပေါင်း ၆.၅ စတုရန်မိုင် ရှိသည်။ ဤသည်မှာ ကမ္ဘာ့ဧရိယာ အကြီးဆုံး နိုင်ငံတစ်ခုဖြစ်အောင် ပြုလုပ်လိုက်သော မြေဧရိယာပင်ဖြစ်တော့သည်။ လူဦးရေ ထူထပ်မှုမှာတော့ ၁ စတုရန်းကီလိုမီတာကို ၉ ယောက်နှုန်းခန့်ဖြင့် နေထိုင်သည်ဟု သိရသည်။ မိုင်အားဖြင့် ဆိုလျှင် ၁ မိုင် ၂၂ ယောက်နှုန်းခန့်ဖြစ်သည်။ ဤပမာဏသည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် လူနေအကျဲဆုံး ပမာဏပင်ဖြစ်တော့သည်။ အရှေ့ဥရောပပေါ်ရှိ နေရာ၊ မော်စကိုမြို့ ပတ်ဝန်းကျင်၊ စိန့် ပီတာစဘတ်မြို့တို့အနီး တွင်မူ လူဦးရေ ပိုမိုထူထပ်သည်။
== ယဉ်ကျေးမှု အနုပညာ ==
[[File:L.N.Tolstoy Prokudin-Gorsky.jpg|thumb|150px|alt=လီယိုတော်စတွိုင်း|ရုရှားစာရေးဆရာကြီး [[လီယိုတော်စတွိုင်း]]]]
ရုရှားနိုင်ငံတွင် စာရေးသားသော လူအတော်များများရှိပြီး ကျော်ကြားသော သူများလည်း များပြားလှသည်။ အလဇ္ဒား ပက်ရှကင်သည် ရုရှားနိုင်ငံ၏ ခေတ်သစ် စာပေအရေးအသားကို ရှာဖွေပေးအပ်ခဲ့သူဖြစ်သည်။ သူသည် ၁၉ ရာစုနှစ်က ထင်ရှားသော ကဗျာဆရာတစ်ဦးဖြစ်သည်။ အခြားထင်ရှားသော စာရေ:ဆရာအချို့မှာ အန်တွန် ချီကော့( Anton Chekhov)၊ မစ်ဟေး လာမွန်တို(Mikhail Lermontov)၊ [[လီယိုတော်စတွိုင်း]](Leo Tolstoy)၊ နီကိုလိယာ လာမွန်တို့ (Nikolia Lermontov သူ့အား ယူကရိန်းတွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ သူသက်ရှိထင်ရှားရှိချိန်က ရုရှားနိုင်ငံ၏ လက်အောက်ခံဖြစ်သည်။) အိုင်ဗန် တာဂျန်နေ့ဗ် အစရှိသည် တို့ဖြစ်ကြသည်။ တော်စတွိုင်းနှင့် ဒို့စတိုးဗ်စကိုင်း တို့သည် ဝတ္ထုကောင်း ရေးသားသူများ ဟု လူများမကြာခဏ ထင်ကြေးပေးကြသည်။
== ဘာသာရေး ==
ရုရှားနိုင်ငံတွင် အများအားဖြင့် ခရစ်ယာန်ဘာသာ ကိုးကွယ်ကြသည်။ အများစုမှာ အော့သိုးဒေါ့စ် ခရစ်ယာန်ဝင်များဖြစ်ပြီး ရိုမန်ကတ်သလစ် ခရစ်ယာန်နှင့်ပရောတစ်စတင့် ခရစ်ယာန်သက်ဝင်ယုံကြည်သူလည်းအနည်းငယ်ရှိသေးသည် ဒုတိယအများစုမှာမိမိကိုယ့်ကိုဘာသာမဲ့ဟုလက်ခံသူများ ဖြ စ်ပြီး [[ဗုဒ္ဓဘာသာ]]၊ [[အစ္စလာမ်ဘာသာ]]၊ တာအိုဘာသာနှင့် အခြားဘာသာ ကိုးကွယ်မှုများလည်း ရှိကြသည်။
[[File:Moscow - Cathedral of Christ the Saviour.jpg|thumb|150px|right|alt=ချက်စ်ကျောင်းတစ်ခု|မော်စကိုမြို့ရှိ ခရစ်ယာန်ဘုရားကျောင်းတစ်ခု]]
== ကိုးကား ==
{{Reflist}}
{{အာရှတိုက်ရှိ နိုင်ငံများ}}
[[ကဏ္ဍ:ရုရှားနိုင်ငံ]]
[[ကဏ္ဍ:ဖက်ဒရယ်သမ္မတနိုင်ငံများ]]
[[Category:ဥရောပတိုက်ရှိ နိုင်ငံများ]]
[[Category:အာရှတိုက်ရှိ နိုင်ငံများ]]
[[Category:ကုလသမဂ္ဂ အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများ]]
qqfazkin3tu094dtf9vs1p9lltkyu5m
1034717
1034697
2026-05-30T18:08:32Z
WikiBayer
56080
[[Special:Contributions/Dr-Andr888|Dr-Andr888]] ([[User talk:Dr-Andr888|ဆွေးနွေး]]) ၏ ပြင်ဆင်မှုကို [[User:~2025-31922-82|~2025-31922-82]] ၏ နောက်ဆုံးတည်းဖြတ်မူသို့ နောက်ပြန် ပြန်ပြင်ခဲ့သည်
953985
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox country
| နိုင်ငံအမည်အပြည့် = <small>ရုရှား နိုင်ငံ (ရုရှားဘာသာဖြင့်: Россия, Rossiya)</small>
| အမည်_ရင်း = ရုရှား ပြည်ထောင်စု (Russia Federation)
| ပုံ_အလံ = Flag of Russia.svg
| ပုံ_တံဆိပ် = Coat_of_Arms_of_the_Russian_Federation.svg
| နိုင်ငံတော်ဆောင်ပုဒ် =
| နိုင်ငံတော်သီချင်း = Государственный гимн Российской Федерации[[File:Russian national anthem at Medvedev inauguration 2008.ogv|thumb|100px|နိုင်ငံတော်သီချင်း]]
| ပုံ_နေရာ = Russian Federation (orthographic projection).svg|50px
| မြို့တော် = [[မော်စကိုမြို့|မော်စကို]]
| အကြီးဆုံးမြို့ = [[မော်စကိုမြို့|မော်စကို]]
| latd = 55
| latm = 45
| latNS = N
| longd = 37
| longm = 37
| longEW = E
| ဧရိယာ = ၁၇,၀၉၈,၂၄၂ km² (၆,၅၉၂,၈၀၀ sq mi)
| ဧရိယာအဆင့် = ၁
| ဧရိယာရေရာခိုင်နှုန်း = ၁၃
| time zone = +၃ မှ +၁၂ (exc. UTC+၅)
| ရုံးသုံးဘာသာများ = [[ရုရှားဘာသာ]]၊ အချို့ဒေသများတွင် ဘာသာ ၃၅ မျိုးခန့်အသုံးပြုသည်။
| လူဦးရေ = ၁၄၁,၉၂၇,၂၉၇
| လူဦးရေအဆင့် = ၉
| လူဦးရေအထူ = ၈.၃ km²(၂၁ရာစု၊၂၁.၅/sq mi)
| လူဦးရေအထူအဆင့် = ၂၇၁
| လူမျိုးများ = ရုရှား<small>(၇၉.၈%)</small>၊တာတားစ်<small>(၃.၈%)</small>၊ ယူကရိန်းလူမျိုး <small>(၂%)</small>နှင့်အခြားလူမျိုးပေါင်းများစွာ
| ပွဲများ =
| အမျိုးအစား = Federal semi-presidential republic
| ခေါင်းဆောင်_ရာထူး(၁) = သမ္မတ
| ခေါင်းဆောင်_အမည်(၁) = [[ဗလာဒီမီယာ ပူတင်]]
| ခေါင်းဆောင်_ရာထူး(၂) = ဝန်ကြီးချုပ်
| ခေါင်းဆောင်_အမည်(၂) = Mikhail Mishustin
| ခေါင်းဆောင်_ရာထူး(၃) =
| ခေါင်းဆောင်_အမည်(၃) =
| ထူထောင်ရေး_အမည်(၁) = Vladimir-Suzdal Rus'
| ထူထောင်ရေး_ခုနှစ်(၁) = ၁၁၆၉
| ထူထောင်ရေး_အမည်(၂) = Grand Duchy of Moscow
| ထူထောင်ရေး_ခုနှစ်(၂) = ၁၂၈၃
| ထူထောင်ရေး_အမည်(၃) = Tsardom of Russia
| ထူထောင်ရေး_ခုနှစ်(၃) = ၁၅၄၇
| ထူထောင်ရေး_အမည်(၄) = ရုရှား အင်ပါယာ (Russian Empire )
| ထူထောင်ရေး_ခုနှစ်(၄) = ၁၇၂၁
| ထူထောင်ရေး_အမည်(၅) = ရုရှား ဆိုဗီယက် ပြည်ထောင်စု ဆိုရှင်လစ် သမ္မတနိုင်ငံ (Russian Soviet Federative Socialist Republic)
| ထူထောင်ရေး_ခုနှစ်(၅) = ၇ နိုဝင်ဘာ ၁၉၁၇
| ထူထောင်ရေး_အမည်(၆) = [[ဆိုဗီယက် ပြည်ထောင်စု|ဆိုဗီယက် ပြည်ထောင်စု ဆိုရှယ်လစ် သမ္မတနိုင်ငံ]]
| ထူထောင်ရေး_ခုနှစ်(၆) = ၁၀ ဒီဇင်ဘာ ၁၉၂၂
| ထူထောင်ရေး_အမည်(၇) = ရုရှားဖယ်ဒရေးရှင်း (Russian Federation)
| ထူထောင်ရေး_ခုနှစ်(၇) = ၁၉၉၁
| GDP_PPP = US $၂.၁၀၉ trillion
| GDP_PPP_အဆင့် =
| GDP_PPP_per_capita = US $၁၄,၉၁၉
| GDP_PPP_per_capita_အဆင့် =
| HDI = ၀.၈၁၇
| HDI_အဆင့် = ၇၁
| ဗဟိုဘဏ် =
| ငွေ = [[ruble]] (RUB)
| အထိမ်းအမှတ်များ = ပန်း -၊ သစ်ပင် -
| ISO 3166-1 = RU
| cctld = .ru, .su, .рф
| calling_code = +၇
}}
ရုရှားနိုင်ငံ ({{lang-en|Russia}} <small>(ရုရှားဘာသာဖြင့် နားဆင်ရန်); {{audio|En-us-Russia.ogg}}</small>၊ တရားဝင်အားဖြင့်: ရုရှားပြည်ထောင်စု (Russian Federation)) သည် [[အာရှတိုက်]]နှင့် ဥရောပတိုက်ပေါ်တွင် ရှိသည်။ ဧရိယာအားဖြင့် ကမ္ဘာအကြီးဆုံး နိုင်ငံတစ်ခုဖြစ်သည်။ ရုရှားနိုင်ငံရှိ လူဦးရေသည် ၁၄၂ သန်းခန့် ရှိသည်။ ရုရှားနိုင်ငံကို (အနောက်တောင်မှ အရှေ့တောင်) [[နော်ဝေးနိုင်ငံ]]၊ [[ဖင်လန်နိုင်ငံ]]၊ [[အက်စတိုးနီးယားနိုင်ငံ]]၊ [[လတ်ဗီးယားနိုင်ငံ]]၊ [[လစ်သူယေးနီးယားနိုင်ငံ]] နှင့် [[ပိုလန်နိုင်ငံ]]၊ [[ဘီလာရုဇ်နိုင်ငံ]]၊ [[ယူကရိန်းနိုင်ငံ]]၊ [[ဂျော်ဂျီယာနိုင်ငံ]]၊ [[ကာဇက်စတန်နိုင်ငံ]]၊ [[တရုတ်နိုင်ငံ]]၊ [[မွန်ဂိုးလီးယား]]နိုင်ငံ နှင့် [[မြောက်ကိုရီးယား]]၊အာဇာဘိုင်ဂျန် နိုင်ငံတို့ဖြင့် ထိစပ်လျက် ရှိသည်။ ၎င်းအပြင် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]] ( Okhotsk ပင်လယ်ဖြင့်)၊ [[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု]] ( Bering Strait)တို့ဖြင့် ထိစပ်လျက် ရှိသေးသည်။ ရုရှားနိုင်ငံသည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် ၉ ခုမြောက် လူဦးရေ အထူထပ်ဆုံးသော နိုင်ငံ ဖြစ်သည်။ ရုရှားနိုင်ငံသည် အာရှတိုက် မြောက်ပိုင်းကို ဖြတ်၍ ဥရောပတိုက်၏ ၄၀%အထိ ကျယ်ပြန့်သည်။ ၎င်းအပြင် ဒေသ စံတော်ချိန်မှာ ၉ ခုရှိသည်။
ရုရှားနိုင်ငံသည် ယခုအခါ ဒီမိုကရေစီ နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံဖြစ်သည်။ နိုင်ငံ ခေါင်းဆောင်အား ရွေးကောက်ပွဲ ဖြင့် ရွေးချယ်၍ လက်ရှိခေါင်းဆောင်မှာ ဗလာဒီမီယာ ပူတင် ဖြစ်သည်။ ရုရှားနိုင်ငံသည် ရုရှားဘာသာ အသုံးပြုကြပြီး နိုင်ငံမှာ ကျယ်ဝန်းသော ကြောင့် အချို့ ဒေသများတွင် အခြားဘာသာစကား ၂၇ မျိုးခန့်ကို အသုံးပြုကြသည်။ သို့သော် ရုံးသုံး ဘာသာမှာ ရုရှားဘာသာဖြစ်သည်။
== သမိုင်းအစ ==
ရုရှားနိုင်ငံ၏ သမိုင်းအစသည် အရှေ့ဆပ် လူမျိုးများ ဥရောပတိုက်တွင် ပါဝင်လာခြင်းက အစပြုခဲ့သည်။ အရှေ့ဆပ်လူမျိုးများသည် အေဒီ ၃ ရာစုနှင့် ၈ ရာစုနှစ်အတွင်း၌ [[ဥရောပတိုက်]]သို့ဝင်ရောက်ပေါင်းစည်းခဲ့ကြသည်။ အေဒီ ၉ ရာစုခန့်တွင် ဗိုက်ကိုးများနှင့် ၎င်းတို့၏မျိုးနွယ်စုများသည် ကေဗင်ရစ်ပြည်နယ်ရှိ အရှေ့ဆလပ်လူမျိုးများကို ပထမဆုံးတွေ့ရှိသွားကြသည်။ ထိုအချိန်၌ [[ရောမအင်ပါယာ]]သည် တန်ခိုးအင်အားကြီးထွားချိန်ဖြစ်သည်။ [[အရှေ့ရောမအင်ပါယာ]]၏ တန်ခိုးအင်အားသည် ကေဗင်ဆပ်ဒေသထိအောင် ပျံ့နှံ့လျက်ရှိသည်။ ၉၈၈ ခုနှစ်တွင် ဗိုက်ကိုးများသည် အရှေ့ရောမအင်ပါယာမှလာသော [[ခရစ်ယာန်ဘာသာ]]ကို ကိုးကွယ်ရန် အတည်ပြုခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် ရုရှားယဉ်ကျေးမှုများတွင် ရောမယဉ်ကျေးမှုများလွမ်းမိုးထားသည်ကို များစွာတွေ့ရသည်။ နောက်ဆုံး၌ ကေဗင်ရပ်ပြည်နယ်ကြီးသည် အစိတ်စိတ်အမြွှာမြွှာ ကွဲခဲ့ရပြီး မြေကျွန်လူတန်းစားစနစ်ရှိသော ပြည်နယ်လေးများ မြောက်မြားစွာပေါ်ပေါက်လာခဲ့လေသည်။ ထိုပြည်နယ်သေးလေးများအထဲတွင် [[မော်စကိုမြို့]]၏မြို့စားကြီးသည် ဩဇာအရှိဆုံးပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်ခဲ့သည်။ ထိုအချိန်တွင် မွန်ဂိုအင်ပါယာသည် အင်အားအကြီးဆုံးသော အချိန်ဖြစ်နေသည်။ မော်စကိုမြို့စားကြီးသည် ပြည်နယ်လေးများကို စုစည်းပြီး မွန်ဂိုတို့အားတွန်းလှန်ရန်ကြိုးပမ်းပြီး အင်အားတောင့်တင်းရန် အတွက် ကေဗင်နယ်ကြီး၏ အစိတ်အပိုင်းများကို ဖြည်းဖြည်းချင်း သိမ်းယူခဲ့သည်။ ၁၆၅၄ ခုနှစ်တွင် ပိုလန်နှင့် ၁၃ နှစ်ကြာစစ်ပွဲများ ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ ပိုလန်-လစ်သူယေးနီးယား ဓနသဟာယအဖွဲ့နှင့် ရုရှားဇာဘုရင့်နိုင်ငံတော် တို့အကြား ဖြစ်ပွားသော စစ်ပွဲများအပြီးတွင် နယ်မြေအများအပြားကို ရုရှားနိုင်ငံက ရရှိလိုက်သည်က ငြင်းချက်ထုတ်၍ မရသော သမိုင်းသက်သေတစ်ခုဖြစ်သည်။ စစ်ပွဲအပြီးတွင် ရုရှားနိုင်ငံကရလိုက်သော နယ်မြေပိုင်နက်များ သည် ရုရှားတို့ အရှေ့ဥရောပတွင် အင်အားကြီးနိုင်ငံ တစ်နိုင်ငံ ဖြစ်လာစေသော လမ်းစပင်ဖြစ်သည်။<ref>ဇွန်လ ၂၉ ရက် ၂၀၁၀ခုနှစ်ထုတ် မြန်မာ့အလင်းသတင်းစာ</ref>
၁၈ ရာစုတွင် အင်အားချဲ့ထွင်ပြီး [[ရုရှားအင်ပါယာ]]ကြီး ဖြစ်ပေါ်လာစေရန် အတွက် အခြားနယ်ပယ်များကို တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ပြီး နယ်မြေသစ်များ ရှာဖွေမှုကို ပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။ ထိုနောက် ရုရှားအင်ပါယာကြီးသည် သမိုင်းတွင် တတိယမြောက် အင်အားကြီး အင်ပါယာကြီးတစ်ခုအဖြစ်သို့ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။ [[ကိုင်ဇာဘုရင်]] အုပ်ချုပ်သော ရုရှားအင်ပါယာကြီးသည် [[ပိုလန်နိုင်ငံ]]အရှေ့ဘက်မှ [[ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာ]]နှင့် အယ်လကာနယ်အထိသို့ရောက်အောင် ချဲ့ထွင်သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။
[[မဟာပီတာ]]သည် ရုရှားနိုင်ငံကို ၁၆၈၉ ခုနှစ်မှ ၁၇၂၅ ခုနှစ်အထိ အုပ်ချုပ်ခဲ့ပြီး သူ၏လက်ထက်တွင် [[ပဒေသရာဇ်ခေတ်]] ရုရှားအင်ပါယာသည် ကြီးကျယ် ခမ်းနားဆုံးဖြစ်ခဲ့သည်။ သူသည် ၁၇၀၉ တွင် ဆွီဒင်ကို ပိုတဗ်စစ်၌ အနိုင်ရပြီး နေဗာမြစ်၀တွင် [[စိန့်ပီတာစဘက်မြို့]]ကို တည်ထောင်သည်။
== ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်း ==
၁၉၀၄ ခုနှစ်တွင် စတင်၍ ၁၉၀၅ ခုနှစ်တွင် ပြီးဆုံးသွားသော ရုရှား-ဂျပန်စစ်ပွဲတွင်ရုရှားတို့ ရှုံးနိမ့်ခဲ့ရသည်။ ဤသို့ ရှုံးနိမ့်ရခြင်းမှာ ရုရှားတို့၏ ခေတ်နောက်ကျ ကျန်နေသော လက်နက်များကြောင့်ဖြစ်သည်။
၁၉၂၂ ခုနှစ် အောက်တိုဘာ လတွင် ဗလာဒီမာ[[လီနင်]]နှင့် [[ဂျာမနီ]]နိုင်ငံမှ ကာမာဇ်တို့၏ ဗော်ရှီဗစ်ကွန်မြူနစ် အတွေးအခေါ်များစိုးမိုးလာခဲ့ပြီး နိုင်ငံတစ်ဝန်းတွင် ပြစ်မှု ကျူးလွန်မှုများများပြားလာခဲ့သည်။ ကိုင်ဇာဘုရင်နှင့် အခြားပြည်သူများက ထိုအတွေးအခေါ်များကို ရှုပ်ကြခဲ့သည်။
ထိုအချိန်တွင် ရုရှား၌ စီးပွားရေးမှာ ကျဆင်းလျက်ရှိသည်။ နိုင်ငံ့စီးပွားရေး တင့်တောင်းမှုမရှိသည် ကြားမှ ဇာဘုရင်အစိုးရသည် စစ်ပွဲအတွင်းသို့ ဝင်ရောက်ခဲ့ခြင်းကြောင့် [[ပထမ ကမ္ဘာစစ်]]မှာ လီနင်အတွက် အလွန်ကောင်းသည့် အခွင့်အရေးကြီးဖြစ်လာသည်။ စစ်မပြီးမှီပင် ပြည်သူတို့အကြား အလွန်မကျေမနပ်ဖြစ်လာပြီး ၁၉၁၇တွင် အများသိကြသည့်အတိုင်း အောက်တိုဘာတော်လှန်ရေးကြီးဖြစ်ကာ ဇာဘုရင်အစိုးရပြုတ်ကျပြီးနောက် ဗလာဒီမာ လီနင်နှင့် လီယွန်ထရော့စကိုင်းတို့၏ လက်သို့ အာဏာကျရောက်လာချိန်တွင် ၎င်းတို့နှစ်ဦးသည် မာ့ဇစ်တ် ကွန်မြူနစ်နယ်မြေများထူထောင်ကြလေသည်။
၁၉၃၉ ခုနှစ်တွင် [[ဒုတိယ ကမ္ဘာစစ်]]ကြီးဖြစ်ပြီး ၁၉၄၁ ခုနှစ် ဂျာမနီတို့သည် ရုရှားကို စတင်တိုက်ခိုက်ကြလေသည်။ ထိုစစ်ပွဲများသည် ၁၉၄၅ ခုနှစ် မေလထိအောင် ကြာမြင့်ခဲ့သည်။ ရုရှားနိုင်ငံ၌လည်းလူပေါင်း ၂၇ သန်းခန့်ဆုံးရှုံးရပြီးမှ အနိုင်ရခဲ့သည်။
== စစ်ပြီးခေတ် ==
၁၉၂၂ ခုနှစ်မှ ၁၉၉၁ ခုနှစ်အထိ ရုရှားနိုင်ငံသည် ဆိုဗီယက် ပြည်ထောင်စုဟုခေါ်သော Union of The Soviet Socialist Republics (USSR)၏ အကြီးမားဆုံးသောအကြီးမားဆုံးသော အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုဖြစ်ခဲ့သည်။ လူအများက ဆိုရှယ်လစ် ဆိုဗီယက်ပြည်ထောင်စုတစ်ခုလုံးကို ရုရှားဟု ချုံငုံပြောဆိုကြသည်။ ရုရှားနိုင်ငံသည်
ဆိုရှယ်လစ် ဆိုဗီယက်ပြည်ထောင်စု ၁၅ ခု၏ တစ်ခုမြောက်ဖြစ်ပြီး ၎င်း၏အမည်ကို Russian Soviet Federative Socialist Republic ဟုခေါ်သည်။
ထိုနောက် ဆိုဗီယက်နိုင်ငံသည် ၁၉၉၀ ခုနှစ်မတိုင်မှီတွင် ပြိုကွဲပြန်လေသည်။ ၁၉၉၁ ခုနှစ်တွင် ရုရှားဖဒရယ်ဟူ၍ ပြည်လည်တည်ထောင်ခဲ့သည်။
ဒီမီထရီ မက်ဗီဒက်ဗ် (Dmitry Medvedev) သည် ၂၀၀၈ ခုနှစ် ရွေးကောက်ပွဲတွင် အနိုင်ရ၍ [[ဝန်ကြီးချုပ်]]ဖြစ်လာခဲ့သည်။ [[ဗလာဒီမာပူတင်]]သည် ထိုနှစ်၌ပင် ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ်ဖြစ်လာခဲ့သည်။
== ပထဝီ ==
မော်စကိုမြို့သည် ရုရှားနိုင်ငံ၏ အကြီးဆုံးမြို့တော်ဖြစ်သည်။ စိန့်ပီတာစဘတ်မြို့သည် ရုရှားနိုင်ငံ၏ ဒုတိယမြောက် အကြီးဆုံးမြို့ဖြစ်သည့်အပြင် ၁၈ ရာစုနှင့် ၁၉ ရာစုက ရုရှားနိုင်ငံ၏မြို့တော်လည်းဖြစ်သည်။
လူဦးရေး တစ်သန်းနှင့် အထက်နေသော မြို့ကြီးများမှာ-
[[File:Rs-map.png|thumb|150px|ရုရှားနိုင်ငံ၏ မြေပုံ]]
# Novosibirsk
# [[ယဲ့ကာကျယ်ရင်ဘုဂ်မြို့]]
# [[ကာဇန်မြို့]]
# [[ညီးရှ်နီး နော့ဗ်ဂေါရတ်မြို့]]
# Chelyabinsk
# Ufa
# [[ကရာ့စနိုဒါးမြို့]]
# [[ဆာမာရာမြို့]]
# Omsk
# [[ဗော်ဂါဂရတ်မြို့]]
== လူဦးရေ ထူထပ်မှု ==
[[File:Population of Russia.PNG|thumb|150px|left|alt=Population of Russia|ရုရှားနိုင်ငံ၏ လူဦးရေတိုးပွားမှုဆိုင်ရာပြ ဂရပ်]]
<div style="font-size: 90%">
{| class="wikitable" border="1" table cellspacing="0" style="border:1px black; float:right; margin-right:1em;"
! style="background:#F99;" colspan="2"|နေထိုင်သော လူမျိုးစုများ (၂၀၀၂)
|-
|[[ရုရှားလူမျိုး]]||၇၉.၈%
|-
|[[တာတာလူမျိုး]]||၃.၈%
|-
|[[ယူကရိန်းလူမျိုး]]||၂.၀%
|-
|[[ဘစ်ရှကီယား]]||၁.၂%
|-
|[[ကောဆပ်လူမျိုး]]||၁.၁%
|-
|[[ချီချင်လူမျိုး]]||၀.၉%
|-
|[[အာမေးနီးယန်းလူမျိုး]]||၀.၈%
|-
|အခြားလူမျိုးများ||၁၀.၄%
|}
</div>
ရုရှားနိုင်ငံ၏ လူဦးရေသည် ၁၄၉.၉ သန်းခန့်ရှိသည်။ အများစုသည် မြို့ပေါ်တွင် နေသည်ကိုတွေ့ရသည်။ ဆိုဗီယက်ပြည်ထောင်စုကြီး ပြိုကွဲသွားပြီးနောက် ရုရှားနိုင်ငံ၏ လူဦးရေ ၅ သန်းလျော့သွားလေသည်။ ယခုအချိန်တွင် လူဦးရေတိုးတက်မှုနှုန်းမှာ သုညနား နီးနီးပင်ဖြစ်သည်။ ၂၀၀၈ ခုနှစ်၌ လူဦးရေသည် ၀.၀၈၅ % အထိသာ ရှိသာ ရှိတော့သည်။
ရှရှားနိုင်ငံ၏ အကျယ်အဝန်းမှာ သန်းပေါင်း ၁၇ စတုရန်းကီလိုမီတာရှိသည်။ မိုင်အားဖြင့် သန်းပေါင်း ၆.၅ စတုရန်မိုင် ရှိသည်။ ဤသည်မှာ ကမ္ဘာ့ဧရိယာ အကြီးဆုံး နိုင်ငံတစ်ခုဖြစ်အောင် ပြုလုပ်လိုက်သော မြေဧရိယာပင်ဖြစ်တော့သည်။ လူဦးရေ ထူထပ်မှုမှာတော့ ၁ စတုရန်းကီလိုမီတာကို ၉ ယောက်နှုန်းခန့်ဖြင့် နေထိုင်သည်ဟု သိရသည်။ မိုင်အားဖြင့် ဆိုလျှင် ၁ မိုင် ၂၂ ယောက်နှုန်းခန့်ဖြစ်သည်။ ဤပမာဏသည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် လူနေအကျဲဆုံး ပမာဏပင်ဖြစ်တော့သည်။ အရှေ့ဥရောပပေါ်ရှိ နေရာ၊ မော်စကိုမြို့ ပတ်ဝန်းကျင်၊ စိန့် ပီတာစဘတ်မြို့တို့အနီး တွင်မူ လူဦးရေ ပိုမိုထူထပ်သည်။
== ယဉ်ကျေးမှု အနုပညာ ==
[[File:L.N.Tolstoy Prokudin-Gorsky.jpg|thumb|150px|alt=လီယိုတော်စတွိုင်း|ရုရှားစာရေးဆရာကြီး [[လီယိုတော်စတွိုင်း]]]]
ရုရှားနိုင်ငံတွင် စာရေးသားသော လူအတော်များများရှိပြီး ကျော်ကြားသော သူများလည်း များပြားလှသည်။ အလဇ္ဒား ပက်ရှကင်သည် ရုရှားနိုင်ငံ၏ ခေတ်သစ် စာပေအရေးအသားကို ရှာဖွေပေးအပ်ခဲ့သူဖြစ်သည်။ သူသည် ၁၉ ရာစုနှစ်က ထင်ရှားသော ကဗျာဆရာတစ်ဦးဖြစ်သည်။ အခြားထင်ရှားသော စာရေ:ဆရာအချို့မှာ အန်တွန် ချီကော့( Anton Chekhov)၊ မစ်ဟေး လာမွန်တို(Mikhail Lermontov)၊ [[လီယိုတော်စတွိုင်း]](Leo Tolstoy)၊ နီကိုလိယာ လာမွန်တို့ (Nikolia Lermontov သူ့အား ယူကရိန်းတွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ သူသက်ရှိထင်ရှားရှိချိန်က ရုရှားနိုင်ငံ၏ လက်အောက်ခံဖြစ်သည်။) အိုင်ဗန် တာဂျန်နေ့ဗ် အစရှိသည် တို့ဖြစ်ကြသည်။ တော်စတွိုင်းနှင့် ဒို့စတိုးဗ်စကိုင်း တို့သည် ဝတ္ထုကောင်း ရေးသားသူများ ဟု လူများမကြာခဏ ထင်ကြေးပေးကြသည်။
== ဘာသာရေး ==
ရုရှားနိုင်ငံတွင် အများအားဖြင့် ခရစ်ယာန်ဘာသာ ကိုးကွယ်ကြသည်။ အများစုမှာ အော့သိုးဒေါ့စ် ခရစ်ယာန်ဝင်များဖြစ်ပြီး ရိုမန်ကတ်သလစ် ခရစ်ယာန်နှင့်ပရောတစ်စတင့် ခရစ်ယာန်သက်ဝင်ယုံကြည်သူလည်းအနည်းငယ်ရှိသေးသည် ဒုတိယအများစုမှာမိမိကိုယ့်ကိုဘာသာမဲ့ဟုလက်ခံသူများ ဖြ စ်ပြီး [[ဗုဒ္ဓဘာသာ]]၊ [[အစ္စလာမ်ဘာသာ]]၊ တာအိုဘာသာနှင့် အခြားဘာသာ ကိုးကွယ်မှုများလည်း ရှိကြသည်။
[[File:Moscow - Cathedral of Christ the Saviour.jpg|thumb|150px|right|alt=ချက်စ်ကျောင်းတစ်ခု|မော်စကိုမြို့ရှိ ခရစ်ယာန်ဘုရားကျောင်းတစ်ခု]]
== ကိုးကား ==
{{Reflist}}
{{အာရှတိုက်ရှိ နိုင်ငံများ}}
[[ကဏ္ဍ:ရုရှားနိုင်ငံ]]
[[ကဏ္ဍ:ဖက်ဒရယ်သမ္မတနိုင်ငံများ]]
[[Category:ဥရောပတိုက်ရှိ နိုင်ငံများ]]
[[Category:အာရှတိုက်ရှိ နိုင်ငံများ]]
[[Category:ကုလသမဂ္ဂ အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများ]]
8qpqb4c5v3j1xiqmc6pdvqh5bp8kouz
အာဇာနည်ကုန်း ဗုံးပေါက်ကွဲမှု
0
16940
1034851
1019855
2026-05-31T11:28:58Z
Zawzawaungthwin
100038
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ပေါက်ကွဲမှုများ]]
1034851
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox news event
| title = ရန်ကုန်ဗုံးခွဲတိုက်ခိုက်မှု (၁၉၈၃)
| image = 下载.jpg
| caption = ၁၉၈၃ ခုနှစ် အောက်တိုဘာ ၉ ရက်နေ့တွင် [[အာဇာနည်ဗိမာန်|ရန်ကုန်မြို့ အာဇာနည်ဗိမာန်]]၌ ဖြစ်ပွားခဲ့သော ဗုံးပေါက်ကွဲမှုအပြီး အခြေအနေ
| date = {{start date|1983|10|9|df=yes}}
| time = နံနက် ၁၀:၂၅ ([[မြန်မာစံတော်ချိန်]])
| place = [[အာဇာနည်ဗိမာန်]]၊ [[ရန်ကုန်မြို့]]၊ [[မြန်မာနိုင်ငံ]]
| coordinates = {{coord|16.802536|96.147658|region:MM_type:event|display=inline,title}}
| target = {{ill|ဂျောန်းဒူဟွမ်း|ko|전두환}}
| also known as = ရန်ကုန်ဖြစ်ရပ်
| reported injuries = ၄၆ဦး
| reported deaths = ၂၁ဦး
| perpetrator = [[မြောက်ကိုရီးယား]]
| suspects = မြောက်ကိုရီးယားနိုင်ငံသား ၃ ဦး (ကင်မင်ချူး အပါအဝင်)
| convictions = ကင်မင်ချူး — ထောင်ဒဏ်တစ်သက် <br>အခြား ၂ ဦး — မြန်မာနိုင်ငံတွင် သေဒဏ်
| notes = ဦးတည်တိုက်ခိုက်ခံရသူ — သမ္မတ[[ဂျောန်းဒူဟွမ်း]] <br>{{small|(ချန်ဒူးဝှမ် အဖြစ် အများသိရှိကြသည်)}}
}}
{{Campaignbox Myanmar conflict (Before 2021)}}
'''အာဇာနည်ကုန်း ဗုံးပေါက်ကွဲမှု'''သည် ၁၉၈၃ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာ ၉ ရက်နေ့တွင် [[ရန်ကုန်မြို့]]ရှိ [[အာဇာနည်ဗိမာန်]]၌ ဖြစ်ပွားခဲ့သော ဗုံးပေါက်ကွဲမှုတစ်ရပ် ဖြစ်သည်။<ref name="warn">{{cite web|title=မြောက်ကိုရီးယား လုပ်ကြံသတ်ဖြတ်ရေးသမားတွေနဲ့ မြန်မာနိုင်ငံ|url=https://www.frontiermyanmar.net/mm/%E1%80%99%E1%80%BC%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%9B%E1%80%AE%E1%80%B8%E1%80%9A%E1%80%AC%E1%80%B8-%E1%80%9C%E1%80%AF%E1%80%95%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%B6/}}</ref>ထိုဖြစ်ရပ်သည် မြန်မာနိုင်ငံသို့ ချစ်ကြည်ရေးခရီး လာရောက်ခဲ့သည့် [[တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|တောင်ကိုရီးယားသမ္မတ]] [[ဂျောန်းဒူဟွမ်း|ချန်ဒူးဝမ်]] ကို မြောက်ကိုရီးယားဘက်မှ လုပ်ကြံသတ်ဖြတ်ရန် ကြိုးပမ်းခဲ့သည့် တိုက်ခိုက်မှုတစ်ရပ်လည်း ဖြစ်သည်။ ထိုဗုံးပေါက်ကွဲမှုကို [[မြောက်ကိုရီးယားနိုင်ငံ|မြောက်ကိုရီးယားနိုင်ငံခေါင်းဆောင်]] [[ကင်ဂျုံအီ]]၏ အမိန့်ဖြင့် ပြုလုပ်ခဲ့သည်ဟု ယူဆကြသည်။ဤဖြစ်ရပ်ကို သမိုင်းတွင် '''Rangoon bombing 1983''' ဟု ခေါ်ဆိုကြသည်။<ref name="Yonhap">{{cite news |last=Kim |first=Hyung-jin |date=23 February 2006 |title=Calls rise for review of 1983 Rangoon bombing by North Korea |url=http://english.yna.co.kr/Engnews/20060223/480100000020060223092719E9.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20071018052258/http://english.yna.co.kr/Engnews/20060223/480100000020060223092719E9.html |archive-date=18 October 2007 |access-date=27 April 2007 |periodical=Yonhap News |place=[[Korea|KR]]}}</ref>
== ဗုံးခွဲတိုက်ခိုက်ခြင်း ==
၁၉၈၃-ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာ (၉) ရက်တွင် တောင်ကိုရီးယား သမ္မတ ချန်ဒူးဝမ်နှင့်အဖွဲ့သည် ရန်ကုန်မြို့သို့ အလည်အပတ်လာရောက်ခဲ့သည်။ ထိုသို့ အလည်အပတ် လာရောက်စဉ် အတွင်းတွင် ရွှေတိဂုံဘုရား ခြေရင်းရှိ အာဇာနည်ဗိမာန်တွင် လွမ်းသူ့ပန်းခွေ ချရန် စီစဉ်ထားခဲ့သည်။
ထို အာဇာနည်ဗိမာန်မှာ [[အာဇာနည်နေ့]]တွင် ကျဆုံးခဲ့သော [[ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း]] အပါအဝင် [[အာဇာနည် ခေါင်းဆောင်ကြီးများ]] အတွက် ရည်စူး၍ တည်ဆောက်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။ မစ္စတာချန်ဒူးဝမ်နှင့်အဖွဲ့ အာဇာနည်ဗိမာန်၌ အာဇာနည်ခေါင်းဆောင်ကြီးများအား အလေးပြုမည့် အစီအစဉ်ကို မြောက်ကိုရီးယားတို့က အခွင့်ကောင်းယူခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
မြောက်ကိုရီးယားကွန်မန်ဒိုများက သမ္မတနှင့်အဖွဲ့ကို လုပ်ကြံရန် ချိန်ကိုက်ဗုံး တပ်ဆင်ထားခဲ့သည်။ အောက်တိုဘာ ၉ ရက် နံနက် ၁၀ နာရီ ၂၅ မိနစ်ခန့်တွင် ဗုံးပေါက်ကွဲမှု ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။
တောင်ကိုရီးယား သမ္မတ မလာမီ ရှေ့ပြေးအဖွဲ့ရောက်ရှိချိန် ပေါက်ကွဲမှုဖြစ်ပွားခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ဇင်ဘိုက ချိန်ကိုက်ဗုံးကို တော်လှန်ရေးပန်းခြံအနီးရှိ ဝိဇယရုပ်ရှင်ရုံဘေးမှ ခွဲလိုက်ခြင်းဖြစ်သည်။ သမ္မတ၏ ဝန်ထမ်းများ အာဇာနည်ဗိမာန်အတွင်း စတင်စုရုံး ရောက်ရှိလာချိန်တွင် အာဇာနည်ဗိမာန်အဆောက်အအုံခေါင်မိုးနှင့် မျက်နှာကျက်အကြား ဝှက်ထားသော ဗုံး ၃လုံး ထဲမှ ၁လုံး စတင် ပေါက်ကွဲခဲ့သည်။ မြောက်ကိုရီးယား အကြမ်းဖက်သမားသည် အာဇာနည်ကုန်း အနီး ဦးဝိစာရ လမ်းမပေါ်ရှိ ရွှေလင်းယုန် မော်တော်ကားဆားဗစ် ဝင်းအတွင်းတွင် မော်တော်ကား ပြုပြင်ဟန်ဆောင်၍ စောင့်ဆိုင်းနေခဲ့ပြီး ခရာသံ ကြားသည့် အခါတွင် အဝေးထိန်းစနစ်ဖြင့် ဗုံးကို ဖောက်ခွဲခဲ့သည်ဟု ဆိုကြသည်။
ဗုံးသည် သမ္မတ မရောက်မီ တင်ကြို ပေါက်ကွဲရသည့် အကြောင်းမှာ ချန်ဒူးဝမ် ရောက်ရှိသည်ဟု အထင်မှားသည့် အတွက် ကြိုဆိုသည့် ခရာကို မိနစ် အနည်းငယ်မျှ စောပြီး မှုတ်မိသောကြောင့် ဖြစ်သည်။ သမ္မတ ချန်ဒူးဝမ်၏ ကားသည် ယာဉ်ကြောပိတ်ဆို့မှုကြောင့် အာဇာနည် ဗိမာန်သို့ အချိန်မီ မရောက်ဘဲ မိနစ် အနည်းငယ်မျှ နောက်ကျသွားသောကြောင့် မသေဆုံးဘဲ လွတ်မြောက်ခဲ့သည်။
==သေဆုံးမှုအရေအတွက်==
အဆိုပါဖောက်ခွဲမှုကြောင့် တောင်ကိုရီးယားဝန်ကြီးများအပါအဝင် ကိုရီးယား-မြန်မာစုစုပေါင်း ၂၁ ဦးသေဆုံးပြီး ၄၆ ဦးဒဏ်ရာရခဲ့သည်။
ထိုသို့ သေဆုံးခဲ့သူများတွင် တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံမှ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး လီဘျွန်ဆျောက် (Lee Beom-seok)၊ စီးပွားရေး စီမံကိန်းဝန်ကြီး နှင့် ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ် ဆူဆွခ်ဂျူး (Suh Suk Joo)၊ ကုန်သွယ်ရေးနှင့် ကုန်ထုတ်လုပ်မှုဝန်ကြီး ကင်မ်ဒုန်ဝှီး တို့ အပါအဝင်ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite news |date=November 1983 |title=Rangoon Bomb Shatters Korean Cabinet |url=http://www.multinationalmonitor.org/hyper/issues/1983/11/shorrock.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170922072404/http://www.multinationalmonitor.org/hyper/issues/1983/11/shorrock.html |archive-date=22 September 2017 |access-date=25 July 2012 |newspaper=Multinational monitor |volume=4 |number=11}}</ref>
အခြားသေဆုံးသူများမှာ သမ္မတ၏ အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်များ၊ သတင်းစာဆရာများ၊ လုံခြုံရေးဝန်ထမ်းများ ဖြစ်ကြသည်။ အများစုမှာ တောင်ကိုရီးယား နိုင်ငံသားများ ဖြစ်ကြပြီး မြန်မာနိုင်ငံသား သတင်းစာဆရာ ၃ ဦး အပါအဝင် စုစုပေါင်း ၄ ဦးသေဆုံးခဲ့ပြီး ၃၂ ဦး ဒဏ်ရာရခဲ့သည်။<ref>{{cite magazine|url=http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,952196,00.html|title=A Bomb Wreaks Havoc in Rangoon|date=17 October 1983|magazine=Time|access-date=16 July 2011|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20081222000819/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,952196,00.html|archive-date=22 December 2008}}</ref>
==လုပ်ကြံသည့်အဖွဲ့==
ထိုဗုံးပေါက်ကွဲမှုသည် မြောက်ကိုရီးယားတပ်မတော်မှ ဗိုလ်မှူးဇင်ဘို ဦးဆောင်သည့် အဖွဲ့၏ လုပ်ကြံတိုက်ခိုက်မှု ဖြစ်သည်။ မြောက်ကိုရီးယားဗိုလ်ချုပ်ကင်ချန်စု၏ တာဝန်ပေးချက်အရ ဗိုလ်မှူးဇင်ဘို ဦးဆောင်ပြီး ဗိုလ်ကြီးကင်မင်ချူးနှင့် ဗိုလ်ကြီးဆင်ကီချူးတို့က မြန်မာနိုင်ငံသို့ လာရောက်လုပ်ကြံခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ဗုံးကို ဖောက်ခွဲခဲ့ပြီးနောက် သူတို့ သုံးဦးလူစုခွဲကာ ပင်လယ်ဝတွင် ပြန်လည်ဆုံတွေ့ရန် ကြိုတင် ချိန်းဆိုခဲ့ကြသည်။
ဇင်ဘိုသည် [[ပုဇွန်တောင်ချောင်း]]အတွင်းမှ ရေကူး၍ ရန်ကုန်မြစ်ဝသို့ သွားရောက်စဉ် ညောင်တန်းဆိပ်ကမ်းအနီးတွင် လူအများက တွေ့ရှိသွားခဲ့ကြသည်။ထိုအချိန်တွင် အမှတ်(၁)ကျောက်မီးသွေးဝင်းတံတားမှနေ၍ ဇင်ဘိုကို ကမ်းပေါ်ရောက်အောင် [[စန်းရီ|ဓါးစန်းရီ]] က ချော့မော့ခေါ်ယူခဲ့ပြီး ဇင်ဘိုအားဖမ်းဆီးနိုင်ရေးတွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။ထို့အပြင် ဇင်ဘိုထံတွင် ပါလာခဲ့သည့် ဗုံးရှိကြောင်းကို လူအများသိရှိစေရန် အော်ဟစ်အသိပေးခဲ့သည်။
လူအများက ဇင်ဘိုအား တွေ့ကြစဉ် “သူခိုး၊ သူခိုး”ဟု အော်ဟစ်ခဲ့ကြသည်။ထိုအော်သံကြောင့် ဒေါ်စန်းရီလည်း ဇင်ဘိုရှိရာနေရာသို့ အလျင်အမြန် သွားရောက်ခဲ့သည်။ထိုနေရာသို့ လူအများစုရုံးလာကြပြီး ဇင်ဘိုအား လှမ်းခေါ်ခဲ့သော်လည်း ဇင်ဘိုက မနာခံပေ။ထို့ကြောင့် ကုန်တင်ကုန်ချ အလုပ်သမားများနှင့် ရပ်ကွက်နေပြည်သူများက ဝိုင်းဝန်းဖမ်းဆီးရန် ကြိုးစားခဲ့ကြသည်။ ဇင်ဘိုက လူအုပ်ကို လက်ပစ်ဗုံးဖြင့် တုံ့ပြန်ရန် ကြိုးစားခဲ့သဖြင့် လူအုပ်မှာ နောက်သို့ရှဲသွားသည်။သို့သော် ရေကူးခတ်လာရ၍ ပင်ပန်းနွမ်းနယ်နေသဖြင့် ဇင်ဘို၏ လက်ပစ်ဗုံးသည် ၎င်း၏ အနီးတွင်ပင် ပေါက်ကွဲသွားခဲ့သည်။
ဒဏ်ရာရနေသော ဇင်ဘိုသည် ရေလယ်ရှိ တိုင်တစ်တိုင်ကို မှီနေစဉ် စက်ပြင်ဆရာ ဦးဘိုကြီးနှင့် လူအချို့က ရေထဲသို့ ဆင်းကာ ဖမ်းဆီးခဲ့ကြသည်။
ပုဇွန်တောင်ချောင်းအတွင်းရှိ မြောက်ကိုရီးယားစစ်သားအား ဆင်းဖမ်းခဲ့သူမှာ ၎င်းကိုယ်တိုင်ဖြစ်ကြောင်းကို ကာယကံရှင် ဒေါ်စန်းရီက ချီးမြှင့်ခံရသည့် ဆုမှတ်တမ်းနှင့်အတူ ကိုယ်တိုင် ထွက်ဆိုထားသည်။
ထို့ပြင် ပြည်ထောင်စုဆိုရှယ်လစ်သမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်၊ပြည်ထဲရေးနှင့်သာသနာရေးဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး ဗိုလ်ချုပ် မင်းခေါင် ကလည်း ဒေါ်စန်းရီ (ခ) ဓါးစန်းရီ ကို မိန်းမသားတစ်ဦးအနေဖြင့် ဇင်ဘိုအားဖမ်းဆီးနိုင်ရေးတွင် ပါဝင်ခဲ့သူတစ်ဦးအဖြစ် မှတ်တမ်းတင်ထားသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=JmUGeGxpBIE|title=ဓားစန်းရီနဲ့ မတင်မိုးလွင် စကားလက်ဆုံ|work=7DAY TV|access-date=၈ မတ် ၂၀၂၆|date=၂၆ ဧပြီ ၂၀၁၇}}</ref>
"ဝုန်း" ဟူသော ပေါက်ကွဲသံကြီးကြောင့် ဗိုလ်ချုပ်လမ်းနှင့် ၅၁ လမ်းရှိ ပုဇွန်တောင်ရဲစခန်းမှ ရဲတပ်ဖွဲ့ဝင်များ အလျင်အမြန် ထွက်ခွာခဲ့ကြသည်။ လမ်းတစ်လျှောက် တွင် လူအုပ်ကြီး စုရုံးနေပြီး ညောင်တန်းဆိပ်တွင် လှည့်ကင်းပတ်နေသော ရဲတပ်ဖွဲ့ဝင် အချို့နှင့် ပြည်သူများအကြား ဒဏ်ရာရရှိထားသည့် ဇင်ဘို ကို တွေ့ရှိခဲ့ကြသည်။
မြို့နယ်မှူးထံသို့ သတင်းပို့ခဲ့ပြီးနောက် ဒဏ်ရာရနေသော ဇင်ဘိုကို တပ်မတော်ဆေးရုံသို့ ရဲတပ်ဖွဲ့ဝင်များက ပို့ဆောင်ခဲ့ကြသည်။ထိုအချိန်က ဖမ်းဆီးရမိသူသည် အာဇာနည်ကုန်း ဗုံးဖောက်ခွဲမှုနှင့် ဆက်စပ်နေသည့် တရားခံဖြစ်ကြောင်းကို မသိရှိကြသေးပေ။လက်ပစ်ဗုံးပေါက်ကွဲမှုကြောင့် ဇင်ဘို၏ ခန္ဓာကိုယ်တွင် ဒဏ်ရာများရရှိခဲ့သော်လည်း မြန်မာဆရာဝန်များ၏ နှစ်နာရီကျော်ကြာ ခွဲစိတ်ကုသမှုကြောင့် သုံးရက်အတွင်း ကျန်းမာရေးအခြေအနေ ပြန်လည်ကောင်းမွန်လာခဲ့သည်။
ထို့နောက် ကော့မှူးမြို့နယ် သခွတ်ပင်ကျေးရွာအနီးသို့ ကင်မင်ချူးနှင့် ဆင်ကီချူးတို့ ထွက်ပြေးခဲ့ကြသည်။ ဒေသခံပြည်သူများ၊ တပ်မတော်သားများနှင့် ရဲတပ်ဖွဲ့တို့၏ ဝိုင်းဝန်းဖမ်းဆီးမှုကြောင့် ကင်မင်ချူးကို အရှင်ဖမ်းမိပြီး ဆင်ကီချူးကို အသေဖမ်းဆီးနိုင်ခဲ့သည်။ မြောက်ကိုရီးယား ကွန်မန်ဒိုအဖွဲ့၏ လက်ပစ်ဗုံးတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် တပ်မတော်သား သုံးဦး သေဆုံးခဲ့ပြီး တပ်မတော်သားတစ်ဦးနှင့် ရဲတပ်ဖွဲ့ဝင် သုံးဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။
== နောက်ပိုင်း အဖြစ်များ ==
မြန်မာနိုင်ငံရဲတပ်ဖွဲ့မှ မသင်္ကာသူ ၃ ဦးကို ဖော်ထုတ်ခဲ့ပြီး ၎င်းတို့သည် ကင်မင်ချူး အပါအဝင် မြောက်ကိုရီးယားနိုင်ငံမှ ဗိုလ်မှူးတစ်ဦးနှင့် ဗိုလ်ကြီးတစ်ဦးတို့ ဖြစ်သည်ဟု သိရသည်။ စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုများအရ ၎င်းတို့သည် မြောက်ကိုရီးယား သံရုံးမှတစ်ဆင့် ပေါက်ကွဲစေတတ်သော ပစ္စည်းများကို ရယူခဲ့ပြီး ရန်ကုန်ဆိပ်ကမ်းတွင် ကပ်ထားသည့် သင်္ဘောတစ်စင်းပေါ်မှ တိတ်တဆိတ် ဆင်းသက်ခဲ့ကြသည်ဟု ယူဆကြသည်။ ထိုသုံးဦးအနက်မှ ကင်မင်ချူးနှင့် အခြားတစ်ဦးတို့သည် ထိုနေ့တွင်ပင် လက်ပစ်ဗုံးဖြင့် မိမိကိုယ်ကို သေကြောင်းကြံစည်ရန် ကြိုးစားခဲ့သော်လည်း မသေဆုံးဘဲ အဖမ်းခံခဲ့ရပြီး ကင်မင်ချူးမှာ လက်တစ်ဖက် ပြတ်တောက်ခဲ့သည်။
ကင်မင်ချူးသည် အာဇာနည်ဗိမာန် ခေါင်မိုးပေါ်တွင် ဗုံးတပ်ဆင်ခဲ့သူဖြစ်သည်ဟု ဖော်ပြကြသည်။ တတိယမြောက် မသင်္ကာသူဖြစ်သော ဇင်ဘို သည် မြောက်ကိုရီးယားမှ လာရောက်ခေါ်ဆောင်မည့် ရေငုပ်သင်္ဘောရှိရာဘက်သို့ ထွက်ပြေးရန် ကြိုးပမ်းခဲ့သည်ဟု ယူဆရသော်လည်း ပုဇွန်တောင်ချောင်းအနီးတွင် ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရသည်။
ရဲတပ်ဖွဲ့ ၏ အစီရင်ခံချက်များအရ ၎င်းတို့သည် အာဇာနည်ကုန်းဗုံးဖောက်ခွဲမှု နှင့် ဆက်စပ်သည့် တိုက်ခိုက်မှုတွင် ပါဝင်ခဲ့သည်ဟု သတ်မှတ်ထားသည်။
ဖမ်းဆီးခြင်းမခံရမီတွင် ဇင်ဘိုသည် မြန်မာစစ်သား သုံးဦးကို သတ်ဖြတ်ခဲ့ပြီးနောက် ပစ်ခတ်ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရသည်။ ထို့နောက် ဇင်ဘိုနှင့် ကင်မင်ချူးတို့ကို တရားဥပဒေအရ ရုံးတင်စစ်ဆေးပြီး သေဒဏ်ချမှတ်ခဲ့သည်။ အယူခံဝင်ခဲ့သော်လည်း တရားရုံးက ပယ်ချခဲ့သည်။ အမှုစစ်ဆေးစဉ် ဇင်ဘိုသည် ဖြောင့်ချက်မပေးဘဲ ငြင်းဆန်နေခဲ့ပြီး ကင်မင်ချူးကမူ ဖြောင့်ချက်ပေးကာ ကျူးလွန်ခဲ့သည့် အခြေအနေများကို ပြန်လည်ပြောပြခဲ့သည်။
ကင်မင်ချူးသည် မြောက်ကိုရီးယား နှင့် ဆက်နွယ်မှုကို ဝန်ခံခဲ့ပြီး အစိုးရသက်သေအဖြစ် ထွက်ဆိုခဲ့သဖြင့် သေဒဏ်မှ လွတ်ကင်းကာ ထောင်ဒဏ်တစ်သက် ချမှတ်ခံခဲ့ရသည်။ ဇင်ဘိုကို ကြိုးပေးကွပ်မျက်ခဲ့သည်။ ကင်မင်ချူးအား အင်းစိန်ထောင် တွင် အကျဉ်းချထားခဲ့သည်။
ကင်မင်ချူးသည် မြန်မာနိုင်ငံတွင် သက်တမ်းအရှည်ဆုံး အကျဉ်းသားတစ်ဦးအဖြစ် မှတ်ယူခံရသည်။ ထောင်တွင်းရှိ အခြားအကျဉ်းသားများ၏ ပြောဆိုချက်များအရ သူသည် မြန်မာစကားကို ကျွမ်းကျင်စွာ ပြောဆိုတတ်သည်ဟု သိရသည်။ မြန်မာနိုင်ငံနှင့် မြောက်ကိုရီးယားတို့ သံတမန်ဆက်ဆံရေး ပြန်လည်ထူထောင်ခဲ့ပြီးနောက် ကင်မင်ချူး၏ အခြေအနေကို တရားဝင် ထုတ်ဖော်ပြောဆိုကြခြင်း မရှိခဲ့ပေ။
အာဇာနည်ကုန်းဗုံးပေါက်ကွဲမှု နှင့် ဆက်စပ်၍ မြောက်ကိုရီးယားက သူသည် မိမိတို့နိုင်ငံသားမဟုတ်ကြောင်း ငြင်းဆိုခဲ့သဖြင့် ကင်မင်ချူးကို နိုင်ငံမဲ့အဖြစ် သတ်မှတ်သည့် အခြေအနေမျိုး ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။ ကင်မင်ချူးသည် မြောက်ကိုရီးယားသို့ ပြန်လိုခြင်း မရှိသကဲ့သို့ လုပ်ကြံသတ်ဖြတ်မှုနှင့် ပတ်သက်၍ တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံက တရားစွဲဆိုနိုင်သည့် အခြေအနေကြောင့်လည်း တောင်ကိုရီးယားသို့ သွားလိုခြင်း မရှိခဲ့ပေ။
၂၀၀၆ ခုနှစ်တွင် တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံရှိ တောင်ကိုရီးယား ဂရင်း နေရှင်နယ် ပါတီမှ ယခင် ထောက်လှမ်းရေး ဝန်ထမ်းဟောင်း တစ်ဦးဖြစ်သော ချန်ဟွမ်ကွမ်း ကင်မင်ချူးကို တောင်ကိုရီးယားသို့ ပြန်လည်ခေါ်ယူနိုင်ရေးအတွက် ဥပဒေကြမ်းတစ်ရပ် တင်သွင်းခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=News Briefs (February 2006) |url=https://www2.irrawaddy.com/article.php?art_id=5430&page=4 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211006141708/https://www2.irrawaddy.com/article.php?art_id=5430&page=4 |archive-date=6 October 2021 |access-date=2021-10-06 |website=www2.irrawaddy.com}}</ref> ကင်မင်ချူးသည် ၂၀၀၈ ခုနှစ် မေလ ၁၈ ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်အင်းစိန်ထောင်ထဲ အသည်းကင်ဆာရောဂါဖြင့် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
== သံအဆက်ဖြတ်ခြင်း ==
{{Main|မြန်မာ-မြောက်ကိုရီးယား ဆက်ဆံရေး}}
ထိုဗုံးခွဲတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် မြန်မာ အစိုးရသည် မြောက်ကိုရီးယား သံအဖွဲ့ကို မောင်းထုတ်ခဲ့ပြီး မြောက်ကိုရီးယားနှင့် သံတမန် အဆက်အသွယ် ဖြတ်တောက်ခဲ့သည်။ ဗုံးမကွဲမီ အချိန်က မြောက်ကိုရီးယား၊ တောင်ကိုရီးယားနှင့် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတို့အား သုံးပွင့်ဆိုင် ဆွေးနွေးရေးကို ဦးဆောင်ခဲ့သော တရုတ်နိုင်ငံက မြောက်ကိုရီးယားကို နိုင်ငံပိုင်သတင်းစာမှတဆင့် ရှုံ့ချခဲ့သည်။ထို့နောက် လပေါင်းများစွာအထိ တရုတ်အရာရှိများသည် မြောက်ကိုရီးယားနှင့် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးခြင်းအား ရပ်ဆိုင်းထားခဲ့သည်။
မြန်မာနိုင်ငံ၏ အထင်ကရနေရာတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော ဖောက်ခွဲတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် လုံခြုံရေးပိုင်းဆိုင်ရာ ဝေဖန်မှုများ ရှိခဲ့သော်လည်း သုံးရက်အတွင်း တရားခံများကို ဖမ်းဆီးနိုင်ခဲ့ခြင်းကြောင့် အစိုးရ၏ လုံခြုံရေးစီမံမှုအပေါ် ယုံကြည်မှု ပြန်လည်ရရှိခဲ့သည်ဟု သုံးသပ်မှုများရှိသည်။
အာဇာနည်ဗိမာန် ဗုံးပေါက်ကွဲမှုသည် မြန်မာ့သမိုင်းတွင် အချို့သော အပြောင်းအလဲများကို ဖြစ်စေခဲ့သည်။ လက်ရှိ အာဇာနည်ဗိမာန်၏ အမိုးမပါသည့် ဗိသုကာဒီဇိုင်းမှာ ဗုံးခွဲတိုက်ခိုက်မှုအတွင်း အမိုးနေရာ၌ ဗုံးတပ်ဆင်ခဲ့ခြင်းနှင့် လုံခြုံရေးအရ ထည့်သွင်းစဉ်းစားမှုများကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသည်ဟု ယူဆကြသည်။ထို့အပြင် ထိုဖြစ်ရပ်ကြောင့် တပ်မတော်ထောက်လှမ်းရေး ညွှန်ကြားရေးမှူး ဗိုလ်မှူးကြီးအောင်ကိုး နေရာတွင် ဦး[[ခင်ညွန့် (ဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ခင်ညွန့်]] နှင့် အစားထိုးခဲ့သည်။
== နောက်ခံအကြောင်းအရင်း ==
၁၉၈၀ ပြည့်နှစ်များတွင် ကမ္ဘာ့နိုင်ငံရေးအခြေအနေသည် စစ်အေးကာလအတွင်း တည်ရှိနေခဲ့ပြီး အထူးသဖြင့် မြောက်ကိုရီးယား နှင့် တောင်ကိုရီးယား အကြား နိုင်ငံရေးနှင့် စစ်ရေးပြိုင်ဆိုင်မှုများ အလွန်ပြင်းထန်ခဲ့သည်။
တောင်ကိုရီးယားသမ္မတ ချန်ဒူးဝမ် သည် အာရှနိုင်ငံများနှင့် ဆက်ဆံရေးတိုးမြှင့်ရန် ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် ၁၉၈၃ ခုနှစ်တွင် အာရှနိုင်ငံများသို့ နိုင်ငံတကာ ခရီးစဉ်ပြုလုပ်ခဲ့သည်။
မြန်မာနိုင်ငံသို့ လာရောက်လည်ပတ်စဉ် သမ္မတသည် မြန်မာ့လွတ်လပ်ရေးခေါင်းဆောင်များကို ဂုဏ်ပြုရန် အာဇာနည်ဗိမာန် သို့ သွားရောက် ဂါရဝပြုရန် စီစဉ်ထားခဲ့သည်။ အဆိုပါနေရာတွင် မြန်မာ့လွတ်လပ်ရေးခေါင်းဆောင် ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း နှင့် အခြားအာဇာနည်ခေါင်းဆောင်များ၏ ဂူဗိမာန်များ တည်ရှိသည်။
== တိုက်ခိုက်မှု ==
၁၉၈၃ ခုနှစ် အောက်တိုဘာ ၉ ရက်နေ့ နံနက်ပိုင်းတွင် ရန်ကုန်မြို့၊ အာဇာနည်ဗိမာန် ၌ တောင်ကိုရီးယားသမ္မတ ချန်ဒူးဝမ် အတွက် လွမ်းသူပန်းခွေချ ဂါရဝပြု ခမ်းအနား ပြုလုပ်ရန် စီစဉ်ထားခဲ့ကြသည်။
အခမ်းအနားသို့ တောင်ကိုရီးယားအစိုးရအရာရှိများ၊ မြန်မာ အစိုးရအရာရှိများနှင့် သတင်းထောက်များ တက်ရောက်နေခဲ့ကြသည်။ သမ္မတ ချွန်ဒူးဝမ် မရောက်ရှိမီ မိနစ်အနည်းငယ်အလိုတွင် အာဇာနည်ဗိမာန်အတွင်း လျှို့ဝှက်တပ်ဆင်ထားသော ဗုံးများ အကြီးအကျယ် ပေါက်ကွဲခဲ့သည်။
ပေါက်ကွဲမှုသည် အလွန်ပြင်းထန်ခဲ့ပြီး ပတ်ဝန်းကျင် အဆောက်အအုံများနှင့် အခမ်းအနားနေရာကို ထိခိုက်ပျက်စီးစေခဲ့သည်။ ထိုဖြစ်ရပ်ကို ရန်ကုန်ဗုံးပေါက်မှု ဟု ခေါ်ဆိုကြသည်။
== အချိန်လိုက်ဖြစ်ပွားပုံ ==
'''မနက် ၉:၀၀''' – အခမ်းအနားအတွက် ပြင်ဆင်မှုများ စတင်ခဲ့သည်။
'''မနက် ၉:၄၅''' – တောင်ကိုရီးယားအစိုးရအဖွဲ့ဝင်များ အာဇာနည်ကုန်းသို့ ရောက်ရှိလာသည်။
'''မနက် ၁၀:၂၀''' – အခမ်းအနားစတင်ရန် ပြင်ဆင်နေသည်။
'''မနက် ၁၀:၃၀ ခန့်''' – ဗုံးများ အကြီးအကျယ် ပေါက်ကွဲခဲ့သည်။
'''မနက် ၁၀:၃၅''' – ကယ်ဆယ်ရေးအဖွဲ့များ ရောက်ရှိလာပြီး ဒဏ်ရာရသူများကို ဆေးရုံသို့ ပို့ဆောင်ခဲ့သည်။
== သေဆုံးမှုများ ==
ပေါက်ကွဲမှုကြောင့်လူ ၂၁ ဦး သေဆုံးခဲ့ပြီး လူပေါင်း ၄၀ ကျော် ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။သေဆုံးသူများထဲတွင် တောင်ကိုရီးယားအစိုးရအရာရှိများ အများအပြား ပါဝင်ခဲ့သည်။သို့သော် သမ္မတ ချန်ဒူးဝမ် သည် အချိန်နောက်ကျ၍ မရောက်သေးသောကြောင့် အသက်ရှင်ကျန်ရစ်ခဲ့သည်။
== စုံစမ်းစစ်ဆေးမှု ==
ဗုံးပေါက်ကွဲမှုဖြစ်ပြီးနောက် မြန်မာအစိုးရနှင့် လုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့များက စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုအရ တိုက်ခိုက်မှုကို မြောက်ကိုရီးယား မှ လျှို့ဝှက်အေးဂျင့်များက စီစဉ်လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်ဟု ယူဆကြသည်။တိုက်ခိုက်မှုတွင် ပါဝင်ခဲ့သူများအနက် အချို့ကို ဖမ်းဆီးနိုင်ခဲ့သည်။
== နိုင်ငံတကာတုံ့ပြန်မှု ==
ပေါက်ကွဲမှုဖြစ်ပြီးနောက် မြန်မာနိုင်ငံသည် မြောက်ကိုရီးယားနိုင်ငံ နှင့် သံတမန်ဆက်ဆံရေးကို ရပ်ဆိုင်းခဲ့သည်။တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံတွင် နိုင်ငံတော်အဆင့် ဝမ်းနည်းကြေညာခဲ့သည်။နိုင်ငံတကာအသိုင်းအဝိုင်းများကလည်း ထို အကြမ်းဖက်တိုက်ခိုက်မှုကို ပြင်းထန်စွာ ဝေဖန်ရှုတ်ချခဲ့ကြသည်။
== သမိုင်းအရေးပါမှု ==
အာဇာနည်ကုန်း ဗုံးပေါက်ကွဲမှုသည် အာရှဒေသတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော နိုင်ငံရေးအကြမ်းဖက်မှုကြီးများထဲမှ တစ်ခုဖြစ်ခဲ့သည်။မြန်မာနိုင်ငံနှင့် မြောက်ကိုရီးယား အကြား သံတမန်ဆက်ဆံရေး ပြတ်တောက်စေခဲ့သည်။နိုင်ငံတကာလုံခြုံရေးနှင့် အကြမ်းဖက်မှုဆိုင်ရာ ဆွေးနွေးမှုများကို ပိုမိုတိုးမြှင့်စေခဲ့သည်။
== ကိုးကား ==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:ရန်ကုန်မြို့]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမိုင်း]]
[[ကဏ္ဍ:တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံ၏ သမိုင်း]]
[[ကဏ္ဍ:မြောက်ကိုရီးယားနိုင်ငံ၏ သမိုင်း]]
[[ကဏ္ဍ:တောင်ကိုရီးယား-မြန်မာ ဆက်ဆံရေး]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာ-မြောက်ကိုရီးယား ဆက်ဆံရေး]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ပေါက်ကွဲမှုများ]]
lbaqyh0v5eqgu3x6sb4t5ubvjyy5pq2
မင်းအောင်လှိုင်
0
18849
1034756
1034466
2026-05-31T05:22:31Z
Salai Rungtoi
22844
/* နိုင်ငံတော်သမ္မတ (၂၀၂၆ - လက်ရှိ) */ ခရီးစဉ်
1034756
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox officeholder
| honorific_prefix = [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]](ငြိမ်း)
| name = မင်းအောင်လှိုင်
| image = President Min Aung Hlaing 2026 (cropped).jpg
|caption = သမ္မတ မင်းအောင်လှိုင် (၂၀၂၆)
|office1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတများ စာရင်း|ဧကာဒသမမြောက်]] [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ]]
|term_start1= ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆
|term_end1 =
|vicepresident1 = [[ညိုစော|ညိုစော]] <br> [[နန်းနီနီအေး|နန်းနီနီအေး]]
|predecessor1= [[ဝင်းမြင့် (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|ဝင်းမြင့်]]
|successor1 =
| office2 = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|နိုင်ငံတော်သမ္မတ]]
| status2 = ယာယီ (တာဝန်)
| predecessor2 = [[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဦးမြင့်ဆွေ]] (ယာယီ)
| successor2 = ''ကိုယ်တိုင်''
| president2 =
| primeminister2 = ''ကိုယ်တိုင်'' <small>(၂၀၂၄-၂၀၂၅)</small> <br> [[ညိုစော]] <small>(၂၀၂၅-၂၀၂၆)</small>
| term_start2 = ၂၂ ဇူလိုင် ၂၀၂၄
| term_end2 = ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆
| office3 = [[နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေး နှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်| နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်]] <br>ဥက္ကဋ္ဌ
| predecessor3 = ''ကော်မရှင်စတင်''
| successor3 = ''ကော်မရှင် ဖျက်သိမ်း''
|appointer3= ''ကိုယ်တိုင်''
| deputy3 = [[စိုးဝင်း (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|စိုးဝင်း]]
| president3 = ''ကိုယ်တိုင်'' (ယာယီတာဝန်)
| termstart3 = ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅
| termend3 = ၁၀ ဧပြီ ၂၀၂၆
| office4 = [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ]]<ref>{{cite web|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရုံး အမိန့်အမှတ်(၉/၂၀၂၁) ၁၃၈၂ ခုနှစ်၊ ပြာသိုလပြည့်ကျော် ၆ ရက် ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၂ ရက်|url=http://www.dsinfo.org/node/957|website=|access-date=|language=|date=2 February 2021|accessdate=2 February 2021|archivedate=3 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210203131316/http://dsinfo.org/node/957}}</ref>
| predecessor4 = ''ကောင်စီစတင်''
| successor4 =''ကောင်စီဖျက်သိမ်း''
| deputy4 = [[စိုးဝင်း (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|စိုးဝင်း]]
| president4 = [[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဦးမြင့်ဆွေ]] (ယာယီ) <br> ''ကိုယ်တိုင်'' (ယာယီတာဝန်)
| termstart4 = ၂ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁
| termend4 = ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅
| office5 = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်များ စာရင်း|၁၂ ဦးမြောက်]]<!--ဝန်ကြီးချုပ်အမည်ဖြင့် ရာထူးယူခဲ့သူများကိုသာ ထည့်တွက်ထားခြင်းဖြစ်သည်။--> [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်|နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်]]<ref>{{Cite news |url=http://www.xinhuanet.com/english/asiapacific/2021-08/01/c_1310100662.htm |title=Myanmar forms caretaker government: State Administration Council |accessdate=2 August 2021 |archivedate=19 February 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230219074722/http://www.xinhuanet.com/english/asiapacific/2021-08/01/c_1310100662.htm }}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/myanmar-military-ruler-promises-elections-says-ready-work-with-asean-2021-08-01/|title=Myanmar army ruler takes prime minister role, again pledges elections|accessdate=2 August 2021|archivedate=1 August 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210801191831/https://www.reuters.com/world/asia-pacific/myanmar-military-ruler-promises-elections-says-ready-work-with-asean-2021-08-01/}}</ref>
| president5 = [[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဦးမြင့်ဆွေ]] (ယာယီ)<br> ''ကိုယ်တိုင်'' (ယာယီ)(တာဝန်)
| predecessor5 = [[သိန်းစိန် (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|ဦးသိန်းစိန်]] (နအဖအစိုးရ)
| successor5 = [[ညိုစော|ဦးညိုစော]]
| deputy5 = {{list collapsed|title=''စာရင်း''|
*[[စိုးဝင်း (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|စိုးဝင်း]]
*[[တင်အောင်စန်း]]
*[[မြထွန်းဦး]]
*[[မောင်မောင်အေး]]
*[[ဝင်းရှိန်]]
*[[သန်းဆွေ]]
}}
| term_start5 = ၁ ဩဂုတ် ၂၀၂၁
| term_end5 = ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅
| office6 = [[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]]
| predecessor6 = [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[သန်းရွှေ]]
| successor6 = ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ရဲဝင်းဦး]]
| president6 =ဦး[[သိန်းစိန်]] <br> ဦး[[ထင်ကျော်]] <br> ဦး[[ဝင်းမြင့် (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|ဝင်းမြင့်]] <br> ဦး[[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|မြင့်ဆွေ]] (ယာယီ) <br> ''ကိုယ်တိုင်'' (ယာယီ)(တာဝန်)
| deputy6 = [[စိုးဝင်း (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|စိုးဝင်း]]
| termstart6 = ၃၀ မတ် ၂၀၁၁
| termend6 = ၃၀ မတ် ၂၀၂၆
| party =
| birth_date = {{birth date and age|1956|7|3|df=y}}
| birth_place = [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]] ၊ [[မင်းဘူးမြို့]]
| death_date =
| death_place =
| nationality = [[ထားဝယ်လူမျိုး]]
| parents = ပန်းချီဦးခင်လှိုင်(ထားဝယ်)<ref>{{cite web |title=သီတဂူဆရာတော် ရေစက်ချအနုမောဒနာတရားဟောကြားချီးမြှင့်ခြင်း |url=https://thesitagu.org/index.php/academics/yangon/970-2020-01-27-03-08-48 |website=thesitagu.org |access-date=၂၃ ဧပြီ ၂၀၂၂ |date=၂၅ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၀}}</ref>၊ ဒေါ်လှမူ(ထားဝယ်)<ref name="cincds">{{cite web |title=တပ်မတော် ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်နှင့် ရုရှားဖက်ဒရေးရှင်းနိုင်ငံ Politic မဂ္ဂဇင်းတို့၏ မေးမြန်းဖြေကြားမှုများကို Politic မဂ္ဂဇင်း၌ ထည့်သွင်းဖော်ပြ |url=https://cincds.gov.mm/node/8613?d=1 |website=cincds.gov.mm |access-date=၂၃ ဧပြီ ၂၀၂၂ |date=၇ ဩဂုတ် ၂၀၂၀}}</ref>
| spouse = ဒေါ်[[ကြူကြူလှ]]
| children = [[အောင်ပြည့်စုံ]]<br/>[[ခင်သီရိသက်မွန်]]
| alma_mater = [[ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်]] ([[LL.B]])<br/>[[စစ်တက္ကသိုလ်]]
| website = {{url|www.seniorgeneralminaunghlaing.com.mm}}
| nickname =
| allegiance = {{flag|Myanmar}}
| branch = {{army|Myanmar}}
| serviceyears = ၁၉၇၄–၂၀၂၆
| rank = [[File:Senior General.gif|15px]] [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]]
| unit =
| commands = {{flagicon image|Commander in Chief flag of Myanmar.svg}} ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်
| battles = [[ပြည်သူ့ခုခံတော်လှန်စစ်]]
| awards = {{unbulleted list
| [[သတိုးမဟာသရေစည်သူ]]
| [[သတိုးသီရိသုဓမ္မ]]
| [[:en:Orders, decorations, and medals of Malaysia|Honorary Malaysian Armed Forces Order for Valour (First Degree)]]
| [[:en:Orders, decorations, and medals of Malaysia|Gallant Commander of Malaysian Armed Forces]]
| Knight Grand Cross First Class of the Most Exalted [[ဆင်ဖြူတော်ဝင်သူရဲကောင်းဘွဲ့တံဆိပ်]]
}}
| ethnicity =
|honorific prefix=[[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] (ငြိမ်း) <br>[[အဂ္ဂမဟာသရေစည်သူ]] [[အဂ္ဂမဟာသီရိသုဓမ္မ]]<br>ဦး
|military_blank1=ကိုယ်ပိုင်အမှတ်|military_data1=ကြည်း ၁၄၂၃၂}}[[အဂ္ဂမဟာသရေစည်သူ]] [[အဂ္ဂမဟာသီရိသုဓမ္မ]] '''ဦးမင်းအောင်လှိုင်'''([[၃ ဇူလိုင်]] [[၁၉၅၆]] မွေးဖွား)သည် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]၏ ဧကာဒသမမြောက် [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|နိုင်ငံတော် သမ္မတ]]ဖြစ်သည်။ မြန်မာ့တပ်မတော်၏ ၁၀ ဦးမြောက် [[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]]အဖြစ် ထမ်းဆောင်ခဲ့သူလည်း ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-04-03 |title=၂၀၂၆ ဧပြီ ၃ ရက် ဘီဘီစီသတင်းများတိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု - ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်သမ္မတအိပ်မက်ပြည့်ဝ |url=https://www.bbc.com/burmese/live/czrey4p725jt |access-date=2026-04-03 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref>
၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|စစ်အာဏာသိမ်း]]ပြီးနောက် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ]]၊ [[နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်|နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့်အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်]] ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့သည်။ ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၁ ရက်နေ့တွင် ဖွဲ့စည်းခဲ့သော [[အိမ်စောင့်အစိုးရ (၂၀၂၁)|အိမ်စောင့်အစိုးရ]]တွင်လည်း ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် မိမိကိုယ်တိုင် ခန့်အပ်ကာ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ [[အိမ်စောင့်အစိုးရ (၂၀၂၁)|အိမ်စောင့်အစိုးရ]]၏ အစိုးရအကြီးအကဲအဖြစ် အုပ်ချုပ်ရေးအာဏာနှင့် ကောင်စီဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဥပဒေပြုရေးအာဏာတို့ကို ကိုယ်တိုင်ကျင့်သုံးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=Min Aung Hlaing elected Myanmar president despite international criticism |url=https://asia.nikkei.com/spotlight/myanmar-crisis/min-aung-hlaing-elected-myanmar-president-despite-international-criticism |access-date=2026-04-03 |website=Nikkei Asia |language=en}}</ref>
၂၀၂၄ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၂၂ ရက်တွင် ယာယီသမ္မတ [[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဦးမြင့်ဆွေ]]မှ ကျန်းမာရေးမကောင်းတော့သဖြင့် ယာယီသမ္မတ တာဝန်များကို လက်လွှဲပေးခဲ့ရာ ထိုနေ့မှာပင် သူသည် ယာယီသမ္မတ(တာဝန်) ရယူသူလည်း ဖြစ်သည်။<ref>ယာယီသမ္မတရာထူးအားယူ</ref>၂၀၂၆ ခုနှစ် မတ်လ ၃၀ရက်တွင် သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ရေးအဖွဲ့တွင် ပါဝင်သော ရွေးကောက်ခံ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များ အစုအဖွဲ့အစည်းအဝေး က ဒုတိယသမ္မတလောင်းတစ်ဦးအဖြစ် ရွေးချယ်ခဲ့ပြီး၊မတ်လ ၃၁ရက်တွင် အဆိုပါအစုအဖွဲ့၏ ဒုတိယသမ္မတအဖြစ် [[တတိယအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော်|ပြည်သူ့လွှတ်တော်]]တွင် မဲအများဆုံးဖြင့် ရွေးချယ်ခံခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite web |title=သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ရေးအဖွဲ့တွင် ပါဝင်သော ရွေးကောက်ခံ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များ အစုအဖွဲ့အစည်းအဝေး ပထမနေ့ကျင်းပ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81258 |access-date=2026-03-31 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>ဧပြီလ ၃ရက် တွင် [[တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်]] က ဒုတိယ သမ္မတသုံးဦးအနက် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင် ကို ထောက်ခံမဲ ၄၂၉ ၊ ဦးညိုစော ကို ၁၂၆မဲ နှင့် ဒေါ်နန်းနီနီအေး ကို ၂၆ မဲဖြင့် သမ္မတမဲပေးရွေးချယ်မှု ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ဤသို့ဖြင့် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်သည် ၁၁ ဦးမြောက်သမ္မတ ဖြစ်လာခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=မြန်မာနိုင်ငံ၏ ၁၁ ဦးမြောက် နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်အား ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်က ရွေးချယ်တင်မြှောက် |url=https://news-eleven.com/article/310989 |access-date=2026-04-03 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref>
သူသည် [[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]] ရာထူးကို ၂၀၁၁ ခုနှစ် မတ်လ ၃၀ ရက်နေ့တွင် လက်ခံခဲ့ပြီး ၂၀၂၆ ခုနှစ် မတ်လ ၃၀ရက်တွင် အနားယူခဲ့သည်။ သူသည် [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|နိုင်ငံတော်သမ္မတ]] ဦးဆောင်သော အဖွဲ့ဝင် (၁၁) ဦးပါဝင်သည့် [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့်လုံခြုံရေးကောင်စီ]]၏ အဖွဲ့ဝင်လည်းဖြစ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=http://www.burmalibrary.org/docs5/Myanmar_Constitution-2008-en.pdf |access-date=5 November 2019 |archive-date=16 August 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190816065930/http://www.burmalibrary.org/docs5/Myanmar_Constitution-2008-en.pdf }}</ref>
ယခင်က [[ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူး(ကြည်း၊ ရေ၊ လေ)|ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူး (ကြည်း၊ရေ၊လေ)]] ဖြစ်သည်။<ref>https://www.irrawaddy.com/news/burma/min-aung-hlaing-appointed-vice-senior-general.html</ref>ရခိုင်ပြည်နယ်ရှိ [[ရိုဟင်ဂျာ လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှု|ရိုဟင်ဂျာလူမျိုးတုန်းသတ်ဖြတ်မှု]]အတွက် အဓိကတာဝန်ရှိသူအဖြစ် စွပ်စွဲခံထားရသည်။ နိုင်ငံခြားရေးမူဝါဒတွင် သူသည် [[အာဆီယံ]]၏လွှမ်းမိုးမှုကို တွန်းလှန်ပြီး [[ရုရှားနိုင်ငံ]]၊[[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ]]၊[[အိန္ဒိယနိုင်ငံ]]တို့အပေါ် ပိုမိုအားကိုးခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=China, Russia, India enabling Myanmar’s military rule: Report |url=https://www.aljazeera.com/news/2022/11/2/china-russia-india-enabling-myanmars-military-report |access-date=7 February 2023 |work=[[Al Jazeera]] |date=2 November 2022 |accessdate=24 February 2023 |archivedate=7 February 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230207033107/https://www.aljazeera.com/news/2022/11/2/china-russia-india-enabling-myanmars-military-report }}</ref><ref>{{cite news |title=Myanmar warns ASEAN that pressure would be counterproductive |url=https://www.aljazeera.com/news/2022/10/28/myanmar-warns-asean-that-pressure-for-peace-is-counterproductive?traffic_source=KeepReading |access-date=7 February 2023 |work=[[Al Jazeera]] |date=28 October 2022 |accessdate=24 February 2023 |archivedate=7 February 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230207051251/https://www.aljazeera.com/news/2022/10/28/myanmar-warns-asean-that-pressure-for-peace-is-counterproductive?traffic_source=KeepReading }}</ref> သူ၏ လူ့အခွင့်အရေး ချိုးဖောက်မှုများနှင့် အကျင့်ပျက်ခြစားမှု စွပ်စွဲချက်များကြောင့် နိုင်ငံတကာ၏ အရေးယူပိတ်ဆို့မှုများ ဆက်တိုက်ချမှတ်ခံခဲ့ရလျက်ရှိသည်။ ၂၀၂၂ ခုနှစ် [[ဒီမိုကရေစီ|ဒီမိုကရေစီ အညွှန်းကိန်း]]၏ အဆင့်သတ်မှတ်ချက်များအရ သူ၏လက်ထက်မြန်မာနိုင်ငံသည် အာဖဂန်နစ္စတန်ပြီးလျှင် ဒုတိယအာဏာရှင်အဆန်ဆုံးနိုင်ငံဖြစ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Myanmar Ranked Second-Least Democratic Nation in World |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-ranked-second-least-democratic-nation-in-world.html |access-date=7 February 2023 |work=[[The Irrawaddy]] |date=10 February 2022}}</ref> ၂၀၂၃ ဧပြီလ ၁၃ တွင် [[တိုင်းစ်|တိုင်းမ်စ်]]မဂ္ဂဇင်းမှ သူ့အား "၂၀၂၃ ခုနှစ်၏ ဩဇာအရှိဆုံး လူပုဂ္ဂိုလ် ၁၀၀" ထဲတွင် ထည့်သွင်းခဲ့ပြီး "နိုင်ငံကိုအပယ်ခံဘဝသို့ ရောက်စေခဲ့သည်" ဟူ၍ဖော်ပြထားသည်။<ref>{{cite web |last1=Campbell |first1=Joshua |title=Min Aung Hlaing |url=https://time.com/collection/100-most-influential-people-2023/6269857/min-aung-hlaing/ |website=The 100 Most Influential People of 2023 |publisher=[[တိုင်းစ်|TIME]] |access-date=16 April 2023 |date=13 April 2023 |quote=Min Aung Hlaing has returned Myanmar to a pariah state and made it the world’s second most authoritarian regime, per the Economist Intelligence Unit’s 2022 Democracy Index. Only Taliban-ruled Afghanistan ranked worse. |archive-date=16 April 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230416064524/https://time.com/collection/100-most-influential-people-2023/6269857/min-aung-hlaing/ }}</ref>
၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ (၃) ရက်နေ့တွင် တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် နိုင်ငံတော်သမ္မတ ရွေးချယ်တင်မြှောက်ပွဲတွင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်ကို နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခဲ့ကြသည်။
==ကိုယ်ရေးအကျဉ်း==
[[File:Thai delegation with Burmese SPDC.jpg|thumb|၂၀၁၀ပြည့်နှစ်က ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးသန်းရွှေက ထိုင်းနိုင်ငံဝန်ကြီးချုပ် [[အဘီစစ် ဝိဇ္ဇာဇီဝ]]အား လက်ခံတွေ့ဆုံရာ ထိုစဉ်ကညှိကွပ် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီးမင်းအောင်လှိုင်အား ဘေးတွင်တွေ့ရစဉ်]]
ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် (ကြည်း ၁၄၂၃၂)<ref>{{cite web|title=တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်အဖြစ် ပြန်လည်အတည်ပြုခန့်အပ်ခြင်း|url=https://www.gad.gov.mm/sites/default/files/3_ttpmettaakaakyeruiiciikhpaphc_pnlnnyattnnypkhnapkhng.pdf|accessdate=16 June 2021|archivedate=24 June 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210624195531/https://www.gad.gov.mm/sites/default/files/3_ttpmettaakaakyeruiiciikhpaphc_pnlnnyattnnypkhnapkhng.pdf}}</ref> ကို ခရစ်နှစ် ၁၉၅၅-ခုနှစ်တွင် အစိုးရဝန်ထမ်းဖြစ်သည့် ဖခင်တာဝန်ကျရာ[[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[မင်းဘူးမြို့]]တွင် မွေးဖွားသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.facebook.com/popularnewsjournal/videos/361626864949685
|title=တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင် နှင့် Popular News အင်တာဗျူး|work=Popular News Journal|access-date=၁၃ ဇွန် ၂၀၂၃ |date= ၃ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၀ }}</ref> ဖခင်ဖြစ်သူ ဦးသောင်းလှိုင်(ခေါ်) ဦးခင်လှိုင်မှာ အစိုးရဝန်ထမ်းဖြစ်ပြီး ပန်းချီဆရာတစ်ဦးလည်း ဖြစ်သည်။ မိဘနှစ်ပါးစလုံးသည် ထားဝယ်ဇာတိဖြစ်ကြပြီး [[မြန်မာလူမျိုး|မြန်မာ]]လူမျိုးများဖြစ်သည်။<ref name="cincds"/>
၁၉၆၁ ခုနှစ်မှ ၁၉၆၆ ခုနှစ်အထိ မန္တလေးမြို့၊ ၁၉၆၇ ခုနှစ်မှ ၁၉၇၂ ခုနှစ်အထိ ရန်ကုန်မြို့တို့တွင် ပညာသင်ကြားခဲ့ပြီး<ref name="cincds" /> ၁၉၇၂ ခုနှစ်တွင် တက္ကသိုလ်ဝင်တန်းကို [[အ.ထ.က(၁)လသာ]] (Central) ကျောင်းမှ အောင်မြင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်သစ်နှင့် အမေရိကန် မြန်မာ တပ်မတော်နှစ်ရပ် ဆက်ဆံရေး - အပိုင်း (၁) |url=http://burmese.voanews.com/content/article-04-02-11-soldiers-talk054-119117354/1245642.html |access-date=6 September 2014 |archive-date=5 March 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160305092756/http://burmese.voanews.com/content/article-04-02-11-soldiers-talk054-119117354/1245642.html }}</ref> ၁၉၇၃-၇၄ ခုနှစ်တွင် [[ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်]] ဥပဒေပညာ တက်ရောက်သင်ကြားရင်း ၁၉၇၄ ခုနှစ်တွင် [[စစ်တက္ကသိုလ်]] ဗိုလ်လောင်းသင်တန်း အပတ်စဉ် (၁၉) ဝင်ခွင့်ရရှိခဲ့ရာ [[ပြင်ဦးလွင်မြို့]]ရှိ [[စစ်တက္ကသိုလ်]]သို့ တက်ရောက်ခဲ့ပြီး သိပ္ပံဘွဲ့ရရှိခဲ့သည်။
[[နိုင်ငံတော်ကာကွယ်ရေးတက္ကသိုလ်]]မှ မဟာဝိဇ္ဇာ(ကာကွယ်ရေး)ဘွဲ့ကိုလည်း ရရှိခဲ့သည်။ အရာရှိငယ်ဘဝတွင် မြောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ် အမှတ်(၈၆) ခြေလျင်တပ်ရင်းတွင် ထမ်းဆောင်ခဲ့ဖူးသည်။ (အမှတ်(၃၆၉)ခြေမြန်တပ်ရင်း)နမခလက်အောက်ခံတပ်ရင်း တပ်ရင်းမှူး၊ အမှတ်(၃၃) ခြေမြန်တပ်မဌာနချုပ်တွင် စစ်ဦးစီးမှူး(ပထမတန်း)နှင့် နည်းဗျူဟာမှူး တာဝန်များ၊ အမှတ်(၄၄) ခြေမြန်တပ်မဌာနချုပ် တပ်မမှူး၊ စစ်တက္ကသိုလ် ကျောင်းအုပ်ကြီး၊ အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်နှင့် တြိဂံဒေသတိုင်းစစ်ဌာနချုပ် တိုင်းမှူး တာဝန်များအပြင် အမှတ်(၂) စစ်ဆင်ရေးအထူးအဖွဲ့မှူးတာဝန်ကိုပါ ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
၂၀၁၀ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲကာလတွင် [[ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူး(ကြည်း၊ ရေ၊ လေ)]] ဖြစ်လာပြီး ၂၀၁၁ မတ် ၃၁ မှ စတင်ကာ [[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]] ရာထူးကို ဗိုလ်ချုပ်ကြီးအဆင့်ဖြင့် စတင်တာဝန် ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
==တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်တာဝန်==
===၂၀၁၁-၂၀၁၆ : ပြည်ထောင်စုကြံခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီအစိုးရ ကာလ===
၂၀၁၁ခုနှစ် မတ်လ ၃၀ရက်နေ့တွင် [[နအဖ]]အစိုးရမှ [[ဦးသိန်းစိန် အစိုးရ|ဦးသိန်းစိန်အစိုးရ]]အသစ်ထံ တရားဝင် အာဏာလွှဲပြောင်းပေးအပ်ချိန်တွင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်မှာ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဖြစ်လာသည်။ သူသည် သူ့ထက် ပို၍ဝါကြီးသောသူများကို ကျော်ဖြတ်၍ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဖြစ်လာခဲ့သည်။<ref name=":6">{{Cite web |date=12 January 2021 |title=Could Min Aung Hlaing's retirement break the political deadlock? |url=https://www.frontiermyanmar.net/en/could-min-aung-hlaings-retirement-break-the-political-deadlock/ |access-date= |website=Frontier Myanmar |language=en-US |archive-date=30 January 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210130143558/https://www.frontiermyanmar.net/en/could-min-aung-hlaings-retirement-break-the-political-deadlock/ }}</ref>တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဖြစ်လာချိန်တွင် သူသည် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးအဆင့်သာ ဖြစ်သေးသည်။[[ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]]ဖြစ်သူ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး [[စိုးဝင်း (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|စိုးဝင်း]]သည်လည်း ဗိုလ်ချုပ်အဆင့်သာ ဖြစ်သေးသည်။ ၎င်းတိုကို ခန့်အပ်ကြောင်းကို တရားဝင် လူသိရှင်ကြား ကြေညာခဲ့ခြင်းမရှိပဲ ထိုနေ့က လွှတ်တော်အစည်းအဝေးကျင်းပမှသာ တရားဝင်သိရှိခဲ့ကြရသည်။<ref name="mmsp">{{Cite web|url=https://www-bbc-com.cdn.ampproject.org/v/s/www.bbc.com/burmese/burma/2011/03/110330_breakingnews.amp?amp_js_v=a6&_gsa=1&usqp=mq331AQKKAFQArABIIACAw%3D%3D#aoh=16323623508558&referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com&_tf=From%20%251%24s&share=https%3A%2F%2Fwww.bbc.com%2Fburmese%2Fburma%2F2011%2F03%2F110330_breakingnews|title=အစိုးရသစ်ကို အာဏာလွှဲအပ် လိုက်ပြီ|access-date=23 September 2021|archive-date=19 February 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230219084210/https://www-bbc-com.cdn.ampproject.org/v/s/www.bbc.com/burmese/burma/2011/03/110330_breakingnews.amp?amp_js_v=a6&_gsa=1&usqp=mq331AQKKAFQArABIIACAw==#aoh=16323623508558&referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com&_tf=From%20%251%24s&share=https%3A%2F%2Fwww.bbc.com%2Fburmese%2Fburma%2F2011%2F03%2F110330_breakingnews}}</ref>
၂၀၁၂ခုနှစ် (၆၇)နှစ်မြောက် တပ်မတော်နေ့အကြောင်း သတင်းများတွင် ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်အား ဗိုလ်ချုပ်ကြီး အဆင့်ဖြင့်သာ ဖော်ပြခဲ့ကြပြီး<ref>{{Cite web|url=https://www.burmalibrary.org/sites/burmalibrary.org/files/obl/docs13/MA2012-03-28.pdf|title=မြန်မာ့အလင်းသတင်းစာ (၂၈.၃.၂၀၁၂)}}</ref>ဧပြီလ (၃)ရက်နေ့တွင် ထုတ်ဝေသော နိုင်ငံပိုင်သတင်းစာတွင် ဖော်ပြထားသော သတင်း၌ [[အာဆီယံထိပ်သီးအစည်းအဝေး]]တက်ရောက်ရန် ထွက်ခွာသွားသော နိုင်ငံတော်သမ္မတ [[ဦးသိန်းစိန်]]ကို လေဆိပ်၌လိုက်ပါ ပို့ဆောင်သူများစာရင်းတွင် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်ဟု ပါရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.burmalibrary.org/sites/burmalibrary.org/files/obl/docs13/MA2012-04-03.pdf|title=မြန်မာ့အလင်းသတင်းစာ (၃.၄.၂၀၁၂)}}</ref> ထို့ကြောင့် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်သည် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးအဆင့်မှ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး ဖြစ်လာခဲ့သည်။<ref name="David">David Paquette, [http://www.irrawaddy.org/archives/1890 "Min Aung Hlaing Appointed Vice-Senior General"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150724081319/http://www.irrawaddy.org/archives/1890 |date=24 July 2015 }}, ''The Irrawaddy'', 3 April 2012.</ref>
၂၀၁၃ခုနှစ် မတ်လ (၂၄)ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံးမှ ကျင်းပသော ဆွမ်းကပ်လှူပွဲသို့ ဇနီးဖြစ်သူ ဒေါ်[[ကြူကြူလှ]] တက်ရောက်ခဲ့ရာ ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်၏ ရာထူးအဆင့်အတန်းကို ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးဟု ဖော်ပြခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.burmalibrary.org/sites/burmalibrary.org/files/obl/docs21/Mirror2013-03-25.pdf|title=ကြေးမုံသတင်းစာ (၂၅.၃.၂၀၁၃)}}</ref> မတ်လ (၂၇) ရက်နေ့ (၆၈)နှစ်မြောက် တပ်မတော်နေ့ မိန့်ခွန်းပြောကြားရာတွင်မူ ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်၏ အဆင့်ကို ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးဟု ဖော်ပြခဲ့ကြသည်။ ဤသို့ဖြင့် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်သည် မြန်မာ့တပ်မတော်၏ အမြင့်ဆုံးတိုးမြှင့်နိုင်သည့် အဆင့်ဖြစ်သော [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] အဆင့်ကို ရယူခဲ့သည်။ ထို့အတူ ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ကိုလည်း ဗိုလ်ချုပ်ကြီးအဆင့်မှ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး အဆင့်ဖြင့် ပြောင်း၍ ဖော်ပြခဲ့သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.burmalibrary.org/sites/burmalibrary.org/files/obl/docs21/Mirror2013-03-28-red.pdf|title=ကြေးမုံသတင်းစာ (၂၈.၃.၂၀၁၃)}}</ref> ၎င်းအကြောင်းများကို တရားဝင်ထုတ်ဖော်ကြေညာခြင်းမရှိသဖြင့် ရက်စွဲအတိအကျကို မသိရဘဲ [[တပ်မတော်နေ့]] တွင် တိုးမြှင့်ခဲ့သည်ဟုသာ ခန့်မှန်းကြသည်။
၂၀၁၁ မှ ၂၀၁၆အတွင်း အစိုးရနှင့် တပ်မတော်သည် ဆက်ဆံရေးကောင်းမွန်ခဲ့သည်။ အစိုးရပိုင်းမှ [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်|နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်]]ဟောင်း ဗိုလ်ချုပ်ကြီးအငြိမ်းစားဖြစ်သူ သမ္မတဦးသိန်းစိန်သည် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးထက် ဝါပိုရင့်သူ ဖြစ်သည်။ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးသည် ဤကာလအတွင်း နိုင်ငံရေးတွင် ဝင်ရောက်စွက်ဖက်ခြင်းမရှိပဲ တပ်မတော်ပိုင်းတွင်သာ အားစိုက်ခဲ့သည်။ သို့သော် [[ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ|ကြံ့ခိုင်ရေးပါတီ]]အတွင်း [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|နိုင်ငံတော်သမ္မတ]] ဦးသိန်းစိန်နှင့် [[ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌ|ပြည်သူ့လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ]] [[ရွှေမန်း၊ ဦး|သူရဦးရွှေမန်း]]တို့ အားပြိုင်ရာတွင် ဦးသိန်းစိန်ဘက်မှ ရပ်တည်ခဲ့သည်။<ref name="wnf">{{Cite web|url=https://www.frontiermyanmar.net/en/what-next-for-senior-general-min-aung-hlaing/|title=What next for Senior General Min Aung Hlaing?|access-date=23 September 2021|archive-date=21 September 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200921125550/https://www.frontiermyanmar.net/en/what-next-for-senior-general-min-aung-hlaing/}}</ref>
[[File:The Commander-in-Chief of Defence Services of the Republic of the Union of Myanmar, General Min Aung Hlaing calls on the Chairman Chief of Staff Committee and Chief of Naval Staff, Admiral Nirmal Verma, in New Delhi.jpg|thumb|၂၀၁၂ခုနှစ်က အိန္ဒိယနိုင်ငံတွင် တွေ့ရစဉ်]]
ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးသည် အသက်(၆၀)ပြည့်ရန် နီးကပ်လာချိန်တွင် ၂၀၁၄ ခုနှစ်၌ ကကနကောင်စီညွှန်ကြားလွှာ ၄/၂၀၁၄အရ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်နှင့် ဒုတိယကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်တို့၏ တာဝန်ထမ်းဆောင်နိုင်သော အသက်ကို ၆၅နှစ်အထိ တိုးမြှင့်လိုက်သည်။ ထို့ကြောင့် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးသည် ၂၀၂၁ ခုနှစ် အထိ တာဝန်ထမ်းဆောင်နိုင်မည် ဖြစ်သည်။<ref name="kakana">{{Cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/news/2016/07/20/118781.html|title=တပ်ချုပ်နှင့် ဒုတပ်ချုပ်တို့ အသက် ၆၅ နှစ်ထိ တာဝန်ထမ်းနိုင်ပြီး စစ်အရာရှိများ၏ တာဝန် သက်တမ်း ကန့်သတ်ဟုဆို}}</ref> သို့ရာတွင် ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖေါ်ဝါရီ၌ အာဏာသိမ်းမှုဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဇူလိုင်လတွင် အသက် ၆၅ နှစ် ပြည့်ခဲ့သော်လည်း တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်တာဝန်ကို ယခုအချိန်ထိ တာဝန်ထမ်းဆောင်လျက်ရှိသည်။
===၂၀၁၆-၂၀၂၁ : အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်အစိုးရ ကာလ ===
[[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၁၅|၂၀၁၅ ရွေးကောက်ပွဲ]]ပြီးနောက် ၂၀၁၆ခုနှစ်တွင် [[အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ်|အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်]] ဦးဆောင်သော [[ဦးထင်ကျော်အစိုးရ]] တက်လာခဲ့သည်။ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးသည် ထိုအစိုးရလက်ထက်တွင်လည်း တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်အဖြစ် ဆက်လက် တာဝန်ယူခဲ့သည်။
[[File:President Duterte Meets Myanmar President U Htin Kiaw, Minister For Foreign Affairs Aung San Suu Kyi, Commander-in-Chief Min Aung Hlaing and Myanmar-based Filipino Companies 08.jpg|thumb|၂၀၁၇ခုနှစ်ကတွေ့ရသော ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးနှင့် ဖိလစ်ပိုင်သမ္မတ [[ရော်ဒရီဂို ဒူတာတေး]]]]
၂၀၁၇ခုနှစ်အတွင်း အေအာအက်စ်အေ အကြမ်းဖက်အဖွဲ့၏ ရခိုင်ပြည်နယ်မြောက်ပိုင်းတွင် ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်မှုကို မြန်မာလုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့များက ပြန်လည်တုံ့ပြန်ကြရာ ဒုက္ခသည် ၇သိန်းကျော် ဘင်္ဂလားဒေရှ့်နိုင်ငံအတွင်း ထွက်ပြေးသွားခဲ့ကြသည်။ ရခိုင်အရေးနှင့် ပက်သက်သက်၍ သူ့အား အမေရိကန်အပါအဝင် နိုင်ငံတကာမှ ဒဏ်ခတ်ပိတ်ဆို့ခဲ့ရာ သူ့အနေဖြင့် ဥပဒေများအတိုင်း လုပ်ဆောင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ကာ နိုင်ငံတကာက ယခုလို ဝင်ရောက်စွက်ဖက်ခြင်းကို လက်မခံဟု ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးက တုံ့ပြန်ခဲ့သည်။<ref name="retire"/>
အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်အစိုးရ သက်တမ်းကြာရှည်လာသည်နှင့်အမျှ [[တပ်မတော်]]နှင့် [[ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့|အစိုးရ]]အကြား ပွတ်တိုက်မှုများ မြင့်တက်လာခဲ့သည်။၂၁ ရာစုပင်လုံညီလာခံ ဖွင့်ပွဲအခမ်းအနားတစ်ခုတွင် မိန့်ခွန်းပြောကြားရာ အချို့နိုင်ငံရေးပါတီများနှင့် လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းများသည် ၁၉၅၅ခုနှစ်က [[ဗမာပြည် ကွန်မြူနစ်ပါတီ|ဗကပ]]၏ [[ဖဆပလ|ဖဆပလအစိုးရ]]အား ပြုလုပ်ခဲ့သကဲ့သို့ ယခုအခါတွင် ဖဆပလနေရာ၌ တပ်မတော်ကို အစားထိုးနေကြောင်း၊ "ဆိတ်ခေါင်းချိတ်ပြီး ခွေးသားရောင်းဖို့ မကြိုးစားပါနဲ့" ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။<ref name="wheremah">{{Cite web|url=https://www.frontiermyanmar.net/mm/%E1%80%97%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%9C%E1%80%BA%E1%80%81%E1%80%BB%E1%80%AF%E1%80%95%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%BE%E1%80%B0%E1%80%B8%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%AE%E1%80%B8%E1%80%99%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8-2/|title=ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင် ဘယ်လမ်းကို ရွေးချယ်မလဲ}}</ref><ref name="speech">{{Cite web|url=https://www.mdn.gov.mm/my/ttpmtteaakaakyreuuciikhup-biulkhupmuukii-mngaeaangliung-pnnytheaangcungimkhmrennyiilaakhn|title=တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ပြည်ထောင်စုငြိမ်းချမ်းရေးညီလာခံ-(၂၁)ရာစုပင်လုံ စတုတ္ထအစည်းအဝေးတွင် ပြောကြားသည့် နှုတ်ခွန်းဆက်အမှာစကား|access-date=13 January 2022|archive-date=13 January 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220113071811/https://www.mdn.gov.mm/my/ttpmtteaakaakyreuuciikhup-biulkhupmuukii-mngaeaangliung-pnnytheaangcungimkhmrennyiilaakhn}}</ref>လက်ရှိပြည်တွင်းစစ်ကို တပ်မတော်နှင့် တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်များအကြား ပဋိပက္ခအဖြစ် သတ်မှတ်ပြီး အစိုးရက ကြားဝင်ဖျန်ဖြေသူအဖြစ် ပုံမဖော်ရန်၊ တပ်မတော်ကိုသာ အပြစ်ပုံမချရန် ပြောဆိုခဲ့သည်။<ref name="wnf"/>ပြည်တွင်းငြိမ်းချမ်းရေးနှင့် ပက်သက်၍ အစိုးရ၏ လုပ်ဆောင်ချက်များကို တပ်မတော်မှ လူသိရှင်ကြား ဝေဖန်လာခဲ့သည်။ တပ်မတော်ဘက်မှ သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲများတွင် သတင်းမှန်ပြန်ကြားရေးအဖွဲ့မှ ဗိုလ်မှူးချုပ် [[ဇော်မင်းထွန်း (ဒုဝန်ကြီး)|ဇော်မင်းထွန်း]]နှင့် အစိုးရဘက်သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲများတွင် ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ် ဦး[[ဇော်ဌေး]]တို့သည် ၎င်းတို့၏ သက်ဆိုင်ရာ သဘောထားများကို ပြောကြားရာတွင် မကြာခဏ တင်းမာမှုများရှိခဲ့သည်။ဥပမာ- တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်၏ အဆင့်သတ်မှတ်ချက်ကိစ္စနှင့် ၂၀၂၀ရွေးကောက်ပွဲအပြီးများတွင်ဖြစ်သည်။
၂၀၁၇ ခုနှစ်အတွင်းက ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး ဝန်ကြီးချုပ် ဦး[[ဖြိုးမင်းသိန်း]]က ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်သည် ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ်အဆင့်သာဖြစ်ကြောင်းပြောကြားခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် တပ်မတော်ဘက်မှ နိုင်ငံတော်အစိုးရမှ ထုတ်ပြန်သည့် [[ပြည်ထောင်စုအင်္ဂါစဉ်]]အရ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်သည် အဆင့် (၈)ဖြစ်ကာ ပြည်ထောင်စုအဆင့်တာဝန်ထမ်းဆောင်နေသူဟု ပြန်လည်ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။<ref name="vpmah">{{Cite web|url=https://myanmar.mmtimes.com/news/146153.html|title=ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်သည် ဒုတိယသမ္မတအဆင့်ရှိသူဟု တပ်မတော်ထုတ်ပြန်|access-date=23 September 2021|archive-date=13 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201113084838/https://myanmar.mmtimes.com/news/146153.html}}</ref>
၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် နိုဝင်ဘာ ၄ ရက်နေ့တွင် [[သမ္မတအိမ်တော် (နေပြည်တော်)|နိုင်ငံတော်သမ္မတအိမ်တော်]] သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲတွင် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ကို ရည်ညွှန်းကာ နိုင်ငံဝန်ထမ်းများသည် ပါတီနိုင်ငံရေး ကင်းရှင်းရမည်ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ နိုဝင်ဘာ ၅ ရက်နေ့တွင် တပ်မတော်မှ ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်သည် သာမန်ဝန်ထမ်းမဟုတ်ဘဲ အမျိုးသားနိုင်ငံရေးကဏ္ဍတွင် ဦးဆောင်သူဖြစ်သဖြင့် ၎င်း၏တာဝန်အပေါ် လေးစားအသိအမှတ်ပြုရန် ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအရ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်၏ အုပ်ချုပ်ရေးပိုင်းကဏ္ဍတွင် လုပ်ပိုင်ခွင့်များ၊ အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီတွင် ပါဝင်မှု၊ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေစတင်ရာ အမျိုးသားညီလာခံများတွင် ချမှတ်သည့် အခြေခံမူများနှင့် အသေးစိတ်အခြေခံရမည့် မူများစာအုပ်အရ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်၏ အဆင့်သတ်မှတ်ရာတွင် မှီငြမ်းပြုနိုင်ရေးအတွက် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ကို [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယ သမ္မတ|ဒုတိယသမ္မတ]]အဆင့် သတ်မှတ်သည်ဟု အခြေခံမူ သတ်မှတ်ခဲ့သဖြင့် ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်သည် နိုင်ငံဝန်ထမ်းမဟုတ်သည့် အမျိုးသားနိုင်ငံရေးအဆင့်အတန်းကို သတ်မှတ်ထားခြင်းဖြစ်သည်ဟု ပြန်လည်ပြောကြားခဲ့သည်။ <ref name="vpmah"/>
အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် အစိုးရများ သက်တမ်းတွင် ကာလုံဟုခေါ်သော [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ]]ကို တစ်ကြိမ်မျှမခေါ်ခဲ့ပေ။<ref name="retire">{{Cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/article/2020/11/20/233687.html|title=ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် အနားယူ မယူ}}</ref>
ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးက ၎င်းတွင် နှစ်ပေါင်း (၄၀)ကျော်ကြာ အုပ်ချုပ်ရေး အတွေ့အကြုံများစွာရှိကြောင်း၊ ထိုအတွေ့အကြုံများကို လက်တွေ့ အသုံးချရန် အသင့်ရှိကြောင်း အမြဲပြောဆိုခဲ့သည်။<ref name="40yrsservice">{{Cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/burma-53204574?xtor=AL-73-%5Bpartner%5D-%5Bkhaosod.co.th%5D-%5Blink%5D-%5Bburmese%5D-%5Bbizdev%5D-%5Bisapi%5D|title=ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်-"အုပ်ချုပ်ရေးအတွေ့ အကြုံ ကျွန်တော့်မှာ အများကြီးရှိတယ်"}}</ref>နိုင်ငံခြားသတင်းထောက်နှင့် တွေ့ဆုံမေးမြန်းခန်းတစ်ခုတွင် သူ့အနေဖြင့် လက်ရှိရာထူးထက် ပို၍မြင့်သော တာဝန်ကို ထမ်းဆောင်ရန် ဆန္ဒရှိကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။၂၀၂၀ရွေးကောက်ပွဲမစမီတွင် ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်နှင့် နိုင်ငံရေးပါတီ (၃၄)ခုတို့ တွေ့ဆုံခဲ့ရာ ပါတီအချို့မှ လက်ရှိရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်မှာ ဘက်လိုက်နေကြောင်း၊ လွတ်လပ်ပြီး တရားမျှတသော ရွေးကောက်ပွဲမဖြစ်နိုင်ကြောင်းနှင့် တပ်မတော်မှ အာဏာရယူပြီး ရွေးကောက်ပွဲကျင်းပပေးစေလိုကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။<ref name="wnf"/>
ရွေးကောက်ပွဲအပြီး ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလတွင် မြန်မာ့နိုင်ငံရေးသည် အတင်းမာဆုံးအခြေအနေဖြစ်လာခဲ့သည်။ တပ်မတော်မှ ရွေးကောက်ပွဲနှင့် ပက်သက်၍ တောက်လျှောက်ပြောဆိုလာခဲ့ပြီး အစိုးရနှင့် ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်အား တောင်းဆိုမှုများ ရှိလာခဲ့သည်။ သို့သော် အစိုးရမှ တရားဝင် ပြန်လည်ဖြေကြားခြင်း မရှိခဲ့ပေ။၂၀၂၁ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ ၂၇ ရက်နေ့က [[နိုင်ငံတော်ကာကွယ်ရေးတက္ကသိုလ်]]မှ နည်းပြအရာရှိများနှင့် သင်တန်းသားများကို တွေ့ဆုံရာ တချို့မှာ ဥပဒေကို လိုရာဆွဲ၍ လုပ်နေသဖြင့် အကျိုးထက် အဆိုးကို ဖြစ်ပေါ်စေကြောင်း၊ ဥပဒေကို မလိုက်နာပါက ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေကို ဖျက်ပစ်နိုင်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ ထို့အပြင် တပ်မတော်၏ သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲတွင် ဗိုလ်မှူးချုပ် [[ဇော်မင်းထွန်း (ဒုဝန်ကြီး)|ဇော်မင်းထွန်း]]က တပ်မတော်အနေဖြင့် အာဏာမသိမ်းဘူးဟု မှတ်ယူ၍မရကြောင်း ပြန်လည်ဖြေကြားခဲ့သည်။<ref name="sanda">{{Cite web|url=https://burmese-voanews-com.cdn.ampproject.org/v/s/burmese.voanews.com/amp/sithu-aungmyint-what-will-be-the-real-desire-of-myanmar-military-chief/5758387.html?amp_js_v=a6&_gsa=1&usqp=mq331AQKKAFQArABIIACAw%3D%3D#aoh=16323674553152&referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com&_tf=From%20%251%24s&share=https%3A%2F%2Fburmese.voanews.com%2Fa%2Fsithu-aungmyint-what-will-be-the-real-desire-of-myanmar-military-chief%2F5758387.html|title=ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်ရဲ့ ဆန္ဒအစစ်အမှန် ဘာဖြစ်မလဲ}}</ref>ဇန်နဝါရီလ ၂၈ရက်နေ့တွင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးက ၎င်း၏သဘောထားကို နိုင်ငံတော်၏အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ်ထံ စာရေးသား ပေးပို့ခဲ့သည်ဟု သတင်းများ ထွက်ပေါ်ခဲ့သည်။ ထိုစာတွင် မဲစာရင်းမှားယွင်းမှုများကို ပြန်၍စစ်ဆေးပေးရန်နှင့် တတိယအကြိမ်လွှတ်တော်များအား သမ္မတ၏အာဏာဖြင့် ဆိုင်းငံ့ပေးရန်တို့ ပါဝင်သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www-rfa-org.cdn.ampproject.org/v/s/www.rfa.org/burmese/news/army-letter-to-dassk-02012021012235.html/ampRFA?amp_js_v=a6&_gsa=1&usqp=mq331AQKKAFQArABIIACAw%3D%3D#aoh=16323674553152&referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com&_tf=From%20%251%24s&share=https%3A%2F%2Fwww.rfa.org%2Fburmese%2Fnews%2Farmy-letter-to-dassk-02012021012235.html|title=ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ထံသို့ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ပေးပို့ခဲ့တဲ့စာ|access-date=23 September 2021|archive-date=19 February 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230219084611/https://www-rfa-org.cdn.ampproject.org/v/s/www.rfa.org/burmese/news/army-letter-to-dassk-02012021012235.html/ampRFA?amp_js_v=a6&_gsa=1&usqp=mq331AQKKAFQArABIIACAw==#aoh=16323674553152&referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com&_tf=From%20%251%24s&share=https%3A%2F%2Fwww.rfa.org%2Fburmese%2Fnews%2Farmy-letter-to-dassk-02012021012235.html}}</ref>
ထိုရက်ပိုင်းအတွင်း မြို့ကြီးအချို့၌ တပ်မတော်၏ သံချပ်ကာယာဉ်များ လှည့်လည်သွားလာမှုများ ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။ ဖေဖော်ဝါရီ (၁)ရက်နေ့ နံနက်အစောပိုင်းတွင် တပ်မတော်မှ အာဏာသိမ်းယူခဲ့သည်။ ထို့နေ့တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး၏ အမိန့်အမှတ် ၁/၂၀၂၁အရ အာဏာသုံးရပ်ကို တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ထံ လွှဲပြောင်းပေးခဲ့သည်။ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေတွင် သမ္မတအနေဖြင့် အရေးပေါ်အခြေအနေကြေညာ၍ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ကို အာဏာ (၃) ရပ်လွှဲပြောင်းပေးနိုင်သည်ဆိုသည့်ပုဒ်မ ပါဝင်သည်။ သို့သော် နိုင်ငံတော်သမ္မတ၊ နိုင်ငံတော်၏အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ် နှင့် လွှတ်တော်နှစ်ရပ်၏ ဥက္ကဋ္ဌများကို ဖမ်းဆီးအကျယ်ချုပ်ထားရှိကာ မတရားသဖြင့် ဒုသမ္မတ(၁) ဦးမြင့်ဆွေအား ယာယီသမ္မတ အနေဖြင့် သူ့ထံ အာဏာလွှဲပြောင်းစေခဲ့သည်။ ထိုအချက်သည် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေနှင့် ကွဲလွဲကာ အာဏာသိမ်းမှုကို တရားဝင်သယောင်ယောင် လုပ်ဆောင်နေခြင်းဖြစ်သည်။
===၂၀၂၁ မှ ၂၀၂၆: စစ်အာဏာသိမ်းခြင်း ===
၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|အာဏာသိမ်း]]ပြီးနောက် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်သည် အာဏာ(၃)ရပ်ကို ချုပ်ကိုင်သူ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ဖေဖော်ဝါရီလ (၂)ရက်နေ့မှစတင်ကာ [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]ကို ဖွဲ့စည်းကာ [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ|ဥက္ကဋ္ဌ]]အဖြစ် ဆောင်ရွက်ကာ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများကို ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ ယာယီသမ္မတ ဦး[[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|မြင့်ဆွေ]]မှာ အစည်းအဝေးပွဲတစ်ခုတွင်သာ တွေ့ခဲ့ရပြီး လူမြင်ကွင်းမှ ပျောက်သွားခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် အုပ်ချုပ်ရေးပိုင်းအလုံးစုံကို တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်မှ ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။<ref name="mal">{{Cite news|title=ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်ရဲ့ အာဏာကစားပွဲ|url=https://www-bbc-com.cdn.ampproject.org/v/s/www.bbc.com/burmese/burma-57432310.amp?amp_js_v=a6&_gsa=1&usqp=mq331AQKKAFQArABIIACAw%3D%3D#aoh=16252286593180&referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com&_tf=From%20%251%24s&share=https%3A%2F%2Fwww.bbc.com%2Fburmese%2Fburma-57432310}}</ref>အာဏာသိမ်းခြင်းအတွက် အချို့နိုင်ငံများမှ စိုးရိမ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပြီး အချို့နိုင်ငံများက ဖမ်းဆီးထားသူများကို လွှတ်ပေးရန် ပြောကြားခဲ့သည်။ မြန်မာပြည်အရေးနှင့် အာဆီယံခေါင်းဆောင်များအကြား အရေးပေါ်အစည်းအဝေးတစ်ရပ်ကို အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ၌ ကျင်းပခဲ့ရာ ထိုပွဲသို့ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် တက်ရောက်ခဲ့သည်။ ဤသည်မှာ အာဏာသိမ်းပိုက်ပြီးနောက် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်၏ ပထမဆုံးသော ပြည်ပခရီးစဉ်ဖြစ်သည်။<ref name="asean">{{Cite news|title=Asean leaders agree 5-point plan for Myanmar|url=https://www.bangkokpost.com/thailand/general/2104915/asean-leaders-agree-5-point-plan-for-myanmar|accessdate=23 September 2021|archivedate=1 May 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210501020903/https://www.bangkokpost.com/thailand/general/2104915/asean-leaders-agree-5-point-plan-for-myanmar}}</ref>
[[File:2021 Special ASEAN Summit on Myanmar's coup d'état (2).jpg|thumb|၂၀၂၁ ဧပြီ ၂၄ရက်နေ့တွင် ကျင်းပသော အာဆီယံခေါင်းဆောင်များ အစည်းအဝေး]]
၂၀၂၁ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ (၁)ရက်နေ့တွင် [[အိမ်စောင့်အစိုးရ (၂၀၂၁)|အိမ်စောင့်အစိုးရ]]အဖြစ် ပြောင်း၍ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်သည် နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် တာဝန်ကိုပါ ပူးတွဲရယူခဲ့သည်။<ref name="cgov2"/> အိမ်စောင့်အစိုးရအနေဖြင့် ၂၀၂၃ခုနှစ် ဩဂုတ်လအထိ တာဝန်ယူမည်ဖြစ်ပြီး ၂၀၂၃ခုနှစ်တွင် ရွေးကောက်ပွဲ ပြန်လည်ကျင်းပပေးမည်ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။<ref name="cgov2">{{Cite news|title=အိမ်စောင့်အစိုးရပြောင်းတာ ဘာထူးခြားသွားလဲ|url=https://www-bbc-com.cdn.ampproject.org/v/s/www.bbc.com/burmese/burma-58076614.amp?amp_js_v=a6&_gsa=1&usqp=mq331AQKKAFQArABIIACAw%3D%3D#aoh=16323943293539&referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com&_tf=From%20%251%24s&share=https%3A%2F%2Fwww.bbc.com%2Fburmese%2Fburma-58076614}}</ref>၂၀၂၁ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလအထိ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး ဦးဆောင်သော အိမ်စောင့်အစိုးရနှင့် ပြိုင်ဘက်ဖြစ်သော [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရအဖွဲ့|အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ]]တို့သည် နိုင်ငံတကာ မျက်နှာစာတွင် အသိအမှတ်ပြုခံရရေး ကြိုးစားခဲ့ရသည်။။<ref>{{Cite news|title=ကုလသမဂ္ဂမှာ မြန်မာနိုင်ငံကိုယ်စားပြု ဘယ်သူဖြစ်လာမလဲ|url=https://www-rfa-org.cdn.ampproject.org/v/s/www.rfa.org/burmese/program_2/who-will-be-representative-of-myanmar-at-un-meeting-09152021070526.html/ampRFA?amp_js_v=a6&_gsa=1&usqp=mq331AQKKAFQArABIIACAw%3D%3D#aoh=16323948539993&referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com&_tf=From%20%251%24s&share=https%3A%2F%2Fwww.rfa.org%2Fburmese%2Fprogram_2%2Fwho-will-be-representative-of-myanmar-at-un-meeting-09152021070526.html|accessdate=23 September 2021|archivedate=19 February 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230219084743/https://www-rfa-org.cdn.ampproject.org/v/s/www.rfa.org/burmese/program_2/who-will-be-representative-of-myanmar-at-un-meeting-09152021070526.html/ampRFA?amp_js_v=a6&_gsa=1&usqp=mq331AQKKAFQArABIIACAw==#aoh=16323948539993&referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com&_tf=From%20%251%24s&share=https%3A%2F%2Fwww.rfa.org%2Fburmese%2Fprogram_2%2Fwho-will-be-representative-of-myanmar-at-un-meeting-09152021070526.html}}</ref>
လက်ရှိတွင် [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရအဖွဲ့|အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ]] ကိုမူ ပြင်သစ်နိုင်ငံ၊ ချက်နိုင်ငံ၊တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံ၊ ဥရောပသမဂ္ဂ စသည်တို့က မြန်မာနိုင်ငံ၏ တရားဝင်အစိုးရ အဖြစ် အသိအမှတ်ပြုထားပြီး မင်းအောင်လှိုင်၏ [[အိမ်စောင့်အစိုးရ (၂၀၂၁)|အိမ်စောင့်အစိုးရ]] ကို တရားဝင်အစိုးရဟု မည်သည့်နိုင်ငံကမျှ အသိအမှတ်ပြု ထုတ်ဖော်ပြောဆိုထားခြင်းမရှိပေ။
၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ ဧပြီ ၁၇ ရက်တွင် အမိန်ကြော်ငြာစာ အမှတ် ၆၂/၂၀၂၂ အရ [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ|နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ]] မင်းအောင်လှိုင်သည် [[ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟ]]ဘွဲ့ဖြစ်သော [[သတိုးမဟာသရေစည်သူ]]ဘွဲ့နှင့် [[သုဓမ္မသင်္ဂဟ]]ဘွဲ့ဖြစ်သော [[သတိုးသီရိသုဓမ္မ]]ဘွဲ့တို့ မိမိကိုယ်ကို ချီးမြှင့်အပ်နှင်းခဲ့သည်။ <ref name=":4">{{cite web|url=https://sacoffice.gov.mm/sites/default/files/2024-11/63-2022_0.pdf|title=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် ၆၃/၂၀၂၂ ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့တံဆိပ်များ ချီးမြှင့်ခြင်း|work=sacoffice.gov|access-date=၁၂ မတ် ၂၀၂၅|date=၁၇ ဧပြီ ၂၀၂၂}}</ref>
၂၀၂၄ ခုနှစ် ဇူလိုင် ၂၂ ရက်တွင် ယာယီသမ္မတ [[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|ဦးမြင့်ဆွေ]] ကျန်းမာရေးမကောင်းသည့်အကြောင်းပြချက်ဖြင့် ၎င်းအား ယာယီသမ္မတ တာဝန်အား လွှဲအပ်ရာ သူသည် ထိုနေ့မှာပင် ယာယီသမ္မတ ဖြစ်လာသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c978rm02pgno|title=ယာယီသမ္မတနဲ့ အခြေခံဥပဒေဆိုင်ရာမေးခွန်းများ|work=BBC Burmese|access-date=၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၄|date=၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၄|archive-date=31 July 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240731114512/https://www.bbc.com/burmese/articles/c978rm02pgno}}</ref> ယာယီသမ္မတတာဝန်လွှဲပြောင်းယူခြင်းနှင့်စပ်လျဉ်းပြီး [[မြန်မာနိုင်ငံဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ (၂၀၀၈)|၂၀၀၈ ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေ]] နှင့် မကိုက်ညီကြောင်း ဝေဖန်ချက်များရှိခဲ့သော်လည်း ဥပဒေနှင့် ညီသည်ဟု စစ်ကောင်စီပြောခွင့်ရ [[ဇော်မင်းထွန်း|ဗိုလ်ချုပ်ဇော်မင်းထွန်း]] က တုံ့ပြန်သည်။<ref>{{cite web|url=https://burmese.voanews.com/a/7711192.html|title=ယာယီသမ္မတတာဝန်လွှဲပြောင်းယူတာ ၂၀၀၈ အခြေခံဥပဒေနဲ့ ညီတယ်လို့ စစ်ကောင်စီပြောခွင့် ပြောဆိုချက် ၂၀၀၈ အခြေခံဥပဒေနဲ့ ကွဲလွဲနေ|work=VOA Burmese|access-date=၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၄|date=၂၄ ဇူလိုင် ၂၀၂၄ }}</ref>
၂၀၂၄ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၃၁ ရက်နေ့တွင် [[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေး ကောင်စီ]] အစည်းအဝေး(၂/၂၀၂၄) အား ၎င်းကိုယ်တိုင် ယာယီသမ္မတ (တာဝန်) ဖြင့် ဦးဆောင် ကျင်းပပြီး “နိုင်ငံတစ်ဝန်းလုံးအရေးပေါ်အခြေအနေ ကြေညာ ထားသည့် ကာလကို နောက်ထပ် ၆ လ တိုးမြှင့်သတ်မှတ်ကြောင်း” ဆုံးဖြတ်သည်။<ref>{{cite web|url=https://cincds.gov.mm/node/26518?d=1|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီအစည်းအဝေး(၂/၂၀၂၄)ကျင်းပ|work=CINCDS Myanmar|access-date=၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၄|date=၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၄ }}</ref>
၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၃၁ ရက်နေ့တွင် အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီအစည်းအဝေး (၃/၂၀၂၅) ကို ကျင်းပခဲ့ပြီး၊ [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]ကို ဖျက်သိမ်းပြီးနောက် မြန်မာနိုင်ငံကို ဆက်လက်အုပ်ချုပ်ရန် အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ (ကာလုံ) ဖြင့် ဖွဲ့စည်းမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ပါသည်။ တစ်နိုင်ငံလုံးအတိုင်းအတာဖြင့် အရေးပေါ်အခြေအနေ ကြေညာချက်ကို ရုပ်သိမ်းခဲ့သော်လည်း မြို့နယ်ပေါင်း ၆၃ မြို့နယ်ကိုမူ အရေးပေါ်အခြေအနေနှင့် စစ်အုပ်ချုပ်ရေးတို့ ပြန်လည်ကြေညာခဲ့ပါသည်။ စစ်အုပ်ချုပ်ရေးအာဏာများကို သက်ဆိုင်ရာ တိုင်းမှူးများအား အပ်နှင်းခဲ့ပြီး စစ်ခုံရုံးဖြင့် သေဒဏ်အထိ ချမှတ်နိုင်သည့် တရားစီရင်ရေးအာဏာကိုလည်း ယာယီသမ္မတတာဝန်ယူသူ မင်းအောင်လှိုင်က ခန့်အပ်ခဲ့ပါသည်။ တိုင်းဒေသကြီးနှင့် ပြည်နယ် ၉ ခုရှိ ယင်းမြို့နယ် ၆၃ မြို့နယ်အား ရက်ပေါင်း ၉၀ အတွက် အရေးပေါ်အခြေအနေ ကြေညာထားခြင်း ဖြစ်ပါသည်။
အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ၏ အမိန့်များကို ယာယီသမ္မတ(တာဝန်) ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်က လက်မှတ်ရေးထိုး ထုတ်ပြန်ပြီး နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ရာထူးကို ဦး[[ညိုစော]] အား အပ်နှင်းခဲ့ပြီး၊ [[ဦးညိုစောအစိုးရ|ပြည်ထောင်စုအစိုးရအသစ်]]ကို ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|title=ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ ဖွဲ့စည်းခြင်း|url=https://www.moi.gov.mm/announcements/73051|publisher=MOI|accessdate=1 August 2025}}</ref>
ဖျက်သိမ်းလိုက်သော စစ်ကောင်စီအစား [[နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေး နှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်|နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်]] ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး၊ ဥက္ကဋ္ဌနေရာကို ယူထားပြီး ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးကို ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌနေရာကို ပေးအပ်သည်။ <ref>{{Cite web|title=နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင် ဖွဲ့စည်းခြင်း|url=https://www.mdn.gov.mm/my/niungngntteaalunkhunrenngaekhmsaayaarekeaamrng-phaicnnykhng|accessdate=2025 July 31|publisher=Myanmar Digital News}}</ref>ယခင်စစ်ကောင်စီအဖွဲ့ဝင်အချို့များကို ကာလုံအကြံပေးအဖွဲ့ဝင်များအဖြစ် ပြင်ဆင်ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ ဥပဒေပြုအာဏာကို ကာလုံကတစ်ဆင့် ပြန်လည်ကျင့်သုံးလိုက်သည်။ <ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/73140|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့်လုံခြုံရေးကောင်စီ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ နိုင်ငံသားများ၏ ပုဂ္ဂိုလ်ဆိုင်ရာလွတ်လပ်မှုနှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ဆိုင်ရာလုံခြုံမှုကို ကာကွယ်ပေးရေးဥပဒေကို ပြင်ဆင်သည့် ဥပဒေ|publisher=MOI|accessdate=2025-8-1}}</ref>
=== ကာချုပ်ရာထူးအပြောင်းအလဲ ===
{{main|၂၀၂၆ မြန်မာတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ရာထူးအပြောင်းအလဲ}}
၂၀၂၆ ခုနှစ်၊မတ်လ ၃၀ရက်နေ့တွင် နေပြည်တော်ရှိ ဇေယျသီရိဗိမာန်၌ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်တာဝန်လွှဲပြောင်းလက်ခံခြင်းကို ဂုဏ်ပြုစစ်ရေးပြအခမ်းအနားဖြင့် ပြုလုပ်ပြီး၊ ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် (ကြည်း) ဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ရဲဝင်းဦး]] ထံသို့ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် တာဝန်များ လွှဲပြောင်းပေးအပ်ခဲ့သည်။ထိုနေ့မှာပင် [[တတိယအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော်]] သမ္မတရွေးချယ်ရေးအစုအဖွဲ့က ဒုတိယသမ္မတလောင်း အဖြစ် တစညပါတီမှ ဒေါက်တာကျော်ဆွေ နှင့်အတူ ပူးတွဲအဆိုပြုခဲ့သည်။ထိုသို့ အဆိုပြုချိန် [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] ရာထူးနှင့်တွဲဖက်၍ အဆိုပြုခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ရေးအဖွဲ့တွင် ပါဝင်သော ရွေးကောက်ခံ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များ အစုအဖွဲ့အစည်းအဝေး ဒုတိယနေ့ကျင်းပ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/81294 |access-date=2026-04-04 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>
== နိုင်ငံတော်သမ္မတ (၂၀၂၆-လက်ရှိ) ==
{{main|၂၀၂၆ မြန်မာနိုင်ငံ သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်း}}
၂၀၂၆ခုနှစ် မတ်လ ၃၁ရက် တွင် ကြံ့ခိုင်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီမှ တင်သွင်းသည့် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် သည် ရွေးကောက်ခံပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်အစုအဖွဲ့၏ (၂၄၇ ) မဲရရှိခဲ့ပြီး၊ တစညပါတီမှ တင်သွင်းသည့် တောင်တွင်းကြီးမဲဆန္ဒနယ်မှ ဒေါက်တာကျော်ဆွေ ကို အနိုင်ရကာ ပြည်သူ့လွှတ်တော်အစုအဖွဲ့မှ ရွေးချယ်သော ဒုတိယသမ္မတ ဖြစ်လာခဲ့သည်။၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ဧပြီ ၃ရက် တွင် [[တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်]] ၌ မဲအများဆုံးဖြင့် ဧကာဒသမမြောက် သမ္မတ အဖြစ် တင်မြှောက်ခံခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite web |title=နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ဒုတိယသမ္မတများအဖြစ် ဦးညိုစောနှင့် ဒေါ်နန်းနီနီအေးတို့အား ရွေးချယ်တင်မြှောက် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/index.php/news/81374 |access-date=2026-04-04 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>
၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီ ၁၀ရက်တွင် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]၏ ဧကာဒသမမြောက် [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|နိုင်ငံတော် သမ္မတ]] အဖြစ် ကျမ်းသစ္စာကျိန်ဆိုပြီး စတင်တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခံထားရသူ ဦးမင်းအောင်လှိုင်၊ ဒုတိယသမ္မတအဖြစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခံထားရသူများဖြစ်သည့် ဦးညိုစောနှင့် ဒေါ်နန်းနီနီအေးတို့ ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်နာယက၏ ရှေ့မှောက်၌ ကတိသစ္စာပြု {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81674 |access-date=2026-04-11 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> ပြီးနောက် [[ဦးမင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ|ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့သစ်]]ကို အဖွဲ့ဝင် ၃၄ ဦး၊ ဝန်ကြီးဌာန (၃၁) ခုဖြင့် ဖွဲ့စည်းလိုက်သည်။ <ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ ဖွဲ့စည်းခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81565 |access-date=2026-04-11 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>
=== ငြိမ်းချမ်းရေးလမ်စဉ် (၂၀၂၆ - လက်ရှိ) ===
သမ္မတကတိသစ္စာပြုပွဲ၏ မိန့်ခွန်းတွင် [[တစ်နိုင်ငံလုံး ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်မှု ရပ်စဲရေးသဘောတူစာချုပ်|တစ်နိုင်ငံလုံး အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး သဘောတူစာချုပ်]] (NCA) လမ်းကြောင်းအတိုင်း ငြိမ်းချမ်းရေးလုပ်ငန်းစဉ်များကို ဆက်လက်ဖော်ဆောင်သွားမည်ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပြီး<ref>{{Cite web |last=News |first=K. I. C. |date=2026-04-11 |title=NCA အပစ်ရပ်လမ်းကြောင်းအတိုင်း ငြိမ်းချမ်းရေး ဆက်လက်ဖော်ဆောင်မည်ဟု စစ်ခေါင်းဆောင်ပြော |url=https://kicnews.org/2026/04/nca-%E1%80%A1%E1%80%95%E1%80%85%E1%80%BA%E1%80%9B%E1%80%95%E1%80%BA%E1%80%9C%E1%80%99%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%A1%E1%80%90%E1%80%AD/ |access-date=2026-04-12 |website=ကေအိုင်စီ - KIC News |language=en-US}}</ref>၊ ဧပြီ ၁၁ ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတက ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဦးဆောင်သော အမျိုးသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးဖော်ဆောင်မှုဗဟိုကော်မတီ<ref>{{Cite web |title=အမျိုးသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးဖော်ဆောင်မှုဗဟိုကော်မတီ (National Solidarity and Peace – making Central Committee ) ဖွဲ့စည်းခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81695 |access-date=2026-04-12 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>၊ ဒုတိယသမ္မတ ဦး[[ညိုစော]]က ဦးဆောင်သော အမျိုးသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးဖော်ဆောင်မှု လုပ်ငန်းကော်မတီ<ref>{{Cite web |title=အမျိုးသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးဖော်ဆောင်မှုလုပ်ငန်းကော်မတီ (National Solidarity and Peace – making Working Committee) ဖွဲ့စည်းခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81697 |access-date=2026-04-12 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>နှင့် ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး [[ရာပြည့်]]က ဦးဆောင်မည့် အမျိုးသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးဖော်ဆောင်မှုညှိနှိုင်းရေးကော်မတီ<ref>{{Cite web |title=အမျိုးသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးဖော်ဆောင်မှုညှိနှိုင်းရေးကော်မတီ (National Solidarity and Peace-making Negotiation Committee) ဖွဲ့စည်းခြင်း {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81699 |access-date=2026-04-12 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>တို့ကို ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၃၈၈ ခုနှစ်၊ နှစ်သစ်ကူးနှုတ်ခွန်းဆက်မိန့်ခွန်တွင် "လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းအားလုံး လက်နက်ကိုင်လမ်းစဉ်ကို စွန့်လွှတ်ပြီး နိုင်ငံရေးလမ်းကြောင်းကတစ်ဆင့် နိုင်ငံရေးပြဿနာကို နိုင်ငံရေးနည်းလမ်းနဲ့ဖြေရှင်း ဆောင်ရွက်သွားကြဖို့ အလေးအနက်တိုက်တွန်းသည်" ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်သမ္မတ အဂ္ဂမဟာသရေစည်သူ အဂ္ဂမဟာ သီရိသုဓမ္မ ဦးမင်းအောင်လှိုင်၏ မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၃၈၈ ခုနှစ်၊ နှစ်သစ်ကူးနှုတ်ခွန်းဆက် မင်္ဂလာစကား {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81790 |access-date=2026-04-18 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>
=== လွတ်ငြိမ်းသက်သာခွင့် (၂၀၂၆-လက်ရှိ) ===
၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ (၁၇) ရက်နေ့တွင် ကျရောက်သော [[မြန်မာ သက္ကရာဇ်|မြန်မာသက္ကရာဇ်]] နှစ်ဆန်းတစ်ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံသား အကျဉ်းသား၊ အကျဉ်းသူ ၄,၃၃၅ ဦးနှင့် နိုင်ငံခြားသား အကျဉ်းသား၊ အကျဉ်းသူ ၁၇၉ ဦး၊ စုစုပေါင်း ၄,၅၁၄ ဦးတို့ကို ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းခွင့်ပြုခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=တိုင်းဒေသကြီး/ပြည်နယ်အသီးသီးရှိ အကျဉ်းထောင်/အချုပ်ထောင်/စခန်းအသီးသီးမှ အကျဉ်းကျခံနေရသူများကို ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းခွင့်ပြု {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/81823 |access-date=2026-04-18 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> လွတ်မြောက်လာသူများထဲ၌ နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားများဖြစ်သော သမ္မတ ဦး[[ဝင်းမြင့် (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|ဝင်းမြင့်]]၊ ဦးဝင်းထိန်တို့အပါအဝင် နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသား ဦးရေ ၁၆၅ ဦးသာ ပါဝင်ကြောင်း မြန်မာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာနိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားများကွန်ရက်က ထုတ်ပြန်သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-04-17 |title=ယနေ့ လွတ်ငြိမ်းခွင့်မှာ နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသား ဦးရေ ၁၆၅ ဦးသာ ပါဝင်လာ - New Day Myanmar |url=https://newdaymyanmar.com/%e1%80%9a%e1%80%94%e1%80%b1%e1%80%b7-%e1%80%9c%e1%80%bd%e1%80%90%e1%80%ba%e1%80%84%e1%80%bc%e1%80%ad%e1%80%99%e1%80%ba%e1%80%b8%e1%80%81%e1%80%bd%e1%80%84%e1%80%b7%e1%80%ba%e1%80%99%e1%80%be%e1%80%ac/ |access-date=2026-04-18 |language=en-US}}</ref> နိုင်ငံတော်အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ် ဒေါ်[[အောင်ဆန်းစုကြည်]] အား ချမှတ်ထားသည့် ထောင်ဒဏ် ၂၇ နှစ်အနက် (၄) နှစ်နှင့် (၆) လအား လျှော့ပေါ့ပေးခဲ့ကြောင်း ၎င်း၏ ရှေ့နေဖြစ်သူက ပြောကြားခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |date=2026-04-17 |title=ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ရဲ့ ထောင်ဒဏ် ၂၇ နှစ်အနက် ၄ နှစ်ခွဲ လျှော့ပေါ့ပေး - New Day Myanmar |url=https://newdaymyanmar.com/%e1%80%92%e1%80%b1%e1%80%ab%e1%80%ba%e1%80%a1%e1%80%b1%e1%80%ac%e1%80%84%e1%80%ba%e1%80%86%e1%80%94%e1%80%ba%e1%80%b8%e1%80%85%e1%80%af%e1%80%80%e1%80%bc%e1%80%8a%e1%80%ba%e1%80%9b%e1%80%b2%e1%80%b7-4/ |access-date=2026-04-18 |language=en-US}}</ref>
၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ (၃၀) ရက်နေ့တွင် ကျရောက်သော [[ကဆုန်လပြည့် ဗုဒ္ဓနေ့|ကဆုန်လပြည့်နေ့]] အထိမ်းအမှတ်အဖြင့် နိုင်ငံသား အကျဉ်းသား၊ အကျဉ်းသူ ၁,၅၀၈ ဦး<ref>{{Cite web |title=ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းခွင့်အမိန့် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/82285 |access-date=2026-04-30 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>နှင့် နိုင်ငံခြားသား အကျဉ်းသား၊ အကျဉ်းသူ ၁၁ ဦး<ref>{{Cite web |title=ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းခွင့်အမိန့် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/82287 |access-date=2026-04-30 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>၊ စုစုပေါင်း ၁,၅၁၉ ဦးတို့ကို ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းခွင့်ပြုခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=■ အကျဥ်းထောင် အချုပ်ထောင်အသီးသီးတွင် အကျဥ်းကျခံနေရသည့် အကျဉ်းသား အကျဥ်းသာသူ ၁၅၀၈ ဦးကို ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းခွင့်ပေး |url=https://news-eleven.com/article/311564 |access-date=2026-04-30 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref> ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၃ဝ ရက် မတိုင်မီ ကျူးလွန်ခဲ့သော ပြစ်မှုတစ်ခုခုနှင့်စပ်လျဉ်း၍ ပြစ်ဒဏ်ချမှတ်ခြင်းခံရပြီး အကျဉ်း ထောင်/အချုပ်ထောင်/စခန်းအသီးသီးတွင် ပြစ်ဒဏ်ကျခံလျက်ရှိသော အကျဉ်းသား၊ သူများကို ရာဇဝတ်ကျင့်ထုံးဥပဒေ ပုဒ်မ ၄၀၁၊ ပုဒ်မခွဲ (၁) အရ ယင်းတို့ကျခံရန်ကျန်ရှိသောပြစ်ဒဏ်၏ ခြောက်ပုံတစ်ပုံကို လွတ်ငြိမ်းသက်သာခွင့်သည်။ <ref>{{Cite web |title=ပြစ်ဒဏ်လွတ်ငြိမ်းသက်သာခွင့်အမိန့် {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/82283 |access-date=2026-04-30 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>
== တရားဝင် နိုင်ငံတကကာ ခရီးစဉ်များ ==
=== နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကော်စီဥက္ကဋ္ဌ (၂၀၂၁-၂၀၂၅) ===
နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီအစိုးရ၏ ဝန်ကြီးချုပ်ရာထူး ရယူပြီးနောက်ပိုင်း ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်သည် ၂၀၂၁ ခုနှစ်မှစ၍ နိုင်ငံတကာခရီးစဉ်အချို့ကို ဖိတ်ကြားခံရမှုအရ သွားရောက်ခဲ့သည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဧပြီ ၁၇ ရက်နေ့တွင် အာဆီယံအလှည့်ကျဥက္ကဋ္ဌ တာဝန်ယူထားသည့် [[မလေးရှားနိုင်ငံ]]ဝန်ကြီးချုပ်နှင့် မင်းအောင်လှိုင်သည် ထိုင်းနိုင်ငံ [[ဘန်ကောက်မြို့]]တွင် တွေ့ဆုံခဲ့သော်လည်း တရားဝင် ခရီးစဉ်တစ်ခု အနေဖြင့် ဖော်ပြ၊ ကြေညာထားခြင်း မရှိပေ။<ref>{{Cite web|url=https://burmese.shannews.org/archives/47831#:~:text=%E1%80%A1%E1%80%AC%E1%80%86%E1%80%AE%E1%80%9A%E1%80%B6%E1%80%A1%E1%80%9C%E1%80%BE%E1%80%8A%E1%80%B7%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%BB%E1%80%A5%E1%80%80%E1%80%B9%E1%80%80%E1%80%8B%E1%80%B9%E1%80%8C%20%E1%80%90%E1%80%AC%E1%80%9D%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%9A%E1%80%B0%E1%80%91%E1%80%AC%E1%80%B8%E1%80%9E%E1%80%8A%E1%80%B7%E1%80%BA%20%E1%80%99%E1%80%9C%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%9B%E1%80%BE%E1%80%AC%E1%80%B8%E1%80%94%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%84%E1%80%B6%20%E1%80%9D%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%AE%E1%80%B8%E1%80%81%E1%80%BB%E1%80%AF%E1%80%95%E1%80%BA%E1%80%94%E1%80%BE%E1%80%84%E1%80%B7%E1%80%BA%20%E1%80%85%E1%80%85%E1%80%BA%E1%80%81%E1%80%B1%E1%80%AB%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%86%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA,%E1%80%99%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%A1%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%9C%E1%80%BE%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%9E%E1%80%8A%E1%80%BA%20%E1%80%91%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%94%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%84%E1%80%B6%20%E1%80%98%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%BC%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%B7%E1%80%90%E1%80%BD%E1%80%84%E1%80%BA%20%E1%80%85%E1%80%90%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%86%E1%80%BD%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%94%E1%80%BD%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%94%E1%80%B1%E1%80%95%E1%80%BC%E1%80%AE%E1%80%96%E1%80%BC%E1%80%85%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%20%E1%80%9E%E1%80%90%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%9E%E1%80%AD%E1%80%9B%E1%80%9E%E1%80%8A%E1%80%BA%E1%81%8B|title=အာဆီယံဥက္ကဋ္ဌနှင့် စစ်ခေါင်းဆောင် ဘန်ကောက်မြို့တွင် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးနေ၊ ထိုင်းအစိုးရ လုံခြုံရေးတင်းကြပ်ထား|accessdate=2025-6--26|publisher=Shan Herald News|date=April 17, 2025|archive-date=4 May 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250504212343/https://burmese.shannews.org/archives/47831#:~:text=%E1%80%A1%E1%80%AC%E1%80%86%E1%80%AE%E1%80%9A%E1%80%B6%E1%80%A1%E1%80%9C%E1%80%BE%E1%80%8A%E1%80%B7%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%BB%E1%80%A5%E1%80%80%E1%80%B9%E1%80%80%E1%80%8B%E1%80%B9%E1%80%8C%20%E1%80%90%E1%80%AC%E1%80%9D%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%9A%E1%80%B0%E1%80%91%E1%80%AC%E1%80%B8%E1%80%9E%E1%80%8A%E1%80%B7%E1%80%BA%20%E1%80%99%E1%80%9C%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%9B%E1%80%BE%E1%80%AC%E1%80%B8%E1%80%94%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%84%E1%80%B6%20%E1%80%9D%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%AE%E1%80%B8%E1%80%81%E1%80%BB%E1%80%AF%E1%80%95%E1%80%BA%E1%80%94%E1%80%BE%E1%80%84%E1%80%B7%E1%80%BA%20%E1%80%85%E1%80%85%E1%80%BA%E1%80%81%E1%80%B1%E1%80%AB%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%86%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA,%E1%80%99%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%A1%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%9C%E1%80%BE%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%9E%E1%80%8A%E1%80%BA%20%E1%80%91%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%94%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%84%E1%80%B6%20%E1%80%98%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%BC%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%B7%E1%80%90%E1%80%BD%E1%80%84%E1%80%BA%20%E1%80%85%E1%80%90%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%86%E1%80%BD%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%94%E1%80%BD%E1%80%B1%E1%80%B8%E1%80%94%E1%80%B1%E1%80%95%E1%80%BC%E1%80%AE%E1%80%96%E1%80%BC%E1%80%85%E1%80%BA%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%20%E1%80%9E%E1%80%90%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%9E%E1%80%AD%E1%80%9B%E1%80%9E%E1%80%8A%E1%80%BA%E1%81%8B}}</ref>
==== အနှစ်ချုပ် ====
* တစ်ကြိမ် - {{အလံ|Thailand}}နိုင်ငံ (တစ်ကြိမ်သည် တရားဝင်မကြေညာထားပါ။)၊
* နှစ်ကြိမ် - {{အလံ|Belarus}}၊ {{အလံ|China}}
* ခုနှစ်ကြိမ် - {{အလံ|Russia}}
{| class="wikitable"
|+တရားဝင် နိုင်ငံတကကာ ခရီးစဉ်များ
!ခရီးစဉ်
!ရောက်ရှိသည့် နိုင်ငံများ
!မြို့များ
!ရက်စွဲ
!အကြောင်းအရာ
!ရင်းမြစ်
|-
|၁။
|{{အလံ|Russia}}
|[[မော်စကိုမြို့]]
|၂၁-၂၇ ဇွန် ၂၀၂၁
|ပထမတစ်ကြိမ် ရုရှားနိုင်ငံခရီးစဉ်မှာ မော်စကိုတွင် ကျင်းပသော Moscow Conference on International Security 2021 သို့ တက်ရောက်ခဲ့သည်။
|<ref>{{Cite web|url=https://myanmar-now.org/mm/news/12145/|title=ကမ်းကုန်အောင်မိုက်နေသော မင်းအောင်လှိုင်နှင့် ရုရှား၏ အခန်းကဏ္ဍ|accessdate=2025-6-26|publisher=Myanmar Now}}</ref>
|-
|၂။
|{{အလံ|Russia}}
|[[မော်စကိုမြို့]]
|၁၀-၁၆ ဇူလိုင် ၂၀၂၂
|ရုရှားနိုင်ငံကို ဒုတိယအကြိမ် သွားရောက်တဲ့ ခရီးစဉ်အတွင်းမှာ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်ဟာ မော်စကိုမြို့၊ ကမ္ဘာ့ယဉ်ကျေးမှုမြို့တော်မှာ ရွှေ စည်းခုံ ပုံတူစေတီ ထီးတော်တင်တာ၊ ရုရှား မြန်မာ ချစ်ကြည်ရေးအသင်း၊ ရုရှား အာဆီယံ စီးပွားရေး ကောင်စီက တာဝန်ရှိသူတွေနဲ့ တွေ့ဆုံတာတွေ လုပ်ခဲ့ပေမယ့်၊ ရုရှား ကာကွယ် ရေးဝန်ကြီး ဆာဂေး ရှိုဂူ တို့နဲ့တော့ တွေ့ဆုံခွင့်မရခဲ့ဘဲ ရုရှား ဒုတိယကာကွယ်ရေး ဝန်ကြီး အလက်ဇန်းဒါး ဖိုမင်နဲ့သာ တွေ့ဆုံခဲ့ရပါသည်။
|<ref>{{Cite web|url=https://myanmar-now.org/mm/news/11998/|title=အပယ်ခံစစ်ခေါင်းဆောင်၏ ဟန်ပြရုရှားခရီးစဉ်|accessdate=2025-6-26|publisher=Myanmar Now}}</ref>
|-
|၃။
|{{အလံ|Russia}}
|ဒီဗော့စတော့ခ်မြို့
|၄-၈ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၂
|(၇) ကြိမ်မြောက် အရှေ့ဖျားစီးပွားရေးဖိုရမ် (The 7th Eastern Economic Forum-2022) သို့ တက်ရောက်ခဲ့သည်။ မျက်နှာစုံညီပွဲတွင် ပူတင်နှင့်လည်း ဆုံတွေ့နိုင်ခဲ့သည်။
|<ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/29869|title=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် Eastern Economic Forum-2022 ၏ မျက်နှာစုံညီအစည်းအဝေး Plenary Session ၌ တက်ရောက် ပါဝင်ဆွေးနွေး|accessdate=2025-6-26|publisher=MOI}}</ref>
|-
|၄။
|{{Flag|China}}
|[[ကူမင်းမြို့]]
|၇ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၄
|အဋ္ဌမကြိမ် မဟာမဲခေါင်ဒေသခွဲ (ဂျီအမ်အက်စ်) ထိပ်သီးအစည်းအဝေးသို့ တက်ရောက်ခဲ့သည်။ တရုတ်ဝန်ကြီးချုပ် မစ္စတာလီချန်နှင့် တွေဆုံခဲ့သည်။
|<ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/63632|title=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် အဋ္ဌမကြိမ် မဟာမဲခေါင်ဒေသခွဲ (ဂျီအမ်အက်စ်) ထိပ်သီးအစည်းအဝေးသို့ တက်ရောက်|accessdate=2025-6-26|publisher=Ministry of Information}}</ref>
|-
|၅။
|{{အလံ|Russia}}
{{Flag|Belarus}}
|[[မော်စကိုမြို့]]၊ မင့်စ်မြို့
|၄-၉ မတ် ၂၀၂၅
|ရုရှားသမ္မတ ပူတင်နှင့် ဘယ်လာရုစ်နိုင်ငံသမ္မတ လူကာရှန်ကိုတို့နှင့် တွေ့ဆုံခဲ့သည်။
|<ref>{{Cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/article/2025/03/12/398454.html|title=မင်းအောင်လှိုင်ရဲ့ ရွေးကောက်ပွဲကို ရုရှားနဲ့ ဘီလာရုစ် အာဏာရှင်တွေ အားပေး|accessdate=2025-6-26|publisher=The Irrawaddy}}</ref>
|-
|၆။
|{{Flag|Thailand}}
|[[ဘန်ကောက်မြို့]]
|၃ ဧပြီ ၂၀၂၅
|ထိုင်းနိုင်ငံတွင် ကျင်းပသည့် [[ဘင်းမ်စတက်|BIMSTEC]] ထိပ်သီးအစည်းအဝေးတွင် တက်ရောက်ခဲ့သည်။
|<ref>{{Cite web|url=https://ayartimes.com/?p=52388|title=စစ်ခေါင်းဆောင် က ဘင်းမ်စတက် အစည်းအဝေးအတွက် ပြင်ဆင်ခဲ့သော်လည်း အကျိုးအမြတ် မထွက်ဘဲ ဆန့်ကျင်မှုများသာ ကြုံတွေ့ခဲ့ရ|publisher=Ayeyarwaddy Times|accessdate=2025-6-26}}</ref>
|-
|၇။
|{{အလံ|Russia}}
|[[မော်စကိုမြို့]]
|၇-၁၀ မေ ၂၀၂၅
|ရုရှားနိုင်ငံ၊ မော်စကိုမြို့တွင်ကျင်းပသည့် [[ဒုတိယ ကမ္ဘာစစ်|ဒုတိယကမ္ဘာစစ်]]ပြီးဆုံးသည့် ရင်ပြင်နီအောင်ပွဲ အခမ်းအနားတက်ပွဲတက်ရောက်ခဲ့သည်။
|<ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/69680|title=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ဦးဆောင်သည့် မြန်မာအဆင့်မြင့်ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ မဟာမျိုးချစ်စစ်ပွဲကြီးအောင်ပွဲ နှစ် (၈၀) ပြည့်အထိမ်းအမှတ် စစ်ရေးပြအခမ်းအနားသို့ ပါဝင်တက်ရောက်|accessdate=2025-6-26|publisher=Ministry of Information}}</ref>
|-
|၈။
|{{Flag|Russia}}
{{အလံ|Belarus}}
|မင့်စ်မြို့၊ နိုဗာစီဗစ်မြို့၊ Ulan-Ude မြို့
|၂၅-၂၉ ဇွန် ၂၀၂၅
|စတုတ္ထအကြိမ် ဥရောပ-အာရှစီးပွားရေးဖိုရမ်(Eurasian Economic Forum 2025)သို့ တက်ရောက်ခဲ့သည်။ ဘယ်လာရုစ်နိုင်ငံသို့ မရောက်မီ၊ ရုရှားဖက်ဒရေးရှင်းနိုင်ငံ နိုဗာစီဗစ်မြို့သို့ အရင်ရောက်ရှိပြီး၊ နိုဗာစီဗစ်ဒေသအုပ်ချုပ်ရေးမှူး Mr. Travnikov Ahdrey Aleksandrovich နှင့် တွေ့ဆုံခဲ့သည်။ ဘယ်လာရုစ်သမ္မတနိုင်ငံမှ ရုရှားဖက်ဒရေးရှင်းနိုင်ငံ၊ Buryatia ပြည်နယ်၊ Ulan-Ude မြို့သို့ တရားဝင်ချစ်ကြည်ရေးခရီးရောက်ရှိခဲ့သည်။
|<ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/71501|title=နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ဦးဆောင်သည့် မြန်မာအဆင့်မြင့် ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ စတုတ္ထအကြိမ် ဥရောပ-အာရှစီးပွားရေးဖိုရမ်(EEF 2025)သို့ တက်ရောက်ရန် ဘယ်လာရုစ်သမ္မတနိုင်ငံသို့ ရောက်ရှိ|accessdate=2025-6-26|publisher=MOI|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250626062311/https://www.moi.gov.mm/news/71501|archivedate=2025-6-26}}</ref>
|-
|၉။
|{{အလံ|China}}
|တီယန်ကျင်းမြို့
|၃၀ ဩဂုတ် - ၇ စက်တင်ဘာ<ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/74578|title=တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံသို့ အလုပ်သဘောခရီးစဉ်သွားရောက်ခဲ့ပြီး နှစ်နိုင်ငံနှင့် နိုင်ငံတကာမှ ခေါင်းဆောင်များအား တွေ့ဆုံ၍ နိုင်ငံဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးအတွက် ဆွေးနွေးဆောင်ရွက်နိုင်ခဲ့သည့် ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် ယာယီသမ္မတ နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ဦးဆောင်သည့် မြန်မာအဆင့်မြင့်ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့အား ပြည်သူလူထုများက သောင်းသောင်းဖြဖြ ကြိုဆိုနှုတ်ဆက်|publisher=ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန|accessdate=8 September 2025}}</ref> ၂၀၂၆
|[[ရှန်ဟိုင်းပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးအဖွဲ့|ရှန်ဟိုင်းပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုအဖွဲ့]] ထိပ်သီးအစည်းအဝေးသို့ တက်ရောက်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/74363|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် ယာယီသမ္မတ နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ရှန်ဟိုင်းပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုအဖွဲ့ ထိပ်သီးအစည်းအဝေး (SCO SUMMIT 2025) အစည်းအဝေးအထိမ်းအမှတ်ကြိုဆိုဂုဏ်ပြုညစာစားပွဲသို့ တက်ရောက်|accessdate=၁ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၅|publisher=ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန}}</ref>
|
|-
|၁၀။
|{{အလံ|Russia}}
|[[မော်စကိုမြို့]]
|၂၄-၂၈ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၆
|ကမ္ဘာ့အဏုမြူသီတင်းပတ်ဖိုရမ်-၂၀၂၅ (World Atomic Week Forum 2025) သို့တက်ရောက်ခဲ့သည်။
|<ref>{{Cite web|url=https://www.moi.gov.mm/news/75321|title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် ယာယီသမ္မတ နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ဦးဆောင်သည့် မြန်မာအဆင့်မြင့်ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ ကမ္ဘာ့အဏုမြူသီတင်းပတ်ဖိုရမ်-၂၀၂၅ (World Atomic Week Forum - 2025) ရုရှားဖက်ဒရေးရှင်းနိုင်ငံသို့ထွက်ခွာ|publisher=ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန|accessdate=25 September 2025}}</ref>
|}
=== နိုင်ငံတော်သမ္မတ (၂၀၂၆ - လက်ရှိ) ===
* တစ်ကြိမ် - {{အလံ|India}}
{| class="wikitable"
!ခရီးစဉ်
!ရောက်ရှိသည့် နိုင်ငံများ
!မြို့များ
!ရက်စွဲ
!အကြောင်းအရာ
!ရင်းမြစ်
|-
|၁။
|{{အလံ|India}}
|ဗုဒ္ဓဂါယာ၊ နယူးဒေလီ
|၃၀ မေ<ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင် ဦးဆောင်သည့် မြန်မာအဆင့်မြင့်ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ အိန္ဒိယနိုင်ငံသို့ တရားဝင်ခရီးစဉ် ရောက်ရှိ |url=http://www.moi.gov.mm/news/83365 |access-date=2026-05-31 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref> - ၃ ဇွန် ၂၀၂၆
|
|
|}
[[File:Мин Аун Хлайн в Татарстане 02 (25-06-2021).jpg|thumb|၂၀၂၁ခုနှစ် ဇွန်လအတွင်းက ရုရှားနိုင်ငံခရီးစဉ်တွင် တွေ့ရစဉ်]]
== လူမျိုးတုံး သတ်ဖြတ်မှုနှင့် စစ်ရာဇဝတ်မှုများ ==
[[ကုလသမဂ္ဂ လူ့အခွင့်အရေး ကောင်စီ]]က မင်းအောင်လှိုင်၏ တပ်မတော်သားများသည် [[ကချင်ပြည်နယ်]]နှင့် [[ရှမ်းပြည်နယ်]]က အရပ်သားများကို တမင်တကာ ပစ်မှတ်ထားခဲ့ကြကြောင်း၊ ရိုဟင်ဂျာအမျိုးသမီးများကို အဓမ္မပြုကျင့်ခဲ့ကြောင်း၊ အရပ်သားများကိုပစ်ခတ်ကြောင်းနှင့် [[ရခိုင်ပြည်နယ်]]အတွင်းရှိ ကျေးရွာများ မီးရှို့ကြောင်း အစီရင်ခံ သတင်းထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Section |first=United Nations News Service |date=20 June 2016 |title=UN News – Myanmar must address 'serious' human rights violations against minorities – UN rights chief |url=http://www.un.org/apps/news/story.asp?NewsID=54268#.WdnLnTtpG02 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180212012658/http://www.un.org/apps/news/story.asp?NewsID=54268#.WdnLnTtpG02 |archive-date=12 February 2018 |access-date=8 October 2017 |website=UN News Service Section |language=en}}</ref> သူသည် ရိုဟင်ဂျာလူမျိုးများအား လူမျိုးတုန်းရှင်းလင်းခြင်းအတွက် စွပ်စွဲခံနေရသည်။<ref>{{Cite news |last=Farmaner |first=Mark |date=13 September 2017 |title=Only One Person Can Stop Ethnic Cleansing In Myanmar, And It Isn't Aung San Suu Kyi |work=[[Huffington Post]] |url=https://www.huffingtonpost.com/entry/myanmar-rohingya-aung-san-suu-kyi_us_59b83175e4b02da0e13cf59f |url-status=live |access-date=31 October 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190209201258/https://www.huffingtonpost.com/entry/myanmar-rohingya-aung-san-suu-kyi_us_59b83175e4b02da0e13cf59f |archive-date=9 February 2019 |accessdate=19 January 2022 |archivedate=9 February 2019 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190209201258/https://www.huffingtonpost.com/entry/myanmar-rohingya-aung-san-suu-kyi_us_59b83175e4b02da0e13cf59f }}</ref> အဆိုပါလုပ်ရပ်များသည် လူ့အခွင့်အရေးချိုးဖောက်မှု၊ စစ်ရာဇဝတ်မှုနှင့် လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှုများ ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite news |date=30 March 2015 |title=Burma's Military Milestone |publisher=[[Human Rights Watch]] |url=https://www.hrw.org/news/2015/03/30/burmas-military-milestone |url-status=live |access-date=27 August 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160804172653/https://www.hrw.org/news/2015/03/30/burmas-military-milestone |archive-date=4 August 2016 |accessdate=28 May 2017 |archivedate=4 August 2016 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160804172653/https://www.hrw.org/news/2015/03/30/burmas-military-milestone }}</ref>
၂၀၁၈ ခုနှစ်တွင် ကုလသမဂ္ဂ၏ လွတ်လပ်သော နိုင်ငံတကာ အချက်အလက်ရှာဖွေရေးမစ်ရှင်က မင်းအောင်လှိုင်နှင့် အခြားသော စစ်ဗိုလ်ချုပ်များသည် ရခိုင်ပြည်နယ်၊ ကချင်ပြည်နယ်နှင့် ရှမ်းပြည်နယ်တို့တွင် ပြုလုပ်ခဲ့သော ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်မှုများအတွက် အဓိက တာဝန်ရှိသူများဟု ဆုံးဖြတ်ခဲ့သည်။<ref name="UNReport">{{Cite news |last=Nebehay |first=Stephanie |date=27 August 2018 |title=Myanmar generals had "genocidal intent" against Rohingya, must face justice – UN |language=en |work=Reuters |url=https://www.reuters.com/article/myanmar-rohingya-un-idUSL8N1VH04R |accessdate=19 January 2022 |archivedate=12 February 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210212175728/https://www.reuters.com/article/myanmar-rohingya-un-idUSL8N1VH04R }}</ref> မင်းအောင်လှိုင်နှင့် တကွ အခြားစစ်ဗိုလ်ချုပ်များဖြစ်သည့် စိုးဝင်း၊ အောင်ကျော်ဇော၊ မောင်မောင်စိုးနှင့် သန်းဦးတို့အား စစ်ရာဇဝတ်မှုများအတွက် နိုင်ငံတကာ ရာဇဝတ်မှု တရားရုံးတို့တွင် တရားစွဲဆိုသင့်ကြောင်း ကုလသမဂ္ဂ စုံစမ်းစစ်ဆေးရေးအဖွဲ့က ပြောကြားခဲ့သည်။<ref name=UNReport/>
မြန်မာနိုင်ငံတွင်း လူမျိုးရေးနှင့် ဘာသာရေး အမုန်းတရားများ ပြန့်ပွားမှုကို ကာကွယ်ရန်အတွက်ဟုဆိုကာ ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်က မင်းအောင်လှိုင်အပါအဝင် လူပုဂ္ဂိုလ်နှင့် အဖွဲ့အစည်းများ၏ ဖေ့စ်ဘွတ်စာမျက်နှာ ၁၉ ခုကို ဖယ်ရှားခဲ့သည်။<ref>{{Cite news |date=27 August 2018 |title=Facebook bans Myanmar army chief over rights abuses |work=[[The Times of India]] |url=https://www.timesofindia.com/world/south-asia/facebook-bans-myanmar-army-chief-over-rights-abuses/articleshow/65561259.cms |access-date=27 August 2018}}{{Dead link|date=April 2020 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite news |date=27 August 2018 |title=Facebook bans Myanmar Army Chief Min Aung Hlaing, 19 others over rights abuses |publisher=[[News Nation]] |url=http://www.newsnation.in/world-news/facebook-bans-myanmar-army-chief-min-aung-hlaing-19-after-un-report-on-rohingya-article-201517.html |url-status=live |access-date=27 August 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180827174300/http://www.newsnation.in/world-news/facebook-bans-myanmar-army-chief-min-aung-hlaing-19-after-un-report-on-rohingya-article-201517.html |archive-date=27 August 2018 |accessdate=19 January 2022 |archivedate=27 August 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180827174300/http://www.newsnation.in/world-news/facebook-bans-myanmar-army-chief-min-aung-hlaing-19-after-un-report-on-rohingya-article-201517.html }}</ref> ၂၀၁၉ ခုနှစ် မေလ ၁၆ ရက်တွင် တွစ်တာမှလည်း မင်းအောင်လှိုင်ကို ဖယ်ရှားခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=Archived copy |url=https://www.theguardian.com/world/2019/may/16/myanmar-army-chiefs-twitter-account-suspended-over-anti-rohingya-hate-speech |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200630080746/https://www.theguardian.com/world/2019/may/16/myanmar-army-chiefs-twitter-account-suspended-over-anti-rohingya-hate-speech |archive-date=30 June 2020 |access-date=5 May 2020}}</ref>
၂၀၁၉ ခုနှစ် မတ်လ ၁၇ ရက်နေ့တွင် ရခိုင်လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်တစ်ဦးဖြစ်သော ဦး[[ကျော်ဇောဦး]]က ရခိုင်ပြည်နယ်တွင်း တပ်မတော်၏ လူ့အခွင့်အရေးချိုးဖောက်မှုများသည် ပြည်သူလူထုနှင့် ယဉ်ကျေးမှုအမွေအနှစ်များအား ထိခိုက်နစ်နာစေကြောင်း အိတ်ဖွင့်ပေးစာကို မင်းအောင်လှိုင်ထံ ပေးပို့ခဲ့သည်။<ref>{{Cite book |url=https://kzo.home.blog/2019/03/18/open-letter-to-myanmar-cinc-min-aung-hlaing-from-u-kyaw-zaw-oo-about-damage-incurred-by-intentional-and-indiscriminate-attacks-of-myanma-tatmadaw-on-non-military-targets/ |title=Open Letter to Senior General Min Aung Hlaing from U Kyaw Zaw Oo about damage to cultural heritage, fatalities and casualties incurred by intentional and indiscriminate attacks of Myanma Tatmadaw on non-military targets |publisher=[[Kyaw Zaw Oo]] |year=2019 |access-date=27 December 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201227103927/https://kzo.home.blog/2019/03/18/open-letter-to-myanmar-cinc-min-aung-hlaing-from-u-kyaw-zaw-oo-about-damage-incurred-by-intentional-and-indiscriminate-attacks-of-myanma-tatmadaw-on-non-military-targets/ |archive-date=27 December 2020}}</ref><ref>{{Cite book |url=https://kzo.home.blog/2019/03/18/open-letter-to-senior-general-min-aung-hlaing-from-u-kyaw-zaw-oo-about-intentional-and-indiscriminate-attacks-of-myanma-tatmadaw-on-non-military-targets/ |title=သမိုင်းဝင် ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာအဆောက်အအုံများအပါအဝင် စစ်ဖက်ပစ်မှတ်မဟုတ်သည့်နေရာများသို့ တမင်သက်သက် ပစ်ခတ်ကြသဖြင့် သေဆုံးထိခိုက်ကြရသည့်ကိစ္စ အိတ်ဖွင့်ပေးစာ |publisher=[[Kyaw Zaw Oo]] |year=2019 |language=my |access-date=27 December 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201227104428/https://kzo.home.blog/2019/03/18/open-letter-to-senior-general-min-aung-hlaing-from-u-kyaw-zaw-oo-about-intentional-and-indiscriminate-attacks-of-myanma-tatmadaw-on-non-military-targets/ |archive-date=27 December 2020}}</ref>
အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုက မင်းအောင်လှိုင်အား ပိတ်ဆို့မှုများ ချမှတ်ခဲ့ရာ သူ့အား အမေရိကန်နိုင်ငံသို့ ဝင်ရောက်ခွင့်ကို ၂၀၁၉ ခုနှစ် ဇူလိုင်လတွင် ပိတ်ပင်ခဲ့သည်။<ref name=":0">{{Cite web |title=US Tightens Sanctions on Myanmar Army Chief |url=https://www.voanews.com/east-asia-pacific/us-tightens-sanctions-myanmar-army-chief |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210108091251/https://www.voanews.com/east-asia-pacific/us-tightens-sanctions-myanmar-army-chief |archive-date=8 January 2021 |access-date=11 January 2021 |website=Voice of America |language=en}}</ref><ref name=":0" /><ref>{{Cite web |title=Treasury Sanctions Individuals for Roles in Atrocities and Other Abuses |url=https://home.treasury.gov/news/press-releases/sm852 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201207144752/https://home.treasury.gov/news/press-releases/sm852 |archive-date=7 December 2020 |access-date=11 January 2021 |website=U.S. Department of the Treasury}}</ref>
၂၀၁၇ ခုနှစ်အတွင်း ရိုဟင်ဂျာလူမျိုးများအပေါ် ကျူးလွန်ခဲ့သော လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်ခဲ့သည့် ရာဇဝတ်မှုများနှင့် စစ်ရာဇဝတ်မှုပေါင်းများစွာအတွက် စစ်ခေါင်းဆောင် [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး]] [[သတိုးမဟာသရေစည်သူ]] [[သတိုးသီရိသုဓမ္မ|သတိုးသီရိ]]သုဓမ္မ မင်းအောင်လှိုင်ကို ဖမ်းဝရမ်းထုတ်ရန် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ရာဇဝတ်မှုတရားရုံး (ICC) ၏ ရှေ့နေချုပ် ကာရင် ခန်း (Karim AA Khan) က ICC တရားရုံးကို ၂၀၂၄ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာ ၂၇ ရက်နေ့တွင်လျှောက်ထားသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cwy147w07pyo|title=အိုင်စီစီ ဖမ်းဝရမ်း လျှောက်ထားမှု အပေါ် စစ်ကောင်စီ တုံ့ပြန်ချက်|work=BBC Burmese|access-date=၂၈ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၄|date=၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၄ }}</ref>လူ့အခွင့်အရေးတက်ကြွသူများက ထောက်ခံကြိုဆိုခဲ့ကြသော်လည်း တရုတ်နိုင်ငံခြားရေးပြောခွင့်ရ Mao Ning က ကုလသမဂ္ဂလုံခြုံရေးကောင်စီက အမှုကိုလွှဲပြောင်းပေးခြင်းမျိုးမဟုတ်လျှင် ရောမဥပဒေစာချုပ်၌ လက်မှတ် မထိုးထားသည့် နိုင်ငံ နှင့် နယ်မြေများအပေါ် အိုင်စီစီတရားရုံးက စီရင်ပိုင်ခွင့်မရှိဟု နိုဝင်ဘာ ၂၈ ရက် တွင် မြန်မာစစ်ခေါင်းဆောင်ဘက်က ပြောဆို ရပ်တည်ခဲ့သည်။အလားတူ မြန်မာစစ်ကောင်စီပြောခွင့်ရ ဗိုလ်ချုပ်ဇော်မင်းထွန်းကလည်း အိုင်စီစီရှေ့နေချုပ်၏ ပြောကြားချက်အပေါ် လက်မခံဘဲ ပယ်ချသည်။
== အကျင့်ပျက်ခြစားမှုများ ==
မင်းအောင်လှိုင်သည် တပ်မတော်ပိုင် [[ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံ စီးပွားရေး ဦးပိုင်လီမိတက်]] (MEHL)တွင် ရှယ်ယာအများစု ပိုင်ဆိုင်သူတစ်ဦး ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၀-၁၁ ဘဏ္ဍာရေးနှစ်တွင် ရှယ်ယာ ၅၀၀၀ ပိုင်ဆိုင်ခဲ့ပြီး နှစ်စဉ်အမြတ်ဝေစုအနေဖြင့် ဒေါ်လာ နှစ်သိန်းခွဲ ရရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=Leaked documents reveal global business links to Myanmar military crimes |url=https://www.amnesty.org/en/latest/news/2020/09/mehl-military-links-to-global-businesses/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210108144231/https://www.amnesty.org/en/latest/news/2020/09/mehl-military-links-to-global-businesses/ |archive-date=8 January 2021 |access-date=11 January 2021 |website=Amnesty International |language=en}}</ref> သူသည် MEHL ၏ နာယက အဖွဲ့ဝင်လည်း ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |date=17 June 2020 |title=Systemic Conflict of Interest in Myanmar Military Allows for Serious Corruption |url=https://www.justiceformyanmar.org/press-releases/systemic-conflict-of-interest-in-myanmar-military-allows-for-serious-corruption |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201026180332/https://www.justiceformyanmar.org/press-releases/systemic-conflict-of-interest-in-myanmar-military-allows-for-serious-corruption |archive-date=26 October 2020 |access-date=11 January 2021 |website=Justice For Myanmar}}</ref>
မင်းအောင်လှိုင်၏ သားဖြစ်သူ အောင်ပြည့်စုံသည် Sky One ဆောက်လုပ်ရေးကုမ္ပဏီနှင့် အောင်မြင့်မိုမင်းအာမခံ ကုမ္ပဏီအပါအဝင် ကုမ္ပဏီများစွာ ပိုင်ဆိုင်ထားသည်။<ref name=":3" /> အောင်ပြည့်စုံသည် ဆက်သွယ်ရေးကုမ္ပဏီတစ်ခုဖြစ်သော [[မိုင်တဲလ် မြန်မာ]]တွင်လည်း ရှယ်ယာများစွာ ပါဝင်ထားသည်။<ref name=":3">{{Cite web |title=တပ်ချုပ်သားပိုင်ကုမ္ပဏီများကို အရေးယူရန် ကုလအချက်အလက်ရှာဖွေရေးအဖွဲ့ တောင်းဆို |url=https://www.myanmar-now.org/mm/news/2402 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210201053646/https://www.myanmar-now.org/mm/news/2402 |archive-date=1 February 2021 |access-date=11 January 2021 |website=Myanmar NOW |language=my}}</ref> တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်အဖြစ် တာဝန်ယူပြီးနောက် ၂၀၁၃ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်မြို့ရှိ [[ပြည်သူ့ရင်ပြင်နှင့် ပြည်သူ့ဥယျာဉ်]]တွင် စားသောက်ဆိုင်နှင့် အနုပညာပြခန်းအတွက် နှစ် ၃၀ မြေငှားရမ်းခြင်းကို ဈေးကွက်ပေါက်ဈေးထက် လျော့နည်းသော နှုန်းထားဖြင့် သားဖြစ်သူ အောင်ပြည့်စုံက ရရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=Military Chief's Son Paid 'Very Low' Rent for His Upscale Restaurant on Government-Owned Land |url=https://www.myanmar-now.org/en/news/military-chiefs-son-paid-very-low-rent-for-his-upscale-restaurant-on-government-owned-land |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200717014336/https://myanmar-now.org/en/news/military-chiefs-son-paid-very-low-rent-for-his-upscale-restaurant-on-government-owned-land |archive-date=17 July 2020 |access-date=11 January 2021 |website=Myanmar NOW |language=en}}</ref> ဆေးနှင့် ဆေးပစ္စည်းများအတွက် [[အစားအသောက်နှင့် ဆေးဝါးကွပ်ကဲမှုဌာန (မြန်မာ)|အစားအသောက်နှင့် ဆေးဝါးကွပ်ကဲရေးဌာန]]၏ ခွင့်ပြုချက်နှင့် အခွန်ကိစ္စရပ်များကို ဝန်ဆောင်မှုပေးသော ''A&M Mahar'' ကုမ္ပဏီသည်လည်း အောင်ပြည့်စုံပိုင်ဆိုင်သော ကုမ္ပဏီ ဖြစ်သည်။<ref name=":1">{{Cite web |title=Dirty Secrets #2: Sr. Gen. Min Aung Hlaing's family profiting off of FDA and Customs clearances |url=https://www.justiceformyanmar.org/stories/dirty-secrets-2-sr-gen-min-aung-hlaings-family-selling-fda-and-customs-clearance-for-profit |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201026181000/https://www.justiceformyanmar.org/stories/dirty-secrets-2-sr-gen-min-aung-hlaings-family-selling-fda-and-customs-clearance-for-profit |archive-date=26 October 2020 |access-date=11 January 2021 |website=Justice For Myanmar}}</ref> အခွန်ဌာနကို MEHL ၏ ဒါရိုက်တာဟောင်းဖြစ်သူ ဦးကျော်ထင်က ဦးဆောင်သည်။<ref name=":1" />
၂၀၁၇ ခုနှစ်တွင် သမီးဖြစ်သူ [[ခင်သီရိသက်မွန်]]သည် [[သတ္တမမြောက်အာရုံ]] ရုပ်ရှင်ကုမ္ပဏီကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။<ref name=":2">{{Cite web |title=Military Chief's Family Members Spend Big on Blockbuster Movies, Beauty Pageants |url=https://www.myanmar-now.org/en/news/military-chiefs-family-members-spend-big-on-blockbuster-movies-beauty-pageants |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201215082136/https://www.myanmar-now.org/en/news/military-chiefs-family-members-spend-big-on-blockbuster-movies-beauty-pageants |archive-date=15 December 2020 |access-date=11 January 2021 |website=Myanmar NOW |language=en}}</ref> ထိုနှစ်မှာပင် ချွေးမဖြစ်သူ မျိုးရတနာထိုက်က Stellar Seven Entertainment အမည်ရှိ ဖျော်ဖြေရေးကုမ္ပဏီတစ်ခုကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။<ref name=":2" />
==ထမ်းဆောင်ခဲ့သော စစ်ဖက်ဆိုင်ရာတာဝန်များ==
{| class="wikitable"
|-
!ခုနှစ် !! နေရာ !!ရာထူး!! တာဝန်
|-၁၉၉၅-၁၉၉၈(အမှတ်(၃၆၉)ခြေမြန်တပ်ရင်း)နမခလက်အောက်ခံတပ်ရင်း(တပ်ရင်းမှူး)
| ၁၉၉၈ ||[[အမှတ်(၃၃)ခြေမြန်တပ်မ ဌာနချုပ်]] || ဒုတိယဗိုလ်မှူးကြီး || စစ်ဦးစီးအရာရှိ (ပထမတန်း)
|-
| ၁၉၉၉ ||[[အမှတ်(၃၃)ခြေမြန်တပ်မ ဌာနချုပ်]] || ဗိုလ်မှူးကြီး|| နည်းဗျူဟာမှူး
|-
| ၂၀၀၂ ||[[အမှတ်(၄၄)ခြေမြန်တပ်မ ဌာနချုပ်]] || ဗိုလ်မှူးချုပ် || တပ်မမှူး
|-
| ၂၀၀၃ ဩဂုတ် ||[[စစ်တက္ကသိုလ်]] || ဗိုလ်မှူးချုပ် || ကျောင်းအုပ်ကြီး
|-
| ၂၀၀၄ နိုဝင်ဘာ || [[အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] || ဗိုလ်ချုပ်|| တိုင်းမှူး
|-
| ၂၀၀၆ || [[တြိဂံဒေသတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] || ဗိုလ်ချုပ် || တိုင်းမှူး
|-
| ၂၀၀၇ || [[မြန်မာနိုင်ငံ ကာကွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] || ဗိုလ်ချုပ်|| [[အမှတ် (၂) စစ်ဆင်ရေး အထူးအဖွဲ့မှူး]]
|-
| ၂၀၀၈ || [[မြန်မာနိုင်ငံ ကာကွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] || ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး || [[အမှတ် (၂) စစ်ဆင်ရေး အထူးအဖွဲ့မှူး]]
|-
| ၂၀၁၀ ဩဂုတ် || [[မြန်မာနိုင်ငံ ကာကွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန|ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန]] || ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး || [[ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူး(ကြည်း၊ ရေ၊ လေ)|ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူး (ကြည်း/ ရေ/ လေ)]]
|-
|၂၀၁၁ မတ် || rowspan="3" |[[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရုံး]]|| ဗိုလ်ချုပ်ကြီး|| rowspan="3" | [[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်|တပ်မတော်ကာကွယ်ရေး ဦးစီးချုပ်]]
|-
|၂၀၁၂ ဧပြီ ၃ || ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး
|-
|၂၀၁၃ မတ် || ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး
|}
== ဂုဏ်ပြုခံရခြင်း ==
၂၀၁၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁ ရက်တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးသိန်းစိန်က [[ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟ]]ဘွဲ့ဖြစ်သော [[မဟာသရေစည်သူ]]ဘွဲ့ကို ချီးမြှင့်အပ်နှံခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|title=မြန်မာနိုင်ငံပြန်တမ်း|url=https://data.opendevelopmentmekong.net/dataset/3ca3a1e3-b448-4c9a-b428-cf32d455055e/resource/155c187b-6893-4037-bacb-a6ca8676deb2/download/69-18.pdf|accessdate=2025 August 2|publisher=Open Data Mekong}}</ref>
၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ ဧပြီ ၁၇ ရက်တွင် အမိန်ကြော်ငြာစာ အမှတ် ၆၂/၂၀၂၂ အရ [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ|နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ]] မင်းအောင်လှိုင်သည် [[ပြည်ထောင်စုစည်သူသင်္ဂဟ]]ဘွဲ့ဖြစ်သော [[သတိုးမဟာသရေစည်သူ]]ဘွဲ့နှင့် [[သုဓမ္မသင်္ဂဟ]]ဘွဲ့ဖြစ်သော [[သတိုးသီရိသုဓမ္မ]]ဘွဲ့တို့ မိမိကိုယ်ကို ချီးမြှင့်အပ်နှင်းခဲ့သည်။ <ref name=":4" />
၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီ (၅) ရက်နေ့တွင် [[ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်]]က ဂုဏ်ထူးဆောင် [[ပြည်သူ့ရေးရာ စီမံခန့်ခွဲမှု|ပြည်သူ့ရေးရာစီမံခန့်ခွဲမှု]]ပါရဂူဘွဲ့ Honorary Doctor of Public Administration (D.P.A honoris causa) ကိုချီးမြှင့်အပ်နှင်းခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web |title=NP News |url=https://www.npnewsmm.com/news/69846d4bdd503d7856062b39 |access-date=2026-04-14 |website=www.npnewsmm.com}}</ref>
== ကျန်းမာရေး နှင့် အရေးပေါ်ခွဲစိတ်ခံရမှု ==
၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၂၀ ရက်နေ့တွင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်သည် ခါးကျီးပေါင်းရောဂါကြောင့် အာရုံကြောညပ်ခြင်း (Lumbar Spondylosis with Spinal Stenosis) ဝေဒနာအတွက် နေပြည်တော်ရှိ အမှတ် (၂) တပ်မတော်ဆေးရုံကြီး (ခုတင် ၁၀၀၀) ၌ အိန္ဒိယနိုင်ငံမှ ပါရဂူများနှင့် မြန်မာ့တပ်မတော်ဆေးတပ်ဖွဲ့တို့ ပူးပေါင်း၍ ၂ နာရီကြာ အရေးပေါ် ခွဲစိတ်ကုသမှု ခံယူခဲ့သည်။ထို ခွဲစိတ်မှုသည် အောင်မြင်ခဲ့ကြောင်း ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၂၃ ရက်နေ့တွင် အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီက သတင်းထုတ်ပြန်ပေးခဲ့ပြီး၊ထုတ်ပြန်ချက်ထဲ တာဝန်များပြန်လည်ထမ်းဆောင်နေပြီဟု ဖော်ပြခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://news-eleven.com/article/310689|title=ယာယီသမ္မတ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် ခါးကျီးပေါင်းရောဂါကြောင့် အာရုံကြောညပ်ခြင်း ဝေဒနာခံစားခဲ့ရသဖြင့် အရေးပေါ်ခွဲစိတ်ကုသမှု (၂)နာရီကြာ ပြုလုပ်ခဲ့ရ|work=Eleven Media Group|access-date=၂၃ မတ် ၂၀၂၆|date=၂၃ မတ် ၂၀၂၆}}</ref>
== ကိုးကား ==
{{Reflist|2}}
{{s-start}}
{{s-mil}}
{{s-bef|before=[[ရွှေမန်း၊ ဦး|သူရရွှေမန်း]]}}
{{s-ttl|title=[[ညှိနှိုင်းကွပ်ကဲရေးမှူး(ကြည်း၊ ရေ၊ လေ)]]|years=၂၀၁၀–၂၀၁၁}}
{{s-aft|after=[[လှဌေးဝင်း (ဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|လှဌေးဝင်း]]}}
{{s-bef|before=[[သန်းရွှေ]]}}
{{s-ttl|title=[[တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]]|years=၂၀၁၁–၂၀၂၆}}
{{S-aft|after= [[ရဲဝင်းဦး]]}}
{{s-off}}
{{s-bef|before=[[သန်းရွှေ]]<br>{{nobold|[[နိုင်ငံတော်အေးချမ်းသာယာရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီ|နအဖ]]ဥက္ကဋ္ဌ <small>(၁၉၉၇–၂၀၁၁)</small>}}}}
{{s-ttl|title=[[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ]]|years=၂၀၂၁–၂၀၂၅}}
{{S-aft|after= ''ကောင်စီဖျက်သိမ်း''}}
{{s-bef|before=[[မြင့်ဆွေ (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)|မြင့်ဆွေ]] {{nobold|(ယာယီ)}}}}
{{s-ttl|title=ယာယီ[[မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|သမ္မတ]] (တာဝန်) |years=၂၀၂၄–၂၀၂၆}}
{{S-aft|after= ''ကိုယ်တိုင်''}}
{{s-vac|last=[[သိန်းစိန်]] {{nobold|(၂၀၁၁)}}}}
{{s-ttl|title=[[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်|ဝန်ကြီးချုပ်]] |years=၂၀၂၁–၂၀၂၅}}
{{S-aft|after= [[ညိုစော]]}}
{{s-end}}
{{မင်းအောင်လှိုင်အစိုးရ}}
{{မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်သူ အကြီးအကဲများ}}
{{နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ}}
{{lifetime|၁၉၅၆| | }}
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတများ]]
[[ကဏ္ဍ:တပ်မတော် ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:သက်ရှိထင်ရှားပုဂ္ဂိုလ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာ စစ်ဖက်ဆိုင်ရာ လူပုဂ္ဂိုလ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဝင်များ]]
[[ကဏ္ဍ:အာဏာသိမ်း ခေါင်းဆောင်များ]]
[[ကဏ္ဍ:မကွေးတိုင်းဒေသကြီးမှ လူပုဂ္ဂိုလ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:ထားဝယ်လူမျိုး]]
0v0egvo0dnhf14zvx4wwq1pniup1flb
အောင်လံမြို့
0
20004
1034696
766241
2026-05-30T12:26:54Z
~2026-32207-51
143496
စာလုံးပေါင်းသတ်ပုံအမှန်
1034696
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox settlement
|name = အောင်လံမြို့
|native_name =
|other_name = မြေထဲမြို့
|pushpin_label_position = bottom
|pushpin_map = မြန်မာနိုင်ငံ
|pushpin_map_caption = မြို့တည်နေရာပြ မြန်မာနိုင်ငံမြေပုံ
|seat = [[အောင်လံမြို့]]
|seat_type = မြို့နယ်ရုံးစိုက်ရာမြို့
|settlement_type = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့များ]]
|image_skyline =
|image_map =
|map_caption = အောင်လံမြို့တည်နေရာပြမြေပုံ
|subdivision_type = [[အချုပ်အခြာ အာဏာပိုင် နိုင်ငံများစာရင်း|နိုင်ငံ]]
|subdivision_name ={{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}}
|subdivision_type1 =[[မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေးနယ်မြေဒေသများ|တိုင်းဒေသကြီး]]
|subdivision_name1 = {{flag|မကွေးတိုင်းဒေသကြီး}}
|subdivision_type2 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ|ခရိုင်]]
|subdivision_name2 = [[အောင်လံခရိုင်|အောင်လံ]]
|subdivision_type3 = [[လတ္တီကျု]]
|subdivision_name3 = (၁၉)ဒီဂရီ၊ (၂၂)မိနစ်
|subdivision_type4 = [[လောင်ဂျီကျု]]
|subdivision_name4 = (၉၅)ဒီဂရီ၊ (၁၃)မိနစ်
|area_total_km2 =
|population =
|population_as_of =
|population_density_km2 = auto
|coordinates_display =
|coordinates_region = MM
|latNS = N
|latd = 19
|latm = 22
|lats =
|longEW = E
|longd = 95
|longm = 13
|longs = |timezone = [[မြန်မာစံတော်ချိန်]]
|utc_offset = + ၆ နာရီ ၃၀ မိနစ်
|website =
}}
'''အောင်လံမြို့''' ('''မြေထဲမြို့''') သည် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]၊ [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[အောင်လံခရိုင်]] အတွင်းရှိ [[အောင်လံမြို့နယ်]]ရုံးစိုက်ရာ မြို့တစ်မြို့ ဖြစ်သည်။ အောင်လံမြို့သည် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၏ တောင်ဘက်အစွန်ဆုံးမြို့ ဖြစ်သည်။
==ခေါ်တွင်ပုံ==
[[ပုဂံမင်း]]လက်ထက် မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၂၁၃-ခုနှစ်တွင် [[ရန်ကုန်မြို့]]၊ ဟံသာဝတီဝန်ကြီး ဦးအုပ်နှင့် စပ်၍ [[ဒုတိယအင်္ဂလိပ်မြန်မာစစ်|အင်္ဂလိပ်-မြန်မာ ဒုတိယစစ်ပွဲ]] ဖြစ်သည်။ ရန်ကုန်၊ ပဲခူး၊ ပြည် သုံးဌာနတို့တွင် တိုက်ပွဲများ ဖြစ်၍ မြန်မာအရေးနိမ့်သဖြင့် ပဲခူးတိုင်း၊ ပြည်မြို့နယ်စု မြေထဲမြို့မှ စ၍ အောက်မြန်မာနိုင်ငံတစ်ခုလုံးကို မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၂၁၄-ခုနှစ်၊ နတ်တော်လတွင် အင်္ဂလိပ်တို့ သိမ်းယူသွားသည်။ ဗိုလ်မှူးအာလံက နယ်နိမိတ်တိုင် စိုက်ထူသည်။ စိုက်ထူသော ဗိုလ်မှူးအာလံကို အစွဲပြု၍ အာလံမြို့ဟု ခေါ်ကြသည်။ ထို့နောက် အောင်လံမြို့ဟု ခေါ်ကြပြန်သည်။ ယခုတဖန် ရှေးအမည်ဟောင်း မြေထဲမြို့ဟု ခေါ်ကြပြန်သည်။ ယင်း ၁၂၁၄-ခုနှစ်ကို (အောက်က အောင်လံ၊ စိုက်ထူပြန်၊ အမှန်ဒုတိယ)ဟု စပ်ဆိုကြသည်။ <ref>ဘဒ္ဒန္တဇောတိပါလ(အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ)၏သာသနာတော်သမိုင်း ခေါ် သာသနာဝံသက္ကမ ဝိဘာဝနီကျမ်း</ref>
==နယ်ခြားမြို့နယ်များ==
အောင်လံမြို့နယ်သည် အောက်ပါမြို့နယ်များနှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည်။ <ref>[http://www.burmalibrary.org/docs6/MIMU001_A3_SD%20&%20Township%20Overview.pdf "Myanmar States/Divisions & Townships Overview Map"] Myanmar Information Management Unit (MIMU)</ref>
* မြောက်ဘက်တွင် [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ဆင်ပေါင်ဝဲမြို့နယ်]]၊
* အရှေ့ဘက်တွင် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ရေတာရှည်မြို့နယ်]]၊
* တောင်ဘက်တွင် [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ပေါက်ခေါင်းမြို့နယ်]] နှင့် [[ပြည်မြို့နယ်]]
* အနောက်ဘက်တွင် [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ကမ္မမြို့နယ်]] နှင့် [[သရက်မြို့နယ်]]
== သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး ==
၁၉၉၉ ခုနှစ်မှစ၍ မြန်မာ့မီးရထား မှ မီးရထားလမ်းဖောက်လုပ်ခဲ့သည်။ <ref name=dh>{{Citation | url=http://www.railwaygazette.com/news_view/article/2004/11/7554/update_from_myanmar.html | title=Update from Myanmar | author=Dieter Hettler | date=2004-11-01 | publisher=Railway Gazette | format=requires subscription}}</ref>
==ကိုးကား==
{{Reflist}}
==ပြင်ပလင့်ခ်များ==
* [http://www.themimu.info/MapsInfo/Magway/MIMU154v01_Aunglan_Township_100108_A1.pdf "Aung Lan Township - Magway Division"]{{Dead link|date=December 2020 }} map, Mynamar Information Management Unit (MIMU), 2008
* Township 96 on [http://www.burmalibrary.org/docs6/MIMU001_A3_SD%20&%20Township%20Overview.pdf "Myanmar States/Divisions & Townships Overview Map"] Myanmar Information Management Unit (MIMU)
* [http://www.maplandia.com/burma/magwe/myayde-aunglan/ "Myayde (Aunglan) Google Satellite Map"] Maplandia
{{-}}
{{မကွေးတိုင်း}}
{{မြန်မာတိုင်းနှင့် ပြည်နယ်များ}}
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့များ]]
[[Category:သရက်ခရိုင်]]
mbuvk8b0umx8wui9gml0b5fgdnaz2jr
၃၁ မေ
0
21415
1034794
450731
2026-05-31T08:39:32Z
Salai Rungtoi
22844
/* ဖြစ်စဉ်များ */
1034794
wikitext
text/x-wiki
{| class="wikitable" | align=right
|-
| {{မေလ}}
|}
[[မေ]]လ၊ (၃၁)ရက်နေ့ သည် [[ဂရီဂေါရီးယန်းပြက္ခဒိန်]]အရ တစ်နှစ်တာ၏ (၁၅၁)ရက်မြောက် ([[ရက်ထပ်နှစ်]]ဖြစ်လျှင် (၁၅၂)ရက်မြောက်) နေ့ရက် ဖြစ်သည်။ ယင်းတစ်နှစ်တာ ကုန်ဆုံးရန် ရက်ပေါင်း (၂၁၄) ရက် ကျန်သေးသည်။
== ဖြစ်စဉ်များ ==
*[[၂၀၂၁]] - [[ကရင်နီအမျိုးသားကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့|ကရင်နီအမျိုးသားများကာကွယ်ရေးတပ်]] ကို တရားဝင် တည်ထောင်ခဲ့ကြသည်။
*
*
== မွေးဖွားသူများ ==
* [[၁၉၀၇]] - [[စဝ်စံထွန်း၊ မိုင်းပွန်စော်ဘွား|မိုင်းပွန်စော်ဘွားကြီး စဝ်စံထွန်း]]၊ အာဇာနည်ခေါင်းဆောင်ကြီး
*
*
== ကွယ်လွန်သူများ ==
*
*
*
== ပွဲတော်ရက်များ ==
*
*
*
== ပြင်ပလင့်ခ်များ ==
{{လများ}}
[[Category:ရက်စွဲများ]][[Category:မေ]]
azon4ntr0cv958mw7pskto5lj7xqorw
ကတ်တဂိုရီသီအိုရီ
0
52480
1034820
1034652
2026-05-31T09:46:31Z
Mkant00
135890
1034820
wikitext
text/x-wiki
[[File:Trasformazione_naturale_kf.png|right|thumb|250px|အရာဝတ္ထု <math>X</math> မှ <math>Y</math> သို့သွားသော မော်ဖစ်ဇင် <math>f</math> တစ်ခုအတွက် ဖန်တာ <math>F</math> မှ <math>G</math> သို့သွားသော '''သဘာဝအသွင်ပြောင်းခြင်း (natural transformation)''' <math>\alpha</math> ၏ သဘာဝကျမှု အခြေအနေကို ဖော်ပြထားသော '''ဖလှယ်ရ ပုံကြမ်း (commutative diagram)''']]
'''ကတ်တဂိုရီ သီအိုရီ''' (category theory) သည် သင်္ချာတည်ဆောက်ပုံများကို ခြုံငုံလေ့လာသည့် ယေဘုယျ သင်္ချာသီအိုရီတစ်ခုဖြစ်သည်။
ဤသီအိုရီသည် သင်္ချာဆိုင်ရာ ဂုဏ်သတ္တိများစွာကို မြားပုံကြမ်းများ (diagrams of arrows) အမျိုးမျိုး အသုံးပြု၍ ဖော်ပြနိုင်သည်ဟူသော အယူအဆအပေါ် အခြေခံသည်။ ဤသို့ အလွန်ယေဘုယျကျသော အခြေအနေတွင် လေ့လာခြင်းကြောင့် သင်္ချာပညာရပ်ရှိ ဘုံတူသော တည်ဆောက်ပုံများနှင့် ပုံစံများကို ပိုမိုနားလည်သဘောပေါက်စေသည်။ သို့ကြောင့် ကွဲပြားခြားနားသော သင်္ချာတည်ဆောက်ပုံများအကြားရှိ ဆင်တူသော သဘောတရားများကို စုစည်းလေ့လာနိုင်စေသည်။ အစောပိုင်း ထင်ရှားသော ဥပမာတစ်ခုမှာ အုပ်စု ကိုဟိုမိုလော်ဂျီ (group cohomology)၊ လီအက္ခရာသင်္ချာ ကိုဟိုမိုလော်ဂျီ (Lie algebra cohomology) နှင့် ဖက်စပ်ရ အက္ခရာသင်္ချာ ကိုဟိုမိုလော်ဂျီ (associative algebra cohomology) တို့အား သင့်လျော်သော [[မော်ဂျူး]] ကတ်တဂိုရီ (suitable module category) တစ်ခုတွင် ဆင်းသက်ဖန်တာများ (derived functors) အဖြစ် ပြန်လည်ပုံဖော်ခဲ့နိုင်ခြင်းဖြစ်သည်။{{sfn|Cartan|Eilenberg|1956}}
[[File:Saunders MacLane.jpg|right|thumb|250px|'''ဆောင်းဒါးစ် မက်လိန်း''' (Saunders Mac Lane) သည် အမေရိကန် သင်္ချာပညာရှင်တစ်ဦးဖြစ်ပြီး ဆင်မြူရယ် အိုင်လန်ဘာ့ဂ် (Samuel Eilenberg) နှင့်အတူ ကတ်တဂိုရီ သီအိုရီ (category theory) ကို ပူးတွဲတည်ဆောက်ခဲ့သူ ဖြစ်သည်။ သူသည် ရှေ့နောက်ညီညွတ်မှု သီအိုရမ်များ (coherence theorems) နှင့်ပတ်သက်သော လုပ်ဆောင်ချက်များကြောင့် အထူးထင်ရှားသည်။]]
[[File:Samuel Eilenberg MFO.jpeg|right|thumb|250px|'''ဆင်မြူရယ် အိုင်လန်ဘာ့ဂ်''' (Samuel Eilenberg) သည် ပိုလန်ဖွား အမေရိကန် သင်္ချာပညာရှင်တစ်ဦးဖြစ်ပြီး သူ၏ အဓိကလုပ်ဆောင်ချက်များသည် အက္ခရာသင်္ချာသုံး တိုပေါ်လော်ဂျီ (algebraic topology) နယ်ပယ်တွင် ဖြစ်သည်။ သူသည် နော်မန် စတင်းရော့ဒ် (Norman Steenrod) နှင့်အတူ ဟိုမိုလော်ဂျီ သီအိုရီ (homology theory) အား နဂိုမှန်အဆိုများဖြင့် တည်ဆောက်ခြင်းကို လည်းကောင်း ဆောင်းဒါးစ် မက်လိန်း (Saunders Mac Lane) နှင့်အတူ ဟိုမိုလော်ဂျီဆိုင်ရာ အက္ခရာသင်္ချာ (homological algebra) ကို လည်းကောင်း ပူးပေါင်းလုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။]]
ကတ်တဂိုရီများ၊ ဖန်တာများနှင့် သဘာဝအသွင်ပြောင်းခြင်းများ ဟူသော သုံးခုတွဲကို ၁၉၄၂ ခုနှစ်တွင် ဆင်မြူရယ် အိုင်လန်ဘာ့ဂ် (Samuel Eilenberg) နှင့် ဆောင်းဒါးစ် မက်လိန်း (Saunders Mac Lane) တို့က စတင်မိတ်ဆက်ခဲ့ကြပြီး၊ ၁၉၄၅ ခုနှစ် စာတမ်းတွင် သီးခြားလွတ်လပ်သော အက္ခရာသင်္ချာ တည်ဆောက်ပုံများအဖြစ် ပုံစံတကျ ထပ်မံဖော်ပြခဲ့ကြသည်။ <ref>{{Citation |last=MacLane |first=Saunders |title=Categories for the Working Mathematician |chapter=§I.8 |date=1997 |orig-year=1971 |edition=2nd |series=Graduate Texts in Mathematics |volume=5 |publisher=Springer |doi=10.1007/978-1-4757-4721-8 |url=https://link.springer.com/book/10.1007/978-1-4757-4721-8}}</ref> ၎င်းတို့၏ ကနဦး အဓိက ရည်ရွယ်ချက်မှာ အက္ခရာသင်္ချာအသစ်တစ်ခု တီထွင်ရန်မဟုတ်ဘဲ၊ ထိုခေတ်အခါက ချက် ကိုဟိုမိုလော်ဂျီ (Čech cohomology) ရှိ စကြဝဠာ မြှောက်ဖော်ကိန်း သီအိုရမ်များအတွက် (universal coefficient theorems) လိုအပ်သော စုဆုံမှတ်များကို လေ့လာရန်နှင့်၊ အထူးသဖြင့် အက္ခရာသင်္ချာသုံး တိုပေါ်လော်ဂျီရှိ စာတမ်းများစွာတွင် အလွတ်သဘော အသုံးပြုနေကြသော '''သဘာဝအသွင်ပြောင်းခြင်း''' (natural transformation) ဟူသည့် သဘောတရားကို ပုံစံတကျ သတ်မှတ်ပေးရန်ဖြစ်သည်။ ဤအခြေခံကျသော စာတမ်းများတွင် ဖလှယ်ရ ပုံကြမ်းများကို ပထမဆုံးအကြိမ်အဖြစ် ပုံနှိပ်ဖော်ပြခဲ့ဖွယ်ရှိသည်။ မက်လိန်း၏ အက္ခရာသင်္ချာဆိုင်ရာ တွက်ချက်မှုတစ်ခုဖြစ်သော <math>Ext(\mathbb{Z}[\frac{1}{p}]/\mathbb{Z},\mathbb{Z})\cong\mathbb{Z}_{p}</math> သည် တိကျသော တိုပေါ်လော်ဂျီ ရပ်ဝန်းတစ်ခု၏ ဟိုမိုလော်ဂျီ နှင့် ကိုက်ညီနေကြောင်းကို အိုင်လန်ဘာ့ဂ်က သတိပြုမိရာမှ ဤသီအိုရီ စတင်မွေးဖွားလာခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး၊ [[ဆင်းသက်ဖန်တာ]] (derived functor) <math>\text{Ext}</math> သည် ပုံစံတကျ ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာခံရသော အစောဆုံး ဖန်တာများထဲတွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။ အဆိုပါ ရပ်ဝန်းမှာ <math>p</math>-အခြေခံကိန်း ဆော်လီနွိုက်၏ 3-စက်လုံးမျက်နှာပြင် ဖြည့်စွက်စု ဖြစ်သည်။ ဤဆက်စပ်မှုကို ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာလေ့လာခြင်းသည် ရပ်ဝန်းတစ်ခု၏ ဟိုမိုလော်ဂျီ နှင့် ကိုဟိုမိုလော်ဂျီ အုပ်စုများကို ဆက်စပ်ပေးသော စကြဝဠာ မြှောက်ဖော်ကိန်း သီအိုရမ်ကို ရှာဖွေတွေ့ရှိစေခဲ့သည်။ တိုက်ရိုက် သို့မဟုတ် ပြောင်းပြန် စုဆုံမှတ်များမှတစ်ဆင့် တည်ဆောက်ထားသော ရပ်ဝန်းများဆီသို့ ဤသီအိုရမ်ကို ယေဘုယျပြုချဲ့ထွင်ရန်အတွက် အိုင်လန်ဘာ့ဂ် နှင့် မက်လိန်း တို့သည် စကြဝဠာ မြှောက်ဖော်ကိန်း သီအိုရမ်၏ တိကျသော ကိန်းစဉ်တန်းရှိ ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်များမှာ သဘာဝကျကြောင်း သက်သေပြရန် လိုအပ်ခဲ့သည်။ ထိုအချိန်က သဘာဝကျခြင်း ဆိုသည်မှာ အလိုရှိသလို ရွေးချယ်မှုများ မပါဝင်ဘဲ သတ်မှတ်ထားသော သင်္ချာတည်ဆောက်ပုံများကို ခေါ်ဆိုသည့် အရပ်သုံးစကားတစ်ရပ်မျှသာ ဖြစ်သည်။ ဥပမာအားဖြင့် ဗက်တာရပ်ဝန်း နှင့် ၎င်း၏ ဒွန်တွဲနှစ်ထပ် တို့ကြားရှိ ပုံမှန်အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်သည် မည်သည့် အခြေအစုကိုမျှ ရွေးချယ်ရန် မလိုအပ်ခြင်းမျိုး ဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့၏ ရလဒ်များကို ခိုင်လုံစွာ သက်သေပြနိုင်ရန်အတွက် ဤပင်ကိုယ်သိစိတ်ကို ပုံစံတကျ ဖြစ်အောင် ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ကိုဩဒိနိတ် ကင်းစင်သော ဆက်သွယ်ချက်များကို ပုံစံတကျဖြစ်စေရန် သဘာဝအသွင်ပြောင်းခြင်းများကို ဦးစွာ သတ်မှတ်ခဲ့ကြသည်။ သဘာဝအသွင်ပြောင်းခြင်းတစ်ခု၏ အရင်းအမြစ်နှင့် ပစ်မှတ်တို့ကို သတ်မှတ်ဖော်ပြနိုင်ရန် ဖန်တာများကို မိတ်ဆက်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် ဖန်တာများ အလုပ်လုပ်ဆောင်မည့် ပတ်ဝန်းကျင်ကို သတ်မှတ်ပေးနိုင်ရန် ကတ်တဂိုရီများကို နောက်ဆုံးတွင် တီထွင်ဖန်တီးခဲ့ကြသည်။
နောက်ပိုင်းတွင် ဤသီအိုရီသည် သူ့သဘောသူဆောင်၍ တစတစ ကျယ်ပြန့်လာရာ ယခုအခါတွင် မျက်မှောက်ခေတ် သင်္ချာနှင့် [[သဘောတရားရေးရာ ကွန်ပျူတာသိပ္ပံ]]တို့တွင် ကတ်တဂိုရီ သီအိုရီသည် အဓိကကျသည့် အခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်လာပြီး၊ ၎င်းကို သဘောတရားရေးရာ ရူပဗေဒတွင်လည်း အသုံးပြုလာကြသည်။ သိပ္ပံဘာသာရပ် အသီးသီးရှိ တည်ဆောက်ပုံအမျိုးမျိုး၏ ဘုံတူညီမှုများကို ဖော်ပြသည့် ဘာသာစကားအဖြစ် လည်းကောင်း၊ ၎င်း ဘုံတည်ဆောက်မှုများကို ပုံစံတကျ (formal) ဖြစ်အောင် ပြုလုပ်ရာတွင် လည်းကောင်း အသုံးပြုလာကြသည်။{{sfn|Spivak|2013}}
'''ပိုမိုမြင့်မားသော ကတ်တဂိုရီများ (Higher categories)''' ၏ ဥပမာတစ်ခုဖြစ်သည့် '''2-ကတ်တဂိုရီ (2-category)''' အကြောင်းကို [[ကတ်တဂိုရီသီအိုရီ (2-ကတ်တဂိုရီ)|2-ကတ်တဂိုရီ]] တွင် ဖတ်ရှုနိုင်ပါသည်။
== သမိုင်းကြောင်းနှင့် ဒဿနဆိုင်ရာ မှတ်စုများ (Historical and Philosophical Notes) <ref>{{Citation |last=MacLane |first=Saunders |title=Categories for the Working Mathematician |chapter=§I.8 |date=1997 |orig-year=1971 |edition=2nd |series=Graduate Texts in Mathematics |volume=5 |publisher=Springer |doi=10.1007/978-1-4757-4721-8 |url=https://link.springer.com/book/10.1007/978-1-4757-4721-8}}</ref> ==
ကတ်တဂိုရီ သီအိုရီသည် အလိုအလျောက် ပေါ်ပေါက်လာခြင်း မဟုတ်ပေ။ ယင်းသည် ၂၀ ရာစုအလယ်ပိုင်းရှိ အက္ခရာသင်္ချာသုံး တိုပေါ်လော်ဂျီ၏ တိကျသော သင်္ကေတအသုံးအနှုန်းနှင့် သဘောတရားရေးရာ လိုအပ်ချက်များကြောင့် တွန်းအားပေး ပေါ်ထွက်လာခြင်း ဖြစ်သည်။
=== မြားသင်္ကေတ၏ ဆင့်ကဲပြောင်းလဲလာမှု (The Evolution of the Arrow) ===
ဖန်ရှင်တစ်ခုကို တိကျသော မြားသင်္ကေတ <math>f: X \rightarrow Y</math> ဖြင့် ကိုယ်စားပြုဖော်ပြသည့် အခြေခံအယူအဆသည် ၁၉၄၀ ခုနှစ်ဝန်းကျင်တွင် စတင်ပေါ်ပေါက်ခဲ့သည်။ ဤတီထွင်မှုသည် နှိုင်းရ ဟိုမိုတိုပီ အုပ်စုများ (relative homotopy groups) နှင့် ပတ်သက်သော ဟူးရီဗစ်ဇ် (Hurewicz) ၏ ဟောပြောပို့ချချက်များနှင့် စာတမ်းများမှ အဓိက ဆင်းသက်လာခြင်း ဖြစ်သည်။ ဤပြေပြစ်သော သင်္ကေတအသုံးအနှုန်းသည် ဖောက်စ် (Fox) နှင့် စတင်းရော့ဒ် (Steenrod) ကဲ့သို့သော သင်္ချာပညာရှင်များ၏ အာရုံစိုက်မှုကို လျင်မြန်စွာ ရရှိခဲ့သည်။
မြားသင်္ကေတသည် ရှေးကျ၍ အဓိပ္ပာယ်မကွဲပြားသော <math>f(X) \subset Y</math> သင်္ကေတနေရာတွင် အလျင်အမြန် အစားထိုးဝင်ရောက်လာခဲ့သည်။ ထိုရှေးကျသော သင်္ကေတသည် ဖန်ရှင် <math>f</math> အောက်ရှိ <math>X</math> ၏ ပုံရိပ်သည် <math>Y</math> ၏ အစုပိုင်းတစ်ခုဖြစ်ကြောင်းကိုသာ ရိုးရှင်းစွာ ညွှန်ပြခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ မြားသင်္ကေတသည် တိုပေါ်လော်ဂျီ၏ ဗဟိုအချက်အချာဖြစ်သော သတ်မှတ်ထားသည့် အရင်းအမြစ်မှ သတ်မှတ်ထားသည့် ပစ်မှတ်ဆီသို့သွားသော အဆက်မပြတ် ပုံဖော်မှုကို တိကျစွာ ဖမ်းဆုပ်နိုင်ခဲ့သောကြောင့် ထူးခြားစွာ အောင်မြင်ခဲ့သည်။ ယင်းသည် ရိုးရှင်းသော သင်္ကေတပြောင်းလဲမှုတစ်ခုက နက်နဲသော သင်္ချာသဘောတရားသစ် (ကတ်တဂိုရီ) တစ်ခုကို ပုံစံတကျဖြစ်စေရန် မည်သို့ တိုက်ရိုက် လှုံ့ဆော်ပေးနိုင်ကြောင်း ပြသသည့် အဓိက သမိုင်းဝင် ဥပမာတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဟူးရီဗစ်ဇ်သည် ဤမြားပုံဖော်မှုများကို အမြင်အာရုံဖြင့် ခြေရာခံနိုင်ရန်အတွက် ဖလှယ်ရ ပုံကြမ်းများကို စတင်အသုံးပြုခဲ့သူအဖြစ်လည်း ယေဘုယျအားဖြင့် အသိအမှတ်ပြုခံရသည်။
=== ဒဿနဆိုင်ရာ ဝေါဟာရများ (Philosophical Terminology)===
ဤနယ်ပယ်၏ ဝေါဟာရများသည် ယုတ္တိဗေဒ ဒဿနိကဗေဒမှ အများအပြား ရယူထားပြီး ရည်ရွယ်ချက်ရှိရှိ သရုပ်မဲ့ပြုလုပ်ထားခြင်းကို ထင်ဟပ်နေသည်။ ကတ်တဂိုရီ (Category) ဟူသော ဝေါဟာရကို အရစ္စတိုတယ် (Aristotle) နှင့် ကန့်တ် (Kant) တို့၏ ဒဿနဆိုင်ရာ ခွဲခြားသတ်မှတ်မှုများမှ ရယူသုံးစွဲခဲ့သည်။ ဖန်တာ (Functor) ဟူသော ဝေါဟာရကို ရူးဒေါ့ဖ် ကာနပ် (Rudolf Carnap) ၏ Logische Syntax der Sprache စာအုပ်မှ ယူငင်သုံးစွဲခဲ့သည်။ သဘာဝအသွင်ပြောင်းခြင်း ဟူသော ဝေါဟာရကို ထိုခေတ်အခါက အလွတ်သဘော သုံးနှုန်းနေကြသော သင်္ချာဝေါဟာရမှနေ၍ တိကျခိုင်မာသော အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက်တစ်ခုအဖြစ် အဆင့်မြှင့်တင်ခဲ့သည်။
=== အမ်မီ နိုသာ၏ အမွေအနှစ် (The Legacy of Emmy Noether) ===
ကတ်တဂိုရီ သီအိုရီသည် သင်္ချာတည်ဆောက်ပုံတိုင်းအတွက် မော်ဖစ်ဇင်များသည်ဘာလဲ ဟူသော မေးခွန်းကို မဖြစ်မနေ မေးမြန်းရန် တောင်းဆိုထားသည်။ ၎င်းသီအိုရီက သင်္ချာဆိုင်ရာ အရာဝတ္ထုများနှင့် ၎င်းတို့ကြားရှိ ပုံဖော်မှုများကို တစ်ပြိုင်နက်တည်း သတ်မှတ်၍ လေ့လာရန် အခိုင်အမာ တိုက်တွန်းထားသည်။ အစုဝင်များထက် ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်များအပေါ် ဤသို့ နက်နက်နဲနဲ အလေးပေးမှုသည် အမ်မီ နိုသာ (Emmy Noether) ၏ အမွေအနှစ် တစ်စိတ်ပိုင်း ဖြစ်သည်။ သူမသည် အုပ်စုများနှင့် ကွင်းများကို လေ့လာရာတွင် ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်များကို ဖွဲ့စည်းပုံအရ အသုံးပြုခြင်းအား ရှေ့ဆောင်လမ်းပြခဲ့သူ ဖြစ်သည်။
ကတ်တဂိုရီ ပညာရှင်အများစုသည် ကြီးမားသော ကတ်တဂိုရီများကို ၎င်းတို့၏ အရာဝတ္ထုများကို အစွဲပြု၍ အမည်ပေးလေ့ရှိကြသည်။ ဥပမာအားဖြင့် <math>\mathbf{Set}</math> နှင့် <math>\mathbf{Cat}</math> ကဲ့သို့ ဖြစ်သည်။ သို့ရာတွင် မြားများအပေါ် အလေးပေးမှုသည် အလွန်အရေးပါလှသောကြောင့် အချို့သော ပညာရှင်အုပ်စုများသည် ကတ်တဂိုရီများကို ၎င်းတို့၏ မြားများဖြင့်သာ အမည်ပေးကြသည်။ အထူးသဖြင့် ချားလ်စ် အဲရက်စမန်း (Charles Ehresmann) ၏ ကျောင်းသည် ထင်ရှားပြီး ၎င်းတို့က <math>\mathbf{Cat}</math> ကို ဖန်တာများ၏ ကတ်တဂိုရီအဖြစ် တင်းကျပ်စွာ ရည်ညွှန်းကြသည်။
[[File:Emmy Noether.jpg|right|thumb|250px| အာမာလီယာ အမ်မီ နိုသာ (Amalie Emmy Noether) သည် ဘာဗေးရီးယန်း လူမျိုး ဂျာမန် သင်္ချာပညာရှင်တစ်ဦး ဖြစ်သည်။ သူမကို ဘာဗေးရီးယား ဘုရင်နိုင်ငံ၊ အာလန်ဂန် (Erlangen) မြို့တွင် ၁၈၈၂ ခုနှစ် မတ်လ ၂၃ ရက်နေ့၌ မွေးဖွားခဲ့ပြီး ပင်ဆယ်ဗေးနီးယားပြည်နယ်၊ ဘရင်မော (Bryn Mawr) မြို့တွင် ၁၉၃၅ ခုနှစ် ဧပြီလ ၁၄ ရက်နေ့၌ ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ သူမသည် ခေတ်သစ်အက္ခရာသင်္ချာ (abstract algebra) နှင့် သဘောတရားရေးရာ ရူပဗေဒ (theoretical physics) တို့အတွက် အခြေခံကျသော ပံ့ပိုးကူညီမှုများကို ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ အထူးသဖြင့် သူမသည် ကွင်းများ (rings)၊ ဖီးလ်ဒ်များ (fields) နှင့် အက္ခရာသင်္ချာများ (algebras) ဆိုင်ရာ သီအိုရီကို တော်လှန်ပြောင်းလဲနိုင်ခဲ့သည်။ သူမ ဖော်ထုတ်ခဲ့သော နိုသာ သီအိုရမ် (Noether's theorem) သည် ရူပဗေဒဆိုင်ရာ သဘာဝနိယာမများ၏ အချိုးညီမှုများ (symmetries) ကို ၎င်းတို့နှင့် ဆက်စပ်နေသော တည်မြဲပမာဏများ (conservation quantities) တည်ရှိမှုနှင့် ပေါင်းစပ်ဖော်ပြထားသည်။]]
==အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက်==
'''ကတ်တဂိုရီ (category)''' တစ်ခုတွင် အောက်ပါ အစိတ်အပိုင်းများ ပါဝင်ဖွဲ့စည်းထားသည်။
* '''အရာဝတ္ထုများ (Objects):''' <math>X, Y, Z, \dots</math> စသည့် အရာဝတ္ထုများ စုစည်းမှုတစ်ခု။
* '''မော်ဖစ်ဇင်များ (Morphisms):''' <math>f, g, h, \dots</math> စသည့် မော်ဖစ်ဇင်များ စုစည်းမှုတစ်ခု။
မော်ဖစ်ဇင် တစ်ခုစီတိုင်းတွင် '''အရင်းအမြစ် (domain)''' နှင့် '''ပစ်မှတ် (codomain)''' အရာဝတ္ထုများ သတ်သတ်မှတ်မှတ်ပါရှိသည်။ သင်္ကေတအရ <math>f:X\rightarrow Y</math> တွင် <math>f</math> သည် အရင်းအမြစ် <math>X</math> နှင့် ပစ်မှတ် <math>Y</math> တို့၏ မော်ဖစ်ဇင်တစ်ခုအဖြစ် ကိုယ်စားပြုသည်။
အရာဝတ္ထု <math>X</math> တစ်ခုစီတိုင်းတွင် '''ထပ်တူရ မော်ဖစ်ဇင် (identity morphism) '''<math>1_{X}:X\rightarrow X</math> တစ်ခုစီ အသီးသီး သတ်သတ်မှတ်မှတ်ရှိသည်။
<math>f</math> ၏ ပစ်မှတ်နှင့် <math>g</math> ၏ အရင်းအမြစ်တို့ ထပ်တူညီပြီး ပေါင်းစပ်၍ရသော မည်သည့် မော်ဖစ်ဇင်တွဲ <math>f</math> နှင့် <math>g</math> အတွက်မဆို <math>gf</math> ဟုခေါ်သော '''ပေါင်းစပ်မော်ဖစ်ဇင် (composite morphism)''' တစ်ခု ရှိသည်။
ထို <math>gf</math> ၏ အရင်းအမြစ်သည် <math>f</math> ၏ အရင်းအမြစ်နှင့် တူညီပြီး ၎င်း၏ ပစ်မှတ်သည် <math>g</math> ၏ ပစ်မှတ်နှင့် တူညီသည်။
(မှတ်ချက်။ ဤတွင် "domain" နှင့် "codomain" တို့ကို ဘာသာပြန်ဆိုရာ၌ "အရင်းအမြစ်စု" နှင့် "ပစ်မှတ်စု" အစား "စု" (set) နောက်ဆက်တွဲကို ချန်၍ "အရင်းအမြစ်" နှင့် "ပစ်မှတ်" ဟုသာ အသုံးပြုထားသည်။ ကတ်တဂိုရီ သီအိုရီရှိ အရာဝတ္ထု (object) များသည် အစုများသာ ဖြစ်ရန်မလိုအပ်ဘဲ အခြားသော သင်္ချာတည်ဆောက်ပုံများလည်း ဖြစ်နိုင်သည်။ "စု" ဟု ထည့်သွင်းခေါ်ဆိုခြင်းသည် အစုသီအိုရီ (set theory) ဆိုင်ရာ ကန့်သတ်ချက်များကို သွယ်ဝိုက်သက်ရောက်စေနိုင်သောကြောင့် ဤသို့ ချန်လှပ်အသုံးပြုထားခြင်း ဖြစ်သည်။)
=== နဂိုမှန်အဆိုများ (Axioms) ===
အထက်ပါအချက်အလက်များသည် အောက်ဖော်ပြပါ နဂိုမှန်အဆို နှစ်ခုကို မဖြစ်မနေ လိုက်နာရမည်-
* မည်သည့် <math>f:X\rightarrow Y</math> အတွက်မဆို ပေါင်းစပ်မော်ဖစ်ဇင်များဖြစ်သော <math>1_{Y}f</math> နှင့် <math>f1_{X}</math> တို့ နှစ်ခုလုံးသည် <math>f</math> နှင့် ညီမျှသည်။
* ပေါင်းစပ်၍ရသော မော်ဖစ်ဇင်သုံးခု <math>f, g, h</math> တိုင်းအတွက် ပေါင်းစပ်မော်ဖစ်ဇင်များဖြစ်သည့် <math>h(gf)</math> နှင့် <math>(hg)f</math> တို့သည် တူညီပြီး ၎င်းတို့ကို <math>hgf</math> ဟု တူတူသတ်မှတ်သည်။ ပေါင်းစပ်ခြင်းနိယာမသည် '''ဖက်စပ်ရဂုဏ်သတ္တိ (associativity)''' နှင့် '''ယူနစ်ရှိဂုဏ်သတ္တိ (unital)''' တို့နှင့် ပြည့်စုံသည်။
ကတ်တဂိုရီတစ်ခုအတွင်းရှိ အရာဝတ္ထုများနှင့် မော်ဖစ်ဇင်များသည် '''ကွီဗာ''' (quiver) ခေါ် လားရာပြဂရပ် (directed graph) တစ်ခုကို ဖွဲ့စည်းကြသည် ။ ၎င်းတွင် မျဉ်းပြိုင်မြားများ (parallel arrows) နှင့် ကွင်းပိတ်များ (loops) ပါဝင်နိုင်သည် ။
== ကတ်တဂိုရီ ဥပမာများ ==
*'''Quiver''': ကွီဗာများကို အရာဝတ္ထုများအဖြစ် သတ်မှတ်သည် ။ အရင်းအမြစ်နှင့် ပစ်မှတ်များကို မပြောင်းလဲစေသော ကွီဗာ ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်များ (quiver homomorphisms) ကို မော်ဖစ်ဇင်များအဖြစ် သတ်မှတ်သည် ။
* '''Set''': အစုများ (sets) ကို အရာဝတ္ထုများအဖြစ် သတ်မှတ်သည်။ အရင်းအမြစ်နှင့် ပစ်မှတ် သတ်မှတ်ထားသော ဖန်ရှင်များ (functions) ကို မော်ဖစ်ဇင်များအဖြစ် သတ်မှတ်သည်။
*'''Top''': [[တိုပေါ်လော်ဂျီ]] ရပ်ဝန်းများ(topological spaces) ကို အရာဝတ္ထုများအဖြစ် သတ်မှတ်ပြီး အဆက်မပြတ် ဖန်ရှင်များ (continuous functions) ကို မော်ဖစ်ဇင်များအဖြစ် သတ်မှတ်သည်။
*'''Man''': ချောမွေ့သော မန်နီဖိုးများကို (smooth manifolds) အရာဝတ္ထုများအဖြစ် သတ်မှတ်သည် ။ ချောမွေ့သော ပုံဖော်မှုများကို မော်ဖစ်ဇင်များအဖြစ် သတ်မှတ်သည် ။
*'''Meas''': အတိုင်းအတာ ရပ်ဝန်းများကို (measurable spaces) အရာဝတ္ထုများအဖြစ် သတ်မှတ်သည် ။ အတိုင်းအတာ ဖန်ရှင်များကို (measurable functions) မော်ဖစ်ဇင်များအဖြစ် သတ်မှတ်သည် ။
*'''Poset''': တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း အစဉ်ကျသောအစုများကို (partially-ordered sets) အရာဝတ္ထုများအဖြစ် သတ်မှတ်သည် ။ အစီအစဉ်ကို မပြောင်းလဲစေသော ဖန်ရှင်များ (order-preserving functions) ကို မော်ဖစ်ဇင်များအဖြစ် သတ်မှတ်သည် ။
*'''<math>\textbf{hTop}</math>''': [[တိုပေါ်လော်ဂျီ]] ရပ်ဝန်းများ(topological spaces) ကို အရာဝတ္ထုများအဖြစ် သတ်မှတ်ပြီး မော်ဖစ်ဇင်များ (morphisms) သည် ဟွမ်း-အစုများ (Hom sets) အဖြစ် <math>\text{Hom}(X, Y) = [X, Y]</math> သတ်မှတ်သည်။ [[ဟိုမိုတိုပီ]] အတန်းအစား (homotopy class) များအားလုံး ပါဝင်သည့် မိသားစုကို <math>[X, Y]</math> ဖြင့် ဖော်ပြသည်။
*'''<math>Set_{*}</math> နှင့် <math>Top_{*}</math>''': အခြေခံအမှတ် (basepoint) သတ်မှတ်ထားသော အစုများ သို့မဟုတ် [[တိုပေါ်လော်ဂျီ]] ရပ်ဝန်းများကို အရာဝတ္ထုများအဖြစ် သတ်မှတ်သည်။ အခြေခံအမှတ်ကို မပြောင်းလဲစေသော (အဆက်မပြတ်) ဖန်ရှင်များ (basepoint-preserving (continuous) functions) ကို မော်ဖစ်ဇင်များအဖြစ် သတ်မှတ်သည်။
*'''Group''': အုပ်စုများ (groups) ကို အရာဝတ္ထုများအဖြစ် သတ်မှတ်ပြီး အုပ်စုဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်များ (group homomorphisms) ကို မော်ဖစ်ဇင်များအဖြစ်သတ်မှတ်သည်။
*'''Ring''': ဖက်စပ်ရဂုဏ်သတ္တိနှင့် ယူနစ်ရှိဂုဏ်သတ္တိတို့ ပြည့်စုံသော ကွင်းများ (associative and unital rings) ကို အရာဝတ္ထုများအဖြစ် သတ်မှတ်ပြီး ကွင်း ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်များ (ring homomorphisms) ကို မော်ဖစ်ဇင်များအဖြစ် သတ်မှတ်သည်။
*'''Field''': ဖီးလ်ဒ်များ (fields) ကို အရာဝတ္ထုများအဖြစ် သတ်မှတ်သည် ။ ဖီးလ်ဒ် ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်များကို (field homomorphisms) မော်ဖစ်ဇင်များအဖြစ် သတ်မှတ်သည် ။
*'''<math>Mod_{R}</math>''': ယူနစ်ရှိဂုဏ်သတ္တိရှိ ကွင်း (unital ring) <math>R</math> တစ်ခုအတွက် ဘယ် <math>R</math>-[[မော်ဂျူး]]များကို (left R-modules) အရာဝတ္ထုများအဖြစ် သတ်မှတ်သည် ။ <math>R</math>-မော်ဂျူး ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်များကို မော်ဖစ်ဇင်များအဖြစ် သတ်မှတ်သည် ။
*'''<math>Ch_{R}</math>''': <math>R</math>-မော်ဂျူးများ၏ ချိတ်တန်း ကွန်ပလက်စ်များ (chain complexes) ကို အရာဝတ္ထုများအဖြစ် သတ်မှတ်သည် ။ ချိတ်တန်း ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်များကို မော်ဖစ်ဇင်များအဖြစ် သတ်မှတ်သည် ။
*'''<math>Mat_{R}</math>''': ယူနစ်ရှိဂုဏ်သတ္တိရှိ ကွင်း (unital ring) <math>R</math> တစ်ခုအတွက် <math>Mat_{R}</math> သည် အပေါင်းကိန်းပြည့်များကို အရာဝတ္ထုများအဖြစ် သတ်မှတ်ထားသော ကတ်တဂိုရီဖြစ်သည်။ <math>n</math> မှ <math>m</math> သို့သွားသော မော်ဖစ်ဇင်တစ်ခုသည် <math>R</math> မှ တန်ဖိုးများပါရှိသော <math>m \times n</math> ကိန်းအုံ (matrix) တစ်ခုဖြစ်သည်။ ပေါင်းစပ်ခြင်းကို မက်ထရစ်မြှောက်ခြင်းဖြင့် ပြုလုပ်ပြီး ထပ်တူရကိန်းအုံများသည် ထပ်တူရမော်ဖစ်ဇင်များအဖြစ် ဆောင်ရွက်သည်။
*'''BG''' (ကတ်တဂိုရီဖြစ် အုပ်စု): အုပ်စု <math>G</math> သို့မဟုတ် ယေဘုယျအားဖြင့် [[မိုနွိုက်]] (monoid) တစ်ခုကို အရာဝတ္ထုတစ်ခုတည်းသာ ပါဝင်သော ကတ်တဂိုရီ '''BG''' အဖြစ် သတ်မှတ်သည်။ အုပ်စု <math>G</math> ၏ အစုဝင်များသည် ကတ်တဂိုရီ <math>BG</math> ၏ မော်ဖစ်ဇင်များ ဖြစ်ကြပြီး ပေါင်းစပ်ခြင်းကို အစုဝင်များ မြှောက်ခြင်းဖြင့် ပြုလုပ်သည်။
*'''Graph''': ရိုးရှင်းသော ဂရပ်များကို (simple graphs) အရာဝတ္ထုများအဖြစ် သတ်မှတ်သည် ။ ဂရပ် ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်များကို မော်ဖစ်ဇင်များအဖြစ် သတ်မှတ်သည် ။
*'''တစ်ပိုင်းတစ်စ ကတ်တဂိုရီ''' (Discrete category): အစုတစ်ခုကို ကတ်တဂိုရီတစ်ခုအဖြစ် မှတ်ယူနိုင်သည် ။ ၎င်းတွင် အစုဝင်များကို အရာဝတ္ထုများအဖြစ် သတ်မှတ်ပြီး ထပ်တူရမော်ဖစ်ဇင်များသာ ပါဝင်သည် ။ မော်ဖစ်ဇင်တိုင်းသည် ထပ်တူရမော်ဖစ်ဇင်ဖြစ်နေသော ကတ်တဂိုရီကို တစ်ပိုင်းတစ်စ ကတ်တဂိုရီဟု ခေါ်သည် ။
=== ခိုင်မာသော ကတ်တဂိုရီများ နှင့် သရုပ်မဲ့ ကတ်တဂိုရီများ (Concrete and Abstract Categories) ===
အထက်ပါ ဥပမာအများစုသည်''' ခိုင်မာသော ကတ်တဂိုရီများ (concrete categories)''' ဖြစ်ကြသည် ။ ၎င်းကတ်တဂိုရီများရှိ အရာဝတ္ထုများတွင် အခြေခံအစုများ (underlying sets) ပါရှိကြသည် ။ ၎င်းတို့၏ မော်ဖစ်ဇင်များသည် အဆိုပါ အခြေခံအစုများကြားရှိ ဖန်ရှင်များ ဖြစ်ကြသည် ။ သို့သော် ကတ်တဂိုရီတိုင်းသည် ဤကဲ့သို့ ဖန်ရှင်များကိုသာ အခြေခံထားခြင်း မဟုတ်ပေ ။ မော်ဖစ်ဇင်များသည် ဖန်ရှင်များ မဟုတ်သော '''သရုပ်မဲ့ ကတ်တဂိုရီများ (abstract categories)''' လည်း များစွာတည်ရှိသည် ။ ဥပမာအားဖြင့် <math>Mat_{R}</math> ကတ်တဂိုရီတွင် အပေါင်းကိန်းပြည့်များကို အရာဝတ္ထုများအဖြစ် သတ်မှတ်ပြီး ကိန်းအုံများကို (matrices) မော်ဖစ်ဇင်များအဖြစ် သတ်မှတ်သည် ။ ထို့အတူ အုပ်စုတစ်ခုကို အရာဝတ္ထုတစ်ခုတည်းသာ ပါဝင်သော ကတ်တဂိုရီအဖြစ် သတ်မှတ်ပါက ထိုအုပ်စု၏ အစုဝင်များသည် မော်ဖစ်ဇင်များ ဖြစ်လာကြသည် ။ ဤသည်မှာ မော်ဖစ်ဇင်ဆိုသည်မှာ ဖန်ရှင်များသာ ဖြစ်ရမည်ဟူသော ကန့်သတ်ချက်မရှိကြောင်း ပြသနေသည် ။
== မော်ဖစ်ဇင် အမျိုးအစားများ (Types of Morphisms) ==
*'''မိုနိုမော်ဖစ်ဇင် (Monomorphism):''' ကတ်တဂိုရီတစ်ခုအတွင်းရှိ မော်ဖစ်ဇင် <math>f: x\rightarrow y</math> တစ်ခုအတွက် မည်သည့် မျဉ်းပြိုင် မော်ဖစ်ဇင်များ (parallel morphisms) <math>h,k: w\rightrightarrows x</math> အတွက်မဆို <math>fh=fk</math> ဖြစ်လျှင် <math>h=k</math> ဖြစ်ကြောင်း သက်သေပြနိုင်ပါက ထို <math>f</math> ကို မိုနိုမော်ဖစ်ဇင်ဟု ခေါ်သည်။
*'''အပီမော်ဖစ်ဇင် (Epimorphism):''' ကတ်တဂိုရီတစ်ခုအတွင်းရှိ မော်ဖစ်ဇင် <math>f: x\rightarrow y</math> တစ်ခုအတွက် မည်သည့် မျဉ်းပြိုင် မော်ဖစ်ဇင်များ <math>h,k: y\rightrightarrows z</math> အတွက်မဆို <math>hf=kf</math> ဖြစ်လျှင် <math>h=k</math> ဖြစ်ကြောင်း သက်သေပြနိုင်ပါက ထို <math>f</math> ကို အပီမော်ဖစ်ဇင်ဟု ခေါ်သည်။
*'''အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် (Isomorphism):''' ကတ်တဂိုရီတစ်ခုအတွင်းရှိ မော်ဖစ်ဇင် <math>f:X\rightarrow Y</math> အတွက် <math>gf=1_X</math> နှင့် <math>fg=1_Y</math> ဖြစ်စေမည့် မော်ဖစ်ဇင် <math>g: Y\rightarrow X</math> တစ်ခု တည်ရှိပါက ထို <math>f</math> ကို အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်ဟု ခေါ်သည်။ အရာဝတ္ထု <math>X</math> နှင့် <math>Y</math> တို့ကြားတွင် အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်တစ်ခု ရှိပါက ၎င်းတို့ကို '''အိုင်ဆိုမောဖစ်ဖြစ်သော အရာဝတ္ထုများ (isomorphic objects)''' ဟု သတ်မှတ်ပြီး သင်္ကေတအားဖြင့် <math>X \cong Y</math> ဟု ရေးသားသည်။
*'''အန်ဒိုမော်ဖစ်ဇင် (Endomorphism):''' အရင်းအမြစ် နှင့် ပစ်မှတ် တူညီသော မော်ဖစ်ဇင်ကို အန်ဒိုမော်ဖစ်ဇင်ဟု ခေါ်သည်။
*'''အော်တိုမော်ဖစ်ဇင် (Automorphism):''' အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်လည်းဖြစ်သော အန်ဒိုမော်ဖစ်ဇင်ကို အော်တိုမော်ဖစ်ဇင်ဟု ခေါ်သည်။
*'''အပိုင်း နှင့် ရုပ်သိမ်းခြင်း (Section and Retraction):''' <math> x\overset{s}{\longrightarrow} y \overset{r}{\longrightarrow} x</math> တို့သည် မော်ဖစ်ဇင်များဖြစ်ပြီး <math>rs=1_{x}</math> ဖြစ်သည်ဟု ဆိုပါစို့။ ဤတွင် <math>s</math> ကို '''အပိုင်း (section)''' သို့မဟုတ် <math>r</math> ၏ ညာဘက်ပြောင်းပြန် (right inverse) ဟုခေါ်ပြီး <math>r</math> ကို '''ရုပ်သိမ်းခြင်း (retraction)''' သို့မဟုတ် <math>s</math> ၏ ဘယ်ဘက်ပြောင်းပြန် (left inverse) ဟု ခေါ်သည်။ ဤအခြေအနေတွင် <math>s</math> သည် အမြဲတမ်း မိုနိုမော်ဖစ်ဇင် တစ်ခုဖြစ်ပြီး ဒွန်တွဲစွာဖြင့် <math>r</math> သည် အမြဲတမ်း အပီမော်ဖစ်ဇင် တစ်ခုဖြစ်သည်။ ဤ တစ်ဖက်သတ် ပြောင်းပြန်များ (one-sided inverses) ရှိနေခြင်းကို အသိအမှတ်ပြုသောအားဖြင့် <math>s</math> ကို ခွဲထွက် မိုနိုမော်ဖစ်ဇင် (split monomorphism) ဟု ခေါ်ဆိုပြီး <math>r</math> ကို ခွဲထွက် အပီမော်ဖစ်ဇင် (split epimorphism) ဟု ခေါ်ဆိုသည်။
Set ကတ်တဂိုရီအတွင်း၌ မိုနိုမော်ဖစ်ဇင်များသည် '''အင်ဂျက်တစ် ဖန်ရှင်များ''' (injective functions) နှင့် ထပ်တူညီသည် ။ ထို့အတူပင် Set ကတ်တဂိုရီအတွင်းရှိ အပီမော်ဖစ်ဇင်များသည် '''ဆာဂျက်တစ် ဖန်ရှင်များ''' (surjective functions) နှင့် ထပ်တူညီသည် ။ ထို့ကြောင့် မိုနိုမော်ဖစ်ဇင်များ နှင့် အပီမော်ဖစ်ဇင်များကို အင်ဂျက်တစ်နှင့် ဆာဂျက်တစ် ဖန်ရှင် သဘောတရားများ၏ ကတ်တဂိုရီဆိုင်ရာ နှိုင်းယှဉ်ချက်များအဖြစ် ရှုမြင်သင့်သည်။ လက်တွေ့တွင် <math>C</math> သည် အရာဝတ္ထုများ၌ အခြေခံအစုများ (underlying sets) ပါရှိသော ကတ်တဂိုရီတစ်ခုဖြစ်ပါက ၎င်းတို့ကြားရှိ အင်ဂျက်တစ် သို့မဟုတ် ဆာဂျက်တစ် ဖန်ရှင်ကို သက်ရောက်ဖြစ်ပေါ်စေသည့် မည်သည့် မော်ဖစ်ဇင် မဆိုသည် မိုနိုမော်ဖစ်ဇင် သို့မဟုတ် အပီမော်ဖစ်ဇင်ဖြစ်သည်။ သို့ရာတွင် ထိုသို့သော ကတ်တဂိုရီများ၌ပင်လျှင် မိုနိုမော်ဖစ်ဇင်နှင့် အပီမော်ဖစ်ဇင် သဘောတရားများသည် ပိုမို၍ ယေဘုယျကျနိုင်သည်။ အခြေခံဖန်ရှင်သည် အင်ဂျက်တစ် မဖြစ်သော မိုနိုမော်ဖစ်ဇင်တစ်ခု ပါဝင်သည့် ခိုင်မာသော ကတ်တဂိုရီများ (concrete categories) ရှိသည်။ ထို့အတူ ၎င်း၏ အခြေခံဖန်ရှင်သည် ဆာဂျက်တစ် မဖြစ်သော အပီမော်ဖစ်ဇင်တစ်ခု ပါဝင်သည့် ခိုင်မာသော ကတ်တဂိုရီများ လည်း ရှိသည်။
'''ရွေးချယ်ခြင်း နဂိုမှန်အဆို''' (axiom of choice) ကို ကတ်တဂိုရီဆိုင်ရာ သင်္ကေတအသုံးအနှုန်းများဖြင့် တိကျစွာ ဖော်ပြနိုင်သည်။ ''Set ကတ်တဂိုရီအတွင်းရှိ မည်သည့် အပီမော်ဖစ်ဇင်မဆိုသည် ခွဲထွက် အပီမော်ဖစ်ဇင် (split epimorphism) ဖြစ်သည်'' ဟူ၍ ဖြစ်သည်။
=== မော်ဖစ်ဇင်များ၏ ဂုဏ်သတ္တိများ နှင့် ဒွန်တွဲမှု (Properties and Duality) ===
*ကတ်တဂိုရီ <math>C</math> အတွင်းရှိ မော်ဖစ်ဇင်တစ်ခုသည် အပီမော်ဖစ်ဇင် ဖြစ်လျှင်နှင့်မှသာလျှင်(if and only if) ၎င်းသည် ပြောင်းပြန် ကတ်တဂိုရီ <math>C^{op}</math> တွင် မိုနိုမော်ဖစ်ဇင် ဖြစ်သည်။
*<math>f:x\rightarrow y</math> နှင့် <math>g:y\rightarrow z</math> တို့သည် မိုနိုမော်ဖစ်ဇင်များဖြစ်ပါက ၎င်းတို့၏ ပေါင်းစပ်မော်ဖစ်ဇင် <math>gf:x\rightarrow z</math> သည်လည်း မိုနိုမော်ဖစ်ဇင် ဖြစ်သည်။ ဒွန်တွဲစွာဖြင့် (by duality) <math>f:x\rightarrow y</math> နှင့် <math>g:y\rightarrow z</math> တို့သည် အပီမော်ဖစ်ဇင်များဖြစ်ပါက ပေါင်းစပ်မော်ဖစ်ဇင် <math>gf:x\rightarrow z</math> သည်လည်း အပီမော်ဖစ်ဇင် ဖြစ်သည်။
*<math>f:x\rightarrow y</math> နှင့် <math>g:y\rightarrow z</math> တို့သည် ပေါင်းစပ်မော်ဖစ်ဇင် <math>gf</math> အား မိုနိုမော်ဖစ်ဇင် ဖြစ်စေသော မော်ဖစ်ဇင်များဖြစ်ပါက <math>f</math> သည် မိုနိုမော်ဖစ်ဇင် (သို့မဟုတ် monic) ဖြစ်သည်။ ဒွန်တွဲစွာဖြင့် <math>gf</math> သည် အပီမော်ဖစ်ဇင် ဖြစ်ပါက <math>g</math> သည် အပီမော်ဖစ်ဇင် (သို့မဟုတ် epic) ဖြစ်သည်။
*မည်သည့်ကတ်တဂိုရီတွင်မဆို မိုနိုမော်ဖစ်ဇင်များသည် ကတ်တဂိုရီပိုင်း (subcategory) တစ်ခုကို ဖွဲ့စည်းသည်။ ဒွန်တွဲစွာဖြင့် <math>C</math> အတွင်းရှိ အပီမော်ဖစ်ဇင်များသည် <math>C^{op}</math> အတွင်းရှိ မိုနိုမော်ဖစ်ဇင်များနှင့် တိုက်ရိုက် သက်ဆိုင်သောကြောင့် အပီမော်ဖစ်ဇင်များသည်လည်း ကတ်တဂိုရီပိုင်း တစ်ခုကို ဖွဲ့စည်းသည်။
*ဖီးလ်ဒ် (Field) ကတ်တဂိုရီအတွင်းရှိ မည်သည့် မော်ဖစ်ဇင်မဆိုသည် မိုနိုမော်ဖစ်ဇင်ဖြစ်သည်။
*ယူနစ်ရှိဂုဏ်သတ္တိရှိ ကွင်းများ (unital rings) ၏ ကတ်တဂိုရီဖြစ်သော Ring တွင် ပါဝင်မှု ပုံဖော်ခြင်း (inclusion map) <math>i: \mathbb{Z} \hookrightarrow \mathbb{Q}</math> သည် မိုနိုမော်ဖစ်ဇင်ရော အပီမော်ဖစ်ဇင်ပါ ဖြစ်သော်လည်း ၎င်းသည် အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် (isomorphism) မဟုတ်ပေ။
=== အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် ထပ်တူညီမှုများ (Isomorphism Equivalences) ===
အောက်ဖော်ပြပါ အဆိုများသည် အချင်းချင်း ထပ်တူညီသည် (equivalent)
*(i) <math>f:x\rightarrow y</math> သည် <math>C</math> အတွင်းရှိ အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် တစ်ခုဖြစ်သည်။
*(ii) မည်သည့် အရာဝတ္ထု <math>c\in C</math> တိုင်းအတွက်မဆို <math>f</math> ဖြင့် နောက်ဆက်တွဲ ပေါင်းစပ်ခြင်းဖြင့် (postcomposition) ဘိုင်ဂျက်ရှင်း (bijection) <math>f_{*}:C(c,x)\rightarrow C(c,y)</math> တစ်ခုကို ရသည်။
*(iii) မည်သည့် အရာဝတ္ထု <math>c\in C</math> တိုင်းအတွက်မဆို <math>f</math> ဖြင့် ရှေ့ဆက်တွဲ ပေါင်းစပ်ခြင်းဖြင့် (precomposition) ဘိုင်ဂျက်ရှင်း <math>f^{*}:C(y,c)\rightarrow C(x,c)</math> တစ်ခုကို ရသည်။
ဤအခြေအနေတွင် "ဘိုင်ဂျက်ရှင်း" နှင့် "အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်" ဟူသော ဝေါဟာရများသည် သင်္ချာသဘောတရားအရ အဓိပ္ပာယ်တူညီကြသည်။ Set ကတ်တဂိုရီအတွင်းရှိ အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်များသည် ဘိုင်ဂျက်ရှင်းများပင် ဖြစ်သည်။ <math>C(c,x)</math> နှင့် <math>C(c,y)</math> တို့သည် ဟွမ်း-အစုများ (hom-sets) ဖြစ်ကြပြီး ၎င်းတို့သည် သတ်မှတ်ထားသော အရာဝတ္ထုနှစ်ခုကြားရှိ မော်ဖစ်ဇင်များ ပါဝင်သည့် အစုများဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ဥပမာအားဖြင့် ပုံဖော်မှု <math>f_{*}</math> သည် အစုတစ်ခုမှ အခြားအစုတစ်ခုသို့ ပို့ဆောင်ပေးသော ဖန်ရှင်တစ်ခုဖြစ်သည်။
== အခြေခံ ကတ်တဂိုရီ တည်ဆောက်ပုံများ (Basic Category Constructions) ==
=== သေးငယ်သော ကတ်တဂိုရီ (Small Category) နှင့် ဒေသအလိုက် သေးငယ်သော ကတ်တဂိုရီ (Locally Small Category) ===
ကတ်တဂိုရီတစ်ခုရှိ မော်ဖစ်ဇင်များအားလုံး စုစည်းမှုသည် အစု (set) တစ်ခုမျှသာ ဖြစ်ပါက ၎င်းကို '''သေးငယ်သော ကတ်တဂိုရီ (small category)''' ဟု ခေါ်သည်။
ကတ်တဂိုရီတစ်ခုအတွင်းရှိ မည်သည့် အရာဝတ္ထု <math>x, y</math> တိုင်းအတွက်မဆို ၎င်းတို့ကြားရှိ မော်ဖစ်ဇင်များ စုစည်းမှုသည် အစုတစ်ခုမျှသာ ဖြစ်ပါက ၎င်းကို '''ဒေသအလိုက် သေးငယ်သော ကတ်တဂိုရီ (locally small category)''' ဟု ခေါ်သည်။
ဒေသအလိုက် သေးငယ်သော ကတ်တဂိုရီတစ်ခုအတွင်းရှိ အရာဝတ္ထု <math>X</math> မှ <math>Y</math> သို့သွားသော မော်ဖစ်ဇင်များ စုစည်းမှုကို သင်္ကေတအားဖြင့် <math>C(X, Y)</math> သို့မဟုတ် <math>\text{Hom}(X, Y)</math> ဟု ရေးသားလေ့ရှိသည် ။ ဤစုစည်းမှုကို '''ဟွမ်း-အစု''' (hom-set) ဟု ခေါ်ဆိုသည် ။ ဤသင်္ကေတအသုံးအနှုန်းသည် အလွန်အသုံးဝင်သောကြောင့် ဒေသအလိုက် သေးငယ်သည်ဖြစ်စေ မသေးငယ်သည်ဖြစ်စေ မည်သည့် ကတ်တဂိုရီရှိ မော်ဖစ်ဇင်များ စုစည်းမှုအတွက်မဆို ယေဘုယျအားဖြင့် အသုံးပြုကြသည် ။
ကတ်တဂိုရီများကို အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ရာတွင် အစု (set) ဟူသော စကားလုံးအစား စုစည်းမှု (collection) ဟူသော စကားလုံးကို သတိပြု၍ အသုံးပြုထားသည် ။ ရပ်ဆဲလ်၏ ဝိရောဓိ (Russell's paradox) အရ အစုများအားလုံး ပါဝင်သော အစုဟူ၍ မရှိနိုင်ပေ ။ ထို့ကြောင့် ဥပမာအားဖြင့် အစုများအားလုံးပါဝင်သော Set ကတ်တဂိုရီ၏ အရာဝတ္ထုများ စုစည်းမှုသည် အစုတစ်ခု မဖြစ်နိုင်ပေ ။ ဤကဲ့သို့ အစုသီအိုရီဆိုင်ရာ ရှုပ်ထွေးမှုများကို ဖြေရှင်းရန်အတွက် ကတ်တဂိုရီများ၏ အရွယ်အစားကို ခွဲခြားသတ်မှတ်ရန် လိုအပ်လာသည် ။
=== ဂရုပွိုက် (Groupoid) ===
'''ဂရုပွိုက် (groupoid)''' ဆိုသည်မှာ မော်ဖစ်ဇင်တိုင်းသည် အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် (isomorphism) ဖြစ်သော ကတ်တဂိုရီတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဥပမာအားဖြင့် အုပ်စု (group) သည် အရာဝတ္ထုတစ်ခုတည်းသာ ပါဝင်သော ဂရုပွိုက်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ မည်သည့် ရပ်ဝန်း <math>X</math> အတွက်မဆို ၎င်း၏ '''အခြေခံ ဂရုပွိုက် (fundamental groupoid)''' <math> \Pi_{1}X</math> သည် <math>X</math> ၏ အမှတ်များကို အရာဝတ္ထုများအဖြစ် သတ်မှတ်ထားသော ကတ်တဂိုရီတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၎င်း၏ မော်ဖစ်ဇင်များသည် '''အစွန်းမှတ်များကို မပြောင်းလဲစေသော လမ်းကြောင်းများ၏ [[ဟိုမိုတိုပီ]] အတန်းအစားများ (endpoint-preserving homotopy classes of paths)''' ဖြစ်သည်။
မည်သည့် ကတ်တဂိုရီ <math>C</math> တွင်မဆို '''အကြီးဆုံး ဂရုပွိုက် (maximal groupoid)''' တစ်ခု ပါဝင်သည်။ ၎င်းသည် <math>C</math> ၏ အရာဝတ္ထုများအားလုံး ပါဝင်ပြီး အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်ဖြစ်သည့် မော်ဖစ်ဇင်များသာ ပါဝင်သော '''ကတ်တဂိုရီပိုင်း (subcategory)''' တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဥပမာအားဖြင့် အဆုံးရှိအစုများ (finite sets) နှင့် ဘိုင်ဂျက်ရှင်းများ ပါဝင်သည့် ကတ်တဂိုရီ <math>Fin_{iso}</math> သည် အဆုံးရှိအစုများနှင့် ဖန်ရှင်များအားလုံး ပါဝင်သည့် ကတ်တဂိုရီ <math>Fin</math> ၏ '''အကြီးဆုံး ဂရုပွိုက်ပိုင်း (maximal subgroupoid)''' ဖြစ်သည်။ ဤဂရုပွိုက်ကို သဘာဝကိန်းများ၏ '''ကတ်တဂိုရီအသွင်ပြောင်းခြင်း (categorification)''' တစ်ခုအဖြစ် မှတ်ယူနိုင်သည်။
=== ကတ်တဂိုရီပိုင်း (Subcategory) ===
ကတ်တဂိုရီ <math>C</math> ၏ '''ကတ်တဂိုရီပိုင်း (subcategory)''' <math>D</math> တစ်ခုကို <math>C</math> အတွင်းရှိ အရာဝတ္ထုများ စုစည်းမှုအစိတ်အပိုင်း (subcollection of objects) နှင့် မော်ဖစ်ဇင်များ စုစည်းမှုအစိတ်အပိုင်း (subcollection of morphisms) တို့ကို ကန့်သတ်ယူဆောင်၍ သတ်မှတ်သည်။ သို့ရာတွင် ၎င်းသည် အောက်ဖော်ပြပါ အချက်အလက်များကို မဖြစ်မနေ လိုက်နာရမည်-
* <math>D</math> အတွင်းရှိ မည်သည့် မော်ဖစ်ဇင်၏ အရင်းအမြစ်နှင့် ပစ်မှတ် မဆိုသည် <math>D</math> တွင် ပါဝင်ရမည်။
* <math>D</math> အတွင်းရှိ မည်သည့် အရာဝတ္ထု၏ ထပ်တူရ မော်ဖစ်ဇင် မဆိုသည် <math>D</math> တွင် ပါဝင်ရမည်။
* <math>D</math> အတွင်းရှိ ပေါင်းစပ်၍ရသော မည်သည့် မော်ဖစ်ဇင်စုံတွဲ၏ ပေါင်းစပ်မော်ဖစ်ဇင် မဆိုသည် <math>D</math> တွင် ပါဝင်ရမည်။
=== ကတ်တဂိုရီ မြှောက်လဒ် (Product Category) ===
မည်သည့် ကတ်တဂိုရီ <math>C</math> နှင့် <math>D</math> အတွက်မဆို ၎င်းတို့၏ '''မြှောက်လဒ် ကတ်တဂိုရီ (product category)''' <math>C \times D</math> တစ်ခု ရှိသည်။
*၎င်း၏ အရာဝတ္ထုများသည် အစီအစဉ်ကျအတွဲ (ordered pairs) <math>(c, d)</math> များဖြစ်ကြသည်။ ဤတွင် <math>c</math> သည် <math>C</math> ၏ အရာဝတ္ထုတစ်ခုဖြစ်ကာ <math>d</math> သည် <math>D</math> ၏ အရာဝတ္ထုတစ်ခု ဖြစ်သည်။
*မော်ဖစ်ဇင်များသည် အစီအစဉ်ကျအတွဲ <math>(f, g): (c, d) \rightarrow (c^{\prime}, d^{\prime})</math> များဖြစ်ကြသည်။ ဤတွင် <math>f: c \rightarrow c^{\prime} \in C</math> နှင့် <math>g: d \rightarrow d^{\prime} \in D</math> တို့ဖြစ်ကြသည်။ ပေါင်းစပ်ခြင်း နှင့် ထပ်တူရမော်ဖစ်ဇင်များကို ၎င်းတို့၏ သက်ဆိုင်ရာ အစိတ်အပိုင်းများအလိုက် (componentwise) အသီးသီး သတ်မှတ်သည်။
=== ပြောင်းပြန် ကတ်တဂိုရီ (Opposite Category) ===
မည်သည့် ကတ်တဂိုရီ <math>\text{C}</math> အတွက်မဆို ၎င်း၏ '''ပြောင်းပြန် ကတ်တဂိုရီ (opposite category)''' <math>\text{C}^{\text{op}}</math> တစ်ခုတွင် အောက်ပါ အစိတ်အပိုင်းများ ပါဝင်ဖွဲ့စည်းထားသည်-
*'''အရာဝတ္ထုများ (Objects):''' <math>\text{C}</math> တွင်ရှိသော အရာဝတ္ထုများအတိုင်း တူညီစွာ ပါဝင်သည်။
*'''မော်ဖစ်ဇင်များ (Morphisms):''' <math>\text{C}</math> အတွင်းရှိ မော်ဖစ်ဇင် <math>f</math> တစ်ခုစီတိုင်းအတွက် <math>\text{C}^{\text{op}}</math> တွင် မော်ဖစ်ဇင် <math>f^{\text{op}}</math> တစ်ခုစီ ရှိသည်။ <math>f^{\text{op}}</math> ၏ အရင်းအမြစ် သည် <math>f</math> ၏ ပစ်မှတ် အဖြစ် သတ်မှတ်ပြီး <math>f^{\text{op}}</math> ၏ ပစ်မှတ်သည် <math>f</math> ၏ အရင်းအမြစ် အဖြစ် သတ်မှတ်သည်။ တစ်နည်းအားဖြင့်
<math>f^{\text{op}}: X \rightarrow Y \in \text{C}^{\text{op}} \Leftrightarrow f: Y \rightarrow X \in \text{C}</math>
<math>\text{C}^{\text{op}}</math> ၏ ကျန်ရှိသော ဖွဲ့စည်းပုံများကို အောက်ပါအတိုင်း သတ်မှတ်သည်-
*<math>\text{C}^{\text{op}}</math> တွင် အရာဝတ္ထု <math>X</math> တစ်ခုစီတိုင်းအတွက် <math>1_{X}^{\text{op}}</math> သည် ထပ်တူရ မော်ဖစ်ဇင် <math>1_{X}^{\text{op}}:X\rightarrow X</math> ဖြစ်သည်။
*'''ပေါင်းစပ်ခြင်း (composition)''' ကို သတ်မှတ်ရာတွင် <math>\text{C}</math> အတွင်းရှိ <math>g, f</math> တွဲ ပေါင်းစပ်နိုင်မှသာ <math>\text{C}^{\text{op}}</math> အတွင်းရှိ မော်ဖစ်ဇင်တွဲ <math>f^{\text{op}}, g^{\text{op}}</math> ကို ပေါင်းစပ်နိုင်သည်။ ဆိုလိုသည်မှာ <math>g</math> ၏ ပစ်မှတ်သည် <math>f</math> ၏ အရင်းအမြစ်နှင့် တူညီမှသာ ပေါင်းစပ်နိုင်သည်။ ၎င်းတို့၏ ပေါင်းစပ်ခြင်းကို <math>g^{\text{op}} f^{\text{op}} := (fg)^{\text{op}}</math> အဖြစ် ရေးသည်။
<math>f^{\text{op}}: X \rightarrow Y, g^{\text{op}}: Y \rightarrow Z \in \text{C}^{\text{op}} \quad \rightsquigarrow \quad g^{\text{op}}f^{\text{op}} := (fg)^{\text{op}}: X \rightarrow Z \in \text{C}^{\text{op}}</math>
<math>\qquad \qquad \qquad \Updownarrow \qquad \qquad \qquad \qquad \qquad \qquad \qquad \qquad \Updownarrow</math>
<math>g: Z \rightarrow Y, f: Y \rightarrow X \in \text{C} \qquad \quad \rightsquigarrow \qquad \quad fg: Z \rightarrow X \in \text{C}</math>
ဆောင်းဒါးစ် မက်လိန်း ရေးသားခဲ့ဖူးသည်မှာ ကတ်တဂိုရီတစ်ခုအတွက် မည်သည့် နဂိုမှန်အဆို၏ ဒွန်တွဲမှု (duality) မဆိုသည်လည်း နဂိုမှန်အဆိုတစ်ခု ဖြစ်သည် ဟူ၍ဖြစ်သည်။ ကတ်တဂိုရီတစ်ခုနှင့်ပတ်သက်သော မည်သည့်အဆိုကိုမဆို ၎င်းကတ်တဂိုရီ၏ နဂိုမှန်အဆိုများမှ ကောက်ချက်ချနိုင်ပါက ၎င်း၏ ဒွန်တွဲအဆိုကိုလည်း ကောက်ချက်ချနိုင်မည်ဖြစ်သည်။
=== အလွှာလိုက် ကတ်တဂိုရီများ (Slice Categories) ===
အလွှာလိုက် ကတ်တဂိုရီများ (slice categories) ကို <math>c/C</math> နှင့် <math>C/c</math> အဖြစ် သတ်မှတ်သည်။
*ကတ်တဂိုရီ <math>c/C</math> တွင် အရာဝတ္ထုတစ်ခုသည် <math>C</math> အတွင်းရှိ မော်ဖစ်ဇင် <math>f: c \rightarrow x</math> တစ်ခုဖြစ်ပြီး <math>f: c \rightarrow x</math> မှ <math>g: c \rightarrow y</math> သို့သွားသော မော်ဖစ်ဇင်တစ်ခုသည် <math>g = hf</math> ဖြစ်စေမည့် <math>C</math> အတွင်းရှိ မော်ဖစ်ဇင် <math>h: x \rightarrow y</math> တစ်ခုဖြစ်သည်။
*ကတ်တဂိုရီ <math>C/c</math> တွင် အရာဝတ္ထုတစ်ခုသည် <math>C</math> အတွင်းရှိ မော်ဖစ်ဇင် <math>f: x \rightarrow c</math> တစ်ခုဖြစ်ပြီး <math>f: x \rightarrow c</math> မှ <math>g: y \rightarrow c</math> သို့သွားသော မော်ဖစ်ဇင်တစ်ခုသည် <math>f = gh</math> ဖြစ်စေမည့် <math>C</math> အတွင်းရှိ မော်ဖစ်ဇင် <math>h: x \rightarrow y</math> တစ်ခုဖြစ်သည်။
<math>c/C</math> သည် ကတ်တဂိုရီတစ်ခုဖြစ်သည်ဟူသော အချက်မှနေ၍ <math>C/c := (c/(C^{op}))^{op}</math> ဟူသော အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက်ကို အသုံးပြုခြင်းအားဖြင့် <math>C/c</math> သည်လည်း ကတ်တဂိုရီတစ်ခုဖြစ်ကြောင်း ကောက်ချက်ချနိုင်သည်။
== ဖန်တာ (Functor) ==
ကတ်တဂိုရီ <math>C</math> နှင့် <math>D</math> ကြားရှိ ဖန်တာ (functor) <math>F: C \rightarrow D</math> တစ်ခုတွင် အောက်ပါ အချက်အလက်များ ပါဝင်သည်-
*<math>C</math> အတွင်းရှိ အရာဝတ္ထု <math>c \in C</math> တစ်ခုစီတိုင်းအတွက် <math>D</math> အတွင်းရှိ အရာဝတ္ထု <math>Fc \in D</math>
*<math>C</math> အတွင်းရှိ မော်ဖစ်ဇင် <math>f:c \rightarrow c^{\prime} \in C</math> တစ်ခုစီတိုင်းအတွက် <math>D</math> အတွင်းရှိ မော်ဖစ်ဇင် <math>Ff:Fc \rightarrow Fc^{\prime} \in D</math>
ဤတွင် <math>Ff</math> ၏ အရင်းအမြစ် နှင့် ပစ်မှတ် တို့သည် <math>F</math> ကို <math>f</math> ၏ အရင်းအမြစ် သို့မဟုတ် ပစ်မှတ်အပေါ် အသီးသီး သက်ရောက်ထားခြင်းနှင့် ညီမျှသည်။
=== နဂိုမှန်အဆိုများ ===
အထက်ပါအချက်အလက်များသည် အောက်ဖော်ပြပါ ဖန်တာဖြစ်တည်မှု နဂိုမှန်အဆို (functoriality axioms) နှစ်ခုကို မဖြစ်မနေ လိုက်နာရမည်-
*<math>C</math> အတွင်းရှိ ပေါင်းစပ်ရသော မည်သည့် မော်ဖစ်ဇင်တွဲ <math>f, g</math> အတွက်မဆို <math>Fg \cdot Ff = F(g \cdot f)</math> ဖြစ်သည်။
*<math>C</math> အတွင်းရှိ အရာဝတ္ထု <math>c</math> တစ်ခုစီတိုင်းအတွက် <math>F(1_{c}) = 1_{Fc}</math> ဖြစ်သည်။
မှတ်ချက်။ ဤသတ်မှတ်ချက်ပါ ဖန်တာသည် မော်ဖစ်ဇင်များ၏ လားရာကို မပြောင်းလဲစေသောကြောင့် ၎င်းကို '''လားရာတူ ဖန်တာ (covariant functor)''' ဟုလည်း ခေါ်ဆိုသည်။
*'''ဖန်တာများသည် အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်များကို ထိန်းသိမ်းထားသည်''' (Functors preserve isomorphisms)။ ကတ်တဂိုရီ <math>C</math> အတွင်းရှိ မော်ဖစ်ဇင် <math>f</math> သည် ပြောင်းပြန်မော်ဖစ်ဇင် <math>g</math> ရှိသော အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်တစ်ခု ဖြစ်သည်ဆိုပါစို့။ ထိုအခါ မည်သည့် ဖန်တာ <math>F: C \rightarrow D</math> မဆိုအတွက် ၎င်း၏ပုံရိပ် <math>Ff</math> သည် ကတ်တဂိုရီ <math>D</math> အတွင်း၌ ပြောင်းပြန်မော်ဖစ်ဇင် <math>Fg</math> ရှိသော အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်တစ်ခု ဖြစ်လာမည်ဖြစ်သည်။ ဤသည်မှာ ဖန်တာအားလုံး၏ အလွန်အရေးပါသော အခြေခံဂုဏ်သတ္တိတစ်ခုဖြစ်သည်။
=== ဖန်တာ အမျိုးအစားများ ===
*'''သစ္စာရှိဖန်တာ (Faithful functor):''' ဖန်တာ <math>F \colon \mathsf{C} \to \mathsf{D}</math> တစ်ခုအတွက် <math>\mathsf{C}</math> အတွင်းရှိ မည်သည့် အရာဝတ္ထုတွဲ <math>x, y \in \mathsf{C}</math> တိုင်းအတွက်မဆို ပုံဖော်မှု <math>f \mapsto Ff \colon \mathsf{C}(x,y) \to \mathsf{D}(Fx, Fy)</math> သည် [[အင်ဂျက်တစ် ဖန်ရှင်| အင်ဂျက်တစ်]] (injective) ဖြစ်ပါက ထိုဖန်တာကို သစ္စာရှိဖန်တာဟု ခေါ်သည်။
*'''ပြည့်ဝဖန်တာ (Full functor):''' ဖန်တာ <math>F \colon \mathsf{C} \to \mathsf{D}</math> တစ်ခုအတွက် <math>\mathsf{C}</math> အတွင်းရှိ မည်သည့် အရာဝတ္ထုတွဲ <math>x, y \in \mathsf{C}</math> တိုင်းအတွက်မဆို ပုံဖော်မှု <math>f \mapsto Ff \colon \mathsf{C}(x,y) \to \mathsf{D}(Fx, Fy)</math> သည် [[ဆာဂျက်တစ် ဖန်ရှင်| ဆာဂျက်တစ်]] (surjective) ဖြစ်ပါက ထိုဖန်တာကို ပြည့်ဝဖန်တာဟု ခေါ်သည်။
*'''အရာဝတ္ထုများအပေါ် အခြေခံအားဖြင့် ဆာဂျက်တစ်ဖြစ်ဖန်တာ (Essentially surjective functor on objects):''' ဖန်တာ <math>F \colon \mathsf{C} \to \mathsf{D}</math> တစ်ခုအတွက် <math>\mathsf{D}</math> အတွင်းရှိ မည်သည့် အရာဝတ္ထု <math>d \in \mathsf{D}</math> တိုင်းအတွက်မဆို <math>d</math> နှင့် <math>Fc</math> တို့ အိုင်ဆိုမောဖစ် (isomorphic) ဖြစ်စေမည့် အရာဝတ္ထု <math>c \in \mathsf{C}</math> တစ်ခု တည်ရှိပါက ထိုဖန်တာကို အရာဝတ္ထုများအပေါ် အခြေခံအားဖြင့် ဆာဂျက်တစ်ဖြစ်ဖန်တာဟု ခေါ်သည်။
*'''ထည့်သွင်းခြင်း (Embedding):''' အရာဝတ္ထုများအပေါ် အင်ဂျက်တစ်ဖြစ်သော သစ္စာရှိဖန်တာတစ်ခုကို ထည့်သွင်းခြင်း ဟု ခေါ်ဆိုပြီး ၎င်းသည် အရင်းအမြစ် ကတ်တဂိုရီအား ပစ်မှတ် ကတ်တဂိုရီ၏ ကတ်တဂိုရီပိုင်း (subcategory) တစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်သည်။
*'''အပြည့်အဝ ထည့်သွင်းခြင်း (Full embedding):''' အရာဝတ္ထုများအပေါ် အင်ဂျက်တစ်ဖြစ်သော ပြည့်ဝသစ္စာရှိဖန်တာ (fully faithful functor) ကို အပြည့်အဝ ထည့်သွင်းခြင်း ဟု ခေါ်ဆိုပြီး ၎င်း၏အရင်းအမြစ်သည် ပစ်မှတ်၏ ပြည့်ဝသော ကတ်တဂိုရီပိုင်း (full subcategory) တစ်ခုအဖြစ် ဖွဲ့စည်းသည်။
=== ဆန့်ကျင်ဘက် ဖန်တာ (Contravariant Functor) ===
<math>C</math> မှ <math>D</math> သို့သွားသော ဆန့်ကျင်ဘက် ဖန်တာ (contravariant functor) <math>F</math> ဆိုသည်မှာ ဖန်တာ <math>F: C^{\text{op}} \rightarrow D</math> သာဖြစ်သည်။ ၎င်းတွင် အောက်ပါ အချက်အလက်များ ပါဝင်သည်-
*<math>C</math> အတွင်းရှိ အရာဝတ္ထု <math>c \in C</math> တစ်ခုစီတိုင်းအတွက် <math>D</math> အတွင်းရှိ အရာဝတ္ထု <math>Fc \in D</math>
*<math>C</math> အတွင်းရှိ မော်ဖစ်ဇင် <math>f:c \rightarrow c^{\prime} \in C</math> တစ်ခုစီတိုင်းအတွက် <math>D</math> အတွင်းရှိ မော်ဖစ်ဇင် <math>Ff:Fc^{\prime} \rightarrow Fc \in D</math>
ဤတွင် <math>Ff</math> ၏ အရင်းအမြစ်နှင့် ပစ်မှတ်တို့သည် <math>F</math> ကို <math>f</math> ၏ ပစ်မှတ် သို့မဟုတ် အရင်းအမြစ်အပေါ် အသီးသီး သက်ရောက်ထားခြင်းနှင့် ညီမျှသည်။
==== နဂိုမှန်အဆိုများ ====
အထက်ပါအချက်အလက်များသည် အောက်ဖော်ပြပါ ဖန်တာဖြစ်တည်မှု နဂိုမှန်အဆို နှစ်ခုကို မဖြစ်မနေ လိုက်နာရမည်-
*<math>C</math> အတွင်းရှိ ပေါင်းစပ်၍ရသော မည်သည့် မော်ဖစ်ဇင်စုံတွဲ <math>f, g</math> အတွက်မဆို <math>Ff \cdot Fg = F(g \cdot f)</math> ဖြစ်သည်။
*<math>C</math> အတွင်းရှိ အရာဝတ္ထု <math>c</math> တစ်ခုစီတိုင်းအတွက် <math>F(1_{c}) = 1_{Fc}</math> ဖြစ်သည်။
=== ကိုယ်စားပြု ဖန်တာ (Represented Functor) ===
<math>C</math> သည် ဒေသအလိုက် သေးငယ်သော ကတ်တဂိုရီ ဖြစ်ပါက မည်သည့် အရာဝတ္ထု <math>c \in C</math> အတွက်မဆို <math>c</math> ဖြင့် ကိုယ်စားပြုထားသော ဖန်တာနှင့် ဆန့်ကျင်ဘက် ဖန်တာ အတွဲကို အောက်ပါအတိုင်း သတ်မှတ်နိုင်သည်-
<math>C(c, -): C \rightarrow Set</math>
<math>C(-, c): C^{op} \rightarrow Set</math>
*ဖန်တာ <math>C(c, -)</math> သည် <math>x \in C</math> ကို အစု <math>C(c, x)</math> သို့ ပို့ဆောင်ပေးသည်။ ဒွန်တွဲစွာဖြင့် (dually) ဖန်တာ <math>C(-, c)</math> သည် <math>x \in C</math> ကို အစု <math>C(x, c)</math> သို့ ပို့ဆောင်ပေးသည်။
*ဖန်တာ <math>C(c, -)</math> သည် မော်ဖစ်ဇင် <math>f: x \rightarrow y</math> ကို နောက်ဆက်တွဲ ပေါင်းစပ်ခြင်း ဖန်ရှင် (postcomposition function) <math>f_{*}: C(c, x) \rightarrow C(c, y)</math> သို့ ပို့ဆောင်ပေးသည်။ ဒွန်တွဲစွာဖြင့် ဖန်တာ <math>C(-, c)</math> သည် မော်ဖစ်ဇင် <math>f</math> ကို ရှေ့ဆက်တွဲ ပေါင်းစပ်ခြင်း ဖန်ရှင် (precomposition function) <math>f^{*}: C(y, c) \rightarrow C(x, c)</math> သို့ ပို့ဆောင်ပေးသည်။
=== နှစ်ဖက်ပါ ကိုယ်စားပြု ဖန်တာ (Two-sided Represented Functor) ===
<math>C</math> သည် ဒေသအလိုက် သေးငယ်သော ကတ်တဂိုရီဖြစ်ပါက '''နှစ်ဖက်ပါ ကိုယ်စားပြု ဖန်တာ (two-sided represented functor)''' <math>C(-, -): C^{op} \times C \rightarrow Set</math> တစ်ခု တည်ရှိသည်။
*အရာဝတ္ထုစုံတွဲ <math>(x, y)</math> ကို ဟွမ်း-အစု (hom-set) <math>C(x, y)</math> သို့ ပို့ဆောင်ပေးသည်။
*မော်ဖစ်ဇင်စုံတွဲ <math>f: w \rightarrow x</math> နှင့် <math>h: y \rightarrow z</math> တို့ကို အောက်ပါ ဖန်ရှင်သို့ ပို့ဆောင်ပေးသည်-
<math>C(x, y) \xrightarrow{h \cdot - \cdot f} C(w, z)</math>
<math>g \mapsto hgf</math>
၎င်းသည် <math>g: x \rightarrow y</math> ကို ယူ၍ <math>f</math> ဖြင့် ရှေ့ဆက်တွဲ ပေါင်းစပ်ခြင်း နှင့် <math>h</math> ဖြင့် နောက်ဆက်တွဲ ပေါင်းစပ်ခြင်း တို့ကို ပြုလုပ်ကာ <math>hgf: w \rightarrow z</math> ကို ရရှိစေသည်။ ဤသတ်မှတ်ပေးမှုသည် ပေါင်းစပ်ခြင်း၏ ဖက်စပ်ရဂုဏ်သတ္တိ နှင့် ယူနစ်ရှိဂုဏ်သတ္တိ တို့ပြည့်စုံ၍ '''နှစ်ထပ်ဖန်တာဖြစ်တည်မှု (bifunctorial)''' ဖြစ်သည်။
=== ဖန်တာ ဥပမာများ ===
*'''အခြေခံအုပ်စု (Fundamental Group):''' အခြေခံအုပ်စုကို ဖန်တာ <math>\pi_{1}: Top_{*} \rightarrow Group</math> တစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်သည်။ အခြေခံအမှတ်ပါသော ရပ်ဝန်းများကြားရှိ အဆက်မပြတ် ဖန်ရှင် <math>f:(X,x)\rightarrow(Y,y)</math> တစ်ခုသည် အုပ်စု ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင် <math>f_{*}:\pi_{1}(X,x)\rightarrow \pi_{1}(Y,y)</math> တစ်ခုကို သက်ရောက်ဖြစ်ပေါ်စေသည်။
*'''အုပ်စုသက်ရောက်ချက်များ''' (Group actions): အုပ်စု <math>G</math> ကို အရာဝတ္ထုတစ်ခုတည်းသာ ပါဝင်သော ကတ်တဂိုရီ <math>BG</math> အဖြစ် မှတ်ယူနိုင်သည် ။ ဖန်တာ <math>X: BG \rightarrow C</math> တစ်ခုသည် ကတ်တဂိုရီ <math>C</math> အတွင်းရှိ အရာဝတ္ထု <math>X</math> အပေါ် <math>G</math> ၏ ဘယ်သက်ရောက်ချက် (left action) ကို တိကျစွာ ကိုယ်စားပြုဖော်ပြသည် ။ ထို့အတူ ညာသက်ရောက်ချက် (right action) ကို ဆန့်ကျင်ဘက် ဖန်တာ <math>X: BG^{op} \rightarrow C</math> အဖြစ် သတ်မှတ်နိုင်သည် ။ ဖန်တာဖြစ်တည်မှု၏ ဂုဏ်သတ္တိများအရ ဤသက်ရောက်ချက်များရှိ အုပ်စုဝင်များသည် အရာဝတ္ထု <math>X</math>၏ အော်တိုမော်ဖစ်ဇင်များ (automorphisms) အဖြစ် မဖြစ်မနေ သက်ရောက်ရမည် ဖြစ်သည် ။ ဥပမာအားဖြင့် <math>C = Set</math> ဖြစ်လျှင် ၎င်းကို <math>G</math>-အစု (<math>G</math>-set) ဟုခေါ်ပြီး <math>C = Vect_{\mathbb{K}}</math> ဖြစ်လျှင် ၎င်းကို <math>G</math>-ကိုယ်စားပြုဖော်ပြမှု (<math>G</math>-representation) ဟုခေါ်သည် ။
*'''ချိတ်တန်း ကွန်ပလက်စ်များ (Chain Complexes):''' ချိတ်တန်း ကွန်ပလက်စ်များ၏ ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်များ <math>f_{\bullet}:C_{\bullet}\rightarrow C_{\bullet}^{\prime}</math> တွင် မည်သည့် <math>n\in\mathbb{Z}</math> အတွက်မဆို <math>df_{n}=f_{n-1}d</math> ဖြစ်စေမည့် ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင် <math>f_{n}:C_{n}\rightarrow C_{n}^{\prime}</math> များ စုစည်းပါဝင်သည်။ ယင်းအပေါ်အခြေခံ၍ အောက်ပါ ဖန်တာများကို ထပ်မံသတ်မှတ်နိုင်သည်-
** '''စက်ဝိုင်းပုံများ (Cycles, <math>Z_n</math>):''' ဖန်တာ <math>Z_{n}</math> သည် <math>Z_{n}C_{\bullet}=\ker(d:C_{n}\rightarrow C_{n-1})</math> အဖြစ် သတ်မှတ်ထားသော n-စက်ဝိုင်းပုံ (n-cycle) များကို တွက်ချက်ပေးသည်။
** '''နယ်နိမိတ်များ (Boundaries, <math>B_n</math>):''' ဖန်တာ <math>B_{n}</math> သည် <math>B_{n}C_{\bullet}=\text{im}(d:C_{n+1}\rightarrow C_{n})</math> အဖြစ် သတ်မှတ်ထားသော n-နယ်နိမိတ် (n-boundary) ကို တွက်ချက်ပေးသည်။
** '''ဟိုမိုလော်ဂျီ (Homology, <math>H_n</math>):''' ဖန်တာ <math>H_{n}</math> သည် n ကြိမ်မြောက် ဟိုမိုလော်ဂျီ (nth homology) ကို <math>H_{n}C_{\bullet}:=Z_{n}C_{\bullet}/B_{n}C_{\bullet}</math> အဖြစ် တွက်ချက်ပေးသည်။
*'''ဒွန်တွဲ ဗက်တာရပ်ဝန်း (Dual Vector Space):''' ဆန့်ကျင်ဘက် ဖန်တာ <math>(-)^{*}:Vect_{\mathbb{K}}^{\text{op}}\rightarrow Vect_{\mathbb{K}}</math> သည် ဗက်တာရပ်ဝန်းတစ်ခုကို ၎င်း၏ ဒွန်တွဲ ဗက်တာရပ်ဝန်း <math>V^{*}=\text{Hom}(V,\mathbb{K})</math> သို့ ပို့ဆောင်ပေးသည်။
*'''Spec (ရောင်စဉ်):''' ဆန့်ကျင်ဘက် ဖန်တာ <math>\text{Spec}: CRing^{\text{op}}\rightarrow Top</math> သည် ဖလှယ်ရ ကွင်း (commutative ring) <math>R</math> ကို ဇာရစ်စကီး တိုပေါ်လော်ဂျီ (Zariski topology) တပ်ဆင်ထားသော ၎င်း၏ သုဒ္ဓကိန်း အိုင်ဒီးလ်များ (prime ideals) အစု <math>\text{Spec}(R)</math> သို့ ပို့ဆောင်ပေးသည်။
*'''ပါဝင်မှု နှင့် မေ့လျော့ ဖန်တာများ (Inclusion and Forgetful Functors):''' ဖွဲ့စည်းပုံများကို ထည့်သွင်းခြင်း သို့မဟုတ် ချန်လှပ်ခြင်း ပြုလုပ်သော အောက်ပါ အခြေခံ ဖန်တာများလည်း ရှိသည်-
** <math>I: Ab \rightarrow Group</math> (ပါဝင်မှု ဖန်တာ - inclusion functor)
** <math>U: Ring \rightarrow Ab</math> (မြှောက်ခြင်းကို ချန်လှပ်ထားသော မေ့လျော့ ဖန်တာ - forgetful functor)
** <math>(-)^{\times}: Ring \rightarrow Group</math> (ယူနစ်များ၏ အုပ်စုထုတ်ယူသော ဖန်တာ)
** <math>I: Ring \rightarrow Rng</math> (ထည့်သွင်းမှု ဖန်တာ)
** <math>I: Field \rightarrow Ring</math> (ထည့်သွင်းမှု ဖန်တာ)
*'''ကဲကုလပ်စ်မှ ဆင်းသက်ချက် (Derivative):''' ကိန်းရှင်တစ်ခုထက်ပိုသော ကဲကုလပ်စ် (multivariable calculus) မှ ချိတ်ဆက်စည်းမျဉ်း (chain rule) သည် ဖန်တာဖြစ်တည်မှု၏ သရုပ်ပြချက်တစ်ခု ဖြစ်သည် ။ <math>D: Euclid_{*} \rightarrow Mat_{\mathbb{R}}</math> ဟူသော ဖန်တာတစ်ခုကို စဉ်းစားကြည့်ပါ ။ ဤဖန်တာသည် ယူကလစ်ဒ် ရပ်ဝန်း (Euclidean space) တစ်ခုကို ၎င်း၏ အတိုင်းအတာ (dimension) ဆီသို့ ပို့ဆောင်ပေးပြီး ဆင်းသက်ချက်ရှာ၍ရသော ဖန်ရှင်တစ်ခုကို ၎င်း၏ ဂျေးကိုဘီယန် ကိန်းအုံ (Jacobian matrix) ဆီသို့ ပို့ဆောင်ပေးသည် ။ ချိတ်ဆက်စည်းမျဉ်းအရ ပေါင်းစပ်ဖန်ရှင်တစ်ခု၏ ဂျေးကိုဘီယန် ကိန်းအုံသည် မူလဖန်ရှင်များ၏ ဂျေးကိုဘီယန် ကိန်းအုံများကို မက်ထရစ်မြှောက်ခြင်းဖြင့် ရရှိနိုင်ကြောင်း ဖော်ပြထားခြင်းသည် ဖန်တာ၏ ပေါင်းစပ်ခြင်းဂုဏ်သတ္တိကို တိုက်ရိုက် ကိုယ်စားပြုနေခြင်း ဖြစ်သည် ။
*'''အစုအဖွဲ့ခွဲခြားခြင်း ဖန်တာ (Clustering functor):''' တိုပေါ်လော်ဂျီဆိုင်ရာ အချက်အလက်များကို ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာရာတွင် (topological data analysis) အစုအဖွဲ့ခွဲခြားခြင်း အယ်လ်ဂိုရီသမ် (clustering algorithm) များကို ဖန်တာများအဖြစ် ရှုမြင်နိုင်သည် ။ အကွာအဝေး ရပ်ဝန်းများ (metric spaces) မှ အစုအဖွဲ့ ကတ်တဂိုရီ (cluster category) သို့သွားသော သင့်လျော်သည့် ဖန်တာများကို ရှာဖွေခြင်းဖြင့် ဒေတာများကို ပိုမိုထိရောက်စွာ ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာနိုင်ရန် ကတ်တဂိုရီ သီအိုရီက ကူညီပေးသည် ။
=== ဖန်တာဖြစ်တည်မှု၏ အသုံးချမှုများ (Applications of Functoriality) ===
ဖန်တာဖြစ်တည်မှု သဘောတရားသည် တိုပေါ်လော်ဂျီဆိုင်ရာ ဖြေရှင်းရခက်ခဲသော ပြဿနာများကို ရိုးရှင်းသော အက္ခရာသင်္ချာ ပြဿနာများအဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲပေးနိုင်သည်။ ထင်ရှားသော ဥပမာတစ်ခုမှာ '''ဘရောင်းဝါး အထိုင်မှတ် သီအိုရမ်''' (Brouwer Fixed Point Theorem) ကို သက်သေပြခြင်းဖြစ်သည်။ အတိုင်းအတာနှစ်ခုရှိသော အပိတ်ပြား (2-dimensional disk) <math>D^2</math> ၏ မည်သည့် အဆက်မပြတ် [[အန်ဒိုမော်ဖစ်ဇင်]]မဆိုတွင် အထိုင်မှတ်တစ်ခု အနည်းဆုံး ပါရှိရမည်ဟု အဆိုပါသီအိုရမ်က ဆိုသည်။ အခြေခံအုပ်စု (<math>\pi_1</math>) ဖန်တာကို အသုံးပြု၍ ပုံစံတကျ ရုပ်သိမ်းခြင်း (retraction) မဖြစ်နိုင်ကြောင်းကို ချေပသက်သေပြခြင်းအားဖြင့် ဖန်တာများ မည်မျှစွမ်းအားကြီးကြောင်းကို ဤသီအိုရမ်က မီးမောင်းထိုးပြသည်။
== ဖန်တာကို အသုံးပြုသော တည်ဆောက်ပုံများ (Functor-based Constructions) ==
=== ကော်မာ ကတ်တဂိုရီ (Comma category) ===
ဖန်တာ <math>F \colon \mathsf{D} \to \mathsf{C}</math> နှင့် <math>G \colon \mathsf{E} \to \mathsf{C}</math> တို့ ပေးထားသော '''ကော်မာ ကတ်တဂိုရီ''' <math>F \downarrow G</math> တွင် အောက်ပါ အစိတ်အပိုင်းများ ပါဝင်ဖွဲ့စည်းထားသည်-
*အရာဝတ္ထုများအနေဖြင့် <math>(d \in \mathsf{D}, e \in \mathsf{E}, f \colon Fd \to Ge \in \mathsf{C})</math> ဟူသော သုံးခုတွဲ (triples) များ။
*<math>(d, e, f)</math> မှ <math>(d', e', f')</math> သို့သွားသော မော်ဖစ်ဇင်များအနေဖြင့် <math>\mathsf{C}</math> အတွင်း ဖလှယ်ရ ဂုဏ်သတ္တိပြည့်စုံစေမည့် <math>f' \cdot Fh = Gk \cdot f</math> ဖြစ်စေမည့် မော်ဖစ်ဇင်တွဲများ <math>(h \colon d \to d', k \colon e \to e')</math>
=== အစုဝင်များ၏ ကတ်တဂိုရီ (Category of elements) ===
လားရာတူ ဖန်တာ (covariant functor) <math>F \colon \mathsf{C} \to \mathsf{Set}</math> ၏ '''အစုဝင်များ၏ ကတ်တဂိုရီ''' <math>\int F</math> တွင် အောက်ပါ အစိတ်အပိုင်းများ ပါဝင်ဖွဲ့စည်းထားသည်-
*အရာဝတ္ထုများအနေဖြင့် <math>F</math> ၏ အစုဝင်များ <math>c \in \mathsf{C}</math> နှင့် <math>x \in Fc</math> ဖြစ်သော <math>(c, x)</math> တွဲများ
*<math>(c, x)</math> မှ <math>(c', x')</math> သို့သွားသော မော်ဖစ်ဇင်များအနေဖြင့် <math>Ff(x) = x'</math> ဖြစ်စေမည့် <math>\mathsf{C}</math> အတွင်းရှိ မော်ဖစ်ဇင်များ <math>f \colon c \to c'</math>
အဆိုပါ အစုဝင်များ၏ ကတ်တဂိုရီတွင် ထင်ရှားသော မေ့လျော့ဖန်တာ (forgetful functor) <math>\Pi \colon \int F \to \mathsf{C}</math> တစ်ခု ရှိသည်။ ဤမေ့လျော့ဖန်တာသည် ကတ်တဂိုရီ <math>\int F</math> မှ အရာဝတ္ထု <math>(c, x)</math> ကို ကတ်တဂိုရီ <math>\mathsf{C}</math> ရှိ အရာဝတ္ထု <math>c</math> သို့ လည်းကောင်း မော်ဖစ်ဇင် <math>f</math> ကို မော်ဖစ်ဇင် <math>f</math> သို့ လည်းကောင်း တိုက်ရိုက် ပုံဖော်ပေးသည်။
=== ဆန့်ကျင်ဘက်ဖန်တာ၏ အစုဝင်များ၏ ကတ်တဂိုရီ (Category of elements of a contravariant functor) ===
ဆန့်ကျင်ဘက် ဖန်တာ (contravariant functor) <math>F \colon \mathsf{C}^{\mathrm{op}} \to \mathsf{Set}</math> ၏ '''အစုဝင်များ၏ ကတ်တဂိုရီ''' <math>\int F</math> တွင် အောက်ပါ အစိတ်အပိုင်းများ ပါဝင်ဖွဲ့စည်းထားသည်-
*အရာဝတ္ထုများအနေဖြင့် <math>F</math> ၏ အစုဝင်များ <math>c \in \mathsf{C}</math> နှင့် <math>x \in Fc</math> ဖြစ်သော <math>(c, x)</math> တွဲများ
*<math>(c, x)</math> မှ <math>(c', x')</math> သို့သွားသော မော်ဖစ်ဇင်များအနေဖြင့် <math>Ff(x') = x</math> ဖြစ်စေမည့် <math>\mathsf{C}</math> အတွင်းရှိ မော်ဖစ်ဇင်များ <math>f \colon c \to c'</math>
အဆိုပါ အစုဝင်များ၏ ကတ်တဂိုရီတွင်လည်း ထင်ရှားသော မေ့လျော့ဖန်တာ <math>\Pi \colon \int F \to \mathsf{C}</math> တစ်ခု ရှိပြီး ၎င်းသည် အရာဝတ္ထု <math>(c, x)</math> အား <math>c</math> သို့ လည်းကောင်း မော်ဖစ်ဇင် <math>f</math> အား <math>f</math> သို့ လည်းကောင်း ပုံဖော်ပေးသည်။
=== ပုံကြမ်း (Diagram) ===
ကတ်တဂိုရီ <math>C</math> တစ်ခုရှိ ပုံကြမ်း (diagram) ဆိုသည်မှာ ဖန်တာ <math>F:J\rightarrow C</math> တစ်ခုဖြစ်ပြီး ၎င်း၏ အရင်းအမြစ် (domain) ကို ပုံကြမ်း၏ အညွှန်းတပ် ကတ်တဂိုရီ (indexing category of the diagram) ဟု ခေါ်ဆိုသည်။ ပုံမှန်အားဖြင့် ပုံကြမ်းတစ်ခုသည် ဖန်တာတစ်ခုသာ ဖြစ်သော်လည်း လက်တွေ့တွင်မူ အညွှန်းတပ် ကတ်တဂိုရီသည် ပစ်မှတ် ကတ်တဂိုရီထက် ပိုမိုသေးငယ်သောအခါ ထိုဖန်တာကို ပုံကြမ်းအဖြစ် ရည်ညွှန်းလေ့ရှိသည်။ အညွှန်းတပ် ကတ်တဂိုရီသည် သေးငယ်သော ကတ်တဂိုရီ (small category) ဖြစ်ပါက ထိုပုံကြမ်းကို သေးငယ်သော ပုံကြမ်းဟု သတ်မှတ်သည်။
=== ကိန်းသေ ဖန်တာ (Constant Functor) ===
<math>\mathcal{C}</math> အတွင်းရှိ အရာဝတ္ထု <math>c</math> နှင့် သေးငယ်သော ကတ်တဂိုရီ (small category) <math>\mathcal{J}</math> တစ်ခု ပေးထားသည်ဟု ဆိုပါစို့။ '''ကိန်းသေ ဖန်တာ (constant functor)''' <math>\Delta_c: \mathcal{J} \to \mathcal{C}</math> ကို အောက်ပါအတိုင်း သတ်မှတ်သည်။
*<math>\mathcal{J}</math> အတွင်းရှိ အရာဝတ္ထု <math>i</math> အားလုံးအတွက် <math>\Delta_c(i) = c</math> ဖြစ်သည်။
*<math>\mathcal{J}</math> အတွင်းရှိ မော်ဖစ်ဇင် <math>f</math> အားလုံးအတွက် <math>\Delta_c(f) = \operatorname{id}_c</math> ဖြစ်သည်။
=== ပုံကြမ်းအထက်ရှိ ကတော့ပုံ (Cone Over a Diagram) ===
ပုံကြမ်း <math>F: \mathcal{J} \to \mathcal{C}</math> တစ်ခုအတွက် '''ပုံကြမ်းအထက်ရှိ ကတော့ပုံ (cone over a diagram)''' တွင် <math>\mathcal{C}</math> အတွင်းရှိ အရာဝတ္ထု <math>c</math> နှင့် သဘာဝအသွင်ပြောင်းခြင်း <math>\lambda: \Delta_c \Rightarrow F</math> တစ်ခုတို့ ပါဝင်ဖွဲ့စည်းထားသည်။ ဤအရာဝတ္ထု <math>c</math> ကို '''ထိပ်ဖျား (summit or apex)''' ဟု ခေါ်ဆိုသည်။
တိကျစွာဆိုရသော် ဤသဘာဝအသွင်ပြောင်းခြင်းတွင် <math>\mathcal{J}</math> အတွင်းရှိ <math>i</math> တစ်ခုစီတိုင်းအတွက် မော်ဖစ်ဇင်များ မိသားစုဖြစ်သော <math>\lambda_i: c \to F(i)</math> များ ပါဝင်သည်။ ၎င်းမော်ဖစ်ဇင်များကို '''ခြေတံများ (legs)''' ဟု ခေါ်ဆိုသည်။ ယင်းတို့သည် <math>\mathcal{J}</math> အတွင်းရှိ မည်သည့် မော်ဖစ်ဇင် <math>f: i \to j</math> အတွက်မဆို အောက်ပါ တြိဂံကို ဖလှယ်ရ ဂုဏ်သတ္တိပြည့်စုံစေရမည်။
*<math>F(f) \circ \lambda_i = \lambda_j</math>
=== ပုံကြမ်းအောက်ရှိ ကတော့ပုံ သို့မဟုတ် ကိုကတော့ပုံ (Cone Under a Diagram / Cocone) ===
ဒွန်တွဲစွာဖြင့် ပုံကြမ်း <math>F: \mathcal{J} \to \mathcal{C}</math> တစ်ခုအတွက် '''ပုံကြမ်းအောက်ရှိ ကတော့ပုံ''' သို့မဟုတ် '''ကိုကတော့ပုံ (cone under a diagram / cocone)''' တွင် <math>\mathcal{C}</math> အတွင်းရှိ အရာဝတ္ထု <math>c</math> နှင့် သဘာဝအသွင်ပြောင်းခြင်း <math>\mu: F \Rightarrow \Delta_c</math> တစ်ခုတို့ ပါဝင်ဖွဲ့စည်းထားသည်။ ဤအရာဝတ္ထု <math>c</math> ကို '''အောက်ခြေ (nadir)''' ဟု ခေါ်ဆိုသည်။
တိကျစွာဆိုရသော် ၎င်းတွင် ခြေတံများဖြစ်သည့် <math>\mu_i: F(i) \to c</math> များ ပါဝင်သည်။ ယင်းတို့သည် <math>\mathcal{J}</math> အတွင်းရှိ မည်သည့် <math>f: i \to j</math> အတွက်မဆို အောက်ပါ တြိဂံကို ဖလှယ်ရ ဂုဏ်သတ္တိပြည့်စုံစေရမည်။
*<math>\mu_j \circ F(f) = \mu_i</math>
=== <math>F</math> အထက်ရှိ ကတော့ပုံများ၏ ကတ်တဂိုရီ (The Category of Cones Over <math>F</math>) ===
<math>F: \mathcal{J} \to \mathcal{C}</math> သည် ပုံကြမ်းတစ်ခု ဖြစ်သည်ဟု ဆိုပါစို့။ <math>F</math> အထက်ရှိ ကတော့ပုံများ၏ ကတ်တဂိုရီကို သင်္ကေတအားဖြင့် <math>\int \operatorname{Cone}(-, F)</math> ဟု ရေးသားလေ့ရှိပြီး ၎င်းကို အောက်ပါအတိုင်း သတ်မှတ်သည်။
အရာဝတ္ထုများ (Objects): အရာဝတ္ထုများမှာ <math>F</math> အထက်ရှိ ကတော့ပုံများ ဖြစ်ကြသည်။ ၎င်းတို့သည် <math>\mathcal{C}</math> အတွင်းရှိ <math>c</math> နှင့် သဘာဝအသွင်ပြောင်းခြင်း <math>\lambda: \Delta_c \Rightarrow F</math> တို့ပါဝင်သော အစီအစဉ်ကျအတွဲ <math>(c, \lambda)</math> များ ဖြစ်ကြသည်။
မော်ဖစ်ဇင်များ (Morphisms): ကတော့ပုံ <math>(c, \lambda)</math> မှ ကတော့ပုံ <math>(d, \eta)</math> သို့သွားသော မော်ဖစ်ဇင်တစ်ခု ဆိုသည်မှာ <math>\mathcal{C}</math> အတွင်းရှိ မော်ဖစ်ဇင် <math>h: c \to d</math> တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၎င်းမော်ဖစ်ဇင်သည် မည်သည့် <math>i \in \mathcal{J}</math> တိုင်းအတွက်မဆို ခြေတံ <math>\lambda_i</math> ကို <math>h</math> မှတစ်ဆင့် ခြေတံ <math>\eta_i</math> သို့ ဆင့်ကဲဖြတ်သန်းသွားစေရမည်။ တစ်နည်းအားဖြင့် <math>\mathcal{J}</math> အတွင်းရှိ <math>i</math> အားလုံးအတွက် အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်၊
*<math>\eta_i \circ h = \lambda_i</math>
ပေါင်းစပ်ခြင်း (Composition): ကတော့ပုံများအကြား မော်ဖစ်ဇင်များ ပေါင်းစပ်ခြင်းဆိုသည်မှာ <math>\mathcal{C}</math> အတွင်းရှိ သက်ဆိုင်ရာ မော်ဖစ်ဇင်များကို ပုံမှန်ပေါင်းစပ်ခြင်းမျှသာ ဖြစ်သည်။ ဤသို့ပေါင်းစပ်ခြင်းသည် ဆင့်ကဲဖြတ်သန်းသွားသော ဂုဏ်သတ္တိကို သဘာဝအလျောက် ဆက်လက်ထိန်းသိမ်းထားသည်။
== သဘာဝအသွင်ပြောင်းခြင်း (Natural Transformation) ==
သဘာဝကျမှု (naturality) ကို ထင်ရှားသော ဥပမာတစ်ခုဖြင့် ရှင်းပြနိုင်သည်။ အတိုင်းအတာအကန့်အသတ်ရှိသော ဗက်တာရပ်ဝန်း <math>V</math> တစ်ခုသည် ၎င်း၏ ဒွန်တွဲ ဗက်တာရပ်ဝန်း <math>V^*</math> နှင့် လည်းကောင်း ဒွန်တွဲနှစ်ထပ် <math>V^{**}</math> နှင့် လည်းကောင်း အိုင်ဆိုမောဖစ် (isomorphic) ဖြစ်သည်။ သို့သော် <math>V \cong V^*</math> ဟူသော အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်အတွက် အခြေအစု (basis) တစ်ခုကို အလိုရှိသလို ရွေးချယ်ရန် လိုအပ်သောကြောင့် ၎င်းသည် သဘာဝမကျပေ။ ယင်းနှင့်ဆန့်ကျင်ဘက်အားဖြင့် <math>V \cong V^{**}</math> ဟူသော အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်သည် မည်သည့် အခြေအစုကိုမျှ ရွေးချယ်ရန် မလိုအပ်သောကြောင့် ၎င်းကို သဘာဝ အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်တစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်သည်။
ကတ်တဂိုရီ <math>C</math> နှင့် <math>D</math> တို့ကြားရှိ မျဉ်းပြိုင် ဖန်တာများ (parallel functors) <math>F,G: C \rightrightarrows D</math> တို့အတွက် '''သဘာဝအသွင်ပြောင်းခြင်း''' <math>\alpha: F \Rightarrow G</math> တွင် အောက်ပါအချက်များ ပါဝင်ဖွဲ့စည်းထားသည်-
*<math>C</math> အတွင်းရှိ အရာဝတ္ထု <math>c \in C</math> တစ်ခုစီတိုင်းအတွက် <math>D</math> အတွင်းရှိ မြား (arrow) <math>\alpha_c: Fc \rightarrow Gc</math> တစ်ခုစီ ရှိသည်။ ထိုမြားများ စုစည်းမှုသည် သဘာဝအသွင်ပြောင်းခြင်း၏ '''အစိတ်အပိုင်းများ (components)''' ဖြစ်သည်။
*<math>C</math> အတွင်းရှိ မည်သည့် မော်ဖစ်ဇင် <math>f: c \rightarrow c'</math> အတွက်မဆို <math>D</math> အတွင်းတွင် မော်ဖစ်ဇင်များ၏ စတုရန်းကို အောက်ဖော်ပြပါအတိုင်း ဖလှယ်ရ ဂုဏ်သတ္တိပြည့်စုံစေသည် (commutes)။
{|style="margin:1em auto;"
| [[Image:Commutative diagram.png|center|167px|class=skin-invert]]
|}
တစ်နည်းအားဖြင့် <math>D</math> အတွင်းတွင် <math>\alpha_{c'} \cdot Ff = Gf \cdot \alpha_c: Fc \rightarrow Gc'</math> ဟူသော ဘုံတူညီသည့် ပေါင်းစပ်မော်ဖစ်ဇင် (common composite) တစ်ခု ရှိသည်။
=== သဘာဝ အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် (Natural Isomorphism) ===
'''သဘာဝ အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်''' ဆိုသည်မှာ အစိတ်အပိုင်း <math>\alpha_c</math> တိုင်းသည် အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်တစ်ခုစီဖြစ်နေသော သဘာဝအသွင်ပြောင်းခြင်း <math>\alpha: F \Rightarrow G</math> ကို ဆိုလိုသည်။ ထိုသဘာဝ အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်ကို <math>\alpha: F \cong G</math> အဖြစ် ရေးသားနိုင်သည်။
=== သဘာဝအသွင်ပြောင်းခြင်း ဥပမာများ ===
*'''အုပ်စုသက်ရောက်ချက်များ''' (Group actions): အုပ်စု <math>G</math> ၏ အုပ်စုသက်ရောက်ချက်နှစ်ခုကို ဖန်တာများဖြစ်သည့် <math>X, Y: BG \rightarrow C</math> တို့ဖြင့် ဖော်ပြထားသည်ဆိုပါစို့။ ထိုဖန်တာနှစ်ခုကြားရှိ သဘာဝအသွင်ပြောင်းခြင်းတစ်ခုသည် <math>G</math>-အချိုးညီ ပုံဖော်မှု (<math>G</math>-equivariant map) တစ်ခု တိကျစွာဖြစ်သည်။
*'''ဂဏန်းသင်္ချာအား ကတ်တဂိုရီအသွင်ပြောင်းခြင်း''' (Categorification of arithmetic): သဘာဝ အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်များသည် အခြေခံ ဂဏန်းသင်္ချာကို ရှင်းပြနိုင်သည်။ ဥပမာအားဖြင့် <math>a^{b+c} = a^b \times a^c</math> ကဲ့သို့သော ရင်းနှီးပြီးသား ဂဏန်းသင်္ချာ နိယာမများသည် အမှန်တကယ်အားဖြင့် အစုများကြားရှိ <math>A^{B+C} \cong A^B \times A^C</math> ကဲ့သို့သော သဘာဝ အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်များမှ ဆင်းသက်လာခြင်းဖြစ်သည်။ ကတ်တဂိုရီ သီအိုရီသည် အခြေခံသင်္ချာအတွက် မည်သို့ အုတ်မြစ်ချပေးနိုင်ကြောင်း ပြသသည့် ဥပမာတစ်ခုဖြစ်သည်။
*'''ကတ်တဂိုရီ၏ ဗဟို''' (Center of a category): မည်သည့် ကတ်တဂိုရီ <math>C</math> တွင်မဆို ၎င်း၏ ထပ်တူရဖန်တာမှ ၎င်းကိုယ်တိုင်သို့သွားသော သဘာဝအန်ဒိုမော်ဖစ်ဇင်များအားလုံး (<math>1_C \Rightarrow 1_C</math>) ပါဝင်သည့် စုစည်းမှုသည် ဖလှယ်ရ မိုနွိုက် (commutative monoid) တစ်ခုကို ဖွဲ့စည်းသည်။ ၎င်းကို ကတ်တဂိုရီ၏ ဗဟိုဟု ခေါ်ဆိုသည်။ ၎င်းသည် အုပ်စု သို့မဟုတ် ကွင်းများ၏ ဗဟို (center of a group or ring) ဟူသော အက္ခရာသင်္ချာ အယူအဆကို ယေဘုယျပြုထားခြင်းဖြစ်သည်။
*ကတ်တဂိုရီ <math>C</math> မှ <math>D</math> သို့သွားသော ဖန်တာများအားလုံး ပါဝင်သည့် စုစည်းမှုကို '''ဖန်တာ ကတ်တဂိုရီ''' (functor category) အဖြစ် တည်ဆောက်နိုင်သည်။ ၎င်းကို သင်္ကေတအားဖြင့် <math>D^C</math> သို့မဟုတ် <math>[C, D]</math> ဟု ရေးသားလေ့ရှိသည်။ ဤကတ်တဂိုရီတွင် ဖန်တာများကို အရာဝတ္ထုများအဖြစ် သတ်မှတ်ပြီး ၎င်းဖန်တာများကြားရှိ သဘာဝအသွင်ပြောင်းခြင်းများကို မော်ဖစ်ဇင်များအဖြစ် သတ်မှတ်သည်။
=== ကတ်တဂိုရီများ၏ အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် (Isomorphism of Categories) ===
သေးငယ်သော ကတ်တဂိုရီများကို အရာဝတ္ထုများအဖြစ်နှင့် ၎င်းတို့ကြားရှိ ဖန်တာများကို မော်ဖစ်ဇင်များအဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည့် ကတ်တဂိုရီကို <math>\text{Cat}</math> ဟု သတ်မှတ်ခေါ်ဝေါ်သည်။ ဤကတ်တဂိုရီသည် ဒေသအလိုက် သေးငယ်သော်လည်း သေးငယ်သော ကတ်တဂိုရီ မဟုတ်ပေ။
ကြီးမားသော ကတ်တဂိုရီများ (large categories) နှင့် ၎င်းတို့ကြားရှိ ဖန်တာများကို မော်ဖစ်ဇင်များအဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည့် ကတ်တဂိုရီကို <math>\text{CAT}</math> ဟု သတ်မှတ်ခေါ်ဝေါ်သည်။ ရပ်ဆဲလ်၏ ဝိရောဓိ (Russell's paradox) အရ <math>\text{CAT}</math> သည် ၎င်းကိုယ်တိုင် ပါဝင်နေလောက်အောင် ကြီးမားနေခြင်းမျိုး မဖြစ်သင့်သဖြင့် <math>\text{CAT}</math> ရှိ အရာဝတ္ထုများသည် ဒေသအလိုက် သေးငယ်သော ကတ်တဂိုရီများဖြစ်ရန် လိုအပ်သည်။ <math>\text{CAT}</math> ကတ်တဂိုရီသည် ဒေသအလိုက် သေးငယ်ခြင်းမရှိသောကြောင့် ဤနည်းအားဖြင့် ၎င်းကိုယ်တိုင် ပါဝင်မှုမှ ချန်လှပ်ထားခံရသည်။
ပါဝင်မှု ဖန်တာ <math>\text{Cat} \hookrightarrow \text{CAT}</math> တစ်ခု တစ်ဖက်တွင် ရှိသော်လည်း အခြားတစ်ဖက်သို့ ပြန်သွားသည့် ဖန်တာ မရှိပါ။
<math>\text{Cat}</math> သို့မဟုတ် <math>\text{CAT}</math> တွင် '''ကတ်တဂိုရီများ၏ အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် (isomorphism of categories)''' သဘောတရားကို အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုနိုင်သည်။ ၎င်းကို ပြောင်းပြန် ဖန်တာ (inverse functors) အတွဲ <math>F: C \rightarrow D</math> နှင့် <math>G: D \rightarrow C</math> တို့ဖြင့် သတ်မှတ်ပြီး ၎င်းတို့၏ ပေါင်းစပ်ခြင်းများဖြစ်သော <math>GF</math> နှင့် <math>FG</math> တို့သည် <math>C</math> နှင့် <math>D</math> အပေါ်ရှိ ထပ်တူရဖန်တာများ နှင့် အသီးသီး ညီမျှရမည်။ အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်သည် <math>C</math> ၏ အရာဝတ္ထုများနှင့် <math>D</math> ၏ အရာဝတ္ထုများကြား ဘိုင်ဂျက်ရှင်း (bijection) ကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ ထိုနည်းတူစွာ ၎င်းတို့၏ မော်ဖစ်ဇင်များကြားတွင် ဘိုင်ဂျက်ရှင်း ကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။
=== ကတ်တဂိုရီများ၏ ထပ်တူညီမှု (Equivalence of Categories) ===
လက်တွေ့တွင် ကတ်တဂိုရီနှစ်ခု အတိအကျ တူညီသည် (အိုင်ဆိုမောဖစ် ဖြစ်သည်) ဟု ဆိုရန်မှာ အလွန်ခက်ခဲတင်းကျပ်လွန်းသော သတ်မှတ်ချက်ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ကတ်တဂိုရီ သီအိုရီတွင် '''ကတ်တဂိုရီများ၏ ထပ်တူညီမှု''' (equivalence of categories) ဟူသော သဘောတရားကို ပိုမိုအသုံးပြုကြသည်။
ကတ်တဂိုရီ <math>C</math> နှင့် <math>D</math> တို့ကြားတွင် ထပ်တူညီမှု ရှိသည်ဆိုသည်မှာ ဖန်တာများဖြစ်သော <math>F: C \rightarrow D</math> နှင့် <math>G: D \rightarrow C</math> တို့အပြင် သဘာဝ အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်များဖြစ်သော <math>\eta: 1_C \cong GF</math> နှင့် <math>\epsilon: FG \cong 1_D</math> တို့ တည်ရှိနေခြင်းကို ဆိုလိုသည်။ အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် ကဲ့သို့ <math>GF = 1_C</math> ဟု တိကျစွာ ညီမျှရန် မလိုအပ်ဘဲ သဘာဝ အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်များအဖြစ် ညီမျှနေခြင်းက လုံလောက်ပါသည်။ ဤအခြေအနေတွင် ဖန်တာ <math>F</math> ကို ထပ်တူညီမှု (equivalence) တစ်ခုဟု ခေါ်ဆိုပြီး ကတ်တဂိုရီ <math>C</math> နှင့် <math>D</math> တို့ကို ထပ်တူညီသော ကတ်တဂိုရီများ (equivalent categories) ဟု သတ်မှတ်ကာ <math>C \simeq D</math> ဟု ရေးသားသည်။
ဖန်တာတစ်ခုသည် ကတ်တဂိုရီများကို ထပ်တူညီစေခြင်း ရှိ မရှိကို အောက်ပါ သီအိုရမ်ဖြင့် အလွယ်တကူ စစ်ဆေးနိုင်သည်။ ဖန်တာ <math>F: C \rightarrow D</math> တစ်ခုသည် ပြည့်ဝသစ္စာရှိဖန်တာ (fully faithful functor) လည်းဖြစ်၍ အရာဝတ္ထုများအပေါ် အခြေခံအားဖြင့် ဆာဂျက်တစ်ဖြစ်ဖန်တာ (essentially surjective functor on objects) လည်းဖြစ်ပါက ၎င်းဖန်တာသည် ကတ်တဂိုရီများ၏ ထပ်တူညီမှုကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ အလားတူပင် ထပ်တူညီမှုကို ဖြစ်ပေါ်စေသော မည်သည့် ဖန်တာမဆိုသည် ပြည့်ဝသစ္စာရှိပြီး အခြေခံအားဖြင့် ဆာဂျက်တစ် ဖြစ်ရမည်။ ရွေးချယ်ခြင်း နဂိုမှန်အဆိုအရ ဤအချက်နှစ်ခုသည် အပြန်အလှန် မှန်ကန်သည်။
ကတ်တဂိုရီတစ်ခုအတွင်းရှိ အရာဝတ္ထုများသည် အချင်းချင်း အိုင်ဆိုမောဖစ် မဖြစ်ပါက ထိုအရာဝတ္ထုများသာ ပါဝင်သော ပြည့်ဝသည့် ကတ်တဂိုရီပိုင်း (full subcategory) ကို မူလကတ်တဂိုရီ၏ '''အရိုးစု''' (skeleton) ဟု ခေါ်သည်။ အရိုးစု ကတ်တဂိုရီတစ်ခုတွင် အရာဝတ္ထုနှစ်ခု အိုင်ဆိုမောဖစ် ဖြစ်နေပါက ၎င်းတို့သည် အတိအကျ တူညီသော အရာဝတ္ထုများ ဖြစ်ရမည်။ အရေးပါသော သီအိုရမ်တစ်ခုမှာ မည်သည့် ကတ်တဂိုရီမဆိုသည် ၎င်း၏ အရိုးစုနှင့် အမြဲတမ်း ထပ်တူညီသည် (equivalent) ဟူသောအချက် ဖြစ်သည်။ ဥပမာအားဖြင့် အဆုံးရှိအစုများအားလုံး ပါဝင်သော ကတ်တဂိုရီ <math>FinSet</math> သည် ၎င်း၏ အရိုးစုဖြစ်သော <math>\{1, 2, \dots, n\}</math> ပုံစံရှိ အစုများသာ ပါဝင်သည့် ကတ်တဂိုရီနှင့် ထပ်တူညီသည်။
== ကတ်တဂိုရီဆိုင်ရာ မြှောက်လဒ် (Categorical Product) ==
<math>J</math> သည် ထပ်တူရ မော်ဖစ်ဇင်များသာ ပါဝင်သော '''တစ်ပိုင်းတစ်စ အညွှန်းတပ် ကတ်တဂိုရီ (discrete indexing category)''' တစ်ခု ဖြစ်သည်ဟု ဆိုပါစို့။ ကတ်တဂိုရီ <math>C</math> အတွင်းရှိ အရာဝတ္ထုများ မိသားစု <math>(X_j)_{j \in J}</math> ၏ '''ကတ်တဂိုရီဆိုင်ရာ မြှောက်လဒ် (categorical product)''' ဆိုသည်မှာ အရာဝတ္ထု <math>P = \prod_{j \in J} X_j</math> တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၎င်းအရာဝတ္ထုတွင် <math>k \in J</math> တစ်ခုစီတိုင်းအတွက် ပရိုဂျက်ရှင်း (projection) ဟုခေါ်သော မော်ဖစ်ဇင်များ <math>\pi_k: P \to X_k</math> အသီးသီး ပါဝင်ဖွဲ့စည်းထားသည်။
၎င်းမြှောက်လဒ်သည် အောက်ပါ စကြဝဠာ ဂုဏ်သတ္တိ (universal property) နှင့် ပြည့်စုံသည်။
*မည်သည့် <math>j \in J</math> အားလုံးအတွက်မဆို မော်ဖစ်ဇင် <math>f_j: A \to X_j</math> များ ပါရှိသော အရာဝတ္ထု <math>A \in C</math> တိုင်းအတွက် မော်ဖစ်ဇင် <math>h: A \to P</math> သည် တစ်ခုတည်းသီးသန့် တည်ရှိမည်ဖြစ်သည်။ ၎င်းမော်ဖစ်ဇင်သည် မည်သည့် <math>j \in J</math> အတွက်မဆို <math>\pi_j \circ h = f_j</math> ဟူသော အခြေအနေကို ပြည့်စုံစေရမည်။
=== မြှောက်လဒ် တိုပေါ်လော်ဂျီ (Product Topology) ===
အလိုရှိသလောက် များပြားနိုင်သော တိုပေါ်လော်ဂျီ ရပ်ဝန်းများ မိသားစု <math>(X_j)_{j \in J}</math> တစ်ခု ပေးထားသည်ဟု ဆိုပါစို့။ ထိုမြှောက်လဒ်၏ အခြေခံအစု (underlying set) သည် ကာတီးရှန်း မြှောက်လဒ် (cartesian product) <math>P = \prod_{j \in J} X_j</math> ပင်ဖြစ်သည်။
<math>P</math> အပေါ်ရှိ မြှောက်လဒ် တိုပေါ်လော်ဂျီ (product topology) ကို အကြမ်းဆုံး တိုပေါ်လော်ဂျီ (coarsest topology) အဖြစ် သတ်မှတ်သည်။ ၎င်းသည် အဖွင့်စု အနည်းဆုံးသာ ပါဝင်သော တိုပေါ်လော်ဂျီ ဖြစ်သည်။ ထိုသို့ သတ်မှတ်ခြင်းဖြင့် ပရိုဂျက်ရှင်း ပုံဖော်မှု <math>\pi_k: P \to X_k</math> တိုင်းသည် အဆက်မပြတ် ဖန်ရှင်များ (continuous functions) အဖြစ် ဆက်လက်တည်ရှိနေမည်ဖြစ်သည်။
မြှောက်လဒ် တိုပေါ်လော်ဂျီအတွက် အခြေအစုပိုင်း (subbasis) တွင် <math>\pi_k^{-1}(U)</math> ပုံစံရှိသော အစုများ ပါဝင်သည်။ ဤတွင် <math>U</math> သည် <math>X_k</math> အတွင်းရှိ အဖွင့်စု (open set) တစ်ခုဖြစ်သည်။ အခြေအစု (basis) တစ်ခုကိုမူ ဤအခြေအစုပိုင်းများ၏ အဆုံးရှိ ထပ်တူပိုင်းအစုများ (finite intersections) ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ ထို့ကြောင့် မြှောက်လဒ် တိုပေါ်လော်ဂျီရှိ အခြေခံ အဖွင့်စု (basic open set) တစ်ခုသည် အဆုံးရှိသော ကိုဩဒိနိတ်များကိုသာ ကန့်သတ်ထားသည်။ ကျန်ရှိနေသော အနန္တဖြစ်နိုင်သည့် ကိုဩဒိနိတ်များကိုမူ မည်သည့် ကန့်သတ်ချက်မျှမထားဘဲ လွတ်လပ်စွာ ချန်လှပ်ထားသည်။
=== Top ကတ်တဂိုရီရှိ ကတ်တဂိုရီဆိုင်ရာ မြှောက်လဒ် ===
မြှောက်လဒ် တိုပေါ်လော်ဂျီ တပ်ဆင်ထားသော ကာတီးရှန်း မြှောက်လဒ် <math>\prod_{j \in J} X_j</math> သည် <math>Top</math> ကတ်တဂိုရီအတွင်းရှိ ကတ်တဂိုရီဆိုင်ရာ မြှောက်လဒ် ဖြစ်သည်။
'''သက်သေပြချက်''': <math>(X_j)_{j \in J}</math> သည် တိုပေါ်လော်ဂျီ ရပ်ဝန်းများ မိသားစုတစ်ခု ဖြစ်သည်ဟု ဆိုပါစို့။ ထို့ပြင် <math>P = \prod_{j \in J} X_j</math> တွင် မြှောက်လဒ် တိုပေါ်လော်ဂျီ နှင့် ပရိုဂျက်ရှင်း ပုံဖော်မှုများ <math>\pi_j: P \to X_j</math> တပ်ဆင်ထားသည်ဟု ဆိုပါစို့။ <math>A</math> သည် အလိုရှိသလို ရွေးချယ်ထားသော တိုပေါ်လော်ဂျီ ရပ်ဝန်းတစ်ခု ဖြစ်ပြီး <math>(f_j: A \to X_j)_{j \in J}</math> သည် အဆက်မပြတ် ဖန်ရှင်များ မိသားစုတစ်ခု ဖြစ်သည်ဟု ဆိုပါစို့။
<math>Set</math> ကတ်တဂိုရီအတွင်းရှိ မြှောက်လဒ်၏ စကြဝဠာ ဂုဏ်သတ္တိအရ <math>h(a) = (f_j(a))_{j \in J}</math> ဖြင့် ဖော်ပြနိုင်သော တစ်ခုတည်းသီးသန့်ဖြစ်သည့် အစုသီအိုရီအခြေခံ ဖန်ရှင် <math>h: A \to P</math> တစ်ခု တည်ရှိသည်။ ဤဖန်ရှင်သည် မည်သည့် <math>j \in J</math> အတွက်မဆို <math>\pi_j \circ h = f_j</math> ဟူသော အခြေအနေကို တစ်ခုတည်းသီးသန့် ပြည့်စုံစေသည်။
<math>h</math> သည် <math>Top</math> ကတ်တဂိုရီအတွင်းရှိ မော်ဖစ်ဇင်တစ်ခု ဖြစ်ကြောင်း ပြသရန်အတွက် <math>h</math> သည် အဆက်မပြတ်ဖြစ်ကြောင်း သက်သေပြရမည်။ ၎င်းအတွက် <math>P</math> အတွင်းရှိ မည်သည့် အခြေအစုပိုင်း အစုဝင်၏ မူလပုံရိပ် (preimage) မဆိုသည် <math>A</math> တွင် အဖွင့်စု ဖြစ်ကြောင်း ပြသနိုင်လျှင် လုံလောက်ပြီဖြစ်သည်။
<math>S = \pi_k^{-1}(U)</math> သည် <math>P</math> အတွင်းရှိ အခြေအစုပိုင်း အစုဝင်တစ်ခု ဖြစ်သည်ဟု ဆိုပါစို့။ ဤတွင် <math>U</math> သည် <math>X_k</math> အတွင်းရှိ အဖွင့်စု တစ်ခုဖြစ်သည်။ ဖန်ရှင် <math>h</math> အောက်ရှိ <math>S</math> ၏ မူလပုံရိပ်ကို အောက်ပါအတိုင်း စဉ်းစားကြည့်ပါ။
<math>h^{-1}(S) = h^{-1}(\pi_k^{-1}(U)) = (\pi_k \circ h)^{-1}(U)</math>
ကျွန်ုပ်တို့၏ တည်ဆောက်ပုံအရ <math>\pi_k \circ h = f_k</math> ဖြစ်သောကြောင့် ယင်းကို အစားထိုးလိုက်သောအခါ အောက်ပါအတိုင်း ရရှိသည်။
<math>h^{-1}(S) = f_k^{-1}(U)</math>
<math>f_k</math> သည် အဆက်မပြတ် ဖန်ရှင်တစ်ခုဖြစ်ကြောင်း ပေးထားချက်အရ မူလပုံရိပ် <math>f_k^{-1}(U)</math> သည် <math>A</math> တွင် အဖွင့်စုဖြစ်သည်။ <math>P</math> ၏ အခြေအစုပိုင်း အစုဝင်တိုင်း၏ မူလပုံရိပ်သည် <math>A</math> တွင် အဖွင့်စုဖြစ်သောကြောင့် <math>h</math> သည် အဆက်မပြတ်ဖြစ်ကြောင်း ကောက်ချက်ချနိုင်သည်။
ထို့ကြောင့် မြှောက်လဒ် တိုပေါ်လော်ဂျီ တပ်ဆင်ထားသော <math>P</math> သည် တိုပေါ်လော်ဂျီ ရပ်ဝန်းများ ကတ်တဂိုရီအတွင်းရှိ တစ်ပိုင်းတစ်စ ပုံကြမ်း (discrete diagram) ၏ စုဆုံမှတ် (limit) အတိအကျပင် ဖြစ်သည်။
== ကိုယ်စားပြုနိုင်သော ဖန်တာများ (Representable Functors) ==
သင်္ချာဆိုင်ရာ အရာဝတ္ထုတစ်ခု၏ ဂုဏ်သတ္တိများကို ၎င်းပါဝင်သော ကတ်တဂိုရီအတွင်းရှိ အခြားအရာဝတ္ထုများနှင့် ဆက်သွယ်မှုများကို လေ့လာခြင်းဖြင့် အကောင်းဆုံး နားလည်နိုင်သည်။ ဤသို့သော ဆက်သွယ်မှုများကို ဖန်တာများ အသုံးပြု၍ ပုံစံတကျ ဖော်ပြနိုင်သည်။
=== အစနှင့် အဆုံးသတ် အရာဝတ္ထုများ၏ စကြဝဠာ ဂုဏ်သတ္တိများ (Universal properties of Initial and Terminal objects) ===
အစ အရာဝတ္ထုနှင့် အဆုံးသတ် အရာဝတ္ထုတို့၏ သဘောတရားကို ဟွမ်း ဖန်တာများ (hom functors) အသုံးပြု၍ ပိုမိုတိကျစွာ သတ်မှတ်နိုင်သည်။
*ကတ်တဂိုရီ <math>C</math> အတွင်းရှိ အရာဝတ္ထု <math>c</math> သည် '''အစ အရာဝတ္ထု''' (initial object) ဖြစ်ရန် လိုအပ်လုံလောက်သောအခြေအနေ (if and only if) မှာ လားရာတူ ဖန်တာ <math>C(c,-): C \rightarrow Set</math> သည် ကိန်းသေ ဖန်တာ (constant functor) နှင့် သဘာဝ အိုင်ဆိုမောဖစ် (naturally isomorphic) ဖြစ်ခြင်းဖြစ်သည်။ ဤကိန်းသေ ဖန်တာသည် အရာဝတ္ထုတိုင်းကို အစုဝင်တစ်ခုတည်းပါဝင်သောအစု (singleton set) ဆီသို့ ပို့ဆောင်ပေးသည်။
*အရာဝတ္ထု <math>c</math> သည် '''အဆုံးသတ် အရာဝတ္ထု''' (terminal object) ဖြစ်ရန် လိုအပ်လုံလောက်သောအခြေအနေမှာ ဆန့်ကျင်ဘက် ဖန်တာ <math>C(-,c): C^{op} \rightarrow Set</math> သည် အရာဝတ္ထုတိုင်းကို အစုဝင်တစ်ခုတည်းပါဝင်သောအစုဆီသို့ ပို့ဆောင်ပေးသော ကိန်းသေ ဖန်တာနှင့် သဘာဝ အိုင်ဆိုမောဖစ် ဖြစ်ခြင်းဖြစ်သည်။
=== အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက် ===
<math>F</math> သည် ဒေသအလိုက် သေးငယ်သော ကတ်တဂိုရီ (locally small category) <math>C</math> မှ <math>Set</math> သို့သွားသော လားရာတူ သို့မဟုတ် ဆန့်ကျင်ဘက် ဖန်တာတစ်ခု ဖြစ်သည်ဟု ဆိုပါစို့။
*ဖန်တာ <math>F</math> အတွက် '''ကိုယ်စားပြုဖော်ပြချက်''' (representation) ဆိုသည်မှာ အရာဝတ္ထု <math>c \in C</math> နှင့် သတ်မှတ်ထားသော သဘာဝ အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် (natural isomorphism) တစ်ခုတို့ ပေါင်းစပ်ပါဝင်ခြင်းဖြစ်သည်။ <math>F</math> သည် လားရာတူ ဖန်တာဖြစ်ပါက ကိုယ်စားပြုဖော်ပြချက်သည် <math>c \in C</math> နှင့် သဘာဝ အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် <math>\alpha: C(c,-) \cong F</math> ဖြစ်ပြီး <math>F</math> သည် ဆန့်ကျင်ဘက် ဖန်တာဖြစ်ပါက သဘာဝ အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် <math>\alpha: C(-,c) \cong F</math> ဖြစ်သည်။ ဤအခြေအနေတွင် အရာဝတ္ထု <math>c</math> သည် ဖန်တာ <math>F</math> ကို ကိုယ်စားပြုသည်ဟု ဆိုပြီး ဖန်တာ <math>F</math> ကို '''ကိုယ်စားပြုနိုင်သော ဖန်တာ''' (representable functor) ဟု ခေါ်ဆိုသည်။
လားရာတူ ဖန်တာကို ကိုယ်စားပြုခြင်းသည် <math>c</math> မှနေ၍ အခြားအရာဝတ္ထုများဆီသို့ သွားသော မြားများကို သတ်မှတ်ပေးသည့်အတွက် ယင်းကို အပြင်သို့ စကြဝဠာ ဂုဏ်သတ္တိ ပုံဖော်ခြင်း (mapping out universal property) ဟု မှတ်ယူနိုင်သည်။ ဆန့်ကျင်ဘက် ဖန်တာကို ကိုယ်စားပြုခြင်းသည် အခြားအရာဝတ္ထုများမှနေ၍ <math>c</math> ဆီသို့ လာသော မြားများကို သတ်မှတ်ပေးသည့်အတွက် ယင်းကို အတွင်းသို့ စကြဝဠာ ဂုဏ်သတ္တိ ပုံဖော်ခြင်း (mapping in universal property) ဟု မှတ်ယူနိုင်သည်။
=== ကိုယ်စားပြုနိုင်သော ဖန်တာ ဥပမာများ (Examples of Representable Functors) ===
*'''သဘာဝကိန်းများ၏ စကြဝဠာ ဂုဏ်သတ္တိ''' (Universal property of the natural numbers) တွင်အန်ဒိုမော်ဖစ်ဇင် (endomorphism) <math>f: X \rightarrow X</math> နှင့် ထူးခြားသော အစုဝင် <math>x_0</math> တစ်ခု ပါဝင်သည့် အစု <math>X</math> ကို '''တစ်ပိုင်းတစ်စ ဒိုင်းနမစ်စနစ်''' (discrete dynamical system) ဟု ခေါ်သည်။ သဘာဝကိန်းများ (natural numbers) <math>\mathbb{N}</math>၊ နောက်ဆက်တွဲ ဖန်ရှင် (successor function) <math>s: \mathbb{N} \rightarrow \mathbb{N}</math> နှင့် အစုဝင် <math>0 \in \mathbb{N}</math> တို့သည် စကြဝဠာ တစ်ပိုင်းတစ်စ ဒိုင်းနမစ်စနစ် အဖြစ် တည်ရှိကြသည်။ ၎င်းအချက်မှာ <math>r(0) = x_0</math> နှင့် ပေါင်းစပ်ဖန်ရှင်များဖြစ်သော <math>r \circ s = f \circ r</math> ဟူသည့် ဖလှယ်ရ ဂုဏ်သတ္တိပြည့်စုံစေသော ဆက်သွယ်ချက်များကို ပြည့်စုံစေမည့် တစ်ခုတည်းသီးသန့်ဖြစ်သော ဖန်ရှင် <math>r: \mathbb{N} \rightarrow X</math> တစ်ခု အမြဲတမ်း တည်ရှိနေခြင်းကို ဆိုလိုသည်။
*'''ထပ်တူရ ဖန်တာ''' (Identity functor) တွင် <math>I_{Set}: Set \rightarrow Set</math> ကို အစုဝင်တစ်ခုတည်းပါဝင်သောအစု (singleton set) <math>\{*\}</math> ဖြင့် ကိုယ်စားပြုသည် ။ မည်သည့်အစု <math>X</math> အတွက်မဆို သဘာဝ အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် <math>\text{Set}(*, X) \cong X</math> တစ်ခု ရှိသည် ။ ယင်းက အစုဝင် <math>x \in X</math> များနှင့် အစုဝင်တစ်ခုတည်းပါဝင်သောအစုမှ အစုဝင်ကို <math>x</math> ဆီသို့ ပို့ဆောင်ပေးသော ဖန်ရှင် <math>x: * \rightarrow X</math> များကြားရှိ ဘိုင်ဂျက်တစ် ကိုက်ညီမှု (bijective correspondence) ကို သတ်မှတ်ပေးသည် ။
*'''မေ့လျော့ ဖန်တာ''' (Forgetful functor) တွင် <math>U: Group \rightarrow Set</math> ကို အုပ်စု <math>\mathbb{Z}</math> ဖြင့် ကိုယ်စားပြုသည် ။ မည်သည့်အုပ်စု <math>G</math> အတွက်မဆို သဘာဝ အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် <math>Group(\mathbb{Z},G) \cong UG</math> တစ်ခု ရှိသည် ။ ထိုအိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်သည် အစုဝင် <math>g \in UG</math> တိုင်းအတွက် ကိန်းပြည့် <math>1</math> ကို <math>g</math> ဆီသို့ ပို့ဆောင်ပေးသည့် တစ်ခုတည်းသီးသန့်ဖြစ်သော အုပ်စု ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင် (group homomorphism) <math>g: \mathbb{Z} \rightarrow G</math> ကို ဆက်စပ်ပေးသည် ။
*'''မေ့လျော့ ဖန်တာ''' <math>U: Ring \rightarrow Set</math> ကို ယူနစ်ရှိဂုဏ်သတ္တိရှိ ကွင်း (unital ring) <math>\mathbb{Z}[x]</math> ဖြင့် ကိုယ်စားပြုသည် ။ ၎င်းကွင်းသည် ကိန်းရှင်တစ်ခုနှင့် ကိန်းပြည့် မြှောက်ဖော်ကိန်း (integer coefficient) များ ပါဝင်သော ပိုလီနိုမီရယ် ကွင်း (polynomial ring) ဖြစ်သည် ။ ယူနစ်ရှိဂုဏ်သတ္တိရှိ ကွင်း ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင် (unital ring homomorphism) <math>\phi: \mathbb{Z}[x] \rightarrow R</math> တစ်ခုကို <math>x</math> ၏ ပုံရိပ်အားဖြင့် တစ်ခုတည်းသီးသန့်ဖြစ်အောင် သတ်မှတ်နိုင်သည် ။
*'''ဆန့်ကျင်ဘက် ပါဝါအစု ဖန်တာ''' (Contravariant power set functor) တွင် <math>P: Set^{op} \rightarrow Set</math> ကို အစုဝင်နှစ်ခုပါဝင်သော အစု <math>\Omega = \{\top, \bot\}</math> ဖြင့် ကိုယ်စားပြုသည် ။ သဘာဝ အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် <math>Set(A,\Omega) \cong PA</math> သည် အစုပိုင်း (subset) <math>A^{\prime} \subset A</math> တစ်ခုကို ၎င်း၏ ခွဲခြားခြင်း ဖန်ရှင် (classifying function) <math>\chi_{A^{\prime}}: A \rightarrow \Omega</math> ဖြင့် သတ်မှတ်ပေးသည် ။ ဤဖန်ရှင်သည် <math>A^{\prime}</math> ၏ အစုဝင်များကိုသာ <math>\top</math> ဆီသို့ တိကျစွာ ပို့ဆောင်ပေးသည်။
*ရပ်ဝန်းတစ်ခုကို ၎င်း၏ အဖွင့်စုများ (open subsets) ပါဝင်သော အစုဆီသို့ ပို့ဆောင်ပေးသည့် ဖန်တာ <math>O: Top^{op} \rightarrow Set</math> ကို ချဲ့ပင်းစကီး ရပ်ဝန်း (Sierpinski space) <math>S</math> ဖြင့် ကိုယ်စားပြုသည် ။ ချဲ့ပင်းစကီး ရပ်ဝန်း ဆိုသည်မှာ အပိတ်မှတ်တစ်ခုနှင့် အဖွင့်မှတ်တစ်ခု ပါဝင်သော တိုပေါ်လော်ဂျီ ရပ်ဝန်း (topological space) ဖြစ်သည် ။ သဘာဝ ဘိုင်ဂျက်ရှင်း (natural bijection) <math>Top(X,S) \cong O(X)</math> သည် အဆက်မပြတ် ဖန်ရှင် (continuous function) <math>f: X \rightarrow S</math> တစ်ခုကို အဖွင့်မှတ်၏ မူလပုံရိပ် (preimage) နှင့် ဆက်စပ်ပေးသည် ။
== ယိုးနေဒါ အထောက်အကူပြု သီအိုရမ် (The Yoneda Lemma) ==
ကိုယ်စားပြု ဖန်တာ (represented functor) <math>C(c,-)</math> မှနေ၍ အခြား ဖန်တာ <math>F</math> ဆီသို့ သွားသော သဘာဝအသွင်ပြောင်းခြင်း (natural transformation) တစ်ခုကို သတ်မှတ်ရန် မည်သည့် အချက်အလက်များ လိုအပ်မည်မေးခွန်းကို ဖြေဆိုရာတွင် ကတ်တဂိုရီ သီအိုရီ၏ အခြေခံအကျဆုံး သီအိုရမ်တစ်ခုဖြစ်သည့် ယိုးနေဒါ အထောက်အကူပြု သီအိုရမ် (Yoneda lemma) သည် အရေးပါသော အခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်သည်။
ဒေသအလိုက် သေးငယ်သော ကတ်တဂိုရီ (locally small category) <math>C</math> မှ <math>\text{Set}</math> သို့သွားသော မည်သည့် ဖန်တာ <math>F: C \rightarrow \text{Set}</math> နှင့်မဆို <math>C</math> အတွင်းရှိ မည်သည့် အရာဝတ္ထု <math>c \in C</math> အတွက်မဆို အောက်ပါ ဘိုင်ဂျက်ရှင်း တစ်ခု တည်ရှိသည်။
*<math>ev_{1_c}: \text{Hom}(C(c, -), F) \cong Fc</math>
ဤဘိုင်ဂျက်ရှင်းသည် သဘာဝအသွင်ပြောင်းခြင်း <math>\alpha</math> ကို အစုဝင် <math>\alpha_c(1_c)</math> ဆီသို့ ပုံဖော်ပေးသည်။ ဤကိုက်ညီမှုသည် <math>c</math> နှင့် <math>F</math> နှစ်ခုလုံးအတွက် သဘာဝကျမှု (natural) ရှိသည်။
မှတ်ချက်။ <math>C</math> သည် ကြီးမားသော ကတ်တဂိုရီတစ်ခု ဖြစ်နေနိုင်သော်လည်း သဘာဝအသွင်ပြောင်းခြင်းများ စုစည်းမှုဖြစ်သော <math>\text{Hom}(C(c, -), F)</math> သည် အစု (set) တစ်ခုသာ ဖြစ်ကြောင်း သက်သေပြနိုင်သည်။
'''ဘိုင်ဂျက်ရှင်း ဖြစ်ကြောင်း သက်သေပြချက် (Proof of the Bijection)''':
*အစုဝင် <math>x \in Fc</math> တစ်ခုမှနေ၍ သဘာဝအသွင်ပြောင်းခြင်းတစ်ခုကို တည်ဆောက်ပေးမည့် ပြောင်းပြန် ဖန်ရှင် (inverse function) <math>\Psi: Fc \rightarrow \text{Hom}(C(c, -), F)</math> ကို ဦးစွာ သတ်မှတ်မည်။
*<math>1_c \in C(c,c)</math> မှ <math>Fd</math> သို့ မော်ဖစ်ဇင် <math>f: c \rightarrow d</math> တစ်လျှောက် ပုံဖော်ရာတွင် သဘာဝကျမှုဆိုင်ရာ ကန့်သတ်ချက်များကို ပြည့်စုံစေရန်အတွက် ၎င်း၏ အစိတ်အပိုင်းများကို <math>\Psi(x)_d(f) := Ff(x)</math> အဖြစ် မဖြစ်မနေ သတ်မှတ်ရမည်ဖြစ်သည်။ ဤသည်မှာ ဖလှယ်ရ ပုံကြမ်း (commutative square) ၏ လိုအပ်ချက်မှ ဆင်းသက်လာခြင်း ဖြစ်သည်။
*ယေဘုယျ မော်ဖစ်ဇင် <math>g: d \rightarrow e</math> တစ်ခုအတွက် <math>\Psi(x)</math> သည် သဘာဝကျကြောင်းကို စစ်ဆေးနိုင်သည်။ <math>F</math> ၏ ဖန်တာဖြစ်တည်မှု (functoriality) ဂုဏ်သတ္တိကို အသုံးပြုခြင်းအားဖြင့် <math>F(gf)(x) = Fg(Ff(x))</math> ဖြစ်ကြောင်း သက်သေပြနိုင်သည်။
*၎င်းကို တန်ဖိုးရှာ တွက်ချက်ကြည့်ပါက <math>ev_{1_c}(\Psi(x)) = \Psi(x)_c(1_c) = F(1_c)(x) = 1_{Fc}(x) = x</math> ဖြစ်ကြောင်း တွေ့ရသည်။ ထို့ကြောင့် ၎င်းသည် ညာဘက်ပြောင်းပြန် (right inverse) ဖြစ်ကြောင်း အတည်ပြုနိုင်သည်။
*အခြားတစ်ဖက်တွင် သဘာဝအသွင်ပြောင်းခြင်း၏ ဂုဏ်သတ္တိအရ <math>\alpha_d(f) = Ff(\alpha_c(1_c))</math> ဖြစ်ကြောင်း သက်သေပြနိုင်သည့် ဖလှယ်ရ ပုံကြမ်းတစ်ခု ရှိသည်။ ဤအချက်က <math>\Psi(ev_{1_c}(\alpha))_d = \alpha_d</math> ဖြစ်ကြောင်း အတည်ပြုပေးသဖြင့် <math>\Psi</math> သည် ဘယ်ဘက်ပြောင်းပြန် (left inverse) လည်း ဖြစ်ကြောင်း သက်သေပြပြီးဖြစ်သည်။
*ဘယ်နှင့် ညာ ပြောင်းပြန် နှစ်ခုလုံးဖြစ်သောကြောင့် ၎င်းသည် ဘိုင်ဂျက်ရှင်း ဖြစ်သည်။ <math>\blacksquare</math>
'''သဘာဝကျမှု သက်သေပြချက် (Proof of Naturality)''':
*'''ဖန်တာအတွင်း သဘာဝကျခြင်း (Naturality in the Functor):''' သဘာဝအသွင်ပြောင်းခြင်း <math>\beta: F \Rightarrow G</math> တစ်ခု ပေးထားသည်ဟု ဆိုပါစို့။ ဤတွင် <math>1_c</math> နေရာ၌ တန်ဖိုးရှာခြင်းသည် <math>\beta</math> သက်ရောက်ခြင်းနှင့် ဖလှယ်ရ ဂုဏ်သတ္တိပြည့်စုံစေကြောင်း ပြသမည်ဖြစ်သည်။
*သက်သေပြချက်မှာ <math>ev_{1_c}^G(\beta \cdot \alpha) = (\beta \cdot \alpha)_c(1_c) = \beta_c(\alpha_c(1_c)) = \beta_c(ev_{1_c}^F(\alpha))</math> ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် <math>\text{Hom}(C(c,-), F)</math> မှ <math>Gc</math> ဆီသို့ ပုံဖော်ရာတွင် သဘာဝကျကြောင်း ပြသခြင်းဖြစ်သည်။
*'''အရာဝတ္ထုအတွင်း သဘာဝကျခြင်း (Naturality in the Object):''' မော်ဖစ်ဇင် <math>f: c \rightarrow d</math> တစ်ခု ပေးထားသည်ဟု ဆိုပါစို့။ ဤတွင် <math>1_d</math> နေရာ၌ တန်ဖိုးရှာခြင်းသည် <math>f^{*}</math> ဖြင့် ရှေ့ဆက်တွဲ ပေါင်းစပ်ခြင်း (precomposition) အပြင် <math>Ff</math> မှတစ်ဆင့် ပုံဖော်ခြင်းတို့နှင့် ဖလှယ်ရ ဂုဏ်သတ္တိပြည့်စုံစေကြောင်း ပြသမည်ဖြစ်သည်။
*သက်သေပြချက်မှာ အထက်တွင် သက်သေပြခဲ့သည့် <math>\alpha_d(f) = Ff(\alpha_c(1_c))</math> ကို အသုံးပြု၍ <math>(\alpha \cdot f^{*})_d(1_d) = \alpha_d(f) = Ff(\alpha_c(1_c))</math> ဖြစ်ကြောင်း ရရှိသည်။
=== ယိုးနေဒါ ထည့်သွင်းခြင်း (The Yoneda Embedding) ===
ယိုးနေဒါ အထောက်အကူပြု သီအိုရမ်၏ အလွန်အရေးပါသော အကျိုးဆက်တစ်ခုမှာ ယိုးနေဒါ ထည့်သွင်းခြင်း (Yoneda embedding) ပင်ဖြစ်သည်။ အရာဝတ္ထု <math>c</math> ကို ၎င်း၏ ကိုယ်စားပြု ဖန်တာများဖြစ်သော <math>C(c,-)</math> သို့မဟုတ် <math>C(-,c)</math> ဆီသို့ အသီးသီး ပုံဖော်ပေးခြင်းသည် မူလကတ်တဂိုရီ <math>C</math> မှ ဖန်တာ ကတ်တဂိုရီများ (functor categories) ဖြစ်သော <math>Set^{C^{op}}</math> သို့မဟုတ် <math>Set^C</math> ဆီသို့ သွားသည့် ပြည့်ဝသစ္စာရှိဖန်တာ (full and faithful functor) တစ်ခုကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။
ဤအချက်၏ အလွန်စွမ်းအားကြီးမားသော သက်ရောက်မှုမှာ ကိုယ်စားပြု ဖန်တာများကြားရှိ သဘာဝအသွင်ပြောင်းခြင်းများသည် ၎င်းတို့ကို ကိုယ်စားပြုသော အရာဝတ္ထုများကြားရှိ မော်ဖစ်ဇင် (morphism) များနှင့် အတိအကျ ကိုက်ညီနေခြင်းဖြစ်သည်။ တစ်နည်းအားဖြင့်ဆိုသော် ကိုယ်စားပြု ဖန်တာများ၏ ဆက်သွယ်ချက်များကို လေ့လာခြင်းဖြင့် မူလ အရာဝတ္ထုများ၏ ဆက်သွယ်ချက်များကို အပြည့်အဝ နားလည်သဘောပေါက်နိုင်သည်။
=== ယိုးနေဒါ ထည့်သွင်းခြင်း၏ အသုံးချမှုများ (Applications of the Yoneda Embedding) ===
ယိုးနေဒါ ထည့်သွင်းခြင်း၏ အသုံးချမှုတစ်ခုမှာ ကေးလီ၏ သီအိုရမ် (Cayley's theorem) ကို သက်သေပြခြင်းဖြစ်သည်။ ဤသီအိုရမ်အရ မည်သည့် သရုပ်မဲ့ အုပ်စု (abstract group) မဆိုသည် ပါမြူတေးရှင်း အုပ်စု (permutation group) တစ်ခု၏ အုပ်စုပိုင်း (subgroup) တစ်ခုနှင့် အိုင်ဆိုမောဖစ် (isomorphic) ဖြစ်သည်။
အုပ်စု <math>G</math> ကို အရာဝတ္ထုတစ်ခုတည်းသာ ပါဝင်သော ကတ်တဂိုရီ <math>BG</math> အဖြစ် မှတ်ယူနိုင်သည်။ ထိုအခါ လားရာတူ ယိုးနေဒါ ထည့်သွင်းခြင်းက ၎င်းကို ညာ <math>G</math>-အစု (right G-set) တစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်ပေးသည်။ ယိုးနေဒါ အထောက်အကူပြု သီအိုရမ်အရ ဤအစု၏ <math>G</math>-အချိုးညီ အန်ဒိုမော်ဖစ်ဇင်များ (G-equivariant endomorphisms) အားလုံးသည် ဘယ်ဘက်မှ မြှောက်ခြင်းဖြင့်သာ သတ်မှတ်ထားခြင်းဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ၎င်းတို့သည် အော်တိုမော်ဖစ်ဇင်များ (automorphisms) သာ ဖြစ်ကြသည်။ ဤနည်းအားဖြင့် အုပ်စု <math>G</math> သည် အစု <math>G</math> ၏ အော်တိုမော်ဖစ်ဇင် အုပ်စုပိုင်းတစ်ခုနှင့် အိုင်ဆိုမောဖစ် ဖြစ်ကြောင်း သက်သေပြနိုင်သည်။
== စုဆုံမှတ်များ နှင့် ကိုစုဆုံမှတ်များ (Limits and Colimits) ==
=== အစ နှင့် အဆုံးသတ် အရာဝတ္ထုများ (Initial and Terminal Objects) ===
ကတ်တဂိုရီ <math>\mathcal{C}</math> အတွင်းရှိ '''အဆုံးသတ် အရာဝတ္ထု (terminal object)''' <math>T</math> ဆိုသည်မှာ <math>\mathcal{C}</math> အတွင်းရှိ မည်သည့် အရာဝတ္ထု <math>X \in \mathcal{C}</math> တိုင်းအတွက်မဆို <math>X \to T</math> သို့သွားသော မော်ဖစ်ဇင် တစ်ခုတည်းသီးသန့် တည်ရှိနေသည့် အရာဝတ္ထုဖြစ်သည်။
ကတ်တဂိုရီ <math>\mathcal{C}</math> အတွင်းရှိ '''အစ အရာဝတ္ထု (initial object) <math>I</math>''' ဆိုသည်မှာ <math>\mathcal{C}</math> အတွင်းရှိ မည်သည့် အရာဝတ္ထု <math>X \in \mathcal{C}</math> တိုင်းအတွက်မဆို <math>I \to X</math> သို့သွားသော မော်ဖစ်ဇင် တစ်ခုတည်းသီးသန့် တည်ရှိနေသည့် အရာဝတ္ထုဖြစ်သည်။
'''စကြဝဠာ ဂုဏ်သတ္တိများ (universal properties)''' ကို အသုံးပြု၍ ကတ်တဂိုရီများအတွင်းရှိ အရာဝတ္ထုများကို အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်နိုင်သည်။ အရာဝတ္ထုတစ်ခုကို မည်သည့်အရာများဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသနည်းဟု မေးမည့်အစား အခြားအရာဝတ္ထုများအားလုံးနှင့် မည်သို့ ဆက်သွယ်ပြုမူသနည်းဟု ကျွန်ုပ်တို့ မေးခွန်းထုတ်ကြသည်။ ဤနေရာတွင် ဖွဲ့စည်းပုံဆိုသည်မှာ ၎င်း၏ အတွင်းပိုင်း အစုသီအိုရီအရ တည်ဆောက်ပုံကို ဆိုလိုခြင်းဖြစ်သည်။
အစ အရာဝတ္ထုများသည် အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် တစ်ခုအထိ တစ်ခုတည်းသီးသန့်ဖြစ်သော (unique up to unique isomorphism) ဂုဏ်သတ္တိရှိကြသည်။ အဆုံးသတ် အရာဝတ္ထုများအတွက် သက်သေပြချက်သည်လည်း ဒွန်တွဲစွာဖြင့် အလားတူပင်ဖြစ်သည်။
'''သက်သေပြချက်''':
*<math>I</math> နှင့် <math>I'</math> နှစ်ခုလုံးသည် ကတ်တဂိုရီ <math>\mathcal{C}</math> အတွင်းရှိ အစ အရာဝတ္ထုများ ဖြစ်ကြသည်ဟု ဆိုပါစို့။
*<math>I</math> သည် အစ အရာဝတ္ထုဖြစ်သောကြောင့် တစ်ခုတည်းသီးသန့်ဖြစ်သော မော်ဖစ်ဇင် <math>f: I \to I'</math> တစ်ခု တည်ရှိသည်။
*<math>I'</math> သည်လည်း အစ အရာဝတ္ထုဖြစ်သောကြောင့် တစ်ခုတည်းသီးသန့်ဖြစ်သော မော်ဖစ်ဇင် <math>g: I' \to I</math> တစ်ခု တည်ရှိသည်။
*ပေါင်းစပ်မော်ဖစ်ဇင် <math>g \circ f</math> သည် <math>I</math> မှ <math>I</math> သို့သွားသော မော်ဖစ်ဇင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
*<math>I</math> သည် အစ အရာဝတ္ထုဖြစ်သောကြောင့် <math>I</math> မှ ၎င်းကိုယ်တိုင်သို့သွားသော မော်ဖစ်ဇင်ဟူ၍ တစ်ခုတည်းသာ ရှိနိုင်သည်။ မည်သည့် ကတ်တဂိုရီတွင်မဆို ထပ်တူရ မော်ဖစ်ဇင် <math>\text{id}_I: I \to I</math> သည် မဖြစ်မနေ တည်ရှိရမည်ဖြစ်သောကြောင့် <math>g \circ f = \text{id}_I</math> ဖြစ်ကြောင်း ကောက်ချက်ချနိုင်သည်။
*အလားတူပင် <math>f \circ g</math> သည် <math>I'</math> မှ <math>I'</math> သို့သွားသော မော်ဖစ်ဇင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် <math>I'</math> သည် အစ အရာဝတ္ထုဖြစ်သောကြောင့် <math>f \circ g = \text{id}_{I'}</math> ဖြစ်သည်။
*ထို့ကြောင့် <math>f</math> နှင့် <math>g</math> တို့သည် အပြန်အလှန် ပြောင်းပြန်ဖြစ်သော အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်များ ဖြစ်ကြသည်။ မည်သည့် အစ အရာဝတ္ထု နှစ်ခုမဆိုသည် တစ်ခုတည်းသီးသန့် အိုင်ဆိုမောဖစ် ဖြစ်ကြသည်။
=== အစ နှင့် အဆုံးသတ် အရာဝတ္ထုများဆိုင်ရာ ဥပမာများ ===
အစုများ၊ အုပ်စုများ၊ ကွင်းများ နှင့် ဖီးလ်ဒ်များ ကဲ့သို့သော ကတ်တဂိုရီများကို လေ့လာကြည့်လျှင် ၎င်းတို့၌ အစ အရာဝတ္ထုများ တည်ရှိပါက များသောအားဖြင့် စိတ်ဝင်စားဖွယ် သိပ်မကောင်းလှပေ။ ထိုသို့ စိတ်ဝင်စားဖွယ် မကောင်းသော်လည်း ၎င်းတို့သည် အခြေခံအုတ်မြစ်များ ဖြစ်ကြသည်။
==== Set ကတ်တဂိုရီ ====
ဗလာအစု (empty set) <math>\emptyset</math> သည် <math>\mathsf{Set}</math> အတွင်းရှိ အစ အရာဝတ္ထု ဖြစ်သည်။
'''သက်သေပြချက်''':
*မည်သည့် အစု <math>X</math> အတွက်မဆို <math>f: \emptyset \to X</math> သို့သွားသော ဖန်ရှင်တစ်ခုတည်းသီးသန့် တည်ရှိကြောင်း သက်သေပြရမည်။
*ဖန်ရှင်တစ်ခုကို အစီအစဉ်ကျအတွဲ (ordered pairs) <math>(a, b)</math> များပါဝင်သော အစုတစ်ခုအဖြစ် ပုံစံတကျ သတ်မှတ်သည်။
*ဤတွင် အရင်းအမြစ်ရှိ မည်သည့် <math>a</math> မဆိုသည် ပစ်မှတ်ရှိ <math>b</math> တစ်ခုတည်းဆီသို့သာ တိကျစွာ ပုံဖော်ပေးရမည်။
*အရင်းအမြစ်ဖြစ်သော <math>\emptyset</math> တွင် မည်သည့် အစုဝင်မျှ မပါဝင်သောကြောင့် ၎င်းဖန်ရှင်ကို သတ်မှတ်ပေးမည့် အစီအစဉ်ကျအတွဲများအစုသည် ဗလာအစုသာ ဖြစ်ရမည်။
*ဤ "ဗလာအစု ဖန်ရှင်" (empty function) သည် အလိုအလျောက် ပုံစံတကျ ဖြစ်တည်နေပြီး တစ်ခုတည်းသီးသန့်လည်း ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် <math>|\text{Hom}_{\mathsf{Set}}(\emptyset, X)| = 1</math> ဖြစ်သည်။
မည်သည့် အစုဝင်တစ်ခုတည်းပါဝင်သောအစု (singleton set) <math>\{*\}</math> မဆိုသည် <math>\mathsf{Set}</math> အတွင်းရှိ အဆုံးသတ် အရာဝတ္ထု ဖြစ်သည်။
'''သက်သေပြချက်''':
*မည်သည့် အစု <math>X</math> အတွက်မဆို <math>g: X \to \{*\}</math> သို့သွားသော ဖန်ရှင်တစ်ခုတည်းသီးသန့် တည်ရှိကြောင်း ပြသရမည်။
*ပစ်မှတ်တွင် အစုဝင် <math>*</math> တစ်ခုတည်းသာ ပါဝင်သောကြောင့် <math>X</math> အတွင်းရှိ အစုဝင် <math>x</math> တိုင်းအတွက် ရောက်ရှိနိုင်သော နေရာတစ်ခုသာ ရှိသည်။
*ထို့ကြောင့် ဖြစ်နိုင်သမျှသော တစ်ခုတည်းသော ဖန်ရှင်မှာ <math>X</math> အတွင်းရှိ မည်သည့် <math>x</math> အတွက်မဆို <math>g(x) = *</math> အဖြစ် သတ်မှတ်ထားသော ကိန်းသေ ဖန်ရှင် (constant function) သာဖြစ်သည်။
*ဤဖန်ရှင်သည် တစ်ခုတည်းသီးသန့်ဖြစ်သောကြောင့် <math>|\text{Hom}_{\mathsf{Set}}(X, \{*\})| = 1</math> ဖြစ်သည်။
==== အုပ်စုများ၏ ကတ်တဂိုရီ ====
ဗလာအစုသည် အုပ်စုတစ်ခု မဟုတ်ပေ။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် အုပ်စုတစ်ခုတွင် ထပ်တူရအစုဝင် (identity element) တစ်ခု အနည်းဆုံး ပါဝင်ရမည်ဖြစ်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။
အသေးအဖွဲ အုပ်စု (trivial group) <math>\{e\}</math> သည် <math>\mathsf{Grp}</math> အတွင်းရှိ အစ အရာဝတ္ထုရော အဆုံးသတ် အရာဝတ္ထုပါ ဖြစ်သည်။
'''သက်သေပြချက်''':
'''အစ အရာဝတ္ထုဖြစ်ခြင်း''':
*မည်သည့် အုပ်စု <math>G</math> အတွက်မဆို အုပ်စုဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင် <math>\phi: \{e\} \to G</math> သည် အရင်းအမြစ်၏ ထပ်တူရအစုဝင်ကို ပစ်မှတ်၏ ထပ်တူရအစုဝင်ဆီသို့ ပုံဖော်ပေးရမည်။
*သို့ဖြစ်၍ <math>\phi(e) = e_G</math> ဖြစ်သည်။
*<math>e</math> သည် အရင်းအမြစ်ရှိ တစ်ခုတည်းသော အစုဝင်ဖြစ်သောကြောင့် ဤဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်ကို အပြည့်အဝ သတ်မှတ်နိုင်ပြီး တစ်ခုတည်းသီးသန့် တည်ရှိသည်။
'''အဆုံးသတ် အရာဝတ္ထုဖြစ်ခြင်း''':
*မည်သည့် အုပ်စု <math>G</math> အတွက်မဆို အုပ်စုဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင် <math>\psi: G \to \{e\}</math> သည် <math>G</math> အတွင်းရှိ အစုဝင် <math>g</math> တိုင်းကို ပစ်မှတ်ရှိ အစုဝင်တစ်ခုဆီသို့ ပုံဖော်ပေးရမည်။
*ပစ်မှတ်တွင် <math>e</math> သာ ပါဝင်သောကြောင့် <math>G</math> အတွင်းရှိ မည်သည့် <math>g</math> အတွက်မဆို <math>\psi(g) = e</math> ဖြစ်ရမည်။
*ဤကိန်းသေ ပုံဖော်မှုသည် အုပ်စု တွက်ချက်မှုကို ထိန်းသိမ်းထားကြောင်း အလွယ်တကူ စစ်ဆေးနိုင်သည်။
*ဆိုလိုသည်မှာ <math>\psi(g_1 g_2) = e = e \cdot e = \psi(g_1)\psi(g_2)</math> ဖြစ်သည်။
*ထို့ကြောင့် ဤပုံဖော်မှုသည် တစ်ခုတည်းသီးသန့် တည်ရှိသည်။
*<math>\{e\}</math> သည် အစ အရာဝတ္ထုရော အဆုံးသတ် အရာဝတ္ထုပါ ဖြစ်သောကြောင့် ၎င်းကို သုည အရာဝတ္ထု (zero object) အဖြစ် ပုံမှန်အားဖြင့် ရည်ညွှန်းလေ့ရှိသည်။
==== ကွင်းများ၏ ကတ်တဂိုရီ ====
ဤနေရာတွင် ကျွန်ုပ်တို့ တိကျရန် လိုအပ်သည်။ ခေတ်သစ်အက္ခရာသင်္ချာတွင် <math>\mathsf{Ring}</math> ကတ်တဂိုရီသည် ယူနစ်ရှိဂုဏ်သတ္တိရှိ ကွင်းများကို (unital rings) ကိုယ်စားပြုလေ့ရှိသည်။ ၎င်းတို့သည် မြှောက်ခြင်းဆိုင်ရာ ထပ်တူရအစုဝင် <math>1_R</math> ပါရှိသော ကွင်းများ ဖြစ်ကြသည်။ ထို့ပြင် ၎င်းကတ်တဂိုရီရှိ ကွင်း ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်များသည် ဤထပ်တူရအစုဝင်ကို မပြောင်းလဲစေဘဲ ထိန်းသိမ်းထားရမည် ဖြစ်သည်။ အဓိပ္ပာယ်မှာ <math>\phi(1_R) = 1_S</math> ဖြစ်ရမည်ဟူ၍ ဖြစ်သည်။
ကိန်းပြည့်များ၏ ကွင်း <math>\mathbb{Z}</math> သည် <math>\mathsf{Ring}</math> အတွင်းရှိ အစ အရာဝတ္ထု ဖြစ်သည်။
'''သက်သေပြချက်''':
*မည်သည့် ယူနစ်ရှိဂုဏ်သတ္တိရှိ ကွင်း <math>R</math> အတွက်မဆို ကွင်း ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင် <math>\phi: \mathbb{Z} \to R</math> သည် အောက်ပါ ဂုဏ်သတ္တိနှစ်ခုနှင့် ပြည့်စုံရမည်။
#အပေါင်းတွက်ချက်မှုကို ထိန်းသိမ်းထားခြင်း။ ညီမျှခြင်းအားဖြင့် <math>\phi(a + b) = \phi(a) + \phi(b)</math> ဖြစ်သည်။
#မြှောက်ခြင်းဆိုင်ရာ ထပ်တူရအစုဝင်ကို ထိန်းသိမ်းထားခြင်း။ ညီမျှခြင်းအားဖြင့် <math>\phi(1) = 1_R</math> ဖြစ်သည်။
*<math>\mathbb{Z}</math> ကို အပေါင်းနည်းဖြင့် <math>1</math> မှတစ်ဆင့် ထုတ်လုပ်ထားသောကြောင့် ဤစည်းမျဉ်းနှစ်ခုသည် ပုံဖော်မှုကို အပြည့်အဝ သတ်မှတ်ပေးသည်။
*မည်သည့် အပေါင်းကိန်းပြည့် <math>n</math> အတွက်မဆို <math>\phi(n) = \phi(1 + 1 + \dots + 1) = 1_R + 1_R + \dots + 1_R = n \cdot 1_R</math> ဖြစ်သည်။
*ထို့ပြင် <math>\phi(-n) = -\phi(n) = -n \cdot 1_R</math> နှင့် <math>\phi(0) = 0_R</math> တို့ဖြစ်သည်။
*ဤတည်ဆောက်ပုံသည် ပုံဖော်မှုတစ်ခုကို တစ်ခုတည်းသီးသန့် သတ်မှတ်ပေးပြီး ၎င်းသည် မြှောက်ခြင်းတွက်ချက်မှုကိုလည်း ထိန်းသိမ်းထားကြောင်း သက်သေပြနိုင်သည်။
*ထို့ကြောင့် <math>\mathbb{Z}</math> မှ <math>R</math> သို့သွားသော ကွင်း ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင် တစ်ခုတည်းသီးသန့် တည်ရှိသည်။
သုည ကွင်း (zero ring) <math>\{0\}</math> သည် <math>\mathsf{Ring}</math> အတွင်းရှိ အဆုံးသတ် အရာဝတ္ထု ဖြစ်သည်။ ၎င်းကွင်းတွင် <math>1=0</math> ဖြစ်သည်။
'''သက်သေပြချက်''':
*သုည ကွင်းတွင် <math>0</math> ဟူသော အစုဝင်တစ်ခုတည်းသာ ပါဝင်သည်။
*မည်သည့် ကွင်း <math>R</math> အတွက်မဆို ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင် <math>\psi: R \to \{0\}</math> သည် <math>R</math> အတွင်းရှိ <math>r</math> တိုင်းကို <math>0</math> ဆီသို့ ပုံဖော်ပေးရမည်။
*သုည ကွင်းတွင် <math>1=0</math> ဖြစ်သောကြောင့် <math>\psi(1_R) = 1_{\{0\}}</math> ဖြစ်ရမည်ဟူသော လိုအပ်ချက်သည် <math>\psi(1_R) = 0</math> အဖြစ် ဘေးကင်းစွာ ကူးပြောင်းသွားပြီး ၎င်းသည် မှန်ကန်သည်။
*ဤအသေးအဖွဲ ပုံဖော်မှုသည် မှန်ကန်သော ကွင်း ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
*၎င်းသည် အစုဝင်တစ်ခုတည်းပါဝင်သောအစုဆီသို့ သွားနိုင်သော တစ်ခုတည်းသော ပုံဖော်မှုဖြစ်သောကြောင့် သုည ကွင်းသည် အဆုံးသတ် အရာဝတ္ထု ဖြစ်သည်။
==== ဖီးလ်ဒ်များ၏ ကတ်တဂိုရီ ====
ဤနေရာတွင် စိတ်ဝင်စားဖွယ် အခြေအနေတစ်ခု ရှိလာသည်။ ဖီးလ်ဒ်တစ်ခု ဆိုသည်မှာ <math>1 \neq 0</math> ဖြစ်ပြီး သုညမဟုတ်သော အစုဝင်တိုင်းတွင် မြှောက်ခြင်းဆိုင်ရာ ပြောင်းပြန် ပါရှိသည့် ဖလှယ်ရ ကွင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ဖီးလ်ဒ်များ၏ ကတ်တဂိုရီတွင် အစ အရာဝတ္ထုရော အဆုံးသတ် အရာဝတ္ထုပါ မရှိပေ။
'''သက်သေပြချက်''':
'''အစ အရာဝတ္ထု မရှိခြင်း''':
*အစ ဖီးလ်ဒ် <math>K</math> တစ်ခု တည်ရှိသည်ဟု ဆိုပါစို့။
*ထိုသို့ဆိုလျှင် <math>K</math> မှ မည်သည့် ဖီးလ်ဒ်ဆီသို့မဆို ဥပမာအားဖြင့် ရာရှင်နယ်ကိန်းများ <math>\mathbb{Q}</math> ဆီသို့ ဖြစ်စေ သို့မဟုတ် သုဒ္ဓကိန်း <math>p</math> အခြေခံ အဆုံးရှိ ဖီးလ်ဒ် <math>\mathbb{F}_p</math> ဆီသို့ ဖြစ်စေ ဖီးလ်ဒ် ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင် တစ်ခုတည်းသီးသန့် တည်ရှိရမည်။
*ဖီးလ်ဒ် ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်တစ်ခုသည် ဖီးလ်ဒ်၏ ဝိသေသတန်ဖိုး (characteristic) ကို ထိန်းသိမ်းထားရမည်။
*သို့သော် <math>\mathbb{Q}</math> ၏ ဝိသေသတန်ဖိုးမှာ <math>0</math> ဖြစ်ပြီး <math>\mathbb{F}_p</math> ၏ ဝိသေသတန်ဖိုးမှာ <math>p</math> ဖြစ်သည်။
*ဖီးလ်ဒ် <math>K</math> ကိုယ်တိုင်တွင် ပုံသေ ဝိသေသတန်ဖိုးတစ်ခုသာ ရှိရမည်ဖြစ်သောကြောင့် ၎င်းသည် ကွဲပြားသော ဝိသေသတန်ဖိုးများရှိသည့် ဖီးလ်ဒ်များဆီသို့ တစ်ပြိုင်နက်တည်း ပုံဖော်၍ မရနိုင်ပေ။
*ထို့ကြောင့် ၎င်း အစ ဖီးလ်ဒ် <math>K</math> ဟူ၍ မရှိနိုင်ပေ။
'''အဆုံးသတ် အရာဝတ္ထု မရှိခြင်း''':
*ဖီးလ်ဒ် ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်တစ်ခုသည် မဖြစ်မနေ အင်ဂျက်တစ် (injective) ဖြစ်ရမည်။
*အကယ်၍ အဆုံးသတ် ဖီးလ်ဒ် <math>T</math> သာ တည်ရှိခဲ့ပါက ဖြစ်နိုင်သမျှသော ဖီးလ်ဒ်တိုင်းမှ <math>T</math> ဆီသို့ သွားမည့် အင်ဂျက်တစ် ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်များ ရှိနေမည်ဖြစ်သည်။
*ဤသည်မှာ ဖီးလ်ဒ်တိုင်း၏ အိုင်ဆိုမောဖစ်ဖြစ်သော မိတ္တူတစ်ခုစီကို ငုံထားနိုင်လောက်အောင် <math>T</math> သည် လုံလောက်စွာ ကြီးမားရမည်ဟု ဆိုလိုခြင်းဖြစ်သည်။
*သို့သော် ကန်တာ၏ သီအိုရမ်နှင့် အစုသီအိုရီ၏ ဝိရောဓိများအရ ဖီးလ်ဒ်များအားလုံး စုစည်းမှုသည် အစုတစ်ခု မဟုတ်ဘဲ အတန်းအစားအစစ် (proper class) တစ်ခုသာ ဖြစ်သည်။
*မည်သည့် အစု <math>T</math> တစ်ခုတည်းကမျှ ဖီးလ်ဒ်အားလုံး၏ မိတ္တူများကို မငုံထားနိုင်ပေ။
*ထို့ကြောင့် အဆုံးသတ် ဖီးလ်ဒ် ဟူ၍ မတည်ရှိနိုင်ပေ။
=== ကတော့ပုံများမှတစ်ဆင့် စုဆုံမှတ်များ နှင့်ကိုစုဆုံမှတ်များ (Limits and Colimits via Cones) ===
<math>F: \mathcal{I} \to \mathcal{C}</math> သည် ပုံကြမ်းတစ်ခု ဖြစ်သည်ဟု ဆိုပါစို့။
<math>F</math> ၏ '''စုဆုံမှတ် (limit)''' ကို <math>\lim F</math> ဟု သင်္ကေတပြုပြီး ၎င်းကို <math>F</math> အထက်ရှိ ကတော့ပုံများ၏ ကတ်တဂိုရီ <math>\int \operatorname{Cone}(-, F)</math> အတွင်းရှိ အဆုံးသတ် အရာဝတ္ထုအဖြစ် သတ်မှတ်သည်။ ၎င်းတွင် စုဆုံမှတ် အရာဝတ္ထု <math>L \in \mathcal{C}</math> နှင့် စကြဝဠာ စုဆုံမှတ် ကတော့ပုံ (universal limit cone) <math>\lambda: \Delta_L \Rightarrow F</math> တို့ ပါဝင်ဖွဲ့စည်းထားသည်။
<math>F</math> ၏ '''ကိုစုဆုံမှတ် (colimit)''' ကို <math>\operatorname{colim} F</math> ဟု သင်္ကေတပြုပြီး ၎င်းကို <math>F</math> အောက်ရှိ ကတော့ပုံများ၏ ကတ်တဂိုရီ <math>\int \operatorname{Cone}(F, -)</math> အတွင်းရှိ အစ အရာဝတ္ထုအဖြစ် သတ်မှတ်သည်။ ၎င်းတွင် ကိုစုဆုံမှတ် အရာဝတ္ထု <math>C \in \mathcal{C}</math> နှင့် စကြဝဠာ ကိုစုဆုံမှတ် ကတော့ပုံ (universal colimit cone) <math>\mu: F \Rightarrow \Delta_C</math> တို့ ပါဝင်ဖွဲ့စည်းထားသည်။
=== စုဆုံမှတ်များ၏ အခြေခံအားဖြင့် တစ်ခုတည်းသီးသန့်ဖြစ်မှု (Essential Uniqueness of Limits) ===
ဘုံတူညီသော ပုံကြမ်း <math>F: \mathcal{J} \to \mathcal{C}</math> အထက်ရှိ စုဆုံမှတ် ကတော့ပုံ နှစ်ခုဖြစ်သော <math>(L, \lambda)</math> နှင့် <math>(L', \lambda')</math> တို့ ပေးထားသည်ဟု ဆိုပါစို့။ ၎င်းတို့ကြားတွင် <math>\mathcal{C}</math> အတွင်းရှိ အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် <math>\phi: L \to L'</math> တစ်ခုတည်းသီးသန့် တည်ရှိသည်။ ထိုအိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်သည် စုဆုံမှတ် ကတော့ပုံများ၏ ခြေတံများနှင့် ဖလှယ်ရ ဂုဏ်သတ္တိပြည့်စုံစေသည်။
'''သက်သေပြချက်''': အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက်အရ <math>(L, \lambda)</math> နှင့် <math>(L', \lambda')</math> နှစ်ခုလုံးသည် <math>F</math> အထက်ရှိ ကတော့ပုံများ၏ ကတ်တဂိုရီအတွင်းရှိ အဆုံးသတ် အရာဝတ္ထုများ ဖြစ်ကြသည်။
<math>(L, \lambda)</math> သည် အဆုံးသတ် အရာဝတ္ထုဖြစ်သောကြောင့် ကတော့ပုံများ၏ မော်ဖစ်ဇင် <math>u: (L', \lambda') \to (L, \lambda)</math> တစ်ခုတည်းသီးသန့် တည်ရှိသည်။ ဤသည်မှာ <math>\mathcal{J}</math> အတွင်းရှိ <math>i</math> အားလုံးအတွက် <math>\lambda_i \circ u = \lambda'_i</math> ဖြစ်စေမည့် <math>\mathcal{C}</math> အတွင်းရှိ မော်ဖစ်ဇင် <math>u: L' \to L</math> တစ်ခုနှင့် ကိုက်ညီမှုရှိသည်။
ထိုနည်းတူစွာပင် <math>(L', \lambda')</math> သည် အဆုံးသတ် အရာဝတ္ထုဖြစ်သောကြောင့် <math>\lambda'_i \circ v = \lambda_i</math> ဖြစ်စေမည့် <math>v: L \to L'</math> နှင့် ကိုက်ညီမှုရှိသော မော်ဖစ်ဇင် <math>v: (L, \lambda) \to (L', \lambda')</math> တစ်ခုတည်းသီးသန့် တည်ရှိသည်။
၎င်းတို့၏ ပေါင်းစပ်ခြင်း <math>u \circ v</math> သည် <math>(L, \lambda)</math> မှ ၎င်းကိုယ်တိုင်သို့သွားသော မော်ဖစ်ဇင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ သို့သော်လည်း <math>(L, \lambda)</math> သည် အဆုံးသတ် အရာဝတ္ထုဖြစ်သောကြောင့် <math>(L, \lambda)</math> မှ ၎င်းကိုယ်တိုင်သို့သွားသော မော်ဖစ်ဇင်ဟူ၍ တစ်ခုတည်းသီးသန့်သာ တည်ရှိရမည်။ ၎င်းသည် ထပ်တူရ မော်ဖစ်ဇင် (identity morphism) <math>\operatorname{id}_L</math> သာလျှင် ဖြစ်ရမည်။ ထို့ကြောင့် <math>u \circ v = \operatorname{id}_L</math> ဖြစ်သည်။
တူညီသော အကြောင်းပြချက်အရ <math>v \circ u = \operatorname{id}_{L'}</math> ဖြစ်သည်။
သို့ဖြစ်၍ <math>v</math> သည် <math>L</math> နှင့် <math>L'</math> ကြားရှိ အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် တစ်ခုဖြစ်သည်။ ယင်းကို ကတော့ပုံ တည်ဆောက်ပုံများက တစ်ခုတည်းသီးသန့်အဖြစ် ပုံဖော်သတ်မှတ်ပေးထားသည်။ <math>\blacksquare</math>
=== ဗလာပုံကြမ်း၏ စုဆုံမှတ် နှင့် ကိုစုဆုံမှတ် (Limit and Colimit of the Empty Diagram) ===
ထူးခြားသော အခြေအနေတစ်ခုမှာ ဗလာ ကတ်တဂိုရီ (empty category) <math>\mathcal{J} = \emptyset</math> ဖြစ်သည်။ ဗလာ ကတ်တဂိုရီမှ မြစ်ဖျားခံသော ဖန်တာတစ်ခုတွင် အရာဝတ္ထု သတ်မှတ်ပေးမှုများ နှင့် မော်ဖစ်ဇင် သတ်မှတ်ပေးမှုများ မပါဝင်ပေ။
မည်သည့် ကတ်တဂိုရီ <math>\mathcal{C}</math> အတွက်မဆို ဗလာပုံကြမ်း၏ စုဆုံမှတ်သည် အဆုံးသတ် အရာဝတ္ထုဖြစ်ပြီး ဗလာပုံကြမ်း၏ ကိုစုဆုံမှတ်သည် အစ အရာဝတ္ထုဖြစ်သည်။
'''သက်သေပြချက်''':
*<math>F: \emptyset \to \mathcal{C}</math> ကို ဗလာ ပုံကြမ်းတစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်မည်။
*<math>F</math> အထက်ရှိ ကတော့ပုံတစ်ခုတွင် ထိပ်ဖျား အရာဝတ္ထု <math>c \in \mathcal{C}</math> နှင့် <math>\emptyset</math> အတွင်းရှိ အရာဝတ္ထု <math>j \in \emptyset</math> များဖြင့် အညွှန်းတပ်ထားသော မော်ဖစ်ဇင်များ မိသားစု <math>\lambda_j: c \to F(j)</math> တို့ ပါဝင်ဖွဲ့စည်းထားသည်။
*၎င်းတို့သည် <math>\emptyset</math> အတွင်းရှိ မည်သည့် မော်ဖစ်ဇင် <math>f: j \to k</math> အတွက်မဆို သက်ဆိုင်ရာ တြိဂံများကို ဖလှယ်ရ ဂုဏ်သတ္တိပြည့်စုံစေရမည်။
*အညွှန်းတပ် ကတ်တဂိုရီ <math>\emptyset</math> တွင် အရာဝတ္ထုများနှင့် မော်ဖစ်ဇင်များ မပါဝင်သောကြောင့် ကတော့ပုံ၏ ခြေတံများအတွက် အညွှန်းတပ်ထားသော အစုသည် ဗလာဖြစ်ပြီး လိုအပ်သော ဖလှယ်ရ ဂုဏ်သတ္တိဆိုင်ရာ အခြေအနေများသည်လည်း မရှိနိုင်ပေ။
*ထို့ကြောင့် <math>F</math> အထက်ရှိ ကတော့ပုံကို သတ်မှတ်ပေးသော အချက်အလက်များတွင် အခြား မည်သည့် တည်ဆောက်ပုံမျှ မပါဝင်ဘဲ ထိပ်ဖျား အရာဝတ္ထု <math>c \in \mathcal{C}</math> တစ်ခုတည်းသာ သီးသန့် ပါဝင်သည်။
*ထိုကဲ့သို့သော ကတော့ပုံနှစ်ခုကြားရှိ မော်ဖစ်ဇင်တစ်ခုဆိုသည်မှာ <math>\mathcal{C}</math> အတွင်းရှိ ၎င်းတို့၏ ထိပ်ဖျား အရာဝတ္ထုများကြားရှိ မော်ဖစ်ဇင်တစ်ခုမျှသာ ဖြစ်သည်။
*ထို့ကြောင့် ဗလာပုံကြမ်းအထက်ရှိ ကတော့ပုံများ၏ ကတ်တဂိုရီသည် ကတ်တဂိုရီ <math>\mathcal{C}</math> ကိုယ်တိုင်နှင့် အိုင်ဆိုမောဖစ် (isomorphic) ဖြစ်သည်။
*အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက်အရ ပုံကြမ်းတစ်ခု၏ စုဆုံမှတ်ဆိုသည်မှာ ၎င်း၏ ကတော့ပုံများ၏ ကတ်တဂိုရီအတွင်းရှိ အဆုံးသတ် အရာဝတ္ထု (terminal object) တစ်ခုဖြစ်သည်။
*ကတော့ပုံများ၏ ကတ်တဂိုရီသည် <math>\mathcal{C}</math> နှင့် အိုင်ဆိုမောဖစ်ဖြစ်သောကြောင့် ၎င်းစုဆုံမှတ်သည် <math>\mathcal{C}</math> အတွင်းရှိ အဆုံးသတ် အရာဝတ္ထု အတိအကျပင် ဖြစ်သည်။
*ဒွန်တွဲမှု (duality) နိယာမအရ ဗလာပုံကြမ်းအောက်ရှိ ကတော့ပုံတစ်ခုတွင် အောက်ခြေ အရာဝတ္ထု <math>d \in \mathcal{C}</math> သာလျှင် အပြည့်အဝ ပါဝင်သည်။
*ကိုစုဆုံမှတ် (colimit) ကို <math>F</math> အောက်ရှိ ကတော့ပုံများ၏ ကတ်တဂိုရီအတွင်းရှိ အစ အရာဝတ္ထု (initial object) တစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်သည်။
*ထို့ကြောင့် ဗလာပုံကြမ်း၏ ကိုစုဆုံမှတ်သည် <math>\mathcal{C}</math> အတွင်းရှိ အစ အရာဝတ္ထု အတိအကျပင် ဖြစ်သည်။ <math>\blacksquare</math>
=== အီကွေးလိုက်ဇာ (Equalizers) ===
အီကွေးလိုက်ဇာ (equalizer) သည် မျဉ်းပြိုင်စုံတွဲ ပုံကြမ်း (parallel pair diagram) <math>f,g:A \rightrightarrows B</math> တစ်ခု၏ စုဆုံမှတ် ဖြစ်သည်။ ဤစုံတွဲအထက်ရှိ ကတော့ပုံကို <math>fa = ga</math> ဖြစ်စေမည့် မော်ဖစ်ဇင် <math>a:C\rightarrow A</math> တစ်ခုတည်းဖြင့် ကိုယ်စားပြု ဖော်ပြနိုင်သည်။ အီကွေးလိုက်ဇာသည် ဤဂုဏ်သတ္တိနှင့် ပြည့်စုံသော စကြဝဠာ မြား (universal arrow) <math>h:E\rightarrow A</math> ဖြစ်သည်။
ဥပမာအားဖြင့် အုပ်စုများတွင် ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်များဖြစ်သော <math>\phi</math> နှင့် <math>\psi</math> တို့၏ အီကွေးလိုက်ဇာသည် <math>\phi(g) = \psi(g)</math> ဖြစ်စေမည့် အုပ်စုပိုင်း (subgroup) ဖြစ်သည်။ အကယ်၍ ၎င်းတို့ထဲမှ တစ်ခုသည် အသေးအဖွဲ ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင် (trivial homomorphism) ဖြစ်နေပါက အီကွေးလိုက်ဇာသည် အခြား ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်၏ ကာနယ် (kernel) ပင်ဖြစ်သည်။
=== ပူးလ်ဘက် (Pullbacks) ===
ပူးလ်ဘက် (pullback) သည် ကိုစပန် ပုံကြမ်း (cospan diagram) တစ်ခု၏ စုဆုံမှတ် ဖြစ်သည်။ ကိုစပန် ပုံကြမ်းဆိုသည်မှာ ဘုံတူညီသော ပစ်မှတ်တစ်ခုရှိသည့် ထပ်တူရမဟုတ်သော မော်ဖစ်ဇင်နှစ်ခု ပါဝင်သော ပုံကြမ်းဖြစ်သည်။ ဥပမာအားဖြင့် <math>B \rightarrow A \leftarrow C</math> ကဲ့သို့ ဖြစ်သည်။ ထိပ်ဖျား <math>D</math> ရှိသော ကိုစပန် ပုံကြမ်း <math>B \xrightarrow{f} A \xleftarrow{g} C</math> အထက်ရှိ ကတော့ပုံတစ်ခုတွင် ဖလှယ်ရ စတုရန်း (commutative square) ကို ဖြစ်ပေါ်စေမည့် မော်ဖစ်ဇင်များ ပါဝင်ဖွဲ့စည်းထားသည်။ ဤပူးလ်ဘက် <math>P</math> ကို ဖိုက်ဘာ မြှောက်လဒ် (fiber product) ဟုလည်း ခေါ်ဆိုပြီး ၎င်းကို သင်္ကေတအားဖြင့် <math>B \times_A C</math> ဟု ရေးသားလေ့ရှိသည်။
ဥပမာအားဖြင့် အုပ်စုဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်များဖြစ်သော <math>\mathbb{Z} \xrightarrow{n} \mathbb{Z} \xleftarrow{m} \mathbb{Z}</math> ၏ ပူးလ်ဘက်တွင် <math>nx=my</math> ဖြစ်စေမည့် ကိန်းပြည့်အတွဲ <math>(x,y)</math> များ ပါဝင်သည်။ ဤပူးလ်ဘက်သည် <math>\mathbb{Z}</math> နှင့် အိုင်ဆိုမောဖစ် (isomorphic) ဖြစ်သည်။ ထိုကတော့ပုံ၏ ခြေတံများကို ကိန်းပြည့်များဖြစ်သော <math>a</math> နှင့် <math>b</math> တို့ဖြင့် သတ်မှတ်ထားပြီး <math>ma=nb</math> သည် <math>m</math> နှင့် <math>n</math> တို့၏ အငယ်ဆုံး ဘုံဆတိုးကိန်း (least common multiple) ဖြစ်သည်။
==== တိုပေါ်လော်ဂျီဆိုင်ရာ ပူးလ်ဘက် နှင့် ဖိုက်ဘာများ (The Topological Pullback and Fibers) ====
ဤဥပမာသည် ရပ်ဝန်းတစ်ခုအဖြစ် အစုဝင်တစ်ခုတည်းပါဝင်သောအစု (singleton) ပါဝင်နေသော <math>\mathbf{Top}</math> အတွင်းရှိ ပူးလ်ဘက် ပုံကြမ်း (pullback diagram) တစ်ခုကို စဉ်းစားထားသည်။ ဤအခြေအနေတွင် ပူးလ်ဘက်သည် အမှတ်တစ်ခု၏ တိုပေါ်လော်ဂျီဆိုင်ရာ ဖိုက်ဘာ (fiber) သို့မဟုတ် မူလပုံရိပ် (preimage) ကို ပြန်လည်ရရှိစေသည်။
<math>\rho: \mathbb{R} \to S^1</math> သည် ကိန်းစစ်မျဉ်း (real line) မှ စက်ဝိုင်းမျဉ်း (circle line) သို့သွားသော စံ ဖုံးအုပ် ပုံဖော်မှု (standard covering map) ဖြစ်သည်ဟု ဆိုပါစို့။ ၎င်းကို ထပ်ကိန်းတင် ဖန်ရှင် (exponential function) ဖြင့် သတ်မှတ်ထားသည်။ <math>i: \{*\} \to S^1</math> သည် အစုဝင်တစ်ခုတည်းပါဝင်သောအစု ကို တိကျသော အမှတ် <math>1 \in S^1</math> ဆီသို့ ပုံဖော်ပေးသော ပါဝင်မှု ပုံဖော်ခြင်း (inclusion map) ဖြစ်သည်ဟု ဆိုပါစို့။
'''ပုံစံတကျ တည်ဆောက်ပုံ နှင့် သက်သေပြချက် (Formal Construction and Proof)''':
*<math>\mathbf{Top}</math> အတွင်းရှိ ကိုစပန် (cospan) <math>X \xrightarrow{f} Z \xleftarrow{g} Y</math> တစ်ခု၏ ပူးလ်ဘက်ကို ကာတီးရှန်း မြှောက်လဒ် (cartesian product) ရပ်ဝန်း <math>X \times Y</math> ၏ ရပ်ဝန်းပိုင်း (subspace) ကို ယူ၍ တည်ဆောက်သည်။
*၎င်းရပ်ဝန်းပိုင်းတွင် <math>f(x) = g(y)</math> ဖြစ်စေမည့် အစီအစဉ်ကျအတွဲ (ordered pairs) <math>(x,y)</math> များ ပါဝင်ပြီး ၎င်းကို ရပ်ဝန်းပိုင်း တိုပေါ်လော်ဂျီ (subspace topology) တပ်ဆင်ထားသည်။
*ကျွန်ုပ်တို့၏ တိကျသော ပုံကြမ်း <math>\mathbb{R} \xrightarrow{\rho} S^1 \xleftarrow{i} \{*\}</math> အတွက် ပူးလ်ဘက်ရပ်ဝန်း <math>P</math> ကို အောက်ပါအတိုင်း သတ်မှတ်သည်။
*<math>P = \{(t, *) \in \mathbb{R} \times \{*\} \mid \rho(t) = i(*)\}</math>
*<math>P = \{t \in \mathbb{R} \mid e^{2\pi i t} = 1\}</math>
*အွိုင်လာ ပုံသေနည်း (Euler's formula) အရ <math>e^{2\pi i t} = \cos(2\pi t) + i\sin(2\pi t)</math> ဖြစ်သည်။
*ဤသည် <math>1</math> နှင့် ညီမျှရန်အတွက် <math>\cos(2\pi t) = 1</math> နှင့် <math>\sin(2\pi t) = 0</math> ဖြစ်ရမည်။
*၎င်းသည် <math>t</math> သည် ကိန်းပြည့် (integer) ဖြစ်ရန် လိုအပ်လုံလောက်သောအခြေအနေ (if and only if) ပင်ဖြစ်သည်။
*ထို့ကြောင့် ပူးလ်ဘက်၏ အခြေခံအစု (underlying set) သည် ကိန်းပြည့်များ <math>\mathbb{Z}</math> နှင့် အိုင်ဆိုမောဖစ် (isomorphic) ဖြစ်သည်။
*<math>P</math> အပေါ်ရှိ တိုပေါ်လော်ဂျီသည် စံ တိုပေါ်လော်ဂျီပါရှိသော <math>\mathbb{R} \times \{*\} \cong \mathbb{R}</math> မှ ဆင်းသက်လာသည့် ရပ်ဝန်းပိုင်း တိုပေါ်လော်ဂျီ ဖြစ်သောကြောင့် လည်းကောင်း၊ ကိန်းပြည့်များသည် ကိန်းစစ်မျဉ်း အတွင်းရှိ သီးခြားဖြစ်နေသောအမှတ်များ ဖြစ်သောကြောင့် လည်းကောင်း <math>P</math> သည် တစ်ပိုင်းတစ်စ တိုပေါ်လော်ဂျီ (discrete topology) တပ်ဆင်ထားသော ရပ်ဝန်း <math>\mathbb{Z}</math> ပင်ဖြစ်သည်။
*အမှတ်တစ်ခု ပါဝင်မှုပုံဖော်ခြင်း တစ်လျှောက်ရှိ ပုံဖော်မှုတစ်ခု၏ ပူးလ်ဘက်သည် ထိုအမှတ်၏ ဖိုက်ဘာ (fiber) ကို ရရှိစေသည်ဟူသော လေ့လာတွေ့ရှိချက်ကို ဤအချက်က ပုံစံတကျ (formal) သက်သေပြလိုက်ခြင်းဖြစ်သည်။
=== ပြောင်းပြန် စုဆုံမှတ်များ (Inverse Limits) ===
ပြောင်းပြန် စုဆုံမှတ် (inverse limit) သည် <math>\omega^{op}</math> ဖြင့် အညွှန်းတပ်ထားသော ပုံကြမ်းတစ်ခု၏ စုဆုံမှတ် ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် မော်ဖစ်ဇင်များ၏ အဆင့်ဆင့်ဖွဲ့စည်းပုံ သို့မဟုတ် ကိန်းစဉ် (sequence) တစ်ခုကို ကိုယ်စားပြု ဖော်ပြသည်။
ဥပမာအားဖြင့် <math>\dots \rightarrow F_3 \rightarrow F_2 \rightarrow F_1 \rightarrow F_0</math> ဟူသော အရာဝတ္ထုများ၏ ကိန်းစဉ်တစ်ခုကို စဉ်းစားကြည့်ပါ။ ဤအချက်အလက်များကို ထိပ်ဖျား <math>c</math> မှနေ၍ ကတော့ပုံတစ်ခုအဖြစ် တိုးချဲ့နိုင်သည်။ ယင်းကို သင်္ကေတအားဖြင့် <math>\lim F_n</math> ဟု ရေးသားလေ့ရှိပြီး ၎င်းသည် အဆိုပါကိန်းစဉ်အထက်ရှိ အဆုံးသတ် ကတော့ပုံ (terminal cone) ပင်ဖြစ်သည်။
နောက်ထပ် ဥပမာတစ်ခုအနေဖြင့် p-အခြေခံကိန်းပြည့်များ (p-adic integers) <math>\mathbb{Z}_p</math> ကို လေ့လာနိုင်သည်။ ၎င်းတို့ကို ကွင်းများဖြစ်သော <math>\mathbb{Z}/p^n</math> ကြားရှိ စားလဒ် ပုံဖော်မှု (quotient map) များ ကိန်းစဉ်၏ ပြောင်းပြန် စုဆုံမှတ်အဖြစ် အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ထားသည်။
=== တိကျသော ကိုစုဆုံမှတ် ပုံသဏ္ဍာန်များ (Specific Colimit Shapes) ===
ကိုစုဆုံမှတ်များ (colimits) သည် အထက်တွင် ရှင်းလင်းဖော်ပြခဲ့သော စုဆုံမှတ်ဆိုင်ရာ သဘောတရားများ၏ ဒွန်တွဲ (dual) ဖြစ်သည်။
==== ကတ်တဂိုရီဆိုင်ရာ ပေါင်းလဒ် (Coproduct) ====
ကတ်တဂိုရီဆိုင်ရာ ပေါင်းလဒ် (coproduct) <math>\coprod_{j \in J} A_j</math> သည် တစ်ပိုင်းတစ်စ ပုံကြမ်း (discrete diagram) တစ်ခု၏ ကိုစုဆုံမှတ် ဖြစ်သည်။ ဤကိုစုဆုံမှတ် ကတော့ပုံ၏ ခြေတံများကို ပေါင်းလဒ် အင်ဂျက်ရှင်းများ (coproduct injections) ဟု ခေါ်ဆိုသည်။ ၎င်းတို့ကို သင်္ကေတအားဖြင့် <math>\iota_{j'}: A_{j'} \rightarrow \coprod_{j \in J} A_j</math> အဖြစ် ဖော်ပြသည်။
==== ကိုအီကွေးလိုက်ဇာ (Coequalizer) ====
ကိုအီကွေးလိုက်ဇာ (coequalizer) သည် မျဉ်းပြိုင်စုံတွဲ (parallel pair) ပုံကြမ်းတစ်ခု၏ ကိုစုဆုံမှတ် ဖြစ်သည်။ ပုံဖော်မှုများဖြစ်သော <math>f,g: A \rightrightarrows B</math> တို့အတွက် ကိုအီကွေးလိုက်ဇာသည် <math>hf=hg</math> ဖြစ်စေမည့် စကြဝဠာ ပုံဖော်မှု (universal map) <math>h:B\rightarrow C</math> ဖြစ်သည်။ ဤကိုစုဆုံမှတ် ကတော့ပုံကို ခက်ရင်းခွ (fork) ဟု ပုံမှန်အားဖြင့် ခေါ်ဆိုလေ့ရှိသည်။
ဥပမာအားဖြင့် အုပ်စု ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင် <math>\phi: G \rightarrow H</math> တစ်ခု၏ ကိုကာနယ် (cokernel) သည် <math>\phi</math> နှင့် အသေးအဖွဲ ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင် (trivial homomorphism) <math>e: G \rightarrow H</math> တို့၏ ကိုအီကွေးလိုက်ဇာ ဖြစ်သည်။
==== ပွတ်ရှ်အောက် (Pushout) ====
ပွတ်ရှ်အောက် (pushout) သည် စပန် ပုံကြမ်း (span diagram) တစ်ခု၏ ကိုစုဆုံမှတ် ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ပေးထားသော ပုံဖော်မှုများအောက်ရှိ စကြဝဠာ ဖလှယ်ရ စတုရန်း (universal commutative square) ဖြစ်သည်။
ဥပမာအားဖြင့် အဋ္ဌဂံပုံသဏ္ဍာန် ရပ်ဝန်း (figure eight space) သည် အခြေခံအမှတ်မပါသော ရပ်ဝန်း ပုံကြမ်း (unbased space diagram) <math>S^1 \leftarrow * \rightarrow S^1</math> ၏ ပွတ်ရှ်အောက် ဖြစ်သည်။ ဤရပ်ဝန်းသည် စက်ဝိုင်းနှစ်ခုကို ပူးပေါင်းထားသော <math>S^1 \vee S^1</math> ပုံစံဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် မုန့်လက်ကောက် (torus) <math>T \cong S^1 \times S^1</math> ကို ၎င်း၏ နယ်နိမိတ် (boundary) တစ်လျှောက်တွင် အပိတ်ပြား (disk) <math>D^2</math> ကို ကပ်ခြင်းပါဝင်သည့် ပွတ်ရှ်အောက်မှတစ်ဆင့် တည်ဆောက်နိုင်သည်။
==== ကိန်းစဉ်တန်း ကိုစုဆုံမှတ် သို့မဟုတ် တိုက်ရိုက် စုဆုံမှတ် (Sequential Colimit or Direct Limit) ====
ကိန်းစဉ်တန်း ကိုစုဆုံမှတ် (sequential colimit) သို့မဟုတ် တိုက်ရိုက် စုဆုံမှတ် (direct limit) သည် အော်ဒီနယ် (ordinal) <math>\omega</math> ဖြင့် အညွှန်းတပ်ထားသော ပုံကြမ်းတစ်ခု၏ ကိုစုဆုံမှတ် ဖြစ်သည်။ ဥပမာအားဖြင့် <math>F_0 \rightarrow F_1 \rightarrow F_2 \rightarrow \dots</math> ကဲ့သို့သော ပုံကြမ်းမျိုးဖြစ်သည်။ ယင်းကို သင်္ကေတအားဖြင့် <math>\text{colim} F_n</math> ဟု ရေးသားလေ့ရှိသည်။
ဥပမာအနေဖြင့် အစုများနှင့် ပါဝင်မှု ပုံဖော်ခြင်းများ (inclusion maps) <math>X_0 \hookrightarrow X_1 \hookrightarrow \dots</math> ပါဝင်သော ကိန်းစဉ်တစ်ခု၏ ကိုစုဆုံမှတ်သည် ၎င်းတို့၏ ပေါင်းစပ်စု (union) <math>\bigcup_{n \ge 0} X_n</math> ဖြစ်သည်။ CW ကွန်ပလက်စ် (CW complex) တစ်ခုသည် ၎င်း၏ <math>n</math>-အရိုးစုများ (<math>n</math>-skeleta) ၏ ကိုစုဆုံမှတ် ဖြစ်သည်။
== တွဲဖက်ပေါင်းစပ်ခြင်း (Adjunction) ==
=== ဟွမ်း-အစု တွဲဖက်ပေါင်းစပ်ခြင်း (The Hom-Set Adjunction) ===
<math>\mathcal{C}</math> နှင့် <math>\mathcal{D}</math> တို့သည် ဒေသအလိုက် သေးငယ်သော ကတ်တဂိုရီများ (locally small categories) ဖြစ်ကြသည်ဟု ဆိုပါစို့။ တွဲဖက်ပေါင်းစပ်ခြင်း (adjunction) တစ်ခုတွင် ဆန့်ကျင်ဘက် ဖန်တာအတွဲ (opposing pair of functors) ဖြစ်ကြသော <math>F: \mathcal{C} \to \mathcal{D}</math> နှင့် <math>G: \mathcal{D} \to \mathcal{C}</math> တို့ ပါဝင်သည်။ ၎င်းအပြင် အောက်ပါ ဘိုင်ဂျက်ရှင်းများ မိသားစု (family of bijections) လည်း အတူတကွ ပါဝင်သည်။
*<math>\Phi_{c,d} : \text{Hom}_{\mathcal{D}}(F(c), d) \xrightarrow{\sim} \text{Hom}_{\mathcal{C}}(c, G(d))</math>
ဤဘိုင်ဂျက်ရှင်းကို <math>\mathcal{C}</math> အတွင်းရှိ အရာဝတ္ထု <math>c</math> နှင့် <math>\mathcal{D}</math> အတွင်းရှိ အရာဝတ္ထု <math>d</math> တစ်ခုစီတိုင်းအတွက် သတ်မှတ်ထားသည်။ ဤအိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်သည် ကိန်းရှင်နှစ်ခုလုံးအတွက် သဘာဝကျမှု (natural) ရှိရမည် ဖြစ်သည်။
ဤဆက်သွယ်ချက် မှန်ကန်သောအခါ <math>F</math> ကို <math>G</math> ၏ ဘယ်တွဲဖက် (left adjoint) ဟု ခေါ်ဆိုပြီး <math>G</math> ကို <math>F</math> ၏ ညာတွဲဖက် (right adjoint) ဟု ခေါ်ဆိုသည်။ ယင်းကို သင်္ကေတအားဖြင့် <math>F \dashv G</math> ဟု ရေးသားလေ့ရှိသည်။
သင်္ကေတအသုံးအနှုန်းအနေဖြင့် မော်ဖစ်ဇင် <math>f^\sharp \in \text{Hom}_{\mathcal{D}}(F(c), d)</math> တစ်ခု ပေးထားပါက ဘိုင်ဂျက်ရှင်း <math>\Phi_{c,d}</math> အောက်ရှိ ၎င်း၏ပုံရိပ်ကို <math>f^\flat \in \text{Hom}_{\mathcal{C}}(c, G(d))</math> အဖြစ် သတ်မှတ်ရေးသားသည်။ ဤမော်ဖစ်ဇင်နှစ်ခုကို အချင်းချင်း၏ တွဲဖက်များ (adjuncts) သိုမဟုတ် ထရန်စပို့စ်များ (transposes) ဟု ခေါ်ဆိုသည်။ ဤဘိုင်ဂျက်ရှင်းသည် ကိန်းရှင်နှစ်ခုလုံးအတွက် သဘာဝကျရမည်ဟူသော လိုအပ်ချက်သည် တွဲဖက်ပေါင်းစပ်ခြင်း၏ အဓိကကျသော ဖွဲ့စည်းပုံအုတ်မြစ် ဖြစ်သည်။ ယင်းက ဘိုင်ဂျက်ရှင်းသည် ကတ်တဂိုရီ <math>\mathcal{C}</math> နှင့် <math>\mathcal{D}</math> တို့၏ အတွင်းပိုင်း ဖွဲ့စည်းပုံများဖြစ်သော မော်ဖစ်ဇင်များကို မည်သို့ လိုက်နာစောင့်ထိန်းရမည်ကို သတ်မှတ်ပေးသည်။ ဤအချက်ကို အပိုင်းနှစ်ပိုင်းခွဲ၍ လေ့လာမည်။
==== <math>\mathcal{D}</math> အတွင်း သဘာဝကျမှု (Naturality in <math>\mathcal{D}</math>) ====
<math>\mathcal{C}</math> အတွင်းရှိ အရာဝတ္ထု <math>c</math> ကို အထိုင်ထားလိုက်ပါက ဖန်တာ <math>F</math> နှင့် <math>G</math> တို့သည် <math>\mathcal{D}</math> မှ <math>\text{Set}</math> ကတ်တဂိုရီသို့သွားသော လားရာတူ ဖန်တာ (covariant functor) နှစ်ခုကို သက်ရောက်ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ ၎င်းတို့မှာ <math>\text{Hom}_{\mathcal{D}}(F(c), -)</math> နှင့် <math>\text{Hom}_{\mathcal{C}}(c, G(-))</math> တို့ ဖြစ်ကြသည်။ <math>\mathcal{D}</math> အတွင်း သဘာဝကျမှုဆိုသည်မှာ <math>\Phi_{c,-}</math> သည် ဤအစုတန်ဖိုးရှိ ဖန်တာများအကြား သဘာဝ အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် (natural isomorphism) တစ်ခုဖြစ်ကြောင်း အတည်ပြုပြောဆိုခြင်း ဖြစ်သည်။
တိကျစွာဆိုရသော် <math>\mathcal{D}</math> အတွင်းရှိ မည်သည့် မော်ဖစ်ဇင် <math>k: d \to d'</math> အတွက်မဆို ဤသဘာဝကျမှုသည် ဖလှယ်ရ ဂုဏ်သတ္တိပြည့်စုံစေရမည်။ ယင်းကို ညီမျှခြင်းအားဖြင့် အောက်ပါအတိုင်း ဖော်ပြနိုင်သည်။
<math>G(k)_* \circ \Phi_{c,d} = \Phi_{c,d'} \circ k_*</math>
ဤနေရာတွင် <math>k_*</math> သည် <math>k</math> ဖြင့် နောက်ဆက်တွဲ ပေါင်းစပ်ခြင်း (postcomposition) ကို ကိုယ်စားပြုသည်။ ထို့အတူ <math>G(k)_*</math> သည် <math>G(k)</math> ဖြင့် နောက်ဆက်တွဲ ပေါင်းစပ်ခြင်းကို ကိုယ်စားပြုသည်။ ဤဖလှယ်ရ ဂုဏ်သတ္တိကို အစုဝင်များ၏ ညီမျှခြင်းတစ်ခုအဖြစ် ဘာသာပြန်ဆိုပါက မည်သည့် <math>f^\sharp: F(c) \to d</math> အတွက်မဆို အောက်ပါအတိုင်း ရရှိမည်။
<math>(k \circ f^\sharp)^\flat = G(k) \circ f^\flat</math>
==== <math>\mathcal{C}</math> အတွင်း သဘာဝကျမှု (Naturality in <math>\mathcal{C}</math>) ====
ဒွန်တွဲစွာဖြင့် (dually) <math>\mathcal{D}</math> အတွင်းရှိ အရာဝတ္ထု <math>d</math> ကို အထိုင်ထားလိုက်ပါက <math>\mathcal{C}</math> မှ <math>\text{Set}</math> သို့သွားသော ဆန့်ကျင်ဘက် ဖန်တာ (contravariant functor) နှစ်ခုကို ရရှိမည်ဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့မှာ <math>\text{Hom}_{\mathcal{D}}(F(-), d)</math> နှင့် <math>\text{Hom}_{\mathcal{C}}(-, G(d))</math> တို့ ဖြစ်ကြသည်။ <math>\mathcal{C}</math> အတွင်း သဘာဝကျမှုဆိုသည်မှာ <math>\mathcal{C}</math> အတွင်းရှိ မည်သည့် မော်ဖစ်ဇင် <math>h: c' \to c</math> အတွက်မဆို ဖလှယ်ရ ဂုဏ်သတ္တိပြည့်စုံစေကြောင်း အတည်ပြုပြောဆိုခြင်း ဖြစ်သည်။ ယင်းကို ညီမျှခြင်းအားဖြင့် အောက်ပါအတိုင်း ဖော်ပြနိုင်သည်။
<math>h^* \circ \Phi_{c,d} = \Phi_{c',d} \circ F(h)^*</math>
ဤနေရာတွင် <math>F(h)^*</math> နှင့် <math>h^*</math> တို့သည် ရှေ့ဆက်တွဲ ပေါင်းစပ်ခြင်း (precomposition) ကို ကိုယ်စားပြုသည်။ အစုဝင်များအရ စဉ်းစားပါက မည်သည့် <math>f^\sharp: F(c) \to d</math> အတွက်မဆို အောက်ပါအတိုင်း ရရှိမည်။
<math>(f^\sharp \circ F(h))^\flat = f^\flat \circ h</math>
=== မေ့လျော့ ဖန်တာ နှင့် လွတ်လပ်သော ဖန်တာ (The Forgetful and Free Functors) ===
တွဲဖက်ပေါင်းစပ်ခြင်းများကို လေ့လာရာတွင် ရင်းနှီးပြီးသားဖြစ်သော ဗက်တာရပ်ဝန်းများ၏ အက္ခရာသင်္ချာ တည်ဆောက်ပုံများမှစတင်လေ့ရှိသည်။ <math>\mathbb{k}</math> သည် ဖီးလ်ဒ်တစ်ခု ဖြစ်သည်ဟု ဆိုပါစို့။ ဤနေရာတွင် ကတ်တဂိုရီနှစ်ခုကို စဉ်းစားမည်။ ပထမတစ်ခုမှာ <math>\mathbb{k}</math> အပေါ်အခြေခံသည့် ဗက်တာရပ်ဝန်းများနှင့် မျဉ်းဖြောင့် အသွင်ပြောင်းခြင်းများ ပါဝင်သော <math>\text{Vect}_{\mathbb{k}}</math> ကတ်တဂိုရီ ဖြစ်သည်။ ဒုတိယတစ်ခုမှာ အစုများနှင့် ဖန်ရှင်များ ပါဝင်သော <math>\text{Set}</math> ကတ်တဂိုရီ ဖြစ်သည်။
ဤကတ်တဂိုရီနှစ်ခုကြားရှိ ဆက်သွယ်ချက်ကို အခြေခံတွက်ချက်မှု နှစ်ခုဖြင့် ကြားခံချိတ်ဆက်ပေးထားသည်။
==== မေ့လျော့ ဖန်တာ <math>U</math>====
ဗက်တာရပ်ဝန်းတစ်ခုမှ ၎င်း၏ အခြေခံ အစုဝင်များဆီသို့ ကူးပြောင်းခြင်းကို မေ့လျော့ ဖန်တာ <math>U: \text{Vect}_{\mathbb{k}} \to \text{Set}</math> က ထိန်းချုပ်ထားသည်။
အရာဝတ္ထုများအပေါ် သက်ရောက်မှုအရ ဗက်တာရပ်ဝန်း <math>V</math> တစ်ခုအတွက် <math>U(V)</math> သည် အခြေခံ ဗက်တာများအစု ဖြစ်သည်။ ဤသို့ပြုလုပ်ခြင်းဖြင့် ဗက်တာပေါင်းခြင်းနှင့် စကေလာမြှောက်ခြင်း တွက်ချက်မှုများကို ထိရောက်စွာ မေ့လျော့ပစ်လိုက်သည်။
မော်ဖစ်ဇင်များအပေါ် သက်ရောက်မှုအရ မျဉ်းဖြောင့် အသွင်ပြောင်းခြင်း (linear transformation) <math>L: V \to W</math> တစ်ခုအတွက် <math>U(L)</math> သည် မူလပုံဖော်မှုအတိုင်းပင် ဖြစ်သည်။ သို့သော် ၎င်းကို အစုများကြားရှိ ဖန်ရှင်တစ်ခုအနေဖြင့်သာ သတ်မှတ်စဉ်းစားသည်။
==== လွတ်လပ်သော ဖန်တာ <math>F</math>====
ပြောင်းပြန်အားဖြင့် အလိုရှိသလို ရွေးချယ်ထားသော အစု <math>S</math> တစ်ခုမှနေ၍ လွတ်လပ်သော ဖန်တာ <math>F: \text{Set} \to \text{Vect}_{\mathbb{k}}</math> ကို အသုံးပြုကာ ဗက်တာရပ်ဝန်းတစ်ခုကို တည်ဆောက်နိုင်သည်။
အရာဝတ္ထုများအပေါ် သက်ရောက်မှုအရ <math>F(S)</math> သည် <math>S</math> မှ ထုတ်လုပ်ပေးသော လွတ်လပ်သည့် ဗက်တာရပ်ဝန်း (free vector space) ဖြစ်သည်။ ယင်းကို <math>\mathbb{k}[S]</math> ဟု ရေးသားလေ့ရှိသည်။ <math>S</math> ၏ အစုဝင်များသည် <math>F(S)</math> အတွက် အခြေအစုတစ်ခုကို ဖွဲ့စည်းပေးသည်။ <math>F(S)</math> အတွင်းရှိ ဗက်တာများသည် <math>\sum_{i=1}^n c_i s_i</math> ပုံစံရှိသော အဆုံးရှိ ပုံစံတကျ မျဉ်းဖြောင့်ပေါင်းစပ်ခြင်းများ (finite formal linear combinations) ဖြစ်ကြသည်။ ဤနေရာတွင် <math>c_i \in \mathbb{k}</math> ဖြစ်ပြီး <math>s_i \in S</math> ဖြစ်သည်။
မော်ဖစ်ဇင်များအပေါ် သက်ရောက်မှုအရ ဖန်ရှင် <math>g: S \to T</math> တစ်ခုအတွက် မျဉ်းဖြောင့် ပုံဖော်မှု <math>F(g): F(S) \to F(T)</math> ကို တစ်ခုတည်းသီးသန့် သတ်မှတ်နိုင်သည်။ ၎င်းကို အခြေအစု အစုဝင်များတစ်လျှောက် <math>g</math> အား မျဉ်းဖြောင့်သဘောတရားအရ တိုးချဲ့ခြင်းဖြင့် ရရှိသည်။ ညီမျှခြင်းအားဖြင့် <math>F(g)(\sum_{i=1}^n c_i s_i) = \sum_{i=1}^n c_i g(s_i)</math> ဖြစ်သည်။
=== အခြေခံ အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် (The Foundational Isomorphism) ===
မျဉ်းဖြောင့် အက္ခရာသင်္ချာ၏ အခြေခံကျသော ရလဒ်တစ်ခုအရ ဗက်တာရပ်ဝန်း <math>V</math> မှ အခြား ဗက်တာရပ်ဝန်း <math>W</math> သို့သွားသော မည်သည့် မျဉ်းဖြောင့် ပုံဖော်မှုမဆိုကို ၎င်းက <math>V</math> ၏ အခြေအစုအပေါ် သက်ရောက်မှုဖြင့် တစ်ခုတည်းသီးသန့် သတ်မှတ်နိုင်ကြောင်း သိရသည်။ ဤသဘောတရားကို ကတ်တဂိုရီ သီအိုရီအရ ဖော်ပြပါက မျဉ်းဖြောင့် အသွင်ပြောင်းခြင်းများနှင့် အစုသီအိုရီအခြေခံ ဖန်ရှင်များကြားရှိ ပုံမှန် ဘိုင်ဂျက်ရှင်း (canonical bijection) တစ်ခုကို ရရှိစေသည်။
မည်သည့် အစု <math>S</math> နှင့် မည်သည့် <math>\mathbb{k}</math>-ဗက်တာရပ်ဝန်း <math>V</math> အတွက်မဆို အောက်ပါ ဘိုင်ဂျက်ရှင်း တစ်ခု တည်ရှိသည်။
<math>\text{Hom}_{\text{Vect}_{\mathbb{k}}}(F(S), V) \cong \text{Hom}_{\text{Set}}(S, U(V))</math>
ဤဘိုင်ဂျက်ရှင်းသည် ကိန်းရှင်နှစ်ခုလုံးအတွက် သဘာဝကျမှု ရှိသည်။
'''သက်သေပြချက်''':
*ကျွန်ုပ်တို့သည် ပုံဖော်မှုနှစ်ခုဖြစ်သော <math>\Phi</math> နှင့် <math>\Psi</math> တို့ကို တည်ဆောက်မည်ဖြစ်သည်။
*ထို့နောက် ၎င်းတို့သည် အပြန်အလှန် ပြောင်းပြန်ဖြစ်သော ဘိုင်ဂျက်ရှင်းများဖြစ်ကြောင်း သက်သေပြမည်။
*<math>\Phi: \text{Hom}_{\text{Vect}_{\mathbb{k}}}(F(S), V) \to \text{Hom}_{\text{Set}}(S, U(V))</math> သည် ကန့်သတ်ပုံဖော်မှု ဖြစ်သည်ဟု ဆိုပါစို့။
*မျဉ်းဖြောင့် အသွင်ပြောင်းခြင်း <math>L: F(S) \to V</math> တစ်ခု ပေးထားပါက <math>\Phi(L)</math> ကို ဖန်ရှင် <math>f: S \to U(V)</math> အဖြစ် သတ်မှတ်မည်။
*ထိုဖန်ရှင်သည် မည်သည့် <math>s \in S</math> အတွက်မဆို <math>f(s) = L(s)</math> ဖြစ်သည်။
*<math>S</math> သည် <math>F(S)</math> အတွင်းသို့ ၎င်း၏ အခြေအစုအဖြစ် သဘာဝအလျောက် ထည့်သွင်းတည်ရှိနေသည်။
*ထို့ကြောင့် ဤပုံဖော်မှုသည် <math>L</math> ၏ အရင်းအမြစ်ကို အခြေအစု အစုဝင်များဆီသို့ ရိုးရှင်းစွာ ကန့်သတ်ပေးလိုက်ခြင်းသာ ဖြစ်သည်။
*<math>\Psi: \text{Hom}_{\text{Set}}(S, U(V)) \to \text{Hom}_{\text{Vect}_{\mathbb{k}}}(F(S), V)</math> သည် မျဉ်းဖြောင့် တိုးချဲ့ပုံဖော်မှု ဖြစ်သည်ဟု ဆိုပါစို့။
*ဖန်ရှင် <math>f: S \to U(V)</math> တစ်ခု ပေးထားပါက <math>\Psi(f)</math> ကို အောက်ပါ ညီမျှခြင်းဖြင့် ဖော်ပြသော ပုံဖော်မှု <math>L: F(S) \to V</math> အဖြစ် သတ်မှတ်မည်။
*<math>L\left(\sum_{i=1}^n c_i s_i\right) = \sum_{i=1}^n c_i f(s_i)</math>
*<math>S</math> သည် <math>F(S)</math> အတွက် အခြေအစုတစ်ခု ဖြစ်သည်။
*ထို့ကြောင့် <math>F(S)</math> အတွင်းရှိ အစုဝင်တိုင်းကို <math>S</math> ၏ အစုဝင်များဖြင့် အဆုံးရှိ မျဉ်းဖြောင့်ပေါင်းစပ်ခြင်းအဖြစ် တစ်ခုတည်းသီးသန့် ကိုယ်စားပြုဖော်ပြနိုင်သည်။
*ဤအချက်က <math>L</math> ကို ခိုင်မာတိကျသော မျဉ်းဖြောင့် အသွင်ပြောင်းခြင်းတစ်ခု ဖြစ်စေရန် သေချာစေသည်။
*<math>\Phi</math> နှင့် <math>\Psi</math> တို့သည် ပြောင်းပြန်များဖြစ်ကြောင်း ပြသရန်အတွက် ၎င်းတို့ကို ပေါင်းစပ်ကြည့်မည်။
<math>\Phi \circ \Psi = \text{id}</math> ဖြစ်ခြင်း
*<math>f \in \text{Hom}_{\text{Set}}(S, U(V))</math> ဖြစ်သည်ဟု ဆိုပါစို့။
*<math>\Phi(\Psi(f))(s) = \Psi(f)(s) = f(s)</math>
*သို့ဖြစ်၍ <math>\Phi(\Psi(f)) = f</math> ဖြစ်သည်။
<math>\Psi \circ \Phi = \text{id}</math> ဖြစ်ခြင်း
*<math>L \in \text{Hom}_{\text{Vect}_{\mathbb{k}}}(F(S), V)</math> ဖြစ်သည်ဟု ဆိုပါစို့။
*<math>\Psi(\Phi(L))\left(\sum_{i=1}^n c_i s_i\right) = \sum_{i=1}^n c_i \Phi(L)(s_i) = \sum_{i=1}^n c_i L(s_i)</math>
*<math>L</math> ၏ မျဉ်းဖြောင့်ဖြစ်မှု ဂုဏ်သတ္တိအရ <math>\sum_{i=1}^n c_i L(s_i) = L\left(\sum_{i=1}^n c_i s_i\right)</math> ဖြစ်သည်။
*သို့ဖြစ်၍ <math>\Psi(\Phi(L)) = L</math> ဖြစ်သည်။
*<math>\Phi</math> နှင့် <math>\Psi</math> တို့သည် အပြန်အလှန် ပြောင်းပြန်ဖြစ်သောကြောင့် ၎င်းတို့သည် ဘိုင်ဂျက်ရှင်းတစ်ခုကို သတ်မှတ်ပေးသည်။
*အခြေအစု <math>S</math> မှ ဗက်တာရပ်ဝန်း <math>V</math> သို့ ပုံဖော်ခြင်းသည် <math>F(S)</math> မှ <math>V</math> သို့သွားသော တစ်ခုတည်းသီးသန့်ဖြစ်သည့် မျဉ်းဖြောင့် ပုံဖော်မှုတစ်ခုအဖြစ် လွတ်လပ်စွာ တိုးချဲ့သွားနိုင်သည်ဟူသော ပင်ကိုယ်သိစိတ်ကို ဤသက်သေပြချက်က ပုံစံတကျ လွှမ်းခြုံပြသလိုက်ခြင်းဖြစ်သည်။
=== တွဲဖက်ပေါင်းစပ်ခြင်း ဥပမာများ (Examples of Adjunctions) ===
'''တိုပေါ်လော်ဂျီဆိုင်ရာ တွဲဖက်ပေါင်းစပ်ခြင်းများ (Topological adjunctions):''' <math>\text{Top}</math> ကတ်တဂိုရီမှ <math>\text{Set}</math> ကတ်တဂိုရီသို့သွားသော မေ့လျော့ ဖန်တာ (forgetful functor) <math>U: \text{Top} \to \text{Set}</math> တွင် ဘယ်တွဲဖက် (left adjoint) နှင့် ညာတွဲဖက် (right adjoint) နှစ်ခုလုံး ရှိသည်။ ၎င်း၏ ဘယ်တွဲဖက်သည် အစု <math>S</math> တစ်ခုကို တစ်ပိုင်းတစ်စ တိုပေါ်လော်ဂျီ (discrete topology) တပ်ဆင်ပေးပြီး ၎င်းကို <math>D(S)</math> ဟု သတ်မှတ်သည်။ ၎င်း၏ ညာတွဲဖက်သည် အစု <math>S</math> တစ်ခုကို တစ်ပိုင်းတစ်စမဟုတ်သော တိုပေါ်လော်ဂျီ (indiscrete topology) တပ်ဆင်ပေးပြီး ၎င်းကို <math>I(S)</math> ဟု သတ်မှတ်သည်။
'''ဂယ်လ်ဝါ ဆက်သွယ်ချက်များ (Galois connections):''' ကြိုတင်အစဉ်ကျသောအစုများ (preorders) ကြားရှိ တွဲဖက်ပေါင်းစပ်ခြင်းကို အစဉ်လိုက် ဂယ်လ်ဝါ ဆက်သွယ်ချက် (monotone Galois connection) ဟု ခေါ်ဆိုသည်။ ဤအခြေအနေတွင် ဖန်တာ <math>F</math> နှင့် <math>G</math> တို့သည် အစီအစဉ်ကို မပြောင်းလဲစေသော ဖန်ရှင်များ (order-preserving functions) ဖြစ်ကြသည်။ တွဲဖက်ပေါင်းစပ်ခြင်း <math>F \dashv G</math> သည် <math>F(a) \le b</math> ဖြစ်ရန် လိုအပ်လုံလောက်သောအခြေအနေမှာ <math>a \le G(b)</math> ဖြစ်ခြင်းဖြစ်သည်ဟု ဖော်ပြသည်။ ဤတွင် <math>F</math> ကို အောက်တွဲဖက် (lower adjoint) ဟု ခေါ်ပြီး <math>G</math> ကို အထက်တွဲဖက် (upper adjoint) ဟု ခေါ်သည်။
'''ကိန်းပြည့်နှင့် ကိန်းစစ် တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း အစဉ်ကျသောအစုများ (Integer/Real posets):''' ကိန်းပြည့်များမှ ကိန်းစစ်များဆီသို့ သွားသော ပါဝင်မှု ဖန်တာ (inclusion functor) <math>i: \mathbb{Z} \hookrightarrow \mathbb{R}</math> တွင် ဘယ်တွဲဖက်နှင့် ညာတွဲဖက် နှစ်ခုလုံး ရှိသည်။ ၎င်း၏ ဘယ်တွဲဖက်မှာ အထက်ဆုံးကိန်းပြည့်တန်ဖိုး ဖန်ရှင် (ceiling function) <math>\lceil - \rceil</math> ဖြစ်သည်။ ၎င်း၏ ညာတွဲဖက်မှာ အောက်ဆုံးကိန်းပြည့်တန်ဖိုး ဖန်ရှင် (floor function) <math>\lfloor - \rfloor</math> ဖြစ်သည်။
'''အစုပိုင်းများ နှင့် ပုံရိပ်များ (Subsets and images):''' ဖန်ရှင် <math>f: A \to B</math> တစ်ခုအတွက် တိုက်ရိုက်ပုံရိပ် (direct image) <math>f_*</math> နှင့် ပြောင်းပြန်ပုံရိပ် သို့မဟုတ် မူလပုံရိပ် (inverse image) <math>f^{-1}</math> တို့သည် ပါဝါအစုများဖြစ်သော <math>P(A)</math> နှင့် <math>P(B)</math> တို့မှ ဖွဲ့စည်းထားသည့် တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း အစဉ်ကျသောအစုများကြားရှိ ဖန်တာများ ဖြစ်ကြသည်။ ဤတွင် ပြောင်းပြန်ပုံရိပ် ဖန်တာသည် တိုက်ရိုက်ပုံရိပ် ဖန်တာ၏ ညာတွဲဖက် ဖြစ်သည်။ ဆိုလိုသည်မှာ <math>f(A') \subseteq B'</math> ဖြစ်ရန် လိုအပ်လုံလောက်သောအခြေအနေမှာ <math>A' \subseteq f^{-1}(B')</math> ဖြစ်ခြင်းဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် ဤပြောင်းပြန်ပုံရိပ် ဖန်တာတွင် <math>f_!</math> ဟုခေါ်သော နောက်ထပ် ညာတွဲဖက်တစ်ခု ထပ်မံရှိသေးသည်။
တွဲဖက်ပေါင်းစပ်ခြင်းများတွင် အဓိကကျသော အမျိုးအစားတစ်ခုမှာ "မေ့လျော့" ဖန်တာ (forgetful functor) <math>U</math> သည် ညာတွဲဖက်အဖြစ် ပါဝင်ပြီး "လွတ်လပ်သော" တည်ဆောက်ပုံ ဖန်တာ (free functor) <math>F</math> သည် ဘယ်တွဲဖက်အဖြစ် ပါဝင်သော အခြေအနေဖြစ်သည်။ အောက်ပါတို့မှာ ၎င်း၏ ထင်ရှားသော ဥပမာများဖြစ်ကြသည်။
'''အစုများ (Sets):''' အခြေခံအမှတ်ပါသော အစုများ ကတ်တဂိုရီမှ ရိုးရိုးအစုများ ကတ်တဂိုရီသို့သွားသော မေ့လျော့ဖန်တာ <math>\text{Set}_* \to \text{Set}</math> ၏ ဘယ်တွဲဖက်မှာ <math>X_+ := X \sqcup \{*\}</math> အဖြစ် သတ်မှတ်ထားသော အခြေခံအမှတ်ပါသောအစု (pointed set) ဖြစ်သည်။
'''မိုနွိုက်များ (Monoids):''' အစု <math>X</math> အပေါ်အခြေခံသော လွတ်လပ်သည့် မိုနွိုက် (free monoid) ဆိုသည်မှာ <math>X</math> မှ အစုဝင်များကို အသုံးပြု၍ ဖွဲ့စည်းထားသော အဆုံးရှိ စာရင်းများ သို့မဟုတ် စကားလုံးများ ပါဝင်သည့် အစုဖြစ်သည်။
'''ကွင်းများ (Rings):''' အဘီလီယန်အုပ်စု (abelian group) <math>A</math> အပေါ်အခြေခံသော လွတ်လပ်သည့် ကွင်း (free ring) ဆိုသည်မှာ တန်ဆာ အက္ခရာသင်္ချာ (tensor algebra) <math>\oplus_{n>0}A^{\otimes n}</math> ဖြစ်သည်။ ထို့အတူ အုပ်စု <math>G</math> အပေါ်အခြေခံသော လွတ်လပ်သည့် ကွင်းဆိုသည်မှာ အုပ်စု ကွင်း (group ring) <math>\mathbb{Z}[G]</math> ဖြစ်သည်။
'''မော်ဂျူးများနှင့် အဘီလီယန်အုပ်စုများ (Modules/Abelian Groups):''' အစု <math>X</math> အပေါ်အခြေခံသော လွတ်လပ်သည့် အဘီလီယန်အုပ်စု (free abelian group) ဆိုသည်မှာ အဆုံးရှိ ပုံစံတကျပေါင်းလဒ်များ (finite formal sums) ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသော <math>\mathbb{Z}[X]</math> ဖြစ်သည်။ အစု <math>X</math> အပေါ်အခြေခံသော လွတ်လပ်သည့် <math>R</math>-မော်ဂျူး (free <math>R</math>-module) ဆိုသည်မှာ <math>R[X]</math> ဖြစ်သည်။
'''အုပ်စု ပြည့်စုံစေခြင်း (Group completion):''' ဖလှယ်ရ မိုနွိုက် (commutative monoid) များ ကတ်တဂိုရီသို့ အဘီလီယန်အုပ်စုများ ပါဝင်မှုပုံဖော်ခြင်း <math>\text{Ab} \hookrightarrow \text{CMonoid}</math> ၏ ဘယ်တွဲဖက်မှာ ဂရိုသန်ဒိခ် အုပ်စု (Grothendieck group) သို့မဟုတ် အုပ်စု ပြည့်စုံစေခြင်း (group completion) ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ဖလှယ်ရ မိုနွိုက်တစ်ခုမှနေ၍ အဘီလီယန်အုပ်စုတစ်ခုကို တည်ဆောက်ပေးသည်။
'''စကေလာများ (Scalars):''' ကွင်း ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင် <math>\phi: R \to S</math> တစ်ခုသည် စကေလာများ ကန့်သတ်ခြင်း ဖန်တာ (restriction of scalars functor) <math>\phi^*: \text{Mod}_S \to \text{Mod}_R</math> ကို သက်ရောက်ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ ၎င်း၏ ဘယ်တွဲဖက်မှာ စကေလာများ တိုးချဲ့ခြင်း (extension of scalars) <math>(\otimes_R -)</math> ဖြစ်သည်။
==အညွှန်း==
{{reflist}}
==ကိုးကား==
*{{citation
|last = Riehl
|first = Emily
|title = Category Theory in Context
|date = 2016
|publisher = Dover
|url = https://books.google.com/books?id=6B9MDgAAQBAJ
|isbn = 9780486809038
}}
* {{citation
| last1 = Eilenberg
| first1 = S.
| last2 = Mac Lane
| first2 = S.
| title = General theory of natural equivalences
| journal = Transactions of the American Mathematical Society
| volume = 58
| pages = 231–294
| year = 1945
}}
* {{citation
| last1 = Cartan
| first1 = H.
| last2 = Eilenberg
| first2 = S.
| title = Homological Algebra
| publisher = Princeton University Press
| place = Princeton
| year = 1956
}}
* {{Citation
| last = Spivak
| first = David
| title = 18.S996 Category Theory for Scientists, Spring 2013
| date = 2013
| work = MIT OpenCourseWare
| access-date = February 2, 2015
| url = http://ocw.mit.edu/courses/mathematics/18-s996-category-theory-for-scientists-spring-2013/#
}}
{{refend}}
[[Category:သိပ္ပံ]]
[[Category:သင်္ချာ]]
{{သင်္ချာ-stub}}
s6o5id542kimzntma11kukvr5xx91r0
နမ့်ခမ်းမြို့နယ်
0
70619
1034843
902016
2026-05-31T11:22:32Z
Salai Rungtoi
22844
/* လူနေမှု */
1034843
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox settlement
|name = နမ့်ခမ်းမြို့နယ်
|pushpin_map = မြန်မာနိုင်ငံ
|pushpin_label_position =left
|pushpin_map_caption =
|settlement_type = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့နယ်များ|မြို့နယ်]]
|image_skyline =
|image_map = Namhkan tsp in Muse district.svg
|map_caption = မူဆယ်ခရိုင်အတွင်းတည်နေရာ
|subdivision_type = [[အချုပ်အခြာ အာဏာပိုင် နိုင်ငံများစာရင်း|နိုင်ငံ]]
|subdivision_name = {{flag|Burma}}
|subdivision_type1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေးနယ်မြေဒေသများ|ပြည်နယ်]]
|subdivision_name1 = {{flag|ရှမ်းပြည်နယ်}}
|subdivision_type2 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ|ခရိုင်]]
|subdivision_name2 = [[မူဆယ်ခရိုင်]]
|subdivision_type3 =
|subdivision_name3 =
|unit_pref = Imperial
| area_footnotes = <ref name="ပထစ"/>
|area_total_km2 = 466.85
|population = ၁၀၇,၀၃၄
|population_as_of = ၂၀၁၄
|population_footnotes = <ref name="census-2014">{{cite book|title=သန်းခေါင်စာရင်း အစီရင်ခံစာ|publisher=လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန|location=နေပြည်တော်|date=မေ ၂၀၁၅|series=၂၀၁၄ ခုနှစ် လူဦးရေနှင့် အိမ်ထောင်စု သန်းခေါင်စာရင်း အစီရင်ခံစာ|volume=အတွဲ-၂|pages=၆၄|url=https://drive.google.com/file/d/0B067GBtstE5TeUlIVjRjSjVzWlk/view}}</ref>
|population_density_km2 = auto
|coordinates_region = MM
|latNS = N
|latd = 23
|latm = 50
|lats =0
|longEW = E
|longd = 97
|longm = 40
|longs = 0
|timezone = [[မြန်မာစံတော်ချိန်]]
|utc_offset = +6:30
|elevation_footnotes = <ref>GoogleEarth</ref>
|elevation_m = 767
|elevation_ft =
|website =
|footnotes =
}}
'''နမ့်ခမ်းမြို့နယ်''' သည် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]အရှေ့ပိုင်း၊ [[ရှမ်းပြည်နယ်|ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း]]၊ [[မူဆယ်ခရိုင်]]တွင် ပါဝင်သော မြို့နယ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ မြို့နယ်ရုံးစိုက်ရာမြို့မှာ [[နမ့်ခမ်းမြို့]]ဖြစ်ပြီး [[မူဆယ်မြို့]]မှ မိုင်အနည်းငယ်သာ ကွာဝေးသည်။
== လူနေမှု ==
နမ့်ခမ်းမြို့နယ်တွင် နေထိုင်သူအများစုမှာ [[ရှမ်းလူမျိုး]] များဖြစ်သည်။ [[ပလောင်လူမျိုး]]နှင့် [[ကချင်လူမျိုး]]များအနည်းစု နေထိုင်ကြသည်။<ref>[http://www.palaungland.org/2008/05/01/namkham-dry-tea-is-falling/ Palaung Land] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220331050859/http://www.palaungland.org/2008/05/01/namkham-dry-tea-is-falling/ |date=31 March 2022 }}</ref>
== ဖတ်ရှုရန် ==
* [[၂၀၂၆ နမ့်ခမ်း ပေါက်ကွဲမှု]]
== ကိုးကား ==
{{reflist
| refs =
<ref name="ပထစ">{{cite web |url=https://www.mougo.gov.mm/regional-info/nantkhan/ |title=ရှမ်းပြည်နယ်၊ မူဆယ်ခရိုင် ၊နမ့်ခမ်းမြို့နယ်၏ ဒေသဆိုင်ရာအချက်အလက် |publisher=[[ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ရုံးဝန်ကြီးဌာန]] |accessdate=၂၀၂၂-၀၉-၂၄ |archive-date=25 September 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220925005629/https://www.mougo.gov.mm/regional-info/nantkhan/ }}</ref>
}}
{{ရှမ်းပြည်နယ်}}
{{နမ့်ခမ်းမြို့နယ်}}
[[Category:ရှမ်းပြည်နယ်ရှိ မြို့နယ်များ]]
{{Shan-geo-stub}}
3xjs58i9dp7xrllbmakgjdzaid9cmnm
မြန်မာ-တရုတ် ပိုက်လိုင်းများ
0
79316
1034783
762253
2026-05-31T07:24:16Z
Zawzawaungthwin
100038
inbox ထည့်သွင်း
1034783
wikitext
text/x-wiki
<div class="infobox" style="float: right; width: 280px; border: 1px solid #a2a9b1; background-color: #f8f9fa; padding: 5px; font-size: 88%; font-family: sans-serif; margin: 0 0 1em 1em; box-shadow: 0 2px 4px rgba(0,0,0,0.1);">
<div style="font-size: 125%; font-weight: bold; background-color: #efefef; text-align: center; padding: 5px; border-bottom: 1px solid #a2a9b1;">တရုတ်-မြန်မာ သဘာဝဓာတ်ငွေ့ပိုက်လိုင်း<br><small style="font-size: 80%; color: #555;">(Sino-Myanmar Natural Gas Pipeline)</small></div>
<div style="text-align: center; padding: 5px; border-bottom: 1px solid #eaecf0;">
{{Maplink|frame=yes|plain=yes|frame-align=center|frame-width=260|frame-height=200|zoom=4|type=line|id=Q15949168|stroke-color=#ff0000|stroke-width=3}}<small style="color:#555; font-weight: bold;">ပိုက်လိုင်းလမ်းကြောင်း</small>
</div>
<div style="text-align: center; padding: 5px;">[[File:中缅油气管道工程龙陵分输(泵)站06.jpg|260px]]<br><small style="color:#555;">ယူနန်ပြည်နယ်၊ လုံလင်ခရိုင်ရှိ ပန့်ခွဲစခန်းတစ်ခု</small></div>
<div style="background-color: #efefef; font-weight: bold; text-align: center; padding: 3px; border-top: 1px solid #a2a9b1; border-bottom: 1px solid #a2a9b1;">... အခြေခံအချက်အလက်များ ...</div>
<table style="width: 100%; border-collapse: collapse; text-align: left;">
<tr style="border-bottom: 1px solid #eaecf0;"><td style="font-weight: bold; padding: 4px; width: 40%;">အမျိုးအစား</td><td style="padding: 4px;">သဘာဝဓာတ်ငွေ့ (Natural Gas)</td></tr>
<tr style="border-bottom: 1px solid #eaecf0;"><td style="font-weight: bold; padding: 4px;">နိုင်ငံ</td><td style="padding: 4px;">{{flag|Myanmar}}၊ {{flag|China}}</td></tr>
<tr style="border-bottom: 1px solid #eaecf0;"><td style="font-weight: bold; padding: 4px;">အကျိုးတူပူးပေါင်းသူ</td><td style="padding: 4px;">CNPC နှင့် [[မြန်မာ့ရေနံနှင့် သဘာဝဓာတ်ငွေ့လုပ်ငန်း|MOGE]]</td></tr>
</table>
<div style="background-color: #efefef; font-weight: bold; text-align: center; padding: 3px; border-top: 1px solid #a2a9b1; border-bottom: 1px solid #a2a9b1;">ပိုက်လိုင်းလမ်းကြောင်း</div>
<table style="width: 100%; border-collapse: collapse; text-align: left;">
<tr style="border-bottom: 1px solid #eaecf0;"><td style="font-weight: bold; padding: 4px; width: 40%;">အလျား</td><td style="padding: 4px;">၂,၈၀၆ ကီလိုမီတာ</td></tr>
<tr style="border-bottom: 1px solid #eaecf0;"><td style="font-weight: bold; padding: 4px;">သယ်ယူပို့လွှတ်မှု</td><td style="padding: 4px;">၁၂ ဘီလီယံ ကုဗမီတာ / နှစ်</td></tr>
<tr style="border-bottom: 1px solid #eaecf0;"><td style="font-weight: bold; padding: 4px;">ဦးတည်ချက်</td><td style="padding: 4px;">တောင်မှ မြောက်သို့</td></tr>
<tr style="border-bottom: 1px solid #eaecf0;"><td style="font-weight: bold; padding: 4px;">စတင်ရာ</td><td style="padding: 4px;">[[ကျောက်ဖြူမြို့]]</td></tr>
<tr style="border-bottom: 1px solid #eaecf0;"><td style="font-weight: bold; padding: 4px;">ဖြတ်သန်းရာ</td><td style="padding: 4px;">မန္တလေး၊ လားရှိုး၊ နမ့်ခမ်း၊ ရွှေလီ၊ ကူမင်း</td></tr>
<tr style="border-bottom: 1px solid #eaecf0;"><td style="font-weight: bold; padding: 4px;">အဆုံးသတ်ရာ</td><td style="padding: 4px;">ကွေ့ကျိုး နှင့် ကွမ်ရှီးပြည်နယ်</td></tr>
<tr style="border-bottom: 1px solid #eaecf0;"><td style="font-weight: bold; padding: 4px;">ဆက်စပ်ပိုက်လိုင်း</td><td style="padding: 4px;">တရုတ်-မြန်မာ ရေနံစိမ်းပိုက်လိုင်း</td></tr>
</table>
</div>
<div class="infobox" style="float: right; width: 280px; border: 1px solid #a2a9b1; background-color: #f8f9fa; padding: 5px; font-size: 88%; font-family: sans-serif; margin: 0 0 1em 1em; box-shadow: 0 2px 4px rgba(0,0,0,0.1);">
<div style="font-size: 125%; font-weight: bold; background-color: #efefef; text-align: center; padding: 5px; border-bottom: 1px solid #a2a9b1;">တရုတ်-မြန်မာ ရေနံစိမ်းပိုက်လိုင်း<br><small style="font-size: 80%; color: #555;">(Sino-Myanmar Crude Oil Pipeline)</small></div>
<div style="text-align: center; padding: 5px; border-bottom: 1px solid #eaecf0;">
{{Maplink|frame=yes|plain=yes|frame-align=center|frame-width=260|frame-height=200|zoom=4|type=line|id=Q15949117|stroke-color=#0000ff|stroke-width=3}}<small style="color:#555; font-weight: bold;">ပိုက်လိုင်းလမ်းကြောင်း</small>
</div>
<div style="text-align: center; padding: 5px;">[[File:中缅油气管道工程龙陵分输(泵)站07.jpg|260px]]<br><small style="color:#555;">ယူနန်ပြည်နယ်၊ လုံလင်ခရိုင်ရှိ ပန့်ခွဲစခန်းတစ်ခု</small></div>
<div style="background-color: #efefef; font-weight: bold; text-align: center; padding: 3px; border-top: 1px solid #a2a9b1; border-bottom: 1px solid #a2a9b1;">အခြေခံအချက်အလက်များ</div>
<table style="width: 100%; border-collapse: collapse; text-align: left;">
<tr style="border-bottom: 1px solid #eaecf0;"><td style="font-weight: bold; padding: 4px; width: 40%;">အမျိုးအစား</td><td style="padding: 4px;">ရေနံစိမ်း (Crude Oil)</td></tr>
<tr style="border-bottom: 1px solid #eaecf0;"><td style="font-weight: bold; padding: 4px;">နိုင်ငံ</td><td style="padding: 4px;">{{flag|Myanmar}}၊ {{flag|China}}</td></tr>
<tr style="border-bottom: 1px solid #eaecf0;"><td style="font-weight: bold; padding: 4px;">ကိုဩဒိနိတ်</td><td style="padding: 4px;">{{coord|19|21|52|N|93|41|04|E|display=inline}}</td></tr>
<tr style="border-bottom: 1px solid #eaecf0;"><td style="font-weight: bold; padding: 4px;">အကျိုးတူပူးပေါင်းသူ</td><td style="padding: 4px;">CNPC နှင့် [[မြန်မာ့ရေနံနှင့် သဘာဝဓာတ်ငွေ့လုပ်ငန်း|MOGE]]</td></tr>
</table>
<div style="background-color: #efefef; font-weight: bold; text-align: center; padding: 3px; border-top: 1px solid #a2a9b1; border-bottom: 1px solid #a2a9b1;">ပိုက်လိုင်းလမ်းကြောင်း</div>
<table style="width: 100%; border-collapse: collapse; text-align: left;">
<tr style="border-bottom: 1px solid #eaecf0;"><td style="font-weight: bold; padding: 4px; width: 40%;">အလျား</td><td style="padding: 4px;">၇၇၁ ကီလိုမီတာ</td></tr>
<tr style="border-bottom: 1px solid #eaecf0;"><td style="font-weight: bold; padding: 4px;">သယ်ယူပို့လွှတ်မှု</td><td style="padding: 4px;">၂၄၀,၀၀၀ စည် / ရက်</td></tr>
<tr style="border-bottom: 1px solid #eaecf0;"><td style="font-weight: bold; padding: 4px;">ဦးတည်ချက်</td><td style="padding: 4px;">တောင်မှ မြောက်သို့</td></tr>
<tr style="border-bottom: 1px solid #eaecf0;"><td style="font-weight: bold; padding: 4px;">စတင်ရာ</td><td style="padding: 4px;">[[ကျောက်ဖြူမြို့]] (မဒေးကျွန်း)</td></tr>
<tr style="border-bottom: 1px solid #eaecf0;"><td style="font-weight: bold; padding: 4px;">ဖြတ်သန်းရာ</td><td style="padding: 4px;">မန္တလေး၊ လားရှိုး၊ နမ့်ခမ်း၊ ရွှေလီ</td></tr>
<tr style="border-bottom: 1px solid #eaecf0;"><td style="font-weight: bold; padding: 4px;">အဆုံးသတ်ရာ</td><td style="padding: 4px;">[[ကူမင်းမြို့]]</td></tr>
<tr style="border-bottom: 1px solid #eaecf0;"><td style="font-weight: bold; padding: 4px;">ဆက်စပ်ပိုက်လိုင်း</td><td style="padding: 4px;">တရုတ်-မြန်မာ သဘာဝဓာတ်ငွေ့ပိုက်လိုင်း</td></tr>
</table>
</div>
'''မြန်မာ-တရုတ် ပိုက်လိုင်းများ''' သည် မြန်မာနိုင်ငံ [[ရခိုင်ပြည်နယ်]]ရှိ [[ကျောက်ဖြူ ရေနက်ဆိပ်ကမ်း]]မှ [[တရုတ်နိုင်ငံ]]၊ ယူနန်ခရိုင်ရှိ [[ကူမင်းမြို့]]သို့ သွယ်တန်းထားသော ရေနံနှင့် သဘာဝဓာတ်ငွေ့ ပိုက်လိုင်းများ ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=တရုတ်-မြန်မာ ရေနံနှင့် သဘာဝဓာတ်ငွေ့ပိုက်လိုင်း အဆင်ပြေချောမွေ့စွာ လည်ပတ်လျက်ရှိနေသည်ဟု တရုတ်သံအမတ်ကြီး ပြောကြား |url=https://news-eleven.com/article/310562 |access-date=2026-05-31 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref>
== လမ်းကြောင်း ==
ပိုက်လိုင်းသည် ရခိုင်ပြည်နယ်၊ [[ကျောက်ဖြူမြို့နယ်|ကျောက်ဖြူ]]မှ [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး|မကွေး]]နှင့် [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး]]တို့ကို ဖြတ်ကာ [[ရှမ်းပြည်နယ်]] မြောက်ပိုင်းမှတစ်ဆင့် တရုတ်နိုင်ငံသို့ ရောက်ရှိသည်။ ရေနံပိုက်လိုင်းသည် ယူနန်ခရိုင်၏ မြို့တော် ကူမင်းမြို့တွင် အဆုံးသတ်ပြီး {{convert|771|km}} ရှည်လျားသည်။ သဘာဝဓာတ်ငွေ့ပိုက်လိုင်းသည် ကူမင်းမြို့မှတဆင့် Guizhou နှင့် Guangxi မြို့များသို့ ဆက်လက်သွယ်တန်းထားပြီး စုစုပေါင်းအရှည် {{convert|2806|km|mi|-2}} ရှိသည်။<ref name=globaltimes1>{{cite news
| url = http://business.globaltimes.cn/china-economy/2009-06/437638.html
| title = Construction of Sino-Myanmar oil-and-gas pipelines to begin in Sept
| author =
| publisher = Global Times
| date = 2009-06-17
| accessdate = 2009-06-17
| archivedate = 1 May 2011
| archiveurl = https://web.archive.org/web/20110501163855/http://business.globaltimes.cn/china-economy/2009-06/437638.html
}}</ref> ပိုက်လိုင်းတွင် သဘာဝဓာတ်ငွေ့ ထုတ်ယူနိုင်သော စခန်းများကို ကျောက်ဖြူ၊ [[ရေနံချောင်းမြို့နယ်|ရေနံချောင်း]]၊ [[တောင်သာမြို့နယ်]]နှင့် [[မန္တလေးမြို့]]တို့တွင် ထည့်သွင်းတည်ဆောက်ထားသည်။<ref name="downstream031109">
{{cite news
| url = http://downstreamtoday.com/news/article.aspx?a_id=19041
| title = China starts building Myanmar pipeline
| publisher = Downstream Today
| work = [[Xinhua]]
| date = 2009-11-03
| accessdate = 2009-11-07}}
</ref>
== ဖော်ပြချက် ==
ရခိုင်ကမ်းလွန်၌ ရွှေသဘာဝဓာတ်ငွေ့သိုက်တွေ့ရှိမှုကို [[ကိုရီးယားသမ္မတနိုင်ငံ|တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံ]]၊ ဒေဝူးကုမ္ပဏီမှ ၂၀၀၄ ခုနှစ် တွင် ကြေညာခဲ့သည်။ ယခင်အစိုးရသည် [[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ|တရုတ်နိုင်ငံ]]ကို သဘာဝဓာတ်ငွေ့ဝယ်ယူခွင့်ပြုခဲ့ရာ နှစ်ပေါင်း ၃၀ အတွင်း သဘာဝဓာတ်ငွေ့ပမာဏ ၆.၅ ထရီလျံ ကုဗပေထုတ်ယူနိုင်မည့် သဘောတူစာချုပ်ကို တရုတ်အမျိုးသား ရေနံကော်ပိုရေးရှင်းနှင့် ၂၀၀၈ ခုနှစ်၊ ဇွန်လက လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့သည်။<ref name="mmtime"/>
၇၉၃ ကီလိုမီတာအရှည် သဘာဝဓာတ်ငွေ့ပိုက်လိုင်းကို SEAGP ကုမ္ပဏီက တာဝန်ယူတည်ဆောက်ခဲ့ပြီး စီမံကိန်းကာလ သုံးနှစ်တာကြာမြင့်ခဲ့ကာ ခန့်မှန်းကုန်ကျစရိတ် [[အမေရိကန်ဒေါ်လာ]] နှစ်ဘီလျံခန့် ကုန်ကျခဲ့သည်။ သဘာဝဓာတ်ငွေ့ပိုက်လိုင်း စီမံကိန်း၏ ၅၀.၉ ရာခိုင်နှုန်းကို တရုတ်အမျိုးသားရေနံကော်ပိုရေးရှင်းက ပိုင်ဆိုင်ပြီး ကိုရီးယားနိုင်ငံ ရေနံနှင့် သဘာဝဓာတ်ငွေ့ကုမ္ပဏီနှစ်ခုက ၂၅.၀၄ ရာခိုင်နှုန်းနှင့် ၄.၁၇ ရာခိုင်နှုန်း၊ [[အိန္ဒိယ]]ကုမ္ပဏီနှစ်ခုက ၄.၁၇ ရာခိုင်နှုန်းနှင့် ၈.၃၅ ရာခိုင်နှုန်း အသီးသီးပိုင်ဆိုင်ကြပြီး [[မြန်မာ့ရေနံနှင့် သဘာဝဓာတ်ငွေ့လုပ်ငန်း]]မှ ၇.၃၇ ရာခိုင်နှုန်းသာ အကျိုးအမြတ်ပိုင်ဆိုင်မှုရှိသည်။<ref name="mmtime"/>
သဘာဝဓာတ်ငွေ့ပိုက်လိုင်းသည် တစ်နှစ်လျှင် သဘာဝဓာတ်ငွေ့ ကုဗမီတာ ၁၂ ဘီလျံ ပို့လွှတ်ရန် တည်ဆောက်ထားပြီး စီမံကိန်းကာလ ပထမအဆင့်အတွင်း သဘာဝဓာတ်ငွေ့ ကုဗမီတာ ၅ ဒသမ ၂ ဘီလျံ ပို့လွှတ်နိုင်ရန် ရည်မှန်းထားသည်။ နှစ်ပေါင်း ၃၀ အတွင်း မြန်မာနိုင်ငံအနေဖြင့် သဘာဝဓာတ်ငွေ့ရောင်းချရမှုနှင့် ပိုက်လိုင်းဖြတ်သန်းခအတွက် အမေရိကန်ဒေါ်လာ သန်းပေါင်း ၃၀ ဘီလျံခန့် ရရှိမည်ဟု စောင့်ကြည့်လေ့လာရေးအဖွဲ့များက ခန့်မှန်းထားသည်။<ref name="mmtime">{{cite web|url=http://myanmar.mmtimes.com/index.php/business/6359-2013-07-31-04-38-05.html|title=မြန်မာ-တရုတ် သဘာဝဓာတ်ငွေ့ပိုက်လိုင်း စတင်ပို့လွှတ်|work=[[မြန်မာတိုင်း(မ်)]]|author=အောင်ရှင်|date=၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၁၃|accessdate=၂၇ ဇူလိုင် ၂၀၁၇}}{{Dead link|date=October 2022 }}</Ref>
== အငြင်းပွားမှုများ ==
[[မြန်မာနိုင်ငံ]]လူဦးရေ၏ ၂၆ ရာခိုင်နှုန်းသာ လျှပ်စစ်ဓာတ်အားရရှိနိုင်သည့် အခြေအနေတွင် မိမိနိုင်ငံမှထွက်ရှိသော သဘာဝဓာတ်ငွေ့အား ပြည်ပသို့ တင်ပို့ရောင်းချခြင်းမပြုသင့်ဟု ဆန့်ကျင်သူများက ကန့်ကွက်နေသည့် သဘာဝဓာတ်ငွေ့ပိုက်လိုင်းစီမံကိန်းကို အစိုးရဟောင်းလက်ထက်က သဘောတူလက်မှတ်ရေးထိုး စာချုပ်ချုပ်ဆိုခဲ့သည်။<ref name="mmtime"/>
==ကိုးကား==
{{Reflist}}
[[Category:တရုတ်နိုင်ငံ၏ စီးပွားရေး]]
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံ၏ စီးပွားရေး]]
49ywoapg7mx1uh8jq7pmv5kap13xg0d
1034790
1034783
2026-05-31T07:52:24Z
Salai Rungtoi
22844
1034790
wikitext
text/x-wiki
<div class="infobox" style="float: right; width: 280px; border: 1px solid #a2a9b1; background-color: #f8f9fa; padding: 5px; font-size: 88%; font-family: sans-serif; margin: 0 0 1em 1em; box-shadow: 0 2px 4px rgba(0,0,0,0.1);">
<div style="font-size: 125%; font-weight: bold; background-color: #efefef; text-align: center; padding: 5px; border-bottom: 1px solid #a2a9b1;">တရုတ်-မြန်မာ သဘာဝဓာတ်ငွေ့ပိုက်လိုင်း<br><small style="font-size: 80%; color: #555;">(Sino-Myanmar Natural Gas Pipeline)</small></div>
<div style="text-align: center; padding: 5px; border-bottom: 1px solid #eaecf0;">
<mapframe width="260" height="200" zoom="5" latitude="21.5" longitude="97.0">
{
"type": "Feature",
"geometry": {
"type": "LineString",
"coordinates": [
[93.685, 19.364],
[95.0, 20.5],
[96.1, 21.9],
[97.4, 22.0],
[97.85, 23.75],
[100.5, 24.0],
[102.71, 25.05]
]
},
"properties": {
"stroke": "#ff0000",
"stroke-width": 3
}
}
</mapframe><br><small style="color:#555; font-weight: bold;">ပိုက်လိုင်းလမ်းကြောင်း</small>
</div>
<div style="text-align: center; padding: 5px;">[[File:中缅油气管道工程龙陵分输(泵)站06.jpg|260px]]<br><small style="color:#555;">ယူနန်ပြည်နယ်၊ လုံလင်ခရိုင်ရှိ ပန့်ခွဲစခန်းတစ်ခု</small></div>
<div style="background-color: #efefef; font-weight: bold; text-align: center; padding: 3px; border-top: 1px solid #a2a9b1; border-bottom: 1px solid #a2a9b1;">အခြေခံအချက်အလက်များ</div>
<table style="width: 100%; border-collapse: collapse; text-align: left;">
<tr style="border-bottom: 1px solid #eaecf0;"><td style="font-weight: bold; padding: 4px; width: 40%;">အမျိုးအစား</td><td style="padding: 4px;">သဘာဝဓာတ်ငွေ့ (Natural Gas)</td></tr>
<tr style="border-bottom: 1px solid #eaecf0;"><td style="font-weight: bold; padding: 4px;">နိုင်ငံ</td><td style="padding: 4px;">{{flag|Myanmar}}၊ {{flag|China}}</td></tr>
<tr style="border-bottom: 1px solid #eaecf0;"><td style="font-weight: bold; padding: 4px;">အကျိုးတူပူးပေါင်းသူ</td><td style="padding: 4px;">CNPC နှင့် [[မြန်မာ့ရေနံနှင့် သဘာဝဓာတ်ငွေ့လုပ်ငန်း|MOGE]]</td></tr>
</table>
<div style="background-color: #efefef; font-weight: bold; text-align: center; padding: 3px; border-top: 1px solid #a2a9b1; border-bottom: 1px solid #a2a9b1;">ပိုက်လိုင်းလမ်းကြောင်း</div>
<table style="width: 100%; border-collapse: collapse; text-align: left;">
<tr style="border-bottom: 1px solid #eaecf0;"><td style="font-weight: bold; padding: 4px; width: 40%;">အလျား</td><td style="padding: 4px;">၂,၈၀၆ ကီလိုမီတာ</td></tr>
<tr style="border-bottom: 1px solid #eaecf0;"><td style="font-weight: bold; padding: 4px;">သယ်ယူပို့လွှတ်မှု</td><td style="padding: 4px;">၁၂ ဘီလီယံ ကုဗမီတာ / နှစ်</td></tr>
<tr style="border-bottom: 1px solid #eaecf0;"><td style="font-weight: bold; padding: 4px;">ဦးတည်ချက်</td><td style="padding: 4px;">တောင်မှ မြောက်သို့</td></tr>
<tr style="border-bottom: 1px solid #eaecf0;"><td style="font-weight: bold; padding: 4px;">စတင်ရာ</td><td style="padding: 4px;">[[ကျောက်ဖြူမြို့]]</td></tr>
<tr style="border-bottom: 1px solid #eaecf0;"><td style="font-weight: bold; padding: 4px;">ဖြတ်သန်းရာ</td><td style="padding: 4px;">မန္တလေး၊ လားရှိုး၊ နမ့်ခမ်း၊ ရွှေလီ၊ ကူမင်း</td></tr>
<tr style="border-bottom: 1px solid #eaecf0;"><td style="font-weight: bold; padding: 4px;">အဆုံးသတ်ရာ</td><td style="padding: 4px;">ကွေ့ကျိုး နှင့် ကွမ်ရှီးပြည်နယ်</td></tr>
<tr style="border-bottom: 1px solid #eaecf0;"><td style="font-weight: bold; padding: 4px;">ဆက်စပ်ပိုက်လိုင်း</td><td style="padding: 4px;">တရုတ်-မြန်မာ ရေနံစိမ်းပိုက်လိုင်း</td></tr>
</table>
</div>
<div class="infobox" style="float: right; width: 280px; border: 1px solid #a2a9b1; background-color: #f8f9fa; padding: 5px; font-size: 88%; font-family: sans-serif; margin: 0 0 1em 1em; box-shadow: 0 2px 4px rgba(0,0,0,0.1);">
<div style="font-size: 125%; font-weight: bold; background-color: #efefef; text-align: center; padding: 5px; border-bottom: 1px solid #a2a9b1;">တရုတ်-မြန်မာ ရေနံစိမ်းပိုက်လိုင်း<br><small style="font-size: 80%; color: #555;">(Sino-Myanmar Crude Oil Pipeline)</small></div>
<div style="text-align: center; padding: 5px; border-bottom: 1px solid #eaecf0;">
<mapframe width="260" height="200" zoom="5" latitude="21.5" longitude="97.0">
{
"type": "Feature",
"geometry": {
"type": "LineString",
"coordinates": [
[93.684, 19.364],
[95.0, 20.5],
[96.1, 21.9],
[97.4, 22.0],
[97.85, 23.75],
[102.71, 25.05]
]
},
"properties": {
"stroke": "#0000ff",
"stroke-width": 3
}
}
</mapframe><br><small style="color:#555; font-weight: bold;">ပိုက်လိုင်းလမ်းကြောင်း</small>
</div>
<div style="text-align: center; padding: 5px;">[[File:中缅油气管道工程龙陵分输(泵)站07.jpg|260px]]<br><small style="color:#555;">ယူနန်ပြည်နယ်၊ လုံလင်ခရိုင်ရှိ ပန့်ခွဲစခန်းတစ်ခု</small></div>
<div style="background-color: #efefef; font-weight: bold; text-align: center; padding: 3px; border-top: 1px solid #a2a9b1; border-bottom: 1px solid #a2a9b1;">အခြေခံအချက်အလက်များ</div>
<table style="width: 100%; border-collapse: collapse; text-align: left;">
<tr style="border-bottom: 1px solid #eaecf0;"><td style="font-weight: bold; padding: 4px; width: 40%;">အမျိုးအစား</td><td style="padding: 4px;">ရေနံစိမ်း (Crude Oil)</td></tr>
<tr style="border-bottom: 1px solid #eaecf0;"><td style="font-weight: bold; padding: 4px;">နိုင်ငံ</td><td style="padding: 4px;">{{flag|Myanmar}}၊ {{flag|China}}</td></tr>
<tr style="border-bottom: 1px solid #eaecf0;"><td style="font-weight: bold; padding: 4px;">ကိုဩဒိနိတ်</td><td style="padding: 4px;">{{coord|19|21|52|N|93|41|04|E|display=inline}}</td></tr>
<tr style="border-bottom: 1px solid #eaecf0;"><td style="font-weight: bold; padding: 4px;">အကျိုးတူပူးပေါင်းသူ</td><td style="padding: 4px;">CNPC နှင့် [[မြန်မာ့ရေနံနှင့် သဘာဝဓာတ်ငွေ့လုပ်ငန်း|MOGE]]</td></tr>
</table>
<div style="background-color: #efefef; font-weight: bold; text-align: center; padding: 3px; border-top: 1px solid #a2a9b1; border-bottom: 1px solid #a2a9b1;">ပိုက်လိုင်းလမ်းကြောင်း</div>
<table style="width: 100%; border-collapse: collapse; text-align: left;">
<tr style="border-bottom: 1px solid #eaecf0;"><td style="font-weight: bold; padding: 4px; width: 40%;">အလျား</td><td style="padding: 4px;">၇၇၁ ကီလိုမီတာ</td></tr>
<tr style="border-bottom: 1px solid #eaecf0;"><td style="font-weight: bold; padding: 4px;">သယ်ယူပို့လွှတ်မှု</td><td style="padding: 4px;">၂၄၀,၀၀၀ စည် / ရက်</td></tr>
<tr style="border-bottom: 1px solid #eaecf0;"><td style="font-weight: bold; padding: 4px;">ဦးတည်ချက်</td><td style="padding: 4px;">တောင်မှ မြောက်သို့</td></tr>
<tr style="border-bottom: 1px solid #eaecf0;"><td style="font-weight: bold; padding: 4px;">စတင်ရာ</td><td style="padding: 4px;">[[ကျောက်ဖြူမြို့]] (မဒေးကျွန်း)</td></tr>
<tr style="border-bottom: 1px solid #eaecf0;"><td style="font-weight: bold; padding: 4px;">ဖြတ်သန်းရာ</td><td style="padding: 4px;">မန္တလေး၊ လားရှိုး၊ နမ့်ခမ်း၊ ရွှေလီ</td></tr>
<tr style="border-bottom: 1px solid #eaecf0;"><td style="font-weight: bold; padding: 4px;">အဆုံးသတ်ရာ</td><td style="padding: 4px;">[[ကူမင်းမြို့]]</td></tr>
<tr style="border-bottom: 1px solid #eaecf0;"><td style="font-weight: bold; padding: 4px;">ဆက်စပ်ပိုက်လိုင်း</td><td style="padding: 4px;">တရုတ်-မြန်မာ သဘာဝဓာတ်ငွေ့ပိုက်လိုင်း</td></tr>
</table>
</div>
'''မြန်မာ-တရုတ် ပိုက်လိုင်းများ''' သည် မြန်မာနိုင်ငံ [[ရခိုင်ပြည်နယ်]]ရှိ [[ကျောက်ဖြူ ရေနက်ဆိပ်ကမ်း]]မှ [[တရုတ်နိုင်ငံ]]၊ ယူနန်ခရိုင်ရှိ [[ကူမင်းမြို့]]သို့ သွယ်တန်းထားသော ရေနံနှင့် သဘာဝဓာတ်ငွေ့ ပိုက်လိုင်းများ ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=တရုတ်-မြန်မာ ရေနံနှင့် သဘာဝဓာတ်ငွေ့ပိုက်လိုင်း အဆင်ပြေချောမွေ့စွာ လည်ပတ်လျက်ရှိနေသည်ဟု တရုတ်သံအမတ်ကြီး ပြောကြား |url=https://news-eleven.com/article/310562 |access-date=2026-05-31 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref>
== လမ်းကြောင်း ==
ပိုက်လိုင်းသည် ရခိုင်ပြည်နယ်၊ [[ကျောက်ဖြူမြို့နယ်|ကျောက်ဖြူ]]မှ [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး|မကွေး]]နှင့် [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး]]တို့ကို ဖြတ်ကာ [[ရှမ်းပြည်နယ်]] မြောက်ပိုင်းမှတစ်ဆင့် တရုတ်နိုင်ငံသို့ ရောက်ရှိသည်။ ရေနံပိုက်လိုင်းသည် ယူနန်ခရိုင်၏ မြို့တော် ကူမင်းမြို့တွင် အဆုံးသတ်ပြီး {{convert|771|km}} ရှည်လျားသည်။ သဘာဝဓာတ်ငွေ့ပိုက်လိုင်းသည် ကူမင်းမြို့မှတဆင့် Guizhou နှင့် Guangxi မြို့များသို့ ဆက်လက်သွယ်တန်းထားပြီး စုစုပေါင်းအရှည် {{convert|2806|km|mi|-2}} ရှိသည်။<ref name=globaltimes1>{{cite news
| url = http://business.globaltimes.cn/china-economy/2009-06/437638.html
| title = Construction of Sino-Myanmar oil-and-gas pipelines to begin in Sept
| author =
| publisher = Global Times
| date = 2009-06-17
| accessdate = 2009-06-17
| archivedate = 1 May 2011
| archiveurl = https://web.archive.org/web/20110501163855/http://business.globaltimes.cn/china-economy/2009-06/437638.html
}}</ref> ပိုက်လိုင်းတွင် သဘာဝဓာတ်ငွေ့ ထုတ်ယူနိုင်သော စခန်းများကို ကျောက်ဖြူ၊ [[ရေနံချောင်းမြို့နယ်|ရေနံချောင်း]]၊ [[တောင်သာမြို့နယ်]]နှင့် [[မန္တလေးမြို့]]တို့တွင် ထည့်သွင်းတည်ဆောက်ထားသည်။<ref name="downstream031109">
{{cite news
| url = http://downstreamtoday.com/news/article.aspx?a_id=19041
| title = China starts building Myanmar pipeline
| publisher = Downstream Today
| work = [[Xinhua]]
| date = 2009-11-03
| accessdate = 2009-11-07}}
</ref>
== ဖော်ပြချက် ==
ရခိုင်ကမ်းလွန်၌ ရွှေသဘာဝဓာတ်ငွေ့သိုက်တွေ့ရှိမှုကို [[ကိုရီးယားသမ္မတနိုင်ငံ|တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံ]]၊ ဒေဝူးကုမ္ပဏီမှ ၂၀၀၄ ခုနှစ် တွင် ကြေညာခဲ့သည်။ ယခင်အစိုးရသည် [[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ|တရုတ်နိုင်ငံ]]ကို သဘာဝဓာတ်ငွေ့ဝယ်ယူခွင့်ပြုခဲ့ရာ နှစ်ပေါင်း ၃၀ အတွင်း သဘာဝဓာတ်ငွေ့ပမာဏ ၆.၅ ထရီလျံ ကုဗပေထုတ်ယူနိုင်မည့် သဘောတူစာချုပ်ကို တရုတ်အမျိုးသား ရေနံကော်ပိုရေးရှင်းနှင့် ၂၀၀၈ ခုနှစ်၊ ဇွန်လက လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့သည်။<ref name="mmtime"/>
၇၉၃ ကီလိုမီတာအရှည် သဘာဝဓာတ်ငွေ့ပိုက်လိုင်းကို SEAGP ကုမ္ပဏီက တာဝန်ယူတည်ဆောက်ခဲ့ပြီး စီမံကိန်းကာလ သုံးနှစ်တာကြာမြင့်ခဲ့ကာ ခန့်မှန်းကုန်ကျစရိတ် [[အမေရိကန်ဒေါ်လာ]] နှစ်ဘီလျံခန့် ကုန်ကျခဲ့သည်။ သဘာဝဓာတ်ငွေ့ပိုက်လိုင်း စီမံကိန်း၏ ၅၀.၉ ရာခိုင်နှုန်းကို တရုတ်အမျိုးသားရေနံကော်ပိုရေးရှင်းက ပိုင်ဆိုင်ပြီး ကိုရီးယားနိုင်ငံ ရေနံနှင့် သဘာဝဓာတ်ငွေ့ကုမ္ပဏီနှစ်ခုက ၂၅.၀၄ ရာခိုင်နှုန်းနှင့် ၄.၁၇ ရာခိုင်နှုန်း၊ [[အိန္ဒိယ]]ကုမ္ပဏီနှစ်ခုက ၄.၁၇ ရာခိုင်နှုန်းနှင့် ၈.၃၅ ရာခိုင်နှုန်း အသီးသီးပိုင်ဆိုင်ကြပြီး [[မြန်မာ့ရေနံနှင့် သဘာဝဓာတ်ငွေ့လုပ်ငန်း]]မှ ၇.၃၇ ရာခိုင်နှုန်းသာ အကျိုးအမြတ်ပိုင်ဆိုင်မှုရှိသည်။<ref name="mmtime"/>
သဘာဝဓာတ်ငွေ့ပိုက်လိုင်းသည် တစ်နှစ်လျှင် သဘာဝဓာတ်ငွေ့ ကုဗမီတာ ၁၂ ဘီလျံ ပို့လွှတ်ရန် တည်ဆောက်ထားပြီး စီမံကိန်းကာလ ပထမအဆင့်အတွင်း သဘာဝဓာတ်ငွေ့ ကုဗမီတာ ၅ ဒသမ ၂ ဘီလျံ ပို့လွှတ်နိုင်ရန် ရည်မှန်းထားသည်။ နှစ်ပေါင်း ၃၀ အတွင်း မြန်မာနိုင်ငံအနေဖြင့် သဘာဝဓာတ်ငွေ့ရောင်းချရမှုနှင့် ပိုက်လိုင်းဖြတ်သန်းခအတွက် အမေရိကန်ဒေါ်လာ သန်းပေါင်း ၃၀ ဘီလျံခန့် ရရှိမည်ဟု စောင့်ကြည့်လေ့လာရေးအဖွဲ့များက ခန့်မှန်းထားသည်။<ref name="mmtime">{{cite web|url=http://myanmar.mmtimes.com/index.php/business/6359-2013-07-31-04-38-05.html|title=မြန်မာ-တရုတ် သဘာဝဓာတ်ငွေ့ပိုက်လိုင်း စတင်ပို့လွှတ်|work=[[မြန်မာတိုင်း(မ်)]]|author=အောင်ရှင်|date=၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၁၃|accessdate=၂၇ ဇူလိုင် ၂၀၁၇}}{{Dead link|date=October 2022 }}</Ref>
== အငြင်းပွားမှုများ ==
[[မြန်မာနိုင်ငံ]]လူဦးရေ၏ ၂၆ ရာခိုင်နှုန်းသာ လျှပ်စစ်ဓာတ်အားရရှိနိုင်သည့် အခြေအနေတွင် မိမိနိုင်ငံမှထွက်ရှိသော သဘာဝဓာတ်ငွေ့အား ပြည်ပသို့ တင်ပို့ရောင်းချခြင်းမပြုသင့်ဟု ဆန့်ကျင်သူများက ကန့်ကွက်နေသည့် သဘာဝဓာတ်ငွေ့ပိုက်လိုင်းစီမံကိန်းကို အစိုးရဟောင်းလက်ထက်က သဘောတူလက်မှတ်ရေးထိုး စာချုပ်ချုပ်ဆိုခဲ့သည်။<ref name="mmtime"/>
==ကိုးကား==
{{Reflist}}
[[Category:တရုတ်နိုင်ငံ၏ စီးပွားရေး]]
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံ၏ စီးပွားရေး]]
otl8pt8cpur8zv67jyorzd1k901czrt
1034791
1034790
2026-05-31T07:53:09Z
Salai Rungtoi
22844
[[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:မြန်မာ-တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံဆက်ဆံရေး]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည်
1034791
wikitext
text/x-wiki
<div class="infobox" style="float: right; width: 280px; border: 1px solid #a2a9b1; background-color: #f8f9fa; padding: 5px; font-size: 88%; font-family: sans-serif; margin: 0 0 1em 1em; box-shadow: 0 2px 4px rgba(0,0,0,0.1);">
<div style="font-size: 125%; font-weight: bold; background-color: #efefef; text-align: center; padding: 5px; border-bottom: 1px solid #a2a9b1;">တရုတ်-မြန်မာ သဘာဝဓာတ်ငွေ့ပိုက်လိုင်း<br><small style="font-size: 80%; color: #555;">(Sino-Myanmar Natural Gas Pipeline)</small></div>
<div style="text-align: center; padding: 5px; border-bottom: 1px solid #eaecf0;">
<mapframe width="260" height="200" zoom="5" latitude="21.5" longitude="97.0">
{
"type": "Feature",
"geometry": {
"type": "LineString",
"coordinates": [
[93.685, 19.364],
[95.0, 20.5],
[96.1, 21.9],
[97.4, 22.0],
[97.85, 23.75],
[100.5, 24.0],
[102.71, 25.05]
]
},
"properties": {
"stroke": "#ff0000",
"stroke-width": 3
}
}
</mapframe><br><small style="color:#555; font-weight: bold;">ပိုက်လိုင်းလမ်းကြောင်း</small>
</div>
<div style="text-align: center; padding: 5px;">[[File:中缅油气管道工程龙陵分输(泵)站06.jpg|260px]]<br><small style="color:#555;">ယူနန်ပြည်နယ်၊ လုံလင်ခရိုင်ရှိ ပန့်ခွဲစခန်းတစ်ခု</small></div>
<div style="background-color: #efefef; font-weight: bold; text-align: center; padding: 3px; border-top: 1px solid #a2a9b1; border-bottom: 1px solid #a2a9b1;">အခြေခံအချက်အလက်များ</div>
<table style="width: 100%; border-collapse: collapse; text-align: left;">
<tr style="border-bottom: 1px solid #eaecf0;"><td style="font-weight: bold; padding: 4px; width: 40%;">အမျိုးအစား</td><td style="padding: 4px;">သဘာဝဓာတ်ငွေ့ (Natural Gas)</td></tr>
<tr style="border-bottom: 1px solid #eaecf0;"><td style="font-weight: bold; padding: 4px;">နိုင်ငံ</td><td style="padding: 4px;">{{flag|Myanmar}}၊ {{flag|China}}</td></tr>
<tr style="border-bottom: 1px solid #eaecf0;"><td style="font-weight: bold; padding: 4px;">အကျိုးတူပူးပေါင်းသူ</td><td style="padding: 4px;">CNPC နှင့် [[မြန်မာ့ရေနံနှင့် သဘာဝဓာတ်ငွေ့လုပ်ငန်း|MOGE]]</td></tr>
</table>
<div style="background-color: #efefef; font-weight: bold; text-align: center; padding: 3px; border-top: 1px solid #a2a9b1; border-bottom: 1px solid #a2a9b1;">ပိုက်လိုင်းလမ်းကြောင်း</div>
<table style="width: 100%; border-collapse: collapse; text-align: left;">
<tr style="border-bottom: 1px solid #eaecf0;"><td style="font-weight: bold; padding: 4px; width: 40%;">အလျား</td><td style="padding: 4px;">၂,၈၀၆ ကီလိုမီတာ</td></tr>
<tr style="border-bottom: 1px solid #eaecf0;"><td style="font-weight: bold; padding: 4px;">သယ်ယူပို့လွှတ်မှု</td><td style="padding: 4px;">၁၂ ဘီလီယံ ကုဗမီတာ / နှစ်</td></tr>
<tr style="border-bottom: 1px solid #eaecf0;"><td style="font-weight: bold; padding: 4px;">ဦးတည်ချက်</td><td style="padding: 4px;">တောင်မှ မြောက်သို့</td></tr>
<tr style="border-bottom: 1px solid #eaecf0;"><td style="font-weight: bold; padding: 4px;">စတင်ရာ</td><td style="padding: 4px;">[[ကျောက်ဖြူမြို့]]</td></tr>
<tr style="border-bottom: 1px solid #eaecf0;"><td style="font-weight: bold; padding: 4px;">ဖြတ်သန်းရာ</td><td style="padding: 4px;">မန္တလေး၊ လားရှိုး၊ နမ့်ခမ်း၊ ရွှေလီ၊ ကူမင်း</td></tr>
<tr style="border-bottom: 1px solid #eaecf0;"><td style="font-weight: bold; padding: 4px;">အဆုံးသတ်ရာ</td><td style="padding: 4px;">ကွေ့ကျိုး နှင့် ကွမ်ရှီးပြည်နယ်</td></tr>
<tr style="border-bottom: 1px solid #eaecf0;"><td style="font-weight: bold; padding: 4px;">ဆက်စပ်ပိုက်လိုင်း</td><td style="padding: 4px;">တရုတ်-မြန်မာ ရေနံစိမ်းပိုက်လိုင်း</td></tr>
</table>
</div>
<div class="infobox" style="float: right; width: 280px; border: 1px solid #a2a9b1; background-color: #f8f9fa; padding: 5px; font-size: 88%; font-family: sans-serif; margin: 0 0 1em 1em; box-shadow: 0 2px 4px rgba(0,0,0,0.1);">
<div style="font-size: 125%; font-weight: bold; background-color: #efefef; text-align: center; padding: 5px; border-bottom: 1px solid #a2a9b1;">တရုတ်-မြန်မာ ရေနံစိမ်းပိုက်လိုင်း<br><small style="font-size: 80%; color: #555;">(Sino-Myanmar Crude Oil Pipeline)</small></div>
<div style="text-align: center; padding: 5px; border-bottom: 1px solid #eaecf0;">
<mapframe width="260" height="200" zoom="5" latitude="21.5" longitude="97.0">
{
"type": "Feature",
"geometry": {
"type": "LineString",
"coordinates": [
[93.684, 19.364],
[95.0, 20.5],
[96.1, 21.9],
[97.4, 22.0],
[97.85, 23.75],
[102.71, 25.05]
]
},
"properties": {
"stroke": "#0000ff",
"stroke-width": 3
}
}
</mapframe><br><small style="color:#555; font-weight: bold;">ပိုက်လိုင်းလမ်းကြောင်း</small>
</div>
<div style="text-align: center; padding: 5px;">[[File:中缅油气管道工程龙陵分输(泵)站07.jpg|260px]]<br><small style="color:#555;">ယူနန်ပြည်နယ်၊ လုံလင်ခရိုင်ရှိ ပန့်ခွဲစခန်းတစ်ခု</small></div>
<div style="background-color: #efefef; font-weight: bold; text-align: center; padding: 3px; border-top: 1px solid #a2a9b1; border-bottom: 1px solid #a2a9b1;">အခြေခံအချက်အလက်များ</div>
<table style="width: 100%; border-collapse: collapse; text-align: left;">
<tr style="border-bottom: 1px solid #eaecf0;"><td style="font-weight: bold; padding: 4px; width: 40%;">အမျိုးအစား</td><td style="padding: 4px;">ရေနံစိမ်း (Crude Oil)</td></tr>
<tr style="border-bottom: 1px solid #eaecf0;"><td style="font-weight: bold; padding: 4px;">နိုင်ငံ</td><td style="padding: 4px;">{{flag|Myanmar}}၊ {{flag|China}}</td></tr>
<tr style="border-bottom: 1px solid #eaecf0;"><td style="font-weight: bold; padding: 4px;">ကိုဩဒိနိတ်</td><td style="padding: 4px;">{{coord|19|21|52|N|93|41|04|E|display=inline}}</td></tr>
<tr style="border-bottom: 1px solid #eaecf0;"><td style="font-weight: bold; padding: 4px;">အကျိုးတူပူးပေါင်းသူ</td><td style="padding: 4px;">CNPC နှင့် [[မြန်မာ့ရေနံနှင့် သဘာဝဓာတ်ငွေ့လုပ်ငန်း|MOGE]]</td></tr>
</table>
<div style="background-color: #efefef; font-weight: bold; text-align: center; padding: 3px; border-top: 1px solid #a2a9b1; border-bottom: 1px solid #a2a9b1;">ပိုက်လိုင်းလမ်းကြောင်း</div>
<table style="width: 100%; border-collapse: collapse; text-align: left;">
<tr style="border-bottom: 1px solid #eaecf0;"><td style="font-weight: bold; padding: 4px; width: 40%;">အလျား</td><td style="padding: 4px;">၇၇၁ ကီလိုမီတာ</td></tr>
<tr style="border-bottom: 1px solid #eaecf0;"><td style="font-weight: bold; padding: 4px;">သယ်ယူပို့လွှတ်မှု</td><td style="padding: 4px;">၂၄၀,၀၀၀ စည် / ရက်</td></tr>
<tr style="border-bottom: 1px solid #eaecf0;"><td style="font-weight: bold; padding: 4px;">ဦးတည်ချက်</td><td style="padding: 4px;">တောင်မှ မြောက်သို့</td></tr>
<tr style="border-bottom: 1px solid #eaecf0;"><td style="font-weight: bold; padding: 4px;">စတင်ရာ</td><td style="padding: 4px;">[[ကျောက်ဖြူမြို့]] (မဒေးကျွန်း)</td></tr>
<tr style="border-bottom: 1px solid #eaecf0;"><td style="font-weight: bold; padding: 4px;">ဖြတ်သန်းရာ</td><td style="padding: 4px;">မန္တလေး၊ လားရှိုး၊ နမ့်ခမ်း၊ ရွှေလီ</td></tr>
<tr style="border-bottom: 1px solid #eaecf0;"><td style="font-weight: bold; padding: 4px;">အဆုံးသတ်ရာ</td><td style="padding: 4px;">[[ကူမင်းမြို့]]</td></tr>
<tr style="border-bottom: 1px solid #eaecf0;"><td style="font-weight: bold; padding: 4px;">ဆက်စပ်ပိုက်လိုင်း</td><td style="padding: 4px;">တရုတ်-မြန်မာ သဘာဝဓာတ်ငွေ့ပိုက်လိုင်း</td></tr>
</table>
</div>
'''မြန်မာ-တရုတ် ပိုက်လိုင်းများ''' သည် မြန်မာနိုင်ငံ [[ရခိုင်ပြည်နယ်]]ရှိ [[ကျောက်ဖြူ ရေနက်ဆိပ်ကမ်း]]မှ [[တရုတ်နိုင်ငံ]]၊ ယူနန်ခရိုင်ရှိ [[ကူမင်းမြို့]]သို့ သွယ်တန်းထားသော ရေနံနှင့် သဘာဝဓာတ်ငွေ့ ပိုက်လိုင်းများ ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=တရုတ်-မြန်မာ ရေနံနှင့် သဘာဝဓာတ်ငွေ့ပိုက်လိုင်း အဆင်ပြေချောမွေ့စွာ လည်ပတ်လျက်ရှိနေသည်ဟု တရုတ်သံအမတ်ကြီး ပြောကြား |url=https://news-eleven.com/article/310562 |access-date=2026-05-31 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref>
== လမ်းကြောင်း ==
ပိုက်လိုင်းသည် ရခိုင်ပြည်နယ်၊ [[ကျောက်ဖြူမြို့နယ်|ကျောက်ဖြူ]]မှ [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး|မကွေး]]နှင့် [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး]]တို့ကို ဖြတ်ကာ [[ရှမ်းပြည်နယ်]] မြောက်ပိုင်းမှတစ်ဆင့် တရုတ်နိုင်ငံသို့ ရောက်ရှိသည်။ ရေနံပိုက်လိုင်းသည် ယူနန်ခရိုင်၏ မြို့တော် ကူမင်းမြို့တွင် အဆုံးသတ်ပြီး {{convert|771|km}} ရှည်လျားသည်။ သဘာဝဓာတ်ငွေ့ပိုက်လိုင်းသည် ကူမင်းမြို့မှတဆင့် Guizhou နှင့် Guangxi မြို့များသို့ ဆက်လက်သွယ်တန်းထားပြီး စုစုပေါင်းအရှည် {{convert|2806|km|mi|-2}} ရှိသည်။<ref name=globaltimes1>{{cite news
| url = http://business.globaltimes.cn/china-economy/2009-06/437638.html
| title = Construction of Sino-Myanmar oil-and-gas pipelines to begin in Sept
| author =
| publisher = Global Times
| date = 2009-06-17
| accessdate = 2009-06-17
| archivedate = 1 May 2011
| archiveurl = https://web.archive.org/web/20110501163855/http://business.globaltimes.cn/china-economy/2009-06/437638.html
}}</ref> ပိုက်လိုင်းတွင် သဘာဝဓာတ်ငွေ့ ထုတ်ယူနိုင်သော စခန်းများကို ကျောက်ဖြူ၊ [[ရေနံချောင်းမြို့နယ်|ရေနံချောင်း]]၊ [[တောင်သာမြို့နယ်]]နှင့် [[မန္တလေးမြို့]]တို့တွင် ထည့်သွင်းတည်ဆောက်ထားသည်။<ref name="downstream031109">
{{cite news
| url = http://downstreamtoday.com/news/article.aspx?a_id=19041
| title = China starts building Myanmar pipeline
| publisher = Downstream Today
| work = [[Xinhua]]
| date = 2009-11-03
| accessdate = 2009-11-07}}
</ref>
== ဖော်ပြချက် ==
ရခိုင်ကမ်းလွန်၌ ရွှေသဘာဝဓာတ်ငွေ့သိုက်တွေ့ရှိမှုကို [[ကိုရီးယားသမ္မတနိုင်ငံ|တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံ]]၊ ဒေဝူးကုမ္ပဏီမှ ၂၀၀၄ ခုနှစ် တွင် ကြေညာခဲ့သည်။ ယခင်အစိုးရသည် [[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ|တရုတ်နိုင်ငံ]]ကို သဘာဝဓာတ်ငွေ့ဝယ်ယူခွင့်ပြုခဲ့ရာ နှစ်ပေါင်း ၃၀ အတွင်း သဘာဝဓာတ်ငွေ့ပမာဏ ၆.၅ ထရီလျံ ကုဗပေထုတ်ယူနိုင်မည့် သဘောတူစာချုပ်ကို တရုတ်အမျိုးသား ရေနံကော်ပိုရေးရှင်းနှင့် ၂၀၀၈ ခုနှစ်၊ ဇွန်လက လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့သည်။<ref name="mmtime"/>
၇၉၃ ကီလိုမီတာအရှည် သဘာဝဓာတ်ငွေ့ပိုက်လိုင်းကို SEAGP ကုမ္ပဏီက တာဝန်ယူတည်ဆောက်ခဲ့ပြီး စီမံကိန်းကာလ သုံးနှစ်တာကြာမြင့်ခဲ့ကာ ခန့်မှန်းကုန်ကျစရိတ် [[အမေရိကန်ဒေါ်လာ]] နှစ်ဘီလျံခန့် ကုန်ကျခဲ့သည်။ သဘာဝဓာတ်ငွေ့ပိုက်လိုင်း စီမံကိန်း၏ ၅၀.၉ ရာခိုင်နှုန်းကို တရုတ်အမျိုးသားရေနံကော်ပိုရေးရှင်းက ပိုင်ဆိုင်ပြီး ကိုရီးယားနိုင်ငံ ရေနံနှင့် သဘာဝဓာတ်ငွေ့ကုမ္ပဏီနှစ်ခုက ၂၅.၀၄ ရာခိုင်နှုန်းနှင့် ၄.၁၇ ရာခိုင်နှုန်း၊ [[အိန္ဒိယ]]ကုမ္ပဏီနှစ်ခုက ၄.၁၇ ရာခိုင်နှုန်းနှင့် ၈.၃၅ ရာခိုင်နှုန်း အသီးသီးပိုင်ဆိုင်ကြပြီး [[မြန်မာ့ရေနံနှင့် သဘာဝဓာတ်ငွေ့လုပ်ငန်း]]မှ ၇.၃၇ ရာခိုင်နှုန်းသာ အကျိုးအမြတ်ပိုင်ဆိုင်မှုရှိသည်။<ref name="mmtime"/>
သဘာဝဓာတ်ငွေ့ပိုက်လိုင်းသည် တစ်နှစ်လျှင် သဘာဝဓာတ်ငွေ့ ကုဗမီတာ ၁၂ ဘီလျံ ပို့လွှတ်ရန် တည်ဆောက်ထားပြီး စီမံကိန်းကာလ ပထမအဆင့်အတွင်း သဘာဝဓာတ်ငွေ့ ကုဗမီတာ ၅ ဒသမ ၂ ဘီလျံ ပို့လွှတ်နိုင်ရန် ရည်မှန်းထားသည်။ နှစ်ပေါင်း ၃၀ အတွင်း မြန်မာနိုင်ငံအနေဖြင့် သဘာဝဓာတ်ငွေ့ရောင်းချရမှုနှင့် ပိုက်လိုင်းဖြတ်သန်းခအတွက် အမေရိကန်ဒေါ်လာ သန်းပေါင်း ၃၀ ဘီလျံခန့် ရရှိမည်ဟု စောင့်ကြည့်လေ့လာရေးအဖွဲ့များက ခန့်မှန်းထားသည်။<ref name="mmtime">{{cite web|url=http://myanmar.mmtimes.com/index.php/business/6359-2013-07-31-04-38-05.html|title=မြန်မာ-တရုတ် သဘာဝဓာတ်ငွေ့ပိုက်လိုင်း စတင်ပို့လွှတ်|work=[[မြန်မာတိုင်း(မ်)]]|author=အောင်ရှင်|date=၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၁၃|accessdate=၂၇ ဇူလိုင် ၂၀၁၇}}{{Dead link|date=October 2022 }}</Ref>
== အငြင်းပွားမှုများ ==
[[မြန်မာနိုင်ငံ]]လူဦးရေ၏ ၂၆ ရာခိုင်နှုန်းသာ လျှပ်စစ်ဓာတ်အားရရှိနိုင်သည့် အခြေအနေတွင် မိမိနိုင်ငံမှထွက်ရှိသော သဘာဝဓာတ်ငွေ့အား ပြည်ပသို့ တင်ပို့ရောင်းချခြင်းမပြုသင့်ဟု ဆန့်ကျင်သူများက ကန့်ကွက်နေသည့် သဘာဝဓာတ်ငွေ့ပိုက်လိုင်းစီမံကိန်းကို အစိုးရဟောင်းလက်ထက်က သဘောတူလက်မှတ်ရေးထိုး စာချုပ်ချုပ်ဆိုခဲ့သည်။<ref name="mmtime"/>
==ကိုးကား==
{{Reflist}}
[[Category:တရုတ်နိုင်ငံ၏ စီးပွားရေး]]
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံ၏ စီးပွားရေး]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာ-တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံဆက်ဆံရေး]]
41sb56bsm0i5w8rug61r2g2neq3c9l3
1034811
1034791
2026-05-31T08:59:42Z
Zawzawaungthwin
100038
လင့်သေများအား ဖယ်ရှားခြင်း
1034811
wikitext
text/x-wiki
<div class="infobox" style="float: right; width: 280px; border: 1px solid #a2a9b1; background-color: #f8f9fa; padding: 5px; font-size: 88%; font-family: sans-serif; margin: 0 0 1em 1em; box-shadow: 0 2px 4px rgba(0,0,0,0.1);">
<div style="font-size: 125%; font-weight: bold; background-color: #efefef; text-align: center; padding: 5px; border-bottom: 1px solid #a2a9b1;">တရုတ်-မြန်မာ သဘာဝဓာတ်ငွေ့ပိုက်လိုင်း<br><small style="font-size: 80%; color: #555;">(Sino-Myanmar Natural Gas Pipeline)</small></div>
<div style="text-align: center; padding: 5px; border-bottom: 1px solid #eaecf0;">
<mapframe width="260" height="200" zoom="5" latitude="21.5" longitude="97.0">
{
"type": "Feature",
"geometry": {
"type": "LineString",
"coordinates": [
[93.685, 19.364],
[95.0, 20.5],
[96.1, 21.9],
[97.4, 22.0],
[97.85, 23.75],
[100.5, 24.0],
[102.71, 25.05]
]
},
"properties": {
"stroke": "#ff0000",
"stroke-width": 3
}
}
</mapframe><br><small style="color:#555; font-weight: bold;">ပိုက်လိုင်းလမ်းကြောင်း</small>
</div>
<div style="text-align: center; padding: 5px;">[[File:中缅油气管道工程龙陵分输(泵)站06.jpg|260px]]<br><small style="color:#555;">ယူနန်ပြည်နယ်၊ လုံလင်ခရိုင်ရှိ ပန့်ခွဲစခန်းတစ်ခု</small></div>
<div style="background-color: #efefef; font-weight: bold; text-align: center; padding: 3px; border-top: 1px solid #a2a9b1; border-bottom: 1px solid #a2a9b1;">အခြေခံအချက်အလက်များ</div>
<table style="width: 100%; border-collapse: collapse; text-align: left;">
<tr style="border-bottom: 1px solid #eaecf0;"><td style="font-weight: bold; padding: 4px; width: 40%;">အမျိုးအစား</td><td style="padding: 4px;">သဘာဝဓာတ်ငွေ့ (Natural Gas)</td></tr>
<tr style="border-bottom: 1px solid #eaecf0;"><td style="font-weight: bold; padding: 4px;">နိုင်ငံ</td><td style="padding: 4px;">{{flag|Myanmar}}၊ {{flag|China}}</td></tr>
<tr style="border-bottom: 1px solid #eaecf0;"><td style="font-weight: bold; padding: 4px;">အကျိုးတူပူးပေါင်းသူ</td><td style="padding: 4px;">CNPC နှင့် [[မြန်မာ့ရေနံနှင့် သဘာဝဓာတ်ငွေ့လုပ်ငန်း|MOGE]]</td></tr>
</table>
<div style="background-color: #efefef; font-weight: bold; text-align: center; padding: 3px; border-top: 1px solid #a2a9b1; border-bottom: 1px solid #a2a9b1;">ပိုက်လိုင်းလမ်းကြောင်း</div>
<table style="width: 100%; border-collapse: collapse; text-align: left;">
<tr style="border-bottom: 1px solid #eaecf0;"><td style="font-weight: bold; padding: 4px; width: 40%;">အလျား</td><td style="padding: 4px;">၂,၈၀၆ ကီလိုမီတာ</td></tr>
<tr style="border-bottom: 1px solid #eaecf0;"><td style="font-weight: bold; padding: 4px;">သယ်ယူပို့လွှတ်မှု</td><td style="padding: 4px;">၁၂ ဘီလီယံ ကုဗမီတာ / နှစ်</td></tr>
<tr style="border-bottom: 1px solid #eaecf0;"><td style="font-weight: bold; padding: 4px;">ဦးတည်ချက်</td><td style="padding: 4px;">တောင်မှ မြောက်သို့</td></tr>
<tr style="border-bottom: 1px solid #eaecf0;"><td style="font-weight: bold; padding: 4px;">စတင်ရာ</td><td style="padding: 4px;">[[ကျောက်ဖြူမြို့]]</td></tr>
<tr style="border-bottom: 1px solid #eaecf0;"><td style="font-weight: bold; padding: 4px;">ဖြတ်သန်းရာ</td><td style="padding: 4px;">မန္တလေး၊ လားရှိုး၊ နမ့်ခမ်း၊ ရွှေလီ၊ ကူမင်း</td></tr>
<tr style="border-bottom: 1px solid #eaecf0;"><td style="font-weight: bold; padding: 4px;">အဆုံးသတ်ရာ</td><td style="padding: 4px;">ကွေ့ကျိုး နှင့် ကွမ်ရှီးပြည်နယ်</td></tr>
<tr style="border-bottom: 1px solid #eaecf0;"><td style="font-weight: bold; padding: 4px;">ဆက်စပ်ပိုက်လိုင်း</td><td style="padding: 4px;">တရုတ်-မြန်မာ ရေနံစိမ်းပိုက်လိုင်း</td></tr>
</table>
</div>
<div class="infobox" style="float: right; width: 280px; border: 1px solid #a2a9b1; background-color: #f8f9fa; padding: 5px; font-size: 88%; font-family: sans-serif; margin: 0 0 1em 1em; box-shadow: 0 2px 4px rgba(0,0,0,0.1);">
<div style="font-size: 125%; font-weight: bold; background-color: #efefef; text-align: center; padding: 5px; border-bottom: 1px solid #a2a9b1;">တရုတ်-မြန်မာ ရေနံစိမ်းပိုက်လိုင်း<br><small style="font-size: 80%; color: #555;">(Sino-Myanmar Crude Oil Pipeline)</small></div>
<div style="text-align: center; padding: 5px; border-bottom: 1px solid #eaecf0;">
<mapframe width="260" height="200" zoom="5" latitude="21.5" longitude="97.0">
{
"type": "Feature",
"geometry": {
"type": "LineString",
"coordinates": [
[93.684, 19.364],
[95.0, 20.5],
[96.1, 21.9],
[97.4, 22.0],
[97.85, 23.75],
[102.71, 25.05]
]
},
"properties": {
"stroke": "#0000ff",
"stroke-width": 3
}
}
</mapframe><br><small style="color:#555; font-weight: bold;">ပိုက်လိုင်းလမ်းကြောင်း</small>
</div>
<div style="text-align: center; padding: 5px;">[[File:中缅油气管道工程龙陵分输(泵)站07.jpg|260px]]<br><small style="color:#555;">ယူနန်ပြည်နယ်၊ လုံလင်ခရိုင်ရှိ ပန့်ခွဲစခန်းတစ်ခု</small></div>
<div style="background-color: #efefef; font-weight: bold; text-align: center; padding: 3px; border-top: 1px solid #a2a9b1; border-bottom: 1px solid #a2a9b1;">အခြေခံအချက်အလက်များ</div>
<table style="width: 100%; border-collapse: collapse; text-align: left;">
<tr style="border-bottom: 1px solid #eaecf0;"><td style="font-weight: bold; padding: 4px; width: 40%;">အမျိုးအစား</td><td style="padding: 4px;">ရေနံစိမ်း (Crude Oil)</td></tr>
<tr style="border-bottom: 1px solid #eaecf0;"><td style="font-weight: bold; padding: 4px;">နိုင်ငံ</td><td style="padding: 4px;">{{flag|Myanmar}}၊ {{flag|China}}</td></tr>
<tr style="border-bottom: 1px solid #eaecf0;"><td style="font-weight: bold; padding: 4px;">ကိုဩဒိနိတ်</td><td style="padding: 4px;">{{coord|19|21|52|N|93|41|04|E|display=inline}}</td></tr>
<tr style="border-bottom: 1px solid #eaecf0;"><td style="font-weight: bold; padding: 4px;">အကျိုးတူပူးပေါင်းသူ</td><td style="padding: 4px;">CNPC နှင့် [[မြန်မာ့ရေနံနှင့် သဘာဝဓာတ်ငွေ့လုပ်ငန်း|MOGE]]</td></tr>
</table>
<div style="background-color: #efefef; font-weight: bold; text-align: center; padding: 3px; border-top: 1px solid #a2a9b1; border-bottom: 1px solid #a2a9b1;">ပိုက်လိုင်းလမ်းကြောင်း</div>
<table style="width: 100%; border-collapse: collapse; text-align: left;">
<tr style="border-bottom: 1px solid #eaecf0;"><td style="font-weight: bold; padding: 4px; width: 40%;">အလျား</td><td style="padding: 4px;">၇၇၁ ကီလိုမီတာ</td></tr>
<tr style="border-bottom: 1px solid #eaecf0;"><td style="font-weight: bold; padding: 4px;">သယ်ယူပို့လွှတ်မှု</td><td style="padding: 4px;">၂၄၀,၀၀၀ စည် / ရက်</td></tr>
<tr style="border-bottom: 1px solid #eaecf0;"><td style="font-weight: bold; padding: 4px;">ဦးတည်ချက်</td><td style="padding: 4px;">တောင်မှ မြောက်သို့</td></tr>
<tr style="border-bottom: 1px solid #eaecf0;"><td style="font-weight: bold; padding: 4px;">စတင်ရာ</td><td style="padding: 4px;">[[ကျောက်ဖြူမြို့]] (မဒေးကျွန်း)</td></tr>
<tr style="border-bottom: 1px solid #eaecf0;"><td style="font-weight: bold; padding: 4px;">ဖြတ်သန်းရာ</td><td style="padding: 4px;">မန္တလေး၊ လားရှိုး၊ နမ့်ခမ်း၊ ရွှေလီ</td></tr>
<tr style="border-bottom: 1px solid #eaecf0;"><td style="font-weight: bold; padding: 4px;">အဆုံးသတ်ရာ</td><td style="padding: 4px;">[[ကူမင်းမြို့]]</td></tr>
<tr style="border-bottom: 1px solid #eaecf0;"><td style="font-weight: bold; padding: 4px;">ဆက်စပ်ပိုက်လိုင်း</td><td style="padding: 4px;">တရုတ်-မြန်မာ သဘာဝဓာတ်ငွေ့ပိုက်လိုင်း</td></tr>
</table>
</div>
'''မြန်မာ-တရုတ် ပိုက်လိုင်းများ''' သည် မြန်မာနိုင်ငံ [[ရခိုင်ပြည်နယ်]]ရှိ [[ကျောက်ဖြူ ရေနက်ဆိပ်ကမ်း]]မှ [[တရုတ်နိုင်ငံ]]၊ ယူနန်ခရိုင်ရှိ [[ကူမင်းမြို့]]သို့ သွယ်တန်းထားသော ရေနံနှင့် သဘာဝဓာတ်ငွေ့ ပိုက်လိုင်းများ ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=တရုတ်-မြန်မာ ရေနံနှင့် သဘာဝဓာတ်ငွေ့ပိုက်လိုင်း အဆင်ပြေချောမွေ့စွာ လည်ပတ်လျက်ရှိနေသည်ဟု တရုတ်သံအမတ်ကြီး ပြောကြား |url=https://news-eleven.com/article/310562 |access-date=2026-05-31 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |title=တရုတ်-မြန်မာ ရေနံပိုက်လိုင်း စမ်းသပ် ပို့လွှတ် |url=https://xinhuamyanmar.com/news/sino-myanmar/economy-sino-myanmar/20150128-id-57/ |access-date=2026-05-31 |language=en-US}}</ref> <ref>{{cite web|url=https://treaty.mfa.gov.cn/tykfiles/20180718/1531876927297.pdf|title=
|work=treaty.mfa.gov|access-date=၃၁ မေ ၂၀၂၆|date=}}</ref>
== လမ်းကြောင်း ==
ပိုက်လိုင်းသည် ရခိုင်ပြည်နယ်၊ [[ကျောက်ဖြူမြို့နယ်|ကျောက်ဖြူ]]မှ [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး|မကွေး]]နှင့် [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး]]တို့ကို ဖြတ်ကာ [[ရှမ်းပြည်နယ်]] မြောက်ပိုင်းမှတစ်ဆင့် တရုတ်နိုင်ငံသို့ ရောက်ရှိသည်။ ရေနံပိုက်လိုင်းသည် ယူနန်ခရိုင်၏ မြို့တော် ကူမင်းမြို့တွင် အဆုံးသတ်ပြီး {{convert|771|km}} ရှည်လျားသည်။ သဘာဝဓာတ်ငွေ့ပိုက်လိုင်းသည် ကူမင်းမြို့မှတဆင့် Guizhou နှင့် Guangxi မြို့များသို့ ဆက်လက်သွယ်တန်းထားပြီး စုစုပေါင်းအရှည် {{convert|2806|km|mi|-2}} ရှိသည်။<ref name=globaltimes1>{{cite news
| url = http://business.globaltimes.cn/china-economy/2009-06/437638.html
| title = Construction of Sino-Myanmar oil-and-gas pipelines to begin in Sept
| author =
| publisher = Global Times
| date = 2009-06-17
| accessdate = 2009-06-17
| archivedate = 1 May 2011
| archiveurl = https://web.archive.org/web/20110501163855/http://business.globaltimes.cn/china-economy/2009-06/437638.html
}}</ref> ပိုက်လိုင်းတွင် သဘာဝဓာတ်ငွေ့ ထုတ်ယူနိုင်သော စခန်းများကို ကျောက်ဖြူ၊ [[ရေနံချောင်းမြို့နယ်|ရေနံချောင်း]]၊ [[တောင်သာမြို့နယ်]]နှင့် [[မန္တလေးမြို့]]တို့တွင် ထည့်သွင်းတည်ဆောက်ထားသည်။<ref name="downstream031109">
{{cite news
| url = http://downstreamtoday.com/news/article.aspx?a_id=19041
| title = China starts building Myanmar pipeline
| publisher = Downstream Today
| work = [[Xinhua]]
| date = 2009-11-03
| accessdate = 2009-11-07}}
</ref>
== ဖော်ပြချက် ==
ရခိုင်ကမ်းလွန်၌ ရွှေသဘာဝဓာတ်ငွေ့သိုက်တွေ့ရှိမှုကို [[ကိုရီးယားသမ္မတနိုင်ငံ|တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံ]]၊ ဒေဝူးကုမ္ပဏီမှ ၂၀၀၄ ခုနှစ် တွင် ကြေညာခဲ့သည်။ ယခင်အစိုးရသည် [[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ|တရုတ်နိုင်ငံ]]ကို သဘာဝဓာတ်ငွေ့ဝယ်ယူခွင့်ပြုခဲ့ရာ နှစ်ပေါင်း ၃၀ အတွင်း သဘာဝဓာတ်ငွေ့ပမာဏ ၆.၅ ထရီလျံ ကုဗပေထုတ်ယူနိုင်မည့် သဘောတူစာချုပ်ကို တရုတ်အမျိုးသား ရေနံကော်ပိုရေးရှင်းနှင့် ၂၀၀၈ ခုနှစ်၊ ဇွန်လက လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=ခေမဏီဝင်း |date=2019-10-25 |title=ဒေသခံတွေလိုလားတဲ့ တရုတ်ပိုက်လိုင်း ကုမ္ပဏီရဲ့လူမှုဖွံ့ဖြိုးရေး |url=https://www.rfa.org/burmese/program_2/china-pipe-line-10252019083735.html |access-date=2026-05-31 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref>
၇၉၃ ကီလိုမီတာအရှည် သဘာဝဓာတ်ငွေ့ပိုက်လိုင်းကို SEAGP ကုမ္ပဏီက တာဝန်ယူတည်ဆောက်ခဲ့ပြီး စီမံကိန်းကာလ သုံးနှစ်တာကြာမြင့်ခဲ့ကာ ခန့်မှန်းကုန်ကျစရိတ် [[အမေရိကန်ဒေါ်လာ]] နှစ်ဘီလျံခန့် ကုန်ကျခဲ့သည်။ သဘာဝဓာတ်ငွေ့ပိုက်လိုင်း စီမံကိန်း၏ ၅၀.၉ ရာခိုင်နှုန်းကို တရုတ်အမျိုးသားရေနံကော်ပိုရေးရှင်းက ပိုင်ဆိုင်ပြီး ကိုရီးယားနိုင်ငံ ရေနံနှင့် သဘာဝဓာတ်ငွေ့ကုမ္ပဏီနှစ်ခုက ၂၅.၀၄ ရာခိုင်နှုန်းနှင့် ၄.၁၇ ရာခိုင်နှုန်း၊ [[အိန္ဒိယ]]ကုမ္ပဏီနှစ်ခုက ၄.၁၇ ရာခိုင်နှုန်းနှင့် ၈.၃၅ ရာခိုင်နှုန်း အသီးသီးပိုင်ဆိုင်ကြပြီး [[မြန်မာ့ရေနံနှင့် သဘာဝဓာတ်ငွေ့လုပ်ငန်း]]မှ ၇.၃၇ ရာခိုင်နှုန်းသာ အကျိုးအမြတ်ပိုင်ဆိုင်မှုရှိသည်။<ref>{{Cite web |title=၁၀ နှစ်တာကာလအတွင်း မြန်မာ-တရုတ်သဘာဝဓာတ်ငွေ့ပိုက်လိုင်းမှ ဓာတ်ငွေ့ ၅၂ ဘီလျံကုဗမီတာ ပို့လွှတ်နိုင်ခဲ့ကြောင်း Global Times က ဖော်ပြ |url=https://news-eleven.com/article/251504 |access-date=2026-05-31 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref>
သဘာဝဓာတ်ငွေ့ပိုက်လိုင်းသည် တစ်နှစ်လျှင် သဘာဝဓာတ်ငွေ့ ကုဗမီတာ ၁၂ ဘီလျံ ပို့လွှတ်ရန် တည်ဆောက်ထားပြီး စီမံကိန်းကာလ ပထမအဆင့်အတွင်း သဘာဝဓာတ်ငွေ့ ကုဗမီတာ ၅ ဒသမ ၂ ဘီလျံ ပို့လွှတ်နိုင်ရန် ရည်မှန်းထားသည်။ နှစ်ပေါင်း ၃၀ အတွင်း မြန်မာနိုင်ငံအနေဖြင့် သဘာဝဓာတ်ငွေ့ရောင်းချရမှုနှင့် ပိုက်လိုင်းဖြတ်သန်းခအတွက် အမေရိကန်ဒေါ်လာ သန်းပေါင်း ၃၀ ဘီလျံခန့် ရရှိမည်ဟု စောင့်ကြည့်လေ့လာရေးအဖွဲ့များက ခန့်မှန်းထားသည်။<ref>{{Cite web |date=2018-05-15 |title=မြန်မာ-တရုတ် သဘာဝဓာတ်ငွေ့ပိုက်လိုင်း လည်ပတ်မှု ၁၀ နှစ် ပြည့် ကုဗမီတာ ၅၂ ဘီလီယံ ပို့လွှတ်ခဲ့MyanTrade |url=https://www.myantrade.gov.mm/ |access-date=2026-05-31 |website=www.myantrade.gov.mm |language=en}}</ref>
== အငြင်းပွားမှုများ ==
[[မြန်မာနိုင်ငံ]]လူဦးရေ၏ ၂၆ ရာခိုင်နှုန်းသာ လျှပ်စစ်ဓာတ်အားရရှိနိုင်သည့် အခြေအနေတွင် မိမိနိုင်ငံမှထွက်ရှိသော သဘာဝဓာတ်ငွေ့အား ပြည်ပသို့ တင်ပို့ရောင်းချခြင်းမပြုသင့်ဟု ဆန့်ကျင်သူများက ကန့်ကွက်နေသည့် သဘာဝဓာတ်ငွေ့ပိုက်လိုင်းစီမံကိန်းကို အစိုးရဟောင်းလက်ထက်က သဘောတူလက်မှတ်ရေးထိုး စာချုပ်ချုပ်ဆိုခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=မြန်မာ- တရုတ် ရေနံနှင့် သဘာဝဓာတ်ငွေ့ ပိုက်လိုင်း စီမံကိန်းမှ တရုတ်နိုင်ငံသို့ ခြောက်နှစ်အတွင်း သဘာဝဓာတ်ငွေ့ ၂၂ ဒသမ ၁ ဘီလီယံ ကုဗမီတာ ပို့လွှတ်ထား |url=http://www.mdn.gov.mm/my/mnmaa-ttrutt-rennnng-sbhaawdhaattnge-piukliung-ciimnkinm-ttruttniungngnsiu-kheaakncattng |access-date=2026-05-31 |website=MDN - Myanmar DigitalNews |language=my}}</ref>
==ကိုးကား==
{{Reflist}}
[[Category:တရုတ်နိုင်ငံ၏ စီးပွားရေး]]
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံ၏ စီးပွားရေး]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာ-တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံဆက်ဆံရေး]]
egkxg5j46sj4j58ypsx5xh1fziq2zki
၂၀၁၀ ဧပြီ ရန်ကုန်သင်္ကြန် ဗုံးပေါက်ကွဲခြင်း
0
82111
1034855
875057
2026-05-31T11:29:56Z
Zawzawaungthwin
100038
[[ကဏ္ဍ:၂၀၁၀ ဖြစ်ရပ်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ပေါက်ကွဲမှုများ]]
1034855
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox civilian attack
| title = ၂၀၁၀ ဧပြီ ရန်ကုန်သင်္ကြန် ဗုံးပေါက်ကွဲခြင်း
| partof = [[ပြည်တွင်းသောင်းကျန်းမှုသမိုင်း]]
| image =
| image_size =
| alt =
| caption =
| map =
| map_caption =
| location = [[ရန်ကုန်မြို့]]၊ [[မြန်မာနိုင်ငံ]]
| target = မြို့ပြလူထု
| coordinates =
| date = ၁၅ ဧပြီ ၂၀၁၀
| time = 3:00 pm<ref>{{cite web|url=http://www.thefreelibrary.com/5TH+LD%3A+Bomb+blasts+kill+8,+injure+94+in+Myanmar%27s+Yangon.-a0224260480 |title=5TH LD: Bomb blasts kill 8, injure 94 in Myanmar's Yangon. - Free Online Library |publisher=Thefreelibrary.com |date=19 April 2010 |accessdate=1 February 2014}}</ref>
| timezone = [[မြန်မာစံတော်ချိန်|MMT]]
| type = ဗုံးပေါက်ကွဲခြင်း
| fatalities = ၁၀<ref name="irrawaddy1">{{cite web|url=http://www.irrawaddy.org/z_political-prisoners/man-accused-of-thingyan-bombing-dies-at-home.html |title=Man Accused of Thingyan Bombing Dies at Home | The Irrawaddy Magazine |publisher=Irrawaddy.org |date= |accessdate=1 February 2014}}</ref><ref name=LeaK/>
| injuries = ၁၇၈<ref>{{cite web|url=http://news.xinhuanet.com/english2010/world/2010-04/16/c_13254087.htm |title=Casualties rise to 178 in Myanmar water festival bomb blasts |publisher=News.xinhuanet.com |date= |accessdate=1 February 2014}}</ref>
| victim =
| perps =
| perp =
| perpetrators=
| perpetrator =
| susperps =
| susperp =
| weapons =
| numparts =
| numpart =
| dfens =
| dfen =
| footage =
}}
'''၂၀၁၀ ဧပြီ ရန်ကုန်သင်္ကြန် ဗုံးပေါက်ကွဲခြင်း'''မှာ ၁၅ ဧပြီ ၂၀၁၀ ခုနှစ်တွင် [[ရန်ကုန်မြို့]]၌ [[သင်္ကြန်]]ပွဲတော်အတွင်း ဖြစ်ပွားခဲ့သော ဗုံးပေါက်ကွဲမှုတစ်ခုဖြစ်ပြီး လူ ၁၀ ဦး သေဆုံးကာ ၁၇၈ ဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။
{{Campaignbox Myanmar conflict (Before 2021)}}
== နောက်ခံအခြေအနေ ==
ရန်ကုန်မြို့တွင်းနှင့် အနီးအနားပတ်ဝန်းကျင်တွင် ယခင်ကာလကပင် ဗုံးပေါက်ကွဲမှုများ ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ ၂၀၀၆ ခုနှစ် ဧပြီလတွင်လည်း ရန်ကုန်မြို့လယ်ဝန်းကျင်တွင် ဗုံး ၅ လုံးပေါက်ကွဲမှု ဖြစ်ခဲ့ပြီး သတင်းထုတ်ပြန်ချက်များအရ သေဆုံးသူမရှိခဲ့ပေ။ ၂၀၀၈ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလတွင် ရန်ကုန်မြို့တော်ခန်းမ အပြင်တွင် ဗုံးပေါက်ကွဲမှု ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး လူ ၇ ဦးသေဆုံးခဲ့ကာ လူများစွာ ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။<ref name=LeaK>{{cite web|url=https://wikileaks.org/gifiles/docs/13/1363360_myanmar-bombings-and-pre-election-tensions-.html|title=Myanmar: Bombings and Pre-Election Tensions|date=15 April 2011|accessdate=5 December 2014}}</ref>
== ဗုံးပေါက်ကွဲခြင်း ==
၂၀၁၀ ခုနှစ် ဧပြီလ ၁၅ ရက်နေ့တွင် [[ကန်တော်ကြီး(ရန်ကုန်)|ကန်တော်ကြီး]]အနီးရှိ [[သန်းရွှေ၊ (ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး)|ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး သန်းရွှေ]]၏ မြေးဖြစ်သူမှ<ref>http://www.dictatorwatch.org/prthingyan.html</ref> ကမကထပြုပေးသော X2O မဏ္ဍပ်ရှေ့တွင် နေရာ သုံးနေရာခွဲ၍ ပေါက်ကွဲခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး ထိုမဏ္ဍပ်တွင် ရေကစားသူ ရာဂဏန်းရှိနေသည်။<ref>{{cite web |url=http://www.dvb.no/news/nine-die-in-rangoon-bombings/8625 |title=Nine die in Rangoon bombings | DVB Multimedia Group |publisher=Dvb.no |date=15 April 2010 |accessdate=1 February 2014 |archivedate=16 February 2015 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150216035119/http://www.dvb.no/news/nine-die-in-rangoon-bombings/8625 }}</ref><ref name="wordpress1">{{cite web|url=http://democracyforburma.wordpress.com/2013/02/05/phyo-wai-aungs-family-searches-for-truth-over-bomb-blast-in-thingyan-2010-video/ |title=Phyo Wai Aung’s Family Searches for Truth over Bomb Blast in Thingyan 2010 video | democracy for burma |publisher=Democracyforburma.wordpress.com |date=5 February 2013 |accessdate=1 February 2014}}</ref><ref name="wordpress1"/>
== စုံစမ်းစစ်ဆေးခြင်း ==
ရဲချုပ် ဗိုလ်ချုပ်ခင်ရီ၏ ပြောကြားချက်အရ အဆိုပါပေါက်ကွဲမှုသည် မြန်မာ ကျောင်းသား စစ်သည်တော်များ အဖွဲ့မှ အဖွဲ့ဝင်သုံးဦးနှင့် ပါဝင်ပတ်သက်မှု ရှိနေသည်ဟု ဆိုသည်။
ထိုဗုံးပေါက်ကွဲမှုတွင် ပါဝင်ပတ်သက်မှုရှိသည်ဟုဆိုကာ ဖြိုးဝေအောင်အား တရားစွဲဆိုခဲ့ပြီး ၂၀၁၂ မေလတွင် သေမိန့်ချခဲ့သည်။ သူသည် တရားစွဲဆိုမှုများတွင် အပြစ်ကင်းစင်ကြောင်း အသနားခံစာတင်ခဲ့သည်။ သူ၏ ပြောဆိုချက်များအရ သူ့အား စစ်ကြောမေးမြန်းနေစဉ်အတွင်းတွင် ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်မှုများနှင့် ကြုံတွေခဲ့ရသည်ဟု ဆိုသည်။ သူသည် သမ္မတ၏ လွတ်ငြိမ်းချမ်းသာခွင့်အမိန့်ဖြင် ၂၀၁၂ ခုနှစ် ဩဂုတ်လတွင် ထောင်မှ လွတ်၍လာခဲ့သည်။ သို့သော် ၂၀၁၃ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလတွင် အသည်းကင်ဆာရောဂါဖြင့် သေဆုံးခဲ့ရသည်။<ref name="irrawaddy1"/><ref>{{cite web|url=http://www.mmtimes.com/index.php/national-news/190-president-pardons-man-convicted-of-thingyan-bombing.html |title=President pardons man convicted of Thingyan bombing |publisher=Mmtimes.com |date=6 August 2012 |accessdate=1 February 2014}}</ref>
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:၂၀၁၀ ဖြစ်ရပ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ပေါက်ကွဲမှုများ]]
lxgltpw5c3nqqc56e580gngr9yxr85e
၂၀၀၅ မေ ရန်ကုန် ဗုံးပေါက်ကွဲခြင်း
0
82118
1034845
416224
2026-05-31T11:26:15Z
Zawzawaungthwin
100038
[[ကဏ္ဍ:၂၀၀၅ ဖြစ်ရပ်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ပေါက်ကွဲမှုများ]]
1034845
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox civilian attack
|title = ၂၀၀၅ မေ ရန်ကုန် ဗုံးပေါက်ကွဲခြင်း
|partof = [[ပြည်တွင်းသောင်းကျန်းမှုသမိုင်း]]
|image =
|image_size =
|alt =
|caption =
|map =
|map_caption =
|location = [[ရန်ကုန်မြို့]]၊ [[မြန်မာနိုင်ငံ]]
|target = မြို့ပြလူထု
|coordinates =
|date = ၇ မေ ၂၀၀၅
|time = 3:10 pm<ref name="autogenerated2005">{{cite web|url=http://www.cnn.com//2005/WORLD/asiapcf/05/07/myanmar.blasts/index.html?section=cnn_topstories |title=Rebels deny Myanmar bomb attacks - 7 May 2005 |agency=[[CNN]] |date=8 May 2005 |accessdate=2 February 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140204012933/http://www.cnn.com//2005/WORLD/asiapcf/05/07/myanmar.blasts/index.html?section=cnn_topstories |archivedate=4 February 2014 |deadurl=no |df= }}</ref>
|timezone = [[မြန်မာစံတော်ချိန်|MMT]]
|type = ဗုံးပေါက်ကွဲခြင်း
|fatalities = ၁၁<ref name=autogenerated2005/><ref name=chinadaily2005>{{cite web|url=http://www.chinadaily.com.cn/english/doc/2005-05/08/content_439979.htm |title=Rebel bombings kill 11 in Myanmar |newspaper=[[China Daily]] |date=8 May 2005 |accessdate=2 February 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140203192458/http://www.chinadaily.com.cn/english/doc/2005-05/08/content_439979.htm |deadurl=no |archivedate=3 February 2014 |df= }}</ref><ref name=autogenerated1>{{cite web|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/asia-pacific/4524815.stm |title=Asia-Pacific | Bomb blasts rock Burmese capital |publisher=BBC News |date=7 May 2005 |accessdate=2 February 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140218223058/http://news.bbc.co.uk/2/hi/asia-pacific/4524815.stm |archivedate=18 February 2014 |deadurl=no |df= }}</ref>
|injuries = ၁၆၂<ref name=chinadaily2005/>
|footage =
}}
'''၂၀၀၅ မေ ရန်ကုန် ဗုံးပေါက်ကွဲခြင်း'''သည် [[ရန်ကုန်မြို့]]၌ ၇ မေ ၂၀၀၅ ခုနှစ်တွင် ဆက်တိုက်ပေါက်ကွဲမှုဖြစ်ခဲ့သည့် ဗုံးပေါက်ကွဲမှု ဖြစ်စဉ်တစ်ခုဖြစ်ပြီး လူ ၁၁ ဦး သေဆုံးခဲ့ကာ ၁၆၂ ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။<ref name=chinadaily2005/><ref name=irrawaddy1>{{cite web|url=http://www2.irrawaddy.org/research_show.php?art_id=5762 |title=Bomb Blasts in Burma–A Chronology |work=The Irrawaddy |date=18 May 2006 |accessdate=2 February 2014 |deadurl=no |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140219222400/http://www2.irrawaddy.org/research_show.php?art_id=5762 |archivedate=19 February 2014 |df= }}</ref>
== ဗုံးပေါက်ကွဲခြင်း ==
၇ မေ ၂၀၀၅ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်မြို့ရှိ ကွန်ဗန်ရှင်းစင်တာ တစ်ခုနှင့် ဈေးဝယ်စင်တာ ၂ ခုတို့တွင် ဆက်တိုက်ဆိုသလို ဗုံးပေါက်ကွဲမှုများ ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။<ref name=chinadaily2005/><ref name=irrawaddy1/> ပထမဆုံးပေါက်ကွဲမှုမှာ [[မင်္ဂလာတောင်ညွန့်မြို့နယ်]]ရှိ ထိုင်းကုန်စည်ပြပွဲတွင် ပေါက်ကွဲခဲ့ခြင်း ဖြစ်ပြီး လူသုံးဦး သေဆုံးခဲ့ရာ ဘုန်းကြီးတစ်ပါးပါဝင်ပြီး များစွာ ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။ ဒုတိယပေါက်ကွဲမှုသည် [[မရမ်းကုန်းမြို့နယ်]]ရှိ စီးတီးမတ်ဆိုင်တွင် ပေါက်ကွဲခဲ့ဖြစ်ပြီး နောက်ဆုံးပေါက်ကွဲမှုမှ [[မြေနီကုန်းလမ်းဆုံ]]အနီးရှိ ဒဂုံစင်တာတွင် ပေါက်ကွဲခဲ့သည်။<ref name=chinadaily2005/>
== စုံစမ်းစစ်ဆေးခြင်း ==
အစိုးရ အာဏာပိုင်များက [[ကရင် အမျိုးသား အစည်းအရုံး]]၊ [[ရှမ်းပြည်တပ်မတော်-တောင်ပိုင်း]]၊ [[ကရင်နီအမျိုးသားတိုးတက်ရေးပါတီ]]နှင့် [[ပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံ အမျိုးသားညွန့်ပေါင်းအစိုးရ]]တို့ကို စွပ်စွဲပြစ်တင်ခဲ့ကြသည်။ ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံးနှင့် ရှမ်းပြည်တပ်မတော်-တောင်ပိုင်းတို့သည် ထိုစွပ်စွဲချက်များကို ချက်ချင်း ငြင်းဆိုခဲ့ကြသည်။<ref name=autogenerated1/>
== ကိုးကား ==
{{Reflist|2}}
[[ကဏ္ဍ:၂၀၀၅ ဖြစ်ရပ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ပေါက်ကွဲမှုများ]]
beurgtanmd9rqu1yidhfho0kkbx7itg
၂၀၁၁ ရန်ကုန်မြို့တွင်း ပေါက်ကွဲမှု
0
82921
1034830
462754
2026-05-31T10:47:07Z
Zawzawaungthwin
100038
[[Category:၂၀၁၁ ဖြစ်ရပ်များ]]
1034830
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox civilian attack
| title = ၂၀၁၁ ရန်ကုန်မြို့တွင်း ပေါက်ကွဲမှု
| image = Burma Yangon locator map.png|250px
| caption = မြန်မာနိုင်ငံရှိ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး တည်နေရာပြမြေပုံ
| location = [[မင်္ဂလာတောင်ညွန့်မြို့နယ်]]၊ [[ရန်ကုန်မြို့]]၊ [[မြန်မာနိုင်ငံ]]
| date = ၂၉ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၁၁
| fatalities = ၁၇
| injuries = ၈၃
}}
၂၀၁၁ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၁၁ ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံ ရဲတပ်ဖွဲ့မှ [[ရန်ကုန်မြို့]]တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော ပြင်းထန်စွာ ပေါက်ကွဲမှုကြောင့် မီးလောင်ကျွမ်းခဲ့မှုကို သတင်းထုတ်ပြန်ခဲ့ပြီး ထိုမီးလောင်ပေါက်ကွဲမှုကြောင့် အနည်းဆုံး လူ ၁၇ ဦးခန့်သေဆုံးခဲ့ပြီး လူ ၈၃ ဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။ သေဆုံးမှုတွင် ပေါက်ကွဲမှုကြောင့် လောင်ကျွမ်းခဲ့သော မီးများအား ငြှိမ်းသတ်သော မီးသတ်သမား ၅ ဦးလည်း ပါဝင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news|title=Burma fire at Rangoon warehouse leaves 16 dead|url=https://www.theguardian.com/world/2011/dec/29/burma-rangoon-fatal-warehouse-fire|accessdate=၁ နိုဝင်ဘာ ၂၀၁၇|newspaper=The Guardian|date=၂၉ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၁၁}}</ref>
နိုင်ငံတော်ပိုင် ကုန်လောင်ရုံများမှ စတင်လောင်ကျွမ်းခဲ့သော မီးကို ငြှိမ်းသတ်နေစဉ်တွင် ပေါက်ကွဲမှုဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။ သိမ့်သိမ့်တုန်သွားသော ပေါက်ကွဲမှုကြောင့် အိမ်ခြေ အလုံး ၁၀၀ ကျော်၊ ကုန်လောင်ရုံ ၂၆ လုံးနှင့် ဘုန်းကြီးကျောင်း ၂ ခု ထိမှန်ပျက်ဆီးခဲ့ပြီး ထိုအထဲတွင် [[မီးသတ်ကား]] လေးစီးလည်း ပါဝင်ခဲ့သည်။ ပေါက်ကွဲမှုသည် မြို့တစ်ခုလုံးအား ရိုက်ခတ်ခဲ့ပြီး လူအများ အိပ်ပျော်နေခြင်းမှ ဆောင့်နိုးသကဲ့သို့ ရှိခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=http://news.sky.com/home/world-news/article/16138909 |title=Dozens Dead And Hurt In Warehouse Blaze |publisher=News.sky.com |date=၂၀၁၁-၁၂-၂၉ |accessdate=၂၀၁၇-၁၁-၁|deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120108004447/http://news.sky.com/home/world-news/article/16138909 |archivedate=ဇန်နဝါရီ ၈ ၂၀၁၂}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.bbc.co.uk/news/world-asia-16350832 |title=BBC News - Burma blast kills at least 17 in Rangoon |publisher=Bbc.co.uk |date=၂၀၁၁-၁၂-၂၉ |accessdate=၂၀၁၇-၁၁-၁}}</ref><ref>{{cite web|url=http://photoblog.msnbc.msn.com/_news/2011/12/28/9780427-myanmar-blast-kills-injures-dozens |title=Myanmar blast kills, injures dozens - PhotoBlog |publisher=Photoblog.msnbc.msn.com |date= |accessdate=၂၀၁၇-၁၁-၁ |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120430044440/http://photoblog.msnbc.msn.com/_news/2011/12/28/9780427-myanmar-blast-kills-injures-dozens |archivedate=ဧပြီ ၃၀ ၂၀၁၂ }}</ref> ပေါက်ကွဲမှုကြောင့် ထိုနေရာတွင် {{convert|40|ft}} ကျယ်ကာ {{convert|15|ft}} နက်သော တွင်းနက်ကြီးတစ်ခုဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။
နိုင်ငံတော်မှ ထိုကုန်လောင်ရုံများအား ငှားရမ်းခဲ့သော ပိုင်ရှင်နှစ်ဦးမှာ ထိုကုန်လောင်ရုံများတွင် အီလက်ထရောနစ်ပစ္စည်းများ၊ ဓာတုပစ္စည်းများနှင့် ဆေးဘက်ဝင်ပစ္စည်းများ သိုလှောင်ခဲ့ကြပြီး ကြောက်မက်ဖွယ်ရာ ပေါက်ကွဲမှုနှင့် မီးလောင်ကျွမ်းခဲ့မှုတို့သည် ထိုအရာများကြောင့်ဟု မှတ်ယူခဲ့ကြသည်။<ref>{{cite news|title=Two warehouse owners arrested for Yangon deadly fire, explosion|url=http://news.xinhuanet.com/english/world/2012-01/04/c_131342562.htm|accessdate=၁ နိုဝင်ဘာ ၂၀၁၇|newspaper=Xinhwa|date=၄ ဇန်နဝါရီ ၂၀၁၂}}</ref>
==ကိုးကား==
{{Reflist}}
[[Category:၂၀၁၁ ဖြစ်ရပ်များ]]
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ပေါက်ကွဲမှုများ]]
au4240ua7xbg37ckgwhz1zrbte6b44p
၂၀၁၈ လားရှိုးမြို့ ဗုံးပေါက်ကွဲမှု
0
86300
1034848
762547
2026-05-31T11:28:20Z
Zawzawaungthwin
100038
[[ကဏ္ဍ:၂၀၁၈ ဖြစ်ရပ်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ပေါက်ကွဲမှုများ]]
1034848
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox civilian attack
| title = ၂၀၁၈ လားရှိုးမြို့ ဗုံးပေါက်ကွဲမှု
| image =
| alt =
| caption =
| map =
| map_caption =
| location = [[လားရှိုးမြို့]]၊ [[ရှမ်းပြည်နယ်]]၊ [[မြန်မာနိုင်ငံ]]
| target =
| coordinates = {{coord|22.938062|97.746330|region:MM|format=dms|display=inline,title}}
| date = ၂၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၁၈
| time = ၄ နာရီ ၃၀ မိနစ် (ညနေပိုင်း)
| timezone = [[UTC+6:30]]
| type = [[မိုင်းဗုံး|ဗုံး]]ပေါက်ကွဲမှု
| fatalities = ၂
| injuries = ၂၂
| perps =
| weapons =
| numparts =
}}
'''၂၀၁၈ လားရှိုးမြို့ ဗုံးပေါက်ကွဲမှု'''မှာ [[မြန်မာနိုင်ငံ]]၊ [[ရှမ်းပြည်နယ်]]၊ [[လားရှိုးမြို့]]တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော [[မိုင်းဗုံး|ဗုံး]]ပေါက်ကွဲမှုအကြောင်းဖြစ်ပြီး ထိုပေါက်ကွဲမှုကြောင့် [[ရိုးမဘဏ်]]မှာ ဘဏ်ဝန်ထမ်း ၂ ဦး သေဆုံးခဲ့ပြီး ၂၂ ဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။
== နောက်ခံအခြေအနေ ==
မြန်မာနိုင်ငံအစိုးရနှင့် [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်းများ|သောင်းကျန်းသူအဖွဲ့အစည်းများ]]ကြား ဖြစ်ပွားနေသော တိုက်ပွဲများကြောင့် ဗုံးပေါက်ကွဲခြင်းမှာ ရှမ်းပြည်နယ်အတွက် ထူးခြားသော ကိစ္စရပ်တစ်ခုမဟုတ်ခဲ့ပေ။ သို့သော် ထိုသို့ပေါက်ကွဲများသည် ပြည်သူများအား ထိခိုက်သေဆုံးစေရန် ပြုမူမှုများမှာ ဖြစ်ပွားခဲလှပါသည်။<ref name="ReutersLASHIO">{{cite news|last1=အောင်|first1=သူသူ|last2=နိုင်|first2=ရွှန်း|title=Two dead, 22 hurt from bomb blast in northeast Myanmar city Lashio|url=https://www.reuters.com/article/us-myanmar-blast/two-dead-22-hurt-from-bomb-blast-in-northeast-myanmar-city-lashio-idUSKCN1G51N9|accessdate=24 February 2018|work=Reuters|date=2018}}</ref>
== ပေါက်ကွဲမှု ဖြစ်ပွားခြင်း ==
ပေါက်ကွဲမှုမှာ ၂၁ ရက် ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၀၁၈ ခုနှစ် [[မြန်မာစံတော်ချိန်]] ၄ နာရီ ၃၀ မိနစ်ဝန်းကျင်လောက်တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး ဘဏ်နှစ်ခုဖြစ်သည့် ရိုးမဘဏ်နှင့် [[ဧရာဝတီဘဏ်]]အကြားတွင် ပေါက်ကွဲခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး ထိုပေါက်ကွဲမှုကြောင့် ဘဏ်ဝန်ထမ်းနှစ်ဦး နေရာတွင်ပင် သေဆုံးခဲ့သည်။<ref name="ReutersLASHIO" /><ref>{{cite news|title=Explosion at bank in northern Myanmar kills 2, wounds 21|url=http://vancouversun.com/pmn/news-pmn/explosion-at-bank-in-northern-myanmar-kills-2-wounds-21/wcm/059f6e66-0c8a-46ed-9d06-556b43718dcc|accessdate=24 February 2018|work=Vancouver Sun|date=21 February 2018}}</ref> ထို့ပြင် အခြားသော ၂၂ ဦးမှာ ပေါက်ကွဲမှုကြောင့် ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။<ref>{{cite news|last1=ဘိချိ|first1=ဟန်နတ်ရှ်|last2=နိုင်|first2=စော|title=A Bombing in Northern Myanmar Signals Strife Beyond the Rohingya|url=https://www.nytimes.com/2018/02/21/world/asia/-yoma-bank-bombing-in-lashio-myanmar-signals-strife-beyond-the-rohingya.html|accessdate=24 February 2018|work=The New York Times|date=21 February 2018}}</ref><ref>{{cite news|title=Bomb blast kills two women bank staff in Lashio township|url=https://www.mmtimes.com/news/bomb-blast-kills-two-women-bank-staff-lashio-township.html|accessdate=24 February 2018|work=The Myanmar Times|language=en|archivedate=24 February 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180224113524/https://www.mmtimes.com/news/bomb-blast-kills-two-women-bank-staff-lashio-township.html}}</ref><ref>{{cite news|title=Bomb attacks in Myanmar's northern state affect govt's effort on national reconciliation: Aung San Suu Kyi - Xinhua {{!}} English.news.cn|url=http://www.xinhuanet.com/english/2018-02/23/c_136995064.htm|accessdate=24 February 2018|work=www.xinhuanet.com|archivedate=23 February 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180223183716/http://www.xinhuanet.com/english/2018-02/23/c_136995064.htm}}</ref>
==ကိုးကား==
{{Reflist|2}}
[[ကဏ္ဍ:၂၀၁၈ ဖြစ်ရပ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ပေါက်ကွဲမှုများ]]
5cthbtzw0xspf741gx70jhk0r6bd4zr
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ၂၀၁၄ ခုနှစ်
14
87494
1034886
396230
2026-05-31T11:55:17Z
Salai Rungtoi
22844
[[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:နှစ်အလိုက် မြန်မာနိုင်ငံ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည်
1034886
wikitext
text/x-wiki
[[Category:နိုင်ငံအလိုက် ၂၀၁၄ ခုနှစ်]]
[[ကဏ္ဍ:နှစ်အလိုက် မြန်မာနိုင်ငံ]]
6zk8g4hv9fwnl9thjodplaozof98e6s
ကဏ္ဍ:နိုင်ငံအလိုက် ၂၀၁၄ ခုနှစ်
14
87496
1034887
396232
2026-05-31T11:56:01Z
Salai Rungtoi
22844
[[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:နိုင်ငံအလိုက် ခုနှစ်များ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည်
1034887
wikitext
text/x-wiki
{{Commonscat|2014 by country}}
[[Category:၂၀၁၄]]
[[ကဏ္ဍ:နိုင်ငံအလိုက် ခုနှစ်များ]]
8a1fl1879dc30hol5dckj35sgq33y52
အိုက်ဇောမြို့
0
87877
1034813
821788
2026-05-31T09:01:24Z
Salai Rungtoi
22844
1034813
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox settlement
| name = အိုက်ဇော
| native_name = Aizawl
| settlement_type = မီဇိုရမ်ပြည်နယ်၏ မြို့တော်
| image_skyline = {{multiple image
| border = infobox
| total_width = 275
| image_style =
| perrow = 1/2/2/1
| image1 =Aizawl.jpg
| image2= Aizawl, mizoram - panoramio.jpg
| image3=Solomon's Temple, Aizawl, Mizoram, India.jpg
| image4=ATC, Mizoram.jpg
| image5=Dengthuama Stadium.jpg
| image6= Lengpui Airport Building.JPG
}}
| image_caption = ''''အပေါ်မှ လက်ယာရစ်'''<br/> အိုက်ဇောမြို့မြင်ကွင်း၊ ရှောလမုန်၏ဗိမ္မာန်တော်၊ ဒန်းထွားမာဘောလုံးကွင်း၊ လန်းပွီလေဆိပ်၊ ATC မီဇိုရမ်၊ အိုက်ဇောဈေး
| subdivision_type = နိုင်ငံ
| subdivision_name = [[အိန္ဒိယ]]
| subdivision_type1 = ပြည်နယ်
| subdivision_type2 = ခရိုင်
| subdivision_name1 = [[မီဇိုရမ်]]
| subdivision_name2 = [[အိုက်ဇောခရိုင်]]
| leader_title = မြို့တော်ဝန်
| governing_body = အိုက်ဇောမြို့တော်ဆိုင်ရာ <br/> စည်ပင်သာယာရေးအဖွဲ့
| leader_name = လားလ်ရင့်န်အဲငါ ဆိုင်လို
| leader_party = <br/>[[မီဇိုအမျိုးသားတပ်ဦး]]
| area_total_km2 = ၁၂၉.၉၁
| elevation_m = ၁၁၃၂
| population_total = ၂၉၃,၄၁၆
| population_as_of = ၂၀၁၁
| population_density_km2 = ၂၃၄
| timezone1 = အိန္ဒိယစံတော်ချိန်
| utc_offset1 = +၅း၃၀
| established_date = ၂၉ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၈၉၀
| established_title = မြို့တော်တည်ထောင်
}}
'''အိုင်ဇောလ်မြို့''' ([[အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကား|အင်္ဂလိပ်]]: Aizawl) သည် [[အိန္ဒိယနိုင်ငံ]]ရှိ [[မီဇိုရမ်ပြည်နယ်]]၏ အကြီးဆုံးမြိုနှင့် မြို့တော်ဖြစ်သည်။ အိုက်ဇောကို ၁၈၉၀ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီ (၂၅) ရက်နေ့တွင် တရားဝင် တည်ထောင်ခဲ့သည်။ လူဦးရေ ၂၉၄,၄၁၆ ဖြင့်၊ ၎င်းသည် ပြည်နယ်၏ အကြီးဆုံးမြို့ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် အရေးကြီးသော အစိုးရရုံးများ၊ ပြည်နယ်လွှတ်တော်ရုံးများနှင့် အရပ်ဘက်အတွင်းဝန်များ ပါဝင်သော အုပ်ချုပ်ရေးဗဟိုဌာနလည်းဖြစ်သည်။ အိုက်ဇော၏လူဦးရေသည် [[မီဇိုလူမျိုး]]များ၏ မတူညီသောအသိုက်အဝန်းများကို ပြင်းထန်စွာထင်ဟပ်စေသည်။
== သမိုင်း ==
၁၇၈၁-၇၂ တွင် မီဇိုအကြီးအကဲ Khalkom ၏ အကျင့်ပျက်ခြစားမှုကြောင့် နောက်ပိုင်းတွင် အိုက်ဇောရွာဖြစ်လာသော ကင်းစခန်းတစ်ခု တည်ထောင်ရန် [[ဗြိတိသျှအင်ပါယာ|ဗြိတိသျှ]]တို့အား တွန်းအားပေးခဲ့သည်။ ရာထူးကို Reiek အကြီးအကဲ စွက်ပွီးလားလ်လာ (Suakpuilala) က တည်ထောင်ထားပြီး အောက်ခြေကြမ်းပြင်လှေဖြင့် သွားလာနိုင်သည့် Sairang မှ ၁၄ ကီလိုမီတာသာ ကွာဝေးသည်။ ၁၈၉၀ တွင်၊ [[အာသံပြည်နယ်|အာသံ]]ရဲအရာရှိ ဒါလီနှင့် သူ၏လူ ၄၀၀ တို့သည် [[မီဇိုလူမျိုး]]စုများကို တိုက်ခိုက်ရန် ဗြိတိသျှစစ်ဆင်ရေးအတွင်း Colonel Skinner ၏တပ်များကို ထောက်ပံရန်အတွက် အိုက်ဇောသို့ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။ ဒါလီ၏ အကြံပြုချက်တွင် Colonel Skinner ကို ဆောက်လုပ်ရန် အမိန့်ပေးခဲ့သည့် ခိုင်ခံ့သော ရာထူးနေရာအဖြစ် အိုက်ဇောကို ရွေးချယ်ခဲ့သည်။ တပ်ဖွဲ့များသည် အဆိုပါနေရာ၌ စခန်းများနှင့် အဆောက်အအုံများကို ဆောက်လုပ်ခဲ့သည်။ ၁၈၉၂-၉၅ တွင် အိုက်ဇောသည် မြို့တော်ဝန် Loch ၏ကြီးကြပ်မှုအောက်တွင်မျှတသောရာသီဥတုလမ်းဖြင့် Silchar မှဝင်ရောက်လာခဲ့သည်။
[[မီဇိုအမျိုးသားတပ်ဦး]] MNF သည် လုံလေမြို့ (Lunglei) မှဆုတ်ခွာသွားပြီးနောက် ၁၉၆၆ ခုနှစ် မတ်လ မီဇိုအမျိုးသားတပ်ဦးအရေးအခင်းအတွင်း အိန္ဒိယလေတပ်မှ အိုက်ဇောမြို့ပေါ်တွင် လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ၁၉၆၆ ခုနှစ်အထိ အိုက်ဇောသည် ရွာကြီးတစ်ရွာဖြစ်ခဲ့သော်လည်း အရေးအခင်းအပြီးတွင် မီဇိုကျေးရွာများ ပြန်လည်စုဖွဲ့မှုကြောင့် ပိုမိုကြီးမားသော မြို့တစ်မြို့ဖြစ်လာခဲ့သည်။ အိုက်ဇောသည် မြောက်နှင့်တောင်၊ အရှေ့နှင့်အနောက်တို့ကို ဆက်သွယ်ထားသော [[မီဇိုရမ်ပြည်နယ်]]၏ လမ်းကွန်ရက်၏ဗဟိုဖြစ်လာသည်။ မီဇိုရမ်လူဦးရေ၏ ၂၅% ကျော်သည် အိုက်ဇောတွင် နေထိုင်ကြသည်။
== ပထဝီဝင် ==
အိုက်ဇောသည် [[မီဇိုရမ်ပြည်နယ်|မီဇိုရမ်]]၏ မြောက်ဘက်ပိုင်းတွင် ကင်ဆာအပူပိုင်းဒေသ၏ မြောက်ဘက်တွင် တည်ရှိသည်။ ၎င်းသည် ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အထက် ၁,၁၃၂ မီတာ (၃၇၁၅ ပေ) မြင့်သော တောင်ကြောပေါ်တွင် တည်ရှိပြီး အနောက်ဘက်တွင် တောက်မြစ်ချိုင့်နှင့် အရှေ့ဘက်တွင် သွီးရီးယားလ် (Tuirial) မြစ်ချိုင့်ဝှမ်းတွင် တည်ရှိသည်။
== မြို့ပြအုပ်ချုပ်ရေး ==
အိုက်ဇောမြို့တော်ဆိုင်ရာ စည်ပင်သာယာရေးအဖွဲ့သည် အိုက်ဇောမြို့၏ မြို့ပြအုပ်ချုပ်ရေးဆိုင်ရာ အခွင့်အာဏာဖြစ်သည်။ ပြည်နယ်ဥပဒေပြုလွှတ်တော်တွင် ကွန်ဂရက်-ZNP ပါတီညွန့်ပေါင်းအဖွဲ့အား ၂၀၁၀ ခုနှစ်တွင် အဖွဲ့ဝင် ၁၉ ဦးဖြင့် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ AMC ရုံးအား ကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ၊ ဒုဥက္ကဋ္ဌနှင့် အမှုဆောင်အဖွဲ့ဝင် သုံးဦးတို့က စီမံခန့်ခွဲလျက်ရှိသည်။ ၎င်းတွင် မြို့တော်၏ ရပ်ကွက် ၁၉ ခုကို ကိုယ်စားပြုသည့် ရွေးကောက်ခံအဖွဲ့ဝင် ၁၉ ဦးနှင့် [[မီဇိုရမ်ပြည်နယ်]] အုပ်ချုပ်ရေးမှူးက ခန့်အပ်ထားသော အခြားသူများ ပါဝင်ပါသည်။ အသင်းဝင်စုစုပေါင်း၏ သုံးပုံတစ်ပုံသည် အမျိုးသမီးများအတွက် သီးသန့်ဖြစ်ပြီး အဆိုပါခြောက်နေရာကို ငါးနှစ်တစ်ကြိမ် အလှည့်ကျပေးမည်ဖြစ်သည်။ ကောင်စီ၏သက်တမ်းမှာ ငါးနှစ်ဖြစ်သည်။ ရပ်ကွက်တိုင်းတွင် ဥက္ကဋ္ဌတစ်ဦး၊ ထိုရပ်ကွက်မှ ရွေးချယ်တင်မြှောက်ထားသော ကောင်စီဝင်တစ်ဦးနှင့် ရပ်ကွက်အတွင်းရှိ ရပ်ကွက်ကောင်စီအားလုံးမှ အဖွဲ့ဝင်နှစ်ဦးစီပါဝင်သော ရပ်ကွက်တိုင်းတွင် ရပ်ကွက်ကော်မတီတစ်ခုရှိသည်။ ငါးနှစ်သက်တမ်းရှိသော ဒေသဆိုင်ရာကောင်စီ ၇၈ ခုရှိသည်။
== လူမှု ပထဝီ ==
{{bar box|title=အိုက်ဇောရှိ ဘာသာရေးဝါဒများ|titlebar=#Fcd116|left1=ဘာသာ|right1=ရာခိုင်နှုန်း|float=left|bars={{bar percent|[[ခရစ်ယာန်]]|blue|93.63}}
{{bar percent|[[ဟိန္ဒူဘာသာ]]|orange|4.14}}
{{bar percent|[[အစ္စလာမ်ဘာသာ]]|green|1.52}}
{{bar percent|[[ဗုဒ္ဓဘာသာ]]|yellow|0.45}}
{{bar percent|မဖော်ပြ|black|0.11}}
{{bar percent|အခြား|grey|0.09}}
{{bar percent|[[ဆစ်ခ်ဘာသာ]]|olive|0.03}}
{{bar percent|[[ဂျိန်းဘာသာ]]|brown|0.02}}}}[[အိန္ဒိယနိုင်ငံ|အိန္ဒိယ]]၏ ၂၀၁၁ သန်းခေါင်စာရင်းအရ အိုက်ဇောလူဦးရေ ၂၉၃,၄၁၆ ဖြစ်သည်။ အမျိုးသမီးများသည် လူဦးရေ၏ ၅၀.၆၁ ရာခိုင်နှုန်းနှင့် အမျိုးသားများဖြစ်ပြီး ကျန် ၄၉.၃၉ ရာခိုင်နှုန်းဖြစ်သည်။ မျိုးနွယ်စုအသီးသီးမှ [[မီဇိုလူမျိုး]]များသည် လူဦးရေအများစုဖြစ်သည်။ [[ခရစ်ယာန်ဘာသာ]]သည် မြို့တော်လူဦးရေ၏ အများစုဖြစ်ပြီး ၉၃.၆၃% ခန့်ရှိသည်။ အခြားလူနည်းစုဘာသာများမှာ [[ဟိန္ဒူဘာသာ]] (၄.၁၄)၊ [[အစ္စလာမ်ဘာသာ|အစ္စလာမ်]] (၁.၅၂%)၊ [[ဗုဒ္ဓဘာသာ]] (၀.၄၅%)၊ အခြားဘာသာ (၀.၀၉%), ဆစ်ခ်ဘာသာ (၀.၀၃%) နှင့် ဂျိန်းဘာသာ (၀.၀၂%) တို့ဖြစ်သည်။
Presbyterian ခရစ်ယာန်သည် လူဦးရေ၏ အများစုဖြစ်သည်။ သို့သော်၊ Salvation Army၊ နှစ်ခြင်းဆရာများ၊ သတ္တမနေ့ဥပုသ်သမားများ၊ United Pentecostal ဘုရားကျောင်းနှင့် ရိုမန်ကက်သလစ်ဘာသာဝင်များ၏ သိသာထင်ရှားသောအရေအတွက်များလည်း ရှိသည်။ ယဉ်ကျေးမှုကိုအခြေခံသော ခရစ်ယာန်ဂိုဏ်းခွဲများလည်း ရှိသည်။ ဟိန္ဒူဘာသာနှင့် အစ္စလမ်ဘာသာတို့ကိုလည်း မြို့တော်လူဦးရေတွင် အလွန်နည်းပါးစွာ ကိုယ်စားပြုပါသည်။
== လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး ==
[[ဖိုင်:Lengpui_Airport_Building.JPG|thumb|300x300px|လန်းပွီလေဆိပ်]]
=== လေကြောင်း ===
အိုက်ဇောသည် အိုက်ဇောအနီးတွင်ရှိသော [[လန်းပွီလေဆိပ်]] (Lengpui Airport)မှတစ်ဆင့် လေကြောင်းသယ်ယူပို့ဆောင်ရေးဖြင့် ဆက်သွယ်ထားသည်။ လေဆိပ်သည် [[ကာလကတ္တားမြို့|ကာလကတ္တား]]၊ [[ဒေလီမြို့|ဒေလီ]]၊ [[ဂူဝါဟာတီမြို့|ဂူဝါဟာတီ]]၊ အဂါရ်တာလာ၊ ရှီလောင်း နှင့် [[အင်ဖာမြို့|အင်ဖား]] သို့ အိန္ဒိယလေကြောင်းလိုင်း Air India၊ Go First နှင့် IndiGo တို့မှ ချိတ်ဆက်ပေးပါသည်။ Pawan Hans ၏ ရဟတ်ယာဉ်ဝန်ဆောင်မှုကို ၂၀၁၂ ခုနှစ်တွင် စတင်ခဲ့ပြီး လွန်းလိန် (Lunglei), လောင်တလိုင် (Lawngtlai)၊ စိုင်းဟား (Saiha)၊ ကျောင်းသဲ (Chawngte)၊ စယ်ရ်ချစ်ပ် (Serchhip၊ ကျမ်ဖိုင်း (Champhai)၊ ကော်လစစ်ပ် (Kolasip)၊ ခေါဇောလ် (Khawzawl)၊ ငိုးပါး (Ngopa)နှင့် နှထယာလ် (Hnahthial)တို့နှင့် ချိတ်ဆက်သည်။
=== ရထားလမ်း ===
[[မီဇိုရမ်ပြည်နယ်]]သည် [[ဘိုင်ရာဘီမြို့]]အထိ ရထားလမ်းဖြင့် ဆက်သွယ်ထားပြီး၊ အိုက်ဇောအနီးရှိ ကျယ်ပြန့်သော ရထားလမ်းကြောင်းဖြင့် [[ဘိုင်ရာဘီမြို့|ဘိုင်ရာဘီ]]နှင့် စိုင်းရန်းတို့ကို ဆက်သွယ်ရန် အစီအစဉ်ရှိပါသည်။ အစိုးရသည် ပြည်နယ်အတွင်း ပိုမိုကောင်းမွန်သော ဆက်သွယ်မှုရရှိရန်အတွက် ကျယ်ပြန့်သော တိုင်းတာမှုတစ်ခုဖြစ်သည့် ဘိုင်ရာဘီ-စိုင်းရန်းမီးရထားချိတ်ဆက်မှုကိုလည်း စတင်ခဲ့သည်။ ဇဲမ်ဘောက် (Zembawk)မှ ကူးလီကောန်(Kulikawn) အကြား ၅ ကီလိုမီတာရှည်လျားသော Aizawl Monorail အတွက် အစီအစဉ်လည်း ရှိပါသည်။
=== လမ်း ===
အိုက်ဇောသည် National Highway 540 ကိုဖြတ်၍ Silchar နှင့် Agartala၊ National Highway 40 နှင့် Agartala နှင့် National Highway 150 မှတဆင့် Imphal နှင့် ဆက်သွယ်ထားသည်။ အဝါ နှင့် အဖြူ တက္ကစီများကို တွင်တွင်ကျယ်ကျယ် ရရှိနိုင်ပါသည်။ Maruti ကားများကို အများဆုံးအသုံးပြုကြသည်။ ပုဂ္ဂလိကပိုင် အဖြူအပြာ မီနီဘတ်စ်များသည် မြို့တွင်းဘတ်စ်များကဲ့သို့ ပုံမှန်ဝန်ဆောင်မှုပေးလျက်ရှိသည်။
[[Category:အိန္ဒိယနိုင်ငံရှိ မြို့များ]]
ixxrm52x204z3pl5yz01acu8o2f13yi
1034814
1034813
2026-05-31T09:04:13Z
Salai Rungtoi
22844
1034814
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox settlement
| name = အိုင်ဇောလ်
| native_name = Aizawl
| settlement_type = မီဇိုရမ်ပြည်နယ်၏ မြို့တော်
| image_skyline = {{multiple image
| border = infobox
| total_width = 275
| image_style =
| perrow = 1/2/2/1
| image1 =Aizawl.jpg
| image2= Aizawl, mizoram - panoramio.jpg
| image3=Solomon's Temple, Aizawl, Mizoram, India.jpg
| image4=ATC, Mizoram.jpg
| image5=Dengthuama Stadium.jpg
| image6= Lengpui Airport Building.JPG
}}
| image_caption = ''''အပေါ်မှ လက်ယာရစ်'''<br/> အိုက်ဇောမြို့မြင်ကွင်း၊ ရှောလမုန်၏ဗိမ္မာန်တော်၊ ဒန်းထွားမာဘောလုံးကွင်း၊ လန်းပွီလေဆိပ်၊ ATC မီဇိုရမ်၊ အိုက်ဇောဈေး
| subdivision_type = နိုင်ငံ
| subdivision_name = [[အိန္ဒိယ]]
| subdivision_type1 = ပြည်နယ်
| subdivision_type2 = ခရိုင်
| subdivision_name1 = [[မီဇိုရမ်]]
| subdivision_name2 = [[အိုက်ဇောခရိုင်]]
| leader_title = မြို့တော်ဝန်
| governing_body = အိုက်ဇောမြို့တော်ဆိုင်ရာ <br/> စည်ပင်သာယာရေးအဖွဲ့
| leader_name = လားလ်ရင့်န်အဲငါ ဆိုင်လို
| leader_party = <br/>[[မီဇိုအမျိုးသားတပ်ဦး]]
| area_total_km2 = ၁၂၉.၉၁
| elevation_m = ၁၁၃၂
| population_total = ၂၉၃,၄၁၆
| population_as_of = ၂၀၁၁
| population_density_km2 = ၂၃၄
| timezone1 = အိန္ဒိယစံတော်ချိန်
| utc_offset1 = +၅း၃၀
| established_date = ၂၉ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၈၉၀
| established_title = မြို့တော်တည်ထောင်
}}
'''အိုင်ဇောလ်မြို့''' ([[အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကား|အင်္ဂလိပ်]]: Aizawl) သည် [[အိန္ဒိယနိုင်ငံ]]ရှိ [[မီဇိုရမ်ပြည်နယ်]]၏ အကြီးဆုံးမြိုနှင့် မြို့တော်ဖြစ်သည်။ အိုက်ဇောကို ၁၈၉၀ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီ (၂၅) ရက်နေ့တွင် တရားဝင် တည်ထောင်ခဲ့သည်။ လူဦးရေ ၂၉၄,၄၁၆ ဖြင့်၊ ၎င်းသည် ပြည်နယ်၏ အကြီးဆုံးမြို့ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် အရေးကြီးသော အစိုးရရုံးများ၊ ပြည်နယ်လွှတ်တော်ရုံးများနှင့် အရပ်ဘက်အတွင်းဝန်များ ပါဝင်သော အုပ်ချုပ်ရေးဗဟိုဌာနလည်းဖြစ်သည်။ အိုက်ဇော၏လူဦးရေသည် [[မီဇိုလူမျိုး]]များ၏ မတူညီသောအသိုက်အဝန်းများကို ပြင်းထန်စွာထင်ဟပ်စေသည်။
== သမိုင်း ==
၁၇၈၁-၇၂ တွင် မီဇိုအကြီးအကဲ Khalkom ၏ အကျင့်ပျက်ခြစားမှုကြောင့် နောက်ပိုင်းတွင် အိုက်ဇောရွာဖြစ်လာသော ကင်းစခန်းတစ်ခု တည်ထောင်ရန် [[ဗြိတိသျှအင်ပါယာ|ဗြိတိသျှ]]တို့အား တွန်းအားပေးခဲ့သည်။ ရာထူးကို Reiek အကြီးအကဲ စွက်ပွီးလားလ်လာ (Suakpuilala) က တည်ထောင်ထားပြီး အောက်ခြေကြမ်းပြင်လှေဖြင့် သွားလာနိုင်သည့် Sairang မှ ၁၄ ကီလိုမီတာသာ ကွာဝေးသည်။ ၁၈၉၀ တွင်၊ [[အာသံပြည်နယ်|အာသံ]]ရဲအရာရှိ ဒါလီနှင့် သူ၏လူ ၄၀၀ တို့သည် [[မီဇိုလူမျိုး]]စုများကို တိုက်ခိုက်ရန် ဗြိတိသျှစစ်ဆင်ရေးအတွင်း Colonel Skinner ၏တပ်များကို ထောက်ပံရန်အတွက် အိုက်ဇောသို့ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။ ဒါလီ၏ အကြံပြုချက်တွင် Colonel Skinner ကို ဆောက်လုပ်ရန် အမိန့်ပေးခဲ့သည့် ခိုင်ခံ့သော ရာထူးနေရာအဖြစ် အိုက်ဇောကို ရွေးချယ်ခဲ့သည်။ တပ်ဖွဲ့များသည် အဆိုပါနေရာ၌ စခန်းများနှင့် အဆောက်အအုံများကို ဆောက်လုပ်ခဲ့သည်။ ၁၈၉၂-၉၅ တွင် အိုက်ဇောသည် မြို့တော်ဝန် Loch ၏ကြီးကြပ်မှုအောက်တွင်မျှတသောရာသီဥတုလမ်းဖြင့် Silchar မှဝင်ရောက်လာခဲ့သည်။
[[မီဇိုအမျိုးသားတပ်ဦး]] MNF သည် လုံလေမြို့ (Lunglei) မှဆုတ်ခွာသွားပြီးနောက် ၁၉၆၆ ခုနှစ် မတ်လ မီဇိုအမျိုးသားတပ်ဦးအရေးအခင်းအတွင်း အိန္ဒိယလေတပ်မှ အိုက်ဇောမြို့ပေါ်တွင် လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ၁၉၆၆ ခုနှစ်အထိ အိုက်ဇောသည် ရွာကြီးတစ်ရွာဖြစ်ခဲ့သော်လည်း အရေးအခင်းအပြီးတွင် မီဇိုကျေးရွာများ ပြန်လည်စုဖွဲ့မှုကြောင့် ပိုမိုကြီးမားသော မြို့တစ်မြို့ဖြစ်လာခဲ့သည်။ အိုက်ဇောသည် မြောက်နှင့်တောင်၊ အရှေ့နှင့်အနောက်တို့ကို ဆက်သွယ်ထားသော [[မီဇိုရမ်ပြည်နယ်]]၏ လမ်းကွန်ရက်၏ဗဟိုဖြစ်လာသည်။ မီဇိုရမ်လူဦးရေ၏ ၂၅% ကျော်သည် အိုက်ဇောတွင် နေထိုင်ကြသည်။
== ပထဝီဝင် ==
အိုက်ဇောသည် [[မီဇိုရမ်ပြည်နယ်|မီဇိုရမ်]]၏ မြောက်ဘက်ပိုင်းတွင် ကင်ဆာအပူပိုင်းဒေသ၏ မြောက်ဘက်တွင် တည်ရှိသည်။ ၎င်းသည် ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အထက် ၁,၁၃၂ မီတာ (၃၇၁၅ ပေ) မြင့်သော တောင်ကြောပေါ်တွင် တည်ရှိပြီး အနောက်ဘက်တွင် တောက်မြစ်ချိုင့်နှင့် အရှေ့ဘက်တွင် သွီးရီးယားလ် (Tuirial) မြစ်ချိုင့်ဝှမ်းတွင် တည်ရှိသည်။
== မြို့ပြအုပ်ချုပ်ရေး ==
အိုက်ဇောမြို့တော်ဆိုင်ရာ စည်ပင်သာယာရေးအဖွဲ့သည် အိုက်ဇောမြို့၏ မြို့ပြအုပ်ချုပ်ရေးဆိုင်ရာ အခွင့်အာဏာဖြစ်သည်။ ပြည်နယ်ဥပဒေပြုလွှတ်တော်တွင် ကွန်ဂရက်-ZNP ပါတီညွန့်ပေါင်းအဖွဲ့အား ၂၀၁၀ ခုနှစ်တွင် အဖွဲ့ဝင် ၁၉ ဦးဖြင့် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ AMC ရုံးအား ကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ၊ ဒုဥက္ကဋ္ဌနှင့် အမှုဆောင်အဖွဲ့ဝင် သုံးဦးတို့က စီမံခန့်ခွဲလျက်ရှိသည်။ ၎င်းတွင် မြို့တော်၏ ရပ်ကွက် ၁၉ ခုကို ကိုယ်စားပြုသည့် ရွေးကောက်ခံအဖွဲ့ဝင် ၁၉ ဦးနှင့် [[မီဇိုရမ်ပြည်နယ်]] အုပ်ချုပ်ရေးမှူးက ခန့်အပ်ထားသော အခြားသူများ ပါဝင်ပါသည်။ အသင်းဝင်စုစုပေါင်း၏ သုံးပုံတစ်ပုံသည် အမျိုးသမီးများအတွက် သီးသန့်ဖြစ်ပြီး အဆိုပါခြောက်နေရာကို ငါးနှစ်တစ်ကြိမ် အလှည့်ကျပေးမည်ဖြစ်သည်။ ကောင်စီ၏သက်တမ်းမှာ ငါးနှစ်ဖြစ်သည်။ ရပ်ကွက်တိုင်းတွင် ဥက္ကဋ္ဌတစ်ဦး၊ ထိုရပ်ကွက်မှ ရွေးချယ်တင်မြှောက်ထားသော ကောင်စီဝင်တစ်ဦးနှင့် ရပ်ကွက်အတွင်းရှိ ရပ်ကွက်ကောင်စီအားလုံးမှ အဖွဲ့ဝင်နှစ်ဦးစီပါဝင်သော ရပ်ကွက်တိုင်းတွင် ရပ်ကွက်ကော်မတီတစ်ခုရှိသည်။ ငါးနှစ်သက်တမ်းရှိသော ဒေသဆိုင်ရာကောင်စီ ၇၈ ခုရှိသည်။
== လူမှု ပထဝီ ==
{{bar box|title=အိုက်ဇောရှိ ဘာသာရေးဝါဒများ|titlebar=#Fcd116|left1=ဘာသာ|right1=ရာခိုင်နှုန်း|float=left|bars={{bar percent|[[ခရစ်ယာန်]]|blue|93.63}}
{{bar percent|[[ဟိန္ဒူဘာသာ]]|orange|4.14}}
{{bar percent|[[အစ္စလာမ်ဘာသာ]]|green|1.52}}
{{bar percent|[[ဗုဒ္ဓဘာသာ]]|yellow|0.45}}
{{bar percent|မဖော်ပြ|black|0.11}}
{{bar percent|အခြား|grey|0.09}}
{{bar percent|[[ဆစ်ခ်ဘာသာ]]|olive|0.03}}
{{bar percent|[[ဂျိန်းဘာသာ]]|brown|0.02}}}}[[အိန္ဒိယနိုင်ငံ|အိန္ဒိယ]]၏ ၂၀၁၁ သန်းခေါင်စာရင်းအရ အိုက်ဇောလူဦးရေ ၂၉၃,၄၁၆ ဖြစ်သည်။ အမျိုးသမီးများသည် လူဦးရေ၏ ၅၀.၆၁ ရာခိုင်နှုန်းနှင့် အမျိုးသားများဖြစ်ပြီး ကျန် ၄၉.၃၉ ရာခိုင်နှုန်းဖြစ်သည်။ မျိုးနွယ်စုအသီးသီးမှ [[မီဇိုလူမျိုး]]များသည် လူဦးရေအများစုဖြစ်သည်။ [[ခရစ်ယာန်ဘာသာ]]သည် မြို့တော်လူဦးရေ၏ အများစုဖြစ်ပြီး ၉၃.၆၃% ခန့်ရှိသည်။ အခြားလူနည်းစုဘာသာများမှာ [[ဟိန္ဒူဘာသာ]] (၄.၁၄)၊ [[အစ္စလာမ်ဘာသာ|အစ္စလာမ်]] (၁.၅၂%)၊ [[ဗုဒ္ဓဘာသာ]] (၀.၄၅%)၊ အခြားဘာသာ (၀.၀၉%), ဆစ်ခ်ဘာသာ (၀.၀၃%) နှင့် ဂျိန်းဘာသာ (၀.၀၂%) တို့ဖြစ်သည်။
Presbyterian ခရစ်ယာန်သည် လူဦးရေ၏ အများစုဖြစ်သည်။ သို့သော်၊ Salvation Army၊ နှစ်ခြင်းဆရာများ၊ သတ္တမနေ့ဥပုသ်သမားများ၊ United Pentecostal ဘုရားကျောင်းနှင့် ရိုမန်ကက်သလစ်ဘာသာဝင်များ၏ သိသာထင်ရှားသောအရေအတွက်များလည်း ရှိသည်။ ယဉ်ကျေးမှုကိုအခြေခံသော ခရစ်ယာန်ဂိုဏ်းခွဲများလည်း ရှိသည်။ ဟိန္ဒူဘာသာနှင့် အစ္စလမ်ဘာသာတို့ကိုလည်း မြို့တော်လူဦးရေတွင် အလွန်နည်းပါးစွာ ကိုယ်စားပြုပါသည်။
== လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး ==
[[ဖိုင်:Lengpui_Airport_Building.JPG|thumb|300x300px|လန်းပွီလေဆိပ်]]
=== လေကြောင်း ===
အိုက်ဇောသည် အိုက်ဇောအနီးတွင်ရှိသော [[လန်းပွီလေဆိပ်]] (Lengpui Airport)မှတစ်ဆင့် လေကြောင်းသယ်ယူပို့ဆောင်ရေးဖြင့် ဆက်သွယ်ထားသည်။ လေဆိပ်သည် [[ကာလကတ္တားမြို့|ကာလကတ္တား]]၊ [[ဒေလီမြို့|ဒေလီ]]၊ [[ဂူဝါဟာတီမြို့|ဂူဝါဟာတီ]]၊ အဂါရ်တာလာ၊ ရှီလောင်း နှင့် [[အင်ဖာမြို့|အင်ဖား]] သို့ အိန္ဒိယလေကြောင်းလိုင်း Air India၊ Go First နှင့် IndiGo တို့မှ ချိတ်ဆက်ပေးပါသည်။ Pawan Hans ၏ ရဟတ်ယာဉ်ဝန်ဆောင်မှုကို ၂၀၁၂ ခုနှစ်တွင် စတင်ခဲ့ပြီး လွန်းလိန် (Lunglei), လောင်တလိုင် (Lawngtlai)၊ စိုင်းဟား (Saiha)၊ ကျောင်းသဲ (Chawngte)၊ စယ်ရ်ချစ်ပ် (Serchhip၊ ကျမ်ဖိုင်း (Champhai)၊ ကော်လစစ်ပ် (Kolasip)၊ ခေါဇောလ် (Khawzawl)၊ ငိုးပါး (Ngopa)နှင့် နှထယာလ် (Hnahthial)တို့နှင့် ချိတ်ဆက်သည်။
=== ရထားလမ်း ===
[[မီဇိုရမ်ပြည်နယ်]]သည် [[ဘိုင်ရာဘီမြို့]]အထိ ရထားလမ်းဖြင့် ဆက်သွယ်ထားပြီး၊ အိုက်ဇောအနီးရှိ ကျယ်ပြန့်သော ရထားလမ်းကြောင်းဖြင့် [[ဘိုင်ရာဘီမြို့|ဘိုင်ရာဘီ]]နှင့် စိုင်းရန်းတို့ကို ဆက်သွယ်ရန် အစီအစဉ်ရှိပါသည်။ အစိုးရသည် ပြည်နယ်အတွင်း ပိုမိုကောင်းမွန်သော ဆက်သွယ်မှုရရှိရန်အတွက် ကျယ်ပြန့်သော တိုင်းတာမှုတစ်ခုဖြစ်သည့် ဘိုင်ရာဘီ-စိုင်းရန်းမီးရထားချိတ်ဆက်မှုကိုလည်း စတင်ခဲ့သည်။ ဇဲမ်ဘောက် (Zembawk)မှ ကူးလီကောန်(Kulikawn) အကြား ၅ ကီလိုမီတာရှည်လျားသော Aizawl Monorail အတွက် အစီအစဉ်လည်း ရှိပါသည်။
=== လမ်း ===
အိုက်ဇောသည် National Highway 540 ကိုဖြတ်၍ Silchar နှင့် Agartala၊ National Highway 40 နှင့် Agartala နှင့် National Highway 150 မှတဆင့် Imphal နှင့် ဆက်သွယ်ထားသည်။ အဝါ နှင့် အဖြူ တက္ကစီများကို တွင်တွင်ကျယ်ကျယ် ရရှိနိုင်ပါသည်။ Maruti ကားများကို အများဆုံးအသုံးပြုကြသည်။ ပုဂ္ဂလိကပိုင် အဖြူအပြာ မီနီဘတ်စ်များသည် မြို့တွင်းဘတ်စ်များကဲ့သို့ ပုံမှန်ဝန်ဆောင်မှုပေးလျက်ရှိသည်။
[[Category:အိန္ဒိယနိုင်ငံရှိ မြို့များ]]
etijmtyk9n6llnk0y339e9wqnlu71ik
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ဖြစ်ရပ်များ
14
88786
1034865
400416
2026-05-31T11:37:03Z
Salai Rungtoi
22844
[[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:မြန်မာ့ ယဉ်ကျေးမှု]]ကို ဖယ်ရှားခဲ့သည်၊ [[Category:မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမိုင်း]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည်
1034865
wikitext
text/x-wiki
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမိုင်း]]
[[Category:နိုင်ငံအလိုက် ဖြစ်ရပ်များ]]
25hquzfmoft5f8lsd7jovkvzeef8e84
ပသီလူမျိုး
0
106076
1034810
882492
2026-05-31T08:54:48Z
EricOng77
132463
1034810
wikitext
text/x-wiki
'''ပသီလူမျိုး''' သည် မြန်မာနိုင်ငံအလယ်ပိုင်းတွင် အများဆုံး နေထိုင်ကြသည့် မြန်မာမွတ်စလင် မျိုးနွယ်စုဝင်များ ဖြစ်ကြသည်။<ref name="irrawaddy">{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/opinion/viewpoint/2016/04/04/111799.html|title=အရိုးစွဲနေသော ခွဲခြားကန့်သတ်မှုများလည်း ပြောင်းလဲချိန်တန်ပြီ|author=စိုင်းလတ်|date=၄ ဧပြီ ၂၀၁၆|accessdate=၁၀ မတ် ၂၀၁၉}}</ref> ၎င်းတို့သည် မြန်မာမင်းများ လက်ထက်ကတည်းက နေပြည်တော်နှင့် ဝန်းကျင်ဒေသများတွင် သစ္စာရှိစွာ အခြေချနေထိုင်ခဲ့သည့် ရေရှည်သမိုင်းကြောင်း ရှိသူများ ဖြစ်ကြသည်။<ref name="irrawaddy"/> ယခုအခါ ပသီလူမျိုးအဆက်အနွယ် အများစုသည် သမိုင်းဝင် [[မြေဒူး|မြေဒူးရွာ]]တွင် နေထိုင်ခြင်းမရှိကြတော့ဘဲ၊ မြေဒူးရွာ၏ အနောက်ဘက်ရှိ "ကံသာထွန်းရွာ" တွင် ပြောင်းရွှေ့အခြေချ နေထိုင်ကြသဖြင့် ဒေသခံ ဗမာလူမျိုးများက ၎င်းဒေသကို "ကုလားတိုက်" ဟုလည်း ခေါ်ဆိုလေ့ရှိကြသည်။
{{Infobox ethnic group
| group = ပသီလူမျိုး
| native_name =
| image =
| poptime = အတိအကျမသိရှိရ (ထောင်ဂဏန်း သို့မဟုတ် သောင်းဂဏန်းခန့် ရေတွက်နိုင်)
| regions = [[မြန်မာနိုင်ငံ]] (မြန်မာနိုင်ငံအလယ်ပိုင်း၊ [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]] - [[မြေဒူး|မြေဒူးဒေသ]]၊ ကံသာထွန်းရွာ၊ [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]])
| languages = [[မြန်မာဘာသာစကား]]
| religions = [[အစ္စလာမ်ဘာသာ]]
| related = [[မြန်မာမွတ်စလင်များ]]၊ [[မြေဒူးမွတ်စလင်|မြေဒူးလူမျိုးစု]]၊ [[ဗမာမွတ်စလင်]]များနှင့် အခြားသော အာရပ်နွယ်ဖွား မွတ်စလင်စုများ
}}
လက်ရှိတွင် နိုင်ငံတော်က တရားဝင်အသိအမှတ်ပြုထားသော တိုင်းရင်းသား ၁၃၅ မျိုးစာရင်း၌ ပသီလူမျိုး အမည်နာမဖြင့် သီးသန့်ပါဝင်ခြင်း မရှိသေးပေ။<ref name="mmtimes">{{cite web|url=https://myanmar.mmtimes.com/national-news/mandalay-upper-myanmar/1979-2012-11-01-07-29-12.html|title=အမျိုးသား ညီညွတ်ရေးပါတီ တည်ထောင်ခွင့် ရရှိသွားပြီ|author=ခင်ဆုဝေ|date=၁ နိုဝင်ဘာ ၂၀၁၂|accessdate=၁၀ မတ် ၂၀၁၉|archive-date=20 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210220054053/https://myanmar.mmtimes.com/national-news/mandalay-upper-myanmar/1979-2012-11-01-07-29-12.html}}</ref> ထို့ကြောင့် မြန်မာနိုင်ငံတွင် ရာစုနှစ်ချီ နေထိုင်ခဲ့ကြသော ပသီလူမျိုးများကို သီးခြားတိုင်းရင်းသား လူမျိုးစုတစ်စုအဖြစ် ထည့်သွင်းသတ်မှတ်ပေးရန်နှင့် ၂၀၁၄ ခုနှစ် ပြည်လုံးကျွတ်သန်းခေါင်စာရင်း ကောက်ယူရာတွင် သီးသန့်ကုတ်နံပါတ် (Code Number) သတ်မှတ်ပေးရန် အမျိုးသားညီညွတ်ရေးကွန်ဂရက်ပါတီ (United National Congress - UNC) က ၂၀၁၄ ခုနှစ်အတွင်း ထုတ်ဖော်တောင်းဆိုခဲ့ဖူးသည်။<ref name="rfa">{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/unc-call-define-pathi-ethnic-01262014083126.html|title=ပသီလူမျိုးကို လူမျိုးစုတစ်စုအဖြစ် သတ်မှတ်ပေးဖို့ တောင်းဆို|date=၂၆ ဇန်နဝါရီ ၂၀၁၄|accessdate=၁၀ မတ် ၂၀၁၉}}</ref>
== သမိုင်းကြောင်း နောက်ခံ ==
ပသီလူမျိုးများ၏ ပင်မမျိုးရိုးဇစ်မြစ်သည် အဓိကအားဖြင့် အာရေဗျကျွန်းဆွယ် ဟာဒရာမော့ဒေသ (Hadhramaut - ယနေ့ခေတ် [[ယီမင်နိုင်ငံ]]) မှ ဆင်းသက်လာသော [[အာရပ်လူမျိုး|ဟာဒရာမီ အာရပ်]] (Hadhrami Arab) မျိုးနွယ်များ ဖြစ်သည်ဟု သမိုင်းပညာရှင်များက ယူဆကြသည်။ ၎င်းတို့သည် သက်တမ်းအတော်ကြာပြီဖြစ်သော မြန်မာ-အစ္စလာမ် လူနွယ်စုတစ်ခုအဖြစ် မြန်မာနိုင်ငံတစ်ဝှမ်းတွင် ရှေးယခင်ကတည်းက ပျံ့နှံ့နေထိုင်လာခဲ့ကြသည်။ သမိုင်းမှတ်တမ်းများအရ ဤလူမျိုးစုသည် ၁၃ ရာစုအတွင်းကတည်းက သာယာဝတီဒေသ၊ ပဲခူး နှင့် မန္တလေး ဝန်းကျင်တစ်ဝိုက်တွင် အခြေစိုက်နေထိုင်ခဲ့ကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။
မြန်မာနိုင်ငံရှိ ပသီလူမျိုးများ၏ မူလအစသည် အလယ်ခေတ်ကာလ အိန္ဒိယသမုဒ္ဒရာဒေသတွင်း ဟာဒရာမီအာရပ်တို့၏ ရေကြောင်းကုန်သွယ်မှု လုပ်ငန်းများနှင့် နီးကပ်စွာ ဆက်စပ်နေသည်။ ၉ ရာစုအစောပိုင်းမှစ၍ အာရပ်ကုန်သည်များသည် မုတ်သုံလေကို အမှီပြုကာ အာရေဗျကျွန်းဆွယ်မှသည် တောင်အာရှနှင့် အရှေ့တောင်အာရှ ကမ်းရိုးတန်းများအထိ ခရီးဆန့်ခဲ့ကြသည်။ ထိုသို့ ခရီးသွားလာရင်း ယနေ့ခေတ် အိန္ဒိယ၊ သီရိလင်္ကာ၊ မလေးကျွန်းဆွယ်၊ အင်ဒိုနီးရှားနှင့် မြန်မာနိုင်ငံ ကမ်းရိုးတန်းဒေသများရှိ အဓိကဆိပ်ကမ်းမြို့ကြီးများတွင် ယာယီအခြေချနေထိုင်မှုများနှင့် ကုန်သွယ်ရေးစခန်းများကို တည်ထောင်ခဲ့ကြသည်။
၁၃ ရာစုမှ ၁၅ ရာစုနှစ်များအတွင်း ဟာဒရာမီ အာရပ်တို့သည် မုတ္တမ (Martaban) နှင့် သီဟိုဠ် (သီရိလင်္ကာ) အပါအဝင် ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော် ကမ်းရိုးတန်းတစ်လျှောက်ရှိ ဆိပ်ကမ်းမြို့များနှင့် ပုံမှန်ဆက်သွယ်နိုင်သည့် တာဝေးကုန်သွယ်မှု လမ်းကြောင်းကြီးများကို ထူထောင်နိုင်ခဲ့သည်။ ဤကာလအတွင်း အချို့သော အာရပ်ကုန်သည်များသည် ဒေသခံဌာနေ အမျိုးသမီးများနှင့် အကြောင်းပါကာ ထိမ်းမြားလက်ထပ်ခဲ့ကြပြီး၊ အစ္စလာမ်ဘာသာကို သက်ဝင်ကျုံ့သုံးပြီး မြန်မာ့ဒေသယဉ်ကျေးမှုနှင့် ဘာသာစကားဆိုင်ရာ အစိတ်အပိုင်းများကို လက်ခံကျင့်သုံးသည့် ရောနှောမွတ်စလင် လူ့အဖွဲ့အစည်းများအဖြစ် ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။
== ဝေါဟာရရင်းမြစ် ==
မြန်မာနိုင်ငံတွင် "ပသီ" ဟု လူသိများလာရခြင်းမှာ အစ္စလာမ့်ဥပဒေပညာရှင်များကို ရည်ညွှန်းသည့် အာရဗီစကားလုံး ''Fāqီh'' (فقیه) မှ ဆင်းသက်လာသည်ဟု ယူဆကြသလို၊ ပါရှန် သို့မဟုတ် မွတ်စလင်များကို ယေဘုယျအားဖြင့် ရည်ညွှန်းခေါ်ဆိုသည့် ပါရှန်းစကားလုံး ''Pārsī'' မှ ဆင်းသက်လာသည်ဟုလည်း ယူဆကြသည်။ ဤပသီမွတ်စလင်များသည် ၎င်းတို့၏ အစ္စလာမ့်ဘာသာတရားကို ထိန်းသိမ်းထားစဉ်မှာပင် ယဉ်ကျေးမှုနှင့် ဘာသာဗေဒအရ မြန်မာလူ့အဖွဲ့အစည်းအတွင်းသို့ လုံးဝဥဿုံ ပေါင်းစည်းဝင်ရောက်ခဲ့ကြသည်။
၎င်းတို့သည် မွတ်စလင်ကမ္ဘာနှင့် မြန်မာနိုင်ငံတော်အကြား ကုန်သွယ်မှုကဏ္ဍတွင် ဘာသာရေးပညာရှင်များ၊ အကြီးတန်းကုန်သည်များနှင့် ကြားခံဆက်သွယ်ရေးသမားများအဖြစ် ထင်ရှားခဲ့သည်။ သမိုင်းမှတ်တမ်းများနှင့် ကိုလိုနီခေတ်ဦး မှတ်တမ်းများအရ တောင်ငူမင်းဆက်နှင့် ကုန်းဘောင်မင်းဆက် အပါအဝင် ကိုလိုနီခေတ်မတိုင်မီ မြန်မာ့နန်းတွင်း တရားရုံးများတွင် အာရပ်မွတ်စလင် မိသားစုအချို့ကို ဗေဒင်ပညာရှင်များ၊ အကြံပေးများနှင့် ကုန်သွယ်ရေးကိုယ်စားလှယ်များအဖြစ် ခန့်အပ်ကာ ချီးမြှောက်မြှောက်စားခဲ့ကြောင်း တွေ့ရှိရသည်။
== ကိုးကား ==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာမွတ်စလင်များ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ လူမျိုးစုများ]]
ifwdabukepiespnnsrnxc90043kzd2x
1034812
1034810
2026-05-31T09:00:28Z
EricOng77
132463
/* သမိုင်းကြောင်း နောက်ခံ */
1034812
wikitext
text/x-wiki
'''ပသီလူမျိုး''' သည် မြန်မာနိုင်ငံအလယ်ပိုင်းတွင် အများဆုံး နေထိုင်ကြသည့် မြန်မာမွတ်စလင် မျိုးနွယ်စုဝင်များ ဖြစ်ကြသည်။<ref name="irrawaddy">{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/opinion/viewpoint/2016/04/04/111799.html|title=အရိုးစွဲနေသော ခွဲခြားကန့်သတ်မှုများလည်း ပြောင်းလဲချိန်တန်ပြီ|author=စိုင်းလတ်|date=၄ ဧပြီ ၂၀၁၆|accessdate=၁၀ မတ် ၂၀၁၉}}</ref> ၎င်းတို့သည် မြန်မာမင်းများ လက်ထက်ကတည်းက နေပြည်တော်နှင့် ဝန်းကျင်ဒေသများတွင် သစ္စာရှိစွာ အခြေချနေထိုင်ခဲ့သည့် ရေရှည်သမိုင်းကြောင်း ရှိသူများ ဖြစ်ကြသည်။<ref name="irrawaddy"/> ယခုအခါ ပသီလူမျိုးအဆက်အနွယ် အများစုသည် သမိုင်းဝင် [[မြေဒူး|မြေဒူးရွာ]]တွင် နေထိုင်ခြင်းမရှိကြတော့ဘဲ၊ မြေဒူးရွာ၏ အနောက်ဘက်ရှိ "ကံသာထွန်းရွာ" တွင် ပြောင်းရွှေ့အခြေချ နေထိုင်ကြသဖြင့် ဒေသခံ ဗမာလူမျိုးများက ၎င်းဒေသကို "ကုလားတိုက်" ဟုလည်း ခေါ်ဆိုလေ့ရှိကြသည်။
{{Infobox ethnic group
| group = ပသီလူမျိုး
| native_name =
| image =
| poptime = အတိအကျမသိရှိရ (ထောင်ဂဏန်း သို့မဟုတ် သောင်းဂဏန်းခန့် ရေတွက်နိုင်)
| regions = [[မြန်မာနိုင်ငံ]] (မြန်မာနိုင်ငံအလယ်ပိုင်း၊ [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]] - [[မြေဒူး|မြေဒူးဒေသ]]၊ ကံသာထွန်းရွာ၊ [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]])
| languages = [[မြန်မာဘာသာစကား]]
| religions = [[အစ္စလာမ်ဘာသာ]]
| related = [[မြန်မာမွတ်စလင်များ]]၊ [[မြေဒူးမွတ်စလင်|မြေဒူးလူမျိုးစု]]၊ [[ဗမာမွတ်စလင်]]များနှင့် အခြားသော အာရပ်နွယ်ဖွား မွတ်စလင်စုများ
}}
လက်ရှိတွင် နိုင်ငံတော်က တရားဝင်အသိအမှတ်ပြုထားသော တိုင်းရင်းသား ၁၃၅ မျိုးစာရင်း၌ ပသီလူမျိုး အမည်နာမဖြင့် သီးသန့်ပါဝင်ခြင်း မရှိသေးပေ။<ref name="mmtimes">{{cite web|url=https://myanmar.mmtimes.com/national-news/mandalay-upper-myanmar/1979-2012-11-01-07-29-12.html|title=အမျိုးသား ညီညွတ်ရေးပါတီ တည်ထောင်ခွင့် ရရှိသွားပြီ|author=ခင်ဆုဝေ|date=၁ နိုဝင်ဘာ ၂၀၁၂|accessdate=၁၀ မတ် ၂၀၁၉|archive-date=20 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210220054053/https://myanmar.mmtimes.com/national-news/mandalay-upper-myanmar/1979-2012-11-01-07-29-12.html}}</ref> ထို့ကြောင့် မြန်မာနိုင်ငံတွင် ရာစုနှစ်ချီ နေထိုင်ခဲ့ကြသော ပသီလူမျိုးများကို သီးခြားတိုင်းရင်းသား လူမျိုးစုတစ်စုအဖြစ် ထည့်သွင်းသတ်မှတ်ပေးရန်နှင့် ၂၀၁၄ ခုနှစ် ပြည်လုံးကျွတ်သန်းခေါင်စာရင်း ကောက်ယူရာတွင် သီးသန့်ကုတ်နံပါတ် (Code Number) သတ်မှတ်ပေးရန် အမျိုးသားညီညွတ်ရေးကွန်ဂရက်ပါတီ (United National Congress - UNC) က ၂၀၁၄ ခုနှစ်အတွင်း ထုတ်ဖော်တောင်းဆိုခဲ့ဖူးသည်။<ref name="rfa">{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/unc-call-define-pathi-ethnic-01262014083126.html|title=ပသီလူမျိုးကို လူမျိုးစုတစ်စုအဖြစ် သတ်မှတ်ပေးဖို့ တောင်းဆို|date=၂၆ ဇန်နဝါရီ ၂၀၁၄|accessdate=၁၀ မတ် ၂၀၁၉}}</ref>
== သမိုင်းကြောင်း နောက်ခံ ==
မြန်မာနိုင်ငံရှိ ပသီလူမျိုးများ၏ မူလဇစ်မြစ်သည် အလယ်ခေတ်ကာလ အိန္ဒိယသမုဒ္ဒရာနှင့် [[အရှေ့တောင်အာရှ]] ဒေသတွင်း အာရပ်တို့၏ ရေကြောင်းကုန်သွယ်မှု လုပ်ငန်းများ၊ အစ္စလာမ်ဘာသာ ပြန့်ပွားလာမှု သမိုင်းကြောင်းများနှင့် နီးကပ်စွာ ဆက်စပ်နေသည်။<ref name="Hourani">Hourani, George F. (1995). ''Arab Seafaring in the Indian Ocean in Ancient and Early Medieval Times''. Princeton University Press. pp. 61–75.</ref> ၉ ရာစုအစောပိုင်းမှစ၍ အာရေဗျကျွန်းဆွယ် ဟာဒရာမော့ဒေသ (Hadhramaut - ယနေ့ခေတ် [[ယီမင်နိုင်ငံ]]) မှ [[အာရပ်လူမျိုး|ဟာဒရာမီ အာရပ်]] (Hadhrami Arab) ကုန်သည်များသည် မုတ်သုံလေကို အမှီပြုကာ အိန္ဒိယသမုဒ္ဒရာတစ်လျှောက် တောင်အာရှနှင့် အရှေ့တောင်အာရှ ကမ်းရိုးတန်းများအထိ ကုန်သွယ်ရေးခရီး ဆန့်ခဲ့ကြသည်။<ref>Boxer, C. R. (1969). ''The Portuguese Seaborne Empire 1415–1825''. Hutchinson. pp. 45–48.</ref> ၎င်းတို့သည် ခရီးသွားလာရင်း ယနေ့ခေတ် အိန္ဒိယ၊ သီရိလင်္ကာ၊ မလေးကျွန်းဆွယ်၊ အင်ဒိုနီးရှား (ဆူမားတြား) နှင့် မြန်မာနိုင်ငံ ကမ်းရိုးတန်းဒေသများရှိ အဓိကဆိပ်ကမ်းမြို့ကြီးများတွင် ယာယီအခြေချနေထိုင်မှုများနှင့် ကုန်သွယ်ရေးစခန်း များကို စတင်တည်ထောင်ခဲ့ကြသည်။<ref name="Hourani"/><ref name="Reid">Reid, Anthony (1993). ''Southeast Asia in the Age of Commerce, 1450-1680: Volume Two: Expansion and Crisis''. Yale University Press. pp. 120–125.</ref>
၁၃ ရာစုမှ ၁၅ ရာစုနှစ်များအတွင်း အရှေ့တောင်အာရှတွင် အဏ္ဏဝါကုန်သွယ်မှုလုပ်ငန်းများ အထူးထွန်းကားလာခဲ့ရာ၊ ဟာဒရာမီ အာရပ်တို့သည် မုတ္တမ၊ သီဟိုဠ် (သီရိလင်္ကာ) နှင့် မာလက္ကာ အပါအဝင် ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော်နှင့် တောင်တရုတ်ပင်လယ်အထိ ပုံမှန်ဆက်သွယ်နိုင်သည့် တာဝေးကုန်သွယ်မှု လမ်းကြောင်းကြီးများကို အောင်မြင်စွာ ထူထောင်နိုင်ခဲ့သည်။<ref name="Reid"/> ဤကဲ့သို့ အရှေ့တောင်အာရှတစ်ခွင် ကုန်စည်စီးဆင်းမှု ဗဟိုချက်များတွင် အခြေစိုက်ရင်း အချို့သော အာရပ်ကုန်သည်များသည် ဒေသခံဌာနေ အမျိုးသမီးများနှင့် အကြောင်းပါကာ ထိမ်းမြားလက်ထပ်ခဲ့ကြပြီး၊ အစ္စလာမ်ဘာသာကို သက်ဝင်ကျင့်သုံးကာ မြန်မာ့ဒေသယဉ်ကျေးမှုနှင့် ဘာသာစကားဆိုင်ရာ အစိတ်အပိုင်းများကို လက်ခံကျင့်သုံးသည့် ရောနှောမွတ်စလင် လူ့အဖွဲ့အစည်းများအဖြစ် တဖြည်းဖြည်း ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။<ref name="Yegar">Yegar, Moshe (1972). ''The Muslims of Burma: A Study of a Minority Group''. Otto Harrassowitz Verlag. pp. 2–6.</ref>
ထိုသို့ အရှေ့တောင်အာရှသို့ ကုန်သွယ်မှုပြုရင်း အခြေချလာရာမှ သက်တမ်းအတော်ကြာပြီဖြစ်သော မြန်မာ-အစ္စလာမ် လူနွယ်စုတစ်ခုအဖြစ် မြန်မာနိုင်ငံတစ်ဝှမ်းတွင် ရှေးယခင်ကတည်းက ပျံ့နှံ့နေထိုင်လာခဲ့ကြခြင်း ဖြစ်သည်။ သမိုင်းမှတ်တမ်းများအရ ဤပသီလူမျိုးစုသည် ၁၃ ရာစုအတွင်းကတည်းက မြန်မာနိုင်ငံအလယ်ပိုင်းရှိ သာယာဝတီဒေသ၊ ပဲခူး နှင့် မန္တလေး ဝန်းကျင်တစ်ဝိုက်အထိ မြစ်ကြောင်းအတိုင်း ဆန်တက်ကာ မြေပြန့်ဒေသများ၌ပါ အခြေစိုက်နေထိုင်ခဲ့ကြောင်း ထင်ရှားစွာ တွေ့ရှိရသည်။<ref name="Yegar"/>
== ဝေါဟာရရင်းမြစ် ==
မြန်မာနိုင်ငံတွင် "ပသီ" ဟု လူသိများလာရခြင်းမှာ အစ္စလာမ့်ဥပဒေပညာရှင်များကို ရည်ညွှန်းသည့် အာရဗီစကားလုံး ''Fāqီh'' (فقیه) မှ ဆင်းသက်လာသည်ဟု ယူဆကြသလို၊ ပါရှန် သို့မဟုတ် မွတ်စလင်များကို ယေဘုယျအားဖြင့် ရည်ညွှန်းခေါ်ဆိုသည့် ပါရှန်းစကားလုံး ''Pārsī'' မှ ဆင်းသက်လာသည်ဟုလည်း ယူဆကြသည်။ ဤပသီမွတ်စလင်များသည် ၎င်းတို့၏ အစ္စလာမ့်ဘာသာတရားကို ထိန်းသိမ်းထားစဉ်မှာပင် ယဉ်ကျေးမှုနှင့် ဘာသာဗေဒအရ မြန်မာလူ့အဖွဲ့အစည်းအတွင်းသို့ လုံးဝဥဿုံ ပေါင်းစည်းဝင်ရောက်ခဲ့ကြသည်။
၎င်းတို့သည် မွတ်စလင်ကမ္ဘာနှင့် မြန်မာနိုင်ငံတော်အကြား ကုန်သွယ်မှုကဏ္ဍတွင် ဘာသာရေးပညာရှင်များ၊ အကြီးတန်းကုန်သည်များနှင့် ကြားခံဆက်သွယ်ရေးသမားများအဖြစ် ထင်ရှားခဲ့သည်။ သမိုင်းမှတ်တမ်းများနှင့် ကိုလိုနီခေတ်ဦး မှတ်တမ်းများအရ တောင်ငူမင်းဆက်နှင့် ကုန်းဘောင်မင်းဆက် အပါအဝင် ကိုလိုနီခေတ်မတိုင်မီ မြန်မာ့နန်းတွင်း တရားရုံးများတွင် အာရပ်မွတ်စလင် မိသားစုအချို့ကို ဗေဒင်ပညာရှင်များ၊ အကြံပေးများနှင့် ကုန်သွယ်ရေးကိုယ်စားလှယ်များအဖြစ် ခန့်အပ်ကာ ချီးမြှောက်မြှောက်စားခဲ့ကြောင်း တွေ့ရှိရသည်။
== ကိုးကား ==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာမွတ်စလင်များ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ လူမျိုးစုများ]]
hm9o0xc93nv630p2rg10lbupfqmhxbw
1034815
1034812
2026-05-31T09:06:33Z
EricOng77
132463
/* ဝေါဟာရရင်းမြစ် */
1034815
wikitext
text/x-wiki
'''ပသီလူမျိုး''' သည် မြန်မာနိုင်ငံအလယ်ပိုင်းတွင် အများဆုံး နေထိုင်ကြသည့် မြန်မာမွတ်စလင် မျိုးနွယ်စုဝင်များ ဖြစ်ကြသည်။<ref name="irrawaddy">{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/opinion/viewpoint/2016/04/04/111799.html|title=အရိုးစွဲနေသော ခွဲခြားကန့်သတ်မှုများလည်း ပြောင်းလဲချိန်တန်ပြီ|author=စိုင်းလတ်|date=၄ ဧပြီ ၂၀၁၆|accessdate=၁၀ မတ် ၂၀၁၉}}</ref> ၎င်းတို့သည် မြန်မာမင်းများ လက်ထက်ကတည်းက နေပြည်တော်နှင့် ဝန်းကျင်ဒေသများတွင် သစ္စာရှိစွာ အခြေချနေထိုင်ခဲ့သည့် ရေရှည်သမိုင်းကြောင်း ရှိသူများ ဖြစ်ကြသည်။<ref name="irrawaddy"/> ယခုအခါ ပသီလူမျိုးအဆက်အနွယ် အများစုသည် သမိုင်းဝင် [[မြေဒူး|မြေဒူးရွာ]]တွင် နေထိုင်ခြင်းမရှိကြတော့ဘဲ၊ မြေဒူးရွာ၏ အနောက်ဘက်ရှိ "ကံသာထွန်းရွာ" တွင် ပြောင်းရွှေ့အခြေချ နေထိုင်ကြသဖြင့် ဒေသခံ ဗမာလူမျိုးများက ၎င်းဒေသကို "ကုလားတိုက်" ဟုလည်း ခေါ်ဆိုလေ့ရှိကြသည်။
{{Infobox ethnic group
| group = ပသီလူမျိုး
| native_name =
| image =
| poptime = အတိအကျမသိရှိရ (ထောင်ဂဏန်း သို့မဟုတ် သောင်းဂဏန်းခန့် ရေတွက်နိုင်)
| regions = [[မြန်မာနိုင်ငံ]] (မြန်မာနိုင်ငံအလယ်ပိုင်း၊ [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]] - [[မြေဒူး|မြေဒူးဒေသ]]၊ ကံသာထွန်းရွာ၊ [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]])
| languages = [[မြန်မာဘာသာစကား]]
| religions = [[အစ္စလာမ်ဘာသာ]]
| related = [[မြန်မာမွတ်စလင်များ]]၊ [[မြေဒူးမွတ်စလင်|မြေဒူးလူမျိုးစု]]၊ [[ဗမာမွတ်စလင်]]များနှင့် အခြားသော အာရပ်နွယ်ဖွား မွတ်စလင်စုများ
}}
လက်ရှိတွင် နိုင်ငံတော်က တရားဝင်အသိအမှတ်ပြုထားသော တိုင်းရင်းသား ၁၃၅ မျိုးစာရင်း၌ ပသီလူမျိုး အမည်နာမဖြင့် သီးသန့်ပါဝင်ခြင်း မရှိသေးပေ။<ref name="mmtimes">{{cite web|url=https://myanmar.mmtimes.com/national-news/mandalay-upper-myanmar/1979-2012-11-01-07-29-12.html|title=အမျိုးသား ညီညွတ်ရေးပါတီ တည်ထောင်ခွင့် ရရှိသွားပြီ|author=ခင်ဆုဝေ|date=၁ နိုဝင်ဘာ ၂၀၁၂|accessdate=၁၀ မတ် ၂၀၁၉|archive-date=20 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210220054053/https://myanmar.mmtimes.com/national-news/mandalay-upper-myanmar/1979-2012-11-01-07-29-12.html}}</ref> ထို့ကြောင့် မြန်မာနိုင်ငံတွင် ရာစုနှစ်ချီ နေထိုင်ခဲ့ကြသော ပသီလူမျိုးများကို သီးခြားတိုင်းရင်းသား လူမျိုးစုတစ်စုအဖြစ် ထည့်သွင်းသတ်မှတ်ပေးရန်နှင့် ၂၀၁၄ ခုနှစ် ပြည်လုံးကျွတ်သန်းခေါင်စာရင်း ကောက်ယူရာတွင် သီးသန့်ကုတ်နံပါတ် (Code Number) သတ်မှတ်ပေးရန် အမျိုးသားညီညွတ်ရေးကွန်ဂရက်ပါတီ (United National Congress - UNC) က ၂၀၁၄ ခုနှစ်အတွင်း ထုတ်ဖော်တောင်းဆိုခဲ့ဖူးသည်။<ref name="rfa">{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/news/unc-call-define-pathi-ethnic-01262014083126.html|title=ပသီလူမျိုးကို လူမျိုးစုတစ်စုအဖြစ် သတ်မှတ်ပေးဖို့ တောင်းဆို|date=၂၆ ဇန်နဝါရီ ၂၀၁၄|accessdate=၁၀ မတ် ၂၀၁၉}}</ref>
== သမိုင်းကြောင်း နောက်ခံ ==
မြန်မာနိုင်ငံရှိ ပသီလူမျိုးများ၏ မူလဇစ်မြစ်သည် အလယ်ခေတ်ကာလ အိန္ဒိယသမုဒ္ဒရာနှင့် [[အရှေ့တောင်အာရှ]] ဒေသတွင်း အာရပ်တို့၏ ရေကြောင်းကုန်သွယ်မှု လုပ်ငန်းများ၊ အစ္စလာမ်ဘာသာ ပြန့်ပွားလာမှု သမိုင်းကြောင်းများနှင့် နီးကပ်စွာ ဆက်စပ်နေသည်။<ref name="Hourani">Hourani, George F. (1995). ''Arab Seafaring in the Indian Ocean in Ancient and Early Medieval Times''. Princeton University Press. pp. 61–75.</ref> ၉ ရာစုအစောပိုင်းမှစ၍ အာရေဗျကျွန်းဆွယ် ဟာဒရာမော့ဒေသ (Hadhramaut - ယနေ့ခေတ် [[ယီမင်နိုင်ငံ]]) မှ [[အာရပ်လူမျိုး|ဟာဒရာမီ အာရပ်]] (Hadhrami Arab) ကုန်သည်များသည် မုတ်သုံလေကို အမှီပြုကာ အိန္ဒိယသမုဒ္ဒရာတစ်လျှောက် တောင်အာရှနှင့် အရှေ့တောင်အာရှ ကမ်းရိုးတန်းများအထိ ကုန်သွယ်ရေးခရီး ဆန့်ခဲ့ကြသည်။<ref>Boxer, C. R. (1969). ''The Portuguese Seaborne Empire 1415–1825''. Hutchinson. pp. 45–48.</ref> ၎င်းတို့သည် ခရီးသွားလာရင်း ယနေ့ခေတ် အိန္ဒိယ၊ သီရိလင်္ကာ၊ မလေးကျွန်းဆွယ်၊ အင်ဒိုနီးရှား (ဆူမားတြား) နှင့် မြန်မာနိုင်ငံ ကမ်းရိုးတန်းဒေသများရှိ အဓိကဆိပ်ကမ်းမြို့ကြီးများတွင် ယာယီအခြေချနေထိုင်မှုများနှင့် ကုန်သွယ်ရေးစခန်း များကို စတင်တည်ထောင်ခဲ့ကြသည်။<ref name="Hourani"/><ref name="Reid">Reid, Anthony (1993). ''Southeast Asia in the Age of Commerce, 1450-1680: Volume Two: Expansion and Crisis''. Yale University Press. pp. 120–125.</ref>
၁၃ ရာစုမှ ၁၅ ရာစုနှစ်များအတွင်း အရှေ့တောင်အာရှတွင် အဏ္ဏဝါကုန်သွယ်မှုလုပ်ငန်းများ အထူးထွန်းကားလာခဲ့ရာ၊ ဟာဒရာမီ အာရပ်တို့သည် မုတ္တမ၊ သီဟိုဠ် (သီရိလင်္ကာ) နှင့် မာလက္ကာ အပါအဝင် ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော်နှင့် တောင်တရုတ်ပင်လယ်အထိ ပုံမှန်ဆက်သွယ်နိုင်သည့် တာဝေးကုန်သွယ်မှု လမ်းကြောင်းကြီးများကို အောင်မြင်စွာ ထူထောင်နိုင်ခဲ့သည်။<ref name="Reid"/> ဤကဲ့သို့ အရှေ့တောင်အာရှတစ်ခွင် ကုန်စည်စီးဆင်းမှု ဗဟိုချက်များတွင် အခြေစိုက်ရင်း အချို့သော အာရပ်ကုန်သည်များသည် ဒေသခံဌာနေ အမျိုးသမီးများနှင့် အကြောင်းပါကာ ထိမ်းမြားလက်ထပ်ခဲ့ကြပြီး၊ အစ္စလာမ်ဘာသာကို သက်ဝင်ကျင့်သုံးကာ မြန်မာ့ဒေသယဉ်ကျေးမှုနှင့် ဘာသာစကားဆိုင်ရာ အစိတ်အပိုင်းများကို လက်ခံကျင့်သုံးသည့် ရောနှောမွတ်စလင် လူ့အဖွဲ့အစည်းများအဖြစ် တဖြည်းဖြည်း ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။<ref name="Yegar">Yegar, Moshe (1972). ''The Muslims of Burma: A Study of a Minority Group''. Otto Harrassowitz Verlag. pp. 2–6.</ref>
ထိုသို့ အရှေ့တောင်အာရှသို့ ကုန်သွယ်မှုပြုရင်း အခြေချလာရာမှ သက်တမ်းအတော်ကြာပြီဖြစ်သော မြန်မာ-အစ္စလာမ် လူနွယ်စုတစ်ခုအဖြစ် မြန်မာနိုင်ငံတစ်ဝှမ်းတွင် ရှေးယခင်ကတည်းက ပျံ့နှံ့နေထိုင်လာခဲ့ကြခြင်း ဖြစ်သည်။ သမိုင်းမှတ်တမ်းများအရ ဤပသီလူမျိုးစုသည် ၁၃ ရာစုအတွင်းကတည်းက မြန်မာနိုင်ငံအလယ်ပိုင်းရှိ သာယာဝတီဒေသ၊ ပဲခူး နှင့် မန္တလေး ဝန်းကျင်တစ်ဝိုက်အထိ မြစ်ကြောင်းအတိုင်း ဆန်တက်ကာ မြေပြန့်ဒေသများ၌ပါ အခြေစိုက်နေထိုင်ခဲ့ကြောင်း ထင်ရှားစွာ တွေ့ရှိရသည်။<ref name="Yegar"/>
== ဝေါဟာရရင်းမြစ် ==
မြန်မာနိုင်ငံတွင် "ပသီ" ဟု လူသိများလာရခြင်းနှင့် ပတ်သက်၍ ဝေါဟာရဗေဒအရ အယူအဆ နှစ်မျိုးရှိသည်။ ပထမအယူအဆမှာ အစ္စလာမ့်ဥပဒေပညာရှင်များကို ရည်ညွှန်းသည့် အာရဗီစကားလုံး ''Fāqīh'' (فقیه) မှ ဆင်းသက်လာသည်ဟု ယူဆကြပြီး၊ ဒုတိယအယူအဆမှာ ပါရှန် သို့မဟုတ် မွတ်စလင်များကို ယေဘုယျအားဖြင့် ရည်ညွှန်းခေါ်ဆိုသည့် ပါရှန်းစကားလုံး ''Pārsī'' မှ ဆင်းသက်လာသည်ဟု သမိုင်းပညာရှင်အချို့က ဆိုကြသည်။<ref name="Yegar">Yegar, Moshe (1972). ''The Muslims of Burma: A Study of a Minority Group''. Otto Harrassowitz Verlag. pp. 4–7.</ref><ref name="ThanTun">Than Tun (1988). ''Essays on the History and Buddhism of Burma''. Arakan-Burma Research Society. pp. 112–115.</ref> ဤပသီမွတ်စလင်များသည် ၎င်းတို့၏ အစ္စလာမ့်ဘာသာတရားကို အစဉ်အဆက် ထိန်းသိမ်းထားစဉ်မှာပင်၊ ဝတ်စားဆင်ယင်မှု၊ နေထိုင်မှုနှင့် ဘာသာဗေဒဆိုင်ရာ ယဉ်ကျေးမှုအရ မြန်မာလူ့အဖွဲ့အစည်းအတွင်းသို့ လုံးဝဥဿုံ ပေါင်းစည်းဝင်ရောက်ခဲ့ကြသည်။<ref name="Yegar"/>
၎င်းတို့သည် မွတ်စလင်ကမ္ဘာ (အထူးသဖြင့် အာရေဗျနှင့် ပါရှန်းပင်လယ်ကွေ့ဒေသ) နှင့် မြန်မာနိုင်ငံတော်အကြား ကုန်သွယ်မှုကဏ္ဍတွင် ဘာသာရေးပညာရှင်များ၊ အကြီးတန်းကုန်သည်များနှင့် ကြားခံဆက်သွယ်ရေးသမားများအဖြစ် အဓိကအခန်းကဏ္ဍမှ ထင်ရှားခဲ့သည်။<ref name="Reid">Reid, Anthony (1993). ''Southeast Asia in the Age of Commerce, 1450-1680''. Yale University Press. pp. 122–126.</ref> သမိုင်းမှတ်တမ်းများနှင့် ကိုလိုနီခေတ်ဦး မှတ်တမ်းများအရ တောင်ငူမင်းဆက်နှင့် ကုန်းဘောင်မင်းဆက် အပါအဝင် ကိုလိုနီခေတ်မတိုင်မီ မြန်မာ့နန်းတွင်း တရားရုံးများတွင် အာရပ်နှင့် ပါရှန်းနွယ်ဖွား မွတ်စလင်မိသားစုအချို့ကို သမားတော်များ၊ ဗေဒင်ပညာရှင်များ၊ နန်းတွင်းအကြံပေးများနှင့် ကုန်သွယ်ရေးကိုယ်စားလှယ် (တော်ဝင် ကုန်သည်) များအဖြစ် ခန့်အပ်ကာ အမြတ်တနိုး ချီးမြှောက်မြှောက်စားခဲ့ကြောင်း ခိုင်လုံစွာ တွေ့ရှိရသည်။<ref name="Yegar"/><ref name="Harvey">Harvey, G. E. (1925). ''History of Burma: From the Earliest Times to 10 March 1824''. Longmans, Green and Co. pp. 158–162.</ref>
== ကိုးကား ==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာမွတ်စလင်များ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ လူမျိုးစုများ]]
gdq2cpnlyte65ta42dz7ynpfz78rldo
ယူအေးဖာ ချန်ပီယံလိဂ်
0
141782
1034759
858467
2026-05-31T05:29:42Z
Salai Rungtoi
22844
[[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:ဥရောပ ဘောလုံးအဖွဲ့ချုပ်]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည်
1034759
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox football tournament
| name = UEFA CHAMPIONS LEAGUE
| logo = [[File:UEFA Champions League logo 2.svg|240px]]
| founded = {{Start date and age|df=yes|1955}}<br />(rebranded in 1992)
| region = ဥရောပ ([[UEFA]])
| number of teams = 32 (group stage)<br />79 (total)
| qualifier for = [[ယူအေးဖာ စူပါဖလား]]<br />[[ဖီဖာ ကလပ်ကမ္ဘာ့ဖလား]]
| related comps = [[ယူအေးဖာ ယူရိုပါလိဂ်]] {{nowrap|(2nd tier)}}<br />[[ယူအေးဖာ ယူရိုပါ ကွန်ဖရန်စ် လိဂ်]] {{nowrap|(planned 3rd tier)}}
| current champions = {{nowrap|{{flagicon|ENG}} [[ချဲလ်ဆီး]] (ဒုတိယမြောက်ဆု)}}
| most successful club = {{nowrap|{{flagicon|ESP}} [[ရီးယဲလ် မဒရစ်]] (၁၃ ဆု)}}
| broadcasters = [[List of UEFA Champions League broadcasters|List of broadcasters]]
| website = {{url|https://www.uefa.com/uefachampionsleague/|Official website}}
| current = [[2024–25 UEFA Champions League]]
}}
'''ယူအေးဖား ချန်ပီယံလိဂ်''' ({{lang-en|'''UEFA CHAMPIONS LEAGUE'''}}; အတိုကောက် - UCL ) သည် ဥရောပဘောလုံးအသင်းများအသင်း (UEFA) က စီစဉ်ပြီး ထိပ်တန်း ဥရောပကလပ်များကဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်သော နှစ်စဉ်ကျင်းပသည့် ကလပ်ဘောလုံးပြိုင်ပွဲဖြစ်သည်။ ပြိုင်ပွဲကို အနိုင်ရရှိသူများကို အုပ်စုနှင့်နောက်ကောက်ပုံစံဖြင့် ဆုံးဖြတ်သည်။ ၎င်းသည်ကမ္ဘာ့အကြီးဆုံးဘောလုံးပြိုင်ပွဲများထဲမှ တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဥရောပဘောလုံးပွဲတွင် အမျိုးသားလိဂ်ချန်ပီယံများ (နှင့်အချို့သောတိုင်းပြည်များအနေဖြင့် အသင်းတစ်သင်း သို့မဟုတ် ထို့ထက်ပိုသည်)ပါဝင်သည့်အမြင့်ဆုံးသော ကလပ်ပြိုင်ဆိုင်မှုတစ်ခု ဖြစ်သည်။
၁၉၅၅ ခုနှစ်တွင် ဥရောပချန်ပီယံအဖြစ် လူသိများသော ဥရောပချန်ပီယံကလပ်များဖလားအဖြစ် စတင်မိတ်ဆက်ခဲ့သည်။ အစပိုင်းတွင်ဥရောပ၏ပြည်တွင်းလိဂ်ချန်ပီယံများသာ ဖွင့်လှစ်နိုင်သည့်ပြိုင်ပွဲဝင် ပြိုင်ပွဲဖြစ်ပြီး အနိုင်ရသူမှာ ဥရောပကလပ်ချန်ပီယံဖြစ်သည်။ ပြိုင်ပွဲသည် ၁၉၉၂ ခုနှစ်တွင် လက်ရှိအမည်ဖြင့်စတင်ခဲ့ပြီး၊ အချို့သောနိုင်ငံများမှ ဝင်ရောက်လာသူများကို ခွင့်ပြုချက် ပေးခဲ့သည်။ <ref name="UCL">{{cite news|title=Football's premier club competition|url=http://www.uefa.com/uefachampionsleague/history/index.html|publisher=[[UEFA]]|date=31 January 2010|accessdate=23 May 2010 }}</ref> ထိုအချိန်မှစ၍ တိုးချဲ့ခဲ့ပြီး ဥရောပ၏အမျိုးသားလိဂ်အများစုမှာ သူတို့၏ချန်ပီယံကို သာ ဝင်နိုင်သော်လည်း အင်အားအကောင်းဆုံးလိဂ်များသည် အသင်း ၄ သင်းအထိ ရှိသည်။<ref>{{cite news|title=Clubs|url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/clubs/|publisher=[[UEFA]]|date=12 May 2020|accessdate=12 May 2020 }}</ref><ref>{{cite press release|title=UEFA Europa League further strengthened for 2015–18 cycle|url=https://www.uefa.com/insideuefa/mediaservices/mediareleases/news/0209-0f887791376e-41f65711e5cb-1000--uefa-europa-league-further-strengthened-for-2015-18-cycle/?referrer=%2Finsideuefa%2Fnews%2Fnewsid%3D1956122|publisher=[[UEFA]]|date=24 May 2013|accessdate=2 August 2013 }}</ref> UEFA CHAMPIONS LEAGUE အတွက် အရည်အချင်းမပြည့်မှီသောသူတို့၏အမျိုးသားလိဂ်တွင် နောက်တစ်ဆင့်ပြီးမြောက်သောကလပ်များသည်ဒုတိယဆင့် [[ယူအေးဖာ ယူရိုပါလိဂ်]] ပြိုင်ဆိုင်မှုအတွက်အရည်အချင်းပြည့်မီသည်။ ၂၀၂၁ တွင် ယူအေးဖာ ယူရိုပါလိဂ် အတွက် အရည်အချင်းမပြည့်မှီသောအသင်းများသည် [[ယူအေးဖာ ယူရိုပါ ကွန်ဖရန်စ် လိဂ်]] ဟုခေါ်သည့် တတိယဆင့်ပြိုင်ပွဲအသစ်တစ်ခုအတွက် အရည်အချင်း ပြည့်မီလိမ့်မည်။ <ref name="UEL2">{{cite press release |url=https://www.uefa.com/insideuefa/about-uefa/news/newsid=2585829.html |title=UEFA Executive Committee approves new club competition |work=[[UEFA]] |date=2 December 2018 |accessdate=2 December 2018 }}</ref>
လက်ရှိပုံစံဖြင့် ချန်ပီယံလိဂ်သည် ဇွန်လနှောင်းပိုင်းမှ စတင်၍ အကြိုခြေစမ်းပွဲသုံးခု၊ ခြေစစ်ပွဲ ၂ ပွဲတွင် ကစားရမည့်ခြေစစ်ပွဲသုံးပွဲနှင့်ကစားပွဲစဉ်များဖြစ်သည်။ ကျန်ရှိနေသေးသောအဖွဲ့ (၆) ခုသည် အုပ်စုအဆင့်သို့ ဝင်ရောက်ပြီး အရည်အချင်းပြည့်မှီသောအသင်း (၂၆) သင်းနှင့်ပူးပေါင်းခဲ့သည်။ ထို၃၂ သင်းသည် အသင်းလေးသင်းရှိသည့်အုပ်စု ၈ စုဖြင့် စုစည်း၍ ၂ကျော့ပတ်လည် ကစားသည်။<ref name="Matches">{{cite news|title=Matches|url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/fixtures-results/|publisher=Union of European Football Associations|date=12 May 2020|accessdate=12 May 2020 }}</ref> အုပ်စုဗိုလ် ရှစ်သင်းနှင့် အုပ်စုဒုတိယ ရှစ်သင်းတို့သည် နောက်ဆုံးပွဲစဉ်ကို မေလနှောင်းပိုင်းသို့မဟုတ်ဇွန်လအစောပိုင်းတွင် အဆုံးသတ်ထားသည်။ ချန်ပီယံလိဂ်၏အနိုင်ရရှိသူသည် နောက်နှစ် ချန်ပီယံလိဂ်၊ [[ယူအေးဖာ စူပါဖလား]]နှင့် [[ဖီဖာ ကလပ်ကမ္ဘာ့ဖလား]]အတွက် အရည်အချင်းပြည့်မှီသည်။ <ref name="UEFA Super Cup">{{cite web |title=Club competition winners do battle |url=http://www.uefa.com/uefasupercup/history/index.html|publisher=[[UEFA]]|date=31 January 2010|accessdate=23 May 2010 }}</ref><ref name="FIFA Club World Cup">{{cite web|title=FIFA Club World Cup |url=https://www.fifa.com/clubworldcup/|publisher=[[FIFA]]|accessdate=30 December 2013}}</ref>၂၀၂၀ ခုနှစ်တွင် COVID-19 ကူးစက်ရောဂါ၏အကျိုးဆက်ကြောင့် ယူအေးဖာ ပွဲစဉ်များအတွက် ပုံမှန်အချိန်ဇယားကို ပျက်ပြားစေသည်။ လက်ကျန်ပွဲစဉ်များအား ပေါ်တူဂီ၊ လစ္စဘွန်းရှိ ကြားနေနေရာများတွင် ဩဂုတ်လ ၁၂ ရက်မှ ၂၃ ရက်အထိ ကွာတားဖိုင်နယ်နှင့်ဆီမီးဖိုင်နယ်တို့ကို တစ်ကြိမ်တည်း ရှုံးထွက်ပွဲစဉ်အဖြစ် ကစားခဲ့သည်။
စပိန်ကလပ်များသည် အနိုင်ရရှိမှုအများဆုံး (၁၈ ခု)၊ အင်္ဂလန် (၁၃) ပွဲနှင့်အီတလီ (၁၂) ပွဲ အနိုင်ရရှိခဲ့သည်။ အင်္ဂလန်အသင်းသည် အနိုင်ရအသင်း (၅သင်း) အများဆုံးဖြစ်သည်။ ပြိုင်ပွဲကို ကလပ် ၂၂ ခုဖြင့်အနိုင်ရရှိခဲ့ပြီး ၁၂ ခုမှာတစ်ကြိမ်ထက်ပိုပြီးအနိုင်ရခဲ့သည်။<ref name="Winners">{{cite news|title=European Champions' Cup|url=http://www.rsssf.com/tablese/ec1.html|publisher=[[Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation]]|date=31 January 2010|accessdate=23 May 2010 }}</ref> [[ရီးယဲလ် မဒရစ်]]သည် ပြိုင်ပွဲ၏သမိုင်းတွင် အအောင်မြင်ဆုံးကလပ် ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ပထမရာသီငါးကြိမ် အပါအဝင် (၁၃) ကြိမ် အနိုင်ရခဲ့ပြီး ဖြစ်သည်။ [[မန်ချက်စတာစီးတီး]]သည် ၂၀၂၃ တွင် [[အင်တာမီလန်]] ကို (၁-၀) ဖြင့် အနိုင်ရရှိခဲ့၍ လက်ရှိချန်ပီယံဖြစ်သည်။
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:ယူအေးဖာ ချန်ပီယံလိဂ်]]
[[ကဏ္ဍ:ဥရောပ ဘောလုံးအဖွဲ့ချုပ်]]
knimicchlplic257ue224215x0tftvu
မန်စီမြို့ (ယူနန်ပြည်နယ်)
0
152580
1034739
1020611
2026-05-31T00:23:43Z
瑞丽江的河水
38311
1034739
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox settlement
| name = မန်စီမြို့
ᥝᥥᥒᥰ ᥛᥫᥒᥰ ᥑᥩᥢᥴ
Mangshi Myu
| area_metro_km2 =
| seat_type = ရုံးစိုက်ရာမြို့
| seat = [[မိုးဟွမ်ခရိုင်ခွဲ]]
| leader_party = [[တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီ|တကပ]]
| leader_title = Mayor
| leader_name = မောင်ရှောက် ({{lang|zh-Hans|毛晓}})
| leader_title1 = Secretary of CPC City Committee
| leader_name1 = ကျောက်တုံမေ ({{lang|zh-Hans|赵冬梅}})
| unit_pref = Metric
| area_footnotes = <ref name="李赪">{{cite book |author=Li Cheng (李赪) |date=2012 |script-title=zh:《云南统计年鉴2017》 |trans-title=Statistical Yearbook of Yunnan 2017 |language=zh |location=[[Beijing]] |publisher=China Statistics Press |isbn=978-7-5037-8267-1}}</ref>{{rp|536}}
| area_total_km2 = 2,900.91
| area_land_km2 =
| area_water_km2 =
| area_urban_km2 =
| area_rural_km2 =
| elevation_m = 933
| established_title = Founded
| population_as_of = 2016
| population_footnotes = <ref name="芒市市情概况">{{cite web |url=http://www.dhms.gov.cn/Web/_F0_0_28D07CK7UV2M5AHV1CLAQHL4VS.htm |script-title=zh:芒市市情概况 |trans-title=Overview of Mangshi |date=2016-06-29 |website=www.dhms.gov.cn |publisher=Mangshi government |access-date=2018-08-03 |language=zh |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |accessdate=6 December 2020 |archivedate=22 October 2020 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20201022225408/http://www.dhms.gov.cn/Web/_F0_0_28D07CK7UV2M5AHV1CLAQHL4VS.htm }}</ref>
| population_total = 410,426
| population_density_km2 = auto
| population_note =
| population_demonym =
| timezone1 = [[Time in China|UTC+8]]
| utc_offset1 =
| postal_code_type = [[List of postal codes in China|Postal code]]
| postal_code = 678400
| area_code_type = [[Telephone numbers in China|Phone code]]
| area_code = (0)692
| iso_code =
| website = {{URL|www.dhms.gov.cn}}
| established_date = 1996
| subdivision_name2 = [[တယ်ဟုန် ရှမ်း နှင့် ဂျိန်းဖော ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရစီရင်စု]]
| native_name = {{lower|0.1em|芒市}}
| image_caption = From top, left to right:<br />Skyline of Mangshi, Mangshi Square with China-Myanmar Friendship Memorial Hall, [[Menghuan Pagoda]], Menghuan Road upper, [[Mangshi Hotel]], Mangshi fortune center plaza
| native_name_lang = zh
| translit_lang1 = အခြားဘာသာစကားများ
| translit_lang1_type2 = [[ဖျင်းယင်း]]
| translit_lang1_info2 = Mángshì
| translit_lang1_type3 = [[တိုင်နူးဘာသာစကား|နူးရှမ်း]]
| translit_lang1_info3 = ᥝᥥᥒᥰ ᥛᥫᥒᥰ ᥑᥩᥢᥴ
| translit_lang1_type4 = [[ဂျိန်းဖောဘာသာ |ဂျိန်းဖော]]
| translit_lang1_info4 = Mangshi Myu
| translit_lang1_type5 = [[မြန်မာဘာသာ|မြန်မာ]]
| translit_lang1_info5 = {{lang|my|မန်စီ}}
| translit_lang1_type6 = [[ထိုင်းဘာသာစကား |ထိုင်း]]
| translit_lang1_info6 = {{lang|th|เมืองข้อน}}
| settlement_type = [[ခရိုင်အဆင့်ရှိမြို့]]
| image_skyline = {{Photomontage
| photo1a = 芒市天际线02.jpg
| photo1b = 芒市广场-中缅友谊馆.jpg
| photo2a = 勐焕大金塔01.jpg
| photo2b = 芒市勐焕路01.jpg
| photo3a = 芒市宾馆02.jpg
| photo3b = 芒市财富中心01.jpg
| size = 300
| spacing = 1
| color = white
| border = 1
}}
| etymology = Evolved form the ethnic name "{{linktext|lang=zh|茫|施}}" (Mangshi)
| subdivision_type2 = [[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ၏စီရင်စုနယ်မြေများ|စီရင်စု ]]
| nickname = အာရုဏ်ဦးမြို့
| image_map = 芒市位置图.jpg
| map_alt = 150px
| map_caption = Territory of Mangshi (red) in Yunnan Province
| pushpin_map = Yunnan
| pushpin_label_position =
| pushpin_map_caption = Location in Yunnan
| pushpin_mapsize = 250
| coor_pinpoint = Mangshi government
| coordinates = {{coord|24.4337|N|98.5881|E|type:adm3rd_region:CN-53_source:Gaode|format=dms|display=it}}
| subdivision_type = နိုင်ငံများ
| subdivision_name = တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ
| subdivision_type1 = [[တရုတ်ပြည်ရှိပြည်နယ်များ|ပြည်နယ်]]
| subdivision_name1 = [[ယူနန်]]
| footnotes =
}}
'''မန်စီ''' ({{zh|c=芒市|w='''Mangshih'''}} ; Tai Nuea : ᥝᥥᥒᥰ ᥛᥫᥒᥰ ᥑᥩᥢᥴ; [[ကချင်ဘာသာစကား|ဂျင်း]] : Mangshi Myu)မြို့၏ အမည်ဟောင်းမှာ လူရှီ '''Luxi''' 潞西 <ref name="Name Change">{{Cite web|url=http://www.yn.xinhuanet.com/newscenter/2010-07/23/content_20421088.htm|publisher=Yunnan Xinhua|language=zh|date=2010-07-23|title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ|accessdate=6 December 2020|archivedate=3 March 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160303165524/http://www.yn.xinhuanet.com/newscenter/2010-07/23/content_20421088.htm}}</ref> ဖြစ်သည်။ ခရိုင်အဆင့်မြို့ တစ်မြို့ဖြစ်ပြီး [[တယ်ဟုန် ရှမ်း နှင့် ဂျိန်းဖော ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရစီရင်စု|တယ်ဟုန်းရှမ်းများနှင့်ဂျိန်းဖောကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရစီရင်စု]]ရုံးစိုက်ပါသည်။ တရုတ်ပြည်အနောက်ဘက် [[ယူနန်ပြည်နယ်|ယူနန်]] ပြည်နယ်တွင် တည်ရှိသည်။ မန်စီမြို့သည် {{convert|2900.91|km2|abbr=on}} ကျယ်ဝန်းပြီး မြို့ပြဧရိယာမှာ {{convert|18.66|km2|abbr=on}} ရှိသည်။ ဟန်တရုတ် ၊ ရှမ်းလူမျိုးများ (Tai Nuea ဌာနခွဲ) နှင့် [[ဂျိန်ဖော့လူမျိုး|ဂျိန်းဖောလူမျိုးများ]] (ဇိုင်းဝါဌာနခွဲ) သည် အဓိကလူမျိုးစုများဖြစ်သည်။ Luxi ကောင်တီကို ၁၉၄၉ ခုနှစ်တွင်တည်ထောင်ခဲ့ပြီး ၁၉၉၆ တွင်ခရိုင်အဆင့်မြို့တော်ဖြစ်လာခဲ့သည်။
== အမည်ဖြစ်ပေါ်လာပုံ ==
== သမိုင်း ==
[[ဖိုင်:1956中缅边民联欢大会周恩来与吴巴瑞步入会场2.jpg|left|thumb| [[ချူအင်လိုင်း|Zhou Enlai]] နှင့် [[ဗဆွေ၊ ဦး၊ ဝန်ကြီးချုပ်ဟောင်း|Ba Swe]] တို့သည် ၁၉၅၆ ခုနှစ်တွင် Mangshi China-Myanmar Border People's Party သို့ဝင်ရောက်ခဲ့ကြသည်]]
[[ဖိုင်:芒市百货大楼1958.png|left|thumb| မန်းရှီစတိုးဆိုင်]]
== ပထဝီဝင် ==
[[ဖိုင်:芒市河 - 2023-07-29.jpg|left|thumb| မန်စီမြစ်]]
== အုပ်ချုပ်ရေးဌာနခွဲများ ==
[[ကဏ္ဍ:ရိုးရှင်းသော တရုတ်ဘာသာစကား စာသားပါဝင်သည့် ဆောင်းပါးများ]]
[[ကဏ္ဍ:ဝီကီဒေတာရှိ ကိုဩဒိနိတ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ မြို့များ]]
5w07c3y3i55srqmvpjh3rr31lpzs73e
ဂဲမနိုင်ခတောင်းရွာ၊ ဗန်းမော်မြို့နယ်
0
154412
1034727
972225
2026-05-30T23:26:56Z
Giuliotf
131820
coordinate
1034727
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox settlement
|name = ဂဲမနိုင်ခတောင်း
|official_name = ဂဲမနိုင်ခတောင်းရွာ
|pushpin_label_position = bottom
|pushpin_map = မြန်မာနိုင်ငံ
|pushpin_map_caption = မြန်မာနိုင်ငံတွင်း တည်နေရာ
|image_skyline =
|image_map =
|map_caption =
|subdivision_type = [[အချုပ်အခြာ အာဏာပိုင် နိုင်ငံများစာရင်း|နိုင်ငံ]]
|subdivision_name ={{flag|မြန်မာနိုင်ငံ}}
|subdivision_type1 =[[မြန်မာနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေးနယ်မြေဒေသများ|ပြည်နယ်]]
|subdivision_name1 = {{flag|ကချင်ပြည်နယ်}}
|subdivision_type2 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ ခရိုင်များ|ခရိုင်]]
|subdivision_name2 = [[ဗန်းမော်ခရိုင်]]
|subdivision_type3 = [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြို့နယ်များ|မြို့နယ်]]
|subdivision_name3 = [[ဗန်းမော်မြို့နယ်]]
|subdivision_type4 = [[ကျေးရွာအုပ်စု]]
|subdivision_name4 = စင်းခန်း
|settlement_type = [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ရွာများ|ရွာ]]
|unit_pref = Imperial
|area_total_km2 =
|population =
|population_as_of =
|elevation_ft =
|elevation_m =
|timezone = [[မြန်မာစံတော်ချိန်]]
|utc_offset = +6.30
|website =
|coordinates = {{Coord|23|58|59|N|96|58|18|E|region:MM|format=dms|display=inline,title}}
}}
'''ဂဲမနိုင်ခတောင်းရွာ'''({{Lang-en|Gemanaingkhatawng}})သည် [[ကချင်ပြည်နယ်]]၊ [[ဗန်းမော်ခရိုင်]]၊ [[ဗန်းမော်မြို့နယ်]]၊ [[စင်းခန်းကျေးရွာအုပ်စု]]၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၂၂၁၈၆၉ ဖြစ်သည်။ [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ သန်းခေါင်စာရင်း#၂၀၁၄ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်း|၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်း]]အရ စင်းခန်းကျေးရွာအုပ်စုတွင် ကျား ၃၅၄၅ ဦး၊ မ ၃၂၆၃ ဦး၊ လူဦးရေစုစုပေါင်း ၆၈၀၈ ဦး နေထိုင်သည်။ <ref>{{cite web|url=http://themimu.info/place-codes|title=Place codes (Pcodes)|work=Myanmar Information Management Unit|date=June 2020|access-date=21 December 2020|archive-date=21 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201121081823/https://themimu.info/place-codes|url-status=dead}}</ref>
==ကိုးကား==
{{reflist}}
{{ပထဝီဝင်တည်နေရာ
|Centre = ဂဲမနိုင်ခတောင်း
|North =
|Northeast =
|East =
|Southeast =
|South =
|Southwest =
|West =
|Northwest =
}}
{{ဗန်းမော်မြို့နယ်}}
[[ကဏ္ဍ:ဗန်းမော်မြို့နယ်ရှိ ရွာများ]]
{{Kachin-geo-stub}}
hqm8zy514mvp17p2565dme9gay2qyxv
ဂျပန်နိုင်ငံရှိ မြစ်များစာရင်း
0
209621
1034841
1034135
2026-05-31T11:21:39Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
/* ဟွန်းရှူး */
1034841
wikitext
text/x-wiki
[[File:NiigataCityOpenData machinami004.jpg|250px|right|thumb|ဂျပန်နိုင်ငံတွင် အရှည်ဆုံးဖြစ်သည့် [[ရှိနနိုမြစ်]]]]
[[ဂျပန်နိုင်ငံ]]ရှိ မြစ်များသည် များသောအားဖြင့် အရှည်မှာတိုတောင်းကြပြီး တောင်ထူထပ်သည့် ပထဝီသွင်ပြင်ကြောင့် မြစ်များသည် နက်စောက်ကြသည်။
ဂျပန်နိုင်ငံရှိ မြစ်များသည် တောင်ထူထပ်သည့်တောများထဲမှ စတင်ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့ပြီး V ပုံသဏ္ဌာန်ရှိကြသည်။ မြစ်များ၏ အောက်ပိုင်းတွင် သီးနှံများကို စိုက်ပျိုးကြပြီး မြို့များ တည်ရှိကြသည်။ အချို့မြစ်များတွင် ဆည်များကို တည်ဆောက်ကာ ရေနှင့် လျှပ်စစ်ထောက်ပံ့ပေးကြသည်။
အရှည်ဆုံးမြစ်မှာ ရှိနနိုမြစ် ဖြစ်သည်။ ၎င်းမြစ်သည် နဂနိုစီရင်စုမှ နီးဂတစီရင်စုအထိ စီးဆင်းနေသည်။ တိုတဲမြစ်သည် ရေဝေရေလဲအကြီးဆုံးဖြစ်ပြီး တိုကျိုမြို့ပြဒေသရှိ လူပေါင်း ၃၀ ကျော်ကို ရေအထောက်အပံ့ပေးလျက်ရှိသည့် မြစ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
==ဟော့ကိုင်းဒိုး==
ဟော့ကိုင်းဒိုးတွင် မြစ် ၃၂၆ စင်း ရှိသည်။ ၎င်းမြစ်များထဲတွင် ဗဟိုအစိုးရက သတ်မှတ်ထားသည့် အဆင့် (၁) ရှိသည့်မြစ် (1級水系 or 一級河川, ikkyū suikei) သည် ၂၃ ခု ပါဝင်သည်။ မြစ်များကို ဟော့ကိုင်းဒိုးဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးဌာန (北海道開発局, Hokkaidō kaihatsukyoku) က စီမံခန့်ခွဲသည်။ အဆင့် (၂) အဆင့်ရှိ မြစ်သည် ၆ ခု ရှိသည်။
အောက်ပါစာရင်းသည် ဟော့ကိုင်းဒိုးရှိ မြစ်များစာရင်းကို အရှည်အားဖြင့် စီစဉ်ထားသည်။
{{static row numbers}}
{| class="wikitable sortable static-row-numbers static-row-header-text"
|-
! မြစ်အမည်
! အရှည်
! [[အဆင့်သတ်မှတ်ချက်]]
! မြစ်လက်တက်
! class="unsortable" | Refs
|-
| {{nihongo|[[အိရှိခရိမြစ်]]|石狩川|Ishikari-gawa}}
| {{convert|268|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlit2"/><ref name="mlit3" /><ref name="listrivers" /><ref name="mlit-kei">{{cite web| url=http://www.hkd.mlit.go.jp/ky/kn/kawa_kei/ud49g7000000n5uy.html | title=穴の川遊砂地 北海道開発局 |publisher=[[Ministry of Land, Infrastructure, Transport and Tourism]], Japan|access-date=December 31, 2017| language=ja}}</ref>
|-
| {{nihongo|[[တဲရှိအိုမြစ်]]|天塩川|Teshio-gawa}}
| {{convert|256|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlit2"/><ref name="mlit3" /><ref name="listrivers" /><ref name="mlit-kei"/>
|-
| {{nihongo|[[တိုခချိမြစ်]]|十勝川|Tokachi-gawa}}
| {{convert|156|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlit2"/><ref name="mlit3" /><ref name="listrivers" /><ref name="mlit-kei"/>
|-
| {{nihongo|[[ခုရှိရိုမြစ်]]|釧路川|Kushiro-gawa}}
| {{convert|154|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlit2"/><ref name="mlit3" /><ref name="listrivers" /><ref name="mlit-kei"/>
|-
| {{nihongo|[[ယူးဘရိမြစ်]]|夕張川|Yūbari-gawa}}
| {{convert|136|km|mi|abbr=on}}
| A
| [[Ishikari River|Ishikari]]
| <ref name="mlit2"/><ref name="mlit3" /><ref name="listrivers" /><ref name="mlit-kei"/>
|-
| {{nihongo|[[မုမြစ် (ဟော့ကိုင်းဒိုး)|မုမြစ်]]|鵡川|Mu-kawa}}
| {{convert|135|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlit2"/><ref name="mlit3" /><ref name="listrivers" /><ref name="mlit-kei"/>
|-
| {{nihongo|[[ရှိရိဘဲဆွတ်မြစ်]]|尻別川|Shiribetsu-gawa}}
| {{convert|126|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlit2"/><ref name="mlit3" /><ref name="listrivers" /><ref name="mlit-kei"/>
|-
| {{nihongo|[[တိုခိုရိုမြစ်]]|常呂川|Tokoro-gawa}}
| {{convert|120|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlit2"/><ref name="mlit3" /><ref name="listrivers" /><ref name="mlit-kei"/>
|-
| {{nihongo|[[အဘရှိရိမြစ်]]|網走川|Abashiri-gawa}}
| {{convert|115|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlit2"/><ref name="mlit3" /><ref name="listrivers" /><ref name="mlit-kei"/>
|-
| {{nihongo|[[ချိတိုဆဲမြစ်]]|千歳川|Chitose-gawa}}
| {{convert|108|km|mi|abbr=on}}
| A
| [[အိရှိခရိမြစ်]]
| <ref name="mlit2"/><ref name="mlit3" /><ref name="listrivers" /><ref name="mlit-kei"/>
|-
| {{nihongo|[[ဆရုမြစ်]]|沙流川|Saru-gawa}}
| {{convert|104|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlit2"/><ref name="mlit3" /><ref name="listrivers" /><ref name="mlit-kei"/>
|-
| {{nihongo|[[အခန်မြစ်]]|阿寒川|Akan-gawa}}
| {{convert|98|km|mi|abbr=on}}
| B
|
| <ref name="mlit2"/><ref name="mlit3" /><ref name="listrivers" /><ref name="mlit-kei"/>
|-
| {{nihongo|[[ယူးဘဲဆွတ်မြစ်]]|湧別川|Yūbetsu-gawa}}
| {{convert|87|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlit2"/><ref name="mlit3" /><ref name="listrivers" /><ref name="mlit-kei"/>
|-
| {{nihongo|[[ရှောခိုဆွတ်မြစ်]]|渚滑川|Shokotsu-gawa}}
| {{convert|84|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlit2"/><ref name="mlit3" /><ref name="listrivers" /><ref name="mlit-kei"/>
|-
| {{nihongo|[[နီးခပ်ပုမြစ်]]|新冠川|Niikappu-gawa}}
| {{convert|80|km|mi|abbr=on}}
| B
|
| <ref name="mlit2"/><ref name="mlit3" /><ref name="listrivers" /><ref name="mlit-kei"/>
|-
| {{nihongo|[[ရှိရိဘဲရှိတိုရှိဘဲဆွတ်မြစ်]]|後志利別川|Shiribeshi-Toshibetsu-gawa}}
| {{convert|80|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlit2"/><ref name="mlit3" /><ref name="listrivers" /><ref name="mlit-kei"/>
|-
| {{nihongo|[[ရှိဘဲဆွတ်မြစ်]]|標津川|Shibetsu-gawa}}
| {{convert|78|km|mi|abbr=on}}
| B
|
| <ref name="mlit2"/><ref name="mlit3" /><ref name="listrivers" /><ref name="mlit-kei"/>
|-
| {{nihongo|[[တိုယောဟိရမြစ်]]|豊平川|Toyohira-gawa}}
| {{convert|72.5|km|mi|abbr=on}}
| A
| [[အိရှိခရိမြစ်]]
| <ref name="mlit2"/><ref name="mlit3" /><ref name="listrivers" /><ref name="mlit-kei"/>
|-
| {{nihongo|[[ရှိဇုနိုင်းမြစ်]]|静内川|Shizunai-gawa}}
| {{convert|69.9|km|mi|abbr=on}}
| B
|
| <ref name="mlit2"/><ref name="mlit3" /><ref name="listrivers" /><ref name="mlit-kei"/>
|-
| {{nihongo|[[ရုမိုအိမြစ်]]|留萌川|Rumoi-gawa}}
| {{convert|44|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlit2"/><ref name="mlit3" /><ref name="listrivers" /><ref name="mlit-kei"/>
|-
| {{nihongo|[[ခိုအဲတိုအိမြစ်]]|声問川|Koetoi-gawa}}
| {{convert|41.9|km|mi|abbr=on}}
| B
|
| <ref name="mlit2"/><ref name="mlit3" /><ref name="listrivers" /><ref name="mlit-kei"/>
|-
| {{nihongo|[[မိဆွတ်အိရှိမြစ်]]|三石川|Mitsuishi-gawa}}
| {{convert|31.6|km|mi|abbr=on}}
| B
|
| <ref name="mlit2"/><ref name="mlit3" /><ref name="listrivers" /><ref name="mlit-kei"/>
|-
| {{nihongo|[[ရှိခိအုမြစ်]]|敷生川|Shikiu-gawa}}
| {{convert|22.8|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlit2"/><ref name="mlit3" /><ref name="listrivers" /><ref name="mlit-kei"/>
|-
| {{nihongo|[[မခိုမနိုင်းမြစ်]]|真駒内川|Makomanai-gawa}}
| {{convert|21|km|mi|abbr=on}}
| A
| [[တိုယောဟိရမြစ်]]
| <ref name="mlit2"/><ref name="mlit3" /><ref name="listrivers" /><ref name="mlit-kei"/>
|-
| {{nihongo|[[အနနိုမြစ်]]|穴の川|Ana-no-kawa}}
| {{convert|9.4|km|mi|abbr=on}}
| A
| [[တိုယောဟိရမြစ်]]
| <ref name="mlit2"/><ref name="mlit3" /><ref name="listrivers" /><ref name="mlit-kei"/>
|}
===ဟွန်းရှူး===
{{static row numbers}}
{| class="wikitable sortable static-row-numbers static-row-header-text"
|-
! မြစ်အမည်
! အရှည်
! [[အဆင့်]]
! မြစ်လက်တက်
! class="unsortable" | Refs
|-
| {{nihongo|[[ရှိနနိုမြစ်]]|信濃川|Shinano-gawa}}
| {{convert|367|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu">{{cite web| url=http://www1.river.go.jp/0106.html | title=1級水系 | language=ja | publisher=Ministry of Land, Infrastructure, Transport and Tourism | access-date=December 31, 2017}}</ref>
|-
| {{nihongo|[[တိုနဲမြစ်]]|利根川|Tone-gawa}}
| {{convert|322|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[ခိတခမိမြစ်]]|北上川|Kitakami-gawa}}
| {{convert|249|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[အဘုခုမမြစ်]]|阿武隈川|Abukuma-gawa}}
| {{convert|239|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[ခိဆိုမြစ်]]|木曽川|Kiso-gawa}}
| {{convert|229|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[မိုဂမိမြစ်]]|最上川|Mogami-gawa}}
| {{convert|229|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[တန်းရူးမြစ်]]|天竜川|Tenryū-gawa}}
| {{convert|213|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[အဂနိုမြစ်]]|阿賀野川|Agano-gawa}}
| {{convert|210|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[ဂိုးနိုခဝမြစ်]]|江の川 or 江川|-gawa}}<br/>{{nihongo|Enokawa River|可愛川|Eno-kawa}}
| {{convert|194|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[ခုမနိုမြစ်]]|熊野川|Kumano-gawa}}<br/>{{nihongo|Shingu River|新宮川|Shingu-gawa}}
| {{convert|183|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[အရခဝမြစ် (ခန်းတိုး)|အရခဝမြစ်]]|荒川|Arakawa}}
| {{convert|173|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[အိုးအိမြစ်]]|大井川|Ōi-gawa}}
| {{convert|168|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[နဂရမြစ်]]|長良川|Nagara-gawa}}
| {{convert|166|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[ဟိအိမြစ်]]|斐伊川|Hii-gawa}}
| {{convert|153|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[နခမြစ် (တိုချိဂိ၊ အိဘရချိ)|နခမြစ်]]|那珂川|Naka-gawa}}
| {{convert|150|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[ယုရမြစ် (ဂျပန်)|ယုရမြစ်]]|由良川|-gawa}}
| {{convert|146|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[အဆဟိမြစ်]]|旭川|Asahi-gawa}}
| {{convert|142|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[မဘဲချိမြစ်]]|馬淵川|Mabechi-gawa}}
| {{convert|142|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[တမမြစ်]]|多摩川|Tama-gawa}}
| {{convert|138|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[ခိနိုခဝမြစ်]]|紀ノ川 or 紀の川|}}<br/>{{nihongo|Yoshino River|吉野川|Yoshino-kawa}}
| {{convert|136|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[ယောနဲရှိရိုမြစ်]]|米代川|Yoneshiro-gawa}}
| {{convert|136|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[အိုမိုနိုမြစ်]]|雄物川|Omono-gawa}}
| {{convert|133|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[ယောရှိအိမြစ်]]|吉井川|Yoshii-gawa}}
| {{convert|133|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[ဖုဂျိမြစ်]]|富士川|Fuji-kawa}}
| {{convert|128|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[ခုဂျိမြစ် (အိဘရခိ)|ခုဂျိမြစ်]]|久慈川|Kuji-gawa}}
| {{convert|124|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[အိဘိမြစ်]]|揖斐川|Ibi-gawa}}
| {{convert|121|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[ဂျင်းဇူးမြစ်]]|神通川|Jinzū-gawa}}
| {{convert|120|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[ယဟဂိမြစ်]]|矢作川|Yahagi-gawa}}
| {{convert|117|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[ခုဇုရူးမြစ်]]|九頭竜川|Kuzuryū-gawa}}
| {{convert|116|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[ရှောမြစ်]]|庄川|Shō-gawa}}
| {{convert|115|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[တခဟရှိမြစ်]]|高梁川|Takahashi-gawa}}
| {{convert|111|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[ဆဂမိမြစ်]]|相模川|Sagami-gawa}}
| {{convert|109|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[ခဆွတ်ရမြစ်]]|桂川|Katsura-gawa}}<br/>{{nihongo|အိုးအိမြစ်|大堰川|Ōi-gawa}}
| {{convert|107|km|mi|abbr=on}}
| A
| [[ယောဒိုမြစ်]]
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[အိုးတမြစ်]]|太田川|Ōta-gawa}}
| {{convert|103|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[အိဝခိမြစ်]]|岩木川|Iwaki-gawa}}
| {{convert|102|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[ခိဇုမြစ်]]|木津川|Kizu-gawa}}
| {{convert|99|km|mi|abbr=on}}
| A
| [[ယောဒိုမြစ်]]
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[ခခိုမြစ် (ဂျပန်)|ခခိုမြစ်]]|加古川|Kako-gawa}}
| {{convert|96|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[ရှောနိုင်း]]|庄内川|Shōnai-gawa}}
| {{convert|96|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[မိယမြစ် (မိအဲ)|မိအဲမြစ်]]|宮川|Miya-gawa}}
| {{convert|91|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[နရုဆဲမြစ်]]|鳴瀬川|Naruse-gawa}}
| {{convert|89|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[အရှိဒမြစ်]]|芦田川|Ashida-gawa}}
| {{convert|86|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[ခုရိုဘဲမြစ်]]|黒部川|Kurobe-gawa}}
| {{convert|85|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[ခုရှိဒမြစ်]]|櫛田川|Kushida-gawa}}
| {{convert|85|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[တခဆွတ်မြစ်]]|高津川|Takatsu-gawa}}
| {{convert|81|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[ဟိနိုမြစ်]]|日野川|Hino-gawa}}
| {{convert|77|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[တိုယောမြစ်]]|豊川|Toyo-gawa}}
| {{convert|77|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[ယောဒိုမြစ်]]|淀川|Yodo-gawa}}<br/>{{nihongo|ဆဲတမြစ်|瀬田川|Seta-gawa}}<br />{{nihongo|အုဂျိမြစ်|宇治川|Uji-gawa}}
| {{convert|75|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[အရခဝမြစ် (အုအဲဆွတ်)|အရခဝမြစ်]]|荒川|Ara-kawa}}
| {{convert|73|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[တဲဒိုရိမြစ်]]|手取川|Tedori-gawa}}
| {{convert|72|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[အခမြစ်]]|赤川|Aka-gawa}}
| {{convert|70|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[အိဘိုမြစ်]]|揖保川|Ibo-gawa}}
| {{convert|69.75|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[မရုယမမြစ်]]|円山川|Maruyama-gawa}}
| {{convert|68|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[အိုယဘဲမြစ်]]|小矢部川|Oyabe-gawa}}
| {{convert|68|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[ယမတိုမြစ်]]|大和川|Yamato-gawa}}
| {{convert|68|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[အိုအိရဆဲမြစ်]]|奥入瀬川|Oirase-gawa}}
| {{convert|67|km|mi|abbr=on}}
| B
|
|
|-
| {{nihongo|[[မုခိုမြစ်]]|武庫川|Muko-gawa}}
| {{convert|66|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[ယဆုမြစ်]]|野洲川|Yasu-gawa}}
| {{convert|65.25|km|mi|abbr=on}}
| A
| [[ယောဒိုမြစ်]]
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[Seki River|Seki]]|関川|-gawa}}
| {{convert|64|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[တခဆဲမြစ် (အအိုမိုရိ)|တခဆဲမြစ်]]|高瀬川|Takase-gawa}}
| {{convert|63.7|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[ခိုယောရှိမြစ်]]|子吉川|Koyoshi-gawa}}
| {{convert|61|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[ဟိမဲမြစ်]]|姫川|Hime-gawa}}
| {{convert|60|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[အဲဒိုမြစ်]]|江戸川|Edo-gawa}}
| {{convert|59.5|km|mi|abbr=on}}
| A
| [[တိုနဲမြစ်]]
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[အိုဇဲမြစ်]]|小瀬川|Oze-gawa}}<br/>{{nihongo|ခိုနိုမြစ်|木野川|Kono-gawa}}
| {{convert|59|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[ဆဘမြစ် (ဂျပန်)|ဆဘမြစ်]]|佐波川|Saba-gawa}}
| {{convert|57|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[ဂျောဂန်းဂျိမြစ်]]|常願寺川|Jōganji-gawa}}
| {{convert|56|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[ခုမိုဇုမြစ်]]|雲出川|Kumozu-gawa}}
| {{convert|55|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[နတိုရိမြစ်]]|名取川|Natori-gawa}}
| {{convert|55|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[အဘဲမြစ်]]|安倍川|Abe-kawa}}
| {{convert|53.3|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[ဆန်းဒိုင်းမြစ်]]|千代川|Sendai-gawa}}
| {{convert|52|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[ခနိုမြစ်]]|狩野川|Kano-gawa}}
| {{convert|46|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[ဆခဝမြစ်]]|酒匂川|Sakawa-gawa}}
| {{convert|46|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[ခခဲဟရှိမြစ်]]|梯川|Kakehashi-gawa}}
| {{convert|42|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[ဆုဇုခမြစ်]]|鈴鹿川|Suzuka-gawa}}
| {{convert|40|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[တန်းဂျင်းမြစ်]]|天神川|Tenjin-gawa}}
| {{convert|32|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[ခမိုမြစ်]]|鴨川|Kamo-gawa}}
| {{convert|31|km|mi|abbr=on}}
| A
| [[ယောဒိုမြစ်]]
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[ခိတမြစ်]]|北川|Kita-gawa}}
| {{convert|30|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[ခိခုမြစ်]]|菊川|Kiku-gawa}}
| {{convert|28|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[ခန်းဒမြစ်]]|神田川|Kanda-gawa}}
| {{convert|24.6|km|mi|abbr=on}}
| A
| [[အရခဝမြစ် (ခန်းတိုး)|အရခဝမြစ်]]
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[ခိဘိရှိမမြစ်]]||Kibishima-gawa}}
| {{convert|24.1|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[ဆုမိဒမြစ်]]|隅田川|Sumida-gawa}}
| {{convert|23.5|km|mi|abbr=on}}
| A
| [[အရခဝမြစ် (ခန်းတိုး)|အရခဝမြစ်]]
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[ဆွတ်ရုမိမြစ်]]|鶴見川|Tsurumi-gawa}}
| {{convert|22|km|mi|abbr=on}}
| A
|
| <ref name="mlitikkyu"/>
|-
| {{nihongo|[[အအိခဝမြစ် (မိယဂိ၊ ဂျပန်)|အအိခဝမြစ်]]|相川|Aikawa -gawa}}
| {{convert|4.8|km|mi|abbr=on}}
| B
|
|
|-
| {{nihongo|[[ဒိုးတွန်းဘုရိ]]|道頓堀|}}
| {{convert|2.7|km|mi|abbr=on}}
| A
| [[ယောဒိုမြစ်]]
| <ref name="mlitikkyu"/>
|}
==ရှိခိုခု==
အဆင့် (၁) သတ်မှတ်ထားခြင်း ခံထားရသည့် မြစ်များ ဖြစ်သည်။
* [[ယောရှိနိုမြစ်]] ([[:ja:吉野川|吉野川]]) - Kochi, Ehime, Tokushima, Kagawa
* [[နခမြစ် (တိုခုရှိမ)]] ([[:ja:那賀川|那賀川]]) - Tokushima
* [[ဒိုခိမြစ်]] ([[:ja:土器川|土器川]]) - Kagawa
* [[ရှိဂန်းအိုဘုမြစ်]] ([[:ja:重信川|重信川]]) - Ehime
* [[ဟိဂျိမြစ်]] ([[:ja:肱川|肱川]]) - Ehime
* [[မိုနိုဘဲမြစ်]] ([[:ja:物部川|物部川]]) - Kochi
* [[နိယောဒိုမြစ်]] ([[:ja:仁淀川|仁淀川]]) - Ehime, Kochi
* [[ရှိမန်းတိုမြစ်]] ([[:ja:四万十川|四万十川]]) - Ehime, Kochi
==ခယူးရှူး==
အဆင့် (၁) သတ်မှတ်ထားခြင်း ခံထားရသည့် မြစ်များ ဖြစ်သည်။
* [[အွန်းဂမြစ်]] ([[:ja:遠賀川|遠賀川]]) - Fukuoka
* [[ယမခုနိမြစ်]] ([[:ja:山国川|山国川]]) - Oita, Fukuoka
* [[ချိခုဂေါ့မြစ်]] (筑後川) - Kumamoto, Oita, Fukuoka, Saga
* [[ယဘဲမြစ်]] ([[:ja:矢部川|矢部川]]) - Fukuoka
* [[မဆွတ်အုရမြစ်]] ([[:ja:松浦川|松浦川]]) - Saga
* [[ရော့ခခုမြစ်]] ([[:ja:六角川|六角川]]) - Saga
* [[ခဆဲမြစ်]] ([[:ja:嘉瀬川|嘉瀬川]]) - Saga
* [[ဟွန်းမယောမြစ်]] ([[:ja:本明川|本明川]]) - Nagasaki
* [[ခိခုချိမြစ်]] (菊池川) - Kumamoto
* [[ရှိရခဝမြစ် (ခုမမိုတိုမြစ်)]] ([[:ja:白川 (熊本県)|白川]]) - Kumamoto
* [[မိဒိုရိမြစ်]] ([[:ja:緑川|緑川]]) - Kumamoto
* [[ခုမမြစ် (ဂျပန်)|ခုမမြစ်]] (球磨川) - Kumamoto
* [[အိုးအိတမြစ်]] ([[:ja:大分川|大分川]]) - Ōita
* [[အိုးနိုမြစ်]] (大野川) - Kumamoto, Miyazaki, Ōita
* [[ဘန်းဂျောမြစ်]] ([[:ja:番匠川|番匠川]]) - Ōita
* [[ဂေါ့ခဆဲမြစ်]] ([[:ja:五ヶ瀬川|五ヶ瀬川]]) - Kumamoto, Ōita, Miyazaki
* [[အိုမရုမြစ် (ဂျပန်)|အိုမရုမြစ်]] ([[:ja:小丸川|小丸川]]) - Miyazaki
* [[အိုးယောဒိုမြစ်]] (大淀川) - Kagoshima, Kumamoto, Miyazaki
* [[ဆန်းဒိုင်းမြစ် (ခယူးရှူး)|ဆန်းဒိုင်းမြစ်]] ([[:ja:川内川|川内川]]) - Miyazaki, Kagoshima
* [[ခိမိုဆွတ်ခိမြစ်]] ([[:ja:肝属川|肝属川, 肝付川]]) - Kagoshima
==ပြင်ပလင့်များ==
{{commons category|Rivers of Japan}}
* [http://www.mlit.go.jp/river/toukei_chousa/kasen/jiten/nihon_kawa/index.html Rivers of Japan] - Ministry of Land, Infrastructure, Transport and Tourism (MLIT)
* [https://nlftp.mlit.go.jp/ksj/gml/datalist/KsjTmplt-W05.html Digital data]- by MLIT
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ မြစ်များ]]
44cgj1ri7w9rnxhbwhttlpe9urr7515
မြန်မာနိုင်ငံရှိ အစ္စလာမ်ဘာသာ
0
221803
1034817
1026876
2026-05-31T09:21:12Z
EricOng77
132463
1034817
wikitext
text/x-wiki
အစ္စလာမ်ဘာသာသည် မြန်မာနိုင်ငံတွင် လူနည်းစု ကိုးကွယ်သော ဘာသာတရားတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ ခုနှစ် ပြည်လုံးကျွတ်သန်းခေါင်စာရင်း တရားဝင်ထုတ်ပြန်ချက်များအရ နိုင်ငံလူဦးရေ၏ ၂.၃% ခန့်က ကိုးကွယ်ကြသည်ဟု ဖော်ပြထားသော်လည်း၊<ref>https://www.aa.com.tr/en/asia-pacific/census-data-shows-myanmar-muslim-population-has-fallen/612764</ref> အမေရိကန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန၏ ၂၀၀၉ ခုနှစ် နိုင်ငံတကာဘာသာရေးလွတ်လပ်မှု အစီရင်ခံစာတွင် မြန်မာနိုင်ငံ၌ ဗုဒ္ဓဘာသာမဟုတ်သူများ၏ လူဦးရေကို သန်းခေါင်စာရင်းများတွင် လျော့ပေါ့တွက်ချက်ထားလေ့ရှိကြောင်း ထောက်ပြထားသည်။ အစ္စလာမ်ဘာသာရေးပညာရှင်များ၏ ခန့်မှန်းချက်အရမူ မြန်မာနိုင်ငံရှိ မွတ်စလင်လူဦးရေသည် တစ်နိုင်ငံလုံး လူဦးရေစုစုပေါင်း၏ ၆% မှ ၁၀% ခန့်အထိ ရှိနိုင်သည်ဟု ဆိုကြသည်။
[[File:KoneYoe mosque.JPG|thumb|၂၈၀px|မန္တလေးမြို့ရှိ ကုန်းရိုးဗဟိုဗလီကြီး၊ မြန်မာနိုင်ငံ။]]
== ဝတ်ပြုစရာ ဗလီဝတ်ကျောင်းတော်များ ==
မြန်မာနိုင်ငံတစ်ဝှမ်းတွင် ရှေးဟောင်းသမိုင်းဝင် ဗလီဝတ်ကျောင်းတော်ကြီးများ အမြောက်အမြား တည်ရှိသည်။ အထူးသဖြင့် ကိုလိုနီခေတ်မတိုင်မီ မြန်မာမင်းများ ကိုယ်တိုင် မြေနေရာနှင့် သစ်လုပ်ငန်းခွင့်ပြုမိန့် ပေးသနားခဲ့သည့် သမိုင်းဝင် ဗလီကြီးများ ရှိသကဲ့သို့၊ နန်းတွင်းအမှုထမ်း အစုအဖွဲ့အလိုက် တည်ဆောက်ခဲ့ကြသော ဝတ်ကျောင်းတော်များလည်း ပါဝင်သည်။ ရန်ကုန်၊ မန္တလေး၊ မော်လမြိုင်၊ ပုသိမ်၊ စစ်တွေ နှင့် မြန်မာ့မြေပြန့်ဒေသ အသီးသီးရှိ ဗလီဝတ်ကျောင်းတော်များသည် သက်ဆိုင်ရာ ခေတ်ကာလအလိုက် အာရပ်၊ ပါရှန်၊ အိန္ဒိယနှင့် မြန်မာ့ရိုးရာ ဗိသုကာလက်ရာများ ပေါင်းစပ်တည်ဆောက်ထားသော သမိုင်းဝင် အဆောက်အအုံများ ဖြစ်ကြသည်။
== အစ္စလာမ်ဘာသာ မြန်မာနိုင်ငံသို့ ရောက်ရှိလာပုံ ==
မြန်မာနိုင်ငံသို့ အစ္စလာမ်ဘာသာ စတင်ရောက်ရှိလာခြင်းမှာ အလယ်ခေတ်ဦးကာလ ရေကြောင်းကုန်သွယ်မှုလုပ်ငန်းများနှင့် တိုက်ရိုက်ဆက်စပ်နေသည်။ ပုဂံခေတ်အစောပိုင်း (အေဒီ ၆၅၂–၆၆၀) ဝန်းကျင်ကတည်းက အာရပ်မွတ်စလင် ကုန်သည်များသည် သထုံနှင့် မုတ္တမကဲ့သို့သော အောက်မြန်မာပြည် ဆိပ်ကမ်းမြို့များသို့ ဆိုက်ရောက်ခဲ့ကြကြောင်း မှတ်တမ်းများရှိသည်။<ref name="harvp|Kyi|1950">{{harvp|Kyi|1950}}</ref> ထိုခေတ်ကာလက အာရပ်မွတ်စလင် သင်္ဘောများသည် မဒါဂတ်စကာကျွန်းမှ တရုတ်ပြည်အထိ ရွက်လွှင့်ကုန်သွယ်ကြရာတွင် မြန်မာနိုင်ငံ ကမ်းရိုးတန်းဒေသများသို့ မကြာခဏ ဝင်ထွက်သွားလာခဲ့ကြပြီး ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော်အတွင်းရှိ အန်ဒမန်ကျွန်းစုများအထိပါ ခရီးဆန့်ခဲ့ကြသည်။
အေဒီ ၁၀၅၅ တွင် ပုဂံမင်းဆက် အနော်ရထာမင်းကြီးက ပထမမြန်မာနိုင်ငံတော်ကို မတည်ထောင်မီကတည်းက တနင်္သာရီကမ်းရိုးတန်းနှင့် ရခိုင်ကမ်းရိုးတန်းတစ်လျှောက်တွင် မွတ်စလင်များ အခြေချနေထိုင်ခဲ့ကြပြီး၊ ၉ ရာစုခန့်တွင် ဧရာဝတီမြစ်ဝကျွန်းပေါ်ဒေသအထိပါ ရောက်ရှိခဲ့ကြသည်။<ref name="Yegar1972p2">{{harvp|Yegar|1972|p=2}}</ref><ref name="harvp|Tun|2006|pp=3–4">{{harvp|Tun|2006|pp=3–4}}</ref><ref name="LuceTin1960">{{harvp|Tin|Luce|1960}}</ref><ref name="harvp|Tun|2008|p=42">{{harvp|Tun|2008|p=42}}</ref><ref name="Hlaing2004">Dr. Tin Hlaing, leader of Myanmar delegates, at the Dialogue on Interfaith Cooperation at Yogyakarta on 6 & 7 December 2004.[http://www.foreignminister.gov.au/releases/2004/joint_yogyakarta_061204.html] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120518001557/http://www.foreignminister.gov.au/releases/2004/joint_yogyakarta_061204.html |date=18 May 2012 }}</ref><ref>{{harvp|hikmah.info|2008}}</ref><ref>Daw Tint Sein, "Introduction to Konbaung Dynasty", University Education Variety Journal, University Printing Press, P 75 Part 4 Volume 3, July 1973.</ref>
ကျောက်ဖြူ၊ ပုသိမ် (ဘာစိန်)၊ သံလျင်၊ မုတ္တမ နှင့် မြိတ် အစရှိသည့် မြန်မာ့ပင်လယ်ဆိပ်ကမ်းမြို့များသည် ရှေးဦးခေတ်က ဆိုက်ရောက်ခဲ့သော အာရပ်ရွက်လှေကြီးများနှင့် သင်္ဘောပျက်ဒဏ္ဍာရီ မှတ်တမ်းများနှင့် ပြည့်နှက်နေခဲ့သည်။<ref>The coming of Islam to Burma down to 1700 AD by Ba Shin. p.52. The Bulletin of Burma Historical Research Commission 3, 1963. He referred to (1) History of Mons (Burmese) Maung Naw, Retired Sitke, Kyakhto pp 76-82 (2) Shwemawdaw Thamaing pp 81.</ref> ရှေးဦးကာလတွင် မွတ်စလင်များသည် ရခိုင်ကမ်းရိုးတန်းသို့ ရောက်ရှိလာပြီးနောက် အထက်ကုန်းတွင်းပိုင်း မောင်တောဒေသများသို့ ပြောင်းရွှေ့အခြေချခဲ့ကြသည်။ မွတ်စလင်များ မြန်မာနိုင်ငံအတွင်းသို့ စတင်ဝင်ရောက်လာသည့် အချိန်ကာလအတိအကျနှင့် ပတ်သက်၍ အယူအဆအမျိုးမျိုးရှိသော်လည်း၊ ဤရှေးဦးမွတ်စလင်တို့၏ အခြေချနေထိုင်မှုများနှင့် အစ္စလာမ်ဘာသာ ပြန့်ပွားလာပုံကို အာရပ်၊ ပါရှန်၊ ဥရောပနှင့် တရုတ်ခရီးသွားများက ၉ ရာစုကတည်းက မှတ်တမ်းတင်ခဲ့ကြသည်။<ref name="Yegar1972p2"/><ref>{{harvp|Ozturk|2003|loc=¶ 8}}</ref>
ယနေ့ခေတ် ဗမာမွတ်စလင် (သို့မဟုတ်) ပသီလူမျိုးများသည် ထိုသို့ ရေကြောင်းမှ ရောက်ရှိလာသော ရှေးဦးမွတ်စလင် ကုန်သည်များ၊ အခြေချနေထိုင်သူများ၊<ref name="Yegar1972p9">{{harvp|Yegar|1972|p=9}}</ref> မြန်မာမင်းများထံတွင် အမှုထမ်းခဲ့ကြသည့် တော်ဝင်စစ်မှုထမ်းများ၊<ref name="Yegar1972p10">{{harvp|Yegar|1972|p=10}}</ref> စစ်သုံ့ပန်းများ၊ ဒုက္ခသည်များနှင့် ကျွန်စနစ်၏ သားကောင်ဖြစ်ခဲ့ရသူများ ဒေသခံဗမာလူမျိုးများနှင့် အိမ်ထောင်ရေးသံယောဇဉ်ပြုကာ ကာလရှည်ကြာ ပေါင်းစည်းနေထိုင်ရာမှ ဆင်းသက်လာခဲ့ကြသည့် သားစဉ်မြေးဆက်များ ဖြစ်ကြသည်။<ref>{{harvp|Yegar|1972|p=6}}</ref><ref name="Lay1973">{{harvp|Lay|1973}}</ref><ref>{{harvp|Yegar|1972|p=20}}</ref> ဤရှေးဦးဗမာမွတ်စလင် အများအပြားသည် သမိုင်းတစ်လျှောက် မြန်မာ့လူ့အဖွဲ့အစည်းတွင် တော်ဝင်နန်းတွင်းအကြံပေးများ၊ အုပ်ချုပ်ရေးမှူးများ၊ ဆိပ်ကမ်းအာဏာပိုင်များ၊ မြို့တော်ဝန်များနှင့် တိုင်းရင်းဆေးသမားတော်ကြီးများအဖြစ် အဆင့်မြင့်ရာထူးများကို ရရှိကာ သစ္စာရှိစွာ အမှုထမ်းခဲ့ကြသည်။<ref>{{harvp|Yegar|1972|p=30}}</ref>
အလားတူပင် မြန်မာနိုင်ငံအထက်ပိုင်း မန္တလေးမြို့တွင် ကုန်းဘောင်မင်းဆက် မင်းတုန်းမင်းတရားကြီးသည် သဘောထားကြီးစွာဖြင့် "ပန်သေး" ဟု လူသိများသည့် တရုတ်မွတ်စလင်များကို နေပြည်တော်အတွင်း၌ ဗလီဝတ်ကျောင်းတော် ဆောက်လုပ်ခွင့်ပြုခဲ့သည်။ ထိုစဉ်က မန္တလေးရှိ ပန်သေးမွတ်စလင်များသည် တရုတ်ပြည် ယူနန်ပြည်နယ်ရှိ စူလတန်ဆူလိုင်မန် (Du Wenxiu) ထံမှ ဗလီဆောက်လုပ်ရန် အလှူငွေများ တောင်းခံခဲ့ကြသည်။ စူလတန်သည် ၎င်းဗလီဆောက်လုပ်ရေးကို ငွေကြေးပံ့ပိုးရန် သဘောတူခဲ့ပြီးနောက် ၁၈၆၈ ခုနှစ်တွင် ၎င်း၏တပ်မှူး မာတူးတူး (Mah Too-tu) ကို ကိုယ်တိုင်စေလွှတ်၍ တည်ဆောက်စေခဲ့သည်။ ယနေ့တိုင် မန္တလေးမြို့တွင် ဝင့်ထည်စွာ တည်ရှိနေဆဲဖြစ်သော အဆိုပါ ပန်းသေဗလီကြီးသည် မြန်မာ့သမိုင်းတွင် ထင်ရှားလှသော ဘာသာရေးညှိနှိုင်းမှုဆိုင်ရာ အထင်ကရ နေရာတစ်ခု ဖြစ်ပေသည်။<ref>(Interview with Haji U Ba Thi alias Haji Adam (born 11 October 1908) a Panthay elder. The Emergence Of The Panthay Community At Mandalay, by Professor U Maung Maung Lay. published in the "Essays given to Than Tun on his 75th birthday" in the book, "Studies in Myanmar History" volume 1, Innwa Publishing House (1999). pp. 158).</ref>
[[File:Panthay mosque.JPG|thumb|၂၈၀px|မန္တလေးမြို့ရှိ သမိုင်းဝင် ပန်းသေဗလီဝတ်ကျောင်းတော်ကြီး။]]
== ကိုးကား ==
{{Reflist|24em}}
=== ကျမ်းပြုစာရင်း ===
{{refbegin|32em}}
* {{cite web |title=BurmaNet News: July 16, 2001 |work=BurmaNet News |access-date=23 August 2008 |date=16 July 2001 |url=http://www.burmalibrary.org/reg.burma/archives/200107/msg00034.html |ref=CITEREFBNN2001 }}
* {{cite book |last=Collis |first=Maurice |year=1936 |title=Simese White |url=https://archive.org/details/bwb_S0-DNM-685 |location=London |publisher=Faber and Faber}}
* {{cite book |last=Collis |first=Maurice |year=1953 |title=Into Hidden Burma, an Autobiography |publisher=Faber |location=London |oclc=2914324}}
* {{cite thesis |last=Fatimi |first=Sayyid Qudratullah |title=The role of China in the spread of Islam in South-East Asia |publisher=University of Malaya |year=1961 |oclc=58473461}}
* {{cite web |author=Human Rights News |title=Crackdown on Burmese Muslims: Human Rights Watch Briefing Paper, July 2002 |access-date=23 August 2008 |date=July 2002 |url=http://hrw.org/backgrounder/asia/burma-bck4.htm }}
* {{cite web |author=Images Asia |title=Report on the Situation for Muslims in Burma |access-date=24 August 2008 |date=May 1997 |url=http://www.ibiblio.org/obl/reg.burma/archives/199706/msg00422.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20051020150319/http://www.ibiblio.org/freeburma/ethnic/rohingya1.txt |archive-date=20 October 2005 }}
* {{cite journal |last=Khan |first=Muhammad Siddiq |year=1957 |title=Captain George Sorrel's mission to the Count of Amarapura, 17934 |journal=[[Journal of the Asiatic Society of Pakistan]] |volume=II |pages=132–140 |issn=0571-317X}}
* {{cite thesis |last=Kyi |first=U |year=1950 |title=Various Notable Facts in Burmese History |publisher=Tri-pedaka Propagating Press |location=Mandalay}}
* {{cite journal |last=Lay |first=Pathi U Ko |year=1973 |title=Twentieth Anniversary Special Edition of Islam Damma Beikman |journal=Myanmar Pyi and Islamic Religion |pages=109–111}}
* {{cite book |last=Marga |first=U |year=1967 |title=Pathein Yazawin |trans-title=History of Pathein/Bassein |location=Yangon |publisher=Zwe Sarpay Press |language=my}}
* {{cite web |author=Minorities at Risk |title=Chronology for Rohingya (Arakanese) in Burma |access-date=23 August 2008 |date=10 January 2007 |url=http://www.cidcm.umd.edu/mar/chronology.asp?groupId=77501 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160303232832/http://www.cidcm.umd.edu/mar/chronology.asp?groupId=77501 |archive-date=3 March 2016 |url-status=dead |accessdate=20 January 2022 }}
* {{cite encyclopedia |trans-work=Myanmar Encyclopedia |year=1999 |publisher=Forever Group |encyclopedia=Mranʻ māʹ cvayʻ cuṃ kyamʻʺ |location=Ranʻ Kunʻ |oclc=61715441 |language=my |ref=CITEREFMyanmar_Encyclopedia1999}}
* {{cite book |first=Let Ware |last=Nawrattha |title=Chronicles of Alaungpaya's battles}}
* {{cite news |last=Ozturk |first=Cem |date=21 October 2003 |title=Myanmar's Muslim Sideshow |work=Asia Times Online |access-date=23 August 2008 |url=http://www.atimes.com/atimes/Southeast_Asia/EJ21Ae01.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20031021074851/http://www.atimes.com/atimes/Southeast_Asia/EJ21Ae01.html |url-status=unfit |archive-date=21 October 2003 |accessdate=20 January 2022 }}
* {{cite book |last=Peletz |first=Michael G. |year=2009 |title=Gender Pluralism: Southeast Asia Since Early Modern Times |publisher=Routledge |isbn=9780415931601}}
* {{cite book |last=Sanʻʺ Chve |year=2005 |title=Kun' bhon' a lvan' |trans-title=Konbaung Dynasty Royal History |publisher=Ra praññ` Ca pe |volume=1-3 |location=Mangala ton` ññvan`, Ran` kun` |oclc=63241377 |language=my}}
* {{cite book |last=Shin |first=Ba |year=1961 |title=Coming of Islam to Burma Down to 1700 A.D. |location=New Delhi |publisher=Azad Bhavan |oclc=81267926}}
* {{cite book |last1=Tin |first1=Pe Maung |author-link1=Pe Maung Tin |first2=G. H. |last2=Luce|author-link2=Gordon Luce |year=1960 |title=The Glass Palace Chronicle of the Kings of Burma |publisher=Rangoon University Press |location=Rangoon, Burma |title-link=Glass Palace Chronicle }}
* {{cite book |last=Tun |first=Than |year=2008 |title=Khet hoṅʻʺ mranʻ mā rājavaṅʻ |trans-title=Bagan Culture |location=Yangon |publisher=Thiriswe Book House |language=my}}
* {{cite book |last=Tun |first=Than |year=2006 |title=Pyūtve bhay' pyok' svā´´ salai |trans-title=Ancient Pyu |publisher=Ū´´ Kyo` HanH`´´ |language=my}}
* {{cite web |author=US Department of State |title=Burma: Country Reports on Human Rights Practices, 2001 |access-date=24 August 2008 |date=4 March 2002 |url=https://2001-2009.state.gov/g/drl/rls/hrrpt/2001/eap/8260.htm |ref=CITEREFUSDS2002 }}
* {{cite web |author=US Department of State |url=https://2001-2009.state.gov/g/drl/rls/irf/2006/71335.htm |title=Burma—International Religious Freedom Report 2006 |date=15 September 2006 |access-date=25 September 2007 |ref=CITEREFUSDS2006 }}
* {{cite book |last=Yegar |first=Moshe |year=1972 |title=The Muslims of Burma: a Study of a Minority Group |location=Wiesbaden |series=Schriftenreihe des Südasien-Instituts der Universität Heidelberg |publisher=Harrassowitz |isbn=3-447-01357-5 |oclc=185556301}}
{{refend}}
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ အစ္စလာမ်ဘာသာ]]
6vixb4g3ji4mahfyvat13r6ow4rpjcu
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin
3
223880
1034784
1034447
2026-05-31T07:27:26Z
Zawzawaungthwin
100038
/* မြန်မာ-တရုတ် ပိုက်လိုင်းများ */ အပိုင်းသစ်
1034784
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Zawzawaungthwin ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, like 'Interwikis' and updating images from Commons, etc. So don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၂:၀၆၊ ၃ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၂ (UTC)
== ဧပြီ ၂၀၂၂ ==
[[File:Information.svg|25px|alt=Information icon]] မင်္ဂလာပါ၊ ကျွန်ုပ်ကတော့ [[User:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] ဖြစ်ပါတယ်။ မကြာသေးမီက သင်ဟာ [[:ဖုန်ကြားရှင်]] မှ အကြောင်းအရာများကို လုံလောက်စွာ ရှင်းပြခြင်း မရှိဘဲ ဖယ်ရှားလိုက်တယ်ဆိုတာကို သတိပြုမိလိုက်ပါတယ်။ နောင်အခါ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ သင်ပြုလုပ်တဲ့ ပြင်ဆင်မှုများမှာ လုံလောက်တဲ့ [[H:ES|တည်းဖြတ်ခြင်း အတိုချုပ်]]ကို ဖော်ပြပေးနိုင်ရင် အခြားသူတွေအတွက် အကူအညီဖြစ်မှာပါ။ ဒါဟာ မှားယွင်းပြုလုပ်မှုတစ်ခု ဖြစ်တယ်ဆိုရင် မစိုးရိမ်ပါနဲ့။ ဖယ်ရှားလိုက်တဲ့ အကြောင်းအရာများကို ပြန်လည်ထိန်းသိမ်းပြီးပါပြီ။ စမ်းသပ်မှုတွေ ပြုလုပ်ချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:Sandbox|sandbox]] ကို အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ ကျွန်ုပ် အမှားပြုလုပ်မိတယ်လို့ သင်ယူဆခဲ့ရင်၊ ဒါမှမဟုတ် မေးမြန်းစရာရှိတယ်ဆိုရင် [[User_talk:Ninjastrikers|ကျွန်ုပ်ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာ]]မှာ စာတိုချန်ခဲ့နိုင်ပါတယ်။ ကျေးဇူးတင်ပါတယ်။<!-- Template:uw-delete1 --> [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] <sup><span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span></sup> ၀၂:၅၂၊ ၂၀ ဧပြီ ၂၀၂၂ (UTC)
:ကျနော့်ကို တည်းဖြတ်ခွင့်ပိတ်ပင်ထားတာတွေ့လို့ ဘယ်လိုပြန်လည်ဆောင်ရွက်ရမလဲ သိချင်ပါတယ်။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၀၁:၂၃၊ ၄ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၃ (UTC)
::@[[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] Do you use any VPN while editing Wikipedia? [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] <sup><span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span></sup> ၁၄:၂၇၊ ၁၁ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၃ (UTC)
:::ကိုနင်ဂျာရေ “[[သန်းသန်းဆွေ]]” ကိစ္စ ဆွေးနွေးကြရအောင်။သူက ဗဟိုဘဏ်ဥက္ကဋ္ဌ ပါ။သူ့ကို အမျိုးသမီးဝန်ကြီး ကဏ္ဍထဲ ထည့်သွင်းသင့်တယ်လို့မြင်တယ်။နိုင်ငံဝန်ထမ်းက ကျယ်ပြန့်ပါတယ်။ပြဌာန်းထားတဲ့ ဗဟိုဘဏ်ဥပဒေအရ ဆို သူက ပြည်ထောင်စုအဆင့်ပါ။ဝန်ကြီး လို့ မသုံးစေချင်ရင် ပြည်ထောင်စုအဆင့်ပုဂ္ဂိုလ် များ ဆိုတာက ပိုသင့်တော် မလား။နိုင်ငံ ဝန်ထမ်းက မဖြစ်သင့်ဘူးလို့ မြင်လို့ပါ။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၁၆:၄၉၊ ၅ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၃ (UTC)
::::ဗဟိုဘဏ်ဥက္ကဋ္ဌက [[ပြည်ထောင်စုအင်္ဂါစဉ်]]မှာ ၂၀ ဦးမြောက်မှာတော့ရှိတယ်။ ဒါပေမယ့် သူ့နေရာကို ဝန်ကြီးဆိုတဲ့ အသုံးအနှုန်းခေါ်ဝေါ်သုံးစွဲတာမျိုး မတွေ့မိတဲ့အတွက် ဝန်ကြီး ကဏ္ဍကနေ ဖယ်လိုက်တာပါ။ ဘယ်ကဏ္ဍနဲ့ သင့်လျော်မလဲ ကြည့်တော့ အင်္ဂလိပ်ဆောင်းပါးမှာ ထည့်ထားတဲ့ civil servants ကိုပဲ နိုင်ငံ့ဝန်ထမ်းအနေနဲ့ ထည့်လိုက်တာပါ။ သီးခြားကဏ္ဍအနေနဲ့ "မြန်မာနိုင်ငံ ဗဟိုဘဏ်၏ ဥက္ကဋ္ဌများ" ဆိုပြီး လုပ်မယ်ဆိုရင်လည်း ရပါတယ်။ "မြန်မာနိုင်ငံ ဗဟိုဘဏ်၏ ဥက္ကဋ္ဌများ" ဆောင်းပါးရယ်၊ တခြားသော ဥက္ကဋ္ဌအကြောင်း ဆောင်းပါးတွေ ဖန်တီးပြီး ထည့်ထားသင့်တဲ့ ကဏ္ဍပါ။ ဒါကလည်း [[:en:Category:Governors_of_the_Central_Bank_of_Malaysia]] ကို နမူနာကြည့်ပြီး ပြောတာပါ။ ဝန်ကြီးလို့ ဘယ်နေရာမှာမှ ရည်ညွှန်းထားတာ (ကျွန်တော့အနေနဲ့) မတွေ့မိတဲ့အတွက် ဝန်ကြီးကဏ္ဍထဲမှာတော့ မထည့်သင့်ဘူးလားလို့ပါဗျ။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] <sup><span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span></sup> ၁၃:၀၉၊ ၆ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၃ (UTC)
:::::ဟုတ်ကဲ့။ဝန်ကြီးကဏ္ဍ ကနေ ဖယ်ရှားလိုက်တာ သဘောတူလက်ခံပါတယ်။ဖြစ်လည်းဖြစ်သင့်ပါတယ်။ ဗဟိုဘဏ် အပါအဝင် ရုံးနဲ့ကောင်စီ၊ကော်မရှင် ၉ ခုကို “ပြည်ထောင်စုအဆင့် ရုံး၊ အဖွဲ့အစည်းများ” များလို့ ရည်ညွှန်းသတ်မှတ်ဖော်ပြထားတာရှိတော့ ပြည်ထောင်စုအဆင့် အဖွဲ့အစည်း ပုဂ္ဂိုလ်များ ဆိုရင်ရော။သင့်တော်မလား။နိုင်ငံဝန်ထမ်း နဲ့ စာရင်။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၁၄:၃၅၊ ၆ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၃ (UTC)
::::::Agree and please proceed. [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] <sup><span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span></sup> ၁၅:၂၅၊ ၆ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၃ (UTC)
:::::::အောင်ကို နှင့် ပတ်သတ်ပြီး သံတူကြောင်းကွဲ စာမျက်နှာ ဖန်တီးမှု အဆင်မပြေ၍ ပြုလုပ်နိုင်သည့် နည်းလမ်းမျှဝေပေးစေလိုပါတယ်. ခင်ဗျာ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၁၃:၁၈၊ ၁၈ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄ (UTC)
::::::::အဆင်ပြေသလို လုပ်ကြည့်ထားပါတယ်။အမှားအယွင်းလုပ်ဆောင်မိတယ်ဆိုရင် ပြင်ဆင် ပေးပါခင်ဗျာ @[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၁၃:၂၉၊ ၁၈ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄ (UTC)
:::::::::အဆင်ပြေပါတယ်ဗျ။ စကားမစပ် [[ဝီကီပီးဒီးယား:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်_(အဆိုပြုချက်များ)#Portal_နှင့်_Draft_အမည်ညွှန်း_ထည့်သွင်းရန်|ဒီနေရာက Portal နဲ့ Draft အမည်ညွှန်းအတွက်]] အဆိုပြုထားတာကို ဝင်ရောက်ဆွေးနွေးပေးပါဦးဗျ။ ကျေးဇူးပါ။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] <sup><span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span></sup> ၀၃:၄၅၊ ၂၃ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄ (UTC)
::::::::::ကိုနင်ဂျာရေ ကျနော် [[ပြည်သူ့စစ်မှုထမ်းဆင့်ခေါ်ရေး ဗဟိုအဖွဲ့]] စာမျက်နှာ မှာ ဇယားဆွဲတာ လိုအပ်ချက်ရှိနေလို့ အဆင်ပြေရင် ကျေးဇူးပြု၍ ပြင်ဆင်ပေးစေလိုပါတယ် ခင်ဗျာ။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၀၄:၄၁၊ ၁၅ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄ (UTC)
:::::::::::နည်းနည်းပြင်လိုက်ပါတယ်။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] <sup><span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span></sup> ၁၄:၁၆၊ ၁၅ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၄ (UTC)
::::::::::::@[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] ကိုနင်ဂျာ ခင်ဗျာ...[[မြန်မာ့ အစားအစာ]] ဆောင်းပါး ရဲ့ အမျိုးအမည်များ အက္ခရာစဉ် က သွင်ပြင်ပိုင်းမှာ မညီမညာဖြစ်နေပုံပဲ။အဆင်ပြေရင် ညှိပေးစေချင်ပါတယ် ခင်ဗျာ။နောက်ပြီး ဆောင်းပါးအပေါ် ကျနော့်ရဲ့ နောက်ပြန်ပြင်မှုမှာ လိုအပ်ချက်ရှိခဲ့ရင်လည်း ပြင်ဆင်ပေးပါအုံးခင်ဗျာ။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၀၁:၃၂၊ ၁၃ ဇူလိုင် ၂၀၂၄ (UTC)
:::::::::::::အင်္ဂလိပ်ဝီကီဖက်က [[:en:Burmese cuisine]] ကို ပြန်ပြီး ရေးနိုင်ရင်တော့ ပိုကောင်းမယ်။ ခုတော့ columns-list ပုံစံပဲ ပြင်ပေးလိုက်ပါတယ်။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] <sup><span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span></sup> ၁၄:၃၀၊ ၂၂ ဇူလိုင် ၂၀၂၄ (UTC)
::::::::::::::@[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] Thanks..I will try. [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၁၅:၁၉၊ ၂၂ ဇူလိုင် ၂၀၂၄ (UTC)
== Autopatrolled granted ==
[[File:Wikipedia Autopatrolled.svg|right|80px]]
Hi Zawzawaungthwin, I just wanted to let you know that I have added the [[WP:AUTOPAT|autopatrolled user right]] to your account. This means that pages you create will automatically be marked as 'reviewed'. Autopatrolled is assigned to prolific creators of articles, where those articles do not require further review, and may have been [[WP:RFP|requested]] on your behalf by someone else. It doesn't affect how you edit; it is used only to manage the workload of new page patrollers.
Since the articles you create will no longer be systematically reviewed by other editors, it is important that you maintain the high standard you have achieved so far in all your future creations. Please also try to remember to add relevant [[Wikipedia:Stub|stub tags]], [[Wikipedia:Categorization|categories]], and [[:en:Wikipedia:Orphan|incoming links]] to them.
Feel free to leave me a message if you have any questions. Happy editing! [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] <sup><span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span></sup> ၁၄:၂၇၊ ၁၁ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၃ (UTC)
:ကိုနင်ဂျာရေ...ဝီကီရဲ့ အကြောင်းအရာတစ်ခုမှာ အတိုချုပ်ဖော်ပြလို့ရတဲ့ ဥပမာသူက ဘယ်သူဘယ်ဝါဆိုတာကို ဘယ်လို ထည့်သွင်းရတာလဲဗျာ။ကျနော် မသိလို့ လမ်းညွှန့်ပေးပါအုံး။ဥပမာ ဦးထွန်းထွန်းဦး ဆို သူက ပြည်ထောင်စုတရားသူကြီးချုပ် အဲ့လိုမျိုးပါ။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၁၄:၁၂၊ ၅ မေ ၂၀၂၄ (UTC)
::[[En:Wikipedia:Short description|short description]] လိုမျိုးကို ပြောတာထင်တယ်။ <nowiki>{{short description}}</nowiki> သုံးပြီး ရေးတာကတော့ enwiki တစ်ခုတည်းမှာပဲ ရသေးတာလို့ ကျနော်သိထားတယ်။ ပုံမှန်အနေနဲ့ မိုဘိုင်းလ်မှာ မြင်ရတဲ့ အတိုချုပ်ကိုတော့ wikidata ရဲ့ description အောက်က သက်ဆိုင်ရာ ဘာသာစကားနေရာမှာ ထည့်ထားလို့ရပါတယ်။ ဥပမာ [[အောင်ဆန်း]]ရဲ့ [https://my.m.wikipedia.org/wiki/%E1%80%A1%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%86%E1%80%94%E1%80%BA%E1%80%B8 မိုဘိုင်းဗားရှင်း]မှာ မြင်ရတဲ့ "မြန်မာနိုင်ငံလွတ်လပ်ရေးခေါင်းဆောင်" ဆိုတာကို သူ့ရဲ့ [[D:Q194161|ဝီကီဒေတာ]]က Description > Burmese မှာ ရေးထားပါတယ်။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] <sup><span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span></sup> ၁၄:၂၂၊ ၅ မေ ၂၀၂၄ (UTC)
:::ဟုတ်ကဲ့ အောင်ဆန်း “ မြန်မာနိုင်ငံလွတ်လပ်ရေးခေါင်းဆောင်” အဲ့လိုမျိုးပါခင်ဗျ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၁၄:၂၉၊ ၅ မေ ၂၀၂၄ (UTC)
:ကိုနင်ဂျာ ရေ အဆင်ပြေရင် မြန်မာ–ချက်သမ္မတနိုင်ငံ ဆက်ဆံရေး ကို လိုအပ်တာတွေ တည်းဖြတ်ပြင်ဆင်ပေးပါအုံး။နှစ်နိုင်ငံဆက်ဆံရေးအကြောင်း ရေးသားနေတာတွေ့လို့ တတ်သလောက်မှတ်သလောက်လေး ကူညီပေးထားပါတယ်ခင်ဗျာ။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၁၁:၄၉၊ ၁၆ မေ ၂၀၂၄ (UTC)
::ကူညီဖြည့်စွက်ရေးသားပေးတာ ကျေးဇူးတင်ပါတယ်။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] <sup><span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span></sup> ၀၉:၁၀၊ ၁၇ မေ ၂၀၂၄ (UTC)
:::ချက်-မြန်မာ Map မှာ နည်းနည်းလိုအပ်ချက်ရှိနေသေးတယ် ထင်တယ်။ကူညီပေးပါအုံး။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၁၂:၁၀၊ ၁၇ မေ ၂၀၂၄ (UTC)
::::မြေပုံက ဆွဲထားပြီးသား မရှိလို့ မပေါ်တာပါ။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] <sup><span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span></sup> ၁၃:၂၁၊ ၁၈ မေ ၂၀၂၄ (UTC)
:::::@[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌရုံးဝန်ကြီးဌာန က ဝန်ကြီးအပြောင်းအလဲတွေကို ပြင်ဆင်တည်းဖြတ်ထားထာမှာ လိုအပ်ချက်တွေရှိလို့ ပြင်ဆင်ပေးပါအုံးဗျာ.. [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၁၂:၀၀၊ ၂၈ မေ ၂၀၂၄ (UTC)
::::::Done and thanks for updating. [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] <sup><span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span></sup> ၀၃:၄၁၊ ၂၉ မေ ၂၀၂၄ (UTC)
:::::::မေလ ၂၄ရက်နေ့က ဘဏ်ပုံတစ်ပုံကို ကိုယ်ပိုင်ဖန်တီးမှုမဟုတ် ဖေ့ဘုတ်က ဖြစ်ဖွယ်ရှိတယ်ဆိုပြီး မှတ်ချက်ပေးထားတာတွေ့ရပါတယ်။ဒီပုံက ကျနော် ဖုန်းနဲ့ လျှပ်တပြတ် ရိုက်ထားတဲ့ပုံ ဖြစ်ပါတယ်။စံနှုန်းအရ ပယ်ဖျက်ပြီး ဖြစ်တဲ့အတွက် ဘာမှမပြောလိုပေမယ့် နောက်ပိုင်းတွေကျရင် ကိုယ်ပိုင်ဖန်တီးမှုတွေကို စိစစ်ပြီးမှ ပယ်ဖျက်စေချင်ပါတယ်ခင်ဗျာ။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၀၂:၂၄၊ ၁ ဇွန် ၂၀၂၄ (UTC)
::::::::@[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] စိစစ်ပေးဖို့ပဲ အကြံပြုတာပါခင်ဗျာ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၀၃:၂၂၊ ၁ ဇွန် ၂၀၂၄ (UTC)
:::::::::ဟုတ်ကဲ့။ အကြံပြုတာကျေးဇူးတင်ပါတယ်။ များသောအားဖြင့် ကိုယ်တိုင်ရိုက်ကူးထားတဲ့ ပုံအများစုရဲ့ metadata မှာ ရိုက်ကူးမှု အချက်အလက်တွေ (ကင်မရာအမျိုးအစား၊ ရိုက်ကူးရက်စွဲ၊ အချိန်) စတာတွေ ပါဝင်လေ့ရှိပါတယ်။ metadata ကို အတုလုပ်လို့ရတယ်ဆိုပေမယ့် အဲလိုမျိုး အချက်အလက်စုံလင်တာရယ်၊ ပုံအချိုးအစား မြင့်မားမှု၊ ဖိုင်အရွယ်အစား ကြီးမှုစတာတွေအပေါ်မူတည်ပြီး ကိုယ်တိုင်ရိုက်တဲ့ ဓာတ်ပုံဟုတ်မဟုတ် ယေဘုယျ ဆုံးဖြတ်လေ့ရှိပါတယ်။ အစ်ကို့တင်လိုက်တဲ့ပုံရဲ့ metadata မှာ ကင်မရာအချက်အလက်တွေ မပါဝင်ဘဲ FBMD နဲ့ စတဲ့ စာသားပဲပါနေတာရယ် ဖိုင်အရွယ်အစားငယ်တာကြောင့်ရယ်မို့ ကိုယ်ပိုင်ဖန်တီးမှု မဖြစ်နိုင်ဘူးလို့ ယူဆလိုက်တာပါ။ (FB ရဲ့ ကင်မရာနဲ့ ရိုက်တာ၊ ဒါမှမဟုတ် FB ကနေ ဒေါင်းလုပ် လုပ်ထားတဲ့ပုံတွေမှာ ကင်မရာအချက်လက်မပါဘဲ FBMD ကုဒ်တွေသာ ပါဝင်လေ့ရှိပါတယ်)။ Commons မှာလည်း အဲဒီလို FBMD ပုံမျိုးတွေဟာ ဖျက်ချခံရလေ့ရှိပါတယ်။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] <sup><span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span></sup> ၀၃:၁၀၊ ၉ ဇွန် ၂၀၂၄ (UTC)
::::::::::@[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] Thank you for this explanation, I will definitely keep it in mind [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၀၉:၅၈၊ ၉ ဇွန် ၂၀၂၄ (UTC)
:@[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] ဆရာ ကျနော် ပုံတွေ တင်မရတာ လနဲ့ချီကြာနေပါပြီ တင်မယ်ဆိုတိုင်းဝင်မရပါဘူး ခင်ဗျာ။ဘယ်လိုဆောင်ရွက်ရမလဲ လမ်းညွန်ပေးပါအုံး ခင်ဗျာ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၁၇:၅၂၊ ၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၅ (UTC)
::မြန်မာဝီကီမှာလား။ Commons မှာလားဗျ။ မြန်မာဝီကီမှာဆိုရင် တင်လို့ရတဲ့နေရာနှစ်ခု ရှိပါတယ်။ [[ဝီကီပီးဒီးယား:ဖိုင်တင်ကူညီကိရိယာ]] ကနေ non-free ပုံတွေတင်လို့ရသလို [[အထူး:ဖိုင်တင်ရန်]] ကနေလည်း manual တင်လို့ရပါတယ်။ ဝင်လို့မရတာဆိုတာ ဘယ်လို အမှားပြနေသလဲဗျ။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] <sup><span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span></sup> ၁၆:၁၆၊ ၇ ဩဂုတ် ၂၀၂၅ (UTC)
== Discussion of current problem with VPN. ==
@[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] Due to the current situation in our country, We are facing very complicated problems with VPN. I'm fine with using VPN. If I don't use it, there is a problem of not being able to new post also new editorials .Please suggest me the best. How should I do it? [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၁၄:၄၁၊ ၁၀ ဇွန် ၂၀၂၄ (UTC)
:Please wait, I will create the information pages about how to. [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] <sup><span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span></sup> ၀၈:၂၉၊ ၁၁ ဇွန် ၂၀၂၄ (UTC)
::Please see [[ဝီကီပီးဒီးယား:အိုင်ပီ ပိတ်ပင်မှုမှ ကင်းလွတ်ထားသူများ]]. [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] <sup><span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span></sup> ၀၈:၄၅၊ ၁၁ ဇွန် ၂၀၂၄ (UTC)
:::IPBE သက်တမ်းမကုန်ခင် နိုဝင်ဘာလကုန်လောက်ကျ တစ်ခေါက်ပြောပေးပါ။ အဲကျရင် IPBE သက်တမ်းထပ်တိုးပေးပါမယ်။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] <sup><span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span></sup> ၁၄:၃၈၊ ၇ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ (UTC)
== မျောက်ကျောက်ရောဂါ စာမျက်နှာအသစ် ==
@[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] ကျနော်ဖန်တီးလိုက်တဲ့ မျောက်ကျောက်စာမျက်နှာမှာ မြေပုံညွှန်းကို မြန်မာမှု ပြုလိုက်မိတာရှိပါတယ်။မှားတာရှိသွားရင် ပြင်ဆင်ပေးပါခင်ဗျာ။စာမျက်နှာရဲ့ လိုအပ်ချက်များကို လည်း ထောက်ပြပေးစေလိုပါတယ်ခင်ဗျာ။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၀၈:၁၁၊ ၂၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၄ (UTC)
== Join the Myanmar Wikimedia Community User Group (MWCUG)! ==
We are a community of passionate volunteers working to promote free knowledge in Myanmar through Wikimedia projects like Wikipedia, Wiktionary, and more. Our goal is to support minority language projects and increase Burmese-language contributions. Whether you're an experienced editor or just starting out, we'd love for you to join us and make an impact!
Visit us here: [[metawiki:Myanmar_Wikimedia_Community_User_Group|Myanmar Wikimedia Community User Group]]. [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] <sup><span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span></sup> ၀၃:၀၃၊ ၈ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၄ (UTC)
== မြေပုံအညွှန်းထည့်ခြင်း ==
@[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] ကိုနင်ဂျာ ခင်ဗျာ.. ကျနော် မြေပုံအညွှန်းမထည့်တတ်လို့ပါ။ဥပမာဗျာ မြို့တစ်ခု၊ကျေးရွာတစ်ခု အဲ့နေရာကို ဖော်ပြချင်ရင် ဘယ်လိုပြရသလဲ..လမ်းညွန်ပေးစေလိုပါတယ်... [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၁၄:၄၀၊ ၂ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၄ (UTC)
:[[:တမ်းပလိတ်:Coord]] ကို သုံးပါတယ်။ Lat:Long သိဖို့တော့လိုပါတယ်။ Infobox မှာ ထည့်သုံးမယ်ဆိုရင် <code> |pushpin_map = မြန်မာနိုင်ငံ </code> နဲ့ <code> |coordinates = '''{{coord|'''''latitude'''''|'''''longitude'''''|'''''coordinate parameters'''''|'''''template parameters'''''}}''' </code> လိုပါတယ်။ ဥပမာ <code> {{coord|19|45|N|96|6|E|type:city_region:MM-18|display=it}} </code> infobox မှာ မဟုတ်ဘဲ [[:တမ်းပလိတ်:Coord]] ချည်းသပ်သပ်လည်း သုံးလို့ရပါတယ်။ အသေးစိတ်ကို [[:တမ်းပလိတ်:Coord]] ရဲ့ documentation မှာ ကြည့်နိုင်ပါတယ်။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] <sup><span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span></sup> ၀၈:၅၃၊ ၄ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၄ (UTC)
VPN သုံးပြီး ပြင်ဆင်မှုတွေလုပ်နေတာကြာပြီ ခုတစ်လောလက်တော့ နဲ့ဆို VPN ဖွင့်ပြင်လည်းမရ ပိတ်ပြင်လည်းမရ ဖြစ်နေပါတယ်။တည်းဖြတ်မှုမလုပ်ရတာ ရက်အတော်ကြာပြီ။ဖုန်းနဲ့ဆိုရပြီး ဖုန်းနဲ့ပြင်ဆင်ရတာ လက်တော့လောက်မလွယ်တော့ ဘယ်လိုလုပ်ရမလဲ ကိုနင်ဂျာ Please @[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၁၄:၃၅၊ ၁ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၄ (UTC)
:ဗီပီအန်သုံးပြီး ပြင်နိုင်ဖို့ [[ဝီကီပီးဒီးယား:အိုင်ပီ ပိတ်ပင်မှုမှ ကင်းလွတ်ထားသူများ|အိုင်ပီ ပိတ်ပင်မှုမှ ကင်းလွတ်ခွင့်]] တစ်နှစ်သက်တမ်း သတ်မှတ်ပေးလိုက်ပါတယ်။ သက်တမ်းပြည့်ခါနီး ဆက်လက်အသုံးပြုဖို့လိုအပ်တယ်ဆိုရင် ပြန်ပြောပေးပါ။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] <sup><span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span></sup> ၁၁:၅၆၊ ၂ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၄ (UTC)
::Thanks [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၁၃:၄၉၊ ၂ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၄ (UTC)
::ကိုနင်ဂျာခင်ဗျာ..@[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] ကျနော် မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတများ စာရင်း မှာ ပြင်ဆင်မှုအချို့ ဆောင်ရွက်လိုက်တာရှိပါတယ်ခင်ဗျာ. အဆင်မပြေဖြစ်နေတဲ့အတွက် ကူညီဆောင်ရွက်ပေးစေလိုပါတယ်။ကျေးဇူးတင်စွာဖြင့်.. [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၁၀:၃၅၊ ၂၆ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၄ (UTC)
::@[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] ကိုနင်ဂျာ ခင်ဗျာ.နိုင်မြန်မာ စာမျက်နှာမှာ ကျနော် ဘောက်ထည့်လိုက်တာ..လိုအပ်ချက်ရှိသွားလို့ ကူညီပေးစေချင်ပါတယ်ခင်ဗျာ. [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၁၁:၀၇၊ ၈ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၅ (UTC)
:::@[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] ကျော်စိုးဦး ကျော်မျိုးမင်း တို့ကို မြန်မာဂျာနယ်လစ် များ လို့ သုံးနှုန်းရန် သင့်၊မသင့်။ကူကီးပြည်သွေးစည်းညီညွှတ်ရေးကောင်စီ ရဲ့ ဆွေးနွေးချက်ကို ဖျက်ပစ်မှု မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားရဲ့ စံနှုန်းတွေ မေးခွန်းထုတ်စရာ ဖြစ်လာပါတယ်။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၁၀:၁၉၊ ၂၀ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၅ (UTC)
::::ငါးမင်းဆွေ တို့ ဇော်မိုးဟိန်း တို့ အောင်မင်း တို့ကို ရေးတင်ရင်လဲ လက်ခံဖို့ ရှိ၊မရှိ သိလိုပါတယ် ခင်ဗျာ။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၁၀:၂၄၊ ၂၀ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၅ (UTC)
:::::(တရားဝင်)သတင်းမီဒီယာဌာနရဲ့ သတင်းသမားတွေဖြစ်တာကြောင့် နှစ်ယောက်စလုံးက Notable ဖြစ်တယ်လို့တော့ ပြောလို့ရတယ်။ ဒါပေမယ့် ဘက်မလိုက်တဲ့ ဆောင်းပါးဖြစ်ဖို့တော့ လိုပြီး third party sources တွေ လိုပါတယ်။ enwiki ကဆောင်းပါးလို NPNew ကိုပဲ ပြန်ကိုးကားထားတာတွေဖြစ်နေတာကတော့ အဆင်မပြေဘူးပေါ့။ ပထမတစ်ကြိမ်ရေးလာတုန်းက အမွှမ်းတင်ပြီး ကြေညာတစ်ခုလို ရေးထားတာကြောင့် ဖျက်လိုက်ပါသေးတယ်။ ကူကီးပြည်သွေးစည်းညီညွှတ်ရေးကောင်စီ ကတော့ လောလောဆယ် ရေးထားတဲ့အတိုင်းဆိုရင်တော့ ဖျက်လိုက်ရမယ့် သဘောမှာရှိတယ်။ အကုန်လုံးက Propaganda/Advert ပုံစံဖြစ်နေတယ်။ ကျန်တဲ့သူတွေထဲမှာ ငါးမင်းဆွေ အကြောင်းကတော့ third party ကိုးကားတွေရှိတာမို့ ရေးလို့ရနိုင်မယ်။ ကျန်နှစ်ယောက်ကတော့ မဖြစ်နိုင်သေးဘူးလို့ထင်ပါတယ်။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] <sup><span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span></sup> ၀၇:၁၁၊ ၂၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၅ (UTC)
::::::@[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] @[[အသုံးပြုသူ:Pho Sai|Pho Sai]] အခုလို ရှုပ်ထွေးပွေလီနေတဲ့ ကာလကြီးထဲမှာ သမိုင်းဖြစ်ရပ်တွေ၊လူပုဂ္ဂိုလ်အကြောင်းအရာတွေကို စနစ်တကျနဲ့ ပိုမိုကောင်းမွန်အောင် မေးမြန်းရတာမို့လို့ အမှားအယွင်းရှိခဲ့ရင် စိတ်မရှိကြပါနဲ့ဗျာ... [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၁၀:၀၉၊ ၂၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၅ (UTC)
::::::@[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] ကိုနင်ဂျာ ခင်ဗျာ...ကျော်စိုးဦး သံတူကြောင်းကွဲ စာမျက်နှာနဲ့ ပတ်သတ်ပြီး လိုအပ်ချက်ရှိခဲ့ရင် ပြင်ဆင်ပေးပါအုံးခင်ဗျာ... [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၁၀:၃၀၊ ၉ ဧပြီ ၂၀၂၅ (UTC)
:::::::အဆင်ပြေပါတယ်။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] <sup><span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span></sup> ၀၂:၂၉၊ ၁၃ ဧပြီ ၂၀၂၅ (UTC)
::::::::@[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] ကိုနင်ဂျာ ခင်ဗျာ။ ကျနော် [[အယ်လ်ဘာစင်မြို့]] စာမျက်နှာကို စာလုံးပေါင်းလွဲမှားပြီး Done လုပ်လိုက်မိတဲ့အတွက် ပြန်ညွန်းမထားဘဲ အမည်မှန် အယ်လ်ဘာဆန်မြို့ သို့ ပြောင်းရွှေ့ ပေးစေလိုပါတယ်ခင်ဗျာ. [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၀၈:၄၉၊ ၂၅ မေ ၂၀၂၅ (UTC)
:::::::::ဆောင်းပါးနာမည်ပြောင်းတာက confirmed user တွေလုပ်လို့ရပါတယ်။ စာမျက်နှာညာဖက်အပေါ်က Move (ရွှေ့ရန်) ကို နှိပ်ပြီး နာမည်ပြောင်းလို့ရပါတယ်။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] <sup><span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span></sup> ၀၁:၅၈၊ ၂၆ မေ ၂၀၂၅ (UTC)
::::::::::@[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] @[[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] ကျွန်တော်တို့ နိုင်ငံရေးပါတီတွေကို ပြင်ဆင်ပြီး ရေးထားကြရင် ကောင်းမလား ။စကစက အခု ၂၆၇ မြို့နယ်မှာရွေးကောက်ပွဲလုပ်မယ်လို့ ပြောနေပါတယ်။လက်ရှိရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်က တည်ဆဲလို့ ကြေညာထားတာက ၅၆ပါတီ ရှိနေပါတယ်။ဒါကို ဥပမာ ၂၀၂၁ နောက်ပိုင်း တည်ဆဲနိုင်ငံရေးပါတီများစာရင်း၊၂၀၂၁ ပြန်လည်မှတ်ပုံတင်သည့် နိုင်ငံရေးပါတီများ စာရင်း စသည်ဖြင့် ဆောင်ရွက်ရင်ကောင်းမလား ခင်ဗျာ။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၀၈:၅၆၊ ၈ ဇွန် ၂၀၂၅ (UTC)
:::::::::::good idea. Love it. How about we start with a sandbox and edit from there and discuss accordingly?? [[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Salai Rungtoi|ဆွေးနွေး]]) ၁၀:၅၆၊ ၈ ဇွန် ၂၀၂၅ (UTC)
::::::::::::@[[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] Welcome [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၁၁:၃၈၊ ၈ ဇွန် ၂၀၂၅ (UTC)
:::::::::::::အစ်ကိုပဲ sandbox ကနေ စလိုက်ပါနော်။ ကျနော် ပါဝင်လိုက်ပါမယ်ခင်ဗျာ။ [[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Salai Rungtoi|ဆွေးနွေး]]) ၁၁:၅၈၊ ၈ ဇွန် ၂၀၂၅ (UTC)
::::::::::::::@[[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] ပြည်ထောင်စုရှေ့နေချုပ် ကို ပြည်ထောင်စုအဆင့် ရုံး၊အဖွဲ့အစည်းများ၏ အကြီးအကဲ ထဲ ထည့်လို့မရပါဘူး.သူက ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ဝင်မို့လို့ပါ ။လက်ရှိမှာ ပြည်ထောင်စုအဆင့် ရုံး၊အဖွဲ့အစည်း (၉) ခုပဲရှိပြီး အဲ့ဒီ့ထဲ အစိုးရအဖွဲ့အစည်းဖြစ်တဲ့ ပြည်ထောင်စုရှေ့နေချုပ် နဲ့ ရုံးမပါပါဘူးခင်ဗျာ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၁၅:၅၈၊ ၁၉ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ (UTC)
:::::::::::::::ဟုတ်၊ကောင်းပါပြီ. [[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Salai Rungtoi|ဆွေးနွေး]]) ၀၂:၅၂၊ ၂၀ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ (UTC)
::::::::::::::@[[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] ကျနော်တို့ ရွေးကောက်ပွဲစာမျက်နှာတွေကို အပိုင်းလိုက် ဖြတ်လိုက်ကြရအောင်။ဥပမာ ၂၀၁၂ ကြားဖြတ်ပေါ့ဗျာ.အဲ့စာ မျက်နှာဆိုရင် အဲ့ကာလက တည်ဆဲပါတီ စာရင်း၊ပြီးတော့ အဲ့ရွေးကောက်ပွဲ နဲ့ထင်ရှားဖြစ်ရပ် စသည်တို့ပေါ့ဗျာ.တစ်နေရာထဲမှာ အပြီးအပြတ်ဖတ်လို့ရတဲ့ ပုံစံမျိုးပေါ့.ဝိုင်းကူညီပေးပါအုံး [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၁၀|အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ ၂၀၁၀]] မှာ ကျန်တာတွေရှိရင်လဲ ဖြည့်စွက်ပေးပါအုံး [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၀၂:၃၆၊ ၂၉ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ (UTC)
:::::::::::::::အိုကေနော်။ [[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Salai Rungtoi|ဆွေးနွေး]]) ၀၄:၁၇၊ ၂၉ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ (UTC)
::::::::::::::::@[[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] ကျနော် [[ကြားဖြတ်ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၁၂|ကြားဖြတ်ရွေးကောက်ပွဲ ၂၀၁၂]] မှာ နည်းနည်းတော့ ဝင်ဖြည့်ထားပါတယ် [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၀၄:၂၀၊ ၂၉ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ (UTC)
:::::::::::::::::အစ်ကိုက ရွေးကောက်ပွဲဆောင်းပါးများကို တစ်သမတ်တည်း ခေါင်းစဉ် ရှိစေချင်တယ်၊ ဟုတ်? [[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Salai Rungtoi|ဆွေးနွေး]]) ၀၄:၂၁၊ ၂၉ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ (UTC)
::::::::::::::::::@[[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] ဟုတ်တယ်ဗျ။ဆက်စပ်ကြည့်လို့ရတဲ့ ဟာတွေလည်း ပါစေချင်တယ်။မှတ်တမ်းယူချင်ရင်လည်း တစ်နေရာထဲမှာ အကုန်ရသွားစေချင်တာပါ။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၀၄:၂၃၊ ၂၉ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ (UTC)
:::::::::::::::::::ကောင်းပါပြီ။ အစ်ကိုရဲ့ flow ကို ယူလိုက်ပါတယ်။ [[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Salai Rungtoi|ဆွေးနွေး]]) ၀၄:၃၀၊ ၂၉ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ (UTC)
::::::::::::::::::::@[[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၅|အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ ၂၀၂၅]] နဲ့ ပတ်သတ်ပြီး တစ်နေရာထဲမှာ အကြောင်းအရာစုံစုံလင်လင် ကို တစ်ခါတည်း ကြည့်ရှုနိုင်အောင် ဖြည့်စွက်ပေးနေတဲ့အပေါ် အထူးကျေးဇူးတင်ပါတယ် [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၁၅:၀၇၊ ၃၀ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ (UTC)
:::::::::::::::::::::Pleasure <3 [[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Salai Rungtoi|ဆွေးနွေး]]) ၁၅:၁၃၊ ၃၀ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ (UTC)
::::::::::::::::::::::@[[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] ကျနော် စာမျက်နှာ အသစ်တွေ ရေးနေပါတယ်။ဝင်ကူပေးပါအုံး [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၀၅:၅၃၊ ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ (UTC)
:::::::::::::::::::::::okay naw [[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Salai Rungtoi|ဆွေးနွေး]]) ၀၆:၅၁၊ ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ (UTC)
::::::::::::::::::::::::@[[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] [[နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေး နှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်]] ဒီမှာ ကူပေးပါအုံး [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၀၆:၅၃၊ ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ (UTC)
:::::::::::::::::::::::::အစ်ကို စလိုက်ပါတယ်။ ကျနော် လိုက်လာခဲ့မယ်။ [[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Salai Rungtoi|ဆွေးနွေး]]) ၀၆:၅၅၊ ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ (UTC)
::::::::::::::::::::::::::@[[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] [[သမ္မတရုံး ဝန်ကြီးဌာန|သမ္မတရုံးဝန်ကြီးဌာန]] ဇယားဆွဲတာ တစ်ချက်ကြည့်ပေးပါအုံးခင်ဗျ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၀၇:၄၂၊ ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ (UTC)
:::::::::::::::::::::::::::ok [[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Salai Rungtoi|ဆွေးနွေး]]) ၀၇:၅၃၊ ၃၁ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ (UTC)
::::::::::::::::::::::::::::@[[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] ကာလုံစာမျက်နှာထဲမှာ အကြံပေးအဖွဲ့ကို မထည့်ဘဲ အကြံပေးအဖွဲ့ကို သီးခြားခွဲထုတ်ပြီး ခေါင်းစဥ်သစ် နဲ့ ရေးလိုက်ဖို့ကို အကြံပြုလိုပါတယ်။အကြံပေးအဖွဲ့ဟာ အစဥ်အမြဲမဟုတ်ဘဲ အခုလက်ထက် ကာလတစ်ခုအထိဘဲ ရှိမှာဆိုတော့ မူရင်း ကာလုံကောင်စီမှာထားရှိခြင်းက စာဖတ်သူတွေကို နောက်ပိုင်းမှာ တွေဝေ ရှုပ်ထွေးမှုဖြစ်စေမှာစိုးလို့ပါခင်ဗျာ. [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၁၀:၂၅၊ ၂ ဩဂုတ် ၂၀၂၅ (UTC)
:::::::::::::::::::::::::::::ဒီဇင်ဘာကျရင် ကာလုံသက်တမ်းက အပြောင်းအလဲရှိမှာဆိုရင် လက်ရှိက ကာလုံသမိုင်းတစ်ခု ဖြစ်တဲ့အခါတော့ ဒီလိုပဲ အရင်ထားရအောင်လေနော်။ မရုတ်ထွေးအောင် ယာယီသမ္မတအောက်မှာ ခေါင်းစဉ်အသေးနဲ့ ရေးလိုက်ပါတယ်။ [[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Salai Rungtoi|ဆွေးနွေး]]) ၁၂:၄၇၊ ၂ ဩဂုတ် ၂၀၂၅ (UTC)
::::::::::::::::::::::::::::::Yes,I agree. [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၁၂:၅၇၊ ၂ ဩဂုတ် ၂၀၂၅ (UTC)
::::::::::::::::::::::::::::::@[[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] ဦးညိုစောက ၅ဆက်မြောက် အစိုးရအဖွဲ့ လို့ သတ်မှတ်ရပါလိမ့်မယ် ။သူ့ရှေ့မှာ ဦးသိန်းစိန်၊ဦးထင်ကျော်၊ဦးဝင်းမြင့်၊အိမ်စောင့်အစိုးရ(၂၀၂၁-၂၀၂၅)တို့ ရှိနေလို့ပါ။ ဆွေးနွေးပေးပါအုံး။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၀၄:၁၅၊ ၅ ဩဂုတ် ၂၀၂၅ (UTC)
:::::::::::::::::::::::::::::::agree, ako. [[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Salai Rungtoi|ဆွေးနွေး]]) ၀၄:၂၅၊ ၅ ဩဂုတ် ၂၀၂၅ (UTC)
::::::::::::::::::::::::::::::::@[[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] ok ပါဗျာ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၀၄:၂၈၊ ၅ ဩဂုတ် ၂၀၂၅ (UTC)
::::::::::::::::::::::::::::::::@[[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] သမ္မတရုံးမှာ အရင်လက်ထက်က ဒုဝန်ကြီးတွေပါ ထည့်လိုက်ရင် ကောင်းမလားဗျ။ပြန်ရှာပြီး.ပိုပြည့်စုံသွားအောင် [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၀၄:၁၆၊ ၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၅ (UTC)
:::::::::::::::::::::::::::::::::ဟုတ်၊ အစ်ကို။ ရှာရသမျှ ထည့်လိုက်ပါမယ်။ [[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Salai Rungtoi|ဆွေးနွေး]]) ၀၄:၁၇၊ ၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၅ (UTC)
::::::::::::::::::::::::@[[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] ကျနော် အကြည့်မှားသွားတာ။ကျော်ထင်က ၂ခု ဖြစ်နေတယ်။ဒီတော့ ကျနော့်ရဲ့ စာမျက်နှာကို ပယ်လိုက်ဖို့ လုပ်ရတော့မှာပဲ.@[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] ကိုနင်ဂျာ ကူပေးပါအုံး [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၁၂:၃၉၊ ၇ ဩဂုတ် ၂၀၂၅ (UTC)
:::::::::::::::::::::::::သံတူကြောင်းကွဲစာမျက်နှာဆီကိုပဲ ပြန်ညွှန်းလိုက်ပါတယ် [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] <sup><span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span></sup> ၁၆:၁၁၊ ၇ ဩဂုတ် ၂၀၂၅ (UTC)
== ဆွေးနွေးချက်များ ==
@[[အသုံးပြုသူ:Pho Sai|Pho Sai]] ခင်ဗျာ [[စစ်ဥပဒေချုပ်]] စာမျက်နှာနဲ့ပတ်သတ်ပြီး မွမ်းမံပြင်ဆင်ပေးတာ ကျေးဇူးအထူးတင်ပါတယ်။အင်တာနက် ရှာဖွေမှုမှာ ကျနော်ဘက်က လိုအပ်ချက်တွေရှိသွားတာမို့ ရှာမရတဲ့အဆုံး အဟောင်းတန်းကနေ စာအုပ်အတွဲလိုက်ရှာပြီး သေသေချာချာဖတ်ပြီး ကောက်နုတ် ရေးလိုက်ရပါတယ်။ကိုးကားမှာလည်း ဖတ်ရှုလိုက်တဲ့ အခန်းခေါင်းစဥ်ပိုင်းလောက်ကိုပဲ ခြုံငုံ တတ်လိုက်ပါတယ်။အပိုဒ်တိုင်းကိုတော့ မတတ်ဖြစ်လိုက်ပါဘူး.လိုအပ်ချက်တွေကို ပံ့ပိုးပေးတဲ့အတွက် ကျေးဇူးအထူးတင်ကြောင်း ပြောလိုပါတယ်။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၀၄:၁၀၊ ၂၈ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ (UTC)
:@[[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]], my pleasure ပါ bro..!🙂 [[အသုံးပြုသူ:Pho Sai|Pho🎖Sai]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Pho Sai|ဆွေးနွေး]]) ၀၈:၂၁၊ ၂၈ ဇူလိုင် ၂၀၂၅ (UTC)
::@[[အသုံးပြုသူ:Pho Sai|Pho Sai]] [[ဝန်ကြီးဌာန နှင့် အကြီးအကဲများ စာရင်း]] ရဲ့ အောက်ပိုင်းမှာ ပေါင်းစပ်ဖို့ အကြံပြုထားတဲ့ဟာရှိပါတယ်။အဆင်ပြေရင် ပေါင်းပေးစေချင်ပါတယ်။နောက်ပြီး ၂၀၂၅ ဇူလိုင် ၃၁ ရက် နောက်ပိုင်း ဝန်ကြီးများစာရင်းမှာ ၁ဦးထဲနဲ့ ဝန်ကြီးဌာန၂နေရာ ကိုင်ထားတဲ့ သူတွေရှိပါတယ်။အဲ့ဒါ ကျနော်မခွဲတတ်လို့ ကူညီပေးပါအုံး။ကျနော် အခု ဒုဝန်ကြီးစာရင်း ဖြည့်နေပါတယ်။လိုအပ်တာများရှိရင် ပြင်ဆင်ပေးပါအုံးခင်ဗျာ။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၀၅:၄၄၊ ၁ ဩဂုတ် ၂၀၂၅ (UTC)
:@[[အသုံးပြုသူ:Pho Sai|Pho Sai]] @[[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] စစ်ထောက်ချုပ်ရုံးက ကျနော် ရေးလက်စကြီး ခင်ဗျားတို့ ရေးနေတယ်ဆိုရင် ကျနော် ရပ်လိုက်ပြီး အခြားဟာပဲ လုပ်လိုက်ပါ့မယ် [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၀၄:၄၆၊ ၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၅ (UTC)
::အစ်ကို ရေးလက်စဆိုရင် ပိုတောင်းကောင်းတာပေါ့။ စစ်ရေး ရာထူး ဆောင်းပါးတွေ ကို @[[အသုံးပြုသူ:Pho Sai|Pho Sai]] ရေးတာ တွေ့တတ်လို့ တောင်းဆိုလိုက်တာပါ။ အစ်ကို @[[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] စတင်ရေးလိုက်ပါနော်။ [[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Salai Rungtoi|ဆွေးနွေး]]) ၀၄:၄၉၊ ၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၅ (UTC)
:::ဒီဟာကို ရေးနေတာ ၂ ရက်လောက်တော့ရှိပြီး မပြီးသေးတာ စစ်ဆောင်းပါးတွေကို ကို @[[အသုံးပြုသူ:Pho Sai|Pho Sai]] ရဲ့မူနဲ့ဟန်အတိုင်း အတုခိုးရေးရတာပေါ့ဗျာ။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၀၄:၅၁၊ ၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၅ (UTC)
::@[[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]], ဘရားသား ရေးလက်စဆို ပိုအဆင်ပြေပါတယ်။ လိုတဲ့ အကိုးအကားတွေ၊ ရည်ညွှန်းတွေ၊ ဖြည့်စွက်ချက်တွေ လုပ်ပေးပါ့မယ်။ အသစ် စ ရေးဖို့က data မစုရေးသေးလို့ပါ။ ဆောင်းပါး frame ကို ဘရားသားပဲ စ တည်လိုက်ပါလား။ [[အသုံးပြုသူ:Pho Sai|Pho🎖Sai]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Pho Sai|ဆွေးနွေး]]) ၀၄:၅၃၊ ၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၅ (UTC)
:::ပြီးခါနီးနေပြီဗျ။စစ်ထောက်ချုပ်ကနေ အငြိမ်းစားယူပြီး ထင်ရှားသူများအထိ ရောက်နေပြီ သူက စာအုပ်တွေထဲက လိုက်ရှာမှ နည်းနည်းစုံလို့ မကျန်အောင် ထပ်ရှာနေလို့ ကြာနေတာ။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၀၄:၅၅၊ ၃ ဩဂုတ် ၂၀၂၅ (UTC)
::::@[[အသုံးပြုသူ:Pho Sai|Pho Sai]] @[[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] ယာယီသမ္မတ ဦးမြင့်ဆွ ကွယ်လွန် ဆိုပြီး သတင်းဌာန အချို့ တက်လာတာတွေ့လို့ ဝင်ဖြည့်လိုက်ပြီးကာမှ မကွယ်လွန်ဆိုပြီး ပြန်တက်လာလို့ ကျနော်ပြန်ဖျက်လိုက်ရတယ်။ဒီနေ့ကတော့ ကံဆိုးတဲ့နေ့ပါပဲ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၀၆:၁၅၊ ၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၅ (UTC)
:::::@[[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]], သတင်းဌာနတွေက ခုနောက်ပိုင်း Reliable source ဖြစ်/မဖြစ် တော်တော် စဉ်းစားရတယ်။ ဒါတောင် Reliable ဖြစ်ပါတယ်ဆိုတဲ့ တချို့သတင်းဌာနကြီးတွေတောင် controversial ဖြစ်တဲ့ သတင်းမျိုးဆို တစ်ဌာနနဲ့ တစ်ဌာန အာဘော်မတူကြတော့ နှစ်ခုစလုံးရဲ့ အာဘော်ကို citation လုပ်ပြီး ထည့်ရေးရတဲ့ အဖြစ်မျိုးတွေရှိတယ်။ ဖြစ်တတ်ပါတယ် ဘရို။ 😅 - [[အသုံးပြုသူ:Pho Sai|Pho🎖Sai]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Pho Sai|ဆွေးနွေး]]) ၀၆:၃၄၊ ၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၅ (UTC)
::::::@[[အသုံးပြုသူ:Pho Sai|Pho Sai]] ဟုတ်တယ် ဘရို လူပုဂ္ဂိုလ်ဆိုင်ရာတွေဆို အတော့်ကိုသတိထားရတယ်။အချို့သော သတင်းဌာနကြီးတွေတောင်မှ အခုကာလမှာ ပုဂ္ဂိုလ်ရေးဆိုင်ရာတိုက်ခိုက်မှုတွေကိုပါ မသိမသာလုပ်လာကြတယ်။အဲ့ဒီ့ထဲ မျှောပါမသွားဖို့ အတော်လေးကို သတိထားနေရတယ်။ဝီကီဟာ ဝီကီပဲ ဖြစ်ရမယ်။သတင်းဌာန ဆန်ဆန်၊ပုဂ္ဂိုလ်ရေးတိုက်ခိုက်မှု ဆန်ဆန် မဖြစ်ရဘူးဆိုတဲ့ မူကို သတိထားပြီး အတင်းဖက်တွယ်ထားနေရတယ်။ခုဟာကလဲ နာရေးအကြောင်းအရာလည်း ဖြစ်နေပြန်၊နောက်ပြီး အထူးစိုးရိမ်ရဆိုတဲ့အခြေအနေဖြစ်နေပြန်တော့ မလွဲလောက်ဘူးဆိုပြီး ဖြည့်စွက်လိုက်တာ။နောက်ဆို ဒါကိုလည်း အထူးသတိထားရတော့မယ်။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၀၆:၄၀၊ ၆ ဩဂုတ် ၂၀၂၅ (UTC)
:::::::@[[အသုံးပြုသူ:Pho Sai|Pho Sai]] ဦးမြင့်ဆွေ ရဲ့ ကိုယ်ရေးအကျဥ်းထွက်လာပြီ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၁၅:၂၇၊ ၈ ဩဂုတ် ၂၀၂၅ (UTC)
== ဆွေးနွေးမှုများ ==
@[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] ကိုနင်ဂျာ ခင်ဗျာ။ဆောင်းပါး ၂ခု ပေါင်းစပ်ရန် လမ်းညွန်ထားတဲ့ [[ဘဖေ|ဘဖေ၊ဦး]] စာမျက်နှာ နဲ့ [[ဦးဘဘေ]] စာမျက်နှာ တို့ ပြန်လည်ပြင်ဆင်ရေးသားခြင်း၊ကိုးကားချက်များ ထည့်သွင်းခြင်း ပေါင်းစပ်ခြင်းတွေ လုပ်ဆောင်ထားပါတယ်။လိုအပ်ချက်များရှိရင် ကူညီပြင်ဆင်ဆောင်ရွက်ပေးစေလိုပါတယ်။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၁၂:၀၉၊ ၈ ဩဂုတ် ၂၀၂၅ (UTC)
:အဆင်ပြေပါတယ်ဗျ။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] <sup><span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span></sup> ၁၃:၂၇၊ ၈ ဩဂုတ် ၂၀၂၅ (UTC)
::@[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] [[ဂုတ်ထိပ်တံတား]] စာမျက်နှာကို ပြင်ဆင်မှုတွေနဲ့ ပတ်သတ်ပြီး ကာကွယ်မှု အတားအဆီးတစ်ခု လုပ်ဆောင်ပေးစေချင်ပါတယ်ခင်ဗျာ။အခုအချိန်မှာ အပြန်အလှန်စွပ်စွဲမှုတွေ၊ ဝန်မခံမှုတွေနဲ့ ရှုပ်ထွေးနေချိန် မို့လို့ပါ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၁၁:၂၃၊ ၂၄ ဩဂုတ် ၂၀၂၅ (UTC)
:::{{done|semi-protection for one month}}. [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] <sup><span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span></sup> ၁၃:၂၇၊ ၂၄ ဩဂုတ် ၂၀၂၅ (UTC)
::::@[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] ကိုနင်ဂျာခင်ဗျာ...အခုတလော စာမျက်နှာတွေရဲ့ ပြင်ဆင်တည်းဖြတ်မှုတွေကို အထူးသတိပြုစောင့်ကြည့်ပေးဖို့ မေတ္တာရပ်ခံပါတယ်။လတ်တလောသတိထားမိရသလောက် ဝီကီပီးဒီးယားရဲ့ စံချိန်စံနှုန်းတွေနဲ့ သွေဖယ်တဲ့ ပြင်ဆင်မှုတွေကို အင်အားအလုံးအရင်းနဲ့ကို ဆောင်ရွက်နေကြတာတွေ့နေမြင်နေရပါတယ်။ဘက်မမျှတဲ့ ရေးသားချက်တွေ၊တစ်ဖက်တတ်ဆန်တဲ့ပြင်ဆင်မှုတွေက ဝီကီရဲ့ ထင်ရှားအရေးပါမှုအပေါ် ယိမ်းယိုင်သွားစေနိုင်ပါတယ်။အခုအချိန် အခုကာလက ပိုမိုပြီး အရေးပါအရာရောက်နေတာမို့လို့ အကြံပြုတာပါခင်ဗျာ။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၀၁:၅၅၊ ၂၅ ဩဂုတ် ၂၀၂၅ (UTC)
:::::အသိပေးတဲ့အတွက် ကျေးဇူးပါ။ သတိထားပြီး စောင့်ကြည့်နေပါတယ်။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] <sup><span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span></sup> ၀၂:၀၄၊ ၂၅ ဩဂုတ် ၂၀၂၅ (UTC)
::::::@[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] ကိုနင်ဂျာ ခင်ဗျာ။ [[ဇော်ဝင်းရှိန် (စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်)|ဇော်ဝင်းရှိန်]] စာမျက်နှာနဲ့ပတ်သတ်ပြီး ဆွေးနွေးချင်လို့ပါခင်ဗျာ.စာမျက်နှာထဲ အကြောင်းအရာအသစ်တွေ ထပ်ဖြည့်သွင်းထားရာမှာ ဧရာဝတီရဲ့ သတင်းဆောင်းပါးတစ်ပုဒ်လုံးကို ပုံစံမပြတ်ထည့်သွင်းထားတာ၊၂၀၁၈ ခုနှစ် ဇွန်လ ၉ရက်နေ့မှာ အဂတိလိုက်စားမှု တိုက်ဖျက်ရေးကော်မရှင် ဥက္ကဋ္ဌ ဦးအောင်ကြည် ကိုယ်တိုင်က စီမံကိန်းနဲ့ ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီးဟောင်း ဦးကျော်ဝင်းကို တိုင်ကြားထားတဲ့ကိစ္စတွေဟာ အဂတိလိုက်စားမှု ဥပဒေ နဲ့ အရေးယူနိုင်ခြင်း မရှိတဲ့အကြောင်း တရားဝင်ထုတ်ဖော်ပြောကြားထားခဲ့တာရှိပါလျှက် ဦးကျော်ဝင်း ဟာ သူနဲ့ ဆက်စပ်ပြီး ဖယ်ရှားခံရတယ်လို့ ပုဂ္ဂိုလ်ရေး အသရေဖျက်မှုမြောက်တဲ့ စာတွေရေးထည့်ထားတာ စတာတွေဟာ ဝီကီရဲ့ '''[[ဝီကီပီးဒီးယား:Biographies of living persons|သက်ရှိပုဂ္ဂိုလ်များ၏ အတ္ထုပ္ပတ္တိများ]]''' မူဝါဒနဲ့ သွေဖယ်နေပါတယ်။အစီအစဥ်တကျတည်းဖြတ်ခွင့် ပြုပါခင်ဗျာ. [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၁၀:၀၈၊ ၃၀ ဩဂုတ် ၂၀၂၅ (UTC)
:::::::You don't need to inform me. Please [[ဝီကီပီးဒီးယား:သတ္တိရှိပါ|be bold]] in editing. Thanks. [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] <sup><span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span></sup> ၁၃:၄၆၊ ၃၀ ဩဂုတ် ၂၀၂၅ (UTC)
::@[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] ကိုနင်ဂျာ ခင်ဗျာ။ကိုကိုဦး နှစ်ယောက်ဖြစ်နေတဲ့အတွက် [[ကိုကိုဦး]] သံတူကြောင်းကွဲ စာမျက်နှာ နဲ့ [[ကိုကိုဦး (ဝန်ကြီး)]] ဆိုပြီး ဆောင်ရွက်ခဲ့ပါတယ်.အဆင်မပြေတာများရှိရင် ပြန်လည်ပြင်ဆင်ပေးပါခင်ဗျာ. [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၀၅:၁၉၊ ၂၅ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၅ (UTC)
:::{{like|username=Ninjastrikers}} [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] <sup><span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span></sup> ၀၁:၅၂၊ ၃၀ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၅ (UTC)
== ဟင်္သာတဦးမြ ==
@[[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] ကျနော် ဝန်ကြီး [[ဟင်္သာတဦးမြ]] ကို ဖြည့်စွက်ရေးသားတာတွေ စလုပ်နေပါတယ်။နက်ဖြန်လောက်ဆို အပြီးသတ်နိုင်လောက်ပါပြီ။ ပြီးသွားတဲ့အခါကျရင် ဝိုင်းကူပေးပါအုံး။ခုကတော့ ရေးနေဆဲပါ။တစ်လက်စထဲ နိုင်ငံရေးပါတီတွေထဲက ထင်ရှားသူတွေတွေ့ခဲ့ရင်လည်း [[ဘရှိန်|ဦးဘရှိန်]] လိုမျိုး တစ်ခါတည်းရေးလို့အဆင်ပြေအောင် ကူပေးခဲ့ပါအုံး။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၁၃:၀၈၊ ၁၀ ဩဂုတ် ၂၀၂၅ (UTC)
:okay naw, ako. Thanks prr [[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Salai Rungtoi|ဆွေးနွေး]]) ၁၅:၂၈၊ ၁၀ ဩဂုတ် ၂၀၂၅ (UTC)
::@[[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] ထိုင်းဝန်ကြီးချုပ် အသစ် စာမျက်နှာတော့ ဖန်တီးထားပါတယ် ခင်ဗျာ ။လိုတာပိုတာ စိစစ် ပေးနိုင်ပါတယ်။ နာမည်ကို @[[အသုံးပြုသူ:Kaday Han Thaw|Kaday Han Thaw]] တစ်ချက် ကြည့်ပေးပါ။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၀၆:၃၂၊ ၆ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၅ (UTC)
== ဘာသာပြန်ဆောင်းပါးများ ==
@[[အသုံးပြုသူ:Kaday Han Thaw|Kaday Han Thaw]] အချိန်ရရင် [[နီပေါနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်]] နဲ့ [[ဆူရှီလာ ကာ့ရ်ကီ]] စာမျက်နှာတွေမှာ ဝင်ကူပေးပါအုံးဗျာ။ နီပေါ ဝန်ကြီးချုပ်တွေ နဲ့ ဘုရင်အမည်တွေကို။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၀၉:၅၉၊ ၁၃ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၅ (UTC)
:@[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] ကိုနင်ဂျာခင်ဗျာ။[[နီပေါနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်|နီပေါနိုင်ငံ၏ဝန်ကြီးချုပ်]] ဆောင်းပါးကို နီပေါနိုင်ငံ၏ဝန်ကြီးချုပ်(ယာယီ) ဆိုပြီး တစ်ဦးက စာမျက်နှာရွှေ့သွားပါတယ်။ထိုင်းနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်...အစရှိတဲ့ ဆောင်းပါးလိုမျိုးဖြစ်တဲ့အရာကို ယာယီ ဆိုပြီး လာထည့်ပြောင်းသွားပါတယ်။နီပေါနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ် ဆောင်းပါးဟာ နိုင်ငံတစ်ခုရဲ့ ဝန်ကြီးချုပ်ရာထူး ဆောင်းပါးသာဖြစ်ပါတယ်။လူပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးရဲ့ ဆောင်းပါးမဟုတ်ပါဘူး.ကျနော်ပြန်ရွှေ့တာ ရွှေ့မရဖြစ်နေပါတယ် အကူအညီတောင်းခံပါတယ် ခင်ဗျာ. [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၁၂:၃၀၊ ၁၃ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၅ (UTC)
::revert ပြန်လုပ်ထားပါတယ်ဗျ။ @[[အသုံးပြုသူ:Mayor mt|Mayor mt]] ကိုမေယာရေ၊ [[နီပေါနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်]] ဆောင်းပါးက [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်]] ဆောင်းပါးလိုမျိုး ဝန်ကြီးချုပ်တွေ စာရင်း၊ တာဝန်၊ ခန့်အပ်ပုံ စတာတွေကို ဖော်ပြထားတဲ့ ဆောင်းပါးပါ။ ယာယီ ဆိုတာမျိုး ပါစရာမလိုပါဘူးဗျာ။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] <sup><span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span></sup> ၁၃:၄၈၊ ၁၃ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၅ (UTC)
:::@[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] ကျေးဇူးပါ ကိုနင်ဂျာ.. ဆောင်းပါးက မပြီးသေးဘူး။ရေးလက်စကြီးမလို့ပါ။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၁၃:၅၄၊ ၁၃ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၅ (UTC)
:အခုလို ဝင်ကူခွင့်ရတာ ဝမ်းသာပါတယ်ခမျာ၊ ဟုတ်၊ ကျနော် အတတ်နိုင်ဆုံးအဲ့မှာ နာမည်လေးတွေကြည့်လုပ်ထားတယ်ဗျ၊ နီပေါ သမ္မတ နာမည်ကိုတော့ ရာမစန္ဒြ ပေါ်ဍေလ ဆိုပြီး နာမည်ဖလှယ်ရင် အဆင်ပြေလောက်လားဗျာ [[အသုံးပြုသူ:Kaday Han Thaw|Kaday Han Thaw]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Kaday Han Thaw|ဆွေးနွေး]]) ၀၆:၀၁၊ ၁၅ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၅ (UTC)
::@[[အသုံးပြုသူ:Kaday Han Thaw|Kaday Han Thaw]] အဆင်ပြေပါတယ် ခင်ဗျ။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၀၉:၄၈၊ ၁၅ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၅ (UTC)
== နိုင်ငံအမည်ကိစ္စ ==
@[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] ကိုနင်ဂျာခင်ဗျာ. အရှေ့တီမောဆိုတဲ့ အမည်ထက်ကို တီမောလက်စ်တေဆိုတဲ့ အမည် နဲ့ နိုင်ငံအဆင့် သံအမတ်ကြီးတွေ ခန့်အပ်မှုတွေကို ပြုလုပ်နေတာကြာပါပြီ.ဒီတော့ ကျနော်က [[တီမောလက်စ်တေ-မြန်မာ ဆက်ဆံရေး]] ဖန်တီးထားပါတယ်။ခက်တာက ကဏ္ဍ တွေ ဖန်တီးတဲ့အခါမှာ မူလ လုပ်ထားတဲ့ အရှေ့တီမော နဲ့လား တီမောလက်စ်တေ နဲ့ လုပ်မလားဆိုတဲ့ မေးခွန်းတွေရှိလာပါတယ်။အဲ့ကိစ္စကို ကိုနင်ဂျာ ကူပေးပါအုံးခင်ဗျာ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၁၀:၅၀၊ ၂၀ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၅ (UTC)
:တီမောလက်စ်တေနိုင်ငံ နာမည်နဲ့ ဆက်လုပ်တာ ပိုသင့်လျော်မယ်ထင်ပါတယ်။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] <sup><span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span></sup> ၁၀:၅၆၊ ၂၀ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၅ (UTC)
::@[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] ဟုတ်ကဲ့ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၁၁:၁၈၊ ၂၀ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၅ (UTC)
== အကြောင်းမဲ့ ပြန်ဖျက်နေခြင်းများ ==
@[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] ကိုနင်ဂျာခင်ဗျာ.လက်ရှိမှာ နိုဘယ်ဆုအကြောင်းအရာနဲ့ပတ်သတ်ပြီး အကြောင်းမဲ့ပြန်ဖျက်ခြင်းများအပါအဝင် စာမျက်နှာအချို့ကို အကြောင်းမဲ့ခေါင်းစဥ်ရွှေ့ပြောင်းခြင်းများ၊ဆောင်းပါးအချို့ရဲ့ အချက်အလက်အချို့ကို အဓိပ္ပာယ်မဲ့ အကြောင်းအရာတွေ အစားထိုးခြင်းနဲ့ အကြောင်းမဲ့ပယ်ဖျက်ခြင်းတွေ ဆက်တိုက် တွေ့ရှိနေလို့ စိစစ်ပေးစေလိုပါတယ်ခင်ဗျာ. [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၀၃:၂၄၊ ၁၁ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၅ (UTC)
:@[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] တစ်လက်စထဲ <nowiki>[[ကဏ္ဍ:နိုဘယ်ဆုရ ပုဂ္ဂိုလ်များ]]</nowiki> နဲ့ <nowiki>[[ကဏ္ဍ:နိုဘယ်ငြိမ်းချမ်းရေးဆုရ ပုဂ္ဂိုလ်များ]]</nowiki> ဆိုပြီး ဝီကီမှာ ၂ခု လုပ်ထားတာ တွေ့ပါတယ်။သေချာကြည့်လိုက်ရင် တူတယ်ဆိုပေမယ့် ကွဲပြားမှုတော့ဖြစ်နေပါတယ်။ဘာဆက်လုပ်သင့်ပါသလဲ.ကိုနင်ဂျာ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၀၆:၁၇၊ ၁၁ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၅ (UTC)
:: က နိုဘယ်ဆု ရတဲ့သူ အားလုံးအတွက် ကဏ္ဍဖြစ်ပြီး ကတော့ ငြိမ်းချမ်းရေးနိုဘယ်ဆု ရသူတွေအတွက် ဆိုတော့ သည်အတိုင်းဆက်ထားလို့ရပါတယ်။ တစ်ခုပဲ ပုဂ္ဂိုလ်ဆိုတာထက် ဆုရှင်များဆိုရင်တော့ ပိုသင့်လျော်မလားပဲ။ ပုဂ္ဂိုလ်အနေနဲ့ရတာရှိသလို အဖွဲ့အစည်းအနေနဲ့ရတာတွေလဲ ရှိတာမို့လို့ပါ။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] <sup><span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span></sup> ၀၃:၃၂၊ ၁၄ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၅ (UTC)
:::@[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] [[:ကဏ္ဍ:နိုဘယ်ငြိမ်းချမ်းရေးဆုရ အဖွဲ့အစည်းများ]] ဆိုပြီး နောက်ထပ်တစ်ခု ထပ်လုပ်ထားပါတယ်ခင်ဗျာ။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၁၁:၃၂၊ ၁၄ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၅ (UTC)
== Freedom of Panorama ==
မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ မူပိုင်ခွင့်ဥပဒေအရ Freedom of Panorama မရှိတော့တဲ့အတွက် [[မာရဝိဇယဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်]] ရဲ့ Commons ပေါ်က ပုံကို [[Commons:COM:FOP Myanmar|COM:FOP Myanmar]] အရ deletion request လုပ်ထားပါတယ်။ အဲပုံကို မြန်မာဝီကီမှာပဲ local upload အနေနဲ့ ပြန်တင်ပြီး သုံးနိုင်ပါတယ်။ သုံးရမယ့် လိုင်စင်နမူနာကို [[:en:w:File:Gautama Buddha statue at Kyaikto, Myanmar.jpg]] မှာ ကြည့်နိုင်ပါတယ်။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] <sup><span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span></sup> ၀၅:၅၈၊ ၁၅ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၅ (UTC)
:@[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] ပုံတွေတင်ရတာ အားတောင်မရှိတော့ပါဘူးဗျာ။လူပုံပါသွားလို့များလား မသိ။နောက်ကို သတိထားဆင်ခြင်ပါ့မယ် ခင်ဗျာ။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၁၂:၀၁၊ ၁၅ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၅ (UTC)
::လူပုံပါတာကြောင့် မဟုတ်ပါဘူးဗျ။ မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ ၂၀၁၉ မူပိုင်ခွင့်ဥပဒေမှာ FOP ခွင့်ပြုချက်မရှိတော့တာကြောင့် Commons မှာ တင်လို့မရတော့တာပါ။ အသေးစိတ်ကို [https://www.facebook.com/WikipediaMyanmar/posts/pfbid02z7E3N5FEzsNaCiqBibsTNDecXfH726p81JWPF5SPsE7a7LWdo1jHUcHWzucYiQJjl ဒီနေရာ] နဲ့ [[:c:COM:FOP|COM:FOP]] မှာ ဖတ်ကြည့်ပါ။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] <sup><span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span></sup> ၁၄:၀၉၊ ၁၅ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၅ (UTC)
:::@[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] နားလည်သဘောပေါက်ပါပြီ ကိုနင်ဂျာ။ကျေးဇူးပါခင်ဗျာ။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၁၄:၁၇၊ ၁၅ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၅ (UTC)
== Help me to Complete this Article ==
hi, sorry for distributing you
Can u help me to complete this [[:en:Draft:List of Mosques in Myanmar]] by adding info(with reference or image), actually I do not understand Burmese script but wanted create this article.
It will be helpful.
[[အသုံးပြုသူ:Mr.work-shy|Mr.work-shy]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Mr.work-shy|ဆွေးနွေး]]) ၀၆:၀၁၊ ၂၅ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၅ (UTC)
== ကင်မရွန်း သမ္မတများ၏ အမည် ကိစ္စ ==
@[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] ကိုနင်ဂျာခင်ဗျာ.. [[ကင်မရွန်းနိုင်ငံ၏ သမ္မတ]] များရဲ့ အမည် [[အမာဒူ အဟစ်ဂျို]] ၊ [[ပေါလ် ဘီယာ]] တွေကို မြန်မာမှုပြုထားတာနဲ့ ပတ်သတ်ပြီး အသံထွက် မှန်၊မမှန် စိစစ်ပေးစေလိုပါတယ် [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၁၁:၄၁၊ ၃၀ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၅ (UTC)
:{{like|အဆင်ပြေပါတယ်}} [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] <sup><span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span></sup> ၁၃:၁၃၊ ၃၀ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၅ (UTC)
== မျိုးဇော်သိမ်း အမည်ကိစ္စ ==
@[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] ကိုနင်ဂျာခင်ဗျာ.. မျိုးဇော်သိမ်း စာမျက်နှာမှာ. မှတ်စု ဆိုပြီး ထည့်ချင်တာ ထည့်မရလို့ပါ.ရေးချင်တာက ၎င်း၏ နာမည်ကို မျိုးဇော်သိန်း ဟုဆိုပြီး မီဒီယာများတွင် ဖော်ပြထားခြင်းရှိပြီး အမည်မှန်မှာ မျိုးဇော်သိမ်း ဖြစ်သည်..... လို့ ထည့်ချင်တာပါဗျာ..ထည့်မရဖြစ်နေလို့ပါ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၀၈:၃၃၊ ၁၁ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၅ (UTC)
== Notice of expiration of your ipblock-exempt right ==
<div dir="ltr">Hi, as part of [[:m:Special:MyLanguage/Global reminder bot|Global reminder bot]], this is an automated reminder to let you know that your permission "ipblock-exempt" (အိုင်ပီ ပိတ်ပင်မှုမှ ကင်းလွတ်ထားသူများ) will expire on 2025-12-02 11:55:29. Please renew this right if you would like to continue using it. <i>In other languages: [[:m:Special:MyLanguage/Global reminder bot/Messages/default|click here]]</i> [[အသုံးပြုသူ:Leaderbot|Leaderbot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Leaderbot|ဆွေးနွေး]]) ၁၉:၄၂၊ ၂၅ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၅ (UTC)</div>
:@Ninjastrikers ကိုနင်ဂျာခင်ဗျာ သက်တမ်းကုန်သွားလို့ပါ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၁၂:၄၈၊ ၂ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅ (UTC)
::{{Done|၄ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၆ အထိ တစ်နှစ်သက်တမ်း တိုးပေးလိုက်ပါတယ်။}} [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] <sup><span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span></sup> ၀၄:၀၀၊ ၄ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅ (UTC)
:::ကျေးဇူးပါ ကိုနင်ဂျာ အကောင့်က ဝင်လို့ကိုမရတာ။ခုရသွားပါပြီခင်ဗျ။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၀၄:၁၁၊ ၄ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅ (UTC)
== ရွာအမည်များကိစ္စ ==
@[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] ကိုနင်ဂျာခင်ဗျာ။ဒီရွာတွေကို တစ်ချက်လောက် ပြန်စစ်ပေးစေချင်ပါတယ်။၃ ခုတောင် ဖြစ်နေလို့ပါ။ရွာဟောင်းရွာသစ် ဖြစ်နေမလားလို့ပါခင်ဗျာ. [[ထွန်းရဝေရွာသစ်ရွာ၊ ထွန်းရဝေ]] ၊ [[ထွန်းရဝေရွာ၊ ထွန်းရဝေ]] ၊[[ထွန်းရဝေရွာသစ်ရွာ]] [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၁၄:၂၀၊ ၁၁ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅ (UTC)
:@[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] ဒီမှာလဲနောက် တစ်ရွာပါ.[[ထွန်းရဝေရွာ]] [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၁၄:၂၂၊ ၁၁ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅ (UTC)
::ဟုတ်တယ်ဗျ။ အရင်က ဘော့နဲ့ တင်ခဲ့တုန်းက ထပ်ကုန်တာပါ။ [[ကဏ္ဍ ဆွေးနွေးချက်:ရခိုင်ပြည်နယ်ရှိ ရွာများ#duplications|စာမျက်နှာ ၂၀၀၀ နီးပါး]] ထပ်နေပါလိမ့်မယ်။ သတိရရင် ရသလိုတော့ ဝင်ဖျက်တာ/ပေါင်းတာတွေတော့ လုပ်နေပါတယ်။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:century gothic;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] <sup><span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span></sup> ၀၅:၀၄၊ ၁၂ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၅ (UTC)
== ကဏ္ဍ:နိုင်ငံအလိုက် ဝန်ကြီးချုပ်များ၏ စာရင်းများ ==
@[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] ကိုနင်ဂျာခင်ဗျာ။ <nowiki>[[ကဏ္ဍ:နိုင်ငံအလိုက် ဝန်ကြီးချုပ်များ၏ စာရင်းများ]]</nowiki> ဆိုပြီး ကျနော် ပြန်ပြုစုတာတွေ လုပ်နေပါတယ်။[[:en:Category:Lists_of_prime_ministers_by_country|Lists of prime ministers by country]] လိုမျိုးပေါ့ဗျာ. မှားယွင်းတာမျိုးရှိရင်လဲ အချိန်မရွေး ပြင်ဆင်ပေးစေလိုပါတယ်ခင်ဗျာ။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၁၄:၁၁၊ ၁၉ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၆ (UTC)
:အဆင်ပြေပါတယ်ဗျ။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:Montserrat;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] <sup><span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span></sup> ၀၈:၄၈၊ ၂၀ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၆ (UTC)
== တတိယအကြိမ် လွှတ်တော်များ ==
@[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] ကိုနင်ဂျာခင်ဗျာ။ [[မြန်မာနိုင်ငံ အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၅ - ၂၀၂၆ တွင် အနိုင်ရရှိသူများ စာရင်း|မြန်မာနိုင်ငံ အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၅–၂၀၂၆ တွင် အနိုင်ရရှိသူများစာရင်း]] ဆောင်းပါးမှာ တတိယအကြိမ် မြန်မာနိုင်ငံလွှတ်တော်တွေရဲ့ ဖွဲ့စည်းပုံ (၂၀၂၆ ခုနှစ်) ကို ထည့်သွင်းဖော်ပြထားပါတယ်။
Wikipedia ရဲ့ election result presentation စံနှုန်းအရ constitutional maximum seat count အစား တရားဝင်ထုတ်ပြန်ထားတဲ့ ရွေးကောက်ပွဲရလဒ်အပေါ် အခြေခံတဲ့ actual result composition ကို အသုံးပြုထားပါတယ်။အဲ့လိုက historical record distortion ကို လျှော့ချနိုင်ပြီး voting outcome ကို ပိုမိုရှင်းလင်းစွာ ဖော်ပြနိုင်မယ်လို့ ယူဆလို့ပါ။
ယခင် ပထမအကြိမ် နဲ့ ဒုတိယအကြိမ် လွှတ်တော်တွေမှာ အသုံးပြုခဲ့ကြတဲ့ maximum seat framework (၄၄၀ ခုံ)၊(၂၂၄ ခုံ) အစား ရွေးကောက်ပွဲရလဒ်အပေါ် အခြေခံသော ဖွဲ့စည်းပုံကိုသာ ဖော်ပြထားပါတယ်။
အမှားအယွင်းရှိပါက ပြန်လည်ပြင်ဆင်ပေးနိုင်ပါတယ်ခင်ဗျာ။
[[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၁၄:၅၇၊ ၂၅ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၆ (UTC)
== Translation request ==
Hello, Zawzawaungthwin.
Can you translate and upload the articles [[:en:Bazardüzü]] and [[:en:Campi Flegrei]] in Burmese Wikipedia?
Yours sincerely, [[အသုံးပြုသူ:Kurcke|Kurcke]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Kurcke|ဆွေးနွေး]]) ၁၁:၀၂၊ ၇ မတ် ၂၀၂၆ (UTC)
== ပုဂ္ဂလိက ကောလိပ် နှင့် တက္ကသိုလ် ==
@[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] ကိုနင်ဂျာခင်ဗျာ။[[:ကဏ္ဍ:ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးအတွင်းရှိ တက္ကသိုလ်များ]] ထဲက [[အင်ဖိုမြန်မာယူနီဗာစတီ]] နဲ့ ပတ်သတ်ပြီး ဆွေးနွေးလိုပါတယ်ခင်ဗျာ.ပြီးခဲ့တဲ့ ၂၀၂၄ ဩဂုတ်လက ရန်ကုန် ပုဂ္ဂလိကတက္ကသိုလ် ၆၄ ကျောင်းကို စစ်ကောင်စီက ကောလိပ်အဆင့်သို့ [https://bur.mizzima.com/2024/08/03/28996 လျှော့ချမှု ဖြစ်ပေါ်ခဲ့ပါတယ်]။အထူးသဖြင့် ရန်ကုန်က ပုဂ္ဂလိက တက္ကသိုလ် အများစုပါခဲ့ပါတယ်။အချို့က တက္ကသိုလ်အစား ကောလိပ်ဆိုပြီး ပြန်ပြောင်းကြတာတွေတွေ့ရပါတယ်.အဲ့ထဲ အင်ဖိုမြန်မာက တက္ကသိုလ် website မတွေ့တော့ဘဲ ကောလိပ်ဆိုပြီး လိပ်စာပြောင်းထားတဲ့ website ကိုပဲ တွေ့ရပါတယ်။ မြန်မာဝီကီမှာ ပုဂ္ဂလိက ကောလိပ် နဲ့ တက္ကသိုလ် ဆိုပြီး ကဏ္ဍ: တစ်ခု ဖွင့်ကြမလား ဒါမှမဟုတ် ကဏ္ဍ:ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးအတွင်းရှိ တက္ကသိုလ်များ ထဲ တစ်ခုထဲပါဝင်နေတဲ့ ဟာကို ဖယ်ရှားကြမလား၊ကြော်ငြာဆန်တဲ့ ပုဂ္ဂလိက ကျောင်းတွေကို ဖယ်ရှားသင့်သလား စသည်ဖြင့် အကြံပြု ဆွေးနွေးပေးစေလိုပါတယ်ခင်ဗျာ. [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၀၈:၅၅၊ ၈ မတ် ၂၀၂၆ (UTC)
:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ပုဂ္ဂလိက ကောလိပ်နှင့် တက္ကသိုလ်များ ကဏ္ဍကို ထပ်လုပ်ပြီး သပ်သပ်ခွဲထည့်တာကောင်းမယ်ဗျ။ (ရန်ကုန်)တိုင်းဒေသကြီးအတွင်းရှိ တက္ကသိုလ်များ ဆိုတာကိုလည်း အချိန်ရရင်တော့ ကောလိပ်နှင့် တက္ကသိုလ်များ ဆိုပြီးလည်း အသုံးအနှုန်းထပ်ဖြည့်ပါဦးမယ်။ ကြော်ငြာဆန်တာတွေကိုတော့ ဖျက်သင့်တာနဲ့ ရှင်းလင်းသင့်တာနဲ့ ပြန်ခွဲပြီး စိစစ်ပါမယ်။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:Montserrat;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] <sup><span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span></sup> ၁၄:၁၆၊ ၁၂ မတ် ၂၀၂၆ (UTC)
== Help ==
I need help to improving [[ဂါဇာလူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှု|this]] article. My Burmese language is bad. You can look at the English version and improve the article. Thank you [[အသုံးပြုသူ:جودت|جودت]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:جودت|ဆွေးနွေး]]) ၂၀:၄၀၊ ၈ မတ် ၂၀၂၆ (UTC)
== ရေတွင်းကုန်းကိစ္စ ==
@[[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] "အကိုရေ... ကျွန်တော် တစ်ချက်လောက် ပြောစရာရှိလို့ပါခင်ဗျာ။ဒီ [[ရေတွင်းကုန်း အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု]] ဖြစ်စဉ်နဲ့ ပတ်သက်ပြီးတော့လေ၊ အစက ကျောက်ကြီးမြို့နယ်ထဲက 'ရေတွင်းကုန်းကြီးရွာ' လို့ မှတ်တမ်းတင်ထားမိတာကို အခု ညောင်လေးပင်မြို့နယ်ထဲက '''<nowiki/>'[[ရေတွင်းကုန်းရွာမရွာ၊ ညောင်လေးပင်မြို့နယ်|ရေတွင်းကုန်းရွာမ]]'''' ဖြစ်ကြောင်း ပြန်ပြီး အတည်ပြုနိုင်ခဲ့ပါတယ်ဗျ။
အစတုန်းကတော့ ဘီဘီစီ သတင်းဌာနရော၊ KNU ဗဟိုကပါ 'ကျောက်ကြီး ရေတွင်းကုန်း' လို့ပဲ ဖော်ပြခဲ့ကြတာမို့ အဲဒီအချက်အလက်တွေကို ကိုးကားပြီး [[ရေတွင်းကုန်းကြီးရွာ၊ ကျောက်ကြီးမြို့နယ်]] ဖြစ်ရပ်ထဲ မှတ်တမ်းတင်ခဲ့တယ်လို့ ထင်မြင်မိပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ အခု နောက်ဆုံးရရှိတဲ့ သတင်းတွေအရ ဘီဘီစီ ကိုယ်တိုင်ကရော၊ တခြား သတင်းဌာနတွေကပါ '[https://www.bbc.com/burmese/articles/c4gex4pvd5vo ညောင်လေးပင် ရေတွင်းကုန်း]' ဆိုပြီးတော့ပဲ ပြင်ဆင်ဖော်ပြလာကြပါတယ်။
ဒါကြောင့်မို့လို့ အရင်က မှတ်တမ်းတင်ထားခဲ့တဲ့ ကျောက်ကြီးမြို့နယ်၊ ရေတွင်းကုန်းကြီးရွာ ဖြစ်စဉ်နေရာကို အချက်အလက် မှားယွင်းနေတဲ့အတွက် ပယ်နုတ်ခွင့်ပြုဖို့ တောင်းဆိုချင်ပါတယ်ခင်ဗျာ။" [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၁၀:၄၁၊ ၁၃ မတ် ၂၀၂၆ (UTC)
:ဟုတ်၊ ပြောပြလို့ ကျေးဇူးပါ။ ပြင်ဆင်လို့ ရပါတယ်ဗျာ။ [[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Salai Rungtoi|ဆွေးနွေး]]) ၁၀:၄၄၊ ၁၃ မတ် ၂၀၂၆ (UTC)
== ကွက်ခိုင်မြို့တိုက်ပွဲ ==
@[[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] "အကို... ခင်ဗျာ။[[၂၀၂၆ ကွက်ခိုင်မြို့တိုက်ပွဲ]] စာမျက်နှာအသစ်ကို အကို့ရဲ့ ကွက်ခိုင်မြို့တိုက်ပွဲရေးသားချက်များကို အများစု အခြေပြု ပံ့ပိုးရေးသားပြီး စာမျက်နှာသစ် ဖွင့်ထားပါတယ်။ဒါ့ကြောင့် [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]] ပါ ကွက်ခိုင်မြို့တိုက်ပွဲစာသားများကို ဖယ်ရှားပြီး အကျယ်တဝင့်ဆောင်းပါးအနေနဲ့ ပြောင်းလဲခွင့်ပြုပါခင်ဗျာ။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၀၉:၀၅၊ ၁၇ မတ် ၂၀၂၆ (UTC)
:ဟုတ် အဆင်ပြေ သဘောတူပါတယ်။ အနှစ်ချုပ်ကိုတော့ ချန်ခဲ့ပေါ့နော်။ ကွတ်ခိုင်က "က" သတ်မဟုတ်ပဲ၊ "တ" သတ် ဖြစ်သင့်သလာလို့ပါ။ သတ်ပုံ ကြည့်ဖို့ပါ။ [[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Salai Rungtoi|ဆွေးနွေး]]) ၀၉:၁၁၊ ၁၇ မတ် ၂၀၂၆ (UTC)
::တ ကျနော် ရိုက်တာ မှားသွားတာပါ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၀၉:၁၄၊ ၁၇ မတ် ၂၀၂၆ (UTC)
::@[[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] ကျနော်တို့ လွှတ်တော် စာမျက်နှာတွေကို သန့်စင်လိုက်ကြရင်ကောင်းမလား ။ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်၊အမျိုးသားလွှတ်တော် နဲ့ ပြည်သူ့လွှတ်တော် တို့ကို အဓိကစာမျက်နှာကြီးများအဖြစ် ထားကြမယ်။ ပထမအကြိမ်၊ဒုတိယအကြိမ်၊တတိယအကြိမ် ဆိုင်ရာ စာမျက်နှာတွေကို စာမျက်နှာခွဲတွေ အနေနဲ့ ထားသင့်ပြီး အဲ့စာမျက်နှာတွေမှာ သူတို့နဲ့ သက်ဆိုင်တဲ့ အကြောင်းအရာတွေ တင်သင့်တယ်လို့ မြင်ပါတယ်။ရှေးက ရေးခဲ့ကြသူတွေက စာမျက်နှာကြီးတွေမှာ အစုံထည့်လိုက်ကြတော့ ဒါကို ပြန်ချုံပြီး အကျယ်တဝင့်ဆောင်းပါးများဆိုပြီး ပြန်ပြပေးကြမလား၊အကြံပြုပေးပါအုံးခင်ဗျာ။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၀၄:၅၂၊ ၁၈ မတ် ၂၀၂၆ (UTC)
:::[[ဒုတိယအကြိမ် အမျိုးသားလွှတ်တော်|@]][[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] ဒီမှာ [[ဒုတိယအကြိမ် အမျိုးသားလွှတ်တော်]] ကျနော်ဝင်ဖြည့်ထားသလိုမျိုးပါ။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၀၄:၅၆၊ ၁၈ မတ် ၂၀၂၆ (UTC)
::::okay, will contribute along naw. [[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Salai Rungtoi|ဆွေးနွေး]]) ၀၈:၃၄၊ ၁၈ မတ် ၂၀၂၆ (UTC)
== ပထမအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော်နှင့် အမျိုးသားလွှတ်တော် ညီလာခံ ==
@[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] ကိုနင်ဂျာခင်ဗျာ။[[ပထမအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော်နှင့် အမျိုးသားလွှတ်တော် ညီလာခံ]] စာမျက်နှာကို ကျနော် [[ပထမအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော်]] နဲ့ [[ပထမအကြိမ် အမျိုးသားလွှတ်တော်]] ဆိုပြီး ခွဲလိုက်ပါတယ်။နဂိုမူလရေးသားသူရဲ့ စာတွေကို မပျောက်ပျက်စေဘဲ စာမျက်နှာများခွဲလိုက်တာဖြစ်ပါတယ်။[[ပထမအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်]] ထဲလဲ ထည့်ထားပါတယ်။ဒါ့ကြောင့် [[ပထမအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော်နှင့် အမျိုးသားလွှတ်တော် ညီလာခံ]] စာမျက်နှာကို ဖျက်သိမ်းခြင်း သို့တည်းမဟုတ် အခြားသင့်လျော်သလို စီမံခြကင်းမျိုးဆောင်ရွက်ပေးပါခင်ဗျာ။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၀၄:၃၇၊ ၂၀ မတ် ၂၀၂၆ (UTC)
:Edits history of "ပထမအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော်နှင့် အမျိုးသားလွှတ်တော် ညီလာခံ" were merged to " ပထမအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော်" [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:Montserrat;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] <sup><span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span></sup> ၁၄:၅၁၊ ၂၀ မတ် ၂၀၂၆ (UTC)
== ဦးညိုစော နောက်ဆုံးဓာတ်ပုံ ပြင်ဆင်ခွင့်ပြုရန် ==
ညီ/အကိုခင်ဗျာ၊ ဦး[[ညိုစော]] ရဲ့ ပုံအဟောင်းကို နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်ဖြစ်ပြီးနောက်ပိုင်းဓာတ်ပုံ တစ်ပုံပုံ ပြောင်းလဲပြင်ဆင်မှု ပြုလုပ်ချင်လို့ပါ။ [[အသုံးပြုသူ:Luandhiya|Luandhiya]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Luandhiya|ဆွေးနွေး]]) ၀၉:၁၇၊ ၂၀ မတ် ၂၀၂၆ (UTC)
== ဥပဒေကြမ်းကော်မတီ ကိစ္စ ==
[[ဒုတိယအကြိမ် အမျိုးသားလွှတ်တော်|@]][[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] အကိုခင်ဗျာ.
ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဥပဒေကြမ်းကော်မတီ စာမျက်နှာနှင့် ဦးသန်းထွန်းဦး စာမျက်နှာတို့တွင် ပြုလုပ်သွားသော တည်းဖြတ်မှုအချို့အပေါ် အောက်ပါအတိုင်း တရားဝင် ကန့်ကွက်အပ်ပါသည်။
၁။ '''စနစ်တကျ ဖွဲ့စည်းထားသော Box (Infobox) များအား ဖယ်ရှားခြင်းကို ကန့်ကွက်ခြင်း:''' ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဥပဒေကြမ်းကော်မတီသည် လွှတ်တော်၏ အရေးကြီးသော အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုဖြစ်ပြီး ၎င်း၏ အချက်အလက်များကို Infobox ဖြင့် စနစ်တကျ ဖော်ပြခြင်းသည် Wikipedia ၏ စံနှုန်း (Standard) ဖြစ်ပါသည်။ ဤ Box ကို ဖယ်ရှားခြင်းသည် မှတ်တမ်းရှာဖွေလိုသူများအတွက် အချက်အလက် အနှစ်ချုပ်ကို ကြည့်ရှုရန် အခက်အခဲဖြစ်စေပြီး ဆောင်းပါး၏ လေးနက်မှုကို ထိခိုက်စေပါသည်။
၂။ '''သမိုင်းဆိုင်ရာ အချက်အလက်များ ပယ်ဖျက်ခြင်း (History Erasure):''' ဦးသန်းထွန်းဦး စာမျက်နှာတွင် ၂၀၁၅ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲဆိုင်ရာ မှတ်တမ်း အချက်အလက်များကို ပယ်ဖျက်ခြင်းသည် သမိုင်းကြောင်းကို ဖျောက်ဖျက်ရာ ရောက်ပါသည်။ Wikipedia သည် အစဉ်အဆက် မှတ်တမ်းတင်ရမည့် နေရာဖြစ်သဖြင့် ရှိပြီးသား အချက်အလက်များကို အစားထိုးပယ်ဖျက်ခြင်းထက် အပိုင်းလိုက် (Reorganization) စနစ်တကျ ထည့်သွင်းပေးရန် လိုအပ်ပါသည်။
၃။ '''တည်းဖြတ်မှုဆိုင်ရာ စံနှုန်း တသမတ်တည်းမရှိခြင်း (Inconsistency):''' ဆောင်းပါးတစ်ခုတွင် တစ်မျိုး၊ နောက်တစ်ခုတွင် တစ်မျိုးနှင့် စံနှုန်းမငြိမ်ဘဲ တည်းဖြတ်နေခြင်းသည် Wikipedia ၏ ဂုဏ်သိက္ခာကို ထိခိုက်စေပါသည်။ တည်းဖြတ်သူများအနေဖြင့် တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး အမြင်မတူညီမှုများ ရှိနိုင်သော်လည်း၊ အပြန်အလှန် လေးစားမှုရှိရန်နှင့် သမိုင်းအချက်အလက်များကို အခြေအမြစ်မရှိ ပယ်ဖျက်ခြင်းမျိုး ရှောင်ကြဉ်ရန် မေတ္တာရပ်ခံအပ်ပါသည်။
အားလုံးသည် အချိန်ပေးပြီး ပူးပေါင်းရေးသားနေကြသူများဖြစ်သဖြင့် ခိုင်မာသော စံနှုန်းတစ်ခုဖြင့်သာ ရှေ့ဆက်ဆောင်ရွက်သွားရန် တိုက်တွန်းအပ်ပါသည်။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၁၃:၅၈၊ ၂၄ မတ် ၂၀၂၆ (UTC)
:Hi, I noticed you reverted my edits. I didn’t make a fuss since it’s not the first time, and I figured you thought it was best. Just to explain though, I edited for relevance and accuracy, trimming out redundant info. That’s the approach you and I have been following here: keeping pages consistent, concise, and factual.
:I’m definitely not for erasing history, but as one of the main contributors, I believe in adding solid, factual content, like keeping a living person’s bio focused on their own information. We don’t need details about an entire committee on someone’s page just because they happen to be Chair, respective articles can have those information
:Anyway, I’ll try to step back more, but it would help if you could check in with me first before questioning my edits. Honestly, there aren’t many people editing current Myanmar politics besides you and me. So, like before, let’s consult each other first, I’ll do the same on my end. [[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Salai Rungtoi|ဆွေးနွေး]]) ၁၄:၀၉၊ ၂၄ မတ် ၂၀၂၆ (UTC)
::ကျွန်တော်တို့နှစ်ယောက်စလုံးက မြန်မာ့နိုင်ငံရေးမှတ်တမ်းတွေကို အချိန်ပေး ပြုစုနေကြတာမို့ အချက်အလက် တိကျဖို့နဲ့ စံနှုန်း (Standard) တစ်ခုတည်းရှိဖို့က အဓိကကျတယ်လို့ ယုံကြည်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ မိတ်ဆွေရဲ့ တည်းဖြတ်မှုမှာ အချက်အလက်ပိုင်းဆိုင်ရာ ကွဲလွဲမှုနဲ့ စံနှုန်းလွဲချော်မှု တချို့ကို အခုလို ထောက်ပြလိုပါတယ် -
::၁။ '''ဖွဲ့စည်းသည့်ရက်စွဲ (Accuracy):''' ဥပဒေကြမ်းကော်မတီကို ၂၀၁၃ ခုနှစ်လို့ ပြောင်းလဲလိုက်တာဟာ မှားယွင်းနေပါတယ်။ အမှန်က ၂၀၁၁ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁ ရက်နေ့ (ပထမအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော်၊ ဒုတိယနေ့) ကတည်းက ပုဒ်မ ၂၁ နဲ့ နည်းဥပဒေ ၃၃၊ ၄၀ အရ စတင်ဖွဲ့စည်းခဲ့တာပါ။ ဒါကို ၂၀၁၃ လို့ ပြောင်းလိုက်ရင် ကော်မတီရဲ့ အစောပိုင်း သမိုင်းကြောင်း ၂ နှစ်စာ ပျောက်ဆုံးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဒါဟာ ကျွန်တော်တို့ ပြောနေတဲ့ Accuracy နဲ့ မကိုက်ညီပါဘူး။
::၂။ '''Infobox Standard:''' လွှတ်တော်ကော်မတီတွေအတွက် <code><nowiki>{{Infobox organization}}</nowiki></code> သုံးတာဟာ Wikipedia ရဲ့ စံနှုန်းမဟုတ်ပါဘူး။ လွှတ်တော်ကော်မတီတွေမှာ သီးခြားရှိတဲ့ Parliamentary terms တွေနဲ့ ဥပဒေကြောင်းအရ အခြေခံမှုတွေကို ဖော်ပြဖို့ <code><nowiki>{{Infobox legislative committee}}</nowiki></code> ကိုပဲ သုံးသင့်ပါတယ်။ ဒါမှသာ တခြားနိုင်ငံတကာ လွှတ်တော်စာမျက်နှာတွေနဲ့ စံနှုန်းတူညီမှာ ဖြစ်ပါတယ်။
::၃။ '''သမိုင်းမှတ်တမ်း (Historical Data):''' အချက်အလက်တွေကို လိုရင်းတိုရှင်း (Concise) ဖြစ်အောင် လုပ်တာကို လက်ခံပေမယ့် သမိုင်းအချက်အလက်တွေ ပျောက်ပျက်သွားတဲ့အထိ ချုံ့ပစ်တာမျိုးတော့ မဖြစ်သင့်ဘူးလို့ မြင်ပါတယ်။ အထူးသဖြင့် ၂၀၁၅ ရွေးကောက်ပွဲမှတ်တမ်းတွေဟာ သမိုင်းစဉ်ဆက် လေ့လာသူတွေအတွက် အရေးကြီးပါတယ်။
::ဒါကြောင့် ကျွန်တော်တို့ ရှေ့ဆက်မယ့် လုပ်ငန်းစဉ်မှာ '''၂၀၁၁ ဖွဲ့စည်းပုံအမှန်ကို ပြန်ထားဖို့''' နဲ့ '''မှန်ကန်တဲ့ Legislative Infobox Standard''' ကို သုံးဖို့ သဘောတူညီချက် ရယူချင်ပါတယ်။ အပြန်အလှန် ညှိနှိုင်းပြီး ခိုင်မာတဲ့ မှတ်တမ်းတွေ အတူတူ တည်ဆောက်သွားကြဖို့မျှော်လင့်ပါတယ်။ကျနော် ဆိုရင်လည်း ရှေးရှေးက ရေးသားသူတွေရဲ့ စံချိန်စံညွန်းတွေကို လေ့လာသင်ယူပြီး အတတ်နိုင်ဆုံး စံနှုန်းတွေထဲကနေ ချော်မထွက်သွားအောင် ဆောင်ရွက်နေပါတယ်။အမှားအယွင်းဖြစ်ခဲ့လို့ ရှိရင်လည်း တည့်မတ်ပေးမှုကို အချိန်မရွေး အစဥ်အမြဲ လေးစားလက်ခံပြီး ပြင်ဆင်နေပါတယ်။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၁၄:၂၃၊ ၂၄ မတ် ၂၀၂၆ (UTC)
::[[ဒုတိယအကြိမ် အမျိုးသားလွှတ်တော်|@]][[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] ခင်ဗျာ. [[ဥပဒေကြမ်း ကော်မတီ၊ အမျိုးသားလွှတ်တော်|ဥပဒေကြမ်းကော်မတီ၊အမျိုးသားလွှတ်တော်]] မှာ ဝိုင်းကူပါအုံး။နောက်ရက်တွေက အလုပ်တွေ ပြုံတော့မှာဆိုတော့ ခုထဲက လုပ်ထားရအောင်လို့။[[၂၀၂၆ မြန်မာနိုင်ငံ သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်း|၂၀၂၆ သမ္မတရွေးချယ်ရေး]] ကိုလည်း ကြိုပြင် ပေးထားပါတယ်။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၁၀:၁၉၊ ၂၉ မတ် ၂၀၂၆ (UTC)
== အောင်မြင့်မြတ် (နည်းပညာရှင်)' ဆောင်းပါးအား မဆိုင်းမတွ ဖျက်သိမ်းရန် အဆိုပြုချက်အပေါ် ကန့်ကွက်ခြင်း ==
မင်္ဂလာပါ အက်ဒမင် Zawzawaungthwin ခင်ဗျာ။ ကျွန်တော် MM TechEditor ပါ။ ကျွန်တော် ဖန်တီးထားသည့် 'အောင်မြင့်မြတ် (နည်းပညာရှင်)' ဆောင်းပါးကို မဆိုင်းမတွ ဖျက်သိမ်းရန် (Speedy Deletion) အဆိုပြုထားခြင်းအပေါ် အောက်ပါအချက်များဖြင့် ကန့်ကွက်လိုပါသည်။
Test Page မဟုတ်ခြင်း: ဤစာမျက်နှာသည် စမ်းသပ်စာမျက်နှာ မဟုတ်ပါ။ Sandbox မှတစ်ဆင့် စနစ်တကျ ပြင်ဆင်ပြီးမှ ပင်မနယ်ပယ်သို့ ရွှေ့ပြောင်းထားခြင်း ဖြစ်ပါသည်။
အရေးပါမှု (Notability): ဆောင်းပါးရှင် အောင်မြင့်မြတ်သည် ကုလသမဂ္ဂ လက်အောက်ခံအဖွဲ့အစည်းဖြစ်သော APCICT/ESCAP မှ အသိအမှတ်ပြုထားသည့် Digital Transformation Consultant တစ်ဦး ဖြစ်သလို၊ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ အင်တာနက်အဖွဲ့အစည်း ICANN (NCUC) ၏ အာရှပစိဖိတ်ဒေသဆိုင်ရာ အဖွဲ့ဝင်တစ်ဦးလည်း ဖြစ်ပါသည်။
ခိုင်မာသော ကိုးကားချက်များ: ၎င်း၏ လုပ်ဆောင်ချက်များကို PRLog နှင့် The Org ကဲ့သို့သော နိုင်ငံတကာ သတင်းရင်းမြစ်များတွင် ဖော်ပြထားပြီး ဖြစ်ပါသည်။
သို့ဖြစ်ပါ၍ ဤဆောင်းပါးသည် CSD A7 နှင့် ငြိစွန်းခြင်း မရှိဘဲ အချက်အလက် ခိုင်မာမှု ရှိသောကြောင့် မဖျက်သိမ်းမီ အသေးစိတ် ထပ်မံစစ်ဆေးပေးပါရန် ယဉ်ကျေးပျူငှာစွာဖြင့် မေတ္တာရပ်ခံအပ်ပါသည်။ လိုအပ်သည်များကိုလည်း ဆက်လက် ပြင်ဆင်သွားပါမည်။ [[အသုံးပြုသူ:MM TechEditor|MM TechEditor]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:MM TechEditor|ဆွေးနွေး]]) ၀၄:၄၉၊ ၂၉ မတ် ၂၀၂၆ (UTC)
== ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး ရာထူးကိစ္စ ==
[[ဒုတိယအကြိမ် အမျိုးသားလွှတ်တော်|@]][[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] ခင်ဗျာ
လက်ရှိ '''၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ'''အတွင်း မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံရေးအပြောင်းအလဲနှင့် သမ္မတသစ် တင်မြှောက်မှုဖြစ်စဉ်များတွင် ဝီကီပီးဒီးယား၏ သမိုင်းမှတ်တမ်း တိကျခိုင်မာစေရန်အတွက် အောက်ပါအချက်ကို တင်ပြလိုပါသည်။
၁။ လက်ရှိ '''၄ ဧပြီ ၂၀၂၆''' ရက်စွဲပါ နေ့စဉ်သတင်းစာများ၊ ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်ရုံးနှင့် ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာနတို့၏ ထုတ်ပြန်ချက်များတွင် "ဦး" ဟူသော အသုံးအနှုန်းအစား '''"ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး"''' ဟူသော ရာထူးအမည်ကိုသာ တရားဝင် ဆက်လက်သုံးနှုန်းထားသည်ကို တွေ့ရှိရပါသည်။
၂။ ဧပြီလ ၃ ရက်နေ့အထိ '''"ယာယီသမ္မတ"''' အနေဖြင့် ဥပဒေများ ဆက်တိုက်ပြဋ္ဌာန်းနေခြင်းနှင့် တတိယအကြိမ် လွှတ်တော်ကျင်းပနေစဉ်အတွင်းမှာပင် ဥပဒေပြုရေးအာဏာကို ၎င်းကိုယ်တိုင် ဆက်လက် ကျင့်သုံးနေသည့် အခြေအနေမှာ ထူးခြားသည့် သမိုင်းမှတ်တမ်းဖြစ်ပါသည်။ယနေ့သတင်းစာပါ ဖော်ပြချက်ကို ကိုးကားပြုပါသည်။[https://www.moi.gov.mm/mal/4-apr-26] တစ်ဖက်တွင် ပုဒ်မ ''၆၃။ နိုင်ငံတော်သမ္မတ သို့မဟုတ် ဒုတိယသမ္မတများသည် လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် ဖြစ်လျှင် လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် အဖြစ်မှလည်းကောင်း၊ နိုင်ငံ့ဝန်ထမ်းဖြစ်လျှင် နိုင်ငံ့ဝန်ထမ်းအဖြစ်မှ လည်းကောင်း နိုင်ငံတော်သမ္မတ သို့မဟုတ် ဒုတိယသမ္မတများအဖြစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်းခံရ သည့်နေ့မှစ၍ နုတ်ထွက်ပြီး သို့မဟုတ် အငြိမ်းစားယူပြီးဖြစ်သည်ဟု မှတ်ယူရမည်။''ဆိုသည့်ပြဌာန်းချက် ရှိသည်ဆိုသော်ငြား ''[https://www.moi.gov.mm/index.php/news/81370]'' ထုတ်ပြန်ချက်သည် ဦး..အစား ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး အသုံးအနှုန်းကိုသာ ဆက်လက်သုံးနှုန်းခြင်းမျိုး တွေ့နေရပါသည်။သို့ဖြစ်ပါ၍ လက်ရှိ တရားဝင် ထုတ်ပြန်ချက်များတွင် ဖော်ပြထားခြင်းမရှိသေးသည့် "ဦး" တပ်ခြင်းမျိုးကို ရှောင်ကြဉ်သင့်ပြီး၊ မူရင်းအထောက်အထားများအတိုင်းသာ တိကျစွာ မှတ်တမ်းတင်သင့်ထားသည်ဟု ယူဆပါသည်။ဦးဟု ပြောင်းလဲချိန်တွင်မှ လိုက်ပါပြောင်းလဲသင့်ပါသည်။ဝီကီပီးဒီးယားသည် သမိုင်းမှတ်တမ်းတင်ရာနေရာဖြစ်သဖြင့် လက်ရှိဖြစ်ပေါ်နေသည့် အခြေအနေမှန်ကို ထင်ဟပ်စေရန်အတွက် တရားဝင်ထုတ်ပြန်ချက်ပါ အသုံးအနှုန်းများအတိုင်းသာ အသုံးပြုသင့်သည်ဟု ယူဆပါသည်။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၀၉:၅၈၊ ၄ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC)
:Hi, Ko @[[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]],
:I only put that comment for U Nyo Saw and Nan Ni Ni Aye's role as members of Hluttaw, which ended constitutionally. For MAH, I don't know anymore, even he is not USDP party and ppl are putting USDP as his party. God knows what at this stage. Good luck! [[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Salai Rungtoi|ဆွေးနွေး]]) ၁၀:၁၂၊ ၄ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC)
::ဟုတ်ကဲ့ဗျာ၊ ညိုစောနဲ့ နန်းနီနီအေးတို့ရဲ့ လွှတ်တော်သက်တမ်း ကိစ္စတွေကို သေချာပြင်ဆင်ပေးတဲ့အတွက် ကျေးဇူးတင်ပါတယ်။
::ကျွန်တော် အဓိက ပြောချင်တာက '''<nowiki/>'ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး'<nowiki/>''' နဲ့ '''<nowiki/>'ဦး'''' အသုံးအနှုန်း ကိစ္စပါ။ အခုလောလောဆယ် တရားဝင် ထုတ်ပြန်ချက်တွေမှာ 'ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး' လို့ပဲ သုံးနှုန်းနေသေးသရွေ့တော့ ကျွန်တော်တို့ဘက်က 'ဦး' ဆိုတာကို လာပြင်ရင် လက်မခံဘဲ ဒီအတိုင်းပဲ ထားရှိသင့်လား ပြောင်းနေတာကို လက်ခံပေးလိုက်ကြမလား။ သူတို့ဘက်က တရားဝင် ပြောင်းလဲသုံးနှုန်းလာတဲ့ အခါကျမှပဲ ကျွန်တော်တို့ ဝီကီမှာ လိုက်ပြင်ကြတာက ပိုပြီးကောင်းမလား။ အခုအချိန်က ဘယ်သူက တပ်ကို ကိုယ်စားပြုသလဲ၊ ဘယ်သူက ကြံ့ခိုင်ရေးပါတီကို ကိုယ်စားပြုသလဲဆိုတာတွေကလည်း တော်တော်လေး ရှုပ်ထွေးနေတဲ့ အချိန်ဖြစ်နေလို့၊ ဝီကီအယ်ဒီတာတွေအနေနဲ့ အသုံးအနှုန်းပိုင်းမှာ ပိုပြီး သတိထားကြမလားဆိုတာ တိုင်ပင်ရခြင်း ဖြစ်ပါတယ်ဗျာ။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၁၀:၂၉၊ ၄ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC)
:::I have no idea, but follow the usage by state media at this stage as they are official and final. Even now, MAH is just a president-elect and he has sworn into office, thus this term of office hasn't started yet. For now, let's just keep it that way until they all are sworn in into offices. [[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Salai Rungtoi|ဆွေးနွေး]]) ၁၀:၃၃၊ ၄ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC)
::::I just have ONE idea. ကျနော်က အမြဲလိုလို officeholder infobox မှာ နာမည်တွေ ထည့်ရင် ဦး/ဒေါ်/မစ္စတာ/မောင် တို့ကို မထည့်တော့ဘူး။ redundant လေးဖြစ်လို့။ ကျစ်ကျစ်လစ်လစ် ဖြစ်တာ ကောင်းပါတယ်။ အထူးသဖြင့် infobox လိုမျိုးမှာဆိုရင်။ [[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Salai Rungtoi|ဆွေးနွေး]]) ၁၄:၅၁၊ ၄ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC)
:::::Infobox မှာ ဦး/ဒေါ် ထည့်မထည့်နဲ့ပတ်သက်ပြီး [[ဝီကီပီးဒီးယား:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်_(ဝေါဟာရ)/မော်ကွန်း_၁#မြန်မာအမည်_နှင့်_လင့်ခ်များ|အရင်တုန်းက ဆွေးနွေးခဲ့ဖူးတာ]] ရှိပါတယ်။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:Montserrat;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] <sup><span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span></sup> ၁၅:၄၇၊ ၄ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC)
::::::Thanks for sharing the previous discussion pr. လေ့လာမှတ်သားရပါတယ်။ အထူးသဖြင့် ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ် သတ်မှတ်ချက်တွေပေါ့။ ကိုနင်ဂျာက အနှစ်ချုပ်ရေးတဲ့ထဲမှာ infobox ဦး/ဒေါ်/ဗိုလ် အကြောင်း မပါဘူးနော်။ ကိုနင်ဂျာက အပေါ်မှာ ဆွေးနွေးတာတော့ တွေ့လိုက်တယ်ဗျာ။ As for me, I am okay with the group consensus. [[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Salai Rungtoi|ဆွေးနွေး]]) ၀၄:၂၈၊ ၅ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC)
::::::အတော်လေးကို ကောင်းပါတယ်။ဆွေးနွေးကြတာတွေက။ကျေးဇူးပါ ခင်ဗျာ။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၁၀:၃၃၊ ၅ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC)
== မြတ်ကို ==
@[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] ကိုနင်ဂျာခင်ဗျာ။[[မြတ်ကို]] စာမျက်နှာမှာ ဆက်ခံသူထည့်တာ မပေါ်ဘူး ဖြစ်နေလို့ပါ။ကူညီပေးပါအုံးခင်ဗျာ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၁၂:၂၉၊ ၆ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC)
:office2 ပါရာမီတာမှာ ပြဿနာရှိနေပုံရတယ်။ လောလောဆယ် 2 ကို ကျော်ပြီးပြင်ထားတယ်။ အားတဲ့အချိန် တမ်းပလိတ် ပြန်ပြင်ပေးပါမယ်။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:Montserrat;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] <sup><span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span></sup> ၀၂:၁၄၊ ၈ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC)
::ဟုတ်ကဲ့..ကျေးဇူးပါခင်ဗျာ... [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၀၂:၁၈၊ ၈ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC)
== သောင်းအေး စာမျက်နှာကိစ္စ ==
@[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] ကိုနင်ဂျာခင်ဗျာ။[[သောင်းအေး (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)]]စာမျက်နှာကို တစ်ချက်စစ်ပေးပါအုံးခင်ဗျာ။[[သောင်းအေး]] နဲ့ အတူတူပဲလားမသိ။ယခုအခါ [[တပ်မတော်စစ်ဆေးရေး အရာရှိချုပ်]]အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်လျက်ရှိသည်။ဆိုတာက သောင်းအေးမှာ မပါတော့ စစ်ကြည့်စေချင်ပါတယ်ခင်ဗျာ။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၁၁:၁၉၊ ၈ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC)
:အတူတူပဲ ဖြစ်ဖို့များပါတယ်။ "သောင်းအေး (ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး)" စာမျက်နှာမှာက ကိုးကားတွေ မပါတော့ redirect ပဲ လုပ်လိုက်ပါတယ်။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:Montserrat;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] <sup><span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span></sup> ၁၁:၄၈၊ ၈ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC)
::တစ်လက်စထဲ လွှတ်တော်တွေရဲ့ အစည်းအဝေးကျင်းပနေပုံတွေ၊အမတ်နေရာခွဲဝေမှု ပုံစံချပ်တွေကို ဘယ် [[commons:Special:MyLanguage/Commons:Categories|ကဏ္ဍ]] တွေထဲ ထည့်ရမလဲဆိုတာပါ လမ်းညွန်ပေးခဲ့ပါအုံးခင်ဗျာ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၁၁:၅၃၊ ၈ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC)
::@[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] ကိုနင်ဂျာခင်ဗျာ။[[သန်းမောင်]] စာမျက်နှာဖန်တီးနေရင်း အလိုအလျောက် အကောင့်က ထွက်သွားပြီး အခြားအကောင့်နဲ့ စာမျက်နှာတက်သွားပါတယ်။စိစစ်ပေးပါအုံးခင်ဗျာ။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၀၉:၁၆၊ ၉ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC)
:::IP-user account နဲ့ create သလိုဖြစ်သွားတာပါ။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:Montserrat;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] <sup><span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span></sup> ၀၃:၀၄၊ ၁၁ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC)
== တမ်းပလိတ်ကိစ္စ ==
[[ဒုတိယအကြိမ် အမျိုးသားလွှတ်တော်|@]][[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] ခင်ဗျာ [[အောင်နိုင်သူ]] စာမျက်နှာအောက်က တမ်းပလိတ်: မင်းအောင်လှိုင် အစိုးရအဖွဲ့ က ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရသူတွေကို ဝင်ပြင်မရ ဖြစ်နေတယ်။ပျက်သွားတာလား ဒါမှမဟုတ် ဘာလို့လဲလို့မသိဘူး အဆင်ပြေရင်အဲ့ဒါလေးပါ ဝင်ကိုင်ပေးပါအုံးခင်ဗျာ။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၁၀:၅၁၊ ၁၁ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC)
:okay, will take a look. [[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Salai Rungtoi|ဆွေးနွေး]]) ၁၁:၄၂၊ ၁၁ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC)
== မြန်မာနိုင်ငံ ခရိုနီစာရင်ကိုဖျက်ခြင်း ==
မြန်မာနိုင်ငံ ခရိုနီစာရင်းကို ဖျက်ချ တာကို ဆွေးနွေးချင်တယ်။ အဲ့ဒီ စာရင်းက တိုက်ခိုက်ခြင်း ၊ ဘက်လိုက်ခြင်း၊ မုန်းတီးခြင်းမဟုတ်ဘူး။ လက်ရှိ အမှန်တရားစာရင်းဖြစ်တယ်။ မြန်မာပြည်တွင်း တရာဝင် သတင်းဌာန တွေ့ ကလဲ မြန်မာခရိုနီ စာရင်းကို ပြုစုထား တွေ့ရှိတယ်။ Attack ခေါင်စဉ်တပ်ပြီး ဖျက်ချတာတော့မကောင်းပါဘူး။ ဆောင်းပါးရေးတဲ့သူကို လေးစားမှု့ မရှိသလို့ ခံစားရပါတယ်။ ဖျက်သင့်တယ်လို့ ယူဆရင် ဆွေးနွေးချက် ဖွင့်ပြီး ဆွေးနွေးပါ။ [[အသုံးပြုသူ:Myanmar Wik|Myanmar Wik]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Myanmar Wik|ဆွေးနွေး]]) ၁၅:၀၀၊ ၁၄ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC)
:ဝီကီပီးဒီးယားရှိ ''မည်သည့်'' စာမျက်နှာတွင်မဆို '''သက်ရှိထင်ရှား ပုဂ္ဂိုလ်များအကြောင်း ရေးသားထားသော အချက်အလက်များ'''တွင် တည်းဖြတ်သူများသည် ဂရုပြုဆင်ခြင်ရမည်။ ယင်းကဲ့သို့အကြောင်းအရာများသည် အင်မတန်တိကျမှန်ကန်ရန် လိုအပ်ပြီး ဝီကီပီးဒီးယား၏ ပင်မ မူဝါဒသုံးခုနှင့် ကိုက်ညီရပါမည်။
:[[ဝီကီပီးဒီးယား:NOT|ဝီကီပီးဒီးယားသည် စွယ်စုံကျမ်းတစ်ခုသာဖြစ်ပြီး]] အတင်းအဖျင်း သတင်းစာ မဟုတ်ပေ။ လူအများ၏ ဘဝအကြောင်းများကို စိတ်လှုပ်ရှားဖွယ်ရာဖြစ်အောင် သို့မဟုတ် အရှက်ရဖွယ်ရာ သတင်းများ ပျံ့နှံ့စေရန် ဖော်ပြရမည့် နေရာမဟုတ်ပေ။ တည်းဖြတ်သူများသည် ဆောင်းပါးပါ အချက်အလက်များကြောင့် သက်ရှိပုဂ္ဂိုလ်များအပေါ် ထိခိုက်နစ်နာမှု ရှိ၊ မရှိကို အစဉ်အမြဲ ထည့်သွင်းစဉ်းစားရမည်။ ဤမူဝါဒသည် ဆောင်းပါး၏ အဓိကဇာတ်ကောင်ဖြစ်သူသာမက ဆောင်းပါးအတွင်း ဖော်ပြခြင်းခံရသည့် မည်သည့် သက်ရှိပုဂ္ဂိုလ်နှင့်မဆို သက်ဆိုင်ပြီး၊ ဆွေးနွေးချက်စာမျက်နှာများ အပါအဝင် ဝီကီပီးဒီးယား၏ မည်သည့်နေရာတွင်မဆို သက်ရောက်မှုရှိသည်။
:အချက်အလက်တစ်ခု၏ ခိုင်လုံမှုကို သက်သေပြရန် တာဝန်မှာ ထိုအချက်အလက်ကို ထည့်သွင်းသူ သို့မဟုတ် ပြန်လည်တင်ပြသူ၏ တာဝန်သာ ဖြစ်သည်။ ကိုးကားချက်မပါသော အချက်အလက်များကို ခိုင်လုံကြောင်း သက်သေမပြနိုင်ပါက ဝီကီပီးဒီးယား၏ စည်းမျဉ်းအရ လက်ခံနိုင်ဖွယ်မရှိကြောင်း သတိပြုရမည် ဖြစ်ပေသည်။
:ဝီကီပီးဒီးယားသည် အွန်လိုင်းစွယ်စုံကျမ်းတစ်ခု ဖြစ်ပြီး အပြန်အလှန်လေးစားမှုရှိသော အရည်အသွေးမြင့် စွယ်စုံကျမ်းကို တည်ထောင်ခြင်းနှင့် အသုံးပြုရာတွင် စိတ်ပါဝင်စားမှုရှိသည့် လူတစ်ဦးချင်းစီပါဝင်သော [[metawiki:The Wikipedia Community|အွန်လိုင်း အသိုင်းအဝိုင်း]]တစ်ခု ဖြစ်ပါသည်။ဝီကီပီးဒီးယားသည် သင့်ကိုယ်ပိုင်အတွေးအခေါ်များ၊ ဆန်းစစ်လေ့လာချက်များ သို့မဟုတ် သတင်းအချက်အလက်အသစ်များကို ဖြန့်ချိရန် နေရာမဟုတ်ပါ.အဆိုပါ စည်းမျဥ်းများအတိုင်း ပယ်နုတ်ခြင်း ဖြစ်သည်။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၁၆:၁၁၊ ၁၄ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC)
::@[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] ကိုနင်ဂျာခင်ဗျာ. စိစစ်ခံယူမှုပြုပါတယ်ခင်ဗျာ။[[ဝီကီပီးဒီးယား:NOT|ဝီကီပီးဒီးယားသည် စွယ်စုံကျမ်းတစ်ခုသာဖြစ်ပြီး]] အတင်းအဖျင်း သတင်းစာ မဟုတ်ပေ။ လူအများ၏ ဘဝအကြောင်းများကို စိတ်လှုပ်ရှားဖွယ်ရာဖြစ်အောင် သို့မဟုတ် အရှက်ရဖွယ်ရာ သတင်းများ ပျံ့နှံ့စေရန် ဖော်ပြရမည့် နေရာမဟုတ်ပေ။အဲ့ စည်းမျဥ်းအတိုင်း ဖျက်ချခဲ့ပါတယ်ခင်ဗျာ။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၁၆:၁၈၊ ၁၄ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC)
::စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်" (Businessperson) နဲ့ "ခရိုနီ" (Crony) ဆိုတာ အဓိပ္ပာယ် အလွန်ကွာခြားပါတယ်။
::* '''စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်:''' ဒါဟာ အလုပ်အကိုင် သို့မဟုတ် ဂုဏ်ပုဒ်ဖြစ်ပါတယ်။
::* '''ခရိုနီ:''' ဒါဟာ စွပ်စွဲချက် သို့မဟုတ် ဝေဖန်ချက် (Label) ဖြစ်ပါတယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ သက်သေမရှိဘဲ လူတစ်ယောက်ကို "ခရိုနီ" လို့ တံဆိပ်ကပ်တာဟာ အဲဒီလူရဲ့ ဂုဏ်သိက္ခာကို တိုက်ခိုက်ခြင်း (Character Assassination) မြောက်ပါတယ်။
::သက်သေမခိုင်လုံလျှင် မရေးသင့် (No Reliable Sources)ပါဘူး။ '''"သက်သေခိုင်မာမှရေး"''' ဆိုတာ ဝီကီရဲ့ အခြေခံအကျဆုံး စည်းမျဉ်းပါ။တစ်ဦးတစ်ယောက်ရဲ့ စွပ်စွဲချက် သို့မဟုတ် လူမှုကွန်ရက်ပေါ်က ကောလာဟလတွေကို အခြေခံပြီး ရေးလို့မရပါဘူး။အကယ်၍ နိုင်ငံတကာအဖွဲ့အစည်းတွေ ဒါမှမဟုတ် ခိုင်လုံတဲ့ သတင်းဌာနတွေကနေ (ဥပမာ - Sanctions စာရင်းဝင်ခြင်း စသဖြင့်) တရားဝင် ဖော်ပြထားတာမျိုးရှိမှသာ "ဝေဖန်ခံရမှု" အနေနဲ့ ကိုးကားပြီး ရေးသားသင့်ပါတယ်။သတင်းဌာနတိုင်းမှာ နောက်ကွယ်က ထောက်ပံ့ပေးထားတဲ့ အဖွဲ့အစည်း ဒါမှမဟုတ် ကိုယ်ပိုင် နိုင်ငံရေးအမြင် (Editorial Line) ရှိတတ်ပါတယ်။အချို့သတင်းဌာနတွေဟာ လူတစ်ဦးတစ်ယောက်ကို တိုက်ခိုက်ဖို့ ဒါမှမဟုတ် ဝါဒဖြန့်ဖို့ (Propaganda) အတွက်ပဲ ရေးသားလေ့ရှိပါတယ်။ဒါကြောင့် ဝီကီပီးဒီးယားမှာ '''"ဘက်လိုက်သော သတင်းရင်းမြစ်"''' တွေကို ရှောင်ကြဉ်ဖို့ အမြဲတိုက်တွန်းထားပါတယ်။သတင်းဌာနအချို့ဟာ သတင်းဦးဖို့ကိုပဲ အဓိကထားပြီး သေချာစိစစ်ခြင်းမရှိဘဲ တင်ပြတတ်ပါတယ်။'''"ကြားရသည်"''' သို့မဟုတ် '''"သတင်းအရ သိရသည်"''' ဆိုတဲ့ ခိုင်လုံမှုမရှိတဲ့ စကားလုံးတွေ သုံးပြီး ရေးသားတဲ့ သတင်းတွေကို ဝီကီမှာ သက်သေအဖြစ် သုံးလို့မရပါဘူး။ဝီကီပီးဒီးယားက လိုချင်တာဟာ '''Reputable''' (နာမည်ဂုဏ်သတင်းရှိပြီး)၊ '''Editorial Oversight''' (အယ်ဒီတာအဖွဲ့က အဆင့်ဆင့် စစ်ဆေးထားတဲ့) သတင်းဌာနမျိုးကိုပဲ ဖြစ်ပါတယ်။သတင်းဌာနတစ်ခုမှာပဲ ဖြစ်ဖြစ် '''"သတင်း" (News Report)''' နဲ့ '''"အာဘော်/ဆောင်းပါး" (Opinion Piece/Editorial)''' ဆိုတာ ကွာခြားပါတယ်။ဆောင်းပါးရှင် တစ်ဦးတစ်ယောက်ရဲ့ အာဘော်ဟာ အဲဒီလူရဲ့ အမြင်သက်သက်သာ ဖြစ်လို့ "ခရိုနီ" လို့ သုံးနှုန်းထားရင်တောင် အဲဒါကို "အချက်အလက်" (Fact) အနေနဲ့ ဝီကီမှာ ယူသုံးလို့ မရပါဘူး။မြန်မာ့ပတ်ဝန်းကျင်မှာ "ခရိုနီ" (Crony) ဆိုတဲ့ စကားလုံးဟာ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်တွေကို '''နိုင်ငံရေးအရ တိုက်ခိုက်ဖို့ (Political Attack)''' သို့မဟုတ် '''ဂုဏ်သိက္ခာချဖို့ (Social Punishment)''' အတွက် လက်နက်တစ်ခုလို အသုံးများလာတာကို တွေ့ရပါတယ်။ဒီအသုံးအနှုန်းဟာ ဝီကီပီးဒီးယားလို စွယ်စုံကျမ်းမျိုးမှာ ဘာကြောင့် အန္တရာယ်ရှိသလဲဆိုတာကို အချက်အချို့နဲ့ ထပ်လောင်းတင်ပြချင်ပါတယ် -"ဘယ်လောက်အထိ ချမ်းသာရင် ခရိုနီလဲ" သို့မဟုတ် "ဘယ်လို လုပ်ငန်းမျိုး လုပ်ကိုင်ရင် ခရိုနီလဲ" ဆိုတာကို တိကျတဲ့ ဥပဒေကြောင်းအရ သတ်မှတ်ချက် မရှိပါဘူး။ အဲဒီအစား လူထုရဲ့ အမြင် သို့မဟုတ် သတင်းဌာနတွေရဲ့ အာဘော်ပေါ်မှာပဲ မူတည်နေတာပါ။ ဒါကြောင့် ဝီကီပီးဒီးယားလို နေရာမျိုးမှာ ဒီစကားလုံးကို သုံးနှုန်းခြင်းဟာ '''အစွဲ (Subjectivity)''' ပါဝင်နေပါတယ်။ဝီကီပီးဒီးယားမှာ "ခရိုနီစာရင်း" လို့ ခေါင်းစဉ်တပ်လိုက်တာနဲ့တင် အဲဒီစာရင်းမှာ ပါဝင်တဲ့သူတွေအားလုံးကို အထောက်အထားမရှိဘဲ "လူဆိုး" တွေအဖြစ် တံဆိပ်ကပ်လိုက်သလို ဖြစ်သွားစေပါတယ်။ဝီကီပီးဒီးယားဟာ '''စစ်တလင်း မဟုတ်သလို၊ တရားရုံးလည်း မဟုတ်ပါဘူး။''' အကယ်၍ လူတစ်ယောက်ကို "ခရိုနီ" လို့ လူသိများနေရင်တောင်မှ ဝီကီတည်းဖြတ်သူက "သူသည် ခရိုနီဖြစ်သည်" လို့ မရေးရပါဘူး။အဲဒီအစား "X သတင်းဌာန သို့မဟုတ် Y အဖွဲ့အစည်းက ၎င်းအား ခရိုနီအဖြစ် သတ်မှတ်ဖော်ပြခဲ့သည်" လို့သာ ကိုးကားချက်နဲ့တကွ (Attribution) ရေးသားရမှာဖြစ်ပါတယ်။ဘယ်လိုလူမျိုးကို ခရိုနီလို့ ခေါ်မလဲဆိုတဲ့ တိကျတဲ့ စံနှုန်းမရှိဘဲ ကိုယ်မကြိုက်တဲ့သူဆိုရင် "ခရိုနီ" လို့ ပြောနေကြတာဟာ တိုက်ခိုက်မှုသက်သက် (Personal Attack) သာ ဖြစ်ပါတယ်။အခုလိုမျိုး ရမ်းပြောနေတဲ့ စာရင်းတွေကို ဝီကီပီးဒီးယားမှာ လာတင်တာဟာ ဝီကီပီးဒီးယားရဲ့ ခိုင်လုံမှုကို အသုံးချပြီး လူတစ်ဖက်သားကို ဂုဏ်သိက္ခာချဖို့ ကြိုးစားတာပဲ ဖြစ်ပြီး ဝီကီပီးဒီးယားကို အသုံးချခြင်းတာဖြစ်ပါတယ်။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၁၆:၄၉၊ ၁၄ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC)
:::@[[အသုံးပြုသူ:Myanmar Wik|Myanmar Wik]], @[[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]], ခရိုနီစာရင်းဆိုတာဟာ "[[:en:Wikipedia:Articles for deletion/List of dictators (2nd nomination)|အာဏာရှင်များ စာရင်း]] နဲ့ အလားတူပါပဲ။ [[WP:NPOV|ဘက်မလိုက်တဲ့အမြင်]] နဲ့ ရေးသားဖော်ပြဖို့ မဖြစ်နိုင်တဲ့အတွက် ခရိုနီများ စာရင်း၊ အာဏာရှင်များ စာရင်းဆိုတာတွေကို ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ရေးသားဖော်ပြခြင်း ရှိမှာမဟုတ်ပါဘူးဗျာ။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:Montserrat;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] <sup><span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span></sup> ၁၅:၀၂၊ ၁၅ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC)
::::@[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] မှတ်သားထားပါမယ်ခင်ဗျာ။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၁၅:၀၇၊ ၁၅ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC)
::::@[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] ဟုတ်ကဲ့ပါဗျာ။ [[အသုံးပြုသူ:Myanmar Wik|Myanmar Wik]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Myanmar Wik|ဆွေးနွေး]]) ၁၇:၄၅၊ ၁၅ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC)
== အောင်နိုင်သူ(ဇွဲကပင်) ==
ငါ့ အကြောင်းတင်ထားတာ ဆွေးနွေးချင်လို့ [[အသုံးပြုသူ:AUNGNAINGTHU007|AUNGNAINGTHU007]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:AUNGNAINGTHU007|ဆွေးနွေး]]) ၁၄:၀၆၊ ၁၇ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC)
:@[[အသုံးပြုသူ:AUNGNAINGTHU007|AUNGNAINGTHU007]] ဆွေးနွေးဖို့ ဖိတ်ခေါ်တာကို ကြိုဆိုပါတယ်ဗျ။ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဆောင်းပါးကိစ္စဆိုရင်တော့ အောက်ပါ လမ်းညွန်ချက်များချမှတ်ထားတာရှိတော့ လေ့လာ ဆောင်ရွက်လို့ရပါတယ်ခင်ဗျာ။
:* [[:en:Wikipedia:Conflict_of_interest|Wikipedia:Conflict of interest]]
:* [[:en:Wikipedia:Autobiography|Wikipedia:Autobiography]]
:[[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၀၂:၀၅၊ ၁၈ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC)
::ငါ က စာရေးဆရာ ပါ
::မြန်မာနိုင်ငံ စာရေးဆရာ အသင်းဝင်အမှတ် ၁၀၃၉ ပါ
::အဓိကတော့ ငါ့ကဗျာ ငါ့စာပေ တွေ နောက်လူတွေဖတ်နိုင်ဖို့နဲ့ ငါ့ အကြောင်းကို နောက်လူတွေ လေ့လာဖို့ ငါ့အကြောင်းကို မင်းတို့ဆီမှာ တင်ပေးစေချင်ပါတယ်။
::ငါဘာသကါသေတေံ ပြဖို့ လိုပ်သလဲ [[အသုံးပြုသူ:AUNGNAINGTHU007|AUNGNAINGTHU007]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:AUNGNAINGTHU007|ဆွေးနွေး]]) ၀၃:၅၂၊ ၁၈ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC)
:::ငါ လက်ရှိ ဆိုရင်
:::Bullet ဂျာနယ်နဲ့ Statesmans ဂျာနယ်မှာ ပင်တိုင်ဆောင်းပါးရေးသလို မြဝတီသတင်းစာ မြဝတီမဂ္ဂဇင်း ငွေတာရီ သုတအလင်းမဂ္ဂဇင်း ပြည်သူ့တပ်မတော်စာစဥ် နဲ့ အခြားသော မဂ္ဂဇင်း စာစောင်များစွာမှာလည်း ငါစာရေးလျက်ရှိပါတယ်
:::အေပြီလ ၈ ရက်ကပဲ ငါကို တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးရဲဝင်းဦး က စာပေ အနုပညာဆု ပေးခဲ့ပါသေးတယ်
:::အဲဒီသတင်း က မြန်မာ့ရုပ်သံ မြဝတီရုပ်သံ နဲ့ ရတနာ ပုံသတင်းစာ တို့မှာ ပါလာပါသေးတယ်
:::မင်းလိုချင် ရင် ငါ Link ပို့ထားလို့ရပါတယ် [[အသုံးပြုသူ:AUNGNAINGTHU007|AUNGNAINGTHU007]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:AUNGNAINGTHU007|ဆွေးနွေး]]) ၀၃:၅၇၊ ၁၈ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC)
::::ဝီကီပီးဒီးယားမှာ '''"ကိုယ့်အကြောင်းကိုယ် ရေးတာကို တင်းတင်းကျပ်ကျပ် ပိတ်ပင်ထားပါတယ်။ဥပမာ [[ရန်မျိုးသိန်း]] ကို ကြည့်ပါ ။အထင်အရှားတွေ့ရပါတယ်။ဘာ့ကြောင့်လဲဆိုတော့ ကိုယ့်အကြောင်း ကိုယ်တိုင်ရေးတဲ့ ဆောင်းပါးအချို့ရှိနေတာ ရှိပေမယ့် ခွင့်မပြုထားတာကို ပြတာပါ။ တကယ်လို့ ရေးခဲ့ရင်တောင် အဲဒီလူဟာ ထင်ရှားအရေးပါမှု (Notability) ရှိကြောင်း ခိုင်လုံတဲ့ ထောက်ခံချက်တွေ ပါရပါမယ်။အခုကိစ္စမှာတော့ Admin က '''User space''' ထဲကို ရွှေ့လိုက်တာတွေ့ရပါတယ်။ "ဒါဟာ စွယ်စုံကျမ်းဝင် ဆောင်းပါးမဟုတ်သေးဘူး၊ Promotion ဆန်နေတယ်" လို့ မှတ်ချက်ပြုလိုက်တာနဲ့ အတူတူပါပဲဗျ။တကယ်ပဲ ထင်ရှားတယ်ဆိုရင်တောင် တခြားသူတစ်ယောက်က ရေးပေးတာက ပိုပြီး Standard ဖြစ်ပါတယ်ဗျ. [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၀၄:၀၄၊ ၁၈ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC)
::::[[ဝီကီပီးဒီးယား:ကိုယ်တိုင်ရေးအတ္ထုပ္ပတ္တိ]] ဒီမှာ ဝင်ရောက်လေ့လာနိုင်ပါတယ် [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၀၄:၃၀၊ ၁၈ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC)
== Pages using bar box without float left or float right ==
@[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] ကိုနင်ဂျာ ခင်ဗျာ။[[သန့်ဇော်လွင်]] စာမျက်နှာမှာ [[:ကဏ္ဍ:Pages using bar box without float left or float right|Pages using bar box without float left or float right]] ဆိုပြီး ဖျောက်မရဖြစ်နေလို့ ဇယားမှာ ပြဿနာရှိနေတာလား ဘာ့ကြောင့်လဲဆိုတာ အချိန်ရရင် စစ်ဆေးပေးပါအုံးခင်ဗျာ. [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၀၈:၄၄၊ ၁၉ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC)
:{{tl|bar box}} ထဲက tracking category ကြောင့်ပါ။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:Montserrat;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] <sup><span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span></sup> ၀၂:၄၀၊ ၂၀ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC)
== ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်၊ ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(ကြည်း) ==
@[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] ကိုနင်ဂျာ ခင်ဗျာ။[[ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်၊ ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(ကြည်း)|ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်]]၊ [[ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် (ကြည်း)|ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(ကြည်း)]] ဒီစာမျက်နှာတွေကို ပြန်လည်စိစစ်ပေးပါအုံးခင်ဗျာ။ အကုန်လျှောက်ပြင်နေကြတာတွေကို.. [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၀၉:၃၂၊ ၂၇ ဧပြီ ၂၀၂၆ (UTC)
== The King's Warden ==
@[[အသုံးပြုသူ:Kaday Han Thaw|Kaday Han Thaw]] The King's Warden က တောင်ကိုရီးယားအသုံးအနှုန်းတွေကို တစ်ချက်လောက် စစ်ပြီး ဝိုင်းကူပေးစေချင်ပါတယ်ခင်ဗျာ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၁၃:၅၅၊ ၂ မေ ၂၀၂၆ (UTC)
== နယူးကလီးယား (သို့) နျူကလီးယား ==
@[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] ကိုနင်ဂျာ ခင်ဗျာ။[[ဖူကုရှိမ အမှတ် ၁ နျူကလီးယား ဓာတ်အားပေးစက်ရုံ]] ဟာ [[:ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ နယူးကလိယား ဓာတ်အားပေးစက်ရုံများ]] အောက် နဲ့ ထို [[:ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ နယူးကလိယား ဓာတ်အားပေးစက်ရုံများ|ကဏ္ဍ:]] ဟာ [[:ကဏ္ဍ:နိုင်ငံအလိုက် နယူးကလိယား ဓာတ်အားပေးစက်ရုံများ]] အောက်တွင် ရှိနေတာကို တွေ့ရပါတယ်။စက်ရုံကို [[ဖူကုရှိမ အမှတ် ၁ နျူကလီးယား ဓာတ်အားပေးစက်ရုံ|နျူကလီးယား]] လို့ သုံးပြီး [[:ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ နယူးကလိယား ဓာတ်အားပေးစက်ရုံများ|ကဏ္ဍ]] ကို နယူးကလီးယားလို့ သုံးနေတာက မတူညီမှုကို ဖြစ်စေပါတယ်။ဘယ် စာလုံးရွေးသုံးကြမလဲ ဆိုတဲ့ ဆွေးနွေးစရာလဲ ဖြစ်လာပါတယ်။ကျနော်က [[ရူးပ်ပူရ် နျူကလီးယား ဓာတ်အားပေးစက်ရုံ]] ကို ရေးထားတော့ [[:ကဏ္ဍ:ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံရှိ နျူကလီးယား ဓာတ်အားပေးစက်ရုံများ|ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံရှိ နျူကလီးယား ဓာတ်အားပေးစက်ရုံများ]] လို့ သုံးမလားလို့ စီစဥ်ထားပါတယ်။နျူကလီးယား နဲ့ နယူးကလိယား တစ်ခုခု ရွေးဖြစ်ရင် ဖျက်တာတွေ ပြင်တာတွေ လုပ်ကြရမှာပါ။
ကျနော်ကတော့ .... တည်ဆဲအဏုမြူစွမ်းအင်ဥပဒေ၏ အခန်း(၁၂)၊ “တားမြစ်ချက်များ” ပါ ပုဒ်မ၊ (၂၉)၊ ပုဒ်မ(၃၀)၊ ပုဒ်မ (၃၁) နှင့် ပုဒ်မ(၃၂) တို့တွင် “မည်သူမျှ နျူကလီးယားပစ္စည်း၊ ရေဒီယိုသတ္တိကြွပစ္စည်း သို့မဟုတ် ရောင်ခြည်ထုတ် ကိရိယာကို ပြည်တွင်းသို့ တင်သွင်းရန်နှင့် ပြည်ပသို့ တင်ပို့ရန် ကြိုတင် ခွင့်ပြုချက်၊ မှတ်ပုံတင် လက်မှတ် လျှောက်ထားခြင်း နှင့် လိုင်စင်မရှိဘဲ တင်သွင်းခြင်း၊ တင်ပို့ခြင်း လက်ဝယ် ထားရှိခြင်း၊ အသုံးပြုခြင်း၊ ထုတ်လုပ်ခြင်း၊ သိုလှောင်ခြင်း၊ ဖြန့်ဖြူးခြင်း သို့မဟုတ် ရောင်းချခြင်းနှင့် ဌာနမှဆက်လက် သုံးစွဲရန်မသင့်ဟု သတ်မှတ်ထားသည်ကို ဆက်လက်၍ လက်ဝယ် ထားရှိခြင်း၊ အသုံးပြုခြင်း၊ ထုတ်လုပ်ခြင်း၊ သိုလှောင်ခြင်း၊ ဖြန့်ဖြူးခြင်း သို့မဟုတ် ရောင်းချခြင်း မပြုရ” ဟု တားမြစ် ပြဋ္ဌာန်းထားပါသည်။ ဆိုတဲ့ ပြဌာန်းချက်ကို ကိုးကားပြီး [https://www.daemyanmar.com] နျူကလီးယား လို့ သုံးချင်ပါတယ်။လမ်းညွန်မှုကို ခံယူပါတယ်။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၀၇:၂၄၊ ၅ မေ ၂၀၂၆ (UTC)
:@[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] ကိုနင်ဂျာ ခင်ဗျာ၊ဒီကိစ္စက ကျန်နေပါသေးတယ်ခင်ဗျာ။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၀၅:၄၁၊ ၁၂ မေ ၂၀၂၆ (UTC)
::"နျူကလီးယား" အသုံးအနှုန်းကို သဘောတူပါတယ်ဗျာ။ Please proceed. [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:Montserrat;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] <sup><span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span></sup> ၀၅:၄၅၊ ၁၂ မေ ၂၀၂၆ (UTC)
:::@[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] ကိုနင်ဂျာ ခင်ဗျာ. [[:ကဏ္ဍ:နိုင်ငံအလိုက် နယူးကလိယား ဓာတ်အားပေးစက်ရုံများ]] [[:ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ နယူးကလိယား ဓာတ်အားပေးစက်ရုံများ]] ကို "နျူကလီးယား" အသုံးအနှုန်း နဲ့ <bdi>[[:ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ နျူကလီးယား ဓာတ်အားပေးစက်ရုံများ|ဂျပန်နိုင်ငံရှိ နျူကလီးယား ဓာတ်အားပေးစက်ရုံများ]] [[:ကဏ္ဍ:နိုင်ငံအလိုက် နျူကလီးယား ဓာတ်အားပေးစက်ရုံများ]] အဖြစ် ပြောင်းလဲဆောင်ရွက်ပြီးဖြစ်ပါတယ်။ နယူကလိယားစက်ရုံများကို ဖယ်ရှားပေးစေလိုပါတယ်ခင်ဗျာ။</bdi> [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၀၆:၀၁၊ ၁၂ မေ ၂၀၂၆ (UTC)
::::{{Done}} [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:Montserrat;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] <sup><span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span></sup> ၀၅:၀၃၊ ၁၄ မေ ၂၀၂၆ (UTC)
== အမှတ်တံဆိပ်လိုဂို ကိစ္စ ==
@[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] ခင်ဗျာ။ https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Logo_of_of_the_Ministry_of_Hotels,_Tourism_and_Culture.svg ကို တစ်ချက်စစ်ကြည့်ပေးပါလားခင်ဗျာ။အဆင်မပြေ ဖြစ်နေလို့ပါ။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၀၃:၁၀၊ ၉ မေ ၂၀၂၆ (UTC)
:Logo တွေက ဖန်တီးတဲ့ ရက်စွဲကို သေချာ မဖော်ပြနိုင်ရင်၊ ဒါမှမဟုတ် Free license ဖြစ်တယ်ဆိုတာ မပြနိုင်ရင် copyrighted ဖြစ်ပါတယ်။ [https://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:Deletion_requests/Files_uploaded_by_Ninjastrikers ဒီနမူနာ] ကို ကြည့်နိုင်ပါတယ်။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:Montserrat;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] <sup><span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span></sup> ၀၇:၁၇၊ ၁၁ မေ ၂၀၂၆ (UTC)
== ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ ပါဝင်သော တိုက်ပွဲများ ==
@[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] ကိုနင်ဂျာခင်ဗျာ . . [[:ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ ပါဝင်သော တိုက်ပွဲများ]] က မြန်မာနိုင်ငံရှိ တိုက်ပွဲများကို ဆိုလိုတာဖြစ်လို့ ပိုမိုရှင်းလင်းမြင်သာအောင် ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ တိုက်ပွဲများ လို့ အမည်ပြောင်းရင် ပိုကောင်းမလား၊နိုင်ငံအလိုက် တိုက်ပွဲများက ရှိပြီးသားဆိုတော့ ပိုအဆင်ပြေနိုင်မယ်လို့ ယူဆပါတယ်။@[[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၀၉:၄၂၊ ၂၄ မေ ၂၀၂၆ (UTC)
:English wiki အလိုက် ထားရှိတာ ပိုမိုသင့်တော်သလားလို့။ အစ်ကို ဆွေးနွေးချက်ကိုလည်း နားလည်ပါတယ်။ အခုနောက်ပိုင်း ENG category မှာ battle/war တွေကို tactical ဆန်မှုအေပါ်မှာပဲ သုံးကြတာများတာကို တွေ့ရတယ်။ ဥပမာ -အီရန်စစ်ပွဲ၊ အရှေ့အလယ်ပိုင်းစစ်ပွဲတွေဆိုရင် လိုမျိုးဆိုရင် conflict/ပဋိပက္ခ အောက်မှာ ထားရှိတာ များလားတယ်။ battle/war category ကို သိပ်မသုံးကြဘူး။ အာ့ကြောင့် ကျနော်က ပဋိပက္ခကဏ္ဍများကို ပြန်လည်မွမ်မံနေတာပါ။
:နောက်ပိုင်း ဖြစ်လာနိုင်တဲ့ တိုက်ပွဲတွေက ပဋိပက္ခများအောက်မှာ ပိုမိုထားရင် သင့်တော်သမလားလို့။ battle/war category ကလည်း စစ်သမိုင်းအောက်မှာတော့ အကြုံဝင်ပါတယ်။
:တိကျတဲ့ အဖြေတော့ ကျနော့်မှာ မရှိပါ။ [[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Salai Rungtoi|ဆွေးနွေး]]) ၀၉:၅၆၊ ၂၄ မေ ၂၀၂၆ (UTC)
::[[:ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ ပါဝင်သော တိုက်ပွဲများ]] ကို '''ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ တိုက်ပွဲများ''' ဆိုပြီး ပြောင်းကြမလားလို့ တိုင်ပင်တာပါ။ဒီမတူတဲ့ ကဏ္ဍနှစ်ခုကြားမှာ အဓိကကွာခြားချက်က ပါဝင်ပတ်သက်မှုနဲ့ တည်နေရာသတ်မှတ်ချက် ဖြစ်ပါတယ်။ ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ ပါဝင်သော တိုက်ပွဲများ ဆိုတဲ့ အသုံးအနှုန်းက မြန်မာနိုင်ငံ သို့မဟုတ် မြန်မာ့တပ်ဖွဲ့တွေ ပါဝင်ဆင်နွှဲခဲ့သမျှ တိုက်ပွဲအားလုံးကို စုစည်းတဲ့အတွက် ဘယ်သူတွေ တိုက်ပွဲဝင်သလဲဆိုတဲ့ Actor ကို ဦးစားပေးတဲ့ ပိုမိုကျယ်ပြန့်တဲ့ ကဏ္ဍမျိုး ဖြစ်ပါတယ်။ တဖက်မှာတော့ ပြန်ပြင်ချင်တဲ့ '''ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ တိုက်ပွဲများ''' ဆိုတာကတော့ မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ ပထဝီဝင်နယ်နိမိတ်အတွင်းမှာ ဖြစ်ပွားခဲ့တဲ့ တိုက်ပွဲတွေကိုသာ တိကျစွာ ရည်ညွှန်းတာဖြစ်လို့ တည်နေရာကို ဦးစားပေးတဲ့ ပိုမိုရှင်းလင်းတဲ့ ပုံစံမျိုး ဖြစ်ပါတယ်။ နိုင်ငံအလိုက် တိုက်ပွဲများဆိုတဲ့ ဝီကီပီးဒီးယားရဲ့ စံနှုန်းသတ်မှတ်ချက်နဲ့ ယှဉ်ကြည့်မယ်ဆိုရင် တည်နေရာကို အခြေခံတဲ့ ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ တိုက်ပွဲများ ဆိုတဲ့ အမည်က ပိုပြီး စနစ်ကျပြီး ရှာဖွေရလွယ်ကူတဲ့အတွက် ဆွေးနွေးရခြင်းဖြစ်ပါတယ်။ ပဋိပက္ခကဏ္ဍများကို ပြန်လည်မွမ်းမံနေတဲ့အပေါ် ဆွေးနွေးချက်မရှိပါဘူး။'''နောက်ပိုင်း ဖြစ်လာနိုင်တဲ့ တိုက်ပွဲတွေက ပဋိပက္ခများအောက်မှာ ပိုမိုထားရင် သင့်တော်မလားလို့''' ဒီအချက်ကတော့ ဆွေးနွေးစရာဖြစ်လာနိုင်ပါတယ်။မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ ကဲ့သို့သော တိုက်ပွဲတွေကို တိုက်ပွဲလို့ သုံးမှ ပိုအဆင်ပြေပြီး အဲ့လောက် မပြင်းထန်ရင်တော့ ပဋိပက္ခလို့ဆောင်ရွက်သင့်ပါကြောင်း။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၁၀:၁၈၊ ၂၄ မေ ၂၀၂၆ (UTC)
:::ကျနော်တို့မှာ Manual of Style က [[:en:Wikipedia:Manual_of_Style/Military_history#Conflicts_and_operations|Wikipedia:Manual of Style/Military history - Wikipedia]] က အဓိက ဆင်းသက်တာဆိုတော့ အစ်ကို ကောင်းသလို လုပ်တာ အဆင်ပြေပါတယ်။. [[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Salai Rungtoi|ဆွေးနွေး]]) ၁၀:၂၃၊ ၂၄ မေ ၂၀၂၆ (UTC)
:@[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] ကိုနင်ဂျာ။ဒီကိစ္စကို အပြီးသတ်ပေးပါအုံး၊မူလအတိုင်းထားမလား၊ပြင်မလားဆိုတာကို၊ပြင်မယ်ဆိုရင်တော့ ရွေ့ရမှာပေါ့၊ဒီအတိုင်းပဲ သင့်တော်တယ်ဆိုရင် ဒီအတိုင်းပဲ ဆက်ထားပြီး အခြားအလုပ်တွေကို ဆက်ကြတာပေါ့။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၀၃:၀၉၊ ၂၅ မေ ၂၀၂၆ (UTC)
::မူလကဏ္ဍကိုတော့ မရွှေ့ဘဲနဲ့ ''ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ တိုက်ပွဲများ''' ကိုပဲ အသစ်ဖန်တီးပြီး '''ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ ပါဝင်သော တိုက်ပွဲများ''' အောက်မှာပဲ subcategory လုပ်လိုက်တာ အဆင်ပြေမယ် ထင်ပါတယ်။ [[User:Ninjastrikers|<span style="font-variant:small-caps;color:blue;font-family:Montserrat;">Ninja<span style="color:red">✮</span>Strikers</span>]] <sup><span style="color:Red;font-size:85%;">«[[User talk:Ninjastrikers|☎]]»</span></sup> ၁၆:၅၅၊ ၂၈ မေ ၂၀၂၆ (UTC)
:::@[[အသုံးပြုသူ:Ninjastrikers|Ninjastrikers]] Since you are the administrator, I will abide by your decision. The history is always there. In the future, if there is a record that I requested such a correction, it is there [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၁၈:၃၃၊ ၂၈ မေ ၂၀၂၆ (UTC)
== မြန်မာ-တရုတ် ပိုက်လိုင်းများ ==
@[[အသုံးပြုသူ:ခင်မောင်မောင်လွင်|ခင်မောင်မောင်လွင်]] @[[အသုံးပြုသူ:Salai Rungtoi|Salai Rungtoi]] အဆင်ပြေကြရင် [[မြန်မာ-တရုတ် ပိုက်လိုင်းများ]] inbox ကို ဝိုင်းဝန်း ပြင်ဆင်ပေးကြပါအုံး။မြေပုံက လွဲနေလို့ပါ။ [[အသုံးပြုသူ:Zawzawaungthwin|Zawzawaungthwin]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zawzawaungthwin|ဆွေးနွေး]]) ၀၇:၂၇၊ ၃၁ မေ ၂၀၂၆ (UTC)
6kt1i1cc08xzjj7muwp5guwa14h6ldt
ကရင်နီအမျိုးသားများကာကွယ်ရေးတပ်
0
225891
1034792
960593
2026-05-31T08:37:58Z
Salai Rungtoi
22844
1034792
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox militant organization
| name = ကရင်နီအမျိုးသားများကာကွယ်ရေးတပ်
| logo = Flag of the Karenni Nationalities Defence Force.svg
| caption = ကရင်နီအမျိုးသားကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့၏ အလံတော်
| other_name = Karenni Nationalities Defence Force
| founding_leader =
| foundation = {{Start date and age|2021|05|31}}
| dates = {{Start date|2021|05|31|df=yes}} – လက်ရှိ
| dissolved =
| merger =
| split =
| predecessor =
| merged =
| successor =
| country = [[မြန်မာနိုင်ငံ]]
| allegiance =
| clans =
| motives =
| area = [[ကယားပြည်နယ်]]၊ [[ရှမ်းပြည်နယ်]]၊ [[ကရင်ပြည်နယ်]]
| headquarters =
| newspaper =
| ideology = [[ဖက်ဒရယ်ပြည်ထောင်စုစနစ်]]၊ [[ဒီမိုကရေစီ|ဒီမိုကရေစီစနစ်]]၊ လူနည်းစု အခွင့်အရေး
| position =
| crimes =
| attacks =
| status =
| size = ၇,၀၀၀+ <ref>{{cite news |url=https://burma.irrawaddy.com/article/2023/06/06/260621.html?fbclid=IwAR3PBMXXmwqahqwH5QDCDrA23FZriiyUL2YXuOe7JYxLL-mzdraN8TobmAY |title=တရုတ်နယ်စပ်က ရိုင်ဖယ်များနှင့် အားမာန်ပြည့်လာသည့် တပ်ဖွဲ့သစ်များ |trans-title=Armed groups rejuvenated by rifles from Chinese borderlands |language=my |work=Irrawaddy |date=6 June 2023 |access-date=30 July 2023 |archive-date=27 June 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230627165748/https://burma.irrawaddy.com/article/2023/06/06/260621.html?fbclid=IwAR3PBMXXmwqahqwH5QDCDrA23FZriiyUL2YXuOe7JYxLL-mzdraN8TobmAY |url-status=live }}</reF>
| revenue =
| financing =
| partof =
| allies = '''[[4K မဟာမိတ်တပ်ဖွဲ့]]'''<ref>{{cite news|url=https://burmese.dvb.no/archives/599992|title=Intense clash in Mese, Karenni State|date=20 June 2023|work=[[Democratic Voice of Burma]]|lang=Burmese|access-date=30 July 2023|archive-date=25 June 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230625083220/https://burmese.dvb.no/archives/599992|url-status=live}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.ludunwayoo.com/feature-mm/2023/06/20/79886/|title=The 4K, the clash in Mese, and the military movement of Karenni State|date=20 June 2023|work=People's Spring|lang=Burmese|access-date=30 July 2023|archive-date=2 July 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230702091642/https://www.ludunwayoo.com/feature-mm/2023/06/20/79886/|url-status=live}}</ref>
* {{flagicon image|Flag of the KNLA.svg}} [[ကရင်အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်]]
* {{flagicon image|Flag of the Karenni Army.png}} [[ကရင်နီ တပ်မတော်]]
* {{flagicon image|Karenni National People's Liberation Front flag.png}} [[ကရင်နီလူမျိုးပေါင်းစုံ ပြည်သူ့လွတ်မြောက်ရေးတပ်ဦး]]
'''အခြားမဟာမိတ်များ'''
* {{flagicon image|Flag of the Arakan Army, under the United League of Arakan.svg}} [[အာရက္ခတပ်တော်]]
* {{flagicon image|Flag of the Bamar People's Liberation Army.svg}} [[ဗမာပြည်သူ့လွတ်မြောက်ရေးတပ်တော်]]
* {{flagicon image|Flag of the Karen National Defence Organisation.png}} [[ကရင်အမျိုးသားကာကွယ်ရေးအဖွဲ့]]
* ကရင်နီပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့
* {{flagicon image|Flag of PDF Myanmar.svg}} ဒေသခံ ပီဒီအက်ဖ်များ
* {{flagicon image|Flag of the Myanmar National Democratic Alliance Army.svg}} [[မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော်]]
* {{flagicon image|Flag of the Pa-O National Liberation Army.svg}} [[ပအိုဝ်းအမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်]]<ref>[https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-military-now-at-war-with-ethnic-pa-o-army-and-allies-in-southern-shan-state.html Myanmar Military Now at War With Ethnic Pa-O Army And Allies in Southern Shan State]. Brian Wei. January 26, 2024. [[The Irrawaddy]] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240126163421/https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-military-now-at-war-with-ethnic-pa-o-army-and-allies-in-southern-shan-state.html|date=January 26, 2024}}</ref> (2024-present)
* {{flagicon image|Flag of PDF Myanmar.svg}} [[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်]]
* {{flagicon image|Flag of the People's Liberation Army (Myanmar).png}} [[ဗမာပြည် ကွန်မြူနစ်ပါတီ#၂၀၂၁_စစ်အာဏာသိမ်းမှုနောက်ပိုင်း_ပြန်လည်ဦးမော့လာခြင်း|ပြည်သူ့လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်]]
* {{flagicon image|Flag of the Shan State Army-North.svg}} [[ရှမ်းပြည်တပ်မတော်-မြောက်ပိုင်း]] (၂၀၂၄-လက်ရှိ)
* {{flagicon image|Flag of the Ta'ang National Liberation Army.svg}} [[တအာင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်]]
| opponents = '''ပြိုင်ဘက်များ'''
{{flag|Myanmar}} ([[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]])
* {{flagicon image|Flag of the Myanmar Armed Forces.svg}} [[တပ်မတော်]]
**{{army|MYA}}
***{{flagicon image|Mm-eastern-rmc.svg}} [[အရှေ့ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]
***{{flagicon image|mm-lid-66.svg}} [[အမှတ်(၆၆)ခြေမြန်တပ်မဌာနချုပ်]]
**{{flagicon image|Flag of the Myanmar Police Force.svg}} [[မြန်မာနိုင်ငံရဲတပ်ဖွဲ့]]
**{{flagicon image|Burmese buddhist flag.svg}} [[ပျူစောထီးပြည်သူ့စစ်အဖွဲ့]]
'''Non-state opponents:'''
{{flagicon image|Flag of the Pa-O National Organisation.svg|size=25px}} [[ပအိုဝ်းအမျိုးသားတပ်မတော်]]<ref>{{cite news|last=|title=Myanmar Resistance Claims Victory Over Junta Outpost|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-resistance-claims-victory-over-junta-outpost.html|access-date=22 June 2022|work=The Irrawaddy|date=13 May 2022|archive-date=16 June 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220616061740/https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-resistance-claims-victory-over-junta-outpost.html|url-status=live}}</ref>
| battles = [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းပဋိပက္ခများ]]
* [[ပြည်သူ့ခုခံတော်လှန်စစ်]]
* [[မိုဆို လူသတ်ပွဲ]]
***[[၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး]]<ref>{{cite news |title=မြေပြင်စစ်ကူဝင်နိုင်သည့် လမ်းကြောင်းများကို မြောက်ပိုင်းမဟာမိတ် ထိန်းချုပ် |url=https://burma.irrawaddy.com/news/2023/11/03/376045.html |access-date=November 3, 2023 |agency=The Irrawaddy}}</ref>
***[[၁၁၀၇ စစ်ဆင်ရေး]]<ref>{{cite news |last1=J |first1=Esther |title=After attacking military target in Karenni State, KNDF and KNPLF announce launch of ‘Operation 1107’ |url=https://myanmar-now.org/en/news/after-attacking-military-target-in-karenni-state-kndf-and-knplf-announce-launch-of-operation-1107/ |access-date=10 November 2023 |work=Myanmar Now |date=10 November 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231110124651/https://myanmar-now.org/en/news/after-attacking-military-target-in-karenni-state-kndf-and-knplf-announce-launch-of-operation-1107/|archive-date=November 10, 2023}}</ref>
* [[၁၁၁၁ စစ်ဆင်ရေး]]
| website =
| module =
|leaders=ခွန်ဘီထူး
မာဝီ
ခူရီးဒူ}}
'''ကရင်နီအမျိုးသားများကာကွယ်ရေးတပ်''' ({{lang-en|Karenni Nationalities Defence Force}}; အတိုကောက်: '''KNDF''') သည် [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း]]ကို တုံ့ပြန်သည့်အနေဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသော လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ဖြစ်သည်။ အဖွဲ့တွင် တရားဝင်ကြေညာထားသော PDF များပါရှိသည်။ KNDF တွင် အဓိကအဖွဲ့အစည်းဖြစ်သည့် [[ကရင်နီအမျိုးသားတိုးတက်ရေးပါတီ]] (KNPP) ကဲ့သို့သော အဖွဲ့အစည်းအချို့လည်း ပါဝင်သည်။ "ဒီမှာ EAOs တွေက အများသူငှာနဲ့ သဘောတူညီမှုရှိတယ်" ဟု KNDF မှ တာဝန်ရှိသူတစ်ဦးက မှတ်ချက်ပြုသည်။<ref name="bnionline">{{cite web|url=https://www.bnionline.net/en/news/interview-karenni-nationalities-defense-force-kndf-information-officer|title=An interview with the Karenni Nationalities Defense Force (KNDF) information officer | Burma News International|website=bnionline.net|access-date=2022-03-25}}</ref> ယခုအချိန်တွင် စစ်အစိုးရနှင့် KNDF အကြား တိုက်ပွဲအရှိန်ပြင်းလာနေ၍ တိုက်လေယာဉ်များနှင့် တင့်ကားများကို စစ်အစိုးရက အသုံးပြုလေ့ရှိသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.cnn.com/2022/02/24/asia/myanmar-air-strikes-intl-hnk/index.html|title=Thousands flee air strikes as fighting erupts in Myanmar|website=CNN|access-date=2022-03-25}}</ref>
== ရည်ရွယ်ချက် ==
အင်တာဗျူးတစ်ခုတွင် KNDF မှ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူတစ်ဦးက KNDF သည် [[ကယားပြည်နယ်]]ရှိ ကွဲကွာနေသော လူငယ်အင်အားစုအားလုံး၏ ပေါင်းစပ်မှုဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ အရေးကြီးသော ပြဿနာမှာ စစ်ကောင်စီကို စည်းစနစ်တကျ အကွဲကွဲအပြားပြားဖြင့် တိုက်ခိုက်မည်ဆိုပါက ၎င်းတို့၏ အောင်ပွဲ အခွင့်အလမ်းမှာ အနည်းငယ်မျှသာ ဖြစ်သည်။ KNDF သည် စစ်ကောင်စီကို တွန်းလှန်ရန် အဖွဲ့တဖွဲ့အဖြစ် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ ၎င်းတို့တွင် လက်နက်ခဲယမ်းမီးကျောက် ပြတ်လပ်မှုမှာ အဓိကပြဿနာဖြစ်ကြောင်း ၎င်းက ပြောခဲ့သည်။<ref name="bnionline"/>
== ရည်မှန်းချက် ==
KNDF ၏ ရည်မှန်းချက်မှာ [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ|စစ်အာဏာရှင်]]ကို ဖြုတ်ချရန်ဖြစ်၍ အခြားသော လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များနှင့် အတူတူပင် ဖြစ်သည်။ [[ကယားပြည်နယ်|ကရင်နီပြည်နယ်]] အတွင်းရှိ ပြည်သူများ၏ စည်းလုံးညီညွတ်မှု ရှိစေရန်၊ ပူးပေါင်း ဆောင်ရွက်ရန်နှင့် [[ကရင်နီအမျိုးသားတိုးတက်ရေးပါတီ]] (KNPP) ၏ ရပ်တည်ချက်ကို အထူးဂရုပြု ဆောင်ရွက်ရန်လည်း ဖြစ်သည်။<ref name="bnionline"/>
== ကာကွယ်ရေးမူဝါဒ ==
KNDF သည် [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ|NUG]] နှင့် [[ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ကိုယ်စားပြုကော်မတီ|CRPH]] တို့၏ ကာကွယ်ရေးမူဝါဒကို လိုက်နာကြောင်း KNDF ၏ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူထံမှ သိရသည်။
[[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ|NUG]] ကာကွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာနသည် ကာကွယ်ရေး လုပ်ငန်းကို ဒီမိုကရေစီနည်းကျ ထိန်းချုပ်ပြီး [[ဖက်ဒရယ်စနစ်]] အရ လည်ပတ်နိုင်စေရေး ရည်မှန်းချက်ဖြင့် ကာကွယ်ရေး မူဝါဒ (၇)ချက်ကို ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။<ref name="nugmyanmar">{{cite web|url=https://mod.nugmyanmar.org/en/mod-defence-policy/|title=Defence Policy – ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန|website=mod.nugmyanmar.org|access-date=၂၅ မတ် ၂၀၂၂|archive-date=2 November 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211102120631/https://mod.nugmyanmar.org/en/mod-defence-policy/}}</ref>
မူဝါဒတွင် ခေါင်းဆောင်မှု၊ ကာကွယ်ရေးမူဝါဒရေးဆွဲမှုနှင့် အကောင်အထည်ဖော်မှု၊ စစ်ဘက်ကဏ္ဍတွင် ဥပဒေပြုရေးနှင့် တရားစီရင်ရေးဆိုင်ရာ အပြန်အလှန်ထိန်းကျောင်းမှု၊ ကာကွယ်ရေးစီမံခန့်ခွဲမှု၊ နိုင်ငံတကာအသိအမှတ်ပြု ဥပဒေများနှင့် ကျင့်ဝတ်များ လိုက်နာမှု၊ ခေါင်းစဉ်နှင့် တာဝန်သတ်မှတ်မှု၊ ဘဏ္ဍာရေးစီမံခန့်ခွဲမှုနှင့် အရင်းအမြစ်ခွဲဝေမှုတို့ ပါဝင်သည်။
KNDF ၏ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ၏ ပြောကြားချက်အရ NUG ၏ ကာကွယ်ရေး အစီအစဉ်များနှင့်အညီ တည်ထောင်ခဲ့သည့် KNDF တွင် ကရင်နီပြည်နယ် အခြေစိုက် PDF သုံးခု၊ ရှမ်းပြည်အခြေစိုက် PDF နှစ်ခုနှင့် EAO အများအပြား ရှိသည်။<ref name="bnionline22">{{cite web|url=https://www.bnionline.net/en/news/karenni-nationalities-defense-force-kndf-will-carry-out-nugs-defense-policies|title=ကရင်နီတိုင်းရင်းသားများ ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ (KNDF) မှ၊ NUG ၏ ကာကွယ်ရေးမူဝါဒများကို အကောင်အထည်ဖော်ပါ | မြန်မာ့သတင်း နိုင်ငံတကာ|website=bnionline.net|access-date=2022-03-25}}</ref>
== အခြားကြည့်ရန် ==
* [[ပြည်သူ့ခုခံတော်လှန်စစ်]]
* [[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်]]
* [[ကရင်နီအမျိုးသားတိုးတက်ရေးပါတီ]]
== ကိုးကား ==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်းများ]]
nvtojjwsyfgxl3uef9l9xmseuwnk1oo
1034793
1034792
2026-05-31T08:38:11Z
Salai Rungtoi
22844
[[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:၂၀၂၁ ခုနှစ်တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၌ တည်ထောင်ဖွဲ့စည်းမှုများ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည်
1034793
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox militant organization
| name = ကရင်နီအမျိုးသားများကာကွယ်ရေးတပ်
| logo = Flag of the Karenni Nationalities Defence Force.svg
| caption = ကရင်နီအမျိုးသားကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့၏ အလံတော်
| other_name = Karenni Nationalities Defence Force
| founding_leader =
| foundation = {{Start date and age|2021|05|31}}
| dates = {{Start date|2021|05|31|df=yes}} – လက်ရှိ
| dissolved =
| merger =
| split =
| predecessor =
| merged =
| successor =
| country = [[မြန်မာနိုင်ငံ]]
| allegiance =
| clans =
| motives =
| area = [[ကယားပြည်နယ်]]၊ [[ရှမ်းပြည်နယ်]]၊ [[ကရင်ပြည်နယ်]]
| headquarters =
| newspaper =
| ideology = [[ဖက်ဒရယ်ပြည်ထောင်စုစနစ်]]၊ [[ဒီမိုကရေစီ|ဒီမိုကရေစီစနစ်]]၊ လူနည်းစု အခွင့်အရေး
| position =
| crimes =
| attacks =
| status =
| size = ၇,၀၀၀+ <ref>{{cite news |url=https://burma.irrawaddy.com/article/2023/06/06/260621.html?fbclid=IwAR3PBMXXmwqahqwH5QDCDrA23FZriiyUL2YXuOe7JYxLL-mzdraN8TobmAY |title=တရုတ်နယ်စပ်က ရိုင်ဖယ်များနှင့် အားမာန်ပြည့်လာသည့် တပ်ဖွဲ့သစ်များ |trans-title=Armed groups rejuvenated by rifles from Chinese borderlands |language=my |work=Irrawaddy |date=6 June 2023 |access-date=30 July 2023 |archive-date=27 June 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230627165748/https://burma.irrawaddy.com/article/2023/06/06/260621.html?fbclid=IwAR3PBMXXmwqahqwH5QDCDrA23FZriiyUL2YXuOe7JYxLL-mzdraN8TobmAY |url-status=live }}</reF>
| revenue =
| financing =
| partof =
| allies = '''[[4K မဟာမိတ်တပ်ဖွဲ့]]'''<ref>{{cite news|url=https://burmese.dvb.no/archives/599992|title=Intense clash in Mese, Karenni State|date=20 June 2023|work=[[Democratic Voice of Burma]]|lang=Burmese|access-date=30 July 2023|archive-date=25 June 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230625083220/https://burmese.dvb.no/archives/599992|url-status=live}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.ludunwayoo.com/feature-mm/2023/06/20/79886/|title=The 4K, the clash in Mese, and the military movement of Karenni State|date=20 June 2023|work=People's Spring|lang=Burmese|access-date=30 July 2023|archive-date=2 July 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230702091642/https://www.ludunwayoo.com/feature-mm/2023/06/20/79886/|url-status=live}}</ref>
* {{flagicon image|Flag of the KNLA.svg}} [[ကရင်အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်]]
* {{flagicon image|Flag of the Karenni Army.png}} [[ကရင်နီ တပ်မတော်]]
* {{flagicon image|Karenni National People's Liberation Front flag.png}} [[ကရင်နီလူမျိုးပေါင်းစုံ ပြည်သူ့လွတ်မြောက်ရေးတပ်ဦး]]
'''အခြားမဟာမိတ်များ'''
* {{flagicon image|Flag of the Arakan Army, under the United League of Arakan.svg}} [[အာရက္ခတပ်တော်]]
* {{flagicon image|Flag of the Bamar People's Liberation Army.svg}} [[ဗမာပြည်သူ့လွတ်မြောက်ရေးတပ်တော်]]
* {{flagicon image|Flag of the Karen National Defence Organisation.png}} [[ကရင်အမျိုးသားကာကွယ်ရေးအဖွဲ့]]
* ကရင်နီပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့
* {{flagicon image|Flag of PDF Myanmar.svg}} ဒေသခံ ပီဒီအက်ဖ်များ
* {{flagicon image|Flag of the Myanmar National Democratic Alliance Army.svg}} [[မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော်]]
* {{flagicon image|Flag of the Pa-O National Liberation Army.svg}} [[ပအိုဝ်းအမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်]]<ref>[https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-military-now-at-war-with-ethnic-pa-o-army-and-allies-in-southern-shan-state.html Myanmar Military Now at War With Ethnic Pa-O Army And Allies in Southern Shan State]. Brian Wei. January 26, 2024. [[The Irrawaddy]] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240126163421/https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-military-now-at-war-with-ethnic-pa-o-army-and-allies-in-southern-shan-state.html|date=January 26, 2024}}</ref> (2024-present)
* {{flagicon image|Flag of PDF Myanmar.svg}} [[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်]]
* {{flagicon image|Flag of the People's Liberation Army (Myanmar).png}} [[ဗမာပြည် ကွန်မြူနစ်ပါတီ#၂၀၂၁_စစ်အာဏာသိမ်းမှုနောက်ပိုင်း_ပြန်လည်ဦးမော့လာခြင်း|ပြည်သူ့လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်]]
* {{flagicon image|Flag of the Shan State Army-North.svg}} [[ရှမ်းပြည်တပ်မတော်-မြောက်ပိုင်း]] (၂၀၂၄-လက်ရှိ)
* {{flagicon image|Flag of the Ta'ang National Liberation Army.svg}} [[တအာင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်]]
| opponents = '''ပြိုင်ဘက်များ'''
{{flag|Myanmar}} ([[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]])
* {{flagicon image|Flag of the Myanmar Armed Forces.svg}} [[တပ်မတော်]]
**{{army|MYA}}
***{{flagicon image|Mm-eastern-rmc.svg}} [[အရှေ့ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]
***{{flagicon image|mm-lid-66.svg}} [[အမှတ်(၆၆)ခြေမြန်တပ်မဌာနချုပ်]]
**{{flagicon image|Flag of the Myanmar Police Force.svg}} [[မြန်မာနိုင်ငံရဲတပ်ဖွဲ့]]
**{{flagicon image|Burmese buddhist flag.svg}} [[ပျူစောထီးပြည်သူ့စစ်အဖွဲ့]]
'''Non-state opponents:'''
{{flagicon image|Flag of the Pa-O National Organisation.svg|size=25px}} [[ပအိုဝ်းအမျိုးသားတပ်မတော်]]<ref>{{cite news|last=|title=Myanmar Resistance Claims Victory Over Junta Outpost|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-resistance-claims-victory-over-junta-outpost.html|access-date=22 June 2022|work=The Irrawaddy|date=13 May 2022|archive-date=16 June 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220616061740/https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-resistance-claims-victory-over-junta-outpost.html|url-status=live}}</ref>
| battles = [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းပဋိပက္ခများ]]
* [[ပြည်သူ့ခုခံတော်လှန်စစ်]]
* [[မိုဆို လူသတ်ပွဲ]]
***[[၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး]]<ref>{{cite news |title=မြေပြင်စစ်ကူဝင်နိုင်သည့် လမ်းကြောင်းများကို မြောက်ပိုင်းမဟာမိတ် ထိန်းချုပ် |url=https://burma.irrawaddy.com/news/2023/11/03/376045.html |access-date=November 3, 2023 |agency=The Irrawaddy}}</ref>
***[[၁၁၀၇ စစ်ဆင်ရေး]]<ref>{{cite news |last1=J |first1=Esther |title=After attacking military target in Karenni State, KNDF and KNPLF announce launch of ‘Operation 1107’ |url=https://myanmar-now.org/en/news/after-attacking-military-target-in-karenni-state-kndf-and-knplf-announce-launch-of-operation-1107/ |access-date=10 November 2023 |work=Myanmar Now |date=10 November 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231110124651/https://myanmar-now.org/en/news/after-attacking-military-target-in-karenni-state-kndf-and-knplf-announce-launch-of-operation-1107/|archive-date=November 10, 2023}}</ref>
* [[၁၁၁၁ စစ်ဆင်ရေး]]
| website =
| module =
|leaders=ခွန်ဘီထူး
မာဝီ
ခူရီးဒူ}}
'''ကရင်နီအမျိုးသားများကာကွယ်ရေးတပ်''' ({{lang-en|Karenni Nationalities Defence Force}}; အတိုကောက်: '''KNDF''') သည် [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း]]ကို တုံ့ပြန်သည့်အနေဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသော လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ဖြစ်သည်။ အဖွဲ့တွင် တရားဝင်ကြေညာထားသော PDF များပါရှိသည်။ KNDF တွင် အဓိကအဖွဲ့အစည်းဖြစ်သည့် [[ကရင်နီအမျိုးသားတိုးတက်ရေးပါတီ]] (KNPP) ကဲ့သို့သော အဖွဲ့အစည်းအချို့လည်း ပါဝင်သည်။ "ဒီမှာ EAOs တွေက အများသူငှာနဲ့ သဘောတူညီမှုရှိတယ်" ဟု KNDF မှ တာဝန်ရှိသူတစ်ဦးက မှတ်ချက်ပြုသည်။<ref name="bnionline">{{cite web|url=https://www.bnionline.net/en/news/interview-karenni-nationalities-defense-force-kndf-information-officer|title=An interview with the Karenni Nationalities Defense Force (KNDF) information officer | Burma News International|website=bnionline.net|access-date=2022-03-25}}</ref> ယခုအချိန်တွင် စစ်အစိုးရနှင့် KNDF အကြား တိုက်ပွဲအရှိန်ပြင်းလာနေ၍ တိုက်လေယာဉ်များနှင့် တင့်ကားများကို စစ်အစိုးရက အသုံးပြုလေ့ရှိသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.cnn.com/2022/02/24/asia/myanmar-air-strikes-intl-hnk/index.html|title=Thousands flee air strikes as fighting erupts in Myanmar|website=CNN|access-date=2022-03-25}}</ref>
== ရည်ရွယ်ချက် ==
အင်တာဗျူးတစ်ခုတွင် KNDF မှ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူတစ်ဦးက KNDF သည် [[ကယားပြည်နယ်]]ရှိ ကွဲကွာနေသော လူငယ်အင်အားစုအားလုံး၏ ပေါင်းစပ်မှုဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ အရေးကြီးသော ပြဿနာမှာ စစ်ကောင်စီကို စည်းစနစ်တကျ အကွဲကွဲအပြားပြားဖြင့် တိုက်ခိုက်မည်ဆိုပါက ၎င်းတို့၏ အောင်ပွဲ အခွင့်အလမ်းမှာ အနည်းငယ်မျှသာ ဖြစ်သည်။ KNDF သည် စစ်ကောင်စီကို တွန်းလှန်ရန် အဖွဲ့တဖွဲ့အဖြစ် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ ၎င်းတို့တွင် လက်နက်ခဲယမ်းမီးကျောက် ပြတ်လပ်မှုမှာ အဓိကပြဿနာဖြစ်ကြောင်း ၎င်းက ပြောခဲ့သည်။<ref name="bnionline"/>
== ရည်မှန်းချက် ==
KNDF ၏ ရည်မှန်းချက်မှာ [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ|စစ်အာဏာရှင်]]ကို ဖြုတ်ချရန်ဖြစ်၍ အခြားသော လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များနှင့် အတူတူပင် ဖြစ်သည်။ [[ကယားပြည်နယ်|ကရင်နီပြည်နယ်]] အတွင်းရှိ ပြည်သူများ၏ စည်းလုံးညီညွတ်မှု ရှိစေရန်၊ ပူးပေါင်း ဆောင်ရွက်ရန်နှင့် [[ကရင်နီအမျိုးသားတိုးတက်ရေးပါတီ]] (KNPP) ၏ ရပ်တည်ချက်ကို အထူးဂရုပြု ဆောင်ရွက်ရန်လည်း ဖြစ်သည်။<ref name="bnionline"/>
== ကာကွယ်ရေးမူဝါဒ ==
KNDF သည် [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ|NUG]] နှင့် [[ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ကိုယ်စားပြုကော်မတီ|CRPH]] တို့၏ ကာကွယ်ရေးမူဝါဒကို လိုက်နာကြောင်း KNDF ၏ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူထံမှ သိရသည်။
[[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ|NUG]] ကာကွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာနသည် ကာကွယ်ရေး လုပ်ငန်းကို ဒီမိုကရေစီနည်းကျ ထိန်းချုပ်ပြီး [[ဖက်ဒရယ်စနစ်]] အရ လည်ပတ်နိုင်စေရေး ရည်မှန်းချက်ဖြင့် ကာကွယ်ရေး မူဝါဒ (၇)ချက်ကို ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။<ref name="nugmyanmar">{{cite web|url=https://mod.nugmyanmar.org/en/mod-defence-policy/|title=Defence Policy – ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန|website=mod.nugmyanmar.org|access-date=၂၅ မတ် ၂၀၂၂|archive-date=2 November 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211102120631/https://mod.nugmyanmar.org/en/mod-defence-policy/}}</ref>
မူဝါဒတွင် ခေါင်းဆောင်မှု၊ ကာကွယ်ရေးမူဝါဒရေးဆွဲမှုနှင့် အကောင်အထည်ဖော်မှု၊ စစ်ဘက်ကဏ္ဍတွင် ဥပဒေပြုရေးနှင့် တရားစီရင်ရေးဆိုင်ရာ အပြန်အလှန်ထိန်းကျောင်းမှု၊ ကာကွယ်ရေးစီမံခန့်ခွဲမှု၊ နိုင်ငံတကာအသိအမှတ်ပြု ဥပဒေများနှင့် ကျင့်ဝတ်များ လိုက်နာမှု၊ ခေါင်းစဉ်နှင့် တာဝန်သတ်မှတ်မှု၊ ဘဏ္ဍာရေးစီမံခန့်ခွဲမှုနှင့် အရင်းအမြစ်ခွဲဝေမှုတို့ ပါဝင်သည်။
KNDF ၏ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ၏ ပြောကြားချက်အရ NUG ၏ ကာကွယ်ရေး အစီအစဉ်များနှင့်အညီ တည်ထောင်ခဲ့သည့် KNDF တွင် ကရင်နီပြည်နယ် အခြေစိုက် PDF သုံးခု၊ ရှမ်းပြည်အခြေစိုက် PDF နှစ်ခုနှင့် EAO အများအပြား ရှိသည်။<ref name="bnionline22">{{cite web|url=https://www.bnionline.net/en/news/karenni-nationalities-defense-force-kndf-will-carry-out-nugs-defense-policies|title=ကရင်နီတိုင်းရင်းသားများ ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ (KNDF) မှ၊ NUG ၏ ကာကွယ်ရေးမူဝါဒများကို အကောင်အထည်ဖော်ပါ | မြန်မာ့သတင်း နိုင်ငံတကာ|website=bnionline.net|access-date=2022-03-25}}</ref>
== အခြားကြည့်ရန် ==
* [[ပြည်သူ့ခုခံတော်လှန်စစ်]]
* [[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်]]
* [[ကရင်နီအမျိုးသားတိုးတက်ရေးပါတီ]]
== ကိုးကား ==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်းများ]]
[[ကဏ္ဍ:၂၀၂၁ ခုနှစ်တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၌ တည်ထောင်ဖွဲ့စည်းမှုများ]]
5jtis9zrvowb6uf81uaujezww6bqfdz
1034796
1034793
2026-05-31T08:41:23Z
Salai Rungtoi
22844
1034796
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox militant organization
| name = ကရင်နီအမျိုးသားများကာကွယ်ရေးတပ်
| logo = Flag of the Karenni Nationalities Defence Force.svg
| caption = ကရင်နီအမျိုးသားကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့၏ အလံတော်
| other_name = Karenni Nationalities Defence Force
| founding_leader =
| foundation = {{Start date and age|2021|05|31}}
| dates = {{Start date|2021|05|31|df=yes}} – လက်ရှိ
| dissolved =
| merger =
| split =
| predecessor =
| merged =
| successor =
| country = [[မြန်မာနိုင်ငံ]]
| allegiance =
| clans =
| motives =
| area = [[ကယားပြည်နယ်]]၊ [[ရှမ်းပြည်နယ်]]၊ [[ကရင်ပြည်နယ်]]
| headquarters =
| newspaper =
| ideology = [[ဖက်ဒရယ်ပြည်ထောင်စုစနစ်]]၊ [[ဒီမိုကရေစီ|ဒီမိုကရေစီစနစ်]]၊ လူနည်းစု အခွင့်အရေး
| position =
| crimes =
| attacks =
| status =
| size = ၇,၀၀၀+ <ref>{{cite news |url=https://burma.irrawaddy.com/article/2023/06/06/260621.html?fbclid=IwAR3PBMXXmwqahqwH5QDCDrA23FZriiyUL2YXuOe7JYxLL-mzdraN8TobmAY |title=တရုတ်နယ်စပ်က ရိုင်ဖယ်များနှင့် အားမာန်ပြည့်လာသည့် တပ်ဖွဲ့သစ်များ |trans-title=Armed groups rejuvenated by rifles from Chinese borderlands |language=my |work=Irrawaddy |date=6 June 2023 |access-date=30 July 2023 |archive-date=27 June 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230627165748/https://burma.irrawaddy.com/article/2023/06/06/260621.html?fbclid=IwAR3PBMXXmwqahqwH5QDCDrA23FZriiyUL2YXuOe7JYxLL-mzdraN8TobmAY |url-status=live }}</reF>
| revenue =
| financing =
| partof =
| allies = '''[[4K မဟာမိတ်တပ်ဖွဲ့]]'''<ref>{{cite news|url=https://burmese.dvb.no/archives/599992|title=Intense clash in Mese, Karenni State|date=20 June 2023|work=[[Democratic Voice of Burma]]|lang=Burmese|access-date=30 July 2023|archive-date=25 June 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230625083220/https://burmese.dvb.no/archives/599992|url-status=live}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.ludunwayoo.com/feature-mm/2023/06/20/79886/|title=The 4K, the clash in Mese, and the military movement of Karenni State|date=20 June 2023|work=People's Spring|lang=Burmese|access-date=30 July 2023|archive-date=2 July 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230702091642/https://www.ludunwayoo.com/feature-mm/2023/06/20/79886/|url-status=live}}</ref>
* {{flagicon image|Flag of the KNLA.svg}} [[ကရင်အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်]]
* {{flagicon image|Flag of the Karenni Army.png}} [[ကရင်နီ တပ်မတော်]]
* {{flagicon image|Karenni National People's Liberation Front flag.png}} [[ကရင်နီလူမျိုးပေါင်းစုံ ပြည်သူ့လွတ်မြောက်ရေးတပ်ဦး]]
'''အခြားမဟာမိတ်များ'''
* {{flagicon image|Flag of the Arakan Army, under the United League of Arakan.svg}} [[အာရက္ခတပ်တော်]]
* {{flagicon image|Flag of the Bamar People's Liberation Army.svg}} [[ဗမာပြည်သူ့လွတ်မြောက်ရေးတပ်တော်]]
* {{flagicon image|Flag of the Karen National Defence Organisation.png}} [[ကရင်အမျိုးသားကာကွယ်ရေးအဖွဲ့]]
* ကရင်နီပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့
* {{flagicon image|Flag of PDF Myanmar.svg}} ဒေသခံ ပီဒီအက်ဖ်များ
* {{flagicon image|Flag of the Myanmar National Democratic Alliance Army.svg}} [[မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော်]]
* {{flagicon image|Flag of the Pa-O National Liberation Army.svg}} [[ပအိုဝ်းအမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်]]<ref>[https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-military-now-at-war-with-ethnic-pa-o-army-and-allies-in-southern-shan-state.html Myanmar Military Now at War With Ethnic Pa-O Army And Allies in Southern Shan State]. Brian Wei. January 26, 2024. [[The Irrawaddy]] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240126163421/https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-military-now-at-war-with-ethnic-pa-o-army-and-allies-in-southern-shan-state.html|date=January 26, 2024}}</ref> (2024-present)
* {{flagicon image|Flag of PDF Myanmar.svg}} [[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်]]
* {{flagicon image|Flag of the People's Liberation Army (Myanmar).png}} [[ဗမာပြည် ကွန်မြူနစ်ပါတီ#၂၀၂၁_စစ်အာဏာသိမ်းမှုနောက်ပိုင်း_ပြန်လည်ဦးမော့လာခြင်း|ပြည်သူ့လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်]]
* {{flagicon image|Flag of the Shan State Army-North.svg}} [[ရှမ်းပြည်တပ်မတော်-မြောက်ပိုင်း]] (၂၀၂၄-လက်ရှိ)
* {{flagicon image|Flag of the Ta'ang National Liberation Army.svg}} [[တအာင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်]]
| opponents = '''ပြိုင်ဘက်များ'''
{{flag|Myanmar}} ([[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]])
* {{flagicon image|Flag of the Myanmar Armed Forces.svg}} [[တပ်မတော်]]
**{{army|MYA}}
***{{flagicon image|Mm-eastern-rmc.svg}} [[အရှေ့ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]
***{{flagicon image|mm-lid-66.svg}} [[အမှတ်(၆၆)ခြေမြန်တပ်မဌာနချုပ်]]
**{{flagicon image|Flag of the Myanmar Police Force.svg}} [[မြန်မာနိုင်ငံရဲတပ်ဖွဲ့]]
**{{flagicon image|Burmese buddhist flag.svg}} [[ပျူစောထီးပြည်သူ့စစ်အဖွဲ့]]
'''Non-state opponents:'''
{{flagicon image|Flag of the Pa-O National Organisation.svg|size=25px}} [[ပအိုဝ်းအမျိုးသားတပ်မတော်]]<ref>{{cite news|last=|title=Myanmar Resistance Claims Victory Over Junta Outpost|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-resistance-claims-victory-over-junta-outpost.html|access-date=22 June 2022|work=The Irrawaddy|date=13 May 2022|archive-date=16 June 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220616061740/https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-resistance-claims-victory-over-junta-outpost.html|url-status=live}}</ref>
| battles = [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းပဋိပက္ခများ]]
* [[ပြည်သူ့ခုခံတော်လှန်စစ်]]
* [[မိုဆို လူသတ်ပွဲ]]
***[[၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး]]<ref>{{cite news |title=မြေပြင်စစ်ကူဝင်နိုင်သည့် လမ်းကြောင်းများကို မြောက်ပိုင်းမဟာမိတ် ထိန်းချုပ် |url=https://burma.irrawaddy.com/news/2023/11/03/376045.html |access-date=November 3, 2023 |agency=The Irrawaddy}}</ref>
***[[၁၁၀၇ စစ်ဆင်ရေး]]<ref>{{cite news |last1=J |first1=Esther |title=After attacking military target in Karenni State, KNDF and KNPLF announce launch of ‘Operation 1107’ |url=https://myanmar-now.org/en/news/after-attacking-military-target-in-karenni-state-kndf-and-knplf-announce-launch-of-operation-1107/ |access-date=10 November 2023 |work=Myanmar Now |date=10 November 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231110124651/https://myanmar-now.org/en/news/after-attacking-military-target-in-karenni-state-kndf-and-knplf-announce-launch-of-operation-1107/|archive-date=November 10, 2023}}</ref>
* [[၁၁၁၁ စစ်ဆင်ရေး]]
| website =
| module =
|leaders=ခွန်ဘီထူး
မာဝီ
ခူရီးဒူ}}
'''ကရင်နီအမျိုးသားများကာကွယ်ရေးတပ်''' ({{lang-en|Karenni Nationalities Defence Force}}; အတိုကောက်: '''KNDF''') သည် [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း]]ကို တုံ့ပြန်သည့်အနေဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသော လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ဖြစ်သည်။ အဖွဲ့တွင် တရားဝင်ကြေညာထားသော PDF များပါရှိသည်။ KNDF တွင် အဓိကအဖွဲ့အစည်းဖြစ်သည့် [[ကရင်နီအမျိုးသားတိုးတက်ရေးပါတီ]] (KNPP) ကဲ့သို့သော အဖွဲ့အစည်းအချို့လည်း ပါဝင်သည်။ "ဒီမှာ EAOs တွေက အများသူငှာနဲ့ သဘောတူညီမှုရှိတယ်" ဟု KNDF မှ တာဝန်ရှိသူတစ်ဦးက မှတ်ချက်ပြုသည်။<ref name="bnionline">{{cite web|url=https://www.bnionline.net/en/news/interview-karenni-nationalities-defense-force-kndf-information-officer|title=An interview with the Karenni Nationalities Defense Force (KNDF) information officer | Burma News International|website=bnionline.net|access-date=2022-03-25}}</ref> ကရင်နီပြည်နယ်အတိုင်ပင်ခံကောင်စီ (KSCC) ၏ နိုင်ငံရေး လမ်းညွှန်မှုကို ခံယူသည့် ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ ဖြစ်သည်။
ယခုအချိန်တွင် စစ်အစိုးရနှင့် KNDF အကြား တိုက်ပွဲအရှိန်ပြင်းလာနေ၍ တိုက်လေယာဉ်များနှင့် တင့်ကားများကို စစ်အစိုးရက အသုံးပြုလေ့ရှိသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.cnn.com/2022/02/24/asia/myanmar-air-strikes-intl-hnk/index.html|title=Thousands flee air strikes as fighting erupts in Myanmar|website=CNN|access-date=2022-03-25}}</ref>
== ရည်ရွယ်ချက် ==
အင်တာဗျူးတစ်ခုတွင် KNDF မှ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူတစ်ဦးက KNDF သည် [[ကယားပြည်နယ်]]ရှိ ကွဲကွာနေသော လူငယ်အင်အားစုအားလုံး၏ ပေါင်းစပ်မှုဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ အရေးကြီးသော ပြဿနာမှာ စစ်ကောင်စီကို စည်းစနစ်တကျ အကွဲကွဲအပြားပြားဖြင့် တိုက်ခိုက်မည်ဆိုပါက ၎င်းတို့၏ အောင်ပွဲ အခွင့်အလမ်းမှာ အနည်းငယ်မျှသာ ဖြစ်သည်။ KNDF သည် စစ်ကောင်စီကို တွန်းလှန်ရန် အဖွဲ့တဖွဲ့အဖြစ် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ ၎င်းတို့တွင် လက်နက်ခဲယမ်းမီးကျောက် ပြတ်လပ်မှုမှာ အဓိကပြဿနာဖြစ်ကြောင်း ၎င်းက ပြောခဲ့သည်။<ref name="bnionline"/>
== ရည်မှန်းချက် ==
KNDF ၏ ရည်မှန်းချက်မှာ [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ|စစ်အာဏာရှင်]]ကို ဖြုတ်ချရန်ဖြစ်၍ အခြားသော လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များနှင့် အတူတူပင် ဖြစ်သည်။ [[ကယားပြည်နယ်|ကရင်နီပြည်နယ်]] အတွင်းရှိ ပြည်သူများ၏ စည်းလုံးညီညွတ်မှု ရှိစေရန်၊ ပူးပေါင်း ဆောင်ရွက်ရန်နှင့် [[ကရင်နီအမျိုးသားတိုးတက်ရေးပါတီ]] (KNPP) ၏ ရပ်တည်ချက်ကို အထူးဂရုပြု ဆောင်ရွက်ရန်လည်း ဖြစ်သည်။<ref name="bnionline"/>
== ကာကွယ်ရေးမူဝါဒ ==
KNDF သည် [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ|NUG]] နှင့် [[ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ကိုယ်စားပြုကော်မတီ|CRPH]] တို့၏ ကာကွယ်ရေးမူဝါဒကို လိုက်နာကြောင်း KNDF ၏ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူထံမှ သိရသည်။
[[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ|NUG]] ကာကွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာနသည် ကာကွယ်ရေး လုပ်ငန်းကို ဒီမိုကရေစီနည်းကျ ထိန်းချုပ်ပြီး [[ဖက်ဒရယ်စနစ်]] အရ လည်ပတ်နိုင်စေရေး ရည်မှန်းချက်ဖြင့် ကာကွယ်ရေး မူဝါဒ (၇)ချက်ကို ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။<ref name="nugmyanmar">{{cite web|url=https://mod.nugmyanmar.org/en/mod-defence-policy/|title=Defence Policy – ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန|website=mod.nugmyanmar.org|access-date=၂၅ မတ် ၂၀၂၂|archive-date=2 November 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211102120631/https://mod.nugmyanmar.org/en/mod-defence-policy/}}</ref>
မူဝါဒတွင် ခေါင်းဆောင်မှု၊ ကာကွယ်ရေးမူဝါဒရေးဆွဲမှုနှင့် အကောင်အထည်ဖော်မှု၊ စစ်ဘက်ကဏ္ဍတွင် ဥပဒေပြုရေးနှင့် တရားစီရင်ရေးဆိုင်ရာ အပြန်အလှန်ထိန်းကျောင်းမှု၊ ကာကွယ်ရေးစီမံခန့်ခွဲမှု၊ နိုင်ငံတကာအသိအမှတ်ပြု ဥပဒေများနှင့် ကျင့်ဝတ်များ လိုက်နာမှု၊ ခေါင်းစဉ်နှင့် တာဝန်သတ်မှတ်မှု၊ ဘဏ္ဍာရေးစီမံခန့်ခွဲမှုနှင့် အရင်းအမြစ်ခွဲဝေမှုတို့ ပါဝင်သည်။
KNDF ၏ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ၏ ပြောကြားချက်အရ NUG ၏ ကာကွယ်ရေး အစီအစဉ်များနှင့်အညီ တည်ထောင်ခဲ့သည့် KNDF တွင် ကရင်နီပြည်နယ် အခြေစိုက် PDF သုံးခု၊ ရှမ်းပြည်အခြေစိုက် PDF နှစ်ခုနှင့် EAO အများအပြား ရှိသည်။<ref name="bnionline22">{{cite web|url=https://www.bnionline.net/en/news/karenni-nationalities-defense-force-kndf-will-carry-out-nugs-defense-policies|title=ကရင်နီတိုင်းရင်းသားများ ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ (KNDF) မှ၊ NUG ၏ ကာကွယ်ရေးမူဝါဒများကို အကောင်အထည်ဖော်ပါ | မြန်မာ့သတင်း နိုင်ငံတကာ|website=bnionline.net|access-date=2022-03-25}}</ref>
== အခြားကြည့်ရန် ==
* [[ပြည်သူ့ခုခံတော်လှန်စစ်]]
* [[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်]]
* [[ကရင်နီအမျိုးသားတိုးတက်ရေးပါတီ]]
== ကိုးကား ==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်းများ]]
[[ကဏ္ဍ:၂၀၂၁ ခုနှစ်တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၌ တည်ထောင်ဖွဲ့စည်းမှုများ]]
g7m8ohs2kth8a8xufnabyu3blr77sar
1034797
1034796
2026-05-31T08:42:36Z
Salai Rungtoi
22844
[[ကရင်နီအမျိုးသားကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့]] စာမျက်နှာကို [[ကရင်နီအမျိုးသားများကာကွယ်ရေးတပ်]] သို့ Salai Rungtoiက ရွှေ့ခဲ့သည်: စာလုံးပေါင်းအမှား: အမည်မှန်သည်မှာ ကရင်နီအမျိုးသားများကာကွယ်ရေးတပ် ဖြစ်သည်
1034796
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox militant organization
| name = ကရင်နီအမျိုးသားများကာကွယ်ရေးတပ်
| logo = Flag of the Karenni Nationalities Defence Force.svg
| caption = ကရင်နီအမျိုးသားကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့၏ အလံတော်
| other_name = Karenni Nationalities Defence Force
| founding_leader =
| foundation = {{Start date and age|2021|05|31}}
| dates = {{Start date|2021|05|31|df=yes}} – လက်ရှိ
| dissolved =
| merger =
| split =
| predecessor =
| merged =
| successor =
| country = [[မြန်မာနိုင်ငံ]]
| allegiance =
| clans =
| motives =
| area = [[ကယားပြည်နယ်]]၊ [[ရှမ်းပြည်နယ်]]၊ [[ကရင်ပြည်နယ်]]
| headquarters =
| newspaper =
| ideology = [[ဖက်ဒရယ်ပြည်ထောင်စုစနစ်]]၊ [[ဒီမိုကရေစီ|ဒီမိုကရေစီစနစ်]]၊ လူနည်းစု အခွင့်အရေး
| position =
| crimes =
| attacks =
| status =
| size = ၇,၀၀၀+ <ref>{{cite news |url=https://burma.irrawaddy.com/article/2023/06/06/260621.html?fbclid=IwAR3PBMXXmwqahqwH5QDCDrA23FZriiyUL2YXuOe7JYxLL-mzdraN8TobmAY |title=တရုတ်နယ်စပ်က ရိုင်ဖယ်များနှင့် အားမာန်ပြည့်လာသည့် တပ်ဖွဲ့သစ်များ |trans-title=Armed groups rejuvenated by rifles from Chinese borderlands |language=my |work=Irrawaddy |date=6 June 2023 |access-date=30 July 2023 |archive-date=27 June 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230627165748/https://burma.irrawaddy.com/article/2023/06/06/260621.html?fbclid=IwAR3PBMXXmwqahqwH5QDCDrA23FZriiyUL2YXuOe7JYxLL-mzdraN8TobmAY |url-status=live }}</reF>
| revenue =
| financing =
| partof =
| allies = '''[[4K မဟာမိတ်တပ်ဖွဲ့]]'''<ref>{{cite news|url=https://burmese.dvb.no/archives/599992|title=Intense clash in Mese, Karenni State|date=20 June 2023|work=[[Democratic Voice of Burma]]|lang=Burmese|access-date=30 July 2023|archive-date=25 June 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230625083220/https://burmese.dvb.no/archives/599992|url-status=live}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.ludunwayoo.com/feature-mm/2023/06/20/79886/|title=The 4K, the clash in Mese, and the military movement of Karenni State|date=20 June 2023|work=People's Spring|lang=Burmese|access-date=30 July 2023|archive-date=2 July 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230702091642/https://www.ludunwayoo.com/feature-mm/2023/06/20/79886/|url-status=live}}</ref>
* {{flagicon image|Flag of the KNLA.svg}} [[ကရင်အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်]]
* {{flagicon image|Flag of the Karenni Army.png}} [[ကရင်နီ တပ်မတော်]]
* {{flagicon image|Karenni National People's Liberation Front flag.png}} [[ကရင်နီလူမျိုးပေါင်းစုံ ပြည်သူ့လွတ်မြောက်ရေးတပ်ဦး]]
'''အခြားမဟာမိတ်များ'''
* {{flagicon image|Flag of the Arakan Army, under the United League of Arakan.svg}} [[အာရက္ခတပ်တော်]]
* {{flagicon image|Flag of the Bamar People's Liberation Army.svg}} [[ဗမာပြည်သူ့လွတ်မြောက်ရေးတပ်တော်]]
* {{flagicon image|Flag of the Karen National Defence Organisation.png}} [[ကရင်အမျိုးသားကာကွယ်ရေးအဖွဲ့]]
* ကရင်နီပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့
* {{flagicon image|Flag of PDF Myanmar.svg}} ဒေသခံ ပီဒီအက်ဖ်များ
* {{flagicon image|Flag of the Myanmar National Democratic Alliance Army.svg}} [[မြန်မာအမျိုးသား ဒီမိုကရက်တစ် မဟာမိတ်တပ်မတော်]]
* {{flagicon image|Flag of the Pa-O National Liberation Army.svg}} [[ပအိုဝ်းအမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်]]<ref>[https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-military-now-at-war-with-ethnic-pa-o-army-and-allies-in-southern-shan-state.html Myanmar Military Now at War With Ethnic Pa-O Army And Allies in Southern Shan State]. Brian Wei. January 26, 2024. [[The Irrawaddy]] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240126163421/https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-military-now-at-war-with-ethnic-pa-o-army-and-allies-in-southern-shan-state.html|date=January 26, 2024}}</ref> (2024-present)
* {{flagicon image|Flag of PDF Myanmar.svg}} [[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်]]
* {{flagicon image|Flag of the People's Liberation Army (Myanmar).png}} [[ဗမာပြည် ကွန်မြူနစ်ပါတီ#၂၀၂၁_စစ်အာဏာသိမ်းမှုနောက်ပိုင်း_ပြန်လည်ဦးမော့လာခြင်း|ပြည်သူ့လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်]]
* {{flagicon image|Flag of the Shan State Army-North.svg}} [[ရှမ်းပြည်တပ်မတော်-မြောက်ပိုင်း]] (၂၀၂၄-လက်ရှိ)
* {{flagicon image|Flag of the Ta'ang National Liberation Army.svg}} [[တအာင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်]]
| opponents = '''ပြိုင်ဘက်များ'''
{{flag|Myanmar}} ([[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]])
* {{flagicon image|Flag of the Myanmar Armed Forces.svg}} [[တပ်မတော်]]
**{{army|MYA}}
***{{flagicon image|Mm-eastern-rmc.svg}} [[အရှေ့ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]
***{{flagicon image|mm-lid-66.svg}} [[အမှတ်(၆၆)ခြေမြန်တပ်မဌာနချုပ်]]
**{{flagicon image|Flag of the Myanmar Police Force.svg}} [[မြန်မာနိုင်ငံရဲတပ်ဖွဲ့]]
**{{flagicon image|Burmese buddhist flag.svg}} [[ပျူစောထီးပြည်သူ့စစ်အဖွဲ့]]
'''Non-state opponents:'''
{{flagicon image|Flag of the Pa-O National Organisation.svg|size=25px}} [[ပအိုဝ်းအမျိုးသားတပ်မတော်]]<ref>{{cite news|last=|title=Myanmar Resistance Claims Victory Over Junta Outpost|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-resistance-claims-victory-over-junta-outpost.html|access-date=22 June 2022|work=The Irrawaddy|date=13 May 2022|archive-date=16 June 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220616061740/https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-resistance-claims-victory-over-junta-outpost.html|url-status=live}}</ref>
| battles = [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းပဋိပက္ခများ]]
* [[ပြည်သူ့ခုခံတော်လှန်စစ်]]
* [[မိုဆို လူသတ်ပွဲ]]
***[[၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး]]<ref>{{cite news |title=မြေပြင်စစ်ကူဝင်နိုင်သည့် လမ်းကြောင်းများကို မြောက်ပိုင်းမဟာမိတ် ထိန်းချုပ် |url=https://burma.irrawaddy.com/news/2023/11/03/376045.html |access-date=November 3, 2023 |agency=The Irrawaddy}}</ref>
***[[၁၁၀၇ စစ်ဆင်ရေး]]<ref>{{cite news |last1=J |first1=Esther |title=After attacking military target in Karenni State, KNDF and KNPLF announce launch of ‘Operation 1107’ |url=https://myanmar-now.org/en/news/after-attacking-military-target-in-karenni-state-kndf-and-knplf-announce-launch-of-operation-1107/ |access-date=10 November 2023 |work=Myanmar Now |date=10 November 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231110124651/https://myanmar-now.org/en/news/after-attacking-military-target-in-karenni-state-kndf-and-knplf-announce-launch-of-operation-1107/|archive-date=November 10, 2023}}</ref>
* [[၁၁၁၁ စစ်ဆင်ရေး]]
| website =
| module =
|leaders=ခွန်ဘီထူး
မာဝီ
ခူရီးဒူ}}
'''ကရင်နီအမျိုးသားများကာကွယ်ရေးတပ်''' ({{lang-en|Karenni Nationalities Defence Force}}; အတိုကောက်: '''KNDF''') သည် [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း]]ကို တုံ့ပြန်သည့်အနေဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသော လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ဖြစ်သည်။ အဖွဲ့တွင် တရားဝင်ကြေညာထားသော PDF များပါရှိသည်။ KNDF တွင် အဓိကအဖွဲ့အစည်းဖြစ်သည့် [[ကရင်နီအမျိုးသားတိုးတက်ရေးပါတီ]] (KNPP) ကဲ့သို့သော အဖွဲ့အစည်းအချို့လည်း ပါဝင်သည်။ "ဒီမှာ EAOs တွေက အများသူငှာနဲ့ သဘောတူညီမှုရှိတယ်" ဟု KNDF မှ တာဝန်ရှိသူတစ်ဦးက မှတ်ချက်ပြုသည်။<ref name="bnionline">{{cite web|url=https://www.bnionline.net/en/news/interview-karenni-nationalities-defense-force-kndf-information-officer|title=An interview with the Karenni Nationalities Defense Force (KNDF) information officer | Burma News International|website=bnionline.net|access-date=2022-03-25}}</ref> ကရင်နီပြည်နယ်အတိုင်ပင်ခံကောင်စီ (KSCC) ၏ နိုင်ငံရေး လမ်းညွှန်မှုကို ခံယူသည့် ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ ဖြစ်သည်။
ယခုအချိန်တွင် စစ်အစိုးရနှင့် KNDF အကြား တိုက်ပွဲအရှိန်ပြင်းလာနေ၍ တိုက်လေယာဉ်များနှင့် တင့်ကားများကို စစ်အစိုးရက အသုံးပြုလေ့ရှိသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.cnn.com/2022/02/24/asia/myanmar-air-strikes-intl-hnk/index.html|title=Thousands flee air strikes as fighting erupts in Myanmar|website=CNN|access-date=2022-03-25}}</ref>
== ရည်ရွယ်ချက် ==
အင်တာဗျူးတစ်ခုတွင် KNDF မှ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူတစ်ဦးက KNDF သည် [[ကယားပြည်နယ်]]ရှိ ကွဲကွာနေသော လူငယ်အင်အားစုအားလုံး၏ ပေါင်းစပ်မှုဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ အရေးကြီးသော ပြဿနာမှာ စစ်ကောင်စီကို စည်းစနစ်တကျ အကွဲကွဲအပြားပြားဖြင့် တိုက်ခိုက်မည်ဆိုပါက ၎င်းတို့၏ အောင်ပွဲ အခွင့်အလမ်းမှာ အနည်းငယ်မျှသာ ဖြစ်သည်။ KNDF သည် စစ်ကောင်စီကို တွန်းလှန်ရန် အဖွဲ့တဖွဲ့အဖြစ် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ ၎င်းတို့တွင် လက်နက်ခဲယမ်းမီးကျောက် ပြတ်လပ်မှုမှာ အဓိကပြဿနာဖြစ်ကြောင်း ၎င်းက ပြောခဲ့သည်။<ref name="bnionline"/>
== ရည်မှန်းချက် ==
KNDF ၏ ရည်မှန်းချက်မှာ [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ|စစ်အာဏာရှင်]]ကို ဖြုတ်ချရန်ဖြစ်၍ အခြားသော လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များနှင့် အတူတူပင် ဖြစ်သည်။ [[ကယားပြည်နယ်|ကရင်နီပြည်နယ်]] အတွင်းရှိ ပြည်သူများ၏ စည်းလုံးညီညွတ်မှု ရှိစေရန်၊ ပူးပေါင်း ဆောင်ရွက်ရန်နှင့် [[ကရင်နီအမျိုးသားတိုးတက်ရေးပါတီ]] (KNPP) ၏ ရပ်တည်ချက်ကို အထူးဂရုပြု ဆောင်ရွက်ရန်လည်း ဖြစ်သည်။<ref name="bnionline"/>
== ကာကွယ်ရေးမူဝါဒ ==
KNDF သည် [[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ|NUG]] နှင့် [[ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ကိုယ်စားပြုကော်မတီ|CRPH]] တို့၏ ကာကွယ်ရေးမူဝါဒကို လိုက်နာကြောင်း KNDF ၏ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူထံမှ သိရသည်။
[[အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရ|NUG]] ကာကွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာနသည် ကာကွယ်ရေး လုပ်ငန်းကို ဒီမိုကရေစီနည်းကျ ထိန်းချုပ်ပြီး [[ဖက်ဒရယ်စနစ်]] အရ လည်ပတ်နိုင်စေရေး ရည်မှန်းချက်ဖြင့် ကာကွယ်ရေး မူဝါဒ (၇)ချက်ကို ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။<ref name="nugmyanmar">{{cite web|url=https://mod.nugmyanmar.org/en/mod-defence-policy/|title=Defence Policy – ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန|website=mod.nugmyanmar.org|access-date=၂၅ မတ် ၂၀၂၂|archive-date=2 November 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211102120631/https://mod.nugmyanmar.org/en/mod-defence-policy/}}</ref>
မူဝါဒတွင် ခေါင်းဆောင်မှု၊ ကာကွယ်ရေးမူဝါဒရေးဆွဲမှုနှင့် အကောင်အထည်ဖော်မှု၊ စစ်ဘက်ကဏ္ဍတွင် ဥပဒေပြုရေးနှင့် တရားစီရင်ရေးဆိုင်ရာ အပြန်အလှန်ထိန်းကျောင်းမှု၊ ကာကွယ်ရေးစီမံခန့်ခွဲမှု၊ နိုင်ငံတကာအသိအမှတ်ပြု ဥပဒေများနှင့် ကျင့်ဝတ်များ လိုက်နာမှု၊ ခေါင်းစဉ်နှင့် တာဝန်သတ်မှတ်မှု၊ ဘဏ္ဍာရေးစီမံခန့်ခွဲမှုနှင့် အရင်းအမြစ်ခွဲဝေမှုတို့ ပါဝင်သည်။
KNDF ၏ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ၏ ပြောကြားချက်အရ NUG ၏ ကာကွယ်ရေး အစီအစဉ်များနှင့်အညီ တည်ထောင်ခဲ့သည့် KNDF တွင် ကရင်နီပြည်နယ် အခြေစိုက် PDF သုံးခု၊ ရှမ်းပြည်အခြေစိုက် PDF နှစ်ခုနှင့် EAO အများအပြား ရှိသည်။<ref name="bnionline22">{{cite web|url=https://www.bnionline.net/en/news/karenni-nationalities-defense-force-kndf-will-carry-out-nugs-defense-policies|title=ကရင်နီတိုင်းရင်းသားများ ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ (KNDF) မှ၊ NUG ၏ ကာကွယ်ရေးမူဝါဒများကို အကောင်အထည်ဖော်ပါ | မြန်မာ့သတင်း နိုင်ငံတကာ|website=bnionline.net|access-date=2022-03-25}}</ref>
== အခြားကြည့်ရန် ==
* [[ပြည်သူ့ခုခံတော်လှန်စစ်]]
* [[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်]]
* [[ကရင်နီအမျိုးသားတိုးတက်ရေးပါတီ]]
== ကိုးကား ==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်းများ]]
[[ကဏ္ဍ:၂၀၂၁ ခုနှစ်တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၌ တည်ထောင်ဖွဲ့စည်းမှုများ]]
g7m8ohs2kth8a8xufnabyu3blr77sar
၂၀၂၁ ထန်တလန် မီးလောင်ခြင်း
0
242196
1034803
944857
2026-05-31T08:49:53Z
Salai Rungtoi
22844
[[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:ချင်းပြည်နယ်]]ကို ဖယ်ရှားခဲ့သည်၊ [[Category:ချင်းပြည်နယ်ရှိ တိုက်ပွဲများ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည်
1034803
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox military operation|name=၂၀၂၁ ခုနှစ် ထန်တလန်မြို့နယ် မီးလောင်ကျွမ်းမှု ဖြစ်စဉ်|partof=[[မြန်မာ့ပြည်တွင်းပဋိပက္ခများ]]|image=Thantlangmap.png|image_upright=|alt=Thantlang, Chin State|caption=Thantlang, Chin State|scope=|type=|location= [[ထန်တလန်မြို့]] [[ချင်းပြည်နယ်]], [[မြန်မာ]]|planned=|planned_by=|commanded_by=|objective=|target=CDF Thantlang, <br>
{{flagicon image|Chin National Army Flag.svg}} [[ချင်းအမျိုးသားတပ်မတော်]] <br/>|executed_by={{flag|Myanmar}} ([[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]])
* {{flagicon image|Flag of the Myanmar Army.svg}} [[တပ်မတော် (ကြည်း)]]
** {{flagicon image|Mm-north-western-rmc.svg}} [[အနောက်မြောက်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]|outcome=|casualties=ရာနှင့်ချီသော အိမ်များနှင့် ဘုရားကျောင်းများ ပျက်စီးခဲ့ပြီး ထောင်နှင့်ချီသော ဒေသခံများ ထွက်ပြေး တိမ်းရှောင်ခဲ့သည်။}}
၂၀၂၁ ခုနှစ် နှစ်လယ်ပိုင်းမှစ၍ [[မြန်မာ့တပ်မတော်]]သည် ချင်းပြည်နယ် ထန်တလန်တွင် CDF-ထန်တလန်
၊ [[ချင်းအမျိုးသားတပ်မတော်]] ပူးပေါင်းအဖွဲ့တို့နှင့် တိုက်ပွဲများဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး ၎င်းတို့ဘက်မှ ဆုံးရှုံးမှုများ ရှိခဲ့သည်။ ထိုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် မြန်မာစစ်အစိုးရက [[ထန်တလန်မြို့]]တွင် အိမ်ခြေရာနှင့်ချီ၍ မီးရှို့ဖျက်ဆီးခဲ့ပြီး ဒေသခံများသည် တောတွင်းနှင့် [[အိန္ဒိယနိုင်ငံ]]
၊ [[မီဇိုရမ်]]သို့ ထွက်ပြေးခဲ့ကြရသည်။ သို့သော်လည်း စစ်အစိုးရက မြို့တွင်း၌ စစ်ရာဇဝတ်မှုကျူးလွန်ခြင်း မရှိကြောင်း ငြင်းဆိုခဲ့ပြီး တော်လှန်ရေးအဖွဲ့အား မီးရှို့မှုအတွက် စွပ်စွဲခဲ့သည်။
== ကိုးကား ==
* {{Cite web|title=The Military Tried to Burn Thantlang Down: How a Myanmar Township Defied the Odds to Become a Resistance Stronghold|url=https://time.com/6230340/myanmar-military-resistance-thantlang/|language=en|access-date=1 April 2023|archive-date=17 February 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230217213857/https://time.com/6230340/myanmar-military-resistance-thantlang/}} NOVEMBER 9, 2022 6:00 PM
* {{Cite web|title='Burn it all down' How Myanmar's military razed villages to crush a growing resistance|url=https://www.washingtonpost.com/world/interactive/2021/myanmar-military-burn-villages-tatmadaw/|language=en}} NOVEMBER 9, 2022 6:00 PM
* {{Cite web|title=Myanmar: Whole town flees amid fierce fighting|url=https://www.bbc.com/news/world-asia-58650762|language=en}} 22 September 2021
* {{Cite web|title=Myanmar town near India border sees exodus as thousands flee fighting|url=https://edition.cnn.com/2021/09/22/asia/myanmar-thantlang-exodus-fighting-intl-hnk/index.html|language=en}} 22 September 2021
* {{Cite web|title=A Month of Fires in Thantlang, Myanmar, Satellite Imagery, Thermal Anomalies Data Show Numerous Burnings|url=https://www.hrw.org/news/2021/11/30/month-fires-thantlang-myanmar|language=en}} November 30, 2021
[[ကဏ္ဍ:ချင်းပြည်နယ်ရှိ တိုက်ပွဲများ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပြည်တွင်းပဋိပက္ခများ]]
gud12iakw80us13o3vj6ikry0cfo98j
1034804
1034803
2026-05-31T08:50:06Z
Salai Rungtoi
22844
[[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:၂၀၂၁ ပဋိပက္ခများ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည်
1034804
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox military operation|name=၂၀၂၁ ခုနှစ် ထန်တလန်မြို့နယ် မီးလောင်ကျွမ်းမှု ဖြစ်စဉ်|partof=[[မြန်မာ့ပြည်တွင်းပဋိပက္ခများ]]|image=Thantlangmap.png|image_upright=|alt=Thantlang, Chin State|caption=Thantlang, Chin State|scope=|type=|location= [[ထန်တလန်မြို့]] [[ချင်းပြည်နယ်]], [[မြန်မာ]]|planned=|planned_by=|commanded_by=|objective=|target=CDF Thantlang, <br>
{{flagicon image|Chin National Army Flag.svg}} [[ချင်းအမျိုးသားတပ်မတော်]] <br/>|executed_by={{flag|Myanmar}} ([[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]])
* {{flagicon image|Flag of the Myanmar Army.svg}} [[တပ်မတော် (ကြည်း)]]
** {{flagicon image|Mm-north-western-rmc.svg}} [[အနောက်မြောက်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]|outcome=|casualties=ရာနှင့်ချီသော အိမ်များနှင့် ဘုရားကျောင်းများ ပျက်စီးခဲ့ပြီး ထောင်နှင့်ချီသော ဒေသခံများ ထွက်ပြေး တိမ်းရှောင်ခဲ့သည်။}}
၂၀၂၁ ခုနှစ် နှစ်လယ်ပိုင်းမှစ၍ [[မြန်မာ့တပ်မတော်]]သည် ချင်းပြည်နယ် ထန်တလန်တွင် CDF-ထန်တလန်
၊ [[ချင်းအမျိုးသားတပ်မတော်]] ပူးပေါင်းအဖွဲ့တို့နှင့် တိုက်ပွဲများဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး ၎င်းတို့ဘက်မှ ဆုံးရှုံးမှုများ ရှိခဲ့သည်။ ထိုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် မြန်မာစစ်အစိုးရက [[ထန်တလန်မြို့]]တွင် အိမ်ခြေရာနှင့်ချီ၍ မီးရှို့ဖျက်ဆီးခဲ့ပြီး ဒေသခံများသည် တောတွင်းနှင့် [[အိန္ဒိယနိုင်ငံ]]
၊ [[မီဇိုရမ်]]သို့ ထွက်ပြေးခဲ့ကြရသည်။ သို့သော်လည်း စစ်အစိုးရက မြို့တွင်း၌ စစ်ရာဇဝတ်မှုကျူးလွန်ခြင်း မရှိကြောင်း ငြင်းဆိုခဲ့ပြီး တော်လှန်ရေးအဖွဲ့အား မီးရှို့မှုအတွက် စွပ်စွဲခဲ့သည်။
== ကိုးကား ==
* {{Cite web|title=The Military Tried to Burn Thantlang Down: How a Myanmar Township Defied the Odds to Become a Resistance Stronghold|url=https://time.com/6230340/myanmar-military-resistance-thantlang/|language=en|access-date=1 April 2023|archive-date=17 February 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230217213857/https://time.com/6230340/myanmar-military-resistance-thantlang/}} NOVEMBER 9, 2022 6:00 PM
* {{Cite web|title='Burn it all down' How Myanmar's military razed villages to crush a growing resistance|url=https://www.washingtonpost.com/world/interactive/2021/myanmar-military-burn-villages-tatmadaw/|language=en}} NOVEMBER 9, 2022 6:00 PM
* {{Cite web|title=Myanmar: Whole town flees amid fierce fighting|url=https://www.bbc.com/news/world-asia-58650762|language=en}} 22 September 2021
* {{Cite web|title=Myanmar town near India border sees exodus as thousands flee fighting|url=https://edition.cnn.com/2021/09/22/asia/myanmar-thantlang-exodus-fighting-intl-hnk/index.html|language=en}} 22 September 2021
* {{Cite web|title=A Month of Fires in Thantlang, Myanmar, Satellite Imagery, Thermal Anomalies Data Show Numerous Burnings|url=https://www.hrw.org/news/2021/11/30/month-fires-thantlang-myanmar|language=en}} November 30, 2021
[[ကဏ္ဍ:ချင်းပြည်နယ်ရှိ တိုက်ပွဲများ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပြည်တွင်းပဋိပက္ခများ]]
[[ကဏ္ဍ:၂၀၂၁ ပဋိပက္ခများ]]
20bxnpeoqb05foeogecsdld4myuch53
1034805
1034804
2026-05-31T08:50:35Z
Salai Rungtoi
22844
[[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပြည်တွင်းပဋိပက္ခများ]]ကို ဖယ်ရှားခဲ့သည်၊ [[Category:မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)မှ စစ်ရာဇဝတ်မှုများ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည်
1034805
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox military operation|name=၂၀၂၁ ခုနှစ် ထန်တလန်မြို့နယ် မီးလောင်ကျွမ်းမှု ဖြစ်စဉ်|partof=[[မြန်မာ့ပြည်တွင်းပဋိပက္ခများ]]|image=Thantlangmap.png|image_upright=|alt=Thantlang, Chin State|caption=Thantlang, Chin State|scope=|type=|location= [[ထန်တလန်မြို့]] [[ချင်းပြည်နယ်]], [[မြန်မာ]]|planned=|planned_by=|commanded_by=|objective=|target=CDF Thantlang, <br>
{{flagicon image|Chin National Army Flag.svg}} [[ချင်းအမျိုးသားတပ်မတော်]] <br/>|executed_by={{flag|Myanmar}} ([[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]])
* {{flagicon image|Flag of the Myanmar Army.svg}} [[တပ်မတော် (ကြည်း)]]
** {{flagicon image|Mm-north-western-rmc.svg}} [[အနောက်မြောက်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]|outcome=|casualties=ရာနှင့်ချီသော အိမ်များနှင့် ဘုရားကျောင်းများ ပျက်စီးခဲ့ပြီး ထောင်နှင့်ချီသော ဒေသခံများ ထွက်ပြေး တိမ်းရှောင်ခဲ့သည်။}}
၂၀၂၁ ခုနှစ် နှစ်လယ်ပိုင်းမှစ၍ [[မြန်မာ့တပ်မတော်]]သည် ချင်းပြည်နယ် ထန်တလန်တွင် CDF-ထန်တလန်
၊ [[ချင်းအမျိုးသားတပ်မတော်]] ပူးပေါင်းအဖွဲ့တို့နှင့် တိုက်ပွဲများဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး ၎င်းတို့ဘက်မှ ဆုံးရှုံးမှုများ ရှိခဲ့သည်။ ထိုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် မြန်မာစစ်အစိုးရက [[ထန်တလန်မြို့]]တွင် အိမ်ခြေရာနှင့်ချီ၍ မီးရှို့ဖျက်ဆီးခဲ့ပြီး ဒေသခံများသည် တောတွင်းနှင့် [[အိန္ဒိယနိုင်ငံ]]
၊ [[မီဇိုရမ်]]သို့ ထွက်ပြေးခဲ့ကြရသည်။ သို့သော်လည်း စစ်အစိုးရက မြို့တွင်း၌ စစ်ရာဇဝတ်မှုကျူးလွန်ခြင်း မရှိကြောင်း ငြင်းဆိုခဲ့ပြီး တော်လှန်ရေးအဖွဲ့အား မီးရှို့မှုအတွက် စွပ်စွဲခဲ့သည်။
== ကိုးကား ==
* {{Cite web|title=The Military Tried to Burn Thantlang Down: How a Myanmar Township Defied the Odds to Become a Resistance Stronghold|url=https://time.com/6230340/myanmar-military-resistance-thantlang/|language=en|access-date=1 April 2023|archive-date=17 February 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230217213857/https://time.com/6230340/myanmar-military-resistance-thantlang/}} NOVEMBER 9, 2022 6:00 PM
* {{Cite web|title='Burn it all down' How Myanmar's military razed villages to crush a growing resistance|url=https://www.washingtonpost.com/world/interactive/2021/myanmar-military-burn-villages-tatmadaw/|language=en}} NOVEMBER 9, 2022 6:00 PM
* {{Cite web|title=Myanmar: Whole town flees amid fierce fighting|url=https://www.bbc.com/news/world-asia-58650762|language=en}} 22 September 2021
* {{Cite web|title=Myanmar town near India border sees exodus as thousands flee fighting|url=https://edition.cnn.com/2021/09/22/asia/myanmar-thantlang-exodus-fighting-intl-hnk/index.html|language=en}} 22 September 2021
* {{Cite web|title=A Month of Fires in Thantlang, Myanmar, Satellite Imagery, Thermal Anomalies Data Show Numerous Burnings|url=https://www.hrw.org/news/2021/11/30/month-fires-thantlang-myanmar|language=en}} November 30, 2021
[[ကဏ္ဍ:ချင်းပြည်နယ်ရှိ တိုက်ပွဲများ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)မှ စစ်ရာဇဝတ်မှုများ]]
[[ကဏ္ဍ:၂၀၂၁ ပဋိပက္ခများ]]
1s9rmbm4k07xh64bc10o9pc6dl2b4ns
သီးမူထာတိုက်ပွဲ
0
245364
1034778
884019
2026-05-31T07:08:58Z
Salai Rungtoi
22844
[[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:ကရင်ပြည်နယ်ရှိ တိုက်ပွဲများ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည်
1034778
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox military conflict
| conflict = သီးမူထာတိုက်ပွဲ
| partof = [[ပြည်သူ့ခုခံတော်လှန်စစ်]] နှင့် [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းပဋိပက္ခများ]]
| place = သီးမူထာ၊ ဖာပွန်ခရိုင်၊ ကရင်ပြည်နယ်
| date = ၂၇ မတ် ၂၀၂၁
| result = KNU အနိုင်ရ
| combatant1 = {{flagicon image|Flag of the Karen National Union.svg}} [[ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံး]]
| combatant2 = {{flagdeco|MYA}} '''[[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]'''
| strength1 = ၂၀၀+
| strength2 = ၁၈+၁
| casualties1 = မသိရှိရ
| casualties2 = ၁၀ ဦးသေဆုံး၊ ၈ ဦး ဖမ်းဆီးရမိ
| campaignbox = }}{{Campaignbox Myanmar Civil War (2021-2023)}}
'''သီးမူထာတိုက်ပွဲ''' သည် လက်တလော [[ပြည်တွင်းသောင်းကျန်းမှု|မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ်]]တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော တိုက်ပွဲတစ်ခုဖြစ်ပြီး ကရင်ပြည်နယ်၊ [[ဖာပွန်ခရိုင်]]တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့ကာ [[ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံး]] ကေအန်ယူ တပ်မဟာ ၅ က သီးမူထာစစ်စခန်းအား တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။<ref>{{cite news |last1=Now |first1=Myanmar |title=KNU seizes control of Tatmadaw base in Kayin state |url=https://myanmar-now.org/en/news/knu-seizes-control-of-tatmadaw-base-in-kayin-state/ |access-date=23 June 2023 |work=Myanmar Now |date=27 March 2021 |accessdate=23 June 2023 |archivedate=23 June 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230623164722/https://myanmar-now.org/en/news/knu-seizes-control-of-tatmadaw-base-in-kayin-state/ }}</ref><ref>{{cite news |title=ဖာပွန်ခရိုင်အတွင်း တပ်မတော်စစ်စခန်းကို KNU တိုက်ခိုက်သိမ်းယူ |url=https://burmese.voanews.com/a/militrary-coup-armed-force-day-knu-attacked-/5830579.html |access-date=၂၃ ဇွန် ၂၀၂၃ |work=ဗွီအိုအေ |date=၂၇ မတ် ၂၀၂၁ |language=my}}</ref>
== တိုက်ပွဲ ==
၂၀၂၁ ခုနှစ် မတ်လ ၂၇ ရက်နေ့၊ မြန်မာ့[[တပ်မတော်နေ့]]တွင် ကေအန်ယူ တပ်မဟာ ၅ က တပ်မတော်၏ စစ်စခန်းတစ်ခုဖြစ်သော သီးမူထာစခန်းအား တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ခဲ့ရာ စစ်ကောင်စီတပ်သား အနည်းဆုံး ၁၀ ဦးသေဆုံးခဲ့ပြီး ၈ ဦးအား ဖမ်းဆီးရမိခဲ့သည်။<ref>{{cite web |title=10 soldiers killed in Myanmar base attack rebel group, - ОВА |url=https://www.aa.com.tr/en/asia-pacific/10-soldiers-killed-in-myanmar-base-attack-rebel-group/2190195 |website=www.aa.com |access-date=22 April 2023 |language=English |date=28 March 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230313112438/https://www.aa.com.tr/en/asia-pacific/10-soldiers-killed-in-myanmar-base-attack-rebel-group/2190195|archive-date=March 13, 2023}}</ref>
== ကိုးကား ==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)မှ တိုက်ပွဲများ]]
[[ကဏ္ဍ:ကရင်ပြည်နယ်]]
[[ကဏ္ဍ:ကရင်ပြည်နယ်ရှိ တိုက်ပွဲများ]]
{{Myanmar-stub}}
3tfr7ptmoapvh5105mlrzjq19t04eie
ကော်သူးလေ
0
259492
1034762
1019901
2026-05-31T05:54:37Z
~2026-32417-32
143537
1034762
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox country
| conventional_long_name = Republic of Kawthoolei
| native_name = {{native name|ksw|ကီၢ်သူလ့ၤ ကီၢ်စဲၣ်|italic=no}}
| common_name = Kawthoolei
| status = ''De facto'' unrecognized state internationally recognized as [[United Kingdom|United Kingdom]]
| national_motto =
| national_anthem =
| image_flag =
| flag_caption = Flag of the [[Kawthoolei Army]], the governing body of the Republic of Kawthoolei (left) and flag of the [[Karen National Union|KNU]] sometimes associated with Kawthoolei (right)
| image_flag2 = Flag of the Karen National Union.svg
| flag_type =
| image_coat =
| symbol_type =
| image_map = Republic_of_Kawthoolei_map.png
| map_width = 250px
| map_caption = {{Legend|#336830|Territory controlled by the [[Kawthoolei Army]] and therefore the Republic of Kawthoolei}}
{{Legend|#61E760|Territories claimed but not controlled by the Republic of Kawthoolei}}
| capital = [[Sukali]]
| coordinates = {{coord|16|9|16|N|98|35|46|E|type:city}}
| largest_city =
| official_languages = [[English|English]] {{citation needed|date=April 2026}}
| ethnic_groups =
| ethnic_groups_ref =
| ethnic_groups_year =
| demonym = [[Karen people|Karen]]
| government_type = [[Democratic Republic]] (not practiced)
| leader_title1 = President
| leader_name1 = [[Nerdah Mya]]
| leader_title2 = Vice President
| leader_name2 = Hsargay Po
| leader_title3 = Prime Minister
| leader_name3 = Poe Thulay
| legislature =
| sovereignty_type =
| established_event1 = Declaration of Independence
| established_date1 = 4 January 1945
| established_event2 =
| established_date2 =
| established_event3 =
| established_date3 =
| established_event4 =
| established_date4 =
| established_event5 =
| established_date5 =
| established_event6 =
| established_date6 =
| area_km2 = 87,612 {{efn|size of the KNU which controls atleast half of the territory, no numbers for the Republic available}}
| area_sq_mi =
| area_rank =
| area_magnitude =
| population_census =
| population_census_year =
| population_estimate =
| population_estimate_year =
| population_estimate_rank =
| population_density_km2 =
| population_density_sq_mi =
| population_density_rank =
| currency = [[Thai Baht]] <ref>{{Cite web |last=AUTHORS |first=CONTRIBUTING |date=2024-05-19 |title=The fight to protect the Karen homeland of Kawthoolei |url=https://english.dvb.no/the-fight-to-protect-the-karen-homeland-of-kawthoolei/ |access-date=2026-04-23 |website=DVB |language=en-US}}</ref>
| currency_code = THB
| time_zone =
| utc_offset = +6:30
| time_zone_DST =
| utc_offset_DST =
| drives_on = right
| calling_code = [[Telephone numbers in United States|+1]]
| iso3166code =
| today =
}}
'''ကော်သူးလေ''' ( {{Lang-ksw|ကီၢ်သူလ့ၤ}}) ဆိုသည်မှာ ၁၉၄၅ခုနှစ်နှောင်းပိုင်း [[ဒုတိယ ကမ္ဘာစစ်|ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အပြီး]] နှင့် ၁၉၄၈ခုနှစ် [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းပဋိပက္ခများ|မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ်]]အစပိုင်းကာလတို့၌ [[ကရင်လူမျိုး|ကရင်လူမျိုးအချို့]]တို့ ယခင် [[ဗြိတိသျှဘားမား]]၊လက်ရှိ[[မြန်မာနိုင်ငံ]]မှခွဲထွက်၍ သီးခြားထူထောင်ရန် ပုံဖော်ကြိုးပမ်းခဲ့ကြသည့် နိုင်ငံ/ပြည်တစ်ခု၏ အမည်ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite journal|date=2020|title=Imagining Kawthoolei: Strategies of petitioning for Karen statehood in Burma in the first half of the 20th century|journal=Nations and Nationalism|volume=26|issue=3|pages=759–774|language=en|doi=10.1111/nana.12613|issn=1469-8129|archive-url=free}}</ref>ကော်သူးလေဟူသော အသုံးအနှုန်းကို ကရင့်တိုင်းရင်းသားခေါင်းဆောင်တစ်ဦးဖြစ်သည့် ပဒိုစောဝိရကျော် က စတင်ဖန်တီးသုံးနှုန်းခဲ့ပြီး၊ [[စောဘဦးကြီး]] ဦးဆောင်သည့် ၁၉၄၉ ခုနှစ် ကော်သူးလေအစိုးရ နှင့် [[ကရင် အမျိုးသား အစည်းအရုံး|ကေအဲန်ယူ-ကရင်အမျိုးသား အစည်းအရုံး]]အကြီးအကဲများက ဆက်လက် အသက်သွင်းပုံဖော်ခဲ့ကြသည်။<ref>{{cite web|url=https://stanforddaily.com/2025/01/31/returning-home-resistance-resilience-and-reflections-of-kawthoolei/|title=Returning home: Resistance, resilience and reflections of Kawthoolei|work=stanforddaily|access-date=14 January 2026|date=31 January 2025}}</ref>
“ကော်” ၏ အနက်မှာ “နိုင်ငံ/တိုင်းပြည်”၊ “သူး” ၏ အနက်မှာ “မကောင်းခြင်း၊ အကြမ်းဖက်မှု၊ နိုင်လိုမင်းထက်ပြုမှု” ဖြစ်သည်။ “လေ” ကို “မရှိ၊ နတ္တိ” ဟူဖြင့် ကော်သူးလေ ကို မကောင်းမှု၊ နိုင်လိုမင်းထက်ပြုမှု မရှိသော တိုင်းပြည်/ နိုင်ငံ အဖြစ် အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ကြသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.kawthoolei.institute/remembrance-celebrations/Kawthoolei-Day|title=၇၄ နှစ်ပြည့် ကော်သူးလေးနေ့(၁၄.၆.၁၉၄၉-၁၄.၆.၂၀၂၃)|work=kawthoolei institute|access-date=14 January 2026|date=2023}}</ref>
ကော်သူးလေနယ်နမိတ်ကို လက်ရှိ ကရင်ပြည်နယ်သာမက မွန်ပြည်နယ်၊ တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး၊ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး နှင့် ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီးတို့အထိ ပါဝင်မှုဖြင့် သတ်မှတ်ခဲ့ကြသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/central-govt-infringing-administration-knu-regions-say-leaders.html|title=Central Govt Infringing Administration of KNU Regions, Say Leaders|work=The Irrawaddy|access-date=14 Jan 2026|date=10 Oct 2017}}</ref>
== နောက်ခံအကြောင်းအရင်းများ ==
[[ဒုတိယ ကမ္ဘာစစ်|ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အပြီး]]တွင် [[ဗြိတိသျှအင်ပါယာ]]လက်အောက် ကျရောက်ခဲ့သည့် နိုင်ငံများသည် လွတ်လပ်ရေးကြိုးပမ်းမှုများနှင့်အတူ လွတ်လပ်သည့်နိုင်ငံများဖြင့် အသီးသီး ဖြစ်ထွန်းပေါ်ပေါက်လာခဲ့ကြသည်။
မြန်မာ့လွတ်လပ်ရေးခေါင်းဆောင်များ၏ [[လွတ်လပ်ရေး ကြိုးပမ်းမှုကာလ (၁၉၄၁–၁၉၄၇)|လွတ်လပ်ရေးကြိုးပမ်းမှုများ]]နှင့်အတူ ကရင့်ခေါင်းဆောင်အချို့တို့သည်လည်း [[ဗြိတိသျှဘားမား]] လက်အောက်မှနေ၍ သီးခြားကော်သူးလေပြည်အဖြစ် ခွဲထုတ်၍ အသိအမှတ်ပြုပေးရန် အင်္ဂလန်ရှိ ဗြိတိသျှအစိုးရထံ ၁၉၄၆ခုနှစ်၊ဩဂုတ်လတွင် တောင်းဆိုခဲ့မှုများလည်း ရှိခဲ့ကြသည်။
ကရင်ကော်သူးလေ ဆန္ဒပြင်းထန်ကြသည့် ကရင့်ခေါင်းဆောင်များပါဝင်မှုဖြင့် ၁၉၄၇ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီ၅ရက်တွင် [[ကရင် အမျိုးသား အစည်းအရုံး|ကရင်အမျိုးသား အစည်းအရုံး]] (Karen National Union - KNU) ကို ဖွဲ့စည်းတည်ထောင်ခဲ့ကြသည်။[[ကရင် အမျိုးသား အစည်းအရုံး|ကရင်အမျိုးသား အစည်းအရုံး]]သည် KNA([[ဒေါကလူ]])၊ [[ဗုဒ္ဓဘာသာ ကရင်အမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ်|ဗုဒ္ဒဘာသာ ကရင်အမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ်]] (BKNA)၊ [[ကရင်ဗဟိုအဖွဲ့]] (KCO) နှင့် [[ကရင်လူငယ်အဖွဲ့]] (KYO) ဟူသော အဖွဲ့လေးဖွဲ့ကို ပေါင်းစည်း၍ ဖွဲ့စည်းခဲ့ကြသည့် အဖွဲ့ကြီးဖြစ်ပြီး၊ပထမဆုံး KNU ဥက္ကဋ္ဌမှာ စောသာဒင် ဖြစ်သည်။<ref>{{cite web|url=https://uca.edu/politicalscience/home/research-projects/dadm-project/asiapacific-region/burmakarens-1948-present/?fbclid=IwY2xjawPTCM9leHRuA2FlbQIxMABicmlkETFZNzFUQW9WRHI1MkhadDZYc3J0YwZhcHBfaWQQMjIyMDM5MTc4ODIwMDg5MgABHqfckbd6ySY4CzdwemqYfmmS760kq5tZeosfT05DjDrUnkLi1ujvzERIzCuy_aem_eaHs58eS-L8k5XJQPrlPfA|title=Burma/Karens (1948-present)|work=UNIVERSITY OF CENTRAL
ARKANSAS|access-date=14 January 2026|date=}}{{Dead link|date=February 2026 }}</ref>
'''KNU'''သည် ၁၉၄၇ ခုနှစ်၊ဖေဖော်ဝါရီ ၅ ရက်မှ ၇ ရက်အထိ [[ပဲခူးမြို့|ပဲခူး]]တွင် ကရင်အမျိုးသား ညီလာခံတစ်ရပ်အား ဦးဆောင်ကျင်းပခဲ့သည်။ထိုညီလာခံသည် [[အောင်ဆန်း-အက်တလီ စာချုပ်]]ကို ကန့်ကွက်ကြသည်။ထို့အပြင် ကရင်လူဦးရေ အချိုးအစားနှင့်အညီ ကရင်အမတ်ဦးရေ သတ်မှတ်ပေးရန်၊ ကရင်အများစု နေထိုင်သည့်ဒေသများတွင် ကရင်အမျိုးသားများအတွက် သီးသန့်မဲဆန္ဒနယ်များ သတ်မှတ်ပေးရန်၊ ကရင်စစ်တပ် သီးသန့်ထားရှိခွင့်ပြုရန် နှင့် သီးခြားကရင်ပြည်နယ်('''ကော်သူးလေ''') ထူထောင်ခွင့်ပေးရန် အစရှိသည့် တောင်းဆိုချက်များကို ချမှတ်ပြီး၊ထိုတောင်းဆိုချက်များအား [[လန်ဒန်မြို့]]၊ [[ဒေါင်းနင်းလမ်း]]ရှိ ဗြိတိသျှအစိုးရထံ ပေးပို့ တောင်းဆိုခဲ့ကြသည်။တောင်းဆိုချက်များအား မလိုက်လျောလျှင် ၁၉၄၇ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၉ ရက်နေ့တွင် ပြုလုပ်မည့် [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၁၉၄၇|တိုင်းပြုပြည်ပြု လွှတ်တော်ရွေးကောက်ပွဲ]]သို့ ဝင်ရောက်မည်မဟုတ်ကြောင်းနှင့် သပိတ်မှောက်မည့်အကြောင်းကိုပါ တစ်ပါတည်း အသိပေးအကြောင်းကြားခဲ့သည်။ဒေါင်းနင်းလမ်းမှ မည်သို့မျှ အကြောင်းပြန်ကြားခြင်း မရှိသောကြောင့် KNUသည် [[အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ၊ ၁၉၄၇|၁၉၄၇ခုနှစ်၊ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ]]အား သပိတ်မှောက်ခဲ့သည်။
၁၉၄၇ခုနှစ်၊စက်တင်ဘာ(၂၄)ရက်တွင် [[ဖက်ဆစ်ဆန့်ကျင်ရေး ပြည်သူ့လွတ်လပ်ရေး အဖွဲ့ချုပ်|ဖဆပလ]]မှ ဦးဆောင်ရေးဆွဲသည့် ၁၉၄၇ခုနှစ်၊ဖွဲ့စည်းအုပ်ချုပ်ပုံအခြေခံဥပဒေသည် ပေါ်ထွက်လာခဲ့သည်။ထိုအခြေခံဥပဒေသည် တစ်ပြည်ထောင်စနစ် ဖြစ်သည်။
၁၉၄၇ခုနှစ်၊အောက်တိုဘာတွင် ကျင်းပသည့် KNU၏မော်လမြိုင်ကွန်ဖရင့် ဆုံးဖြတ်ချက်အရ ၁၉၄၈ခုနှစ်၊ဖေဖော်ဝါရီ (၁၁)ရက်တွင် ကရင်လူထုအင်အား ၁၄၅၁၀ဝ<ref>{{cite web|url=https://kicnews.org/2016/10/%E1%80%A1%E1%80%96%E1%80%B0%E1%80%B8%E1%80%85%E1%80%80%E1%80%AC%E1%80%B8-%E1%81%BE%E1%80%80%E1%80%AC%E1%80%B8%E1%82%8F%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%B9%E1%81%BE%E1%80%80%E1%80%B1%E1%80%85%E1%80%81/|title=အဖူးစကား ကြားနိုင်ကြစေချင်|work=KIC|access-date=၁၄ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၆|date=၁၉ အောက်တိုဘာ ၂၀၁၆}}</ref>သည် ကရင့်ခေါင်းဆောင်အချို့၏ဦးဆောင်မှုဖြင့် ကရင်တိုင်းရင်းသားများအများစုနေထိုင်ရာဒေသကို ကော်သူးလေပြည်အဖြစ် သတ်မှတ်ပေးရေး ဆန္ဒထုတ်ဖော်ပွဲဖြင့် တောင်းဆိုခဲ့ကြသည်။ထိုနေ့ကို ကရင်အမျိုးသားများနေ့ဟု ကရင်တိုင်းရင်းသားများက သတ်မှတ်ခဲ့ကြသည်။<ref>{{cite web|url=https://kicnews.org/2023/08/%E1%80%80%E1%80%9B%E1%80%84%E1%80%B7%E1%80%BA%E1%80%A1%E1%80%99%E1%80%BB%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%B8%E1%80%9E%E1%80%AC%E1%80%B8%E1%80%A1%E1%80%AC%E1%80%87%E1%80%AC%E1%80%94%E1%80%8A%E1%80%BA/|title=ကရင့်အမျိုးသားအာဇာနည်နေ့ ဖြစ်ပေါ်လာပုံ|work=KIC|access-date=၁၄ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၆|date=၁၀ ဩဂုတ် ၂၀၂၃}}</ref>
၁၉၄၈ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ ၄ရက်တွင် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]သည် ဗြိတိသျှအစိုးရထံမှ လွှတ်လပ်ရေးရရှိခဲ့ပြီး လွတ်လပ်သည့်အချုပ်အခြာအာဏာပိုင်နိုင်ငံ တစ်နိုင်ငံဖြစ်လာခဲ့သည်။
နောက်တစ်ရက် ၁၉၄၈ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီ ၅ ရက် တွင် ကရင့်ခေါင်းဆောင်အချို့သည် ၎င်းတို့အများစုနေထိုင်ရာနေရာအား '''ကော်သူးလေသမ္မတနိုင်ငံတော်'''အဖြစ် ကြေညာခဲ့ကြသည်။<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c14rn22lvryo|title=ကော်သူးလေ သမ္မတနိုင်ငံတော် တည်ထောင်|work=BBC|access-date=၁၄ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၆|date=၇ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၆}}</ref> ထိုသို့ကြေညာမှုအား မည်သည့်နိုင်ငံကမှ မထောက်ခံသည့်အတွက် ကော်သူးလေသည် နိုင်ငံတစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်ခြင်းမခံခဲ့ရပေ။မြန်မာ့လွတ်လပ်ရေးကိုသာ နိုင်ငံတကာက အသိအမှတ်ပြုခဲ့ကြသည်။
== ရင်ဆိုင်တိုက်ပွဲများ ==
၁၉၄၈ ခုနှစ်၊ဇန်နဝါရီ ၄ ရက် လွတ်လပ်ရေးရပြီးနောက် မတ်လတွင် [[ဗမာပြည် ကွန်မြူနစ်ပါတီ|ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီ]] တောခိုသွားခြင်းနှင့်အတူ ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံး နှင့် အခြားသော ပြည်တွင်းလက်နက်ကိုင်တော်လှန်မှုများသည် နေရာအနှံ့တွင် ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။
လွတ်လပ်ရေးရပြီး တနှစ်အကြာ ၁၉၄၉ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီ ၁ ရက်တွင် စတင်ခဲ့ပြီး မေ ၂၂ရက်တွင် အဆုံးသတ်ခဲ့သည့် ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံး၊ကရင်အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးအဖွဲ့ (KNDO)၏ လေးလနီးပါး ကြာမြင့်သော '''အင်းစိန်တိုက်ပွဲ'''သည် အထူးထင်ရှားခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/on-this-day/2019/05/21/191967.html?fbclid=IwY2xjawPTCLdleHRuA2FlbQIxMABicmlkETFZNzFUQW9WRHI1MkhadDZYc3J0YwZhcHBfaWQQMjIyMDM5MTc4ODIwMDg5MgABHvhfARaxq17FN6fGADM50uKn9Z27kYzUp1MZO-lEEnETMi5QWSxB4nCqbvAs_aem_c5Be00o9ejMvzkQNw-Ow1g|title=အင်းစိန်တိုက်ပွဲနိဂုံး|work=The Irrawaddy|access-date=၁၄ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၆|date=၂၁ မေ ၂၀၁၉}}</ref>အင်းစိန်တိုက်ပွဲသည် ပြည်ထောင်စုမှ ခွဲထွက်ခွင့်နှင့် ကရင်ပြည်နယ် နယ်နိမိတ်သတ်မှတ်ရာတွင် အစိုးရနှင့် သဘောတူ ညီမှု မရခဲ့သည့် ကေအင်ဒီအို (Karen National Defence Organization)၏ လက်နက်ကိုင်တိုက်ခိုက်မှုဖြစ်သည်။
မြန်မာနိုင်ငံအထက်ပိုင်းရှိ မြို့များကို သိမ်းပိုက်ထားနိုင်ခဲ့သည့် ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံး၏ ကေအဲန်ဒီအိုတပ်များသည် [[ရန်ကုန်မြို့]]အထိဝင်ရောက်စီးနင်းအပြီး၊အာဏာရ ဖဆပလအစိုးရသည် နိုင်ငံတစ်ကာသတင်းစာများထက် ရန်ကုန်အစိုးရအဖြစ်သို့ပင် ရောက်ရှိသွားခဲ့ရသည်။ <ref>{{cite web|url=https://burma.irrawaddy.com/news/2014/02/10/54672.html|title=အင်းစိန် တိုက်ပွဲထဲက “တံမြက်စည်း|work=The Irrawaddy|access-date=၁၄ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၆|date=၁၀ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၁၄}}</ref>
၁၉၄၈ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာတွင် ကရင်ခေါင်းဆောင်အများစု ဖမ်းဆီးခံရပြီးနောက် ကေအဲန်ဒီအိုတပ်များသည် အင်းစိန်မှ ဆုတ်ခွာခဲ့ကြသည်။စစ်ဦးစီးချုပ် ကရင်အမျိုးသား [[စမစ် ဒွန်း|ဗိုလ်ချုပ်စမစ်ဒွန်း]] ရာထူးမှ ရပ်ဆိုင်းခံရခြင်းနှင့်အတူ၊အစိုးရက ၁၉၄၉ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ ၃၀ ရက်တွင် ကေအဲန်ဒီအိုအား မတရားအသင်းအဖြစ် ကြေညာခဲ့သည်။
အင်းစိန်မှ စွန့်ခွာလာသည့် ကရင့်တပ်များသည် ၁၉၄၉ ခုနှစ် ဇွန် ၁၄ ရက်တွင် တောင်ငူမြို့၌ ကေအဲန်ယူ ပထမဦးဆုံးညီလာခံ (ကွန်ကရက်)အား ကျင်းပကြပြီး၊ K.G.B ဟုခေါ်သော Kawthoolei Governing Bodyအား စတင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ထိုနေ့ညနေ အချိန်တွင် ကော်သူးလေအစိုးရအဖွဲ့ နှင့် ကော်သူးလေ (နိုင်ငံ/ပြည်) တည်ထောင်ခြင်းအကြောင်း ကော်သူးလေအသံလွင့်ရုံမှတဆင့် ကြေညာခဲ့သည်။
နိုင်ငံတကာ အသံလွင့်ဌာနများဖြစ်သော BBC၊ အိန္ဒိယ(All India Radio)၊ ပါကစ္စတန်(Radio Pakistan)၊အမေရိကန် (VOA)၊ ဩစတြေးလျ အသံလွှင့်ဌာနများမှလည်း ကော်သူးလေ အသံလွှင့်ဌာန၏ ထုတ်လွှင့်ချက်အတိုင်း ထပ်ဆင့်ထုတ်လွှင့်ခဲ့ကြသည်။
ပါကစ္စတန်နှင့် ဩစတြေးလျ နိုင်ငံများမှ လေ့လာရေးအဖွဲ့များ စေလွှတ်ခဲ့သော်လည်း နိုင်ငံတကာ၏ အသိအမှတ်ပြုမှုကို မခံခဲ့ရပေ။ကရင်တိုင်းရင်းသားများသည် ကော်သူးလေအစိုးရဖွဲ့ခဲ့သည့် ဇွန် ၁၄ ရက် အား ကော်သူးလေနေ့ဟု သတ်မှတ်ခဲ့ကြသည်။<ref>{{cite web|url=https://kicnews.org/2021/06/%E1%80%B1%E1%80%80%E1%80%AC%E1%80%B9%E1%80%9E%E1%80%B0%E1%80%B8%E1%80%B1%E1%80%9C%E1%80%B1%E1%80%94%E1%82%94-kaw-thoo-lei-day/|title=ကော်သူးလေနေ့ (Kaw Thoo Lei Day)|work=KIC|access-date=၁၄ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၆|date=၁၄ ဇွန် ၂၀၂၁}}</ref>
စောဘဦးကြီး<ref>{{cite web|url=https://southeastasiaglobe.com/the-legacy-of-karen-revolutionary-leader-saw-ba-u-gyi/?fbclid=IwY2xjawPTCONleHRuA2FlbQIxMABicmlkETFZNzFUQW9WRHI1MkhadDZYc3J0YwZhcHBfaWQQMjIyMDM5MTc4ODIwMDg5MgABHvhfARaxq17FN6fGADM50uKn9Z27kYzUp1MZO-lEEnETMi5QWSxB4nCqbvAs_aem_c5Be00o9ejMvzkQNw-Ow1g|title=The enduring legacy of Karen revolutionary leader Saw Ba U Gyi|work=southeastasiaglob|access-date=14 January 2026|date=17 Aug 2020}}{{Dead link|date=January 2026 }}</ref> ဦးဆောင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည့် ကော်သူးလေအစိုးရမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။
{| class="wikitable"
|+ ကော်သူးလေအစိုးရအဖွဲ့ (၁၉၄၉ခုနှစ်၊ဇွန် ၁၄ ရက်)
! စဉ်
! အမည်
! တာဝန်
|-
| ၁
| [[စောဘဦးကြီး]]
| ဝန်ကြီးချုပ်
|-
| ၂
| ဦးလှဖေ
| နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး
|-
| ၃
| စောဖိုးမောင်
| ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီး
|-
| ၄
| စောရွှေလေး
| ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီး
|-
| ၅
| စောတူရဦး
| ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီး
|-
| ၆
| စောဘထွန်း
| ပညာရေးဝန်ကြီး
|-
| ၇
| စောဂျွန်ဆင်ဒီဖိုးမင်း
| လမ်းပန်းနှင့် သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးဝန်ကြီး
|-
| ၈
| မန်းစိန်တင်
| သစ်တောနှင့် လယ်ယာဝန်ကြီး
|}
၁၉၅၀ပြည့်နှစ်၊ဇူလိုင် ၁၇ရက်မှ ၁၉ရက်အထိ ဖါပွန်မြို့တွင် ကရင့်အမျိုးသားညီလာခံကို စောဘဦးကြီး ဦးဆောင်ကျင်းပခဲ့ပြီး၊မော်ချီးတွင်ရှိသည့် ကော်သူးလေအသံလွင့်ဌာနမှတဆင့် (၁) လက်နက်ချစကား အလျဉ်းမပြောရ၊(၂) ကရင့်လက်နက် ကရင့်လက်ထဲတွင်ရှိရမည်၊(၃) ကရင့် ကံကြမ္မာ ကရင်ဖန်တီးမည်၊(၄) ကရင်ပြည်ကို အသိအမှတ်ပြုခြင်း ပြီးပြည့်စုံရမည် ဆိုသည့် ကရင့်တော်လှန်ရေးအခြေခံမူများကို အသံလွှင့်ကြေညာခဲ့သည်။
ထိုသို့ ကရင့်တော်လှန်ရေးအခြေခံမူများကို ချမှတ်ပြီးနောက်၊၁၉၅၀ပြည့်နှစ်၊ ဩဂုတ် ၁၂ရက်တွင် ကေအဲန်ယူ ဥက္ကဋ္ဌ စောဘဦးကြီး၊ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး စောစိုင်းကေတို့သည် ကော်သူးလေပြည်နယ်ရရှိရေးအတွက် ထိုင်းနိုင်ငံ၊ဘန်ကောက်မြို့တွင် ကျင်းပမည့် နိုင်ငံတကာအစည်းအဝေးသို့အသွား လမ်းခုလတ် ကရင်ပြည်နယ်၊ကော့ကရိတ်မြို့နယ်၊ထော့ကိုကိုးရွာတွင် တပ်မတော်တပ်ခွဲ၏တိုက်ခိုက်မှုကြောင့် အသက်ဆုံးခဲ့ရသည်။<ref>{{cite web|url=https://kicnews.org/2023/08/%E1%80%80%E1%80%9B%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%A1%E1%80%AC%E1%80%87%E1%80%AC%E1%80%94%E1%80%8A%E1%80%BA%E1%80%94%E1%80%B1%E1%80%B7%E1%80%94%E1%80%BE%E1%80%84%E1%80%B7%E1%80%BA-%E1%80%90%E1%80%AD/|title=ကရင်အာဇာနည်နေ့နှင့် တိုင်းရင်းသားတန်းတူညီမျှရေး|work=KIC|access-date=၁၄ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၆|date=၁၁ ဩဂုတ် ၂၀၂၃}}</ref>
ထို့နောက် ငြိမ်းချမ်းရေးဆွေးနွေးကြသည့် အဖွဲ့များ၊လက်နက်ဆွဲကိုင်တိုက်ခိုက်ကြသည့်အဖွဲ့များစသည်ဖြင့် ပေါ်ပေါက်လာကြသည့်အပြင်၊ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံးမှခွဲထွက်လာကြသည့် ကရင့်လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များကြောင့် ကရင့်ခေါင်းဆောင်များ၏ ကော်သူးလေပြည်အရေးကိစ္စသည် မှေးမှိန်သွားခဲ့ကြသည်။
== ကော်သူးလေပြည်နယ် ==
မြန်မာနိုင်ငံ လွတ်လပ်ရေးရပြီးနောက် ပြည်နယ်/တိုင်းများ ဖွဲ့စည်းထူထောင်ရေးအတွက် [[ပြည်သူ့လွှတ်တော် (၁၉၄၈)]]၌ အမတ်များ ထည့်သွင်းစဉ်းစားလာကြရာတွင် ကရင်ပြည်နယ်အရေးကိစ္စသည်လည်း ပါဝင်လာခဲ့သည်။ ၁၉၅၁ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာ ၇ရက်တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတသည် သံလွင်ခရိုင်၊ဖာပွန်ဒေသကို ၁၉၅၁ခုနှစ်၊ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ ပြင်ဆင်ချက် (၁၉၅၁ခုနှစ်၊ အက်ဥပဒဒေ ၆၂)အရ ဗြိတိသျှအစိုးရ လက်ထက်က သံလွင်ခရိုင်ကို ကရင်ပြည်နယ်အဖြစ် သတ်မှတ်ရန် စတင်လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့သည်။
ထို့နောက် [[ဘဦး (နိုင်ငံတော်သမ္မတ)|နိုင်ငံတော်သမ္မတဦးဘဦး]]သည် ၁၉၅၂ခုနှစ် ကရင်ပြည်နယ် တိုးချဲ့သတ်မှတ်ရေး အက်ဥပဒေ၊ ၁၉၅၂ခုနှစ် အက်ဥပဒဒေ (၁၄)ဖြင့် သံလွင်ခရိုင်နှင့် ဆက်စပ်ဒေသဖြစ်သည့် ကြာအင်းဆိပ်ကြီးမြို့နယ်၊လှိုင်းဘွဲမြို့နယ်၊ဘားအံ့မြို့နယ်နှင့် သံတောင်မြို့နယ်များကို ကရင်ပြည်နယ်အဖြစ် ဒုတိယအဆင့်အားဖြင့် တိုးချဲ့သတ်မှတ်ပြီး ပြဋ္ဌာန်းသတ်မှတ်ပေးခဲ့သည်။ဆက်လက်၍ ကရင်ပြည်နယ်တွင် လှိုင်းဘွဲ့မြို့နယ်၊ဘားအံမြို့နယ်၊သံတောင်မြို့နယ်(နောင်တွင် သံတောင်ကြီးမြို့နယ်၊ ဖာပွန်မြို့နယ်၊ကော့ကရိတ်မြို့နယ်၊ကြာအင်းဆိပ်ကြီးမြို့နယ် နှင့် မြဝတီမြို့နယ်ဟူ၍ မြို့နယ်ပေါင်း (၇)မြို့နယ် အထိရှိလာခဲ့သည်။
၁၉၅၄ခုနှစ်၊ဇွန် ၁ရက်တွင် နိုင်ငံတော် သမ္မတဦးဘဦးသည် နိုင်ငံတော်သမ္မတအိမ်တော်၌ ကရင်ပြည်နယ် အာဏာလွှဲပြောင်းပေးရေး အခမ်းအနားတစ်ရပ်အား ကျင်းပခဲ့ပြီး၊ကရင်ပြည်နယ်အစိုးရအဖွဲ့ ထံသို့ ဘားအံမြို့နယ်၊လှိုင်းဘွဲ့မြို့နယ်၊ သံတောင်မြို့နယ်များ၏ အုပ်ချုပ်ရေး အာဏာကို လွှဲပြောင်းခဲ့သည်။ထိုနေ့ ထိုအချိန်မှစ၍ ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်တွင် ကရင်ပြည်နယ် ဟူ၍ တိတိကျကျ စတင်ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။ဤသို့ဖြင့် ကရင်ပြည်နယ်၏ (၁)နှစ်မြောက် အခမ်းအနားနေ့အား ၁၉၅၅ခုနှစ်၊ ဇွန်လ (၁)ရက် တွင် ကျင်းပခဲ့သည်။
[[ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံတော်လှန်ရေးကောင်စီ|တော်လှန်ရေးကောင်စီ]]လက်ထက် ၁၉၆၄ခုနှစ်၊ဧပြီ ၃ ရက်တွင် တော်လှန်ရေးကောင်စီ နှင့် ကရင်တော်လှန်ရေးကောင်စီတို့၏ သဘောတူညီချက်အပိုဒ် ၃(က)နှင့် တော်လှန်ရေးကောင်စီ ကြေညာစာအမှတ် (၅၁)ဖြင့် ကရင်ပြည်နယ်သည် ကော်သူးလေပြည်နယ် အဖြစ် ပြင်ဆင်သတ်မှတ်ခံရသည်။<ref>{{cite web|url=https://burmese.voanews.com/a/weekly-news-analysis-whither-karen-national-union/5586737.html|title=ကေအန်ယူနဲ့ ကော်သူလေးအရေး|work=VOA|access-date=၁၄ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၆|date=၁၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၀}}</ref>၁၉၆၅ခုနှစ်၊အောက်တိုဘာ ၅ရက် ရက်စွဲပါ စာအမှတ်၊ (၆၁၈)ဖြင့် ကရင်ပြည်နယ်မှ ဘားအံခရိုင်ကို မြို့နယ် (၄)မြို့နယ်ဖြင့်လည်းကောင်း၊ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ်၊ (၆၉၇)ဖြင့် ကော့ကရိတ် ခရိုင်ကို မြို့နယ် (၃)မြို့နယ်ဖြင့်လည်းကောင်း ဖွဲ့စည်းခဲ့၍၊ကော်သူးလေပြည်နယ်သည် ခရိုင် ၂ခု၊မြို့နယ်၇ ခု ပြည်နယ်ဖြစ်လာခဲ့သည်။
၁၉၇၂ ခုနှစ်၊ စနစ်သစ်အုပ်ချုပ်ရေးကာလ တွင် ပြည်ထဲရေးနှင့် သာသနာရေးဝန်ကြီးဌာနသည် ၁၉၇၂ခုနှစ်၊ဩဂုတ် ၃ရက် ရက်စွဲပါ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် (၁၆၆)ဖြင့် ၁၉၇၂ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ (၇)ရက် မှစ၍ ခရိုင်၊ ခရိုင်ခွဲ၊ မြို့နယ်ခွဲများကို ပယ်ဖျက်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် နိုင်ငံတော်ကောင်စီကာလတွင် (၁၉၄၇) ခုနှစ်၊ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ ပုဒ်မ (၁၀)၊ ပုဒ်မခွဲ (က)ဖြင့် ကော်သူးလေပြည်နယ်ကို ကရင်ပြည်နယ်ဟု ပြန်လည်သတ်မှတ်ခဲ့သည်။
၁၉၇၄ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၃ရက်တွင် အတည်ပြု ပြဋ္ဌာန်းလိုက်သည့် ၁၉၇၄ခုနှစ်၊ နိုင်ငံတော် ဖွဲ့စည်းအုပ်ချုပ်ပုံအခြေခံဥပဒေတွင်လည်း ကော်သူးလေပြည်နယ်အစား ကရင်ပြည်နယ် အဖြစ်သာ ထည့်သွင်း သတ်မှတ်ပြဋ္ဌာန်းခဲ့ခြင်းဖြင့် ကော်သူးလေပြည်နယ်အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့မှုသည် ပျောက်ကွယ်သွားခဲ့ရသည်။
== တကျော့ပြန် ကော့သူးလေ ==
၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ဇွန်လ ဒုတိယအပါတ်တွင် ကရင်အမျိုးသား အစည်းအရုံးသည် ကော်သူးလေနေ့ နှင့် ကော်သူးလေဖက်ဒရယ်ယူနစ်အကြောင်း တကျော့ပြန် ထုတ်ဖော်ပြောဆိုလာခဲ့ကြသည်။ယင်းအပြင် ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ဇွန် ၁၉ရက် တွင် [[ကရင် အမျိုးသား အစည်းအရုံး|ကရင်အမျိုးသား အစည်းအရုံး]] KNU ပြောခွင့်ရ ပဒိုစောတောနီး ၏ ကော်သူးလေ အစိုးရအဖြစ်ကြေညာရန် ၈၀ ရာခိုင်နှုန်းအထက်ပြီးစီးနေပြီဖြစ်သည့်အတွက် ကော်သူးလေပြည်၊ ကော်သူလေးအစိုးရအဖြစ် ကြေညာနိုင်တော့မည့်ပြောကြားချက်ကို ထပ်မံထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web |date=၂၀ ဇွန် ၂၀၂၅ |title=ကော်သူးလေပြည်/အစိုးရအဖြစ် ကြေညာဖို့နီးစပ်ပြီလို့ KNU ထုတ်ပြန် |url=https://www.bbc.com/burmese/live/cx2k8y1zwmvt?fbclid=IwY2xjawPTCGlleHRuA2FlbQIxMABicmlkETFYdTJmNXA3dlVxdUZDS2szc3J0YwZhcHBfaWQQMjIyMDM5MTc4ODIwMDg5MgABHn_uhi8pE-iFWp-5JVzND8MFNr7En3UjGWz6ZHEjcemyZOwZGol73mAnf7SY_aem_Y9-pr7-lAVi6H-SeGeZzEQ |access-date=၁၄ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၆ |work=BBC}}</ref>
<blockquote>“ပြည်ထောင်စုထဲမှာ ကျွန်တော်တို့က ကော်သူးလေပြည်ဆိုပြီး ပါဝင်မှာ အသေအချာပဲ”</blockquote>
၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင် ၁၆ ရက်တွင် ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံး (KNU) လက်အောက်ခံ KNDO စစ်ဦးစီးချုပ်ဟောင်း ဗိုလ်ချုပ်စောနယ်ဒါးမြသည် KNU မှ ခွဲထွက်ပြီး [[ကော်သူးလေတပ်မတော် (KTLA)|ကော်သူးလေတပ်မတော်]] (KTLA) ကို ဖွဲ့စည်းတည်ထောင်သည်။
၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ဇန်နဝါရီ ၅ ရက် တွင် မြန်မာ-ထိုင်းနယ်စပ်တနေရာရှိ ကော်သူးလေတပ်တော် (KTLA) နယ်မြေကို ကော်သူးလေသမ္မတနိုင်ငံအဖြစ် နိုင်ငံသစ်တည်ထောင်ကြောင်း [[ကော်သူးလေတပ်မတော် (KTLA)|ကော်သူးလေတပ်မတော်]] (KTLA)က ကြေညာခဲ့သည်။ကော်သူးလေအစိုးရအဖွဲ့ တွင် သမ္မတအဖြစ် ဗိုလ်ချုပ်စောနယ်ဒါးမြက တာဝန်ယူသည်။ ဒုသမ္မတ ၁ အဖြစ် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး စောဆာဂေးဖိုး၊ ဒုတိယသမ္မတ ၂ အဖြစ် စောဒေးဗစ်သာကဘော၊ ဝန်ကြီးချုပ် အဖြစ် စောဖိုးသူးလေး နှင့် ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးအဖြစ် စောဒေးဗစ်လောဒူးတို့ဖြင့် အစိုးရအဖွဲ့ကို ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.dvb.no/post/740655|title=ကော်သူးလေနိုင်ငံသစ် ကြေညာ၊ သမ္မတအဖြစ် ဗိုလ်ချုပ်စောနယ်ဒါးမြ တာဝန်ယူ |work=DVB|access-date=၁၄ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၆|date=၇ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၆}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.asianews.it/news-en/New-rift-in-Burmese-resistance:-Karen-group-proclaims-independent-state-64595.html#google_vignette|title=New rift in Burmese resistance: Karen group proclaims independent state|work=Pime Asia News|access-date=14 January 2026|date=8 January 2026}}</ref>
== ဝေဖန်ခံရမှုများ ==
၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ဇန်နဝါရီ ၈ရက် တွင် ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံး(KNU)သည် စောနယ်ဒါးမြ ဦးဆောင်သည့် ကော်သူးလေအာမီ (KTLA)၏ ကော်သူးလေနိုင်ငံ တည်ထောင်ရေးဆိုင်ရာ ထုတ်ပြန်ကြေညာမှုအား လက်မခံဘဲ ငြင်းဆန်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web |date=၈ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၆ |title=KTLAရဲ့ နိုင်ငံထူထောင်ကြောင်းကြေညာချက် ကရင်အမျိုးသားတွေရဲ့ ရည်မှန်းချက်မဟုတ်၊ အရှိတရားနဲ့ မညီဟု KNU ထုတ်ပြန် |url=https://www.ludunwayoo.com/news-mm/2026/01/09/145107/ |access-date=၁၄ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၆ |work=လူထုနွေဦး}}</ref>စောနယ်ဒါးမြသည် စစ်ရာဇဝတ်မှုကျူးလွန်သူဟု စွပ်စွဲခံထားရသူအဖြစ်လည်းကောင်း၊ ၂ဝ၂၂ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလတွင် ၎င်းအား ကရင့်အမျိုးသားကာကွယ်ရေးအဖွဲ့အစည်း (KNDO)၏ စစ်ဦးစီးချုပ် ရာထူးမှရပ်စဲပြီး KNU မှ ထုတ်ပယ်ထားသူအဖြစ် လည်းကောင်း တရားဝင်ကြေညာခဲ့သည်။
== ဆက်စပ်ကြည့်ရှုရန် ==
* [[ကရင်ပြည်နယ်]]
* [[ကရင် အမျိုးသား အစည်းအရုံး|ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံး]]
* [[စောဘဦးကြီး]]
* [[ကော်သူးလေတပ်မတော် (KTLA)]]
== ကိုးကား ==
{{Reflist}}
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံရေး]]
29hfo73zlgl3wz20c6sl03wqxj9qsi0
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Orange.Knight.of.the.South
3
264756
1034822
854159
2026-05-31T10:37:38Z
Cabayi
9662
[[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Andreanoal]] စာမျက်နှာကို [[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Orange.Knight.of.the.South]] သို့ Cabayiက ရွှေ့ခဲ့သည်: အသုံးပြုသူ "[[Special:CentralAuth/Andreanoal|Andreanoal]]" ကို "[[Special:CentralAuth/Orange.Knight.of.the.South|Orange.Knight.of.the.South]]" သို့ အမည်ပြောင်းလဲစဉ် စာမျက်နှာအား အလိုအလျောက် ရွှေ့ပြောင်းခြင်း
854159
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Andreanoal ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၄:၂၇၊ ၂၅ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၄ (UTC)
lcfkhhz5j8z8auc8ntck7zodal7vcom
ပုပ်ရဟန်းမင်းကြီး လီယို ၁၄
0
269420
1034782
954263
2026-05-31T07:20:41Z
Salai Rungtoi
22844
1034782
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Christian leader
| type = pope
| honorific-prefix =
| name = လီယို ၁၄
| title = ရောမမြို့၏ ဂိုဏ်းအုပ်ဆရာတော်
| native_name =
| native_name_lang = pl
| image = Pope_Leo_XIV_3_(3x4_cropped).png
| alt =
| caption = သတင်းမီဒီယာများနှင့် တွေ့ဆုံပွဲတွင် တွေ့ရသော ပုပ်လီယီု ၁၄ (၁၂ မေ ၂၀၂၅)
| diocese = ရောမမြို့ ဂိုဏ်းအုပ်နယ်မြေ
| see =
| term_start =
| term_end =
| predecessor = [[ပုပ်ရဟန်းမင်းကြီး ဖရန်စစ်|ဖရန်စစ်]]
| successor =
| previous_post = {{plainlist|
* [[:en:Prior General of the Augustinians|စိန့်ဩဂတ်စတင်းအသင်းဂိုဏ်း အထွေထွေအုပ်ချူပ်ရေးမှူး]] (၂၀၀၁-၂၀၁၃)
* [[ချီကလာယို]], [[ပီရူး]] ဘိရှော့ ဆရာတော် (၂၀၁၅-၂၀၂၃)
* [[:en: Dicastery for Bishops|ဘိရှော့ဆရာတော်များ ရာထူးဝန်အဖွဲ့ အုပ်ချုပ်ရေးမှူး]] (၂၀၂၃-၂၀၂၅)}}
<!--- Orders --->
<!----------The Orders section may be omitted in favour of Template:Ordination for those
clergy claiming Apostolic succession, such as Catholics, Orthodox and Anglicans. ---------->| ordination = ၁၉၈၂ ဇွန် ၁၉
| ordained_by = Jean Jadot
| consecration = ၂၀၁၄ ဒီဇင်ဘာ ၁၂
| consecrated_by = James Patrick Green
| cardinal = ၂၀၂၃ စက်တင်ဘာ ၃၀
| created_cardinal_by = [[ပုပ်ရဟန်းမင်းကြီး ဖရန်စစ်]]
<!--- Personal details --->| birth_name = ရောဘတ် ဖရန်စစ် ပရီဗို့စ်
| birth_date = {{Birth date and age|1955|9|14|df=yes}}
| birth_place = [[ရှီကာဂိုမြို့]], အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု
| death_date =
| death_place =
| nationality = အမေရိကန်၊ ပီရူး
| religion = [[ကက်သလစ် အသင်းတော်|ကက်သလစ်]]
| motto = ''In illo Uno unum'' (လက်တင်) <br><span style="font-size:85%;">In Him, who is one, we are one (အင်္ဂလိပ်) </span> <br>
"တစ်ပါးတည်းဖြစ်သော ခရစ်တော်၌ ကျွန်ုပ်တို့သည် တစ်လုံးတစ်ဝတည်း ဖြစ်တော်မူ၏။"
| signature =Signature of Robert F. Prevost.svg
| coat_of_arms =Coat of arms of Leone XIV.svg
| feast_day =
| venerated =
| beatified_date =
| beatified_place =
| beatified_by =
| canonized_date =
| canonized_place =
| canonized_by =
| attributes =
| patronage =
|honorific prefix=ပုပ်ရဟန်းမင်းကြီး|enthroned=၂၀၂၅ မေ ၈}}
'''ပုပ်ရဟန်းမင်းကြီး လီယို ၁၄''' ([[လက်တင်ဘာသာစကား|လက်တင်]]: Papa Leo XIV, လူအမည်: ရောဘတ်ပရီဗို့စ်, မွေးဖွား - ၁၄ စက်တင်ဘာ ၁၉၅၅) သည် ၂၀၂၅ ခုနှစ် မေ လ ၈ ရက်မှစ၍ [[ဗာတီကန် မြို့ပြနိုင်ငံ]] ၏ အချုပ်အခြာအာဏာပိုင်မင်းနှင့် [[ကက်သလစ် အသင်းတော်|ရိုမန်ကက်သလစ်အသင်းတော်]] ၏ ၂၆၇ ပါးမြောက် [[ပုပ်ရဟန်းမင်းကြီး]] ဖြစ်သည်။ သူသည် [[မြောက်အမေရိက]]မှ မွေးဖွားသော ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခံရသည့် ပထမဆုံး ပုပ်ရဟန်းမင်းဖြစ်ပြီး ပထမဆုံး [[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု|အမေရိကန်နိုင်ငံ]]နှင့် [[ပီရူးနိုင်ငံ]]သား ပုပ်ရဟန်းမင်းလည်း ဖြစ်သည်။<ref>{{cite news |title=Robert Prevost ကို ပုပ်ရဟန်းမင်းသစ်အဖြစ်ရွေးချယ် |url=https://burmese.narinjara.com/international/detail/681cf360c8875ede02c2701c |date=၂၀၂၅ မေ ၆ |work=နိရဉ္စရာ}}</ref> သူသည် Order of Saint Augustine - OSA စိန့်ဩဂတ်စတင်းအသင်းဂိုဏ်းဂဏမှာ သတ္တမမြောက် ပုပ်ရဟန်းမင်းကြီးဖြစ်သည်။<ref name=dvb>{{cite news |title=အမေရိကန်ကာဒီနယ်ကို ပုပ်ရဟန်းမင်းကြီးအဖြစ် ရွေးချယ် |url=https://burmese.dvb.no/post/704420 |date=၂၀၂၅ မေ ၈ |work=DVB}}</ref>
== ဘဝအစောပိုင်း ==
အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၊ [[အီလီနွိုင်းပြည်နယ်]]၊ [[ချီကာဂိုမြို့]]မှာ ၁၉၅၅ စက်တင်ဘာလ ၁၄ ရက်နေ့မှာ မိခင်ဖြစ် စာကြည့်တိုက်မှူး Mildred Martinez နှင့် ဖခင်ဖြစ် Brookwood ကျောင်းခရိုင်အုပ်ကြီး Louis Marius Prevost တို့မှ မွေးဖွားခဲ့၍ ရောဘတ် ဖရန်စစ် ပရီဗို့စ် ([[အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကား|အင်္ဂလိပ်]]: Robert Francis Prevost) အမည်ရခဲ့သည်။<ref name=မိ>{{cite news|last=FitzPatrick |first=Lauren |date=၂၀၂၅ မေ ၃ |title=From Chicago's south suburbs to helping choose the next pope |url=https://chicago.suntimes.com/religion/2025/05/03/robert-prevost-pope-francis-conclave-catholic-church-dolton-saint-mary-assumption-parish |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20250508173008/https://chicago.suntimes.com/religion/2025/05/03/robert-prevost-pope-francis-conclave-catholic-church-dolton-saint-mary-assumption-parish |archive-date=၂၀၂၅ မေ ၅ |work=Chicago Sun Times}}</ref> သူ၏ဖခင်မှာ အီတလီနှင့် ပြင်သစ်နွယ်ဖွားဖြစ်ပြီး အမေရိကန်ရေတပ်မှ စစ်ပြန်တစ်ဦးဖြစ်ခဲ့သည်။ <ref>{{Cite news |title=El abuelo del nuevo papa nació en la isla, cuando era identificada como Haití, dice genealogista Antonio Guerra |url=https://acento.com.do/actualidad/el-abuelo-del-nuevo-papa-nacio-en-la-isla-cuando-era-identificada-como-haiti-dice-genealogista-antonio-guerra-9495244.html |access-date=2025-05-09 |work=Acento.com.do |language=es}}</ref> သူ၏မိခင်မှာ အာဖရိကန်၊ ပြင်သစ်နှင့် စပိန်နွယ်ဖွား လူဝီစီယားနားခရီယိုးလးမျိုးမိဘများ၏ သမီးဖြစ်ခဲ့သည်။ Louis နှင့် John ခေါ် အစ်ကိုနှစ်ယောက် ရှိသည်။<ref name=မိ/>
သူသည် ပီရူးနိုင်ငံသို့ ၁၉၈၅ ခုနှစ်မှ ၁၉၈၆ ခုနှစ်အထိ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီး ၁၉၈၈ ခုနှစ်မှ ၁၉၉၈ ခုနှစ်အထိ စီရင်စုနယ် သင်းအုပ်ဆရာ၊ ဒိုင်ယာရီအရာရှိ၊ ကျောင်းဆရာနှင့် အုပ်ချုပ်သူအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ သူသည် ပီရူးတွင် ၂၀၁၅ မှ ၂၀၂၃ ခုနှစ်အထိ ချီကလာယိုမြို့၏ ဘိရှော့ ဆရာတော်အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီး 2001 ခုနှစ်မှ 2013 ခုနှစ်အထိ စိန့်ဩဂတ်စတင်းအသင်းဂိုဏ်း (Order of Saint Augustine)၏ အထွေထွေအုပ်ချုပ်ရေးမှူးအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
[[ပုပ်ရဟန်းမင်းကြီး ဖရန်စစ်]] အမိန့်အရ ၂၀၂၃ ခုနှစ်တွင် [[ကာဒီနယ်ရဟန်းအမတ်]]အဖြစ် ချီးမြှင့်ခန့်အပ်ခံခဲ့ရသည်။ ဗာတီကန်အစိုးရအဖွဲ့၊ [[ရောမန်ကူရာ]] (Roman Curia) ၏ Dicastery for Bishops (ဘိရှော့ဆရာတော်များ ရာထူးဝန်အဖွဲ့) ၏ ဌာနမှူး (ဝန်ကြီးအဆင့်) တစ်ပါးအဖြစ် ခန့်အပ်ခံခဲ့ပြီးအဖြစ် တာဝန်းထမ်းဆောင်စဉ် အလားအလာရှိသော ပုပ်ရဟန်းမင်းကြီးဖြစ်နိုင်သူ ၁ ပါး အရေးအကျဉ်းကို မြှင့်တင်ပေးသည့် ထင်ရှားသောအခန်းကဏ္ဍတစ်ခုဖြစ်သည့်။<ref>{{cite web |first=Christopher |last=White |date=၂၀၂၆ ဧပြီ ၃၀ |title=The first American pope? This cardinal has the best chance of making history in this conclave |url=https://www.ncronline.org/vatican/vatican-news/papal-front-runner-interest-polyglot-us-cardinal-prevost-rises-italian |access-date=၂၀၂၅ မေ ၈ |work=National Catholic Reporter}}</ref><ref>{{cite web |date=၂၀၂၅ ဧပြီ ၃၀ |title=U.S. cardinal's résumé, demeanor land him on 'papabile' lists |url=https://angelusnews.com/news/vatican/cardinals-prevost/ |access-date=၂၀၂၅ မေ ၈ |work=Angelus}}</ref>
== ပုပ်ရဟန်းမင်းကြီး တာဝန်ထမ်းဆောင်ခြင်း (၂၀၂၅ မှ လက်ရှိ) ==
၂၀၂၅ ခုနှစ် မေလ ၈ ရက်နေ့မှာ [[၂၀၂၅ ခုနှစ် ပုပ်ရဟန်းမင်းကြီး ရွေးချယ်တင်မြှောက်ပွဲ|ပုပ်ရဟန်းမင်းကြီး ရွေးချယ်တင်မြှောက်ပွဲ]]၊ ဒုတိယနေ့တွင် ပရီဗို့စ် ကို မြောက်အမေရိကမှ ပထမဆုံး ပုပ်ရဟန်းမင်းကြီးအရ ရွေးချယ်ခံရသည်။ သူသည် ပုပ်ရဟန်းမင်း လီယို ၁၃ ၏ အမည်ကို ယူ၍ လီယို ၁၄ ဘွဲ့တော်နာမံကို ရွေးချယ်လိုက်တယ်ပြီး ရွေးကောက်ပွဲအပြီး တစ်နာရီခန့်အကြာတွင် အမြင့်ဆုံးအဆင့် ကာဒီနယ်တယောက်ဖြစ်တဲ့ ဒိုမစ်နစ် မန်ဘာတီ က ကြေညာခဲ့ပါတယ်။<ref name="dvb" />
လီယိုသည် စုဝေးနေသော လူအုပ်ကို နှုတ်ဆက်ရန် ပေါ်လာခဲ့သည်။ ရိုးရှင်းသော အဖြူရောင် ဝတ်စုံကို ဝတ်ဆင်ရန် ရွေးချယ်ခဲ့သော ဖရန်စစ် နှင့် မတူဘဲ papal mozetta ခေါ် ရိုးရာဝတ်ဆင်နှင့် ထွက်ပေါ်လာခဲ့သည်။ ပြီးနောက် လီယိုသည် ပထမဆုံးမိန့်ခွန်းကို [[အီတလီဘာသာစကား|အီတလီ]]နှင့် [[စပိန်ဘာသာစကား]]ဖြင့် ဟောပြောခဲ့ပြီး လက်တင်ဘာသာဖြင့် Urbi et Orbi ကောင်းချီးဆုတောင်းပေးခဲ့သည်။<ref>{{cite web |last=Wooden |first=Cindy |date= ၂၀၂၅ မေ ၈ |title=Breaking: Chicago native Cardinal Prevost elected pope, takes name Leo XIV |url=https://www.detroitcatholic.com/news/breaking-chicago-native-cardinal-prevost-elected-pope-takes-name-leo-xiv |access-date=၂၀၂၅ မေ ၈ |website=Detroit Catholic}}</ref> [[ဟောလီစီ|ဗာတီကန်အစိုးရ]]မှ သူ့ကို စိန့်ဩဂတ်စတင်းအသင်းဂိုဏ်၏ ပထမဆုံး ပုပ်ရဟန်းမင်းကြီးနှင့် အမေရိကတိုက်မှ ဒုတိယ ပုပ်ရဟန်းမင်းအဖြစ် ဖော်ပြခဲ့သည်။<ref>{{cite web |date=၂၀၂၅ မေ ၈ |title=Biography of Robert Francis Prevost, Pope Leo XIV |url=https://www.vaticannews.va/en/pope/news/2025-05/biography-of-robert-francis-prevost-pope-leo-xiv.html |access-date=၂၀၂၅ မေ ၈ |website=Vatican News }}</ref>
== အယူဆများ ==
၂၀၂၅ ခုနှစ် ဧပြီလတွင် အီတလီသတင်းစာ La Repubblica က ပရီဗို့စ် သည် လူမျိုးစွဲ၊ နိုင်ငံစွဲ မထားပြီး အသင်းတော်အတွင်း အားလုံးအလေးမြတ်သောသူ ဖြစ်ကြောင် ဖော်ပြခဲ့သည်။<ref>{{cite news |last=Aitken|first=Peter|date=၂၀၂၅ မေ ၈ |title=What New Pope Leo XIV Has Said About LGBTQ+ Issues|url=https://www.newsweek.com/what-pope-leo-said-lgbtq-issues-2069889 |access-date=၂၀၂၅ မေ ၉ |work=News Week}}</ref> ပရီဗို့စ် သည် ဇီဝိန်ခြွေပေးခြင်း၊ ကိုယ်ဝန်ဖျက်ချခြင်းနှင့် သေဒဏ်ပေးခြင်းကို ဆန့်ကျင်သည်။<ref>{{cite news |date=၂၀၂၅ မေ ၈|title=Cardenal Prevost en Xn antes de ser papa: apoyo a inmigrantes y críticas recientes a Vance |url=https://www.infobae.com/america/agencias/2025/05/08/cardenal-prevost-en-xn-antes-de-ser-papa-apoyo-a-inmigrantes-y-criticas-recientes-a-vance/ |language=es |agency=Infobae}}</ref> ပီရူးနိုင်ငံ ချီကလာယိုမြို့ ဘိရှော့ဆရာတော်ဖြစ်စဉ် [[ဗင်နီဇွဲလား]] ဒုက္ခသည်များကို ထောက်ပံ့ပေးခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Robert Prevost, cardenal de EE.UU. con nacionalidad peruana, es el nuevo Papa de la Iglesia católica con el nombre León XIV |url=https://www.bbc.com/mundo/articles/cpqejezdgl7o |date=၂၀၂၅ မေ ၈ |agency=BBC Mundo}}</ref> [[တွစ်တာ]] ဆိုရှယ်မီဒီယာပေါ်မှာ George Floyd အား စာနာကြောင်းဖော်ပြပြီး အမေရိကန်သမ္မတ [[ဒေါ်နယ်လ် ထရမ့်]] နှင့် ဒုသမ္မတ [[ဂျေဒီဗန့်စ်]] လက်ထက်က အမေရိကန် လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးမူဝါဒများကို ဝေဖန်ခဲ့သည်။<ref>{{cite magazine |last1=Ramirez |first1= Nikki McCann |last2=Dickinson |first2=Tim |title=MAGA Melts Down Over New Pope's Anti-Trump, Pro-Immigrant Social Media|url=https://www.rollingstone.com/politics/politics-news/new-pope-robert-prevost-social-media-maga-meltdown-1235334802/|magazine=Rolling Stone|date=၂၀၂၅ မေ ၈}}</ref> မဲဆန္ဒရှင်စာရင်းသွင်းခြင်းမှတ်တမ်းများအရ ပရီဗို့စ် သည် ၂၀၀၈ နှင့် ၂၀၁၀ မှ [[ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ (အမေရိကန် ပြည်ထောင်စု)|ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ]] အခြေခံအဆင့်ရွေးကောက်ပွဲများ နှင့် ၂၀၁၂ ၂၀၁၄ နှင့် ၂၀၁၆ [[ရီပတ်ဘလီကန်ပါတီ (အမေရိကန် ပြည်ထောင်စု)|ရီပတ်ဘလစ်ကန်ပါတီ]] အခြေခံအဆင့်ရွေးကောက်ပွဲများတွင် ပါဝင်မဲပေးခဲ့သောလဲ နိုင်ငံရေးပါတီစာရင်းများမှာ မသွင်းဖူးပါ။<ref>{{cite web|last=Navarro|first=Aaron|title=Pope Leo XIV voted in 2024 U.S. general election — here's which primaries he's voted in|url=https://www.cbsnews.com/news/pope-leo-robert-prevost-voting-records-republican-democratic-primaries/ |date=၂၀၂၅ မေ ၈}}</ref>
ပရီဗို့စ်ကို အလယ်အလတ်ဗဟိုဝါဒီအယူဆအဖြစ် ရှုမြင်ကြပါသည်။၂၀၂၃ ခုနှစ် မေလတွင်၊ ပရီဗို့စ်က ခရစ်ယာန်ခေါင်းဆောင်များသည် အုပ်ချုပ်ရေးအပေါ် ယုံကြည်ရေးကို ဦးစားပေးသင့်သည်ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။ [[ရာသီဥတုပြောင်းလဲမှု]]ကို ရပ်တန့်ရန် အသင်းတော် ပိုမို အရေးယူဆောင်ရန် ထောက်ခံခဲ့သည်။ "သဘာဝတရားအပေါ် အုပ်စိုးခြင်း" သည် "ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်သော" မဖြစ်သင့်ကြောင်း ၂၀၂၄ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ဆွေးနွေးပွဲတွင် ပြောကြားခဲ့သည်။<ref name="Burga 2025">{{cite magazine|last=Burga|first=Solcyr|url=https://time.com/7283887/pope-leo-lgbtq-women-migrants-rights/|title=Where Pope Leo Stands on Specific Issues|date=၂၀၂၅ မေ ၈|magazine=Time|access-date=9 May 2025|archive-date=8 May 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250508203342/https://time.com/7283887/pope-leo-lgbtq-women-migrants-rights/|url-status=dead}}</ref> ၂၀၂၃ ခုနှစ်မျာ ပုပ်ရဟန်းမင်းကြီး ဖရန်စစ် အမျိုးသမီး ၃ ဦးကို ဘိရှော့ဂိုဏ်းထောက်ဘုန်းတော်ကြီးအဖွဲ့ (diaconate of bishops) သို့ခန့်ပြီးနောက် ပရီဗို့စ်သည် အမျိုးသမီးများအား ဤသို့ ခန့်အပ်ခြင်းသည် ပြဿနာအသစ်များကို ဖန်တီးနိုင်ပြီ "လက်ရှိပြဿနာကို သေချာပေါက်မဖြေရှင်းပါ" ဟု မှတ်ချက်ချခဲ့သည်။<ref>{{cite news |last=Mares |first=Courtney |date=၂၀၂၃ အောက်တိုဘာ ၂၆ |title=Cardinal at Synod on Synodality: 'Clericalizing Women' Will Not Solve Problems |url=https://www.ncregister.com/cna/cardinal-at-synod-on-synodality-clericalizing-women-will-not-solve-problems |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20250508183132/https://www.ncregister.com/cna/cardinal-at-synod-on-synodality-clericalizing-women-will-not-solve-problems |archive-date=၂၀၂၅ မေ ၈ |access-date=၂၀၂၅ မေ ၈ |work=New Catholic Register}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.osservatoreromano.va/en/news/2023-05/ing-019/the-bishop-is-a-pastor-not-a-manager.html |title='The bishop is a pastor not a manager' |date=၂၀၂၃ မေ ၁၂ |last=Tornielli |first=Andrea |work=[[L'Osservatore Romano]] |access-date=၂၀၂၅ မေ ၈}}</ref>
ချီကလာယို ဘိရှော့ဆရာတော် ဖြစ်စဉ် ပရီဗို့စ်သည် ပီရူးကျောင်းသင်ရိုးညွန်းတမ်းတွင် "ကျားမရေးရာဝါဒ"ထည့်တွင်းမှုကို ဆန့်ကျင့်ရန် ဤသင်ရိုးညွန်းတမ်းက "မရှိသောကျားမအခေါ်ဝေါ်များ" ကို အားပေးနေသည်ဟု ပြောဆိုခဲ့သည်။ ၂၀၁၂ ခုနှစ်တွင် အနှံ့အပြားပေါက်ရောက်ယဉ်ကျေးမှူ၏ "လိင်တူချစ်သူများနေထိုင်မှုပုံစံ" နှင့် လိင်တူမိသားစုများအတွက် စာနာခြင်းကို ဝေဖန်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |last=Rich |first=Motoko |date=2025 မေ ၂ |title=There's Never Been a Pope From the U.S. Could This Cardinal Change That? |url=https://www.nytimes.com/2025/05/02/world/americas/pope-candidate-cardinal-robert-francis-prevost.html |url-access=limited |access-date=၂၀၂၅ မေ ၉ |work=The New York Times}}</ref> "ခရစ်တော်တရားတော် နှင့်ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်သော ယုံကြည်မှုများ နှင့်အလေ့အကျင့်အလေ့အထများကို စာနာခြင်း"ကို သံသယရှိ၍ Fiducia Supplycans ခေါ် [[လိင်တူစုံမက်ခြင်း|လိင်တူဆက်ဆံသူများ]]အတွက် ကောင်းချီးဆုတောင်ပေးခြင်းနှင့် ပတ်သက်သောအယူဝါဒကြေညာချက်ကို အပြည့်အဝထောက်ခံခြင်းမပေးခဲ့ပါ။ နိုင်ငံအလိုပ် ဘိရှော့ဆရာတာ်များ၏ ညီလာခံများသည် ထိုညွှန်ကြားချက်များကို ဒေသဆိုင်ရာ ယဉ်ကျေးမှူကွဲပြားမှုများ အလိုက်အညှိစွာ အသုံးချသင့်သည်ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။<ref>{{cite news |last1=Morwood|first1=Maddy |last2=Martin|first2= Patrick |last3=Stuart|first3= Riley |date=၂၀၂၅ မေ ၉ |title=Live: American Robert Francis Prevost elected pope and will be known as Pope Leo XIV |url=https://www.abc.net.au/news/2025-05-09/papal-conclave-live-updates-catholic-church-elects-next-pope/105238028 |access-date=၂၀၂၅ မေ ၉ |work=ABC News }}</ref>
== ကိုးကား ==
<references />
[[ကဏ္ဍ:နိုင်ငံတကာ ဘာသာရေး ခေါင်းဆောင်များ]]
[[ကဏ္ဍ:၁၉၅၅ မွေးဖွားသူများ]]
[[ကဏ္ဍ:ပုပ်ရဟန်းမင်းများ]]
[[ကဏ္ဍ:လက်ရှိ အချုပ်အခြာအာဏာရှိ မင်းများ]]
jf64pasr1avpyarber70fekqg24zzyt
ရင်သားဖြင့် လိင်ဆက်ဆံခြင်း
0
269853
1034702
1034575
2026-05-30T14:13:12Z
Titore
49420
Restored revision 954142 by [[Special:Contributions/InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] ([[User talk:InternetArchiveBot|talk]]): Rv crosswiki LTA (TwinkleGlobal)
1034702
wikitext
text/x-wiki
[[File:Wiki-mam-intcs.png|thumb|[[:en:Seedfeeder|Seedfeeder]] ပုံဖော်ရေးဆွဲထားသော လဲလျောင်းနေသည့် အမျိုးသမီးနှင့် [[သုက်လွှတ်ခြင်း|သုက်ပန်းနေသော]] အမျိုးသား]]
'''ရင်သားဖြင့် လိင်ဆက်ဆံခြင်း''' ({{lang|en|Mammary intercourse}}) သည် [[လိင်မဆက်ဆံမီ နမ်းရှုပ်သုံးသပ်ခြင်း]] သို့မဟုတ် [[မထိုးသွင်းသော လိင်ဆက်ဆံခြင်း|ထိုးသွင်းခြင်းမရှိသော လိင်ဆက်ဆံခြင်း]]အဖြစ် ပြုလုပ်သော [[လူသားတို့၏ လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ အပြုအမူ|လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ လုပ်ရပ်]]တစ်ခုဖြစ်ပြီး အမျိုးသမီး၏ [[ရင်သား]]ဖြင့် အမျိုးသား၏ [[ယောက်ျား အင်္ဂါတံ|လိင်တံ]]ကို လှုံ့ဆော်ခြင်းနှင့် အပြန်အလှန်အားဖြင့် ပြုလုပ်ခြင်းဖြစ်သည်။<ref name="Alex Comfort 1972 p. 67-9">Alex Comfort, ''The Joy of Sex'' (1972) p. 67-9</ref> ၎င်းတွင် အမျိုးသမီး၏ ရင်သားနှစ်လုံးကြားတွင် လိင်တံကို ထားကာ [[လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ ထိုးဖောက်မှု|လိင်ဆက်ဆံခြင်း]]ကို တုပရန်နှင့် [[လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ သာယာမှု]]ကို ဖန်တီးရန်အတွက် လိင်တံကို အပေါ်အောက် ရွှေ့ခြင်း ပါဝင်သည်။
==အလေ့အကျင့်==
[[File:Thomas Rowlandson - The Larking Cull (cropped).jpg|thumb|ရင်သားဖြင့် လိင်ဆက်ဆံခြင်း ပန်းချီကား (၁၈၀၀ ပြည့်နှစ်ခန့်)]]
ရင်သားဖြင့် လိင်ဆက်ဆံခြင်းတွင် အမျိုးသားတစ်ဦးသည် အမျိုးသမီး၏ ဝမ်းဗိုက် သို့မဟုတ် ရင်ဘတ်ပေါ်တွင် ဒူးထောက်ခြင်း သို့မဟုတ် ထိုင်ခြင်းဖြင့် ၎င်း၏ [[လိင်တံ ထောင်မတ်ခြင်း|ထောင်မတ်နေသော လိင်တံ]]ကို သူမ၏ ရင်သားကြားတွင် ထားခြင်း၊ ရင်သားများကို အမျိုးသမီး သို့မဟုတ် အမျိုးသားမှ လိင်တံပတ်လည်တွင် ညှစ်ထားစဉ် ပွတ်ခြင်း သို့မဟုတ် တွန်းခြင်းတို့ ပါဝင်ပြီး၊ ၎င်းသည် [[တစ်ကိုယ်ရေ အာသာဖြေခြင်း]]နှင့် ဆင်တူသော တင်းကျပ်မှုကို ဖြစ်ပေါ်စေပြီး<ref name="Alex Comfort 1972 p. 67-9"/> [[လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ ထိုးဖောက်မှု|ထိုးသွင်းသည့် လိင်ဆက်ဆံခြင်း]]ကို တုပခြင်းဖြစ်သည်။ ရင်သားကြား သို့မဟုတ် လိင်တံပေါ်တွင် ချောဆီ သို့မဟုတ် [[တံတွေး]]ကို အသုံးပြုနိုင်သည်။ အခြားနည်းအားဖြင့် အမျိုးသမီးသည် လိင်တံပတ်လည်တွင် ရင်သားများကို တင်းကျပ်စေပြီး နောက်ပြန်ရှေ့တိုး ရွှေ့နိုင်သည်။ အခြားသော [[လိင်ဆက်ဆံသည့် ကိုယ်နေဟန်ထားများ|ကိုယ်နေဟန်ထားများ]]တွင် အမျိုးသမီး ဒူးထောက်နေစဉ် အမျိုးသား ရပ်နေခြင်း သို့မဟုတ် အမျိုးသမီး အပေါ်တွင်ရှိနေစဉ် အမျိုးသား လှဲနေခြင်းတို့ ပါဝင်သည်။
အချို့ကိစ္စများတွင် ရင်သားဖြင့် လိင်ဆက်ဆံခြင်းကို [[ပါးစပ်ဖြင့် လိင်ဆက်ဆံခြင်း]]နှင့် ပေါင်းစပ်နိုင်သည်။ ရင်သားဖြင့် လိင်ဆက်ဆံခြင်းကို မျက်နှာချင်းဆိုင် သို့မဟုတ် ခေါင်းနှင့်အမြီး အနေအထားဖြင့် ပြုလုပ်နိုင်သည်။
ရင်သားဖြင့် လိင်ဆက်ဆံခြင်းသည် သဘာဝအားဖြင့် ရင်သားကြီးသော အမျိုးသမီးများအတွက် အသင့်တော်ဆုံးဖြစ်ပြီး ရင်သားသေးငယ်သော အမျိုးသမီးများအား အပေါ်တွင်ရှိနေရန် အကြံပြုထားသည်။<ref>Alex Comfort, ''The Joy of Sex'' (1972) p. 69</ref> သို့သော် ရင်သားသေးငယ်သော အမျိုးသမီးများသည် ရင်သားကြီးသော အမျိုးသမီးများထက် ပိုမို အာရုံခံစားမှု ရှိတတ်သည်။<ref name=levin>{{cite journal|last=Levin|first=Roy J.|title=The breast/nipple/areola complex and human sexuality|doi=10.1080/14681990600674674|journal=Sexual & Relationship Therapy|volume=21|issue=2|date=May 2006|pages=237–249|s2cid=219696836 }}</ref>
အမျိုးသမီးသည် လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ ထိုးသွင်းခြင်းမရှိဘဲ ၎င်း၏ [[လိင်ဆက်ဆံဖော်|လက်တွဲဖော်]]ကို [[လိင်ဆန္ဒ ပြီးမြောက်ခြင်း]]သို့ ရောက်ရှိစေခြင်း၏ လိင်စိတ်လှုံ့ဆော်မှုမှလွဲ၍ ရင်သားဖြင့် လိင်ဆက်ဆံစဉ် တိုက်ရိုက် လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ လှုံ့ဆော်မှုကို ပုံမှန်အားဖြင့် မခံစားရပါ။ သို့သော် အဲလက်စ် ကွန်ဖော့တ်က ရင်သားအာရုံခံစားမှုရှိသော အမျိုးသမီးများတွင် ရင်သားဖြင့် လိင်ဆက်ဆံခြင်းသည် လိင်ဆန္ဒ ပြီးမြောက်ခြင်းကို ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်သည် (မာဂေါ့ အာနန်က ''ရင်သား၏ ဒေသဆိုင်ရာ လိင်ဆန္ဒ ပြီးမြောက်ခြင်း''ဟု ခေါ်ဆိုသည်) ဟုဆိုခဲ့ပြီး၊ ၁၉၀၃ ခုနှစ်၏ ''Paradis Charnels'' တွင် အသေးစိတ်ဖော်ပြထားသည့် ထိုးသွင်းသည့် လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ လုပ်ဆောင်မှုများအတွက် ကိုးခုသော အစားထိုးလေ့ကျင့်ခန်းများထဲမှ တစ်ခုဖြစ်သည်။<ref>Alex Comfort, ''The Joy of Sex'' (1972) pp. 69, 175 and 176</ref><ref>Margo Ananad, ''The Art of Sexual Ecstasy'' (1990) p. 309</ref> အမျိုးသားသည် ရင်သားဖြင့် လိင်ဆက်ဆံစဉ် အမျိုးသမီးအား [[လက်ဖြင့် ပွတ်သပ်ခြင်း|လက်ဖြင့် လိင်အင်္ဂါကို ထိတွေ့ခြင်း]] ပြုလုပ်နိုင်သည်။
ရင်သားဖြင့် လိင်ဆက်ဆံခြင်းသည် ထိုးသွင်းခြင်းမရှိသော လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ လုပ်ရပ်တစ်ခုဖြစ်သောကြောင့် ချွဲအမြှေးပါးများနှင့် သုက်လွှတ်ခြင်းမပြုမီအရည် သို့မဟုတ် [[သုက်ရည်]]တို့ တိုက်ရိုက်ထိတွေ့ရန် လိုအပ်သော [[လိင်မှတဆင့် ကူးစက်တတ်သော ရောဂါ]] (STI) ကူးစက်နိုင်ခြေသည် အလွန်နည်းပါးသည်။ HIV သည် ထိုသို့သော တိုက်ရိုက်ထိတွေ့မှု လိုအပ်သော ကူးစက်ရောဂါများထဲတွင် ပါဝင်သောကြောင့် ရင်သားဖြင့် လိင်ဆက်ဆံခြင်းမှ ကူးစက်နိုင်ခြေ အလွန်နည်းပါးသည်။<ref>{{cite journal|last=Kelly|first=Jeffrey A.|title = Advances in HIV/AIDS education and prevention|url=https://archive.org/details/sim_family-relations_1995-10_44_4/page/344|journal=Family Relations|volume=44|issue=4|pages=345–352|date=October 1995|issn=0197-6664|jstor=584989|doi=10.2307/584989}}</ref> နယူးဇီလန်မှ လိင်လုပ်သားများ၏ [[ကွန်ဒုံး]]အသုံးပြုမှု အလေ့အထဆိုင်ရာ လေ့လာမှုတစ်ခုအရ ၎င်းတို့သည် ကွန်ဒုံးအသုံးပြုရန် ငြင်းဆန်သော သုံးစွဲသူများအတွက် မိန်းမကိုယ်ဖြင့် လိင်ဆက်ဆံခြင်းအစား [[စိတ်ချရသော လိင်ဆက်ဆံမှု|ဘေးကင်းသော လိင်ဆက်ဆံခြင်း]]ဆိုင်ရာ အခြားနည်းလမ်းများကို ပေးခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။ လိင်လုပ်သားတစ်ဦးက ရင်သားဖြင့် လိင်ဆက်ဆံခြင်းသည် အသုံးပြုသော အခြားနည်းလမ်းတစ်ခုဖြစ်ပြီး၊ ရင်သားကြီးသော အမျိုးသမီးမှ ပြုလုပ်သော ရင်သားဖြင့် လိင်ဆက်ဆံခြင်းသည် သုံးစွဲသူအတွက် ထိုးသွင်းသည့် မိန်းမကိုယ်ဖြင့် လိင်ဆက်ဆံခြင်းကဲ့သို့ ခံစားရသည်ဟု ဆိုသည်။<ref name="davis">Woods, 1996, in Davis, pages 125-127</ref>
ကြော်ငြာများတွင် ဤအလေ့အကျင့်ကို အနည်းဆုံး ပုံဖော်ခြင်းများသည် ညစ်ညမ်း သို့မဟုတ် လိင်စိတ်ကြွစေသည်ဟု ဖော်ပြခံရသည်။<ref>{{cite journal | last1 = Citation O'Barr | first1 = W. M. | year = 2011 | title = Sex and Advertising | journal = Advertising & Society Review | volume = 12 | issue = 2| page = 2 | doi=10.1353/asr.2011.0019| s2cid = 154834026 | doi-access = free }}</ref> ရင်သားဖြင့် လိင်ဆက်ဆံခြင်းကို တစ်ခါတစ်ရံ [[ဖောက်ပြန်ခြင်း|ဖောက်ပြန်မှု]]တစ်ခုဟု သတ်မှတ်ခံရသည်။<ref>Clifford Allen, ''A Textbook of Psychosexual Disorders'' (1969) p. 200</ref>
==ဗန်းစကားများ==
ရင်သားဖြင့် လိင်ဆက်ဆံခြင်းအတွက် သုံးနှုန်းသော ဗန်းစကားများမှာ-
*အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတွင် '''Titty-fuck''',<ref>{{cite book |last=Millar |first=Peter |url=https://books.google.com/books?id=LhJIEAAAQBAJ&pg=PT298 |title=The Germans and Europe: A Personal Frontline History |date=2020 |publisher=Hachette |isbn=9781911350446 |page=298}}</ref> '''titjob''' သို့မဟုတ် '''titfuck'''
*ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်းတွင် '''Tit wank''' သို့မဟုတ် '''French fuck''' <ref name=french>Godson, page 96.</ref><ref>M. S. Morton, ''The Lover's Tongue'' (2003) p. 187</ref>
==ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန်==
* [[ရင်သားအား စွဲလမ်းတပ်မက်ခြင်း]]
* ''[[ကာမသျှတ္တရ]]''
* [[မထိုးသွင်းသော လိင်ဆက်ဆံခြင်း]]
* [[ပုလဲလည်ဆွဲ (လိင်အပြုအမူ)]]
==ကိုးကား==
{{Reflist|2}}
==ပြင်ပလင့်ခ်များ==
*{{Commons category-inline|Mammary intercourse}}
*[https://sexinfo101.com/guides/inter-mammary Inter-Mammary Intercourse]
[[ကဏ္ဍ:လိင်ဆက်ဆံမှုပုံစံများ]]
[[ကဏ္ဍ:ရင်သား]]
[[ကဏ္ဍ:လိင်အပြုအမူများ]]
[[ကဏ္ဍ:မထိုးသွင်းသော လိင်ဆက်ဆံခြင်း]]
20h87a5a7c6085lj57duzc139u16mth
အညာ စစ်မြေပြင်
0
270216
1034769
1034500
2026-05-31T07:04:28Z
Salai Rungtoi
22844
/* ၂၀၂၆ */
1034769
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox military conflict
| conflict = အညာစစ်မြေပြင်
| width =
| partof = [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]]
| image = File:Myanmar Dry Zone Townships.svg
| image_size =
| image_upright =
| alt =
| caption =
{{legend|#C12838|အညာဒေသအတွင်းရှိ မြို့နယ်များ}}
{{legend|#FDFCEA|အညာဒေသတွင် ပါဝင်သော တိုင်းဒေသကြီးများ}}
{{legend|#E0E0E0|အညာဒေသပြင်ပရှိ မြို့နယ်နှင့် တိုင်းဒေသကြီးများ}}
| date = ဧပြီ ၂၀၂၁ – လက်ရှိ
| place = [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]] တောင်ပိုင်း၊ [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး]] အနောက်နှင့် အလယ်ပိုင်း
| territory =
| status = Ongoing
| combatant1 = {{ubl|{{flagicon|MYA}} [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]}}
*{{armed forces|Myanmar}}
** {{army|Myanmar}}
** {{air force|Myanmar}}
*[[ပျူစောထီးပြည်သူ့စစ်အဖွဲ့]]
| combatant2 = {{flagicon image|Flag_of_PDF_Myanmar.svg}} [[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်]]<br>{{flagicon image|Flag_of_Myanmar's_Royal_Dragon_Army.svg}} [[ဗမာအမျိုးသားတော်လှန်ရေးတပ်မတော်]]<br>{{flagicon image|Flag_of_People's_Revolution_Alliance_(Magway).svg}} [[လူထုတော်လှန်ရေး မဟာမိတ်အင်အားစု]]
| combatant3 =
| commander1 =
| commander2 =
| commander3 =
| units1 =
| units2 =
| units3 =
| strength1 =
| strength2 =
| strength3 =
| casualties1 =
| casualties2 =
| casualties3 =
| notes =
| campaignbox =
{{Campaignbox Myanmar Civil War (2021-present)}}
}}
'''အညာ စစ်မြေပြင်''' သည် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]၏ ခြောက်သွေ့ဇုန် (သို့မဟုတ် [[အညာ|အညာဒေသ]]) တွင် ဖြစ်ပွားနေသော [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]] ၏ [[စစ်မြေပြင်]]များအနက် တစ်ခုဖြစ်သည်။ အဆိုပါဒေသတွင် [[ဗမာလူမျိုး]]အများစု နေထိုင်ရာ [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]]နှင့် [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး]]တို့ ပါဝင်သည်။{{sfn|Ye Myo Hein|2022|page=7}}<ref>{{Cite news|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/military-is-weaker-since-coup-and-momentum-is-with-the-armed-resistance.html|access-date=7 February 2024|work=[[The Irrawaddy]]|title=Military is Weaker Since Coup and Momentum is With the Armed Resistance|archive-url=https://web.archive.org/web/20240207212452/https://www.irrawaddy.com/news/burma/military-is-weaker-since-coup-and-momentum-is-with-the-armed-resistance.html|archive-date=7 February 2024}}</ref> ဤစစ်မြေပြင်သည် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ|စစ်ကောင်စီ]]ကို ဆန့်ကျင်သော ခုခံတော်လှန်ရေး၏ "အဓိကဗဟိုချက်" အဖြစ် ဖော်ပြခြင်းခံထားရသည်။{{sfn|Ye Myo Hein|2022|page=7}}
== နောက်ခံ ==
အညာဒေသသည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမိုင်းဝင် ဗဟိုချက်ဒေသဖြစ်ပြီး ၁၉၄၈ ခုနှစ်မှစ၍ [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းပဋိပက္ခများ|မြန်မာနိုင်ငံ၏ ခေတ်သစ်ပဋိပက္ခများ]]တွင် လက်နက်ကိုင်အကြမ်းဖက်မှုများ နည်းပါးစွာသာ ကြုံတွေ့ခဲ့ရသည်။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ၎င်းသည် ဗုဒ္ဓဘာသာ ဗမာလူမျိုးများ အများစုနေထိုင်သော လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေးဒေသဖြစ်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ဤအချက်ကြောင့် [[တပ်မတော်]]သည် ထိုဒေသတွင် စစ်အင်အားကို အများအပြား ချထားခြင်း မရှိခဲ့ပေ။
၂၀၂၁ ခုနှစ်မှ စတင်ခဲ့သည့် အညာစစ်မြေပြင်ရှိ တိုက်ပွဲများသည် ဤလမ်းကြောင်းကို ပြောင်းလဲစေခဲ့သည်။ [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်းများ|တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းများ]] မရှိခြင်းကြောင့် [[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်|ဗမာပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်]] (PDF) အဖွဲ့များသည် [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|၂၀၂၁ ခုနှစ် အာဏာသိမ်းမှု]]ကို ဆန့်ကျင်သည့် စစ်ရေးလှုပ်ရှားမှုများကို ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ဖြင့် ရိုးရှင်းပြီး တိုက်ရိုက်လုပ်ဆောင်နေသော ဒေသတွင်း ဆဲလ်များအဖြစ် သတ်မှတ်ခံရသည်။<ref name=dryzone/>
== အချိန်မှတ်တမ်း ==
=== ၂၀၂၁ ===
အာဏာသိမ်းပြီးနောက် အညာဒေသတွင် "အကြမ်းဖက်မှု သိသိသာသာ မြင့်တက်လာခဲ့သည်။"<ref name=dryzone>{{cite web |title=The Dry Zone: an existential struggle in central Myanmar |url=https://myanmar.iiss.org/analysis/dryzone |last=Loong |first=Shona |work=International Institute for Strategic Studies |language=en |access-date=14 December 2023}}</ref>
[[File:Monywa-chindwin-d02.jpg|thumb|Small river boats on the [[Chindwin River]] near [[Monywa]], 2006]]
၂၀၂၁ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလနှောင်းပိုင်းတွင် စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင်များသည် [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]]၊ ပုလ္လင်ရွာအနီးရှိ မုံရွာ PDF ၏ တပ်ခွဲ ၂၀၅ ပိုင် အခြေစိုက်စခန်းကို ဝင်ရောက်စီးနင်း တိုက်ခိုက်ပြီး ဖျက်ဆီးခဲ့သောကြောင့် ခုခံတော်လှန်ရေးတိုက်ခိုက်ရေးသမားများ ထွက်ပြေးခဲ့ကြရသည်။ အဆိုပါစခန်းသည် PDF များက ပေါက်ကွဲစေတတ်သောပစ္စည်းများ ပြုလုပ်သည့် အလုပ်ရုံတစ်ခုဖြစ်ပြီး စီးနင်းမှုအတွင်း ဖျက်ဆီးခံခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite news|title=Military raid destroys resistance base in Monywa, PDF says|work=Myanmar NOW|url=https://www.myanmar-now.org/en/news/military-raid-destroys-resistance-base-in-monywa-pdf-says|access-date=17 January 2022|archive-date=27 January 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220127221223/https://www.myanmar-now.org/en/news/military-raid-destroys-resistance-base-in-monywa-pdf-says|url-status=live}}</ref> ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၉ ရက်နေ့တွင် [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]]ရှိ မြိုင် PDF က စစ်ယာဉ်နှစ်စီးကို လက်လုပ်မိုင်း ၃ လုံးဖြင့် ချုံခိုတိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ စစ်သားအနည်းဆုံး ၃ ဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။<ref>{{Cite news|title=Soldiers target villagers after ambush by Myaing PDF|work=Myanmar NOW|url=https://www.myanmar-now.org/en/news/soldiers-target-villagers-after-ambush-by-myaing-pdf|access-date=17 January 2022|archive-date=17 January 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220117130024/https://myanmar-now.org/en/news/soldiers-target-villagers-after-ambush-by-myaing-pdf|url-status=live}}</ref> ဆားလင်းကြီး G-Z PDF တိုက်ခိုက်ရေးသမားများသည် [[ဆားလင်းကြီးမြို့|ဆားလင်းကြီး]]ရှိ ယာဉ်တန်းတစ်ခုကို ပေါက်ကွဲစေတတ်သောပစ္စည်းများဖြင့် ဖောက်ခွဲခဲ့ပြီးနောက် စစ်ကောင်စီတပ်သား ၁၀၀ ခန့်က မြို့ကို စတင်တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ စစ်သားများသည် တိုက်ခိုက်ရေးသမား ၁၀ ဦးနှင့် အရပ်သားတစ်ဦးကို ဖမ်းဆီးပြီး မီးရှို့ခဲ့သည်။<ref>{{Cite news|title=Junta soldiers massacre and burn 11, including teenagers, during raid on village in Sagaing|work=Myanmar NOW|url=https://www.myanmar-now.org/en/news/junta-soldiers-massacre-and-burn-11-including-teenagers-during-raid-on-village-in-sagaing|access-date=17 January 2022|archive-date=28 January 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220128222014/https://www.myanmar-now.org/en/news/junta-soldiers-massacre-and-burn-11-including-teenagers-during-raid-on-village-in-sagaing|url-status=live}}</ref>
၂၀၂၁ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလတွင် စစ်တပ်က လေကြောင်းချီတပ်ဖွဲ့ဝင် ၁၅၀ ခန့်ကို ရဟတ်ယာဉ်များဖြင့် [[ဒီပဲယင်းမြို့|ဒီပဲယင်း]]အနောက်ဘက်သို့ စေလွှတ်ခဲ့ပြီး လေကြောင်းချီ တိုက်ခိုက်ရေးမစ်ရှင်များ ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ၎င်းတို့သည် PDF တိုက်ခိုက်ရေးသမားများ တပ်စွဲထားသည့် [[ဒီပဲယင်းမြို့နယ်]]ကို ဝိုင်းရံခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite news|title=Junta soldiers murder three more villagers in Depayin|work=Myanmar NOW|url=https://www.myanmar-now.org/en/news/junta-soldiers-murder-three-more-villagers-in-depayin|access-date=17 January 2022|archive-date=10 February 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220210222452/https://www.myanmar-now.org/en/news/junta-soldiers-murder-three-more-villagers-in-depayin|url-status=live}}</ref> ဒီဇင်ဘာလ ၁၃ ရက်နေ့တွင် တပ်မတော်တပ်ဖွဲ့များသည် လက်နက်ကြီးအကူအညီဖြင့် [[အရာတော်မြို့နယ်]]ရှိ ကဲဘာကို ပြန်လည်သိမ်းပိုက်ရန် ထိုးစစ်ဆင်ခဲ့ပြီး ခုခံတော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်များကို ဆုတ်ခွာစေခဲ့သည်။<ref>{{Cite news|title=Myanmar military torches 100 homes in Sagaing Region village|work=Myanmar NOW|url=https://www.myanmar-now.org/en/news/myanmar-military-torches-100-homes-in-sagaing-region-village|access-date=17 January 2022|archive-date=15 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211215064637/https://www.myanmar-now.org/en/news/myanmar-military-torches-100-homes-in-sagaing-region-village|url-status=live}}</ref> ဒီဇင်ဘာလ ၁၇ ရက်နေ့တွင် တပ်မတော်နှင့် စစ်တပ်ကျောထောက်နောက်ခံပြု [[ပျူစောထီးပြည်သူ့စစ်အဖွဲ့]]များက [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]] ဂန့်ဂေါမြို့နယ်၊ [[နှမ်းခါးရွာ၊ ဂန့်ဂေါမြို့နယ်|နှမ်းခါးရွာ]]ကို ရုတ်တရက် လေကြောင်းချီတိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ ယောကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့မှ ခုခံတော်လှန်ရေးတိုက်ခိုက်ရေးသမား ၂၀ ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{Cite news|title=At least 20 killed in air raid on Magway village|work=Myanmar NOW|url=https://www.myanmar-now.org/en/news/at-least-20-killed-in-air-raid-on-magway-village|access-date=17 January 2022|archive-date=27 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211227131155/https://www.myanmar-now.org/en/news/at-least-20-killed-in-air-raid-on-magway-village|url-status=live}}</ref> ၂၀၂၁ ခုနှစ်နှောင်းပိုင်းတွင် မြိုင် PDF ခုခံတော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့များသည် ချင်းတွင်းမြစ်ပေါ်တွင် "လှေနှစ်စင်း၊ ရေနံတင်သင်္ဘောတစ်စင်းနှင့် ကုန်တင်သင်္ဘောတစ်စင်းတို့ကို သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်" ဟု ဆိုသည်။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် "သင်္ဘောပေါ်ပါသူများသည် ၎င်းတို့၏သင်္ဘောများသည် စစ်ကောင်စီပိုင်မဟုတ်ကြောင်း သက်သေပြနိုင်ခြင်းမရှိသောကြောင့်" ဟု ဆိုသည်။{{sfn|Ye Myo Hein|2022|page=37}}
=== ၂၀၂၂ ===
ပစ်မှတ်ထား တိုက်ခိုက်မှုများ တိုးလာသည်နှင့်အမျှ ၂၀၂၂ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၉ ရက်နေ့တွင် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးရှိ မြို့နယ်သုံးခုတွင် PDF က ဝင်ရောက်စီးနင်း တိုက်ခိုက်မှုများနှင့် ချုံခိုတိုက်ခိုက်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ရာ စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင် ၅၀ ခန့်နှင့် ပျူစောထီး ပြည်သူ့စစ်များ သေဆုံးခဲ့ကြောင်း သတင်းရရှိသည်။<ref>{{cite web |date=10 February 2022 |title=Resistance Fighters Claim To Have Killed Around 50 Myanmar Junta Personnel |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/resistance-fighters-claim-to-have-killed-around-50-myanmar-junta-personnel.html |accessdate=11 February 2022 |publisher=The Irrawaddy |archive-date=13 February 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220213130332/https://www.irrawaddy.com/news/burma/resistance-fighters-claim-to-have-killed-around-50-myanmar-junta-personnel.html |url-status=live }}</ref> PDF က ထောက်ပံ့ရေးပစ္စည်းများနှင့် စစ်သားများ သယ်ယူပို့ဆောင်သည့် ရေယာဉ်တန်းများကို ချုံခိုတိုက်ခိုက်ခဲ့ပြီး အနည်းဆုံး ရေယာဉ်တန်းတစ်ခုကို မီးရှို့ခဲ့သည်။<ref>{{cite web |date=1 February 2022 |title=Thirty Junta Soldiers reportedly killed in Upper Myanmar |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/thirty-junta-soldiers-reportedly-killed-in-upper-myanmar.html |accessdate=1 February 2022 |publisher=The Irrawaddy |archive-date=14 February 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220214193946/https://www.irrawaddy.com/news/burma/thirty-junta-soldiers-reportedly-killed-in-upper-myanmar.html |url-status=live }}</ref> ဖေဖော်ဝါရီလ ၇ ရက်နေ့တွင် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၌ ဒရုန်းများအသုံးပြု၍ ဒေသခံ PDF ၏ ရုတ်တရက်တိုက်ခိုက်မှုများကြောင့် စစ်ကောင်စီတပ်သားများ သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{cite web |date=7 February 2022 |title=38 Junta Soldiers Reported Killed in Upper Myanmar |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/38-junta-soldiers-reported-killed-in-upper-myanmar.html |accessdate=7 February 2022 |publisher=The Irrawaddy |archive-date=13 February 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220213140304/https://www.irrawaddy.com/news/burma/38-junta-soldiers-reported-killed-in-upper-myanmar.html |url-status=live }}</ref> PDF များလည်း ဆုံးရှုံးမှုများ ရှိခဲ့ပြီး ခင်ဦးမြို့နယ်တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော တိုက်ပွဲ၌ တိုက်ခိုက်ရေးသမား ၁၂ ဦး ကျဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{cite web |date=18 February 2022 |title=Resistance Fighters Suffer Heavy Losses During Sagaing Clash With Myanmar Junta |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/resistance-fighters-suffer-heavy-losses-during-sagaing-clash-with-myanmar-junta.html |accessdate=22 February 2022 |publisher=The Irrawaddy |archive-date=22 February 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220222012425/https://www.irrawaddy.com/news/burma/resistance-fighters-suffer-heavy-losses-during-sagaing-clash-with-myanmar-junta.html |url-status=live }}</ref>
[[ပြည်ထောင်စုနေ့]]တွင် မြို့ကြီးအများအပြား၌ အကြမ်းဖက်တိုက်ခိုက်မှုများ ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ စစ်တပ်၏ အခမ်းအနားများ ပြုလုပ်နေစဉ် မြို့တော် [[နေပြည်တော်မြို့|နေပြည်တော်]]၌ PDF တပ်ဖွဲ့ဝင်များက တိုက်ခိုက်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ရာ စစ်ကောင်စီတပ်သား အနည်းဆုံး ၄ ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{cite web |date=14 February 2022 |title=Junta Soldiers Killed; Social Media Users Boycott Myanmar Coup Leader's Parade |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/junta-soldiers-killed-social-media-users-boycott-myanmar-coup-leaders-parade.html |accessdate=14 February 2022 |publisher=The Irrawaddy |archive-date=14 February 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220214143540/https://www.irrawaddy.com/news/burma/junta-soldiers-killed-social-media-users-boycott-myanmar-coup-leaders-parade.html |url-status=live }}</ref> [[မန္တလေးမြို့]]၌လည်း မဟာအောင်မြေနှင့် ပြည်ကြီးတံခွန်မြို့နယ်များတွင် အရပ်သား ပြောက်ကျားအဖွဲ့များနှင့် PDF များက စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင်များကို ပစ်ခတ်ခြင်းနှင့် လက်လုပ်ဗုံးများဖြင့် ပစ်ပေါက်ခြင်းများ ပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။ တပ်မတော်တပ်ဖွဲ့ဝင်များသည် လက်တုံ့ပြန်သည့်အနေဖြင့် ခုခံတော်လှန်ရေး ပုန်းခိုရာနေရာနှစ်ခုကို ဝင်ရောက်စီးနင်းခဲ့ရာ ပြောက်ကျားတိုက်ခိုက်ရေးသမား ရှစ်ဦးကို သတ်ဖြတ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite news|title=Myanmar Junta Claims to Have Killed 8 Resistance Fighters in Mandalay Raids|work=Myanmar NOW|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-junta-claims-to-have-killed-8-resistance-fighters-in-mandalay-raids.html|access-date=17 January 2022|archive-date=13 February 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220213180339/https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-junta-claims-to-have-killed-8-resistance-fighters-in-mandalay-raids.html|url-status=live}}</ref>
=== ၂၀၂၃ ===
၂၀၂၃ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလတွင် စစ်ကောင်စီဆန့်ကျင်ရေးတပ်ဖွဲ့များသည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၌ "[[တောင်သမန် စစ်ဆင်ရေး]]" ကို စတင်ခဲ့သည်။<ref name="Irrawaddy Mandalay">{{cite news|website=The Irrawady|title=Myanmar Junta Base Seized in Mandalay: PDF|date=28 November 2023|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-junta-base-seized-in-mandalay-pdf.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20240406111727/https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-junta-base-seized-in-mandalay-pdf.html|archive-date=6 April 2024}}</ref>
၂၀၂၃ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၆ ရက်နေ့တွင် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ [[ကောလင်းမြို့]]သည် [[၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး]]အတွင်း ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များလက်သို့ ကျရောက်ခဲ့ရာ ၎င်းသည် စစ်ဆင်ရေးကာလအတွင်း သိမ်းပိုက်ရရှိသည့် ပထမဆုံးသော ခရိုင်အဆင့် မြို့တော်ဖြစ်လာခဲ့သည်။<ref name=kawlin>{{Cite news |date=6 November 2023 |title=Myanmar Resistance Seizes First District Level Town in Sagaing as Offensive Expands |language=English |work=The Irrawaddy |url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/myanmar-resistance-seizes-first-district-level-town-in-sagaing-as-offensive-expands.html |access-date=6 November 2023 |archive-date=7 November 2023 |archive-url=https://archive.today/20231107031740/https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/myanmar-resistance-seizes-first-district-level-town-in-sagaing-as-offensive-expands.html |url-status=live }}</ref>
===၂၀၂၄===
[[File:PDF forces in Magway Region 2024-08-10.png|thumb|မကွေးတိုင်းဒေသကြီးအတွင်းရှိ ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်များ (၂၀၂၄ ဩဂုတ်)]]
အညာဒေသရှိ ဒေသခံ PDF များသည် ယခုအခါ NUG နှင့် ပိုမိုချိတ်ဆက်မိနေပြီဖြစ်သည်။ သို့သော် ၎င်းတို့သည် အဓိကအားဖြင့် ထိုးစစ်ဆင် တိုက်ခိုက်ခြင်း နည်းဗျူဟာများကိုသာ အသုံးပြုနေဆဲဖြစ်သည်။<ref>[https://www.frontiermyanmar.net/en/anyar-rising-myanmars-dry-zone-pdfs-up-the-ante/ Anyar rising: Myanmar’s Dry Zone PDFs up the ante] [[Frontier Myanmar]]. September 13, 2024.</ref>
တပ်မတော်တပ်ဖွဲ့များသည် ၁၀ ရက်နီးပါး တိုက်ပွဲများ ဖြစ်ပွားပြီးနောက် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၀ ရက်နေ့တွင် [[ကောလင်းမြို့]]ကို ပြန်လည်သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>[https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/myanmar-junta-retakes-town-from-civilian-government-in-sagaing-region.html Myanmar Junta Retakes Town From Civilian Government in Sagaing Region]. [[The Irrawaddy]]. February 13, 2024 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240213160046/https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/myanmar-junta-retakes-town-from-civilian-government-in-sagaing-region.html|date=February 13, 2024}}</ref> ယင်းနောက်ပိုင်းတွင် စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင်များသည် အခြေချနေထိုင်ရာနေရာများကို ဖျက်ဆီးခဲ့ပြီး ကောလင်းနှင့် ပတ်ဝန်းကျင်ကျေးရွာများရှိ အိမ်အများစုကို ဖျက်ဆီးပစ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Town Almost Razed to Ground After Being Retaken by Myanmar Junta Troops |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/town-almost-razed-to-ground-after-being-retaken-by-myanmar-junta-troops.html |work=The Irrawaddy |date=27 February 2024 |language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20240307115156/https://www.irrawaddy.com/news/burma/town-almost-razed-to-ground-after-being-retaken-by-myanmar-junta-troops.html|archive-date=March 7, 2024}}</ref> ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၂ ရက်နေ့တွင် စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင်များသည် [[မော်လူးမြို့]]ကို [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်|KIA]] နှင့် [[မြန်မာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာကျောင်းသားများဒီမိုကရက်တစ်တပ်ဦး|ABSDF]] လက်မှ ပြန်လည်သိမ်းပိုက်ရန် ထိုးစစ်ဆင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Myanmar army launches offensive to retake Maw Luu from resistance |url=https://myanmar-now.org/en/news/myanmar-army-launches-offensive-to-retake-maw-luu-from-resistance/ |work=Myanmar Now |date=22 February 2024 |language=en}}</ref> တော်လှန်ရေးပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များသည် ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလတွင် ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေးကာလအတွင်း ရွှေဘို-မြစ်ကြီးနားလမ်းကို ပိတ်ဆို့ကာ အဆိုပါအရေးပါသောမြို့ကို သိမ်းပိုက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။<ref>{{cite news |title=Myanmar Resistance Forces Seize Fourth Sagaing Town |author=Hein Htoo Zan |work=The Irrawaddy |url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/myanmar-resistance-forces-seize-fourth-sagaing-town.html |language=en |date=13 December 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231217155204/https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/myanmar-resistance-forces-seize-fourth-sagaing-town.html|archive-date=December 17, 2023}}</ref> မတ်လ ၁၄ ရက်နေ့တွင် စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင်များသည် ကလေးမြို့ကို စစ်ကောင်စီဆန့်ကျင်ရေးတိုက်ခိုက်မှုများကို ခုခံကာကွယ်ရန် စစ်ဆင်ရေးတစ်ခုတွင် ကလေးမြို့နယ်၊ ကမ်းပါးနီကျေးရွာကို သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Myanmar Resistance's 'Final Warning' to Junta Sparks Civilian Exodus in Kale Warzone |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-resistances-final-warning-to-junta-sparks-civilian-exodus-in-kale-warzone.html |work=The Irrawaddy |language=en |date=14 March 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240315030445/https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-resistances-final-warning-to-junta-sparks-civilian-exodus-in-kale-warzone.html|archive-date=March 15, 2024}}</ref> စစ်ဆင်ရေးရှိလင့်ကစား မတ်လ ၁၆ ရက်နေ့တွင် ခုခံတော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့များသည် ကလေးမြို့မြောက်ဘက်ရှိ ပျူစောထီးထိန်းချုပ်ထားသော ကျောင်းတိုက်ရွာကို သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Fighting near Kalay leaves at least 10 civilians dead |url=https://myanmar-now.org/en/news/fighting-near-kalay-leaves-at-least-10-civilians-dead/ |work=Myanmar Now |language=en |date=14 March 2024 |accessdate=24 May 2025 |archivedate=16 March 2025 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20250316182353/https://myanmar-now.org/en/news/fighting-near-kalay-leaves-at-least-10-civilians-dead/ }}</ref>
စစ်ကောင်စီက ပြန်လည်ထိုးစစ်များ စတင်နေချိန်တွင် မဟာမိတ်ခုခံတော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့များသည် [[ကနီမြို့|ကနီ]]ကို သိမ်းပိုက်ရန် ထိုးစစ်ဆင်ခဲ့ပြီး မတ်လ ၇ ရက်နေ့တွင် မြို့၏ ၈၀% ခန့်ကို သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Myanmar Resistance Fighters Poised to Capture Key Town in Sagaing Region |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-resistance-fighters-poised-to-capture-key-town-in-sagaing-region.html |work=The Irrawaddy |language=en |date=7 March 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240308071445/https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-resistance-fighters-poised-to-capture-key-town-in-sagaing-region.html|archive-date=March 8, 2024}}</ref> ၁၀ ရက်နီးပါး တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားပြီးနောက် မတ်လ ၁၅ ရက်နေ့တွင် စစ်ကောင်စီ၏ အင်အားကြီးမားသော ခုခံမှုကြောင့် တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များသည် မြို့ကို သိမ်းပိုက်ရန် ကြိုးပမ်းမှုများကို လက်လျှော့ခဲ့ရသည်။<ref>{{cite news |title=Battle for control of Kani ends with retreat by anti-regime forces |url=https://myanmar-now.org/en/news/battle-for-control-of-kani-ends-with-retreat-by-anti-regime-forces/ |work=Myanmar Now |language=en |date=15 March 2024 |accessdate=24 May 2025 |archivedate=15 March 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240315215029/https://myanmar-now.org/en/news/battle-for-control-of-kani-ends-with-retreat-by-anti-regime-forces/ }}</ref>
၂၀၂၄ ခုနှစ် ဧပြီလ ၄ ရက်နေ့တွင် ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ (PDF) သည် နေပြည်တော်ရှိ အဓိက တပ်မတော်ဌာနချုပ်ဖြစ်သော ဧလာလေတပ်စခန်းနှင့် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်၏ နေအိမ်ကို မကြုံစဖူး ဒရုန်းတိုက်ခိုက်မှု ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ဒရုန်း ၃၀ နီးပါးကို အသုံးပြုခဲ့ပြီး စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင်များက ၇ စီးကို ပစ်ချခဲ့ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Myanmar's military-ruled capital attacked by drones|url=https://www.bbc.com/news/world-asia-68730993|work=[[British Broadcasting Corporation|BBC]]|date=4 April 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240404090621/https://www.bbc.com/news/world-asia-68730993|archive-date=April 4, 2024}}</ref><ref>{{cite news |title=Myanmar Resistance Drones Target Junta Chief's Residence, Military HQ and Airbase in Naypyitaw|url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/myanmar-resistance-drones-target-junta-chiefs-residence-military-hq-and-airbase-in-naypyitaw.html|work=The Irrawaddy |date=4 April 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240404145519/https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/myanmar-resistance-drones-target-junta-chiefs-residence-military-hq-and-airbase-in-naypyitaw.html|archive-date=April 4, 2024}}</ref> ဒရုန်း ၁၃ စီးကို ပစ်ချခဲ့ပြီး ထိခိုက်ဒဏ်ရာရမှု သို့မဟုတ် ပစ္စည်းဥစ္စာပျက်စီးမှုမရှိကြောင်း [[မြဝတီရုပ်မြင်သံကြား]]က ပြောကြားခဲ့သည်။ NUG က တိုက်ခိုက်မှုသည် "အောင်မြင်မှု" ဖြစ်သည်ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။<ref>{{cite web|date=2024-04-04|url=https://www.aljazeera.com/news/2024/4/4/myanmar-opposition-launches-drone-attack-on-militarys-stronghold-capital|title=Myanmar anti-coup forces claim 'success' in Naypyidaw drone attack|work=Al Jazeera|archive-url=https://web.archive.org/web/20240406031530/https://www.aljazeera.com/news/2024/4/4/myanmar-opposition-launches-drone-attack-on-militarys-stronghold-capital|archive-date=April 6, 2024}}</ref> ဧပြီလ ၁၂ ရက်နေ့တွင် ဒေသခံပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့များသည် ဧလာလေတပ်စခန်းကို နောက်ထပ်တိုက်ခိုက်မှုတစ်ခုတွင် စစ်ကောင်စီတပ်သား ၁၂ ဦးကျော်ကို သတ်ဖြတ်ခဲ့သည်ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Resistance carries out second attack on Naypyitaw airbase in one week |url=https://myanmar-now.org/en/news/resistance-carries-out-second-attack-on-naypyitaw-airbase-in-one-week/ |work=Myanmar Now |date=12 April 2024 |accessdate=24 May 2025 |archivedate=14 May 2025 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20250514085728/https://myanmar-now.org/en/news/resistance-carries-out-second-attack-on-naypyitaw-airbase-in-one-week/ }}</ref>
ဧပြီလ ၁၉ ရက်နေ့တွင် စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့များသည် ၂၀၂၃ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလက သိမ်းပိုက်ခဲ့သော [[ဟုမ္မလင်းမြို့နယ်]]၊ [[ရွှေပြည်အေးမြို့]]ကို ပြန်လည်သိမ်းပိုက်ရန် ပြန်လှန်ထိုးစစ်ဆင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Myanmar Junta Battling to Retake Town near India Border From Civilian Govt |url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/myanmar-junta-battling-to-retake-town-near-india-border-from-civilian-govt.html |date=24 April 2024 |work=The Irrawaddy}}</ref>
ဇွန်လ ၁၁ ရက်နေ့တွင် ပြည်ထောင်စုလွတ်မြောက်ရေးတပ်ဦးနှင့် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးအဖွဲ့တို့သည် စစ်ကိုင်းမြို့တော် မုံရွာအနီးရှိ စစ်ကောင်စီအခြေစိုက်စခန်းတစ်ခုကို သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Resistance forces capture outpost, prisoners near Myanmar army's northwestern regional headquarters |url=https://myanmar-now.org/en/news/resistance-forces-capture-outpost-prisoners-near-myanmar-armys-northwestern-regional-headquarters/ |date=14 June 2024 |work=Myanmar Now |accessdate=24 May 2025 |archivedate=19 September 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240919002531/https://myanmar-now.org/en/news/resistance-forces-capture-outpost-prisoners-near-myanmar-armys-northwestern-regional-headquarters/ }}</ref> ဇွန်လ ၂၇ ရက်နေ့တွင် PDF အများအပြားပါဝင်သော ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့က [[ဘုတလင်မြို့]]ကို ထိုးစစ်ဆင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=It is said that 20 members of the Military Council were killed in the Battle of Butlin |url=https://bur.mizzima.com/2024/06/29/25807 |date=29 June 2024 |work=Mizzima |language=my}}</ref>
ဇူလိုင်လ ၁၇ ရက်နေ့တွင် ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့များသည် [[နေပြည်တော် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လေဆိပ်]]သို့ ဒုံးကျည် ၂ စင်းပစ်လွှတ်ခဲ့ရာ ထိခိုက်ဒဏ်ရာရမှုမရှိခဲ့ပေ။<ref>{{cite news |title=Myanmar junta opponents launch rocket attack on capital airport |url=https://myanmar-now.org/en/news/myanmar-junta-opponents-launch-rocket-attack-on-capital-airport/ |date=18 July 2024 |work=Myanmar Now |accessdate=24 May 2025 |archivedate=28 January 2025 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20250128123447/https://myanmar-now.org/en/news/myanmar-junta-opponents-launch-rocket-attack-on-capital-airport/ }}</ref>
ဩဂုတ်လ ၁၀ ရက်နေ့တွင် မြင်းခြံခရိုင် PDF က တောင်သာနှင့် နွားထိုးကြီးကို ထိုးစစ်ဆင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=PDF Groups Seize Guard Posts for Chinese Pipeline Facilities in Myanmar's Mandalay Region |url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/pdf-groups-seize-guard-posts-for-chinese-pipeline-facilities-in-myanmars-mandalay-region.html |work=The Irrawaddy |date=12 August 2024}}</ref> နွားထိုးကြီးကို ခဏတာ သိမ်းပိုက်ခဲ့ပြီး မကြာမီတွင် စစ်ကောင်စီက ပြန်လည်သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။ ဩဂုတ်လ ၁၅ ရက်နေ့တွင် PDF က ဒီပဲယင်းကို ထိုးစစ်ဆင်ခဲ့ပြီး ဩဂုတ်လ ၁၈ ရက်နေ့တွင် မြို့ကို သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။ မကြာမီတွင် စစ်ကောင်စီ၏ ပြန်လှန်ထိုးစစ်ကြောင့် PDF သည် မြို့မှ ဆုတ်ခွာခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Why did the revolutionary forces withdraw after the capture of this city? |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cwy5rnkj81po |work=BBC |date=19 August 2024 |language=my}}</ref> ဩဂုတ်လလယ်ပိုင်းတွင် KIA နှင့် PDF တို့သည် [[အင်းတော်မြို့|အင်းတော်]]၊ [[ပင်လယ်ဘူးမြို့|ပင်လယ်ဘူး]]နှင့် [[ထီးချိုင့်မြို့]]တို့ကို ပူးပေါင်းထိုးစစ်ဆင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Myanmar Resistance Encircles Three Sagaing Towns Amid Junta Bombardment |url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/myanmar-resistance-encircles-three-sagaing-towns-amid-junta-bombardment.html |work=The Irrawaddy |date=29 August 2024}}</ref> ခုခံတော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့များသည် အောက်တိုဘာလ ၈ ရက်နေ့တွင် ပင်လယ်ဘူးကို အပြည့်အဝသိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့ပြီး စစ်ကောင်စီတပ်သား ၈၀၀ ခန့်ကို အနိုင်ယူခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Resistance Hails Huge Blow for Myanmar Junta in Pinlebu |url=https://www.irrawaddy.com/in-person/interview/resistance-hails-huge-blow-for-myanmar-junta-in-pinlebu.html |work=The Irrawaddy |date=14 October 2024}}</ref>
အောက်တိုဘာလ ၂၇ ရက်နေ့၊ [[၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး]]၏ နှစ်ပတ်လည်နေ့တွင် [[မောင်ဆောင်းခ]]က [[ဗမာပြည်သူ့လွတ်မြောက်ရေးတပ်တော်]] (BPLA) သည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ အညာဒေသတွင် စစ်ဆင်ရေးများ စတင်မည်ဖြစ်ကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=BPLA expands operations to upper Myanmar, marks progress on anniversary of Operation 1027 |url=https://eng.mizzima.com/2024/10/30/15692 |work=Mizzima |date=30 October 2024}}</ref>
နိုဝင်ဘာလ ၁၁ ရက်နေ့တွင် မြန်မာအမျိုးသားတော်လှန်ရေးတပ်မတော်နှင့် အခြား PDF များစွာသည် ပုလဲမြို့ကို တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ မြို့၏ နေရာအတော်များများကို သိမ်းပိုက်ပြီးနောက် စစ်ကောင်စီ၏ ပြန်လှန်ထိုးစစ်ကြောင့် ၎င်းတို့ ဆုတ်ခွာခဲ့ရသည်။<ref>{{cite news |title=Outnumbered and Outgunned Resistance Abandons Sagaing Town |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/outnumbered-and-outgunned-resistance-abandons-sagaing-town.html |work=The Irrawaddy |date=18 November 2024}}</ref>
နိုဝင်ဘာ ၂၁ ရက်နေ့က ငဖဲမြို့နယ်၊ အမ်း-ပဒါန်းလမ်းမပေါ်တွင် တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားခဲ့ရာ [[လူထုတော်လှန်ရေး မဟာမိတ်အင်အားစု]] က ဂုတ်ကြီးရွာအရှေ့ဘက်တွင် စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင် ၄၀ ကို ချုံခိုတိုက်ခိုက်ခဲ့ကြောင်း ခုခံတော်လှန်ရေးအဖွဲ့က ပြောကြားခဲ့သည်။ အဆိုပါအဖွဲ့က ချုံခိုတိုက်ခိုက်မှုတွင် စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင် ၉ ဦးကို သတ်ဖြတ်ပြီး ၁၀ ဦးကို ဒဏ်ရာရရှိစေခဲ့ကြောင်းလည်း ပြောဆိုခဲ့သည်။ ဒေသခံခုခံတော်လှန်ရေးအဖွဲ့များအနက် တစ်ခုဖြစ်သော ချင်းကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ - အရှို (CDF-Asho) က နိုဝင်ဘာ ၂၅ ရက် တနင်္လာနေ့ နံနက် ၆ နာရီခန့်တွင် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ငဖဲမြို့နယ်၊ အမ်း-ပဒန်းလမ်းမပိုင်းတွင် လုံခြုံရေးတာဝန်ထမ်းဆောင်နေသော စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင် ၂၀ ကို ချုံခိုတိုက်ခိုက်ခဲ့ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ ချုံခိုတိုက်ခိုက်မှုအတွင်း စစ်ကောင်စီတပ်သား ၄ ဦး သေဆုံးပြီး အများအပြား ဒဏ်ရာရရှိခဲ့ကာ စစ်လက်နက်ပစ္စည်းများနှင့် ပစ္စည်းအချို့ကို သိမ်းဆည်းရမိခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Resistance, Myanmar Junta Forces Clash on Rakhine-Magwe Border |url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/resistance-myanmar-junta-forces-clash-on-rakhine-magwe-border.html |work=The Irrawaddy |date=26 November 2024}}</ref>
===၂၀၂၅===
ဇန်နဝါရီ ၁၁ ရက်နေ့မှစ၍ [[အာရက္ခတပ်တော်]] (AA) နှင့် မဟာမိတ်များသည် ရခိုင်ပြည်နယ်နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်းထိစပ်နေသော မကွေးတိုင်းဒေသကြီးကို ဆက်သွယ်ထားသည့် အမ်း-ပဒန်းလမ်းမပေါ်ရှိ လက်နက်ကြီးတပ်စခန်းကို စောင့်ကြပ်နေသည့် မြန်မာစစ်ကောင်စီ၏ ကင်းစခန်းများကို တိုက်ခိုက်ခဲ့ကြောင်း ဒေသခံသတင်းရင်းမြစ်များက ပြောကြားခဲ့သည်။ ဇန်နဝါရီ ၁၁ ရက် စနေနေ့တွင် မကွေးတိုင်း [[ငဖဲမြို့နယ်]]၊ [[ပဒါန်းရွာ၊ ငဖဲမြို့နယ်|ပဒါန်း]]မှ ၃၂ ကီလိုမီတာအကွာရှိ ဂုတ်ကြီးအနီး ရခိုင်တောင်ပေါ်ကျေးရွာနှစ်ရွာရှိ ကင်းစခန်းများတွင် တိုက်ပွဲများ ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ လူထုတော်လှန်ရေး မဟာမိတ်အင်အားစု-မကွေးအဖွဲ့က ဂုတ်ကြီးရွာအနီးတွင် စစ်ကောင်စီတပ်သား ၁၀၀ ခန့် ပါဝင်သော စစ်ကောင်စီယာဉ် ၅ စီးကို အဝေးထိန်းမိုင်းများဖြင့် တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ ၄ ဦး သေဆုံးပြီး ၁၃ ဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့ကြောင်း သတင်းထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Arakan Army Attacking Myanmar Junta Outposts at Gateway to Magwe Region |url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/arakan-army-attacking-myanmar-junta-outposts-at-gateway-to-magwe-region.html |work=The Irrawaddy |date=14 January 2025}}</ref>
{{main|ကသာမြို့နယ် စစ်ဆင်ရေး}}
၂၀၂၅ ခုနှစ် မတ်လ ၁၅ ရက်နေ့တွင် မြန်မာစစ်ကောင်စီသည် [[ကသာမြို့နယ်]]ရှိ ကျေးလက်ဒေသအချို့ကို ပြန်လည်သိမ်းပိုက်ရန် [[ကသာမြို့နယ် စစ်ဆင်ရေး|စစ်ဆင်ရေးတစ်ခု]] စတင်ခဲ့သည်။ ကသာမြို့မှ ခြေလျင်တပ်ရင်း ၃၀၉ မှ စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့များသည် မြို့နယ်ကျေးလက်ဒေသများရှိ ခုခံတော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့များကို တိုက်ခိုက်ခဲ့သော်လည်း ကသာ PDF တပ်ဖွဲ့ဝင်များ၏ ပြင်းထန်သော အနိုင်ယူမှုကို ခံစားခဲ့ရသည်။<ref>{{cite news |title=Fierce Fighting Outside Katha Town in Sagaing Region |url=https://www.bnionline.net/en/news/fierce-fighting-outside-katha-town-sagaing-region |work=Burma News International |date=18 March 2025}}</ref>
၂၀၂၅ ဇူလိုင် ၁၁ ရက်တွင် [[စစ်ကိုင်းမြို့နယ်]]၊ [[လင်းတလူးရွာ၊ စစ်ကိုင်းမြို့နယ်|လင်းတလူးကျေးရွာ]]ရှိ စစ်ရှောင်အများစုနေထိုင်သည့် ဘုန်းကြီးကျောင်းကို စစ်ကောင်စီလေတပ်က ဂျက်တိုက်လေယာဉ်ဖြင့် ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့ခြင်းကြောင့် ဒေသခံ ၃၀ ဦးထက်မနည်း သေဆုံးကာ ၂၀ ခန့် အပြင်းအထန်ဒဏ်ရာ ရရှိခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|url=https://bur.mizzima.com/2025/07/11/61724|title=စစ်ကိုင်းမြို့နယ် လင်းတလူးကျေးရွာ ဘုန်းကြီးကျောင်း ဗုံးကြဲခံရမှုတွင် ဒေသခံ ၃၀ ထက်မနည်းသေဆုံး|accessdate=11 July 2025|publisher=Mizzima}}</ref>
=== ၂၀၂၆ ===
* ၃၀ ဧပြီ - [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်|ကချင်လွတ်လပ်ရေးတပ်မတော်]] (KIA) နှင့် [[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်]] (PDF) ပူးပေါင်းတပ်များက သိမ်းပိုက်ထားခဲ့သည့် စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ [[အင်းတော်မြို့]]အား ပြန်လည်ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့ပြီဖြစ်ကြောင်း တပ်မတော်က သတင်းထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-05-01 |title=၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မေ ၁ ရက် ဘီဘီစီတိုက်ရိုက်သတင်းထုတ်လွှင့်ချက် - ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ဟာ မိတ်ဆွေဟောင်းလို့ တရုတ်ပြော |url=https://www.bbc.com/burmese/live/c1k279vw387t |access-date=2026-05-01 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref>
* ၄ မေ - မန္တလေးတိုင်း၊ မြင်းခြံခရိုင်၊ တောင်သာမြို့နယ်အတွင်း၌ ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ (PDF) ဝင်များလိုက်ပါလာသည့် ယာဉ်အား ရွှေစည်ကြီးကျေးရွာမှ သံဘိုရွာဘက်သို့ မောင်းနှင်လာစဉ် စစ်တပ်နှင့် ပြည်သူ့စစ် ပူးပေါင်းအဖွဲ့က တောင်သာမြို့နယ်၊ သံဘိုရွာမကျေးရွာအနီးတွင် ကင်းပုန်းဝပ်၍ ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ PDF တပ်ဖွဲ့ဝင် ၁၁ ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-05-04 |title=၂၀၂၆ ခုနှစ် မေ ၄ ရက်- အိန္ဒိယ ရေတပ်အကြီးအကဲ မြန်မာရောက်ပြီး မြန်မာရေတပ်ကို စစ်ဘက်သုံးပစ္စည်းတွေပေး |url=https://www.bbc.com/burmese/live/c9q37d9x5lzt |access-date=2026-05-04 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref>
* ၅ မေ -
** တော်လှန်ရေးပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များက ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလမှ စတင်ကာ ထိန်းချုပ်ထားခဲ့သော အင်းတော်မြို့၏ မြို့နယ်ခွဲဖြစ်သည့် [[မော်လူးမြို့]]ကို မြန်မာစစ်တပ်က မေလ ၅ ရက်နေ့တွင် ထိန်းချုပ်လိုက်သည်။<ref>{{Cite web|title=၂၀၂၆ မေ ၅ ရက် ဘီဘီစီသတင်းများတိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု - အိန္ဒိယ-မြန်မာ နှစ်နိုင်ငံနယ်စပ်မှာ လက်နက်ကိုင်တပ်တွေ မရှိရေး နေပြည်တော်နဲ့ ဒေလီဆွေးနွေး|url=https://www.bbc.com/burmese/live/cm2p15nvdm6t|website=BBC News မြန်မာ|date=2026-05-05|access-date=2026-05-05|language=my}}</ref>
** စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ [[ဝက်လက်မြို့နယ်]]၏ အရှေ့မြောက်ခြမ်းရှိ စခန်းသာရွာအနီးတစ်ဝိုက်ကို စစ်လေတပ်က မေလ ၅ ရက်နေ့ ညသန်းခေါင်ကျော်အချိန်တွင် လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှု သုံးကြိမ် ပြုလုပ်ခဲ့ရာ အရပ်သား သုံးဦး သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-05-06 |title=ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်နဲ့တွေ့ခွင့်ပေးဖို့ နေပြည်တော်ကို အာဆီယံဥက္ကဋ္ဌ ဖိလစ်ပိုင်တောင်းဆို -၂၀၂၆ မေလ ၆ ရက် ဘီဘီစီသတင်းများတိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု |url=https://www.bbc.com/burmese/live/cvgzlyqqy81t |access-date=2026-05-06 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref><br />
* ၆ မေ - မတ္တရာ၊ သပိတ်ကျင်း၊ တကောင်း၊ ထီးချိုင့်၊ ကသာ၊ အင်းတော်နှင့် မော်လူးတို့ကို စစ်တပ်က ပြီးခဲ့သည့် လများအတွင်း ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့ပြီးနောက် မန္တလေး-မတ္တရာ-သပိတ်ကျင်း-တကောင်း-ထီးချိုင့်-ကသာ-အင်းတော်-မော်လူး-နန့်စီးအောင်-မိုးညှင်း-မိုးကောင်း-မြစ်ကြီးနား လမ်းကြောင်းတစ်လျှောက်အား အပြည့်အဝ ထိန်းချုပ်နိုင်ပြီး၊ ဖွင့်လှစ်လိုက်ကြောင်း နိုင်ငံပိုင်သတင်းစာများမှ ကြေညာသည်။ <ref>{{Cite web |date=2026-05-07 |title=၂၀၂၆ မေ၇ ရက် ဘီဘီစီသတင်းများတိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု - မန္တလေး-မြစ်ကြီးနား ကားလမ်းတစ်ခုလုံးကို ထိန်းချုပ်နိုင်ပြီလို့ စစ်တပ်ကြေညာ |url=https://www.bbc.com/burmese/live/c3r2n458gw2t |access-date=2026-05-07 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |title=တပ်မတော်စစ်ကြောင်းများက အကြမ်းဖက်သောင်းကျန်းသူများ ယာယီစိုးမိုးထားသည့် နေရာများအား ပြန်လည်တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ပြီး မန္တလေး - မတ္တရာ - သပိတ်ကျင်း-တကောင်း- ထီးချိုင့် - ကသာ - အင်းတော် - မော်လူး - နန့်စီးအောင် - မိုးညှင်း - မိုးကောင်း - မြစ်ကြီးနား ဆက်သွယ်ရေးလမ်းကြောင်းအား ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်ပေးနိုင်ခဲ့ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/82465 |access-date=2026-05-07 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>
* ၁၈ မေ - စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ [[ဒီပဲယင်းမြို့နယ်]]ရှိ မုံရွာ-ရေဦး အဝေးပြေးလမ်းမကြီးဘေးတွင် တည်ရှိသော [[စိုင်ပြင်မြို့]]ကို "Operation OTT" စစ်ဆင်ရေးအဖြစ် တိုက်ခိုက်သိမ်းယူခဲ့ကြောင်း [[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်]] (PDF)၊ အမှတ် (၁) ရွှေဘိုခရိုင် စစ်ဌာနက သတင်းထုတ်ပြန်လိုက်သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-05-19 |title=၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မေ ၁၉ ရက် ဘီဘီစီတိုက်ရိုက်သတင်းထုတ်လွှင့်ချက် - လွတ်လပ်ရေးနှစ် ၂၅၀ ပြည့် အိမ်ဖြူတော် UFC ပွဲမှာ မြန်မာဖိုက်တာ ဗန် ပါဝင် |url=https://www.bbc.com/burmese/live/cgrp1972qent |access-date=2026-05-19 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref>
* [[၂၀၂၆ ကျောင်းသားတော်လှန်ရေးတပ်တော် အဖွဲ့ဝင်များ ဖမ်းဆီးခံရမှု]]: စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ ကလေးခရိုင်၊ မင်းကင်းမြို့နယ်တွင် NUG လက်အောက်ခံ ပသုံးလုံးအဖွဲ့နှင့် ကျောင်းသားတော်လှန်ရေးတပ်တော် (SRF) တို့ ပွတ်တိုက်မှုဖြစ်ပွားလျက်ရှိရာ SRF ဥက္ကဋ္ဌ ကိုစံတင်ထွန်းအား မေ ၂၆ ရက်တွင် ပစ်ခတ်ဖမ်းဆီးခဲ့ကြောင်း SRF က ထုတ်ပြန်သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-05-29 |title=၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မေ ၂၉ ရက် ဘီဘီစီတိုက်ရိုက်သတင်းထုတ်လွှင့်ချက် - မိုဒီ ဖိတ်တဲ့ ဦးမင်းအောင်လှိုင်ရဲ့ အိန္ဒိယ ခရီးမှာ ဘာတွေဆွေးနွေးမလဲ |url=https://www.bbc.com/burmese/live/clypeqn1np1t |access-date=2026-05-29 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref>
== လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှုဆိုင်ရာ ထိခိုက်မှုများ ==
Data for Myanmar သုတေသနအဖွဲ့၏ အဆိုအရ အညာဒေသရှိ အရပ်သားနေအိမ် ၅၇,၁၈၃ လုံးကျော်ကို စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင်များက မီးရှို့ဖျက်ဆီးခဲ့ရာ ၎င်းသည် တစ်နိုင်ငံလုံးရှိ မီးရှို့ခံရသော အရပ်သားနေအိမ်စုစုပေါင်း၏ ၉၄% ရှိကြောင်း သိရသည်။<ref>{{Cite news |date=10 April 2023 |title=Traditional Rituals on Hold as Junta Troops Ravage Myanmar's Buddhist Heartland |url=https://www.irrawaddy.com/features/traditional-rituals-on-hold-as-junta-troops-ravage-myanmars-buddhist-heartland.html |access-date=2024-02-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20240406111647/https://www.irrawaddy.com/features/traditional-rituals-on-hold-as-junta-troops-ravage-myanmars-buddhist-heartland.html|archive-date=6 April 2024}}</ref>
၂၀၂၁ ခုနှစ်မှစ၍ မြန်မာနိုင်ငံ စစ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက် နိုင်ငံတော်မှ ကျူးလွန်သည့် အကြမ်းဖက်မှုများ၊ အပူချိန်မြင့်တက်လာခြင်း၊ ကိုဗစ်-၁၉ ကပ်ရောဂါနှင့် သီးနှံအထွက်နှုန်းများ သိသိသာသာ ဆိုးရွားလာခြင်းတို့ကြောင့် အညာဒေသတွင် နေထိုင်သူများ မြန်မာနိုင်ငံ၏ အခြားဒေသများသို့ အစုလိုက်အပြုံလိုက် ပြောင်းရွှေ့နေထိုင်မှုများ ဖြစ်ပေါ်လျက်ရှိသည်။<ref>{{Cite news |last=Duncan |first=Kiana |date=21 July 2022 |title=Coup, Covid, climate: the triple threat chasing citizens from Myanmar's rice bowl |url=https://www.theguardian.com/world/2022/jul/21/coup-covid-climate-the-triple-threat-chasing-citizens-from-myanmars-rice-bowl |access-date=7 January 2024 |work=[[The Guardian]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20230823134448/https://www.theguardian.com/world/2022/jul/21/coup-covid-climate-the-triple-threat-chasing-citizens-from-myanmars-rice-bowl|archive-date=23 August 2023}}</ref>
=== ၂၀၂၆ ===
* မေ ၂၃ - စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး အထက်ပိုင်း၊ [[ကသာမြို့နယ်]]၊ ကသာ-အင်းတော်လမ်းပိုင်းရှိ [[နလယ်အင်းရွာ၊ ကသာမြို့နယ်|နလယ်အင်းရွာ]]အနီးသို့ လက်နက်ကြီးကျည် ကျရောက်ပေါက်ကွဲမှုကြောင့် ၇ လအရွယ် ကလေးငယ်တစ်ဦးအပါအဝင် စစ်ရှောင် သုံးဦး သေဆုံးပြီး ငါးဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-05-24 |title=မေ ၂၄ ရက်သတင်းအနှစ်ချုပ်- ကသာမြို့နယ်မှာ လက်နက်ကြီးကျည်ထိမှန်လို့ ၇ လသားကလေးအပါအဝင် စစ်ရှောင် ၃ ဦး သေဆုံး |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c5y0wqyekp0o |access-date=2026-05-24 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref>
** [[ချင်းပြည်နယ်]] တောင်ပိုင်းရှိ မတူပီ၊ မင်းတပ်နှင့် ကန်ပက်လက်စသည့် မြို့များကို စစ်တပ်က ၁၀ ရက်အတွင်း ၂၅ ကြိမ် လေကြောင်းမှ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ ရက်သားကလေးတစ်ဦး အပါအဝင် လူနှစ်ဦး သေဆုံးခဲ့ကြောင်း ချင်းပြည်သူ့အစည်းအရုံး / ချင်းပြည်သူ့တပ်မတော် (CPU/CPA) က ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=ချင်းတောင်ပိုင်းမြို့များကို ဗုံးအဆက်မပြတ်ကြဲ၊ ရက်သားကလေးငယ် အပါအဝင် ၂ ဦး သေဆုံး |url=https://burmese.dvb.no/post/794982 |access-date=2026-05-24 |website=DVB Burmese |language=en}}</ref>
* မေ ၂၇ - [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး|စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊]] [[ရွှေဘိုမြို့နယ်]] အား တိုက်ပွဲမရှိဘဲ စစ်တပ်က မေလ ၂၇ ရက်နေ့တွင် ဂျိုင်ရိုကော့ပတာ (FPV ဒရုန်း) နှင့် အသေခံဒရုန်းများ အသုံးပြု၍ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့ခြင်းကြောင့် ဒေသခံ သုံးဦး သေဆုံးပြီး နှစ်ဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့ကြောင်း ဒေသခံများက ပြောကြားသည်။<ref>{{Cite web |title=ရွှေဘိုတွင် စစ်တပ်ဗုံးကြဲသဖြင့် ဒေသခံ ၃ ဦး သေဆုံး၊ ၂ ဦးဒဏ်ရာရ |url=https://burmese.dvb.no/post/195486 |access-date=2026-05-31 |website=DVB Burmese |language=en}}</ref>
== ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန် ==
* [[ချင်း စစ်မြေပြင်]]
* [[ရခိုင်ပြည်နယ် ပဋိပက္ခ (၂၀၁၆-လက်ရှိ)]]
== ကိုးကား ==
{{reflist}}
== ကျမ်းကိုး ==
* {{Cite web |title=One Year On: The Momentum of Myanmar's Armed Rebellion |url=https://www.wilsoncenter.org/sites/default/files/media/uploads/documents/ASIA_220519_1YearOn-BRIEF_V1r2.pdf |publisher=Woodrow Wilson International Center for Scholars|author=Ye Myo Hein|date=May 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20240402005630/https://www.wilsoncenter.org/sites/default/files/media/uploads/documents/ASIA_220519_1YearOn-BRIEF_V1r2.pdf|archive-date=2 April 2024}}
[[Category:မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)မှ စစ်ဆင်ရေးများ]]
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံ ပါဝင်သော တိုက်ပွဲများ]]
[[Category:မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး]]
[[Category:မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]]
[[Category:စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]]
3v9od19qtwxm13bdkp4bfe2l96zt5hr
1034770
1034769
2026-05-31T07:04:40Z
Salai Rungtoi
22844
[[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]]ကို ဖယ်ရှားခဲ့သည်၊ [[Category:စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးရှိ တိုက်ပွဲများ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည်
1034770
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox military conflict
| conflict = အညာစစ်မြေပြင်
| width =
| partof = [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]]
| image = File:Myanmar Dry Zone Townships.svg
| image_size =
| image_upright =
| alt =
| caption =
{{legend|#C12838|အညာဒေသအတွင်းရှိ မြို့နယ်များ}}
{{legend|#FDFCEA|အညာဒေသတွင် ပါဝင်သော တိုင်းဒေသကြီးများ}}
{{legend|#E0E0E0|အညာဒေသပြင်ပရှိ မြို့နယ်နှင့် တိုင်းဒေသကြီးများ}}
| date = ဧပြီ ၂၀၂၁ – လက်ရှိ
| place = [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]] တောင်ပိုင်း၊ [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး]] အနောက်နှင့် အလယ်ပိုင်း
| territory =
| status = Ongoing
| combatant1 = {{ubl|{{flagicon|MYA}} [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]}}
*{{armed forces|Myanmar}}
** {{army|Myanmar}}
** {{air force|Myanmar}}
*[[ပျူစောထီးပြည်သူ့စစ်အဖွဲ့]]
| combatant2 = {{flagicon image|Flag_of_PDF_Myanmar.svg}} [[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်]]<br>{{flagicon image|Flag_of_Myanmar's_Royal_Dragon_Army.svg}} [[ဗမာအမျိုးသားတော်လှန်ရေးတပ်မတော်]]<br>{{flagicon image|Flag_of_People's_Revolution_Alliance_(Magway).svg}} [[လူထုတော်လှန်ရေး မဟာမိတ်အင်အားစု]]
| combatant3 =
| commander1 =
| commander2 =
| commander3 =
| units1 =
| units2 =
| units3 =
| strength1 =
| strength2 =
| strength3 =
| casualties1 =
| casualties2 =
| casualties3 =
| notes =
| campaignbox =
{{Campaignbox Myanmar Civil War (2021-present)}}
}}
'''အညာ စစ်မြေပြင်''' သည် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]၏ ခြောက်သွေ့ဇုန် (သို့မဟုတ် [[အညာ|အညာဒေသ]]) တွင် ဖြစ်ပွားနေသော [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]] ၏ [[စစ်မြေပြင်]]များအနက် တစ်ခုဖြစ်သည်။ အဆိုပါဒေသတွင် [[ဗမာလူမျိုး]]အများစု နေထိုင်ရာ [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]]နှင့် [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး]]တို့ ပါဝင်သည်။{{sfn|Ye Myo Hein|2022|page=7}}<ref>{{Cite news|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/military-is-weaker-since-coup-and-momentum-is-with-the-armed-resistance.html|access-date=7 February 2024|work=[[The Irrawaddy]]|title=Military is Weaker Since Coup and Momentum is With the Armed Resistance|archive-url=https://web.archive.org/web/20240207212452/https://www.irrawaddy.com/news/burma/military-is-weaker-since-coup-and-momentum-is-with-the-armed-resistance.html|archive-date=7 February 2024}}</ref> ဤစစ်မြေပြင်သည် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ|စစ်ကောင်စီ]]ကို ဆန့်ကျင်သော ခုခံတော်လှန်ရေး၏ "အဓိကဗဟိုချက်" အဖြစ် ဖော်ပြခြင်းခံထားရသည်။{{sfn|Ye Myo Hein|2022|page=7}}
== နောက်ခံ ==
အညာဒေသသည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမိုင်းဝင် ဗဟိုချက်ဒေသဖြစ်ပြီး ၁၉၄၈ ခုနှစ်မှစ၍ [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းပဋိပက္ခများ|မြန်မာနိုင်ငံ၏ ခေတ်သစ်ပဋိပက္ခများ]]တွင် လက်နက်ကိုင်အကြမ်းဖက်မှုများ နည်းပါးစွာသာ ကြုံတွေ့ခဲ့ရသည်။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ၎င်းသည် ဗုဒ္ဓဘာသာ ဗမာလူမျိုးများ အများစုနေထိုင်သော လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေးဒေသဖြစ်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ဤအချက်ကြောင့် [[တပ်မတော်]]သည် ထိုဒေသတွင် စစ်အင်အားကို အများအပြား ချထားခြင်း မရှိခဲ့ပေ။
၂၀၂၁ ခုနှစ်မှ စတင်ခဲ့သည့် အညာစစ်မြေပြင်ရှိ တိုက်ပွဲများသည် ဤလမ်းကြောင်းကို ပြောင်းလဲစေခဲ့သည်။ [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်းများ|တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းများ]] မရှိခြင်းကြောင့် [[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်|ဗမာပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်]] (PDF) အဖွဲ့များသည် [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|၂၀၂၁ ခုနှစ် အာဏာသိမ်းမှု]]ကို ဆန့်ကျင်သည့် စစ်ရေးလှုပ်ရှားမှုများကို ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ဖြင့် ရိုးရှင်းပြီး တိုက်ရိုက်လုပ်ဆောင်နေသော ဒေသတွင်း ဆဲလ်များအဖြစ် သတ်မှတ်ခံရသည်။<ref name=dryzone/>
== အချိန်မှတ်တမ်း ==
=== ၂၀၂၁ ===
အာဏာသိမ်းပြီးနောက် အညာဒေသတွင် "အကြမ်းဖက်မှု သိသိသာသာ မြင့်တက်လာခဲ့သည်။"<ref name=dryzone>{{cite web |title=The Dry Zone: an existential struggle in central Myanmar |url=https://myanmar.iiss.org/analysis/dryzone |last=Loong |first=Shona |work=International Institute for Strategic Studies |language=en |access-date=14 December 2023}}</ref>
[[File:Monywa-chindwin-d02.jpg|thumb|Small river boats on the [[Chindwin River]] near [[Monywa]], 2006]]
၂၀၂၁ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလနှောင်းပိုင်းတွင် စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင်များသည် [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]]၊ ပုလ္လင်ရွာအနီးရှိ မုံရွာ PDF ၏ တပ်ခွဲ ၂၀၅ ပိုင် အခြေစိုက်စခန်းကို ဝင်ရောက်စီးနင်း တိုက်ခိုက်ပြီး ဖျက်ဆီးခဲ့သောကြောင့် ခုခံတော်လှန်ရေးတိုက်ခိုက်ရေးသမားများ ထွက်ပြေးခဲ့ကြရသည်။ အဆိုပါစခန်းသည် PDF များက ပေါက်ကွဲစေတတ်သောပစ္စည်းများ ပြုလုပ်သည့် အလုပ်ရုံတစ်ခုဖြစ်ပြီး စီးနင်းမှုအတွင်း ဖျက်ဆီးခံခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite news|title=Military raid destroys resistance base in Monywa, PDF says|work=Myanmar NOW|url=https://www.myanmar-now.org/en/news/military-raid-destroys-resistance-base-in-monywa-pdf-says|access-date=17 January 2022|archive-date=27 January 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220127221223/https://www.myanmar-now.org/en/news/military-raid-destroys-resistance-base-in-monywa-pdf-says|url-status=live}}</ref> ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၉ ရက်နေ့တွင် [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]]ရှိ မြိုင် PDF က စစ်ယာဉ်နှစ်စီးကို လက်လုပ်မိုင်း ၃ လုံးဖြင့် ချုံခိုတိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ စစ်သားအနည်းဆုံး ၃ ဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။<ref>{{Cite news|title=Soldiers target villagers after ambush by Myaing PDF|work=Myanmar NOW|url=https://www.myanmar-now.org/en/news/soldiers-target-villagers-after-ambush-by-myaing-pdf|access-date=17 January 2022|archive-date=17 January 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220117130024/https://myanmar-now.org/en/news/soldiers-target-villagers-after-ambush-by-myaing-pdf|url-status=live}}</ref> ဆားလင်းကြီး G-Z PDF တိုက်ခိုက်ရေးသမားများသည် [[ဆားလင်းကြီးမြို့|ဆားလင်းကြီး]]ရှိ ယာဉ်တန်းတစ်ခုကို ပေါက်ကွဲစေတတ်သောပစ္စည်းများဖြင့် ဖောက်ခွဲခဲ့ပြီးနောက် စစ်ကောင်စီတပ်သား ၁၀၀ ခန့်က မြို့ကို စတင်တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ စစ်သားများသည် တိုက်ခိုက်ရေးသမား ၁၀ ဦးနှင့် အရပ်သားတစ်ဦးကို ဖမ်းဆီးပြီး မီးရှို့ခဲ့သည်။<ref>{{Cite news|title=Junta soldiers massacre and burn 11, including teenagers, during raid on village in Sagaing|work=Myanmar NOW|url=https://www.myanmar-now.org/en/news/junta-soldiers-massacre-and-burn-11-including-teenagers-during-raid-on-village-in-sagaing|access-date=17 January 2022|archive-date=28 January 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220128222014/https://www.myanmar-now.org/en/news/junta-soldiers-massacre-and-burn-11-including-teenagers-during-raid-on-village-in-sagaing|url-status=live}}</ref>
၂၀၂၁ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလတွင် စစ်တပ်က လေကြောင်းချီတပ်ဖွဲ့ဝင် ၁၅၀ ခန့်ကို ရဟတ်ယာဉ်များဖြင့် [[ဒီပဲယင်းမြို့|ဒီပဲယင်း]]အနောက်ဘက်သို့ စေလွှတ်ခဲ့ပြီး လေကြောင်းချီ တိုက်ခိုက်ရေးမစ်ရှင်များ ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ၎င်းတို့သည် PDF တိုက်ခိုက်ရေးသမားများ တပ်စွဲထားသည့် [[ဒီပဲယင်းမြို့နယ်]]ကို ဝိုင်းရံခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite news|title=Junta soldiers murder three more villagers in Depayin|work=Myanmar NOW|url=https://www.myanmar-now.org/en/news/junta-soldiers-murder-three-more-villagers-in-depayin|access-date=17 January 2022|archive-date=10 February 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220210222452/https://www.myanmar-now.org/en/news/junta-soldiers-murder-three-more-villagers-in-depayin|url-status=live}}</ref> ဒီဇင်ဘာလ ၁၃ ရက်နေ့တွင် တပ်မတော်တပ်ဖွဲ့များသည် လက်နက်ကြီးအကူအညီဖြင့် [[အရာတော်မြို့နယ်]]ရှိ ကဲဘာကို ပြန်လည်သိမ်းပိုက်ရန် ထိုးစစ်ဆင်ခဲ့ပြီး ခုခံတော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်များကို ဆုတ်ခွာစေခဲ့သည်။<ref>{{Cite news|title=Myanmar military torches 100 homes in Sagaing Region village|work=Myanmar NOW|url=https://www.myanmar-now.org/en/news/myanmar-military-torches-100-homes-in-sagaing-region-village|access-date=17 January 2022|archive-date=15 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211215064637/https://www.myanmar-now.org/en/news/myanmar-military-torches-100-homes-in-sagaing-region-village|url-status=live}}</ref> ဒီဇင်ဘာလ ၁၇ ရက်နေ့တွင် တပ်မတော်နှင့် စစ်တပ်ကျောထောက်နောက်ခံပြု [[ပျူစောထီးပြည်သူ့စစ်အဖွဲ့]]များက [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]] ဂန့်ဂေါမြို့နယ်၊ [[နှမ်းခါးရွာ၊ ဂန့်ဂေါမြို့နယ်|နှမ်းခါးရွာ]]ကို ရုတ်တရက် လေကြောင်းချီတိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ ယောကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့မှ ခုခံတော်လှန်ရေးတိုက်ခိုက်ရေးသမား ၂၀ ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{Cite news|title=At least 20 killed in air raid on Magway village|work=Myanmar NOW|url=https://www.myanmar-now.org/en/news/at-least-20-killed-in-air-raid-on-magway-village|access-date=17 January 2022|archive-date=27 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211227131155/https://www.myanmar-now.org/en/news/at-least-20-killed-in-air-raid-on-magway-village|url-status=live}}</ref> ၂၀၂၁ ခုနှစ်နှောင်းပိုင်းတွင် မြိုင် PDF ခုခံတော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့များသည် ချင်းတွင်းမြစ်ပေါ်တွင် "လှေနှစ်စင်း၊ ရေနံတင်သင်္ဘောတစ်စင်းနှင့် ကုန်တင်သင်္ဘောတစ်စင်းတို့ကို သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်" ဟု ဆိုသည်။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် "သင်္ဘောပေါ်ပါသူများသည် ၎င်းတို့၏သင်္ဘောများသည် စစ်ကောင်စီပိုင်မဟုတ်ကြောင်း သက်သေပြနိုင်ခြင်းမရှိသောကြောင့်" ဟု ဆိုသည်။{{sfn|Ye Myo Hein|2022|page=37}}
=== ၂၀၂၂ ===
ပစ်မှတ်ထား တိုက်ခိုက်မှုများ တိုးလာသည်နှင့်အမျှ ၂၀၂၂ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၉ ရက်နေ့တွင် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးရှိ မြို့နယ်သုံးခုတွင် PDF က ဝင်ရောက်စီးနင်း တိုက်ခိုက်မှုများနှင့် ချုံခိုတိုက်ခိုက်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ရာ စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင် ၅၀ ခန့်နှင့် ပျူစောထီး ပြည်သူ့စစ်များ သေဆုံးခဲ့ကြောင်း သတင်းရရှိသည်။<ref>{{cite web |date=10 February 2022 |title=Resistance Fighters Claim To Have Killed Around 50 Myanmar Junta Personnel |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/resistance-fighters-claim-to-have-killed-around-50-myanmar-junta-personnel.html |accessdate=11 February 2022 |publisher=The Irrawaddy |archive-date=13 February 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220213130332/https://www.irrawaddy.com/news/burma/resistance-fighters-claim-to-have-killed-around-50-myanmar-junta-personnel.html |url-status=live }}</ref> PDF က ထောက်ပံ့ရေးပစ္စည်းများနှင့် စစ်သားများ သယ်ယူပို့ဆောင်သည့် ရေယာဉ်တန်းများကို ချုံခိုတိုက်ခိုက်ခဲ့ပြီး အနည်းဆုံး ရေယာဉ်တန်းတစ်ခုကို မီးရှို့ခဲ့သည်။<ref>{{cite web |date=1 February 2022 |title=Thirty Junta Soldiers reportedly killed in Upper Myanmar |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/thirty-junta-soldiers-reportedly-killed-in-upper-myanmar.html |accessdate=1 February 2022 |publisher=The Irrawaddy |archive-date=14 February 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220214193946/https://www.irrawaddy.com/news/burma/thirty-junta-soldiers-reportedly-killed-in-upper-myanmar.html |url-status=live }}</ref> ဖေဖော်ဝါရီလ ၇ ရက်နေ့တွင် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၌ ဒရုန်းများအသုံးပြု၍ ဒေသခံ PDF ၏ ရုတ်တရက်တိုက်ခိုက်မှုများကြောင့် စစ်ကောင်စီတပ်သားများ သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{cite web |date=7 February 2022 |title=38 Junta Soldiers Reported Killed in Upper Myanmar |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/38-junta-soldiers-reported-killed-in-upper-myanmar.html |accessdate=7 February 2022 |publisher=The Irrawaddy |archive-date=13 February 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220213140304/https://www.irrawaddy.com/news/burma/38-junta-soldiers-reported-killed-in-upper-myanmar.html |url-status=live }}</ref> PDF များလည်း ဆုံးရှုံးမှုများ ရှိခဲ့ပြီး ခင်ဦးမြို့နယ်တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော တိုက်ပွဲ၌ တိုက်ခိုက်ရေးသမား ၁၂ ဦး ကျဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{cite web |date=18 February 2022 |title=Resistance Fighters Suffer Heavy Losses During Sagaing Clash With Myanmar Junta |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/resistance-fighters-suffer-heavy-losses-during-sagaing-clash-with-myanmar-junta.html |accessdate=22 February 2022 |publisher=The Irrawaddy |archive-date=22 February 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220222012425/https://www.irrawaddy.com/news/burma/resistance-fighters-suffer-heavy-losses-during-sagaing-clash-with-myanmar-junta.html |url-status=live }}</ref>
[[ပြည်ထောင်စုနေ့]]တွင် မြို့ကြီးအများအပြား၌ အကြမ်းဖက်တိုက်ခိုက်မှုများ ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ စစ်တပ်၏ အခမ်းအနားများ ပြုလုပ်နေစဉ် မြို့တော် [[နေပြည်တော်မြို့|နေပြည်တော်]]၌ PDF တပ်ဖွဲ့ဝင်များက တိုက်ခိုက်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ရာ စစ်ကောင်စီတပ်သား အနည်းဆုံး ၄ ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{cite web |date=14 February 2022 |title=Junta Soldiers Killed; Social Media Users Boycott Myanmar Coup Leader's Parade |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/junta-soldiers-killed-social-media-users-boycott-myanmar-coup-leaders-parade.html |accessdate=14 February 2022 |publisher=The Irrawaddy |archive-date=14 February 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220214143540/https://www.irrawaddy.com/news/burma/junta-soldiers-killed-social-media-users-boycott-myanmar-coup-leaders-parade.html |url-status=live }}</ref> [[မန္တလေးမြို့]]၌လည်း မဟာအောင်မြေနှင့် ပြည်ကြီးတံခွန်မြို့နယ်များတွင် အရပ်သား ပြောက်ကျားအဖွဲ့များနှင့် PDF များက စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင်များကို ပစ်ခတ်ခြင်းနှင့် လက်လုပ်ဗုံးများဖြင့် ပစ်ပေါက်ခြင်းများ ပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။ တပ်မတော်တပ်ဖွဲ့ဝင်များသည် လက်တုံ့ပြန်သည့်အနေဖြင့် ခုခံတော်လှန်ရေး ပုန်းခိုရာနေရာနှစ်ခုကို ဝင်ရောက်စီးနင်းခဲ့ရာ ပြောက်ကျားတိုက်ခိုက်ရေးသမား ရှစ်ဦးကို သတ်ဖြတ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite news|title=Myanmar Junta Claims to Have Killed 8 Resistance Fighters in Mandalay Raids|work=Myanmar NOW|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-junta-claims-to-have-killed-8-resistance-fighters-in-mandalay-raids.html|access-date=17 January 2022|archive-date=13 February 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220213180339/https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-junta-claims-to-have-killed-8-resistance-fighters-in-mandalay-raids.html|url-status=live}}</ref>
=== ၂၀၂၃ ===
၂၀၂၃ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလတွင် စစ်ကောင်စီဆန့်ကျင်ရေးတပ်ဖွဲ့များသည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၌ "[[တောင်သမန် စစ်ဆင်ရေး]]" ကို စတင်ခဲ့သည်။<ref name="Irrawaddy Mandalay">{{cite news|website=The Irrawady|title=Myanmar Junta Base Seized in Mandalay: PDF|date=28 November 2023|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-junta-base-seized-in-mandalay-pdf.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20240406111727/https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-junta-base-seized-in-mandalay-pdf.html|archive-date=6 April 2024}}</ref>
၂၀၂၃ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၆ ရက်နေ့တွင် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ [[ကောလင်းမြို့]]သည် [[၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး]]အတွင်း ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များလက်သို့ ကျရောက်ခဲ့ရာ ၎င်းသည် စစ်ဆင်ရေးကာလအတွင်း သိမ်းပိုက်ရရှိသည့် ပထမဆုံးသော ခရိုင်အဆင့် မြို့တော်ဖြစ်လာခဲ့သည်။<ref name=kawlin>{{Cite news |date=6 November 2023 |title=Myanmar Resistance Seizes First District Level Town in Sagaing as Offensive Expands |language=English |work=The Irrawaddy |url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/myanmar-resistance-seizes-first-district-level-town-in-sagaing-as-offensive-expands.html |access-date=6 November 2023 |archive-date=7 November 2023 |archive-url=https://archive.today/20231107031740/https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/myanmar-resistance-seizes-first-district-level-town-in-sagaing-as-offensive-expands.html |url-status=live }}</ref>
===၂၀၂၄===
[[File:PDF forces in Magway Region 2024-08-10.png|thumb|မကွေးတိုင်းဒေသကြီးအတွင်းရှိ ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်များ (၂၀၂၄ ဩဂုတ်)]]
အညာဒေသရှိ ဒေသခံ PDF များသည် ယခုအခါ NUG နှင့် ပိုမိုချိတ်ဆက်မိနေပြီဖြစ်သည်။ သို့သော် ၎င်းတို့သည် အဓိကအားဖြင့် ထိုးစစ်ဆင် တိုက်ခိုက်ခြင်း နည်းဗျူဟာများကိုသာ အသုံးပြုနေဆဲဖြစ်သည်။<ref>[https://www.frontiermyanmar.net/en/anyar-rising-myanmars-dry-zone-pdfs-up-the-ante/ Anyar rising: Myanmar’s Dry Zone PDFs up the ante] [[Frontier Myanmar]]. September 13, 2024.</ref>
တပ်မတော်တပ်ဖွဲ့များသည် ၁၀ ရက်နီးပါး တိုက်ပွဲများ ဖြစ်ပွားပြီးနောက် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၀ ရက်နေ့တွင် [[ကောလင်းမြို့]]ကို ပြန်လည်သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>[https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/myanmar-junta-retakes-town-from-civilian-government-in-sagaing-region.html Myanmar Junta Retakes Town From Civilian Government in Sagaing Region]. [[The Irrawaddy]]. February 13, 2024 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240213160046/https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/myanmar-junta-retakes-town-from-civilian-government-in-sagaing-region.html|date=February 13, 2024}}</ref> ယင်းနောက်ပိုင်းတွင် စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင်များသည် အခြေချနေထိုင်ရာနေရာများကို ဖျက်ဆီးခဲ့ပြီး ကောလင်းနှင့် ပတ်ဝန်းကျင်ကျေးရွာများရှိ အိမ်အများစုကို ဖျက်ဆီးပစ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Town Almost Razed to Ground After Being Retaken by Myanmar Junta Troops |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/town-almost-razed-to-ground-after-being-retaken-by-myanmar-junta-troops.html |work=The Irrawaddy |date=27 February 2024 |language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20240307115156/https://www.irrawaddy.com/news/burma/town-almost-razed-to-ground-after-being-retaken-by-myanmar-junta-troops.html|archive-date=March 7, 2024}}</ref> ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၂ ရက်နေ့တွင် စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင်များသည် [[မော်လူးမြို့]]ကို [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်|KIA]] နှင့် [[မြန်မာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာကျောင်းသားများဒီမိုကရက်တစ်တပ်ဦး|ABSDF]] လက်မှ ပြန်လည်သိမ်းပိုက်ရန် ထိုးစစ်ဆင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Myanmar army launches offensive to retake Maw Luu from resistance |url=https://myanmar-now.org/en/news/myanmar-army-launches-offensive-to-retake-maw-luu-from-resistance/ |work=Myanmar Now |date=22 February 2024 |language=en}}</ref> တော်လှန်ရေးပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များသည် ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလတွင် ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေးကာလအတွင်း ရွှေဘို-မြစ်ကြီးနားလမ်းကို ပိတ်ဆို့ကာ အဆိုပါအရေးပါသောမြို့ကို သိမ်းပိုက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။<ref>{{cite news |title=Myanmar Resistance Forces Seize Fourth Sagaing Town |author=Hein Htoo Zan |work=The Irrawaddy |url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/myanmar-resistance-forces-seize-fourth-sagaing-town.html |language=en |date=13 December 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231217155204/https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/myanmar-resistance-forces-seize-fourth-sagaing-town.html|archive-date=December 17, 2023}}</ref> မတ်လ ၁၄ ရက်နေ့တွင် စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင်များသည် ကလေးမြို့ကို စစ်ကောင်စီဆန့်ကျင်ရေးတိုက်ခိုက်မှုများကို ခုခံကာကွယ်ရန် စစ်ဆင်ရေးတစ်ခုတွင် ကလေးမြို့နယ်၊ ကမ်းပါးနီကျေးရွာကို သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Myanmar Resistance's 'Final Warning' to Junta Sparks Civilian Exodus in Kale Warzone |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-resistances-final-warning-to-junta-sparks-civilian-exodus-in-kale-warzone.html |work=The Irrawaddy |language=en |date=14 March 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240315030445/https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-resistances-final-warning-to-junta-sparks-civilian-exodus-in-kale-warzone.html|archive-date=March 15, 2024}}</ref> စစ်ဆင်ရေးရှိလင့်ကစား မတ်လ ၁၆ ရက်နေ့တွင် ခုခံတော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့များသည် ကလေးမြို့မြောက်ဘက်ရှိ ပျူစောထီးထိန်းချုပ်ထားသော ကျောင်းတိုက်ရွာကို သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Fighting near Kalay leaves at least 10 civilians dead |url=https://myanmar-now.org/en/news/fighting-near-kalay-leaves-at-least-10-civilians-dead/ |work=Myanmar Now |language=en |date=14 March 2024 |accessdate=24 May 2025 |archivedate=16 March 2025 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20250316182353/https://myanmar-now.org/en/news/fighting-near-kalay-leaves-at-least-10-civilians-dead/ }}</ref>
စစ်ကောင်စီက ပြန်လည်ထိုးစစ်များ စတင်နေချိန်တွင် မဟာမိတ်ခုခံတော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့များသည် [[ကနီမြို့|ကနီ]]ကို သိမ်းပိုက်ရန် ထိုးစစ်ဆင်ခဲ့ပြီး မတ်လ ၇ ရက်နေ့တွင် မြို့၏ ၈၀% ခန့်ကို သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Myanmar Resistance Fighters Poised to Capture Key Town in Sagaing Region |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-resistance-fighters-poised-to-capture-key-town-in-sagaing-region.html |work=The Irrawaddy |language=en |date=7 March 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240308071445/https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-resistance-fighters-poised-to-capture-key-town-in-sagaing-region.html|archive-date=March 8, 2024}}</ref> ၁၀ ရက်နီးပါး တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားပြီးနောက် မတ်လ ၁၅ ရက်နေ့တွင် စစ်ကောင်စီ၏ အင်အားကြီးမားသော ခုခံမှုကြောင့် တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များသည် မြို့ကို သိမ်းပိုက်ရန် ကြိုးပမ်းမှုများကို လက်လျှော့ခဲ့ရသည်။<ref>{{cite news |title=Battle for control of Kani ends with retreat by anti-regime forces |url=https://myanmar-now.org/en/news/battle-for-control-of-kani-ends-with-retreat-by-anti-regime-forces/ |work=Myanmar Now |language=en |date=15 March 2024 |accessdate=24 May 2025 |archivedate=15 March 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240315215029/https://myanmar-now.org/en/news/battle-for-control-of-kani-ends-with-retreat-by-anti-regime-forces/ }}</ref>
၂၀၂၄ ခုနှစ် ဧပြီလ ၄ ရက်နေ့တွင် ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ (PDF) သည် နေပြည်တော်ရှိ အဓိက တပ်မတော်ဌာနချုပ်ဖြစ်သော ဧလာလေတပ်စခန်းနှင့် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်၏ နေအိမ်ကို မကြုံစဖူး ဒရုန်းတိုက်ခိုက်မှု ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ဒရုန်း ၃၀ နီးပါးကို အသုံးပြုခဲ့ပြီး စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင်များက ၇ စီးကို ပစ်ချခဲ့ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Myanmar's military-ruled capital attacked by drones|url=https://www.bbc.com/news/world-asia-68730993|work=[[British Broadcasting Corporation|BBC]]|date=4 April 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240404090621/https://www.bbc.com/news/world-asia-68730993|archive-date=April 4, 2024}}</ref><ref>{{cite news |title=Myanmar Resistance Drones Target Junta Chief's Residence, Military HQ and Airbase in Naypyitaw|url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/myanmar-resistance-drones-target-junta-chiefs-residence-military-hq-and-airbase-in-naypyitaw.html|work=The Irrawaddy |date=4 April 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240404145519/https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/myanmar-resistance-drones-target-junta-chiefs-residence-military-hq-and-airbase-in-naypyitaw.html|archive-date=April 4, 2024}}</ref> ဒရုန်း ၁၃ စီးကို ပစ်ချခဲ့ပြီး ထိခိုက်ဒဏ်ရာရမှု သို့မဟုတ် ပစ္စည်းဥစ္စာပျက်စီးမှုမရှိကြောင်း [[မြဝတီရုပ်မြင်သံကြား]]က ပြောကြားခဲ့သည်။ NUG က တိုက်ခိုက်မှုသည် "အောင်မြင်မှု" ဖြစ်သည်ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။<ref>{{cite web|date=2024-04-04|url=https://www.aljazeera.com/news/2024/4/4/myanmar-opposition-launches-drone-attack-on-militarys-stronghold-capital|title=Myanmar anti-coup forces claim 'success' in Naypyidaw drone attack|work=Al Jazeera|archive-url=https://web.archive.org/web/20240406031530/https://www.aljazeera.com/news/2024/4/4/myanmar-opposition-launches-drone-attack-on-militarys-stronghold-capital|archive-date=April 6, 2024}}</ref> ဧပြီလ ၁၂ ရက်နေ့တွင် ဒေသခံပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့များသည် ဧလာလေတပ်စခန်းကို နောက်ထပ်တိုက်ခိုက်မှုတစ်ခုတွင် စစ်ကောင်စီတပ်သား ၁၂ ဦးကျော်ကို သတ်ဖြတ်ခဲ့သည်ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Resistance carries out second attack on Naypyitaw airbase in one week |url=https://myanmar-now.org/en/news/resistance-carries-out-second-attack-on-naypyitaw-airbase-in-one-week/ |work=Myanmar Now |date=12 April 2024 |accessdate=24 May 2025 |archivedate=14 May 2025 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20250514085728/https://myanmar-now.org/en/news/resistance-carries-out-second-attack-on-naypyitaw-airbase-in-one-week/ }}</ref>
ဧပြီလ ၁၉ ရက်နေ့တွင် စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့များသည် ၂၀၂၃ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလက သိမ်းပိုက်ခဲ့သော [[ဟုမ္မလင်းမြို့နယ်]]၊ [[ရွှေပြည်အေးမြို့]]ကို ပြန်လည်သိမ်းပိုက်ရန် ပြန်လှန်ထိုးစစ်ဆင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Myanmar Junta Battling to Retake Town near India Border From Civilian Govt |url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/myanmar-junta-battling-to-retake-town-near-india-border-from-civilian-govt.html |date=24 April 2024 |work=The Irrawaddy}}</ref>
ဇွန်လ ၁၁ ရက်နေ့တွင် ပြည်ထောင်စုလွတ်မြောက်ရေးတပ်ဦးနှင့် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးအဖွဲ့တို့သည် စစ်ကိုင်းမြို့တော် မုံရွာအနီးရှိ စစ်ကောင်စီအခြေစိုက်စခန်းတစ်ခုကို သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Resistance forces capture outpost, prisoners near Myanmar army's northwestern regional headquarters |url=https://myanmar-now.org/en/news/resistance-forces-capture-outpost-prisoners-near-myanmar-armys-northwestern-regional-headquarters/ |date=14 June 2024 |work=Myanmar Now |accessdate=24 May 2025 |archivedate=19 September 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240919002531/https://myanmar-now.org/en/news/resistance-forces-capture-outpost-prisoners-near-myanmar-armys-northwestern-regional-headquarters/ }}</ref> ဇွန်လ ၂၇ ရက်နေ့တွင် PDF အများအပြားပါဝင်သော ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့က [[ဘုတလင်မြို့]]ကို ထိုးစစ်ဆင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=It is said that 20 members of the Military Council were killed in the Battle of Butlin |url=https://bur.mizzima.com/2024/06/29/25807 |date=29 June 2024 |work=Mizzima |language=my}}</ref>
ဇူလိုင်လ ၁၇ ရက်နေ့တွင် ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့များသည် [[နေပြည်တော် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လေဆိပ်]]သို့ ဒုံးကျည် ၂ စင်းပစ်လွှတ်ခဲ့ရာ ထိခိုက်ဒဏ်ရာရမှုမရှိခဲ့ပေ။<ref>{{cite news |title=Myanmar junta opponents launch rocket attack on capital airport |url=https://myanmar-now.org/en/news/myanmar-junta-opponents-launch-rocket-attack-on-capital-airport/ |date=18 July 2024 |work=Myanmar Now |accessdate=24 May 2025 |archivedate=28 January 2025 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20250128123447/https://myanmar-now.org/en/news/myanmar-junta-opponents-launch-rocket-attack-on-capital-airport/ }}</ref>
ဩဂုတ်လ ၁၀ ရက်နေ့တွင် မြင်းခြံခရိုင် PDF က တောင်သာနှင့် နွားထိုးကြီးကို ထိုးစစ်ဆင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=PDF Groups Seize Guard Posts for Chinese Pipeline Facilities in Myanmar's Mandalay Region |url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/pdf-groups-seize-guard-posts-for-chinese-pipeline-facilities-in-myanmars-mandalay-region.html |work=The Irrawaddy |date=12 August 2024}}</ref> နွားထိုးကြီးကို ခဏတာ သိမ်းပိုက်ခဲ့ပြီး မကြာမီတွင် စစ်ကောင်စီက ပြန်လည်သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။ ဩဂုတ်လ ၁၅ ရက်နေ့တွင် PDF က ဒီပဲယင်းကို ထိုးစစ်ဆင်ခဲ့ပြီး ဩဂုတ်လ ၁၈ ရက်နေ့တွင် မြို့ကို သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။ မကြာမီတွင် စစ်ကောင်စီ၏ ပြန်လှန်ထိုးစစ်ကြောင့် PDF သည် မြို့မှ ဆုတ်ခွာခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Why did the revolutionary forces withdraw after the capture of this city? |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cwy5rnkj81po |work=BBC |date=19 August 2024 |language=my}}</ref> ဩဂုတ်လလယ်ပိုင်းတွင် KIA နှင့် PDF တို့သည် [[အင်းတော်မြို့|အင်းတော်]]၊ [[ပင်လယ်ဘူးမြို့|ပင်လယ်ဘူး]]နှင့် [[ထီးချိုင့်မြို့]]တို့ကို ပူးပေါင်းထိုးစစ်ဆင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Myanmar Resistance Encircles Three Sagaing Towns Amid Junta Bombardment |url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/myanmar-resistance-encircles-three-sagaing-towns-amid-junta-bombardment.html |work=The Irrawaddy |date=29 August 2024}}</ref> ခုခံတော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့များသည် အောက်တိုဘာလ ၈ ရက်နေ့တွင် ပင်လယ်ဘူးကို အပြည့်အဝသိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့ပြီး စစ်ကောင်စီတပ်သား ၈၀၀ ခန့်ကို အနိုင်ယူခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Resistance Hails Huge Blow for Myanmar Junta in Pinlebu |url=https://www.irrawaddy.com/in-person/interview/resistance-hails-huge-blow-for-myanmar-junta-in-pinlebu.html |work=The Irrawaddy |date=14 October 2024}}</ref>
အောက်တိုဘာလ ၂၇ ရက်နေ့၊ [[၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး]]၏ နှစ်ပတ်လည်နေ့တွင် [[မောင်ဆောင်းခ]]က [[ဗမာပြည်သူ့လွတ်မြောက်ရေးတပ်တော်]] (BPLA) သည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ အညာဒေသတွင် စစ်ဆင်ရေးများ စတင်မည်ဖြစ်ကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=BPLA expands operations to upper Myanmar, marks progress on anniversary of Operation 1027 |url=https://eng.mizzima.com/2024/10/30/15692 |work=Mizzima |date=30 October 2024}}</ref>
နိုဝင်ဘာလ ၁၁ ရက်နေ့တွင် မြန်မာအမျိုးသားတော်လှန်ရေးတပ်မတော်နှင့် အခြား PDF များစွာသည် ပုလဲမြို့ကို တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ မြို့၏ နေရာအတော်များများကို သိမ်းပိုက်ပြီးနောက် စစ်ကောင်စီ၏ ပြန်လှန်ထိုးစစ်ကြောင့် ၎င်းတို့ ဆုတ်ခွာခဲ့ရသည်။<ref>{{cite news |title=Outnumbered and Outgunned Resistance Abandons Sagaing Town |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/outnumbered-and-outgunned-resistance-abandons-sagaing-town.html |work=The Irrawaddy |date=18 November 2024}}</ref>
နိုဝင်ဘာ ၂၁ ရက်နေ့က ငဖဲမြို့နယ်၊ အမ်း-ပဒါန်းလမ်းမပေါ်တွင် တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားခဲ့ရာ [[လူထုတော်လှန်ရေး မဟာမိတ်အင်အားစု]] က ဂုတ်ကြီးရွာအရှေ့ဘက်တွင် စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင် ၄၀ ကို ချုံခိုတိုက်ခိုက်ခဲ့ကြောင်း ခုခံတော်လှန်ရေးအဖွဲ့က ပြောကြားခဲ့သည်။ အဆိုပါအဖွဲ့က ချုံခိုတိုက်ခိုက်မှုတွင် စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင် ၉ ဦးကို သတ်ဖြတ်ပြီး ၁၀ ဦးကို ဒဏ်ရာရရှိစေခဲ့ကြောင်းလည်း ပြောဆိုခဲ့သည်။ ဒေသခံခုခံတော်လှန်ရေးအဖွဲ့များအနက် တစ်ခုဖြစ်သော ချင်းကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ - အရှို (CDF-Asho) က နိုဝင်ဘာ ၂၅ ရက် တနင်္လာနေ့ နံနက် ၆ နာရီခန့်တွင် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ငဖဲမြို့နယ်၊ အမ်း-ပဒန်းလမ်းမပိုင်းတွင် လုံခြုံရေးတာဝန်ထမ်းဆောင်နေသော စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင် ၂၀ ကို ချုံခိုတိုက်ခိုက်ခဲ့ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ ချုံခိုတိုက်ခိုက်မှုအတွင်း စစ်ကောင်စီတပ်သား ၄ ဦး သေဆုံးပြီး အများအပြား ဒဏ်ရာရရှိခဲ့ကာ စစ်လက်နက်ပစ္စည်းများနှင့် ပစ္စည်းအချို့ကို သိမ်းဆည်းရမိခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Resistance, Myanmar Junta Forces Clash on Rakhine-Magwe Border |url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/resistance-myanmar-junta-forces-clash-on-rakhine-magwe-border.html |work=The Irrawaddy |date=26 November 2024}}</ref>
===၂၀၂၅===
ဇန်နဝါရီ ၁၁ ရက်နေ့မှစ၍ [[အာရက္ခတပ်တော်]] (AA) နှင့် မဟာမိတ်များသည် ရခိုင်ပြည်နယ်နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်းထိစပ်နေသော မကွေးတိုင်းဒေသကြီးကို ဆက်သွယ်ထားသည့် အမ်း-ပဒန်းလမ်းမပေါ်ရှိ လက်နက်ကြီးတပ်စခန်းကို စောင့်ကြပ်နေသည့် မြန်မာစစ်ကောင်စီ၏ ကင်းစခန်းများကို တိုက်ခိုက်ခဲ့ကြောင်း ဒေသခံသတင်းရင်းမြစ်များက ပြောကြားခဲ့သည်။ ဇန်နဝါရီ ၁၁ ရက် စနေနေ့တွင် မကွေးတိုင်း [[ငဖဲမြို့နယ်]]၊ [[ပဒါန်းရွာ၊ ငဖဲမြို့နယ်|ပဒါန်း]]မှ ၃၂ ကီလိုမီတာအကွာရှိ ဂုတ်ကြီးအနီး ရခိုင်တောင်ပေါ်ကျေးရွာနှစ်ရွာရှိ ကင်းစခန်းများတွင် တိုက်ပွဲများ ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ လူထုတော်လှန်ရေး မဟာမိတ်အင်အားစု-မကွေးအဖွဲ့က ဂုတ်ကြီးရွာအနီးတွင် စစ်ကောင်စီတပ်သား ၁၀၀ ခန့် ပါဝင်သော စစ်ကောင်စီယာဉ် ၅ စီးကို အဝေးထိန်းမိုင်းများဖြင့် တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ ၄ ဦး သေဆုံးပြီး ၁၃ ဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့ကြောင်း သတင်းထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Arakan Army Attacking Myanmar Junta Outposts at Gateway to Magwe Region |url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/arakan-army-attacking-myanmar-junta-outposts-at-gateway-to-magwe-region.html |work=The Irrawaddy |date=14 January 2025}}</ref>
{{main|ကသာမြို့နယ် စစ်ဆင်ရေး}}
၂၀၂၅ ခုနှစ် မတ်လ ၁၅ ရက်နေ့တွင် မြန်မာစစ်ကောင်စီသည် [[ကသာမြို့နယ်]]ရှိ ကျေးလက်ဒေသအချို့ကို ပြန်လည်သိမ်းပိုက်ရန် [[ကသာမြို့နယ် စစ်ဆင်ရေး|စစ်ဆင်ရေးတစ်ခု]] စတင်ခဲ့သည်။ ကသာမြို့မှ ခြေလျင်တပ်ရင်း ၃၀၉ မှ စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့များသည် မြို့နယ်ကျေးလက်ဒေသများရှိ ခုခံတော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့များကို တိုက်ခိုက်ခဲ့သော်လည်း ကသာ PDF တပ်ဖွဲ့ဝင်များ၏ ပြင်းထန်သော အနိုင်ယူမှုကို ခံစားခဲ့ရသည်။<ref>{{cite news |title=Fierce Fighting Outside Katha Town in Sagaing Region |url=https://www.bnionline.net/en/news/fierce-fighting-outside-katha-town-sagaing-region |work=Burma News International |date=18 March 2025}}</ref>
၂၀၂၅ ဇူလိုင် ၁၁ ရက်တွင် [[စစ်ကိုင်းမြို့နယ်]]၊ [[လင်းတလူးရွာ၊ စစ်ကိုင်းမြို့နယ်|လင်းတလူးကျေးရွာ]]ရှိ စစ်ရှောင်အများစုနေထိုင်သည့် ဘုန်းကြီးကျောင်းကို စစ်ကောင်စီလေတပ်က ဂျက်တိုက်လေယာဉ်ဖြင့် ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့ခြင်းကြောင့် ဒေသခံ ၃၀ ဦးထက်မနည်း သေဆုံးကာ ၂၀ ခန့် အပြင်းအထန်ဒဏ်ရာ ရရှိခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|url=https://bur.mizzima.com/2025/07/11/61724|title=စစ်ကိုင်းမြို့နယ် လင်းတလူးကျေးရွာ ဘုန်းကြီးကျောင်း ဗုံးကြဲခံရမှုတွင် ဒေသခံ ၃၀ ထက်မနည်းသေဆုံး|accessdate=11 July 2025|publisher=Mizzima}}</ref>
=== ၂၀၂၆ ===
* ၃၀ ဧပြီ - [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်|ကချင်လွတ်လပ်ရေးတပ်မတော်]] (KIA) နှင့် [[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်]] (PDF) ပူးပေါင်းတပ်များက သိမ်းပိုက်ထားခဲ့သည့် စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ [[အင်းတော်မြို့]]အား ပြန်လည်ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့ပြီဖြစ်ကြောင်း တပ်မတော်က သတင်းထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-05-01 |title=၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မေ ၁ ရက် ဘီဘီစီတိုက်ရိုက်သတင်းထုတ်လွှင့်ချက် - ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ဟာ မိတ်ဆွေဟောင်းလို့ တရုတ်ပြော |url=https://www.bbc.com/burmese/live/c1k279vw387t |access-date=2026-05-01 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref>
* ၄ မေ - မန္တလေးတိုင်း၊ မြင်းခြံခရိုင်၊ တောင်သာမြို့နယ်အတွင်း၌ ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ (PDF) ဝင်များလိုက်ပါလာသည့် ယာဉ်အား ရွှေစည်ကြီးကျေးရွာမှ သံဘိုရွာဘက်သို့ မောင်းနှင်လာစဉ် စစ်တပ်နှင့် ပြည်သူ့စစ် ပူးပေါင်းအဖွဲ့က တောင်သာမြို့နယ်၊ သံဘိုရွာမကျေးရွာအနီးတွင် ကင်းပုန်းဝပ်၍ ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ PDF တပ်ဖွဲ့ဝင် ၁၁ ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-05-04 |title=၂၀၂၆ ခုနှစ် မေ ၄ ရက်- အိန္ဒိယ ရေတပ်အကြီးအကဲ မြန်မာရောက်ပြီး မြန်မာရေတပ်ကို စစ်ဘက်သုံးပစ္စည်းတွေပေး |url=https://www.bbc.com/burmese/live/c9q37d9x5lzt |access-date=2026-05-04 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref>
* ၅ မေ -
** တော်လှန်ရေးပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များက ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလမှ စတင်ကာ ထိန်းချုပ်ထားခဲ့သော အင်းတော်မြို့၏ မြို့နယ်ခွဲဖြစ်သည့် [[မော်လူးမြို့]]ကို မြန်မာစစ်တပ်က မေလ ၅ ရက်နေ့တွင် ထိန်းချုပ်လိုက်သည်။<ref>{{Cite web|title=၂၀၂၆ မေ ၅ ရက် ဘီဘီစီသတင်းများတိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု - အိန္ဒိယ-မြန်မာ နှစ်နိုင်ငံနယ်စပ်မှာ လက်နက်ကိုင်တပ်တွေ မရှိရေး နေပြည်တော်နဲ့ ဒေလီဆွေးနွေး|url=https://www.bbc.com/burmese/live/cm2p15nvdm6t|website=BBC News မြန်မာ|date=2026-05-05|access-date=2026-05-05|language=my}}</ref>
** စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ [[ဝက်လက်မြို့နယ်]]၏ အရှေ့မြောက်ခြမ်းရှိ စခန်းသာရွာအနီးတစ်ဝိုက်ကို စစ်လေတပ်က မေလ ၅ ရက်နေ့ ညသန်းခေါင်ကျော်အချိန်တွင် လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှု သုံးကြိမ် ပြုလုပ်ခဲ့ရာ အရပ်သား သုံးဦး သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-05-06 |title=ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်နဲ့တွေ့ခွင့်ပေးဖို့ နေပြည်တော်ကို အာဆီယံဥက္ကဋ္ဌ ဖိလစ်ပိုင်တောင်းဆို -၂၀၂၆ မေလ ၆ ရက် ဘီဘီစီသတင်းများတိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု |url=https://www.bbc.com/burmese/live/cvgzlyqqy81t |access-date=2026-05-06 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref><br />
* ၆ မေ - မတ္တရာ၊ သပိတ်ကျင်း၊ တကောင်း၊ ထီးချိုင့်၊ ကသာ၊ အင်းတော်နှင့် မော်လူးတို့ကို စစ်တပ်က ပြီးခဲ့သည့် လများအတွင်း ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့ပြီးနောက် မန္တလေး-မတ္တရာ-သပိတ်ကျင်း-တကောင်း-ထီးချိုင့်-ကသာ-အင်းတော်-မော်လူး-နန့်စီးအောင်-မိုးညှင်း-မိုးကောင်း-မြစ်ကြီးနား လမ်းကြောင်းတစ်လျှောက်အား အပြည့်အဝ ထိန်းချုပ်နိုင်ပြီး၊ ဖွင့်လှစ်လိုက်ကြောင်း နိုင်ငံပိုင်သတင်းစာများမှ ကြေညာသည်။ <ref>{{Cite web |date=2026-05-07 |title=၂၀၂၆ မေ၇ ရက် ဘီဘီစီသတင်းများတိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု - မန္တလေး-မြစ်ကြီးနား ကားလမ်းတစ်ခုလုံးကို ထိန်းချုပ်နိုင်ပြီလို့ စစ်တပ်ကြေညာ |url=https://www.bbc.com/burmese/live/c3r2n458gw2t |access-date=2026-05-07 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |title=တပ်မတော်စစ်ကြောင်းများက အကြမ်းဖက်သောင်းကျန်းသူများ ယာယီစိုးမိုးထားသည့် နေရာများအား ပြန်လည်တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ပြီး မန္တလေး - မတ္တရာ - သပိတ်ကျင်း-တကောင်း- ထီးချိုင့် - ကသာ - အင်းတော် - မော်လူး - နန့်စီးအောင် - မိုးညှင်း - မိုးကောင်း - မြစ်ကြီးနား ဆက်သွယ်ရေးလမ်းကြောင်းအား ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်ပေးနိုင်ခဲ့ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/82465 |access-date=2026-05-07 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>
* ၁၈ မေ - စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ [[ဒီပဲယင်းမြို့နယ်]]ရှိ မုံရွာ-ရေဦး အဝေးပြေးလမ်းမကြီးဘေးတွင် တည်ရှိသော [[စိုင်ပြင်မြို့]]ကို "Operation OTT" စစ်ဆင်ရေးအဖြစ် တိုက်ခိုက်သိမ်းယူခဲ့ကြောင်း [[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်]] (PDF)၊ အမှတ် (၁) ရွှေဘိုခရိုင် စစ်ဌာနက သတင်းထုတ်ပြန်လိုက်သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-05-19 |title=၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မေ ၁၉ ရက် ဘီဘီစီတိုက်ရိုက်သတင်းထုတ်လွှင့်ချက် - လွတ်လပ်ရေးနှစ် ၂၅၀ ပြည့် အိမ်ဖြူတော် UFC ပွဲမှာ မြန်မာဖိုက်တာ ဗန် ပါဝင် |url=https://www.bbc.com/burmese/live/cgrp1972qent |access-date=2026-05-19 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref>
* [[၂၀၂၆ ကျောင်းသားတော်လှန်ရေးတပ်တော် အဖွဲ့ဝင်များ ဖမ်းဆီးခံရမှု]]: စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ ကလေးခရိုင်၊ မင်းကင်းမြို့နယ်တွင် NUG လက်အောက်ခံ ပသုံးလုံးအဖွဲ့နှင့် ကျောင်းသားတော်လှန်ရေးတပ်တော် (SRF) တို့ ပွတ်တိုက်မှုဖြစ်ပွားလျက်ရှိရာ SRF ဥက္ကဋ္ဌ ကိုစံတင်ထွန်းအား မေ ၂၆ ရက်တွင် ပစ်ခတ်ဖမ်းဆီးခဲ့ကြောင်း SRF က ထုတ်ပြန်သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-05-29 |title=၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မေ ၂၉ ရက် ဘီဘီစီတိုက်ရိုက်သတင်းထုတ်လွှင့်ချက် - မိုဒီ ဖိတ်တဲ့ ဦးမင်းအောင်လှိုင်ရဲ့ အိန္ဒိယ ခရီးမှာ ဘာတွေဆွေးနွေးမလဲ |url=https://www.bbc.com/burmese/live/clypeqn1np1t |access-date=2026-05-29 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref>
== လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှုဆိုင်ရာ ထိခိုက်မှုများ ==
Data for Myanmar သုတေသနအဖွဲ့၏ အဆိုအရ အညာဒေသရှိ အရပ်သားနေအိမ် ၅၇,၁၈၃ လုံးကျော်ကို စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင်များက မီးရှို့ဖျက်ဆီးခဲ့ရာ ၎င်းသည် တစ်နိုင်ငံလုံးရှိ မီးရှို့ခံရသော အရပ်သားနေအိမ်စုစုပေါင်း၏ ၉၄% ရှိကြောင်း သိရသည်။<ref>{{Cite news |date=10 April 2023 |title=Traditional Rituals on Hold as Junta Troops Ravage Myanmar's Buddhist Heartland |url=https://www.irrawaddy.com/features/traditional-rituals-on-hold-as-junta-troops-ravage-myanmars-buddhist-heartland.html |access-date=2024-02-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20240406111647/https://www.irrawaddy.com/features/traditional-rituals-on-hold-as-junta-troops-ravage-myanmars-buddhist-heartland.html|archive-date=6 April 2024}}</ref>
၂၀၂၁ ခုနှစ်မှစ၍ မြန်မာနိုင်ငံ စစ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက် နိုင်ငံတော်မှ ကျူးလွန်သည့် အကြမ်းဖက်မှုများ၊ အပူချိန်မြင့်တက်လာခြင်း၊ ကိုဗစ်-၁၉ ကပ်ရောဂါနှင့် သီးနှံအထွက်နှုန်းများ သိသိသာသာ ဆိုးရွားလာခြင်းတို့ကြောင့် အညာဒေသတွင် နေထိုင်သူများ မြန်မာနိုင်ငံ၏ အခြားဒေသများသို့ အစုလိုက်အပြုံလိုက် ပြောင်းရွှေ့နေထိုင်မှုများ ဖြစ်ပေါ်လျက်ရှိသည်။<ref>{{Cite news |last=Duncan |first=Kiana |date=21 July 2022 |title=Coup, Covid, climate: the triple threat chasing citizens from Myanmar's rice bowl |url=https://www.theguardian.com/world/2022/jul/21/coup-covid-climate-the-triple-threat-chasing-citizens-from-myanmars-rice-bowl |access-date=7 January 2024 |work=[[The Guardian]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20230823134448/https://www.theguardian.com/world/2022/jul/21/coup-covid-climate-the-triple-threat-chasing-citizens-from-myanmars-rice-bowl|archive-date=23 August 2023}}</ref>
=== ၂၀၂၆ ===
* မေ ၂၃ - စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး အထက်ပိုင်း၊ [[ကသာမြို့နယ်]]၊ ကသာ-အင်းတော်လမ်းပိုင်းရှိ [[နလယ်အင်းရွာ၊ ကသာမြို့နယ်|နလယ်အင်းရွာ]]အနီးသို့ လက်နက်ကြီးကျည် ကျရောက်ပေါက်ကွဲမှုကြောင့် ၇ လအရွယ် ကလေးငယ်တစ်ဦးအပါအဝင် စစ်ရှောင် သုံးဦး သေဆုံးပြီး ငါးဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-05-24 |title=မေ ၂၄ ရက်သတင်းအနှစ်ချုပ်- ကသာမြို့နယ်မှာ လက်နက်ကြီးကျည်ထိမှန်လို့ ၇ လသားကလေးအပါအဝင် စစ်ရှောင် ၃ ဦး သေဆုံး |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c5y0wqyekp0o |access-date=2026-05-24 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref>
** [[ချင်းပြည်နယ်]] တောင်ပိုင်းရှိ မတူပီ၊ မင်းတပ်နှင့် ကန်ပက်လက်စသည့် မြို့များကို စစ်တပ်က ၁၀ ရက်အတွင်း ၂၅ ကြိမ် လေကြောင်းမှ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ ရက်သားကလေးတစ်ဦး အပါအဝင် လူနှစ်ဦး သေဆုံးခဲ့ကြောင်း ချင်းပြည်သူ့အစည်းအရုံး / ချင်းပြည်သူ့တပ်မတော် (CPU/CPA) က ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=ချင်းတောင်ပိုင်းမြို့များကို ဗုံးအဆက်မပြတ်ကြဲ၊ ရက်သားကလေးငယ် အပါအဝင် ၂ ဦး သေဆုံး |url=https://burmese.dvb.no/post/794982 |access-date=2026-05-24 |website=DVB Burmese |language=en}}</ref>
* မေ ၂၇ - [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး|စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊]] [[ရွှေဘိုမြို့နယ်]] အား တိုက်ပွဲမရှိဘဲ စစ်တပ်က မေလ ၂၇ ရက်နေ့တွင် ဂျိုင်ရိုကော့ပတာ (FPV ဒရုန်း) နှင့် အသေခံဒရုန်းများ အသုံးပြု၍ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့ခြင်းကြောင့် ဒေသခံ သုံးဦး သေဆုံးပြီး နှစ်ဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့ကြောင်း ဒေသခံများက ပြောကြားသည်။<ref>{{Cite web |title=ရွှေဘိုတွင် စစ်တပ်ဗုံးကြဲသဖြင့် ဒေသခံ ၃ ဦး သေဆုံး၊ ၂ ဦးဒဏ်ရာရ |url=https://burmese.dvb.no/post/195486 |access-date=2026-05-31 |website=DVB Burmese |language=en}}</ref>
== ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန် ==
* [[ချင်း စစ်မြေပြင်]]
* [[ရခိုင်ပြည်နယ် ပဋိပက္ခ (၂၀၁၆-လက်ရှိ)]]
== ကိုးကား ==
{{reflist}}
== ကျမ်းကိုး ==
* {{Cite web |title=One Year On: The Momentum of Myanmar's Armed Rebellion |url=https://www.wilsoncenter.org/sites/default/files/media/uploads/documents/ASIA_220519_1YearOn-BRIEF_V1r2.pdf |publisher=Woodrow Wilson International Center for Scholars|author=Ye Myo Hein|date=May 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20240402005630/https://www.wilsoncenter.org/sites/default/files/media/uploads/documents/ASIA_220519_1YearOn-BRIEF_V1r2.pdf|archive-date=2 April 2024}}
[[Category:မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)မှ စစ်ဆင်ရေးများ]]
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံ ပါဝင်သော တိုက်ပွဲများ]]
[[Category:မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး]]
[[Category:မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]]
[[ကဏ္ဍ:စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးရှိ တိုက်ပွဲများ]]
sq0jid6zm15pd2p7ekmrhekz0vwrfcq
1034771
1034770
2026-05-31T07:04:53Z
Salai Rungtoi
22844
[[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး]]ကို ဖယ်ရှားခဲ့သည်၊ [[Category:မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးရှိ တိုက်ပွဲများ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည်
1034771
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox military conflict
| conflict = အညာစစ်မြေပြင်
| width =
| partof = [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]]
| image = File:Myanmar Dry Zone Townships.svg
| image_size =
| image_upright =
| alt =
| caption =
{{legend|#C12838|အညာဒေသအတွင်းရှိ မြို့နယ်များ}}
{{legend|#FDFCEA|အညာဒေသတွင် ပါဝင်သော တိုင်းဒေသကြီးများ}}
{{legend|#E0E0E0|အညာဒေသပြင်ပရှိ မြို့နယ်နှင့် တိုင်းဒေသကြီးများ}}
| date = ဧပြီ ၂၀၂၁ – လက်ရှိ
| place = [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]] တောင်ပိုင်း၊ [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး]] အနောက်နှင့် အလယ်ပိုင်း
| territory =
| status = Ongoing
| combatant1 = {{ubl|{{flagicon|MYA}} [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]}}
*{{armed forces|Myanmar}}
** {{army|Myanmar}}
** {{air force|Myanmar}}
*[[ပျူစောထီးပြည်သူ့စစ်အဖွဲ့]]
| combatant2 = {{flagicon image|Flag_of_PDF_Myanmar.svg}} [[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်]]<br>{{flagicon image|Flag_of_Myanmar's_Royal_Dragon_Army.svg}} [[ဗမာအမျိုးသားတော်လှန်ရေးတပ်မတော်]]<br>{{flagicon image|Flag_of_People's_Revolution_Alliance_(Magway).svg}} [[လူထုတော်လှန်ရေး မဟာမိတ်အင်အားစု]]
| combatant3 =
| commander1 =
| commander2 =
| commander3 =
| units1 =
| units2 =
| units3 =
| strength1 =
| strength2 =
| strength3 =
| casualties1 =
| casualties2 =
| casualties3 =
| notes =
| campaignbox =
{{Campaignbox Myanmar Civil War (2021-present)}}
}}
'''အညာ စစ်မြေပြင်''' သည် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]၏ ခြောက်သွေ့ဇုန် (သို့မဟုတ် [[အညာ|အညာဒေသ]]) တွင် ဖြစ်ပွားနေသော [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]] ၏ [[စစ်မြေပြင်]]များအနက် တစ်ခုဖြစ်သည်။ အဆိုပါဒေသတွင် [[ဗမာလူမျိုး]]အများစု နေထိုင်ရာ [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]]နှင့် [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး]]တို့ ပါဝင်သည်။{{sfn|Ye Myo Hein|2022|page=7}}<ref>{{Cite news|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/military-is-weaker-since-coup-and-momentum-is-with-the-armed-resistance.html|access-date=7 February 2024|work=[[The Irrawaddy]]|title=Military is Weaker Since Coup and Momentum is With the Armed Resistance|archive-url=https://web.archive.org/web/20240207212452/https://www.irrawaddy.com/news/burma/military-is-weaker-since-coup-and-momentum-is-with-the-armed-resistance.html|archive-date=7 February 2024}}</ref> ဤစစ်မြေပြင်သည် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ|စစ်ကောင်စီ]]ကို ဆန့်ကျင်သော ခုခံတော်လှန်ရေး၏ "အဓိကဗဟိုချက်" အဖြစ် ဖော်ပြခြင်းခံထားရသည်။{{sfn|Ye Myo Hein|2022|page=7}}
== နောက်ခံ ==
အညာဒေသသည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမိုင်းဝင် ဗဟိုချက်ဒေသဖြစ်ပြီး ၁၉၄၈ ခုနှစ်မှစ၍ [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းပဋိပက္ခများ|မြန်မာနိုင်ငံ၏ ခေတ်သစ်ပဋိပက္ခများ]]တွင် လက်နက်ကိုင်အကြမ်းဖက်မှုများ နည်းပါးစွာသာ ကြုံတွေ့ခဲ့ရသည်။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ၎င်းသည် ဗုဒ္ဓဘာသာ ဗမာလူမျိုးများ အများစုနေထိုင်သော လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေးဒေသဖြစ်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ဤအချက်ကြောင့် [[တပ်မတော်]]သည် ထိုဒေသတွင် စစ်အင်အားကို အများအပြား ချထားခြင်း မရှိခဲ့ပေ။
၂၀၂၁ ခုနှစ်မှ စတင်ခဲ့သည့် အညာစစ်မြေပြင်ရှိ တိုက်ပွဲများသည် ဤလမ်းကြောင်းကို ပြောင်းလဲစေခဲ့သည်။ [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်းများ|တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းများ]] မရှိခြင်းကြောင့် [[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်|ဗမာပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်]] (PDF) အဖွဲ့များသည် [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|၂၀၂၁ ခုနှစ် အာဏာသိမ်းမှု]]ကို ဆန့်ကျင်သည့် စစ်ရေးလှုပ်ရှားမှုများကို ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ဖြင့် ရိုးရှင်းပြီး တိုက်ရိုက်လုပ်ဆောင်နေသော ဒေသတွင်း ဆဲလ်များအဖြစ် သတ်မှတ်ခံရသည်။<ref name=dryzone/>
== အချိန်မှတ်တမ်း ==
=== ၂၀၂၁ ===
အာဏာသိမ်းပြီးနောက် အညာဒေသတွင် "အကြမ်းဖက်မှု သိသိသာသာ မြင့်တက်လာခဲ့သည်။"<ref name=dryzone>{{cite web |title=The Dry Zone: an existential struggle in central Myanmar |url=https://myanmar.iiss.org/analysis/dryzone |last=Loong |first=Shona |work=International Institute for Strategic Studies |language=en |access-date=14 December 2023}}</ref>
[[File:Monywa-chindwin-d02.jpg|thumb|Small river boats on the [[Chindwin River]] near [[Monywa]], 2006]]
၂၀၂၁ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလနှောင်းပိုင်းတွင် စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင်များသည် [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]]၊ ပုလ္လင်ရွာအနီးရှိ မုံရွာ PDF ၏ တပ်ခွဲ ၂၀၅ ပိုင် အခြေစိုက်စခန်းကို ဝင်ရောက်စီးနင်း တိုက်ခိုက်ပြီး ဖျက်ဆီးခဲ့သောကြောင့် ခုခံတော်လှန်ရေးတိုက်ခိုက်ရေးသမားများ ထွက်ပြေးခဲ့ကြရသည်။ အဆိုပါစခန်းသည် PDF များက ပေါက်ကွဲစေတတ်သောပစ္စည်းများ ပြုလုပ်သည့် အလုပ်ရုံတစ်ခုဖြစ်ပြီး စီးနင်းမှုအတွင်း ဖျက်ဆီးခံခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite news|title=Military raid destroys resistance base in Monywa, PDF says|work=Myanmar NOW|url=https://www.myanmar-now.org/en/news/military-raid-destroys-resistance-base-in-monywa-pdf-says|access-date=17 January 2022|archive-date=27 January 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220127221223/https://www.myanmar-now.org/en/news/military-raid-destroys-resistance-base-in-monywa-pdf-says|url-status=live}}</ref> ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၉ ရက်နေ့တွင် [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]]ရှိ မြိုင် PDF က စစ်ယာဉ်နှစ်စီးကို လက်လုပ်မိုင်း ၃ လုံးဖြင့် ချုံခိုတိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ စစ်သားအနည်းဆုံး ၃ ဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။<ref>{{Cite news|title=Soldiers target villagers after ambush by Myaing PDF|work=Myanmar NOW|url=https://www.myanmar-now.org/en/news/soldiers-target-villagers-after-ambush-by-myaing-pdf|access-date=17 January 2022|archive-date=17 January 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220117130024/https://myanmar-now.org/en/news/soldiers-target-villagers-after-ambush-by-myaing-pdf|url-status=live}}</ref> ဆားလင်းကြီး G-Z PDF တိုက်ခိုက်ရေးသမားများသည် [[ဆားလင်းကြီးမြို့|ဆားလင်းကြီး]]ရှိ ယာဉ်တန်းတစ်ခုကို ပေါက်ကွဲစေတတ်သောပစ္စည်းများဖြင့် ဖောက်ခွဲခဲ့ပြီးနောက် စစ်ကောင်စီတပ်သား ၁၀၀ ခန့်က မြို့ကို စတင်တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ စစ်သားများသည် တိုက်ခိုက်ရေးသမား ၁၀ ဦးနှင့် အရပ်သားတစ်ဦးကို ဖမ်းဆီးပြီး မီးရှို့ခဲ့သည်။<ref>{{Cite news|title=Junta soldiers massacre and burn 11, including teenagers, during raid on village in Sagaing|work=Myanmar NOW|url=https://www.myanmar-now.org/en/news/junta-soldiers-massacre-and-burn-11-including-teenagers-during-raid-on-village-in-sagaing|access-date=17 January 2022|archive-date=28 January 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220128222014/https://www.myanmar-now.org/en/news/junta-soldiers-massacre-and-burn-11-including-teenagers-during-raid-on-village-in-sagaing|url-status=live}}</ref>
၂၀၂၁ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလတွင် စစ်တပ်က လေကြောင်းချီတပ်ဖွဲ့ဝင် ၁၅၀ ခန့်ကို ရဟတ်ယာဉ်များဖြင့် [[ဒီပဲယင်းမြို့|ဒီပဲယင်း]]အနောက်ဘက်သို့ စေလွှတ်ခဲ့ပြီး လေကြောင်းချီ တိုက်ခိုက်ရေးမစ်ရှင်များ ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ၎င်းတို့သည် PDF တိုက်ခိုက်ရေးသမားများ တပ်စွဲထားသည့် [[ဒီပဲယင်းမြို့နယ်]]ကို ဝိုင်းရံခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite news|title=Junta soldiers murder three more villagers in Depayin|work=Myanmar NOW|url=https://www.myanmar-now.org/en/news/junta-soldiers-murder-three-more-villagers-in-depayin|access-date=17 January 2022|archive-date=10 February 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220210222452/https://www.myanmar-now.org/en/news/junta-soldiers-murder-three-more-villagers-in-depayin|url-status=live}}</ref> ဒီဇင်ဘာလ ၁၃ ရက်နေ့တွင် တပ်မတော်တပ်ဖွဲ့များသည် လက်နက်ကြီးအကူအညီဖြင့် [[အရာတော်မြို့နယ်]]ရှိ ကဲဘာကို ပြန်လည်သိမ်းပိုက်ရန် ထိုးစစ်ဆင်ခဲ့ပြီး ခုခံတော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်များကို ဆုတ်ခွာစေခဲ့သည်။<ref>{{Cite news|title=Myanmar military torches 100 homes in Sagaing Region village|work=Myanmar NOW|url=https://www.myanmar-now.org/en/news/myanmar-military-torches-100-homes-in-sagaing-region-village|access-date=17 January 2022|archive-date=15 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211215064637/https://www.myanmar-now.org/en/news/myanmar-military-torches-100-homes-in-sagaing-region-village|url-status=live}}</ref> ဒီဇင်ဘာလ ၁၇ ရက်နေ့တွင် တပ်မတော်နှင့် စစ်တပ်ကျောထောက်နောက်ခံပြု [[ပျူစောထီးပြည်သူ့စစ်အဖွဲ့]]များက [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]] ဂန့်ဂေါမြို့နယ်၊ [[နှမ်းခါးရွာ၊ ဂန့်ဂေါမြို့နယ်|နှမ်းခါးရွာ]]ကို ရုတ်တရက် လေကြောင်းချီတိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ ယောကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့မှ ခုခံတော်လှန်ရေးတိုက်ခိုက်ရေးသမား ၂၀ ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{Cite news|title=At least 20 killed in air raid on Magway village|work=Myanmar NOW|url=https://www.myanmar-now.org/en/news/at-least-20-killed-in-air-raid-on-magway-village|access-date=17 January 2022|archive-date=27 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211227131155/https://www.myanmar-now.org/en/news/at-least-20-killed-in-air-raid-on-magway-village|url-status=live}}</ref> ၂၀၂၁ ခုနှစ်နှောင်းပိုင်းတွင် မြိုင် PDF ခုခံတော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့များသည် ချင်းတွင်းမြစ်ပေါ်တွင် "လှေနှစ်စင်း၊ ရေနံတင်သင်္ဘောတစ်စင်းနှင့် ကုန်တင်သင်္ဘောတစ်စင်းတို့ကို သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်" ဟု ဆိုသည်။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် "သင်္ဘောပေါ်ပါသူများသည် ၎င်းတို့၏သင်္ဘောများသည် စစ်ကောင်စီပိုင်မဟုတ်ကြောင်း သက်သေပြနိုင်ခြင်းမရှိသောကြောင့်" ဟု ဆိုသည်။{{sfn|Ye Myo Hein|2022|page=37}}
=== ၂၀၂၂ ===
ပစ်မှတ်ထား တိုက်ခိုက်မှုများ တိုးလာသည်နှင့်အမျှ ၂၀၂၂ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၉ ရက်နေ့တွင် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးရှိ မြို့နယ်သုံးခုတွင် PDF က ဝင်ရောက်စီးနင်း တိုက်ခိုက်မှုများနှင့် ချုံခိုတိုက်ခိုက်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ရာ စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင် ၅၀ ခန့်နှင့် ပျူစောထီး ပြည်သူ့စစ်များ သေဆုံးခဲ့ကြောင်း သတင်းရရှိသည်။<ref>{{cite web |date=10 February 2022 |title=Resistance Fighters Claim To Have Killed Around 50 Myanmar Junta Personnel |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/resistance-fighters-claim-to-have-killed-around-50-myanmar-junta-personnel.html |accessdate=11 February 2022 |publisher=The Irrawaddy |archive-date=13 February 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220213130332/https://www.irrawaddy.com/news/burma/resistance-fighters-claim-to-have-killed-around-50-myanmar-junta-personnel.html |url-status=live }}</ref> PDF က ထောက်ပံ့ရေးပစ္စည်းများနှင့် စစ်သားများ သယ်ယူပို့ဆောင်သည့် ရေယာဉ်တန်းများကို ချုံခိုတိုက်ခိုက်ခဲ့ပြီး အနည်းဆုံး ရေယာဉ်တန်းတစ်ခုကို မီးရှို့ခဲ့သည်။<ref>{{cite web |date=1 February 2022 |title=Thirty Junta Soldiers reportedly killed in Upper Myanmar |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/thirty-junta-soldiers-reportedly-killed-in-upper-myanmar.html |accessdate=1 February 2022 |publisher=The Irrawaddy |archive-date=14 February 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220214193946/https://www.irrawaddy.com/news/burma/thirty-junta-soldiers-reportedly-killed-in-upper-myanmar.html |url-status=live }}</ref> ဖေဖော်ဝါရီလ ၇ ရက်နေ့တွင် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၌ ဒရုန်းများအသုံးပြု၍ ဒေသခံ PDF ၏ ရုတ်တရက်တိုက်ခိုက်မှုများကြောင့် စစ်ကောင်စီတပ်သားများ သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{cite web |date=7 February 2022 |title=38 Junta Soldiers Reported Killed in Upper Myanmar |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/38-junta-soldiers-reported-killed-in-upper-myanmar.html |accessdate=7 February 2022 |publisher=The Irrawaddy |archive-date=13 February 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220213140304/https://www.irrawaddy.com/news/burma/38-junta-soldiers-reported-killed-in-upper-myanmar.html |url-status=live }}</ref> PDF များလည်း ဆုံးရှုံးမှုများ ရှိခဲ့ပြီး ခင်ဦးမြို့နယ်တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော တိုက်ပွဲ၌ တိုက်ခိုက်ရေးသမား ၁၂ ဦး ကျဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{cite web |date=18 February 2022 |title=Resistance Fighters Suffer Heavy Losses During Sagaing Clash With Myanmar Junta |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/resistance-fighters-suffer-heavy-losses-during-sagaing-clash-with-myanmar-junta.html |accessdate=22 February 2022 |publisher=The Irrawaddy |archive-date=22 February 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220222012425/https://www.irrawaddy.com/news/burma/resistance-fighters-suffer-heavy-losses-during-sagaing-clash-with-myanmar-junta.html |url-status=live }}</ref>
[[ပြည်ထောင်စုနေ့]]တွင် မြို့ကြီးအများအပြား၌ အကြမ်းဖက်တိုက်ခိုက်မှုများ ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ စစ်တပ်၏ အခမ်းအနားများ ပြုလုပ်နေစဉ် မြို့တော် [[နေပြည်တော်မြို့|နေပြည်တော်]]၌ PDF တပ်ဖွဲ့ဝင်များက တိုက်ခိုက်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ရာ စစ်ကောင်စီတပ်သား အနည်းဆုံး ၄ ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{cite web |date=14 February 2022 |title=Junta Soldiers Killed; Social Media Users Boycott Myanmar Coup Leader's Parade |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/junta-soldiers-killed-social-media-users-boycott-myanmar-coup-leaders-parade.html |accessdate=14 February 2022 |publisher=The Irrawaddy |archive-date=14 February 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220214143540/https://www.irrawaddy.com/news/burma/junta-soldiers-killed-social-media-users-boycott-myanmar-coup-leaders-parade.html |url-status=live }}</ref> [[မန္တလေးမြို့]]၌လည်း မဟာအောင်မြေနှင့် ပြည်ကြီးတံခွန်မြို့နယ်များတွင် အရပ်သား ပြောက်ကျားအဖွဲ့များနှင့် PDF များက စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင်များကို ပစ်ခတ်ခြင်းနှင့် လက်လုပ်ဗုံးများဖြင့် ပစ်ပေါက်ခြင်းများ ပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။ တပ်မတော်တပ်ဖွဲ့ဝင်များသည် လက်တုံ့ပြန်သည့်အနေဖြင့် ခုခံတော်လှန်ရေး ပုန်းခိုရာနေရာနှစ်ခုကို ဝင်ရောက်စီးနင်းခဲ့ရာ ပြောက်ကျားတိုက်ခိုက်ရေးသမား ရှစ်ဦးကို သတ်ဖြတ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite news|title=Myanmar Junta Claims to Have Killed 8 Resistance Fighters in Mandalay Raids|work=Myanmar NOW|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-junta-claims-to-have-killed-8-resistance-fighters-in-mandalay-raids.html|access-date=17 January 2022|archive-date=13 February 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220213180339/https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-junta-claims-to-have-killed-8-resistance-fighters-in-mandalay-raids.html|url-status=live}}</ref>
=== ၂၀၂၃ ===
၂၀၂၃ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလတွင် စစ်ကောင်စီဆန့်ကျင်ရေးတပ်ဖွဲ့များသည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၌ "[[တောင်သမန် စစ်ဆင်ရေး]]" ကို စတင်ခဲ့သည်။<ref name="Irrawaddy Mandalay">{{cite news|website=The Irrawady|title=Myanmar Junta Base Seized in Mandalay: PDF|date=28 November 2023|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-junta-base-seized-in-mandalay-pdf.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20240406111727/https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-junta-base-seized-in-mandalay-pdf.html|archive-date=6 April 2024}}</ref>
၂၀၂၃ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၆ ရက်နေ့တွင် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ [[ကောလင်းမြို့]]သည် [[၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး]]အတွင်း ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များလက်သို့ ကျရောက်ခဲ့ရာ ၎င်းသည် စစ်ဆင်ရေးကာလအတွင်း သိမ်းပိုက်ရရှိသည့် ပထမဆုံးသော ခရိုင်အဆင့် မြို့တော်ဖြစ်လာခဲ့သည်။<ref name=kawlin>{{Cite news |date=6 November 2023 |title=Myanmar Resistance Seizes First District Level Town in Sagaing as Offensive Expands |language=English |work=The Irrawaddy |url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/myanmar-resistance-seizes-first-district-level-town-in-sagaing-as-offensive-expands.html |access-date=6 November 2023 |archive-date=7 November 2023 |archive-url=https://archive.today/20231107031740/https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/myanmar-resistance-seizes-first-district-level-town-in-sagaing-as-offensive-expands.html |url-status=live }}</ref>
===၂၀၂၄===
[[File:PDF forces in Magway Region 2024-08-10.png|thumb|မကွေးတိုင်းဒေသကြီးအတွင်းရှိ ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်များ (၂၀၂၄ ဩဂုတ်)]]
အညာဒေသရှိ ဒေသခံ PDF များသည် ယခုအခါ NUG နှင့် ပိုမိုချိတ်ဆက်မိနေပြီဖြစ်သည်။ သို့သော် ၎င်းတို့သည် အဓိကအားဖြင့် ထိုးစစ်ဆင် တိုက်ခိုက်ခြင်း နည်းဗျူဟာများကိုသာ အသုံးပြုနေဆဲဖြစ်သည်။<ref>[https://www.frontiermyanmar.net/en/anyar-rising-myanmars-dry-zone-pdfs-up-the-ante/ Anyar rising: Myanmar’s Dry Zone PDFs up the ante] [[Frontier Myanmar]]. September 13, 2024.</ref>
တပ်မတော်တပ်ဖွဲ့များသည် ၁၀ ရက်နီးပါး တိုက်ပွဲများ ဖြစ်ပွားပြီးနောက် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၀ ရက်နေ့တွင် [[ကောလင်းမြို့]]ကို ပြန်လည်သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>[https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/myanmar-junta-retakes-town-from-civilian-government-in-sagaing-region.html Myanmar Junta Retakes Town From Civilian Government in Sagaing Region]. [[The Irrawaddy]]. February 13, 2024 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240213160046/https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/myanmar-junta-retakes-town-from-civilian-government-in-sagaing-region.html|date=February 13, 2024}}</ref> ယင်းနောက်ပိုင်းတွင် စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင်များသည် အခြေချနေထိုင်ရာနေရာများကို ဖျက်ဆီးခဲ့ပြီး ကောလင်းနှင့် ပတ်ဝန်းကျင်ကျေးရွာများရှိ အိမ်အများစုကို ဖျက်ဆီးပစ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Town Almost Razed to Ground After Being Retaken by Myanmar Junta Troops |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/town-almost-razed-to-ground-after-being-retaken-by-myanmar-junta-troops.html |work=The Irrawaddy |date=27 February 2024 |language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20240307115156/https://www.irrawaddy.com/news/burma/town-almost-razed-to-ground-after-being-retaken-by-myanmar-junta-troops.html|archive-date=March 7, 2024}}</ref> ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၂ ရက်နေ့တွင် စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင်များသည် [[မော်လူးမြို့]]ကို [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်|KIA]] နှင့် [[မြန်မာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာကျောင်းသားများဒီမိုကရက်တစ်တပ်ဦး|ABSDF]] လက်မှ ပြန်လည်သိမ်းပိုက်ရန် ထိုးစစ်ဆင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Myanmar army launches offensive to retake Maw Luu from resistance |url=https://myanmar-now.org/en/news/myanmar-army-launches-offensive-to-retake-maw-luu-from-resistance/ |work=Myanmar Now |date=22 February 2024 |language=en}}</ref> တော်လှန်ရေးပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များသည် ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလတွင် ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေးကာလအတွင်း ရွှေဘို-မြစ်ကြီးနားလမ်းကို ပိတ်ဆို့ကာ အဆိုပါအရေးပါသောမြို့ကို သိမ်းပိုက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။<ref>{{cite news |title=Myanmar Resistance Forces Seize Fourth Sagaing Town |author=Hein Htoo Zan |work=The Irrawaddy |url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/myanmar-resistance-forces-seize-fourth-sagaing-town.html |language=en |date=13 December 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231217155204/https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/myanmar-resistance-forces-seize-fourth-sagaing-town.html|archive-date=December 17, 2023}}</ref> မတ်လ ၁၄ ရက်နေ့တွင် စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင်များသည် ကလေးမြို့ကို စစ်ကောင်စီဆန့်ကျင်ရေးတိုက်ခိုက်မှုများကို ခုခံကာကွယ်ရန် စစ်ဆင်ရေးတစ်ခုတွင် ကလေးမြို့နယ်၊ ကမ်းပါးနီကျေးရွာကို သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Myanmar Resistance's 'Final Warning' to Junta Sparks Civilian Exodus in Kale Warzone |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-resistances-final-warning-to-junta-sparks-civilian-exodus-in-kale-warzone.html |work=The Irrawaddy |language=en |date=14 March 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240315030445/https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-resistances-final-warning-to-junta-sparks-civilian-exodus-in-kale-warzone.html|archive-date=March 15, 2024}}</ref> စစ်ဆင်ရေးရှိလင့်ကစား မတ်လ ၁၆ ရက်နေ့တွင် ခုခံတော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့များသည် ကလေးမြို့မြောက်ဘက်ရှိ ပျူစောထီးထိန်းချုပ်ထားသော ကျောင်းတိုက်ရွာကို သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Fighting near Kalay leaves at least 10 civilians dead |url=https://myanmar-now.org/en/news/fighting-near-kalay-leaves-at-least-10-civilians-dead/ |work=Myanmar Now |language=en |date=14 March 2024 |accessdate=24 May 2025 |archivedate=16 March 2025 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20250316182353/https://myanmar-now.org/en/news/fighting-near-kalay-leaves-at-least-10-civilians-dead/ }}</ref>
စစ်ကောင်စီက ပြန်လည်ထိုးစစ်များ စတင်နေချိန်တွင် မဟာမိတ်ခုခံတော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့များသည် [[ကနီမြို့|ကနီ]]ကို သိမ်းပိုက်ရန် ထိုးစစ်ဆင်ခဲ့ပြီး မတ်လ ၇ ရက်နေ့တွင် မြို့၏ ၈၀% ခန့်ကို သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Myanmar Resistance Fighters Poised to Capture Key Town in Sagaing Region |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-resistance-fighters-poised-to-capture-key-town-in-sagaing-region.html |work=The Irrawaddy |language=en |date=7 March 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240308071445/https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-resistance-fighters-poised-to-capture-key-town-in-sagaing-region.html|archive-date=March 8, 2024}}</ref> ၁၀ ရက်နီးပါး တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားပြီးနောက် မတ်လ ၁၅ ရက်နေ့တွင် စစ်ကောင်စီ၏ အင်အားကြီးမားသော ခုခံမှုကြောင့် တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များသည် မြို့ကို သိမ်းပိုက်ရန် ကြိုးပမ်းမှုများကို လက်လျှော့ခဲ့ရသည်။<ref>{{cite news |title=Battle for control of Kani ends with retreat by anti-regime forces |url=https://myanmar-now.org/en/news/battle-for-control-of-kani-ends-with-retreat-by-anti-regime-forces/ |work=Myanmar Now |language=en |date=15 March 2024 |accessdate=24 May 2025 |archivedate=15 March 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240315215029/https://myanmar-now.org/en/news/battle-for-control-of-kani-ends-with-retreat-by-anti-regime-forces/ }}</ref>
၂၀၂၄ ခုနှစ် ဧပြီလ ၄ ရက်နေ့တွင် ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ (PDF) သည် နေပြည်တော်ရှိ အဓိက တပ်မတော်ဌာနချုပ်ဖြစ်သော ဧလာလေတပ်စခန်းနှင့် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်၏ နေအိမ်ကို မကြုံစဖူး ဒရုန်းတိုက်ခိုက်မှု ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ဒရုန်း ၃၀ နီးပါးကို အသုံးပြုခဲ့ပြီး စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင်များက ၇ စီးကို ပစ်ချခဲ့ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Myanmar's military-ruled capital attacked by drones|url=https://www.bbc.com/news/world-asia-68730993|work=[[British Broadcasting Corporation|BBC]]|date=4 April 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240404090621/https://www.bbc.com/news/world-asia-68730993|archive-date=April 4, 2024}}</ref><ref>{{cite news |title=Myanmar Resistance Drones Target Junta Chief's Residence, Military HQ and Airbase in Naypyitaw|url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/myanmar-resistance-drones-target-junta-chiefs-residence-military-hq-and-airbase-in-naypyitaw.html|work=The Irrawaddy |date=4 April 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240404145519/https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/myanmar-resistance-drones-target-junta-chiefs-residence-military-hq-and-airbase-in-naypyitaw.html|archive-date=April 4, 2024}}</ref> ဒရုန်း ၁၃ စီးကို ပစ်ချခဲ့ပြီး ထိခိုက်ဒဏ်ရာရမှု သို့မဟုတ် ပစ္စည်းဥစ္စာပျက်စီးမှုမရှိကြောင်း [[မြဝတီရုပ်မြင်သံကြား]]က ပြောကြားခဲ့သည်။ NUG က တိုက်ခိုက်မှုသည် "အောင်မြင်မှု" ဖြစ်သည်ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။<ref>{{cite web|date=2024-04-04|url=https://www.aljazeera.com/news/2024/4/4/myanmar-opposition-launches-drone-attack-on-militarys-stronghold-capital|title=Myanmar anti-coup forces claim 'success' in Naypyidaw drone attack|work=Al Jazeera|archive-url=https://web.archive.org/web/20240406031530/https://www.aljazeera.com/news/2024/4/4/myanmar-opposition-launches-drone-attack-on-militarys-stronghold-capital|archive-date=April 6, 2024}}</ref> ဧပြီလ ၁၂ ရက်နေ့တွင် ဒေသခံပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့များသည် ဧလာလေတပ်စခန်းကို နောက်ထပ်တိုက်ခိုက်မှုတစ်ခုတွင် စစ်ကောင်စီတပ်သား ၁၂ ဦးကျော်ကို သတ်ဖြတ်ခဲ့သည်ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Resistance carries out second attack on Naypyitaw airbase in one week |url=https://myanmar-now.org/en/news/resistance-carries-out-second-attack-on-naypyitaw-airbase-in-one-week/ |work=Myanmar Now |date=12 April 2024 |accessdate=24 May 2025 |archivedate=14 May 2025 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20250514085728/https://myanmar-now.org/en/news/resistance-carries-out-second-attack-on-naypyitaw-airbase-in-one-week/ }}</ref>
ဧပြီလ ၁၉ ရက်နေ့တွင် စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့များသည် ၂၀၂၃ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလက သိမ်းပိုက်ခဲ့သော [[ဟုမ္မလင်းမြို့နယ်]]၊ [[ရွှေပြည်အေးမြို့]]ကို ပြန်လည်သိမ်းပိုက်ရန် ပြန်လှန်ထိုးစစ်ဆင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Myanmar Junta Battling to Retake Town near India Border From Civilian Govt |url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/myanmar-junta-battling-to-retake-town-near-india-border-from-civilian-govt.html |date=24 April 2024 |work=The Irrawaddy}}</ref>
ဇွန်လ ၁၁ ရက်နေ့တွင် ပြည်ထောင်စုလွတ်မြောက်ရေးတပ်ဦးနှင့် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးအဖွဲ့တို့သည် စစ်ကိုင်းမြို့တော် မုံရွာအနီးရှိ စစ်ကောင်စီအခြေစိုက်စခန်းတစ်ခုကို သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Resistance forces capture outpost, prisoners near Myanmar army's northwestern regional headquarters |url=https://myanmar-now.org/en/news/resistance-forces-capture-outpost-prisoners-near-myanmar-armys-northwestern-regional-headquarters/ |date=14 June 2024 |work=Myanmar Now |accessdate=24 May 2025 |archivedate=19 September 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240919002531/https://myanmar-now.org/en/news/resistance-forces-capture-outpost-prisoners-near-myanmar-armys-northwestern-regional-headquarters/ }}</ref> ဇွန်လ ၂၇ ရက်နေ့တွင် PDF အများအပြားပါဝင်သော ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့က [[ဘုတလင်မြို့]]ကို ထိုးစစ်ဆင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=It is said that 20 members of the Military Council were killed in the Battle of Butlin |url=https://bur.mizzima.com/2024/06/29/25807 |date=29 June 2024 |work=Mizzima |language=my}}</ref>
ဇူလိုင်လ ၁၇ ရက်နေ့တွင် ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့များသည် [[နေပြည်တော် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လေဆိပ်]]သို့ ဒုံးကျည် ၂ စင်းပစ်လွှတ်ခဲ့ရာ ထိခိုက်ဒဏ်ရာရမှုမရှိခဲ့ပေ။<ref>{{cite news |title=Myanmar junta opponents launch rocket attack on capital airport |url=https://myanmar-now.org/en/news/myanmar-junta-opponents-launch-rocket-attack-on-capital-airport/ |date=18 July 2024 |work=Myanmar Now |accessdate=24 May 2025 |archivedate=28 January 2025 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20250128123447/https://myanmar-now.org/en/news/myanmar-junta-opponents-launch-rocket-attack-on-capital-airport/ }}</ref>
ဩဂုတ်လ ၁၀ ရက်နေ့တွင် မြင်းခြံခရိုင် PDF က တောင်သာနှင့် နွားထိုးကြီးကို ထိုးစစ်ဆင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=PDF Groups Seize Guard Posts for Chinese Pipeline Facilities in Myanmar's Mandalay Region |url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/pdf-groups-seize-guard-posts-for-chinese-pipeline-facilities-in-myanmars-mandalay-region.html |work=The Irrawaddy |date=12 August 2024}}</ref> နွားထိုးကြီးကို ခဏတာ သိမ်းပိုက်ခဲ့ပြီး မကြာမီတွင် စစ်ကောင်စီက ပြန်လည်သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။ ဩဂုတ်လ ၁၅ ရက်နေ့တွင် PDF က ဒီပဲယင်းကို ထိုးစစ်ဆင်ခဲ့ပြီး ဩဂုတ်လ ၁၈ ရက်နေ့တွင် မြို့ကို သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။ မကြာမီတွင် စစ်ကောင်စီ၏ ပြန်လှန်ထိုးစစ်ကြောင့် PDF သည် မြို့မှ ဆုတ်ခွာခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Why did the revolutionary forces withdraw after the capture of this city? |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cwy5rnkj81po |work=BBC |date=19 August 2024 |language=my}}</ref> ဩဂုတ်လလယ်ပိုင်းတွင် KIA နှင့် PDF တို့သည် [[အင်းတော်မြို့|အင်းတော်]]၊ [[ပင်လယ်ဘူးမြို့|ပင်လယ်ဘူး]]နှင့် [[ထီးချိုင့်မြို့]]တို့ကို ပူးပေါင်းထိုးစစ်ဆင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Myanmar Resistance Encircles Three Sagaing Towns Amid Junta Bombardment |url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/myanmar-resistance-encircles-three-sagaing-towns-amid-junta-bombardment.html |work=The Irrawaddy |date=29 August 2024}}</ref> ခုခံတော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့များသည် အောက်တိုဘာလ ၈ ရက်နေ့တွင် ပင်လယ်ဘူးကို အပြည့်အဝသိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့ပြီး စစ်ကောင်စီတပ်သား ၈၀၀ ခန့်ကို အနိုင်ယူခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Resistance Hails Huge Blow for Myanmar Junta in Pinlebu |url=https://www.irrawaddy.com/in-person/interview/resistance-hails-huge-blow-for-myanmar-junta-in-pinlebu.html |work=The Irrawaddy |date=14 October 2024}}</ref>
အောက်တိုဘာလ ၂၇ ရက်နေ့၊ [[၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး]]၏ နှစ်ပတ်လည်နေ့တွင် [[မောင်ဆောင်းခ]]က [[ဗမာပြည်သူ့လွတ်မြောက်ရေးတပ်တော်]] (BPLA) သည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ အညာဒေသတွင် စစ်ဆင်ရေးများ စတင်မည်ဖြစ်ကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=BPLA expands operations to upper Myanmar, marks progress on anniversary of Operation 1027 |url=https://eng.mizzima.com/2024/10/30/15692 |work=Mizzima |date=30 October 2024}}</ref>
နိုဝင်ဘာလ ၁၁ ရက်နေ့တွင် မြန်မာအမျိုးသားတော်လှန်ရေးတပ်မတော်နှင့် အခြား PDF များစွာသည် ပုလဲမြို့ကို တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ မြို့၏ နေရာအတော်များများကို သိမ်းပိုက်ပြီးနောက် စစ်ကောင်စီ၏ ပြန်လှန်ထိုးစစ်ကြောင့် ၎င်းတို့ ဆုတ်ခွာခဲ့ရသည်။<ref>{{cite news |title=Outnumbered and Outgunned Resistance Abandons Sagaing Town |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/outnumbered-and-outgunned-resistance-abandons-sagaing-town.html |work=The Irrawaddy |date=18 November 2024}}</ref>
နိုဝင်ဘာ ၂၁ ရက်နေ့က ငဖဲမြို့နယ်၊ အမ်း-ပဒါန်းလမ်းမပေါ်တွင် တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားခဲ့ရာ [[လူထုတော်လှန်ရေး မဟာမိတ်အင်အားစု]] က ဂုတ်ကြီးရွာအရှေ့ဘက်တွင် စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင် ၄၀ ကို ချုံခိုတိုက်ခိုက်ခဲ့ကြောင်း ခုခံတော်လှန်ရေးအဖွဲ့က ပြောကြားခဲ့သည်။ အဆိုပါအဖွဲ့က ချုံခိုတိုက်ခိုက်မှုတွင် စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင် ၉ ဦးကို သတ်ဖြတ်ပြီး ၁၀ ဦးကို ဒဏ်ရာရရှိစေခဲ့ကြောင်းလည်း ပြောဆိုခဲ့သည်။ ဒေသခံခုခံတော်လှန်ရေးအဖွဲ့များအနက် တစ်ခုဖြစ်သော ချင်းကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ - အရှို (CDF-Asho) က နိုဝင်ဘာ ၂၅ ရက် တနင်္လာနေ့ နံနက် ၆ နာရီခန့်တွင် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ငဖဲမြို့နယ်၊ အမ်း-ပဒန်းလမ်းမပိုင်းတွင် လုံခြုံရေးတာဝန်ထမ်းဆောင်နေသော စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင် ၂၀ ကို ချုံခိုတိုက်ခိုက်ခဲ့ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ ချုံခိုတိုက်ခိုက်မှုအတွင်း စစ်ကောင်စီတပ်သား ၄ ဦး သေဆုံးပြီး အများအပြား ဒဏ်ရာရရှိခဲ့ကာ စစ်လက်နက်ပစ္စည်းများနှင့် ပစ္စည်းအချို့ကို သိမ်းဆည်းရမိခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Resistance, Myanmar Junta Forces Clash on Rakhine-Magwe Border |url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/resistance-myanmar-junta-forces-clash-on-rakhine-magwe-border.html |work=The Irrawaddy |date=26 November 2024}}</ref>
===၂၀၂၅===
ဇန်နဝါရီ ၁၁ ရက်နေ့မှစ၍ [[အာရက္ခတပ်တော်]] (AA) နှင့် မဟာမိတ်များသည် ရခိုင်ပြည်နယ်နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်းထိစပ်နေသော မကွေးတိုင်းဒေသကြီးကို ဆက်သွယ်ထားသည့် အမ်း-ပဒန်းလမ်းမပေါ်ရှိ လက်နက်ကြီးတပ်စခန်းကို စောင့်ကြပ်နေသည့် မြန်မာစစ်ကောင်စီ၏ ကင်းစခန်းများကို တိုက်ခိုက်ခဲ့ကြောင်း ဒေသခံသတင်းရင်းမြစ်များက ပြောကြားခဲ့သည်။ ဇန်နဝါရီ ၁၁ ရက် စနေနေ့တွင် မကွေးတိုင်း [[ငဖဲမြို့နယ်]]၊ [[ပဒါန်းရွာ၊ ငဖဲမြို့နယ်|ပဒါန်း]]မှ ၃၂ ကီလိုမီတာအကွာရှိ ဂုတ်ကြီးအနီး ရခိုင်တောင်ပေါ်ကျေးရွာနှစ်ရွာရှိ ကင်းစခန်းများတွင် တိုက်ပွဲများ ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ လူထုတော်လှန်ရေး မဟာမိတ်အင်အားစု-မကွေးအဖွဲ့က ဂုတ်ကြီးရွာအနီးတွင် စစ်ကောင်စီတပ်သား ၁၀၀ ခန့် ပါဝင်သော စစ်ကောင်စီယာဉ် ၅ စီးကို အဝေးထိန်းမိုင်းများဖြင့် တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ ၄ ဦး သေဆုံးပြီး ၁၃ ဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့ကြောင်း သတင်းထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Arakan Army Attacking Myanmar Junta Outposts at Gateway to Magwe Region |url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/arakan-army-attacking-myanmar-junta-outposts-at-gateway-to-magwe-region.html |work=The Irrawaddy |date=14 January 2025}}</ref>
{{main|ကသာမြို့နယ် စစ်ဆင်ရေး}}
၂၀၂၅ ခုနှစ် မတ်လ ၁၅ ရက်နေ့တွင် မြန်မာစစ်ကောင်စီသည် [[ကသာမြို့နယ်]]ရှိ ကျေးလက်ဒေသအချို့ကို ပြန်လည်သိမ်းပိုက်ရန် [[ကသာမြို့နယ် စစ်ဆင်ရေး|စစ်ဆင်ရေးတစ်ခု]] စတင်ခဲ့သည်။ ကသာမြို့မှ ခြေလျင်တပ်ရင်း ၃၀၉ မှ စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့များသည် မြို့နယ်ကျေးလက်ဒေသများရှိ ခုခံတော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့များကို တိုက်ခိုက်ခဲ့သော်လည်း ကသာ PDF တပ်ဖွဲ့ဝင်များ၏ ပြင်းထန်သော အနိုင်ယူမှုကို ခံစားခဲ့ရသည်။<ref>{{cite news |title=Fierce Fighting Outside Katha Town in Sagaing Region |url=https://www.bnionline.net/en/news/fierce-fighting-outside-katha-town-sagaing-region |work=Burma News International |date=18 March 2025}}</ref>
၂၀၂၅ ဇူလိုင် ၁၁ ရက်တွင် [[စစ်ကိုင်းမြို့နယ်]]၊ [[လင်းတလူးရွာ၊ စစ်ကိုင်းမြို့နယ်|လင်းတလူးကျေးရွာ]]ရှိ စစ်ရှောင်အများစုနေထိုင်သည့် ဘုန်းကြီးကျောင်းကို စစ်ကောင်စီလေတပ်က ဂျက်တိုက်လေယာဉ်ဖြင့် ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့ခြင်းကြောင့် ဒေသခံ ၃၀ ဦးထက်မနည်း သေဆုံးကာ ၂၀ ခန့် အပြင်းအထန်ဒဏ်ရာ ရရှိခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|url=https://bur.mizzima.com/2025/07/11/61724|title=စစ်ကိုင်းမြို့နယ် လင်းတလူးကျေးရွာ ဘုန်းကြီးကျောင်း ဗုံးကြဲခံရမှုတွင် ဒေသခံ ၃၀ ထက်မနည်းသေဆုံး|accessdate=11 July 2025|publisher=Mizzima}}</ref>
=== ၂၀၂၆ ===
* ၃၀ ဧပြီ - [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်|ကချင်လွတ်လပ်ရေးတပ်မတော်]] (KIA) နှင့် [[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်]] (PDF) ပူးပေါင်းတပ်များက သိမ်းပိုက်ထားခဲ့သည့် စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ [[အင်းတော်မြို့]]အား ပြန်လည်ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့ပြီဖြစ်ကြောင်း တပ်မတော်က သတင်းထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-05-01 |title=၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မေ ၁ ရက် ဘီဘီစီတိုက်ရိုက်သတင်းထုတ်လွှင့်ချက် - ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ဟာ မိတ်ဆွေဟောင်းလို့ တရုတ်ပြော |url=https://www.bbc.com/burmese/live/c1k279vw387t |access-date=2026-05-01 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref>
* ၄ မေ - မန္တလေးတိုင်း၊ မြင်းခြံခရိုင်၊ တောင်သာမြို့နယ်အတွင်း၌ ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ (PDF) ဝင်များလိုက်ပါလာသည့် ယာဉ်အား ရွှေစည်ကြီးကျေးရွာမှ သံဘိုရွာဘက်သို့ မောင်းနှင်လာစဉ် စစ်တပ်နှင့် ပြည်သူ့စစ် ပူးပေါင်းအဖွဲ့က တောင်သာမြို့နယ်၊ သံဘိုရွာမကျေးရွာအနီးတွင် ကင်းပုန်းဝပ်၍ ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ PDF တပ်ဖွဲ့ဝင် ၁၁ ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-05-04 |title=၂၀၂၆ ခုနှစ် မေ ၄ ရက်- အိန္ဒိယ ရေတပ်အကြီးအကဲ မြန်မာရောက်ပြီး မြန်မာရေတပ်ကို စစ်ဘက်သုံးပစ္စည်းတွေပေး |url=https://www.bbc.com/burmese/live/c9q37d9x5lzt |access-date=2026-05-04 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref>
* ၅ မေ -
** တော်လှန်ရေးပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များက ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလမှ စတင်ကာ ထိန်းချုပ်ထားခဲ့သော အင်းတော်မြို့၏ မြို့နယ်ခွဲဖြစ်သည့် [[မော်လူးမြို့]]ကို မြန်မာစစ်တပ်က မေလ ၅ ရက်နေ့တွင် ထိန်းချုပ်လိုက်သည်။<ref>{{Cite web|title=၂၀၂၆ မေ ၅ ရက် ဘီဘီစီသတင်းများတိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု - အိန္ဒိယ-မြန်မာ နှစ်နိုင်ငံနယ်စပ်မှာ လက်နက်ကိုင်တပ်တွေ မရှိရေး နေပြည်တော်နဲ့ ဒေလီဆွေးနွေး|url=https://www.bbc.com/burmese/live/cm2p15nvdm6t|website=BBC News မြန်မာ|date=2026-05-05|access-date=2026-05-05|language=my}}</ref>
** စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ [[ဝက်လက်မြို့နယ်]]၏ အရှေ့မြောက်ခြမ်းရှိ စခန်းသာရွာအနီးတစ်ဝိုက်ကို စစ်လေတပ်က မေလ ၅ ရက်နေ့ ညသန်းခေါင်ကျော်အချိန်တွင် လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှု သုံးကြိမ် ပြုလုပ်ခဲ့ရာ အရပ်သား သုံးဦး သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-05-06 |title=ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်နဲ့တွေ့ခွင့်ပေးဖို့ နေပြည်တော်ကို အာဆီယံဥက္ကဋ္ဌ ဖိလစ်ပိုင်တောင်းဆို -၂၀၂၆ မေလ ၆ ရက် ဘီဘီစီသတင်းများတိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု |url=https://www.bbc.com/burmese/live/cvgzlyqqy81t |access-date=2026-05-06 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref><br />
* ၆ မေ - မတ္တရာ၊ သပိတ်ကျင်း၊ တကောင်း၊ ထီးချိုင့်၊ ကသာ၊ အင်းတော်နှင့် မော်လူးတို့ကို စစ်တပ်က ပြီးခဲ့သည့် လများအတွင်း ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့ပြီးနောက် မန္တလေး-မတ္တရာ-သပိတ်ကျင်း-တကောင်း-ထီးချိုင့်-ကသာ-အင်းတော်-မော်လူး-နန့်စီးအောင်-မိုးညှင်း-မိုးကောင်း-မြစ်ကြီးနား လမ်းကြောင်းတစ်လျှောက်အား အပြည့်အဝ ထိန်းချုပ်နိုင်ပြီး၊ ဖွင့်လှစ်လိုက်ကြောင်း နိုင်ငံပိုင်သတင်းစာများမှ ကြေညာသည်။ <ref>{{Cite web |date=2026-05-07 |title=၂၀၂၆ မေ၇ ရက် ဘီဘီစီသတင်းများတိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု - မန္တလေး-မြစ်ကြီးနား ကားလမ်းတစ်ခုလုံးကို ထိန်းချုပ်နိုင်ပြီလို့ စစ်တပ်ကြေညာ |url=https://www.bbc.com/burmese/live/c3r2n458gw2t |access-date=2026-05-07 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |title=တပ်မတော်စစ်ကြောင်းများက အကြမ်းဖက်သောင်းကျန်းသူများ ယာယီစိုးမိုးထားသည့် နေရာများအား ပြန်လည်တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ပြီး မန္တလေး - မတ္တရာ - သပိတ်ကျင်း-တကောင်း- ထီးချိုင့် - ကသာ - အင်းတော် - မော်လူး - နန့်စီးအောင် - မိုးညှင်း - မိုးကောင်း - မြစ်ကြီးနား ဆက်သွယ်ရေးလမ်းကြောင်းအား ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်ပေးနိုင်ခဲ့ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/82465 |access-date=2026-05-07 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>
* ၁၈ မေ - စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ [[ဒီပဲယင်းမြို့နယ်]]ရှိ မုံရွာ-ရေဦး အဝေးပြေးလမ်းမကြီးဘေးတွင် တည်ရှိသော [[စိုင်ပြင်မြို့]]ကို "Operation OTT" စစ်ဆင်ရေးအဖြစ် တိုက်ခိုက်သိမ်းယူခဲ့ကြောင်း [[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်]] (PDF)၊ အမှတ် (၁) ရွှေဘိုခရိုင် စစ်ဌာနက သတင်းထုတ်ပြန်လိုက်သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-05-19 |title=၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မေ ၁၉ ရက် ဘီဘီစီတိုက်ရိုက်သတင်းထုတ်လွှင့်ချက် - လွတ်လပ်ရေးနှစ် ၂၅၀ ပြည့် အိမ်ဖြူတော် UFC ပွဲမှာ မြန်မာဖိုက်တာ ဗန် ပါဝင် |url=https://www.bbc.com/burmese/live/cgrp1972qent |access-date=2026-05-19 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref>
* [[၂၀၂၆ ကျောင်းသားတော်လှန်ရေးတပ်တော် အဖွဲ့ဝင်များ ဖမ်းဆီးခံရမှု]]: စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ ကလေးခရိုင်၊ မင်းကင်းမြို့နယ်တွင် NUG လက်အောက်ခံ ပသုံးလုံးအဖွဲ့နှင့် ကျောင်းသားတော်လှန်ရေးတပ်တော် (SRF) တို့ ပွတ်တိုက်မှုဖြစ်ပွားလျက်ရှိရာ SRF ဥက္ကဋ္ဌ ကိုစံတင်ထွန်းအား မေ ၂၆ ရက်တွင် ပစ်ခတ်ဖမ်းဆီးခဲ့ကြောင်း SRF က ထုတ်ပြန်သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-05-29 |title=၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မေ ၂၉ ရက် ဘီဘီစီတိုက်ရိုက်သတင်းထုတ်လွှင့်ချက် - မိုဒီ ဖိတ်တဲ့ ဦးမင်းအောင်လှိုင်ရဲ့ အိန္ဒိယ ခရီးမှာ ဘာတွေဆွေးနွေးမလဲ |url=https://www.bbc.com/burmese/live/clypeqn1np1t |access-date=2026-05-29 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref>
== လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှုဆိုင်ရာ ထိခိုက်မှုများ ==
Data for Myanmar သုတေသနအဖွဲ့၏ အဆိုအရ အညာဒေသရှိ အရပ်သားနေအိမ် ၅၇,၁၈၃ လုံးကျော်ကို စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင်များက မီးရှို့ဖျက်ဆီးခဲ့ရာ ၎င်းသည် တစ်နိုင်ငံလုံးရှိ မီးရှို့ခံရသော အရပ်သားနေအိမ်စုစုပေါင်း၏ ၉၄% ရှိကြောင်း သိရသည်။<ref>{{Cite news |date=10 April 2023 |title=Traditional Rituals on Hold as Junta Troops Ravage Myanmar's Buddhist Heartland |url=https://www.irrawaddy.com/features/traditional-rituals-on-hold-as-junta-troops-ravage-myanmars-buddhist-heartland.html |access-date=2024-02-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20240406111647/https://www.irrawaddy.com/features/traditional-rituals-on-hold-as-junta-troops-ravage-myanmars-buddhist-heartland.html|archive-date=6 April 2024}}</ref>
၂၀၂၁ ခုနှစ်မှစ၍ မြန်မာနိုင်ငံ စစ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက် နိုင်ငံတော်မှ ကျူးလွန်သည့် အကြမ်းဖက်မှုများ၊ အပူချိန်မြင့်တက်လာခြင်း၊ ကိုဗစ်-၁၉ ကပ်ရောဂါနှင့် သီးနှံအထွက်နှုန်းများ သိသိသာသာ ဆိုးရွားလာခြင်းတို့ကြောင့် အညာဒေသတွင် နေထိုင်သူများ မြန်မာနိုင်ငံ၏ အခြားဒေသများသို့ အစုလိုက်အပြုံလိုက် ပြောင်းရွှေ့နေထိုင်မှုများ ဖြစ်ပေါ်လျက်ရှိသည်။<ref>{{Cite news |last=Duncan |first=Kiana |date=21 July 2022 |title=Coup, Covid, climate: the triple threat chasing citizens from Myanmar's rice bowl |url=https://www.theguardian.com/world/2022/jul/21/coup-covid-climate-the-triple-threat-chasing-citizens-from-myanmars-rice-bowl |access-date=7 January 2024 |work=[[The Guardian]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20230823134448/https://www.theguardian.com/world/2022/jul/21/coup-covid-climate-the-triple-threat-chasing-citizens-from-myanmars-rice-bowl|archive-date=23 August 2023}}</ref>
=== ၂၀၂၆ ===
* မေ ၂၃ - စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး အထက်ပိုင်း၊ [[ကသာမြို့နယ်]]၊ ကသာ-အင်းတော်လမ်းပိုင်းရှိ [[နလယ်အင်းရွာ၊ ကသာမြို့နယ်|နလယ်အင်းရွာ]]အနီးသို့ လက်နက်ကြီးကျည် ကျရောက်ပေါက်ကွဲမှုကြောင့် ၇ လအရွယ် ကလေးငယ်တစ်ဦးအပါအဝင် စစ်ရှောင် သုံးဦး သေဆုံးပြီး ငါးဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-05-24 |title=မေ ၂၄ ရက်သတင်းအနှစ်ချုပ်- ကသာမြို့နယ်မှာ လက်နက်ကြီးကျည်ထိမှန်လို့ ၇ လသားကလေးအပါအဝင် စစ်ရှောင် ၃ ဦး သေဆုံး |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c5y0wqyekp0o |access-date=2026-05-24 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref>
** [[ချင်းပြည်နယ်]] တောင်ပိုင်းရှိ မတူပီ၊ မင်းတပ်နှင့် ကန်ပက်လက်စသည့် မြို့များကို စစ်တပ်က ၁၀ ရက်အတွင်း ၂၅ ကြိမ် လေကြောင်းမှ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ ရက်သားကလေးတစ်ဦး အပါအဝင် လူနှစ်ဦး သေဆုံးခဲ့ကြောင်း ချင်းပြည်သူ့အစည်းအရုံး / ချင်းပြည်သူ့တပ်မတော် (CPU/CPA) က ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=ချင်းတောင်ပိုင်းမြို့များကို ဗုံးအဆက်မပြတ်ကြဲ၊ ရက်သားကလေးငယ် အပါအဝင် ၂ ဦး သေဆုံး |url=https://burmese.dvb.no/post/794982 |access-date=2026-05-24 |website=DVB Burmese |language=en}}</ref>
* မေ ၂၇ - [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး|စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊]] [[ရွှေဘိုမြို့နယ်]] အား တိုက်ပွဲမရှိဘဲ စစ်တပ်က မေလ ၂၇ ရက်နေ့တွင် ဂျိုင်ရိုကော့ပတာ (FPV ဒရုန်း) နှင့် အသေခံဒရုန်းများ အသုံးပြု၍ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့ခြင်းကြောင့် ဒေသခံ သုံးဦး သေဆုံးပြီး နှစ်ဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့ကြောင်း ဒေသခံများက ပြောကြားသည်။<ref>{{Cite web |title=ရွှေဘိုတွင် စစ်တပ်ဗုံးကြဲသဖြင့် ဒေသခံ ၃ ဦး သေဆုံး၊ ၂ ဦးဒဏ်ရာရ |url=https://burmese.dvb.no/post/195486 |access-date=2026-05-31 |website=DVB Burmese |language=en}}</ref>
== ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန် ==
* [[ချင်း စစ်မြေပြင်]]
* [[ရခိုင်ပြည်နယ် ပဋိပက္ခ (၂၀၁၆-လက်ရှိ)]]
== ကိုးကား ==
{{reflist}}
== ကျမ်းကိုး ==
* {{Cite web |title=One Year On: The Momentum of Myanmar's Armed Rebellion |url=https://www.wilsoncenter.org/sites/default/files/media/uploads/documents/ASIA_220519_1YearOn-BRIEF_V1r2.pdf |publisher=Woodrow Wilson International Center for Scholars|author=Ye Myo Hein|date=May 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20240402005630/https://www.wilsoncenter.org/sites/default/files/media/uploads/documents/ASIA_220519_1YearOn-BRIEF_V1r2.pdf|archive-date=2 April 2024}}
[[Category:မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)မှ စစ်ဆင်ရေးများ]]
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံ ပါဝင်သော တိုက်ပွဲများ]]
[[ကဏ္ဍ:မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးရှိ တိုက်ပွဲများ]]
[[Category:မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]]
[[ကဏ္ဍ:စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးရှိ တိုက်ပွဲများ]]
9ih6q1jtz3dsnppho5wo09j3s8jbi15
1034772
1034771
2026-05-31T07:05:18Z
Salai Rungtoi
22844
[[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]]ကို ဖယ်ရှားခဲ့သည်၊ [[Category:မကွေးတိုင်းဒေသကြီးရှိ တိုက်ပွဲများ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည်
1034772
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox military conflict
| conflict = အညာစစ်မြေပြင်
| width =
| partof = [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]]
| image = File:Myanmar Dry Zone Townships.svg
| image_size =
| image_upright =
| alt =
| caption =
{{legend|#C12838|အညာဒေသအတွင်းရှိ မြို့နယ်များ}}
{{legend|#FDFCEA|အညာဒေသတွင် ပါဝင်သော တိုင်းဒေသကြီးများ}}
{{legend|#E0E0E0|အညာဒေသပြင်ပရှိ မြို့နယ်နှင့် တိုင်းဒေသကြီးများ}}
| date = ဧပြီ ၂၀၂၁ – လက်ရှိ
| place = [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]] တောင်ပိုင်း၊ [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး]] အနောက်နှင့် အလယ်ပိုင်း
| territory =
| status = Ongoing
| combatant1 = {{ubl|{{flagicon|MYA}} [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]}}
*{{armed forces|Myanmar}}
** {{army|Myanmar}}
** {{air force|Myanmar}}
*[[ပျူစောထီးပြည်သူ့စစ်အဖွဲ့]]
| combatant2 = {{flagicon image|Flag_of_PDF_Myanmar.svg}} [[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်]]<br>{{flagicon image|Flag_of_Myanmar's_Royal_Dragon_Army.svg}} [[ဗမာအမျိုးသားတော်လှန်ရေးတပ်မတော်]]<br>{{flagicon image|Flag_of_People's_Revolution_Alliance_(Magway).svg}} [[လူထုတော်လှန်ရေး မဟာမိတ်အင်အားစု]]
| combatant3 =
| commander1 =
| commander2 =
| commander3 =
| units1 =
| units2 =
| units3 =
| strength1 =
| strength2 =
| strength3 =
| casualties1 =
| casualties2 =
| casualties3 =
| notes =
| campaignbox =
{{Campaignbox Myanmar Civil War (2021-present)}}
}}
'''အညာ စစ်မြေပြင်''' သည် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]၏ ခြောက်သွေ့ဇုန် (သို့မဟုတ် [[အညာ|အညာဒေသ]]) တွင် ဖြစ်ပွားနေသော [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]] ၏ [[စစ်မြေပြင်]]များအနက် တစ်ခုဖြစ်သည်။ အဆိုပါဒေသတွင် [[ဗမာလူမျိုး]]အများစု နေထိုင်ရာ [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]]နှင့် [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး]]တို့ ပါဝင်သည်။{{sfn|Ye Myo Hein|2022|page=7}}<ref>{{Cite news|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/military-is-weaker-since-coup-and-momentum-is-with-the-armed-resistance.html|access-date=7 February 2024|work=[[The Irrawaddy]]|title=Military is Weaker Since Coup and Momentum is With the Armed Resistance|archive-url=https://web.archive.org/web/20240207212452/https://www.irrawaddy.com/news/burma/military-is-weaker-since-coup-and-momentum-is-with-the-armed-resistance.html|archive-date=7 February 2024}}</ref> ဤစစ်မြေပြင်သည် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ|စစ်ကောင်စီ]]ကို ဆန့်ကျင်သော ခုခံတော်လှန်ရေး၏ "အဓိကဗဟိုချက်" အဖြစ် ဖော်ပြခြင်းခံထားရသည်။{{sfn|Ye Myo Hein|2022|page=7}}
== နောက်ခံ ==
အညာဒေသသည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမိုင်းဝင် ဗဟိုချက်ဒေသဖြစ်ပြီး ၁၉၄၈ ခုနှစ်မှစ၍ [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းပဋိပက္ခများ|မြန်မာနိုင်ငံ၏ ခေတ်သစ်ပဋိပက္ခများ]]တွင် လက်နက်ကိုင်အကြမ်းဖက်မှုများ နည်းပါးစွာသာ ကြုံတွေ့ခဲ့ရသည်။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ၎င်းသည် ဗုဒ္ဓဘာသာ ဗမာလူမျိုးများ အများစုနေထိုင်သော လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေးဒေသဖြစ်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ဤအချက်ကြောင့် [[တပ်မတော်]]သည် ထိုဒေသတွင် စစ်အင်အားကို အများအပြား ချထားခြင်း မရှိခဲ့ပေ။
၂၀၂၁ ခုနှစ်မှ စတင်ခဲ့သည့် အညာစစ်မြေပြင်ရှိ တိုက်ပွဲများသည် ဤလမ်းကြောင်းကို ပြောင်းလဲစေခဲ့သည်။ [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်းများ|တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းများ]] မရှိခြင်းကြောင့် [[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်|ဗမာပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်]] (PDF) အဖွဲ့များသည် [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|၂၀၂၁ ခုနှစ် အာဏာသိမ်းမှု]]ကို ဆန့်ကျင်သည့် စစ်ရေးလှုပ်ရှားမှုများကို ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ဖြင့် ရိုးရှင်းပြီး တိုက်ရိုက်လုပ်ဆောင်နေသော ဒေသတွင်း ဆဲလ်များအဖြစ် သတ်မှတ်ခံရသည်။<ref name=dryzone/>
== အချိန်မှတ်တမ်း ==
=== ၂၀၂၁ ===
အာဏာသိမ်းပြီးနောက် အညာဒေသတွင် "အကြမ်းဖက်မှု သိသိသာသာ မြင့်တက်လာခဲ့သည်။"<ref name=dryzone>{{cite web |title=The Dry Zone: an existential struggle in central Myanmar |url=https://myanmar.iiss.org/analysis/dryzone |last=Loong |first=Shona |work=International Institute for Strategic Studies |language=en |access-date=14 December 2023}}</ref>
[[File:Monywa-chindwin-d02.jpg|thumb|Small river boats on the [[Chindwin River]] near [[Monywa]], 2006]]
၂၀၂၁ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလနှောင်းပိုင်းတွင် စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင်များသည် [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]]၊ ပုလ္လင်ရွာအနီးရှိ မုံရွာ PDF ၏ တပ်ခွဲ ၂၀၅ ပိုင် အခြေစိုက်စခန်းကို ဝင်ရောက်စီးနင်း တိုက်ခိုက်ပြီး ဖျက်ဆီးခဲ့သောကြောင့် ခုခံတော်လှန်ရေးတိုက်ခိုက်ရေးသမားများ ထွက်ပြေးခဲ့ကြရသည်။ အဆိုပါစခန်းသည် PDF များက ပေါက်ကွဲစေတတ်သောပစ္စည်းများ ပြုလုပ်သည့် အလုပ်ရုံတစ်ခုဖြစ်ပြီး စီးနင်းမှုအတွင်း ဖျက်ဆီးခံခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite news|title=Military raid destroys resistance base in Monywa, PDF says|work=Myanmar NOW|url=https://www.myanmar-now.org/en/news/military-raid-destroys-resistance-base-in-monywa-pdf-says|access-date=17 January 2022|archive-date=27 January 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220127221223/https://www.myanmar-now.org/en/news/military-raid-destroys-resistance-base-in-monywa-pdf-says|url-status=live}}</ref> ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၉ ရက်နေ့တွင် [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]]ရှိ မြိုင် PDF က စစ်ယာဉ်နှစ်စီးကို လက်လုပ်မိုင်း ၃ လုံးဖြင့် ချုံခိုတိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ စစ်သားအနည်းဆုံး ၃ ဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။<ref>{{Cite news|title=Soldiers target villagers after ambush by Myaing PDF|work=Myanmar NOW|url=https://www.myanmar-now.org/en/news/soldiers-target-villagers-after-ambush-by-myaing-pdf|access-date=17 January 2022|archive-date=17 January 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220117130024/https://myanmar-now.org/en/news/soldiers-target-villagers-after-ambush-by-myaing-pdf|url-status=live}}</ref> ဆားလင်းကြီး G-Z PDF တိုက်ခိုက်ရေးသမားများသည် [[ဆားလင်းကြီးမြို့|ဆားလင်းကြီး]]ရှိ ယာဉ်တန်းတစ်ခုကို ပေါက်ကွဲစေတတ်သောပစ္စည်းများဖြင့် ဖောက်ခွဲခဲ့ပြီးနောက် စစ်ကောင်စီတပ်သား ၁၀၀ ခန့်က မြို့ကို စတင်တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ စစ်သားများသည် တိုက်ခိုက်ရေးသမား ၁၀ ဦးနှင့် အရပ်သားတစ်ဦးကို ဖမ်းဆီးပြီး မီးရှို့ခဲ့သည်။<ref>{{Cite news|title=Junta soldiers massacre and burn 11, including teenagers, during raid on village in Sagaing|work=Myanmar NOW|url=https://www.myanmar-now.org/en/news/junta-soldiers-massacre-and-burn-11-including-teenagers-during-raid-on-village-in-sagaing|access-date=17 January 2022|archive-date=28 January 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220128222014/https://www.myanmar-now.org/en/news/junta-soldiers-massacre-and-burn-11-including-teenagers-during-raid-on-village-in-sagaing|url-status=live}}</ref>
၂၀၂၁ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလတွင် စစ်တပ်က လေကြောင်းချီတပ်ဖွဲ့ဝင် ၁၅၀ ခန့်ကို ရဟတ်ယာဉ်များဖြင့် [[ဒီပဲယင်းမြို့|ဒီပဲယင်း]]အနောက်ဘက်သို့ စေလွှတ်ခဲ့ပြီး လေကြောင်းချီ တိုက်ခိုက်ရေးမစ်ရှင်များ ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ၎င်းတို့သည် PDF တိုက်ခိုက်ရေးသမားများ တပ်စွဲထားသည့် [[ဒီပဲယင်းမြို့နယ်]]ကို ဝိုင်းရံခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite news|title=Junta soldiers murder three more villagers in Depayin|work=Myanmar NOW|url=https://www.myanmar-now.org/en/news/junta-soldiers-murder-three-more-villagers-in-depayin|access-date=17 January 2022|archive-date=10 February 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220210222452/https://www.myanmar-now.org/en/news/junta-soldiers-murder-three-more-villagers-in-depayin|url-status=live}}</ref> ဒီဇင်ဘာလ ၁၃ ရက်နေ့တွင် တပ်မတော်တပ်ဖွဲ့များသည် လက်နက်ကြီးအကူအညီဖြင့် [[အရာတော်မြို့နယ်]]ရှိ ကဲဘာကို ပြန်လည်သိမ်းပိုက်ရန် ထိုးစစ်ဆင်ခဲ့ပြီး ခုခံတော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်များကို ဆုတ်ခွာစေခဲ့သည်။<ref>{{Cite news|title=Myanmar military torches 100 homes in Sagaing Region village|work=Myanmar NOW|url=https://www.myanmar-now.org/en/news/myanmar-military-torches-100-homes-in-sagaing-region-village|access-date=17 January 2022|archive-date=15 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211215064637/https://www.myanmar-now.org/en/news/myanmar-military-torches-100-homes-in-sagaing-region-village|url-status=live}}</ref> ဒီဇင်ဘာလ ၁၇ ရက်နေ့တွင် တပ်မတော်နှင့် စစ်တပ်ကျောထောက်နောက်ခံပြု [[ပျူစောထီးပြည်သူ့စစ်အဖွဲ့]]များက [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]] ဂန့်ဂေါမြို့နယ်၊ [[နှမ်းခါးရွာ၊ ဂန့်ဂေါမြို့နယ်|နှမ်းခါးရွာ]]ကို ရုတ်တရက် လေကြောင်းချီတိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ ယောကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့မှ ခုခံတော်လှန်ရေးတိုက်ခိုက်ရေးသမား ၂၀ ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{Cite news|title=At least 20 killed in air raid on Magway village|work=Myanmar NOW|url=https://www.myanmar-now.org/en/news/at-least-20-killed-in-air-raid-on-magway-village|access-date=17 January 2022|archive-date=27 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211227131155/https://www.myanmar-now.org/en/news/at-least-20-killed-in-air-raid-on-magway-village|url-status=live}}</ref> ၂၀၂၁ ခုနှစ်နှောင်းပိုင်းတွင် မြိုင် PDF ခုခံတော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့များသည် ချင်းတွင်းမြစ်ပေါ်တွင် "လှေနှစ်စင်း၊ ရေနံတင်သင်္ဘောတစ်စင်းနှင့် ကုန်တင်သင်္ဘောတစ်စင်းတို့ကို သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်" ဟု ဆိုသည်။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် "သင်္ဘောပေါ်ပါသူများသည် ၎င်းတို့၏သင်္ဘောများသည် စစ်ကောင်စီပိုင်မဟုတ်ကြောင်း သက်သေပြနိုင်ခြင်းမရှိသောကြောင့်" ဟု ဆိုသည်။{{sfn|Ye Myo Hein|2022|page=37}}
=== ၂၀၂၂ ===
ပစ်မှတ်ထား တိုက်ခိုက်မှုများ တိုးလာသည်နှင့်အမျှ ၂၀၂၂ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၉ ရက်နေ့တွင် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးရှိ မြို့နယ်သုံးခုတွင် PDF က ဝင်ရောက်စီးနင်း တိုက်ခိုက်မှုများနှင့် ချုံခိုတိုက်ခိုက်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ရာ စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင် ၅၀ ခန့်နှင့် ပျူစောထီး ပြည်သူ့စစ်များ သေဆုံးခဲ့ကြောင်း သတင်းရရှိသည်။<ref>{{cite web |date=10 February 2022 |title=Resistance Fighters Claim To Have Killed Around 50 Myanmar Junta Personnel |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/resistance-fighters-claim-to-have-killed-around-50-myanmar-junta-personnel.html |accessdate=11 February 2022 |publisher=The Irrawaddy |archive-date=13 February 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220213130332/https://www.irrawaddy.com/news/burma/resistance-fighters-claim-to-have-killed-around-50-myanmar-junta-personnel.html |url-status=live }}</ref> PDF က ထောက်ပံ့ရေးပစ္စည်းများနှင့် စစ်သားများ သယ်ယူပို့ဆောင်သည့် ရေယာဉ်တန်းများကို ချုံခိုတိုက်ခိုက်ခဲ့ပြီး အနည်းဆုံး ရေယာဉ်တန်းတစ်ခုကို မီးရှို့ခဲ့သည်။<ref>{{cite web |date=1 February 2022 |title=Thirty Junta Soldiers reportedly killed in Upper Myanmar |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/thirty-junta-soldiers-reportedly-killed-in-upper-myanmar.html |accessdate=1 February 2022 |publisher=The Irrawaddy |archive-date=14 February 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220214193946/https://www.irrawaddy.com/news/burma/thirty-junta-soldiers-reportedly-killed-in-upper-myanmar.html |url-status=live }}</ref> ဖေဖော်ဝါရီလ ၇ ရက်နေ့တွင် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၌ ဒရုန်းများအသုံးပြု၍ ဒေသခံ PDF ၏ ရုတ်တရက်တိုက်ခိုက်မှုများကြောင့် စစ်ကောင်စီတပ်သားများ သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{cite web |date=7 February 2022 |title=38 Junta Soldiers Reported Killed in Upper Myanmar |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/38-junta-soldiers-reported-killed-in-upper-myanmar.html |accessdate=7 February 2022 |publisher=The Irrawaddy |archive-date=13 February 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220213140304/https://www.irrawaddy.com/news/burma/38-junta-soldiers-reported-killed-in-upper-myanmar.html |url-status=live }}</ref> PDF များလည်း ဆုံးရှုံးမှုများ ရှိခဲ့ပြီး ခင်ဦးမြို့နယ်တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော တိုက်ပွဲ၌ တိုက်ခိုက်ရေးသမား ၁၂ ဦး ကျဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{cite web |date=18 February 2022 |title=Resistance Fighters Suffer Heavy Losses During Sagaing Clash With Myanmar Junta |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/resistance-fighters-suffer-heavy-losses-during-sagaing-clash-with-myanmar-junta.html |accessdate=22 February 2022 |publisher=The Irrawaddy |archive-date=22 February 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220222012425/https://www.irrawaddy.com/news/burma/resistance-fighters-suffer-heavy-losses-during-sagaing-clash-with-myanmar-junta.html |url-status=live }}</ref>
[[ပြည်ထောင်စုနေ့]]တွင် မြို့ကြီးအများအပြား၌ အကြမ်းဖက်တိုက်ခိုက်မှုများ ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ စစ်တပ်၏ အခမ်းအနားများ ပြုလုပ်နေစဉ် မြို့တော် [[နေပြည်တော်မြို့|နေပြည်တော်]]၌ PDF တပ်ဖွဲ့ဝင်များက တိုက်ခိုက်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ရာ စစ်ကောင်စီတပ်သား အနည်းဆုံး ၄ ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{cite web |date=14 February 2022 |title=Junta Soldiers Killed; Social Media Users Boycott Myanmar Coup Leader's Parade |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/junta-soldiers-killed-social-media-users-boycott-myanmar-coup-leaders-parade.html |accessdate=14 February 2022 |publisher=The Irrawaddy |archive-date=14 February 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220214143540/https://www.irrawaddy.com/news/burma/junta-soldiers-killed-social-media-users-boycott-myanmar-coup-leaders-parade.html |url-status=live }}</ref> [[မန္တလေးမြို့]]၌လည်း မဟာအောင်မြေနှင့် ပြည်ကြီးတံခွန်မြို့နယ်များတွင် အရပ်သား ပြောက်ကျားအဖွဲ့များနှင့် PDF များက စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင်များကို ပစ်ခတ်ခြင်းနှင့် လက်လုပ်ဗုံးများဖြင့် ပစ်ပေါက်ခြင်းများ ပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။ တပ်မတော်တပ်ဖွဲ့ဝင်များသည် လက်တုံ့ပြန်သည့်အနေဖြင့် ခုခံတော်လှန်ရေး ပုန်းခိုရာနေရာနှစ်ခုကို ဝင်ရောက်စီးနင်းခဲ့ရာ ပြောက်ကျားတိုက်ခိုက်ရေးသမား ရှစ်ဦးကို သတ်ဖြတ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite news|title=Myanmar Junta Claims to Have Killed 8 Resistance Fighters in Mandalay Raids|work=Myanmar NOW|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-junta-claims-to-have-killed-8-resistance-fighters-in-mandalay-raids.html|access-date=17 January 2022|archive-date=13 February 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220213180339/https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-junta-claims-to-have-killed-8-resistance-fighters-in-mandalay-raids.html|url-status=live}}</ref>
=== ၂၀၂၃ ===
၂၀၂၃ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလတွင် စစ်ကောင်စီဆန့်ကျင်ရေးတပ်ဖွဲ့များသည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၌ "[[တောင်သမန် စစ်ဆင်ရေး]]" ကို စတင်ခဲ့သည်။<ref name="Irrawaddy Mandalay">{{cite news|website=The Irrawady|title=Myanmar Junta Base Seized in Mandalay: PDF|date=28 November 2023|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-junta-base-seized-in-mandalay-pdf.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20240406111727/https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-junta-base-seized-in-mandalay-pdf.html|archive-date=6 April 2024}}</ref>
၂၀၂၃ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၆ ရက်နေ့တွင် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ [[ကောလင်းမြို့]]သည် [[၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး]]အတွင်း ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များလက်သို့ ကျရောက်ခဲ့ရာ ၎င်းသည် စစ်ဆင်ရေးကာလအတွင်း သိမ်းပိုက်ရရှိသည့် ပထမဆုံးသော ခရိုင်အဆင့် မြို့တော်ဖြစ်လာခဲ့သည်။<ref name=kawlin>{{Cite news |date=6 November 2023 |title=Myanmar Resistance Seizes First District Level Town in Sagaing as Offensive Expands |language=English |work=The Irrawaddy |url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/myanmar-resistance-seizes-first-district-level-town-in-sagaing-as-offensive-expands.html |access-date=6 November 2023 |archive-date=7 November 2023 |archive-url=https://archive.today/20231107031740/https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/myanmar-resistance-seizes-first-district-level-town-in-sagaing-as-offensive-expands.html |url-status=live }}</ref>
===၂၀၂၄===
[[File:PDF forces in Magway Region 2024-08-10.png|thumb|မကွေးတိုင်းဒေသကြီးအတွင်းရှိ ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်များ (၂၀၂၄ ဩဂုတ်)]]
အညာဒေသရှိ ဒေသခံ PDF များသည် ယခုအခါ NUG နှင့် ပိုမိုချိတ်ဆက်မိနေပြီဖြစ်သည်။ သို့သော် ၎င်းတို့သည် အဓိကအားဖြင့် ထိုးစစ်ဆင် တိုက်ခိုက်ခြင်း နည်းဗျူဟာများကိုသာ အသုံးပြုနေဆဲဖြစ်သည်။<ref>[https://www.frontiermyanmar.net/en/anyar-rising-myanmars-dry-zone-pdfs-up-the-ante/ Anyar rising: Myanmar’s Dry Zone PDFs up the ante] [[Frontier Myanmar]]. September 13, 2024.</ref>
တပ်မတော်တပ်ဖွဲ့များသည် ၁၀ ရက်နီးပါး တိုက်ပွဲများ ဖြစ်ပွားပြီးနောက် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၀ ရက်နေ့တွင် [[ကောလင်းမြို့]]ကို ပြန်လည်သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>[https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/myanmar-junta-retakes-town-from-civilian-government-in-sagaing-region.html Myanmar Junta Retakes Town From Civilian Government in Sagaing Region]. [[The Irrawaddy]]. February 13, 2024 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240213160046/https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/myanmar-junta-retakes-town-from-civilian-government-in-sagaing-region.html|date=February 13, 2024}}</ref> ယင်းနောက်ပိုင်းတွင် စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင်များသည် အခြေချနေထိုင်ရာနေရာများကို ဖျက်ဆီးခဲ့ပြီး ကောလင်းနှင့် ပတ်ဝန်းကျင်ကျေးရွာများရှိ အိမ်အများစုကို ဖျက်ဆီးပစ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Town Almost Razed to Ground After Being Retaken by Myanmar Junta Troops |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/town-almost-razed-to-ground-after-being-retaken-by-myanmar-junta-troops.html |work=The Irrawaddy |date=27 February 2024 |language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20240307115156/https://www.irrawaddy.com/news/burma/town-almost-razed-to-ground-after-being-retaken-by-myanmar-junta-troops.html|archive-date=March 7, 2024}}</ref> ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၂ ရက်နေ့တွင် စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင်များသည် [[မော်လူးမြို့]]ကို [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်|KIA]] နှင့် [[မြန်မာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာကျောင်းသားများဒီမိုကရက်တစ်တပ်ဦး|ABSDF]] လက်မှ ပြန်လည်သိမ်းပိုက်ရန် ထိုးစစ်ဆင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Myanmar army launches offensive to retake Maw Luu from resistance |url=https://myanmar-now.org/en/news/myanmar-army-launches-offensive-to-retake-maw-luu-from-resistance/ |work=Myanmar Now |date=22 February 2024 |language=en}}</ref> တော်လှန်ရေးပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များသည် ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလတွင် ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေးကာလအတွင်း ရွှေဘို-မြစ်ကြီးနားလမ်းကို ပိတ်ဆို့ကာ အဆိုပါအရေးပါသောမြို့ကို သိမ်းပိုက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။<ref>{{cite news |title=Myanmar Resistance Forces Seize Fourth Sagaing Town |author=Hein Htoo Zan |work=The Irrawaddy |url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/myanmar-resistance-forces-seize-fourth-sagaing-town.html |language=en |date=13 December 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231217155204/https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/myanmar-resistance-forces-seize-fourth-sagaing-town.html|archive-date=December 17, 2023}}</ref> မတ်လ ၁၄ ရက်နေ့တွင် စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင်များသည် ကလေးမြို့ကို စစ်ကောင်စီဆန့်ကျင်ရေးတိုက်ခိုက်မှုများကို ခုခံကာကွယ်ရန် စစ်ဆင်ရေးတစ်ခုတွင် ကလေးမြို့နယ်၊ ကမ်းပါးနီကျေးရွာကို သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Myanmar Resistance's 'Final Warning' to Junta Sparks Civilian Exodus in Kale Warzone |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-resistances-final-warning-to-junta-sparks-civilian-exodus-in-kale-warzone.html |work=The Irrawaddy |language=en |date=14 March 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240315030445/https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-resistances-final-warning-to-junta-sparks-civilian-exodus-in-kale-warzone.html|archive-date=March 15, 2024}}</ref> စစ်ဆင်ရေးရှိလင့်ကစား မတ်လ ၁၆ ရက်နေ့တွင် ခုခံတော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့များသည် ကလေးမြို့မြောက်ဘက်ရှိ ပျူစောထီးထိန်းချုပ်ထားသော ကျောင်းတိုက်ရွာကို သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Fighting near Kalay leaves at least 10 civilians dead |url=https://myanmar-now.org/en/news/fighting-near-kalay-leaves-at-least-10-civilians-dead/ |work=Myanmar Now |language=en |date=14 March 2024 |accessdate=24 May 2025 |archivedate=16 March 2025 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20250316182353/https://myanmar-now.org/en/news/fighting-near-kalay-leaves-at-least-10-civilians-dead/ }}</ref>
စစ်ကောင်စီက ပြန်လည်ထိုးစစ်များ စတင်နေချိန်တွင် မဟာမိတ်ခုခံတော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့များသည် [[ကနီမြို့|ကနီ]]ကို သိမ်းပိုက်ရန် ထိုးစစ်ဆင်ခဲ့ပြီး မတ်လ ၇ ရက်နေ့တွင် မြို့၏ ၈၀% ခန့်ကို သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Myanmar Resistance Fighters Poised to Capture Key Town in Sagaing Region |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-resistance-fighters-poised-to-capture-key-town-in-sagaing-region.html |work=The Irrawaddy |language=en |date=7 March 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240308071445/https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-resistance-fighters-poised-to-capture-key-town-in-sagaing-region.html|archive-date=March 8, 2024}}</ref> ၁၀ ရက်နီးပါး တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားပြီးနောက် မတ်လ ၁၅ ရက်နေ့တွင် စစ်ကောင်စီ၏ အင်အားကြီးမားသော ခုခံမှုကြောင့် တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များသည် မြို့ကို သိမ်းပိုက်ရန် ကြိုးပမ်းမှုများကို လက်လျှော့ခဲ့ရသည်။<ref>{{cite news |title=Battle for control of Kani ends with retreat by anti-regime forces |url=https://myanmar-now.org/en/news/battle-for-control-of-kani-ends-with-retreat-by-anti-regime-forces/ |work=Myanmar Now |language=en |date=15 March 2024 |accessdate=24 May 2025 |archivedate=15 March 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240315215029/https://myanmar-now.org/en/news/battle-for-control-of-kani-ends-with-retreat-by-anti-regime-forces/ }}</ref>
၂၀၂၄ ခုနှစ် ဧပြီလ ၄ ရက်နေ့တွင် ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ (PDF) သည် နေပြည်တော်ရှိ အဓိက တပ်မတော်ဌာနချုပ်ဖြစ်သော ဧလာလေတပ်စခန်းနှင့် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်၏ နေအိမ်ကို မကြုံစဖူး ဒရုန်းတိုက်ခိုက်မှု ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ဒရုန်း ၃၀ နီးပါးကို အသုံးပြုခဲ့ပြီး စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင်များက ၇ စီးကို ပစ်ချခဲ့ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Myanmar's military-ruled capital attacked by drones|url=https://www.bbc.com/news/world-asia-68730993|work=[[British Broadcasting Corporation|BBC]]|date=4 April 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240404090621/https://www.bbc.com/news/world-asia-68730993|archive-date=April 4, 2024}}</ref><ref>{{cite news |title=Myanmar Resistance Drones Target Junta Chief's Residence, Military HQ and Airbase in Naypyitaw|url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/myanmar-resistance-drones-target-junta-chiefs-residence-military-hq-and-airbase-in-naypyitaw.html|work=The Irrawaddy |date=4 April 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240404145519/https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/myanmar-resistance-drones-target-junta-chiefs-residence-military-hq-and-airbase-in-naypyitaw.html|archive-date=April 4, 2024}}</ref> ဒရုန်း ၁၃ စီးကို ပစ်ချခဲ့ပြီး ထိခိုက်ဒဏ်ရာရမှု သို့မဟုတ် ပစ္စည်းဥစ္စာပျက်စီးမှုမရှိကြောင်း [[မြဝတီရုပ်မြင်သံကြား]]က ပြောကြားခဲ့သည်။ NUG က တိုက်ခိုက်မှုသည် "အောင်မြင်မှု" ဖြစ်သည်ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။<ref>{{cite web|date=2024-04-04|url=https://www.aljazeera.com/news/2024/4/4/myanmar-opposition-launches-drone-attack-on-militarys-stronghold-capital|title=Myanmar anti-coup forces claim 'success' in Naypyidaw drone attack|work=Al Jazeera|archive-url=https://web.archive.org/web/20240406031530/https://www.aljazeera.com/news/2024/4/4/myanmar-opposition-launches-drone-attack-on-militarys-stronghold-capital|archive-date=April 6, 2024}}</ref> ဧပြီလ ၁၂ ရက်နေ့တွင် ဒေသခံပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့များသည် ဧလာလေတပ်စခန်းကို နောက်ထပ်တိုက်ခိုက်မှုတစ်ခုတွင် စစ်ကောင်စီတပ်သား ၁၂ ဦးကျော်ကို သတ်ဖြတ်ခဲ့သည်ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Resistance carries out second attack on Naypyitaw airbase in one week |url=https://myanmar-now.org/en/news/resistance-carries-out-second-attack-on-naypyitaw-airbase-in-one-week/ |work=Myanmar Now |date=12 April 2024 |accessdate=24 May 2025 |archivedate=14 May 2025 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20250514085728/https://myanmar-now.org/en/news/resistance-carries-out-second-attack-on-naypyitaw-airbase-in-one-week/ }}</ref>
ဧပြီလ ၁၉ ရက်နေ့တွင် စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့များသည် ၂၀၂၃ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလက သိမ်းပိုက်ခဲ့သော [[ဟုမ္မလင်းမြို့နယ်]]၊ [[ရွှေပြည်အေးမြို့]]ကို ပြန်လည်သိမ်းပိုက်ရန် ပြန်လှန်ထိုးစစ်ဆင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Myanmar Junta Battling to Retake Town near India Border From Civilian Govt |url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/myanmar-junta-battling-to-retake-town-near-india-border-from-civilian-govt.html |date=24 April 2024 |work=The Irrawaddy}}</ref>
ဇွန်လ ၁၁ ရက်နေ့တွင် ပြည်ထောင်စုလွတ်မြောက်ရေးတပ်ဦးနှင့် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးအဖွဲ့တို့သည် စစ်ကိုင်းမြို့တော် မုံရွာအနီးရှိ စစ်ကောင်စီအခြေစိုက်စခန်းတစ်ခုကို သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Resistance forces capture outpost, prisoners near Myanmar army's northwestern regional headquarters |url=https://myanmar-now.org/en/news/resistance-forces-capture-outpost-prisoners-near-myanmar-armys-northwestern-regional-headquarters/ |date=14 June 2024 |work=Myanmar Now |accessdate=24 May 2025 |archivedate=19 September 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240919002531/https://myanmar-now.org/en/news/resistance-forces-capture-outpost-prisoners-near-myanmar-armys-northwestern-regional-headquarters/ }}</ref> ဇွန်လ ၂၇ ရက်နေ့တွင် PDF အများအပြားပါဝင်သော ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့က [[ဘုတလင်မြို့]]ကို ထိုးစစ်ဆင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=It is said that 20 members of the Military Council were killed in the Battle of Butlin |url=https://bur.mizzima.com/2024/06/29/25807 |date=29 June 2024 |work=Mizzima |language=my}}</ref>
ဇူလိုင်လ ၁၇ ရက်နေ့တွင် ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့များသည် [[နေပြည်တော် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လေဆိပ်]]သို့ ဒုံးကျည် ၂ စင်းပစ်လွှတ်ခဲ့ရာ ထိခိုက်ဒဏ်ရာရမှုမရှိခဲ့ပေ။<ref>{{cite news |title=Myanmar junta opponents launch rocket attack on capital airport |url=https://myanmar-now.org/en/news/myanmar-junta-opponents-launch-rocket-attack-on-capital-airport/ |date=18 July 2024 |work=Myanmar Now |accessdate=24 May 2025 |archivedate=28 January 2025 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20250128123447/https://myanmar-now.org/en/news/myanmar-junta-opponents-launch-rocket-attack-on-capital-airport/ }}</ref>
ဩဂုတ်လ ၁၀ ရက်နေ့တွင် မြင်းခြံခရိုင် PDF က တောင်သာနှင့် နွားထိုးကြီးကို ထိုးစစ်ဆင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=PDF Groups Seize Guard Posts for Chinese Pipeline Facilities in Myanmar's Mandalay Region |url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/pdf-groups-seize-guard-posts-for-chinese-pipeline-facilities-in-myanmars-mandalay-region.html |work=The Irrawaddy |date=12 August 2024}}</ref> နွားထိုးကြီးကို ခဏတာ သိမ်းပိုက်ခဲ့ပြီး မကြာမီတွင် စစ်ကောင်စီက ပြန်လည်သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။ ဩဂုတ်လ ၁၅ ရက်နေ့တွင် PDF က ဒီပဲယင်းကို ထိုးစစ်ဆင်ခဲ့ပြီး ဩဂုတ်လ ၁၈ ရက်နေ့တွင် မြို့ကို သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။ မကြာမီတွင် စစ်ကောင်စီ၏ ပြန်လှန်ထိုးစစ်ကြောင့် PDF သည် မြို့မှ ဆုတ်ခွာခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Why did the revolutionary forces withdraw after the capture of this city? |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cwy5rnkj81po |work=BBC |date=19 August 2024 |language=my}}</ref> ဩဂုတ်လလယ်ပိုင်းတွင် KIA နှင့် PDF တို့သည် [[အင်းတော်မြို့|အင်းတော်]]၊ [[ပင်လယ်ဘူးမြို့|ပင်လယ်ဘူး]]နှင့် [[ထီးချိုင့်မြို့]]တို့ကို ပူးပေါင်းထိုးစစ်ဆင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Myanmar Resistance Encircles Three Sagaing Towns Amid Junta Bombardment |url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/myanmar-resistance-encircles-three-sagaing-towns-amid-junta-bombardment.html |work=The Irrawaddy |date=29 August 2024}}</ref> ခုခံတော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့များသည် အောက်တိုဘာလ ၈ ရက်နေ့တွင် ပင်လယ်ဘူးကို အပြည့်အဝသိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့ပြီး စစ်ကောင်စီတပ်သား ၈၀၀ ခန့်ကို အနိုင်ယူခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Resistance Hails Huge Blow for Myanmar Junta in Pinlebu |url=https://www.irrawaddy.com/in-person/interview/resistance-hails-huge-blow-for-myanmar-junta-in-pinlebu.html |work=The Irrawaddy |date=14 October 2024}}</ref>
အောက်တိုဘာလ ၂၇ ရက်နေ့၊ [[၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး]]၏ နှစ်ပတ်လည်နေ့တွင် [[မောင်ဆောင်းခ]]က [[ဗမာပြည်သူ့လွတ်မြောက်ရေးတပ်တော်]] (BPLA) သည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ အညာဒေသတွင် စစ်ဆင်ရေးများ စတင်မည်ဖြစ်ကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=BPLA expands operations to upper Myanmar, marks progress on anniversary of Operation 1027 |url=https://eng.mizzima.com/2024/10/30/15692 |work=Mizzima |date=30 October 2024}}</ref>
နိုဝင်ဘာလ ၁၁ ရက်နေ့တွင် မြန်မာအမျိုးသားတော်လှန်ရေးတပ်မတော်နှင့် အခြား PDF များစွာသည် ပုလဲမြို့ကို တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ မြို့၏ နေရာအတော်များများကို သိမ်းပိုက်ပြီးနောက် စစ်ကောင်စီ၏ ပြန်လှန်ထိုးစစ်ကြောင့် ၎င်းတို့ ဆုတ်ခွာခဲ့ရသည်။<ref>{{cite news |title=Outnumbered and Outgunned Resistance Abandons Sagaing Town |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/outnumbered-and-outgunned-resistance-abandons-sagaing-town.html |work=The Irrawaddy |date=18 November 2024}}</ref>
နိုဝင်ဘာ ၂၁ ရက်နေ့က ငဖဲမြို့နယ်၊ အမ်း-ပဒါန်းလမ်းမပေါ်တွင် တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားခဲ့ရာ [[လူထုတော်လှန်ရေး မဟာမိတ်အင်အားစု]] က ဂုတ်ကြီးရွာအရှေ့ဘက်တွင် စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင် ၄၀ ကို ချုံခိုတိုက်ခိုက်ခဲ့ကြောင်း ခုခံတော်လှန်ရေးအဖွဲ့က ပြောကြားခဲ့သည်။ အဆိုပါအဖွဲ့က ချုံခိုတိုက်ခိုက်မှုတွင် စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင် ၉ ဦးကို သတ်ဖြတ်ပြီး ၁၀ ဦးကို ဒဏ်ရာရရှိစေခဲ့ကြောင်းလည်း ပြောဆိုခဲ့သည်။ ဒေသခံခုခံတော်လှန်ရေးအဖွဲ့များအနက် တစ်ခုဖြစ်သော ချင်းကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ - အရှို (CDF-Asho) က နိုဝင်ဘာ ၂၅ ရက် တနင်္လာနေ့ နံနက် ၆ နာရီခန့်တွင် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ငဖဲမြို့နယ်၊ အမ်း-ပဒန်းလမ်းမပိုင်းတွင် လုံခြုံရေးတာဝန်ထမ်းဆောင်နေသော စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင် ၂၀ ကို ချုံခိုတိုက်ခိုက်ခဲ့ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ ချုံခိုတိုက်ခိုက်မှုအတွင်း စစ်ကောင်စီတပ်သား ၄ ဦး သေဆုံးပြီး အများအပြား ဒဏ်ရာရရှိခဲ့ကာ စစ်လက်နက်ပစ္စည်းများနှင့် ပစ္စည်းအချို့ကို သိမ်းဆည်းရမိခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Resistance, Myanmar Junta Forces Clash on Rakhine-Magwe Border |url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/resistance-myanmar-junta-forces-clash-on-rakhine-magwe-border.html |work=The Irrawaddy |date=26 November 2024}}</ref>
===၂၀၂၅===
ဇန်နဝါရီ ၁၁ ရက်နေ့မှစ၍ [[အာရက္ခတပ်တော်]] (AA) နှင့် မဟာမိတ်များသည် ရခိုင်ပြည်နယ်နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်းထိစပ်နေသော မကွေးတိုင်းဒေသကြီးကို ဆက်သွယ်ထားသည့် အမ်း-ပဒန်းလမ်းမပေါ်ရှိ လက်နက်ကြီးတပ်စခန်းကို စောင့်ကြပ်နေသည့် မြန်မာစစ်ကောင်စီ၏ ကင်းစခန်းများကို တိုက်ခိုက်ခဲ့ကြောင်း ဒေသခံသတင်းရင်းမြစ်များက ပြောကြားခဲ့သည်။ ဇန်နဝါရီ ၁၁ ရက် စနေနေ့တွင် မကွေးတိုင်း [[ငဖဲမြို့နယ်]]၊ [[ပဒါန်းရွာ၊ ငဖဲမြို့နယ်|ပဒါန်း]]မှ ၃၂ ကီလိုမီတာအကွာရှိ ဂုတ်ကြီးအနီး ရခိုင်တောင်ပေါ်ကျေးရွာနှစ်ရွာရှိ ကင်းစခန်းများတွင် တိုက်ပွဲများ ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ လူထုတော်လှန်ရေး မဟာမိတ်အင်အားစု-မကွေးအဖွဲ့က ဂုတ်ကြီးရွာအနီးတွင် စစ်ကောင်စီတပ်သား ၁၀၀ ခန့် ပါဝင်သော စစ်ကောင်စီယာဉ် ၅ စီးကို အဝေးထိန်းမိုင်းများဖြင့် တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ ၄ ဦး သေဆုံးပြီး ၁၃ ဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့ကြောင်း သတင်းထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Arakan Army Attacking Myanmar Junta Outposts at Gateway to Magwe Region |url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/arakan-army-attacking-myanmar-junta-outposts-at-gateway-to-magwe-region.html |work=The Irrawaddy |date=14 January 2025}}</ref>
{{main|ကသာမြို့နယ် စစ်ဆင်ရေး}}
၂၀၂၅ ခုနှစ် မတ်လ ၁၅ ရက်နေ့တွင် မြန်မာစစ်ကောင်စီသည် [[ကသာမြို့နယ်]]ရှိ ကျေးလက်ဒေသအချို့ကို ပြန်လည်သိမ်းပိုက်ရန် [[ကသာမြို့နယ် စစ်ဆင်ရေး|စစ်ဆင်ရေးတစ်ခု]] စတင်ခဲ့သည်။ ကသာမြို့မှ ခြေလျင်တပ်ရင်း ၃၀၉ မှ စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့များသည် မြို့နယ်ကျေးလက်ဒေသများရှိ ခုခံတော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့များကို တိုက်ခိုက်ခဲ့သော်လည်း ကသာ PDF တပ်ဖွဲ့ဝင်များ၏ ပြင်းထန်သော အနိုင်ယူမှုကို ခံစားခဲ့ရသည်။<ref>{{cite news |title=Fierce Fighting Outside Katha Town in Sagaing Region |url=https://www.bnionline.net/en/news/fierce-fighting-outside-katha-town-sagaing-region |work=Burma News International |date=18 March 2025}}</ref>
၂၀၂၅ ဇူလိုင် ၁၁ ရက်တွင် [[စစ်ကိုင်းမြို့နယ်]]၊ [[လင်းတလူးရွာ၊ စစ်ကိုင်းမြို့နယ်|လင်းတလူးကျေးရွာ]]ရှိ စစ်ရှောင်အများစုနေထိုင်သည့် ဘုန်းကြီးကျောင်းကို စစ်ကောင်စီလေတပ်က ဂျက်တိုက်လေယာဉ်ဖြင့် ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့ခြင်းကြောင့် ဒေသခံ ၃၀ ဦးထက်မနည်း သေဆုံးကာ ၂၀ ခန့် အပြင်းအထန်ဒဏ်ရာ ရရှိခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|url=https://bur.mizzima.com/2025/07/11/61724|title=စစ်ကိုင်းမြို့နယ် လင်းတလူးကျေးရွာ ဘုန်းကြီးကျောင်း ဗုံးကြဲခံရမှုတွင် ဒေသခံ ၃၀ ထက်မနည်းသေဆုံး|accessdate=11 July 2025|publisher=Mizzima}}</ref>
=== ၂၀၂၆ ===
* ၃၀ ဧပြီ - [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်|ကချင်လွတ်လပ်ရေးတပ်မတော်]] (KIA) နှင့် [[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်]] (PDF) ပူးပေါင်းတပ်များက သိမ်းပိုက်ထားခဲ့သည့် စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ [[အင်းတော်မြို့]]အား ပြန်လည်ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့ပြီဖြစ်ကြောင်း တပ်မတော်က သတင်းထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-05-01 |title=၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မေ ၁ ရက် ဘီဘီစီတိုက်ရိုက်သတင်းထုတ်လွှင့်ချက် - ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ဟာ မိတ်ဆွေဟောင်းလို့ တရုတ်ပြော |url=https://www.bbc.com/burmese/live/c1k279vw387t |access-date=2026-05-01 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref>
* ၄ မေ - မန္တလေးတိုင်း၊ မြင်းခြံခရိုင်၊ တောင်သာမြို့နယ်အတွင်း၌ ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ (PDF) ဝင်များလိုက်ပါလာသည့် ယာဉ်အား ရွှေစည်ကြီးကျေးရွာမှ သံဘိုရွာဘက်သို့ မောင်းနှင်လာစဉ် စစ်တပ်နှင့် ပြည်သူ့စစ် ပူးပေါင်းအဖွဲ့က တောင်သာမြို့နယ်၊ သံဘိုရွာမကျေးရွာအနီးတွင် ကင်းပုန်းဝပ်၍ ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ PDF တပ်ဖွဲ့ဝင် ၁၁ ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-05-04 |title=၂၀၂၆ ခုနှစ် မေ ၄ ရက်- အိန္ဒိယ ရေတပ်အကြီးအကဲ မြန်မာရောက်ပြီး မြန်မာရေတပ်ကို စစ်ဘက်သုံးပစ္စည်းတွေပေး |url=https://www.bbc.com/burmese/live/c9q37d9x5lzt |access-date=2026-05-04 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref>
* ၅ မေ -
** တော်လှန်ရေးပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များက ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလမှ စတင်ကာ ထိန်းချုပ်ထားခဲ့သော အင်းတော်မြို့၏ မြို့နယ်ခွဲဖြစ်သည့် [[မော်လူးမြို့]]ကို မြန်မာစစ်တပ်က မေလ ၅ ရက်နေ့တွင် ထိန်းချုပ်လိုက်သည်။<ref>{{Cite web|title=၂၀၂၆ မေ ၅ ရက် ဘီဘီစီသတင်းများတိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု - အိန္ဒိယ-မြန်မာ နှစ်နိုင်ငံနယ်စပ်မှာ လက်နက်ကိုင်တပ်တွေ မရှိရေး နေပြည်တော်နဲ့ ဒေလီဆွေးနွေး|url=https://www.bbc.com/burmese/live/cm2p15nvdm6t|website=BBC News မြန်မာ|date=2026-05-05|access-date=2026-05-05|language=my}}</ref>
** စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ [[ဝက်လက်မြို့နယ်]]၏ အရှေ့မြောက်ခြမ်းရှိ စခန်းသာရွာအနီးတစ်ဝိုက်ကို စစ်လေတပ်က မေလ ၅ ရက်နေ့ ညသန်းခေါင်ကျော်အချိန်တွင် လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှု သုံးကြိမ် ပြုလုပ်ခဲ့ရာ အရပ်သား သုံးဦး သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-05-06 |title=ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်နဲ့တွေ့ခွင့်ပေးဖို့ နေပြည်တော်ကို အာဆီယံဥက္ကဋ္ဌ ဖိလစ်ပိုင်တောင်းဆို -၂၀၂၆ မေလ ၆ ရက် ဘီဘီစီသတင်းများတိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု |url=https://www.bbc.com/burmese/live/cvgzlyqqy81t |access-date=2026-05-06 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref><br />
* ၆ မေ - မတ္တရာ၊ သပိတ်ကျင်း၊ တကောင်း၊ ထီးချိုင့်၊ ကသာ၊ အင်းတော်နှင့် မော်လူးတို့ကို စစ်တပ်က ပြီးခဲ့သည့် လများအတွင်း ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့ပြီးနောက် မန္တလေး-မတ္တရာ-သပိတ်ကျင်း-တကောင်း-ထီးချိုင့်-ကသာ-အင်းတော်-မော်လူး-နန့်စီးအောင်-မိုးညှင်း-မိုးကောင်း-မြစ်ကြီးနား လမ်းကြောင်းတစ်လျှောက်အား အပြည့်အဝ ထိန်းချုပ်နိုင်ပြီး၊ ဖွင့်လှစ်လိုက်ကြောင်း နိုင်ငံပိုင်သတင်းစာများမှ ကြေညာသည်။ <ref>{{Cite web |date=2026-05-07 |title=၂၀၂၆ မေ၇ ရက် ဘီဘီစီသတင်းများတိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု - မန္တလေး-မြစ်ကြီးနား ကားလမ်းတစ်ခုလုံးကို ထိန်းချုပ်နိုင်ပြီလို့ စစ်တပ်ကြေညာ |url=https://www.bbc.com/burmese/live/c3r2n458gw2t |access-date=2026-05-07 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |title=တပ်မတော်စစ်ကြောင်းများက အကြမ်းဖက်သောင်းကျန်းသူများ ယာယီစိုးမိုးထားသည့် နေရာများအား ပြန်လည်တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ပြီး မန္တလေး - မတ္တရာ - သပိတ်ကျင်း-တကောင်း- ထီးချိုင့် - ကသာ - အင်းတော် - မော်လူး - နန့်စီးအောင် - မိုးညှင်း - မိုးကောင်း - မြစ်ကြီးနား ဆက်သွယ်ရေးလမ်းကြောင်းအား ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်ပေးနိုင်ခဲ့ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/82465 |access-date=2026-05-07 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>
* ၁၈ မေ - စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ [[ဒီပဲယင်းမြို့နယ်]]ရှိ မုံရွာ-ရေဦး အဝေးပြေးလမ်းမကြီးဘေးတွင် တည်ရှိသော [[စိုင်ပြင်မြို့]]ကို "Operation OTT" စစ်ဆင်ရေးအဖြစ် တိုက်ခိုက်သိမ်းယူခဲ့ကြောင်း [[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်]] (PDF)၊ အမှတ် (၁) ရွှေဘိုခရိုင် စစ်ဌာနက သတင်းထုတ်ပြန်လိုက်သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-05-19 |title=၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မေ ၁၉ ရက် ဘီဘီစီတိုက်ရိုက်သတင်းထုတ်လွှင့်ချက် - လွတ်လပ်ရေးနှစ် ၂၅၀ ပြည့် အိမ်ဖြူတော် UFC ပွဲမှာ မြန်မာဖိုက်တာ ဗန် ပါဝင် |url=https://www.bbc.com/burmese/live/cgrp1972qent |access-date=2026-05-19 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref>
* [[၂၀၂၆ ကျောင်းသားတော်လှန်ရေးတပ်တော် အဖွဲ့ဝင်များ ဖမ်းဆီးခံရမှု]]: စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ ကလေးခရိုင်၊ မင်းကင်းမြို့နယ်တွင် NUG လက်အောက်ခံ ပသုံးလုံးအဖွဲ့နှင့် ကျောင်းသားတော်လှန်ရေးတပ်တော် (SRF) တို့ ပွတ်တိုက်မှုဖြစ်ပွားလျက်ရှိရာ SRF ဥက္ကဋ္ဌ ကိုစံတင်ထွန်းအား မေ ၂၆ ရက်တွင် ပစ်ခတ်ဖမ်းဆီးခဲ့ကြောင်း SRF က ထုတ်ပြန်သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-05-29 |title=၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မေ ၂၉ ရက် ဘီဘီစီတိုက်ရိုက်သတင်းထုတ်လွှင့်ချက် - မိုဒီ ဖိတ်တဲ့ ဦးမင်းအောင်လှိုင်ရဲ့ အိန္ဒိယ ခရီးမှာ ဘာတွေဆွေးနွေးမလဲ |url=https://www.bbc.com/burmese/live/clypeqn1np1t |access-date=2026-05-29 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref>
== လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှုဆိုင်ရာ ထိခိုက်မှုများ ==
Data for Myanmar သုတေသနအဖွဲ့၏ အဆိုအရ အညာဒေသရှိ အရပ်သားနေအိမ် ၅၇,၁၈၃ လုံးကျော်ကို စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင်များက မီးရှို့ဖျက်ဆီးခဲ့ရာ ၎င်းသည် တစ်နိုင်ငံလုံးရှိ မီးရှို့ခံရသော အရပ်သားနေအိမ်စုစုပေါင်း၏ ၉၄% ရှိကြောင်း သိရသည်။<ref>{{Cite news |date=10 April 2023 |title=Traditional Rituals on Hold as Junta Troops Ravage Myanmar's Buddhist Heartland |url=https://www.irrawaddy.com/features/traditional-rituals-on-hold-as-junta-troops-ravage-myanmars-buddhist-heartland.html |access-date=2024-02-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20240406111647/https://www.irrawaddy.com/features/traditional-rituals-on-hold-as-junta-troops-ravage-myanmars-buddhist-heartland.html|archive-date=6 April 2024}}</ref>
၂၀၂၁ ခုနှစ်မှစ၍ မြန်မာနိုင်ငံ စစ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက် နိုင်ငံတော်မှ ကျူးလွန်သည့် အကြမ်းဖက်မှုများ၊ အပူချိန်မြင့်တက်လာခြင်း၊ ကိုဗစ်-၁၉ ကပ်ရောဂါနှင့် သီးနှံအထွက်နှုန်းများ သိသိသာသာ ဆိုးရွားလာခြင်းတို့ကြောင့် အညာဒေသတွင် နေထိုင်သူများ မြန်မာနိုင်ငံ၏ အခြားဒေသများသို့ အစုလိုက်အပြုံလိုက် ပြောင်းရွှေ့နေထိုင်မှုများ ဖြစ်ပေါ်လျက်ရှိသည်။<ref>{{Cite news |last=Duncan |first=Kiana |date=21 July 2022 |title=Coup, Covid, climate: the triple threat chasing citizens from Myanmar's rice bowl |url=https://www.theguardian.com/world/2022/jul/21/coup-covid-climate-the-triple-threat-chasing-citizens-from-myanmars-rice-bowl |access-date=7 January 2024 |work=[[The Guardian]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20230823134448/https://www.theguardian.com/world/2022/jul/21/coup-covid-climate-the-triple-threat-chasing-citizens-from-myanmars-rice-bowl|archive-date=23 August 2023}}</ref>
=== ၂၀၂၆ ===
* မေ ၂၃ - စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး အထက်ပိုင်း၊ [[ကသာမြို့နယ်]]၊ ကသာ-အင်းတော်လမ်းပိုင်းရှိ [[နလယ်အင်းရွာ၊ ကသာမြို့နယ်|နလယ်အင်းရွာ]]အနီးသို့ လက်နက်ကြီးကျည် ကျရောက်ပေါက်ကွဲမှုကြောင့် ၇ လအရွယ် ကလေးငယ်တစ်ဦးအပါအဝင် စစ်ရှောင် သုံးဦး သေဆုံးပြီး ငါးဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-05-24 |title=မေ ၂၄ ရက်သတင်းအနှစ်ချုပ်- ကသာမြို့နယ်မှာ လက်နက်ကြီးကျည်ထိမှန်လို့ ၇ လသားကလေးအပါအဝင် စစ်ရှောင် ၃ ဦး သေဆုံး |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c5y0wqyekp0o |access-date=2026-05-24 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref>
** [[ချင်းပြည်နယ်]] တောင်ပိုင်းရှိ မတူပီ၊ မင်းတပ်နှင့် ကန်ပက်လက်စသည့် မြို့များကို စစ်တပ်က ၁၀ ရက်အတွင်း ၂၅ ကြိမ် လေကြောင်းမှ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ ရက်သားကလေးတစ်ဦး အပါအဝင် လူနှစ်ဦး သေဆုံးခဲ့ကြောင်း ချင်းပြည်သူ့အစည်းအရုံး / ချင်းပြည်သူ့တပ်မတော် (CPU/CPA) က ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=ချင်းတောင်ပိုင်းမြို့များကို ဗုံးအဆက်မပြတ်ကြဲ၊ ရက်သားကလေးငယ် အပါအဝင် ၂ ဦး သေဆုံး |url=https://burmese.dvb.no/post/794982 |access-date=2026-05-24 |website=DVB Burmese |language=en}}</ref>
* မေ ၂၇ - [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး|စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊]] [[ရွှေဘိုမြို့နယ်]] အား တိုက်ပွဲမရှိဘဲ စစ်တပ်က မေလ ၂၇ ရက်နေ့တွင် ဂျိုင်ရိုကော့ပတာ (FPV ဒရုန်း) နှင့် အသေခံဒရုန်းများ အသုံးပြု၍ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့ခြင်းကြောင့် ဒေသခံ သုံးဦး သေဆုံးပြီး နှစ်ဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့ကြောင်း ဒေသခံများက ပြောကြားသည်။<ref>{{Cite web |title=ရွှေဘိုတွင် စစ်တပ်ဗုံးကြဲသဖြင့် ဒေသခံ ၃ ဦး သေဆုံး၊ ၂ ဦးဒဏ်ရာရ |url=https://burmese.dvb.no/post/195486 |access-date=2026-05-31 |website=DVB Burmese |language=en}}</ref>
== ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန် ==
* [[ချင်း စစ်မြေပြင်]]
* [[ရခိုင်ပြည်နယ် ပဋိပက္ခ (၂၀၁၆-လက်ရှိ)]]
== ကိုးကား ==
{{reflist}}
== ကျမ်းကိုး ==
* {{Cite web |title=One Year On: The Momentum of Myanmar's Armed Rebellion |url=https://www.wilsoncenter.org/sites/default/files/media/uploads/documents/ASIA_220519_1YearOn-BRIEF_V1r2.pdf |publisher=Woodrow Wilson International Center for Scholars|author=Ye Myo Hein|date=May 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20240402005630/https://www.wilsoncenter.org/sites/default/files/media/uploads/documents/ASIA_220519_1YearOn-BRIEF_V1r2.pdf|archive-date=2 April 2024}}
[[Category:မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)မှ စစ်ဆင်ရေးများ]]
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံ ပါဝင်သော တိုက်ပွဲများ]]
[[ကဏ္ဍ:မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးရှိ တိုက်ပွဲများ]]
[[ကဏ္ဍ:မကွေးတိုင်းဒေသကြီးရှိ တိုက်ပွဲများ]]
[[ကဏ္ဍ:စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးရှိ တိုက်ပွဲများ]]
o76ct6exokxqh4t0upixdg41mc777cu
1034776
1034772
2026-05-31T07:07:16Z
Salai Rungtoi
22844
[[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:မြန်မာနိုင်ငံ ပါဝင်သော တိုက်ပွဲများ]]ကို ဖယ်ရှားခဲ့သည်
1034776
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox military conflict
| conflict = အညာစစ်မြေပြင်
| width =
| partof = [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]]
| image = File:Myanmar Dry Zone Townships.svg
| image_size =
| image_upright =
| alt =
| caption =
{{legend|#C12838|အညာဒေသအတွင်းရှိ မြို့နယ်များ}}
{{legend|#FDFCEA|အညာဒေသတွင် ပါဝင်သော တိုင်းဒေသကြီးများ}}
{{legend|#E0E0E0|အညာဒေသပြင်ပရှိ မြို့နယ်နှင့် တိုင်းဒေသကြီးများ}}
| date = ဧပြီ ၂၀၂၁ – လက်ရှိ
| place = [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]] တောင်ပိုင်း၊ [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး]] အနောက်နှင့် အလယ်ပိုင်း
| territory =
| status = Ongoing
| combatant1 = {{ubl|{{flagicon|MYA}} [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]}}
*{{armed forces|Myanmar}}
** {{army|Myanmar}}
** {{air force|Myanmar}}
*[[ပျူစောထီးပြည်သူ့စစ်အဖွဲ့]]
| combatant2 = {{flagicon image|Flag_of_PDF_Myanmar.svg}} [[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်]]<br>{{flagicon image|Flag_of_Myanmar's_Royal_Dragon_Army.svg}} [[ဗမာအမျိုးသားတော်လှန်ရေးတပ်မတော်]]<br>{{flagicon image|Flag_of_People's_Revolution_Alliance_(Magway).svg}} [[လူထုတော်လှန်ရေး မဟာမိတ်အင်အားစု]]
| combatant3 =
| commander1 =
| commander2 =
| commander3 =
| units1 =
| units2 =
| units3 =
| strength1 =
| strength2 =
| strength3 =
| casualties1 =
| casualties2 =
| casualties3 =
| notes =
| campaignbox =
{{Campaignbox Myanmar Civil War (2021-present)}}
}}
'''အညာ စစ်မြေပြင်''' သည် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]၏ ခြောက်သွေ့ဇုန် (သို့မဟုတ် [[အညာ|အညာဒေသ]]) တွင် ဖြစ်ပွားနေသော [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]] ၏ [[စစ်မြေပြင်]]များအနက် တစ်ခုဖြစ်သည်။ အဆိုပါဒေသတွင် [[ဗမာလူမျိုး]]အများစု နေထိုင်ရာ [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]]နှင့် [[မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး]]တို့ ပါဝင်သည်။{{sfn|Ye Myo Hein|2022|page=7}}<ref>{{Cite news|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/military-is-weaker-since-coup-and-momentum-is-with-the-armed-resistance.html|access-date=7 February 2024|work=[[The Irrawaddy]]|title=Military is Weaker Since Coup and Momentum is With the Armed Resistance|archive-url=https://web.archive.org/web/20240207212452/https://www.irrawaddy.com/news/burma/military-is-weaker-since-coup-and-momentum-is-with-the-armed-resistance.html|archive-date=7 February 2024}}</ref> ဤစစ်မြေပြင်သည် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ|စစ်ကောင်စီ]]ကို ဆန့်ကျင်သော ခုခံတော်လှန်ရေး၏ "အဓိကဗဟိုချက်" အဖြစ် ဖော်ပြခြင်းခံထားရသည်။{{sfn|Ye Myo Hein|2022|page=7}}
== နောက်ခံ ==
အညာဒေသသည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမိုင်းဝင် ဗဟိုချက်ဒေသဖြစ်ပြီး ၁၉၄၈ ခုနှစ်မှစ၍ [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းပဋိပက္ခများ|မြန်မာနိုင်ငံ၏ ခေတ်သစ်ပဋိပက္ခများ]]တွင် လက်နက်ကိုင်အကြမ်းဖက်မှုများ နည်းပါးစွာသာ ကြုံတွေ့ခဲ့ရသည်။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ၎င်းသည် ဗုဒ္ဓဘာသာ ဗမာလူမျိုးများ အများစုနေထိုင်သော လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေးဒေသဖြစ်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ဤအချက်ကြောင့် [[တပ်မတော်]]သည် ထိုဒေသတွင် စစ်အင်အားကို အများအပြား ချထားခြင်း မရှိခဲ့ပေ။
၂၀၂၁ ခုနှစ်မှ စတင်ခဲ့သည့် အညာစစ်မြေပြင်ရှိ တိုက်ပွဲများသည် ဤလမ်းကြောင်းကို ပြောင်းလဲစေခဲ့သည်။ [[မြန်မာနိုင်ငံရှိ တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်းများ|တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းများ]] မရှိခြင်းကြောင့် [[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်|ဗမာပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်]] (PDF) အဖွဲ့များသည် [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း|၂၀၂၁ ခုနှစ် အာဏာသိမ်းမှု]]ကို ဆန့်ကျင်သည့် စစ်ရေးလှုပ်ရှားမှုများကို ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ဖြင့် ရိုးရှင်းပြီး တိုက်ရိုက်လုပ်ဆောင်နေသော ဒေသတွင်း ဆဲလ်များအဖြစ် သတ်မှတ်ခံရသည်။<ref name=dryzone/>
== အချိန်မှတ်တမ်း ==
=== ၂၀၂၁ ===
အာဏာသိမ်းပြီးနောက် အညာဒေသတွင် "အကြမ်းဖက်မှု သိသိသာသာ မြင့်တက်လာခဲ့သည်။"<ref name=dryzone>{{cite web |title=The Dry Zone: an existential struggle in central Myanmar |url=https://myanmar.iiss.org/analysis/dryzone |last=Loong |first=Shona |work=International Institute for Strategic Studies |language=en |access-date=14 December 2023}}</ref>
[[File:Monywa-chindwin-d02.jpg|thumb|Small river boats on the [[Chindwin River]] near [[Monywa]], 2006]]
၂၀၂၁ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလနှောင်းပိုင်းတွင် စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင်များသည် [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]]၊ ပုလ္လင်ရွာအနီးရှိ မုံရွာ PDF ၏ တပ်ခွဲ ၂၀၅ ပိုင် အခြေစိုက်စခန်းကို ဝင်ရောက်စီးနင်း တိုက်ခိုက်ပြီး ဖျက်ဆီးခဲ့သောကြောင့် ခုခံတော်လှန်ရေးတိုက်ခိုက်ရေးသမားများ ထွက်ပြေးခဲ့ကြရသည်။ အဆိုပါစခန်းသည် PDF များက ပေါက်ကွဲစေတတ်သောပစ္စည်းများ ပြုလုပ်သည့် အလုပ်ရုံတစ်ခုဖြစ်ပြီး စီးနင်းမှုအတွင်း ဖျက်ဆီးခံခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite news|title=Military raid destroys resistance base in Monywa, PDF says|work=Myanmar NOW|url=https://www.myanmar-now.org/en/news/military-raid-destroys-resistance-base-in-monywa-pdf-says|access-date=17 January 2022|archive-date=27 January 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220127221223/https://www.myanmar-now.org/en/news/military-raid-destroys-resistance-base-in-monywa-pdf-says|url-status=live}}</ref> ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၉ ရက်နေ့တွင် [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]]ရှိ မြိုင် PDF က စစ်ယာဉ်နှစ်စီးကို လက်လုပ်မိုင်း ၃ လုံးဖြင့် ချုံခိုတိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ စစ်သားအနည်းဆုံး ၃ ဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။<ref>{{Cite news|title=Soldiers target villagers after ambush by Myaing PDF|work=Myanmar NOW|url=https://www.myanmar-now.org/en/news/soldiers-target-villagers-after-ambush-by-myaing-pdf|access-date=17 January 2022|archive-date=17 January 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220117130024/https://myanmar-now.org/en/news/soldiers-target-villagers-after-ambush-by-myaing-pdf|url-status=live}}</ref> ဆားလင်းကြီး G-Z PDF တိုက်ခိုက်ရေးသမားများသည် [[ဆားလင်းကြီးမြို့|ဆားလင်းကြီး]]ရှိ ယာဉ်တန်းတစ်ခုကို ပေါက်ကွဲစေတတ်သောပစ္စည်းများဖြင့် ဖောက်ခွဲခဲ့ပြီးနောက် စစ်ကောင်စီတပ်သား ၁၀၀ ခန့်က မြို့ကို စတင်တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ စစ်သားများသည် တိုက်ခိုက်ရေးသမား ၁၀ ဦးနှင့် အရပ်သားတစ်ဦးကို ဖမ်းဆီးပြီး မီးရှို့ခဲ့သည်။<ref>{{Cite news|title=Junta soldiers massacre and burn 11, including teenagers, during raid on village in Sagaing|work=Myanmar NOW|url=https://www.myanmar-now.org/en/news/junta-soldiers-massacre-and-burn-11-including-teenagers-during-raid-on-village-in-sagaing|access-date=17 January 2022|archive-date=28 January 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220128222014/https://www.myanmar-now.org/en/news/junta-soldiers-massacre-and-burn-11-including-teenagers-during-raid-on-village-in-sagaing|url-status=live}}</ref>
၂၀၂၁ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလတွင် စစ်တပ်က လေကြောင်းချီတပ်ဖွဲ့ဝင် ၁၅၀ ခန့်ကို ရဟတ်ယာဉ်များဖြင့် [[ဒီပဲယင်းမြို့|ဒီပဲယင်း]]အနောက်ဘက်သို့ စေလွှတ်ခဲ့ပြီး လေကြောင်းချီ တိုက်ခိုက်ရေးမစ်ရှင်များ ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ၎င်းတို့သည် PDF တိုက်ခိုက်ရေးသမားများ တပ်စွဲထားသည့် [[ဒီပဲယင်းမြို့နယ်]]ကို ဝိုင်းရံခဲ့ကြသည်။<ref>{{Cite news|title=Junta soldiers murder three more villagers in Depayin|work=Myanmar NOW|url=https://www.myanmar-now.org/en/news/junta-soldiers-murder-three-more-villagers-in-depayin|access-date=17 January 2022|archive-date=10 February 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220210222452/https://www.myanmar-now.org/en/news/junta-soldiers-murder-three-more-villagers-in-depayin|url-status=live}}</ref> ဒီဇင်ဘာလ ၁၃ ရက်နေ့တွင် တပ်မတော်တပ်ဖွဲ့များသည် လက်နက်ကြီးအကူအညီဖြင့် [[အရာတော်မြို့နယ်]]ရှိ ကဲဘာကို ပြန်လည်သိမ်းပိုက်ရန် ထိုးစစ်ဆင်ခဲ့ပြီး ခုခံတော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်များကို ဆုတ်ခွာစေခဲ့သည်။<ref>{{Cite news|title=Myanmar military torches 100 homes in Sagaing Region village|work=Myanmar NOW|url=https://www.myanmar-now.org/en/news/myanmar-military-torches-100-homes-in-sagaing-region-village|access-date=17 January 2022|archive-date=15 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211215064637/https://www.myanmar-now.org/en/news/myanmar-military-torches-100-homes-in-sagaing-region-village|url-status=live}}</ref> ဒီဇင်ဘာလ ၁၇ ရက်နေ့တွင် တပ်မတော်နှင့် စစ်တပ်ကျောထောက်နောက်ခံပြု [[ပျူစောထီးပြည်သူ့စစ်အဖွဲ့]]များက [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]] ဂန့်ဂေါမြို့နယ်၊ [[နှမ်းခါးရွာ၊ ဂန့်ဂေါမြို့နယ်|နှမ်းခါးရွာ]]ကို ရုတ်တရက် လေကြောင်းချီတိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ ယောကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့မှ ခုခံတော်လှန်ရေးတိုက်ခိုက်ရေးသမား ၂၀ ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{Cite news|title=At least 20 killed in air raid on Magway village|work=Myanmar NOW|url=https://www.myanmar-now.org/en/news/at-least-20-killed-in-air-raid-on-magway-village|access-date=17 January 2022|archive-date=27 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211227131155/https://www.myanmar-now.org/en/news/at-least-20-killed-in-air-raid-on-magway-village|url-status=live}}</ref> ၂၀၂၁ ခုနှစ်နှောင်းပိုင်းတွင် မြိုင် PDF ခုခံတော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့များသည် ချင်းတွင်းမြစ်ပေါ်တွင် "လှေနှစ်စင်း၊ ရေနံတင်သင်္ဘောတစ်စင်းနှင့် ကုန်တင်သင်္ဘောတစ်စင်းတို့ကို သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်" ဟု ဆိုသည်။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် "သင်္ဘောပေါ်ပါသူများသည် ၎င်းတို့၏သင်္ဘောများသည် စစ်ကောင်စီပိုင်မဟုတ်ကြောင်း သက်သေပြနိုင်ခြင်းမရှိသောကြောင့်" ဟု ဆိုသည်။{{sfn|Ye Myo Hein|2022|page=37}}
=== ၂၀၂၂ ===
ပစ်မှတ်ထား တိုက်ခိုက်မှုများ တိုးလာသည်နှင့်အမျှ ၂၀၂၂ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၉ ရက်နေ့တွင် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးရှိ မြို့နယ်သုံးခုတွင် PDF က ဝင်ရောက်စီးနင်း တိုက်ခိုက်မှုများနှင့် ချုံခိုတိုက်ခိုက်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ရာ စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင် ၅၀ ခန့်နှင့် ပျူစောထီး ပြည်သူ့စစ်များ သေဆုံးခဲ့ကြောင်း သတင်းရရှိသည်။<ref>{{cite web |date=10 February 2022 |title=Resistance Fighters Claim To Have Killed Around 50 Myanmar Junta Personnel |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/resistance-fighters-claim-to-have-killed-around-50-myanmar-junta-personnel.html |accessdate=11 February 2022 |publisher=The Irrawaddy |archive-date=13 February 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220213130332/https://www.irrawaddy.com/news/burma/resistance-fighters-claim-to-have-killed-around-50-myanmar-junta-personnel.html |url-status=live }}</ref> PDF က ထောက်ပံ့ရေးပစ္စည်းများနှင့် စစ်သားများ သယ်ယူပို့ဆောင်သည့် ရေယာဉ်တန်းများကို ချုံခိုတိုက်ခိုက်ခဲ့ပြီး အနည်းဆုံး ရေယာဉ်တန်းတစ်ခုကို မီးရှို့ခဲ့သည်။<ref>{{cite web |date=1 February 2022 |title=Thirty Junta Soldiers reportedly killed in Upper Myanmar |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/thirty-junta-soldiers-reportedly-killed-in-upper-myanmar.html |accessdate=1 February 2022 |publisher=The Irrawaddy |archive-date=14 February 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220214193946/https://www.irrawaddy.com/news/burma/thirty-junta-soldiers-reportedly-killed-in-upper-myanmar.html |url-status=live }}</ref> ဖေဖော်ဝါရီလ ၇ ရက်နေ့တွင် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၌ ဒရုန်းများအသုံးပြု၍ ဒေသခံ PDF ၏ ရုတ်တရက်တိုက်ခိုက်မှုများကြောင့် စစ်ကောင်စီတပ်သားများ သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{cite web |date=7 February 2022 |title=38 Junta Soldiers Reported Killed in Upper Myanmar |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/38-junta-soldiers-reported-killed-in-upper-myanmar.html |accessdate=7 February 2022 |publisher=The Irrawaddy |archive-date=13 February 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220213140304/https://www.irrawaddy.com/news/burma/38-junta-soldiers-reported-killed-in-upper-myanmar.html |url-status=live }}</ref> PDF များလည်း ဆုံးရှုံးမှုများ ရှိခဲ့ပြီး ခင်ဦးမြို့နယ်တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော တိုက်ပွဲ၌ တိုက်ခိုက်ရေးသမား ၁၂ ဦး ကျဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{cite web |date=18 February 2022 |title=Resistance Fighters Suffer Heavy Losses During Sagaing Clash With Myanmar Junta |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/resistance-fighters-suffer-heavy-losses-during-sagaing-clash-with-myanmar-junta.html |accessdate=22 February 2022 |publisher=The Irrawaddy |archive-date=22 February 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220222012425/https://www.irrawaddy.com/news/burma/resistance-fighters-suffer-heavy-losses-during-sagaing-clash-with-myanmar-junta.html |url-status=live }}</ref>
[[ပြည်ထောင်စုနေ့]]တွင် မြို့ကြီးအများအပြား၌ အကြမ်းဖက်တိုက်ခိုက်မှုများ ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ စစ်တပ်၏ အခမ်းအနားများ ပြုလုပ်နေစဉ် မြို့တော် [[နေပြည်တော်မြို့|နေပြည်တော်]]၌ PDF တပ်ဖွဲ့ဝင်များက တိုက်ခိုက်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ရာ စစ်ကောင်စီတပ်သား အနည်းဆုံး ၄ ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{cite web |date=14 February 2022 |title=Junta Soldiers Killed; Social Media Users Boycott Myanmar Coup Leader's Parade |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/junta-soldiers-killed-social-media-users-boycott-myanmar-coup-leaders-parade.html |accessdate=14 February 2022 |publisher=The Irrawaddy |archive-date=14 February 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220214143540/https://www.irrawaddy.com/news/burma/junta-soldiers-killed-social-media-users-boycott-myanmar-coup-leaders-parade.html |url-status=live }}</ref> [[မန္တလေးမြို့]]၌လည်း မဟာအောင်မြေနှင့် ပြည်ကြီးတံခွန်မြို့နယ်များတွင် အရပ်သား ပြောက်ကျားအဖွဲ့များနှင့် PDF များက စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင်များကို ပစ်ခတ်ခြင်းနှင့် လက်လုပ်ဗုံးများဖြင့် ပစ်ပေါက်ခြင်းများ ပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။ တပ်မတော်တပ်ဖွဲ့ဝင်များသည် လက်တုံ့ပြန်သည့်အနေဖြင့် ခုခံတော်လှန်ရေး ပုန်းခိုရာနေရာနှစ်ခုကို ဝင်ရောက်စီးနင်းခဲ့ရာ ပြောက်ကျားတိုက်ခိုက်ရေးသမား ရှစ်ဦးကို သတ်ဖြတ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite news|title=Myanmar Junta Claims to Have Killed 8 Resistance Fighters in Mandalay Raids|work=Myanmar NOW|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-junta-claims-to-have-killed-8-resistance-fighters-in-mandalay-raids.html|access-date=17 January 2022|archive-date=13 February 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220213180339/https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-junta-claims-to-have-killed-8-resistance-fighters-in-mandalay-raids.html|url-status=live}}</ref>
=== ၂၀၂၃ ===
၂၀၂၃ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလတွင် စစ်ကောင်စီဆန့်ကျင်ရေးတပ်ဖွဲ့များသည် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၌ "[[တောင်သမန် စစ်ဆင်ရေး]]" ကို စတင်ခဲ့သည်။<ref name="Irrawaddy Mandalay">{{cite news|website=The Irrawady|title=Myanmar Junta Base Seized in Mandalay: PDF|date=28 November 2023|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-junta-base-seized-in-mandalay-pdf.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20240406111727/https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-junta-base-seized-in-mandalay-pdf.html|archive-date=6 April 2024}}</ref>
၂၀၂၃ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၆ ရက်နေ့တွင် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ [[ကောလင်းမြို့]]သည် [[၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး]]အတွင်း ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များလက်သို့ ကျရောက်ခဲ့ရာ ၎င်းသည် စစ်ဆင်ရေးကာလအတွင်း သိမ်းပိုက်ရရှိသည့် ပထမဆုံးသော ခရိုင်အဆင့် မြို့တော်ဖြစ်လာခဲ့သည်။<ref name=kawlin>{{Cite news |date=6 November 2023 |title=Myanmar Resistance Seizes First District Level Town in Sagaing as Offensive Expands |language=English |work=The Irrawaddy |url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/myanmar-resistance-seizes-first-district-level-town-in-sagaing-as-offensive-expands.html |access-date=6 November 2023 |archive-date=7 November 2023 |archive-url=https://archive.today/20231107031740/https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/myanmar-resistance-seizes-first-district-level-town-in-sagaing-as-offensive-expands.html |url-status=live }}</ref>
===၂၀၂၄===
[[File:PDF forces in Magway Region 2024-08-10.png|thumb|မကွေးတိုင်းဒေသကြီးအတွင်းရှိ ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်များ (၂၀၂၄ ဩဂုတ်)]]
အညာဒေသရှိ ဒေသခံ PDF များသည် ယခုအခါ NUG နှင့် ပိုမိုချိတ်ဆက်မိနေပြီဖြစ်သည်။ သို့သော် ၎င်းတို့သည် အဓိကအားဖြင့် ထိုးစစ်ဆင် တိုက်ခိုက်ခြင်း နည်းဗျူဟာများကိုသာ အသုံးပြုနေဆဲဖြစ်သည်။<ref>[https://www.frontiermyanmar.net/en/anyar-rising-myanmars-dry-zone-pdfs-up-the-ante/ Anyar rising: Myanmar’s Dry Zone PDFs up the ante] [[Frontier Myanmar]]. September 13, 2024.</ref>
တပ်မတော်တပ်ဖွဲ့များသည် ၁၀ ရက်နီးပါး တိုက်ပွဲများ ဖြစ်ပွားပြီးနောက် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၀ ရက်နေ့တွင် [[ကောလင်းမြို့]]ကို ပြန်လည်သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>[https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/myanmar-junta-retakes-town-from-civilian-government-in-sagaing-region.html Myanmar Junta Retakes Town From Civilian Government in Sagaing Region]. [[The Irrawaddy]]. February 13, 2024 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240213160046/https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/myanmar-junta-retakes-town-from-civilian-government-in-sagaing-region.html|date=February 13, 2024}}</ref> ယင်းနောက်ပိုင်းတွင် စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင်များသည် အခြေချနေထိုင်ရာနေရာများကို ဖျက်ဆီးခဲ့ပြီး ကောလင်းနှင့် ပတ်ဝန်းကျင်ကျေးရွာများရှိ အိမ်အများစုကို ဖျက်ဆီးပစ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Town Almost Razed to Ground After Being Retaken by Myanmar Junta Troops |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/town-almost-razed-to-ground-after-being-retaken-by-myanmar-junta-troops.html |work=The Irrawaddy |date=27 February 2024 |language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20240307115156/https://www.irrawaddy.com/news/burma/town-almost-razed-to-ground-after-being-retaken-by-myanmar-junta-troops.html|archive-date=March 7, 2024}}</ref> ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၂ ရက်နေ့တွင် စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင်များသည် [[မော်လူးမြို့]]ကို [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်|KIA]] နှင့် [[မြန်မာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာကျောင်းသားများဒီမိုကရက်တစ်တပ်ဦး|ABSDF]] လက်မှ ပြန်လည်သိမ်းပိုက်ရန် ထိုးစစ်ဆင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Myanmar army launches offensive to retake Maw Luu from resistance |url=https://myanmar-now.org/en/news/myanmar-army-launches-offensive-to-retake-maw-luu-from-resistance/ |work=Myanmar Now |date=22 February 2024 |language=en}}</ref> တော်လှန်ရေးပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များသည် ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလတွင် ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေးကာလအတွင်း ရွှေဘို-မြစ်ကြီးနားလမ်းကို ပိတ်ဆို့ကာ အဆိုပါအရေးပါသောမြို့ကို သိမ်းပိုက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။<ref>{{cite news |title=Myanmar Resistance Forces Seize Fourth Sagaing Town |author=Hein Htoo Zan |work=The Irrawaddy |url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/myanmar-resistance-forces-seize-fourth-sagaing-town.html |language=en |date=13 December 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231217155204/https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/myanmar-resistance-forces-seize-fourth-sagaing-town.html|archive-date=December 17, 2023}}</ref> မတ်လ ၁၄ ရက်နေ့တွင် စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင်များသည် ကလေးမြို့ကို စစ်ကောင်စီဆန့်ကျင်ရေးတိုက်ခိုက်မှုများကို ခုခံကာကွယ်ရန် စစ်ဆင်ရေးတစ်ခုတွင် ကလေးမြို့နယ်၊ ကမ်းပါးနီကျေးရွာကို သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Myanmar Resistance's 'Final Warning' to Junta Sparks Civilian Exodus in Kale Warzone |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-resistances-final-warning-to-junta-sparks-civilian-exodus-in-kale-warzone.html |work=The Irrawaddy |language=en |date=14 March 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240315030445/https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-resistances-final-warning-to-junta-sparks-civilian-exodus-in-kale-warzone.html|archive-date=March 15, 2024}}</ref> စစ်ဆင်ရေးရှိလင့်ကစား မတ်လ ၁၆ ရက်နေ့တွင် ခုခံတော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့များသည် ကလေးမြို့မြောက်ဘက်ရှိ ပျူစောထီးထိန်းချုပ်ထားသော ကျောင်းတိုက်ရွာကို သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Fighting near Kalay leaves at least 10 civilians dead |url=https://myanmar-now.org/en/news/fighting-near-kalay-leaves-at-least-10-civilians-dead/ |work=Myanmar Now |language=en |date=14 March 2024 |accessdate=24 May 2025 |archivedate=16 March 2025 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20250316182353/https://myanmar-now.org/en/news/fighting-near-kalay-leaves-at-least-10-civilians-dead/ }}</ref>
စစ်ကောင်စီက ပြန်လည်ထိုးစစ်များ စတင်နေချိန်တွင် မဟာမိတ်ခုခံတော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့များသည် [[ကနီမြို့|ကနီ]]ကို သိမ်းပိုက်ရန် ထိုးစစ်ဆင်ခဲ့ပြီး မတ်လ ၇ ရက်နေ့တွင် မြို့၏ ၈၀% ခန့်ကို သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Myanmar Resistance Fighters Poised to Capture Key Town in Sagaing Region |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-resistance-fighters-poised-to-capture-key-town-in-sagaing-region.html |work=The Irrawaddy |language=en |date=7 March 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240308071445/https://www.irrawaddy.com/news/burma/myanmar-resistance-fighters-poised-to-capture-key-town-in-sagaing-region.html|archive-date=March 8, 2024}}</ref> ၁၀ ရက်နီးပါး တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားပြီးနောက် မတ်လ ၁၅ ရက်နေ့တွင် စစ်ကောင်စီ၏ အင်အားကြီးမားသော ခုခံမှုကြောင့် တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များသည် မြို့ကို သိမ်းပိုက်ရန် ကြိုးပမ်းမှုများကို လက်လျှော့ခဲ့ရသည်။<ref>{{cite news |title=Battle for control of Kani ends with retreat by anti-regime forces |url=https://myanmar-now.org/en/news/battle-for-control-of-kani-ends-with-retreat-by-anti-regime-forces/ |work=Myanmar Now |language=en |date=15 March 2024 |accessdate=24 May 2025 |archivedate=15 March 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240315215029/https://myanmar-now.org/en/news/battle-for-control-of-kani-ends-with-retreat-by-anti-regime-forces/ }}</ref>
၂၀၂၄ ခုနှစ် ဧပြီလ ၄ ရက်နေ့တွင် ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ (PDF) သည် နေပြည်တော်ရှိ အဓိက တပ်မတော်ဌာနချုပ်ဖြစ်သော ဧလာလေတပ်စခန်းနှင့် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်၏ နေအိမ်ကို မကြုံစဖူး ဒရုန်းတိုက်ခိုက်မှု ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ဒရုန်း ၃၀ နီးပါးကို အသုံးပြုခဲ့ပြီး စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင်များက ၇ စီးကို ပစ်ချခဲ့ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Myanmar's military-ruled capital attacked by drones|url=https://www.bbc.com/news/world-asia-68730993|work=[[British Broadcasting Corporation|BBC]]|date=4 April 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240404090621/https://www.bbc.com/news/world-asia-68730993|archive-date=April 4, 2024}}</ref><ref>{{cite news |title=Myanmar Resistance Drones Target Junta Chief's Residence, Military HQ and Airbase in Naypyitaw|url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/myanmar-resistance-drones-target-junta-chiefs-residence-military-hq-and-airbase-in-naypyitaw.html|work=The Irrawaddy |date=4 April 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240404145519/https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/myanmar-resistance-drones-target-junta-chiefs-residence-military-hq-and-airbase-in-naypyitaw.html|archive-date=April 4, 2024}}</ref> ဒရုန်း ၁၃ စီးကို ပစ်ချခဲ့ပြီး ထိခိုက်ဒဏ်ရာရမှု သို့မဟုတ် ပစ္စည်းဥစ္စာပျက်စီးမှုမရှိကြောင်း [[မြဝတီရုပ်မြင်သံကြား]]က ပြောကြားခဲ့သည်။ NUG က တိုက်ခိုက်မှုသည် "အောင်မြင်မှု" ဖြစ်သည်ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။<ref>{{cite web|date=2024-04-04|url=https://www.aljazeera.com/news/2024/4/4/myanmar-opposition-launches-drone-attack-on-militarys-stronghold-capital|title=Myanmar anti-coup forces claim 'success' in Naypyidaw drone attack|work=Al Jazeera|archive-url=https://web.archive.org/web/20240406031530/https://www.aljazeera.com/news/2024/4/4/myanmar-opposition-launches-drone-attack-on-militarys-stronghold-capital|archive-date=April 6, 2024}}</ref> ဧပြီလ ၁၂ ရက်နေ့တွင် ဒေသခံပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့များသည် ဧလာလေတပ်စခန်းကို နောက်ထပ်တိုက်ခိုက်မှုတစ်ခုတွင် စစ်ကောင်စီတပ်သား ၁၂ ဦးကျော်ကို သတ်ဖြတ်ခဲ့သည်ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Resistance carries out second attack on Naypyitaw airbase in one week |url=https://myanmar-now.org/en/news/resistance-carries-out-second-attack-on-naypyitaw-airbase-in-one-week/ |work=Myanmar Now |date=12 April 2024 |accessdate=24 May 2025 |archivedate=14 May 2025 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20250514085728/https://myanmar-now.org/en/news/resistance-carries-out-second-attack-on-naypyitaw-airbase-in-one-week/ }}</ref>
ဧပြီလ ၁၉ ရက်နေ့တွင် စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့များသည် ၂၀၂၃ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလက သိမ်းပိုက်ခဲ့သော [[ဟုမ္မလင်းမြို့နယ်]]၊ [[ရွှေပြည်အေးမြို့]]ကို ပြန်လည်သိမ်းပိုက်ရန် ပြန်လှန်ထိုးစစ်ဆင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Myanmar Junta Battling to Retake Town near India Border From Civilian Govt |url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/myanmar-junta-battling-to-retake-town-near-india-border-from-civilian-govt.html |date=24 April 2024 |work=The Irrawaddy}}</ref>
ဇွန်လ ၁၁ ရက်နေ့တွင် ပြည်ထောင်စုလွတ်မြောက်ရေးတပ်ဦးနှင့် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးအဖွဲ့တို့သည် စစ်ကိုင်းမြို့တော် မုံရွာအနီးရှိ စစ်ကောင်စီအခြေစိုက်စခန်းတစ်ခုကို သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Resistance forces capture outpost, prisoners near Myanmar army's northwestern regional headquarters |url=https://myanmar-now.org/en/news/resistance-forces-capture-outpost-prisoners-near-myanmar-armys-northwestern-regional-headquarters/ |date=14 June 2024 |work=Myanmar Now |accessdate=24 May 2025 |archivedate=19 September 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240919002531/https://myanmar-now.org/en/news/resistance-forces-capture-outpost-prisoners-near-myanmar-armys-northwestern-regional-headquarters/ }}</ref> ဇွန်လ ၂၇ ရက်နေ့တွင် PDF အများအပြားပါဝင်သော ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့က [[ဘုတလင်မြို့]]ကို ထိုးစစ်ဆင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=It is said that 20 members of the Military Council were killed in the Battle of Butlin |url=https://bur.mizzima.com/2024/06/29/25807 |date=29 June 2024 |work=Mizzima |language=my}}</ref>
ဇူလိုင်လ ၁၇ ရက်နေ့တွင် ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့များသည် [[နေပြည်တော် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လေဆိပ်]]သို့ ဒုံးကျည် ၂ စင်းပစ်လွှတ်ခဲ့ရာ ထိခိုက်ဒဏ်ရာရမှုမရှိခဲ့ပေ။<ref>{{cite news |title=Myanmar junta opponents launch rocket attack on capital airport |url=https://myanmar-now.org/en/news/myanmar-junta-opponents-launch-rocket-attack-on-capital-airport/ |date=18 July 2024 |work=Myanmar Now |accessdate=24 May 2025 |archivedate=28 January 2025 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20250128123447/https://myanmar-now.org/en/news/myanmar-junta-opponents-launch-rocket-attack-on-capital-airport/ }}</ref>
ဩဂုတ်လ ၁၀ ရက်နေ့တွင် မြင်းခြံခရိုင် PDF က တောင်သာနှင့် နွားထိုးကြီးကို ထိုးစစ်ဆင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=PDF Groups Seize Guard Posts for Chinese Pipeline Facilities in Myanmar's Mandalay Region |url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/pdf-groups-seize-guard-posts-for-chinese-pipeline-facilities-in-myanmars-mandalay-region.html |work=The Irrawaddy |date=12 August 2024}}</ref> နွားထိုးကြီးကို ခဏတာ သိမ်းပိုက်ခဲ့ပြီး မကြာမီတွင် စစ်ကောင်စီက ပြန်လည်သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။ ဩဂုတ်လ ၁၅ ရက်နေ့တွင် PDF က ဒီပဲယင်းကို ထိုးစစ်ဆင်ခဲ့ပြီး ဩဂုတ်လ ၁၈ ရက်နေ့တွင် မြို့ကို သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။ မကြာမီတွင် စစ်ကောင်စီ၏ ပြန်လှန်ထိုးစစ်ကြောင့် PDF သည် မြို့မှ ဆုတ်ခွာခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Why did the revolutionary forces withdraw after the capture of this city? |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cwy5rnkj81po |work=BBC |date=19 August 2024 |language=my}}</ref> ဩဂုတ်လလယ်ပိုင်းတွင် KIA နှင့် PDF တို့သည် [[အင်းတော်မြို့|အင်းတော်]]၊ [[ပင်လယ်ဘူးမြို့|ပင်လယ်ဘူး]]နှင့် [[ထီးချိုင့်မြို့]]တို့ကို ပူးပေါင်းထိုးစစ်ဆင်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Myanmar Resistance Encircles Three Sagaing Towns Amid Junta Bombardment |url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/myanmar-resistance-encircles-three-sagaing-towns-amid-junta-bombardment.html |work=The Irrawaddy |date=29 August 2024}}</ref> ခုခံတော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့များသည် အောက်တိုဘာလ ၈ ရက်နေ့တွင် ပင်လယ်ဘူးကို အပြည့်အဝသိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့ပြီး စစ်ကောင်စီတပ်သား ၈၀၀ ခန့်ကို အနိုင်ယူခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Resistance Hails Huge Blow for Myanmar Junta in Pinlebu |url=https://www.irrawaddy.com/in-person/interview/resistance-hails-huge-blow-for-myanmar-junta-in-pinlebu.html |work=The Irrawaddy |date=14 October 2024}}</ref>
အောက်တိုဘာလ ၂၇ ရက်နေ့၊ [[၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး]]၏ နှစ်ပတ်လည်နေ့တွင် [[မောင်ဆောင်းခ]]က [[ဗမာပြည်သူ့လွတ်မြောက်ရေးတပ်တော်]] (BPLA) သည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ အညာဒေသတွင် စစ်ဆင်ရေးများ စတင်မည်ဖြစ်ကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=BPLA expands operations to upper Myanmar, marks progress on anniversary of Operation 1027 |url=https://eng.mizzima.com/2024/10/30/15692 |work=Mizzima |date=30 October 2024}}</ref>
နိုဝင်ဘာလ ၁၁ ရက်နေ့တွင် မြန်မာအမျိုးသားတော်လှန်ရေးတပ်မတော်နှင့် အခြား PDF များစွာသည် ပုလဲမြို့ကို တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ မြို့၏ နေရာအတော်များများကို သိမ်းပိုက်ပြီးနောက် စစ်ကောင်စီ၏ ပြန်လှန်ထိုးစစ်ကြောင့် ၎င်းတို့ ဆုတ်ခွာခဲ့ရသည်။<ref>{{cite news |title=Outnumbered and Outgunned Resistance Abandons Sagaing Town |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/outnumbered-and-outgunned-resistance-abandons-sagaing-town.html |work=The Irrawaddy |date=18 November 2024}}</ref>
နိုဝင်ဘာ ၂၁ ရက်နေ့က ငဖဲမြို့နယ်၊ အမ်း-ပဒါန်းလမ်းမပေါ်တွင် တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားခဲ့ရာ [[လူထုတော်လှန်ရေး မဟာမိတ်အင်အားစု]] က ဂုတ်ကြီးရွာအရှေ့ဘက်တွင် စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင် ၄၀ ကို ချုံခိုတိုက်ခိုက်ခဲ့ကြောင်း ခုခံတော်လှန်ရေးအဖွဲ့က ပြောကြားခဲ့သည်။ အဆိုပါအဖွဲ့က ချုံခိုတိုက်ခိုက်မှုတွင် စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင် ၉ ဦးကို သတ်ဖြတ်ပြီး ၁၀ ဦးကို ဒဏ်ရာရရှိစေခဲ့ကြောင်းလည်း ပြောဆိုခဲ့သည်။ ဒေသခံခုခံတော်လှန်ရေးအဖွဲ့များအနက် တစ်ခုဖြစ်သော ချင်းကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ - အရှို (CDF-Asho) က နိုဝင်ဘာ ၂၅ ရက် တနင်္လာနေ့ နံနက် ၆ နာရီခန့်တွင် မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ငဖဲမြို့နယ်၊ အမ်း-ပဒန်းလမ်းမပိုင်းတွင် လုံခြုံရေးတာဝန်ထမ်းဆောင်နေသော စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင် ၂၀ ကို ချုံခိုတိုက်ခိုက်ခဲ့ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ ချုံခိုတိုက်ခိုက်မှုအတွင်း စစ်ကောင်စီတပ်သား ၄ ဦး သေဆုံးပြီး အများအပြား ဒဏ်ရာရရှိခဲ့ကာ စစ်လက်နက်ပစ္စည်းများနှင့် ပစ္စည်းအချို့ကို သိမ်းဆည်းရမိခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Resistance, Myanmar Junta Forces Clash on Rakhine-Magwe Border |url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/resistance-myanmar-junta-forces-clash-on-rakhine-magwe-border.html |work=The Irrawaddy |date=26 November 2024}}</ref>
===၂၀၂၅===
ဇန်နဝါရီ ၁၁ ရက်နေ့မှစ၍ [[အာရက္ခတပ်တော်]] (AA) နှင့် မဟာမိတ်များသည် ရခိုင်ပြည်နယ်နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်းထိစပ်နေသော မကွေးတိုင်းဒေသကြီးကို ဆက်သွယ်ထားသည့် အမ်း-ပဒန်းလမ်းမပေါ်ရှိ လက်နက်ကြီးတပ်စခန်းကို စောင့်ကြပ်နေသည့် မြန်မာစစ်ကောင်စီ၏ ကင်းစခန်းများကို တိုက်ခိုက်ခဲ့ကြောင်း ဒေသခံသတင်းရင်းမြစ်များက ပြောကြားခဲ့သည်။ ဇန်နဝါရီ ၁၁ ရက် စနေနေ့တွင် မကွေးတိုင်း [[ငဖဲမြို့နယ်]]၊ [[ပဒါန်းရွာ၊ ငဖဲမြို့နယ်|ပဒါန်း]]မှ ၃၂ ကီလိုမီတာအကွာရှိ ဂုတ်ကြီးအနီး ရခိုင်တောင်ပေါ်ကျေးရွာနှစ်ရွာရှိ ကင်းစခန်းများတွင် တိုက်ပွဲများ ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ လူထုတော်လှန်ရေး မဟာမိတ်အင်အားစု-မကွေးအဖွဲ့က ဂုတ်ကြီးရွာအနီးတွင် စစ်ကောင်စီတပ်သား ၁၀၀ ခန့် ပါဝင်သော စစ်ကောင်စီယာဉ် ၅ စီးကို အဝေးထိန်းမိုင်းများဖြင့် တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ ၄ ဦး သေဆုံးပြီး ၁၃ ဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့ကြောင်း သတင်းထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။<ref>{{cite news |title=Arakan Army Attacking Myanmar Junta Outposts at Gateway to Magwe Region |url=https://www.irrawaddy.com/news/war-against-the-junta/arakan-army-attacking-myanmar-junta-outposts-at-gateway-to-magwe-region.html |work=The Irrawaddy |date=14 January 2025}}</ref>
{{main|ကသာမြို့နယ် စစ်ဆင်ရေး}}
၂၀၂၅ ခုနှစ် မတ်လ ၁၅ ရက်နေ့တွင် မြန်မာစစ်ကောင်စီသည် [[ကသာမြို့နယ်]]ရှိ ကျေးလက်ဒေသအချို့ကို ပြန်လည်သိမ်းပိုက်ရန် [[ကသာမြို့နယ် စစ်ဆင်ရေး|စစ်ဆင်ရေးတစ်ခု]] စတင်ခဲ့သည်။ ကသာမြို့မှ ခြေလျင်တပ်ရင်း ၃၀၉ မှ စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့များသည် မြို့နယ်ကျေးလက်ဒေသများရှိ ခုခံတော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့များကို တိုက်ခိုက်ခဲ့သော်လည်း ကသာ PDF တပ်ဖွဲ့ဝင်များ၏ ပြင်းထန်သော အနိုင်ယူမှုကို ခံစားခဲ့ရသည်။<ref>{{cite news |title=Fierce Fighting Outside Katha Town in Sagaing Region |url=https://www.bnionline.net/en/news/fierce-fighting-outside-katha-town-sagaing-region |work=Burma News International |date=18 March 2025}}</ref>
၂၀၂၅ ဇူလိုင် ၁၁ ရက်တွင် [[စစ်ကိုင်းမြို့နယ်]]၊ [[လင်းတလူးရွာ၊ စစ်ကိုင်းမြို့နယ်|လင်းတလူးကျေးရွာ]]ရှိ စစ်ရှောင်အများစုနေထိုင်သည့် ဘုန်းကြီးကျောင်းကို စစ်ကောင်စီလေတပ်က ဂျက်တိုက်လေယာဉ်ဖြင့် ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့ခြင်းကြောင့် ဒေသခံ ၃၀ ဦးထက်မနည်း သေဆုံးကာ ၂၀ ခန့် အပြင်းအထန်ဒဏ်ရာ ရရှိခဲ့သည်။ <ref>{{Cite web|url=https://bur.mizzima.com/2025/07/11/61724|title=စစ်ကိုင်းမြို့နယ် လင်းတလူးကျေးရွာ ဘုန်းကြီးကျောင်း ဗုံးကြဲခံရမှုတွင် ဒေသခံ ၃၀ ထက်မနည်းသေဆုံး|accessdate=11 July 2025|publisher=Mizzima}}</ref>
=== ၂၀၂၆ ===
* ၃၀ ဧပြီ - [[ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော်|ကချင်လွတ်လပ်ရေးတပ်မတော်]] (KIA) နှင့် [[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်]] (PDF) ပူးပေါင်းတပ်များက သိမ်းပိုက်ထားခဲ့သည့် စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ [[အင်းတော်မြို့]]အား ပြန်လည်ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့ပြီဖြစ်ကြောင်း တပ်မတော်က သတင်းထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-05-01 |title=၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မေ ၁ ရက် ဘီဘီစီတိုက်ရိုက်သတင်းထုတ်လွှင့်ချက် - ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ဟာ မိတ်ဆွေဟောင်းလို့ တရုတ်ပြော |url=https://www.bbc.com/burmese/live/c1k279vw387t |access-date=2026-05-01 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref>
* ၄ မေ - မန္တလေးတိုင်း၊ မြင်းခြံခရိုင်၊ တောင်သာမြို့နယ်အတွင်း၌ ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ (PDF) ဝင်များလိုက်ပါလာသည့် ယာဉ်အား ရွှေစည်ကြီးကျေးရွာမှ သံဘိုရွာဘက်သို့ မောင်းနှင်လာစဉ် စစ်တပ်နှင့် ပြည်သူ့စစ် ပူးပေါင်းအဖွဲ့က တောင်သာမြို့နယ်၊ သံဘိုရွာမကျေးရွာအနီးတွင် ကင်းပုန်းဝပ်၍ ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ PDF တပ်ဖွဲ့ဝင် ၁၁ ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-05-04 |title=၂၀၂၆ ခုနှစ် မေ ၄ ရက်- အိန္ဒိယ ရေတပ်အကြီးအကဲ မြန်မာရောက်ပြီး မြန်မာရေတပ်ကို စစ်ဘက်သုံးပစ္စည်းတွေပေး |url=https://www.bbc.com/burmese/live/c9q37d9x5lzt |access-date=2026-05-04 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref>
* ၅ မေ -
** တော်လှန်ရေးပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များက ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလမှ စတင်ကာ ထိန်းချုပ်ထားခဲ့သော အင်းတော်မြို့၏ မြို့နယ်ခွဲဖြစ်သည့် [[မော်လူးမြို့]]ကို မြန်မာစစ်တပ်က မေလ ၅ ရက်နေ့တွင် ထိန်းချုပ်လိုက်သည်။<ref>{{Cite web|title=၂၀၂၆ မေ ၅ ရက် ဘီဘီစီသတင်းများတိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု - အိန္ဒိယ-မြန်မာ နှစ်နိုင်ငံနယ်စပ်မှာ လက်နက်ကိုင်တပ်တွေ မရှိရေး နေပြည်တော်နဲ့ ဒေလီဆွေးနွေး|url=https://www.bbc.com/burmese/live/cm2p15nvdm6t|website=BBC News မြန်မာ|date=2026-05-05|access-date=2026-05-05|language=my}}</ref>
** စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ [[ဝက်လက်မြို့နယ်]]၏ အရှေ့မြောက်ခြမ်းရှိ စခန်းသာရွာအနီးတစ်ဝိုက်ကို စစ်လေတပ်က မေလ ၅ ရက်နေ့ ညသန်းခေါင်ကျော်အချိန်တွင် လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှု သုံးကြိမ် ပြုလုပ်ခဲ့ရာ အရပ်သား သုံးဦး သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-05-06 |title=ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်နဲ့တွေ့ခွင့်ပေးဖို့ နေပြည်တော်ကို အာဆီယံဥက္ကဋ္ဌ ဖိလစ်ပိုင်တောင်းဆို -၂၀၂၆ မေလ ၆ ရက် ဘီဘီစီသတင်းများတိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု |url=https://www.bbc.com/burmese/live/cvgzlyqqy81t |access-date=2026-05-06 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref><br />
* ၆ မေ - မတ္တရာ၊ သပိတ်ကျင်း၊ တကောင်း၊ ထီးချိုင့်၊ ကသာ၊ အင်းတော်နှင့် မော်လူးတို့ကို စစ်တပ်က ပြီးခဲ့သည့် လများအတွင်း ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့ပြီးနောက် မန္တလေး-မတ္တရာ-သပိတ်ကျင်း-တကောင်း-ထီးချိုင့်-ကသာ-အင်းတော်-မော်လူး-နန့်စီးအောင်-မိုးညှင်း-မိုးကောင်း-မြစ်ကြီးနား လမ်းကြောင်းတစ်လျှောက်အား အပြည့်အဝ ထိန်းချုပ်နိုင်ပြီး၊ ဖွင့်လှစ်လိုက်ကြောင်း နိုင်ငံပိုင်သတင်းစာများမှ ကြေညာသည်။ <ref>{{Cite web |date=2026-05-07 |title=၂၀၂၆ မေ၇ ရက် ဘီဘီစီသတင်းများတိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု - မန္တလေး-မြစ်ကြီးနား ကားလမ်းတစ်ခုလုံးကို ထိန်းချုပ်နိုင်ပြီလို့ စစ်တပ်ကြေညာ |url=https://www.bbc.com/burmese/live/c3r2n458gw2t |access-date=2026-05-07 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |title=တပ်မတော်စစ်ကြောင်းများက အကြမ်းဖက်သောင်းကျန်းသူများ ယာယီစိုးမိုးထားသည့် နေရာများအား ပြန်လည်တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ပြီး မန္တလေး - မတ္တရာ - သပိတ်ကျင်း-တကောင်း- ထီးချိုင့် - ကသာ - အင်းတော် - မော်လူး - နန့်စီးအောင် - မိုးညှင်း - မိုးကောင်း - မြစ်ကြီးနား ဆက်သွယ်ရေးလမ်းကြောင်းအား ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်ပေးနိုင်ခဲ့ {{!}} Ministry Of Information |url=http://www.moi.gov.mm/news/82465 |access-date=2026-05-07 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>
* ၁၈ မေ - စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ [[ဒီပဲယင်းမြို့နယ်]]ရှိ မုံရွာ-ရေဦး အဝေးပြေးလမ်းမကြီးဘေးတွင် တည်ရှိသော [[စိုင်ပြင်မြို့]]ကို "Operation OTT" စစ်ဆင်ရေးအဖြစ် တိုက်ခိုက်သိမ်းယူခဲ့ကြောင်း [[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်]] (PDF)၊ အမှတ် (၁) ရွှေဘိုခရိုင် စစ်ဌာနက သတင်းထုတ်ပြန်လိုက်သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-05-19 |title=၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မေ ၁၉ ရက် ဘီဘီစီတိုက်ရိုက်သတင်းထုတ်လွှင့်ချက် - လွတ်လပ်ရေးနှစ် ၂၅၀ ပြည့် အိမ်ဖြူတော် UFC ပွဲမှာ မြန်မာဖိုက်တာ ဗန် ပါဝင် |url=https://www.bbc.com/burmese/live/cgrp1972qent |access-date=2026-05-19 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref>
* [[၂၀၂၆ ကျောင်းသားတော်လှန်ရေးတပ်တော် အဖွဲ့ဝင်များ ဖမ်းဆီးခံရမှု]]: စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ ကလေးခရိုင်၊ မင်းကင်းမြို့နယ်တွင် NUG လက်အောက်ခံ ပသုံးလုံးအဖွဲ့နှင့် ကျောင်းသားတော်လှန်ရေးတပ်တော် (SRF) တို့ ပွတ်တိုက်မှုဖြစ်ပွားလျက်ရှိရာ SRF ဥက္ကဋ္ဌ ကိုစံတင်ထွန်းအား မေ ၂၆ ရက်တွင် ပစ်ခတ်ဖမ်းဆီးခဲ့ကြောင်း SRF က ထုတ်ပြန်သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-05-29 |title=၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မေ ၂၉ ရက် ဘီဘီစီတိုက်ရိုက်သတင်းထုတ်လွှင့်ချက် - မိုဒီ ဖိတ်တဲ့ ဦးမင်းအောင်လှိုင်ရဲ့ အိန္ဒိယ ခရီးမှာ ဘာတွေဆွေးနွေးမလဲ |url=https://www.bbc.com/burmese/live/clypeqn1np1t |access-date=2026-05-29 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref>
== လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှုဆိုင်ရာ ထိခိုက်မှုများ ==
Data for Myanmar သုတေသနအဖွဲ့၏ အဆိုအရ အညာဒေသရှိ အရပ်သားနေအိမ် ၅၇,၁၈၃ လုံးကျော်ကို စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင်များက မီးရှို့ဖျက်ဆီးခဲ့ရာ ၎င်းသည် တစ်နိုင်ငံလုံးရှိ မီးရှို့ခံရသော အရပ်သားနေအိမ်စုစုပေါင်း၏ ၉၄% ရှိကြောင်း သိရသည်။<ref>{{Cite news |date=10 April 2023 |title=Traditional Rituals on Hold as Junta Troops Ravage Myanmar's Buddhist Heartland |url=https://www.irrawaddy.com/features/traditional-rituals-on-hold-as-junta-troops-ravage-myanmars-buddhist-heartland.html |access-date=2024-02-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20240406111647/https://www.irrawaddy.com/features/traditional-rituals-on-hold-as-junta-troops-ravage-myanmars-buddhist-heartland.html|archive-date=6 April 2024}}</ref>
၂၀၂၁ ခုနှစ်မှစ၍ မြန်မာနိုင်ငံ စစ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက် နိုင်ငံတော်မှ ကျူးလွန်သည့် အကြမ်းဖက်မှုများ၊ အပူချိန်မြင့်တက်လာခြင်း၊ ကိုဗစ်-၁၉ ကပ်ရောဂါနှင့် သီးနှံအထွက်နှုန်းများ သိသိသာသာ ဆိုးရွားလာခြင်းတို့ကြောင့် အညာဒေသတွင် နေထိုင်သူများ မြန်မာနိုင်ငံ၏ အခြားဒေသများသို့ အစုလိုက်အပြုံလိုက် ပြောင်းရွှေ့နေထိုင်မှုများ ဖြစ်ပေါ်လျက်ရှိသည်။<ref>{{Cite news |last=Duncan |first=Kiana |date=21 July 2022 |title=Coup, Covid, climate: the triple threat chasing citizens from Myanmar's rice bowl |url=https://www.theguardian.com/world/2022/jul/21/coup-covid-climate-the-triple-threat-chasing-citizens-from-myanmars-rice-bowl |access-date=7 January 2024 |work=[[The Guardian]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20230823134448/https://www.theguardian.com/world/2022/jul/21/coup-covid-climate-the-triple-threat-chasing-citizens-from-myanmars-rice-bowl|archive-date=23 August 2023}}</ref>
=== ၂၀၂၆ ===
* မေ ၂၃ - စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး အထက်ပိုင်း၊ [[ကသာမြို့နယ်]]၊ ကသာ-အင်းတော်လမ်းပိုင်းရှိ [[နလယ်အင်းရွာ၊ ကသာမြို့နယ်|နလယ်အင်းရွာ]]အနီးသို့ လက်နက်ကြီးကျည် ကျရောက်ပေါက်ကွဲမှုကြောင့် ၇ လအရွယ် ကလေးငယ်တစ်ဦးအပါအဝင် စစ်ရှောင် သုံးဦး သေဆုံးပြီး ငါးဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-05-24 |title=မေ ၂၄ ရက်သတင်းအနှစ်ချုပ်- ကသာမြို့နယ်မှာ လက်နက်ကြီးကျည်ထိမှန်လို့ ၇ လသားကလေးအပါအဝင် စစ်ရှောင် ၃ ဦး သေဆုံး |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c5y0wqyekp0o |access-date=2026-05-24 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref>
** [[ချင်းပြည်နယ်]] တောင်ပိုင်းရှိ မတူပီ၊ မင်းတပ်နှင့် ကန်ပက်လက်စသည့် မြို့များကို စစ်တပ်က ၁၀ ရက်အတွင်း ၂၅ ကြိမ် လေကြောင်းမှ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ ရက်သားကလေးတစ်ဦး အပါအဝင် လူနှစ်ဦး သေဆုံးခဲ့ကြောင်း ချင်းပြည်သူ့အစည်းအရုံး / ချင်းပြည်သူ့တပ်မတော် (CPU/CPA) က ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=ချင်းတောင်ပိုင်းမြို့များကို ဗုံးအဆက်မပြတ်ကြဲ၊ ရက်သားကလေးငယ် အပါအဝင် ၂ ဦး သေဆုံး |url=https://burmese.dvb.no/post/794982 |access-date=2026-05-24 |website=DVB Burmese |language=en}}</ref>
* မေ ၂၇ - [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး|စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊]] [[ရွှေဘိုမြို့နယ်]] အား တိုက်ပွဲမရှိဘဲ စစ်တပ်က မေလ ၂၇ ရက်နေ့တွင် ဂျိုင်ရိုကော့ပတာ (FPV ဒရုန်း) နှင့် အသေခံဒရုန်းများ အသုံးပြု၍ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့ခြင်းကြောင့် ဒေသခံ သုံးဦး သေဆုံးပြီး နှစ်ဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့ကြောင်း ဒေသခံများက ပြောကြားသည်။<ref>{{Cite web |title=ရွှေဘိုတွင် စစ်တပ်ဗုံးကြဲသဖြင့် ဒေသခံ ၃ ဦး သေဆုံး၊ ၂ ဦးဒဏ်ရာရ |url=https://burmese.dvb.no/post/195486 |access-date=2026-05-31 |website=DVB Burmese |language=en}}</ref>
== ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရန် ==
* [[ချင်း စစ်မြေပြင်]]
* [[ရခိုင်ပြည်နယ် ပဋိပက္ခ (၂၀၁၆-လက်ရှိ)]]
== ကိုးကား ==
{{reflist}}
== ကျမ်းကိုး ==
* {{Cite web |title=One Year On: The Momentum of Myanmar's Armed Rebellion |url=https://www.wilsoncenter.org/sites/default/files/media/uploads/documents/ASIA_220519_1YearOn-BRIEF_V1r2.pdf |publisher=Woodrow Wilson International Center for Scholars|author=Ye Myo Hein|date=May 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20240402005630/https://www.wilsoncenter.org/sites/default/files/media/uploads/documents/ASIA_220519_1YearOn-BRIEF_V1r2.pdf|archive-date=2 April 2024}}
[[Category:မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)မှ စစ်ဆင်ရေးများ]]
[[ကဏ္ဍ:မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးရှိ တိုက်ပွဲများ]]
[[ကဏ္ဍ:မကွေးတိုင်းဒေသကြီးရှိ တိုက်ပွဲများ]]
[[ကဏ္ဍ:စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးရှိ တိုက်ပွဲများ]]
8h6uwunpg3eqy9x5qkqjc0cwubjrv61
ကဏ္ဍ:ရှမ်းပြည်နယ်ရှိ တိုက်ပွဲများ
14
270382
1034871
873934
2026-05-31T11:41:00Z
Salai Rungtoi
22844
[[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:ရှမ်းပြည်နယ်]]ကို ဖယ်ရှားခဲ့သည်၊ [[Category:ရှမ်းပြည်နယ်၏ သမိုင်း]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည်
1034871
wikitext
text/x-wiki
'''ဤကဏ္ဍ'''သည် ရှမ်းပြည်နယ်အတွင်း ဖြစ်ပွားခဲ့သော တိုက်ပွဲများ၊ စစ်ရေးအရေးအခင်းများနှင့် လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခများနှင့် သက်ဆိုင်သော သမိုင်းဝင်ဖြစ်ရပ်များကို စုစည်းဖော်ပြသော အမျိုးအစားဖြစ်သည်။
[[ကဏ္ဍ:ရှမ်းပြည်နယ်၏ သမိုင်း|တိုက်ပွဲ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ ပါဝင်သော တိုက်ပွဲများ]]
tjuq2tr7yj2zcyb1pvb99wkkqqq0tq5
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားသော မီးလောင်မှုများ
14
271874
1034863
880526
2026-05-31T11:33:50Z
Salai Rungtoi
22844
[[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားသည့် ဘေးအန္တရာယ်များ]]ကို ဖယ်ရှားခဲ့သည်၊ [[Category:မြန်မာနိုင်ငံတွင် လူတို့ကြောင့်ဖြစ်သော ဘေးအန္တရာယ်များ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည်
1034863
wikitext
text/x-wiki
ဤကဏ္ဍတွင် မြန်မာနိုင်ငံ၌ ဖြစ်ပွားခဲ့သော မီးလောင်မှုများနှင့် ပတ်သက်သည့် အကြောင်းအရာများ ပါဝင်ပါသည်။ မြန်မာနိုင်ငံ၏ မြို့ကြီးများ၊ ကျေးရွာများ၊ စက်ရုံအလုပ်ရုံများနှင့် အခြားနေရာများတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော မီးလောင်မှုဖြစ်စဉ်များ၊ ယင်းတို့၏ ဖြစ်ပွားသည့် ရက်စွဲ၊ နေရာ၊ အကြောင်းအရင်း၊ ထိခိုက်ပျက်စီးဆုံးရှုံးမှုဆိုင်ရာ အချက်အလက်များကိုလည်း ဤကဏ္ဍတွင် စုစည်းဖော်ပြထားပါသည်။
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံတွင် လူတို့ကြောင့်ဖြစ်သော ဘေးအန္တရာယ်များ]]
sxdmsx40lkcgn7vaxu02lnsvl3wdtcg
ယောရှုဗန်
0
278680
1034834
1031786
2026-05-31T11:18:35Z
~2026-32160-61
143550
သဒ္ဒါပြင်ခဲ့သည်
1034834
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox martial artist
| name = ဂျော့ရှုဝါဗန် <br/> Joshua Van
|birth_name=
| image =Joshua Van during an interview in 2025.png
| image_size =
| caption =
| other_names = '''The Fearless''' <br/> '''Joshua Van Bawi Thawng'''
| birth_date = {{Birth date and age|2001|10|10}}
| birth_place = [[ဟားခါးမြို့နယ်]]၊[[မြန်မာနိုင်ငံ|မြန်မာနိုင်ငံ]]
| ethnicity = [[ချင်းလူမျိုး]]
| nationality = {{flagicon|USA}} [[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု|အမေရိကန်]]{{small|(နိုင်ငံသား)}}<br>{{flagicon|MMR}} [[မြန်မာနိုင်ငံ|မြန်မာ]] {{small|(မွေးဖွားနိုင်ငံ)}}
| height = ၅ပေ ၅လက်မ
| weight_lb = ၁၂၅
| residence = [[ဟူစတန်မြို့|ဟူစတန်မြို့]]၊[[တက္ကဆပ်ပြည်နယ်|တက္ကဆက်ပြည်နယ်]] <br/>[[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု]]
}}
''ေဂျာ့ရှုဗန်ဘွဲထန်''' ({{lang-en|'''Joshua Van Bawi Thawng'''}}, ၁၀ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၁ မွေးဖွား)သည် [[မြန်မာနိုင်ငံ|မြန်မာနိုင်ငံဖွား]] [[ချင်းလူမျိုး]]၊ [[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု|အမေရိကန်နိုင်ငံသား]] MMA အားကစားသမားဖြစ်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံကိုယ်စားပြု ချင်းဖိုက်တာအဖြစ် UFC တွင် ပထမဆုံးအကြိမ် ချန်ပီယံခါးပတ် စိန်ခေါ်ခွင့်ရပြီး၊ အာရှဖွား ပထမဆုံး Flyweight အမျိုးသားချန်ပီယံလည်း ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=မြန်မာဖိုက်တာ ဂျိုရှုအာဗန်၏ UFC ဖလိုင်းဝိတ်တန်း ကမ္ဘာ့ချန်ပီယံကာကွယ်ပွဲကို မေ ၉ ရက်တွင် ကျင်းပမည့် UFC 328 ပြိုင်ပွဲသို့ ရွှေ့ဆိုင်း |url=http://www.mdn.gov.mm/my/mnmaaphiukttaa-giuruaaabne-ufc-phliungwittttn-kmbhaakhnpiiynkaakypaikiu-me-9-rkttng-kngpmnny-ufc |access-date=2026-05-10 |website=MDN - Myanmar DigitalNews |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |title=UFC -302 ပြိုင်ပွဲတွင် မြန်မာ MMA ဖိုက်တာ ဂျိုရှုအာဗန် တွဲဆိုင်း ပါဝင်မည် {{!}} News and Periodical Enterprise |url=https://www.moi.gov.mm/npe/ufc-302-piungpaittng-mnmaa-mma-phiukttaa-giuruaaabn-ttaichiung-pwngmnny |access-date=2026-05-10 |website=www.moi.gov.mm}}</ref>
== ငယ်ဘဝ ==
ဗန်ကို [[ချင်းပြည်နယ်]]၊ [[ဟားခါးမြို့နယ်]]တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ ၎င်း၏ မိသားစုသည် ပိုမိုကောင်းမွန်သော အခွင့်အလမ်းများကို ရှာဖွေရန် ဗန် ဆယ်နှစ်သားအရွယ်တွင် [[မလေးရှားနိုင်ငံ]]သို့ ပြောင်းရွှေ့နေထိုင်ခဲ့သည်။ ၂၀၁၃ ခုနှစ် တွင် ဗန်နှင့် ၎င်းမိသားစုသည် [[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု]]၊[[တက္ကဆပ်ပြည်နယ်|တက္ကဆက်ပြည်နယ်]]၊ [[ဟူစတန်မြို့]] သို့ ပြောင်းရွှေ့နေထိုင်ခဲ့ပြီး ဘဝသစ်တစ်ခုကို စတင်တည်ဆောက်ခဲ့သည်။<ref name="Pioneering">{{Cite web|date=2023-07-04|title=Burmese fighter: Joshua Van details pioneering journey to plant Myanmar's flag on UFC turf|url=https://mmajunkie.usatoday.com/2023/07/ufc-joshua-van-myanmar-burmese-fighter-journey|access-date=2025-01-02|website=MMA Junkie|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|date=2025-06-29|title=Where Is Joshua Van From And What Is His Ethnicity?|url=https://theplayoffs.news/en/where-is-joshua-van-from-and-what-is-his-ethnicity/|access-date=2025-06-29|website=The Playoffs|language=en-US}}</ref>
== ကစားသမားဘဝအစ ==
ဗန်သည် ၂၀၂၁ ခုနှစ် တွင် MMA 2021 တွင် ပွဲဦးထွက်ကစားခဲ့သည်။ သူသည် Fury Fighting Championship အတွက် သီးသန့်တိုက်ပွဲဝင်ခဲ့ပြီး၊၂၀၂၂ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာ ၁၈ ရက်တွင် Fury FC 72 ၏ အဓိကပွဲစဉ်တွင် 7-1 ဖြင့် စံချိန်တင်ခဲ့သည်။<ref name="Fury Champion">{{Cite web|url=https://mmasucka.com/fury-fc-72-results/|title=Fury FC 72 Results - MMASucka|date=December 18, 2022}}</ref>
=== ကစားခဲ့သည့်ပွဲစဉ်များနှင့်ရလဒ်များ ===
{{MMArecordbox
|ko-wins=9
|ko-losses=1
|sub-wins=2
|sub-losses=1
|dec-wins=6
|dec-losses=
|nc=
}}
{{MMA record start}}
|-
|{{yes2}}Win
|align=center|17–2
|Tatsuro Taira
|TKO (punches)
|UFC 328
|{{dts|2026|May|9}}
|align=center|5
|align=center|1:32
|Newark, New Jersey, [[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု]]
|{{small|Defended the UFC Flyweight Championship.}}
|-
|{{yes2}}Win
|align=center|16–2
|Alexandre Pantoja
|TKO (arm injury)
|UFC 323
|{{dts|2025|December|6}}
|align=center|1
|align=center|0:26
|Las Vegas၊ [[နီဗားဒါးပြည်နယ်]]၊[[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု]]
|{{small|Won the UFC Flyweight Championship.}}
|-
|{{yes2}}Win
|align=center|15–2
|Brandon Royval
|Decision (unanimous)
|UFC 317
|{{dts|2025|June|28}}
|align=center|3
|align=center|5:00
|Las Vegas၊ [[နီဗားဒါးပြည်နယ်]]၊[[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု]]
|{{small|Fight of the Night.}}
|-
|{{yes2}}Win
|align=center|14–2
|Bruno Gustavo da Silva
|TKO (punches)
|UFC 316
|{{dts|2025|June|7}}
|align=center|3
|align=center|4:01
|Newark၊ [[နယူးဂျာစီပြည်နယ်]]၊[[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု]]
|
|-
|{{yes2}}Win
|align=center|13–2
|Rei Tsuruya
|Decision (unanimous)
|UFC 313
|{{dts|2025|March|8}}
|align=center|3
|align=center|5:00
|Las Vegas၊ [[နီဗားဒါးပြည်နယ်]]၊[[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု]]
|
|-
|{{yes2}}Win
|align=center|12–2
|Cody Durden
|Decision (unanimous)
|UFC 310
|{{dts|2024|December|7}}
|align=center|3
|align=center|5:00
|Las Vegas၊ [[နီဗားဒါးပြည်နယ်]]၊[[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု]]
|
|-
|{{yes2}}Win
|align=center|11–2
|Édgar Cháirez
|Decision (unanimous)
|UFC 306
|{{dts|2024|September|14}}
|align=center|3
|align=center|5:00
|Las Vegas, [[နီဗားဒါးပြည်နယ်]]၊[[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု]]
|
|-
|{{no2}}Loss
|align=center|10–2
|Charles Johnson
|KO (punches)
|UFC on ESPN: Namajunas vs. Cortez
|{{dts|2024|July|13}}
|align=center|3
|align=center|0:20
|Denver၊[[ကော်လိုရာဒိုပြည်နယ်]]၊[[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု]]
|
|-
|{{yes2}}Win
|align=center|10–1
|Felipe Bunes
|TKO (punches)
|UFC Fight Night: Ankalaev vs. Walker 2
|{{dts|2024|January|13}}
|align=center|2
|align=center|4:31
|Las Vegas, [[နီဗားဒါးပြည်နယ်]]၊[[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု]]
|
|-
|{{yes2}}Win
|align=center|9–1
|Kevin Borjas
|Decision (unanimous)
|UFC 295
|{{dts|2023|November|11}}
|align=center|3
|align=center|5:00
|[[နယူးယောက်မြို့]]၊[[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု]]
|
|-
|{{yes2}}Win
|align=center|8–1
|Zhalgas Zhumagulov
|Decision (split)
|UFC on ABC: Emmett vs. Topuria
|{{dts|2023|June|24}}
|align=center|3
|align=center|5:00
|ဂျက်ဆန်ဗီးလ်မြို့၊ [[ဖလော်ရီဒါပြည်နယ်]]၊[[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု]]
|
|-
|{{yes2}}Win
|align=center|7–1
|Cleveland McLean
|Submission (rear-naked choke)
|Fury FC 72
|{{dts|2022|December|18}}
|align=center|2
|align=center|4:49
|[[ဟူစတန်မြို့]]၊ [[တက္ကဆပ်ပြည်နယ်]]၊[[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု]]
|{{small|Won the vacant Fury FC Flyweight Championship.}}
|-
|{{yes2}}Win
|align=center|6–1
|Paris Moran
|TKO (punches)
|Fury FC 67
|{{dts|2022|August|14}}
|align=center|2
|align=center|0:36
|[[ဟူစတန်မြို့]]၊ [[တက္ကဆပ်ပြည်နယ်]]၊[[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု]]
|
|-
|{{yes2}}Win
|align=center|5–1
|Mario Suazo
|Submission (calf slicer)
|Fury FC 62
|{{dts|2022|May|15}}
|align=center|2
|align=center|4:23
|Castle Rock၊ [[ကော်လိုရာဒိုပြည်နယ်]]၊[[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု]]
|
|-
|{{yes2}}Win
|align=center|4–1
|Angelo Trujillo
|KO (head kick)
|Fury FC 60
|{{dts|2022|April|24}}
|align=center|1
|align=center|1:36
|[[ဟူစတန်မြို့]]၊ [[တက္ကဆပ်ပြည်နယ်]]၊[[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု]]
|
|-
|{{yes2}}Win
|align=center|3–1
|Francisco Obando
|TKO (punches)
|Fury FC 57
|{{dts|2022|February|11}}
|align=center|1
|align=center|3:08
|[[ဟူစတန်မြို့]]၊ [[တက္ကဆပ်ပြည်နယ်]]၊[[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု]]
|
|-
|{{no2}}Loss
|align=center|2–1
|Devon Jackson
|Submission (rear-naked choke)
|Fury FC 55
|{{dts|2021|December|19}}
|align=center|2
|align=center|4:58
|[[ဟူစတန်မြို့]]၊ [[တက္ကဆပ်ပြည်နယ်]]၊[[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု]]
|
|-
|{{yes2}}Win
|align=center|2–0
|Chase Eastham
|TKO (punches)
|Fury FC 54
|{{dts|2021|November|21}}
|align=center|2
|align=center|3:24
|[[ဟူစတန်မြို့]]၊ [[တက္ကဆပ်ပြည်နယ်]]၊[[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု]]
|
|-
|{{yes2}}Win
|align=center|1–0
|Tony Esquivel
|KO (knee to the body)
|Fury FC 52
|{{dts|2021|October|17}}
|align=center|2
|align=center|2:14
|[[ဟူစတန်မြို့]]၊ [[တက္ကဆပ်ပြည်နယ်]]၊[[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု]]
|{{small|Flyweight debut.}}
{{end}}
== ပုဂ္ဂိုလ်ရေးဘဝ ==
ဗန်၏ဖခင်သည် ၂၀၁၇ ခုနှစ်တွင် ကွယ်လွန်ခဲ့ပြီး၊သူသည် မိခင်နှင့်အတူ နေထိုင်လျှက်ရှိသည်။ဗန်သည် [[ခရစ်ယာန်ဘာသာ]]ကို ယုံကြည်ကိုးကွယ်သူဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?t=1112&v=BUWQ2bWcuqg&feature=youtu.be|title=Joshua Van Promises To Win UFC Title Before End of 2025, Lacks Respect For Alexandre Pantoja|publisher=The Ariel Helwani Show|author=Ariel Helwani|date=2025-07-07|access-date=2025-07-07}}</ref>
== ကိုးကား ==
<references />
{{Lifetime|၂၀၀၁| }}
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံဖွား အမေရိကန်အားကစားသမားများ]]
[[ကဏ္ဍ:ချင်းပြည်နယ်မှ လူပုဂ္ဂိုလ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:၂၀၀၁ မွေးဖွားသူများ]]
2b1vykd16e08j64xb3nte6l8llhc1ne
1034839
1034834
2026-05-31T11:20:40Z
~2026-32160-61
143550
သဒ္ဒါပြင်ခဲ့သည်
1034839
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox martial artist
| name = ဂျော့ရှုဝါဗန် <br/> Joshua Van
|birth_name=
| image =Joshua Van during an interview in 2025.png
| image_size =
| caption =
| other_names = '''The Fearless''' <br/> '''Joshua Van Bawi Thawng'''
| birth_date = {{Birth date and age|2001|10|10}}
| birth_place = [[ဟားခါးမြို့နယ်]]၊[[မြန်မာနိုင်ငံ|မြန်မာနိုင်ငံ]]
| ethnicity = [[ချင်းလူမျိုး]]
| nationality = {{flagicon|USA}} [[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု|အမေရိကန်]]{{small|(နိုင်ငံသား)}}<br>{{flagicon|MMR}} [[မြန်မာနိုင်ငံ|မြန်မာ]] {{small|(မွေးဖွားနိုင်ငံ)}}
| height = ၅ပေ ၅လက်မ
| weight_lb = ၁၂၅
| residence = [[ဟူစတန်မြို့|ဟူစတန်မြို့]]၊[[တက္ကဆပ်ပြည်နယ်|တက္ကဆက်ပြည်နယ်]] <br/>[[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု]]
}}
''ဂျော့ရှုဝါဗန်ဘွဲထန်''' ({{lang-en|'''Joshua Van Bawi Thawng'''}}, ၁၀ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၁ မွေးဖွား)သည် [[မြန်မာနိုင်ငံ|မြန်မာနိုင်ငံဖွား]] [[ချင်းလူမျိုး]]၊ [[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု|အမေရိကန်နိုင်ငံသား]] MMA အားကစားသမားဖြစ်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံကိုယ်စားပြု ချင်းဖိုက်တာအဖြစ် UFC တွင် ပထမဆုံးအကြိမ် ချန်ပီယံခါးပတ် စိန်ခေါ်ခွင့်ရပြီး၊ အာရှနွယ်ဖွား ပထမဆုံး Flyweight အမျိုးသားချန်ပီယံလည်း ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=မြန်မာဖိုက်တာ ဂျိုရှုအာဗန်၏ UFC ဖလိုင်းဝိတ်တန်း ကမ္ဘာ့ချန်ပီယံကာကွယ်ပွဲကို မေ ၉ ရက်တွင် ကျင်းပမည့် UFC 328 ပြိုင်ပွဲသို့ ရွှေ့ဆိုင်း |url=http://www.mdn.gov.mm/my/mnmaaphiukttaa-giuruaaabne-ufc-phliungwittttn-kmbhaakhnpiiynkaakypaikiu-me-9-rkttng-kngpmnny-ufc |access-date=2026-05-10 |website=MDN - Myanmar DigitalNews |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |title=UFC -302 ပြိုင်ပွဲတွင် မြန်မာ MMA ဖိုက်တာ ဂျိုရှုအာဗန် တွဲဆိုင်း ပါဝင်မည် {{!}} News and Periodical Enterprise |url=https://www.moi.gov.mm/npe/ufc-302-piungpaittng-mnmaa-mma-phiukttaa-giuruaaabn-ttaichiung-pwngmnny |access-date=2026-05-10 |website=www.moi.gov.mm}}</ref>
== ငယ်ဘဝ ==
ဗန်ကို [[ချင်းပြည်နယ်]]၊ [[ဟားခါးမြို့နယ်]]တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ ၎င်း၏ မိသားစုသည် ပိုမိုကောင်းမွန်သော အခွင့်အလမ်းများကို ရှာဖွေရန် ဗန် ဆယ်နှစ်သားအရွယ်တွင် [[မလေးရှားနိုင်ငံ]]သို့ ပြောင်းရွှေ့နေထိုင်ခဲ့သည်။ ၂၀၁၃ ခုနှစ် တွင် ဗန်နှင့် ၎င်းမိသားစုသည် [[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု]]၊[[တက္ကဆပ်ပြည်နယ်|တက္ကဆက်ပြည်နယ်]]၊ [[ဟူစတန်မြို့]] သို့ ပြောင်းရွှေ့နေထိုင်ခဲ့ပြီး ဘဝသစ်တစ်ခုကို စတင်တည်ဆောက်ခဲ့သည်။<ref name="Pioneering">{{Cite web|date=2023-07-04|title=Burmese fighter: Joshua Van details pioneering journey to plant Myanmar's flag on UFC turf|url=https://mmajunkie.usatoday.com/2023/07/ufc-joshua-van-myanmar-burmese-fighter-journey|access-date=2025-01-02|website=MMA Junkie|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|date=2025-06-29|title=Where Is Joshua Van From And What Is His Ethnicity?|url=https://theplayoffs.news/en/where-is-joshua-van-from-and-what-is-his-ethnicity/|access-date=2025-06-29|website=The Playoffs|language=en-US}}</ref>
== ကစားသမားဘဝအစ ==
ဗန်သည် ၂၀၂၁ ခုနှစ် တွင် MMA 2021 တွင် ပွဲဦးထွက်ကစားခဲ့သည်။ သူသည် Fury Fighting Championship အတွက် သီးသန့်တိုက်ပွဲဝင်ခဲ့ပြီး၊၂၀၂၂ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာ ၁၈ ရက်တွင် Fury FC 72 ၏ အဓိကပွဲစဉ်တွင် 7-1 ဖြင့် စံချိန်တင်ခဲ့သည်။<ref name="Fury Champion">{{Cite web|url=https://mmasucka.com/fury-fc-72-results/|title=Fury FC 72 Results - MMASucka|date=December 18, 2022}}</ref>
=== ကစားခဲ့သည့်ပွဲစဉ်များနှင့်ရလဒ်များ ===
{{MMArecordbox
|ko-wins=9
|ko-losses=1
|sub-wins=2
|sub-losses=1
|dec-wins=6
|dec-losses=
|nc=
}}
{{MMA record start}}
|-
|{{yes2}}Win
|align=center|17–2
|Tatsuro Taira
|TKO (punches)
|UFC 328
|{{dts|2026|May|9}}
|align=center|5
|align=center|1:32
|Newark, New Jersey, [[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု]]
|{{small|Defended the UFC Flyweight Championship.}}
|-
|{{yes2}}Win
|align=center|16–2
|Alexandre Pantoja
|TKO (arm injury)
|UFC 323
|{{dts|2025|December|6}}
|align=center|1
|align=center|0:26
|Las Vegas၊ [[နီဗားဒါးပြည်နယ်]]၊[[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု]]
|{{small|Won the UFC Flyweight Championship.}}
|-
|{{yes2}}Win
|align=center|15–2
|Brandon Royval
|Decision (unanimous)
|UFC 317
|{{dts|2025|June|28}}
|align=center|3
|align=center|5:00
|Las Vegas၊ [[နီဗားဒါးပြည်နယ်]]၊[[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု]]
|{{small|Fight of the Night.}}
|-
|{{yes2}}Win
|align=center|14–2
|Bruno Gustavo da Silva
|TKO (punches)
|UFC 316
|{{dts|2025|June|7}}
|align=center|3
|align=center|4:01
|Newark၊ [[နယူးဂျာစီပြည်နယ်]]၊[[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု]]
|
|-
|{{yes2}}Win
|align=center|13–2
|Rei Tsuruya
|Decision (unanimous)
|UFC 313
|{{dts|2025|March|8}}
|align=center|3
|align=center|5:00
|Las Vegas၊ [[နီဗားဒါးပြည်နယ်]]၊[[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု]]
|
|-
|{{yes2}}Win
|align=center|12–2
|Cody Durden
|Decision (unanimous)
|UFC 310
|{{dts|2024|December|7}}
|align=center|3
|align=center|5:00
|Las Vegas၊ [[နီဗားဒါးပြည်နယ်]]၊[[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု]]
|
|-
|{{yes2}}Win
|align=center|11–2
|Édgar Cháirez
|Decision (unanimous)
|UFC 306
|{{dts|2024|September|14}}
|align=center|3
|align=center|5:00
|Las Vegas, [[နီဗားဒါးပြည်နယ်]]၊[[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု]]
|
|-
|{{no2}}Loss
|align=center|10–2
|Charles Johnson
|KO (punches)
|UFC on ESPN: Namajunas vs. Cortez
|{{dts|2024|July|13}}
|align=center|3
|align=center|0:20
|Denver၊[[ကော်လိုရာဒိုပြည်နယ်]]၊[[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု]]
|
|-
|{{yes2}}Win
|align=center|10–1
|Felipe Bunes
|TKO (punches)
|UFC Fight Night: Ankalaev vs. Walker 2
|{{dts|2024|January|13}}
|align=center|2
|align=center|4:31
|Las Vegas, [[နီဗားဒါးပြည်နယ်]]၊[[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု]]
|
|-
|{{yes2}}Win
|align=center|9–1
|Kevin Borjas
|Decision (unanimous)
|UFC 295
|{{dts|2023|November|11}}
|align=center|3
|align=center|5:00
|[[နယူးယောက်မြို့]]၊[[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု]]
|
|-
|{{yes2}}Win
|align=center|8–1
|Zhalgas Zhumagulov
|Decision (split)
|UFC on ABC: Emmett vs. Topuria
|{{dts|2023|June|24}}
|align=center|3
|align=center|5:00
|ဂျက်ဆန်ဗီးလ်မြို့၊ [[ဖလော်ရီဒါပြည်နယ်]]၊[[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု]]
|
|-
|{{yes2}}Win
|align=center|7–1
|Cleveland McLean
|Submission (rear-naked choke)
|Fury FC 72
|{{dts|2022|December|18}}
|align=center|2
|align=center|4:49
|[[ဟူစတန်မြို့]]၊ [[တက္ကဆပ်ပြည်နယ်]]၊[[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု]]
|{{small|Won the vacant Fury FC Flyweight Championship.}}
|-
|{{yes2}}Win
|align=center|6–1
|Paris Moran
|TKO (punches)
|Fury FC 67
|{{dts|2022|August|14}}
|align=center|2
|align=center|0:36
|[[ဟူစတန်မြို့]]၊ [[တက္ကဆပ်ပြည်နယ်]]၊[[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု]]
|
|-
|{{yes2}}Win
|align=center|5–1
|Mario Suazo
|Submission (calf slicer)
|Fury FC 62
|{{dts|2022|May|15}}
|align=center|2
|align=center|4:23
|Castle Rock၊ [[ကော်လိုရာဒိုပြည်နယ်]]၊[[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု]]
|
|-
|{{yes2}}Win
|align=center|4–1
|Angelo Trujillo
|KO (head kick)
|Fury FC 60
|{{dts|2022|April|24}}
|align=center|1
|align=center|1:36
|[[ဟူစတန်မြို့]]၊ [[တက္ကဆပ်ပြည်နယ်]]၊[[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု]]
|
|-
|{{yes2}}Win
|align=center|3–1
|Francisco Obando
|TKO (punches)
|Fury FC 57
|{{dts|2022|February|11}}
|align=center|1
|align=center|3:08
|[[ဟူစတန်မြို့]]၊ [[တက္ကဆပ်ပြည်နယ်]]၊[[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု]]
|
|-
|{{no2}}Loss
|align=center|2–1
|Devon Jackson
|Submission (rear-naked choke)
|Fury FC 55
|{{dts|2021|December|19}}
|align=center|2
|align=center|4:58
|[[ဟူစတန်မြို့]]၊ [[တက္ကဆပ်ပြည်နယ်]]၊[[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု]]
|
|-
|{{yes2}}Win
|align=center|2–0
|Chase Eastham
|TKO (punches)
|Fury FC 54
|{{dts|2021|November|21}}
|align=center|2
|align=center|3:24
|[[ဟူစတန်မြို့]]၊ [[တက္ကဆပ်ပြည်နယ်]]၊[[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု]]
|
|-
|{{yes2}}Win
|align=center|1–0
|Tony Esquivel
|KO (knee to the body)
|Fury FC 52
|{{dts|2021|October|17}}
|align=center|2
|align=center|2:14
|[[ဟူစတန်မြို့]]၊ [[တက္ကဆပ်ပြည်နယ်]]၊[[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု]]
|{{small|Flyweight debut.}}
{{end}}
== ပုဂ္ဂိုလ်ရေးဘဝ ==
ဗန်၏ဖခင်သည် ၂၀၁၇ ခုနှစ်တွင် ကွယ်လွန်ခဲ့ပြီး၊သူသည် မိခင်နှင့်အတူ နေထိုင်လျှက်ရှိသည်။ဗန်သည် [[ခရစ်ယာန်ဘာသာ]]ကို ယုံကြည်ကိုးကွယ်သူဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?t=1112&v=BUWQ2bWcuqg&feature=youtu.be|title=Joshua Van Promises To Win UFC Title Before End of 2025, Lacks Respect For Alexandre Pantoja|publisher=The Ariel Helwani Show|author=Ariel Helwani|date=2025-07-07|access-date=2025-07-07}}</ref>
== ကိုးကား ==
<references />
{{Lifetime|၂၀၀၁| }}
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံဖွား အမေရိကန်အားကစားသမားများ]]
[[ကဏ္ဍ:ချင်းပြည်နယ်မှ လူပုဂ္ဂိုလ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:၂၀၀၁ မွေးဖွားသူများ]]
3cillqxzxkxiqokm2qjorj7hl9wi401
၂၀၂၆ ချင်းပြည်နယ်လွှတ်တော် တိုက်ခိုက်ခံရမှု
0
283203
1034802
1032708
2026-05-31T08:49:18Z
Salai Rungtoi
22844
[[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:ချင်းပြည်နယ်]]ကို ဖယ်ရှားခဲ့သည်၊ [[Category:ချင်းပြည်နယ်ရှိ တိုက်ပွဲများ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည်
1034802
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox military conflict
| conflict = ၂၀၂၆ ချင်းပြည်နယ်လွှတ်တော် တိုက်ခိုက်ခံရမှု
| partof = [[၂၀၂၁ မြန်မာနိုင်ငံစစ်အာဏာသိမ်းခံရခြင်း]]၊ [[ပြည်သူ့ခုခံတော်လှန်စစ်]]၊ [[ချင်း စစ်မြေပြင်]] နှင့် [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းပဋိပက္ခများ]]
| image =
| caption =
| date = ၂၀ မတ် ၂၀၂၆
| place = [[ဟားခါးမြို့]]၊ [[ချင်းပြည်နယ်]]
| coordinates = {{coord|22.6366|N|93.6115|E|region:MM|display=inline,title}}
| image_map = {{Location map | Myanmar
| alt = ဟားခါးမြို့ တည်နေရာ
| caption = ချင်းပြည်နယ်အတွင်း တိုက်ခိုက်မှုဖြစ်ပွားရာ ဟားခါးမြို့ တည်နေရာ
| width = 250 | lat = 22.6366 | long = 93.6115 }}
| status = အစည်းအဝေးကို ပြီးမြောက်အောင် ကျင်းပနိုင်ခဲ့သည်
| combatant1 =
* {{army|MYA}}
** {{flagicon image|Mm-north-western-rmc.svg}} [[အနောက်မြောက်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]]
| combatant2 = {{flagicon image|Flag of Chin State.svg}} [[ချင်းဒေသကာကွယ်ရေးတပ်မတော်]] (ဟားခါး) (CDF-Hakha)
| commander1 = [[မြန်မာ့တပ်မတော်]]
| commander2 = မသိရှိရ
| casualties1 =
* လုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့ဝင် ၁ ဦး ဒဏ်ရာရ
* မော်တော်ယာဉ် ၂ စီးနှင့် လွှတ်တော်မှန်အချို့ ထိခိုက်ပျက်စီး<br>{{small|(ဘီဘီစီသတင်းဌာနဖော်ပြချက်)}}
| casualties2 = မသိရှိရ
| notes = တိုင်းဒေသကြီးနှင့် ပြည်နယ်လွှတ်တော် ၁၄ ခုအနက် တစ်ခုတည်းသော တိုက်ခိုက်ခံရသည့် ဖြစ်စဉ် }}
'''၂၀၂၆ ချင်းပြည်နယ်လွှတ်တော် တိုက်ခိုက်ခံရမှု''' သည် ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊မတ်လ ၂၀ ရက်နေ့တွင် [[ချင်းပြည်နယ်]]၊ [[ဟားခါးမြို့]]၌ ကျင်းပနေသည့် တတိယအကြိမ် [[ချင်းပြည်နယ် လွှတ်တော်]] ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေးကို ချင်းလဲန်ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ (ဟားခါး)(CDF-Hakha)က [[ဒရုန်း]]ဖြင့် ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့သည့် ဖြစ်စဉ်ဖြစ်သည်။ <ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c70530ylpgro|title=ချင်းလွှတ်တော်ကျင်းပနေတုန်း ဘယ်လိုတိုက်ခိုက်ခံခဲ့ရလဲ|work=ဘီဘီစီသတင်းဌာန|access-date=၂၁ မတ် ၂၀၂၆|date=၂၁ မတ် ၂၀၂၆}}</ref>
အဆိုပါ တိုက်ခိုက်မှုသည် ၂၀၂၆ ခုနှစ် လွှတ်တော်သက်တမ်းသစ် စတင်သည့်နေ့တွင် တစ်နိုင်ငံလုံးအတိုင်းအတာဖြင့် ကျင်းပခဲ့သည့် တိုင်းဒေသကြီးနှင့် ပြည်နယ်လွှတ်တော် ၁၄ ခုအနက် တစ်ခုတည်းသော တိုက်ခိုက်ခံရသည့် ဖြစ်စဉ်အဖြစ် မှတ်တမ်းဝင်ခဲ့သည်။ <ref>{{cite web|url=https://zalen.info/%E1%80%9F%E1%80%AC%E1%80%B8%E1%80%81%E1%80%AB%E1%80%B8%E1%80%99%E1%80%BC%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%B7%E1%80%95%E1%80%BC%E1%80%8A%E1%80%BA%E1%80%94%E1%80%9A%E1%80%BA%E1%80%9C%E1%80%BD%E1%80%BE%E1%80%90/|title=ဟားခါးမြို့ပြည်နယ်လွှတ်တော်အစည်းအဝေးကျင်းပတဲ့နေ့မှာပစ်ခတ်မှုဖြစ်ပွား|work=zalen|access-date=၂၁ မတ် ၂၀၂၆|date=၂၀ မတ် ၂၀၂၆}}</ref>
== ဖြစ်စဉ် ==
၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၂၀ ရက်နေ့တွင် တစ်နိုင်ငံလုံးရှိ တိုင်းဒေသကြီးနှင့် ပြည်နယ်အသီးသီး၌ လွှတ်တော်အစည်းအဝေးများ ကျင်းပခဲ့ရာ ချင်းပြည်နယ်တွင် နယ်မြေလုံခြုံရေး အခြေအနေကြောင့် ဟားခါးမြို့တော်ပြင်ပတွင် နေထိုင်သည့် လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်အချို့အား ရဟတ်ယာဉ်ဖြင့် ခေါ်ယူခဲ့ရသည်။
ဟားခါးမြို့ရှိ ပြည်နယ်အစိုးရအဖွဲ့ရုံး ဝင်းအတွင်းနှင့် ချင်းပြည်နယ်လွှတ်တော် အဆောက်အအုံအနီး၌ အစည်းအဝေး ကျင်းပနေစဉ်အတွင်း CDF-Hakha အဖွဲ့က ဒရုန်းဖြင့် ဗုံး ၆ လုံးခန့် ကြဲချတိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ တိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ဗုံးတစ်လုံးမှာ အစိုးရအဖွဲ့ရုံးဝင်းအတွင်း ရပ်နားထားသည့် မော်တော်ယာဉ်တစ်စီးပေါ်သို့ ကျရောက်ခဲ့ပြီး၊ လွှတ်တော်အဆောက်အအုံ၏ မှန်အချို့လည်း ပေါက်ကွဲမှုဒဏ်ကြောင့် ပျက်စီးခဲ့သည်။
ဤတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် လုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်တစ်ဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။ CDF-Hakha က ၎င်းတို့လက်ချက်ဖြစ်ကြောင်း မတ်လ ၂၁ ရက်နေ့တွင် ရုပ်သံမှတ်တမ်းနှင့်အတူ ထုတ်ပြန်ခဲ့ပြီး မြို့နေပြည်သူများအား လုံခြုံသည့်နေရာတွင် နေထိုင်ရန် သတိပေးခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://npnewsmm.com/news/69be8d23e698f161ff14604f|title=ချင်းပြည်နယ် လွှတ်တော် နှင့် အစိုးရရုံးအနီးကို အသေခံဒရုန်းဖြင့်တိုက်ခိုက်သည့်ဖြစ်စဉ်ဖြစ်ပွားခဲ့သော်လည်း ထိခိုက်မှုအနည်းငယ်သာရှိ|work=NP News|access-date=၂၁ မတ် ၂၀၂၆|date=၂၁ မတ် ၂၀၂၆}}</ref>
ချင်းလဲန်ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့-ဟားခါး (CDF-Hakha) သည် ချင်းပြည်နယ်မြို့တော် ဟားခါးတွင် အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီတပ်များကို တိုက်ခိုက်နေသည့် ဒေသန္တရကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ဖြစ်သည်။
== တိုက်ခိုက်မှုကြားမှ လွှတ်တော်ကျင်းပနိုင်မှု ==
တိုက်ခိုက်မှုများ ဖြစ်ပွားခဲ့သော်လည်း အစည်းအဝေးကို အစီအစဉ်အတိုင်း ဆက်လက်ကျင်းပခဲ့သည်။ နံနက် ၁၀ နာရီတွင် စတင်သည့် အစည်းအဝေး၌ ဒေါက်တာဝုန်ဆွန်းထန် ([[ဟားခါးမြို့နယ်]]-၁) ကို သဘာပတိအဖြစ် ရွေးချယ်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://www.mdn.gov.mm/my/ttttiyakim-khngpnnynyltttteaa-pthmpunmnacnnyawe-cttngkngp|title=
တတိယအကြိမ် ချင်းပြည်နယ်လွှတ်တော် ပထမပုံမှန်အစည်းအဝေး စတင်ကျင်းပ
|work=Myanmar Digital News|access-date=၂၁ မတ် ၂၀၂၆|date=၂၀ မတ် ၂၀၂၆}}</ref>
ထို့နောက် အောက်ပါပုဂ္ဂိုလ်များကို ပြည်နယ်လွှတ်တော်၏ တာဝန်ရှိသူများအဖြစ် အတည်ပြု ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခဲ့သည် -
{| class="wikitable" style="width:100%; text-align:center;"
|- style="background:#efefef;"
! scope="col" | ရာထူး
! scope="col" | အမည်
! scope="col" | မဲဆန္ဒနယ်
! scope="col" | မှတ်ချက်
|-
| '''သဘာပတိ'''
| [[ဝုန်ဆွန်းထန်|ဒေါက်တာ ဝုန်ဆွန်းထန်]]
| ဟားခါး (၁)
| လျှို့ဝှက်ဆန္ဒမဲဖြင့် ရွေးချယ်ခံရ
|-
| '''ပြည်နယ်လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ'''
| ဦးကောလ်လျန်ထန်း
| ပလက်ဝ (၂)
| ၂၀၂၆ မတ် ၂၀ တွင် စတင်တာဝန်ထမ်းဆောင်
|-
| '''ပြည်နယ်လွှတ်တော်ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ'''
| ဦးသန့်စင်ဦး
| မတူပီ (၂)
| ၂၀၂၆ မတ် ၂၀ တွင် စတင်တာဝန်ထမ်းဆောင်
|}
== ကိုးကား ==
<references />
[[ကဏ္ဍ:ချင်းပြည်နယ်ရှိ တိုက်ပွဲများ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]]
[[ကဏ္ဍ:၂၀၂၆ ပဋိပက္ခများ]]
rtjgznuivgazoumvefuiz4hk7rday80
ကျင်ဒွေးတံတား အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု
0
285111
1034809
1033536
2026-05-31T08:53:23Z
Salai Rungtoi
22844
[[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:ချင်းပြည်နယ်]]ကို ဖယ်ရှားခဲ့သည်၊ [[Category:ချင်းပြည်နယ်ရှိ တိုက်ပွဲများ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည်
1034809
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox civilian attack
| title = ကျင်ဒွေးတံတား အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု
| location = [[ကျင်ဒွေးမြို့]]၊ [[ကန်ပက်လက်မြို့နယ်]]၊ [[မင်းတပ်ခရိုင်]]၊ [[ချင်းပြည်နယ်]]
| date = ၂၉ ဧပြီ ၂၀၂၆
| partof = [[ပြည်သူ့ခုခံတော်လှန်စစ်]] နှင့် [[ချင်း စစ်မြေပြင်|ချင်းစစ်မြေပြင်]]
| coordinates = {{coord|20.839167|93.970278|display=inline,title}}
| map = {{Location map | Myanmar | lat=20.839167 | long=93.970278 | label=ကျင်ဒွေးတံတား | caption=| width=250}}
| map_caption = ကျင်ဒွေးတံတား တည်နေရာ
| fatalities = ၉ ဦး
| injuries = ၃ ဦး
| perpetrators = [[ဖိုင်:Flag of the Armed Forces (Tatmadaw) of Myanmar.svg|23px]] [[တပ်မတော် (လေ)]]
| notes = {{Bulleted list
|၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလတွင် ချင်းညီနောင်နှင့် မဟာမိတ်တပ်များ သိမ်းပိုက်ထားသည့် ကျင်ဒွေးမြို့ရှိ မုန်းချောင်းကူးတံတားအား အရပ်သားများ ကိုယ်ထူကိုယ်ထစနစ်ဖြင့် ပြုပြင်နေစဉ် စစ်ကောင်စီက လေကြောင်းမှ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
|တိုက်ခိုက်မှုကြောင့် တံတားပြုပြင်ရေးလုပ်ငန်းခွင်ရှိ အရပ်သား ၉ ဦး သေဆုံးခဲ့ပြီး JCB စက်ကြီး တစ်စီးအပါအဝင် ယာဉ်ယန္တရားများ ပျက်စီးဆုံးရှုံးခဲ့သည်။
}}
}}
{{Campaignbox Myanmar Civil War (2021-present)}}
'''ကျင်ဒွေးတံတား အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု''' သည် ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၂၉ ရက်နေ့တွင် [[ချင်းပြည်နယ်]]၊ [[ကန်ပက်လက်မြို့နယ်]]၊ [[ကျင်ဒွေးမြို့]]အနီးရှိ မုန်းချောင်းကူးတံတား (ကျင်ဒွေးတံတား) ပြုပြင်ရေးလုပ်ငန်းခွင်ကို စစ်ကောင်စီက လေကြောင်းမှ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့သည့် ဖြစ်စဉ်ဖြစ်သည်။ အဆိုပါ တိုက်ခိုက်မှုကြောင့် တံတားပြုပြင်နေသည့် အရပ်သားပြည်သူ ၉ ဦး သေဆုံးခဲ့ပြီး ၃ ဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Htwe |first=Lway |date=2026-05-01 |title=ကျင်ဒွေးမြို့ကို စစ်ကောင်စီက လေကြောင်း တိုက်ခိုက်ပြီး အရပ်သား ၉ ဦးထက်မနည်း သေဆုံး |url=https://shwepheemyay.org/%E1%80%9C%E1%80%B0%E1%80%B7%E1%80%A1%E1%80%81%E1%80%BD%E1%80%84%E1%80%B7%E1%80%BA%E1%80%A1%E1%80%9B%E1%80%B1%E1%80%B8/military-council-airstrikes-kill-at-least-9-civilians-in-kyandwe/ |access-date=2026-05-01 |website=Shwe Phee Myay |language=en-US}}</ref>
== နောက်ခံအကြောင်းအရင်း ==
{{main|ကျင်ဒွေးမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ}}
ကျင်ဒွေးမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲသည် [[ချင်းပြည်နယ်]]၊ [[ကန်ပက်လက်မြို့နယ်]]၊ ကျင်ဒွေးမြို့ရှိ စစ်ကောင်စီစခန်းများကို [[ချင်းညီနောင်]] အဖွဲ့က [[အာရက္ခတပ်တော်]] (AA) နှင့် [[ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်]] (PDF) တို့၏ အကူအညီဖြင့် ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ ၂၂ ရက်နေ့တွင် စတင်တိုက်ခိုက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ အဆိုပါ ထိုးစစ်ကို ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၇ ရက်နေ့တွင် အရှိန်မြှင့်တင်ခဲ့ပြီးနောက် ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၂၉ ရက်နေ့ ညပိုင်းတွင် တော်လှန်ရေးပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့များက ကျင်ဒွေးမြို့ကို အပြီးသတ် သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2024-04-30 |title=ကျင်ဒွေးမြို့ကို သိမ်းပိုက်လိုက်ကြောင်း ချင်းတော်လှန်ရေးအဖွဲ့တွေ ပြော |url=https://www.rfa.org/burmese/news/chin-revolutionary-seized-jindwe-04302024052308.html |access-date=2026-05-01 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2024-04-24 |title=ကျင်ဒွေးမြို့ကို AA အကူအညီနဲ့ မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲဆင်နွှဲနေကြောင်း ချင်းတော်လှန်ရေးအဖွဲ့တွေပြော |url=https://www.rfa.org/burmese/news/kyindwe-04242024001322.html |access-date=2026-05-01 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref>
မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ အောင်မြင်ပြီး နှစ်နှစ်အကြာ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၂၉ ရက်နေ့တွင် (မြို့သိမ်း နှစ်ပတ်လည်နေ့) ဒေသခံများက လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး ပြန်လည်ကောင်းမွန်စေရန် မုန်းချောင်းကူးတံတား (ကျင်ဒွေးတံတား) ကို ကိုယ်ထူကိုယ်ထစနစ်ဖြင့် ပြုပြင်နေစဉ်အတွင်း စစ်ကောင်စီက လေကြောင်းမှ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ဆက်လက်၍ ဒုတိယနေ့ ဧပြီ ၃၀ရက်နေ့တွင် ယင်းနေရာကိုပင် ထပ်မံတိုက်ခိုက်ရာ အမျိုးသားနှစ်ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=ခင်ရီရီဇော် |date=2026-04-29 |title=ကန်ပက်လက်တွင် စစ်တပ် လေကြောင်းတိုက်ခိုက်၊ ပြည်သူ ၈ ဦးသေဆုံး |url=https://myanmar-now.org/mm/news/74288/ |access-date=2026-05-01 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref>
== ဖြစ်စဉ် ==
၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၂၉ ရက်၊ နံနက် ၁၀ နာရီ ၁၅ မိနစ်ဝန်းကျင်တွင် စစ်ကောင်စီတပ်၏ ဂျက်လေယာဉ်များက ကျင်ဒွေးမြို့နှင့် ကပ်လျက်ရှိ မုန်းချောင်းကို ဖြတ်ကူးထားသည့် ကျင်ဒွေးတံတားကို ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ ထိုအချိန်တွင် ဒေသခံပြည်သူများသည် တံတားအား လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး ပြန်လည်ကောင်းမွန်စေရန်အတွက် ကိုယ်ထူကိုယ်ထစနစ်ဖြင့် ထိန်းသိမ်းပြုပြင်နေကြခြင်းဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=ကျင်ဒွေးမြို့ကို အာဏာသိမ်းစစ်တပ် နှစ်ရက်ဆက်ဗုံးကြဲ၍ ဒေသခံ ၁၁ ဦး သေဆုံး |url=https://burmese.narinjara.com/local-news/detail/69f4633fb4daf456625111a7 |access-date=2026-05-01 |website=burmese.narinjara.com |language=my}}</ref>
== သေဆုံးသူများ ==
ချင်းပြည်သူ့အစည်းအရုံး/ချင်းပြည်သူ့တပ်မတော် (CPU/CPA) ၏ ထုတ်ပြန်ချက်အရ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၂၉ ရက်နေ့ ကျင်ဒွေးတံတား လေကြောင်းတိုက်ခိုက်ခံရမှုအတွင်း သေဆုံးခဲ့သည့် အပြစ်မဲ့ အရပ်သားပြည်သူ (၉) ဦး၏ စာရင်းမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |last=LuduNwayOo |date=2026-04-30 |title=ကျင်ဒွေးမြို့ကို စစ်တပ်ဗုံးကြဲလို့ တံတားလုပ်သား ၉ဦးသေဆုံး |url=https://www.ludunwayoo.com/news-mm/2026/05/01/155774/ |access-date=2026-05-01 |website=LuduNwayOo |language=my-MM}}</ref>
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|-
! စဉ် !! အမည် !! အသက် !! မှတ်ချက်
|-
| ၁ || ဦးထိန်လင်း || ၃၇ နှစ် || သေဆုံး
|-
| ၂ || ဦးသောင်းဖေ || ၃၀ နှစ် || သေဆုံး
|-
| ၃ || ဦးပြည့်ဖြိုးအောင် || ၅၅ နှစ် || သေဆုံး
|-
| ၄ || ဒေါ်မထွေး || ၅၀ နှစ် || သေဆုံး
|-
| ၅ || ဦးမောင်လုံး || ၄၄ နှစ် || သေဆုံး
|-
| ၆ || ဦးဌေးအောင် || ၃၇ နှစ် || သေဆုံး
|-
| ၇ || ဦးခင်အောင် || ၃၈ နှစ် || သေဆုံး
|-
| ၈ || ဦးကွီးထုံ || ၃၇ နှစ် || သေဆုံး
|-
| ၉ || ဦးပြည့်ဖြိုးအောင် || ၃၇ နှစ် || သေဆုံး
|}
== အခြားဖတ်ရှုရန် ==
* [[ချင်း စစ်မြေပြင်|ချင်းစစ်မြေပြင်]]
* [[အူးဟူချောင်းတံတား အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု]] ([[ကရင်ပြည်နယ်]])
== ကိုးကား ==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:၂၀၂၆ ပဋိပက္ခများ]]
[[ကဏ္ဍ:ချင်းပြည်နယ်ရှိ တိုက်ပွဲများ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ လူသတ်ပွဲများ စာရင်း]]
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုများ]]
fpdvaxy3it9wbmwxyl9871ivhvlbjm4
ကနန်ရွာ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု
0
285256
1034807
1031248
2026-05-31T08:52:31Z
Salai Rungtoi
22844
[[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:၂၀၂၄]]ကို ဖယ်ရှားခဲ့သည်၊ [[Category:၂၀၂၄ ပဋိပက္ခများ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည်
1034807
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox civilian attack
| title = ကနန်ရွာ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်ခံရမှု
| location = [[ကနန်ရွာ၊ တမူးမြို့နယ်|ကနန်ကျေးရွာ]]၊ [[တမူးမြို့နယ်]]၊ [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]]
| date = ၇ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄
| time = နံနက်ပိုင်း
| partof = [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)|မြန်မာပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ)]]
| coordinates = {{Coord|23.803840637207|94.1446914672852|region:MM|format=dms|display=inline,title}}
| map = {{Location map | Myanmar
| lat = 23.803840637207
| long = 94.1446914672852
| width = 250
| label = ကနန်
| position = right
| caption =
}}
| map_caption = တမူးမြို့နယ်အတွင်း ကနန်ကျေးရွာ တည်နေရာ
| fatalities = ၁၇ ဦး
| injuries = ၁၉ ဦး
| perpetrators = တပ်မတော်(လေ)
| notes = {{Bulleted list |အိန္ဒိယ-မြန်မာနယ်စပ်အနီးရှိ ချင်းလူမျိုးအများစု နေထိုင်ရာ ကနန်စံပြကျေးရွာကို စစ်ကောင်စီတပ်က လေကြောင်းမှ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
|တနင်္ဂနွေနေ့ ဘုရားကျောင်းဝတ်ပြုပွဲရှိချိန်တွင် ဘုရားကျောင်းနှင့် စာသင်ကျောင်းအနီးသို့ ဗုံးများ ကြဲချခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
|သေဆုံးသူများတွင် အသက် ၅ နှစ်မှ ၁၇ နှစ်အကြား ကလေးသူငယ် ၉ ဦး ပါဝင်သည်။ }}
}}
{{Campaignbox Myanmar Civil War (2021-present)}}
'''ကနန်ရွာ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်ခံရမှု''' သည် ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၇ ရက်နေ့ နံနက်ပိုင်းတွင် [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[တမူးမြို့နယ်]]၊ [[ကနန်ရွာ၊ တမူးမြို့နယ်|ကနန်ကျေးရွာ]]၌ ဖြစ်ပွားခဲ့သော ဖြစ်စဉ်တစ်ခုဖြစ်သည်။ အိန္ဒိယ-မြန်မာနယ်စပ်အနီးရှိ ချင်းလူမျိုးအများစု နေထိုင်ရာ အဆိုပါကျေးရွာကို တပ်မတော်(လေ)က လေကြောင်းမှ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ဗုံးဒဏ်ကြောင့် ကနန်ရွာခံ ၁၇ ဦး သေဆုံးခဲ့ရပြီး ၎င်းတို့အနက် ၉ ဦးမှာ ကလေးငယ်များဖြစ်ကြသည်။<ref>{{Cite web |date=2024-01-07 |title=‘‘ဗုံး ၂ လုံးစီကို ၅ မိနစ်လောက်အတွင်း ကြဲသွားတာ’’ - ကနန်ရွာဗုံးကြဲခံရမှု |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cx9kr20xk5ro |access-date=2026-05-04 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |last=Now |first=Myanmar |date=2024-01-12 |title=လေတပ်က တိုက်ခိုက်ခဲ့သည့် တမူးမြို့မှ ကလေးများ၊ ဒေသခံများ ဆေးကုရန် ခက်ခဲ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/48138/ |access-date=2026-05-04 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref>
== ဖြစ်စဥ် ==
ကနန်ရွာသည် ချင်းတိုင်းရင်းသားအများစုနေထိုင်ပြီး အိန္ဒိယ-မြန်မာချစ်ကြည်ရေး ကားလမ်းပေါ်တွင် တည်ရှိသည်။ ကျေးရွာနှင့် မိုင် ၃၀ ခန့်အကွာတွင် တပ်မတော် ထိန်းချုပ်ထားသည့် [[တမူးမြို့]]ရှိပြီး ရွာတောင်ဘက်ရှိ [[ခမ်းပါတ်မြို့|ခမ်းပတ်မြို့]]ကိုမူ အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရက ထိန်းချုပ်ထားသည်။ ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၇ ရက် နံနက် ၁၀ နာရီခွဲဝန်းကျင်တွင် မြေပြင်တိုက်ပွဲမရှိဘဲ ကနန်ရွာ အမှတ် (၅) ရပ်ကွက်ရှိ အထက်တန်းကျောင်းခွဲနှင့် အနီးဝန်းကျင်ကို တပ်မတော်(လေ)က လေကြောင်းမှ နှစ်ကြိမ်တိုင် တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ စာသင်ကျောင်းနှင့် အနီးဝန်းကျင်ကို လေကြောင်းမှ ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်ချိန်တွင် ကျောင်းနှင့်ကပ်လျက်ရှိ စိန့်ပီတာဘုရားကျောင်း၌ ဝတ်ပြုနေသူများသည် ကြောက်လန့်တကြား ဘေးလွတ်ရာသို့ ထွက်ပြေးပုန်းရှောင်ခဲ့ကြရသည်။ ပထမအကြိမ် ဗုံးကြဲပြီး ၅ မိနစ်ဝန်းကျင်အကြာတွင် ယင်းနေရာနှင့် မလှမ်းမကမ်းကိုပင် တစ်ကျော့ပြန် ဗုံးကြဲခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |last=Now |first=Myanmar |date=2024-01-09 |title=စစ်ကိုင်းတိုင်းအတွင်းမှ သွေးစွန်းတနင်္ဂနွေ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/47992/ |access-date=2026-05-04 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref>
လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုအတွင်း သေဆုံးခဲ့သူတို့၏ ရုပ်အလောင်းများကို ဘုရားကျောင်းအနောက်ဘက်လမ်း အနီးဝန်းကျင်ရှိ နေအိမ်များနှင့် ဘောလုံးကွင်းအနီးတို့တွင် တွေ့ရှိခဲ့ရသည်။ တိုက်ခိုက်မှုကြောင့် အထက်တန်းကျောင်းမှ စာသင်ဆောင်တစ်ဆောင်၊ စိန့်ပီတာဘုရားကျောင်းနှင့် နေအိမ် ၈ လုံးနီးပါး ပျက်စီးခဲ့ရသည်။ ဗုံးဒဏ်ပြင်းထန်မှုကြောင့် နေအိမ်များမှာ အရိုးတိုင်များသာ ကျန်ရှိတော့သည်အထိ ပျက်စီးသွားခဲ့ကြောင်း ချင်းအမျိုးသားကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ (CNO/UCR) ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူက ဆိုသည်။ ထိုနေ့က ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးအဖွဲ့ သင်တန်းဆင်းပွဲပြုလုပ်ရန် စီစဉ်ထားသည့် သတင်းပေါက်ကြားသဖြင့် လာရောက်တိုက်ခိုက်ခြင်းဖြစ်နိုင်သည်ဟု သတင်းအချို့ ထွက်ပေါ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=စစ်ကိုင်းတိုင်း ခါမ်းပတ်မြို့ ကနန်ကျေးရွာကို စစ်ကောင်စီက ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်၍ ကလေးငယ်များအပါအဝင် ၁၅ ဦးခန့်သေဆုံး |url=https://burmese.narinjara.com/local-news/detail/659aad1b996ccacd8db8f9a9 |access-date=2026-05-04 |website=burmese.narinjara.com |language=my}}</ref>
== ထိခိုက်သေဆုံးမှုများ ==
ယင်းဖြစ်စဉ်ကြောင့် အသက် ၅ နှစ်မှ ၁၇ နှစ်အကြား ကလေးသူငယ် ၉ ဦး အပါအဝင် စုစုပေါင်း အရပ်သား ၁၇ ဦး သေဆုံးခဲ့ပြီး ၁၉ ဦး ထိခိုက်ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=စစ်ကိုင်းတိုင်း ကနန်ကျေးရွာ လေကြောင်းမှ တိုက်ခိုက်ခံရဖြစ်စဉ် အရေးယူနိုင်သည်အထိ လုပ်ဆောင်မည်လို့ NUG ထုတ်ပြန် |url=https://www.bnionline.net/mm/news-102887 |access-date=2026-05-04 |website=နိုင်ငံတကာမြန်မာ့သတင်း |language=my}}</ref>
== တုံ့ပြန်မှုများ ==
ကနန်ကျေးရွာ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်ခံရမှုနှင့် ပတ်သက်၍ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လွတ်ငြိမ်းချမ်းသာခွင့်အဖွဲ့ (Amnesty International) က ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၈ ရက်နေ့တွင် ထုတ်ပြန်ချက်တစ်စောင် ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ ယင်းထုတ်ပြန်ချက်တွင် ကလေးငယ် ၉ ဦး အပါအဝင် အရပ်သား ၁၇ ဦး သေဆုံးခဲ့သည့် အဆိုပါဖြစ်စဉ်ကို စစ်ရာဇဝတ်မှုအဖြစ် စုံစမ်းစစ်ဆေးရန် လိုအပ်ကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လွတ်ငြိမ်းချမ်းသာခွင့်အဖွဲ့ ညွှန်ကြားရေးမှူး Matt Wells က ကုလသမဂ္ဂ လုံခြုံရေးကောင်စီအနေဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံ၏ အခြေအနေကို နိုင်ငံတကာ ရာဇဝတ်ခုံရုံး (ICC) သို့ လွှဲပြောင်းသင့်ပြီး ကျူးလွန်သူများကို နိုင်ငံတကာဥပဒေဖြင့် တရားစီရင်ရန် လိုအပ်သည်ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2024-02-08 |title=ကနန်ရွာ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှု စစ်ရာဇဝတ်မှုအဖြစ် စုံစမ်းဖို့လိုကြောင်း AI အဖွဲ့ပြော |url=https://www.rfa.org/burmese/news/kanan-village-airstrikes-02082024051239.html |access-date=2026-05-04 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref>
လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုဖြစ်ပွားချိန်တွင် လေယာဉ်များ ပျံသန်းခြင်းမရှိကြောင်း စစ်ကောင်စီဘက်က ငြင်းဆိုခဲ့သည်။သို့သော်လည်း ဗီဒီယိုမှတ်တမ်းများကို ပြန်လည်စစ်ဆေးရာတွင် စစ်တပ်ကသာ အသုံးပြုသည့် တရုတ်နိုင်ငံထုတ် A-5 ဂျက်တိုက်လေယာဉ်တစ်စင်း ပျံသန်းနေသည်ကို တွေ့ရှိရကြောင်း Amnesty International က ဆိုသည်။အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ (NUG) ကလည်း ဇန်နဝါရီလ ၉ ရက်နေ့တွင် ထုတ်ပြန်ချက် ထုတ်ပြန်ခဲ့ပြီး ယင်းတိုက်ခိုက်မှုတွင် ကျူးလွန်သူ၊ အမိန့်ပေးသူနှင့် တာဝန်ရှိသူအားလုံးကို အရေးယူအပြစ်ပေးနိုင်ရန် ဆောင်ရွက်သွားမည်ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=Ministry of Federal Union Affairs - MOFUA {{!}} စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ တမူးခရိုင်၊ တမူးမြို့နယ်၊ ကနန်ကျေးရွာရှိ အရပ်သားပြည်သူများအား အကြမ်းဖက်မြန်မာစစ်တပ်မှ လေကြောင်းဖြင့် ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်မှုဖြစ်စဥ်နှင့် ပတ်သက်သည့် ထုတ်ပြန်ကြေညာချက် |url=https://mofua.nugmyanmar.org/article-details/statement-concerning-the-terrorist-myanmar-military-s-air-attack-at-kanan-village-in-tamu-township-tamu-district-sagaing-division |access-date=2026-05-04 |website=mofua.nugmyanmar.org}}</ref>
== ကိုးကား ==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:၂၀၂၄ ပဋိပက္ခများ]]
[[ကဏ္ဍ:ချင်းပြည်နယ်]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ လူသတ်ပွဲများ စာရင်း]]
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုများ]]
7u6q7wca78e4cw3t4j4yks6kvod28vj
1034808
1034807
2026-05-31T08:52:45Z
Salai Rungtoi
22844
[[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:ချင်းပြည်နယ်]]ကို ဖယ်ရှားခဲ့သည်၊ [[Category:ချင်းပြည်နယ်ရှိ တိုက်ပွဲများ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည်
1034808
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox civilian attack
| title = ကနန်ရွာ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်ခံရမှု
| location = [[ကနန်ရွာ၊ တမူးမြို့နယ်|ကနန်ကျေးရွာ]]၊ [[တမူးမြို့နယ်]]၊ [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]]
| date = ၇ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄
| time = နံနက်ပိုင်း
| partof = [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)|မြန်မာပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ)]]
| coordinates = {{Coord|23.803840637207|94.1446914672852|region:MM|format=dms|display=inline,title}}
| map = {{Location map | Myanmar
| lat = 23.803840637207
| long = 94.1446914672852
| width = 250
| label = ကနန်
| position = right
| caption =
}}
| map_caption = တမူးမြို့နယ်အတွင်း ကနန်ကျေးရွာ တည်နေရာ
| fatalities = ၁၇ ဦး
| injuries = ၁၉ ဦး
| perpetrators = တပ်မတော်(လေ)
| notes = {{Bulleted list |အိန္ဒိယ-မြန်မာနယ်စပ်အနီးရှိ ချင်းလူမျိုးအများစု နေထိုင်ရာ ကနန်စံပြကျေးရွာကို စစ်ကောင်စီတပ်က လေကြောင်းမှ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
|တနင်္ဂနွေနေ့ ဘုရားကျောင်းဝတ်ပြုပွဲရှိချိန်တွင် ဘုရားကျောင်းနှင့် စာသင်ကျောင်းအနီးသို့ ဗုံးများ ကြဲချခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
|သေဆုံးသူများတွင် အသက် ၅ နှစ်မှ ၁၇ နှစ်အကြား ကလေးသူငယ် ၉ ဦး ပါဝင်သည်။ }}
}}
{{Campaignbox Myanmar Civil War (2021-present)}}
'''ကနန်ရွာ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်ခံရမှု''' သည် ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၇ ရက်နေ့ နံနက်ပိုင်းတွင် [[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး]]၊ [[တမူးမြို့နယ်]]၊ [[ကနန်ရွာ၊ တမူးမြို့နယ်|ကနန်ကျေးရွာ]]၌ ဖြစ်ပွားခဲ့သော ဖြစ်စဉ်တစ်ခုဖြစ်သည်။ အိန္ဒိယ-မြန်မာနယ်စပ်အနီးရှိ ချင်းလူမျိုးအများစု နေထိုင်ရာ အဆိုပါကျေးရွာကို တပ်မတော်(လေ)က လေကြောင်းမှ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ဗုံးဒဏ်ကြောင့် ကနန်ရွာခံ ၁၇ ဦး သေဆုံးခဲ့ရပြီး ၎င်းတို့အနက် ၉ ဦးမှာ ကလေးငယ်များဖြစ်ကြသည်။<ref>{{Cite web |date=2024-01-07 |title=‘‘ဗုံး ၂ လုံးစီကို ၅ မိနစ်လောက်အတွင်း ကြဲသွားတာ’’ - ကနန်ရွာဗုံးကြဲခံရမှု |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cx9kr20xk5ro |access-date=2026-05-04 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |last=Now |first=Myanmar |date=2024-01-12 |title=လေတပ်က တိုက်ခိုက်ခဲ့သည့် တမူးမြို့မှ ကလေးများ၊ ဒေသခံများ ဆေးကုရန် ခက်ခဲ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/48138/ |access-date=2026-05-04 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref>
== ဖြစ်စဥ် ==
ကနန်ရွာသည် ချင်းတိုင်းရင်းသားအများစုနေထိုင်ပြီး အိန္ဒိယ-မြန်မာချစ်ကြည်ရေး ကားလမ်းပေါ်တွင် တည်ရှိသည်။ ကျေးရွာနှင့် မိုင် ၃၀ ခန့်အကွာတွင် တပ်မတော် ထိန်းချုပ်ထားသည့် [[တမူးမြို့]]ရှိပြီး ရွာတောင်ဘက်ရှိ [[ခမ်းပါတ်မြို့|ခမ်းပတ်မြို့]]ကိုမူ အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရက ထိန်းချုပ်ထားသည်။ ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၇ ရက် နံနက် ၁၀ နာရီခွဲဝန်းကျင်တွင် မြေပြင်တိုက်ပွဲမရှိဘဲ ကနန်ရွာ အမှတ် (၅) ရပ်ကွက်ရှိ အထက်တန်းကျောင်းခွဲနှင့် အနီးဝန်းကျင်ကို တပ်မတော်(လေ)က လေကြောင်းမှ နှစ်ကြိမ်တိုင် တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ စာသင်ကျောင်းနှင့် အနီးဝန်းကျင်ကို လေကြောင်းမှ ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်ချိန်တွင် ကျောင်းနှင့်ကပ်လျက်ရှိ စိန့်ပီတာဘုရားကျောင်း၌ ဝတ်ပြုနေသူများသည် ကြောက်လန့်တကြား ဘေးလွတ်ရာသို့ ထွက်ပြေးပုန်းရှောင်ခဲ့ကြရသည်။ ပထမအကြိမ် ဗုံးကြဲပြီး ၅ မိနစ်ဝန်းကျင်အကြာတွင် ယင်းနေရာနှင့် မလှမ်းမကမ်းကိုပင် တစ်ကျော့ပြန် ဗုံးကြဲခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |last=Now |first=Myanmar |date=2024-01-09 |title=စစ်ကိုင်းတိုင်းအတွင်းမှ သွေးစွန်းတနင်္ဂနွေ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/47992/ |access-date=2026-05-04 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref>
လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုအတွင်း သေဆုံးခဲ့သူတို့၏ ရုပ်အလောင်းများကို ဘုရားကျောင်းအနောက်ဘက်လမ်း အနီးဝန်းကျင်ရှိ နေအိမ်များနှင့် ဘောလုံးကွင်းအနီးတို့တွင် တွေ့ရှိခဲ့ရသည်။ တိုက်ခိုက်မှုကြောင့် အထက်တန်းကျောင်းမှ စာသင်ဆောင်တစ်ဆောင်၊ စိန့်ပီတာဘုရားကျောင်းနှင့် နေအိမ် ၈ လုံးနီးပါး ပျက်စီးခဲ့ရသည်။ ဗုံးဒဏ်ပြင်းထန်မှုကြောင့် နေအိမ်များမှာ အရိုးတိုင်များသာ ကျန်ရှိတော့သည်အထိ ပျက်စီးသွားခဲ့ကြောင်း ချင်းအမျိုးသားကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ (CNO/UCR) ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူက ဆိုသည်။ ထိုနေ့က ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးအဖွဲ့ သင်တန်းဆင်းပွဲပြုလုပ်ရန် စီစဉ်ထားသည့် သတင်းပေါက်ကြားသဖြင့် လာရောက်တိုက်ခိုက်ခြင်းဖြစ်နိုင်သည်ဟု သတင်းအချို့ ထွက်ပေါ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=စစ်ကိုင်းတိုင်း ခါမ်းပတ်မြို့ ကနန်ကျေးရွာကို စစ်ကောင်စီက ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်၍ ကလေးငယ်များအပါအဝင် ၁၅ ဦးခန့်သေဆုံး |url=https://burmese.narinjara.com/local-news/detail/659aad1b996ccacd8db8f9a9 |access-date=2026-05-04 |website=burmese.narinjara.com |language=my}}</ref>
== ထိခိုက်သေဆုံးမှုများ ==
ယင်းဖြစ်စဉ်ကြောင့် အသက် ၅ နှစ်မှ ၁၇ နှစ်အကြား ကလေးသူငယ် ၉ ဦး အပါအဝင် စုစုပေါင်း အရပ်သား ၁၇ ဦး သေဆုံးခဲ့ပြီး ၁၉ ဦး ထိခိုက်ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=စစ်ကိုင်းတိုင်း ကနန်ကျေးရွာ လေကြောင်းမှ တိုက်ခိုက်ခံရဖြစ်စဉ် အရေးယူနိုင်သည်အထိ လုပ်ဆောင်မည်လို့ NUG ထုတ်ပြန် |url=https://www.bnionline.net/mm/news-102887 |access-date=2026-05-04 |website=နိုင်ငံတကာမြန်မာ့သတင်း |language=my}}</ref>
== တုံ့ပြန်မှုများ ==
ကနန်ကျေးရွာ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်ခံရမှုနှင့် ပတ်သက်၍ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လွတ်ငြိမ်းချမ်းသာခွင့်အဖွဲ့ (Amnesty International) က ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၈ ရက်နေ့တွင် ထုတ်ပြန်ချက်တစ်စောင် ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ ယင်းထုတ်ပြန်ချက်တွင် ကလေးငယ် ၉ ဦး အပါအဝင် အရပ်သား ၁၇ ဦး သေဆုံးခဲ့သည့် အဆိုပါဖြစ်စဉ်ကို စစ်ရာဇဝတ်မှုအဖြစ် စုံစမ်းစစ်ဆေးရန် လိုအပ်ကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လွတ်ငြိမ်းချမ်းသာခွင့်အဖွဲ့ ညွှန်ကြားရေးမှူး Matt Wells က ကုလသမဂ္ဂ လုံခြုံရေးကောင်စီအနေဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံ၏ အခြေအနေကို နိုင်ငံတကာ ရာဇဝတ်ခုံရုံး (ICC) သို့ လွှဲပြောင်းသင့်ပြီး ကျူးလွန်သူများကို နိုင်ငံတကာဥပဒေဖြင့် တရားစီရင်ရန် လိုအပ်သည်ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2024-02-08 |title=ကနန်ရွာ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှု စစ်ရာဇဝတ်မှုအဖြစ် စုံစမ်းဖို့လိုကြောင်း AI အဖွဲ့ပြော |url=https://www.rfa.org/burmese/news/kanan-village-airstrikes-02082024051239.html |access-date=2026-05-04 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref>
လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုဖြစ်ပွားချိန်တွင် လေယာဉ်များ ပျံသန်းခြင်းမရှိကြောင်း စစ်ကောင်စီဘက်က ငြင်းဆိုခဲ့သည်။သို့သော်လည်း ဗီဒီယိုမှတ်တမ်းများကို ပြန်လည်စစ်ဆေးရာတွင် စစ်တပ်ကသာ အသုံးပြုသည့် တရုတ်နိုင်ငံထုတ် A-5 ဂျက်တိုက်လေယာဉ်တစ်စင်း ပျံသန်းနေသည်ကို တွေ့ရှိရကြောင်း Amnesty International က ဆိုသည်။အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ (NUG) ကလည်း ဇန်နဝါရီလ ၉ ရက်နေ့တွင် ထုတ်ပြန်ချက် ထုတ်ပြန်ခဲ့ပြီး ယင်းတိုက်ခိုက်မှုတွင် ကျူးလွန်သူ၊ အမိန့်ပေးသူနှင့် တာဝန်ရှိသူအားလုံးကို အရေးယူအပြစ်ပေးနိုင်ရန် ဆောင်ရွက်သွားမည်ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=Ministry of Federal Union Affairs - MOFUA {{!}} စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ တမူးခရိုင်၊ တမူးမြို့နယ်၊ ကနန်ကျေးရွာရှိ အရပ်သားပြည်သူများအား အကြမ်းဖက်မြန်မာစစ်တပ်မှ လေကြောင်းဖြင့် ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်မှုဖြစ်စဥ်နှင့် ပတ်သက်သည့် ထုတ်ပြန်ကြေညာချက် |url=https://mofua.nugmyanmar.org/article-details/statement-concerning-the-terrorist-myanmar-military-s-air-attack-at-kanan-village-in-tamu-township-tamu-district-sagaing-division |access-date=2026-05-04 |website=mofua.nugmyanmar.org}}</ref>
== ကိုးကား ==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:၂၀၂၄ ပဋိပက္ခများ]]
[[ကဏ္ဍ:ချင်းပြည်နယ်ရှိ တိုက်ပွဲများ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ လူသတ်ပွဲများ စာရင်း]]
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုများ]]
m4vps2xrreddm21l13rrn6plrulmimn
ကဏ္ဍ:ချင်းပြည်နယ်ရှိ တိုက်ပွဲများ
14
285339
1034801
1029813
2026-05-31T08:47:52Z
Salai Rungtoi
22844
[[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:ချင်းပြည်နယ်]]ကို ဖယ်ရှားခဲ့သည်၊ [[Category:ချင်းပြည်နယ်၏ သမိုင်း]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည်
1034801
wikitext
text/x-wiki
'''ဤကဏ္ဍ'''သည် ချင်းပြည်နယ်အတွင်း ဖြစ်ပွားခဲ့သော တိုက်ပွဲများ၊ စစ်ရေးအရေးအခင်းများနှင့် လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခများနှင့် သက်ဆိုင်သော သမိုင်းဝင်ဖြစ်ရပ်များကို စုစည်းဖော်ပြသော အမျိုးအစားဖြစ်သည်။
[[ကဏ္ဍ:ချင်းပြည်နယ်၏ သမိုင်း|တိုက်ပွဲ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ ပါဝင်သော တိုက်ပွဲများ]]
1xclz8c81etwc1kpfql51vsvx2uh8ea
ဖူနွမ်းရွာ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု
0
285550
1034806
1033535
2026-05-31T08:51:33Z
Salai Rungtoi
22844
[[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:ချင်းပြည်နယ်]]ကို ဖယ်ရှားခဲ့သည်၊ [[Category:ချင်းပြည်နယ်ရှိ တိုက်ပွဲများ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည်
1034806
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox civilian attack
| title = ဖူနွမ်းရွာ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု
| image = {{Location map | Myanmar
| lat = 23.2784
| long = 93.7257
| width = 250
| float = center
| label = ဖူနွမ်းရွာ
| caption =
}}
| caption = မြန်မာနိုင်ငံမြေပုံပေါ်ရှိ ဖူနွမ်းရွာ တည်နေရာ
| location = [[ဖူနွမ်းရွာ၊ တီးတိန်မြို့နယ်|ဖူနွမ်းရွာ]]၊ [[တီးတိန်မြို့နယ်]]၊ [[ချင်းပြည်နယ်]]
| date = ၆ မေ ၂၀၂၆
| partof = [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)|မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ)]] နှင့် [[ချင်း စစ်မြေပြင်]]
| fatalities = ၉ ဦး
| perpetrators = [[ဖိုင်:Flag of the Armed Forces (Tatmadaw) of Myanmar.svg|23px]] [[တပ်မတော်]]
| notes = ကနေဒီတောင်အနီးရှိ PDF Zoland ၏ နောက်တန်းစခန်းတစ်ခုကို တပ်မတော်မှ ဒရုန်းဖြင့် ဗုံးသီးချ တိုက်ခိုက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
}}
{{Campaignbox Myanmar Civil War (2021-present)}}
'''ဖူနွမ်းရွာ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု'''သည် [[၂၀၂၆]] ခုနှစ်၊ မေလ ၆ ရက်နေ့တွင် [[ချင်းပြည်နယ်]]၊ [[တီးတိန်မြို့နယ်]]၊ [[ကနေဒီတောင်]]ခြေရှိ [[ဖူနွမ်းရွာ၊ တီးတိန်မြို့နယ်|ဖူနွမ်းရွာ]]တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှု ဖြစ်သည်။[[တပ်မတော်]]၏ ဒရုန်းဖြင့် ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် PDF Zoland မှ အမျိုးသမီးရဲဘော် ၅ ဦးနှင့် အမျိုးသားရဲဘော် ၄ ဦး၊ စုစုပေါင်း ၉ ဦး ကျဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Now |first=ခင်ရီရီဇော်, Myanmar |date=2026-05-08 |title=တီးတိန်တွင် လေယာဉ်ဗုံးကြောင့် ချင်းတော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့ဝင် ၉ ဦး သေဆုံး |url=https://myanmar-now.org/mm/news/74451/ |access-date=2026-05-10 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref> <ref>{{cite web|url=https://bur.mizzima.com/2026/05/10/90023|title=ချင်းတွင် လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ၈ ရက်အတွင်း ကလေးများအပါအဝင် ၃၀ နီးပါး သေဆုံး|work=Mizzima Burmese|access-date=၁၀ မေ ၂၀၂၆|date=၁၀ မေ ၂၀၂၆}}</ref>
== နောက်ခံအကြောင်းအရာ ==
[[ကနေဒီတောင်]] သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး ကလေးမြို့နှင့် ချင်းပြည်နယ် တီးတိန်မြို့အကြားတွင် ရှိပြီး ပေ ၈၀၀၀ ကျော် မြင့်မားကာ စစ်ရေးအရ အချက်အချာကျသည့် ချင်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း၏ အမြင့်ဆုံး တောင်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ကနေဒီတောင်ပေါ်တွင် စစ်တပ် က ဆက်သွယ်ရေးအတွက် အထိုင်ချထားသည့် တပ်စခန်းတစ်ခု ရှိသည်။ထိုစခန်းကို ၂၀၂၃ နိုဝင်ဘာလကုန်တွင် PDF Zoland က သိမ်းပိုက်ပြီး နှစ်နှစ်ကျော်ကြာအောင်ထိန်းချုပ်ထားနိုင်ခဲ့သည်။၂၀၂၅ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလတွင် စစ်တပ်က စစ်ကြောင်းပြန်ထိုးကာ သိမ်းယူနိုင်ခဲ့သော်လည်း နှစ်ပတ်ကျော်အကြာ နိုဝင်ဘာ ၁၈ ရက် တွင် PDF Zoland က ပြန်ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် စစ်တပ်က ၂၀၂၆ ခုနှစ် မေလ ၅ ရက်တွင် တကျော့ပြန် ပြန်လည်သိမ်းပိုက်လိုက်ခြင်းဖြစ်သည်။ <ref>{{Cite web |last=Now |first=Myanmar |date=2025-11-19 |title=တီးတိန်မြို့နယ် ကနေဒီတောင်ကို ချင်းတော်လှန်ရေးတပ် ပြန်ထိန်းချုပ် |url=https://myanmar-now.org/mm/news/69439/ |access-date=2026-05-10 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref>
== ဖြစ်စဉ် ==
၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မေလ ပထမပတ်အတွင်း သိုင်းငင်းရွာဘက်မှ တီးတိန်မြို့ဘက်သို့ ဦးတည်လာသော စစ်ကောင်စီ စစ်ကြောင်းနှင့် ချင်းတော်လှန်ရေး အင်အားစုများအကြား သုံးရက်ကြာ တိုက်ပွဲများ ပြင်းထန်ခဲ့သည်။ မေလ ၅ ရက်နေ့တွင် စစ်ရေးအရ အချက်အချာကျသော ကနေဒီတောင်ကို စစ်ကောင်စီတပ်က ပြန်လည်ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့ပြီးနောက် နောက်တစ်နေ့ဖြစ်သည့် မေလ ၆ ရက်နေ့တွင် ကနေဒီတောင်အနီး ဖူနွမ်ရွာရှိ PDF Zoland ၏ နောက်တန်းစခန်းတစ်ခုကို တပ်မတော် က ဒရုန်းဖြင့် ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2026-05-07 |title=စစ်တပ်ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် PDF-Zoland ရဲမေ ၄ ဦးအပါအဝင် ၁၀ ဦးသေဆုံး |url=https://www.rfa.org/burmese/news/2026/05/07/tedim-airstrike-zoland-residents/ |access-date=2026-05-10 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref>
အဆိုပါ တိုက်ခိုက်မှုအတွင်း စခန်းအဆောက်အအုံ ထိမှန်ပေါက်ကွဲခဲ့ပြီး PDF Zoland မှ ထောက်ပို့နှင့် ကင်းတာဝန်ယူထားသည့် ရဲဘော်များ ကျဆုံးခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite web |date=2026-05-07 |title=တီးတိန်မြို့နယ်၊ ဖူနွမ်းရွာက AG ဘုရားကျောင်း ဗုံးကြဲခံရပြီး PDF-Zoland ရဲဘော်တွေနဲ့ အရပ်သား ဆယ်ဦးခန့် ကျဆုံး - ZALEN |url=https://zalen.info/%e1%80%90%e1%80%ae%e1%80%b8%e1%80%90%e1%80%ad%e1%80%94%e1%80%ba%e1%80%99%e1%80%bc%e1%80%ad%e1%80%af%e1%80%b7%e1%80%94%e1%80%9a%e1%80%ba%e1%81%8a-%e1%80%96%e1%80%b0%e1%80%94%e1%80%bd%e1%80%99%e1%80%ba/ |access-date=2026-05-10 |language=en-US}}</ref>
== ကျဆုံးခဲ့သည့် ရဲဘော်များ ==
ဖူနွမ်းရွာ ဒရုန်းဖြင့် လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုအတွင်း ကျဆုံးခဲ့သည့် PDF Zoland မှ ရဲဘော် ၉ ဦး၏ စာရင်းမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |last=admin |date=2026-05-08 |title=တီးတိန်၊ ဖူနွမ်းကျေးရွာတွင် တိုက်ပွဲမရှိဘဲစစ်အုပ်စုက ဒရုန်းဖြင့် ဗုံးကြဲ၍ အမျိုးသမီး ရဲဘော်များ အပါ အဝင် ၁၀ ဦး သေဆုံး |url=https://ayartimes.com/?p=68459 |access-date=2026-05-10 |website=Ayeyarwaddy Times |language=en-US}}</ref>
{| class="wikitable sortable"
|+ '''ဖူနွမ်ရွာ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်ခံရမှုအတွင်း ကျဆုံးခဲ့သူများစာရင်း'''
|-
! စဉ် !! အမည် !! အမျိုးသား/အမျိုးသမီး !! တပ်ဖွဲ့ !! မှတ်ချက်
|-
| ၁ || Haunu || အမျိုးသမီး || PDF Zoland || ရဲဘော်
|-
| ၂ || Sung Sung || အမျိုးသမီး || PDF Zoland || ရဲဘော်
|-
| ၃ || Neuneu || အမျိုးသမီး || PDF Zoland || ရဲဘော်
|-
| ၄ || Siancing || အမျိုးသမီး || PDF Zoland || ရဲဘော်
|-
| ၅ || (အမည်မဖော်ပြနိုင်သူ) || အမျိုးသမီး || PDF Zoland || ရဲဘော်
|-
| ၆ || Siantawng (Miaumiau) || အမျိုးသား || PDF Zoland || ရဲဘော်
|-
| ၇ || Lian Bawi || အမျိုးသား || PDF Zoland || ရဲဘော်
|-
| ၈ || (အမည်မဖော်ပြနိုင်သူ) || အမျိုးသား || PDF Zoland || ရဲဘော်
|-
| ၉ || (အမည်မဖော်ပြနိုင်သူ) || အမျိုးသား || PDF Zoland || ရဲဘော်
|-
| colspan="5" style="text-align: left; font-size: 90%;" | '''ရင်းမြစ်:''' PDF Zoland နှင့် ချင်းတော်လှန်ရေးအင်အားစုများ၏ ထုတ်ပြန်ချက်
|}
== ကိုးကား ==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:၂၀၂၆ ပဋိပက္ခများ]]
[[ကဏ္ဍ:ချင်းပြည်နယ်ရှိ တိုက်ပွဲများ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ လူသတ်ပွဲများ စာရင်း]]
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုများ]]
h40jhghkz4b6spzh9eujaw5jn9frjj4
တန်ဖိုးသဏ္ဌာန်
0
286734
1034716
1034612
2026-05-30T17:48:17Z
Underwhelminglywaluigi
143338
1034716
wikitext
text/x-wiki
[[ဖိုင်:Karl Marx.png|thumb|ကားလ် မာ့ခ်၊ ကတ်ပီတယ် (Das Kapital) ကိုရေးသားသူ]]
'''တန်ဖိုးသဏ္ဌာန်''' (Value-form) သည် [[ကားလ် မာ့ခ်]]၏ ''ကတ်ပီတယ်'' ([[:en:Das Kapital|Das Kapital]]) ပထမအတွဲတွင် ရေးသားထားသော မာ့ခ်၏ [[နိုင်ငံရေးဘောဂဗေဒ]] ဝေဖန်ချက် ([[:en:Critique of Political Economy|Critique of Political Economy]]) တွင် အရေးပါသည့် အယူအဆတစ်ခုဖြစ်သည်။ မာ့ခ်၏ အဆိုအရ ကုန်သွယ်ရောင်းချနိုင်သော ပစ္စည်းများအားလုံးတွင် အသုံးပြုနိုင်သည့် တန်ဖိုး ([[:en:Use value|Use Value]]) နှင့် လဲလှယ်နိုင်သည့် တန်ဖိုး ([[:en:Exchange value|Exchange Value]]) ရှိသည်။ တန်ဖိုးသဏ္ဌာန်သည် ဈေးကွက်များအတွင်း လဲလှယ်မှုများ နှင့် လူတို့ကုန်သွယ်ရောင်းချနိုင်သည့် ပစ္စည်းများ၏ တန်ဖိုးများအားနှိုင်းယှဉ်သည့်အခါတွင် ထိုပစ္စည်းများအတွင်းရှိတန်ဖိုး၏ အပြင်တွင်မြင်တွေ့ရ သည့်သဏ္ဌာန်ပင်ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |last=Marx |first=Karl |title=Economic Manuscripts: Capital: Volume One |url=https://marxists.architexturez.net/archive/marx/works/1867-c1/index.htm |access-date=2026-05-29 |website=marxists.architexturez.net}}</ref>
{{Communism sidebar}}
== တန်ဖိုးသဏ္ဌာန် အမျိုးအစားများ ==
မာ့ခ်သည် တန်ဖိုးသဏ္ဌာန် အစတွင် ထိုပစ္စည်းများအား ရိုးရိုးရှင်းရှင်း နှိုင်းယှဉ်ရာမှ ငွေအဖြစ်သို့ပြောင်းလဲသွားခြင် တွင် အဆင့် ၄ ဆင့် ရှိသည် ဟူ၍ရေးသား ထား သည်။ ၄င်းတို့မှာ -<ref>{{Cite web |title=Economic Manuscripts: The Value-Form by Karl Marx |url=https://www.marxists.org/archive/marx/works/1867-c1/appendix.htm |access-date=2026-05-30 |website=www.marxists.org}}</ref>
၁။ အခြေအခံတန်ဖိုးသဏ္ဌာန်
၂။ လုံးဝတန်ဖိုးသဏ္ဌာန်
၃။ အထွေထွေတန်ဖိုးသဏ္ဌာန်
၄။ ငွေတန်ဖိုးသဏ္ဌာန် တို့ဖြစ်သည်။
== ကိုးကား ==
[[ကဏ္ဍ:ကွန်မြူနစ်ဝါဒ]]
[[ကဏ္ဍ:ဆိုရှယ်လစ်ဝါဒ]]
[[ကဏ္ဍ:နိုင်ငံရေးဘောဂဗေဒ]]
knc1qkcwbn5cb499b6cqsrsyuxqwdwf
မုခ်ဝ:လက်ရှိဖြစ်ရပ်များ/၂၀၂၆ မေ ၃၀
100
286831
1034701
1034640
2026-05-30T13:34:08Z
Salai Rungtoi
22844
1034701
wikitext
text/x-wiki
{{Current events|year=2026|month=05|day=30|content=
<!-- All news items below this line -->
'''ဘေးအန္တရာယ်နှင့် မတော်တဆမှုများ'''
*[[ပါကစ္စတန်နိုင်ငံ]]မှ ပြန်လာသော [[အာဖဂန်နစ္စတန်နိုင်ငံ|အာဖဂန်]]ဒုက္ခသည်များ တင်ဆောင်လာသည့် ကုန်တင်ကားတစ်စီးသည် [[အာဖဂန်နစ္စတန်နိုင်ငံ]]၊ လာမာန်ခရိုင်ရှိ အဝေးပြေးလမ်းမကြီးပေါ်တွင် မှောက်လှန်မှု ဖြစ်ပွားခဲ့ရာ လူ ၂၂ ဦး သေဆုံးပြီး အခြား ၃၆ ဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။ [https://apnews.com/article/afghanistan-road-accident-refugees-returning-pakistan-killed-2f11fe3a0fdf41f7b3e6fa0861a3cfda (AP)]
'''နိုင်ငံတကာ ဆက်ဆံရေး'''
*[[အိန္ဒိယ–မြန်မာ ဆက်ဆံရေး]]
**သမ္မတဦး[[မင်းအောင်လှိုင်]]သည် [[အိန္ဒိယနိုင်ငံ]]သို့ တရားဝင်ချစ်ကြည်ရေး ခရီးစဉ် စတင်ထွက်ခွာခဲ့သည်။ [https://www.npnewsmm.com/news/6a1a7327acbcdc59760091ee (NP)]
<!-- All news items above this line -->}}
hx6cvbrl1eimkev6p6vahczk9qq1viu
1034758
1034701
2026-05-31T05:27:03Z
Salai Rungtoi
22844
1034758
wikitext
text/x-wiki
{{Current events|year=2026|month=05|day=30|content=
<!-- All news items below this line -->
'''ဘေးအန္တရာယ်နှင့် မတော်တဆမှုများ'''
*[[ပါကစ္စတန်နိုင်ငံ]]မှ ပြန်လာသော [[အာဖဂန်နစ္စတန်နိုင်ငံ|အာဖဂန်]]ဒုက္ခသည်များ တင်ဆောင်လာသည့် ကုန်တင်ကားတစ်စီးသည် [[အာဖဂန်နစ္စတန်နိုင်ငံ]]၊ လာမာန်ခရိုင်ရှိ အဝေးပြေးလမ်းမကြီးပေါ်တွင် မှောက်လှန်မှု ဖြစ်ပွားခဲ့ရာ လူ ၂၂ ဦး သေဆုံးပြီး အခြား ၃၆ ဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။ [https://apnews.com/article/afghanistan-road-accident-refugees-returning-pakistan-killed-2f11fe3a0fdf41f7b3e6fa0861a3cfda (AP)]
'''နိုင်ငံတကာ ဆက်ဆံရေး'''
*[[အိန္ဒိယ–မြန်မာ ဆက်ဆံရေး]]
**သမ္မတဦး[[မင်းအောင်လှိုင်]]သည် [[အိန္ဒိယနိုင်ငံ]]သို့ တရားဝင်ချစ်ကြည်ရေး ခရီးစဉ် စတင်ထွက်ခွာခဲ့သည်။ [https://www.npnewsmm.com/news/6a1a7327acbcdc59760091ee (NP)]
'''အားကစား'''
*[[ဟန်ဂေရီနိုင်ငံ]]၊ [[ဘူဒါပတ်စ်မြို့|ဘူဒါပက်စ်မြို့]]၌ ကျင်းပခဲ့သည့် ၂၀၂၅-၂၆ [[ယူအေးဖာ ချန်ပီယံလိဂ်|ဥရောပချန်ပီယံလိဂ် ဗိုလ်လုပွဲ]]တွင် လက်ရှိချန်ပီယံ ပြင်သစ်ကလပ် PSG အသင်းက [[အာဆင်နယ်|အာဆင်နယ်အသင်း]]အား ပင်နယ်တီအဆုံးအဖြတ်ဖြင့် အနိုင်ရရှိကာ ဗိုလ်စွဲသွားခဲ့သည်။ [https://burmese.dvb.no/post/259228 (DVB)]
<!-- All news items above this line -->}}
hbe012lr7hh5atcp32o9z66am691ebe
1034768
1034758
2026-05-31T07:03:25Z
Salai Rungtoi
22844
1034768
wikitext
text/x-wiki
{{Current events|year=2026|month=05|day=30|content=
<!-- All news items below this line -->
'''လက်နက်ကိုင် ပဋိပက္ခများနှင့် တိုက်ခိုက်မှုများ'''
*[[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]]
**[[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် အချိန်မှတ်တမ်း (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]]
*** [[အညာ စစ်မြေပြင်]]
****[[စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး|စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊]] [[ရွှေဘိုမြို့နယ်|ရွှေဘိုမြို့နယ်]] အား တိုက်ပွဲမရှိဘဲ စစ်တပ်က မေလ ၂၇ ရက်နေ့တွင် ဂျိုင်ရိုကော့ပတာ (FPV ဒရုန်း) နှင့် အသေခံဒရုန်းများ အသုံးပြု၍ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့ခြင်းကြောင့် ဒေသခံ သုံးဦး သေဆုံးပြီး နှစ်ဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့ကြောင်း ဒေသခံများက ပြောကြားသည်။ [https://burmese.dvb.no/post/195486 (DVB)]
'''ဘေးအန္တရာယ်နှင့် မတော်တဆမှုများ'''
*[[ပါကစ္စတန်နိုင်ငံ]]မှ ပြန်လာသော [[အာဖဂန်နစ္စတန်နိုင်ငံ|အာဖဂန်]]ဒုက္ခသည်များ တင်ဆောင်လာသည့် ကုန်တင်ကားတစ်စီးသည် [[အာဖဂန်နစ္စတန်နိုင်ငံ]]၊ လာမာန်ခရိုင်ရှိ အဝေးပြေးလမ်းမကြီးပေါ်တွင် မှောက်လှန်မှု ဖြစ်ပွားခဲ့ရာ လူ ၂၂ ဦး သေဆုံးပြီး အခြား ၃၆ ဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။ [https://apnews.com/article/afghanistan-road-accident-refugees-returning-pakistan-killed-2f11fe3a0fdf41f7b3e6fa0861a3cfda (AP)]
'''နိုင်ငံတကာ ဆက်ဆံရေး'''
*[[အိန္ဒိယ–မြန်မာ ဆက်ဆံရေး]]
**သမ္မတဦး[[မင်းအောင်လှိုင်]]သည် [[အိန္ဒိယနိုင်ငံ]]သို့ တရားဝင်ချစ်ကြည်ရေး ခရီးစဉ် စတင်ထွက်ခွာခဲ့သည်။ [https://www.npnewsmm.com/news/6a1a7327acbcdc59760091ee (NP)]
'''အားကစား'''
*[[ဟန်ဂေရီနိုင်ငံ]]၊ [[ဘူဒါပတ်စ်မြို့|ဘူဒါပက်စ်မြို့]]၌ ကျင်းပခဲ့သည့် ၂၀၂၅-၂၆ [[ယူအေးဖာ ချန်ပီယံလိဂ်|ဥရောပချန်ပီယံလိဂ် ဗိုလ်လုပွဲ]]တွင် လက်ရှိချန်ပီယံ ပြင်သစ်ကလပ် PSG အသင်းက [[အာဆင်နယ်|အာဆင်နယ်အသင်း]]အား ပင်နယ်တီအဆုံးအဖြတ်ဖြင့် အနိုင်ရရှိကာ ဗိုလ်စွဲသွားခဲ့သည်။ [https://burmese.dvb.no/post/259228 (DVB)]
<!-- All news items above this line -->}}
iphrs8t2786tmq4x9em2k2yj451hegw
အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ် သိမ်းပိုက်ခံရခြင်း
0
286858
1034694
2026-05-30T12:18:26Z
Zawzawaungthwin
100038
အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ် သိမ်းပိုက်ခံရခြင်း သို့မဟုတ် နပခ ကျဆုံးခြင်း သည် မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ) နှင့် ရခိုင်ပြည်နယ် တိုက်ပွဲများ (၂၀၂၃ -လက်ရှိ) စစ်မျက်နှာအတွင်း ရခိုင်ပြည်နယ်၊ အမ်းမြို့နယ်ရှိ အဓိက အခြေစိုက်စစ်ဌာနချုပ်ကြီးဖြစ်သော
1034694
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox military conflict
| conflict = အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ် သိမ်းပိုက်ခံရခြင်း
| width =
| partof = [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)|မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ)]] နှင့် [[ရခိုင်ပြည်နယ် တိုက်ပွဲများ (၂၀၂၃–လက်ရှိ)]]
| image = Ann district in Rakhine state.svg
| image_size = 280px
| alt = အမ်းမြို့နယ်နှင့် အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ် တည်နေရာပြမြေပုံ
| caption = အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ် အခြေစိုက်ရာ အမ်းမြို့နယ် ဝန်းကျင် စစ်ရေးပြမြေပုံ {{legend|#CC0000|အနီရောင်သည် တိုင်းစစ်ဌာနချုပ် အခြေစိုက်ရာ အမ်းမြို့နယ် ဖြစ်သည်}}
| date = ၂၀ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၄
| place = [[အမ်းမြို့နယ်]]၊ [[ရခိုင်ပြည်နယ်]]
| territory = အာရက္ခတပ်တော် (AA) မှ အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ် (အပခ) ဌာနချုပ်တစ်ခုလုံးနှင့် အမ်းမြို့နယ်အတွင်းရှိ ဗျူဟာကုန်းများအားလုံးကို အပြည့်အဝ သိမ်းပိုက်ထိန်းချုပ်ခဲ့သည်။
| status = အာရက္ခတပ်တော် (AA) က အပြည့်အဝ သိမ်းပိုက်အောင်ပွဲခံခဲ့
| combatant1 = {{ubl|{{flagicon|MYA}} [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]}}
* {{armed forces|Myanmar}}
** {{army|Myanmar}}
** {{air force|Myanmar}}
| combatant2 = {{flagicon image|Flag of the Arakan Army, under the United League of Arakan.svg}} [[အာရက္ခတပ်တော်]] (AA)
| combatant3 =
| commander1 = * ဗိုလ်ချုပ် ကျော်စွာဦး <small>(အပခ တိုင်းမှူး - စွန့်ခွာထွက်ပြေး)</small>
* ဗိုလ်မှူးချုပ် ကျော်ကျော်သန်း <small>(တိုင်းဦးစီးချုပ် / ယာယီကွပ်ကဲရေးမှူး)</small>
* ဗိုလ်မှူးချုပ် သောင်းထွန်း <small>(ဒုတိယတိုင်းမှူး)</small>
| commander2 = {{flagicon image|Flag of the Arakan Army, under the United League of Arakan.svg}} [[ထွန်းမြတ်နိုင်]] <br>[[ညိုထွန်းအောင်]]
| commander3 =
| units1 ={{flagicon image|MM Western RMC Flag.svg}}[[အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] (နပခ) ကွပ်ကဲမှုအောက်ခံတပ်များ
* ခြေလျင်/ခြေမြန်တပ်ရင်းများ
* လေကြောင်းနှင့် လက်နက်ကြီးပံ့ပိုးမှုတပ်ဖွဲ့များ
| units2 = အာရက္ခတပ်တော် (AA) အထူးစစ်ကြောင်းများ
| units3 =
| strength1 = မသိရသေး
| strength2 = မသိရသေး
| strength3 =
| casualties1 = များပြား (တိုင်းဦးစီးချုပ်နှင့် ဒုတိုင်းမှူး အပါအဝင် အရာရှိ၊ စစ်သည် ရာချီ လက်နက်ချ/ဖမ်းဆီးခံရ)
| casualties2 = မသိရသေး
| casualties3 =
| notes = မြန်မာ့စစ်သမိုင်းတွင် အရှေ့မြောက်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ် (ရမခ) ပြီးလျှင် ဒုတိယမြောက် ကျဆုံးသွားခဲ့သည့် တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်ကြီး ဖြစ်သည်။
| campaignbox =
{{Campaignbox Myanmar Civil War (2021-present)}}
}}
'''အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ် သိမ်းပိုက်ခံရခြင်း''' သို့မဟုတ် န'''ပခ ကျဆုံးခြင်း''' သည် [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)|မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ)]] နှင့် [[ရခိုင်ပြည်နယ် တိုက်ပွဲများ (၂၀၂၃–လက်ရှိ)|ရခိုင်ပြည်နယ် တိုက်ပွဲများ (၂၀၂၃ -လက်ရှိ)]] စစ်မျက်နှာအတွင်း [[ရခိုင်ပြည်နယ်]]၊ [[အမ်းမြို့နယ်]]ရှိ အဓိက အခြေစိုက်စစ်ဌာနချုပ်ကြီးဖြစ်သော [[အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] (နပခ) အား [[အာရက္ခတပ်တော်]] (AA) က လပေါင်းများစွာ ပိတ်ဆို့ ဖြတ်တောက်ကာ ထိုးစစ်ဆင် တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ခဲ့သည့် မဟာဗျူဟာမြောက် တိုက်ပွဲကြီးဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |last=ဗွီအိုအေ (မြန်မာဌာန) |date=2024-12-20 |title=အမ်းအခြေစိုက် ရခိုင်စစ်တိုင်းဌာနချုပ်ကို AA သိမ်းပိုက် |url=https://burmese.voanews.com/a/rakhine-aa-fighting-update/7908173.html |access-date=2026-05-30 |website=ဗွီအိုအေ |language=my}}</ref>
ဤဖြစ်ရပ်သည် ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း [[လားရှိုးမြို့]]အခြေစိုက် [[အရှေ့မြောက်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်]] (ရမခ) ကျဆုံးပြီးနောက် [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ|စစ်ကောင်စီ]]လက်ထက် မြန်မာ့စစ်သမိုင်းတွင် ဒုတိယမြောက် အပြည့်အဝ သိမ်းပိုက်ခြင်းခံရသည့် တိုင်းစစ်ဌာနချုပ် ဖြစ်ရပ်အဖြစ် သမိုင်းတွင်ခဲ့သည်။ တိုက်ပွဲအတွင်း နပခ ယာယီကွပ်ကဲရေးမှူး (တိုင်းဦးစီးချုပ်) နှင့် ဒုတိုင်းမှူး အပါအဝင် အရာရှိကြီးများကို အာရက္ခတပ်တော်က သုံ့ပန်းအဖြစ် လက်ရဖမ်းဆီးနိုင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Agency |first=Yangon Khit Thit News |date=2025-09-22 |title=ရခိုင်ပြည်နယ်၊ အမ်းမြို့ရှိ အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်တိုက်ပွဲတွင် ဗိုလ်ထိန်လင်းအောင် သေဆုံးမှု ၉ လကြာမှ မိသားစုကို စစ်တပ်က တရားဝင်စာပေးပို့ အကြောင်းကြား |url=https://yktnews.com/2025/09/228691/ |access-date=2026-05-30 |website=Khit Thit Media |language=en-US}}</ref>
== စစ်ရေးဗျူဟာ နောက်ခံ ==
အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ် တည်ရှိရာ အမ်းမြို့သည် ရခိုင်ကုန်းတွင်းပိုင်းနှင့် အညာဒေသ (မကွေးတိုင်းဒေသကြီး မင်းဘူးမြို့) ကို ချိတ်ဆက်ထားသည့် ကားလမ်းမကြီးပေါ်တွင် တည်ရှိပြီး ရခိုင်စစ်မျက်နှာတစ်ခုလုံး၏ အဓိက စစ်ရေးအာရုံကြောနှင့် ထောက်ပို့ဝင်ပေါက်ကြီးဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=AA ကိုတိုက်မနိုင်၍ နပခတိုင်းမှူး ဗိုလ်ချုပ်ကျော်စွာဦး ဖယ်ရှားခံရ |url=https://burmese.narinjara.com/news/detail/69e99e67b4daf45662083e1d |access-date=2026-05-30 |website=burmese.narinjara.com |language=my}}</ref>
၂၀၂၄ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလအတွင်း [[ကျောက်တော်မြို့နယ်|ကျောက်တော်မြို့]]အခြေစိုက် အမှတ် (၉) စစ်ဆင်မှုကွပ်ကဲရေးဌာနချုပ် (စကခ-၉) သိမ်းပိုက်ခံရပြီးနောက် ထိုစဉ်က နပခ တိုင်းမှူးဖြစ်သူ ဗိုလ်ချုပ် ထင်လတ်ဦးသည် ရာထူးမှ အနားပေးခြင်းခံခဲ့ရပြီး ဗိုလ်မှူးချုပ် ကျော်ကျော်သန်းက တိုင်းဦးစီးချုပ် (ယာယီကွပ်ကဲရေးမှူး) အဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့သည်။ ၂၀၂၄ ခုနှစ် မတ်လတွင် ဗိုလ်ချုပ် ကျော်စွာဦး က တိုင်းမှူးအသစ်အဖြစ် ရောက်ရှိလာခဲ့သော်လည်း အောက်တိုဘာလတွင် အမ်းမြို့နယ်အတွင်း တိုက်ပွဲများ ပြင်းထန်လာချိန်၌ တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်ကို စွန့်ခွာကာ ကျောက်ဖြူမြို့ရှိ ဓညဝတီရေတပ်ဌာနချုပ် နှင့် စစ်တွေမြို့ ဒေသကွပ်ကဲမှုစစ်ဌာနချုပ် (ဒကစ) သို့ ပြောင်းရွှေ့အခြေစိုက်ခဲ့သဖြင့် ဗိုလ်မှူးချုပ် ကျော်ကျော်သန်းကသာ အမ်းခရိုင်ခံစစ်ကို ဆက်လက်ဦးစီးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2024-12-27 |title=ရခိုင်က ဗိုလ်မှူးချုပ်လေးဦး ကံကြမ္မာ |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c2ex1nl9kj2o |access-date=2026-05-30 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref>
== တိုက်ပွဲဖြစ်စဉ်နှင့် ဖမ်းဆီးရမိမှုများ ==
အာရက္ခတပ်တော်သည် နပခ အခြေစိုက်ရာ အမ်းမြို့နယ်အတွင်းရှိ တပ်စခန်းများနှင့် ဗျူဟာကုန်းများကို ၂၀၂၄ ခုနှစ် စက်တင်ဘာ ၂၆ ရက်မှ စတင်ကာ အရှိန်အဟုန်မြှင့် ပိတ်ဆို့ထိုးစစ်ဆင်ခဲ့သည်။ စစ်ကောင်စီဘက်မှ လေကြောင်းပစ်ကူနှင့် လက်နက်ကြီးများ အမြောက်အမြားအသုံးပြုကာ ခုခံခဲ့သော်လည်း ရခိုင်ပြည်နယ်၏ ပထဝီဝင်အနေအထားအရ စစ်ကူစစ်ကြောင်းများ အချိန်မီရောက်ရှိမလာနိုင်ခြင်း၊ ရောက်ရှိလာသည့် စစ်ကူများလည်း လမ်းခုလတ်တွင် ဝိုင်းပတ်ချေမှုန်းခံရခြင်းတို့ကြောင့် အပခ စစ်ဌာနချုပ်အတွင်း ရိက္ခာ၊ ဆေးဝါး၊ ခဲယမ်းနှင့် သောက်သုံးရေများ ပြတ်တောက်သွားခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2024-12-20 |title=အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်ကို AA အပြီးသတ် သိမ်းပိုက် |url=https://www.rfa.org/burmese/news/aa-seize-ann-12202024043138.html |access-date=2026-05-30 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref>
၂၀၂၄ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၂၀ ရက်နေ့တွင် အာရက္ခတပ်တော်သည် အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်၏ နောက်ဆုံးကျန်ရှိသော ရုံးခန်းမကြီးအထိ ထိုးဖောက်ဝင်ရောက်နိုင်ခဲ့ပြီး တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်တစ်ခုလုံးကို သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။ ထိုတိုက်ပွဲအတွင်း ဗိုလ်မှူးချုပ် ကျော်ကျော်သန်း - တိုင်းဦးစီးချုပ် (ယာယီကွပ်ကဲရေးမှူး)<ref>{{Cite web |title=ဗိုလ်မှူးချုပ်ကျော်ကျော်သန်းနှင့်တာဝန်ရှိသူများ သံတွဲမြို့အတွင်းရှိ သာသနိကအဆောက်အအုံများနှင့် ကျောင်းအပ်နှံနေမှုတို့အားကြည့်ရှုစစ်ဆေး {{!}} Information and Public Relations Department |url=http://www.moi.gov.mm/iprd/news/151327 |access-date=2026-05-30 |website=www.moi.gov.mm |language=en}}</ref>၊ (အလုပ်သင်ဗိုလ်လောင်းသင်တန်း OTS-21 ဆင်း) နှင့် ဗိုလ်မှူးချုပ် သောင်းထွန်း - ဒုတိယတိုင်းမှူး၊ (စစ်တက္ကသိုလ် DSA-41 ဆင်း) တို့သည် အာရက္ခတပ်တော်၏ သုံ့ပန်းအဖြစ် လက်ရဖမ်းဆီးခံခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite web |date=2024-12-21 |title=ဒီဇင်ဘာ ၂၁ ရက် နိုင်ငံတဝန်းသတင်းအနှစ်ချုပ်-အေအေ က နပခနနဲ့ အမ်း ကို သိမ်းအပြီး ဒုတိုင်းမှူးအပါအဝင် ဗိုလ်မှူးချုပ် ၂ ဦးကို ဖမ်းဆီးထား |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c0mvx4w8gkdo |access-date=2026-05-30 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref>
== တိုင်းဦးစီးချုပ်၏ ထွက်ဆိုချက် ရုပ်သံ ==
၂၀၂၄ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၂၆ ရက် ညပိုင်းတွင် အာရက္ခတပ်တော် သတင်းပြန်ကြားရေးဌာန (AA Info Desk) မှ ဖမ်းဆီးရမိထားသည့် တိုင်းဦးစီးချုပ် ဗိုလ်မှူးချုပ် ကျော်ကျော်သန်း၏ ထွက်ဆိုချက် ရုပ်သံဖိုင်ကို ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ ၎င်း၏ ပြောကြားချက်တွင် အစွမ်းကုန်ခုခံခဲ့သော်လည်း ရိက္ခာနှင့် သောက်ရေပြတ်တောက်မှု၊ အာရက္ခတပ်တော်၏ တိုက်ခိုက်မှုစွမ်းရည်မြင့်မားမှုတို့ကြောင့် စစ်ရှုံးကာ အဖမ်းခံခဲ့ရခြင်းဖြစ်ကြောင်း ဝန်ခံခဲ့သည်။ထို့အပြင် ၎င်းက စစ်ခေါင်းဆောင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်နှင့် စစ်ဘက်ခေါင်းဆောင်များအနေဖြင့် ရခိုင်ပြည်နယ်တွင် စစ်ရှုံးနေသည်ကို လက်ခံရန်၊ ပြည်သူလူထုအပေါ် ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်မှုများ ရပ်တန့်ရန်နှင့် လက်အောက်ခံစစ်သည်များအနေဖြင့် ခေါင်းဆောင်မှုမပီသသူများအောက်တွင် အသေမခံဘဲ လက်နက်ချကြရန် တိုက်တွန်းပြောကြားသွားခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရသည့် နပခ တိုင်းဦးစီးချုပ် ဗိုလ်မှူးချုပ် ကျော်ကျော်သန်းနှင့် အင်တာဗျူး |url=https://burmese.narinjara.com/interview/detail/676e1a3b9c40c37584983e80 |access-date=2026-05-30 |website=burmese.narinjara.com |language=my}}</ref>
== နောက်ဆက်တွဲ သက်ရောက်မှုများ ==
အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်ကြီးတစ်ခုလုံး ကျဆုံးသွားခြင်းသည် စစ်ကောင်စီအတွက် ရခိုင်စစ်မျက်နှာတွင် အကြီးမားဆုံးသော စစ်ရေးအထိနာမှု ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဤအောင်ပွဲကြောင့် အာရက္ခတပ်တော်သည် ရခိုင်ပြည်နယ်တစ်ခုလုံးကို စစ်ရေးအရ အပြည့်အဝ စိုးမိုးထိန်းချုပ်နိုင်မည့် ဗျူဟာမြောက် အခြေအနေသို့ ရောက်ရှိသွားခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2024-12-20 |title=အမ်း - စစ်ကောင်စီလက်လွှတ်လိုက်ရပြန်တဲ့ ရခိုင်စစ်တိုင်း |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c8rl56xkm1mo |access-date=2026-05-30 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref>
== ဆက်စပ်ကြည့်ရှုရန် ==
* [[အရှေ့မြောက်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ် သိမ်းပိုက်ခံရခြင်း]]
* [[ရခိုင်ပြည်နယ် တိုက်ပွဲများ (၂၀၂၃–လက်ရှိ)]]
== ကိုးကား ==
{{Reflist}}
[[ကဏ္ဍ:၂၀၂၄ ပဋိပက္ခများ]]
[[Category:မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)မှ စစ်ဆင်ရေးများ]]
[[Category:ရခိုင်ပြည်နယ်ရှိ တိုက်ပွဲများ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏_ပြည်တွင်းပဋိပက္ခများ]]
mhrwr3d07f9afz7azplhj7vx6zomfwx
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Nico Alan
3
286859
1034698
2026-05-30T12:30:37Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1034698
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Nico Alan ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၂:၃၀၊ ၃၀ မေ ၂၀၂၆ (UTC)
ks3326fumaiwf47g0ue6kf7gt5fvqm4
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:~2026-32192-98
3
286860
1034699
2026-05-30T12:30:47Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1034699
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် ~2026-32192-98 ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၂:၃၀၊ ၃၀ မေ ၂၀၂၆ (UTC)
k4v0c14jeo4x84chruh5cmcplqseuj8
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Atriannn18
3
286861
1034700
2026-05-30T13:30:57Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1034700
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Atriannn18 ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၃:၃၀၊ ၃၀ မေ ၂၀၂၆ (UTC)
s1zof9ahfrlhfgs0ftmxg2w72hphc79
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:~2026-32099-30
3
286862
1034705
2026-05-30T14:31:07Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1034705
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် ~2026-32099-30 ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၄:၃၁၊ ၃၀ မေ ၂၀၂၆ (UTC)
79gnsi93y50fz1s4fcw6a024wfvricd
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Shikeishu
3
286863
1034706
2026-05-30T14:31:17Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1034706
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Shikeishu ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၄:၃၁၊ ၃၀ မေ ၂၀၂၆ (UTC)
n1x7gsh6u9ji6l72mklc7wr31ffswq7
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:~2026-32167-37
3
286864
1034707
2026-05-30T15:31:27Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1034707
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် ~2026-32167-37 ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၅:၃၁၊ ၃၀ မေ ၂၀၂၆ (UTC)
tjth51nmmtpp53thoymfjkyo2inwo4t
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Kristlunaire
3
286865
1034708
2026-05-30T15:31:37Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1034708
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Kristlunaire ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၅:၃၁၊ ၃၀ မေ ၂၀၂၆ (UTC)
0e6mpi5lhtmnh5ob9342xbh5z1r7pv0
ဘူးသီးတောင်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ
0
286866
1034709
2026-05-30T15:52:11Z
Zawzawaungthwin
100038
'''ဘူးသီးတောင်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ''' သည် [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)|မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ)]] နှင့် [[ရခိုင်ပြည်နယ် တိုက်ပွဲများ (၂၀၂၃–လက်ရှိ)|ရခိုင်ပြည်နယ် တိုက်ပွဲများ (၂၀၂၃-လက်ရှိ)]] စစ်မျက်နှာအတွင်း
1034709
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox military conflict
| conflict = ဘူးသီးတောင်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ
| width =
| partof = [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)|မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ)]] နှင့် [[ရခိုင်ပြည်နယ် တိုက်ပွဲများ (၂၀၂၃–လက်ရှိ)]]
| image =
| image_size =
| alt = ဘူးသီးတောင်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ
| caption = ဘူးသီးတောင်အခြေစိုက် ခမရ (၅၆၄) တပ်ရင်းဌာနချုပ်အား အပြီးသတ်သိမ်းပိုက်ခဲ့စဉ် (ဓာတ်ပုံ - AA Info Desk)
| date = ၂၅ မတ် ၂၀၂၄ – ၁၈ မေ ၂၀၂၄
| place = [[ဘူးသီးတောင်မြို့နယ်]]၊ [[ရခိုင်ပြည်နယ်]]
| territory = အာရက္ခတပ်တော် (AA) မှ ဘူးသီးတောင်အခြေစိုက် အမှတ် (၁၅) စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ် (စကခ-၁၅)၊ ဗျူဟာဌာနချုပ်နှင့် မြို့နယ်တွင်းရှိ စစ်စခန်းများအပါအဝင် နယ်ခြားစောင့်ရဲစခန်းအားလုံး တစ်ခုမကျန် အပြည့်အဝ သိမ်းပိုက်ထိန်းချုပ်ခဲ့
| status = အာရက္ခတပ်တော် (AA) က အပြည့်အဝ သိမ်းပိုက်အောင်ပွဲခံခဲ့
| combatant1 = {{ubl|{{flagicon|MYA}} [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]}}
* {{armed forces|Myanmar}}
** {{army|Myanmar}}
** {{air force|Myanmar}}
** {{flagicon image|Flag of the Myanmar Police Force.svg}} [[မြန်မာနိုင်ငံရဲတပ်ဖွဲ့]]
** {{flagicon image|Myanmar Police Emblem.png}} [[နယ်ခြားစောင့်ရဲတပ်ဖွဲ့]]
** စစ်တပ် နှင့် ပူးပေါင်းထားသော လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များ
| combatant2 = {{flagicon image|Flag of the Arakan Army, under the United League of Arakan.svg}} [[အာရက္ခတပ်တော်]] (AA)
| commander1 = စကခ (၁၅) မှုး၊ ဘူးသီးတောင်ဗျူဟာမှူးနှင့် တပ်ရင်းမှူးများ
| commander2 = [[ထွန်းမြတ်နိုင်]]<br> [[ညိုထွန်းအောင်]]
| units1 = * အမှတ် (၁၅) စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ် (စကခ-၁၅)
* ဘူးသီးတောင်ဗျူဟာဌာနချုပ်
* ခြေလျင်/ခြေမြန်တပ်ရင်း (ခလရ/ခမရ) ၁၁ ရင်း
* အမြောက်တပ်ရင်း၊ ထောက်ပို့တပ်ရင်း၊ GE တပ်ရင်းများ
* နယ်ခြားစောင့်ရဲတပ်ဖွဲ့ (နခခ ၃၊ နခခ ၈)
| units2 = အာရက္ခတပ်တော် (AA) အထူးစစ်ကြောင်းများ
| strength1 = မသိရ
| strength2 = မသိရ
| casualties1 = များပြား (ထောင်ချီ ထွက်ပြေး/သေဆုံး/ဖမ်းဆီးခံရ)
| casualties2 = မသိရ
| notes = ဘူးသီးတောင်မြို့တွင် အခြေစိုက်သည့် အမှတ် (၁၅) စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ် သည် ရခိုင်ပြည်နယ်ထဲရှိ စစ်တပ်စခန်းများထဲ အင်အားအကြီးဆုံးထဲမှတစ်ခု ဖြစ်ပြီး မေလ ၂ ရက်တွင် အေအေ က သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်
| campaignbox =
{{Campaignbox Myanmar Civil War (2021-present)}}
}}
'''ဘူးသီးတောင်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ''' သည် [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)|မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ)]] နှင့် [[ရခိုင်ပြည်နယ် တိုက်ပွဲများ (၂၀၂၃–လက်ရှိ)|ရခိုင်ပြည်နယ် တိုက်ပွဲများ (၂၀၂၃-လက်ရှိ)]] စစ်မျက်နှာအတွင်း [[ရခိုင်ပြည်နယ်]]၊ [[ဘူးသီးတောင်မြို့နယ်]]ရှိ [[တပ်မတော် (ကြည်း)|တပ်မတော်(ကြည်း)]]၏ အဓိက စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်ကြီးတစ်ခုဖြစ်သော [[အမှတ်(၁၅)စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်|အမှတ် (၁၅) စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်]] (စကခ-၁၅)၊ လက်အောက်ခံ ဗျူဟာဌာနချုပ်နှင့် ခြေလျင်၊ ခြေမြန်၊ အမြောက်၊ ထောက်ပို့၊ စစ်အင်ဂျင်နီယာတပ်ရင်း အားလုံးအပါအဝင် နယ်ခြားစောင့်စခန်းများ အားလုံးကို [[အာရက္ခတပ်တော်]] (AA) က အပြီးသတ် ချေမှုန်းသိမ်းပိုက်ခဲ့သည့် ဗျူဟာမြောက် တိုက်ပွဲကြီးဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2024-05-18 |title=ဘူးသီးတောင်မြို့ကို သိမ်းလိုက်ကြောင်း AA ကြေညာ |url=https://www.rfa.org/burmese/news/butheedaung-aa-occupie-05182024095332.html |access-date=2026-05-30 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |title=ဘူသီးတောင် ညောင်ချောင်းနယ်ခြားစောင့်စခန်းတစ်ခုလုံး စွန့်ခွာထွက်ပြေး |url=https://burmese.narinjara.com/news/detail/65af2b44d7412b2fb81a549d |access-date=2026-05-30 |website=burmese.narinjara.com |language=my}}</ref>
ဤတိုက်ပွဲသည် ၂၀၂၄ ခုနှစ် မတ်လကုန်ပိုင်းမှ စတင်ကာ အရှိန်အဟုန်မြင့်လာခဲ့ပြီး ၂၀၂၄ ခုနှစ် မေလ ၁၈ ရက်နေ့တွင် ဘူးသီးတောင်မြို့ပေါ်ရှိ စစ်တပ်စခန်းအားလုံးကို အာရက္ခတပ်တော်က တစ်ခုမကျန် အပြီးသတ် သိမ်းပိုက်အောင်ပွဲခံနိုင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=ဘူးသီးတောင်မြို့အဝင် စစ်ကောင်စီတပ်ရင်း ၄ ခုအထိ AA သိမ်းပိုက် |url=https://burmese.narinjara.com/news/detail/66421a953f0bb87788b099af |access-date=2026-05-30 |website=burmese.narinjara.com |language=my}}</ref>
== တိုက်ပွဲဖြစ်စဉ်နှင့် တပ်စခန်းများ ကျဆုံးမှု ==
အာရက္ခတပ်တော်သည် ဘူးသီးတောင်မြို့နယ်အတွင်းရှိ စစ်ကောင်စီ၏ ရှေ့တန်းစခန်းများနှင့် ခံစစ်တပ်ရင်းများကို ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီ/မတ်လမှစတင်၍ တစ်ခုပြီးတစ်ခု အပြင်းအထန် ထိုးစစ်ဆင် တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ စစ်ကောင်စီဘက်မှ ဂျက်တိုက်လေယာဉ်များနှင့် Y-12 လေယာဉ်များအသုံးပြုကာ အဆက်မပြတ် ဗုံးကြဲခုခံခဲ့သော်လည်း ဘူးသီးတောင်အခြေစိုက် စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ် (စကခ-၁၅) အပါအဝင် လက်အောက်ခံတပ်ရင်းများအားလုံး ရက်သတ္တပတ်အနည်းငယ်အတွင်း အောက်ပါအတိုင်း အဆင့်ဆင့် ကျဆုံးခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite web |title=ဘူးသီးတောင် တောင်ပိုင်းမှ စစ်ကောင်စီ နယ်ခြားစောင့်စခန်းများ ဆက်လက်စခန်းစွန့်ခွာ |url=https://burmese.narinjara.com/news/detail/news/detail/65afcfe1d7412b2fb81c8886 |access-date=2026-05-30 |website=နိရဉ္ဇရာ |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |date=2024-05-18 |title=မေ ၁၈ ရက် နိုင်ငံတဝန်း သတင်းအနှစ်ချုပ် - ကချင်၊ ဝိုင်းမော်အနီးမှာ တိုက်ပွဲပြင်းထန်နေ |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cyx65d257rvo |access-date=2026-05-30 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |date=2024-05-08 |title=ဘူးသီးတောင် စကခ ကျဆုံးမှု နဲ့ ရခိုင်ပြည်နယ် စစ်ရေးမျက်နှာစာ အပြောင်းအလဲ |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cj7mpjjx55eo |access-date=2026-05-30 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref>
{| class="wikitable sortable" style="text-align:left; font-size:95%; width:95%; text-size-adjust: none;"
|- style="background:#efefef; text-align:center;"
! style="width:14%;" | ရက်စွဲ !! style="width:51%;" | သိမ်းပိုက်ခံရသည့် တပ်ရင်း / စခန်းအမည် !! style="width:35%;" | မှတ်ချက်
|-
| ၂၅ မတ် ၂၀၂၄ || စကခ (၁၅) လက်အောက်ခံ ခြေမြန်တပ်ရင်း - ခမရ (၅၅၂) || ဘူးသီးတောင်အတွင်း အစောဆုံး သိမ်းပိုက်ခံရသည့် တပ်ရင်းများအနက် တစ်ခု။
|-
| ၅ ဧပြီ ၂၀၂၄ || ခြေမြန်တပ်ရင်းဌာနချုပ် - '''ခမရ (၅၆၄)''' || နံနက် ၈ နာရီအချိန်တွင် တပ်ရင်းတစ်ခုလုံးအား AA က အပြီးသတ်သိမ်းပိုက်။
|-
| ၂ မေ ၂၀၂၄ || * အမှတ် (၁၅) စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ် (စကခ-၁၅) ဌာနချုပ်ရုံး<br>* ခြေမြန်တပ်ရင်း - ခမရ (၅၅၁)<br>* ခြေမြန်တပ်ရင်း - ခမရ (၅၆၅) || ဘူးသီးတောင်အခြေစိုက် ပင်မစစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ်ကြီး စတင်ပြိုလဲသည့်နေ့။
|-
| ၁၂ မေ ၂၀၂၄ || * ခြေမြန်တပ်ရင်း - ခမရ (၃၄၅)<br>* ခြေမြန်တပ်ရင်း - ခမရ (၃၅၂) || မြို့အဝင်ရှိ လက်ကျန်တပ်ရင်းများကို AA က စတင်စီးနင်းသိမ်းပိုက်။
|-
| ၁၃ မေ ၂၀၂၄ || နယ်ခြားစောင့်ရဲတပ်ဖွဲ့စခန်း - နခခ (၃) || ပြင်းထန်သော လေကြောင်းဗုံးကြဲမှုများကြားမှ ထပ်မံသိမ်းပိုက်ရရှိ။
|-
| ၁၄ မေ ၂၀၂၄ || * ခြေလျင်တပ်ရင်း - ခမရ (၃၅၃)<br>* ခြေလျင်တပ်ရင်း - ခမရ (၅၃၅)<br>* ခြေလျင်တပ်ရင်း - ခမရ (၂၆၃)<br>* ခြေလျင်တပ်ရင်း - ခမရ (၂၃၃) || မြို့တွင်းပိုင်းခံစစ်ကြောင်းများ ထပ်မံကျဆုံး။
|-
| ၁၆ မေ ၂၀၂၄ || နယ်ခြားစောင့်ရဲတပ်ဖွဲ့စခန်း - နခခ (၈) || မြို့ပတ်ဝန်းကျင်အား အပြည့်အဝ ပိတ်ဆို့ပြီးစီး။
|-
| ၁၈ မေ ၂၀၂၄ || * ဘူးသီးတောင်ဗျူဟာဌာနချုပ်<br>* အမြောက်တပ်ရင်း - အမတ (၃၇၈)<br>* ခြေလျင်တပ်ရင်း - ခလရ (၂၃၄)<br>* ခြေလျင်တပ်ရင်း - ခလရ (၃၄၅)<br>* ခြေလျင်တပ်ရင်း - ခလရ (၃၅၂)<br>* ထောက်ပို့တပ်ရင်း<br>* စစ်အင်ဂျင်နီယာတပ်ရင်း - GE တပ်ရင်း || ဘူးသီးတောင်မြို့ပေါ်ရှိ တပ်စခန်းအားလုံး တစ်ခုမကျန် အပြီးသတ်ကျဆုံးသည့်နေ့။
|}
== ကိုးကား ==
{{Reflist}}
[[ကဏ္ဍ:၂၀၂၄ ပဋိပက္ခများ]]
[[ကဏ္ဍ:ရခိုင်ပြည်နယ်ရှိ တိုက်ပွဲများ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ) အတွင်း မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲများ]]
dr4odlbwg67quzddug7naoma72bxtgk
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:HWyp
3
286867
1034710
2026-05-30T16:31:47Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1034710
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် HWyp ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၆:၃၁၊ ၃၀ မေ ၂၀၂၆ (UTC)
srfqwws58vvha3au410t5asjbc0whdd
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Business(SHO)
3
286868
1034711
2026-05-30T17:31:57Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1034711
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Business(SHO) ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၇:၃၁၊ ၃၀ မေ ၂၀၂၆ (UTC)
3p8oo1bm1f4kw1t1c8e7t84t4cs6hzc
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Khunaedu
3
286869
1034712
2026-05-30T17:32:07Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1034712
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Khunaedu ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၇:၃၂၊ ၃၀ မေ ၂၀၂၆ (UTC)
0xq27vnwk4lml4tzfb9fxe4z3pqpwws
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Bjorkingmypeanits
3
286870
1034713
2026-05-30T17:32:17Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1034713
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Bjorkingmypeanits ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၇:၃၂၊ ၃၀ မေ ၂၀၂၆ (UTC)
ql9xka7lm1021t9rsrenc89173u1br3
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Milioñe op
3
286871
1034714
2026-05-30T17:32:27Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1034714
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Milioñe op ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၇:၃၂၊ ၃၀ မေ ၂၀၂၆ (UTC)
3hpl3yvb9jbm1pqnwrbr15lwajyf7g8
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:ErichAlfred 24
3
286872
1034715
2026-05-30T17:32:37Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1034715
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် ErichAlfred 24 ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၇:၃၂၊ ၃၀ မေ ၂၀၂၆ (UTC)
6ygnigbqqm42ank544012fj2z55xpzk
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:~2026-32367-35
3
286873
1034718
2026-05-30T18:32:47Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1034718
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် ~2026-32367-35 ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၈:၃၂၊ ၃၀ မေ ၂၀၂၆ (UTC)
qf6axf6m4b4ip1xblw62fo9z3jxwcit
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Winzawshein2026
3
286874
1034719
2026-05-30T18:32:57Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1034719
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Winzawshein2026 ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၈:၃၂၊ ၃၀ မေ ၂၀၂၆ (UTC)
nls43a0qqsn5q1wukr1au8cwkclie7n
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Miigehf
3
286875
1034720
2026-05-30T18:33:07Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1034720
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Miigehf ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၈:၃၃၊ ၃၀ မေ ၂၀၂၆ (UTC)
d0dm92xom8k2fglrerrznbetp3s70i0
တမ်းပလိတ်:Infobox website/testcases
10
286876
1034721
2026-05-30T19:19:06Z
~2026-32152-05
143519
"{{Testcases notice <!--|toc=on-->}} {{Test case|_collapsible=yes|_showcode=yes|_title=Test1 |param1|param2|name3=value3|...}} {{Test case|_collapsible=yes|_showcode=yes|_title=Test2 |param1|param2|name3=value3|...}} <!-- {{clear}} == ကိုးကား == {{reflist}} -->" အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်
1034721
wikitext
text/x-wiki
{{Testcases notice <!--|toc=on-->}}
{{Test case|_collapsible=yes|_showcode=yes|_title=Test1
|param1|param2|name3=value3|...}}
{{Test case|_collapsible=yes|_showcode=yes|_title=Test2
|param1|param2|name3=value3|...}}
<!--
{{clear}}
== ကိုးကား ==
{{reflist}}
-->
0nl8rob0hziltphpfkxxfb4wnup9t7o
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:~2026-32152-05
3
286877
1034722
2026-05-30T19:33:18Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1034722
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် ~2026-32152-05 ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၉:၃၃၊ ၃၀ မေ ၂၀၂၆ (UTC)
96pqpsndyt5x930aeljme7jrd36ddy9
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:~2026-32041-58
3
286878
1034723
2026-05-30T20:33:28Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1034723
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် ~2026-32041-58 ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၂၀:၃၃၊ ၃၀ မေ ၂၀၂၆ (UTC)
6m1q1of3rjdjh93lnwtmevjuvt9pzli
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Czech98006
3
286879
1034724
2026-05-30T21:33:38Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1034724
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Czech98006 ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၂၁:၃၃၊ ၃၀ မေ ၂၀၂၆ (UTC)
2trib4wqt655vn1cr1sx07reak9dzms
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Tsurajuki
3
286880
1034725
2026-05-30T21:33:48Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1034725
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Tsurajuki ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၂၁:၃၃၊ ၃၀ မေ ၂၀၂၆ (UTC)
l7z02rotscr4y6zkurwc4gq1tonogus
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Pedro Teodoro de Jesus Camacho
3
286881
1034728
2026-05-30T23:34:08Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1034728
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Pedro Teodoro de Jesus Camacho ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၂၃:၃၄၊ ၃၀ မေ ၂၀၂၆ (UTC)
6rvb9hg5iacnvjj5ly93ehvlv0dnphc
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Khantx36
3
286882
1034729
2026-05-30T23:34:18Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1034729
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Khantx36 ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၂၃:၃၄၊ ၃၀ မေ ၂၀၂၆ (UTC)
m7pvisp9e3zcnhaqhslsy4ajlk3ppay
အိုမိုနိုမြစ်
0
286883
1034730
2026-05-30T23:56:33Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
" '''အိုမိုနိုမြစ်''' (雄物川, Omono-gawa) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[အခိတခရိုင်]]တွင်ရှိသည့် မြစ်ဖြစ်သည်။ မြစ်သည် အခိတခရိုင်၊ [[မိယဂိခရိုင်]]နှင့် ..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်
1034730
wikitext
text/x-wiki
'''အိုမိုနိုမြစ်''' (雄物川, Omono-gawa) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[အခိတခရိုင်]]တွင်ရှိသည့် မြစ်ဖြစ်သည်။ မြစ်သည် အခိတခရိုင်၊ [[မိယဂိခရိုင်]]နှင့် [[ယမဂတခရိုင်]]တို့၏ နယ်နိမိတ်ပေါ်တွင်ရှိသည့် [[ဒိုင်းဆန်းတောင်]]မှ စတင်ဖြစ်ပေါ်လာသည်။ အခိတခရိုင်ရှိ [[ယုဇဝမြို့၊ အခိတ|ယုဇဝမြို့]]ကို ဖြတ်သန်းသည်။ မြစ်သည် အဆုံးတွင် အခိတခရိုင်မြို့တော်ဖြစ်သည့် [[အခိတမြို့၊ အခိတ|အခိတမြို့]]တွင် ဂျပန်ပင်လယ်အတွင်း စီးဝင်သည်။ မြစ်၏ မြစ်ဝှမ်းဒေသသည် အခိတခရိုင်၏ တောင်ဘက်ခြမ်းတစ်ဝက်လုံး ပါဝင်သည်။ မြစ်၏ စီးဆင်းရာလမ်းတစ်လျှောက်တွင် မည်သည့်ဆည်မျှ တည်ဆောက်ထားခြင်း မရှိပေ။ ဂျပန်နိုင်ငံ၏ မြစ်ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာမှုစနစ်အရ ဤမြစ်ကို အဆင့် (၁) ရှိသည့် မြစ်တစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည်။
==ကိုးကား==
{{reflist}}
2qd4cc8i7xggjp8b8rjo2bg05rfvl9h
1034731
1034730
2026-05-30T23:57:16Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
/* ကိုးကား */
1034731
wikitext
text/x-wiki
'''အိုမိုနိုမြစ်''' (雄物川, Omono-gawa) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[အခိတခရိုင်]]တွင်ရှိသည့် မြစ်ဖြစ်သည်။ မြစ်သည် အခိတခရိုင်၊ [[မိယဂိခရိုင်]]နှင့် [[ယမဂတခရိုင်]]တို့၏ နယ်နိမိတ်ပေါ်တွင်ရှိသည့် [[ဒိုင်းဆန်းတောင်]]မှ စတင်ဖြစ်ပေါ်လာသည်။ အခိတခရိုင်ရှိ [[ယုဇဝမြို့၊ အခိတ|ယုဇဝမြို့]]ကို ဖြတ်သန်းသည်။ မြစ်သည် အဆုံးတွင် အခိတခရိုင်မြို့တော်ဖြစ်သည့် [[အခိတမြို့၊ အခိတ|အခိတမြို့]]တွင် ဂျပန်ပင်လယ်အတွင်း စီးဝင်သည်။ မြစ်၏ မြစ်ဝှမ်းဒေသသည် အခိတခရိုင်၏ တောင်ဘက်ခြမ်းတစ်ဝက်လုံး ပါဝင်သည်။ မြစ်၏ စီးဆင်းရာလမ်းတစ်လျှောက်တွင် မည်သည့်ဆည်မျှ တည်ဆောက်ထားခြင်း မရှိပေ။ ဂျပန်နိုင်ငံ၏ မြစ်ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာမှုစနစ်အရ ဤမြစ်ကို အဆင့် (၁) ရှိသည့် မြစ်တစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည်။
==ပြင်ပလင့်များ==
{{commons category}}
{{coord|39.691174|140.060139|format=dms|display=inline,title|type:river_region:JP_scale:100000}} (confluence with Ibi River)
==ကိုးကား==
{{reflist}}
lcmdr49avjejnmdfv8u2legvfqv9i1d
1034732
1034731
2026-05-30T23:57:37Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
[[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ မြစ်များ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည်
1034732
wikitext
text/x-wiki
'''အိုမိုနိုမြစ်''' (雄物川, Omono-gawa) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[အခိတခရိုင်]]တွင်ရှိသည့် မြစ်ဖြစ်သည်။ မြစ်သည် အခိတခရိုင်၊ [[မိယဂိခရိုင်]]နှင့် [[ယမဂတခရိုင်]]တို့၏ နယ်နိမိတ်ပေါ်တွင်ရှိသည့် [[ဒိုင်းဆန်းတောင်]]မှ စတင်ဖြစ်ပေါ်လာသည်။ အခိတခရိုင်ရှိ [[ယုဇဝမြို့၊ အခိတ|ယုဇဝမြို့]]ကို ဖြတ်သန်းသည်။ မြစ်သည် အဆုံးတွင် အခိတခရိုင်မြို့တော်ဖြစ်သည့် [[အခိတမြို့၊ အခိတ|အခိတမြို့]]တွင် ဂျပန်ပင်လယ်အတွင်း စီးဝင်သည်။ မြစ်၏ မြစ်ဝှမ်းဒေသသည် အခိတခရိုင်၏ တောင်ဘက်ခြမ်းတစ်ဝက်လုံး ပါဝင်သည်။ မြစ်၏ စီးဆင်းရာလမ်းတစ်လျှောက်တွင် မည်သည့်ဆည်မျှ တည်ဆောက်ထားခြင်း မရှိပေ။ ဂျပန်နိုင်ငံ၏ မြစ်ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာမှုစနစ်အရ ဤမြစ်ကို အဆင့် (၁) ရှိသည့် မြစ်တစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည်။
==ပြင်ပလင့်များ==
{{commons category}}
{{coord|39.691174|140.060139|format=dms|display=inline,title|type:river_region:JP_scale:100000}} (confluence with Ibi River)
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ မြစ်များ]]
97m7y2oa3rtc2uvgvbn55xsqwqbe207
1034733
1034732
2026-05-30T23:57:56Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
[[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:အခိတခရိုင်ရှိ မြစ်များ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည်
1034733
wikitext
text/x-wiki
'''အိုမိုနိုမြစ်''' (雄物川, Omono-gawa) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[အခိတခရိုင်]]တွင်ရှိသည့် မြစ်ဖြစ်သည်။ မြစ်သည် အခိတခရိုင်၊ [[မိယဂိခရိုင်]]နှင့် [[ယမဂတခရိုင်]]တို့၏ နယ်နိမိတ်ပေါ်တွင်ရှိသည့် [[ဒိုင်းဆန်းတောင်]]မှ စတင်ဖြစ်ပေါ်လာသည်။ အခိတခရိုင်ရှိ [[ယုဇဝမြို့၊ အခိတ|ယုဇဝမြို့]]ကို ဖြတ်သန်းသည်။ မြစ်သည် အဆုံးတွင် အခိတခရိုင်မြို့တော်ဖြစ်သည့် [[အခိတမြို့၊ အခိတ|အခိတမြို့]]တွင် ဂျပန်ပင်လယ်အတွင်း စီးဝင်သည်။ မြစ်၏ မြစ်ဝှမ်းဒေသသည် အခိတခရိုင်၏ တောင်ဘက်ခြမ်းတစ်ဝက်လုံး ပါဝင်သည်။ မြစ်၏ စီးဆင်းရာလမ်းတစ်လျှောက်တွင် မည်သည့်ဆည်မျှ တည်ဆောက်ထားခြင်း မရှိပေ။ ဂျပန်နိုင်ငံ၏ မြစ်ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာမှုစနစ်အရ ဤမြစ်ကို အဆင့် (၁) ရှိသည့် မြစ်တစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည်။
==ပြင်ပလင့်များ==
{{commons category}}
{{coord|39.691174|140.060139|format=dms|display=inline,title|type:river_region:JP_scale:100000}} (confluence with Ibi River)
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ မြစ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:အခိတခရိုင်ရှိ မြစ်များ]]
a318i2tytlvjw7k7bkd0o7i10wandkd
1034734
1034733
2026-05-30T23:58:48Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
1034734
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox river
| name = အိုမိုနိုမြစ်
| native_name = {{native name|ja|雄物川}}
| image = OmonogawaBridge.jpg
| image_size =
| image_caption = Omonogawa Bridge
| map =
{{Maplink|zoom=|frame=yes|plain=yes|frame-align=center|frame-width=250|frame-height=300
|raw=[ { "type": "ExternalData", "service": "geoline", "properties": { "stroke": "#66F", "stroke-width": 2 }, "query": "SELECT ?id ?geo ?idLabel (?idLabel as ?title) WHERE { ?id wdt:P403 wd:{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}} . SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language 'en'. } }" },
{ "type": "ExternalData", "service": "geoline", "properties": { "stroke": "#555", "stroke-width": 2 }, "query": "SELECT ?id ?geo ?idLabel (?idLabel as ?title) WHERE { ?id wdt:P885 wd:{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}} . SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language 'en'. } }" },
{ "type": "ExternalData", "service": "geoline", "properties": { "title": "{{wikidata|label|page={{PAGENAME}}}}", "stroke": "#05F", "stroke-width": 4 }, "ids": "{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}}" } ] }}
| pushpin_map = Japan
| mapframe-zoom =
| source1_location = Mount Daisen
| mouth_location = [[Sea of Japan]]
| subdivision_type1 = Country
| subdivision_name1 = [[Japan]]
| length_km = 133
| source1_elevation = {{convert|920|m|ft|abbr=on}}
| mouth_elevation = {{convert|0|m|ft|abbr=on}}
| discharge1_avg = {{convert|276.2|m3/s|cuft/s|abbr=on}}
| basin_size_km2 = 4710
| river_system = Omono River
}}
'''အိုမိုနိုမြစ်''' (雄物川, Omono-gawa) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[အခိတခရိုင်]]တွင်ရှိသည့် မြစ်ဖြစ်သည်။ မြစ်သည် အခိတခရိုင်၊ [[မိယဂိခရိုင်]]နှင့် [[ယမဂတခရိုင်]]တို့၏ နယ်နိမိတ်ပေါ်တွင်ရှိသည့် [[ဒိုင်းဆန်းတောင်]]မှ စတင်ဖြစ်ပေါ်လာသည်။ အခိတခရိုင်ရှိ [[ယုဇဝမြို့၊ အခိတ|ယုဇဝမြို့]]ကို ဖြတ်သန်းသည်။ မြစ်သည် အဆုံးတွင် အခိတခရိုင်မြို့တော်ဖြစ်သည့် [[အခိတမြို့၊ အခိတ|အခိတမြို့]]တွင် ဂျပန်ပင်လယ်အတွင်း စီးဝင်သည်။ မြစ်၏ မြစ်ဝှမ်းဒေသသည် အခိတခရိုင်၏ တောင်ဘက်ခြမ်းတစ်ဝက်လုံး ပါဝင်သည်။ မြစ်၏ စီးဆင်းရာလမ်းတစ်လျှောက်တွင် မည်သည့်ဆည်မျှ တည်ဆောက်ထားခြင်း မရှိပေ။ ဂျပန်နိုင်ငံ၏ မြစ်ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာမှုစနစ်အရ ဤမြစ်ကို အဆင့် (၁) ရှိသည့် မြစ်တစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည်။<ref>{{cite book | last = Japanese Ministry of Internal Affairs | year = 1961| title = Japan statistical yearbook, Vol.12| publisher = Nihon Tōkei Kyōkai}}</ref>
==ပြင်ပလင့်များ==
{{commons category}}
{{coord|39.691174|140.060139|format=dms|display=inline,title|type:river_region:JP_scale:100000}} (confluence with Ibi River)
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ မြစ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:အခိတခရိုင်ရှိ မြစ်များ]]
3a71pdm11bntgu5yhib5e5w6papu9ky
ယောရှိအိမြစ်
0
286884
1034735
2026-05-31T00:01:35Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
"{{Infobox river | name = Yoshii River | name_native = | name_native_lang = | name_other = 吉井川 | name_etymology = <!---------------------- IMAGE & MAP --> | image = Tenjinyama Castle 02.JPG | image_size = | image_caption = Yoshii River in 2007 | map = {{Map..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်
1034735
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox river
| name = Yoshii River
| name_native =
| name_native_lang =
| name_other = 吉井川
| name_etymology =
<!---------------------- IMAGE & MAP -->
| image = Tenjinyama Castle 02.JPG
| image_size =
| image_caption = Yoshii River in 2007
| map =
{{Maplink|zoom=|frame=yes|plain=yes|frame-align=center|frame-width=250|frame-height=250
|raw=[ { "type": "ExternalData", "service": "geoline", "properties": { "stroke": "#66F", "stroke-width": 2 }, "query": "SELECT ?id ?geo ?idLabel (?idLabel as ?title) WHERE { ?id wdt:P403 wd:{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}} . SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language 'en'. } }" },
{ "type": "ExternalData", "service": "geoline", "properties": { "stroke": "#555", "stroke-width": 2 }, "query": "SELECT ?id ?geo ?idLabel (?idLabel as ?title) WHERE { ?id wdt:P885 wd:{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}} . SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language 'en'. } }" },
{ "type": "ExternalData", "service": "geoline", "properties": { "title": "{{wikidata|label|page={{PAGENAME}}}}", "stroke": "#05F", "stroke-width": 4 }, "ids": "{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}}" } ] }}
| map_size =
| map_caption =
| pushpin_map = Japan
| pushpin_map_size =
| pushpin_map_caption=
| mapframe-zoom =
<!---------------------- LOCATION -->
| subdivision_type1 = Country
| subdivision_name1 = [[Japan]]
| subdivision_type2 = State
| subdivision_name2 = [[Honshu]]
| subdivision_type3 = Region
| subdivision_name3 = [[Okayama Prefecture|Okayama]]
| subdivision_type4 =
| subdivision_name4 =
| subdivision_type5 =
| subdivision_name5 =
<!---------------------- PHYSICAL CHARACTERISTICS -->
| length = {{convert|133|km|mi|abbr=on}}
| width_min =
| width_avg =
| width_max =
| depth_min =
| depth_avg =
| depth_max =
| discharge1_location=
| discharge1_min =
| discharge1_avg =
| discharge1_max =
<!---------------------- BASIN FEATURES -->
| source1 = [[Mount Mikuni (Okayama)|Mount Mikuni]]
| source1_location =
| source1_coordinates=
| source1_elevation = {{convert|1,252|m|abbr=on}}
| mouth = [[Seto Inland Sea]]
| mouth_location =
| mouth_coordinates = {{coord|34.6042|134.0378|type:river_region:JP|format=dms|display=inline,title}}
| mouth_elevation =
| progression =
| river_system =
| basin_size = {{convert|2,110|km2|abbr=on}}
| tributaries_left =
| tributaries_right =
| custom_label =
| custom_data =
| extra =
}}
'''ယောရှိအိမြစ်''' (吉井川) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[အိုခယမခရိုင်]]ရှိ မြစ်တစ်စင်း ဖြစ်သည်။ ဤမြစ်သည် အဆင့် (၁) ရှိသည့် မြစ်လည်း ဖြစ်သည်။<ref name="kotobank">{{cite web|url=https://kotobank.jp/word/%E5%90%89%E4%BA%95%E5%B7%9D-146114#E3.83.87.E3.82.B8.E3.82.BF.E3.83.AB.E5.A4.A7.E8.BE.9E.E6.B3.89|title=吉井川(よしいがわ)とは - コトバンク|website=kotobank.jp|access-date=2017-12-30}}</ref>
==ကိုးကား==
{{reflist}}
6v5r2u6r94tfreaejog51um4syzloxk
1034736
1034735
2026-05-31T00:02:11Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
1034736
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox river
| name = ယောရှိအိမြစ်
| name_native =
| name_native_lang =
| name_other = 吉井川
| name_etymology =
<!---------------------- IMAGE & MAP -->
| image = Tenjinyama Castle 02.JPG
| image_size =
| image_caption = Yoshii River in 2007
| map =
{{Maplink|zoom=|frame=yes|plain=yes|frame-align=center|frame-width=250|frame-height=250
|raw=[ { "type": "ExternalData", "service": "geoline", "properties": { "stroke": "#66F", "stroke-width": 2 }, "query": "SELECT ?id ?geo ?idLabel (?idLabel as ?title) WHERE { ?id wdt:P403 wd:{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}} . SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language 'en'. } }" },
{ "type": "ExternalData", "service": "geoline", "properties": { "stroke": "#555", "stroke-width": 2 }, "query": "SELECT ?id ?geo ?idLabel (?idLabel as ?title) WHERE { ?id wdt:P885 wd:{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}} . SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language 'en'. } }" },
{ "type": "ExternalData", "service": "geoline", "properties": { "title": "{{wikidata|label|page={{PAGENAME}}}}", "stroke": "#05F", "stroke-width": 4 }, "ids": "{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}}" } ] }}
| map_size =
| map_caption =
| pushpin_map = Japan
| pushpin_map_size =
| pushpin_map_caption=
| mapframe-zoom =
<!---------------------- LOCATION -->
| subdivision_type1 = Country
| subdivision_name1 = [[Japan]]
| subdivision_type2 = State
| subdivision_name2 = [[Honshu]]
| subdivision_type3 = Region
| subdivision_name3 = [[Okayama Prefecture|Okayama]]
| subdivision_type4 =
| subdivision_name4 =
| subdivision_type5 =
| subdivision_name5 =
<!---------------------- PHYSICAL CHARACTERISTICS -->
| length = {{convert|133|km|mi|abbr=on}}
| width_min =
| width_avg =
| width_max =
| depth_min =
| depth_avg =
| depth_max =
| discharge1_location=
| discharge1_min =
| discharge1_avg =
| discharge1_max =
<!---------------------- BASIN FEATURES -->
| source1 = [[Mount Mikuni (Okayama)|Mount Mikuni]]
| source1_location =
| source1_coordinates=
| source1_elevation = {{convert|1,252|m|abbr=on}}
| mouth = [[Seto Inland Sea]]
| mouth_location =
| mouth_coordinates = {{coord|34.6042|134.0378|type:river_region:JP|format=dms|display=inline,title}}
| mouth_elevation =
| progression =
| river_system =
| basin_size = {{convert|2,110|km2|abbr=on}}
| tributaries_left =
| tributaries_right =
| custom_label =
| custom_data =
| extra =
}}
'''ယောရှိအိမြစ်''' (吉井川) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[အိုခယမခရိုင်]]ရှိ မြစ်တစ်စင်း ဖြစ်သည်။ ဤမြစ်သည် အဆင့် (၁) ရှိသည့် မြစ်လည်း ဖြစ်သည်။<ref name="kotobank">{{cite web|url=https://kotobank.jp/word/%E5%90%89%E4%BA%95%E5%B7%9D-146114#E3.83.87.E3.82.B8.E3.82.BF.E3.83.AB.E5.A4.A7.E8.BE.9E.E6.B3.89|title=吉井川(よしいがわ)とは - コトバンク|website=kotobank.jp|access-date=2017-12-30}}</ref>
==ကိုးကား==
{{reflist}}
1almbgx1o8uanou3pt38swq37thr9jy
1034737
1034736
2026-05-31T00:02:35Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
[[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ မြစ်များ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည်
1034737
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox river
| name = ယောရှိအိမြစ်
| name_native =
| name_native_lang =
| name_other = 吉井川
| name_etymology =
<!---------------------- IMAGE & MAP -->
| image = Tenjinyama Castle 02.JPG
| image_size =
| image_caption = Yoshii River in 2007
| map =
{{Maplink|zoom=|frame=yes|plain=yes|frame-align=center|frame-width=250|frame-height=250
|raw=[ { "type": "ExternalData", "service": "geoline", "properties": { "stroke": "#66F", "stroke-width": 2 }, "query": "SELECT ?id ?geo ?idLabel (?idLabel as ?title) WHERE { ?id wdt:P403 wd:{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}} . SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language 'en'. } }" },
{ "type": "ExternalData", "service": "geoline", "properties": { "stroke": "#555", "stroke-width": 2 }, "query": "SELECT ?id ?geo ?idLabel (?idLabel as ?title) WHERE { ?id wdt:P885 wd:{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}} . SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language 'en'. } }" },
{ "type": "ExternalData", "service": "geoline", "properties": { "title": "{{wikidata|label|page={{PAGENAME}}}}", "stroke": "#05F", "stroke-width": 4 }, "ids": "{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}}" } ] }}
| map_size =
| map_caption =
| pushpin_map = Japan
| pushpin_map_size =
| pushpin_map_caption=
| mapframe-zoom =
<!---------------------- LOCATION -->
| subdivision_type1 = Country
| subdivision_name1 = [[Japan]]
| subdivision_type2 = State
| subdivision_name2 = [[Honshu]]
| subdivision_type3 = Region
| subdivision_name3 = [[Okayama Prefecture|Okayama]]
| subdivision_type4 =
| subdivision_name4 =
| subdivision_type5 =
| subdivision_name5 =
<!---------------------- PHYSICAL CHARACTERISTICS -->
| length = {{convert|133|km|mi|abbr=on}}
| width_min =
| width_avg =
| width_max =
| depth_min =
| depth_avg =
| depth_max =
| discharge1_location=
| discharge1_min =
| discharge1_avg =
| discharge1_max =
<!---------------------- BASIN FEATURES -->
| source1 = [[Mount Mikuni (Okayama)|Mount Mikuni]]
| source1_location =
| source1_coordinates=
| source1_elevation = {{convert|1,252|m|abbr=on}}
| mouth = [[Seto Inland Sea]]
| mouth_location =
| mouth_coordinates = {{coord|34.6042|134.0378|type:river_region:JP|format=dms|display=inline,title}}
| mouth_elevation =
| progression =
| river_system =
| basin_size = {{convert|2,110|km2|abbr=on}}
| tributaries_left =
| tributaries_right =
| custom_label =
| custom_data =
| extra =
}}
'''ယောရှိအိမြစ်''' (吉井川) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[အိုခယမခရိုင်]]ရှိ မြစ်တစ်စင်း ဖြစ်သည်။ ဤမြစ်သည် အဆင့် (၁) ရှိသည့် မြစ်လည်း ဖြစ်သည်။<ref name="kotobank">{{cite web|url=https://kotobank.jp/word/%E5%90%89%E4%BA%95%E5%B7%9D-146114#E3.83.87.E3.82.B8.E3.82.BF.E3.83.AB.E5.A4.A7.E8.BE.9E.E6.B3.89|title=吉井川(よしいがわ)とは - コトバンク|website=kotobank.jp|access-date=2017-12-30}}</ref>
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ မြစ်များ]]
6tnknswzroxm95qwgobbpptycgugto2
1034738
1034737
2026-05-31T00:02:47Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
[[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:အိုခယမခရိုင်ရှိ မြစ်များ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည်
1034738
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox river
| name = ယောရှိအိမြစ်
| name_native =
| name_native_lang =
| name_other = 吉井川
| name_etymology =
<!---------------------- IMAGE & MAP -->
| image = Tenjinyama Castle 02.JPG
| image_size =
| image_caption = Yoshii River in 2007
| map =
{{Maplink|zoom=|frame=yes|plain=yes|frame-align=center|frame-width=250|frame-height=250
|raw=[ { "type": "ExternalData", "service": "geoline", "properties": { "stroke": "#66F", "stroke-width": 2 }, "query": "SELECT ?id ?geo ?idLabel (?idLabel as ?title) WHERE { ?id wdt:P403 wd:{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}} . SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language 'en'. } }" },
{ "type": "ExternalData", "service": "geoline", "properties": { "stroke": "#555", "stroke-width": 2 }, "query": "SELECT ?id ?geo ?idLabel (?idLabel as ?title) WHERE { ?id wdt:P885 wd:{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}} . SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language 'en'. } }" },
{ "type": "ExternalData", "service": "geoline", "properties": { "title": "{{wikidata|label|page={{PAGENAME}}}}", "stroke": "#05F", "stroke-width": 4 }, "ids": "{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}}" } ] }}
| map_size =
| map_caption =
| pushpin_map = Japan
| pushpin_map_size =
| pushpin_map_caption=
| mapframe-zoom =
<!---------------------- LOCATION -->
| subdivision_type1 = Country
| subdivision_name1 = [[Japan]]
| subdivision_type2 = State
| subdivision_name2 = [[Honshu]]
| subdivision_type3 = Region
| subdivision_name3 = [[Okayama Prefecture|Okayama]]
| subdivision_type4 =
| subdivision_name4 =
| subdivision_type5 =
| subdivision_name5 =
<!---------------------- PHYSICAL CHARACTERISTICS -->
| length = {{convert|133|km|mi|abbr=on}}
| width_min =
| width_avg =
| width_max =
| depth_min =
| depth_avg =
| depth_max =
| discharge1_location=
| discharge1_min =
| discharge1_avg =
| discharge1_max =
<!---------------------- BASIN FEATURES -->
| source1 = [[Mount Mikuni (Okayama)|Mount Mikuni]]
| source1_location =
| source1_coordinates=
| source1_elevation = {{convert|1,252|m|abbr=on}}
| mouth = [[Seto Inland Sea]]
| mouth_location =
| mouth_coordinates = {{coord|34.6042|134.0378|type:river_region:JP|format=dms|display=inline,title}}
| mouth_elevation =
| progression =
| river_system =
| basin_size = {{convert|2,110|km2|abbr=on}}
| tributaries_left =
| tributaries_right =
| custom_label =
| custom_data =
| extra =
}}
'''ယောရှိအိမြစ်''' (吉井川) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[အိုခယမခရိုင်]]ရှိ မြစ်တစ်စင်း ဖြစ်သည်။ ဤမြစ်သည် အဆင့် (၁) ရှိသည့် မြစ်လည်း ဖြစ်သည်။<ref name="kotobank">{{cite web|url=https://kotobank.jp/word/%E5%90%89%E4%BA%95%E5%B7%9D-146114#E3.83.87.E3.82.B8.E3.82.BF.E3.83.AB.E5.A4.A7.E8.BE.9E.E6.B3.89|title=吉井川(よしいがわ)とは - コトバンク|website=kotobank.jp|access-date=2017-12-30}}</ref>
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ မြစ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:အိုခယမခရိုင်ရှိ မြစ်များ]]
632afmmsnnywh0j4xeu3fpstpgl89kh
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Nyanhlaingmin1966
3
286885
1034740
2026-05-31T00:34:27Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1034740
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Nyanhlaingmin1966 ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၀၀:၃၄၊ ၃၁ မေ ၂၀၂၆ (UTC)
l91wv5s92wxa2ozrjv7vfs93gquvotp
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:~2026-32346-26
3
286886
1034741
2026-05-31T00:34:38Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1034741
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် ~2026-32346-26 ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၀၀:၃၄၊ ၃၁ မေ ၂၀၂၆ (UTC)
qj42y8go1to84uolc5b8zqbic79ub9s
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Gojo Zaw
3
286887
1034742
2026-05-31T02:35:16Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1034742
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Gojo Zaw ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၀၂:၃၅၊ ၃၁ မေ ၂၀၂၆ (UTC)
d64mzb70cc7ujqcdlk7of1rquynx489
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Zhixgun Senpai
3
286888
1034745
2026-05-31T03:35:26Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1034745
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Zhixgun Senpai ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၀၃:၃၅၊ ၃၁ မေ ၂၀၂၆ (UTC)
awk64is8b0dt4hdnvomyf7u0rnapdns
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:TSKGroup
3
286890
1034750
2026-05-31T04:35:36Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1034750
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် TSKGroup ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၀၄:၃၅၊ ၃၁ မေ ၂၀၂၆ (UTC)
0hfo62x9mzxlsw9k80qaq298f4l9m2t
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:~2026-22675-79
3
286891
1034751
2026-05-31T04:35:46Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1034751
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် ~2026-22675-79 ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၀၄:၃၅၊ ၃၁ မေ ၂၀၂၆ (UTC)
j3pmonfoprieloz494pij6wqyphd0ti
မုခ်ဝ:လက်ရှိဖြစ်ရပ်များ/၂၀၂၆ မေ ၃၁
100
286892
1034755
2026-05-31T04:57:38Z
Salai Rungtoi
22844
"{{Current events|year=2026|month=05|day=31|content= <!-- All news items below this line --> <!-- All news items above this line -->}}" အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်
1034755
wikitext
text/x-wiki
{{Current events|year=2026|month=05|day=31|content=
<!-- All news items below this line -->
<!-- All news items above this line -->}}
aebl6v1w7bv81h067xkasipvz8tzk5s
1034840
1034755
2026-05-31T11:21:08Z
Salai Rungtoi
22844
1034840
wikitext
text/x-wiki
{{Current events|year=2026|month=05|day=31|content=
<!-- All news items below this line -->
'''လက်နက်ကိုင် ပဋိပက္ခများနှင့် တိုက်ခိုက်မှုများ'''
*[[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]]
**[[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် အချိန်မှတ်တမ်း (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]]
***[[၂၀၂၆ နမ့်ခမ်း ပေါက်ကွဲမှု]]
****[[ရှမ်းပြည်နယ်]] (မြောက်ပိုင်း) ရှိ [[တအာင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်|တအာင်းတပ်]] (TNLA) ၏ ထိန်းချုပ်မှုအောက်တွင်ရှိသော [[နမ့်ခမ်းမြို့|နမ်းခမ်းမြို့]]အနီး၌ ယနေ့ မွန်းလွဲပိုင်းတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် ပေါက်ကွဲမှုကြောင့် သေဆုံးသူ ၁၅ ဦးထက်မနည်းရှိလာပြီး အရေအတွက် ထပ်မံတိုးလာနိုင်ကြောင်း မြေပြင်တွင် ကယ်ဆယ်ရေးလုပ်သူနေများက ဘီဘီစီသို့ ပြောကြားသည်။ [https://www.bbc.com/burmese/articles/ce9pe39d4y4o (BBC)]
<!-- All news items above this line -->}}
c5vxbaivmk1krjsaldg5cgb89ztr4os
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:~2026-32423-02
3
286894
1034760
2026-05-31T05:35:56Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1034760
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် ~2026-32423-02 ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၀၅:၃၅၊ ၃၁ မေ ၂၀၂၆ (UTC)
0xf9gxq2ehdhcw5m7eay487c1acmalb
အမျိုးသားလုံခြုံရေးအဖွဲ့
0
286895
1034761
2026-05-31T05:37:37Z
Zawzawaungthwin
100038
အမျိုးသားလုံခြုံရေးအဖွဲ့ (National Security Bureau - NSB) သည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ အမျိုးသားလုံခြုံရေးကဏ္ဍအား ဆောင်ရွက်ရန် ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၂၁ ရက် တွင် အမိန့်အမှတ် (၄၆/၂၀၂၆) ဖြင့် အသစ်ထပ်မံဖွဲ့စည်းခဲ့သည့်
1034761
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Government agency
| agency_name = အမျိုးသားလုံခြုံရေးအဖွဲ့<br><small>(National Security Bureau - NSB)</small>
| logo = State Seal of the Republic of the Union of Myanmar.svg
| logo_width = 150px
| logo_caption = ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် တံဆိပ်တော်
| form_date = ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၂၁ ရက်<br>(၁၃၈၈ ခုနှစ်၊ ကဆုန်လဆန်း ၆ ရက်)
| jurisdiction = {{flag|Myanmar}}
| headquarters = နေပြည်တော်
| budget = ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ရုံး ဘဏ္ဍာရေးအသုံးစရိတ်
| parent_agency = ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့
| coordinates = {{Infobox | subbox = yes
| headerstyle = background-color:#efefef; font-weight:bold; text-align:center;
| header1 = ခေါင်းဆောင်မှုအဖွဲ့ဝင်များ
| label2 = ဥက္ကဋ္ဌ
| data2 = [[မင်းအောင်လှိုင်]] <br><small>(နိုင်ငံတော်သမ္မတ)</small>
| label3 = ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ (၁)
| data3 = ဒုတိယသမ္မတ (၁)<br> [[ညိုစော]]
| label4 = ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ (၂)
| data4 = တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် <br> [[ရဲဝင်းဦး]]
| label5 = အတွင်းရေးမှူး
| data5 = တပ်မတော်စစ်ဘက်ရေးရာလုံခြုံရေးအရာရှိချုပ် <br> [[ကျော်ကိုထိုက်]]
}}
}}
'''အမျိုးသားလုံခြုံရေးအဖွဲ့''' ('''National Security Bureau - NSB''') သည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ အမျိုးသားလုံခြုံရေးကဏ္ဍအား ဆောင်ရွက်ရန် ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၂၁ ရက် တွင် အမိန့်အမှတ် (၄၆/၂၀၂၆) ဖြင့် အသစ်ထပ်မံဖွဲ့စည်းခဲ့သည့် အဆင့်မြင့်အဖွဲ့အစည်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။အဆိုပါအဖွဲ့ကို နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်က ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ်လည်းကောင်း၊ ဒုတိယသမ္မတ (၁) က ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ (၁) အဖြစ်လည်းကောင်း၊ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်က ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ (၂) အဖြစ်လည်းကောင်း ပါဝင်ကွပ်ကဲကြသည်။<ref>{{Cite web |date=2026-05-30 |title=မေ ၃၀ ရက်သတင်းအနှစ်ချုပ်-စစ်ရေး၊ နိုင်ငံရေးနဲ့ သံတမန်ရေး တိုက်ခံနေရတယ်လို့ အေအေပြော |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c4g76mp373eo |access-date=2026-05-31 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref>
== သမိုင်းကြောင်း ==
မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ (၂၀၀၈ ခုနှစ်) အရ နိုင်ငံတော်၏ အဆင့်မြင့်ဆုံး ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးဆိုင်ရာ ဆုံးဖြတ်ချက်များကို ချမှတ်ရန်အတွက် "[[အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ|အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ]] (ကာလုံ - NDSC)" ကို အခြေခံဥပဒေပုဒ်မ ၂၀၁ အရ ဖွဲ့စည်းတည်ထောင်ထားရှိခဲ့သည်။ ထို့ပြင် နိုင်ငံတော်၏ လုံခြုံရေးဆိုင်ရာ မဟာဗျူဟာများနှင့် ပတ်သက်၍ အကြံပေးနိုင်ရန်အတွက် "[[အမျိုးသားလုံခြုံရေးဆိုင်ရာ အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်]] (National Security Advisor - NSA)" ရာထူးကိုလည်း ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း စစ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေး ပဋိပက္ခများ ပိုမိုပြောင်းလဲလာသည့် ခေတ်ကာလအခြေအနေများအရ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးဌာနများအကြား နေ့စဉ်လုံခြုံရေးလုပ်ငန်းစဉ်များကို ပိုမိုထိရောက် လျင်မြန်စွာ ပေါင်းစပ်ညှိနှိုင်း ဆောင်ရွက်နိုင်ရန်အတွက် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေနှင့်အညီ "အမျိုးသားလုံခြုံရေးအဖွဲ့ (National Security Bureau - NSB)" ကို ၂၀၂၆ ခုနှစ်တွင် အသစ်ထပ်မံ တိုးချဲ့ဖွဲ့စည်းလာခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီအစည်းအဝေးကျင်းပ နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင် တက်ရောက်အမှာစကားပြောကြား |url=https://myanmar.gov.mm/news-media/news/-/asset_publisher/qzf6zC5YZloQ/content/%25E1%2580%2595%25E1%2580%25BC%25E1%2580%258A%25E1%2580%25BA%25E1%2580%2591%25E1%2580%25B1%25E1%2580%25AC%25E1%2580%2584%25E1%2580%25BA%25E1%2580%2585%25E1%2580%25AF%25E1%2580%259E%25E1%2580%2599%25E1%2580%25B9%25E1%2580%2599%25E1%2580%2590%25E-853 |access-date=2026-05-31 |website=myanmar.gov.mm |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |title=အမျိုးသားလုံခြုံရေးဆိုင်ရာ အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်ခန့်အပ်ခြင်း |url=http://moi.gov.mm/index.php/news/81981 |access-date=2026-05-31 |website=moi.gov.mm |language=en}}</ref>
ယင်းမတိုင်မီ ယခင် အမျိုးသားလုံခြုံရေးအဖွဲ့ဟူ၍ [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ|စစ်ကောင်စီ]] က ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီ ၉ ရက်တွင်ဖွဲ့စည်းခဲ့ဖူးပြီး ထိုစဥ်က အဖွဲ့ဥက္ကဋ္ဌအပါအဝင် စုစုပေါင်း အဖွဲ့ဝင် ဦးရေမှာ ၁၀ ဦး ရှိခဲ့သည်။ ဥက္ကဋ္ဌတာဝန်ကို တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးချုပ် က လည်းကောင်း၊ အတွင်းရေးမှူးအဖြစ် ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးနှင့် တွဲဖက်အတွင်းရေးမှူးအဖြစ် တပ်မတော်စစ်ဘက်ရေးရာလုံခြုံရေးအရာရှိချုပ်ကလည်းကောင်း တာဝန်ယူဆောင်ရွက်ပြီး ကျန်အဖွဲ့ဝင်ခုနစ်ဦးမှာ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများဖြစ်ကြသည်။<ref>{{Cite web |title=■ အမျိုးသားလုံခြုံရေးအဖွဲ့ (National Security Bureau - NSB)ကို နိုင်ငံတော်သမ္မတကဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် တာဝန်ယူပြီး ပြန်လည်ဖွဲ့စည်းထား |url=https://news-eleven.com/article/312284 |access-date=2026-05-31 |website=Eleven Media Group Co., Ltd |language=my}}</ref>
လက်ရှိ အမျိုးသားလုံခြုံရေးအဖွဲ့ (NSB) ၏ ပင်မလုပ်ငန်းတာဝန်များမှာ ပြည်ထောင်စုမပြိုကွဲရေး၊ တိုင်းရင်းသားစည်းလုံးညီညွတ်မှုမပြိုကွဲရေးနှင့် အချုပ်အခြာအာဏာ တည်တံ့ခိုင်မြဲရေးဟူသည့် ဒို့တာဝန်အရေး (၃) ပါးကို ဦးထိပ်ထား၍ နိုင်ငံတော်၏ အခြေအနေအရပ်ရပ်အား ဆောင်ရွက်နိုင်ရန် ဖြစ်သည်။ ထိုသို့ ဆောင်ရွက်ရာတွင် ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးဌာနများအားလုံး အတူတကွ ပေါင်းစပ်၍ အမျိုးသားလုံခြုံရေးတာဝန်များကို ထိရောက်စွာ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်သွားရန် ရည်ရွယ်ချက်ထားရှိသည်။ ထို့အပြင် အမျိုးသားလုံခြုံရေးအဖွဲ့၏ နေ့စဉ်လုပ်ငန်းတာဝန်များကို အနီးကပ် ညှိနှိုင်းဆောင်ရွက်နိုင်ရန်အတွက် အဖွဲ့တွင် ပါဝင်သော ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးဌာနများမှ ကိုယ်စားလှယ်များဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည့် "ရုံးအဖွဲ့" အား သီးသန့်တည်ထောင်ထားရှိမည် ဖြစ်သည်။ ယင်းရုံးအဖွဲ့၏ လုပ်ငန်းစဉ်အရပ်ရပ်ကိုမူ ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီးမှ အဓိက ကြီးကြပ်ကွပ်ကဲ၍ ဝန်ကြီးဌာနများအကြား ညှိနှိုင်းပေါင်းစပ် ဆောင်ရွက်ပေးရမည် ဖြစ်သည်။ အမျိုးသားလုံခြုံရေးအဖွဲ့ (NSB) ၏ လုပ်ငန်းလည်ပတ်မှုနှင့် ဘဏ္ဍာငွေခွဲဝေသုံးစွဲမှုအရပ်ရပ်အတွက်မူ ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ရုံး၏ ဘဏ္ဍာရေးအသုံးစရိတ် (Budget) မှ တိုက်ရိုက်ကျခံသုံးစွဲသွားရန် ပြဋ္ဌာန်းထားရှိပြီး၊ ယင်းအမိန့်ကို နိုင်ငံတော်သမ္မတ မင်းအောင်လှိုင်က လက်မှတ်ရေးထိုး ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မေလ ၂၂ ရက် ထုတ် အတွဲ (၇၉)၊ အမှတ် (၂၁) ပြန်တမ်းစာစောင်ကို စာပေဗိမာန်စာအုပ်အရောင်းဆိုင် များမှတစ်ဆင့် စတင်ဖြန့်ချိ e-book {{!}} Printing and Publishing Department |url=https://www.moi.gov.mm/ppd/book/3711 |access-date=2026-05-31 |website=www.moi.gov.mm}}</ref>
== အဖွဲ့ဝင်များ ==
အဖွဲ့ဝင်များအဖြစ် ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်၊ နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ ပို့ဆောင်ရေးဝန်ကြီးဌာနနှင့် ဒီဂျစ်တယ်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးနှင့် ဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ ဘဏ္ဍာရေးနှင့် အခွန်ဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးနှင့် လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အားဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးတို့ ပါဝင်ကြပြီး၊ တပ်မတော်စစ်ဘက်ရေးရာလုံခြုံရေးအရာရှိချုပ်က အတွင်းရေးမှူးအဖြစ် တာဝန်ယူဆောင်ရွက်သည်။<ref>{{Cite web |last=MPATV |date=2026-05-30 |title=MPA 7 AM News Update {{!}} May 31, 2026 |url=https://www.youtube.com/watch?v=iVUYQKJP-KY |access-date=2026-05-31}}</ref>
{| class="wikitable" style="width:100%; text-align:left;"
|- style="background-color:#efefef; text-align:center;"
! style="width:8%;" | စဉ်
! style="width:52%;" | ရာထူး / တာဝန် (မူရင်းဌာန)
! style="width:40%;" | အမျိုးသားလုံခြုံရေးအဖွဲ့ (NSB) ပါ တာဝန်
|-
| style="text-align:center;" | (က)
| နိုင်ငံတော်သမ္မတ
| style="text-align:center; font-weight:bold;" | ဥက္ကဋ္ဌ
|-
| style="text-align:center;" | (ခ)
| ဒုတိယသမ္မတ (၁)
| style="text-align:center; font-weight:bold;" | ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ (၁)
|-
| style="text-align:center;" | (ဂ)
| တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်
| style="text-align:center; font-weight:bold;" | ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ (၂)
|-
| style="text-align:center;" | (ဃ)
| ဒုတိယတပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်
| style="text-align:center;" | အဖွဲ့ဝင်
|-
| style="text-align:center;" | (င)
| ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး
| style="text-align:center;" | အဖွဲ့ဝင်
|-
| style="text-align:center;" | (စ)
| ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ ပို့ဆောင်ရေးဝန်ကြီးဌာနနှင့် ဒီဂျစ်တယ်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးနှင့် ဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန
| style="text-align:center;" | အဖွဲ့ဝင်
|-
| style="text-align:center;" | (ဆ)
| ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန
| style="text-align:center;" | အဖွဲ့ဝင်
|-
| style="text-align:center;" | (ဇ)
| ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန
| style="text-align:center;" | အဖွဲ့ဝင်
|-
| style="text-align:center;" | (ဈ)
| ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန
| style="text-align:center;" | အဖွဲ့ဝင်
|-
| style="text-align:center;" | (ည)
| ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ ဘဏ္ဍာရေးနှင့် အခွန်ဝန်ကြီးဌာန
| style="text-align:center;" | အဖွဲ့ဝင်
|-
| style="text-align:center;" | (ဋ)
| ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီးဌာန
| style="text-align:center;" | အဖွဲ့ဝင်
|-
| style="text-align:center;" | (ဌ)
| ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အားဝန်ကြီးဌာန
| style="text-align:center;" | အဖွဲ့ဝင်
|-
| style="text-align:center;" | (ဍ)
| တပ်မတော်စစ်ဘက်ရေးရာလုံခြုံရေးအရာရှိချုပ်
| style="text-align:center; font-weight:bold;" | အတွင်းရေးမှူး
|}
== ကိုးကား ==
{{reflist}}
[[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ အစိုးရအဖွဲ့အစည်းများ]]
[[ကဏ္ဍ:၂၀၂၆ ခုနှစ်တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၌ တည်ထောင်ဖွဲ့စည်းမှုများ]]
mwta6g83g6kftslecbu3x28scjoj5ge
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Ahseaton
3
286896
1034763
2026-05-31T06:36:06Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1034763
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Ahseaton ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၀၆:၃၆၊ ၃၁ မေ ၂၀၂၆ (UTC)
hf8xy36ympm3aliiuukwuhqs15ygtaq
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Nintovoid
3
286897
1034764
2026-05-31T06:36:17Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1034764
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Nintovoid ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၀၆:၃၆၊ ၃၁ မေ ၂၀၂၆ (UTC)
72sxrbfs6vku6smabsa66dem1rwcj13
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:~2026-32417-32
3
286898
1034765
2026-05-31T06:36:26Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1034765
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် ~2026-32417-32 ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၀၆:၃၆၊ ၃၁ မေ ၂၀၂၆ (UTC)
1jfqapv1biukpwo6wtc4d2bdkezp0xv
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Bloi
3
286899
1034766
2026-05-31T06:36:36Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1034766
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Bloi ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၀၆:၃၆၊ ၃၁ မေ ၂၀၂၆ (UTC)
7k9toshv8lhxyvom34jvebl94t5jwm0
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Cyclings
3
286900
1034767
2026-05-31T06:36:46Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1034767
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Cyclings ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၀၆:၃၆၊ ၃၁ မေ ၂၀၂၆ (UTC)
2fql0qcrmykqjk9vwb9lr416ojn5hj1
ကဏ္ဍ:မကွေးတိုင်းဒေသကြီးရှိ တိုက်ပွဲများ
14
286901
1034773
2026-05-31T07:05:56Z
Salai Rungtoi
22844
"[[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]]ရှိ တိုက်ပွဲများ" အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်
1034773
wikitext
text/x-wiki
[[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]]ရှိ တိုက်ပွဲများ
srknly8n5rsj5zxxkrp52a2mpaqleu3
1034774
1034773
2026-05-31T07:06:08Z
Salai Rungtoi
22844
[[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည်
1034774
wikitext
text/x-wiki
[[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]]ရှိ တိုက်ပွဲများ
[[ကဏ္ဍ:မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]]
1jb3rrpmxsje4yuwjouneex1m2n7efn
1034775
1034774
2026-05-31T07:06:22Z
Salai Rungtoi
22844
[[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:မြန်မာနိုင်ငံ ပါဝင်သော တိုက်ပွဲများ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည်
1034775
wikitext
text/x-wiki
[[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]]ရှိ တိုက်ပွဲများ
[[ကဏ္ဍ:မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ ပါဝင်သော တိုက်ပွဲများ]]
rlw8iv41dtq1uijdtba29ufhprp6jtl
ရမ်းဗြဲမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ
0
286902
1034777
2026-05-31T07:08:02Z
Zawzawaungthwin
100038
ရမ်းဗြဲမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ သည် မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ) နှင့် ရခိုင်ပြည်နယ် တိုက်ပွဲများ (၂၀၂၃-လက်ရှိ) စစ်မျက်နှာအတွင်း ရခိုင်ပြည်နယ် တောင်ပိုင်း၊ ကျောက်ဖြူခရိုင်၊ ရမ်းဗြဲမြို့နယ်ရှိ တပ်မတော် ၏ ဗျူဟာမြောက် ခံစစ်စခန်းများနှင့်
1034777
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox military conflict
| conflict = ရမ်းဗြဲမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ
| width =
| partof = [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)|မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ)]] နှင့် [[ရခိုင်ပြည်နယ် တိုက်ပွဲများ (၂၀၂၃–လက်ရှိ)]]
| image =
| image_size =
| alt = ရမ်းဗြဲမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ
| caption =
| date = ၁၈ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃ – ၁၁ မတ် ၂၀၂၄
| place = [[ရမ်းဗြဲမြို့]]၊ [[ရမ်းဗြဲမြို့နယ်]]၊ [[ရခိုင်ပြည်နယ်]]
| territory = အာရက္ခတပ်တော် (AA) မှ ရမ်းဗြဲရှိ စစ်ကောင်စီ၏ စစ်စခန်းများအပါအဝင် သိမ်တောင်ဘုရားကုန်း ခံစစ်စခန်းအားလုံးကို တစ်ခုမကျန် အပြည့်အဝ သိမ်းပိုက်ထိန်းချုပ်ခဲ့
| status = အာရက္ခတပ်တော် (AA) က အပြည့်အဝ သိမ်းပိုက်အောင်ပွဲခံခဲ့
| combatant1 = {{ubl|{{flagicon|MYA}} [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]}}
* {{armed forces|Myanmar}}
** {{army|Myanmar}}
** {{navy|Myanmar}}
** {{air force|Myanmar}}
| combatant2 = {{flagicon image|Flag of the Arakan Army, under the United League of Arakan.svg}} [[အာရက္ခတပ်တော်]] (AA)
| commander1 = စစ်ကောင်စီဘက်မှ ကွပ်ကဲသူများနှင့် တပ်ရင်းမှူးများ
| commander2 = [[ထွန်းမြတ်နိုင်]]<br> [[ညိုထွန်းအောင်]]
| units1 = * အနောက်တောင်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ် (နတခ) လက်အောက်ခံ ကျုံပျော်အခြေစိုက် '''ခလရ (၃၆)'''
* အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ် (အပခ) အမ်းအခြေစိုက် '''ခမရ (၃၇၃)'''
* သိမ်တောင်ဘုရားကုန်း အခြေစိုက်တပ်ဖွဲ့များ
* စစ်ကောင်စီ လေတပ်နှင့် ရေတပ် ပစ်ကူအဖွဲ့များ
| units2 = အာရက္ခတပ်တော် (AA) အထူးစစ်ကြောင်းများ
| strength1 = မသိရ (ရဟတ်ယာဉ်ဖြင့် စစ်ကူပို့သော အင်အားအမြောက်အမြား ပါဝင်)
| strength2 = မသိရ
| casualties1 = များပြား (အနည်းဆုံး ၈၀ ကျော် သေဆုံးကာ အများအပြား ထွက်ပြေး/ဖမ်းဆီးခံရ)
| casualties2 = မသိရ
| notes = ရမ်းဗြဲမြို့သည် အာရက္ခတပ်တော်က ရခိုင်တောင်ပိုင်းတွင် ပထမဆုံး သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည့် ဗျူဟာမြောက် မြို့နယ်ဖြစ်ပြီး ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၁၈ ရက်နေ့ နံနက် ၈ နာရီ ၁၃ မိနစ်တွင် စတင်တိုက်ခိုက်ခဲ့မှုသည် ၂၀၂၄ ခုနှစ် မတ်လ ၁၁ ရက်တွင် အဆုံးသတ်ခဲ့သည့်အတွက် မြို့ကိုအပြီးသတ်သိမ်းပိုက်မှုမှာ ၈၅ ရက် ကြာမြင့်ခဲ့သည်။
| campaignbox =
{{Campaignbox Myanmar Civil War (2021-present)}}
}}
'''ရမ်းဗြဲမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ''' သည် [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)|မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ)]] နှင့် [[ရခိုင်ပြည်နယ် တိုက်ပွဲများ (၂၀၂၃–လက်ရှိ)|ရခိုင်ပြည်နယ် တိုက်ပွဲများ (၂၀၂၃-လက်ရှိ)]] စစ်မျက်နှာအတွင်း [[ရခိုင်ပြည်နယ်]] တောင်ပိုင်း၊ [[ကျောက်ဖြူခရိုင်]]၊ [[ရမ်းဗြဲမြို့နယ်]]ရှိ တပ်မတော် ၏ ဗျူဟာမြောက် ခံစစ်စခန်းများနှင့် မြို့ပေါ်တပ်စွဲထားမှုများကို [[အာရက္ခတပ်တော်]]က အပြီးသတ် ချေမှုန်းသိမ်းပိုက်ခဲ့သည့် တိုက်ပွဲဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |last=ရောင်နီ |date=2024-03-11 |title=ရမ်းဗြဲမြို့ကို သုံးလကြာ ထိုးစစ်ဆင်ပြီးနောက် AA သိမ်းပိုက် |url=https://myanmar-now.org/mm/news/50039/ |access-date=2026-05-31 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref>
ဤတိုက်ပွဲသည် ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလလယ်မှ စတင်ကာ သုံးလနီးပါးကြာ ပြင်းထန်စွာ ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး ၂၀၂၄ ခုနှစ် မတ်လ ၁၁ ရက်နေ့တွင် မြို့တောင်ဘက်ရှိ တပ်မတော်၏ နောက်ဆုံးခံစစ်ကုန်းဖြစ်သော သိမ်တောင်ဘုရားကုန်းကို အာရက္ခတပ်တော်က အပြီးသတ် တက်ရောက်ရှင်းလင်းကာ မြို့တစ်ခုလုံးကို အလုံးစုံ ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့သည့် တိုက်ပွဲလည်း ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2024-03-12 |title=ရခိုင်တောင်ပိုင်းဒေသ ရမ်းဗြဲမြို့ကို AA သိမ်းပိုက် |url=https://www.rfa.org/burmese/program_2/aa-seized-yanbye-03122024062551.html |access-date=2026-05-31 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref>
== တိုက်ပွဲနောက်ခံနှင့် ဗျူဟာမြောက်မှု ==
{{main|မြန်မာ-တရုတ် ပိုက်လိုင်းများ}}
ရမ်းဗြဲကျွန်းသည် တရုတ်-မြန်မာ သဘာဝဓာတ်ငွေ့ပိုက်လိုင်းစတင်သည့် နေရာဖြစ်ပြီး ရေနံစိမ်းပိုက်လိုင်းမှာမူ ကျောက်ဖြူအနီးရှိ မဒေးကျွန်းမှ စတင်သွယ်တန်းထားသည်။ရမ်းဗြဲမြို့ တည်ရှိရာ ရမ်းဗြဲကျွန်းသည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ အကြီးဆုံးကျွန်းမကြီးတစ်ခုဖြစ်ပြီး [[ကျောက်ဖြူမြို့နယ်|ကျောက်ဖြူ]]၊ [[မာန်အောင်မြို့နယ်|မာန်အောင်]]၊ [[တောင်ကုတ်မြို့နယ်|တောင်ကုတ်]] မြို့နယ်တို့အကြား ဗျူဟာမြောက် တည်ရှိသည်။ ထို့အပြင် ရမ်းဗြဲကျွန်းသည် မြန်မာနိုင်ငံမှ တရုတ်နိုင်ငံသို့ သွယ်တန်းထားသည့် အရှည်ကီလိုမီတာ ၇၀၀ ကျော်ရှိ [[မြန်မာ-တရုတ် ပိုက်လိုင်းများ|တရုတ်-မြန်မာ ပိုက်လိုင်းများ]] စတင်ရာ အချက်အချာကျသော ဒေသလည်း ဖြစ်သည်။တပ်မတော် သည် AA ၏ လွှမ်းမိုးမှုကို ဟန့်တားရန်နှင့် ထိုဗျူဟာမြောက်နယ်မြေကို လက်မလွှတ်ရစေရန်အတွက် လေကြောင်း၊ ရေကြောင်း ပစ်ကူအလုံးအရင်းဖြင့် ဖိဖိစီးစီး ခုခံခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |title=ရမ်းဗြဲမြို့ကို ရက္ခိုင့်တပ်တော်က အပြီးသတ် သိမ်းပိုက် |url=https://burmese.dvb.no/post/642674 |access-date=2026-05-31 |website=DVB Burmese |language=en}}</ref>
== တိုက်ပွဲဖြစ်စဉ် မှတ်တမ်း ==
ရမ်းဗြဲမြို့ပေါ် တိုက်ပွဲများသည် ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၁၈ ရက်နေ့ နံနက်ပိုင်းတွင် အောင်ချမ်းသာမှ စတင်ခဲ့သည်။ အာရက္ခတပ်တော်က ရမ်းဗြဲမြို့မဈေးအနီး၊ အမှတ် (၅) ရပ်ကွက်နှင့် စစ်တပ် တပ်စွဲထားသည့် သိမ်တောင်ဘုရားကုန်းနေရာတို့ကို ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်ရာမှ မြို့ပေါ်စစ်မျက်နှာ ပွင့်လာခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=ရောင်နီ |date=2024-02-26 |title=ရမ်းဗြဲမြို့တွင် စစ်ကောင်စီတပ်ကူများ ပိတ်ဆို့တိုက်ခိုက်ခံရ |url=https://myanmar-now.org/mm/news/49641/ |access-date=2026-05-31 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref>
တိုက်ပွဲကာလအတွင်း စစ်ကောင်စီ လေတပ်က ရမ်းဗြဲမြို့ပေါ်သို့ Y-12 ထောက်ပို့လေယာဉ်များ၊ ဂျက်တိုက်လေယာဉ်များဖြင့် အကြိမ်ရေ ရာဂဏန်းထက်မနည်း ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့သလို၊ ရေတပ်နှင့် သိမ်တောင်ဘုရားကုန်းပေါ်ရှိ လက်နက်ကြီးများဖြင့်ပါ အဆက်မပြတ် ပစ်ခတ်ခဲ့သည်။ ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ နောက်ဆုံးပတ်နှင့် ဖေဖော်ဝါရီလထဲ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုများကြောင့် ရမ်းဗြဲမြို့မဆေးရုံ၊ မြို့မဈေးနှင့် ပြည်သူ့နေအိမ် အများစု မီးလောင်ပြာကျကာ မြို့လုံးကျွတ်နီးပါး ပျက်စီးဆုံးရှုံးခဲ့ရပြီး မြို့ပေါ် ၆ ရပ်ကွက်မှ လူဦးရေ ရှစ်သောင်းဝန်းကျင်မှာ ကျေးလက်ဒေသများသို့ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်ခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite web |title=ရမ်းဗြဲမြို့ကို စစ်ကောင်စီက လေကြောင်းက အကြီးအကျယ်တိုက်ခိုက်နေ |url=https://burmese.dvb.no/post/635840 |access-date=2026-05-31 |website=DVB Burmese |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=ရမ်းဗြဲမြို့ကို စစ်ကောင်စီ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်၊ နေအိမ် ၂၀၀ ကျော် မီးလောင် |url=https://burmese.dvb.no/post/639109 |access-date=2026-05-31 |website=DVB Burmese |language=en}}</ref>
ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၃ ရက်နှင့် ၂၄ ရက်နေ့တို့တွင် စစ်ကောင်စီက ရမ်းဗြဲမြို့သို့ ရဟတ်ယာဉ်များဖြင့် စစ်ကူတပ်များ စေလွှတ်ခဲ့သည်။ ထိုသို့ ရောက်ရှိလာသည့် အနောက်တောင်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ် (နတခ) လက်အောက်ခံ ကျုံပျော်အခြေစိုက် ခြေလျင်တပ်ရင်း အမှတ် [[ခလရ (၃၆)]] နှင့် အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ် (အပခ) အမ်းအခြေစိုက် ခြေမြန်တပ်ရင်း အမှတ် [[ခမရ(၃၇၃)|ခမရ (၃၇၃)]] တို့ကို အာရက္ခတပ်တော်က ဝိုင်းပတ်ပိတ်ဆို့ တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင် ၈၀ဦးခန့် သေဆုံးခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=ရမ်းဗြဲသို့ ရဟတ်ယာဉ်ဖြင့် စစ်ကူပို့သည့် စစ်ကြောင်းကို AA တိုက်ခိုက်၍ စစ်သား ၆၀ ကျော်သေဆုံးပြီး လက်နက်ခဲယမ်းအများအပြားသိမ်းဆည်းရမိ |url=https://www.bnionline.net/mm/news-103456 |access-date=2026-05-31 |website=နိုင်ငံတကာမြန်မာ့သတင်း |language=my}}</ref><ref>{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2024-02-26 |title=ရမ်းဗြဲမြို့ကို စစ်ကူလာတဲ့စစ်ကြောင်းကို တိုက်ခိုက်ခဲ့ကြောင်း AA ထုတ်ပြန် |url=https://www.rfa.org/burmese/news/aa-attack-reinforcement-military-02252024221124.html |access-date=2026-05-31 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref>
=== အပြီးသတ်သိမ်းပိုက်ခြင်း ===
၂၀၂၄ ခုနှစ် မတ်လ ၁၁ ရက် မွန်းတည့်ချိန် (၁၁ နာရီမှ ၁၂ နာရီဝန်းကျင်) တွင် မြို့တောင်ဘက် သိမ်တောင်ဘုရားကုန်းပေါ်ရှိ စစ်ကောင်စီ လက်ကျန်တပ်များကို အာရက္ခတပ်တော်က တက်ရောက်ရှင်းလင်းကာ အပြီးသတ် သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2024-03-07 |title=ရမ်းဗြဲမြို့ကို AA သိမ်းလိုက်ပြီလို့ ဒေသခံတွေပြော |url=https://www.rfa.org/burmese/news/aa-seizes-ramree-03072024074934.html |access-date=2026-05-31 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref>
== အကျိုးဆက်နှင့် နောက်ဆက်တွဲ ဖြစ်ရပ်များ ==
ရမ်းဗြဲမြို့ကို လက်လွှတ်လိုက်ရပြီးနောက် စစ်ကောင်စီ လေတပ်က မတ်လ ၁၁ ရက် ညနေပိုင်းအထိ ရမ်းဗြဲနှင့် အနီးဝန်းကျင် ဖြစ်သည့် လေးတောင်တိုက်နယ်၊ ငပရီချောင်းရွာ တို့ကို Y-12 လေယာဉ်များဖြင့် ဗုံးကြဲဖျက်ဆီးမှုများ ဆက်လက်ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ရမ်းဗြဲမြို့နှင့် မအီမြို့တို့ကို အာရက္ခတပ်တော်က ထိန်းချုပ်ပြီးနောက် စစ်ဆင်ရေးကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ် အမှတ် (၅) (စကခ-၅) နှင့် ခမရ (၃၄၆)၊ ခမရ (၅၄၄) တပ်ရင်းများ အခြေစိုက်ရာ တောင်ကုတ်မြို့နယ်ဘက်သို့ လည်းကောင်း၊ ရသေ့တောင်နှင့် မောင်တော ဘက်သို့လည်းကောင်း ထိုးစစ်အရှိန်မြင့်တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။<ref>{{cite web|url=https://bur.mizzima.com/2024/03/12/17455|title=ရမ်းဗြဲမြို့ကို AA အလုံးစုံသိမ်းပိုက်၊ ရသေ့တောင်နှင့် မောင်တောကို ထိုးစစ်အရှိန်မြှင့်|work=Mizzima Burmese|access-date=၃၁ မေ ၂၀၂၆|date=၁၂ မတ် ၂၀၂၄}}</ref>
== ကိုးကား ==
{{Reflist}}
[[ကဏ္ဍ:၂၀၂၃ ပဋိပက္ခများ]]
[[ကဏ္ဍ:၂၀၂၄ ပဋိပက္ခများ]]
[[ကဏ္ဍ:ရခိုင်ပြည်နယ်ရှိ တိုက်ပွဲများ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ) အတွင်း မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲများ]]
jpp5cn9sgphijr4blm4kbt2gebzxun4
ကဏ္ဍ:ကရင်ပြည်နယ်ရှိ တိုက်ပွဲများ
14
286903
1034779
2026-05-31T07:09:19Z
Salai Rungtoi
22844
"[[ကရင်ပြည်နယ်]]ရှိ တိုက်ပွဲများ" အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်
1034779
wikitext
text/x-wiki
[[ကရင်ပြည်နယ်]]ရှိ တိုက်ပွဲများ
0novhi6fefmazz5jbg15m7clsuwcfs8
1034780
1034779
2026-05-31T07:09:39Z
Salai Rungtoi
22844
[[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:ကရင်ပြည်နယ်]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည်
1034780
wikitext
text/x-wiki
[[ကရင်ပြည်နယ်]]ရှိ တိုက်ပွဲများ
[[ကဏ္ဍ:ကရင်ပြည်နယ်]]
svnsyo0otgfwnygy5dlbypkeh5ar7qp
1034781
1034780
2026-05-31T07:09:49Z
Salai Rungtoi
22844
[[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:မြန်မာနိုင်ငံ ပါဝင်သော တိုက်ပွဲများ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည်
1034781
wikitext
text/x-wiki
[[ကရင်ပြည်နယ်]]ရှိ တိုက်ပွဲများ
[[ကဏ္ဍ:ကရင်ပြည်နယ်]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ ပါဝင်သော တိုက်ပွဲများ]]
h5jy3w567u0dh8zn1b98x17f2ege4dq
ဒုတိယအာဘင် (ပုပ်ရဟန်းမင်းကြီး)
0
286904
1034786
2026-05-31T07:34:07Z
Salai Rungtoi
22844
[[ဒုတိယအာဘင် (ပုပ်ရဟန်းမင်းကြီး)]] စာမျက်နှာကို [[ပုပ်ရဟန်းမင်းကြီး ဒုတိယအာဘင်]] သို့ Salai Rungtoiက ရွှေ့ခဲ့သည်: အခြားသော ပုပ်ရဟန်းမင်းကြီးများ ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များနှင့် တစ်သမတ်တည်း ဖြစ်အောင် ပြောင်းလဲလိုက်သည်
1034786
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[ပုပ်ရဟန်းမင်းကြီး ဒုတိယအာဘင်]]
tjbnaf7etyhlyb7bw4fa4oj2x1mr4vt
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Fabius History
3
286905
1034787
2026-05-31T07:36:55Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1034787
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Fabius History ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၀၇:၃၆၊ ၃၁ မေ ၂၀၂၆ (UTC)
0jbkd3tur4fdjhb46wwj6uw3ueqn7hc
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:~2026-32298-67
3
286906
1034788
2026-05-31T07:37:05Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1034788
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် ~2026-32298-67 ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၀၇:၃၇၊ ၃၁ မေ ၂၀၂၆ (UTC)
04z5onf0052oqw1gndmp0n2xajism5p
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Leventio
3
286907
1034789
2026-05-31T07:37:15Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1034789
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Leventio ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၀၇:၃၇၊ ၃၁ မေ ၂၀၂၆ (UTC)
ev0q0jkutwq6kqj1waptkjovvbhwnro
ကရင်နီအမျိုးသားကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့
0
286908
1034798
2026-05-31T08:42:36Z
Salai Rungtoi
22844
[[ကရင်နီအမျိုးသားကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့]] စာမျက်နှာကို [[ကရင်နီအမျိုးသားများကာကွယ်ရေးတပ်]] သို့ Salai Rungtoiက ရွှေ့ခဲ့သည်: စာလုံးပေါင်းအမှား: အမည်မှန်သည်မှာ ကရင်နီအမျိုးသားများကာကွယ်ရေးတပ် ဖြစ်သည်
1034798
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[ကရင်နီအမျိုးသားများကာကွယ်ရေးတပ်]]
eohqhve0dcvcq6uphfjwouvwwtpa35d
ကဏ္ဍ:ချင်းပြည်နယ်၏ သမိုင်း
14
286909
1034799
2026-05-31T08:47:16Z
Salai Rungtoi
22844
"[[ချင်းပြည်နယ်]]၏ သမိုင်း - ချင်းပြည်နယ်အတွင်း ဖြစ်ပွားသော သမိုင်းဝင် ဖြစ်ရပ်များ" အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်
1034799
wikitext
text/x-wiki
[[ချင်းပြည်နယ်]]၏ သမိုင်း - ချင်းပြည်နယ်အတွင်း ဖြစ်ပွားသော သမိုင်းဝင် ဖြစ်ရပ်များ
tlheqpec58zy8zsd1r15yhhbnhj4b96
1034800
1034799
2026-05-31T08:47:33Z
Salai Rungtoi
22844
[[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:ချင်းပြည်နယ်]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည်
1034800
wikitext
text/x-wiki
[[ချင်းပြည်နယ်]]၏ သမိုင်း - ချင်းပြည်နယ်အတွင်း ဖြစ်ပွားသော သမိုင်းဝင် ဖြစ်ရပ်များ
[[ကဏ္ဍ:ချင်းပြည်နယ်]]
5du476pg5j2lv7ytain54qmhk4f43mj
1034882
1034800
2026-05-31T11:49:55Z
Salai Rungtoi
22844
[[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:ပြည်နယ်နှင့် တိုင်းဒေသကြီးအလိုက် မြန်မာနိုင်ငံ သမိုင်း]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည်
1034882
wikitext
text/x-wiki
[[ချင်းပြည်နယ်]]၏ သမိုင်း - ချင်းပြည်နယ်အတွင်း ဖြစ်ပွားသော သမိုင်းဝင် ဖြစ်ရပ်များ
[[ကဏ္ဍ:ချင်းပြည်နယ်]]
[[ကဏ္ဍ:ပြည်နယ်နှင့် တိုင်းဒေသကြီးအလိုက် မြန်မာနိုင်ငံ သမိုင်း]]
qx5fjc3egisff1akd0r569aztdfxkt0
ပေါက်တောမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ
0
286910
1034816
2026-05-31T09:21:10Z
Zawzawaungthwin
100038
ပေါက်တောမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ သည် မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ) နှင့် ရခိုင်ပြည်နယ် တိုက်ပွဲများ (၂၀၂၃–လက်ရှိ) စစ်မျက်နှာအတွင်း ရခိုင်ပြည်နယ်၊ စစ်တွေခရိုင်၊ ပေါက်တောမြို့နယ်ရှိ တပ်မတော်၏ ခံစစ်စခန်းများနှင့် မြို့ပေါ်တပ်စွဲထားမှုများကို အာရက္ခတပ်တော် က နှစ်လကျော်ကြာ
1034816
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox military conflict
| conflict = ပေါက်တောမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ
| width =
| partof = [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)|မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ)]] နှင့် [[ရခိုင်ပြည်နယ် တိုက်ပွဲများ (၂၀၂၃–လက်ရှိ)]]
| image =
| image_size =
| alt = ပေါက်တောမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ
| caption =
| date = ၁၅ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃ – ၁၉ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄
| place = [[ပေါက်တောမြို့]]၊ [[ပေါက်တောမြို့နယ်]]၊ [[ရခိုင်ပြည်နယ်]]
| territory = အာရက္ခတပ်တော် (AA) မှ ပေါက်တောမြို့ပေါ်ရှိ စစ်ကောင်စီ၏ ရဲစခန်းနှင့် စစ်စခန်းအားလုံးကို အပြည့်အဝ သိမ်းပိုက်ထိန်းချုပ်ခဲ့
| status = အာရက္ခတပ်တော် (AA) က အပြည့်အဝ သိမ်းပိုက်အောင်ပွဲခံခဲ့
| combatant1 = {{ubl|{{flagicon|MYA}} [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]}}
* {{armed forces|Myanmar}}
** {{army|Myanmar}}
** {{navy|Myanmar}}
** {{air force|Myanmar}}
| combatant2 = {{flagicon image|Flag of the Arakan Army, under the United League of Arakan.svg}} [[အာရက္ခတပ်တော်]] (AA)
| commander1 = စစ်ကောင်စီဘက်မှ ကွပ်ကဲသူများနှင့် တပ်ရင်းမှူးများ
| commander2 = [[ထွန်းမြတ်နိုင်]]<br> [[ညိုထွန်းအောင်]]
| units1 = * ပေါက်တောမြို့မရဲစခန်း တပ်ဖွဲ့ဝင်များ
* စစ်ကောင်စီ ကြည်းတပ် စစ်ကူစစ်ကြောင်းများ
* စစ်ကောင်စီ လေတပ်နှင့် ရေတပ် ပစ်ကူအဖွဲ့များ
| units2 = အာရက္ခတပ်တော် (AA) အထူးစစ်ကြောင်းများ
| strength1 = မသိရ (လေကြောင်း၊ ရေကြောင်း ပစ်ကူအလုံးအရင်း သုံးစွဲခဲ့)
| strength2 = မသိရ
| casualties1 = များပြား (စစ်သား ၁၀ ဦးထက်မနည်း အရှင်ဖမ်းမိပြီး လက်ကျန်များ စစ်ရေယာဉ်ဖြင့် ဆုတ်ခွာ)
| casualties2 = မသိရ
| notes = ပေါက်တောမြို့သည် ရခိုင်ပြည်နယ်အတွင်း အာရက္ခတပ်တော်က ပထမဆုံး သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည့် ဗျူဟာမြောက် မြို့နယ်ဖြစ်သည်။
| campaignbox =
{{Campaignbox Myanmar Civil War (2021-present)}}
}}
'''ပေါက်တောမြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ''' သည် [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)|မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ)]] နှင့် [[ရခိုင်ပြည်နယ် တိုက်ပွဲများ (၂၀၂၃–လက်ရှိ)]] စစ်မျက်နှာအတွင်း [[ရခိုင်ပြည်နယ်]]၊ [[စစ်တွေခရိုင်]]၊ [[ပေါက်တောမြို့နယ်]]ရှိ [[တပ်မတော်]]၏ ခံစစ်စခန်းများနှင့် မြို့ပေါ်တပ်စွဲထားမှုများကို [[အာရက္ခတပ်တော်]] က နှစ်လကျော်ကြာ ဝိုင်းပတ်ပိတ်ဆို့ တိုက်ခိုက်ပြီးနောက် အပြီးသတ် ချေမှုန်းသိမ်းပိုက်ခဲ့သည့် တိုက်ပွဲဖြစ်သည်။ဤတိုက်ပွဲသည် ၂၀၂၃ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလလယ်မှ စတင်ခဲ့ပြီး ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၁၉ ရက်နေ့ ညနေပိုင်းတွင် ပြီးဆုံးခဲ့သည့် တိုက်ပွဲတစ်ခုလည်း ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |last=ရောင်နီ |date=2024-01-20 |title=ပေါက်တောမြို့ကို AA သိမ်းလိုက်ပြီဟု ဒေသခံများဆို |url=https://myanmar-now.org/mm/news/48338/ |access-date=2026-05-31 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref>
== တိုက်ပွဲနောက်ခံနှင့် ဗျူဟာမြောက်မှု ==
ပေါက်တောမြို့သည် ရခိုင်ပြည်နယ်၏ မြို့တော် [[စစ်တွေမြို့]]၏ အရှေ့ဘက် ရေမိုင် ၁၆ မိုင်ခန့်သာ ကွာဝေးပြီး အမြန်ရေယာဉ်ဖြင့် သွားလာပါက တစ်နာရီခန့်သာ ကြာမြင့်သည့် အနီးဆုံး ဗျူဟာမြောက် မြို့တစ်မြို့ ဖြစ်သည်။ ပေါက်တောမြို့နယ်၏ အရှေ့ဘက်တွင် [[မင်းပြားမြို့နယ်]]၊ တောင်ဘက်တွင် [[ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော်]]၊ အနောက်ဘက်တွင် စစ်တွေမြို့နယ်နှင့် [[ပုဏ္ဏားကျွန်းမြို့နယ်]]၊ မြောက်ဘက်တွင် [[မြောက်ဦးမြို့နယ်]]တို့နှင့် နယ်နိမိတ် ထိစပ်လျက်ရှိသည်။[[တပ်မတော်]] သည် မြို့တော်စစ်တွေ၏ ခြေကုပ်ကို ကာကွယ်ရန်အတွက် ပေါက်တောမြို့ကို ကြည်း၊ ရေ၊ လေ အပြင် လက်နက်ကြီးပစ်ကူ အများအပြားသုံး၍ အသည်းအသန် ခုခံခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |last=လင်းသစ် |date=2025-07-22 |title=ကြွက်မနိုင် ကျီမီးရှို့၍ ပျက်ခဲ့ရသည့် မြို့ပေါက်တော |url=https://burma.irrawaddy.com/article/2025/07/22/403665.html |access-date=2026-05-31 |website=ဧရာဝတီ |language=en-US}}</ref>
== တိုက်ပွဲဖြစ်စဉ် မှတ်တမ်း ==
၂၀၂၃ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၁၅ ရက် ညပိုင်းတွင် ပေါက်တောမြို့မရဲစခန်းကို အာရက္ခတပ်တော်က ဝင်ရောက်စီးနင်း တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာမှ ပေါက်တောတိုက်ပွဲများ စတင်ခဲ့သည်။ နောက်တစ်နေ့ နိုဝင်ဘာလ ၁၆ ရက်တွင် တပ်မတော် သည် ပေါက်တောမြို့ကို ပြန်လည်စီးနင်း ထိန်းချုပ်လိုက်ပြီး ဒေသခံအများအပြားကို ဖမ်းဆီးခြင်း၊ ပိတ်ဆို့ခြင်းများ ပြုလုပ်ခဲ့သဖြင့် မြို့တွင်းတိုက်ပွဲများ ပြင်းထန်လာခဲ့သည်။ တိုက်ပွဲကာလအတွင်း အာရက္ခတပ်တော်က ပိတ်မိနေသူများကို ၃ ကြိမ်ထက်မနည်း ကယ်ထုတ်ပေးခဲ့ရပြီး ဒေသခံ ရှစ်သောင်းဝန်းကျင်မှာ မြို့လုံးကျွတ် စွန့်ခွာထွက်ပြေးခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite web |title=ပေါက်တောမြို့မရဲစခန်းကို ရက္ခိုင့်တပ်တော် ဝင်ရောက်သိမ်းပိုက် |url=https://burmese.narinjara.com/news/detail/65557ee6362a61762ccba523 |access-date=2026-05-31 |website=burmese.narinjara.com |language=my}}</ref>
၂၀၂၄ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၁၉ ရက်နေ့တွင် တစ်နေကုန်နီးပါး တိုက်ပွဲများ ပြင်းထန်ခဲ့ပြီး မွန်းလွဲပိုင်းတွင် တပ်မတော် လေတပ်နှင့် ရေတပ်က အပြင်းအထန် ပစ်ကူပေးခဲ့သည်။ ညနေ ၄ နာရီခွဲခန့်တွင်တပ်မတော်(လေ)၏ ဂျက်တိုက်လေယာဉ်တစ်စီးက မြို့ပေါ်သို့ တစ်နာရီနီးပါး ပတ်ပတ်လည် ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့သလို၊ ကုလားတန်မြစ်နှင့် ကျွဲကူးမြစ်ဆုံရာအနီးရှိ စစ်ရေယာဉ် (နေဗီ) များကလည်း လက်နက်ကြီးများဖြင့် ဆက်တိုက် ပစ်ခတ်ခဲ့သဖြင့် ပေါက်တောမြို့ပေါ်ရှိ ပန်းသီးရပ်ကွက် အပါအဝင် နေရာအများအပြား မီးလောင်ပျက်စီးခဲ့သည်။ ဇန်နဝါရီ ၁၉ ရက် ညဉ့် ၁၂ နာရီနှင့် ၁ နာရီဝန်းကျင်တို့တွင်လည်း လေကြောင်းမှ ထပ်မံဗုံးကြဲ တိုက်ခိုက်ခံခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite web |last=ဧရာဝတီ |date=2023-11-16 |title=AA သိမ်းလိုက်သည့် ပေါက်တောမြို့ကို စစ်ကောင်စီ လေကြောင်း၊ ရေကြောင်းမှ တိုက်ခိုက် |url=https://burma.irrawaddy.com/news/2023/11/16/376496.html |access-date=2026-05-31 |website=ဧရာဝတီ |language=en-US}}</ref>
=== အပြီးသတ်သိမ်းပိုက်ခြင်း ===
တိုက်ပွဲပြင်းထန်နေစဉ်အတွင်း စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင် အချို့အား အာရက္ခတပ်တော်က ဝိုင်းပတ်ထားနိုင်ခဲ့ပြီး ဇန်နဝါရီ ၁၉ ရက် ညနေ ၄ နာရီခန့်တွင် စစ်ကောင်စီ၏ စစ်ရေယာဉ်တစ်စီး ရောက်ရှိလာကာ လက်ကျန်စစ်သားများကို လာရောက်ခေါ်ဆောင် ဆုတ်ခွာသွားခဲ့သည်။ ၎င်းတိုက်ပွဲအတွင်း စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင် ၁၀ ဦးထက်မနည်းကို AA က သုံ့ပန်းအဖြစ် အရှင်ဖမ်းဆီးရမိခဲ့သည်။ ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၁၉ ရက် ညဉ့်ပိုင်းတွင် အာရက္ခတပ်တော်က ပေါက်တောမြို့ပေါ်တွင် အလံထောင်ကာ မြို့ကို အပြီးသတ် သိမ်းပိုက်ထိန်းချုပ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=ပေါက်တောမြို့ကို ရက္ခိုင့်တပ်တော်(AA) သိမ်းပိုက် |url=https://burmese.narinjara.com/news/detail/65ab9a4563edffc23b4883a5 |access-date=2026-05-31 |website=burmese.narinjara.com |language=my}}</ref>
== နောက်ဆက်တွဲ အခြေအနေ ==
ပေါက်တောမြို့ကို သိမ်းပိုက်နိုင်ခြင်းသည် မြို့တော်စစ်တွေကို ဝိုင်းပတ်ပိတ်ဆို့နိုင်မည့် စစ်ရေးဗျူဟာအရ အလွန်အရေးပါသော ခြေလှမ်းတစ်ခုဖြစ်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |date=2024-01-25 |title=ပေါက်တောကို အေအေထိန်းချုပ်၊ ရမ်းဗြဲမှာ တိုက်ပွဲ ပြင်းထန် |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/cd1ln4lrjv7o |access-date=2026-05-31 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref>
== ကိုးကား ==
{{Reflist}}
[[ကဏ္ဍ:၂၀၂၃ ပဋိပက္ခများ]]
[[ကဏ္ဍ:၂၀၂၄ ပဋိပက္ခများ]]
[[ကဏ္ဍ:ရခိုင်ပြည်နယ်ရှိ တိုက်ပွဲများ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ) အတွင်း မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲများ]]
pi8xwr2mlufcvrkszwsbr8yrd8t8j0m
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:緬甸的普通人
3
286911
1034819
2026-05-31T09:37:33Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1034819
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် 緬甸的普通人 ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၀၉:၃၇၊ ၃၁ မေ ၂၀၂၆ (UTC)
lljbq1w067facwmd1ahithhucs1o1jw
တောင်ကုတ်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ
0
286912
1034821
2026-05-31T10:12:25Z
Zawzawaungthwin
100038
တောင်ကုတ်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ သည် ရခိုင်ပြည်နယ်၊ တောင်ကုတ်မြို့နယ်အတွင်းရှိ တပ်မတော်တပ်စ ခန်းများကို အာရက္ခတပ်တော် က ထိုးစစ်ဆင် တိုက်ခိုက်ခဲ့သည့် မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ
1034821
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox military conflict
| conflict = တောင်ကုတ်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ
| width =
| partof = [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)|မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ)]] နှင့် [[ရခိုင်ပြည်နယ် တိုက်ပွဲများ (၂၀၂၃–လက်ရှိ)]]
| image =
| image_size =
| alt = တောင်ကုတ်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ
| caption =
| date = ၄ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၄ – ၂၄ နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၄
| place = [[တောင်ကုတ်မြို့]]၊ [[တောင်ကုတ်မြို့နယ်]]၊ [[ရခိုင်ပြည်နယ်]]
| territory = အာရက္ခတပ်တော် (AA) မှ တောင်ကုတ်မြို့တစ်ခုလုံးရှိ စစ်ကောင်စီ၏ တပ်စခန်းများနှင့် ရဲစခန်းအားလုံးကို အပြည့်အဝ သိမ်းပိုက်ထိန်းချုပ်ခဲ့
| status = အာရက္ခတပ်တော် (AA) က အပြည့်အဝ သိမ်းပိုက်အောင်ပွဲခံခဲ့
| combatant1 = {{ubl|{{flagicon|MYA}} [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ]]}}
* {{armed forces|Myanmar}}
** {{army|Myanmar}}
** {{navy|Myanmar}}
** {{air force|Myanmar}}
| combatant2 = {{flagicon image|Flag of the Arakan Army, under the United League of Arakan.svg}} [[အာရက္ခတပ်တော်]] (AA)
| commander1 = စစ်ကောင်စီဘက်မှ ကွပ်ကဲသူများနှင့် တပ်ရင်းမှူးများ
| commander2 = [[ထွန်းမြတ်နိုင်]]<br> [[ညိုထွန်းအောင်]]
| units1 = * စကခ (၅) တပ်မဌာနချုပ်
* ခမရ (၃၄၆) တပ်ရင်း
* ခမရ (၅၄၄) တပ်ရင်း
* တောင်ကုတ်မြို့မရဲစခန်း တပ်ဖွဲ့ဝင်များ
* စစ်ကောင်စီ လေတပ်နှင့် ရေတပ် ပစ်ကူအဖွဲ့များ
| units2 = အာရက္ခတပ်တော် (AA) အထူးစစ်ကြောင်းများ
| strength1 = မသိရ (လေကြောင်း၊ ရေကြောင်း ပစ်ကူအလုံးအရင်း သုံးစွဲခဲ့)
| strength2 = မသိရ
| casualties1 = များပြား (မြို့ပြင်နှင့် မြို့တွင်း အခိုင်အမာစခန်း ၁၀ ခုလုံး အသိမ်းခံရပြီး တပ်ဆုတ်ခွာခဲ့ရ)
| casualties2 = မသိရ
| notes = တောင်ကုတ်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲအတွင်း အာရက္ခတပ်တော်သည် မြို့တွင်းရှိ တက္ကသိုလ်၊ ဘုရားကုန်း၊ ဆေးရုံနှင့် တံတားထိပ်များ၌ တပ်စွဲထားသော စစ်ကောင်စီ၏ စခန်းကြီး၊ စခန်းငယ် (၁၀) ခုကို အဆင့်ဆင့် ချေမှုန်းသိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။
| campaignbox =
{{Campaignbox Myanmar Civil War (2021-present)}}
}}
'''တောင်ကုတ်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ''' သည် [[ရခိုင်ပြည်နယ်]]၊ [[တောင်ကုတ်မြို့နယ်]]အတွင်းရှိ တပ်မတော်တပ်စ ခန်းများကို [[အာရက္ခတပ်တော်]] က ထိုးစစ်ဆင် တိုက်ခိုက်ခဲ့သည့် မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ တစ်ခု ဖြစ်သည်။ အဆိုပါ တိုက်ပွဲကို ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ (၄) ရက်နေ့တွင် စတင်ခဲ့ပြီး (၁၇) ရက်ကြာ အပြင်းအထန် ထိုးစစ်ဆင်ပြီးနောက် နိုဝင်ဘာလ (၂၀) ရက်နေ့တွင် မြို့တွင်းစခန်းအားလုံးကို သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့ကာ ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ (၂၄) ရက်နေ့တွင် တောင်ကုတ်မြို့တစ်ခုလုံးအား အာရက္ခတပ်တော်က အလုံးစုံ ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=Now |first=Myanmar |date=2024-12-16 |title=ရခိုင်ပြည်နယ်မှ မြို့နယ်တစ်ခုကို AA ထပ်သိမ်း |url=https://myanmar-now.org/mm/news/59775/ |access-date=2026-05-31 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Burmese |first=R. F. A. |date=2024-12-16 |title=တောင်ကုတ်မြို့နယ်ကို သိမ်းပိုက်ပြီး အမ်းနဲ့ ဂွကို AA ထိုးစစ်ဆင် |url=https://www.rfa.org/burmese/news/aa-attack-ann-and-gwa-12162024021418.html |access-date=2026-05-31 |website=မြန်မာဌာန |language=my}}</ref>
== တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားမှုနှင့် သိမ်းပိုက်ရရှိမှုများ ==
၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ (၄) ရက်မှ (၂၀) ရက်အထိ (၁၇) ရက်ကြာ အပြင်းအထန် ထိုးစစ်ဆင် တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာတွင် တောင်ကုတ်မြို့ပြင်နှင့် မြို့တွင်းရှိ တပ်မတော်၏ အခိုင်အမာ တပ်စွဲထားသော စခန်း (၁၀) ခုကို အာရက္ခတပ်တော်က အဆင့်ဆင့် သိမ်းပိုက်ရရှိခဲ့သည်။ ထိုသို့ သိမ်းပိုက်ရာတွင် [[တောင်ကုတ်တက္ကသိုလ်]] မောင်းတံဂိတ်နှင့် ရာဘာခြံရှိ စစ်စခန်းများအပြင် စစ်တပ် အခိုင်အမာစခန်းချနေထိုင်ခဲ့သော တောင်ကုတ်တက္ကသိုလ်ကျောင်းဝင်းတစ်ခုလုံးရှိ ကျောင်းဆောင်များကိုပါ သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။ ထို့ပြင် အာလိမ်ငါးဆင့်ဘုရားကုန်း၌ တပ်စွဲထားသော စခန်း၊ ဖုန်ညိုရွာ ဘုန်းကြီးကျောင်းအနီးတောင်ကုန်းနှင့် ဖုန်ညိုတံတားအနီးပတ်ဝန်းကျင်ရှိ စခန်းများ၊ တောင်ကုတ်မြို့အဝင် စကခ (၅) တပ်မဌာနချုပ် ဂိတ်စခန်းတို့ကိုလည်း ခြေမှုန်းသိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။ ဆက်လက်၍ သိမ်တောင်ရပ်ကွက် ဆုတောင်းပြည့်ဘုန်းကြီးကျောင်းဝင်းအတွင်း၌ တပ်စွဲထားသော စခန်း၊ ကြိုးကြာကွင်းဂိတ်စခန်း၊ ကိုင်းရှည်တံတားထိပ်စခန်း၊ သီရိဆေးရုံ ဂုဏ်နေဒေါက်ကျင်း၌ စခန်းချတပ်စွဲထားသော စခန်းနှင့် တောင်ကုတ်မြို့တွင်းရှိ တောင်ကုတ်မြို့မ ရဲစခန်းတို့ကိုပါ အဆင့်ဆင့် အောင်မြင်စွာ တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ရရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=AA |first=ULA / |date=2024-11-28 |title=အာရက္ခဒေသအတွင်း မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲများထဲမှ တောင်ကုတ် မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲနှင့်ပတ်သက်၍ သတင်း ထုတ်ပြန်ချက် |url=https://www.arakanarmy.net/post/%E1%80%A1-%E1%80%9B%E1%80%80-%E1%80%81%E1%80%92-%E1%80%9E%E1%80%A1%E1%80%90-%E1%80%84-%E1%80%99-%E1%80%9E-%E1%80%99-%E1%80%90-%E1%80%80-%E1%80%95-%E1%80%99-%E1%80%91-%E1%80%99-%E1%80%90-%E1%80%84-%E1%80%80-%E1%80%90-%E1%80%99-%E1%80%9E-%E1%80%99-%E1%80%90-%E1%80%80-%E1%80%95-%E1%80%94-%E1%80%84-%E1%80%95%E1%80%90-%E1%80%9E%E1%80%80-%E1%80%9E%E1%80%90%E1%80%84-%E1%80%91-%E1%80%90-%E1%80%95-%E1%80%94-%E1%80%81 |access-date=2026-05-31 |website=ARAKAN ARMY |language=en}}</ref>
ယင်းနောက် တောင်ကုတ်မြို့အခြေစိုက် အဓိကစခန်းကြီးများဖြစ်ကြသော စကခ (၅) တပ်မဌာနချုပ်၊ ခမရ (၃၄၆) နှင့် ခမရ (၅၄၄) တပ်ရင်းဌာနချုပ်တို့ကို အာရက္ခတပ်တော်က ဆက်လက်၍ တစ်ပြိုင်နက်တည်း ထိုးစစ်ဆင် တိုက်ခိုက်နိုင်ခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=တောင်ကုတ်မြို့နှင့် စကခ ၅ ကို AA သိမ်းပိုက်၊ ထွက်ပြေး စစ်ကောင်စီတပ်များကို လိုက်လံ ရှင်းလင်း |url=https://burmese.dvb.no/post/682207 |access-date=2026-05-31 |website=DVB Burmese |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Now |first=Myanmar |date=2024-11-29 |title=တောင်ကုတ်မြို့ပေါ်ရှိ စစ်စခန်းကြီး ၃ ခုကို တပြိုင်နက် AA ထိုးစစ်ဆင် |url=https://myanmar-now.org/mm/news/59512/ |access-date=2026-05-31 |website=Myanmar Now |language=en-US}}</ref>
== ကိုးကား ==
{{Reflist}}
[[ကဏ္ဍ:၂၀၂၄ ပဋိပက္ခများ]]
[[ကဏ္ဍ:ရခိုင်ပြည်နယ်ရှိ တိုက်ပွဲများ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁–လက်ရှိ) အတွင်း မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲများ]]
gtewbi84l8r8d4aqr6ds9hscif7iagk
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Andreanoal
3
286913
1034823
2026-05-31T10:37:38Z
Cabayi
9662
[[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Andreanoal]] စာမျက်နှာကို [[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Orange.Knight.of.the.South]] သို့ Cabayiက ရွှေ့ခဲ့သည်: အသုံးပြုသူ "[[Special:CentralAuth/Andreanoal|Andreanoal]]" ကို "[[Special:CentralAuth/Orange.Knight.of.the.South|Orange.Knight.of.the.South]]" သို့ အမည်ပြောင်းလဲစဉ် စာမျက်နှာအား အလိုအလျောက် ရွှေ့ပြောင်းခြင်း
1034823
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Orange.Knight.of.the.South]]
o3dyr5fu9yzwkf7re7ff8ri50rcay19
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Jack3920
3
286914
1034824
2026-05-31T10:37:43Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1034824
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Jack3920 ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၀:၃၇၊ ၃၁ မေ ၂၀၂၆ (UTC)
a5mgoae0mdwaw1w4e4rzgi9at716oqx
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Sopanaslibofor24
3
286915
1034825
2026-05-31T10:37:53Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1034825
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Sopanaslibofor24 ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၀:၃၇၊ ၃၁ မေ ၂၀၂၆ (UTC)
hch3rz906fp5p0jwg7zoeu1a1dngnhm
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:PlayBoy009
3
286916
1034826
2026-05-31T10:38:03Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1034826
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် PlayBoy009 ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၀:၃၈၊ ၃၁ မေ ၂၀၂၆ (UTC)
bce9ixl0ramajec95on6p2pdflhxfi5
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Symphonicallyu
3
286917
1034827
2026-05-31T10:38:13Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1034827
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Symphonicallyu ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၀:၃၈၊ ၃၁ မေ ၂၀၂၆ (UTC)
3vv7hjsmt5kvxgzsf6rxl44qj50ph1i
၂၀၂၆ နမ့်ခမ်း ပေါက်ကွဲမှု
0
286918
1034828
2026-05-31T10:44:09Z
Zawzawaungthwin
100038
၂၀၂၆ နမ့်ခမ်း ပေါက်ကွဲမှု သည် ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း၊ မူဆယ်ခရိုင်၊ နမ့်ခမ်းမြို့နယ်၊ မန့်နောင်ကျေးရွာအုပ်စုရှိ ကောင်းတပ်ရွာအနီး၌ ၂၀၂၆ ခုနှစ် မေလ ၃၁ ရက်နေ့တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် ပြင်းထန်သော ပေါက်ကွဲမှု
1034828
wikitext
text/x-wiki
{{current}}
{{Infobox civilian attack
| title = ၂၀၂၆ နမ့်ခမ်း ပေါက်ကွဲမှု
| image = {{Location map | Myanmar
| lat = 23.8437
| long = 97.7060
| width = 250
| float = center
| label = ကောင်းတပ်ရွာ
| caption = ကောင်းတပ်ရွာ တည်နေရာပြ မြေပုံ
}}
| image_size =
| alt =
| caption =
| map =
| map_size =
| map_alt =
| map_caption =
| location = [[နမ့်ခမ်းမြို့နယ်]]၊ မန့်နောင်ကျေးရွာအုပ်စု၊ [[ကောင်းတပ်ရွာ၊ နမ့်ခမ်းမြို့နယ်|ကောင်းတပ်ရွာ]]အနီး၊ ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း
| target =
| coordinates = {{Coord|23.8437004089355|97.7060089111328|region:MM|format=dms|display=inline,title}}
| date = ၃၁ မေ ၂၀၂၆
| time = နံနက်/မွန်းလွဲပိုင်း
| timezone = [[မြန်မာစံတော်ချိန်]] (UTC+6:30)
| weapons =
| fatalities = ၂၀ ဦးကျော် (ထပ်တိုးနိုင်)
| injuries = ၇၀ ဦးခန့်
| perpetrators = စုံစမ်းစစ်ဆေးဆဲ
| partof = [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]] နှင့် [[၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး]] အလွန် ဖြစ်ရပ်များ
| notes = [[တအာင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်|TNLA]] ၏ လက်နက်ခဲယမ်း သိုလှောင်ရာနေရာ အဖြစ် ဖော်ပြနေကြပြီး ပေါက်ကွဲမှုအရှိန်ကြောင့် ကောင်းတပ်ရွာအတွင်းရှိ ဒေသခံများ၏ နေအိမ်မှန်များ အားလုံး ကွဲကြေပျက်စီးခဲ့သည်။
}}
'''၂၀၂၆ နမ့်ခမ်း ပေါက်ကွဲမှု''' သည် ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း၊ [[မူဆယ်ခရိုင်]]၊ [[နမ့်ခမ်းမြို့နယ်]]၊ မန့်နောင်ကျေးရွာအုပ်စုရှိ [[ကောင်းတပ်ရွာ၊ နမ့်ခမ်းမြို့နယ်|ကောင်းတပ်ရွာ]]အနီး၌ ၂၀၂၆ ခုနှစ် မေလ ၃၁ ရက်နေ့တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် ပြင်းထန်သော ပေါက်ကွဲမှု ဖြစ်ရပ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ အဆိုပါ ပေါက်ကွဲမှုကြောင့် လူပေါင်း ၂၀ ဦးကျော် သေဆုံးခဲ့ပြီး ထိခိုက်ဒဏ်ရာရရှိသူ ၇၀ ဦးခန့်အထိ ရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=SHAN |date=2026-05-31 |title=နမ့်ခမ်းမြို့အနီး ပေါက်ကွဲမှုကြီး ဖြစ်ပွား၊ သေဆုံးသူ ၂၀ ကျော်အထိရှိလာ၊ ထိခိုက်ဒဏ်ရာရသူ (၇၀)ကျော်ရှိ |url=https://burmese.shannews.org/archives/52862 |access-date=2026-05-31 |website=သျှမ်းသံတော်ဆင့် |language=en-US}}</ref>
== ဖြစ်စဉ် ==
၂၀၂၆ ခုနှစ် မေလ ၃၁ ရက်နေ့တွင် နမ့်ခမ်းမြို့နယ်၊ မန့်နောင်ကျေးရွာအုပ်စု၊ ကောင်းတပ်ရွာအနီးရှိ တအာင်း (ပလောင်) အမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော် (TNLA) ၏ လက်နက်ခဲယမ်း သိုလှောင်ထားသည့် နေရာတွင် ပြင်းထန်သော ပေါက်ကွဲမှုကြီးတစ်ခု ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ အဆိုပါ ပေါက်ကွဲမှုအရှိန်ကြောင့် အနီးပတ်ဝန်းကျင်ရှိ ဒေသခံများ၏ နေအိမ်မှန်များ အားလုံးကွဲကြေပျက်စီးခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite web |last=MizzimaTV |date=2026-05-31 |title=နမ့်ခမ်းမြို့ ကောင်းတပ်ကျေးရွာအနီး ပြင်းထန်ပေါက်ကွဲမှု အနည်းဆုံး ၃ ဦးသေဆုံး |url=https://www.youtube.com/watch?v=kdWiESsMScw |access-date=2026-05-31}}</ref>
TNLA ဘက်မှလည်း အဆိုပါ ဖြစ်စဉ်နှင့် ပတ်သက်၍ ပေါက်ကွဲရသည့် အကြောင်းအရင်း၊ ထိခိုက်ပျက်စီးမှု အခြေအနေနှင့် အခြားဆက်စပ်အချက်အလက်များကို သက်ဆိုင်ရာ တာဝန်ရှိသူများက စုံစမ်းစစ်ဆေးလျက်ရှိကြောင်း ထုတ်ပြန်ထားသည်။ ထို့ပြင် မိဘပြည်သူများအနေဖြင့် ဖြစ်စဉ်နှင့် ပတ်သက်၍ မလိုအပ်ဘဲ စိုးရိမ်ထိတ်လန့်မှုများ မဖြစ်ကြရန်နှင့် လူမှုကွန်ရက်ပေါ်ရှိ အတည်မပြုနိုင်သေးသော သတင်းအချက်အလက်များကို မျှဝေခြင်း မပြုကြရန် တိုက်တွန်းထားသည်။
== ထိခိုက်သေဆုံးမှုနှင့် ကယ်ဆယ်ရေး ==
ကနဦး မြေပြင်သတင်းများအရ အဆိုပါ ပေါက်ကွဲမှုအတွင်း နေရာ၌ပင် သေဆုံးသူ ၁၅ ဦးထက်မနည်း ရှိခဲ့ရာမှ နောက်ဆုံးသိရှိရသော အခြေအနေများအရ သေဆုံးသူ ၂၀ ဦးကျော်အထိ တိုးလာခဲ့သည်။ ထို့ပြင် အပျက်အစီးပုံများကြားတွင် ပိတ်မိနေသူများကိုလည်း ဆက်လက်ကယ်ထုတ်နေဆဲ ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-05-31 |title=မေ ၃၁ ရက်သတင်းအနှစ်ချုပ် - မန္တလေးမှာ အာဆင်နယ်နဲ့ PSG ပွဲကြည့်ရင်း ရိုက်မှုဖြစ် |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/ce9pe39d4y4o |access-date=2026-05-31 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref>
ထိခိုက်ဒဏ်ရာရရှိသူ ၇၀ ဦးခန့် ရှိလာပြီး ၎င်းတို့ကို နမ့်ခမ်းပြည်သူ့ဆေးရုံသို့ အရေးပေါ် ပို့ဆောင်ပေးထားကာ လူနာများအတွက် အရေးပေါ် သွေးအကူအညီများ အလွန် လိုအပ်လျက်ရှိသည်။ အဆိုပါ ကယ်ဆယ်ရေးလုပ်ငန်းများအတွက် နမ့်ခမ်းမြို့နှင့် အနီးနားရှိ [[မူဆယ်မြို့]]မှ လူမှုကူညီရေး ပရဟိတအသင်း တစ်ဒါဇင်နီးပါးခန့်က မြေပြင်တွင် ရုပ်အလောင်းများနှင့် ဒဏ်ရာရသူများကို ရှာဖွေကယ်ထုတ်ခြင်းလုပ်ငန်းများ ဆောင်ရွက်ပေးလျက်ရှိသည်။<ref>{{cite web|url=https://bur.mizzima.com/2026/05/31/91870|title=နမ့်ခမ်းမြို့ ကောင်းတပ်ကျေးရွာအနီး ပြင်းထန်ပေါက်ကွဲမှု အနည်းဆုံး ၃ ဦးသေဆုံး|work=Mizzima Burmese|access-date=၃၁ မေ ၂၀၂၆|date=၃၁ မေ ၂၀၂၆}}</ref>
== ကိုးကား ==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:၂၀၂၆ ဘေးအန္တရာယ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ပေါက်ကွဲမှုများ]]
qyok2g6l8dtec6xdwey1lt24vauyyrg
1034842
1034828
2026-05-31T11:22:20Z
Salai Rungtoi
22844
1034842
wikitext
text/x-wiki
{{current}}
{{Infobox civilian attack
| title = ၂၀၂၆ နမ့်ခမ်း ပေါက်ကွဲမှု
| image = {{Location map | Myanmar
| lat = 23.8437
| long = 97.7060
| width = 250
| float = center
| label = ကောင်းတပ်ရွာ
| caption = ကောင်းတပ်ရွာ တည်နေရာပြ မြေပုံ
}}
| image_size =
| alt =
| caption =
| map =
| map_size =
| map_alt =
| map_caption =
| location = [[နမ့်ခမ်းမြို့နယ်]]၊ မန့်နောင်ကျေးရွာအုပ်စု၊ [[ကောင်းတပ်ရွာ၊ နမ့်ခမ်းမြို့နယ်|ကောင်းတပ်ရွာ]]အနီး၊ ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း
| target =
| coordinates = {{Coord|23.8437004089355|97.7060089111328|region:MM|format=dms|display=inline,title}}
| date = ၃၁ မေ ၂၀၂၆
| time = နံနက်/မွန်းလွဲပိုင်း
| timezone = [[မြန်မာစံတော်ချိန်]] (UTC+6:30)
| weapons =
| fatalities = ၂၀ ဦးကျော် (ထပ်တိုးနိုင်)
| injuries = ၇၀ ဦးခန့်
| perpetrators = စုံစမ်းစစ်ဆေးဆဲ
| partof = [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]] နှင့် [[၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး]] အလွန် ဖြစ်ရပ်များ
| notes = [[တအာင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်|TNLA]] ၏ လက်နက်ခဲယမ်း သိုလှောင်ရာနေရာ အဖြစ် ဖော်ပြနေကြပြီး ပေါက်ကွဲမှုအရှိန်ကြောင့် ကောင်းတပ်ရွာအတွင်းရှိ ဒေသခံများ၏ နေအိမ်မှန်များ အားလုံး ကွဲကြေပျက်စီးခဲ့သည်။
}}
'''၂၀၂၆ နမ့်ခမ်း ပေါက်ကွဲမှု''' သည် ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း၊ [[မူဆယ်ခရိုင်]]၊ [[နမ့်ခမ်းမြို့နယ်]]၊ မန့်နောင်ကျေးရွာအုပ်စုရှိ [[ကောင်းတပ်ရွာ၊ နမ့်ခမ်းမြို့နယ်|ကောင်းတပ်ရွာ]]အနီး၌ ၂၀၂၆ ခုနှစ် မေလ ၃၁ ရက်နေ့တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် ပြင်းထန်သော ပေါက်ကွဲမှု ဖြစ်ရပ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ အဆိုပါ ပေါက်ကွဲမှုကြောင့် လူပေါင်း ၂၀ ဦးကျော် သေဆုံးခဲ့ပြီး ထိခိုက်ဒဏ်ရာရရှိသူ ၇၀ ဦးခန့်အထိ ရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |last=SHAN |date=2026-05-31 |title=နမ့်ခမ်းမြို့အနီး ပေါက်ကွဲမှုကြီး ဖြစ်ပွား၊ သေဆုံးသူ ၂၀ ကျော်အထိရှိလာ၊ ထိခိုက်ဒဏ်ရာရသူ (၇၀)ကျော်ရှိ |url=https://burmese.shannews.org/archives/52862 |access-date=2026-05-31 |website=သျှမ်းသံတော်ဆင့် |language=en-US}}</ref>
== ဖြစ်စဉ် ==
၂၀၂၆ ခုနှစ် မေလ ၃၁ ရက်နေ့တွင် နမ့်ခမ်းမြို့နယ်၊ မန့်နောင်ကျေးရွာအုပ်စု၊ ကောင်းတပ်ရွာအနီးရှိ [[တအာင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်|တအာင်း (ပလောင်) အမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်]] (TNLA) ၏ လက်နက်ခဲယမ်း သိုလှောင်ထားသည့် နေရာတွင် ပြင်းထန်သော ပေါက်ကွဲမှုကြီးတစ်ခု ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ အဆိုပါ ပေါက်ကွဲမှုအရှိန်ကြောင့် အနီးပတ်ဝန်းကျင်ရှိ ဒေသခံများ၏ နေအိမ်မှန်များ အားလုံးကွဲကြေပျက်စီးခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite web |last=MizzimaTV |date=2026-05-31 |title=နမ့်ခမ်းမြို့ ကောင်းတပ်ကျေးရွာအနီး ပြင်းထန်ပေါက်ကွဲမှု အနည်းဆုံး ၃ ဦးသေဆုံး |url=https://www.youtube.com/watch?v=kdWiESsMScw |access-date=2026-05-31}}</ref>
TNLA ဘက်မှလည်း အဆိုပါ ဖြစ်စဉ်နှင့် ပတ်သက်၍ ပေါက်ကွဲရသည့် အကြောင်းအရင်း၊ ထိခိုက်ပျက်စီးမှု အခြေအနေနှင့် အခြားဆက်စပ်အချက်အလက်များကို သက်ဆိုင်ရာ တာဝန်ရှိသူများက စုံစမ်းစစ်ဆေးလျက်ရှိကြောင်း ထုတ်ပြန်ထားသည်။ ထို့ပြင် မိဘပြည်သူများအနေဖြင့် ဖြစ်စဉ်နှင့် ပတ်သက်၍ မလိုအပ်ဘဲ စိုးရိမ်ထိတ်လန့်မှုများ မဖြစ်ကြရန်နှင့် လူမှုကွန်ရက်ပေါ်ရှိ အတည်မပြုနိုင်သေးသော သတင်းအချက်အလက်များကို မျှဝေခြင်း မပြုကြရန် တိုက်တွန်းထားသည်။
== ထိခိုက်သေဆုံးမှုနှင့် ကယ်ဆယ်ရေး ==
ကနဦး မြေပြင်သတင်းများအရ အဆိုပါ ပေါက်ကွဲမှုအတွင်း နေရာ၌ပင် သေဆုံးသူ ၁၅ ဦးထက်မနည်း ရှိခဲ့ရာမှ နောက်ဆုံးသိရှိရသော အခြေအနေများအရ သေဆုံးသူ ၂၀ ဦးကျော်အထိ တိုးလာခဲ့သည်။ ထို့ပြင် အပျက်အစီးပုံများကြားတွင် ပိတ်မိနေသူများကိုလည်း ဆက်လက်ကယ်ထုတ်နေဆဲ ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-05-31 |title=မေ ၃၁ ရက်သတင်းအနှစ်ချုပ် - မန္တလေးမှာ အာဆင်နယ်နဲ့ PSG ပွဲကြည့်ရင်း ရိုက်မှုဖြစ် |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/ce9pe39d4y4o |access-date=2026-05-31 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref>
ထိခိုက်ဒဏ်ရာရရှိသူ ၇၀ ဦးခန့် ရှိလာပြီး ၎င်းတို့ကို နမ့်ခမ်းပြည်သူ့ဆေးရုံသို့ အရေးပေါ် ပို့ဆောင်ပေးထားကာ လူနာများအတွက် အရေးပေါ် သွေးအကူအညီများ အလွန် လိုအပ်လျက်ရှိသည်။ အဆိုပါ ကယ်ဆယ်ရေးလုပ်ငန်းများအတွက် နမ့်ခမ်းမြို့နှင့် အနီးနားရှိ [[မူဆယ်မြို့]]မှ လူမှုကူညီရေး ပရဟိတအသင်း တစ်ဒါဇင်နီးပါးခန့်က မြေပြင်တွင် ရုပ်အလောင်းများနှင့် ဒဏ်ရာရသူများကို ရှာဖွေကယ်ထုတ်ခြင်းလုပ်ငန်းများ ဆောင်ရွက်ပေးလျက်ရှိသည်။<ref>{{cite web|url=https://bur.mizzima.com/2026/05/31/91870|title=နမ့်ခမ်းမြို့ ကောင်းတပ်ကျေးရွာအနီး ပြင်းထန်ပေါက်ကွဲမှု အနည်းဆုံး ၃ ဦးသေဆုံး|work=Mizzima Burmese|access-date=၃၁ မေ ၂၀၂၆|date=၃၁ မေ ၂၀၂၆}}</ref>
== ကိုးကား ==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:၂၀၂၆ ဘေးအန္တရာယ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ပေါက်ကွဲမှုများ]]
dcvt177hne37os3r5ngmq1r1lczbyo8
1034844
1034842
2026-05-31T11:23:21Z
Zawzawaungthwin
100038
ကိုးကားချက် ထည့်သွင်း
1034844
wikitext
text/x-wiki
{{current}}
{{Infobox civilian attack
| title = ၂၀၂၆ နမ့်ခမ်း ပေါက်ကွဲမှု
| image = {{Location map | Myanmar
| lat = 23.8437
| long = 97.7060
| width = 250
| float = center
| label = ကောင်းတပ်ရွာ
| caption = ကောင်းတပ်ရွာ တည်နေရာပြ မြေပုံ
}}
| image_size =
| alt =
| caption =
| map =
| map_size =
| map_alt =
| map_caption =
| location = [[နမ့်ခမ်းမြို့နယ်]]၊ မန့်နောင်ကျေးရွာအုပ်စု၊ [[ကောင်းတပ်ရွာ၊ နမ့်ခမ်းမြို့နယ်|ကောင်းတပ်ရွာ]]အနီး၊ ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း
| target =
| coordinates = {{Coord|23.8437004089355|97.7060089111328|region:MM|format=dms|display=inline,title}}
| date = ၃၁ မေ ၂၀၂၆
| time = နံနက်/မွန်းလွဲပိုင်း
| timezone = [[မြန်မာစံတော်ချိန်]] (UTC+6:30)
| weapons =
| fatalities = ၂၀ ဦးကျော် (ထပ်တိုးနိုင်)
| injuries = ၇၀ ဦးခန့်
| perpetrators = စုံစမ်းစစ်ဆေးဆဲ
| partof = [[မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ် (၂၀၂၁-လက်ရှိ)]] နှင့် [[၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး]] အလွန် ဖြစ်ရပ်များ
| notes = [[တအာင်း အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်|TNLA]] ၏ လက်နက်ခဲယမ်း သိုလှောင်ရာနေရာ အဖြစ် ဖော်ပြနေကြပြီး ပေါက်ကွဲမှုအရှိန်ကြောင့် ကောင်းတပ်ရွာအတွင်းရှိ ဒေသခံများ၏ နေအိမ်မှန်များ အားလုံး ကွဲကြေပျက်စီးခဲ့သည်။
}}
'''၂၀၂၆ နမ့်ခမ်း ပေါက်ကွဲမှု''' သည် ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း၊ [[မူဆယ်ခရိုင်]]၊ [[နမ့်ခမ်းမြို့နယ်]]၊ မန့်နောင်ကျေးရွာအုပ်စုရှိ [[ကောင်းတပ်ရွာ၊ နမ့်ခမ်းမြို့နယ်|ကောင်းတပ်ရွာ]]အနီး၌ ၂၀၂၆ ခုနှစ် မေလ ၃၁ ရက်နေ့တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် ပြင်းထန်သော ပေါက်ကွဲမှု ဖြစ်ရပ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ အဆိုပါ ပေါက်ကွဲမှုကြောင့် လူပေါင်း ၂၀ ဦးကျော် သေဆုံးခဲ့ပြီး ထိခိုက်ဒဏ်ရာရရှိသူ ၇၀ ဦးခန့်အထိ ရှိခဲ့သည်။<ref>{{Cite web |title=နမ့်ခမ်းတွင် ပေါက်ကွဲမှုဖြစ်ပြီး ထိခိုက်သေဆုံးသူ များပြား |url=https://burmese.dvb.no/post/891329 |access-date=2026-05-31 |website=DVB Burmese |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=SHAN |date=2026-05-31 |title=နမ့်ခမ်းမြို့အနီး ပေါက်ကွဲမှုကြီး ဖြစ်ပွား၊ သေဆုံးသူ ၂၀ ကျော်အထိရှိလာ၊ ထိခိုက်ဒဏ်ရာရသူ (၇၀)ကျော်ရှိ |url=https://burmese.shannews.org/archives/52862 |access-date=2026-05-31 |website=သျှမ်းသံတော်ဆင့် |language=en-US}}</ref>
== ဖြစ်စဉ် ==
၂၀၂၆ ခုနှစ် မေလ ၃၁ ရက်နေ့တွင် နမ့်ခမ်းမြို့နယ်၊ မန့်နောင်ကျေးရွာအုပ်စု၊ ကောင်းတပ်ရွာအနီးရှိ တအာင်း (ပလောင်) အမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော် (TNLA) ၏ လက်နက်ခဲယမ်း သိုလှောင်ထားသည့် နေရာတွင် ပြင်းထန်သော ပေါက်ကွဲမှုကြီးတစ်ခု ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ အဆိုပါ ပေါက်ကွဲမှုအရှိန်ကြောင့် အနီးပတ်ဝန်းကျင်ရှိ ဒေသခံများ၏ နေအိမ်မှန်များ အားလုံးကွဲကြေပျက်စီးခဲ့ရသည်။<ref>{{Cite web |last=MizzimaTV |date=2026-05-31 |title=နမ့်ခမ်းမြို့ ကောင်းတပ်ကျေးရွာအနီး ပြင်းထန်ပေါက်ကွဲမှု အနည်းဆုံး ၃ ဦးသေဆုံး |url=https://www.youtube.com/watch?v=kdWiESsMScw |access-date=2026-05-31}}</ref>
TNLA ဘက်မှလည်း အဆိုပါ ဖြစ်စဉ်နှင့် ပတ်သက်၍ ပေါက်ကွဲရသည့် အကြောင်းအရင်း၊ ထိခိုက်ပျက်စီးမှု အခြေအနေနှင့် အခြားဆက်စပ်အချက်အလက်များကို သက်ဆိုင်ရာ တာဝန်ရှိသူများက စုံစမ်းစစ်ဆေးလျက်ရှိကြောင်း ထုတ်ပြန်ထားသည်။ ထို့ပြင် မိဘပြည်သူများအနေဖြင့် ဖြစ်စဉ်နှင့် ပတ်သက်၍ မလိုအပ်ဘဲ စိုးရိမ်ထိတ်လန့်မှုများ မဖြစ်ကြရန်နှင့် လူမှုကွန်ရက်ပေါ်ရှိ အတည်မပြုနိုင်သေးသော သတင်းအချက်အလက်များကို မျှဝေခြင်း မပြုကြရန် တိုက်တွန်းထားသည်။
== ထိခိုက်သေဆုံးမှုနှင့် ကယ်ဆယ်ရေး ==
ကနဦး မြေပြင်သတင်းများအရ အဆိုပါ ပေါက်ကွဲမှုအတွင်း နေရာ၌ပင် သေဆုံးသူ ၁၅ ဦးထက်မနည်း ရှိခဲ့ရာမှ နောက်ဆုံးသိရှိရသော အခြေအနေများအရ သေဆုံးသူ ၂၀ ဦးကျော်အထိ တိုးလာခဲ့သည်။ ထို့ပြင် အပျက်အစီးပုံများကြားတွင် ပိတ်မိနေသူများကိုလည်း ဆက်လက်ကယ်ထုတ်နေဆဲ ဖြစ်သည်။<ref>{{Cite web |date=2026-05-31 |title=မေ ၃၁ ရက်သတင်းအနှစ်ချုပ် - မန္တလေးမှာ အာဆင်နယ်နဲ့ PSG ပွဲကြည့်ရင်း ရိုက်မှုဖြစ် |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/ce9pe39d4y4o |access-date=2026-05-31 |website=BBC News မြန်မာ |language=my}}</ref>
ထိခိုက်ဒဏ်ရာရရှိသူ ၇၀ ဦးခန့် ရှိလာပြီး ၎င်းတို့ကို နမ့်ခမ်းပြည်သူ့ဆေးရုံသို့ အရေးပေါ် ပို့ဆောင်ပေးထားကာ လူနာများအတွက် အရေးပေါ် သွေးအကူအညီများ အလွန် လိုအပ်လျက်ရှိသည်။ အဆိုပါ ကယ်ဆယ်ရေးလုပ်ငန်းများအတွက် နမ့်ခမ်းမြို့နှင့် အနီးနားရှိ [[မူဆယ်မြို့]]မှ လူမှုကူညီရေး ပရဟိတအသင်း တစ်ဒါဇင်နီးပါးခန့်က မြေပြင်တွင် ရုပ်အလောင်းများနှင့် ဒဏ်ရာရသူများကို ရှာဖွေကယ်ထုတ်ခြင်းလုပ်ငန်းများ ဆောင်ရွက်ပေးလျက်ရှိသည်။<ref>{{cite web|url=https://bur.mizzima.com/2026/05/31/91870|title=နမ့်ခမ်းမြို့ ကောင်းတပ်ကျေးရွာအနီး ပြင်းထန်ပေါက်ကွဲမှု အနည်းဆုံး ၃ ဦးသေဆုံး|work=Mizzima Burmese|access-date=၃၁ မေ ၂၀၂၆|date=၃၁ မေ ၂၀၂၆}}</ref>
== ကိုးကား ==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:၂၀၂၆ ဘေးအန္တရာယ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ပေါက်ကွဲမှုများ]]
rux4hlvpxgzetv5isv2nz5hck12mptc
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ပေါက်ကွဲမှုများ
14
286919
1034829
2026-05-31T10:45:03Z
Zawzawaungthwin
100038
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ဖြစ်ရပ်များ]]
1034829
wikitext
text/x-wiki
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ဖြစ်ရပ်များ]]
dckj7n5ro98ribrkx9xn2uz76vgmi79
1034861
1034829
2026-05-31T11:32:03Z
Salai Rungtoi
22844
[[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:မြန်မာနိုင်ငံတွင် လူတို့ကြောင့်ဖြစ်သော ဘေးအန္တရာယ်များ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည်
1034861
wikitext
text/x-wiki
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ဖြစ်ရပ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံတွင် လူတို့ကြောင့်ဖြစ်သော ဘေးအန္တရာယ်များ]]
59d3fhjhcvgbqat6ds3uqqduz7s8g0l
1034862
1034861
2026-05-31T11:32:36Z
Salai Rungtoi
22844
[[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ဖြစ်ရပ်များ]]ကို ဖယ်ရှားခဲ့သည်
1034862
wikitext
text/x-wiki
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံတွင် လူတို့ကြောင့်ဖြစ်သော ဘေးအန္တရာယ်များ]]
nytlmn44v464astt92h93tu2w98ayq2
1034864
1034862
2026-05-31T11:34:22Z
Salai Rungtoi
22844
1034864
wikitext
text/x-wiki
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံတွင် လူတို့ကြောင့်ဖြစ်သော ဘေးအန္တရာယ်များ|ပေါက်ကွဲမှုများ]]
7i1ctjwo2ahhubzs0camu29hr3jp9zo
ဖုဂျိမြစ်
0
286920
1034831
2026-05-31T11:15:10Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
"{{Infobox river | name = Fuji River | native_name ={{native name|ja|富士川}} | image = Fuji-fujigawa.jpg | image_size = 250px | image_caption = Mt. Fuji and a bridge over the Fuji River | map = {{Maplink|zoom=|frame=yes|plain=yes|frame-align=center|frame-width=250|frame-..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်
1034831
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox river
| name = Fuji River
| native_name ={{native name|ja|富士川}}
| image = Fuji-fujigawa.jpg
| image_size = 250px
| image_caption = Mt. Fuji and a bridge over the Fuji River
| map =
{{Maplink|zoom=|frame=yes|plain=yes|frame-align=center|frame-width=250|frame-height=250
|raw=[ { "type": "ExternalData", "service": "geoline", "properties": { "stroke": "#66F", "stroke-width": 2 }, "query": "SELECT ?id ?geo ?idLabel (?idLabel as ?title) WHERE { ?id wdt:P403 wd:{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}} . SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language 'en'. } }" },
{ "type": "ExternalData", "service": "geoline", "properties": { "stroke": "#555", "stroke-width": 2 }, "query": "SELECT ?id ?geo ?idLabel (?idLabel as ?title) WHERE { ?id wdt:P885 wd:{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}} . SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language 'en'. } }" },
{ "type": "ExternalData", "service": "geoline", "properties": { "title": "{{wikidata|label|page={{PAGENAME}}}}", "stroke": "#05F", "stroke-width": 4 }, "ids": "{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}}" } ] }}
| pushpin_map = Japan
| source1_location = [[Ichikawamisato, Yamanashi|Ichikawamisato]], [[Yamanashi Prefecture]]
| mouth_location = [[Suruga Bay]]
| subdivision_type1 = Country
| subdivision_name1 = [[Japan]]
| length_km = 128
| source1_elevation = {{convert|2685|m|ft|abbr=on}}
| mouth_elevation = {{convert|0|m|ft|abbr=on}}
| discharge1_avg = {{convert|63.2|m3/s|cuft/s|abbr=on}}
| basin_size_km2 = 3990
}}
[[File:Kanbara Gyosho Tokaido.jpg|thumb|[[Hiroshige]]]]
ဖုဂျိမြစ် (富士川, Fuji-kawa သို့မဟုတ် Fuji-gawa) သည် ဂျပန်နိုင်ငံအလယ်ပိုင်း၊ ရှိဇုအိုခခရိုင်နှင့် ယမနရှိခရိုင်တို့ရှိ မြစ်တစ်စင်း ဖြစ်သည်။ ဤမြစ်သည် အဆင့် (၁) သတ်မှတ်ချက်ရှိသည့် မြစ်ဖြစ်သည်။ အရှည် ၁၂၈ ကီလိုမီတာ (၈၀ မိုင်) ရှိသည်။ ရေဝေရလဲဒေသသည် ၃၉၉၀ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၁၅၄၀ စတုရန်းမိုင်) ရှိသည်။ ဤမြစ်နှင့်အတူ ယမဂတခရိုင်ရှိ မိုဂမိမြစ်၊ ခုမမိုတိုခရိုင်ရှိ ခုမမြစ်တို့သည် ဂျပန်နိုင်ငံတွင် ရေစီးအသန်ဆုံးမြစ်သုံးစင်း ဖြစ်ကြသည်။<ref>[http://www.ktr.mlit.go.jp/kyoku/river/river_info/fuji_01.htm 富士川] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071213010651/http://www.ktr.mlit.go.jp/kyoku/river/river_info/fuji_01.htm |date=2007-12-13 }} (''Fujikawa''), official site of the [[Ministry of Land, Infrastructure, Transport and Tourism (Japan)|Ministry of Land, Infrastructure, Transport and Tourism]] (Retrieved on March 20, 2009)</ref>
မြစ်သည် ယမနရှိခရိုင်အနောက်မြောက်ဘက်ပိုင်းရှိ အခအိရှိတောင်တန်းတွင်ပါဝင်သည့် နိုခိုဂိရိတောင်တန်းတွင် "ခမနရှိမြစ်" (釜無川, Kamanashi-gawa) ဟူသည့် အမည်ဖြင့် စတင်စီးဆင်းလာသည်။ အိချိခဝမိဆတိုမြို့တွင် ဖုအဲခုအိမြစ်နှင့် တွေ့ဆုံပြီး "ဖုဂျိမြစ်" ဟူသည့် အမည်သို့ ပြောင်းလဲသွားသည်။ ထို့နောက်တွင် ဖူဂျီတောင်၏ အနောက်ဘက်တောင်ခြေပတ်ဝန်းကျင်တွင် ဖြတ်သန်းစီးဆင်းကာ ဖုဂျိမြို့ရှိ မြစ်ဝနေရာမှတဆင့် ဆုရုဂပင်လယ်အော်အတွင်း စီးဝင်သည်။
==ကိုးကား==
{{reflist}}
{{Commons category|Fuji River|position=left}}
{{coord|35.115437|138.641111|format=dms|display=inline,title|type:river_region:JP_scale:100000}} (mouth)
01anjrhqnc9qfmiaa62ctxs7ftcfwco
1034832
1034831
2026-05-31T11:18:10Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
1034832
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox river
| name = ဖုဂျိမြစ်
| native_name ={{native name|ja|富士川}}
| image = Fuji-fujigawa.jpg
| image_size = 250px
| image_caption = Mt. Fuji and a bridge over the Fuji River
| map =
{{Maplink|zoom=|frame=yes|plain=yes|frame-align=center|frame-width=250|frame-height=250
|raw=[ { "type": "ExternalData", "service": "geoline", "properties": { "stroke": "#66F", "stroke-width": 2 }, "query": "SELECT ?id ?geo ?idLabel (?idLabel as ?title) WHERE { ?id wdt:P403 wd:{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}} . SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language 'en'. } }" },
{ "type": "ExternalData", "service": "geoline", "properties": { "stroke": "#555", "stroke-width": 2 }, "query": "SELECT ?id ?geo ?idLabel (?idLabel as ?title) WHERE { ?id wdt:P885 wd:{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}} . SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language 'en'. } }" },
{ "type": "ExternalData", "service": "geoline", "properties": { "title": "{{wikidata|label|page={{PAGENAME}}}}", "stroke": "#05F", "stroke-width": 4 }, "ids": "{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}}" } ] }}
| pushpin_map = Japan
| source1_location = [[Ichikawamisato, Yamanashi|Ichikawamisato]], [[Yamanashi Prefecture]]
| mouth_location = [[Suruga Bay]]
| subdivision_type1 = Country
| subdivision_name1 = [[Japan]]
| length_km = 128
| source1_elevation = {{convert|2685|m|ft|abbr=on}}
| mouth_elevation = {{convert|0|m|ft|abbr=on}}
| discharge1_avg = {{convert|63.2|m3/s|cuft/s|abbr=on}}
| basin_size_km2 = 3990
}}
[[File:Kanbara Gyosho Tokaido.jpg|thumb|[[Hiroshige]]]]
'''ဖုဂျိမြစ်''' (富士川, Fuji-kawa သို့မဟုတ် Fuji-gawa) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]အလယ်ပိုင်း၊ [[ရှိဇုအိုခခရိုင်]]နှင့် [[ယမနရှိခရိုင်]]တို့ရှိ မြစ်တစ်စင်း ဖြစ်သည်။ ဤမြစ်သည် အဆင့် (၁) သတ်မှတ်ချက်ရှိသည့် မြစ်ဖြစ်သည်။ အရှည် ၁၂၈ ကီလိုမီတာ (၈၀ မိုင်) ရှိသည်။ ရေဝေရလဲဒေသသည် ၃၉၉၀ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၁၅၄၀ စတုရန်းမိုင်) ရှိသည်။ ဤမြစ်နှင့်အတူ [[ယမဂတခရိုင်]]ရှိ [[မိုဂမိမြစ်]]၊ [[ခုမမိုတိုခရိုင်]]ရှိ [[ခုမမြစ်]]တို့သည် ဂျပန်နိုင်ငံတွင် ရေစီးအသန်ဆုံးမြစ်သုံးစင်း ဖြစ်ကြသည်။<ref>[http://www.ktr.mlit.go.jp/kyoku/river/river_info/fuji_01.htm 富士川] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071213010651/http://www.ktr.mlit.go.jp/kyoku/river/river_info/fuji_01.htm |date=2007-12-13 }} (''Fujikawa''), official site of the [[Ministry of Land, Infrastructure, Transport and Tourism (Japan)|Ministry of Land, Infrastructure, Transport and Tourism]] (Retrieved on March 20, 2009)</ref>
မြစ်သည် ယမနရှိခရိုင်အနောက်မြောက်ဘက်ပိုင်းရှိ [[အခအိရှိတောင်တန်း]]တွင်ပါဝင်သည့် [[နိုခိုဂိရိတောင် (အခအိရှိ)|နိုခိုဂိရိတောင်]]တွင် "ခမနရှိမြစ်" (釜無川, Kamanashi-gawa) ဟူသည့် အမည်ဖြင့် စတင်စီးဆင်းလာသည်။ အိချိခဝမိဆတိုမြို့တွင် [[ဖုအဲခုအိမြစ်]]နှင့် တွေ့ဆုံပြီး "ဖုဂျိမြစ်" ဟူသည့် အမည်သို့ ပြောင်းလဲသွားသည်။ ထို့နောက်တွင် [[ဖူဂျီတောင်]]၏ အနောက်ဘက်တောင်ခြေပတ်ဝန်းကျင်တွင် ဖြတ်သန်းစီးဆင်းကာ ဖုဂျိမြို့ရှိ မြစ်ဝနေရာမှတဆင့် [[ဆုရုဂပင်လယ်အော်]]အတွင်း စီးဝင်သည်။
==ကိုးကား==
{{reflist}}
{{Commons category|Fuji River|position=left}}
{{coord|35.115437|138.641111|format=dms|display=inline,title|type:river_region:JP_scale:100000}} (mouth)
rapnd5jdglzm4mid6c08rilbsdty9ws
1034833
1034832
2026-05-31T11:18:33Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
[[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ မြစ်များ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည်
1034833
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox river
| name = ဖုဂျိမြစ်
| native_name ={{native name|ja|富士川}}
| image = Fuji-fujigawa.jpg
| image_size = 250px
| image_caption = Mt. Fuji and a bridge over the Fuji River
| map =
{{Maplink|zoom=|frame=yes|plain=yes|frame-align=center|frame-width=250|frame-height=250
|raw=[ { "type": "ExternalData", "service": "geoline", "properties": { "stroke": "#66F", "stroke-width": 2 }, "query": "SELECT ?id ?geo ?idLabel (?idLabel as ?title) WHERE { ?id wdt:P403 wd:{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}} . SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language 'en'. } }" },
{ "type": "ExternalData", "service": "geoline", "properties": { "stroke": "#555", "stroke-width": 2 }, "query": "SELECT ?id ?geo ?idLabel (?idLabel as ?title) WHERE { ?id wdt:P885 wd:{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}} . SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language 'en'. } }" },
{ "type": "ExternalData", "service": "geoline", "properties": { "title": "{{wikidata|label|page={{PAGENAME}}}}", "stroke": "#05F", "stroke-width": 4 }, "ids": "{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}}" } ] }}
| pushpin_map = Japan
| source1_location = [[Ichikawamisato, Yamanashi|Ichikawamisato]], [[Yamanashi Prefecture]]
| mouth_location = [[Suruga Bay]]
| subdivision_type1 = Country
| subdivision_name1 = [[Japan]]
| length_km = 128
| source1_elevation = {{convert|2685|m|ft|abbr=on}}
| mouth_elevation = {{convert|0|m|ft|abbr=on}}
| discharge1_avg = {{convert|63.2|m3/s|cuft/s|abbr=on}}
| basin_size_km2 = 3990
}}
[[File:Kanbara Gyosho Tokaido.jpg|thumb|[[Hiroshige]]]]
'''ဖုဂျိမြစ်''' (富士川, Fuji-kawa သို့မဟုတ် Fuji-gawa) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]အလယ်ပိုင်း၊ [[ရှိဇုအိုခခရိုင်]]နှင့် [[ယမနရှိခရိုင်]]တို့ရှိ မြစ်တစ်စင်း ဖြစ်သည်။ ဤမြစ်သည် အဆင့် (၁) သတ်မှတ်ချက်ရှိသည့် မြစ်ဖြစ်သည်။ အရှည် ၁၂၈ ကီလိုမီတာ (၈၀ မိုင်) ရှိသည်။ ရေဝေရလဲဒေသသည် ၃၉၉၀ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၁၅၄၀ စတုရန်းမိုင်) ရှိသည်။ ဤမြစ်နှင့်အတူ [[ယမဂတခရိုင်]]ရှိ [[မိုဂမိမြစ်]]၊ [[ခုမမိုတိုခရိုင်]]ရှိ [[ခုမမြစ်]]တို့သည် ဂျပန်နိုင်ငံတွင် ရေစီးအသန်ဆုံးမြစ်သုံးစင်း ဖြစ်ကြသည်။<ref>[http://www.ktr.mlit.go.jp/kyoku/river/river_info/fuji_01.htm 富士川] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071213010651/http://www.ktr.mlit.go.jp/kyoku/river/river_info/fuji_01.htm |date=2007-12-13 }} (''Fujikawa''), official site of the [[Ministry of Land, Infrastructure, Transport and Tourism (Japan)|Ministry of Land, Infrastructure, Transport and Tourism]] (Retrieved on March 20, 2009)</ref>
မြစ်သည် ယမနရှိခရိုင်အနောက်မြောက်ဘက်ပိုင်းရှိ [[အခအိရှိတောင်တန်း]]တွင်ပါဝင်သည့် [[နိုခိုဂိရိတောင် (အခအိရှိ)|နိုခိုဂိရိတောင်]]တွင် "ခမနရှိမြစ်" (釜無川, Kamanashi-gawa) ဟူသည့် အမည်ဖြင့် စတင်စီးဆင်းလာသည်။ အိချိခဝမိဆတိုမြို့တွင် [[ဖုအဲခုအိမြစ်]]နှင့် တွေ့ဆုံပြီး "ဖုဂျိမြစ်" ဟူသည့် အမည်သို့ ပြောင်းလဲသွားသည်။ ထို့နောက်တွင် [[ဖူဂျီတောင်]]၏ အနောက်ဘက်တောင်ခြေပတ်ဝန်းကျင်တွင် ဖြတ်သန်းစီးဆင်းကာ ဖုဂျိမြို့ရှိ မြစ်ဝနေရာမှတဆင့် [[ဆုရုဂပင်လယ်အော်]]အတွင်း စီးဝင်သည်။
==ကိုးကား==
{{reflist}}
{{Commons category|Fuji River|position=left}}
{{coord|35.115437|138.641111|format=dms|display=inline,title|type:river_region:JP_scale:100000}} (mouth)
[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ မြစ်များ]]
mx6h7dt4ym6wcv9uatzvqpxgsn1s2ks
1034835
1034833
2026-05-31T11:19:06Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
[[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:နဂနိုခရိုင်ရှိ မြစ်များ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည်
1034835
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox river
| name = ဖုဂျိမြစ်
| native_name ={{native name|ja|富士川}}
| image = Fuji-fujigawa.jpg
| image_size = 250px
| image_caption = Mt. Fuji and a bridge over the Fuji River
| map =
{{Maplink|zoom=|frame=yes|plain=yes|frame-align=center|frame-width=250|frame-height=250
|raw=[ { "type": "ExternalData", "service": "geoline", "properties": { "stroke": "#66F", "stroke-width": 2 }, "query": "SELECT ?id ?geo ?idLabel (?idLabel as ?title) WHERE { ?id wdt:P403 wd:{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}} . SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language 'en'. } }" },
{ "type": "ExternalData", "service": "geoline", "properties": { "stroke": "#555", "stroke-width": 2 }, "query": "SELECT ?id ?geo ?idLabel (?idLabel as ?title) WHERE { ?id wdt:P885 wd:{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}} . SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language 'en'. } }" },
{ "type": "ExternalData", "service": "geoline", "properties": { "title": "{{wikidata|label|page={{PAGENAME}}}}", "stroke": "#05F", "stroke-width": 4 }, "ids": "{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}}" } ] }}
| pushpin_map = Japan
| source1_location = [[Ichikawamisato, Yamanashi|Ichikawamisato]], [[Yamanashi Prefecture]]
| mouth_location = [[Suruga Bay]]
| subdivision_type1 = Country
| subdivision_name1 = [[Japan]]
| length_km = 128
| source1_elevation = {{convert|2685|m|ft|abbr=on}}
| mouth_elevation = {{convert|0|m|ft|abbr=on}}
| discharge1_avg = {{convert|63.2|m3/s|cuft/s|abbr=on}}
| basin_size_km2 = 3990
}}
[[File:Kanbara Gyosho Tokaido.jpg|thumb|[[Hiroshige]]]]
'''ဖုဂျိမြစ်''' (富士川, Fuji-kawa သို့မဟုတ် Fuji-gawa) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]အလယ်ပိုင်း၊ [[ရှိဇုအိုခခရိုင်]]နှင့် [[ယမနရှိခရိုင်]]တို့ရှိ မြစ်တစ်စင်း ဖြစ်သည်။ ဤမြစ်သည် အဆင့် (၁) သတ်မှတ်ချက်ရှိသည့် မြစ်ဖြစ်သည်။ အရှည် ၁၂၈ ကီလိုမီတာ (၈၀ မိုင်) ရှိသည်။ ရေဝေရလဲဒေသသည် ၃၉၉၀ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၁၅၄၀ စတုရန်းမိုင်) ရှိသည်။ ဤမြစ်နှင့်အတူ [[ယမဂတခရိုင်]]ရှိ [[မိုဂမိမြစ်]]၊ [[ခုမမိုတိုခရိုင်]]ရှိ [[ခုမမြစ်]]တို့သည် ဂျပန်နိုင်ငံတွင် ရေစီးအသန်ဆုံးမြစ်သုံးစင်း ဖြစ်ကြသည်။<ref>[http://www.ktr.mlit.go.jp/kyoku/river/river_info/fuji_01.htm 富士川] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071213010651/http://www.ktr.mlit.go.jp/kyoku/river/river_info/fuji_01.htm |date=2007-12-13 }} (''Fujikawa''), official site of the [[Ministry of Land, Infrastructure, Transport and Tourism (Japan)|Ministry of Land, Infrastructure, Transport and Tourism]] (Retrieved on March 20, 2009)</ref>
မြစ်သည် ယမနရှိခရိုင်အနောက်မြောက်ဘက်ပိုင်းရှိ [[အခအိရှိတောင်တန်း]]တွင်ပါဝင်သည့် [[နိုခိုဂိရိတောင် (အခအိရှိ)|နိုခိုဂိရိတောင်]]တွင် "ခမနရှိမြစ်" (釜無川, Kamanashi-gawa) ဟူသည့် အမည်ဖြင့် စတင်စီးဆင်းလာသည်။ အိချိခဝမိဆတိုမြို့တွင် [[ဖုအဲခုအိမြစ်]]နှင့် တွေ့ဆုံပြီး "ဖုဂျိမြစ်" ဟူသည့် အမည်သို့ ပြောင်းလဲသွားသည်။ ထို့နောက်တွင် [[ဖူဂျီတောင်]]၏ အနောက်ဘက်တောင်ခြေပတ်ဝန်းကျင်တွင် ဖြတ်သန်းစီးဆင်းကာ ဖုဂျိမြို့ရှိ မြစ်ဝနေရာမှတဆင့် [[ဆုရုဂပင်လယ်အော်]]အတွင်း စီးဝင်သည်။
==ကိုးကား==
{{reflist}}
{{Commons category|Fuji River|position=left}}
{{coord|35.115437|138.641111|format=dms|display=inline,title|type:river_region:JP_scale:100000}} (mouth)
[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ မြစ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:နဂနိုခရိုင်ရှိ မြစ်များ]]
pq88j2q39llelz6m8s6ngfyengz2ec3
1034836
1034835
2026-05-31T11:19:20Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
[[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:ရှိဇုအိုခခရိုင်ရှိ မြစ်များ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည်
1034836
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox river
| name = ဖုဂျိမြစ်
| native_name ={{native name|ja|富士川}}
| image = Fuji-fujigawa.jpg
| image_size = 250px
| image_caption = Mt. Fuji and a bridge over the Fuji River
| map =
{{Maplink|zoom=|frame=yes|plain=yes|frame-align=center|frame-width=250|frame-height=250
|raw=[ { "type": "ExternalData", "service": "geoline", "properties": { "stroke": "#66F", "stroke-width": 2 }, "query": "SELECT ?id ?geo ?idLabel (?idLabel as ?title) WHERE { ?id wdt:P403 wd:{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}} . SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language 'en'. } }" },
{ "type": "ExternalData", "service": "geoline", "properties": { "stroke": "#555", "stroke-width": 2 }, "query": "SELECT ?id ?geo ?idLabel (?idLabel as ?title) WHERE { ?id wdt:P885 wd:{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}} . SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language 'en'. } }" },
{ "type": "ExternalData", "service": "geoline", "properties": { "title": "{{wikidata|label|page={{PAGENAME}}}}", "stroke": "#05F", "stroke-width": 4 }, "ids": "{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}}" } ] }}
| pushpin_map = Japan
| source1_location = [[Ichikawamisato, Yamanashi|Ichikawamisato]], [[Yamanashi Prefecture]]
| mouth_location = [[Suruga Bay]]
| subdivision_type1 = Country
| subdivision_name1 = [[Japan]]
| length_km = 128
| source1_elevation = {{convert|2685|m|ft|abbr=on}}
| mouth_elevation = {{convert|0|m|ft|abbr=on}}
| discharge1_avg = {{convert|63.2|m3/s|cuft/s|abbr=on}}
| basin_size_km2 = 3990
}}
[[File:Kanbara Gyosho Tokaido.jpg|thumb|[[Hiroshige]]]]
'''ဖုဂျိမြစ်''' (富士川, Fuji-kawa သို့မဟုတ် Fuji-gawa) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]အလယ်ပိုင်း၊ [[ရှိဇုအိုခခရိုင်]]နှင့် [[ယမနရှိခရိုင်]]တို့ရှိ မြစ်တစ်စင်း ဖြစ်သည်။ ဤမြစ်သည် အဆင့် (၁) သတ်မှတ်ချက်ရှိသည့် မြစ်ဖြစ်သည်။ အရှည် ၁၂၈ ကီလိုမီတာ (၈၀ မိုင်) ရှိသည်။ ရေဝေရလဲဒေသသည် ၃၉၉၀ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၁၅၄၀ စတုရန်းမိုင်) ရှိသည်။ ဤမြစ်နှင့်အတူ [[ယမဂတခရိုင်]]ရှိ [[မိုဂမိမြစ်]]၊ [[ခုမမိုတိုခရိုင်]]ရှိ [[ခုမမြစ်]]တို့သည် ဂျပန်နိုင်ငံတွင် ရေစီးအသန်ဆုံးမြစ်သုံးစင်း ဖြစ်ကြသည်။<ref>[http://www.ktr.mlit.go.jp/kyoku/river/river_info/fuji_01.htm 富士川] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071213010651/http://www.ktr.mlit.go.jp/kyoku/river/river_info/fuji_01.htm |date=2007-12-13 }} (''Fujikawa''), official site of the [[Ministry of Land, Infrastructure, Transport and Tourism (Japan)|Ministry of Land, Infrastructure, Transport and Tourism]] (Retrieved on March 20, 2009)</ref>
မြစ်သည် ယမနရှိခရိုင်အနောက်မြောက်ဘက်ပိုင်းရှိ [[အခအိရှိတောင်တန်း]]တွင်ပါဝင်သည့် [[နိုခိုဂိရိတောင် (အခအိရှိ)|နိုခိုဂိရိတောင်]]တွင် "ခမနရှိမြစ်" (釜無川, Kamanashi-gawa) ဟူသည့် အမည်ဖြင့် စတင်စီးဆင်းလာသည်။ အိချိခဝမိဆတိုမြို့တွင် [[ဖုအဲခုအိမြစ်]]နှင့် တွေ့ဆုံပြီး "ဖုဂျိမြစ်" ဟူသည့် အမည်သို့ ပြောင်းလဲသွားသည်။ ထို့နောက်တွင် [[ဖူဂျီတောင်]]၏ အနောက်ဘက်တောင်ခြေပတ်ဝန်းကျင်တွင် ဖြတ်သန်းစီးဆင်းကာ ဖုဂျိမြို့ရှိ မြစ်ဝနေရာမှတဆင့် [[ဆုရုဂပင်လယ်အော်]]အတွင်း စီးဝင်သည်။
==ကိုးကား==
{{reflist}}
{{Commons category|Fuji River|position=left}}
{{coord|35.115437|138.641111|format=dms|display=inline,title|type:river_region:JP_scale:100000}} (mouth)
[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ မြစ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:နဂနိုခရိုင်ရှိ မြစ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:ရှိဇုအိုခခရိုင်ရှိ မြစ်များ]]
s3pxz63i6igs1ki95s93x6a6d46fxdl
1034837
1034836
2026-05-31T11:19:30Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
[[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:ယမနရှိခရိုင်ရှိ မြစ်များ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည်
1034837
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox river
| name = ဖုဂျိမြစ်
| native_name ={{native name|ja|富士川}}
| image = Fuji-fujigawa.jpg
| image_size = 250px
| image_caption = Mt. Fuji and a bridge over the Fuji River
| map =
{{Maplink|zoom=|frame=yes|plain=yes|frame-align=center|frame-width=250|frame-height=250
|raw=[ { "type": "ExternalData", "service": "geoline", "properties": { "stroke": "#66F", "stroke-width": 2 }, "query": "SELECT ?id ?geo ?idLabel (?idLabel as ?title) WHERE { ?id wdt:P403 wd:{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}} . SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language 'en'. } }" },
{ "type": "ExternalData", "service": "geoline", "properties": { "stroke": "#555", "stroke-width": 2 }, "query": "SELECT ?id ?geo ?idLabel (?idLabel as ?title) WHERE { ?id wdt:P885 wd:{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}} . SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language 'en'. } }" },
{ "type": "ExternalData", "service": "geoline", "properties": { "title": "{{wikidata|label|page={{PAGENAME}}}}", "stroke": "#05F", "stroke-width": 4 }, "ids": "{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}}" } ] }}
| pushpin_map = Japan
| source1_location = [[Ichikawamisato, Yamanashi|Ichikawamisato]], [[Yamanashi Prefecture]]
| mouth_location = [[Suruga Bay]]
| subdivision_type1 = Country
| subdivision_name1 = [[Japan]]
| length_km = 128
| source1_elevation = {{convert|2685|m|ft|abbr=on}}
| mouth_elevation = {{convert|0|m|ft|abbr=on}}
| discharge1_avg = {{convert|63.2|m3/s|cuft/s|abbr=on}}
| basin_size_km2 = 3990
}}
[[File:Kanbara Gyosho Tokaido.jpg|thumb|[[Hiroshige]]]]
'''ဖုဂျိမြစ်''' (富士川, Fuji-kawa သို့မဟုတ် Fuji-gawa) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]အလယ်ပိုင်း၊ [[ရှိဇုအိုခခရိုင်]]နှင့် [[ယမနရှိခရိုင်]]တို့ရှိ မြစ်တစ်စင်း ဖြစ်သည်။ ဤမြစ်သည် အဆင့် (၁) သတ်မှတ်ချက်ရှိသည့် မြစ်ဖြစ်သည်။ အရှည် ၁၂၈ ကီလိုမီတာ (၈၀ မိုင်) ရှိသည်။ ရေဝေရလဲဒေသသည် ၃၉၉၀ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၁၅၄၀ စတုရန်းမိုင်) ရှိသည်။ ဤမြစ်နှင့်အတူ [[ယမဂတခရိုင်]]ရှိ [[မိုဂမိမြစ်]]၊ [[ခုမမိုတိုခရိုင်]]ရှိ [[ခုမမြစ်]]တို့သည် ဂျပန်နိုင်ငံတွင် ရေစီးအသန်ဆုံးမြစ်သုံးစင်း ဖြစ်ကြသည်။<ref>[http://www.ktr.mlit.go.jp/kyoku/river/river_info/fuji_01.htm 富士川] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071213010651/http://www.ktr.mlit.go.jp/kyoku/river/river_info/fuji_01.htm |date=2007-12-13 }} (''Fujikawa''), official site of the [[Ministry of Land, Infrastructure, Transport and Tourism (Japan)|Ministry of Land, Infrastructure, Transport and Tourism]] (Retrieved on March 20, 2009)</ref>
မြစ်သည် ယမနရှိခရိုင်အနောက်မြောက်ဘက်ပိုင်းရှိ [[အခအိရှိတောင်တန်း]]တွင်ပါဝင်သည့် [[နိုခိုဂိရိတောင် (အခအိရှိ)|နိုခိုဂိရိတောင်]]တွင် "ခမနရှိမြစ်" (釜無川, Kamanashi-gawa) ဟူသည့် အမည်ဖြင့် စတင်စီးဆင်းလာသည်။ အိချိခဝမိဆတိုမြို့တွင် [[ဖုအဲခုအိမြစ်]]နှင့် တွေ့ဆုံပြီး "ဖုဂျိမြစ်" ဟူသည့် အမည်သို့ ပြောင်းလဲသွားသည်။ ထို့နောက်တွင် [[ဖူဂျီတောင်]]၏ အနောက်ဘက်တောင်ခြေပတ်ဝန်းကျင်တွင် ဖြတ်သန်းစီးဆင်းကာ ဖုဂျိမြို့ရှိ မြစ်ဝနေရာမှတဆင့် [[ဆုရုဂပင်လယ်အော်]]အတွင်း စီးဝင်သည်။
==ကိုးကား==
{{reflist}}
{{Commons category|Fuji River|position=left}}
{{coord|35.115437|138.641111|format=dms|display=inline,title|type:river_region:JP_scale:100000}} (mouth)
[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ မြစ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:နဂနိုခရိုင်ရှိ မြစ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:ရှိဇုအိုခခရိုင်ရှိ မြစ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:ယမနရှိခရိုင်ရှိ မြစ်များ]]
qi9008m5gzgelzj8yndpuuwmqzt5pxz
1034838
1034837
2026-05-31T11:19:46Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
[[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:အခအိရှိတောင်တန်း]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည်
1034838
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox river
| name = ဖုဂျိမြစ်
| native_name ={{native name|ja|富士川}}
| image = Fuji-fujigawa.jpg
| image_size = 250px
| image_caption = Mt. Fuji and a bridge over the Fuji River
| map =
{{Maplink|zoom=|frame=yes|plain=yes|frame-align=center|frame-width=250|frame-height=250
|raw=[ { "type": "ExternalData", "service": "geoline", "properties": { "stroke": "#66F", "stroke-width": 2 }, "query": "SELECT ?id ?geo ?idLabel (?idLabel as ?title) WHERE { ?id wdt:P403 wd:{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}} . SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language 'en'. } }" },
{ "type": "ExternalData", "service": "geoline", "properties": { "stroke": "#555", "stroke-width": 2 }, "query": "SELECT ?id ?geo ?idLabel (?idLabel as ?title) WHERE { ?id wdt:P885 wd:{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}} . SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language 'en'. } }" },
{ "type": "ExternalData", "service": "geoline", "properties": { "title": "{{wikidata|label|page={{PAGENAME}}}}", "stroke": "#05F", "stroke-width": 4 }, "ids": "{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}}" } ] }}
| pushpin_map = Japan
| source1_location = [[Ichikawamisato, Yamanashi|Ichikawamisato]], [[Yamanashi Prefecture]]
| mouth_location = [[Suruga Bay]]
| subdivision_type1 = Country
| subdivision_name1 = [[Japan]]
| length_km = 128
| source1_elevation = {{convert|2685|m|ft|abbr=on}}
| mouth_elevation = {{convert|0|m|ft|abbr=on}}
| discharge1_avg = {{convert|63.2|m3/s|cuft/s|abbr=on}}
| basin_size_km2 = 3990
}}
[[File:Kanbara Gyosho Tokaido.jpg|thumb|[[Hiroshige]]]]
'''ဖုဂျိမြစ်''' (富士川, Fuji-kawa သို့မဟုတ် Fuji-gawa) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]အလယ်ပိုင်း၊ [[ရှိဇုအိုခခရိုင်]]နှင့် [[ယမနရှိခရိုင်]]တို့ရှိ မြစ်တစ်စင်း ဖြစ်သည်။ ဤမြစ်သည် အဆင့် (၁) သတ်မှတ်ချက်ရှိသည့် မြစ်ဖြစ်သည်။ အရှည် ၁၂၈ ကီလိုမီတာ (၈၀ မိုင်) ရှိသည်။ ရေဝေရလဲဒေသသည် ၃၉၉၀ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၁၅၄၀ စတုရန်းမိုင်) ရှိသည်။ ဤမြစ်နှင့်အတူ [[ယမဂတခရိုင်]]ရှိ [[မိုဂမိမြစ်]]၊ [[ခုမမိုတိုခရိုင်]]ရှိ [[ခုမမြစ်]]တို့သည် ဂျပန်နိုင်ငံတွင် ရေစီးအသန်ဆုံးမြစ်သုံးစင်း ဖြစ်ကြသည်။<ref>[http://www.ktr.mlit.go.jp/kyoku/river/river_info/fuji_01.htm 富士川] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071213010651/http://www.ktr.mlit.go.jp/kyoku/river/river_info/fuji_01.htm |date=2007-12-13 }} (''Fujikawa''), official site of the [[Ministry of Land, Infrastructure, Transport and Tourism (Japan)|Ministry of Land, Infrastructure, Transport and Tourism]] (Retrieved on March 20, 2009)</ref>
မြစ်သည် ယမနရှိခရိုင်အနောက်မြောက်ဘက်ပိုင်းရှိ [[အခအိရှိတောင်တန်း]]တွင်ပါဝင်သည့် [[နိုခိုဂိရိတောင် (အခအိရှိ)|နိုခိုဂိရိတောင်]]တွင် "ခမနရှိမြစ်" (釜無川, Kamanashi-gawa) ဟူသည့် အမည်ဖြင့် စတင်စီးဆင်းလာသည်။ အိချိခဝမိဆတိုမြို့တွင် [[ဖုအဲခုအိမြစ်]]နှင့် တွေ့ဆုံပြီး "ဖုဂျိမြစ်" ဟူသည့် အမည်သို့ ပြောင်းလဲသွားသည်။ ထို့နောက်တွင် [[ဖူဂျီတောင်]]၏ အနောက်ဘက်တောင်ခြေပတ်ဝန်းကျင်တွင် ဖြတ်သန်းစီးဆင်းကာ ဖုဂျိမြို့ရှိ မြစ်ဝနေရာမှတဆင့် [[ဆုရုဂပင်လယ်အော်]]အတွင်း စီးဝင်သည်။
==ကိုးကား==
{{reflist}}
{{Commons category|Fuji River|position=left}}
{{coord|35.115437|138.641111|format=dms|display=inline,title|type:river_region:JP_scale:100000}} (mouth)
[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ မြစ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:နဂနိုခရိုင်ရှိ မြစ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:ရှိဇုအိုခခရိုင်ရှိ မြစ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:ယမနရှိခရိုင်ရှိ မြစ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:အခအိရှိတောင်တန်း]]
cbujv7nbhd3824vwn5juz6dv2z67lxz
ခုဂျိမြစ် (အိဘရခိ)
0
286921
1034846
2026-05-31T11:26:30Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
" '''ခုဂျိမြစ်''' (久慈川くじがわ) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[အိဘရခိခရိုင်]]၊ [[တိုချိဂိခရိုင်]]နှင့် [[ဖုခုရှိမခရိုင်]]တို့တွင် ရှိသည့် မြစ်တစ်စင်..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်
1034846
wikitext
text/x-wiki
'''ခုဂျိမြစ်''' (久慈川くじがわ) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[အိဘရခိခရိုင်]]၊ [[တိုချိဂိခရိုင်]]နှင့် [[ဖုခုရှိမခရိုင်]]တို့တွင် ရှိသည့် မြစ်တစ်စင်း ဖြစ်သည်။ ခရိုင်သုံးခု၏ နယ်နိမိတ်များတည်ရှိရာ [[ယမိဇိုတောင်]]၏ တောင်စောင်းများမှ စတင်စီးဆင်းဖြစ်ပေါ်လာသည်။ အိဘခရိုင်ခရိုင်ရှိ ဟိတချိမြို့နှင့် တိုခိုင်းမြို့တို့တွင် ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာအတွင်းသို့ စီးဝင်သည်။ အရှည် ၁၂၄ ကီလိုမီတာ (၇၇ မိုင်) ရှိသည်။ မြစ်ဝှမ်းဒေသသည် ၁၄၉၀ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၅၉၀ စတုရန်းမိုင်) ရှိသည်။ ဤမြစ်ကို အဆင့် (၁) ရှိသည့် မြစ်ဟု သတ်မှတ်ထားသည်။
==ကိုးကား==
{{reflist}}
ks7srwjapka2wst427l7q16cxc8rx52
1034847
1034846
2026-05-31T11:26:54Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
/* ကိုးကား */
1034847
wikitext
text/x-wiki
'''ခုဂျိမြစ်''' (久慈川くじがわ) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[အိဘရခိခရိုင်]]၊ [[တိုချိဂိခရိုင်]]နှင့် [[ဖုခုရှိမခရိုင်]]တို့တွင် ရှိသည့် မြစ်တစ်စင်း ဖြစ်သည်။ ခရိုင်သုံးခု၏ နယ်နိမိတ်များတည်ရှိရာ [[ယမိဇိုတောင်]]၏ တောင်စောင်းများမှ စတင်စီးဆင်းဖြစ်ပေါ်လာသည်။ အိဘခရိုင်ခရိုင်ရှိ ဟိတချိမြို့နှင့် တိုခိုင်းမြို့တို့တွင် ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာအတွင်းသို့ စီးဝင်သည်။ အရှည် ၁၂၄ ကီလိုမီတာ (၇၇ မိုင်) ရှိသည်။ မြစ်ဝှမ်းဒေသသည် ၁၄၉၀ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၅၉၀ စတုရန်းမိုင်) ရှိသည်။ ဤမြစ်ကို အဆင့် (၁) ရှိသည့် မြစ်ဟု သတ်မှတ်ထားသည်။
==သမိုင်းကြောင်း==
==ကိုးကား==
{{reflist}}
5r82raw80dz8bp4dqgzxxrkrihejt77
1034849
1034847
2026-05-31T11:28:21Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
1034849
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox river
| name = ခုဂျိမြစ်
| name_native =
| name_native_lang =
| name_other = 久慈川
| name_etymology =
<!---------------------- IMAGE & MAP -->
| image = Kuji River 13.jpg
| image_size =
| image_caption = Kuji River in Hitachiomiya (April 2017)
| map =
{{Maplink|zoom=8|frame=yes|plain=yes|frame-align=center|frame-width=250|frame-height=250
|raw=[ { "type": "ExternalData", "service": "geoline", "properties": { "stroke": "#66F", "stroke-width": 2 }, "query": "SELECT ?id ?geo ?idLabel (?idLabel as ?title) WHERE { ?id wdt:P403 wd:{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}} . SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language 'en'. } }" },
{ "type": "ExternalData", "service": "geoline", "properties": { "stroke": "#555", "stroke-width": 2 }, "query": "SELECT ?id ?geo ?idLabel (?idLabel as ?title) WHERE { ?id wdt:P885 wd:{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}} . SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language 'en'. } }" },
{ "type": "ExternalData", "service": "geoline", "properties": { "title": "{{wikidata|label|page={{PAGENAME}}}}", "stroke": "#05F", "stroke-width": 4 }, "ids": "{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}}" } ] }}
| map_size =
| map_caption =
| pushpin_map = Japan
| pushpin_map_size =
| pushpin_map_caption=
<!---------------------- LOCATION -->
| subdivision_type1 = Country
| subdivision_name1 = [[Japan]]
| subdivision_type2 = State
| subdivision_name2 = [[Honshu]]
| subdivision_type3 = Region
| subdivision_name3 = [[Fukushima Prefecture|Fukushima]], [[Tochigi Prefecture|Tochigi]], [[Ibaraki Prefecture|Ibaraki]]
| subdivision_type4 =
| subdivision_name4 =
| subdivision_type5 =
| subdivision_name5 =
<!---------------------- PHYSICAL CHARACTERISTICS -->
| length_km = 124
| length_ref = <ref name="kotobank"/><ref name="mlit"/>
| width_min =
| width_avg =
| width_max =
| depth_min =
| depth_avg =
| depth_max =
| discharge1_location= Sakakibashi (榊橋)
| discharge1_min =
| discharge1_avg = {{convert|27.1{{efn|The average discharge of calm water from 1989 to 1998.<ref name="kankyohyakka1"/>}}<ref name="kankyohyakka1"/>|m3/s|cuft/s|abbr=on}}
| discharge1_max =
<!---------------------- BASIN FEATURES -->
| source1 = [[Mount Yamizo]]<ref name="kotobank"/><ref name="mlit"/>
| source1_location =
| source1_coordinates=
| source1_elevation = {{convert|1,022<ref name="mlit"/>|m|abbr=on}}
| mouth = [[Pacific Ocean]] (at [[Hitachi, Ibaraki|Hitachi]] and [[Tokai, Ibaraki|Tokai]])<ref name="kankyohyakka2"/>
| mouth_location =
| mouth_coordinates = {{coord|36.4817|140.6162|type:river_region:JP|format=dms|display=inline,title}}
| mouth_elevation =
| progression =
| river_system =
| basin_size_km2 = 1,490
| basin_size_ref = <ref name="kotobank"/><ref name="mlit"/>
| tributaries_left =
| tributaries_right =
| custom_label =
| custom_data =
| extra =
}}
'''ခုဂျိမြစ်''' (久慈川くじがわ) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[အိဘရခိခရိုင်]]၊ [[တိုချိဂိခရိုင်]]နှင့် [[ဖုခုရှိမခရိုင်]]တို့တွင် ရှိသည့် မြစ်တစ်စင်း ဖြစ်သည်။ ခရိုင်သုံးခု၏ နယ်နိမိတ်များတည်ရှိရာ [[ယမိဇိုတောင်]]၏ တောင်စောင်းများမှ စတင်စီးဆင်းဖြစ်ပေါ်လာသည်။ အိဘခရိုင်ခရိုင်ရှိ ဟိတချိမြို့နှင့် တိုခိုင်းမြို့တို့တွင် ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာအတွင်းသို့ စီးဝင်သည်။ အရှည် ၁၂၄ ကီလိုမီတာ (၇၇ မိုင်) ရှိသည်။ မြစ်ဝှမ်းဒေသသည် ၁၄၉၀ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၅၉၀ စတုရန်းမိုင်) ရှိသည်။ ဤမြစ်ကို အဆင့် (၁) ရှိသည့် မြစ်ဟု သတ်မှတ်ထားသည်။<ref name="kotobank" /><ref name="mlit" /><ref name="kankyohyakka2"/>
==သမိုင်းကြောင်း==
==ကိုးကား==
{{reflist}}
dd5vrpv4b2lnqrabwh0d9zvmaalesqd
1034850
1034849
2026-05-31T11:28:56Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
/* ကိုးကား */
1034850
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox river
| name = ခုဂျိမြစ်
| name_native =
| name_native_lang =
| name_other = 久慈川
| name_etymology =
<!---------------------- IMAGE & MAP -->
| image = Kuji River 13.jpg
| image_size =
| image_caption = Kuji River in Hitachiomiya (April 2017)
| map =
{{Maplink|zoom=8|frame=yes|plain=yes|frame-align=center|frame-width=250|frame-height=250
|raw=[ { "type": "ExternalData", "service": "geoline", "properties": { "stroke": "#66F", "stroke-width": 2 }, "query": "SELECT ?id ?geo ?idLabel (?idLabel as ?title) WHERE { ?id wdt:P403 wd:{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}} . SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language 'en'. } }" },
{ "type": "ExternalData", "service": "geoline", "properties": { "stroke": "#555", "stroke-width": 2 }, "query": "SELECT ?id ?geo ?idLabel (?idLabel as ?title) WHERE { ?id wdt:P885 wd:{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}} . SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language 'en'. } }" },
{ "type": "ExternalData", "service": "geoline", "properties": { "title": "{{wikidata|label|page={{PAGENAME}}}}", "stroke": "#05F", "stroke-width": 4 }, "ids": "{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}}" } ] }}
| map_size =
| map_caption =
| pushpin_map = Japan
| pushpin_map_size =
| pushpin_map_caption=
<!---------------------- LOCATION -->
| subdivision_type1 = Country
| subdivision_name1 = [[Japan]]
| subdivision_type2 = State
| subdivision_name2 = [[Honshu]]
| subdivision_type3 = Region
| subdivision_name3 = [[Fukushima Prefecture|Fukushima]], [[Tochigi Prefecture|Tochigi]], [[Ibaraki Prefecture|Ibaraki]]
| subdivision_type4 =
| subdivision_name4 =
| subdivision_type5 =
| subdivision_name5 =
<!---------------------- PHYSICAL CHARACTERISTICS -->
| length_km = 124
| length_ref = <ref name="kotobank"/><ref name="mlit"/>
| width_min =
| width_avg =
| width_max =
| depth_min =
| depth_avg =
| depth_max =
| discharge1_location= Sakakibashi (榊橋)
| discharge1_min =
| discharge1_avg = {{convert|27.1{{efn|The average discharge of calm water from 1989 to 1998.<ref name="kankyohyakka1"/>}}<ref name="kankyohyakka1"/>|m3/s|cuft/s|abbr=on}}
| discharge1_max =
<!---------------------- BASIN FEATURES -->
| source1 = [[Mount Yamizo]]<ref name="kotobank"/><ref name="mlit"/>
| source1_location =
| source1_coordinates=
| source1_elevation = {{convert|1,022<ref name="mlit"/>|m|abbr=on}}
| mouth = [[Pacific Ocean]] (at [[Hitachi, Ibaraki|Hitachi]] and [[Tokai, Ibaraki|Tokai]])<ref name="kankyohyakka2"/>
| mouth_location =
| mouth_coordinates = {{coord|36.4817|140.6162|type:river_region:JP|format=dms|display=inline,title}}
| mouth_elevation =
| progression =
| river_system =
| basin_size_km2 = 1,490
| basin_size_ref = <ref name="kotobank"/><ref name="mlit"/>
| tributaries_left =
| tributaries_right =
| custom_label =
| custom_data =
| extra =
}}
'''ခုဂျိမြစ်''' (久慈川くじがわ) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[အိဘရခိခရိုင်]]၊ [[တိုချိဂိခရိုင်]]နှင့် [[ဖုခုရှိမခရိုင်]]တို့တွင် ရှိသည့် မြစ်တစ်စင်း ဖြစ်သည်။ ခရိုင်သုံးခု၏ နယ်နိမိတ်များတည်ရှိရာ [[ယမိဇိုတောင်]]၏ တောင်စောင်းများမှ စတင်စီးဆင်းဖြစ်ပေါ်လာသည်။ အိဘခရိုင်ခရိုင်ရှိ ဟိတချိမြို့နှင့် တိုခိုင်းမြို့တို့တွင် ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာအတွင်းသို့ စီးဝင်သည်။ အရှည် ၁၂၄ ကီလိုမီတာ (၇၇ မိုင်) ရှိသည်။ မြစ်ဝှမ်းဒေသသည် ၁၄၉၀ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၅၉၀ စတုရန်းမိုင်) ရှိသည်။ ဤမြစ်ကို အဆင့် (၁) ရှိသည့် မြစ်ဟု သတ်မှတ်ထားသည်။<ref name="kotobank" /><ref name="mlit" /><ref name="kankyohyakka2"/>
==သမိုင်းကြောင်း==
==ကိုးကား==
{{Reflist|refs=
<ref name="kotobank">{{cite web| url=https://kotobank.jp/word/%E4%B9%85%E6%85%88%E5%B7%9D-55191| title=久慈川(くじがわ)とは - コトバンク| publisher=kotobank| language=ja | access-date=December 29, 2017}}</ref>
<ref name="mlit">{{cite web| url=http://www.ktr.mlit.go.jp/hitachi/hitachi00003.html |publisher=[[Ministry of Land, Infrastructure, Transport and Tourism]], Japan| access-date=December 29, 2017| title=久慈川の概要 常陸河川国道事務所 国土交通省 関東地方整備局 | language=ja}}</ref>
<ref name="daigo">{{cite web| url=http://www.town.daigo.ibaraki.jp/page/page000009.html | publisher=[[Daigo, Ibaraki]] | access-date=December 29, 2017| title=観光やな・鮎のつかみどり 大子町公式ホームページ | language=ja}}</ref>
<ref name="kotobank2">{{cite web| url=https://kotobank.jp/word/%E8%A2%8B%E7%94%B0%E3%81%AE%E6%BB%9D-124200| title=袋田の滝(ふくろだのたき)とは - コトバンク| publisher=kotobank| language=ja | access-date=December 29, 2017}}</ref>
<ref name="mlit2">{{cite web| url=http://www.ktr.mlit.go.jp/ktr_content/content/000651265.pdf |publisher=[[Ministry of Land, Infrastructure, Transport and Tourism]], Japan| access-date=December 29, 2017| title=久慈川の現状と課題 | format=PDF | language=ja}}</ref>
<ref name="kanko">{{cite web| url=http://www.daigo-kanko.jp/?page_id=2880 |publisher=Daigo tourism organization | access-date=December 29, 2017| title=久慈川 大子町観光協会 | language=ja}}</ref>
<ref name="mainichi">{{cite news| agency=[[Mainichi Shimbun]] | url=https://mainichi.jp/articles/20170801/k00/00e/040/226000c | title=福島県 釣り人の割合が全国最下位 影落とす原発事故 | language=ja | date=August 1, 2017}}</ref>
<ref name="kotobank3">{{cite web| url=https://kotobank.jp/word/%E9%A2%A8%E5%9C%9F%E8%A8%98-125439| title=風土記(ふどき)とは - コトバンク| publisher=kotobank| language=ja | access-date=December 29, 2017}}</ref>
<ref name="kankyohyakka1">{{cite web| url=http://www.ktr.mlit.go.jp/hitachi/aboutus/pamph/office-pamph-kuji.htm | title=環境百科久慈川 | publisher=[[Ministry of Land, Infrastructure, Transport and Tourism]], Japan| access-date=December 29, 2017| pages=55 | language=ja}}</ref>
}}
9m7jfy2db4e7f6ybaftz3l0u3fe53jl
1034852
1034850
2026-05-31T11:29:11Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
[[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ မြစ်များ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည်
1034852
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox river
| name = ခုဂျိမြစ်
| name_native =
| name_native_lang =
| name_other = 久慈川
| name_etymology =
<!---------------------- IMAGE & MAP -->
| image = Kuji River 13.jpg
| image_size =
| image_caption = Kuji River in Hitachiomiya (April 2017)
| map =
{{Maplink|zoom=8|frame=yes|plain=yes|frame-align=center|frame-width=250|frame-height=250
|raw=[ { "type": "ExternalData", "service": "geoline", "properties": { "stroke": "#66F", "stroke-width": 2 }, "query": "SELECT ?id ?geo ?idLabel (?idLabel as ?title) WHERE { ?id wdt:P403 wd:{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}} . SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language 'en'. } }" },
{ "type": "ExternalData", "service": "geoline", "properties": { "stroke": "#555", "stroke-width": 2 }, "query": "SELECT ?id ?geo ?idLabel (?idLabel as ?title) WHERE { ?id wdt:P885 wd:{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}} . SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language 'en'. } }" },
{ "type": "ExternalData", "service": "geoline", "properties": { "title": "{{wikidata|label|page={{PAGENAME}}}}", "stroke": "#05F", "stroke-width": 4 }, "ids": "{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}}" } ] }}
| map_size =
| map_caption =
| pushpin_map = Japan
| pushpin_map_size =
| pushpin_map_caption=
<!---------------------- LOCATION -->
| subdivision_type1 = Country
| subdivision_name1 = [[Japan]]
| subdivision_type2 = State
| subdivision_name2 = [[Honshu]]
| subdivision_type3 = Region
| subdivision_name3 = [[Fukushima Prefecture|Fukushima]], [[Tochigi Prefecture|Tochigi]], [[Ibaraki Prefecture|Ibaraki]]
| subdivision_type4 =
| subdivision_name4 =
| subdivision_type5 =
| subdivision_name5 =
<!---------------------- PHYSICAL CHARACTERISTICS -->
| length_km = 124
| length_ref = <ref name="kotobank"/><ref name="mlit"/>
| width_min =
| width_avg =
| width_max =
| depth_min =
| depth_avg =
| depth_max =
| discharge1_location= Sakakibashi (榊橋)
| discharge1_min =
| discharge1_avg = {{convert|27.1{{efn|The average discharge of calm water from 1989 to 1998.<ref name="kankyohyakka1"/>}}<ref name="kankyohyakka1"/>|m3/s|cuft/s|abbr=on}}
| discharge1_max =
<!---------------------- BASIN FEATURES -->
| source1 = [[Mount Yamizo]]<ref name="kotobank"/><ref name="mlit"/>
| source1_location =
| source1_coordinates=
| source1_elevation = {{convert|1,022<ref name="mlit"/>|m|abbr=on}}
| mouth = [[Pacific Ocean]] (at [[Hitachi, Ibaraki|Hitachi]] and [[Tokai, Ibaraki|Tokai]])<ref name="kankyohyakka2"/>
| mouth_location =
| mouth_coordinates = {{coord|36.4817|140.6162|type:river_region:JP|format=dms|display=inline,title}}
| mouth_elevation =
| progression =
| river_system =
| basin_size_km2 = 1,490
| basin_size_ref = <ref name="kotobank"/><ref name="mlit"/>
| tributaries_left =
| tributaries_right =
| custom_label =
| custom_data =
| extra =
}}
'''ခုဂျိမြစ်''' (久慈川くじがわ) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[အိဘရခိခရိုင်]]၊ [[တိုချိဂိခရိုင်]]နှင့် [[ဖုခုရှိမခရိုင်]]တို့တွင် ရှိသည့် မြစ်တစ်စင်း ဖြစ်သည်။ ခရိုင်သုံးခု၏ နယ်နိမိတ်များတည်ရှိရာ [[ယမိဇိုတောင်]]၏ တောင်စောင်းများမှ စတင်စီးဆင်းဖြစ်ပေါ်လာသည်။ အိဘခရိုင်ခရိုင်ရှိ ဟိတချိမြို့နှင့် တိုခိုင်းမြို့တို့တွင် ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာအတွင်းသို့ စီးဝင်သည်။ အရှည် ၁၂၄ ကီလိုမီတာ (၇၇ မိုင်) ရှိသည်။ မြစ်ဝှမ်းဒေသသည် ၁၄၉၀ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၅၉၀ စတုရန်းမိုင်) ရှိသည်။ ဤမြစ်ကို အဆင့် (၁) ရှိသည့် မြစ်ဟု သတ်မှတ်ထားသည်။<ref name="kotobank" /><ref name="mlit" /><ref name="kankyohyakka2"/>
==သမိုင်းကြောင်း==
==ကိုးကား==
{{Reflist|refs=
<ref name="kotobank">{{cite web| url=https://kotobank.jp/word/%E4%B9%85%E6%85%88%E5%B7%9D-55191| title=久慈川(くじがわ)とは - コトバンク| publisher=kotobank| language=ja | access-date=December 29, 2017}}</ref>
<ref name="mlit">{{cite web| url=http://www.ktr.mlit.go.jp/hitachi/hitachi00003.html |publisher=[[Ministry of Land, Infrastructure, Transport and Tourism]], Japan| access-date=December 29, 2017| title=久慈川の概要 常陸河川国道事務所 国土交通省 関東地方整備局 | language=ja}}</ref>
<ref name="daigo">{{cite web| url=http://www.town.daigo.ibaraki.jp/page/page000009.html | publisher=[[Daigo, Ibaraki]] | access-date=December 29, 2017| title=観光やな・鮎のつかみどり 大子町公式ホームページ | language=ja}}</ref>
<ref name="kotobank2">{{cite web| url=https://kotobank.jp/word/%E8%A2%8B%E7%94%B0%E3%81%AE%E6%BB%9D-124200| title=袋田の滝(ふくろだのたき)とは - コトバンク| publisher=kotobank| language=ja | access-date=December 29, 2017}}</ref>
<ref name="mlit2">{{cite web| url=http://www.ktr.mlit.go.jp/ktr_content/content/000651265.pdf |publisher=[[Ministry of Land, Infrastructure, Transport and Tourism]], Japan| access-date=December 29, 2017| title=久慈川の現状と課題 | format=PDF | language=ja}}</ref>
<ref name="kanko">{{cite web| url=http://www.daigo-kanko.jp/?page_id=2880 |publisher=Daigo tourism organization | access-date=December 29, 2017| title=久慈川 大子町観光協会 | language=ja}}</ref>
<ref name="mainichi">{{cite news| agency=[[Mainichi Shimbun]] | url=https://mainichi.jp/articles/20170801/k00/00e/040/226000c | title=福島県 釣り人の割合が全国最下位 影落とす原発事故 | language=ja | date=August 1, 2017}}</ref>
<ref name="kotobank3">{{cite web| url=https://kotobank.jp/word/%E9%A2%A8%E5%9C%9F%E8%A8%98-125439| title=風土記(ふどき)とは - コトバンク| publisher=kotobank| language=ja | access-date=December 29, 2017}}</ref>
<ref name="kankyohyakka1">{{cite web| url=http://www.ktr.mlit.go.jp/hitachi/aboutus/pamph/office-pamph-kuji.htm | title=環境百科久慈川 | publisher=[[Ministry of Land, Infrastructure, Transport and Tourism]], Japan| access-date=December 29, 2017| pages=55 | language=ja}}</ref>
}}
[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ မြစ်များ]]
dzlaqmpsqghamqfpntted9pmhrurvy5
1034853
1034852
2026-05-31T11:29:21Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
[[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:အိဘရခိခရိုင်ရှိ မြစ်များ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည်
1034853
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox river
| name = ခုဂျိမြစ်
| name_native =
| name_native_lang =
| name_other = 久慈川
| name_etymology =
<!---------------------- IMAGE & MAP -->
| image = Kuji River 13.jpg
| image_size =
| image_caption = Kuji River in Hitachiomiya (April 2017)
| map =
{{Maplink|zoom=8|frame=yes|plain=yes|frame-align=center|frame-width=250|frame-height=250
|raw=[ { "type": "ExternalData", "service": "geoline", "properties": { "stroke": "#66F", "stroke-width": 2 }, "query": "SELECT ?id ?geo ?idLabel (?idLabel as ?title) WHERE { ?id wdt:P403 wd:{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}} . SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language 'en'. } }" },
{ "type": "ExternalData", "service": "geoline", "properties": { "stroke": "#555", "stroke-width": 2 }, "query": "SELECT ?id ?geo ?idLabel (?idLabel as ?title) WHERE { ?id wdt:P885 wd:{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}} . SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language 'en'. } }" },
{ "type": "ExternalData", "service": "geoline", "properties": { "title": "{{wikidata|label|page={{PAGENAME}}}}", "stroke": "#05F", "stroke-width": 4 }, "ids": "{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}}" } ] }}
| map_size =
| map_caption =
| pushpin_map = Japan
| pushpin_map_size =
| pushpin_map_caption=
<!---------------------- LOCATION -->
| subdivision_type1 = Country
| subdivision_name1 = [[Japan]]
| subdivision_type2 = State
| subdivision_name2 = [[Honshu]]
| subdivision_type3 = Region
| subdivision_name3 = [[Fukushima Prefecture|Fukushima]], [[Tochigi Prefecture|Tochigi]], [[Ibaraki Prefecture|Ibaraki]]
| subdivision_type4 =
| subdivision_name4 =
| subdivision_type5 =
| subdivision_name5 =
<!---------------------- PHYSICAL CHARACTERISTICS -->
| length_km = 124
| length_ref = <ref name="kotobank"/><ref name="mlit"/>
| width_min =
| width_avg =
| width_max =
| depth_min =
| depth_avg =
| depth_max =
| discharge1_location= Sakakibashi (榊橋)
| discharge1_min =
| discharge1_avg = {{convert|27.1{{efn|The average discharge of calm water from 1989 to 1998.<ref name="kankyohyakka1"/>}}<ref name="kankyohyakka1"/>|m3/s|cuft/s|abbr=on}}
| discharge1_max =
<!---------------------- BASIN FEATURES -->
| source1 = [[Mount Yamizo]]<ref name="kotobank"/><ref name="mlit"/>
| source1_location =
| source1_coordinates=
| source1_elevation = {{convert|1,022<ref name="mlit"/>|m|abbr=on}}
| mouth = [[Pacific Ocean]] (at [[Hitachi, Ibaraki|Hitachi]] and [[Tokai, Ibaraki|Tokai]])<ref name="kankyohyakka2"/>
| mouth_location =
| mouth_coordinates = {{coord|36.4817|140.6162|type:river_region:JP|format=dms|display=inline,title}}
| mouth_elevation =
| progression =
| river_system =
| basin_size_km2 = 1,490
| basin_size_ref = <ref name="kotobank"/><ref name="mlit"/>
| tributaries_left =
| tributaries_right =
| custom_label =
| custom_data =
| extra =
}}
'''ခုဂျိမြစ်''' (久慈川くじがわ) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[အိဘရခိခရိုင်]]၊ [[တိုချိဂိခရိုင်]]နှင့် [[ဖုခုရှိမခရိုင်]]တို့တွင် ရှိသည့် မြစ်တစ်စင်း ဖြစ်သည်။ ခရိုင်သုံးခု၏ နယ်နိမိတ်များတည်ရှိရာ [[ယမိဇိုတောင်]]၏ တောင်စောင်းများမှ စတင်စီးဆင်းဖြစ်ပေါ်လာသည်။ အိဘခရိုင်ခရိုင်ရှိ ဟိတချိမြို့နှင့် တိုခိုင်းမြို့တို့တွင် ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာအတွင်းသို့ စီးဝင်သည်။ အရှည် ၁၂၄ ကီလိုမီတာ (၇၇ မိုင်) ရှိသည်။ မြစ်ဝှမ်းဒေသသည် ၁၄၉၀ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၅၉၀ စတုရန်းမိုင်) ရှိသည်။ ဤမြစ်ကို အဆင့် (၁) ရှိသည့် မြစ်ဟု သတ်မှတ်ထားသည်။<ref name="kotobank" /><ref name="mlit" /><ref name="kankyohyakka2"/>
==သမိုင်းကြောင်း==
==ကိုးကား==
{{Reflist|refs=
<ref name="kotobank">{{cite web| url=https://kotobank.jp/word/%E4%B9%85%E6%85%88%E5%B7%9D-55191| title=久慈川(くじがわ)とは - コトバンク| publisher=kotobank| language=ja | access-date=December 29, 2017}}</ref>
<ref name="mlit">{{cite web| url=http://www.ktr.mlit.go.jp/hitachi/hitachi00003.html |publisher=[[Ministry of Land, Infrastructure, Transport and Tourism]], Japan| access-date=December 29, 2017| title=久慈川の概要 常陸河川国道事務所 国土交通省 関東地方整備局 | language=ja}}</ref>
<ref name="daigo">{{cite web| url=http://www.town.daigo.ibaraki.jp/page/page000009.html | publisher=[[Daigo, Ibaraki]] | access-date=December 29, 2017| title=観光やな・鮎のつかみどり 大子町公式ホームページ | language=ja}}</ref>
<ref name="kotobank2">{{cite web| url=https://kotobank.jp/word/%E8%A2%8B%E7%94%B0%E3%81%AE%E6%BB%9D-124200| title=袋田の滝(ふくろだのたき)とは - コトバンク| publisher=kotobank| language=ja | access-date=December 29, 2017}}</ref>
<ref name="mlit2">{{cite web| url=http://www.ktr.mlit.go.jp/ktr_content/content/000651265.pdf |publisher=[[Ministry of Land, Infrastructure, Transport and Tourism]], Japan| access-date=December 29, 2017| title=久慈川の現状と課題 | format=PDF | language=ja}}</ref>
<ref name="kanko">{{cite web| url=http://www.daigo-kanko.jp/?page_id=2880 |publisher=Daigo tourism organization | access-date=December 29, 2017| title=久慈川 大子町観光協会 | language=ja}}</ref>
<ref name="mainichi">{{cite news| agency=[[Mainichi Shimbun]] | url=https://mainichi.jp/articles/20170801/k00/00e/040/226000c | title=福島県 釣り人の割合が全国最下位 影落とす原発事故 | language=ja | date=August 1, 2017}}</ref>
<ref name="kotobank3">{{cite web| url=https://kotobank.jp/word/%E9%A2%A8%E5%9C%9F%E8%A8%98-125439| title=風土記(ふどき)とは - コトバンク| publisher=kotobank| language=ja | access-date=December 29, 2017}}</ref>
<ref name="kankyohyakka1">{{cite web| url=http://www.ktr.mlit.go.jp/hitachi/aboutus/pamph/office-pamph-kuji.htm | title=環境百科久慈川 | publisher=[[Ministry of Land, Infrastructure, Transport and Tourism]], Japan| access-date=December 29, 2017| pages=55 | language=ja}}</ref>
}}
[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ မြစ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:အိဘရခိခရိုင်ရှိ မြစ်များ]]
0y2a2nnsmg2uh2kiptq5w8nbr8fr7r4
1034854
1034853
2026-05-31T11:29:39Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
[[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:ဖုခုရှိမခရိုင်ရှိ မြစ်များ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည်
1034854
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox river
| name = ခုဂျိမြစ်
| name_native =
| name_native_lang =
| name_other = 久慈川
| name_etymology =
<!---------------------- IMAGE & MAP -->
| image = Kuji River 13.jpg
| image_size =
| image_caption = Kuji River in Hitachiomiya (April 2017)
| map =
{{Maplink|zoom=8|frame=yes|plain=yes|frame-align=center|frame-width=250|frame-height=250
|raw=[ { "type": "ExternalData", "service": "geoline", "properties": { "stroke": "#66F", "stroke-width": 2 }, "query": "SELECT ?id ?geo ?idLabel (?idLabel as ?title) WHERE { ?id wdt:P403 wd:{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}} . SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language 'en'. } }" },
{ "type": "ExternalData", "service": "geoline", "properties": { "stroke": "#555", "stroke-width": 2 }, "query": "SELECT ?id ?geo ?idLabel (?idLabel as ?title) WHERE { ?id wdt:P885 wd:{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}} . SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language 'en'. } }" },
{ "type": "ExternalData", "service": "geoline", "properties": { "title": "{{wikidata|label|page={{PAGENAME}}}}", "stroke": "#05F", "stroke-width": 4 }, "ids": "{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}}" } ] }}
| map_size =
| map_caption =
| pushpin_map = Japan
| pushpin_map_size =
| pushpin_map_caption=
<!---------------------- LOCATION -->
| subdivision_type1 = Country
| subdivision_name1 = [[Japan]]
| subdivision_type2 = State
| subdivision_name2 = [[Honshu]]
| subdivision_type3 = Region
| subdivision_name3 = [[Fukushima Prefecture|Fukushima]], [[Tochigi Prefecture|Tochigi]], [[Ibaraki Prefecture|Ibaraki]]
| subdivision_type4 =
| subdivision_name4 =
| subdivision_type5 =
| subdivision_name5 =
<!---------------------- PHYSICAL CHARACTERISTICS -->
| length_km = 124
| length_ref = <ref name="kotobank"/><ref name="mlit"/>
| width_min =
| width_avg =
| width_max =
| depth_min =
| depth_avg =
| depth_max =
| discharge1_location= Sakakibashi (榊橋)
| discharge1_min =
| discharge1_avg = {{convert|27.1{{efn|The average discharge of calm water from 1989 to 1998.<ref name="kankyohyakka1"/>}}<ref name="kankyohyakka1"/>|m3/s|cuft/s|abbr=on}}
| discharge1_max =
<!---------------------- BASIN FEATURES -->
| source1 = [[Mount Yamizo]]<ref name="kotobank"/><ref name="mlit"/>
| source1_location =
| source1_coordinates=
| source1_elevation = {{convert|1,022<ref name="mlit"/>|m|abbr=on}}
| mouth = [[Pacific Ocean]] (at [[Hitachi, Ibaraki|Hitachi]] and [[Tokai, Ibaraki|Tokai]])<ref name="kankyohyakka2"/>
| mouth_location =
| mouth_coordinates = {{coord|36.4817|140.6162|type:river_region:JP|format=dms|display=inline,title}}
| mouth_elevation =
| progression =
| river_system =
| basin_size_km2 = 1,490
| basin_size_ref = <ref name="kotobank"/><ref name="mlit"/>
| tributaries_left =
| tributaries_right =
| custom_label =
| custom_data =
| extra =
}}
'''ခုဂျိမြစ်''' (久慈川くじがわ) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[အိဘရခိခရိုင်]]၊ [[တိုချိဂိခရိုင်]]နှင့် [[ဖုခုရှိမခရိုင်]]တို့တွင် ရှိသည့် မြစ်တစ်စင်း ဖြစ်သည်။ ခရိုင်သုံးခု၏ နယ်နိမိတ်များတည်ရှိရာ [[ယမိဇိုတောင်]]၏ တောင်စောင်းများမှ စတင်စီးဆင်းဖြစ်ပေါ်လာသည်။ အိဘခရိုင်ခရိုင်ရှိ ဟိတချိမြို့နှင့် တိုခိုင်းမြို့တို့တွင် ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာအတွင်းသို့ စီးဝင်သည်။ အရှည် ၁၂၄ ကီလိုမီတာ (၇၇ မိုင်) ရှိသည်။ မြစ်ဝှမ်းဒေသသည် ၁၄၉၀ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၅၉၀ စတုရန်းမိုင်) ရှိသည်။ ဤမြစ်ကို အဆင့် (၁) ရှိသည့် မြစ်ဟု သတ်မှတ်ထားသည်။<ref name="kotobank" /><ref name="mlit" /><ref name="kankyohyakka2"/>
==သမိုင်းကြောင်း==
==ကိုးကား==
{{Reflist|refs=
<ref name="kotobank">{{cite web| url=https://kotobank.jp/word/%E4%B9%85%E6%85%88%E5%B7%9D-55191| title=久慈川(くじがわ)とは - コトバンク| publisher=kotobank| language=ja | access-date=December 29, 2017}}</ref>
<ref name="mlit">{{cite web| url=http://www.ktr.mlit.go.jp/hitachi/hitachi00003.html |publisher=[[Ministry of Land, Infrastructure, Transport and Tourism]], Japan| access-date=December 29, 2017| title=久慈川の概要 常陸河川国道事務所 国土交通省 関東地方整備局 | language=ja}}</ref>
<ref name="daigo">{{cite web| url=http://www.town.daigo.ibaraki.jp/page/page000009.html | publisher=[[Daigo, Ibaraki]] | access-date=December 29, 2017| title=観光やな・鮎のつかみどり 大子町公式ホームページ | language=ja}}</ref>
<ref name="kotobank2">{{cite web| url=https://kotobank.jp/word/%E8%A2%8B%E7%94%B0%E3%81%AE%E6%BB%9D-124200| title=袋田の滝(ふくろだのたき)とは - コトバンク| publisher=kotobank| language=ja | access-date=December 29, 2017}}</ref>
<ref name="mlit2">{{cite web| url=http://www.ktr.mlit.go.jp/ktr_content/content/000651265.pdf |publisher=[[Ministry of Land, Infrastructure, Transport and Tourism]], Japan| access-date=December 29, 2017| title=久慈川の現状と課題 | format=PDF | language=ja}}</ref>
<ref name="kanko">{{cite web| url=http://www.daigo-kanko.jp/?page_id=2880 |publisher=Daigo tourism organization | access-date=December 29, 2017| title=久慈川 大子町観光協会 | language=ja}}</ref>
<ref name="mainichi">{{cite news| agency=[[Mainichi Shimbun]] | url=https://mainichi.jp/articles/20170801/k00/00e/040/226000c | title=福島県 釣り人の割合が全国最下位 影落とす原発事故 | language=ja | date=August 1, 2017}}</ref>
<ref name="kotobank3">{{cite web| url=https://kotobank.jp/word/%E9%A2%A8%E5%9C%9F%E8%A8%98-125439| title=風土記(ふどき)とは - コトバンク| publisher=kotobank| language=ja | access-date=December 29, 2017}}</ref>
<ref name="kankyohyakka1">{{cite web| url=http://www.ktr.mlit.go.jp/hitachi/aboutus/pamph/office-pamph-kuji.htm | title=環境百科久慈川 | publisher=[[Ministry of Land, Infrastructure, Transport and Tourism]], Japan| access-date=December 29, 2017| pages=55 | language=ja}}</ref>
}}
[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ မြစ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:အိဘရခိခရိုင်ရှိ မြစ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:ဖုခုရှိမခရိုင်ရှိ မြစ်များ]]
eh2i8hkszssu3ft2xw0oy6hbeesuerw
1034856
1034854
2026-05-31T11:30:09Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
/* ကိုးကား */
1034856
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox river
| name = ခုဂျိမြစ်
| name_native =
| name_native_lang =
| name_other = 久慈川
| name_etymology =
<!---------------------- IMAGE & MAP -->
| image = Kuji River 13.jpg
| image_size =
| image_caption = Kuji River in Hitachiomiya (April 2017)
| map =
{{Maplink|zoom=8|frame=yes|plain=yes|frame-align=center|frame-width=250|frame-height=250
|raw=[ { "type": "ExternalData", "service": "geoline", "properties": { "stroke": "#66F", "stroke-width": 2 }, "query": "SELECT ?id ?geo ?idLabel (?idLabel as ?title) WHERE { ?id wdt:P403 wd:{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}} . SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language 'en'. } }" },
{ "type": "ExternalData", "service": "geoline", "properties": { "stroke": "#555", "stroke-width": 2 }, "query": "SELECT ?id ?geo ?idLabel (?idLabel as ?title) WHERE { ?id wdt:P885 wd:{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}} . SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language 'en'. } }" },
{ "type": "ExternalData", "service": "geoline", "properties": { "title": "{{wikidata|label|page={{PAGENAME}}}}", "stroke": "#05F", "stroke-width": 4 }, "ids": "{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}}" } ] }}
| map_size =
| map_caption =
| pushpin_map = Japan
| pushpin_map_size =
| pushpin_map_caption=
<!---------------------- LOCATION -->
| subdivision_type1 = Country
| subdivision_name1 = [[Japan]]
| subdivision_type2 = State
| subdivision_name2 = [[Honshu]]
| subdivision_type3 = Region
| subdivision_name3 = [[Fukushima Prefecture|Fukushima]], [[Tochigi Prefecture|Tochigi]], [[Ibaraki Prefecture|Ibaraki]]
| subdivision_type4 =
| subdivision_name4 =
| subdivision_type5 =
| subdivision_name5 =
<!---------------------- PHYSICAL CHARACTERISTICS -->
| length_km = 124
| length_ref = <ref name="kotobank"/><ref name="mlit"/>
| width_min =
| width_avg =
| width_max =
| depth_min =
| depth_avg =
| depth_max =
| discharge1_location= Sakakibashi (榊橋)
| discharge1_min =
| discharge1_avg = {{convert|27.1{{efn|The average discharge of calm water from 1989 to 1998.<ref name="kankyohyakka1"/>}}<ref name="kankyohyakka1"/>|m3/s|cuft/s|abbr=on}}
| discharge1_max =
<!---------------------- BASIN FEATURES -->
| source1 = [[Mount Yamizo]]<ref name="kotobank"/><ref name="mlit"/>
| source1_location =
| source1_coordinates=
| source1_elevation = {{convert|1,022<ref name="mlit"/>|m|abbr=on}}
| mouth = [[Pacific Ocean]] (at [[Hitachi, Ibaraki|Hitachi]] and [[Tokai, Ibaraki|Tokai]])<ref name="kankyohyakka2"/>
| mouth_location =
| mouth_coordinates = {{coord|36.4817|140.6162|type:river_region:JP|format=dms|display=inline,title}}
| mouth_elevation =
| progression =
| river_system =
| basin_size_km2 = 1,490
| basin_size_ref = <ref name="kotobank"/><ref name="mlit"/>
| tributaries_left =
| tributaries_right =
| custom_label =
| custom_data =
| extra =
}}
'''ခုဂျိမြစ်''' (久慈川くじがわ) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[အိဘရခိခရိုင်]]၊ [[တိုချိဂိခရိုင်]]နှင့် [[ဖုခုရှိမခရိုင်]]တို့တွင် ရှိသည့် မြစ်တစ်စင်း ဖြစ်သည်။ ခရိုင်သုံးခု၏ နယ်နိမိတ်များတည်ရှိရာ [[ယမိဇိုတောင်]]၏ တောင်စောင်းများမှ စတင်စီးဆင်းဖြစ်ပေါ်လာသည်။ အိဘခရိုင်ခရိုင်ရှိ ဟိတချိမြို့နှင့် တိုခိုင်းမြို့တို့တွင် ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာအတွင်းသို့ စီးဝင်သည်။ အရှည် ၁၂၄ ကီလိုမီတာ (၇၇ မိုင်) ရှိသည်။ မြစ်ဝှမ်းဒေသသည် ၁၄၉၀ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၅၉၀ စတုရန်းမိုင်) ရှိသည်။ ဤမြစ်ကို အဆင့် (၁) ရှိသည့် မြစ်ဟု သတ်မှတ်ထားသည်။<ref name="kotobank" /><ref name="mlit" /><ref name="kankyohyakka2"/>
==သမိုင်းကြောင်း==
==ကိုးကား==
{{Reflist|refs=
<ref name="kotobank2">{{cite web| url=https://kotobank.jp/word/%E8%A2%8B%E7%94%B0%E3%81%AE%E6%BB%9D-124200| title=袋田の滝(ふくろだのたき)とは - コトバンク| publisher=kotobank| language=ja | access-date=December 29, 2017}}</ref>
<ref name="mlit2">{{cite web| url=http://www.ktr.mlit.go.jp/ktr_content/content/000651265.pdf |publisher=[[Ministry of Land, Infrastructure, Transport and Tourism]], Japan| access-date=December 29, 2017| title=久慈川の現状と課題 | format=PDF | language=ja}}</ref>
<ref name="kanko">{{cite web| url=http://www.daigo-kanko.jp/?page_id=2880 |publisher=Daigo tourism organization | access-date=December 29, 2017| title=久慈川 大子町観光協会 | language=ja}}</ref>
<ref name="mainichi">{{cite news| agency=[[Mainichi Shimbun]] | url=https://mainichi.jp/articles/20170801/k00/00e/040/226000c | title=福島県 釣り人の割合が全国最下位 影落とす原発事故 | language=ja | date=August 1, 2017}}</ref>
<ref name="kotobank3">{{cite web| url=https://kotobank.jp/word/%E9%A2%A8%E5%9C%9F%E8%A8%98-125439| title=風土記(ふどき)とは - コトバンク| publisher=kotobank| language=ja | access-date=December 29, 2017}}</ref>
<ref name="kankyohyakka1">{{cite web| url=http://www.ktr.mlit.go.jp/hitachi/aboutus/pamph/office-pamph-kuji.htm | title=環境百科久慈川 | publisher=[[Ministry of Land, Infrastructure, Transport and Tourism]], Japan| access-date=December 29, 2017| pages=55 | language=ja}}</ref>
}}
[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ မြစ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:အိဘရခိခရိုင်ရှိ မြစ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:ဖုခုရှိမခရိုင်ရှိ မြစ်များ]]
bs3lfssbwk3jmpq7fim88ele38qybai
1034857
1034856
2026-05-31T11:30:37Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
1034857
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox river
| name = ခုဂျိမြစ်
| name_native =
| name_native_lang =
| name_other = 久慈川
| name_etymology =
<!---------------------- IMAGE & MAP -->
| image = Kuji River 13.jpg
| image_size =
| image_caption = Kuji River in Hitachiomiya (April 2017)
| map =
{{Maplink|zoom=8|frame=yes|plain=yes|frame-align=center|frame-width=250|frame-height=250
|raw=[ { "type": "ExternalData", "service": "geoline", "properties": { "stroke": "#66F", "stroke-width": 2 }, "query": "SELECT ?id ?geo ?idLabel (?idLabel as ?title) WHERE { ?id wdt:P403 wd:{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}} . SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language 'en'. } }" },
{ "type": "ExternalData", "service": "geoline", "properties": { "stroke": "#555", "stroke-width": 2 }, "query": "SELECT ?id ?geo ?idLabel (?idLabel as ?title) WHERE { ?id wdt:P885 wd:{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}} . SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language 'en'. } }" },
{ "type": "ExternalData", "service": "geoline", "properties": { "title": "{{wikidata|label|page={{PAGENAME}}}}", "stroke": "#05F", "stroke-width": 4 }, "ids": "{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}}" } ] }}
| map_size =
| map_caption =
| pushpin_map = Japan
| pushpin_map_size =
| pushpin_map_caption=
<!---------------------- LOCATION -->
| subdivision_type1 = Country
| subdivision_name1 = [[Japan]]
| subdivision_type2 = State
| subdivision_name2 = [[Honshu]]
| subdivision_type3 = Region
| subdivision_name3 = [[Fukushima Prefecture|Fukushima]], [[Tochigi Prefecture|Tochigi]], [[Ibaraki Prefecture|Ibaraki]]
| subdivision_type4 =
| subdivision_name4 =
| subdivision_type5 =
| subdivision_name5 =
<!---------------------- PHYSICAL CHARACTERISTICS -->
| length_km = 124
| length_ref = <ref name="kotobank"/><ref name="mlit"/>
| width_min =
| width_avg =
| width_max =
| depth_min =
| depth_avg =
| depth_max =
| discharge1_location= Sakakibashi (榊橋)
| discharge1_min =
| discharge1_avg = {{convert|27.1{{efn|The average discharge of calm water from 1989 to 1998.<ref name="kankyohyakka1"/>}}<ref name="kankyohyakka1"/>|m3/s|cuft/s|abbr=on}}
| discharge1_max =
<!---------------------- BASIN FEATURES -->
| source1 = [[Mount Yamizo]]<ref name="kotobank"/><ref name="mlit"/>
| source1_location =
| source1_coordinates=
| source1_elevation = {{convert|1,022<ref name="mlit"/>|m|abbr=on}}
| mouth = [[Pacific Ocean]] (at [[Hitachi, Ibaraki|Hitachi]] and [[Tokai, Ibaraki|Tokai]])<ref name="kankyohyakka2"/>
| mouth_location =
| mouth_coordinates = {{coord|36.4817|140.6162|type:river_region:JP|format=dms|display=inline,title}}
| mouth_elevation =
| progression =
| river_system =
| basin_size_km2 = 1,490
| basin_size_ref = <ref name="kotobank"/><ref name="mlit"/>
| tributaries_left =
| tributaries_right =
| custom_label =
| custom_data =
| extra =
}}
'''ခုဂျိမြစ်''' (久慈川くじがわ) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[အိဘရခိခရိုင်]]၊ [[တိုချိဂိခရိုင်]]နှင့် [[ဖုခုရှိမခရိုင်]]တို့တွင် ရှိသည့် မြစ်တစ်စင်း ဖြစ်သည်။ ခရိုင်သုံးခု၏ နယ်နိမိတ်များတည်ရှိရာ [[ယမိဇိုတောင်]]၏ တောင်စောင်းများမှ စတင်စီးဆင်းဖြစ်ပေါ်လာသည်။ အိဘခရိုင်ခရိုင်ရှိ ဟိတချိမြို့နှင့် တိုခိုင်းမြို့တို့တွင် ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာအတွင်းသို့ စီးဝင်သည်။ အရှည် ၁၂၄ ကီလိုမီတာ (၇၇ မိုင်) ရှိသည်။ မြစ်ဝှမ်းဒေသသည် ၁၄၉၀ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၅၉၀ စတုရန်းမိုင်) ရှိသည်။ ဤမြစ်ကို အဆင့် (၁) ရှိသည့် မြစ်ဟု သတ်မှတ်ထားသည်။<ref name="kotobank">{{cite web| url=https://kotobank.jp/word/%E4%B9%85%E6%85%88%E5%B7%9D-55191| title=久慈川(くじがわ)とは - コトバンク| publisher=kotobank| language=ja | access-date=December 29, 2017}}</ref>
<ref name="mlit">{{cite web| url=http://www.ktr.mlit.go.jp/hitachi/hitachi00003.html |publisher=[[Ministry of Land, Infrastructure, Transport and Tourism]], Japan| access-date=December 29, 2017| title=久慈川の概要 常陸河川国道事務所 国土交通省 関東地方整備局 | language=ja}}</ref>
<ref name="daigo">{{cite web| url=http://www.town.daigo.ibaraki.jp/page/page000009.html | publisher=[[Daigo, Ibaraki]] | access-date=December 29, 2017| title=観光やな・鮎のつかみどり 大子町公式ホームページ | language=ja}}</ref>
==သမိုင်းကြောင်း==
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ မြစ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:အိဘရခိခရိုင်ရှိ မြစ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:ဖုခုရှိမခရိုင်ရှိ မြစ်များ]]
4gazywqo6fjzxqftb6rx6gvaa770yug
1034860
1034857
2026-05-31T11:32:02Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
/* သမိုင်းကြောင်း */
1034860
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox river
| name = ခုဂျိမြစ်
| name_native =
| name_native_lang =
| name_other = 久慈川
| name_etymology =
<!---------------------- IMAGE & MAP -->
| image = Kuji River 13.jpg
| image_size =
| image_caption = Kuji River in Hitachiomiya (April 2017)
| map =
{{Maplink|zoom=8|frame=yes|plain=yes|frame-align=center|frame-width=250|frame-height=250
|raw=[ { "type": "ExternalData", "service": "geoline", "properties": { "stroke": "#66F", "stroke-width": 2 }, "query": "SELECT ?id ?geo ?idLabel (?idLabel as ?title) WHERE { ?id wdt:P403 wd:{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}} . SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language 'en'. } }" },
{ "type": "ExternalData", "service": "geoline", "properties": { "stroke": "#555", "stroke-width": 2 }, "query": "SELECT ?id ?geo ?idLabel (?idLabel as ?title) WHERE { ?id wdt:P885 wd:{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}} . SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language 'en'. } }" },
{ "type": "ExternalData", "service": "geoline", "properties": { "title": "{{wikidata|label|page={{PAGENAME}}}}", "stroke": "#05F", "stroke-width": 4 }, "ids": "{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}}" } ] }}
| map_size =
| map_caption =
| pushpin_map = Japan
| pushpin_map_size =
| pushpin_map_caption=
<!---------------------- LOCATION -->
| subdivision_type1 = Country
| subdivision_name1 = [[Japan]]
| subdivision_type2 = State
| subdivision_name2 = [[Honshu]]
| subdivision_type3 = Region
| subdivision_name3 = [[Fukushima Prefecture|Fukushima]], [[Tochigi Prefecture|Tochigi]], [[Ibaraki Prefecture|Ibaraki]]
| subdivision_type4 =
| subdivision_name4 =
| subdivision_type5 =
| subdivision_name5 =
<!---------------------- PHYSICAL CHARACTERISTICS -->
| length_km = 124
| length_ref = <ref name="kotobank"/><ref name="mlit"/>
| width_min =
| width_avg =
| width_max =
| depth_min =
| depth_avg =
| depth_max =
| discharge1_location= Sakakibashi (榊橋)
| discharge1_min =
| discharge1_avg = {{convert|27.1{{efn|The average discharge of calm water from 1989 to 1998.<ref name="kankyohyakka1"/>}}<ref name="kankyohyakka1"/>|m3/s|cuft/s|abbr=on}}
| discharge1_max =
<!---------------------- BASIN FEATURES -->
| source1 = [[Mount Yamizo]]<ref name="kotobank"/><ref name="mlit"/>
| source1_location =
| source1_coordinates=
| source1_elevation = {{convert|1,022<ref name="mlit"/>|m|abbr=on}}
| mouth = [[Pacific Ocean]] (at [[Hitachi, Ibaraki|Hitachi]] and [[Tokai, Ibaraki|Tokai]])<ref name="kankyohyakka2"/>
| mouth_location =
| mouth_coordinates = {{coord|36.4817|140.6162|type:river_region:JP|format=dms|display=inline,title}}
| mouth_elevation =
| progression =
| river_system =
| basin_size_km2 = 1,490
| basin_size_ref = <ref name="kotobank"/><ref name="mlit"/>
| tributaries_left =
| tributaries_right =
| custom_label =
| custom_data =
| extra =
}}
'''ခုဂျိမြစ်''' (久慈川くじがわ) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[အိဘရခိခရိုင်]]၊ [[တိုချိဂိခရိုင်]]နှင့် [[ဖုခုရှိမခရိုင်]]တို့တွင် ရှိသည့် မြစ်တစ်စင်း ဖြစ်သည်။ ခရိုင်သုံးခု၏ နယ်နိမိတ်များတည်ရှိရာ [[ယမိဇိုတောင်]]၏ တောင်စောင်းများမှ စတင်စီးဆင်းဖြစ်ပေါ်လာသည်။ အိဘခရိုင်ခရိုင်ရှိ ဟိတချိမြို့နှင့် တိုခိုင်းမြို့တို့တွင် ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာအတွင်းသို့ စီးဝင်သည်။ အရှည် ၁၂၄ ကီလိုမီတာ (၇၇ မိုင်) ရှိသည်။ မြစ်ဝှမ်းဒေသသည် ၁၄၉၀ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၅၉၀ စတုရန်းမိုင်) ရှိသည်။ ဤမြစ်ကို အဆင့် (၁) ရှိသည့် မြစ်ဟု သတ်မှတ်ထားသည်။<ref name="kotobank">{{cite web| url=https://kotobank.jp/word/%E4%B9%85%E6%85%88%E5%B7%9D-55191| title=久慈川(くじがわ)とは - コトバンク| publisher=kotobank| language=ja | access-date=December 29, 2017}}</ref>
<ref name="mlit">{{cite web| url=http://www.ktr.mlit.go.jp/hitachi/hitachi00003.html |publisher=[[Ministry of Land, Infrastructure, Transport and Tourism]], Japan| access-date=December 29, 2017| title=久慈川の概要 常陸河川国道事務所 国土交通省 関東地方整備局 | language=ja}}</ref>
<ref name="daigo">{{cite web| url=http://www.town.daigo.ibaraki.jp/page/page000009.html | publisher=[[Daigo, Ibaraki]] | access-date=December 29, 2017| title=観光やな・鮎のつかみどり 大子町公式ホームページ | language=ja}}</ref>
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ မြစ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:အိဘရခိခရိုင်ရှိ မြစ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:ဖုခုရှိမခရိုင်ရှိ မြစ်များ]]
1tmjlnqvc92f1089ui79amum6wxej3f
ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံတွင် လူတို့ကြောင့်ဖြစ်သော ဘေးအန္တရာယ်များ
14
286922
1034858
2026-05-31T11:30:56Z
Salai Rungtoi
22844
"မြန်မာနိုင်ငံတွင် လူတို့ကြောင့်ဖြစ်သော ဘေးအန္တရာယ်များ" အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်
1034858
wikitext
text/x-wiki
မြန်မာနိုင်ငံတွင် လူတို့ကြောင့်ဖြစ်သော ဘေးအန္တရာယ်များ
s14c3ieecgsx5h63v33na713qj2ddxz
1034859
1034858
2026-05-31T11:31:10Z
Salai Rungtoi
22844
[[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားသည့် ဘေးအန္တရာယ်များ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည်
1034859
wikitext
text/x-wiki
မြန်မာနိုင်ငံတွင် လူတို့ကြောင့်ဖြစ်သော ဘေးအန္တရာယ်များ
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားသည့် ဘေးအန္တရာယ်များ]]
t4rehmzv6pcmqi7fg7xwu5pzalqms24
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:~2026-32160-61
3
286923
1034866
2026-05-31T11:38:22Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1034866
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် ~2026-32160-61 ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၁:၃၈၊ ၃၁ မေ ၂၀၂၆ (UTC)
kf6hwevy6d12ncxotmxjg8l79lm66gi
အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Maung Manag lay
3
286924
1034867
2026-05-31T11:38:32Z
Welcome-Bot
40494
ကြိုဆိုပါသည်!
1034867
wikitext
text/x-wiki
== ဝီကီပီးဒီးယားမှ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါတယ် Maung Manag lay ! ==
{| class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0 0 1em; width:100%;"
| style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" |
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-colors-alacarte.svg|21px|link=|]] '''ပထမအဆင့် မိတ်ဆက်'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[Wikipedia:နိဒါန်း|ဝီကီပီးဒီးယား]]ရဲ့ '''[[Wikipedia:Five pillars|လမ်းစဉ်ငါးရပ်]]'''ကို ဦးစွာဖတ်ကြည့်ဖို့ အကြံပြုပါတယ်။ အကောင့်ကို မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ပြီးတဲ့နောက် '''[[အကူအညီ:မိတ်ဆက်|မိတ်ဆက်ခြင်း]]''' နှင့် '''[[WP:FAQ|မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ]]''' က သင့်ကို အများကြီး အကူအညီပေးပါလိမ့်မယ်။ သူတို့တွေက ဝီကီပီးဒီးယားမှာ တည်းဖြတ်နည်းနဲ့ ရေးသားဟန်တွေ၊ အခြား သိသင့်တာတွေကို ပြောပြပေးသွားပါလိမ့်မယ်။ ဝီကီပီးဒီးယားမှာ ပါဝင်ဖို့ သင့်မှာ နည်းပညာဆိုင်ရာတွေ တတ်ကျွမ်းနေဖို့ မလိုပါဘူး။ ပါဝင်ဆောင်ရွက်တဲ့နေရာမှာ ''[[WP:BOLD|သတ္တိရှိပါ]]''။ ပြီးတော့ တခြားသူတွေအပေါ်မှာ ''ရိုးရိုးသားသား ပြုမူဆက်ဆံပါ''။ ဒီနေရာဟာ ''[[w:wiki|ဝီကီ]]'' ဖြစ်ပြီး အလွန့်အလွန် လွယ်ကူပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Help-browser.svg|21px|link=| ]] '''အကူအညီရယူခြင်း'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
* အကူအညီလိုရင် ဝီကီပီးဒီးယား [[Wikipedia:လက်ဖက်ရည်ဆိုင်|လက်ဖက်ရည်ဆိုင်]]မှာ ဒါမှမဟုတ် [[ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်|Facebook]] ထဲက [http://www.facebook.com/groups/my.wikipedia မြန်မာဝီကီအဖွဲ့ရဲ့စာမျက်နှာ] မှာ ဝင်ရောက်မေးမြန်း ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။
* ဝီကီကို ဘယ်လိုစသုံးရမယ် ဆိုတာကိုတော့ [[Wikipedia:Cheatsheet|တည်းဖြတ်နည်း]] စာမျက်နှာမှာ ကြည့်ပါ။
* တည်းဖြတ်ခြင်းအကြောင်း နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်လေ့လာချင်တယ် ဆိုရင်တော့ [[Wikipedia:ဆောင်းပါးများကို တည်းဖြတ်ခြင်း|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* မေးမြန်းစရာတွေ ရှိတယ်ဆိုရင် [[WP:Q|ဒီနေရာမှာ]] မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။
* သင့်အနေနဲ့ [[WP:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]]တစ်ဦးဦးကိုလည်း သူတို့ရဲ့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာကနေတဆင့် ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ်။
* ယူနီကုဒ်ဖောင့် သွင်းဖို့ အခက်အခဲရှိရင် [https://unicodetoday.org/fonts/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
* ဘာကီးဘုတ် သုံးရမလဲ မသိရင် [https://unicodetoday.org/keyboards/ ဒီမှာ] ကြည့်ပါ။
</div>
| style="padding:0 0.5em;" |
| style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" |
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Gnome-applications-utilities.svg|21px|link=|]] '''မှတ်သားဖွယ်ရာများ'''</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em;">
* စမ်းသပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် [[Wikipedia:Sandbox|ဒီစာမျက်နှာ]]ကို သုံးပြီး စာမျက်နှာတည်းဖြတ်မှုကို စမ်းသပ်နိုင်ပါတယ်။
* ဆောင်းပါးသစ်တစ်ပုဒ် စတင်ရေးသားချင်တယ်ဆိုရင် [[WP:YFA|သင်၏ ပထမဆုံးဆောင်းပါး]] စာမျက်နှာကို ဖတ်ကြည့်ပါ။
* ဆောင်းပါးသစ်အတွက် အမည်ပေးဖို့ အခက်အခဲရှိနေရင် [[Wikipedia:ဆောင်းပါးခေါင်းစဉ်များ|ဒီစာမျက်နှာကို]] ဖတ်ကြည့်ပါ။
* [[Help:ပုံတင်နည်းလမ်းညွှန်]] မှာ ပုံတင်နည်း၊ ထည့်သွင်းအသုံးပြုနည်းတွေ ရှင်းပြထားပါတယ်။
* [[Wikipedia:ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ|ပုံအသုံးပြုခြင်း မူဝါဒ]] က မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှာ ဘယ်လိုပုံတွေ တင်သင့် မတင်သင့်ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်။
* ကျေးဇူးပြုပြီးတော့ ဆွေးနွေးချက် စာမျက်နှာတွေမှာ ~~~~ ရိုက်ထည့်ပြီး သင့်အမည်ကို လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။
* သင့်အကောင့်အတွက် [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|gadgets]] (custom features) ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
* [[wiktionary:my:Wiktionary:သတ်ပုံ|သတ်ပုံကျမ်း]]မှာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံသတ်ညွှန်းများ စစ်နိုင်ပါတယ်။
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em; font-size:110%;">[[File:Tango Globe of Letters.svg|21px|link=| ]] '''Welcome!'''</div>
<div style="padding:0.4em 1em 0.3em;">
[[File:Nice Cup of Tea.jpg|200px|right|မြန်မာဝီကီပီးဒီးယားမှ လှိုက်လှဲစွာ ကြိုဆိုပါတယ်။ မိတ်ဆွေ စိတ်ပါဝင်စားရာ ကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ ဆောင်းပါး ရေးသားနိုင်ပါတယ်။]] Welcome to '''Myanmar Wikipedia'''! I hope you enjoy improving and editing this [[ဝီကီပီးဒီးယား|Wikipedia]] project. These pages are especially useful for those who are literate in Burmese. However, even experienced Wikipedians who don't know any Burmese have helped out with other things, such as updating images from Commons, so don't be afraid to improve the wiki any way you can! Remember, someone else can always come later and fix any changes you make that are not perfect. Thank you.
</div>
|}<!-- Template:Welcome --> --[[အသုံးပြုသူ:Welcome-Bot|Welcome-Bot]] ([[အသုံးပြုသူ ဆွေးနွေးချက်:Welcome-Bot|ဆွေးနွေး]]) ၁၁:၃၈၊ ၃၁ မေ ၂၀၂၆ (UTC)
d7q6f2ujltidgl2p46y5x7yhdlsk6vt
ကဏ္ဍ:ရှမ်းပြည်နယ်၏ သမိုင်း
14
286925
1034868
2026-05-31T11:39:40Z
Salai Rungtoi
22844
"[[ရှမ်းပြည်နယ်]]တွင် ဖြစ်ပွားသော သမိုင်းဝင် ဖြစ်ရပ်များ" အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်
1034868
wikitext
text/x-wiki
[[ရှမ်းပြည်နယ်]]တွင် ဖြစ်ပွားသော သမိုင်းဝင် ဖြစ်ရပ်များ
qdbpfjsu913dq8jhnfcyfuhd5gm8ptb
1034869
1034868
2026-05-31T11:39:54Z
Salai Rungtoi
22844
[[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:ရှမ်းပြည်နယ်]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည်
1034869
wikitext
text/x-wiki
[[ရှမ်းပြည်နယ်]]တွင် ဖြစ်ပွားသော သမိုင်းဝင် ဖြစ်ရပ်များ
[[ကဏ္ဍ:ရှမ်းပြည်နယ်]]
ohm9dey8dktszhuc3gd9aahz2eekp9x
1034870
1034869
2026-05-31T11:40:15Z
Salai Rungtoi
22844
[[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမိုင်း]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည်
1034870
wikitext
text/x-wiki
[[ရှမ်းပြည်နယ်]]တွင် ဖြစ်ပွားသော သမိုင်းဝင် ဖြစ်ရပ်များ
[[ကဏ္ဍ:ရှမ်းပြည်နယ်]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမိုင်း]]
jzw47nw7rucmbikcpn772y09cjy73xc
1034880
1034870
2026-05-31T11:48:56Z
Salai Rungtoi
22844
[[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမိုင်း]]ကို ဖယ်ရှားခဲ့သည်၊ [[Category:ပြည်နယ်နှင့် တိုင်းဒေသကြီးအလိုက် မြန်မာနိုင်ငံ သမိုင်း]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည်
1034880
wikitext
text/x-wiki
[[ရှမ်းပြည်နယ်]]တွင် ဖြစ်ပွားသော သမိုင်းဝင် ဖြစ်ရပ်များ
[[ကဏ္ဍ:ရှမ်းပြည်နယ်]]
[[ကဏ္ဍ:ပြည်နယ်နှင့် တိုင်းဒေသကြီးအလိုက် မြန်မာနိုင်ငံ သမိုင်း]]
787jlkwqprnrgu93rmfqj17lrbsn4n3
အိဘိမြစ်
0
286926
1034872
2026-05-31T11:42:30Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
" '''အိဘိမြစ်''' (揖斐川, Ibi-gawa) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[မိအဲခရိုင်]]နှင့် [[ဂိဖုခရိုင်]]တို့တွင်ရှိသည့် [[ခိဆိုမြစ်]]၏ မြစ်လက်တက်တစ်ခု ဖြစ်သည်..." အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်
1034872
wikitext
text/x-wiki
'''အိဘိမြစ်''' (揖斐川, Ibi-gawa) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[မိအဲခရိုင်]]နှင့် [[ဂိဖုခရိုင်]]တို့တွင်ရှိသည့် [[ခိဆိုမြစ်]]၏ မြစ်လက်တက်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ နိုးဘိလွင်ပြင်ဒေသရှိ [[နဂရမြစ်]]၊ [[ခိဆိုမြစ်]]နှင့်အတူ အိဘိမြစ်တို့ကို "ခိဆိုမြစ်သုံးစင်း" ဟု ခေါ်သည်။ အိဘိမြစ်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ပထမအဆင့်မြစ်များထဲတွင် ပါဝင်သည်။
==ပထဝီသွင်ပြင်==
အိဘိမြစ်သည် ဂိဖုခရိုင်၊ အိဘိဂဝမြို့တွင်ရှိသည့် ခန်းမုရိတောင်မှ စတင်ဖြစ်ပေါ်စီးဆင်းလာသည်။ ထိုမှတဆင့် တောင်ဘက်သို့ စီးဆင်းသည်။ စီးဆင်းရာလမ်းကြောင်းတွင် ခဏတာ ခိဆိုမြစ်၊ နဂရမြစ်တို့နှင့် တွေ့ဆုံသည်။ မိအဲခရိုင်၊ ခုဝနမြို့တွင် အဆုံးသတ်အနေဖြင့် နဂရမြစ်နှင့် အပြီးတိုင်ပေါင်းဆုံးသွားပြီး အိဆဲပင်လယ်အော်အတွင်း စီးဝင်သည်။
==ဖြတ်သန်းစီးဆင်းရာမြို့များ==
===ဂိဖုခရိုင်===
[[Anpachi, Gifu|Anpachi]], [[Gōdo, Gifu|Gōdo]], [[Ibigawa, Gifu|Ibigawa]], [[Ikeda, Gifu|Ikeda]], [[Kaizu, Gifu|Kaizu]], [[Mizunami, Gifu|Mizunami]], [[Ōno, Gifu|Ōno]], [[Ōgaki, Gifu|Ōgaki]], [[Wanouchi, Gifu|Wanouchi]], [[Yōrō, Gifu|Yōrō]]
===မိအဲခရိုင်===
[[Kuwana, Mie|Kuwana]]
==ကိုးကား==
{{reflist}}
6dyv85hgvcbb8rtnmwwfw7f1pnfc00p
1034873
1034872
2026-05-31T11:45:05Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
1034873
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox river
| name = အိဘိမြစ်
| native_name ={{native name|ja|揖斐川}}
| image = Kiso River mouth in Ise Bay.jpg
| image_size = 250px
| image_caption = Ibi River (left) flowing into Ise Bay. To the right is Kiso River.
| map =
{{Maplink|zoom=|frame=yes|plain=yes|frame-align=center|frame-width=250|frame-height=400
|raw=[ { "type": "ExternalData", "service": "geoline", "properties": { "stroke": "#66F", "stroke-width": 2 }, "query": "SELECT ?id ?geo ?idLabel (?idLabel as ?title) WHERE { ?id wdt:P403 wd:{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}} . SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language 'en'. } }" },
{ "type": "ExternalData", "service": "geoline", "properties": { "stroke": "#555", "stroke-width": 2 }, "query": "SELECT ?id ?geo ?idLabel (?idLabel as ?title) WHERE { ?id wdt:P885 wd:{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}} . SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language 'en'. } }" },
{ "type": "ExternalData", "service": "geoline", "properties": { "title": "{{wikidata|label|page={{PAGENAME}}}}", "stroke": "#05F", "stroke-width": 4 }, "ids": "{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}}" } ] }}
| pushpin_map = Japan
| source1_location = [[Mount Kanmuri (Gifu, Fukui)|Mount Kanmuri]]
| mouth_location = [[Ise Bay]]
| subdivision_type1 = Country
| subdivision_name1 = Japan
| length_km = 121
| source1_elevation = {{convert|1257|m|ft|abbr=on}}
| mouth_elevation =
| discharge1_avg = {{convert|84.28|m3/s|cuft/s|abbr=on}}
| basin_size_km2 = 1840
| river_system = [[Kiso River]]
}}
[[File:Nishidaira-dam01.JPG|thumb|[[Nishidaira Dam]] on the Ibi River in Ibigawa]]
'''အိဘိမြစ်''' (揖斐川, Ibi-gawa) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[မိအဲခရိုင်]]နှင့် [[ဂိဖုခရိုင်]]တို့တွင်ရှိသည့် [[ခိဆိုမြစ်]]၏ မြစ်လက်တက်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ နိုးဘိလွင်ပြင်ဒေသရှိ [[နဂရမြစ်]]၊ [[ခိဆိုမြစ်]]နှင့်အတူ အိဘိမြစ်တို့ကို "ခိဆိုမြစ်သုံးစင်း" ဟု ခေါ်သည်။ အိဘိမြစ်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ပထမအဆင့်မြစ်များထဲတွင် ပါဝင်သည်။
==ပထဝီသွင်ပြင်==
အိဘိမြစ်သည် ဂိဖုခရိုင်၊ အိဘိဂဝမြို့တွင်ရှိသည့် ခန်းမုရိတောင်မှ စတင်ဖြစ်ပေါ်စီးဆင်းလာသည်။ ထိုမှတဆင့် တောင်ဘက်သို့ စီးဆင်းသည်။ စီးဆင်းရာလမ်းကြောင်းတွင် ခဏတာ ခိဆိုမြစ်၊ နဂရမြစ်တို့နှင့် တွေ့ဆုံသည်။ မိအဲခရိုင်၊ ခုဝနမြို့တွင် အဆုံးသတ်အနေဖြင့် နဂရမြစ်နှင့် အပြီးတိုင်ပေါင်းဆုံးသွားပြီး အိဆဲပင်လယ်အော်အတွင်း စီးဝင်သည်။<ref name="ibigawa">[http://www.water.go.jp/chubu/tokuyama/outline/o-ichi.html Tokuyama Dam and the Ibi River] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080516121228/http://www.water.go.jp/chubu/tokuyama/outline/o-ichi.html |date=2008-05-16 }}. {{in lang|ja}} Japan Water Agency. Accessed June 27, 2008.</ref>
==ဖြတ်သန်းစီးဆင်းရာမြို့များ==
===ဂိဖုခရိုင်===
[[Anpachi, Gifu|Anpachi]], [[Gōdo, Gifu|Gōdo]], [[Ibigawa, Gifu|Ibigawa]], [[Ikeda, Gifu|Ikeda]], [[Kaizu, Gifu|Kaizu]], [[Mizunami, Gifu|Mizunami]], [[Ōno, Gifu|Ōno]], [[Ōgaki, Gifu|Ōgaki]], [[Wanouchi, Gifu|Wanouchi]], [[Yōrō, Gifu|Yōrō]]
===မိအဲခရိုင်===
[[Kuwana, Mie|Kuwana]]
==ပြင်ပလင့်များ==
{{coord|35.065927|136.701972|format=dms|display=inline,title|type:river_region:JP_scale:100000}} (confluence with Nagara River)
==ကိုးကား==
{{reflist}}
3epfdnfkw9kv4lgr8jnix89q1si0vn7
1034874
1034873
2026-05-31T11:45:24Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
[[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ မြစ်များ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည်
1034874
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox river
| name = အိဘိမြစ်
| native_name ={{native name|ja|揖斐川}}
| image = Kiso River mouth in Ise Bay.jpg
| image_size = 250px
| image_caption = Ibi River (left) flowing into Ise Bay. To the right is Kiso River.
| map =
{{Maplink|zoom=|frame=yes|plain=yes|frame-align=center|frame-width=250|frame-height=400
|raw=[ { "type": "ExternalData", "service": "geoline", "properties": { "stroke": "#66F", "stroke-width": 2 }, "query": "SELECT ?id ?geo ?idLabel (?idLabel as ?title) WHERE { ?id wdt:P403 wd:{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}} . SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language 'en'. } }" },
{ "type": "ExternalData", "service": "geoline", "properties": { "stroke": "#555", "stroke-width": 2 }, "query": "SELECT ?id ?geo ?idLabel (?idLabel as ?title) WHERE { ?id wdt:P885 wd:{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}} . SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language 'en'. } }" },
{ "type": "ExternalData", "service": "geoline", "properties": { "title": "{{wikidata|label|page={{PAGENAME}}}}", "stroke": "#05F", "stroke-width": 4 }, "ids": "{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}}" } ] }}
| pushpin_map = Japan
| source1_location = [[Mount Kanmuri (Gifu, Fukui)|Mount Kanmuri]]
| mouth_location = [[Ise Bay]]
| subdivision_type1 = Country
| subdivision_name1 = Japan
| length_km = 121
| source1_elevation = {{convert|1257|m|ft|abbr=on}}
| mouth_elevation =
| discharge1_avg = {{convert|84.28|m3/s|cuft/s|abbr=on}}
| basin_size_km2 = 1840
| river_system = [[Kiso River]]
}}
[[File:Nishidaira-dam01.JPG|thumb|[[Nishidaira Dam]] on the Ibi River in Ibigawa]]
'''အိဘိမြစ်''' (揖斐川, Ibi-gawa) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[မိအဲခရိုင်]]နှင့် [[ဂိဖုခရိုင်]]တို့တွင်ရှိသည့် [[ခိဆိုမြစ်]]၏ မြစ်လက်တက်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ နိုးဘိလွင်ပြင်ဒေသရှိ [[နဂရမြစ်]]၊ [[ခိဆိုမြစ်]]နှင့်အတူ အိဘိမြစ်တို့ကို "ခိဆိုမြစ်သုံးစင်း" ဟု ခေါ်သည်။ အိဘိမြစ်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ပထမအဆင့်မြစ်များထဲတွင် ပါဝင်သည်။
==ပထဝီသွင်ပြင်==
အိဘိမြစ်သည် ဂိဖုခရိုင်၊ အိဘိဂဝမြို့တွင်ရှိသည့် ခန်းမုရိတောင်မှ စတင်ဖြစ်ပေါ်စီးဆင်းလာသည်။ ထိုမှတဆင့် တောင်ဘက်သို့ စီးဆင်းသည်။ စီးဆင်းရာလမ်းကြောင်းတွင် ခဏတာ ခိဆိုမြစ်၊ နဂရမြစ်တို့နှင့် တွေ့ဆုံသည်။ မိအဲခရိုင်၊ ခုဝနမြို့တွင် အဆုံးသတ်အနေဖြင့် နဂရမြစ်နှင့် အပြီးတိုင်ပေါင်းဆုံးသွားပြီး အိဆဲပင်လယ်အော်အတွင်း စီးဝင်သည်။<ref name="ibigawa">[http://www.water.go.jp/chubu/tokuyama/outline/o-ichi.html Tokuyama Dam and the Ibi River] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080516121228/http://www.water.go.jp/chubu/tokuyama/outline/o-ichi.html |date=2008-05-16 }}. {{in lang|ja}} Japan Water Agency. Accessed June 27, 2008.</ref>
==ဖြတ်သန်းစီးဆင်းရာမြို့များ==
===ဂိဖုခရိုင်===
[[Anpachi, Gifu|Anpachi]], [[Gōdo, Gifu|Gōdo]], [[Ibigawa, Gifu|Ibigawa]], [[Ikeda, Gifu|Ikeda]], [[Kaizu, Gifu|Kaizu]], [[Mizunami, Gifu|Mizunami]], [[Ōno, Gifu|Ōno]], [[Ōgaki, Gifu|Ōgaki]], [[Wanouchi, Gifu|Wanouchi]], [[Yōrō, Gifu|Yōrō]]
===မိအဲခရိုင်===
[[Kuwana, Mie|Kuwana]]
==ပြင်ပလင့်များ==
{{coord|35.065927|136.701972|format=dms|display=inline,title|type:river_region:JP_scale:100000}} (confluence with Nagara River)
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ မြစ်များ]]
sjcgf39agbztvvrrkh0mqo75ty8nncg
1034875
1034874
2026-05-31T11:45:39Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
[[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:မိအဲခရိုင်ရှိ မြစ်များ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည်
1034875
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox river
| name = အိဘိမြစ်
| native_name ={{native name|ja|揖斐川}}
| image = Kiso River mouth in Ise Bay.jpg
| image_size = 250px
| image_caption = Ibi River (left) flowing into Ise Bay. To the right is Kiso River.
| map =
{{Maplink|zoom=|frame=yes|plain=yes|frame-align=center|frame-width=250|frame-height=400
|raw=[ { "type": "ExternalData", "service": "geoline", "properties": { "stroke": "#66F", "stroke-width": 2 }, "query": "SELECT ?id ?geo ?idLabel (?idLabel as ?title) WHERE { ?id wdt:P403 wd:{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}} . SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language 'en'. } }" },
{ "type": "ExternalData", "service": "geoline", "properties": { "stroke": "#555", "stroke-width": 2 }, "query": "SELECT ?id ?geo ?idLabel (?idLabel as ?title) WHERE { ?id wdt:P885 wd:{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}} . SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language 'en'. } }" },
{ "type": "ExternalData", "service": "geoline", "properties": { "title": "{{wikidata|label|page={{PAGENAME}}}}", "stroke": "#05F", "stroke-width": 4 }, "ids": "{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}}" } ] }}
| pushpin_map = Japan
| source1_location = [[Mount Kanmuri (Gifu, Fukui)|Mount Kanmuri]]
| mouth_location = [[Ise Bay]]
| subdivision_type1 = Country
| subdivision_name1 = Japan
| length_km = 121
| source1_elevation = {{convert|1257|m|ft|abbr=on}}
| mouth_elevation =
| discharge1_avg = {{convert|84.28|m3/s|cuft/s|abbr=on}}
| basin_size_km2 = 1840
| river_system = [[Kiso River]]
}}
[[File:Nishidaira-dam01.JPG|thumb|[[Nishidaira Dam]] on the Ibi River in Ibigawa]]
'''အိဘိမြစ်''' (揖斐川, Ibi-gawa) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[မိအဲခရိုင်]]နှင့် [[ဂိဖုခရိုင်]]တို့တွင်ရှိသည့် [[ခိဆိုမြစ်]]၏ မြစ်လက်တက်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ နိုးဘိလွင်ပြင်ဒေသရှိ [[နဂရမြစ်]]၊ [[ခိဆိုမြစ်]]နှင့်အတူ အိဘိမြစ်တို့ကို "ခိဆိုမြစ်သုံးစင်း" ဟု ခေါ်သည်။ အိဘိမြစ်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ပထမအဆင့်မြစ်များထဲတွင် ပါဝင်သည်။
==ပထဝီသွင်ပြင်==
အိဘိမြစ်သည် ဂိဖုခရိုင်၊ အိဘိဂဝမြို့တွင်ရှိသည့် ခန်းမုရိတောင်မှ စတင်ဖြစ်ပေါ်စီးဆင်းလာသည်။ ထိုမှတဆင့် တောင်ဘက်သို့ စီးဆင်းသည်။ စီးဆင်းရာလမ်းကြောင်းတွင် ခဏတာ ခိဆိုမြစ်၊ နဂရမြစ်တို့နှင့် တွေ့ဆုံသည်။ မိအဲခရိုင်၊ ခုဝနမြို့တွင် အဆုံးသတ်အနေဖြင့် နဂရမြစ်နှင့် အပြီးတိုင်ပေါင်းဆုံးသွားပြီး အိဆဲပင်လယ်အော်အတွင်း စီးဝင်သည်။<ref name="ibigawa">[http://www.water.go.jp/chubu/tokuyama/outline/o-ichi.html Tokuyama Dam and the Ibi River] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080516121228/http://www.water.go.jp/chubu/tokuyama/outline/o-ichi.html |date=2008-05-16 }}. {{in lang|ja}} Japan Water Agency. Accessed June 27, 2008.</ref>
==ဖြတ်သန်းစီးဆင်းရာမြို့များ==
===ဂိဖုခရိုင်===
[[Anpachi, Gifu|Anpachi]], [[Gōdo, Gifu|Gōdo]], [[Ibigawa, Gifu|Ibigawa]], [[Ikeda, Gifu|Ikeda]], [[Kaizu, Gifu|Kaizu]], [[Mizunami, Gifu|Mizunami]], [[Ōno, Gifu|Ōno]], [[Ōgaki, Gifu|Ōgaki]], [[Wanouchi, Gifu|Wanouchi]], [[Yōrō, Gifu|Yōrō]]
===မိအဲခရိုင်===
[[Kuwana, Mie|Kuwana]]
==ပြင်ပလင့်များ==
{{coord|35.065927|136.701972|format=dms|display=inline,title|type:river_region:JP_scale:100000}} (confluence with Nagara River)
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ မြစ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:မိအဲခရိုင်ရှိ မြစ်များ]]
593jrmyjhawyejqfzp76jcvnnqs1vle
1034876
1034875
2026-05-31T11:45:52Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
[[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:ဂိဖုခရိုင်ရှိ မြစ်များ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည်
1034876
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox river
| name = အိဘိမြစ်
| native_name ={{native name|ja|揖斐川}}
| image = Kiso River mouth in Ise Bay.jpg
| image_size = 250px
| image_caption = Ibi River (left) flowing into Ise Bay. To the right is Kiso River.
| map =
{{Maplink|zoom=|frame=yes|plain=yes|frame-align=center|frame-width=250|frame-height=400
|raw=[ { "type": "ExternalData", "service": "geoline", "properties": { "stroke": "#66F", "stroke-width": 2 }, "query": "SELECT ?id ?geo ?idLabel (?idLabel as ?title) WHERE { ?id wdt:P403 wd:{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}} . SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language 'en'. } }" },
{ "type": "ExternalData", "service": "geoline", "properties": { "stroke": "#555", "stroke-width": 2 }, "query": "SELECT ?id ?geo ?idLabel (?idLabel as ?title) WHERE { ?id wdt:P885 wd:{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}} . SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language 'en'. } }" },
{ "type": "ExternalData", "service": "geoline", "properties": { "title": "{{wikidata|label|page={{PAGENAME}}}}", "stroke": "#05F", "stroke-width": 4 }, "ids": "{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}}" } ] }}
| pushpin_map = Japan
| source1_location = [[Mount Kanmuri (Gifu, Fukui)|Mount Kanmuri]]
| mouth_location = [[Ise Bay]]
| subdivision_type1 = Country
| subdivision_name1 = Japan
| length_km = 121
| source1_elevation = {{convert|1257|m|ft|abbr=on}}
| mouth_elevation =
| discharge1_avg = {{convert|84.28|m3/s|cuft/s|abbr=on}}
| basin_size_km2 = 1840
| river_system = [[Kiso River]]
}}
[[File:Nishidaira-dam01.JPG|thumb|[[Nishidaira Dam]] on the Ibi River in Ibigawa]]
'''အိဘိမြစ်''' (揖斐川, Ibi-gawa) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[မိအဲခရိုင်]]နှင့် [[ဂိဖုခရိုင်]]တို့တွင်ရှိသည့် [[ခိဆိုမြစ်]]၏ မြစ်လက်တက်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ နိုးဘိလွင်ပြင်ဒေသရှိ [[နဂရမြစ်]]၊ [[ခိဆိုမြစ်]]နှင့်အတူ အိဘိမြစ်တို့ကို "ခိဆိုမြစ်သုံးစင်း" ဟု ခေါ်သည်။ အိဘိမြစ်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ပထမအဆင့်မြစ်များထဲတွင် ပါဝင်သည်။
==ပထဝီသွင်ပြင်==
အိဘိမြစ်သည် ဂိဖုခရိုင်၊ အိဘိဂဝမြို့တွင်ရှိသည့် ခန်းမုရိတောင်မှ စတင်ဖြစ်ပေါ်စီးဆင်းလာသည်။ ထိုမှတဆင့် တောင်ဘက်သို့ စီးဆင်းသည်။ စီးဆင်းရာလမ်းကြောင်းတွင် ခဏတာ ခိဆိုမြစ်၊ နဂရမြစ်တို့နှင့် တွေ့ဆုံသည်။ မိအဲခရိုင်၊ ခုဝနမြို့တွင် အဆုံးသတ်အနေဖြင့် နဂရမြစ်နှင့် အပြီးတိုင်ပေါင်းဆုံးသွားပြီး အိဆဲပင်လယ်အော်အတွင်း စီးဝင်သည်။<ref name="ibigawa">[http://www.water.go.jp/chubu/tokuyama/outline/o-ichi.html Tokuyama Dam and the Ibi River] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080516121228/http://www.water.go.jp/chubu/tokuyama/outline/o-ichi.html |date=2008-05-16 }}. {{in lang|ja}} Japan Water Agency. Accessed June 27, 2008.</ref>
==ဖြတ်သန်းစီးဆင်းရာမြို့များ==
===ဂိဖုခရိုင်===
[[Anpachi, Gifu|Anpachi]], [[Gōdo, Gifu|Gōdo]], [[Ibigawa, Gifu|Ibigawa]], [[Ikeda, Gifu|Ikeda]], [[Kaizu, Gifu|Kaizu]], [[Mizunami, Gifu|Mizunami]], [[Ōno, Gifu|Ōno]], [[Ōgaki, Gifu|Ōgaki]], [[Wanouchi, Gifu|Wanouchi]], [[Yōrō, Gifu|Yōrō]]
===မိအဲခရိုင်===
[[Kuwana, Mie|Kuwana]]
==ပြင်ပလင့်များ==
{{coord|35.065927|136.701972|format=dms|display=inline,title|type:river_region:JP_scale:100000}} (confluence with Nagara River)
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ မြစ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:မိအဲခရိုင်ရှိ မြစ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:ဂိဖုခရိုင်ရှိ မြစ်များ]]
5y7ghbjthtzlhaei9b6m08woh1qom33
1034877
1034876
2026-05-31T11:46:30Z
ခင်မောင်မောင်လွင်
40414
/* ပထဝီသွင်ပြင် */
1034877
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox river
| name = အိဘိမြစ်
| native_name ={{native name|ja|揖斐川}}
| image = Kiso River mouth in Ise Bay.jpg
| image_size = 250px
| image_caption = Ibi River (left) flowing into Ise Bay. To the right is Kiso River.
| map =
{{Maplink|zoom=|frame=yes|plain=yes|frame-align=center|frame-width=250|frame-height=400
|raw=[ { "type": "ExternalData", "service": "geoline", "properties": { "stroke": "#66F", "stroke-width": 2 }, "query": "SELECT ?id ?geo ?idLabel (?idLabel as ?title) WHERE { ?id wdt:P403 wd:{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}} . SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language 'en'. } }" },
{ "type": "ExternalData", "service": "geoline", "properties": { "stroke": "#555", "stroke-width": 2 }, "query": "SELECT ?id ?geo ?idLabel (?idLabel as ?title) WHERE { ?id wdt:P885 wd:{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}} . SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language 'en'. } }" },
{ "type": "ExternalData", "service": "geoline", "properties": { "title": "{{wikidata|label|page={{PAGENAME}}}}", "stroke": "#05F", "stroke-width": 4 }, "ids": "{{wikidata|label|raw|page={{PAGENAME}}}}" } ] }}
| pushpin_map = Japan
| source1_location = [[Mount Kanmuri (Gifu, Fukui)|Mount Kanmuri]]
| mouth_location = [[Ise Bay]]
| subdivision_type1 = Country
| subdivision_name1 = Japan
| length_km = 121
| source1_elevation = {{convert|1257|m|ft|abbr=on}}
| mouth_elevation =
| discharge1_avg = {{convert|84.28|m3/s|cuft/s|abbr=on}}
| basin_size_km2 = 1840
| river_system = [[Kiso River]]
}}
[[File:Nishidaira-dam01.JPG|thumb|[[Nishidaira Dam]] on the Ibi River in Ibigawa]]
'''အိဘိမြစ်''' (揖斐川, Ibi-gawa) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[မိအဲခရိုင်]]နှင့် [[ဂိဖုခရိုင်]]တို့တွင်ရှိသည့် [[ခိဆိုမြစ်]]၏ မြစ်လက်တက်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ နိုးဘိလွင်ပြင်ဒေသရှိ [[နဂရမြစ်]]၊ [[ခိဆိုမြစ်]]နှင့်အတူ အိဘိမြစ်တို့ကို "ခိဆိုမြစ်သုံးစင်း" ဟု ခေါ်သည်။ အိဘိမြစ်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ပထမအဆင့်မြစ်များထဲတွင် ပါဝင်သည်။
==ပထဝီသွင်ပြင်==
အိဘိမြစ်သည် ဂိဖုခရိုင်၊ အိဘိဂဝမြို့တွင်ရှိသည့် [[ခန်းမုရိတောင် (ဂိဖု၊ ဖုခုအိ)|ခန်းမုရိတောင်]]မှ စတင်ဖြစ်ပေါ်စီးဆင်းလာသည်။ ထိုမှတဆင့် တောင်ဘက်သို့ စီးဆင်းသည်။ စီးဆင်းရာလမ်းကြောင်းတွင် ခဏတာ [[ခိဆိုမြစ်]]၊ [[နဂရမြစ်]]တို့နှင့် တွေ့ဆုံသည်။ မိအဲခရိုင်၊ ခုဝနမြို့တွင် အဆုံးသတ်အနေဖြင့် နဂရမြစ်နှင့် အပြီးတိုင်ပေါင်းဆုံးသွားပြီး အိဆဲပင်လယ်အော်အတွင်း စီးဝင်သည်။<ref name="ibigawa">[http://www.water.go.jp/chubu/tokuyama/outline/o-ichi.html Tokuyama Dam and the Ibi River] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080516121228/http://www.water.go.jp/chubu/tokuyama/outline/o-ichi.html |date=2008-05-16 }}. {{in lang|ja}} Japan Water Agency. Accessed June 27, 2008.</ref>
==ဖြတ်သန်းစီးဆင်းရာမြို့များ==
===ဂိဖုခရိုင်===
[[Anpachi, Gifu|Anpachi]], [[Gōdo, Gifu|Gōdo]], [[Ibigawa, Gifu|Ibigawa]], [[Ikeda, Gifu|Ikeda]], [[Kaizu, Gifu|Kaizu]], [[Mizunami, Gifu|Mizunami]], [[Ōno, Gifu|Ōno]], [[Ōgaki, Gifu|Ōgaki]], [[Wanouchi, Gifu|Wanouchi]], [[Yōrō, Gifu|Yōrō]]
===မိအဲခရိုင်===
[[Kuwana, Mie|Kuwana]]
==ပြင်ပလင့်များ==
{{coord|35.065927|136.701972|format=dms|display=inline,title|type:river_region:JP_scale:100000}} (confluence with Nagara River)
==ကိုးကား==
{{reflist}}
[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံရှိ မြစ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:မိအဲခရိုင်ရှိ မြစ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:ဂိဖုခရိုင်ရှိ မြစ်များ]]
n6zktz75iult8ta5gnxi3e7mz6kotri
ကဏ္ဍ:ပြည်နယ်နှင့် တိုင်းဒေသကြီးအလိုက် မြန်မာနိုင်ငံ သမိုင်း
14
286927
1034878
2026-05-31T11:47:52Z
Salai Rungtoi
22844
"ပြည်နယ်နှင့် တိုင်းဒေသကြီးအလိုက် မြန်မာနိုင်ငံ သမိုင်း" အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်
1034878
wikitext
text/x-wiki
ပြည်နယ်နှင့် တိုင်းဒေသကြီးအလိုက် မြန်မာနိုင်ငံ သမိုင်း
l4zw0nen4s4mloqegm2lnex6x4ewysc
1034879
1034878
2026-05-31T11:48:12Z
Salai Rungtoi
22844
[[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမိုင်း]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည်
1034879
wikitext
text/x-wiki
ပြည်နယ်နှင့် တိုင်းဒေသကြီးအလိုက် မြန်မာနိုင်ငံ သမိုင်း
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမိုင်း]]
4vwlm35lzj9jamerxikwta9k9kxgpld
အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် သီအိုရမ်များ
0
286928
1034881
2026-05-31T11:49:28Z
Mkant00
135890
"[[:de:Special:Redirect/revision/244945530|Isomorphiesatz]]" စာမျက်နှာကို ဘာသာပြန်ရင်း ဖန်တီးခဲ့သည်
1034881
wikitext
text/x-wiki
'''အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် သီအိုရမ်များ''' သည် [[အုပ်စု (သင်္ချာ)|အုပ်စုများ]] (groups) နှင့်ပတ်သက်၍ ဖော်ပြထားသော သင်္ချာဆိုင်ရာ သီအိုရမ် (theorem) နှစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့ကို ပိုမိုရှုပ်ထွေးသော အက္ခရာသင်္ချာ တည်ဆောက်ပုံများ (algebraic structures) တွင်လည်း အသုံးချနိုင်သည်။ ထို့ကြောင့် ၎င်းတို့သည် စကြဝဠာ အက္ခရာသင်္ချာ (universal algebra) ၏ အရေးပါသော ရလဒ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် သီအိုရမ်များသည် သက်ဆိုင်ရာ အက္ခရာသင်္ချာ တည်ဆောက်ပုံ၏ အခြေခံ ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင် သီအိုရမ် (the fundamental homomorphism theorem) မှ တိုက်ရိုက်ဆင်းသက်လာသော အကျိုးဆက်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
တစ်ခါတစ်ရံတွင် အခြေခံ ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင် သီအိုရမ် ကို ပထမ အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် သီအိုရမ်အဖြစ် ခေါ်ဆိုလေ့ရှိသည်။ ထိုသို့ခေါ်ဆိုပါက အောက်တွင်ဖော်ပြထားသော သီအိုရမ်များကို ဒုတိယနှင့် တတိယ အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် သီအိုရမ်များအဖြစ် အသီးသီး ခေါ်ဆိုကြသည်။
csb9l1rt5c6u5bsyr7pnmw7y03qsi5y
1034888
1034881
2026-05-31T11:57:55Z
Mkant00
135890
1034888
wikitext
text/x-wiki
'''အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် သီအိုရမ်များ''' သည် [[အုပ်စု (သင်္ချာ)|အုပ်စုများ]] (groups) နှင့်ပတ်သက်၍ ဖော်ပြထားသော သင်္ချာဆိုင်ရာ သီအိုရမ် (theorem) နှစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့ကို ပိုမိုရှုပ်ထွေးသော အက္ခရာသင်္ချာ တည်ဆောက်ပုံများ (algebraic structures) တွင်လည်း အသုံးချနိုင်သည်။ ထို့ကြောင့် ၎င်းတို့သည် စကြဝဠာ အက္ခရာသင်္ချာ (universal algebra) ၏ အရေးပါသော ရလဒ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် သီအိုရမ်များသည် သက်ဆိုင်ရာ အက္ခရာသင်္ချာ တည်ဆောက်ပုံ၏ အခြေခံ ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင် သီအိုရမ် (the fundamental homomorphism theorem) မှ တိုက်ရိုက်ဆင်းသက်လာသော အကျိုးဆက်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
တစ်ခါတစ်ရံတွင် အခြေခံ ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင် သီအိုရမ် ကို ပထမ အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် သီအိုရမ်အဖြစ် ခေါ်ဆိုလေ့ရှိသည်။ ထိုသို့ခေါ်ဆိုပါက အောက်တွင်ဖော်ပြထားသော သီအိုရမ်များကို ဒုတိယနှင့် တတိယ အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် သီအိုရမ်များအဖြစ် အသီးသီး ခေါ်ဆိုကြသည်။
== သမိုင်းကြောင်း ==
အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် သီအိုရမ်များကို အာမာလီယာ အမ်မီ နိုသာ (Amalie Emmy Noether) က [[မော်ဂျူး]] ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင်များ (module homomorphisms) အတွက် ယေဘုယျပုံစံဖြင့် စတင်ဖော်ထုတ်ခဲ့သည်။ ဤတွေ့ရှိချက်ကို ၁၉၂၇ ခုနှစ်တွင် Mathematische Annalen ဂျာနယ်၌ ''Abstrakter Aufbau der Idealtheorie in algebraischen Zahl- und Funktionenkörpern'' အမည်ဖြင့် ထုတ်ဝေသော သူမ၏စာတမ်းတွင် ဖော်ပြထားသည်။<ref>{{Citation |last=Noether |first=Emmy |title=Abstrakter Aufbau der Idealtheorie in algebraischen Zahl- und Funktionenkörpern |journal=Mathematische Annalen |volume=96 |issue=1 |date=December 1927 |issn=0025-5831 |doi=10.1007/BF01209152 |pages=26–61 |url=http://link.springer.com/10.1007/BF01209152 |access-date=2024-05-13}}</ref> ဤသီအိုရမ်များ၏ ယေဘုယျမကျလှသော အခြားရလဒ်များကို ရစ်ချတ် ဒက်ဒီကင်း (Richard Dedekind) နှင့် အမ်မီ နိုသာတို့၏ ယခင်သုတေသနများတွင်လည်း တွေ့ရှိနိုင်သည်။
== အုပ်စုသီအိုရီ (Group theory) ==
=== ပထမ အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် သီအိုရမ် ===
<math>G</math> သည် အုပ်စုတစ်ခုဖြစ်သည်ဟု ဆိုကြပါစို့။
<math>N</math> သည် <math>G</math> ၏ မူမှန်အုပ်စုပိုင်း (normal subgroup) တစ်ခုဖြစ်ပြီး <math>H</math> သည် <math>G</math> ၏ အုပ်စုပိုင်း (subgroup) တစ်ခု ဖြစ်သည်ဟု သတ်မှတ်ပါမည်။
သို့ဆိုလျှင် <math>HN:=\{hn\mid h\in H, n\in N\}</math> ဟူသော အစုမြှောက်လဒ် (set product) သည်လည်း <math>G</math> ၏ အုပ်စုပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်လာသည်။
ထို့ပြင် <math>N</math> သည် <math>HN</math> ၏ မူမှန်အုပ်စုပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်လာသည်။
<math>H\cap N</math> အုပ်စုသည်လည်း <math>H</math> ၏ မူမှန်အုပ်စုပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ထို့ကြောင့် အောက်ပါအတိုင်း ညီမျှမှုရှိသည်။
*<math>H/(H\cap N)\cong HN/N</math>
အထက်ပါညီမျှခြင်းရှိ <math>\cong</math> သင်္ကေတသည် အုပ်စုများ၏ အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် (isomorphism) ကို ကိုယ်စားပြုဖော်ပြသည်။
ဤနေရာတွင် အများအားဖြင့် ရည်ညွှန်းလေ့ရှိသော အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်ကို ပုံမှန်အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် (canonical isomorphism) ဟု ခေါ်ဆိုသည်။
၎င်းကို ဟိုမိုမော်ဖစ်ဇင် သီအိုရမ်အရ <math>f\colon H\to HN/N,\quad h\mapsto hN</math> ဟူသော ဆာဂျက်တစ် ပုံဖော်မှု (surjective mapping) က ဖန်တီးပေးသည်။
အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် အောက်ပါအတိုင်း ရှင်းလင်းစွာ မှန်ကန်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။
*<math>\ker\left(f\right)=\left\{a\in H\mid aN=N\right\}=\left\{a\in H\mid a\in N\right\}=H\cap N</math>
ပထမ အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် သီအိုရမ်မှ အထူးအခြေအနေတစ်ခုအနေဖြင့် ရှင်းလင်းသော ကောက်ချက်တစ်ခုကို ရရှိနိုင်သည်။
ယင်းမှာ <math>H\cap N=\{e\}</math> ဖြစ်မှသာလျှင် <math>N</math> ဖြင့် တိုးချဲ့ခြင်း (extension) ကို ပြုလုပ်ခွင့်ရှိသည်ဟူသော အချက်ပင် ဖြစ်သည်။
=== ဒုတိယ အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် သီအိုရမ် ===
<math>G</math> သည် အုပ်စုတစ်ခုဖြစ်သည်ဟု ဆိုကြပါစို့။
<math>H</math> သည် <math>G</math> ၏ မူမှန်အုပ်စုပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။
ထို့ပြင် <math>N</math> သည် <math>G</math> ၏ မူမှန်အုပ်စုပိုင်းဖြစ်သော <math>H</math> ၏ အုပ်စုပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်ဟု သတ်မှတ်ပါမည်။
သို့ဆိုလျှင် အောက်ပါအတိုင်း မှန်ကန်သည်။
*<math>(G/N)/(H/N)\cong G/H</math>
ဤအခြေအနေတွင် ပုံမှန်အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင်များကို လားရာနှစ်ခုစလုံးအတွက် ဖော်ပြနိုင်သည်။
တစ်ဖက်တွင် <math>G/N\to G/H,\quad gN\mapsto gH</math> ဖြင့် လှုံ့ဆော်ခံရသည်။
အခြားတစ်ဖက်တွင် <math>G\to(G/N)/(H/N),\quad g\mapsto gN(H/N)</math> ဖြင့် လှုံ့ဆော်ခံရသည်။
ရိုးရှင်းစွာ ဆိုရလျှင် ဒုတိယ အိုင်ဆိုမော်ဖစ်ဇင် သီအိုရမ်သည် <math>N</math> ကို ချေဖျက်ခွင့် (cancellation) ရှိကြောင်း ဖော်ပြနေခြင်း ဖြစ်သည်။
0772ftslg6hmraf3jlwe26d86lwfywg
ကဏ္ဍ:နှစ်အလိုက် မြန်မာနိုင်ငံ
14
286929
1034883
2026-05-31T11:53:37Z
Salai Rungtoi
22844
"နှစ်အလိုက် မြန်မာနိုင်ငံ (Category:Years in Myanmar)" အစချီသော စာလုံးတို့နှင့် စာမျက်နှာကို ဖန်တီးလိုက်သည်
1034883
wikitext
text/x-wiki
နှစ်အလိုက် မြန်မာနိုင်ငံ (Category:Years in Myanmar)
5mzb2nzc6j4x4iqb9firbbl7eqv4l09
1034884
1034883
2026-05-31T11:53:47Z
Salai Rungtoi
22844
[[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:နိုင်ငံအလိုက် ခုနှစ်များ]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည်
1034884
wikitext
text/x-wiki
နှစ်အလိုက် မြန်မာနိုင်ငံ (Category:Years in Myanmar)
[[ကဏ္ဍ:နိုင်ငံအလိုက် ခုနှစ်များ]]
4wfnyle6gmcimx09ja235i0cobuohmh
1034885
1034884
2026-05-31T11:54:42Z
Salai Rungtoi
22844
[[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]]ကို အသုံးပြု၍ [[Category:မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမိုင်း]]ကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည်
1034885
wikitext
text/x-wiki
နှစ်အလိုက် မြန်မာနိုင်ငံ (Category:Years in Myanmar)
[[ကဏ္ဍ:နိုင်ငံအလိုက် ခုနှစ်များ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမိုင်း]]
evy053rgcg9np7t8n5t65l9yvgpf4xs